C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBRI I-VI
PLINIVS
C. Plinius kv a. S SECVNDVS
VESPASIANO CAESARI
cesari dT (subscr. inR). cfr. II 89. ind. auct. II. (XXXIII). X 120. domino e.om.r. (tota inscrip- tione omissa INcipit PRologus a) SVO S.
(v. 7) Catull. 1, 3. 4. — (v. 11) idem 12, 17.Libros Naturalis Historiae, novicium Camenis
Quiritium tuorum opus, natosnatus aMurb. -tum p v a.S apud me proxima fetura
licentiore epistula narrare constitui tibi, iucundissime Imperator
; sit enim haec tui praefatio, verissima, dum maxim
imaximi B (D). -me dTeaqlJ2. -mo pkv(H) consenescit in patre. namque tu solebas nugasnugas D cum Hauptio (Herm. Ip. 128). meas Ge Catullo. om.ea. putare rv(S)
esse aliquidaliquid esse dT measmeas om.G putareputare D cum Hauptio. putare(-re eea)nugas eaG. nugas rv(S), ut obiterobiter kB(D). obicere (-rē a) ll.v(H) emolliamemolliam G cum Rhen.(D). molliam (-ia in a) ll.B. moliar pkiv(H) Catullum
conterraneum meum (agnoscis et hoc castrense verbum):
ille enim, ut scis, permutatis prioribus syllabissyllabis (sill-aqk) ll.v(D). sittis l. saetabis Hcum Alicato duriusculum
se fecit quamquem p. quoniam kH volebat existimari a Veraniolisuernaculis d3epklzva. Verc. suissuis Verc. tuis ll.v et
Fabullis.fabullis Verc. famulis ll.v simul ut hac mea petulantia fiat quod proxime
non fieri questus es in alia procaci epistula nostra, ut inin (pro ut) k
quaedam acta exeatexeat cod. Prag. G cum Rhen. (J). exeant .ll.(H) -am Ven. sciantque omnes quam ex aequo tecum
vivat imperium. triumphalis et censorius tu sexiesquesextumque v a. (Rhen.) G
consul ac tribuniciae potestatis particeps et, quod his nobilius
fecisti, dum illud patri pariter et equestri ordini
praestas, praefectus praetorii eius omniaque haec rei publicae
p??? (pro publicae) EaMurb. eses ego. es et Rhen. est et EaMurb. et rv: nobis quidem qualisqualis pkv. -li Ea Murb. -le dTq in castrensi contubernio,
necnec apkiv. ne r quicquam in te mutavit fortunae amplitude, nisinisi G. in his (iis v) nisi G. in his (iis v) nisi ll.v. cunctis nisi D ut
prodesseprodesset Eak tantundemtantum idem D possesposses pklv. -sset lletet v(G)D. ut ll. Ven. (H) velles. itaque cumquom k ceteris
in venerationeuenerationem dq(?) Ven. tui pateant omnia aliaalia ego. illa ll.v-ntis r. -tibus k.om. p, nobis ad colendum
te familiarius audacia sola superest: hanc igitur tibi imputabis
et in nostra culpa tibi ignosces. perfricui faciem
nec tamen profeci, quoniam alia via occurris ingens et
longius etiam summoves ingeniiingenii d2Iv. fascibus. fulgurarefulgurare Müller emend. I p. 3. -gorari pk. -ati deal. -gurati T. -rat qv in nulloullo ES
umquam verius dicta visuis deqv. bis r eloquentiae, tribuniciatribunicia potestas D cum Mommseno (Herm. Ip. 128).-ciae -tatis ll.v potestas
facundiaefacundia va.S. quanto tu ore patris laudes tonas! quanto
fratris amasamas ll.v. famas D. mendum nondum sublatum! quantus in poetica es! o magna fecunditas
animi! quem ad modum fratrem quoque imitareris excogitasti
.
Sed haec quis possitposset pk intrepidus aestimare subiturus
ingenii tui iudicium, praesertim lacessitum? neque enim
similis est condicio publicantium et nominatim tibi dicantium
. tum possem dicere: 'Quid ista legis, Imperator?
humili vulgo scripta sunt, agricolarum, opificum turbae,
denique studiorum otiosis. quid te iudicem facis? cumcum v. quom (q?) D. quam dTea. quia pkl
hanchunc dTa cum dicerem E2 epkl operam condicerem, non erasnon eras v. noenias 1. noemas qk.1 neonias T. neomas d. nenias e. nenias Ea. uen- pk in hoc alboaluo Ea. Maiorem
te sciebam, quam ut descensurum huc putarem.'Cic. de or. II 6, 25. de fin. I 3, 7. praeterea
est quaedam publica etiam eruditorum reiectio. utitur illa
et M. Tullius extra omnem ingenii aleamingenii aleam v. -nitaliam ll positus et, quod
miremur, per advocatum defenditur: nec doctissimishaec doctissimum va. H.
Maniumnam Gaium L Müller Lucil. sat.p. 78 Persium haec legere nolo, Iunium CongiumLaelium v a. H congium (codd. B)D. cfr. Herm. XXXII p. 332. -gum ll. H. decimum v e Cic. de orat. II 6, 25
volo. quod si hoc Lucilius, qui primus condidit stili
nasumnasum v. nasum quasi abusionem et uituperationem. primus enim satyricum carmen scripsit in quo utique uituperatio unius cuiusque continetur. Nasum autem dixit quod uituperationis signum uel maxime declarandum ll, dicendum sibi putavit, Cicerosi cicero E3va.D mutuandum, praesertim
cum de re publica scriberetre prescriberet (-rē a) Ta.cfr. p. 2,4, quanto nos causatiusexcu- satius T (cfr. XXXVII 200)
ab aliquo iudice defendimurdefendimur pklBer. mus ll.H diffidimus v(G)? sed haechaec & (?) E. haece coni. O Rossbach ego mihi nunc
patrocinia ademi nuncupatione, quoniam plurimum refert,
sortiaturhunc (pro an) Eea aliquis iudicem an eligat, multumque apparatus
interest 'apud invitatum hospitem et oblatum. cum apud
Catonem, iliumillud dea ambitus hostem et repulsis tamquam honoribus
inemptisinēptis (anon.ap.Rhen.)J. ineptis ll.v(H). indeptis (B)G gaudentem, flagrantibus comitiis pecunias
deponerentdeponere Ea. -one d candidati, hoc se facere, quod tumquod tum om.va.S cum T.an tum testimonium? de dictione cfr VII 109. 111. 112. 114.116. 127 propro ll.v. populo Romano coni. D Herm.l.l. innocentia
exex ego. &E.om.rS. quod in v rebus humanis summum essetesset lv. esse ll, profitebantur. inde illa
nobilis M. Ciceronis suspiratio: O te felicem, M. Porci,
a quo rem inprobam petere nemo audetaudebat p! cum
tribunos appellaret L. Scipio Asiaticus, inter quos erat
Gracchus, hoc adtestabatur veluel pklv(H). se uel ll.G inimico iudici se probarise prob- pkBer.(H). ad (ab dTq) se probari ll. se approbari C.-re v. se [posse] prob- I
posse. adeo summum quisque causae suae iudicem facit
quemcumque, cumcum om.lzva. H(D) eligitelegit d2E1apMurb. G.(v. 7) cfr. XII 83. undeinde apk provocatio appellatur. te
quidem in excelsissimo generis humani fastigio positum,
summa eloquentia, summa eruditione praeditum, religiose
adiri etiam a salutantibus scio, et ideoideo (adeo p) ll. D. ideo subit H. ideo immensa praeter ceteras subit v curantcurant ego. -ra ut ll.v. -raui pkl, quae tibi
dicanturdicentur p utut ego. tū ll. cum pklv. con[digna] Ber. te G. tui D. de dictione cfr. Müller de stilo p. 17. 18 digna sint. verum disuerum dis TqzS. -rundis d1Eea.-rendis p. -recundis kla2admarg. uerum et dis d2v lacte rustici multaeque
gentesgentis EeaS. -tes supplicant v a.J et mola litantlitant O Rossbach. tantum ll.v. om.T salsasalsa litant pkd3v quiqui ll.v. quia coni. J non habent turahabent tura dTv. -ntur Eea. -nt pkl, nec ulli
fuit vitio deos colere quoquo modo posset.
(v. 10 sqq.) cfr. Mela I, 1.Meae quidem temeritati accessit hoc quoque, quod
levioris operae hos tibi dedicavi libellos. nam neccum (pro nec) dT ingenii
sunt capacescapa- cis d, quod alioqui inalioqui in CFW Müller p. 21. cfr. XIV 50. -quin dpklv.-qui r D nobis perquam mediocre
erat, neque admittunt excessus aut orationes sermonesve
autaut v. apud ll casuscausas pklz mirabiles vel eventus varios, iucundanon alia iucunda va. S ac egoklzva. G. et p dictu aut
legentibus blanda sterilisterilis D (adseqq.referens) materia: rerum natura, hoc est
vita, narratur, et haecut hec dEea sordidissima sui parte acac ego. a..E. aut ekl. ut daqv.om.pz plurimarum
rerum autac (pro priore aut) pki rusticis vocabulis aut externis, immo barbaris
etiametiam dTaMurb. G. om.rv. dist. ego, cum honoris praefatione ponendis. praeterea iter
estiter est Bas. interest ll.v non trita auctoribus via nec quaqua v. qua re ll peregrinari animus
expetatex- petat Bas. -tet p. -ectet (-ecter a)ll.v. nemo apud nos qui idemqui idem (Rhen.) G. quidem ll quidem qui v temptaverit, nemo apud
Graecos qui unus omnia ea tractaverit. magna pars
studiorum amoenitates quaerimus; quae vero tractatatractata q(?)kv. -cta??? e. -cta r ab
aliisab illis p dicunturdicun- tur om.E1l inmensae subtilitatis, obscuris rerumrerum in deaqD. librorum in coni. D Herm. ll. tenebris
premuntur. Anteante (an???) ego. an ll. iam v. erant O Rossbach omnia attingenda quae Graeci τῇ ἐγκυκλίου παιδείᾳἐγκυκλίουM Hertz. encyclio daBer. eneydio 1. eido p. idio v. encyclo r B. cfr. Se- neca ep. 88,23 vocant, et tamen ignota aut incerta
ingeniis facta; alia vero ita multisut multis e1. ita multis ita a prodita, ut in fastidium
sintsint kilv.om.r adductaducta l. adducantur dTq. res ardua vetustis novitatem dare, novis
auctoritatem, obsoletis nitorem, obscuris lucem, fastiditis
gratiam, dubiis fidem, onnibus vero naturam et naturaeet naturam d1T
suasua J cum Durando. suam d1T. suae rv omniaomnia v. -ibus ll. uim pklz. omnianīs d3 -ia. Nobis (Rhen.)S. itaqueutique D(errore) etiam non assecutisassuetis d1. assecuti (abs- a)ea voluissesoluisse eapl abunde
pulchrum atque magnificum est.
Liv. fragm. 55 (Hertz).Equidem ita sentio, peculiarem in studiis causam
eorum esse, qui difficultatibus victis utilitatem iuvandi
praetulerintpraetulerint al. -erunt rv gratiae placendi, idque iam et in aliis operibus
ipse feci et profiteorprofitea. E mirari me Tmirari me T. TG. -ri et ll.. Livium, auctorem
celeberrimum, in historiarum suarum, quas repetit ab
origine urbis, quodam volumine sic orsum: iam sibiiam sibi satis pv. satis iam sibi l(?)G. iam sibi ll
satis gloriae quaesitum, et potuisse sepotius sese dap. -us se lz desideredesinere ni va.S. -iderent a. -iderare ut d2plz,
ni animus inquiesinquies Tv.-iesce dEeq. in quiete aplzD pasceretur opere. profecto enim
populi gentium victoris et Romani nominis gloriae, non
suae, composuisse illa decuit. mains meritum esset operis
amore, non animi causa, perseverasse et hoc populo
Romano praestitisse, non sibi.XX rerum dignarum cura
—quoniam, ut ait Domitius Piso, thesauros oportet esse,
non libros—lectioneex lectione lva. S voluminum circiter II, quorum pauca
admodum studiosi attingunt propter secretum materiae, exex omdeal
exquisitis auctoribus centum inclusimus XXXVI voluminibus,
adiectis rebus plurimis, quas aut ignoraverant priores aut
postea invenerat vita. nec dubitamus multa esse quae et
nos praeterierint. homines enim sumus et occupati officiis
subsicivisque temporibus ista curamus, id est nocturnis,
ne quis vestrumquid uestris (Rhen.) G putet hisputetis TaMurb.(Rhen.) G cessatum horis. dies vobis
inpendimus, cum somno valetudinem computamus, vel hoc
solo praemio contenti, quod, dum ista, ut ait M. Varro,
musinamurmusitamur p. -mus dT. mussinamur 1. -itamus va.G, pluribus horis vivimus. profecto enim vita
vigilia est. quibus de causis atque difficultatibus nihil
auso promittere hoc ipsum tu praestas, quod ad te scribimus.
haechaec q(?)B(S). hoc p. nec deaMurb.lv(C) fiducia operis, haec esthaec est sed dea Murb.1va.(B)S indicatura. multa valde
pretiosa ideo videntur, quia suntsint E templis dicata.
Vosuos dTqD. nos rv quidem omnes, patrem, te fratremque, diximus
opere iusto, temporum nostrorum historiam orsi a fine
AufidiiAufidii (add. Bassi ePlin.ep. III 5, 6) codd. recc. v. aut fidei dq. aut fide r.om.p. ubi sit ea, quaeres. iam pridem peractapacta lv a. C. per acta (i.e. testa- mentum)D sancitursancitur plv(Brot.).-tum D. sanctitur ea. sectatur dT. sarcitur H. seruatur coni.J
et alioquialioquin p statutumstatum dea erat heredi mandaremandare heredi dT, ne quidne quid l.v. neque ll. ne p ambitioni
dedisse vita iudicaretur. proinde occupantibus locum faveo,
ego vero et posteris, quos scio nobiscum decertaturos, sicut
ipsi fecimus cum prioribus. argumentum huius stomachi
mei habebis quod in his voluminibus auctorum nomina
praetexui. est enim benignum, ut arbitror, et plenum
ingenui pudoris fateri per quos profecerisprofeceris lv. -rit ll. feceris p, non ut plerique
ex iis, quos attigiattigi dB. -ici aqplv. ethici e, feceruntfecerunt qpv. ferunt ll.Cic. de re publ. I 43, 66. Cic. fragm. p. 489 (Orelli). Cic. de off. III 2, 7. scito enim conferentemconferente daMurb. -te me p
auctores me deprehendisse a iuratissimis exex ego. et ll.v proximis veteres
transcriptos ad verbum neque nominatosnominatos v. dom- ll. damna- p., non illa Vergiliana
virtute, ut certarent, non TullianaTulliana D. tuliana a3admarg. cecil- ll. Ciceroniana v simplicitate, qui de
re publica Platonis se comitem profitetur, in consolatione
filiae Crantorem, inquit, sequor, item Panaetium de
officiis, quae volumina ediscendaediscenda (Rhen.)S. eius disc- (edisc- v)ll.v, non modo in manibus
cotidiecottidie a habenda, nosti. obnoxii profecto animi et infelicis
ingenii est deprehendi in furto malle quam mutuum reddere,
cum praesertim sors fiat ex usura.
Inscriptionis apud Graecos mira felicitas:cfr. Gellius praef. 5-9.κηρίον
inscripsere, quod volebant intellegi favum, alii κέρας ʼαμαλθείας, quod copiae cornu, utuelut lva.G vel lactis gallinacei
sperarespectare eaql possisposses p in volumine haustum; iamiam ἴα (coni.H)Brot. iamiam ll.v. iam p(Rhen.)G.ἰωνιάSἴα, μοῦσαι,musae B. mos eqlMurb.v. nos dT. uos ap.ἰαασμόςRhen.῎ἴαμοςO Rossbachπανδέκται, ἐγχειρίδια,enchiridialmon p. -asmon va.Bλειμών, πίναξ, σχεδίων:σχεδίωνS.σχέδιονH. schedion dTq. chidion el. chyd- a. tidion p. (pinacidion v): inscriptiones
inscriptionis apD, propter quas vadimonium deseri possitpossit plv. -is ll; at cum
intraveris, di deaeque, quaminquam d nihil in medio invenies!
nostri gravioresgrauiores ego. grossiores plJ. -ris deaMurb. crassiores v. de inendo cfr. Iind. XI(90). XXIX 132. XXV 53 cum II 135. XI 229. XXVII 105 med. XXXIV 131. XXXVI 65 extr. 178 (ubiB2ter)dist. va.B Antiquitatiumantiquitatium d. -tum rv, Exemplorum Artiumque
artiumque quam va. H, facetissimi Lucubrationumlucubrationum B(D). -nem ll.v(G), putoputo del.(B)H quiaquia ll.Murb.plS. qui ait codd. recc. v. qui (Rhen.)G. ut qui ait B. ut qui HBibaculusBibaculus v(H). ut bac- eaMulb.plz. uiuac- dTqJ. Antias ciuis (Rhen.)G
erateram pv a. G et vocabaturuocabant p. -bar. va. G paulo minuspaulo minus ll.H. -lo nimis B e codd. pantomimus v. Valerius primus (Rhen.)G asseritasserit ll.v (Brot.). serio H. astruitconi.Rhen. Varro in satirissatyri sui aMurb.
suis Sesculixesesculixe D. -xem B e Nonio. sustulit ll.va. G et Flextabulaflextabula. H. flexiab- eal. flaxiab- dq. flaxib- T. flexibiliap. -bula v. -las G apud Graecos desiitdesit dea
nugari Diodorus et βιβλιοθήκηςbibliothecis aMurb. plva. B historiam suam inscripsit.
Apion quidemquidam e aplva.B grammaticus -hic quem Tiberius Caesar
cymbalum mundi vocabat, cumquum Bas. quom (Rhen.) D. qm (quoniam) ll.vpropriaepropriae S cum Durando. prae de Murb. pre Taq. publicae(i.e. p???.)plv. cfr. p. 2,4 famae tympanum
potius videri possetposse Ea—immortalitate donari a se scripsit
ad quos aliqua componebat. me nonūo (pro nō) p paenitet nullumullum TEal
festiviorem excogitasse titulum et, ne in totum videar
Graecos insectariimitari dT, ex illis moxmox ll. (Rhen.) S. nos v. velim intellegi pingendifingendiquepingendi fingendique G. pingique (...geque E) ll.v. conditoribus, quos in libellis his invenies absoluta
opera et illa quoque, quae mirando non satiamur,
pendenti titulo inscripsisse, ut APELLES FACIEBAT aut
POLYCLITUS, tamquam inchoata semper arte et inperfecta,
ut contra iudiciorum varietates superesset artifici regressus
ad veniam velut emendaturo quicquid desiderareturdesidereturEaMurb. G, si non
esset interceptus. quare plenum verecundiae illudid p. illud est R2lva.S(D), quodquod R2plv. quam r. om. T
omnia opera tamquam novissima inscripsere etet om.pl tamquam
singulisaliquid singulis plzv a. (Rhen.) G fatofato Rpl (Rhen.) G. -to sit zv. fati r ademptiadempti dR a Murb. (Rhen.) G.-tu Ee. -tum plzv. tria non amplius, ut opinor, absolute
absolute quae plva. G. quae abs- z traduntur inscripta ILLE FECIT, quae suis locis
reddam. quo apparuit summam artis securitatem auctori
placuisse, et ob id magna invidia fuere omnia ea.
Ego plane meis adici posse multa confiteor, nec his
solis, sed etet om.p omnibusan omnibus libris? quosquae lva. J edidi, ut obiterobiter Rv(S). ob id rH caveam istos
Homeromastigas (ita enim verius dixerim), quoniam audio
et Stoicos et dialecticos Epicureosqueepicureosque l. -os quoque rvdist. Rhen.—nam de grammaticis
semper expectavi—parturire adversus libellos, quos de
grammatica edidi, et subinde abortus facere iam decem
annis, cum celerius etiam elephanti pariant. ceu veroceu vero nesciam (RE?)B. ceu beronis (her- p) etiamdaMurb.pl. C. Tuberonis etiam v
nesciam adversus Theophrastum, hominem inin om.p eloquentia
tantum, ut nomen divinum inde invenerit, scripsisse etiam
feminam, et proverbium inde natum suspendio arborem
eligendieligende(eleg- R1)R. -dum pz. -dam lva.( Rhen.)G.Catonis quae exstant ed. Jordan p. 80. non queo mihi temperaretemperari R quo minusqui minus a. quin Ez. quia (quin p) minus pl ad hoc
pertinentia ipsa censoriicensoris R1 Catonis verba ponam, ut appareat
etiam Catoni de militari disciplina commentanticomenanti R1. comminanti Eeal. concernenti p, qui
sub Africano, immo vero et sub Hannibale didicisset
militare et ne Africanum quidem ferre potuisset, qui
imperator triumphum reportasset, paratos fuisse istos, qui
obtrectatione alienaealiene(-ine R1)R. -na EaMurb.lS. -nam p scientiae famam sibi aucupantur:
Quid enim? ait in eoait in eo (R?) BRhen. attineo d. atteneo Eal. -nto p. ad te in eo va. G volumine, scio ego, quae scripta
sunt si palam proferantur, multospro multos spat. vac. InR qui mutos R2 fore qui vitilitigent
uitilitigent Fabricius Camers ap.B. uitii lit- d. uitilegent R. ut eligant (-gat e)eaMurb.l. ita reprobent ut eligant pz. inuiti legant v, sed iihii da. hiR2Ep.om.R1 potissimum, qui verae laudis expertesexperti Eea
sunt. eorum ego orationesrationes p sivisiui Jordan et D. sibi ll.S. sino v. ibi J praeterfluerepraeterfluere R2supra scr. v(D).cfr. Cic. Tusc. V 33,96. praetereo d2plzS. om.R1. praeter r. praeterire O Rossbach. nec
Plancus inlepide, cum diceretur Asinius Pollio orationesorationis da
in eum parare, quae ab ipso aut libertislibertis E. -ris rv post mortem
Planci ederentur, nene Rv. non dT. nec r respondere possetposset Rv. -sse r. potuit p: cum mortuis
non nisi larvas luctari. quo dicto sic repercussit illas,
ut apud eruditos nihil impudentius iudicetur. ergo securi
etiam contra vitilitigatoresuicilitigatores p. uitii (uicii a) lit- dEa. utelit-R, quos Cato eleganter ex vitiis
et litigatoribus composuit—quid enim illiilli d2cum ras.plv. om.R1. illud r aliud quamquam quod p
litigant aut litem quaerunt?—, exequemur reliqua propositi.
quia occupationibus tuis publico bono parcendum erat,
quid singulis continereturcon- tine .. tur E. -neatur lva. Brot. libris, huic epistulae subiunxi
summaque cura, ne legendosne legendos codd. recc. Brot. nec leg- eapl. ne nec leg- d. negleg- R. ne perleg- v eos habereshabereEl.om.p, operam dedi.
tu per hoc et aliis praestabis ne perlegant, sed, ut quisque
desiderabitdesiderabit dTplz(Rhen.)S. -auit ReaMurb.-auerit v aliquid, id tantum quaerat et sciat quo loco
inveniat. hoc ante me fecit in litteris nostris Valerius
Soranussoranus R2lv. sola- r. om.p in librislibros R1a, quos ἐποπτίδωνepothiton p. epop..cumn R inscripsitinscripsit R2lv. scri- r.
LIBRO II CONTINENTVR
An finitusfiniatur adT sitsit om.RadT rnundus et anan sit dT unus
de forma eius
de motu eiuseius om.RdTSJ. cur mundus dicaturcur—dicatur om.Rad1T
de elementis
de deo
de siderum errantium natura
de lunae et solisde luna et sole a defectibusDe defectibus Eea. de nocte
de magnitudine siderum
quae quis invenerit in observatione caelesticae??? R.add. quando recurrant solis ac lunae defectus dH (9. 10)
de lunae motu
errantium motus et luminum 35
canonica
quarequae (que a) eadTv a. G eadem altiora; aliasaltiora ll. H. alias altiora v. altiora alias JD propiora videantur (13. 14)
catholica siderum errantium
quae ratio colores eorum mutet
solis motus. dierum inaequalitatis ratio
quare fulmina lovi adsignentur
intervalla siderum
de sideribus musica
de mundo geometrica
de repentinis sideribus. de cometis. natura et situs et genera eorum (22. 23)
Hipparcheahipparchia (ipa- R)RdT. yparcia a de sideribus agnoscendisadagnoscentibus a. agnasc- R.om. H
de caelestibus prodigiis per exempla historica
lampadesfaces lampades d(?)Va.D, bolides
trabes caelestes; chasmacasma RaT caeli
de caeli coloribus
de flamma caelesti
de coronis caelestibus
de circulis repentinis (28.29)
plures soles
plures lunae
dierumdierum modo modo ego. dierum ll.v. diurna D noctibus lux
clipeiclypei ava.S ardentes
ostentum caeli semel notatum
de discursu stellarum
de stellis quae Castores vocantur
de aëre
de statis tempestatibus (39-41)
de caniculae ortu
vis temporum anni stata
de incertis tempestatibus. de imbribus et quare lapidibus pluatet (om.Ra) quare—pluat ll.v(D). post aere (20) transp. Brot.
de tonitribus et fulgetrisfulguris ea
qua ratione echo reddatur. ventorum genera, naturae, observations (44-48)
ecnephias, typbon
turbines, presteres, vertices, alia prodigiosa genera tempestatum
de fulminibus (51-56)
quibus in terris non cadant et quare genera fulgurum etmiracula
Etrusca observatio in iisin his R2H. his R1. nis a et Romana
de fulminibus evocandis
catholica fulgurumcatholica fulgurum (-gorum R) post Romana ponunt RaT.om.ed
quae numquam feriantur
lacte pluisse, sanguine, carne, ferro, lana, lateribus coctis
portortentaportenta ego. frumento II. D. om.v
de lapidibus caelo cad entibus. Anaxagorea de his
arcus caelestis
natura grandinis, nivis, pruinae, nebulae, roris. nubium imagines
proprietates caeli in locis
natura terrae
de forma eius
an sint antipodes, quomodo aqua terrae innexa. quae ratio fluminum (65. 66)
an circumdatus terrae oceanus
quae portio terrae habitetur
mediam esse mundi terram
de obliquitate zonarumundarum Eea
de inaequalitate climatumlimatum R1. liminum Eea
ubi eclipseseclipsis REaTD non appareantappareat aT et quare
quae ratio diurnae lucis in terris
gnomonica de ea reea re eJ2. are (et iterat. aere) a. eadem re RdT(?)v. terra D
ubi et quando nullae umbrae, is ubi bis anno, ubi in contrarium umbrae feranturumbrae ferantur om.R1e1a (75. 76)
[ubi longissimi dies, ubi brevissimiubi-breuissimi om.Ra.uncos pos. D]
de primo horologio
quo mo do observenturobstruetur Ra dies
differentia—p 4, 19 om.a gentium ad rationem mundi
de terrae motibus. de terrae hiatibus. signa motus futuri (81-83)
auxilia contra motus futuros
portenta terrarum semel tradita
miracula terrae motus
quibus locis maria recesserint. insularum enascentium ratio (87. 88)
quae et quibus temporibus enatae sint
quas terras interruperint maria
quae insulae continenti adiunctae sint
quae terrae in totum mari permutatae
quae terrae ipsae se minuerintse minuerint D cum U. seminauerint ed,.....uerint R. se sorbuerunt (-rint Brot.) v
urbes haustae mari
de spiraculispiaculis (-lasR1)Red
de terris semper trementibus. de insulis semper fluctuan tibusde insulis—fluctuan- tibus om.R1dT
quibus locis non inpluat???pluat E. pluat eTva.H
acervata terrarum miracula
qua ratione aestus maris accedant et recedant
ubi aestus extra rationem idem faciant
miracula maris (101-105)
quae potentia lunae ad terrena et marinamaria H
quae soils
quare salsum mare
ubi altissimum mare
mirabilia fontium et fluminum
ignium et aquarum iuncta miracula (107-110)
de maltha
de naphtha
quae loca semper ardeant
ignium per se miracula
terrae universae mensuramensurae eT
harmonica mundi ratio
Summa: res et historiae et
observations CCCCXVII
EX AVCTORIBVS
M. Varrone. Sulpicio Gallo.
Tito Caesare Imperatore. Q.
Tuberone. Tullio Tirone. L.
Pisone. T. Livio. Gornelio
Nepote. Seboso. Caelio Antipatro
. Fabiano. Antiate.
Muciano. Caecina qui de
Etrusca disciplina. Tarquitio
qui itemtarquinio item R1Ela. lulioiulio RTv(H). liuio a. l. iulio ed. leiulio E.L.B Aquila qui
so item. Sergio Plautoplauto R2G. planco dT. platone r. paulo L. -llo D. cfr. ind. XVIII. om.v(S).
EXTERNIS
Externis: Platone va. G(L)
Hipparcho. TimaeoTimarclio va. L. Sosigene.
Petosiri. NechepsoNechepso S coll. II 88. Nece- TB. neodepso Ra. neocle- ed. neoce- v. Pythagoricis
. Posidonio. Anaxi-
mandroAnaximandro L. casim- v. chasm-Eea. charm- RdT. Epigene. Eudoxo.
Democrito. Critodemo. Thrasyllo
. Serapione gnomonicoNemonico a. gnomonico-philosopho post Epigene pon.dTva. D.
Euclide. Coerano philosopho,
Dicaearcho. Archimede. Onesicrito
. Eratosthene. Pytheatyphea Ee. thy- a. tipea R.
Herodoto. Aristotele. Ctesia.
Artemidoro Ephesio. Isidoro
Characeno. Theopompo.
L. III CONTINENTVR
situs; gentes, maria, oppida,
portus; montes, flumina; mensurae
; populi qui sunt autad R. aut qui ARaD
fuerunt
Baeticae
Hispaniae citerioris
Narbonensis provinciae
Italiae usque Locros (6-10)
Tiberis, Romaromam AE. (Roma Tiberis a)
insularum LXIII, in his
Baliariump. 14, 54 LXIIII AR2E2d2H. excipit r. om. v
Corsicae
Sardiniae
Siciliae
ItaliaeItalia R. -iae a H. om.A Locris usque Ravennam (15-20)
de Pado
Italiaeitalie a. -lia AR2E1eS trans Padum (21.22)
HistriaeHis- triae v, post Illyrici pon. ll
Alpium et gentium Alpinarum
Illyrici, Liburniae
Dalmatiae
Noricorum
Pannoniae
Moesiaemoesiae om.R1E1a
iusularum lonii et HadriaticiAdriatic maris R (?) H
Summa: oppida et gentesgentes XXVI va. H. desunt numeri omnes in ll...
Summa: flumina clara . . .
Summa: montessumma montes AH. -mi mo- rv clarieclari R1. ???cl- E. praecl- va.H...
Summa: insulaesumma insulae AH. -mae ins- rv(eodemque vitio etiam in seqq. libris passim peccatum est). . .
Summa: quae intercidereintercedere R1E. -cetera a oppida aut gentes . ..
Summa: res et historiae et observationesobseruationes CCCXXVI va. D. . . .
EX AVCTORIBVS
TurranioTurranio AJ. Tura- v.-annio Bas. terranio R1e. -alio a. -aneo dT. tirranio R2. tera- E GracileGracile d2TH(J). -li AS. gracculo Eev. -la B. gratulo d1. cra-Ra. Cornelio Nepote
. T. Livio. Catone censorio.
so M. Agrippa. M. Varrone. Divo
Augusto. Varrone Atacino.
Antiate. Hygino. L. Vetere.
PomponioMela. Curionepatre.
Caelio. Arruntio. Seboso.
Licinio Muciano. 'Fabricio
Tusco. L. AteioLategio Ea. AteioAtieo add.D cum Ritschelio(parerg. Plant. Ip. 374).cfr. ind. IV Capitone
. Verrio Fkcco. L.Pisone.
GellianoGelliano edH coll. III 108. Cell-r. C. Ael- v. Valeriano.
EXTERNIS
Artemidoro. Alexandro polyhistore
. Thucydide. Theophrasto
. Isidoro. Theopompo.
Metrodoro Scepsio. Callicrate.
Xenophonte Lampsaceno. Diodoro
Syracusano. Nymphodoro
. Calliphane. Timagene.
L. IIII CONTINENTVR
situs, gentes, maria, oppida;
portus, monies, flumina; mensurae
; populi qui sunt autaut qui D
fuerunt
Epiri (1-4)
Achaiaeachaiae AJ. -aye a. -aiae atticae rS (5-10)
Graeciae. (11-13)
Thessaliae (14. 15)
Magnesiae
Macedoniae
Thraciae
insularum ante eas terras(19-23), interinter (pro ante) dTva H quas
Cretacrete Ra. -tae H. om.FaRa
Euboeaeuboee Ra. -oeae H. om.FaRa
Cycladescyclades om.FaRa. -dum H
Sporadessporai Ra. -adum H
Hellesponti, Pontiponti ll.v(D). om.dTH, Maeotidis
Daciae, Sarmatiae, Scythiae (25. 26)
insularum Ponti
Germaniae (28. 29)
insularuminsule a in Gallico oceano XCVI, quas interXCVI quas inter om.dTva.H Britanniabrittannie Ra.-ae FaH. sed cfr. IV 102
Belgicae Galliae
Lugdunensis Galliae
Aquitanicae Galliaeaquitanicae galliae AR2H. -nia v.om.r
citerioris Hispaniae ab oceanooceano ll.v(D). -no gallico R(?)H. cfr. D U Z p. 25
Lusitaniae
insularum in mari Atlantico
universae Europae mensura
Summa: oppida et gentes .
Summa: flumina clara . . .
Summa: montium clariclarorum a. -ra E1. -ri LE2. . .
Summa: insulae . . .
Summa: quae intercidereintercedere FaR1E. -riere a oppida aut gentes ...
Summa: res etres et a. res rv historiae et observationes . . .
EX AVCTORIBVS
Catone censorio. M. VarroneM. (Marco a) uarrone. Catone Censorio (om. a) Tava.S.
M. Agrippa. Divo Augusto.
Varrone Atacino. Cornelio
Nepote. Hygino. L. Vetere.
Mela Pomponiomela pōpeio a. pomponio mela dTva.S . Licinio Muciano
. Fabricio Tusco. Ateio
Capitone. Ateio philologo.
EXTERNIS
Polybio. Hecataeo. Hellanico.
Damaste. Eudoxo. Dicaearcho.
Timostbene. EratostheneErastosthene om.FaRdT.
Ephoroeforo Ra. epof- a. ephof- R. Cratete grammatico.
Serapione Antiochense. Callimacho
. Artemidoro. Apollodoro
. Agathocle. Timaeotimaeo (-aco a)ll.D. eumacho v. timaeo T(?)H. cfr. ind. VI
Siculo. Myrsilomyrsilo H. -sylo A. mursilo R2. -scio R1a. -seio Ra. musseio FadT. musico v. Alexandro
polyhistore. Thucydide. Dosiade
.Anaximandro. Philistide
Mallotemolete Ra. -laetae Fa. Dionysio. Aristide.
Callidemo. Menaechmo. Aglaosthene
aglaosthene S cum Reinesio. aglo-dH. ego- A. eclo- Ra. aeclo- Fa. aedo- TV. aclostene a. glo- R. Anticlide. Heraclide.
Philemone. Xenophonte. Pythea
. Isidore. Philonide. Xenagora
. Astynomo. Staphylo.
Aristoerito. Metrodoro. Cleobulo
. Posidonio.
L. V CONTINENTVR
situs, gentes, maria, oppida, portus
, montes, flumina; mensurae
; populi qui sunt autaut qui D fuerunt
Mauretanianimmauretaniarum FalRS. maurit- rv(D)
Numidiae
Africae
Syrtium
Cyrenaicae (5. 6)
insularuminsule a circa Africam
aversorum Africae
Aegypti (9-11)
Choraechorae om.dTva.D. cfr, VI 212. XIII 42, Tliebaidis, Nili Arabiae quae est ad mare Aegyptium
Idumaeae, Syriaesyriae et (del.v) idumaeae dTva.D, Palaestinespalestinus E. -neRa. -nae FaH, Samarrae (13. 14)
Iudaeae
Phoenices
Syriae Coeles, Syriae Antiochiae (18. 19)
Euphratis (20. 21)
Ciliciae etet om.Fa 1a iunctarumadiunctarum A(?)SJ. -tae rv gentiumgentium AS. -tes rv
Isauricae; Omanadumomanadum ll. D. homan-v. homon- C
Pisidiae
Lycaoniae
Pamphyliae
Tauri mentis
Lyciae
Cariae
Ioniae
Aeolidis
Troadistroades Faa et iunctarumiunctae Ra. iniu- FaRa. adiu- dTv. -tarum S gentiumgentium AS. -tes r H
insularuminsulae va.H ante Asiam CCXIICCII D(UZp. 26). CCXII ll.H.om.v (34-39). in iis
Cypri
Rhodi, CoiRhodi Coi D. rodi co. rhodi R. chodi coi rodi A. chodii (co- Ra) choi rhodi (ro- a)FaRaa.similia r. Rhodi H. -dus v
Sami
Chii
Lesbi
Hellespontus, Mysia
Phrygia
Galatia et iunctaeiniunctae RT. adiu- d(?)H.om.v gentes
Bithynia
Summa: oppida et gentes ...
Summa: flumina clara . . .
Summa: montium clari . . .
Summa: insulae CXVIIICXVIII ll.v (S). CXVII dT Brot. CCCXVIII coni.H. CCVIIII coni.D(UZp. 27) Summa: quae intercidere oppida aut gentes . . .
Summa: resres (om. et) RTva.S(ut fere semper et historiae et observationes . . .
EX AVCTORIBVS
Agrippa. Suetonio Paulino.
M. Varrone. Varrone Atacino.
Cornelio Nepote. Hygino. L.
Vetere. Mela. Domitio Corbulone
. Licinio Muciano. Claudio
Caesare. Arruntio. Livio filio.
Seboso. actis triumphorum.
EXTERNIS
Iuba rege.Hecataeo.Hellanico.
Damaste. Dicaearcho.Baetonebethone a. bione Tva.H.
Timosthene. Philonide. Xenagora
. Astynomo. Staphyl.o.
DionysioDionysio errore pos. post. AristoteleAristotele C,post. Aristocrito
Aristocrito S. Ephoro. Eratosthene.
Hipparcho. Panaetio. Serapione
Antiocheno. Callimacho.
Agathocle. Polybio. Timaeo
mathematico. Hero doto. Myrsilo
missilo Fa. -ssolo a. Alexandro polyhistore.
Metrodoro. Posidonio qui
περίπλουν aut περιήγησιν.perihegesis Faa
Sotade. Pyrrandropyrrandro R2. pyra- AFaR1d. -runchro e. periandro Tv. pindaro aD. Aristarcho
Sicyonio. Eudoxo. Antigene.
Callicrate. XenophonteLampsaceno
. Diodoro Syracusano*
Hannone. Himilcone. Nymphodoro
. Calliphane. Artemidoro
. Megasthene. Isidore.
Cleobulo. Aristocreonte.
L. VI CONTINENTVR
situs, gentes, maria, oppida,
portus; montes; flumina; mensurae
; populi qui sunt autaut qui FaRaaD
fuerunt
Ponti, Mariandynorummariandinos FaRaa
Paphlagonum
Cappadocum (3. 8)
Themiscyrenathemiscyrae B. -scidena FaRaEa. -stide v regio et in ea
gentespost gentes add. Colchi Phasis Ecriticere regio et in ea gentes R2in marg. cfr. VI 12-14. Heniochi
regio Colicacolica REH. chol- a. colchica RadTv. cholch- DFa et gentes. Achaeorum gentes. ceteraegentes, ceterae ll. D. cet- S. et cet- H(J) eodem tractu gentes
Bosporus Cimlerius
Maeotis. gentesgens a. et gentes REd(?)H circa Maeotim
Armenia minor, Armenia maior
Cyrus fluvius, Araxes fluvius
Albaniaalbania om.R1a, Hiberiaheberia Fa
etet om.R1 iunctaeiunctae gentes. Portae R2EdT(?)H. portae v portae Caucasiae
insulae in Ponto
gentes a Scythico oceano
Caspium et Hyrcanium mare
Adiabene
Media, portae Caspiae
gentes circa HyrcaniumHyrcanum H. -nium (-ntum a) oceanum FaRa. -num et oceanum dT mare
Scytharum gentes
situs ab oceano Eoo. Seresad Seres add. cenesabis Rla. Genesabes Fa. gentes ab iis (habes Ra) R2Ra
Indi (21-23)
Ganges
Indus
Taprobane
Ariani et iunctae gentesAriani—gentes om. H. ante Tapobrane pos.v 50 sqq. de
numeris cfr. D (UZp. 28)MCCXV T. CCCXIV R. CXCV Eava. H,
navigationes in Indiam
Carmania
sinus Persicus
Parthorum regna
Mesopotamia (30. 31)
Tigris
Arabia
sinus maris Rubri
et iunc- Trogodytice
Aethiopia
insulae Aethiopici maris
de insulis Fortunatis
terrae per mensuras con-paratae
digestio terrarum in parallelos et umbras pares
Summa: oppida MCXCV
Summa: gentes DLXXVIDLXVI va.H
Summa: flumina clara CXVXCV T. CXCv. CLXXX Bas. (errore)
Summa: montes clari XXXVIII
Summa: insulae CVIII
Summa: quae intercidereinteriere a oppida aut gentesgentes (om.num.)a XCV
Summa: res et historiaehystorie. CV a etet om.Ra observationes MMCCXIIIIII. milia CCXLIII R1. -XIII d.
EX AVCTORIBVS
M. Agrippa. M. Varrone. Varrone
Atacino. Cornelio Nepote
. Hygino. L. Vetere. Mela
Pomponio. Domitio Corbulone
. Licinio Muciano. Claudio
Caesare. Arruntio. Seboso.
Fabricio Tusco. T. Livio
FilioF. (i.e. filio) DFadD cum U. om.rv . Seneca. Nigidio.
EXTERNIS
Iuba rege. Hecataeo. Hellanico
. Damaste. Eudoxo. Dicaearcbo
. Baetone. Timosthene.
Patrocle. Demodamante. Glitarcho
. Eratosthene. Alexandro
Magno. EphoroEphodoro Ea. Hipparcho
. Panaetio. Callimacho.
Artemidoro. Apollodoro. Agathocle
. Polybio. Timaeotimaeo (Vmaeo Ea)ll.D vinaco v. Eumacho B. -cho, Timaeo H. cfr. ind. IV Siculo
. Alexandro polyhistore. Isidoro
. Amometo. Metro dor o.
Posidonio. Onesicrito. Nearcho
. Megasthene. Diogrieto.
so Aristocreonte. Bione.Dalionedaltone Fa. daldone Ea. dial- va.H.
Simonide minore. Basile.
Xenophonte Lampsaceno.
L. VII CONTINENTVR
gentiumnatur???e a mirabiles figurae
prodigiosi partus
de homine generando. pariendi temporatemporum R per inlustriaper inlustria ll.v(D). perillu- H
exempla a mensibus VIIVI Fa 2a ad XIII duodecim a
signa sexus in gravidis pertinentia ante partum
monstruosi partus
excisi utero
qui sint vopisci
de conceptu hominumhominum om.dTva.S. -inis R. de generatione hominum
similitudinum47. 48. 50 ordinavit H. 50. 48. 47 colloc. ll exempla
numerosissimae subolis exempla
ad quos annosannos om.R1. animos FaRaa generatio
mensummensium adTH in feminis miracula
quae ratio generandi
historica circa dentes. historica circa infantes
magnitudinummagnitudinum— exempla
praeproperi infantesinfantes om.Faa
insignia corporum
vires eximiae
velocitas praecipua
visus eximiieximius D.de uisus plur. num. cfr. XXXVII 101. XI 142
auditusauditus — miraculum
patientia corporiscorporis om.R1a
memoria
vigor animi
dementia, animi magnitude
rerum gestarum claritas sumina
tres summae virtutes in eodem? innocentia summa
fortitude summa
ingenia praecipua
qui sapientissimi
praecepta vitae utilissima
de divinatione
vir optimus iudicatus
matronae pudicissimae
summae pietatis exempla
artibus excellentes (37-39)
astrologia, [grammaticagrammatica Raead. m. in marg. v. om.r. uncis indusit D. cfr. VII 123]; medidna
geometriageometrica R1Ea, architectura
pictura, scalptura aerariaaeraria del. J. sed cfr. VII 125 extr., marmorariamarmoria R1Ra. -orea Faa; eborariaeborea a; caelatura
pretia hominum insignia
de felicitate summa
raritas continuationiscontinuitatis a. -nuatis Fa in familiis
varietatisuarietas FaRa. -tates E exempla mirabilia. bis proscriptus
honorum exempla mirabilia
decem res in uno felicissimaefelicissimo E
divi Augusti adversa
quos di felicissimosdifficillimos E. iudica verint
quem viventem ut deum coli iusserint. fulgurmirabile
de spatiis vitae longissimisi
de varietate nascendi
in morbis exempla varia
de morte
qui elatielati v. clari ll. revixerint
subitae mortis exempla
de sepultura
de manibus, de anima
quae quis in vita invenerit
in quibus rebus primi gentium
consensus, de antiquis litteris
quando primum tonsores
quando primum horologia
Summa: res et historiae et observations DCCXLVII.
EX AVCTORIBVS
Verrio Flacco. Gnaeo Gelliogalleo Fa. albino a.
Licinio Muciano. Masurio Sabino
. Agrippina ClaudL M.
Cicerone. Asinio Pollionepollione om.a.
M. VarroneM. uarone a.om.R1EdTva.S. Messalapost Messala comma del. Brunn p.??? 13 Rufo.
Nepote Cornelio. Vergilio. TT. DdD. th. Fa. om.rv.
LrvioLeuio D. lae- Fa. Cordo. Melisso. Seboso.
Cornelio Celso. Maximo VaLerio
Maximo Valerio, Trogo om.Fa. Trogopost Trogo itemverunt Cornelio celso RRaE (item a, qui tamen13 vergilio — 15 Cornelio om.). Nigidio Figulo.
PomponioPompeio a Attico. Pediano
Asconioascanio FaREa. Fabianofabiano om.R1. fabino Eva.H . Catonecensorio
. actis. Fabio Vestale.
EXTERNIS
Herodoto. Aristea. Baetone.
Isigono. Cratete. Agatbarchide
. Calliphane. Aristotele.
Nymphodoro. Apollonide.
Phylarchophilarco FaRaEa. -rgo R. Damone. Megasthene
. Ctesia. Taurone.
Eudoxo. Onesicrito. Clitarcho.
Duride. Artemidoro. Hippocrate
medico. Asclepiade meso
dico. Hesiodo. Anacreonte.
Theopompo. Hellanico. Damaste
. Ephorohepho . . E. heporo FaRa. hepp- a. defodoro R. Epigene,
Beroso. Petosiri. Nechepsonechepso S. nece- ll.B. neoce- v. cfr. ind. II .
Alexandro polyhistore. Xenopbonte
. Callimacho. Democrito
. Diyllo historicodiyllo historico H. dyillo (duillo v) polystore (vel -stero. -histore v) historico ll.v. Stratone
qui contra Ephori
εὑρήματαtheoremata va.H scripsitscripsit om.a. Heraclide
Pontico. Asclepiade qui
τραγῳδούμενα.tragodomenas FaRaa Philostephano
. Hegesia. ArchemachoArche- macho Brunn l.l. coll. VII 207. archim- ll.v a. D.
Thucydide. Mnesigitone. Xenagora
. Metrodoro Scepsio.
Anticlide. Critodemo.
L. VIII CONTINENTVR
de elephantis (1-11)
de sensu eorum
quando primum iuncti
de docilitate eorum
mirabilia in factis eorum
de natura ferarum ad pericula sua intellegenda
quando primum in Italia visi elephantielephantes a
pugnae eorum
quibus modis capianturquibus — capiantur om.R1E
quibus domentur
de partu eorum et reliqua natura
ubi nascantur. Discordia eorum et draconum
de sollertia animalium
de draconibus
miraeet mire a magnitudinesmagnitudinis FaRadH. om.E serpentiumserpentib; a. -tes H
de Scythicis animalibus. de septentrionalibusde Scythicis — septentrionalibus om.a. (ordinem mutavit H), dede om.R bisontibusuisontibus FaRRaa; urisVeris R. De uris Raa. uiriis DFaom.r H
alceDe alce a, achliacli FaR2 (cl in ras.). aci d. ace a, bonasobonaso H. -ace dT. -acae R. sonace Raa. -cae DFa
de leonibus (17-21)
quomodo gignantur
quae genera eorum
quae propriapropria (U)D. -iae ll.H naturae
quis primus leontomachiam Romae, quis plurimos in ea leones donaveritdomauerit a. -rint Fa. add.
quis primus (-um FaT) leones domauerit (-muerit R2)FaRRaT
quis primus Romanorum iunxeritquis — iunxerit om.d H(J). add. quis primus leones domuerit S. mirabilia in leonum factis
a dracone agnitus et servatus
de pantheris (23. 24)
senatusconsultum et leges de Africanis. quis primus Romae Africanas et quandoet quando om.dTH; quis plurimas
de tigribustigribus et DFaS. quando primum Romae visa tigris. de natura earum fetu captofetu capto ego. de catho DFaa. de chato Ra. om.rH. de catulis D coll. VIII 66
de camelis. genera eorum
de camelopardali. quando primum Romae visa
de chamacama a. thama Ra. chao REva.S. de cephiscehpis a. thepis Ra. cepphis RE. cheppis Fa
de rhinocerote
de lynce etet om.FaE. de a sphingibusspingibus FaREa. de crocottis. de cercopithecis
Aethiopiaeaethiopiae FaREa. indiae rH terrestria animalia
item Indiaeindiae FaREa. aethiopiae rH. bestia visu interficiens
de basiliscis serpentibus
de lupis. unde fabula versipelliumuersipelliū D cum U. -elio E. -ellio r. -llis TH
serpentium genera
de ichneumone
de crocodile
de scinco
de hippopotamiohippopotamio (hypp- Fa)DFaD. -mo REd(?)v. yppotamio a
quis primus ostenderit eum Romae et crocodilum
medicinae ab animalibus repertae
prognostica periculorum ex animalibus
gentes ab animalibus subso latae
de hyaenis (44-45)
de corocottis.de mantichoris
de onagris
de aquaticisde castoreo. de aquaticis dTva.D et iisdem terrestribus (47-49)
de fibris, de lutris. de vitulo marinoDe uitulo marino. De fibris (fri- Fa). De litris (lut- a)FaRa, de stellionibus de cervis
de chamaeleontecameleone R
de reliquis colorem mutantibus, tarandrotarando-aTva.J, lycaone, thoe
de hystrice
de ursis. de fetu eorum
de muribus Ponticis et Alpinisde muribus — Alpinis om.R
irenaceishirenaceis R. eren- Ra. feren- a. fraen- Fa. erinatiis E. -aceis va.J
leontophonoleontophona ad. -thopona FaRE. lynces
rneles, sciuri
de cocleis
de lacertis
canum naturanaturae FaRRaaH (61-63)
exempla eorum circa dominos. qui proeliorum causa canes habuerint. de generatione eorum
contra rabiem remedia
equorumequarum FaR2Raa. eorum S natura (64-67)
de ingeniis equorum. mira bilia quadrigarum.
generatio equorumequarum a
vento concipientes
de asinis. generatio in his
mularum natura et reliquorum iumentorumiumentorum. generatio in his dTS
de bubus (70. 71)
generatio eorumearum a. Apis in Aegypto
pecorum natura (72-75)
generatio eorum. genera lanae et colorum
genera vestium
caprarum natura et generatio
suumgeneratio suum a. suum item_post 6 colorum pon.E item
de feris subus. quis primus vivaria bestiarum instituerit
de simiisde simiis — generibus om.R
de leperum generibus
de semiferis animalibusde — animalibus ante de simiis pon.Edva.D
quae quibus locis animalia non sint
ubi et quae advents tanso tum noceant. ubi et quae indigenis tantum
Summa: res et historiae et observationes DCCLXXXVIIDCCLXXXVIII Rva.H.
EX AVCTORIBVS
Muciano. Procilio. Verrio
Flacco. L. Pisone. Cornelio
Valeriano. Catone censorio.
Fenestella. Trogo. actis. Columella
. Vergilio. Varrone.
Luciliolucio RTva.H. Metello Scipione.
Cornelio Celso. Nigidio.
Trebio Nigro. Pomponio Mela.
Mamilio Sura.
EXTERNIS
Iuba rege. Polybio. Herodoto.
Antipatro. Aristotele. Demetrio
physico. Democrito. Theophrasto
. Euanthe. Scopascopa D e coni. J. cfr. VXII 82. apoca ll. -cha-v. Agriopa G qui
ʼὀλυμπιονίκας.olympionicas G. -ces FaRaa.-ce??? E. -ce R. -ca v. -ca scripsit dT Hierone rege.
Attalo regeAttalo rege om.FaaT. rege om.S. PhilometorePhilometro T. -tre Fa regerege om.J. item v a. Brot. cfr. Brunn p. 15.
Ctesia. Duride. Philisto.
Archyta. Phylarcho. Amphilocho
Athenaeo. Anaxipoli
Thasio. Apollo doro Lemnio.
Aristophane Milesio. Antigono
Cymaeo. Agatbocle Chio.
Apollonio Pergameno. Aristandro
Athenaeo. Bacchio
Milesio. Bione Solense. Chaerea
Athenaeo. Diodoro
Prieneoprieneo (pyrre- a) ll.v. -naeo L. Dione Colophonio.
Epigene Rhodio. Euagone
Thasio. Euphronio Athenaeo.
Hegesia Maroneo. Menandrismenadri E. -dro dTva. G-. cfr. ind. XI
Prieneoprienaeo Fa_L et Heracleote. Menecrate
poeta. Androtione qui
de agricultura scripsit.
Aeschrione qui item. Lysimacho
qui itemLysimacho qui item FaR2dTH. om.rv. Dionysio
qui Magonem transtulit. Diophane
qui ex Dionysio epitoma
sepitomas ego.-ma RRav. -ona E. -ictoma Fa. -istema a. -itomen B.de r non constat. cfr. Wolff Uni arch. XIII p. 97 fecit, Archelao rege.
Nicandro.
L. IX CONTINENTVR
continentur REv. om.a. -etur rH
aquatilium naturaenaturae R2v. -ra r H. cfr. ind. X. XII. XV. XVI al..
quare maxima in mari animalia
Indici maris beluae
quae in quoque oceanoin occeano quoque a. et quo oceano R maximaemaxima Ea
de Tritonum et Nereidum figuris. de elephantorum marinorummarinorumq. a. et arietum marinorum R2 figuris
de balaenisballenis ll, de orcis
an spirent pisces, an dormiant
de delphinis (7-10)
quos amaverint
quibus in locis societate cum hominibus piscentur
aliaquae alia ES circa eos mira
de thyrsionibusthyrsionibus D(UZ p. 73 n. 1). thriys- R. trys- E. thyres- FaRa tyres- d.om.a. turs- Tv. cfr. XXXII 145
de testudinibus (12. 13)
quae genera aquatilium testudinumaquatilibus testudinibus E et quo modo capiantur
quis primusprimum FaRaE testudinem secare institueritquis — instituerit om.a (item in seqq. complura lemmata solus om.)
digestiodigestio zH. -tium R2Ea. -tum R1. -tiuum DFadT.om. v. cfr. de mendo ind. X(13) aquatilium per species
de vitulis marinis sive phocisde uitulis — phocis om.ad. quae pilo careant et quomodo pariant
quot genera piscium
qui maximi pisces
cordylaecordulae FaR. -le et a, pelamydes; thynni. membratim ex his salsurasalsura. Melandrya dtH.. apolecti, cybia
amiae, scombri
qui non sint pisces in Ponto. qui intrent, qui aliaalias dTH redeantredeunt a
quare pisces extra aquam
exiliant. gladiusclaudius RE piscis
esse auguria exet (pro-ex) R2 piscibus
in quo genere piscium mares non sint
qui calculum in capite habeanthabent Faa. qui late ant hieme. qui hieme non capiantur nisi statisaestatis RE. statutis T. his tantis Fa. -tum ad diebus
qui aestate lateant. qui siderentur pisces
de mugile
de acipensere
de lupo; de asello
is de scaro; de mustela
mullorum genera, sargus
mirabilia piscium pretiapretia R2dTH. genera r
non ubique eadem genera placere cenitarIcenitari ego. cemiati E. -aci R. GEmiatiFa. -aci DRaa.om.dTH(Jl). coracini S. generatim D(cum sqq iungens). geminatis J2
de branchis. de squamis
vocales et sine branchis pisces
qui in terram exeant. tempera capturae
digestio piscium in figuras corporumcorporum ll.v. -ris d(?)H, rhomborumrumborum Fa. -porum a et passerum differentiarhomborum — differentia post 33 genera pon.REpal. Chat., de longis piscibusde longis piscibus post 30 ratione pon.REpal.Chat.
de piscium pinnispennis FaEa et natandi so ratione
anguillae
murenae
planorum piscium generagenera. Item. a
echeneisecheneis H. echin'is a. -ineus T. -nis FaRd.pal. Chat, ex binis E. effectus eiuseffectus eius R2in marg. J2. et feltu aeerius R1. et fatu (feltu E) ecrius DFadE. set fetu eerinus a. ETRE .. . R .. .pal.Chat. om.T. effectus- que eius (U)D. et ueneficia eius H
qui pisces colorem mutentmutent colorem pal. Chat.
de hirundine. de pisce qui noctibus lucet. de cornutacornuta ego. -to ll.H. om.v. cfr. IX 82 et XXXII 145. de dracone marino
de piscibus sanguine caren tibus. qui piscespisces DFaa D. -cium r(?)H molles appellentur
de saepia. de lolligine. de pectunculis. qui volentuolitent R2 extra aquamqui— aquam post42 saepia pon.dTS, post 35 mutent H. om.v
de polypis (46-48)
de navigatore polypo
de navigatore nauplio
crusta intecti (50-52)
de locustis
cancrorum genera, dede pinotere — pinoterepinothera FaR2adT. -re H. de echinis. de cocieis. de pectinibus
concharum generagenera om.R1E
quanta luxuriae materialuxuria (-iae R2) materiae R. materia luxuriae a marimaris Ra. in mari TH Sit
de margaritis (54-59)
quomodo nascanturnascuntur E et ubi
quomodo invenianturinueniantur v.-iuntur ll
quae genera unionum
quae observanda in iis. quae natura eorum
exempla circa eos
quando primum in usumusu FaRE venerintuenerunt RE Romae
muricum natura (60-65)
de purpuris
quae nationes purpuraequae nationes purpurae H. om.a.post 25 uestibus pon. r
quomodo ex hisex his ll. H. an suco ex iis? lanae tinguantur .
quando purpurae usus Romae, quando lati clavi et. praetextae
de conchyliatis vestibus
de amethysto tinguendo, de Tyrio, de hysginohysgino H. hyschyno R2. esch- T. sch- R1d. scyno FaE. scino a, de cocco
de pinapina J. pinna ll.v et pinoterepinothere (-oshere Fa)FaRa. pinno- va.H(S)
de sensu aquatilium. torpedo, pastinaca, scolopendrae, glanis. de ariete pisce
de iis quaequi Ea tertiam naturam habent animalium et fruticum. de urticis
de spongeisspongiis Eava.S. quae generaearum et ubi nascantur. animal esse eas
de canicuiis
de iiseis E. his r H quaequi a silicea testa cluduntursiliceam testam cludantur RE. quae sine sensu ullo in mari. de reliquis sordium animalibus
de venenatis marinis
de morbis piscium
de generatione eorum (74-77)
mira generationummira generationum om.DH
qui intra se et ova pariant et animal
om.aquorumquomodo Fa in partu rumpatur venter, dein coeat
quiqui ipsi se ineant om.E volvas habeant. qui ipsi se ineant
quaequi FaRa longissima vita piscium
quis primusqui primum Fa vivaria piscium institueritquis — instituerit om.a. de ostreis
quis murenarum vivaria institueritquis murenarum — instituerit om.R1Ra. insignia piscinaruminsignia piscinarum om.REH
quis primus coclearum vivaria instituerit
pisces terreni
de muribus in Nilo
quo mo do capiantur anthiae pisces
de stellis marinis
de dactylorum miraculis
de inimicitiis inter se aquatilium et amicitiis
Summa: res etet 19 om.a historiae et observationes DCLDC FadT.
EX AVCTORIBVS
Turranio Gracile. Trogo.
Maecenate. Alfio Flavoflauio adB(H). Cornelio
Nepote. Laberio mimographo
. Fabiano. Fenestella.
Muciano. Aelio Stilone. Seboso
seboso D. seuoso a. F. seuo- E. p???. sebo- R. Fyauoro D. Eya- Fa. statio seboso dT(?) v. cfr. ind. II. III. V. Melisso. Seneca. Cicerone
. Macro Aemilio. Messala
Corvino. TrebioNigroTreuonio nigro Fa.Nigidio.
EXTERNIS
Aristotele. Archelao rege.
Callimacho. Democrito. Theophrasto
. Thrasyllo. Hegesidemo
. SudineSudine R2D. cfr. Brunnp. 16. -dino (-dyno R1)r. Cudino v. Cydnio B. Cythnio G. Alexandro
polyhistore.
L. X CONTINENTVR
volucrum naturae.
de struthocamelostrutio. Canielo a. structo- Fa. -thiocamelo H (l)
phoenicede phoenice Tva.D. et Ponice a
aquilarum genera
natura earum
quando legionum signa esse coeperint
de aquila quae in rogum virginis se misit
vulturde uulture aTH. uulture FaRd. an uultures?
avis sanqualissangualis R. -guinalis FaRaa. (sanqualis auuis H). inmusulus
accipitres (9-11)
buteo
in quibus locis societate accipitres et homines aucupentur
quae avis sola a suo genere interimatur. quae avis singula ova pariat
milui
digestioDigestiū a. degesto Fa1 avium per genera
dedist.D 11 de auibus R1ES inauspicatis avibusde inauspicatis auibus ll. S(D).om.dTH(J). cornices quibus mensibus non sint inauspicataecornices. inauspicatae aues dTH(J)
de corvis
de bubone
aves quarum vita aut notitia intercidit
quaequae — nascantur om.R aa om.E cauda nascanturnascuntur FaRaa
de noctuis
de pico Martio
de iis quaequae ES. qui rH uncos ungues habent
delemma om.adTH iis quaequi R digitos habent (22-25)
de pavonibus
quisquis primus R primusprimus Ev(D). -um rH. cfr. X 45 pavonem cibi causa occiderit. quis farcire institueritquis — instituerit om.a
de gallinaceis
quo modo castrentur. de gallinaceo locuto
de ansere
quis primusprimus v. -um II. H iecuriocur ES anserinumans??? a. an augere? cfr. X 52 institueritinstituerit S.-Uitll. H. comederit v
de Commageno
chenalopeces, chenerotesThenerotes Fa, tetraonestetraiones (The- Fa)R1a. -atones E, otides
grues
de ciconiis
delemma om.va.D. ante 27 de ansere pon.dTS palmipede reliquo genere (32. 33)
de oloribus
de avibus peregrinis quaequae ueniunt om.a veniunt coturnices, glottides, cychramus; otus
de—dede — abeant om.E. avibus nostris quae disceduntdescendunt Fa, et quo abeanthabeant Fa hirundines, turdi, merulae, sturni
de avibus quae plumas arnittunt in occultationeoccultatione om.a turturde turture a, palumbispalumbis ll.S. -bes dH. -bus T. add. sturno- rum et hirundinum uolatus d(?)H
quae avium perennes, quae semestres, quae trimestres. galguligarguli FaRd. -le a, upupae
Memnonides
Meleagrides
Seleucides
ibis
quae quibus locis aves non sint
quae mutent colorem et vocemet quae mutant — uocem dTHJ (42-45)
de oscimim generede oscinum generibus (-re TJ)
dedist. ego. luscinis
de melancoryphis. erithacierithacis H(S}. cfr. X 86. -tachis Brot. eraitaci Ra. -tachi r. siceritacis d. siceteri- T, phoenicuriphoenicuri (fen- a) RE a. -ris rH
oenantheoenante RT. -ate E. denate Fa.om.a, chlorioChlorie a
tempus avium geniturae
Altiones Fahalcyones. dies earum navigabiles
de reliquo aquaticarum genere
sollertia avium in nidis (49-51)
hirundinum opera mira. ripariae
de perdicibus —acanthyllisacanthyllis H(S) coll.X 96. -thillis Brot. agathyllis dT. -ylis RE. -illis Fa.-ills a
merops. de perdicibus
de columbis. opera earum mirabiliamira R et pretia (52. 53. 54)
differentiae volatus aviumauium om.dTH(J) et incessus
apodes sive cypselicypseli TH. egy- Fa. aegy- REd
de pastu avium. Caprimulgi, platea
de ingeniis avium. cardueliscarduelus R, taurus, anthusanthus om.a.
de avibus quae locuntur (58-60)
psittaciSittacy Fa
picae glandarespice glandares. De perdicibus a
propter corvum loquentem seditio populi Romani
DiomediaeDiomediae ll. J. -deae H
quae animalia nihil discantdiscunt FaR
de potu avium. de porphyrione
himantopodeshimantopodes R2v(S). om.a. hemat- dT. haemat- H. himatopedes r
de pastu avium (65. 66)
onocrotali
de peregrinis avibus. Phalerides; Phasianae; Numidicae (67. 68)
phoenicopteri; attagenae, phalacrocoraces; pyrrhocoraces, lagopodes
de novis avibus. bibionesbubones RE.om.a. uipiones S. cfr. X 135
de fabulosis avibus
quiqui ll. J2. quis v gallinas farcire instituerintinstituerint J2coll. X 139. -uerit dTv. -uit ll, quiqueque hoc om.RES hoc primi consulesconsules (U)D. censores ll.v. uncis inlusit J2 vetuerintuetuer??? Ra. -runt r
quisqui E primus aviaria institueritinstituit Fa.
de Aesopi patina
generatio avium (73-80)
quae praeter aves ova gignant
ovorum genera et naturae
vitia et remedia incubantium
Augustae ex ovis augurium
quales gallinae optimae
morbi earum et remedia
ardeolarum generaardiolarum genera E.post 19 hypenemiapon. r sint oua urina quae om.E. ur- quae om.S
quae sint ova urina, quae cynosuraquinosura FaRE.q,uino- a.om.dT, quae hypenemia. quo modo optime serventur ovaoua om.RE
quae volucrum sola animalia pariat et lacte nutriat
quae terrestrium ova pariant. serpentium generatiogenera dTH
terrestrium omnium generatio (83-87)
quae sitsint RdT animalium in uteris positioposito Fa. -ta R2e corr. porrecta dT
quorum animalium origo ad huc incerta sit
de salamandris
quae nascanturnascantur dTH. -scentur FaRa. -scuntur E ex non genitis. quae nata nihil gignantgignat Fa. in quibus neuter sexus sitin — sit om.a
de sensibus animalium(88-90)
tactus omnibus esse. item gustatustactus{-tuus D. -tum Brot.) — gustatus (-tuus D. -tum RBrot.)ll. Brot.(D). quibus tactus praecipuus, quibus gustatus dTj. om. H. quibus visus praecipuuspraecipuus om.dTJ, quibus odoratus, qui-busa n???ris RE auditus. de talpis. ostreis auditustactus — auditus om.a
quiquae R1 (item infra) ex piscibus clarissime audiantqui —audiant om.E
qui ex piscibus maxime odorentur
diversitas animalium in pastu (91-93)
quae venenisuenenis seruant R. -na (-ni E1) superant E vivant,
quae terra, quae fame aut so siti non intereant
de diversitate potus
quae inter se dissideantdissident Fa
amicitiamamicitia FaRa animalium esseesseom.Ra et affectus animalium. exempla affectus serpentium
de somno animalium
quae somnient
Summa: res et historiae et observationes DCCXCIIIIDCCXXIIII va.H. om.d.
EX AVCTORIBVS
Maniliomanilio Rdv. mami- r. Cornelio Valeriano. actis
. Umbricioumbrico RE Meliore. Masurio
Sabino. Antistio Labeone. Trogo
. Cremutio. M. Varrone.
15 Macro Aemilio. Melisso. Muciano
. Nepote. Fabio Pictore.
T. Lucretio. Cornelio Celso.
Horatio. Deculonedeculone FaR2TS. cfr. XXXV 70. Necu- a. desulono R1. -ne G. delusone Ev (uel sulone add.E2). D. Eculeone d(?) H. Hygino.Sasernis
Sasernis om.a . Nigidio. Mamilio Sura.
EXTERNIS
Homero. Phemonoe. Philemone
. Boethoboetho FaETv(D).cfr. X 7. -eto R. betho d. Boeo (P)H qui ὀρνιθογονίαν.Hylahyla T(?)B. illa(-ae d) ll.v qui de auguriisboetho — auguriis om.a. Aristotele
. Theopbrasto. Callimacho.
AeschyloAeschylo om.a(item infra alia multa). Hierone rege. Philometore
regePhilometro rege E.om.R. Archyta Tarentino
. Amphilocho Atheniense
. Anaxipoli Thasio.
Apollodoro Lemnio. Aristophane
Milesio. Antigono Cymaeo
. Agathocle Cbio. Apollonio
Pergameno. Aristandro
Athenaeo. Baccbio Milesio.
Bione Solense. Chaerea Atheniense
Atbeniense d(?)H.Diodoro Prieneopirieo E. prieo Fa. Dinone
Dinone Brunn p. 17.18. Dione ll.v. cfr. indd. XIV. XV. XVII. XVIII Colopbonio. Democrito.
Diophane Nicaeense. Epigene
Bhodio. Euagone Thasio.
Euphronio Atbenaeo. Iuba.
Androtione qui de agricultura.
Aeschrione qui item. Lysimacho
qui itemLysimacho qui item om.Eva.H. qui item om.a. Dionysio qui
Magonem transtulit. Diopbane
qui ex Dionysiotranstulit — Dionysio om.Faa epitomasepitomas ego, -ma REv(J2). -thoma Faa. -tomen B. cfr. ind. VIII
fecit. Nicandro. Onesicrito.
Phylarcho. Hesiodo.
L. XI CONTINENTVR
insectorum animalium genera, subtilitas in his rebus naturae
an spirent. an habeant sanguinem
de corpore eorumde corpore eorum om.a
de apibus (4-23)
qui ordo in opere earum
quid sit in eoin eo dTH. om.a. in ea r commosiscomosis a. commusis Fa 2. -unis Fa 1. quid sitquid sit bis om.H. et (bis) a pissocerospissoceros TH. di-r (itemXI 16). quid sit propolis
quid erithace sive sandaracasandaraca TH. -che R2. sandrace (sadr- a) da. -cae Fa. -che R1E sive cerinthosgerenthos Fad. genihos E. -ios R.om.a 17 capti pon.ll
ex quibus floribus opera fiantnon fiant dT. ex quibus — fiant post
apium studiostudia et (om.capti)a. add.ratio operis d(?)va.D. cfr. XI 20 capti
de fucis
quae natura mellis
quae optima mella
quae genera mellis in singulis locis
quomodo probentur. de ericeherice E. heredice Faa sive tetralicetetralice S. -adice RETH. teradice Fad.om.a sive sisyrosisyro H. sysiro T. sisuro Ed. -rro FaRa. susuro R.om.a
quomodo apes generent
quae regum in iisregum in iis D. -minis FaREd. regim- TV. om.a ratio
aliquando et laetum omen esse examinum
genera apium
de morbis apium
quae inimica apibus
de continendis apibus
de reparandis
de vespisuespis ll. -pis et dTv, crabronibus. quae animalia ex alieno suum faciant
de bombyce Assyria (25-27)
dedist. J bombyliisbombilis R2. -bicis R1. -bycis a. -bytis Fa. -bysis E.,
necydalisnecydalis H. -llis d. nycidalis T. Nicidalus R. nucyd- E. Nycid- a.
-allus FaRa. quae primaquis primum (-us v) adTva.H invenerit bombycinam vestem
de bombyce Coa. quo modo conficiatur Coa vestis
de araneis (28. 29)
qui ex iis texant. quae materiae natura ad texendum
generatio araneorumaranearum EadH
de scorpionibus
de stellionibus
de cieadis. sine ore esse etet ll. D. om.dTH sine exitu cibi
de pinnispennis RE1ava. H insectorum
de scarabaeis. lampyrides. reliquareliq. rum M. -iqua eorum coni.J2 scarabaeorum generisgeneris MFaR. -ra rH
de locustis
de formicis
chrysallideschrysallides H. Chrisalides T. cri-
salide d. Trysallide (Tris- Ra. -ally a)ll, asilusasilus MD. om. av. -lo r, papilionesPapilyones a.om. v. asilo (-Ius J) papiliones post 3 generis
pon.dTJ
de iisis M. his rH animalibus quae ex ligno aut in ligno nascunturnasc. M. -cantur FaD
sordium hominis animalia. quod animal minimum, aestatisminimum, aestatis M (coni.S) J. -me
aestatis R2Ra 2. -mae aetatis r. -mum. etiam in cera H animaliaquod — animalia om.a
animal cui cibi exitus non SitestE(?)va. D
tineaetineae dTH.-niae (tynie a)ll, cantharides, culices. nivis animal
ignium animalignium animal om.ME pyralis R(?)Tva.D). alilique M, pyrallis sive pyrotocumpyrotocum ego. -olocum M. pirotoe Ra 2. paratoe FaRa 1d. -te a. -tio R1E. pyrato R2T. -rota J.-rotos D cum B(ad XI 119). -raustes v
hemerobion
animalium omniumomnium om.RE persingula membra naturae et historiaeet historiae om.a (44-97)
quae apices habeant, quae cristas
cornuum genera, quibus mobilia
de capitibus. quibuset quibus d2TH nulla
de capillo
de ossibus capitis
de cerebro
de auribus. quae aures non habeantquae — habeant (-ent Ma) in Eevanida. om.dTH. quae sine auribus et sine foraminibus audiantaudiunt a
de facie, de fronte. de superciliis
de oculis (52-57)
quae sine oculis animalia. quae singulos tantumsingulos tantum om.a oculosoculos tantum dTH habeant
de diversitate oculorum
quae ratio visusuisuus MFaRaD. -suum R -sum E. noctu videntes
de natura pupillae. quae non coniveantconiueant MR2Ra 2.H. concueceant Ra 1. Co???ant R1. conluueant E. -luceant r. quibus eruti oculi renascantur
de palpebris
quibuset quibus dTH non sint, quibus ab altera tantumparte tantum MJ2 partequibus ab — parte sint om.a sintsint ll.D.om.dTH
quibus genae non sint
de malis
de naribus
buccisbuccis MD. De bu- rH, labrisDe labris a, mentomento MD. -tis rH, maxillis
de dentibus (61-64)
quae genera eorum. quibus non utraque parte sint, quibus cavi
de serpentium dentibus. de veneno earumearum MEaD. eor-rH. cui volucri dentes
mirabilia dentium
aetasaetas — iis om.a ruminantiumruminantium ll. D. anima- d (?) H. ueterinorum coni. J2ex XI 168 ab iisiis R. is M. his rH
de lingua quaeet quae dTH (item 72.74.78.80.95 al.) sine ea. de ranarum sono. de palato
de tonsillis. uva, epiglossis. arteriae; gula
cervix, collum, spina
guttur, fauces, stomachus
de corde (69-71)
sanguine, animo
quibus maxima corda, quibus minima, quibus bina
quando in extis aspiciauspici R. -icia a. coepta
de pulmone quibus rnaximus, quibus minimus. quibus nihil aliud quam pulmo intus.quae causa velocitatis animalium
de iocinere (73-76)
corda Ea de capitede eapite — obseruationes om.dTH extorum. haruspicum circa idid MED. ??? RRa. om.a. ea FaS. (add. extorum E, -rum haruspicum R1falso iterantes) observationesobseruationes om.R1Ea. quibus animalibus et in quibuslociset in quibus locis om.a binabina om.M iocinera
de felle ubi etubi et MJ2. et a. ubi (ibi Fa) et in rH quibus geminumgeminum. quibus om.a. quibus animalium non sitsint M. quibusquibus — iocur(p. 37,3) om.a animaliumanimalium om.dTH aliubialiubi MJ2. alibi rH quam in iocinere
quae vis eius
quibus crescat cum Iuna et decrescat iocuriocur MJ2. iecor Fa. iecur r H. cfr. XI 196.
haruspicum circa ea observationes et prodigia mira
praecordia. risusrisuus FRaD. -uum RdT. rituus Fa. rictus a natura
de ventre. quibus nullus. quae sola vomant
lactes, billae, alvus, colon, quare quaedam insatiabilia animaliaanimantia E
de omento. de splene.
quibus animalium non sintsint M. sit rH. cfr. XI 204
de renibus
ubi quaterni animalibus.
quibus nulli
pectus, costae
vesica. quibus animaliumanimalium MFE. -ibus rH non sitsint MRaE.
iliailia om.a. ilia F. ilia—. de membranis
uterus, de locislocis om.dTH. de volvis. de suum volva, suminesumine om.a. de su- R(?)dTH
quae adipemquae adipem om.H, quae sebumsebum MD. seuum (sae- E) rH habeant.
de naturade natura utriusque om.dTH utriusquequae—utriusque om.a.
quae non pinguescant
de medullis. quibus non sint
de ossibus. de spinis.
quibus nec ossa nec spinaespinae(ipi- M) D. spina (ypi- F) rH. cartilagines
de nervis. quae sine nervis
arteriae, venae (89-92)
quae nec venas nec arterias habeanthabeant FFaadTS. -ent MrH.
de sanguine, de sudore
quorumquorum — celerrime sanguis spissetur, quorum non coeat. cpiibus crassissimusgrassissi- mus Ra. grassim- Fa. grauissim- FR1E, uibus tenuissimus, quibus nullus
quibus certis temporibus anni nullus
an in sanguine principatusprincipatus om.a
de tergore
de pilis et vestitu tergoris. quibusquibus — hirti om.ava.D osos D cum Moneo. eos FFaRE.om.M. pili dT intusintus in os dT etet MR2RadT.om.r pedes subtus hirtihirti MR2Ra. Hir ??? R1. hyru FE.
haru Fa 2. aru Fa 1. om.dT
de mammis
quae volucrum mammas habeant.
notabilia animaliumanimalium M(d?)H. -lia r in uberibusin uberibus om.a
de lacte (96. 97)
quod solum animal sugat in cursuquod—cursu om.dTH.
de colostris. de caseis. exex — fiant om.a quibus non fiantfiant M J2. fiat rv.
de coagulo.
genera alimenti ex lacte
genera caseorum
differentiaedifferentia Mva.H membrorum hominishominis Mv(D). -num rH a reliquis animalibus (98-113)
de bracchiis, de digitisde bracchis. de digitis ll. de brachiis T. de digitis. de bracehiis dH
de simiarum similitudine
de unguibus
de genibus et poplitibus
inin om.FR1E quibusin quibus — membris corporis humani religioreligio M. ac rel- E. sacrel- F1R. sacrilegio F2FaRa. sacra religio dTH. sit rel- D.
varicesuarices om.a
de gressu. de pedibus et cruribus
de ungulis
volucrum pedes
pedes animalium a binis ad centenoscentenos MR2H. -esimos r.
de pumilionibus
de genitalibus.
de hermaphroditis
de testibus.
trium generuni semiviri
de caudis
de vocibus animalium
de agnascentibus membris
vitalitatis et rnorum notae ex membris hominum
de anima. de victu
quae veneno pasta ipsa non pereant et gustata necentnecent RTS. necant EH. nocent FaRad. noe- cant F.om.a
quibus de causis homo non concoquatconcoqueat FR1E. coquat a
de reniediis cruditatiumcruditatium FFaE. -tum rH
quem ad modum corpulentia contingatcontinguat F1. non cont- Fa
quemquomodo dTH ad modum minuatur
quae gustu famem et sitimsitimque (om. et) dTH sedent
Summa: res etSumma et sqq. om.a historiae et
observationes MMDCCMMDCC D. CCCDCC FE. ???CCC- RRa 1. ???CCCLXX Ra 2. M.CCC.DCC. AlibiII.CCLXX Fad. MM.CCLXX Tv. an MCDCC? cfr. num. ind. XVI.
EX AVCTORIBVS
M. Varrone. Hygino. Scrofa.
Saserna. CelsoCornelio.Aemilio
Macro. Vergilio. Columella.
lulio Aquila qui de Etrusca
discipline scripsit. Tarquitio
qui item. Umbricio Melioremeriore FE. -one R1. miliori Fa. om..ava.S.
qui item. Catone censorio.
Domitio Calvino. Trogo. Melisso
. Fabianofabonio (fauo- v) fabiano Eva.H. Muciano. Nigidio
. Mamiliomanilio va.H(S). cfr. Brunn p. 19. Oppio.
EXTERNIS
Aristotele. Democrito. Neoptolemo
qui μελιτουργικά.meliturgica H. -gia B. om.a. meliscurgis Fa. melissurgit' R.-git r. mella v
Aristomacho qui item. PMlisco
philisco FD. cfr. Brunn p. 19. -scho E. -sto Rdv. om.FaaT qui item. Nicandro.
Menecrate. Dionysio qui Magonem
transtulit. Empedocle.
Callimacho. Attalo rege. Apollodoro
qui de bestiis venenatis
. Hippocrate. HerophiloErophilo FT. -pylo FaRE. eriphilo va.H. om.a.
Erasistrato. Asclepiade. Themisone
. Posidonio Stoico.
Menandrismenandro ava.G Prieneo etprieneo (-naeo D) et dTD. -net FFaRE. -nense et G. -nense v. Prianete a Heracl
eoteheracleote G. -lyde a. -liden (era- FFaE) r. -de v. -densi d. -liensi T. -se J2.cfr. XXXV 61 et ind. VIII. Euphronio Athenaeo.
Theophrasto. Hesiodo. Philometore
rege.
L. XII OONTINENTVR
arborum naturae.
honorlemma om.a earum (l. 2)
de peregrinis arboribus (3-63)
platanus (3-5)
quando primum in Italiamitaliam MD. -lia rv et unde
natura earum
miracula ex iis
chamaeplatani.
quis primusprimus MD. -um rv viridiariauiridaria Tva.S(J). -dia Fad tondere institueritpost instituerit habent quo in loco arborum nullis folia decidant (-dunt Ra) ll, omissis duabus archetypi paginis et perspecto errors, sed non correcto. del. v. cfr. p. 40, 37
malum Assyriumassurium FFaR1E. quo modo seratur
Indiae arbores (8-17)
quando primum hebenus
Romaehebenus romae MJ2. om.a. ro- heb- rv(S). romae dTH visauisa ebenus dTH.
quae genera ems
spina Indica
ficus Indica
Indicarum arborum formaeformosae R1ED. -monsae F sine nominibus.
liniferae Indorumindiae dTH arbores. arborarbor — ariera om.E1, post 8 ficus Indica pon.dTva.D(J2) pala. pomumpomum MR2dTH. domum FR1E2. -mumum Fa. monium Ra arieraariera ll. J2. -ena H. -ene d. -iana T.om. v. cfr. XII 24 (12. 13)
piperis arborespinues arbores E2in marg. om.E1.
genera piperis. bregmabregma MRaJ.-ecma rH. om.a. zingiberisingiberi RTS. -giueri FFad. sinuiueri E.om.a sive zimpiberizimpiberi TH. zinp- M. zimpiperi Ra. sinpiueri (-ideri R2) R.om.a. limp- r
caryophylloncaryophyllon MTH. cario (vel chareo) phillon r. lyciumlycium dTH. lic- FaR2. luc- r sive pyxacanthumpyxacanthum TH. pillac-R2 pyrxachanium Ra. pyxa M. pixathum r Chironium
machirmachir Mv(J2). cfr. § 32.om.a. macir rC
saccaronsaccaron MJ2. om.a. stracta- Ra. sacta- r. saccha- TH
arbores Arianae gentis; item Gedrosiae; item Hyrcaniae
item Bactriae.
bdellim sive brochumbrochum MRaD. -chon TH. -cūR2.-cons d. broch Fa. broc r sive malachan sive maldacummaldacum MD. cfr. §§ 35. -dachion Ra. -dadium R2. Malodacum FadTH. malud-(-atium R1)r. scordastiscordasti MD. -dacu (sor- E1) E.om.a. -dacti rH.
in omnibus odoribus aut condimentis dicuntur adulterationes, experimenta;pretia
Persidis arbores
Persici maris insularum arbores.
gossypinumgossipinum RaR2. gossidi- R1 gorsidi-E. corsidi-a. cossidi-r arbor
cynascynas MFaD. om.a. chin- F. chyn- rH. cfr. § 39 arbor.
ex quibus arboribus lintealintea MRaD. om.E1a. lina (lana R1) rH
in oriente fiant
quo in loco arborum nullis folia decidantquo—deci dant d2in ras.TH om. ll. cfr. p. 39,42
quibus modismaribus (pro modis) M1. mor- M2. an in Arabia rebus? constent arborum fructus
de costo
de nardo. differentiae eius XII
asaron
amomum; amomis
cardamomum
de turifera regione (30-32)
de arboribus? quae tus ferunt
quae natura turis et quae genera
de murramurra (semper) MFRaJ2. myrra rS. -rrha dTH (33-35)
de arboribus quae ferunt eam
natura et genera murrae
de mastichemasthice FR. -tice Ra. -cę a. -tyce FaE
de ladano, storbostorbo RaJ2(coll.M § 74). Scorbo MD. storlobo R2. stobolo EadTH. stolobor
enhaemoenhaemo MED. -mon rH
bratus arbor
stobrum arbor
de felicitate Arabiae
de cinnamo, cinnamomocinnamomo om.FR1EaH, xylocinnamo
casia
cancamum, tarum
serichatumsericathum M. -teum r, gabaliumgabalium TH. -arium Ra. caraballium R2. cabalium d. -allum r
myrobalanus
phoenicobalanus
de calamo odorato
de iunco odorato
Hammoniacum
sphagnos
cypros
aspalathos sive erysisceptronerysisceptron RS. -tro
FE. -trum FadTH(J). erycissceptro M. sceptron a
maronmaran Ra. etiaron Ea Ecia-F. ecya-R
de balsamo, opobalsamo, xylobalsamo
styrax
galbanum
de panace
spondylion
de malobathro
de omphacio
bryonbryon dTH. brion RaR2.dryon Fa. drison a. dryson r, oenanthe; massaris
elate vel spathe
cinnamum comacumcomacum FadTH. -arum r. dist.J
Summa: res et historiae et observations CCCCLXVIIIICCCCLXVIIII RaR1. -XVIII FFaEH(D). uel
CDLXIIX R2in marg. CCCC a. DCCCCLXXIIII dTv(S)
EX AVCTORIBVS
M.Varrone. Muciano. Vergilio.
Fabiario. Seboso. Pomponio
Mela. Fabio ProculoFabio (flauio ll.v) proculo ll.v(U). Fabio Procilio Brunn p. 21. Flauio, Procilio H (commate del. D). cfr. ind. XIII et de mendo XIV.XV (Fabio Dossenno). Hygino.
Trogo. Claudio Caesare. Cornelio
Nepote. Sextio Nigro
qui Graece de medicina scripsit
scripsit FR2TH(D).om.rs. Cassio Hemina. L. Pisone.
Tuditano. Antiate.
EXTERNIS
Theophrasto. Herodoto. Callisthene
. Isigono. Clitarcho.
Anaximene. Duride. Nearcbo.
Onesicrito. PolyclitoPolyclito Brunn cum Passovio (opusc. p. 223). -crito ll.v. Olympiodoro
. Diogneto. NicobuleNicobule Brunn ex Athenaeo X p.434c. XIIp. 537d.-lo ll.v .
Anticlide. Charete Mytilenaeo.
Menaechmo. Dorotheo Athenaeo
. Lyeo. Antaeo. Ephippo.
DinoneDinone RaR2D. cfr. ind. XIII et Brunn l.l. DioneDFaadTS. chone r. Chaerea v. Adimantoadimanto RaR2D. om.a. ademode (-ocle R1) r. Democle v. Ptolemaeo
LagiLagi J. cfr ind. XIII. om.a.-ga Fa. -go rv. -gu S. MarsyaMarsua FaFE Macedone. Zoilo
item. Democrito. Amphilocho.
Aristomacho. Alexandro polyhistore
. tuba. Apollodoro qui
de odoribusodoribus scripsit R2Tva.S. Heraclide medico
. BotryeBotrye Brunn coll.ind. XIII. Boerasse DFaF. bęr- d. berosse a. boecrasse E2. -sso E1. -ssa R.om.Tva.D medico. Arcbedemo
Archedemo om.a. Archid- Tv a. J cfr. ind. XXXIII (B)
27 De- mode Ra. -medo R. -moclide TG(S). -mocede H(D). cfr. indd. XXXIII- XXXV et DUZ p. 79 item. Dionysio item.
Democle item. EuphroneEuphrone FaRadTv(S). coph- FRE.om.a. Euphronio H. cfr. indd. X.XIV.XV item.
MnesideMneside om.a. opsenide FRE. Obs- va.H item. Diagora item.
lolla item. Heraclide Tarentino
. Xenocrate EphesioEphesio ll.v(H)D. -sio,Eratosthene C(S).
L. XIII CONTINENTVR
de peregrinis arboribus.
de unguentis (1-5)
quando coeperint
genera eorum et conpositiones XXIXXI RaR2. XII r H. om.v
diapasmata, magmata. probatio unguentiprobatio—unguenti (praem. et) d2TH. post in usu (p. 43, 2) pon. r
quanta in unguentis luxuria
quando primum Romanis in usu
de palmispalmis RaR2dTv. calamis r (6-9)
de natura earum
quo modoquo modo—XLVIIII om.ava.H serantur
genera fructusfructus dT. -tuus FFaD. -tuum RES. om.Rav earum et insignia XLVIIIIXLVIIII ego. cfr. § 40. XXXXIIII Ra. XVIIII Fa. CLIV (an XLIX?). R2in marg. XVIII rS. om.H. (XVII coni. D UZp. 33)
Syriae arbores
pistacia, cottana, Damascena, myxaemyxae Ra. -xe R2. muxae FaFE. -xe ad. musae R1. myxa TH.
cedruscedrus H. om.a. -um r.
quae arbores trium annorum fructum pariter habeant
terebinthus
rhuusrhus dTH. om.a
Aegypti arbores. ficus Alexandrina
ficus Cypria
siliqua cerauniaceraunia Tv. -nium Raad2. -nium. Ceriminium r.
Persica arbor.
quibus arboribus assidueassi- due R2. -uaeRa. om.r H subnascantursubnascantur FRadTH(J). -caturrS(D). om.a fructus
cuci
spina Aegyptia
cummium genera VIIIVIII FaFRES(D). VII a. VIIII dTH(J) sarcocolla
de papyro (21-27)
de chartae usu. quando coeperit
quo modo fiat
genera eius VIIII
probatio chartarum
vitia cb art arum
de glutino chartarum
de libris Numae
Aethiopiae arbores
Atlantica arbor
de citri arbore (29-31)
de citreis mensis
quae probentur aut vituperentur in iis
malum citreum
lotos
Cyrenaicae arbores. paliurus
Punici mali genera VIIII balaustium
Asiae et Graeciae arbores (35-47)
epicactisepicacis M. epigactis R2e corr. epipa- S cum B (ex§ 114}.. erice. granum Cnidiumgnidium MFR2e corr.T sivesiue—cneorum om.a thymelaeathymelaea MH. -leas R2. thimelea RaT. -malea (thy-R1) r sive
chamelaeachamelaea S. -lea T. thamelea M. cam- d. thamela siue chamelea (ca- FaR. tha- E) r. om.RaH sive pyrosachne sive cnestorcnestor RaJ2 (cfr.M§ 114). -orem d. gnestor (g et tor e corr.) R2. inestor M. en- D. cnestrum TH. cnecum FE. one- DFa sive cneorum
tragion, tragacantha
tragos sive scorpio, myrice sive brya, ostrys
euonymoseuonymus dTH. de -mo a
leonLeon MR2RaD. con E. Eon rH arbor
andrachle
coccygia, apharceapharce TH. afarche R2. athrarce M. aparcho a. -che r
ferula
thapsia
capparis sive cynosbaton sive ophiosophios MRaR1. ophyos FE. opheos R2. opyos Fa. om.a. ophio dTH. opheo v staphylestaphyle D(?)v(D). ita- M. stra- R2. staphile FaRa. -pyle R1E. -pile F. -phylon dTH.om.a
saripha
spina regia
cytisus
arbores et frutices in mari nostro (48. 49)
item in Rubroitem in rubro ll.S. in mari ru- dTH(J)
item in Indico
item in Trogodyticoitem in — Trogodytico ll.D. post bryon marinum pon.dTH.
phycosphycos et seqq. om.ava.H, grassongrasson (-scon M. crasson F) ll. D. prason H cum B (ex §135) sive zoster, bryon marinum, Isidosisid???R. -dis EdTH plocamos, Chariton blepharon
Summa: res et historiae et observations CCCCLXVIIICCCLXIII M..
EX AVCTORIBVS
M. Varrone. Muciano. Vergilio.
Fabiano. Seboso. Pomponio
Mela. Fabioflauo Ra. -uio R2D. cfr. ind. auct. XII ProculoProculo ll. -cilio S. om. v. Hygino.
TrogoTrogo om.M. Trogo, Proculo (-cilio H) va.S. Claudio Caesare. Cornelio
Nepote. Sextio Nigro
qui Graece de medicina scripsit
scripsit om.ad. Cassio Hemina. L. Pisone.
Tuditano. Antiate.
EXTERNIS
Theophrasto. Herodoto. Gallisthene
. Isigono. Clitarebo.
Anaximene. Duride. Nearcho,
Onesicrito. PolyclitoPolycrito DFaRadH. om.r v. cfr. ind. XII. Olympiodoro
. Diogneto. NicobuleNicobulo (Nicab- Ra) MRRaD. Dico- r. Cleo v. cfr. ind. XII,
Anticlide. ChareteMytilenaeo.
Menaechmo. Dorotheo Atheniense
. Lyco. AntaeoAntaeo dTv. -theo ll. Ephippo.
DinoneDinone MRaR2D. Dione rv. Adimanto. Ptolemaeo
LagiLagi J. -gio ll. -go TV. -gu S. MarsyaMarsua FaFE Maeedone. Zoilo
item. Demoerito. Amphilocho.
AristomachoAristomacho MD.post polyhistore pon.rv. cfr. ind. XII. Alexandro pplyhistore
. lubaIuba rege RT(?)va.D. Apollo doro qui
de odoribus scripsitscripsit MTv(D). om.rS. Heraelide
medico. Botrye. itemBotrye item MJ2. -rye (-rio a) medico rv.
ArchedemoArchedemo J. Archid- ll.v item. Dionysio
item. DemocleDemocle M. -odem Ra. -oclide (-chide E1. -clydea) rv(S).-ocede H(D). cfr. ind. XII item. EuphroneEuphronio H. cfr. ind. XII et XIV.XV
item. Mneside item. Diagora
item. lolla item. Heraclide Tarentino
. Xenocrate Ephesio.
L. XIV CONTINENTVR
frugiferaefrugiferae MR2J2. cfr. XII 14 et ind. XV(l). fructi- rH. om. v arbores.
de vitium natura
quibuset quibus Mva.H(J2) modis seranturserantur MR2J2. f???eran R1.
ferant rv.om.a.cfr. ind. XIII(8), de mendo ind. XVII(9)
18. 19. cura. uitium dist.MD. uit- cura a.
de uvarum natura et cura
vitium et uvarumet uuarum MR2D. et ear- r. ear- H genera XCILXXXXI M. al. LXXX.. R2in marg. XV dT. tredecim a
insignia culturae etet om.Tva.D vinearum
de inventione mulside — mulsi om.va.J
vinauina — L om.R generosa LL om.Mva.H
vinauina om.D generosa transmaririagenerosa transmarina MR. tra- gen- r. tra- dTv XXXVIIIXXXVII M. XXVIII D(UZp. 37). om.va.H
de vino Opimianode uino Optimiano FR1ET.om.M. Not. c. ap. De u. Op. post antiqui (p. 46,3), De
natura uini post 23 mulsi pon.dTva.D(J2)
notabilia circa apothecas
de natura vini
vini salsi genera VII
de passi etpassi et. M.
-sso adTS. -sso et r H(J).om.v hepsematumhepsematum M. eps-Faa. hepsemate H. epse- T. pse- (-to R) r etet MdTS. et o Faa. to RE.
o F dulcium generibus XVIIXIIII Faava.H. XVIII FE
secundari vini genera III
quam nuper coeperint vina generosa in Italia
de vino observationsuino obseruationes MD. om.R1. uini -tione rv a Romulo rege
quibus vinis usi antiqui
quando primum vini quattuor genera appositaapposita ego. cfr. XIV 97. om.dT. posita (postea a) rv
ex labrusca usus VV MD.V; R2. uel DFaT. et dH. Quis F. Quis R1E
quiqui MD. quis rH frigidissimus natura sucusnaturae sucus FRE. -rae usus M
vini ficticifacticii Ra 1R2 genera LXVILXIII a
hydromeli sive apomeliapomeli (opo- Fa) DFaTD. -lis M. -licen FdE. pomelicen R2. poli- R1. yopomelli a.om.v sive melicraton
oxymeli
viniuino M prodigiosaprodigiosa MV. -osi rH genera XII
quibus vinis ad sacra uti fas non sitfas non sit MD. non sit fas rH
quibus generibus musta condiantcondiantur R2. -diunt E (24. 25)
de pice, resinis
de vasis vinariisde —uinariis post faece pon.dTH. om. v
de aceto. de faece
de cellis
de ebrietate
ex aqua et frugibus vini
vim fieri
Summa: res et historiae et observations DX.
EX AVCTORIBVS
Cornelio Valeriano. Vergilio.
Celso. Catone censorio. Sasernis
patre et filio. Scrofa.
M. Varrone. D. Silano. Fabio
Pictore. Trogo. Hygino. Flacco
Verrio. Graecino. Attico
Iulio. Columella. Masurio
Sabino. Fenestella. Tergilla.
MaccioMac-cio DfaEaS. M. Accio MRdTH. M. Actio FBas. Mactio v PlautoPlanco va.G. FabioFabio MR2L(D). Flauio rv(H). cfr. § 92. comma
pos.L(H), rursus del. Dal. (D cum U) Dossenno
Dossenno MR2D. -eno
R1dTH. Dossinno DFa. -ino a. Dorsinno FE. -seno G. -sinio v. Scaevola. L. AelioL. Aelio MDD cum U. laelio FaR2. lelio ad. haelio r. Aelio v.
Ateio Capitone. Gotta Messalino
. L. Pisone. Pompeio Lenaeo
. Fabiano. Sextio Nigro.
VibioVibio MR2B. Bibio rv RufinoRufino MR2B(D). -fono
R1. -fo rv(G).
EXTERNIS
Hesiodo. Theophrasto. Aristotele
. Democrito. Hierone
rege. Philometore rege. Attalop. 47, 1 Philometore rege Attalo rege M.
regeAttalo rege a. Attalo rege (rege del.H) Philometore rege rv. Archyta. Xenophonte.
Amphilocho AthenaeoAthenieniense M.cfr. de Ms nominibus Varro r. r. I 1, 8-10.Colum. I 1, 8-11. Anaxipoli
Thasio. Apollodoro Lemnio
. Aristophane Milesio. Antigono
Cymaeo. Agathocle
Chio. Apollonio Pergameno.
Aristandro AthenaeoAthenaeo D. cfr. Brunn. 26 et ind. XV. -niense M(Varro). Athenaeo (atheo a) Botrye (-rye Fa. -ric a)item rB. Bacchio
Milesio. Bione Solense. Chaerea
Atheniense. CherestoCheresto R2. -risto (-te R1) rv. Chaeristo H.
(Cheresteus vel Chaer- Varro, Chrestus Colum.). cfr. ind. XV item.
Diodoro PrieneoPrienense M. priensi R2. DinoneDinone MR2D. Dione (Dyone a)
rv (item Varro, Colum.). cfr. ind. X
Colophonio. Epigene Bhodio.
Euagone Thasio. EuphronioEuphrone va. H. cfr. ind. XII
AthenaeoAtheniense M(Varro). Androtione qui de
agricultura scripsit. Aeschrione
qui item. Lysimacho
qui itemLysimacho qui item om.M. Dionysio qui Magonem
transtulit. Diophane
qui ex Dionysio epitomasepitomas M. -ma Fadv(J2). epthoma a. aephitoma
FE. epitomen r(?)B. cfr. ind. VIII
fecit. Asclepiade medico.
ErasistratoErasistrato — item. CommiadeconnadeR2
qui de condituravini scripsit.
Aristomacho qui item. HicesioIcesio a. -ssio R2T
qui item. Themisonethemi-stone M1 medicome- dico om.FR1Eva. D. Themisone medico om.FaaT. medico om.d.cfr. Brunnp. 26.
Onesicrito. Iuba rege.
L. XV CONTIKENTVR
naturaenatura FRE frugiferarum arborum.
de olea (1-8)
quamdiu apud Graecos tanso tum fueritfuerit MH(D). -rint rS.
quando primum in Italia, Hispania, Africa esse coeperitesse coeperint FaadTJ. coeperint esse FRES
de oleode oleo —. nationes et bonitates oleiolei post incipientis pon.dTH
quae naturanaturae H olivae et olei incipientis
olivarum genera XV
de natura olei
cultura oiearum. de servandis olivis. quo mo do faciendumfaciendum MFREv(S). -dum sit rH(D) oleum
olei ficticifacticii R2. fruct- Fa genera XLVIIILXXXVIII FaadT. cici arbor sive crotocroto Brot. ex §25. crocon a. cruoso Fa. cruto r sive sibisibi (siui a) ll. sili J cum Salm. seseli S. trixis B sive sesamoncici — se-samon om.va.Brot. cici dTH. cicii M. cibi (Quot cibi a) r
de amurca
pomorum omniumomnium om.adTH. genera et naturanaturae FadTva. S(J) (9-34)
nucum pinearum genera IIII
struthiorumstruthiorum M. -tiorum E. -ciorum F. -tionum R2. lemma post genera IIII
cotoneorum genera IIII
Punicorum generapunicorum gen. Pon.ER2in marg., post cotoneorum gen. FH. om.rv VIIIIXIIII MIIII FRE.lemma om.va.D
Persicorum genera VIIVIII R2e corr. VI H. IIII v
prunorum genera XIIXI Faava. H
de persea
malorum genera XXXXXIX va. H
quo quaeque tempore externa poma venerint in
Italiam et unde
quae novissime
pirorum genera XLIXII MFE
de insitorum varietate et fulgurum piatione
de pomis servandis et uvis .
ficorum genera XXVIIIIXXXI Faa
de ficis historica
de caprificatione
mespilaemespilae MFED. -le R. -li T. -la Faa. -lorum d(?)H.cfr. XVII 67. 221 genera III
sorvorumsoruorum MJ2(sicMsemper). om.Fa.
sorbo- rv genera IIII
nucum genera VIIIIVIIII MR2in marg.FaaD. XI rH(J2)
castanearum genera VIIIVIII Fa 1Rv. VII MFa 2a. XVIII rH
siliquae
de carnosis pomis.
de moris
de unedone
acinorum naturae
bacarum naturaebacarum naturae MD. om.r H. de baccis v
cerasorumcerasiorum T genera VIIII
corna. lentisci
sucorum differentiae XIIIXIIII FRES (32. 33)
myrtus (35-38)
historica de myrto (36. 38)
genera eius XI
laurus. generaet genera M.om.E eius XIII (39. 40)
Summa: res et Mstoriae et observationes DXXDXXV R.
EX AVCTORIBVS
Fenestella. Fabiano. Vergilio.
Cornelio Valeriano. Celso.
Catone censorio. Sasemispatre
et filio. Scrofa. M. Varrone.
D. Silano. Fabio Pictore.
Trogo. Hygino. Flacco Verrio.
Graecino. Attico lulio. Columella
. Masurio Sabino. Tergilla
. Cotta Messalino. L.
Pisone. Pompeio Lenaeo.
MaccioM. Accio MRdT.cfr. ind. XIV Plauto. FabioFabio ML(D). Fauio DFaa. flauio rv(H). cfr. ind. XIV Dossenno
Dossenno DFaaD.
-eno MRdH. dorsene F2Ev. -one F1. -eno C. Scaevola. L. Aeliol???lio FaFE.
lelio R2ad. leliao R1. Aelio (vel Helio) va.D.
Ateio Capitone. Sextio Nigro.
Vibio RufinoRufino ll.v(D). Rufo G.
EXTERNIS
HesiodoHesiodo Theophrasto MR2in marg.D. Theophrasto hesimio (-mo a) DFaad. Hesiodo rV. Theophrasto. Aristotele
. Democrito. Hierone
rege. Philometore rege. AttaloAttalo Philometore rege HS
rege. Archyta. Xenophonte.
Amphilocho AthenaeoAthen. M. aten. Faa.cfr. ind. XIV. Anaxipoli
Thasio. Apollodoro Lemnio
. Aristophane Milesio. Antigono
Cymaeo. Agathocle Chio.
Apollonio Pergameno. Aristandro
AthenaeoAntigono — Aristandro Athen. (sic) iteravitM. Bacchio Milesio
. Bione Solense. Chaerea
Athenaeoatheni Fa. -niense M. achenio a. CherestoCheresto M. -sio E. chaer- R. char- Faa.
cherosio F. Cheristo v. Chaer- L. cfr. ind. XIV item.
Diodoro PrieneoPrien. MFaa. DinoneDinone MDFaaD. Dione rv. cfr. ind. X
Colophonio. Epigene Rliodio.
Euagone Thasio. Euphronioeuphrone d
AthenaeoAtheniense M. Androtione qui de
agricultura scripsit. Aeschrione
qui item. Lysimacho
qui itemLysimacho qui item om.dTva.S(J).
cfr. indd. X. XIV. XVII. XVIII. Dionysio qui Magonem
transtulit. Diophane
qui ex Dionysio epitomasepitomas (ephi- Fa) M2Faa.
-ma M1RdJ2. -mem E2. -nem E1. -men Fv. cfr. ind. VIII
fecit. Asclepiade medico.
Erasistrato item. Gommiade
qui de conditura vini scripsit
scripsit MdJ2. om.rv. Aristomacho qui item.
Hicesio qui item. Themisone
medico. Onesicrito.
Iuba rege.
L. XVI CONTINENTVR
silvestrium arborum naturaenatura E.
gentes sine arbore
miracula in septentrionali regione arborum
de glandiferis (3-13)
de civica corona
de coronarum origine
qui frondea corona donati
glandium genera XIIIXII D UZp. 48
de fago
de reliquis glandibus
de carbone
de galla
quam multa praeter glandem ferant eaedem arbores (10-13)
cachrys
coccum
agaricum
quarum arborum cortices in usu
de scandulis
de pinupino FaadTH
pinastro
picea, abiete
larice, taeda
taxo
quibus modis fiat pix liquida. quo modo cedrium fiat
quibus modis spissa pix fiat. quibus coquaturcoquatur DF2FaEav(S)D. cogatur RdTJ. coatur F1.
del.H resina
zopissa
quarum arborum materiaemateria ETva.H(S) in pretio (24-29)
fraxini genera IIIIIIII Ev. III r
tiliae genera II
aceris genera XX ll.v.
V D UZp. 49
bruscum, molluscum, staphylodendron
buxi genera III
ulmorum genera VIVI D UZp. 50. IV rH
arborum natura per situs (30. 31)
quae montanae
quae campestresquae campestres quae siccaneae om.FR1E
quae siccaneae
quae aquaticae
quae communes
divisio generum
quibus folia non decidant. de rhododendro
quibus non omnia folia cadant.quibusIn quibus a. quibus FREva. H in locis nullinullae FREva. G arborum
de natura foliorum cadentium
quibus foliorum varii colores. populorum genera III
quorum foliorum figura muteturfigurae mutentur FaR2adTH.
quae folia versentur omnibus annis
foliorum e palmis cura et USUS
foliorum mirabilia
ordo naturae in satis
quae arbores numquam floreant
de iuniperis
de conceptu arborum. de germinatione. de partu
quo ordine floreant
de cornu. quo quaequequo quaeque Tv.
quoque quo (quae R) FREd. Quoque Fa. Quo a tempore ferant
anniferae. in triennium ferentes
quae fructum non ferant
quae infelicesfelices R1Ea existimentur
quae facillime perdant fructum aut florem
quae ubique non ferantquae—ferant om.Eva.H ubique (= et ubi) FRa.
ubi rH. an potius ubi quae, ut infra 49?
quo mo do quaeque ferantquo—ferant om.Fd1REva.H Qu??? a quaeque DFaad2D. om.TH
quibus fructus ante quam folium nascaturfolia nascantur dTH(J1)
biferae. triferae
quae celerrime senescant so quae tardissimetardius FR1E.
praecocespraecoces—
serotini om.va.S(J) fructus. serotini
in quibus plura rerum genera gignantur
crataegum
differentiae arborum per corpora et ramos (53-56)
lotos sive faba Graeca
de ramis
cortice
radicibus
arbores quae sponte resurrexerintresurrexerunt FR. surrexerint a.
-runt E
quibus modis [sponte] nascanturuncos pos. J coll. § 134 nascantur Faav (S). -cuntur
rH arbores
naturae differentiaedifferentia FaRa non omnia ubiqueubique FaadTH. et ubi R.
aut ibi FE generant R. -tur E. -tis. Qu??? ubiq; generantur a generantis (58-60)
ubiubi FadTH. ut a. uel r quae non nascantur
de cupressis
nasci saepe ex terra quae ante nata non sint
de hedera. genera eius XX
smilaxsmillax a. smyll- Fa. zmil- S
de aquaticis (64-71)
de calamis. harundinum genera XXVIIIXXVII R1Faa d T.
XXXVIIR2. (numeravi aut 18 aut 33)
de sagittariis et
scriptoriis et
fistulatoriis calamis
de Orchomenia harundine et aucupatoria et piscatoria
de vinitoria harundine de alno
de salice. genera ems VIIIVIII REv. om.F. VII rJ
quae praeter salicem adligandoadligando D1F. alii- FadTH. cfr. § 176. -da a. ad ligandū
D2ED. ...llig- R utilia
de scirpis, can delis, cannis, teguloteguliso F. -lis RE1H
de sabucissambucis R(?)va.D, de rubis
de arborum sucis
de naturade natura — 24 de sappino mutato ordine
habent dTH. an De magnitudine arborum post De sappino ponendum? materiarum
de arboribus caedendis (74.75)
de magnitudine arborum
de materiis architectonica
de sappinosappino Fa. cfr. § 193.196.61. sapinno FR1E. sapino
R2dTv
igniaria e lignoalieno FR1. e alieno E
quae cariem non sentiant, quae rimam
historica de perpetuitate materiarum
teredinum genera
de materiis fabrilia
de glutinanda materia
de laminislaminis RadTH. lammi- FE. lamnis FaS sectilibus
arborum durantium vetustas (85-89)
ab Africano priore sata
in urbe Roma D annorum arbor
ab urbe condita arbores
vetustiores urbe in suburbanis
ab Agamemnone satae arbores
a primo anno belli Troiani arbores
ab Hi appellatione arbores
apud Troiani antiquiores
bello Troiano
itemdist.U Argis
ab Hercule satae
ab Apolline satae
arbor antiquior quam Atbenae
quae genera arborum minume durent
arbores ex eventu nobiles
quae sedem nascendi suam non habeant
quae in arboribus vivant et
in terra nasci non possintnon possint ll.S. cfr. § 244. possint H (J1errore) D. genera earumearum R2H. eorum r(an recte?}. om.dTv VIIII
cassytascassytas FRJ2coll. Hesychiiκασύτας. -ssitas E.
-ssitias Faa. casthas d. cady-
tas T(?}H cum B, qui § 244 sic e Theophr. (pro castas ll) hi-
phear a. hytear FRE, hyphear, stelis Istelis FEE, hippophaestonhippophaeston d(?) H.
-pheston T. hypophacton (hi- a) Faa. -pacthon r. hic inserunt
uisei tria genera dTH et Sthelin (esth- d) hyppear (ypear d) dT.
sthelis, hyphear SJ
de visci et similium natura
de visco faciendo
Summa: res et historiae et observationes MCXXXVCCC-XXXV Faa. CXXXV FEva.H.
???C- R
EX AVCTORIBVS
M. Varrone. Fetiale. Nigidio. Cornelio Nepote. Hygino. Masurio. Catone. Muciano. L. Pisone. Trogo. Calpurnio Basso. Cremutio. SextioNigro.Cornelio Bo echo. Vitruvio. Graecino.
EXTERNIS
Alexandro polyhistore.Hesiodo. Theophrasto. Democrito. Homero. Timaeo mathematico.
L. XVII CONTINENTVR
sativarum arborum naturae.
arborum pretia mirabilia
caeli natura ad arbores
quam partem caeli spectareuineae spectare E vineae debeant
qualis terra optima
de terraeterrae qua ego. -ra quae FEE. -ris quas r H.
-ra qua (quam v) S Grraeci Britanniae ego.
graeciae (gretiae R) II.H. -cia, coni. U. -ci J. Britannia v. cfr. § 42, qua Graeci, Britanniae et Galliae laetantlaetant FaFES. I &tantR. lectanta. Iactant dTH. amat v, generibusgeneribus ll. -ra H VIII
de cineris usu
de fimo
quae sata uberiorem terram faciant, quae urant
quibus modis fimo utendum
quibus modis arbores seranturferant dTH. cfr. ind. XIV(3) (9-21)
semine nascentia
quae numquam degenerent
plantis nascentia
avolsione nascentianascentia & ego. -ntia a dTH. -ns a a. -ntur a Fa. -ntur r.
-ntia Det surculo
de seminariis. de transferendis seminariis
de ulmis serendis
de scrobibus
de intervallis arborum
de umbra
de stillicidiis
quae tarde crescant; quae celeriter
propagine nascentianascentes FRES.
-tes sint a
de insitione (22-26)
quo mo do inventa sit
genera insitionuminserendi FR1Eva. H(S)
inoculatioinoculatio om. v, post 12 inuenta sit pon.dTH(J2)
emplastratio
de vitede nite inserenda. emplastratio dTva.D inserenda
ramo nascentia
quae taleistaleis
TH. etalis d. talis ll et quo modo serantur
olearum cultura (29. 30)
operum surculariumOperum surcularium FaadTH.
Quorum surculorum (sircularum E2. sulc- F. surcarum R1) r per tempora anni digestio
de ablaqueandis et adcumulandis
de salicto
harundineta
de ceteris ad perticas et palos caeduis
vinearum ratio et arbustorum (35. 36)
ne uvae ab animalibus infest entur
morbi arborum
prodigia ex arboribus
medicinae arborum (39-47)
quo mo do rigandum
mirabilia de riguis
de scariphationescariphatione ego coll. § 251. stercoratione II. D. om. v
quo mo do circumforandumcircumforandum ego. -odiendum ll.S. om.v
castratio arborum
caprificatio
quae putationis
quae stercorationisquae stercorationis ego coll. § 258. om.ll.D. de stercoratione dTv vitia arboribus
medicament a
Summa: res et historiae et observationes MCCCLXXXMCCCLXXX(om,MFa) dTS. -XXXI(Minras.R2)rH. DLXXXIv
EX AVCTORIBVS
Cornelio Nepote. Catone censoriocensorio Ev. -re r. M. Varrone. Celso. Vergilio. Hygino. Sasernis patre et filio. Scrofa. Calpurnio Basso. Trogo. Aemilio
Macro. Graecino. Columella. Attico lulio. Fabiano. Mamilio Sura. DessioDessio REdD. Desio r. Decio v. Dosino B. Dorseno
T(?)C. Doss- H, cfr. D K N p. 4. an Dexio? Epidico FETva.H Mundo. C. Epidio. L. Pisone.
EXTERNIS
Hesiodo. Theophrasto. Aristotele. Democrito. Theopompo. Hierone rege. Philometore rege. Attalo rege. ArchelaoArchelao rege om. JD. sed cfr. ind. XVIII rege. Archyta. Xenophonte. Amphilocho Atheniense. Anaxipoli Thasio. Apollo doro Lemnio. Aristophane Milesio.
Antigono Cymaeo. Agathocle Chio. Apollonio Pergameno. Bacchio Milesio. Bione Solense. Chaerea Atheniense. CherestoCheresio Fa. -ecto v. -risto C. Chaer- L. cfr. indd. XIV. XV Prieneo
(-noe F) ll. C. -naeo G. -nio v item. Diodoro Prieneo. DinoneDinone R2D. Didone FR1E.
Diodone DFaa. Dione dT (?)v Colophonio. Epigene Rhodio. Euagone Thasio. Euphronio Athenaeo. Androtione qui de agricultura scripsit. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item. Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomasepitoma ll.v(J2).' -men B.
cfr. ind. VIII fecit. Aristandro qui
de portentis scripsitscripsit Rd.om.rv.
L. XVIII CONTINENTVR
naturaenaturae frugum
RdH(J). om.rS frugum.
antiquorum studiumstudia a in agricultura
quae prima Romae corona. de spiceade spicea (piscea E)
corona ll. S. spicea dTH. om.v corona
de iugero
quotiens et quibus temporibus fuerit summa vilitas annonae
qui inlustres dede del.va.H agricultura scripserintscripserint R. praeceperint dH. om.rv(8)
quae observanda in agro parando
de villarum positione
praecepta antiquorum de agro colendo
genera frugum
naturaelemma om.Fa naturae
FdTS. -ra rH per genera frumenti (10-29)
de farre
tritico
hordeohordeo (or- R) ll. D. add. oryza H (13-15. 18)
polenta
ptisanaptisana d(?)H.
tisana FaaTJ2. tysina R. tisina FE
trago
amylo
siligine; similagine
arinca sive olyra
semine sive zeazea siue semine dT.om.H
de reliquis in oriente generibus
de pisturisde pisturis ll D. post hormino pon.dTH
de sesimasesama dTH
de erysimo sive irione
de horminohormino d(?)H. orm- (-mio R) r
milio
panico
de fermentis
panis faciendi ratio et generagenera
FBEv(S). origo FaadTH
quando pistorum initium Romae
de leguminibus (30-33. 36) fabafabis a. faba. De lente. De
piso dTH
ciceris genera
faseolifaseoli TH. Fasse- R2. passiole (-lo d) Faad.
bassi- FE. .Base- R1
pisumpisum om.dTH.
De pisis a.add.
Alibi Passalet pisenatim Faa
de rapis
napis
lupino
pabulariapabularia om.va.J. post (37-43)
vicia
ervumeruuni FadTv. her- a. herbum r erb- D
silicia
secale sive asiaasia pos.S
farragofarrago ll.D. -go. cracca dTH
de ocinoocimo EJ. ocymo
dTH. cfr. § 148. XVII 196.198.. ervilia
medica
de avena. morbi frugum
remedia
quid in quoque terrae generum debeat seri
diversitas gentium in sationibus
vomerum genera
ratio arandi
de ocean do, runcando, sariendo.
de cratitione
de summa fertilitate soli
ratio saepius anno serendi idemidem aruū DFaa (U)D.
idem aru FE. item arui R.om.dTH arvum
stercoratio
seminum probatio
quantum ex quoque genere frumenti in iugero serendum
de temporibus serendi (56-61)
digestio siderum in dies et notaenotae D. noctae F. -te DFaa. noct??? E. -tes rv terrestres.
De papauere dTSJ. om.v terrestres rerum in agro agendarum
quidet quid dTva.D quoque mense in agro fieri oporteat (62-74)
de papaverede pa-
pauere om.dTva.-D
de faerio
causae sterilitatiumsterilitatium FFa. -tum rv [ et FaRaT.om.r H et remedia (69. 70)
de messibus
de frumento servando
de vindemia et autumni operibus
lunaris ratio
ventorum ratio
limitatio agro rum
prognostica (78-90)
a sole
a luna
stellis
tonitribusDe tonitruis a
nubibus
nebulis
ignibus terrestribus
aquis
ab ipsis tempestatibus
ab animalibus aquatilibusab aquatilibus RdT (?) H
a volucribus (87. 88)
a quadrupedibusquadrupedibus ll.D. -bus. ab herbis. a cibis dTH
Summa: res et hisioriae et
observations MMLXMDCCCVIII (-YIIII dT). Alibi MMLX FaadT
EX AVCTORIBVS
Masuriomasurio FaD. mass- rv Sabino. Cassio Hemina. Verrio Flacco. L.Pisone. Cornelio Celso. TurranioTuranio a. Taur- E Graeile. D. Silano. M. Varrone. Catone censorio. Scrofa. Sasernis patre et filio. Domitio Calvino. Hygino. Vergilio. Trogo. Ovidio. Graecino. Columella. Tuberone. L. TarutioTarutio DFadTH.
-untio (Taur- E) r. Aruntio v qui Graece de astris scripsit. Caesare dictatore qui item. Sergio PlautoPlauto DFa. Paulo rv. cfr. ind. II et D KNp. 5.6. Sabino Fabiano. M. Cicerone. Calpurnio Basso. Ateio Capitone. Mamilio Sura. AttioAttio FaaS. Attico FE. Accio
Rd(?)H. Actio Tv Praxidicā ORibbeck (mus.Men. 1886 p. 631).
-dios Fa. -dicas d. -dica r B. om.v scripsit om.Tva.S qui Praxidicam scripsit.
EXTERNIS
Hesiodo. Theophrasto. Aristotele. Democrito. Hierone rege. Philometore rege. Attalo rege. Archelao rege. Archyta. Xenophonte. Amphilocho Athenaeo. Anaxipoli Thasio. Apollodoro Lemnio. Aristophane MilesioAristophane Milesio. Apollodoro Lemnio FREdTva.D. Antigono CymaeoCymeo a. mycaeo F. mic- RE. Agathocle Chio. Apollonio Pergameno. Aristandro Athenaeo. Baeehio Milesio. Bione Solense. Chaerea Atheniense. Cheresto itemChaeresto F. -risto
R.(?)G. Diodoro PrieneoPrienaeo R(?)L Dinone DFaD. Dieno F. Dionerv. Dinone Colophonio. Epigene Rhodio. Euagone Thasio. Euphronio Athenaeo. Androtione qui de agricultura scripsitscripsit om.Ea. Aeschrione qui item. Lysimacho qui item. Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas fecitepitoma ll.v(J2). -men B. cfr. ind.
VIII. Thalete. Eudoxo. Philippo. CallippoCallippo Bas.(Brunn p. 29). Cali- ll.v(H). Dositheo. Parmenisco. MetoneMetone H. Metio- Fa. Melito- rv. Critone. Oenopide. CononeConone DFad (Brunn) D.
Oenone FEa. ..mone R. Zenone Tv. Euctemone. Harpalo. Hecataeo. Anaximandro. Sosigene. Hipparcho. Arato. Zoroastre. Archibio.
L. XIX CONTINENTVR
lini natura et miracula (1-6) genera eius excellentia XVIIXVII D U Zp. 57. om,Fa. XXVII (-YIII F) r
quo modo seratur etet RD. om.r. quo modo-.dTv perfi ciatur
quando primum in theatris vela
de sparti natura (7-9)
quo modo perficiatur
quando primumprimū FaaT. -um in r. -us d(?) H usus eius
de eriophoro bulbo
quae sine radiee nascantur
et vivant
quae nascantur et seri non possint
misymisu FRE. Oisu a, iton, geranion
de tuberibus
pezicae
de laserpicio et lasere
maspetum. magydaris (15.16)
de rubia
de radicula
hortorum gratiagenera Ea. cura va.H (19. 20)
digestio terra enascentiumterra enascentium J. terrae
(-rre a. -rra Fa) nasc- ll.v praeter fruges et frutices
naturanaturae FEE et genera et historiae nascentium in hortis rerum XX D U Z p. 57. XX ll.v (22-37)
de omnium earum radicibus, floribus, foliis quibusquibus FaadTH. quaecius F. quae citius RE hortensiorum folia cadant
quoto quaeque die nascantur
seminumseminum — serantur om.R natura. quo modoquo modo quaeque (quo-
que Fa. die add.Ea) serantur ll.D. post
10 cadant pon.dTS. om.J quaeque serantur
quorum singula genera, quorum plura sint
natura et genera et historiaenatura — historiae ll.v. om.D ad condimentaad condimenta ll.v(D). om.dTH in horto satarum rerum XXIII (38-55)
lacrimalacrima sua coni.J2. -mas FRE.
-ma
DFaaD. -me, d.om.Tv sua nascensnascens ego coll. ind. XXI (11) et XIX
162. XXI 24. nascentes d. -tia DFaaD. -scunturFR. -scanturE.om.Tv
ferulacea genera IIII cannabiscannabis H. de ca- ll
morbi hortensiorum
remedia (58. 59)
quibus modis formicae necentur
contra urucasuricas Fa. erucas
Rdva.S(J) remediaremedium FEaT, contra culices quibus salsae aquae prosint.
ratio rigandi hortos
de sucis et saporibus hortensiorum
de piperitide et libanotide et zmyrmozmyrnio S. -na Fa. zmirneo
T. -na d. smyrnio H. -na RE. myr- F. smir- a (61. 62)
Summa: res et historiae et observationesM om.Faa MCXLIIII
EX AVCTORIBVS
MaccioM. Accio FaRdH. M. auctio a. Maucio F. Maucci-
cio E.cfr. ind. XIV Plauto. M. Varrone. D. SilanoD. Silano om.FREd. Catone censorio. Hygino. Vergilio. Muciano. Celso. Columella. Calpurnio Basso. Mamilio Sura. Sabim'o Tirone. Licinio MacroAemilio Macro Unger (de Valgio Eufo
p. 211), prob. Brunn p. 31. Q. Birrio
.birrio II. D. hirrio codd.H. hirtio
T(?)v. cfr. D K N p. 3VibioBibio ll RufinoRutino Fa. Rufo RT(?)G. cfr. ind. XlV. Caesennio
qui κηπουρικὰ scripsit. Castritio item. FirmoFirmio Ra item. PotitoPotito DFaaD. Pitio FREd. Peritio Ea (?). Petreio
TL. -richo H. cfr. D K N p. 7 item.
EXTEKNIS
Herodoto. Theophrasto. Democrito. Aristomacho. Menandro qui βιόχρησταbiocherasta (-cer- a) FEE a. -creta Fad. -crea va. B scripsit, Anaxilao.
L. XX CONTINENTVR
medicinae ex iis quae in hortis seruntur.
cucumerecucumere siluestri Rav. -res -tres r silvestri XXVIXX Ra
elaterio XXVIIXXVI Ra
anguino cucumere sive erratico V
cucumerecucumere satiuo H. om.Ra. -res
-uos r sativo VIIII
pepone XI
cucurbita silvestrisiluestri (svri) ego. XVI Ra. XVII rv. siue D cum U sompho I
colocynthide XIIIXIII ego. X H. X alibi XIII (XII Ra. XVI Faa) ll
rapis VIIII
rapo silvestri I
napis sive bunio sive buni ade V
raphanoraphano satiuo om.Ra. -anis dTS sativo XLIIIII alibi XLIII ll. similiter
in hoc et seqq. libris fere semper gemini numeri scripti sunt, quos
hic omnes apponere longum est. itemRasuis numeris saepe differt a ceteris
armoraciaarmoraciae Rad. -atiae r I
pastinacapastinaca ego
coll. §29. -ca V H. -ca V alibi II (duo a) ll
hibisco sive plistolochiaplistolocia FadT. pist- (-chia H) EH. phistolocaea R sive
moloche agria XI
staphylino sive pastinaca erratica XXIIXX Ra. an XXV?
gingidiogingidio H. -dion RdT. gigg- r II om.FEdTH
sisere XI
sile XII
inula XIXII a.om.Ra. an IX?
caepacaepae FRE. cepę Fa. -pe aT.
caepis d(?)H XXVII
porro sectivo XXXII
porro capitato XXXVIIII
alio LXI
lactuca XLIIXXXIV Ra
caprina IIII
caesapo I
isatiissati FaFEd. -api Ra II H. XXI Ra. alibi XX r
lactuca silvatica VII
hieracia XVII
beta XXIIII
limonio sive neuroide IIIIIIII FaRaa. III rH
intubo quae ambubaiaquae ambubaia Ea (?) D. quae am-
bula J. om.r IIIIIII dTS
cichorio sive chresto sive pancratiopancratio J. -tio quae ambubaia
(ambob- REa. ambubai X Ra. -uba d. -ulia Fa. -ubula T. am-
bula S) rH XII
hedypnoide IIII
serisseris — VII om.R1 generibusgen. FFaRaaJ. genera
R2EH IIII D U Z p. 61. III (tis Ra) II. H. cfr. § 76 medicinae VII
brassica LXXXVIILXXX Ra
cyma
brassica silvestri XXVIIXXXVII (-VIII Faa) alibi XXVII FaR2in marg.a.om.R1
lapsana I
marina brassica I
scilla XXIIIIXXIII alibi XXIIII ll. XXIII H
bulbis XXXXXX H. XXX.
Bulbis (-bi R) siluestres (-tribus a) II
bulbinebulbine dTH.
-bone ll I. bulbo vomitorio
asparago sativosatiuo om.dTH(J) XVIIXVII Faa>D. XVI Ra. om.r H
corruda sive ormino sive Libyco XXIIII
apio XVII
apiastro sive melissophyllo
olusatro sive hipposelino XI oreoselinooreoselino H. orto- FaRRaa. orlto- F. horto- EdT.
ortho- S II. heteoselmohelioselino FaRaadTS. hio- r. add. oreoselino (-num.
FE) I RFE. oleo- Faa I
petroselino I. buselino I
ocimo XXVIIIXXVIII ego. XXXVIII Ra. XXXV H.
-V alibi XXXVIII r
eruca XIIXII RaS. XII (XI FEH) alibi XXII r
nasturcionasturtio R d (?)v XLII
ruta LXXXIIII
mentastro XX
menta XLI
puleiopulegio aTva.S XXV
puleio silvestri XVIIIIXVIIII Ra.
-III FEaH. -II rS
nepeta VIIII
cumino XVIXVI Ra. XLVIII FaH. -VIII alibi
XLIII r
cumino silvestri XXVIXXVI II. H. -VII dTJ. XXII Ra
amiami II. J. ammi H. om.v X
cappari XVIIIXIIII Ra. an XVI?
ligustico sive panace IIIIII Ra. IIII rH
cunila bubula V
cunila gallinacea sive origano V
cunilagine VIIIVIII ll. H. an III?
cunila molli IIII (bis) Ra. III (bis) r H
libanotide II
cunila sativa IIIIII ll. H. an II?
cunila montana VII
piperitide sive siliquastro V
origano oniti sive prasio VIV dTj
tragorigano VIIII
origanoorigano om.d TJ coll. § 177 generum
ego. -ra R(?)H. g. F. gen. FaJ. om.r VIIII Ea Heraclio, generum III, medicinae XXXXXVIIII Ra. an XXXIII?
lepidio IIII a.an V?
git sive melanthio XXIIIXXXIII E.an XXIIII?
aneso sivesiue ll. H. IIII Ra aniceto LXIan LXVI? (72. 73)
anetoanetho H. VIIII
sacopeniosocopemo FEa. scop- R sive sagapeno XIIIXIII ll.H. an XIIII? add. Epopanace albo III FREad1. (cfr. opopanace § 264)
papavere albo IIII ego. III H.
III alibi II ll
papavere nigro VIII
de sopore. de opio. contra potiones quas ἀνωδύνους et
ληξιπυρέτους et πεπτικὰςpepticas FaH. pat- Ra. rept- r
et κοιλιακὰς vocant
papaverepapauere siluestri II ego. -tri III II. om.dTH silvestri II. Meconiomeconio Ra. -nio
(-nte Fa. Neconte a) I rH
papavere rhoearhoea H. rhyas Ra. rhias Fa.
rias a. roas E1. ruas r II
papaverepapauere H. -er ll. add. siluestre
dT. -tri H ceratiticeratiti H. -titis FaRa. -tis R. cerraticisFE. err-a.
ceratytide d. -atium T sive glaucioglaucio H. -ion (-um a) ll sive paralioparalio H. -lium ll VV ego. VI d.H. X T. VI alibi III r
papaverepapauere aH. -er r. add. siluestre dT. -ri H HeraclioHeraclio H. -ium ll sive aphrodeaphrode ego coll. § 207. affrodi a. aprhody Fa. aproti E. -rot. FR.
aphron dT. -ro H II. II ego. IIII ll. H. om.dTδιὰ κωδυῶνdiacodion
FRH. -conion E. acodyon Fa. -dion a. dicadyon d. -dion T
papaverepapauere J. -eri F. -er rH tithymalotithymalo J. -lon dT.
-Ium vel -llum ll sive paralioparalio J. -lium H. -Ilium R. pharalium F.
-Ilium E. -clium Faa. artalion (-th- d) dT III
quolemma om.dTH(J). post 26 meconio pos. Brot., post 21 nigro VIII v modo sucus herbarum colligendus
porcilacaportulaca ava.H XLV. pepli XLVXLV. pepli XLV ego. XLV (XLII Faa)
Leptis XLV alibi peplis (plebis a. pephlim dT) ll.quae et peplis
XXV (XLV Brot.) H
coriandrocoriandrum Faa XXI
atripliceatriplice dTH.
-plex ll XIIIIXIII EBrot.
malva malope XLVIXLVI Ra. XIII (XVI Faa) alibi XLII
(XLY a) r. XIII H
malva malache I
malva althaea sive plistolochiaplistolochia J. -cia EdTH. -ci??? F.
-ofocia Ra. phlistolacia R. phisto- r XVIIIIXVIIII ego. XIII Ra.
LVIII Fa. LVIIII rH
lapatho silvestri sive oxalideoxallide Faa. pallide r. om.va. H sive lapatho canterinocantherino dTH. om.v sive rumice II dTH. om.ll. an VI?
oxylapathooxylapatho (oxi-a) ll.v. om. hic et post hippolapatho pon.dTH VIIVII ego. IIII alibi VII (IIII FE) ll. IIII H
hydrolapatho IIII ll H. an VI?
hippolapatho VIVI ll.H an VII?
lapatho sativo XXIXXI ll H. XXIII dT.an XVII
bulapatho I
sinapi, generumgenerum ego. gen. aJ. -nera rH III, IIII a medicinae XLVIIIXL VIII FRE. XLIIII FaaH. -IIII alibi XLYII dT
adarca XLVIIIXLVII RdT
marrubio sive prasio sive linostropho sive philopaede sive philochare XXVIIII
serpyllo XVIIIXVIII FaEdTH(S). -IIII r Brot. an XVII?
sisymbrio sive Thymbraeo XIIIXIII Ra.
XXIII (XXXII a) alibi XIII r. XXIII dTH
lini semine XXVIIXXVII Ra.
XXX rH. an XXVIII?
blito VIan V?
meo Athamanticomeo atbamantico
(ada- dT) dTH. meotha-F. miotha-R. Macota-a. Machotha-Fa.
Athamantico XXII. Miotha- E.om.v sive Athamanicosiue athamanico ll. siue
abath- dT.om.v VIIVII FaEH. VII. Athamantico (athra- dT)
XXII r. om. v
feniculo XXIIIXXIII a.om.R1. XXII r H
hippomarathohippomaratho
ego coll. § 255.258. -to ll. -thro H sive myrsineomyrsineo H. -eum dT. myr-
iseneo F. mirs- RRaa. mys- E. mis- Fa VV II.H. III Ra.
an IIII?
cannabi VIIII Ra. VIII FaFRdT. VIIIIrH
ferula VIIIan VIIII?
carduo sive scolymo VI
theriacae conpositio
Summa: medicinaemedicinae ll.v(D). res dTH et historiae et observationes MDCVIMDCVI RS. MCVI
(-VII F. -Y dT) alibi MDCVI FedT. DCLX alibi DCVI Faa.
MCVII Brot. MDCLX H. -CVII v
EX AUCTORIBVS
Catone censorio. M. Varrone. Pompeio Lenaeo. C. Valgio. Hygino. Sextio Nigro qui Graece scripsit. lulio Basso qui item. Celso. Antonio Castore.
EXTERNIS
Democfito. Theoptirasto. Orpheo. Menandro qui βιόχρηστα scripsit. Pythagora. NicandroMicandro om.FaaH.
MEDICIS HippocrateHippocrate S. om.Ra. Nicandro. Hipp-rv. Hipp- Nic- H. Chrysippo. Diocle. OphIoneOphione va.B(D cum Brunnio p. 36). Ophlone FKEdT.
Qplone r. Opione B. Ophelione H. Heraclide. Hicesio. Dionysio. Appllodoro Citiense. Apollogo doro Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Gleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistato. Diagora. Andrea. Mneside.Epicharmo. Damione. Dalione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philinio. PetrichoPetricho FaRadTH.
-chio a. -iclo R. -iclio r. -idio v. -treio L. MiccioneMiccione FREdT (Brunn)D. -ctione rv. -ctone H. GlauciaClaucia FR. -udiaEv a. B..
Ganecia Fa. -eua a. Xenocrate.
L. XXI CONTINENTVR
naturae florum et coronamentorum.
de strophiolis. serta
qui invenerint miscere flores. quando primum corollae appellatae et quare
quis primusprimus H. -um ll.v(S) coronascoronam
Eva.H(S). -na FR foliis argenteis et aureis dederit quare corollaria dicta, de lemniscis. quis primusprimus ego. -um ll. H. om. v caelaverit eos
quantus honor coronarum apud antiques fuerit
severitas antiquorum in coronis
quem floribusplus E. pluribus E3 honoraverithonorauerit FaFRdT. corona- (VE?) H populus Romanus
pactiles coronae
de sutilibus coronis
de nardinis. de Sericissiricis E. syr- F. siritis Fa1
Cleopatrae reginae factum in coronisin coronis om.FRE
de rosade rosa in coronis FR2Eva.H. gen. eius XII .
med. XXXIIXXXII S. om.E1H.
XXXII (XXIII VdT) alibi XXXIIII r
lili gen. III (n). med. XXIXXI FaFRETH.
XVI V d. XXIII J
lacrima sua nascenslacrima sua nascens cod. Salm. cfr. § 24.
-mas nascens Fa. -ma nascens R2TD. -manscens R1E. -mascens F.om.V dH
narcissi gen. III . med.medicinae XVI om.V dH. an XIV? XVI
quorum semen tinguatur, ut infecta nascantur
quem ad modum quaeque nascantur, serantur, colantur sub singulis generibus (14-37)
violae colores III . med. XVIIXVIII-FE2in marg. om.E1Brot. XXVIII H
luteae gen. VV ll.H. III D U Z p. 64 med. X
calthacaltha ego. de caltha dTH(J). de acalta r. ia. caltha S cum Salm.. regius flos
baccarbaccar ll. J2. coll. § 29.132. -cchar S. de bacchare dTv. (item saepius de praem.dTv) . med. XVII
combretumcobretran VFR. combetrum E. cob- Fa. (add. de asaro d TH) med. I crocum . med. XX ubi optimi flores. qui flores Troianis temporibus in usuin nsu om.Eva.J
de natura odorum
iris . med. XLI
saliunca med. IIII ll. S. III dTH(J)
polium sive teuthrionteuthrion VH.
-trion FadT. theutrium FR. -trū E. -thrium D med. XVIIIXVIII FRES. -IIII rH (J). errore add. genera V (recte II) 8
quiqui— occidente (cad- R) ll.D. om. v flos alium colorem mane habeat, alium meridie, alium sole occidente
vestium aemulatio cum floribus
amarantus
cyanus . med. II
holochrysos med. III
petiliumbellium FaFR. bdellium
VE. (de)bellio dTH. bellio
chrysocome sive chrysitis . med. VI .
qui frutices flore coronent
qui folio .
melothrum. spiraea.origanumoriganum H. triga- dT. thrica- RE2. trica- r. cneorum sive casia; gen. II. melissophyllum sive melittaenamelitena FRE. -tina YFad . med. XXIXXII R
melilotos quae sertula CampanaCampana EH. -na
siue melilotum r D (29. 37). med. XIIImed. XII R.om.Eva.D trifoli gen. III . med.med.— 9 gen. II om.R IIII . myophonum
thymi genera IIII D U Z p. 66 n.l. III II. H . med. XXXIIIXXXIIII ego. XXVIIII VFadTH. -Ill rS . flore nascentia, non semine
conyzaconyza om.VFRE
lovis flos. hemerocalies . med. IIII
Helenium med. Van VI?
phlox, quae ramis et foliofolia E. -liis J. cfr. § 59 odorata
habrotonumabrotanum RE. -tonum H . med. XXII . Adonium. genera II ipsadist.ego se propaganda
leucanthemum med. I
amaracumamaracum ego. -ci gen.
IIll. H sive sampsuchumsiue sampsuchum om. H . med. XIXI ego. LX S. IX H.
LX alibi VIIII (VIII FE) r
nyctegreton sive chenamychecenamiche VFad. gena- FR.
genemyche E sive nyctalops
quo ordine temporum flores nascantur (38. 39)
anemone coronaria sive phrenionfrenion FE. p???nion R. eremion r. om. H med. X
oenanthe herba med. VIan V? . melaniammelanium ego coll. § 65. meliantum d. -tium T.
melant- Fa. -thium r H. add. med. XI ll. H. del.J2, huc translata e sqq. ratus. cfr. ind. XXII (26). XX (71). Heliochrysoshellocrysos F.
-crisos RE. elicrysos d. melichr- VFa med. XI
lychnislychinis FRE. lich- Fa.
ante tiphyon pon.dTH . med. VII
gladiolus. hyacinthus
med. VIII
tiphyontiphyion T. -phion F. thiph-RE.
tith- r. pothi gen. II. orsinaeorsine FaFT.an orsini? cfr. § 67 gen. II
vicapervicauincaperuinca
VR.(?)va, J2. cfr. § 68.172 sive chamaedaphne med. IIII
quae semper vireat herba
quam longa cuique vita florumflorum dTH(D)
quae propter apes serenda inter flores. cerintha
de pabulo apiumapum VdT. de morbis earum et remediis (42. 43)
de venenato melle et remediis ems
de melle insano
de melle quod muscae non attingunt
de alvariisalueariis V2REva.D. de alvisalueis V2 et cura earumearum VFadT. eor- rv
si famem apes sentiant
de cera facienda
quae optima eius genera de cera Punica
sponte nascentium herbarum in quibuscumquequibusque VFadTH(Jl) gentibus usus; naturae, miracula (50-108)
fraga. tamnum. ruscum med. IIII
batisbattis FRd gen. II med. II
pastinaca pratensis. Lupus salictarius
colocasia . med. IIpost med. II add. de cichorio dTS. cichorium H. om. D. cfr. ind. XX(30)
anthaliumanthialium FR. anthya- E.
antia- Fa. antya- d
anthylliumanthyllium ego coll. § 175. sine anti-
cellium (antec- dT. anticensium R) ll.S. om. H sive anthyllumantyllum RedT.
-tillum r med. VIan VII?
oetum. quae radices nihil supra terrain gignantquae—gignant om. H: arachidnesuper
VFaR arachidne ego. -na H. archenide (-chaen- F) ll, aracosaracos dH. -chos VFaT. abachos r
candryalacandriala RET. chondrylla B § 89. hypochoerishypochoeris H. -prochroris R. -pochoris r. caucalis. enthryscumenthryscum Rd. -thyrscum VFa. -thriscum FT. -tristum E.
anthriscum (B)H. scandix, eademeadem ll.S. om. H. come eadem coni.J2coll. § 89 tragopogontraseopocon FE. thra- R.om.H. parthenium sive leucanthes sive amaracumamaracum ego
coll. § 163. -cus S. amanacum (-cus E. -dis R) ll. om.H sive perdiciumper-
dicium S e § 176. pelleuchion (peleu- R) FRE. -eution VFa, cali-
tha dT.om. H sive muralissiue muralis — med. VIII
trychnum sive strychnum sive halicacabumhalicacabum S. all- R2. alii-VFadT sive calliascallias ego. -ada S e
Diosc.IV 72. calittis R2. calitha FadTJ. om.V. (item § 177 scribendum erit callian) sive dorycnion sive maniconmanicon om.FR1EHmanicon S. mari-VFadT sive perittonperithon
(par-VFa)ll sive neuras sive morio sive molymolymT. lim Fad. -lionV. -linr med. IIIIII ego. VIII ll. S
corchorus ined. VIan V?
aphace. achynopsachynops ego e § 89. acynops d. -pisR. -pos RH. epipetronpiretron FRE. quae numquam floreatfloreat ego. -ant II. H. cfr. § 89 extr., quae semper
cnecicneci H. Neci R. gne- FE. greci r gen. IIIgen. III ego coll. § 90. gen. IIII
VFadTH. geniū r . med. IIImed. VII Fa. om.V d
aculeati generis herbae (54-58)
erynge. glycyrriza
tribulus (54. 58)
anonisanosis Fa. ono-
nis d(?)H. cfr. § 91.98
pheos sive stoebe. hippophaes
urticae gen. IIII. VI E. III FR lamium. scorpio
acornaacorna ll D.
carduus, acorna H .leucacanthos. chalceosclalceos cnecos H e § 94. -cionecos F. -ecus
VR. -etus E. calchionecos Fad. cnecos. polyacanthos. Onopyxos.onopyxos H. -phycos dTJ2.
-phygos VFa. -phrycos r helxineelxine T. helsine r. scolymos. chamaeleon. tetralixtetralix T(?)H. petralis FREd. -rus r. atractylisatractylis Salm. om.ll.v sive phonossiue
phonos ego huc posui, post acorna pon. ll. H. cfr. § 95.acanthice mastiche
cactoscactos
ego. -tus S. ectacos (-cus VTd. -cus siue H) cactus ll. H. demendo
cfr. § 97 Et cactos quoque . [tenicauncos ego posui. tenica (fen- T) ll.
pternix H e § 97. -ica 8. ternica J2, pappumpappum (-ptum Fa) alibi
tappum (ra- R) ll. pappus H. -um S, ascalia]
herbarum genera per caules: coronopus. anchusa. anthemis. phyllanthesphyllanthes R(?)H.
philanthus E. phyllantus (py-FFa) r. cfr. § 99.
crepis. lotos
differentiae herbarum per folia:
quibus folia non cadant.
quae particulatim floreant
heliotropium, adiantum? herbae quarum medicinae sequenti libro (29. 39) dicentur
spicatarum genera:
stanyopsstanyops S.
-opos H. -ntobs FE. -niobs r . alopecuros. stelephurosstelephuros H. stelophiros T.
stellepyros VFa. stello- FRd. sello- E sive ortyx sive plantago. thryallisthryallis H e § 101.
pyralis E. -allis (par- R) r
perdicium. ornithogale
post annum nascentes a summo florentes, item ab imo
lappa herba quae intra se parit. Opuntia e folio radicem faciens
iasineiasine ego. las- ll. iasione TH. chondryllachondrylla ego e § 105.
cond- H. chryndilla d T. chrin- Fa. crin- V. cyndrilla r. picrispicris H.
pigris ll
1. 2 dist. ego . quae toto anno floreantfloreant ll. -ret dTH. cfr. § 89 cum § 105 quibus flosflos ll.D. flos exeat dTH ante quam caules exeant, quibus caulis ante quam flos. quae terquater FE. quae R floreatflo-
reat EJ2coll. § 106. -ant rv cypiros med. VIII . thesium .
asphodelus sive hastulaastula ll regia.
anthericus sive albucumsiue albucum
11. 8. del.H. add. Amuletum R. -tum, asian FE. -tum asian alibi
oispant (oistant Fa) r. pistana v (cfr. § 111.112). del. H
iunci gen. VI. med. IIII
cyperus. med. XIIIIan XIII?
cyperiscyperos T. -rus Rd
cypiracypira VEH. -pera r
holoschoenosholoschoenos H. olyschenos (olis- E) ll
med. ex iunco odorato sive teuchiteteuchite H.
theu- VFa. -cite T. thecite Rd. tetite F. thetitae E Xan IX?
med. ex asaro VIIImedicinae ex asaro VIII om.dT.an VII?
med. ex Gallico nardo VIIIan VII?
med. ex herba quam phunphun J2coll. § 136. XII 45. phyri R. phinEdT. uin F. fin r.
phu H vocant IIII
[Syrium]uncos ego posui. Syrium ll. H. om.d2T.an ex
croco collyrium? cfr. § 138 extr. syrium, lilii sucus, commemora-
tur § 127 croeomagma, med. IIpost med. II add. Bolete (-to R.om.d2T) aeenos
med. II ll. del. v
pesolutapesoluta TS. pers- v. pesolui (re- VFa) r. med. I
Graecorum nominum in ponderibus et mensuris interpretatio
Summa: medicinae et historiae et observationes DCCXXX
EX AVCTOEIBVS
Catone censorio. M. Varrone. Masurio. Antiate. CaepioneCaepione VFaH. Caeli- Fed. Celi- RT. C. Helio v. VestinoVestino v. Crist- R. cryst- F. Chyst- E1. Chryst- E2. Cri-
spino r. VibioVlpio FREdv.a. B RufinoRufino ll.v(D). Rufo S. Hygino. Pomponio Mela. Pompeio Lenaeo. Cornelio Celso. Calpurnio Basso. C.ValgioC. Val-
gio H. Publio, uargio (uor- V) ll. P, Largio v. cfr. ind. XX. Licinio Macro. Sextio Nigro qui Graece scripsit. lulio Basso qui item. Antonio Castore.
EXTERNIS
Theophrasto. Democrito. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρησταbiochresta B(H). -crestas VFa. -crea v. diochresta TL.
-sia FE. -cresia d. choehresia R.cfr. ind. XIX. XX scripsit. Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo. Sophocle. Anaxilao.
MEDICIS MnesitheoMnesi-
theo d(?)H. -estheo rv qui de coronis. Callimacho qui item. Phania physico. TimaristoTimaristo B. -ito ll. -antho v. SimoSimo (Sy-R) ante Timaristo pon. v. Hippocrate. Chrysippo. Diocle. OphioneOphione Tv(D).
Opi- RB. Hopi- Fed. Hopini- VFa. Ophelione H. cfr. ind. XX. Heraelide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Gitiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonieo. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione. Dalione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. MiccioneMiccione RdD.
Micti- F E Tv. -tone H. cfr. ind. XX. Glaucia. XenocratePhilino — Xenocrate om.VFa.
L. XXII CONTINENTVR
continentur FaR. -etur r v
auctoritas herbarum(1-7)
gentes herbis formae gratia uti
herbis infici vestes; item pigmentopigmento D. -ta ll. J1. del.v Gallicae cortinaegallicae cortinae ego coll. § 3
et XXXV 150. de oleo cortina dTJ1coll.§ 48. de oleo chortino
(add. alibi crotino Raa) ll.D coll.X V 30 (rem deesse in §3 ratus). de sagmnibussagminibus H. sanguin- ll. om.v. de verbenis et clarigatione
de corona graminea. de raritate eius
qui soli corona ea donaticorona ea donati
Rav(J). -nae adso- FRE. -na do- rH
qui solus centurio
medicinae ex reliquis coronamentis:
eryngeeryngio H. -ion ll.S sive eryngio quaequae ego (item p. 71,8). siue ll S. del.H centum capita XXXan XXXII? (8. 9)
acanoacano H. -nos VFaS. -nosi r II H. XI ll
glycyrriza sive adipsoadipsos SJ XV
stomatice I
tribuli gen. II med. XII
stoebe sive pheossiue pheos TS. siue ceos (coeos R) r. om.v. (deest IIII)
hippophaeshippophaes S cum Salm. -phyes (v)H. -opes ll. gen. II. med. II
urtica LXI
lamiolamion(-ium VH) vel fam- alibi lamo ll VII
scorpionis gen., II med. I
leucacanthaleucachantaT. -tarnEd.
leua- F. leu- R. leuco- VFaquae phyllosphyllos H cum B e § 40. phymos vel
phimos ll sive ischasischas FREdJ2. escas r. ischias H cum B e § 40 sivepolygonatos IIII
helxinehelsine FaRa. hers- FRE XII
perdicio sive Parthenio sivesiue derithe FREd.om.TH siderite quae urceolaris sive astercumartercum FE. alterc-VFaH. asteric- Brot. XI
chamaeleonechamaeleon H sive ixiaixea FE. ixias H sive ulophyto sive cynozolocynozolo D. -Ion RaH.
-zalo (ty- E) r. -zialon dT, gen. II, med. XII. mastichemastiche (-ce E) ll. D. om.dTH
coronopodecoronopus dTH. (deest I)
anchusa XIIII
pseudoanchusa quaequae ego. siue ll. H echis sive doris III
onochilo sive archebio sive onochelionocheli RaTH. ton-R. con-FE. onochelis r sive rhexia sive enchrysa XX ego
coll. § 51. 52. XXX (XX VFa) alibi X ii. XXX H
cuiuscuius
—mutent ll. D. del. H. cfr. § 51 radices colorem mutent 25
anthemide sive leucanthemide sive leucanthemo sive chamaemelo sive melanthio, gen. III, III dTH. IIII ll med. XI
loto herba IIIIII Fa. IIII r H
lotometra IIan III?
beliotropio sive helioscopio sive verrucaria XIIXII ll.S. XIII H. an XIIII?
heliotropio sive tricocco sive scorpiuro XIIII
adianto sive callitricho sive trichomane sive polytricho sive saxifraga, gen. II; med. XXVIIIXXVIIII Ra
frutex sine radicefrutex — radice ll. D. del. H. cfr. § 63 (so)
picride I. thesioThesion R. -ium dTH I
asphodelo LI
halimohalimon (ali- RdH) ll. alimo S XIIII
acantho sive paederote sive melamphyllo V
bupleuro V
bupresti I
elaphoboscoFlatobosco FE. Pla- R VIIII
scandice VIIIVIII VFaRa. VIIII rS. X H
enthryscoenthrysco VFaJ2. -hyrisco Ra. Inthris- R. Inthyris- FE.
entriscum dT. anthrisco S. -cus H. cfr. ind. XXI (52) II
iasineiasine T. las- VFadv. Cas- r. iasione C. cfr. ind. XXI(65) IIII
caucalide XIIan XIIII?
sio XIan XII?
sillybosillybo J2. syllibo VFa. -itho R. -do F.
sillibo Ra. -itho E. silybo S
scolymoscolymo S. -mum dT. -mon H.
-lybo FR. -libo r sive limonio V
soncosonco FaRdJ2. -go Ra. -caV. -chosTH.
-cho S. sconco r, gen. II, med. XV
condriocondrio D e § 91. -ion T. -illo S. chondrion d. hariscondro (-scho- FE) r. chondrillon H. cfr. ind.
XXI (52) sive condrille VIVI VFaRaRS. III rH(J). add. mastiche Ra
de boletis, proprietas eorum in nascendo
de fungis. notae venenatorum. med. ex Iisis F. eis ES. his rH VIIII
silphio VII
laseri XXXVIIIIXXXVIE VFa. XX- R
propolipropolis V(?)J2. de melle. propolis dTH(J1).V. mellis XVIXVII R
aquae mulsae XVIIIXVII Ra (51. 52)
quarequare (qua Fa) ll.D. quo dTH(J2). quo—
mutentur ante aquae mulsae pon.dTH genere ciboruin mores quoque mutentur
mulso VI
melititemulsum .. me-
litites VdT.H IIIan IV?
cera VIIIVIIII Ra
contra conpositiones medicorum
medicinae ex frugibus (57-76)
siligine I. tritico II.II ego. V VFaRa.
lrH paleapalia V Ra II.
farre I. furfuribusan furfuribus III? om.T I. arinca. atheraarincha
(-ca D) athera (aute- VFa) VFaRaD. cfr. § 121. farinca ateras.r.
olyram arincam (-ra .. -ca J) siue athera dTJ1 II
farina per genera, medicinae XXXVIIIIXXXVIIII V.
-VIII Fa. XXVIIII rD. -VIII dTH
polenta VIII
polline V. pulte I. Farina chartaria I
alica VIVI ll.H. V RadT.an III?
milio VI
panico IIII
sesimasesama H VII. sesamoidesesamoide VH. cfr. § 133. -odides dT. sesi-
moide FaJ. -di r III.
Anticyricoantecyrico Ed. anthe- FR IIIIIII VdTS
hordeo VIIII. hordeo murino quam Graeci Phoeniceamphoeniceam V. -ciam rS. phenice d.
phunce T.cfr. § 135 Iquam — I om. H
ptisanaptisana H. tips- T. tis- RadJ2. itisina FE. tisi- r IIII
amylo VIII. avena I
pane XXI
faba XIIIIXIV Ra. XLV alibi XVII VFa. LV (LIII E) alibi
XVI (XVII R) r. XVI H
lente XXXIIXXXII ego. XXVII alibi XVII RE.
XVII alibi XVIII dT. XVII H. lemma om.r
φάκῳphaco Ra.
fa- d. spha- T. fo- VFa. Tha- FE. ta- R.del. Hἐπὶ τελμάτωντελμάτωνS
cum Salm. teimaton Ra. thei- FR. -thon E. tetton r. cfr. § 145 extr. del. H IIII ego. V VRaFR. uel E. XI FadT. III S
elelisphacoelelisphaco TH. eleti- VFa. elethi- Ra. elepti- d. elelias
(elhe- E) piaco siue helisphaco (-paco E) r sive sphacosphaco H. sphac
FRE. elesphaco T. elete- r quae salvia XIIIIII RE
cicere et cicercula XXVIXXVI ego. XXIII ll. H
ervo XX
lupino XXXV
irioneirione RadTH. eri- (ery- R.) rS sive erysimo quod Galli velam XV
20 horminohormino VH. or- r VI
lolio V
miliaria herba I
bromo I
orobancheorobanche H. -ache R. -acche r sive cynomorio I
contra leguminumcontra (de H) leguminum VFaRaH. om.r bestiolasbestiola I R. -lis dTH I
de zythozytho dH. xyto Ra. zito VFa. gy- T. zylo R.
ziloi r II ll. S. om.H(J) . spumaspuma (stu- F. sti- E) ante de zytho pon. ll. S(D). et ceruesia (-uisia H) d FH(J)
Summa: medicinae et historiae et observationes DCCCCVI
EX AVCTORIBVS
iisdem quibus priore libro et praeter eos Chrysermo. Eratosthene. Alcaeo.
L. XXIII CONTINENTVR
medicinae ex arboribus cultis:
vitibus XXan XXV?
foliis et pampinis vitiumet pampinis uitium ego. tritium et pampino dTH. -ium
VII. pampinis FaD. uitium rJXIIXII ego. VII ll. H
omphacio vitium XIIII
oenanthe XXI
uvis recentibus
uvarum servatarumgeneribus med. XI
sarmentis uvarum I
nucleis acinorum VI
vinaceis IIIIII ego. VIII ll. H
uva theriace IIII
uva passa sive astaphideastaphide S. -phis (-pis FaFE) ll. HXVIIXVII ego. XIIII ll. H
astaphide agriaagria dTH. om.r. cfr. § 17 sive staphidestaphide J2. -phis d.
-phide agria (acria FE) sine labrusca 11. -phis (-phide S) siue taminia TH sive pituitaria XIIXIIII alibi XII Fa. an VIIII?
labruscalabrusca
siue dTS. -ca H(J2). om.r sive uva taminia quaeuua taminia quae (om.FRE) et ll. J2.
om.dTH et ampelosampelos ll. J2. -lo S. om. H agria XIIXII om.R1E.an VII?
salicastrosalicastro S. de sal- dTH. om hic et salicaster (-ste VFa)
ante labrusca pon. r XIIan II?
vite alba sivede (del.S) uite alba siue dTH.
om.r J2 ampelo leuce sive staphyle sive melothro sive psilothrosiue psilotrum T.om.EdH sive archezosti sive cedrosticedrosti ego e § 21. -rusin dT. -ro rS. -ron H sive mado XXXIXXII T. XXXV H. an XXXIII?
vite nigra sive bryonia sive Chironia sive gynaecanthegynaecanthe H. cfr. § 27. cynec- E. cinec- F.
-chante VFa. cinach- Rd. ginac- T. gynac- S. gynaecac- J2 sive apronia XXXVXXXV alibi XXXIIII ll. an XXXX?
musto XV
Falerno VI. Albano II. Surrentinoord. mut. (Surr. Alb. Fal.) dTH III
Setino I. Statano I. Signino I
ceterisreliquis dTH vinis XIIIIXIIII ego. LXIIII ll. H
observationes circa vina LXILXI (XL Fa) ll. H. XLI coni.D U Z p. 69, sed addendae sunt viginti e sect. 22 (22. 23)
quibus aegris danda, quando danda; quomodo danda. observationes circa ea XCIXCI ll. H. an CXI? (24-26)
aceto XXXIIIXXXIII ego.XXVIII ll. H
aceto scillino XVIIXVI dT
oxymeliteoxymile VFa VII. oxyalmeoxyalme VII Fa. om.r H. cfr. § 61 VII
sapa VII
faece vini XIIan XIIII?
faece acetl XVII
faece sapae IIII
foliis oleae XXIII
flore IIII. olea ipsa VIIV ll.H. an VI?
olivis albis IIII. olivis nigris IIIIII F. VII alibi IIII VFa.
amurca XXIan XXV?
foliis oleastri XXIXXI ego. XVI ll. H
omphacio III
oenanthino oleo XXVIII
cicino XVI
amygdalino XVIXXEII VFa. an XVIII?
laureolaureo ll S. -rino dTH(J. cfr. XX 137 VIIIIan
VII vel VIII?
myrteo XX
chamaemyrsinae sive oxymyrsinae, cupressinocypressino XX R2, citreo, caryinocaraino E. cari-
F2Rd. carri- F1. carsi- Fa. (deest III, item lent. III. bal. IIII), Cnidio, lentiscino, balanino
cyprino et cypro ipsa XVXV VFa. XXI R. XVI EdTH
gleucino I, balsamino XVXV VFaS. V rD.
om.dT. XIII H (46. 47)
malobathromalobathro om.FBE VV VFaS. om.r.
VIII H
byoscyamirio II. thermino I. narcissino I. raphaninoraphanino II Fa. cfr. § 94. -ino V rH II. sesamino III. lilinolirino H(S). om.F IIIIIIII ego. III ll. H. I dTj. Selgitico I. Iguinoeguino FRE I
elaeomeli II. pissino II
palmis VIIIIX uel VIIII VFa. an XII?
palma myrobalano III
palma elate XVXV VFa. cfr. § 99. XVI r H.
XVII dTJ
medicinae ex singulorum generum flore, foliis, fructu, ramis, cortice, suco; ligno, radice, cinere (54-83)
malorum observationes VI
cotoneorum XXVXXV ego. cfr. § 100-103. XXII (alibi XXIIII
VFa) ll. H
struthiorum I
dulcium malorum VI
austerorum II ego. IIII ll H
citreorum V
Punicorum XXIIIXXIII ego. XXVI ll. H (57. 58)
stomatice XIIIIXXIIII EH. IIII V
cytino VIIIIVIIII R.
VIII r H. add. alibi
IIII ll
balaustio XVXV ego. XII II. H. add. punico siluestri dTB. del, D)
pirorum observationes XIIIXIIF EH. CII d T
ficorum CXICXI ll H. an CXIX?
caprificorum XLII
erineo herba III
prunis IIII
Persicis II
prunis silvestribus II
lichene arborum II
moris XXXXVIIIIXXXXVIIII ego. XXX- FREH. XX- r (70. 71)
stomaticeuncos ego posui coll. § 136 sive arteriace [sive] panchrestospanchresto S IIII
cerasis V
mespilis II. sorbis II
nucibus pineis XIIIXIII alibi CXIII VFa. an XVI?
amygdalisamigdalo FKE(S) XXVIIII
nucibusnucibus — V RdTH. om.r Graecis VV ego.
I RdTH
iuglandibus XXIIII.iuglandibus XXIIII om.VFa. an XXII? antidoto
abellanis III. pistaciis VIII. VIII H. VIII (VII VFa) alibi VIIII ll. an XIII? cfr. .§ 150 cum 142.143
castaneis V
siliquis V. cornocorno H e § 151. cornu ll.v I. unedonibus
lauris LXVIIII
myrtis LX
myrtidano XIIIXII V.an VIII?
oxymyrsineoxymyrsine (praem. myrto siluestri siue) dTH.
oxymyrra R. -mira r sive chamaemyrsine quaequae ego. siue ll ruscumruscum ll. D. -co
V (?) H VIan VII?
Summa: medicinae et historiae et observationes MCCCCXVIIIan MCCCXCVIII?
EX AVCTORIBVS
C. Valgio. Pompeio Lenaeo. Sextio Nigro qui Graece scripsit lulioTulio F. -llio R E Basso qui item. Antonio Castore. M. Varrone. Cornelio Celso. Fabiano.
EXTERNIS
Theophrasto. Democrito. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα. Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo, Sophocle, Anaxilao. MEDICIS MnesitheoMnesteo ETva.H. Callimacho. Phania physico. Timaristo. Simo. Hippocrate. Chrysippo. Diocle. OphioneOphione v(D). Opi- FB. Hopi-
VRE. Oplo- Eaa. Holo- Fa. OIo- dT.cfr. ind. XX. Heraclide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Citiense. Apollodoro
Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. CleophantoCleophante JD errore. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione.Dalione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco.Olympiade 10 Thebana. Philino. Petricho. MiccioneMictione Eava.H. cfr. ind. XX. Glaucia. Xenocrate.
L. XXIV CONTINENTVR
medicinae ex arboribus silvestribus:
loto Italica VI
glandibus XIIIXIII H. XIII alibi XVI ll an VIII (vel IX)?
coceo ilicis III
galla XXIII
visco IXIX ego. XI ll. H
pilulis glandiferarumglandiferarum (-rerum Fa) I VFaS. grandif (gla- F) erarif I r. om.dT. roboris H I
cerro VIIIan VII?
subere II
fago IIII
cupresso XXIII
cedro XIII
cedride Xan XI?
galbaiio XXVIXXVI ego. XXIII ll. H
Hammoniaco XXIIII
styracestyrace (stir- R) VFaRH. -ge FE.praem. bdedellio R. dellio r XIIXII ego. om.R. X r H
spondyliospondylio dH. -dilio T. -dillo (sphod- R)ll XVII
spbagnosphagno v. spa-T. spac- E. sphac- r sive sphaco sive bryo V
terebintho VI
piceapicea VIII D. add. VIII alibi pice ll. picea et larice dTH. an VIIII? VIII
chamaepitychamaepity XV ego. -ty X H. -ty X alibi V VFadT.om.r XV
pityusapithyum F. -thium E. phi- R VIan VII?
resiriis XXVXXV ego. XXII ll
pice XXVIIXXVII ego. XXXIIII ll.H
pisselaeo sive palimpissa XVI
pissasphalto II
zopissa I
taeda I
lentisco XXII
platano XVXV ego. XXV ll.H
fraxino V
acere I
populo VIIIan VIIII?
ulmo XVI
tilia V
sabucosabuco FaFD. samb- r(?) v. cfr, XIII 122 XV
iunipero XXI
salice XIIII. Amerina I
vitice XXXIII
erice I
genista V
myrice quaequae ll.S(D). siue dTH(J) et tamaricaet tamarica S(D.) -miricia VFa. et
amarica r. tam- dTH(J). add. siue tamarix (-ri V Fa. amari r)
ll.S IIIIII H. LXV (XLV R) alibi III FEE. LV alibi XIIII r
virga sanguinea II VFadTH. om.r. lemma post brya pon.d TH
bryabryca FRE XVIIIIXVIIII ego. XXVIIII (-VIII R) ll. H
silere III
ligustrolemma om.FRE VIII
alno I
hederishederis 8. ed- FaFREH. -ra VdTv XXXVIIII
cisto V
cisso erythrano II. chamaecisso II. milacemilace ll.D.
zmi- J. smi- Tv II. II ego. Ill ll.H Clematide IIII ego. III VFaD. om.r.
XVIII H
harundineharundine om.FR1E XVIIIIXVIIII VFadTH. X R2.
XVIII r D. an XX?
papyro, charta IIIIII ll.H(D.) om.dT. II 8
hebeno V
rhododendro I
rhusrbus FRD. rhn r H gen. II medicinae VI. VI ego. VIII alibi III ll. VIII H stomatice
rhulemma om.FRE erythro VIIII
erythrodano XI
alysso II
radicula sive struthio XVIXVI ego. XIII ll. H
apocynoreocyno F. -cino RE II
rore marino XVIII
cachrycachri R VV ego. VI FaFD. IIII J2. om.r(?)H
herba Sabina VIIan VIII?
selagine II
samolosamulo Eva.H. -malo R. -moso dT II
cummigumini VFa I an XIII? XI
spina Arabicaaegyptia siue arabica dTH. IIIIan III?
spina alba II. acanthio I
acacia XVIIIXVIIII VFa. VIII H. an XVI?
aspalatho sivesiue ll. S. I d H.om.Terysisceptroerysisceptro B. syri- (siri- FRE) ll sive adipsatheo sive diaxylodiaxylo S. -azyro
VR. -aciro F. -aziro r. -ron dT. -atiron H
VIIIIVIIII Fa. VIII r H (68. 69)
spina appendice II. pyracantha I
paliuro X
aquifoliaaquifolia dTv. -lio (acri- VFa) ll X. X ll. H(D). I S taxo I
rubis LI.LI S. II alibi LI ll. II H stomaticestomatice om.VH. de moris atom.
dTJ
cyriosbato III
Idaeo rubo IIIIII ego. I VFaD. om.r H
rhamni gen. II med. V
Lycio XVIIIan XXII?
sarcocolla II
oporice II
trixagine sive chamaedrye sive chamaerope sive Teucria XVIan XVIII?
chamaedaphne VIVI Fa. V r H
chamelaea VI
chamaesyce VIII
chamaecisso herba I
chamaeleuce sive farfaro sive farfugio I
chamaepeuce II.II ego. V ll.H chamaecyparisso II. ampelopraso VI. stachyesthaci??? E.
stacio R. Thaciae F I
clinopodio sive cleopicetocleoniceto.S cum B e§ 137. om. H sive zopyrontiozopyrontio D. -othio Fa. -pirontion d. -rotio r. -pyro 8. om. H sive odmoide IIIIII om.Fa. an IV?
clematideclematide S. -atatide ll. om.dTH(J) centunculontunculo VFa. cent- —26 clematide om.FE IIIIII VFaS. V R. I dTH
clematide sive aetiteaetite D.e § 139. eti- d. echi-TH.
ethine VFaF. ethyne E. ecliine R sive laginelagine S. laci- LL. lar-
gine de scammonia dT. scam- H XX Fa. om.r H. an IX?
clematide Aegyptia sive daphnoide sive polygonoide II
aroharo ll XLIIXLII ego. XIII alibi XIIII ll. XIII H (91. 92)
dracunculo II
ariari H(J).
aris F.om.E. haris r. echari dT. arisaro S IIIIIIII ego. Ill VH.
om.E. Ill alibi IIII r
milifoliomirifolio R. mille- V(?)v sive myriophyllo VII
pseudobunio IIII
myrridemyride et myra ll sive myrra sive myriza VIIIVIII FaFE. VIIr H
oenobrecheoenobreche 11 D.
-brycbi H III
Magicade herbismagica de herbis VFaD. Magic.... R2in marg.
om.r S. de magicis herbis dTH(J) (99-102)
coracesia et caliciacalicia dTS. cha-R.
calychia r
MinyadeMinyade H e § 157. -naides FR. -aicles E. -nsaides r. -sada dT sive CorinthiaCorinzia E. corysidia H I
aproxiaproxi VD. -xi XI Fa. apro VI r. aproxi VI H . Pythagorea de recidivis morborumPythago-
rea (Fa. -ria D. -ra r. -ras J) — morborum om. v a. J
aglaophotide sive marmaritidemarmaritide H. -moride ll. -riti dT. Achaemenide sive hippophobadehippophobade H. -do T.
-phorbade VFa. -do d. -pordabe FR. -postabe E. Theombrotio sive semnio. adamantide. Arianide, theronarcatheronarca D. therio- dH e § 163. thiro- R. tiro- FE. therocarna r.cfr. ind. XXV(65). Aethiopide sive Meroide. ophiusa. Thalassaeglethalassaegle J. -ssegle ll. H sive potamaugidepotamaugide D. -aucide d. -chide Fa. -cyde V. -mocide R1. -mucide r. -cyde H. theangelide. gelotophyllide. hestiateridehestiateride D. -toride H. hesteriateride FEE.
hestitat- d. hesitiat- r sive protomedia sive casignete sive Dionysonymphade. helianthide sive heliocallide. hermesiade. aeschynomene. crocidecrocide dH. -da T. -demene FE.
erocyd- R.om.r . onothurideonothuride VFaJ2. -uri dT. -thoride r. oenotheride H. anacampserote
eriphia
herba lanaria I. lactoris I. militaris I
stratiotes V
herba de capite statuae I
herba de fluminibus I
lingua herbaherba lingua VdTH I
herba de cribro I
herba de fimetis I
herba a canum urina I
rodarum III
impia II
Veneris pectenpecten H. -tine
ll. J2 I
exedumexedum dTH. -do VFaJ2. om.r S I. I V Fa. om.r S.
siue dTH(J) notia II ego. II ll. H
philanthropesphilanthrope VJ2 I. lappa canaria II
tordylon sive syreonsyreon H. -eum dT.yraeon VFa. iraconR. tra-r III
gramen XVIIan XVI?
dactylos V
faenum Graecum quae siliciasilica F. -iqua E XXXIan XXXIII?
Summa: medicinae et historiae et observationes MCLXXVIMCDXVIIIva. H
EX AVCTORIBVS
C. Valgio. Pompeio Lenaeo. Sextio Nigro qui Graece scripsit. Iulio Basso qui item. Antonio Castore. Cornelio Celso.
EXTERNIS
Theophrasto, ApollodoroApollodoto Crito FE. Democrito. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα scripsitscripsit om.H. Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo. Sophocle. Anaxilao. MEDICIS Mnesitheo. Callimacho. Phania physico. Timaristo. Simo. ao Hippocrate. Chrysippo. Diocle. OphioneOpione
FaFEB. Pione a.cfr. ind. XX. Heraclide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Citiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. MnesideMarconiside FRE. Epicharmo. Damione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. MiccioneMiccione EaD. Micti- a. Mici- r. cfr. ind. XX. Glaucia. Xenocrate.
L. XXV CONTINENTVR
naturae herbarum sponte nascentium.
auctoritas herbarum
de origine usus earumde—earum om.R
qui Latine usus earumqui — earum om.VFa scripserint
quando ad Romanes ea notitia pervenerit
qui primiante qui primi
habent De graecis auctoribus qui herbas pinxerunt dTH(J).
om.r S(D) Graecorum de his conposuerint (4. 5)
quare minus exerceantur ea remedia herbae mirabiliter inventae.
cynorrodum, med. II. dracunculus caulis I. Britannica V
de maximo dolore
nobilium herbarum invent ores (7-39)
moly IIIIII ll.H. an II? cfr. § 26.127. (numeri in hoc
libro vix computabttes, cum plurimi medieinas signiftcent non in
huius libri textu suis locis coniunctim narratas, sed per hunc et
seqc[. libros varie dispersas)
δώδεκα θεῶνdodecatheon ll. H(D). -eos S.
cfr. XXVI 107, ubi item Graecis litteris utendum erit I
paeonia sive pentorobosquae pentorobos SJ.-bo H sive glycysidesglycysides Brot.(D). -de H(S).
glyciodes (glyocid- R1) ll I
panaces Asclepion II
panaces HeraclionHeraclionticon F. -ico E. -icu R IIIII E
panaces Chironion IIII
panaces CentaurionCentaureon
et Pharnaceon H sive Pharnacion III
HeraclionHeracleon sine dTH. (add.De ampelo
Chironia dTH) siderion IIIIIII E
hyoscyamos quae Apollinaris sive altercum; gen. V.gen. V VFa. Genū. FE. gen. II r H.
cfr. § 36 med. IIIIIII alibi IIII ll.Ill H. cfr. § 104.142. 164. 165
linozostis sive parthenionparthenion (V?)H. -nio R. -tenios r sive Hermu poa quae Mercurialis, gen. II. med. XXIIan XV? cfr. § 39-41 et X X V I 121. 150
Achillea sideritis sivesiue (V?)dT panaces HeracleumHeracleum D. om.dT quae milifoliummilifolium dT.
milli- FEE. mille- (V?)v.
milliū Fa aut scopascopa
regia (V?)H. -pae -iae r regia, gen.gen. FaD. om.r H VI. med. III
Teucria sive hermionehemioneo
(herm- T) dTv. -ne H. cfr. § 45 sive splenios II
Mel amp odium sive elleborum quod veratrum, gen. III
quo mo do colligatur, quo modo probetur
med. ex nigro XXIIII. quomo do sumendum
item in alboalbo dTH. aluo VFa.
alogo r. med. ex eo XXIIIXXII R. XXXIII Fa
quibus non dandumquibus non dandum
post LXXXVIII pon.dTH.. observationes circa utrumque genus LXXXVIII (24. 25)
Mithridatia II
scordotis sive scordionscordio VFREIIII
Polemonia sive Philetaeriaphiletae-
ria (d?)H. -licheria T. phylaterion (phil- F) ll sive chiliodynamuschiliodynamus S. -ma H. ehilodynainis Fa. -mus r. -mia dT VI
Eupatoria I
Centaurion sive Chironion XX
Centaurion lepton sive libadionlibadion Brot. -dio H. -deon dT. liuadeon VFa. leua- r quod fel terrae XXIIXII FaR
Centauris triorchis II
Clymenos IIII ll.H. an V? cfr. XXVI 41. 77. 111. 131. 140
Gentiana XIIIXIIII F
Lysimachia VIII
Artemisia sive parthenis sive botrys sive ambrosia V
nymphaea sive Heraclion sive rhopalon sive mallosmallos (-on R) ll.D. madon H cum B. cfr. § 75. (add. de camelea dT); gen. II. med. XIIIIIII . . XXIIII Fa
Euphorbeaeeuphorbiae (d?)H gen. II. med. IIII
plantaginis gen. II. med. XLVIXLVI 11.8. XXVI H
buglossos IIIII VE(?)/S
cynoglossos III
buphthalmos sive chalcachalca ego e § 82. calchan T. -cha J2. calcan d.
-cia Fa. -ciam V. -cion r. cachla S. -lam H. (cfr. caltha XXI 28. Diosc. IV 58) I
herbae quas gentes inveneruntinuenerint VFa (43-49)
Scythice III
hippace. III
ischaemonischaemon H(J).
-one S. scemone dT. schemes R1E she- VFa. see- r II
cestros sive psychrotrophonpsy-
chrotrophon J2e § 84. psycho- H cum B. psychrotropon (-tripon V)
VFa. pycro- T. sycro- FE. pyro- d. cicro ???tropion R quae Vettonica sive serra tulaser-
ratula H. -ura ll XLVIII
Cantabrica II
consiligo I
Hiberisheberis Fa. ib-(V?)H VII
berbae ab animalibus repertae (50-53)
chelidonia VI
canaria I
dictamnon VIII. pseudodictamnon sive chondrischondris S.
condris (-ryssum VFa) ll. om. H
quibus locis potentissimae herbae
propter herbas in Arcadia lac potari
aristolochia sive clematitis sive Cretica sive plistolochiaphlistolocia F. phi- R sive lochia polyrrizos quae malum terrae XXII
argemoniaargeinonia dT(V?)H. -one Fa. asce- r IIII
agaricum XXXIII
echios, gen. III. med. II
hierabotane sive aristereonaristereon ll. peri- H e § 105 quae verbenaca, gen. II. med. X
blattaria I
molemoniummolemonium (melom- VFa) II. D. lem- H.
cfr. § 108 I
pentapetes sive pentaphyllon sive chamaezelonchamezeleon Fa. cam-FRE quae quinquefolium, med. XXXIII
sparganion I
dauci gen. IIII. med. XVIII
theronarcatheronarca D. chero- FEE. Ceno- r. theronia- d. therionarcha T. -ca H. cfr. ind. XXIV(102) II
persollatapersollata FaJ2e § 113. -olataVH. -olita r, -olidata dT sive arcion VIII
cyclaminos quae tuber terrae XII
cyclaminos cissanthemos IIII
cyclaminos chamaecissos III
peucedanum XXVIII
ebulum VI
polemonia Ipolemonia I dTH. om.r D
phlomosphlomos H. phro- R.
phio- FE. philo r. -lomon dT quae verbascum XV
phlomides II. phlomisphlomis ego. -mis (-mides E)
siue II. D. del.H(J2) lychnitislychnitis S. lycn- d. lyhcnios FE. Ichegn- R.
lycinos r. del. H sive thryallisthryallis S e § 121. grya-V. gra-R. gria- r
thelyphononthelyphonon H e§122. -nos dT. -ygonon II sive scorpio I
phrynion sive neuras sive poterionpoterion H cum B e § 122. potirecton T. poterre- VFa. poterue- d.
poterrae lecton R. poterre (terre E1) iecton r I
alcimaalcima dT.cfr. § 124. aclina VFa. alema RE. Nema F. alisma H cum B sive damasonion sive lyronlyron dTH. pyron (pyrr- VFa) ll XVIIIXVIII FaFR. -IIII EBrot.
-II (V?)H. an VIII? cfr. § 124. 125. XXVI 25.92.143
peristereos VI
antirrinori sive pararrinonpararrinon ego.parari- VFa. panari- FE. perari- dT. paranarrinon
RJ2. anarrhinon H sive lychnislychnis d(?)H. -cnis F. -cinis E.
lignis r agria III
eupliaeuclia coni. Salm. I
pericarpum, gen. II. med. II
nymphaea Heraclia II
lingulaca I
cacaliacacalia H. caccalis VFa.
-lici r. calcala dT sive leonticeleontice H. leant- dT. -tilice Fa. -tilia V.
-tilde r III
callithrix II VFa. XX r H. an V? cfr. § 135. XXVI 147.160
hyssopum XXXX VFa. X r H. (numeravi in hoc libro 5, in ceteris 29)
lonchitis IIII
xiphion sive phasganion IIII
psyllion sive cynoiscynois FaJ2. -oides V(?) H. cinois r. -oida dT sive chrysallionchrysallion VFaH(J). chryss-T. chyrs-R1. chys- r. cryst- S cum B e § 140 sive Sicelicon sive cynomyia XVIXVI VS.lr H
thrysellionthrysellion I VFaS. -linon I D cum B.
cfr. § 141. rhysellium dT.om.r H(J) I
remedia oculorumremedia oculorum
EH. om.r (91-103)
anagallis sive acoronacoron (acar- R) ll. J2. corchoron H cum B e § 144 quae
felisfelis D. -llis T. -lix VFaEad. fetis RE. faecis F. ferus H oculus, gen. II. med. VIVI VFaS. III FEdH(J> II RT.an VII autXVI?
aegilops II
mandragoras sive CirceIonCirceion J2cum B. -celon (tir-E) FREd. cyrc- r. circeon T. -caeon H sive morion sive hippophlomonhyppoplomon V. -plūmom Fa. hippophlomi T. -plomi r; gen. II. med. XIIIIXXIIII (IIII R1) alibi XIIII (IIII R) ll.XXIIII H. cfr. § 147. 150. XXVI 24. 93. 104. 121, 156. 157
cicuta XIII
cremnoscremnos ll. crethmos
TH agrios IIIIII ego. I ll. H. cfr. § 155. XXVI 94
molybdaena I
capnos truncatrunca J. truna T.
trima d. pruna VFaF. prima r H quae pedes gallinacei I
capnos fruticosa III
acoron sive acorionacorion VFa(Salm.)D.
acrion r. agrion d(?)H XVIIXVII ego.XIIII ll.H
cotyledoniscotyledon H gengen. om.FRE . II. med. LXILXI ll H. an XI vel XXI?
aizoum maius sive buphthalmon sive zoophthalmon sive stergethronstergethron H.
hist- FREdT. h???st- r sive hypogesonhypogeson S. cfr. § 160. hespegeton VFa.
speg- RE. -con F. spececon d. speieccon T.del.H sive ambrosion sive amerimnon quae sedum magnum
aut oculus aut digitellus, med. XXXI
aizoum minus sive erithaleserithales Brot. -theles V Fa. -telis r sive trithalestrithales Brot. pritheles ll sive erysithaleserysithales (eris- dT) FREdTD. eryth- V. eritales Fa. chrysoth-
Brot. quae isoetesisoetes Brot. issetes E. -tis FdT. hiss- R. ips-V.
yssaetis Fa aut sedum; med. XXXII .
andrachle agria quae illecebraillecebra dH. lee- FRT. lac- E. om.r XXXIIan XIIII?
erigeron sive pappos sive acanthisacanthis H. achantis T. acethis V Fa. acha-
matis r quae senecio VIIIVIIII F2R.om.Fa
ephemeron II
labrum VenereumVeneremn H. -rium ll I
batrachion quae ranunculus sive strumos, gen. IIII. med. XIIIXIIII alibi XIII ll. XIIII H
stomatice, gen. II
Summa: medicinae et historiae et observations MCCXCII
EX AVCTORIBVS
CC. H. Sexto ll.v . ValgioValgio dTH. -gio alibi Gaio VFa.
Gallio r. -ico v. Pompeio Lenaeo. Sextio Nigro qui Graece scripsit. luliolulio Basso qui item. Petronio Diodoto
qui item FaFE Basso qui item. Antonio Castore. Cornelio Celso. FabianoFabiano VS. om.r v.
EXTERNIS
Theophrasto. Apollodoro. Democrito. luba. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα scripsitscripsit Fav. om.r S. Niandro. Homero. Hesiodo. Musaeo. Sophocle. Xantho. Anaxilao. MEDICIS Mnesitheo. Callimacbo. Pbania physico. Timaristo. Simo. Hippocrate. Chrysippo.Diocle. OphioneOphione v a. B(D). Hophlone FE. hobpone Fa. cfr.
ind. XX. Heraclide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Citiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. PetronioPetronio Diodoto om.FaREva. S Diodoto. Iolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. MiccioneMicione FaFE. Glaucia. Xenocrate.
L. XXVI CONTINENTVR
reliquae per genera medicinae
de novis morbis (i)
quid sint lichenes
quando primura in Italia coeperint
item carbunculus
item elephantiasis
item colum
de nova medicina
de Asclepiade medico
qua ratione medicinam veterem mutaveritmutauerit v(Brot). -rint ll. J. -runt dTH
contra Magos
lichen; gen. II. genera II Ra2D. om.r v. cfr. § 22 med. V
ProserpinacaProserpinaca RaJ. cfr. § 23.
-pina r S. om. v I
bellis II
condurdum I
bechion sive arcionarcion R1S cum Salm. -chion FR2EdT.
quae saluia siue archion r. om. v sive chamaeleuce quae tussiiago III
bechion quae salviaquae saliua siue satiua VFaRa IIII
molon sive syronsyron VFaRadTH. stron R. estron r II VFaRa. i r. om.dTH. an II?
amomonamomon H e § 35. -onon ll IIIan II?
ephedra sive anabasisanabasis dTH. mab- VFa. -barsis E. -bassis r III
geum III
tripolion IIIan I?
gromphaena
mahmdrum IIan I?
chalcetumcalcetum FaFRE II FaREBrot. II r H
[molemoniumuncos ego posui. cfr. ind. XXV(61). hermonium dT I]
halus sive cotonea V
chamaerops I. stoechasstoechas H cum B e § 42. tocchas FRE. thoecas r. theocas dT.cfr. ind. XXVII(107) I
astragalus VIVI VFaRadTS. III r H. an IV autIX?
ladanumledon dTJ1 XIII ego. XVIII ll. H. VIII J D(errore) XIII
chondriscondris Ra. pho-
FRE sive pseudodictamnum I
hypocisthis sive orobethronorobethron S e § 49. oborothrum T. ero potum FRE.
obotum r. om. H, gen. II. med. VIIIgen.— VIII FaRadTS. om.VH. clarū
medicutit (-disc- E) r
laver sive sion IIII ll. H. (itaque § 50 punctum ante
lauer tollendnm scribendumque condita, cocta et torminibns)
potamogiton VIII. an VI .. VI? statice III
ceratia II
leontopodion sive leuceoronleuceoron H e §52. elyceron VRald.
elic- Fa. lycoron R1. -choron r. om.T.an leucethron e Diosc.III
100 sive doripetrondoripetron FaFRd.cfr. § 52. doryp-V E. doribethron
RaTH sive thorybethronthorybethron S. thorib- TH. -tron d. thorypetron (-rip-
FRE) ll . . deest numerus ll lagopus IIII RdT. Ill r H
epithymon sive hippopheoshippopheos (yppo- Ra2) TH. -otheos FE. -oteos d. -otheon (yppo- Ra)
VRal. -otheo Fa. hypoteos R VIII
pycnocomon IIII
so polypodion III
scamoniascammonia V d(?)H VIII
titliymalostithymalos H. -llos ll (fere semper) characiascharacias H e § 62. pha-
ralius cazarias dT. helescopius XVIII E. pharalius sine thiti-
mallis VFaRa. om.r. (add.XXl H, debebat XVIII). .,
lemma om.F tithymalos myrtites sive caryitescaryites H e§ 66. -yctis d T. charictis E. -cus R -ryotis r XXIXXI ll H. an IIII aut XXII?
tithymalos paraliusparalium dT. parchalius RE.lemma om.r sive tithymalis IIIIan I?
tithymalos helioscopioshelioscopios RaH. om.E. helosc- FR. pharalius helosc- r XVIII
tithymalos cyparittias cyparittias ego e § 70. -itias VFaRa. capp- R. caparat- r. cypa-
rissias H XVIII
tithymalos platyphyllos sive corymbites sive amygdalites III III om.Fa. an II?
tithymalos dendroides sive cobios sive leptophyllos XVIII
apios ischas ischas. H e § 72. ischa dT.
isscias Fa.
-ia VRal. scillas Ra2. scyll- FR. cyll- E sive raphanos agria II
crethmon crethmon TH. cretemon Ra2d. chretamon (add. sine creton VFa) r XI. cachry cacry EdT. cachrys H
anthyllion anthyllion II. anthyllis H e § 84.
cantyllion II. cantyllis T. canthillion (chamy- F) II. cantillis
(chant- FE) ll II. anthyllis II
cepaea I
hypericon sive chamaepitys sive corisson corisson FRE2D. -iscon E1. -ison r H.-ysson d T VIIIIan III autX?
caros sive hypericon hypericon H. -rico (-pur- Fa) ll Xan VI?
callithrix I
perpressa I
chrysanthemum I
anthemis I
silaus I
herb a Fulviana
inguinalis sive argemo argemo H. -onio dT. arcemo ll
Chrysippeos chrysippios Fa. -ius dT I
orchis sive Serapias serapias FaRa. -pia r H V
satyrion III. III om.VFH satyrion satyrion dTS. -ion siue FaR. siue r H Erythraicon erythraicon TH.
-raecon F. -recon (cer- V Fa) r IIII
lappago sive mollugo molugo FaRa. -Itycho FE.
olitigo R I
asperugo I
phycos quod iucus marinus marinus RadTH. mur- V Fa. -nu r, gen. III. gen. III dH.
om.T.post phycos pon. ll. D med. V med. V VFaRa. om.r H. anil
velIII?
lappa boaria
geranion sive myrris myrris F1d. myris r sive myrtis, gen. III. an gen. II? med. VI
onothera onothera dTH. oro-Ra2FE. -theaR. orthera r sive onear onear ll. D. -arim d.
-aris T. onuris H e § 111 III
acte sive ebulum. chamaeacte
hippuris sive ephedron sive
anabasis quae equisaetum, gen. III. III FEdTS. IIII r. II H. (non liquet) med. XVII XVII VFaRa. -III r H
stephanomelis
erysitbales I
polycnemon I
arsenogonon I. Thelygononthelygonon dTH. -liconon aliud ll.(cfr. § 99) I
mastosmasios E. -ssios R I
ophrys
Summa: medicinae et historiae et observations MXVIIIIM (CX Ra) XVIIII VFaRadTS(D)). MCXVIIII J.
CC (CX E) XVIII r. MCXXVIII H. MCCXCII v
EX AVCTORIBVS
M. Varrone. G. Valgio. Pompeio Lenaeo. Sextio Nigro qui Graece scripsit. Lulio Basso qui itemqui item
petronio diodoto qui item Fa. Antonio Castore. Cornelio Celso.
EXTERNIS
Theophrasto. Apollodoro. Democrito. luba. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα scripsitscripsit REH. om.r S. Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo. Sophocle. Xantho. Anaxilao. MEDICIS Mnesitheo. Callimacho. Pbania physico. TimaristoTimaristo F1dTG. -rco F2. -rcho. r v. Simo. Hippocrate. Chrysippo. Diocle. OphioneHopione FaFE.cfr. ind. XX. Heraclide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Citiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asciepiade. Crateua. PetronioPetronio Diodoto V(?)S. om.rv Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione. SosimeneSosimene FaRaEaD. om.r v. Tlepolemo. Metro doro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. MiccioneMictione E. Glaucia. Xenocrate.
L. XXVII CONTINENTVR
reliqua genera herbarum. medicinae ex Iis.
aconitumaconitum VH.
-to (acho- R) r sive thelyphonontetynonon F. tethinono R. teti- Ed sive cammaroncammaron J2e § 9. cama- V Fa. pama- d. pamma- E. -anon R.
pammoson F. cammorum T. -ron H sive pardalianchespardalianches TH. -ache ll sive scorpion, med. IIIIan II?
Aethiopis IIII
ageratonageraton VFaH. -tum: T. heraton FEd. Eratho R IIII
aloe XXVIIII
alcea IIIIIIII dT. III VFa. I r H
alyponalypon I om.FRE I
alsine ad eadem quae helxinehelxine H. helix- VFa. helyx- F. elix- E. elex- R V
androsaces IIIIII ego. VI ll. H
androsaemon sive ascyronaschyron R. aschiron F. arch- E. ach- d VI
ambrosia sive botrys sive Artemisia III
anonisanonis H e § 29.
anco- FRE. ango- r sive ononis V
anagyros sive acoponacopon H cum B e § 30. acoton ll VIVI VFa. III r H
anonymos VV FaR EBrot. II r H(S)
aparineaparine dTH. atha- R. Tra- F1. Atra- F2. athra- E. aphraryne r sive omphalocarposom-
phalocarpos ego e § 32. omphacoe-(amiliacoc-VFall.H sive philanthropes IIIIIIII
ll.H(D). III TS
arction sive arcturonarcturon D. -rum dTH. carturon V.
cast- Fa. arctyron R. art- r V
asplenosasplenos (has- FE) ll.J2. -non
d TH. cfr. § 34 sive hemioniosll
Asclepias II
aster sive bubonion III
ascyronaschyron FR etet om.Fa. siue dTH ascyroides IIIIIIII ll H.
III S(errore)
aphacahaphaca F. raph-VFa. Haplica E III
alcibium I
alectoros lophosalectoros lophos (lopus d) dD. cfr. § 40. -cthopos olphos Fa. -ctorolophus J. -ciro iopos FE. -ctolopus R. -ctorophus V(?)H quae cri sta II
alumalum dTS. alium ll.alon H quod symphyton petraeumPactrion FRE XIIII
alga rufa I
actaea I
so ampelos agria IIII
absinthium; gen. III. III ll H.
IIII dTS med. XLVIII
absinthium marinum sive seriphumseriphum D. cfr. § 53. -phin E. -phism F. -phium
dTH seryphym R. scysphim Fa. -phym V IIII ego. is ll.om.dTH
balloteballote ego e Diosc.111 107. -ten dT. -tes H.
balliste VFa. callite r sivesiue VFaH. s. r. om.dT porrum nigrum III
botrys sive Artemisia I
brabillabrabilla
Fad. -bila T. -bylla V. -byla H. Drabilla (-bylla R) r I
bryon marinum V
bupleuron I
catanance I. cemos I
calyxcalyx S e § 58. -lix VFa. -lya FE. -lia R. -Isa dTH III
calyxcalyx RS. -lix. r. caulis dT. calsa altera H sive anchusa sive rhinodiarhinoclia J.
-oelia FR. -ola VFa. -ochisia H. rinodia T. rimo-d. rimnoelia E.
onoelia S II
CirceiaCirceia coni. J2. -cea T. Ciricea VFa. -ca r. Cir-
caea dH III
cirsioncirsion H e § 61. circision d T. circeon R. -rteon E.
cyrciun Fa. -rtiun V I
crataegonon, gen. II. II VS. III rH(D) med. VIII
crocodileon II
cynosorchis sive orchis IIII
chrysolachanichrysolachanum V(?)dTH gen. II. med. IIIIII ll.H. an II?
coagulum terrae II
cuculluscucullus VFaFD.
coaculum R. -Hum E. culicus dTH sive strumus sive strychnosstrychnos H. stricinus T. sticnū d. irucnos VFa. thracno E. -aeno F. -acto R VIan V?
conferva IIan I?
coccum Cnidium II
dipsacosdipsacos TH. disa- VFa. dispascos R.
-acos r III
dryopteris II
drabedrabe 8. -aebe VFa. -agbe R. -agbae FE. dreffone d T.cfr. § 73 I
elatine II
empetros quamquae EdTH nostrinos u???ri R.om.dTH. (quae
nostris coni. J] calcifragamcalcifragam S. -ga ll. H IIII
epicactisepicactis (ephi-
FRE) D e § 76. -astis r. epipactis dTH sive elleborine II
epimedion III
ermeaphyllon III
felicisfelicis VFaJ2.
pel- R. pell- r. fil- dTH(D) gen. II, quam Graeci pterim, alii blachronblacnron J2coll Hesych. s. v.
bia- T. -crnon d. blaron FRE. bra- r. blachnon H, item thelypterimthelypterim H. ptelipt- RT. ptherypt- (pter- E) FEd. phtheispth- r, nymphaeamnymphaeam H. -aeum F. -eūREdT. siue phacum r pterimpterim H.
-rica R. -ryca E. -rycha F. ptheriganFa(V?). om.dT.an pteryga?
om.dT vocant, XIan IX?
femur bubulum
galeopsisgaleopsis dH cum B. -empsis T.
camempsis FRE. gamemfis r sive galeobdolongalec I. dolion VFa. obdolon d2in ras.T sive galiongalion D e § 81. gallio ll. H VI
glaux I
glaucion III. collyrium, med. II
glycyside sive Paeonia sive pentorobon XX
gnaphalion sive chamaezelonCnapallion FEE. Cnata- Fa VI
gallidraga I
holcusholcus dTH. -cas ll sive aristis
hyoserishyoseris FREJ. hysos- r. hysiris d. hyos- H. hysoris T I
holosteon III
hippophaeston VIII
hypoglossa I
hypecoon
IdaeaIdeae III R IIII
isopyron sive phaselionphaselion —16 siue om.FREphaselion dTJ2coll. §94. -sileon VFa. phasiolon S cum B.om.H IIIIII Fa. II V(?)d TH
lathyris II
leontopetalon sivesiue Fa. aut V(?)dTS. alii J. om.H rhapadionrhapadion ego coll § 96. prap-(-dyon d) Td. prapria-FRE. -iaron r.
rhapeion S cum B. rhaphanidion J2. om. H II
lycapsos II
lithospermon sive exonychon sive διὸς πυρὸν sive ʽἡρακλέουξ II
lapidis muscus I
limeum I
leuce sive mesoleucium sive leucas III
leucographis V
medion III
myosota sive myosotis III
myagros I
so nyma I
natrixnyma I.
natrix I TH. nygrma I. natrys I VFa. Bnatis I. Nugā I r I
odontitis I
othonna I
onosmaonosma v. -oma ll. J2. cfr. § 110 I
onopradononopradon VFaTD.
-andon r. -pordon v V
osyrisosiris FE IIII
oxys II
polyanthemon sive batrachionbatracion R. -chios
VFaH. -cios.r III
polygonospolygonon T. -num dH sive polygonionpolygonion coni.J2coll. Scribon. 193. (2.83}. -gonos ll. -gonatos S cum B e Diosc. IV 4.
calipogonona dT.om. H sive thalattiasthalattias D. -attas VFa. -atias F.
-acias r. -assias H sive carcinothroncarcinothron TD. -tron (caremo- R) r.
-nethron H sive clema sive myrtopetalos quae sanguinaria sive oriosorion dT. oreos H, gen. IIII. med. XXXIIIXXXIII ego. XLIII
FREdTBrot. XLI Fa(V?). XL H(S)
pancration XII
peplis sive syce sive meconion sive mecon aphrodes III
periclymenon V
pelecinospelecinum dTH IIII ll.Brot. I H(S)
polygala I
poterionpoterion (B)H.
poterireton R. potireton r. cfr. ind. XXV(76) sive phrynionphrynion (B)H.
pary- dT. potriem FRE. totrien r sive neurasneuras dTH. -rada
(nau- Fa) ll IIII
phalangitisphalangitis (-tes H) dT.cfr. § 124. Aetphaliag-
FE. Aetpalig- R. -pthalagites r sive phalangion sive leucacanthaleucacantha ego coll. § 124
etDiosc.III 112. -thonVH. -ton (-aga-FE) r. leucanthemum dT IIII
phyteuma I
phyllon I
pellandrionpelandrion ll.D2. cfr. § 126. phel- T. phell- d(?)H II
phalerisphaleris D. -ri dT. peleripalari. paleri Fa pheleri V. pel-r.
phalaris (B)H II
polyrrizonpolirizinon d.om.FRE IIII Fa. V VS.
I dH. om.r
ProserpinacaProserpinaca TH. -ina ll V
rhecomarhecoma
J e § 128. recho- FE. reco- dT. rhaco- H. RechonaR2. -china R1.
peucyma r. rheu- S XXXVI
reseda II
stoechasThoecasRE. Thoccas F III
solanum quam Graeci strychnonstrych-
non VH e § 132. om.Fa. eryxo (erixo R) r. an trychnon? cfr.
XXI 177 II
Smyrnionsmyrnion J. -neon T. -nium dH. smyrmion
FRE. zmy- r. -rnion S XXXII. sinon II
Telephion IIII
trichomanes V
thalietrumthalictrum S e § 138. -itrium T.
-itruum H. tharitrum VFa. -trutim d. claritunc r I
thlaspithlaspi H.
thica-T. tica- siue thiapsi d. thaipi sine thyaspi VFa. thalapi r sivesiue dTS. saenex R. senex FE.om.r H. an qnae et? Persiconpercicon R.om. H napynapy J. napi V. api Fa. naps dT. Nympha r. sinapi S.om.H IIII
Trachinia I
tragonistragonis TH. traconi d. Thra- RE. dra- F. Thra-
con r sive tragiontragion — III
tragos sivesiue dT.om.r H (sed thracon siue thragicon I post scorpio IIII iteratFa) scorpio IIIIIII ego. I FadH
tragopogontra-
gopogon dH. -odon T. thragopon VFa. Gracologon r sive come I
de aetatibus herbarum
quo mo do cuiusque vires efiicaciores
gentium vitia divers a
Summa: medicinae et historiae et observationes DCIIDCCII H
EX AVCTORIBVS
C. ValgioG. Valgio VFaS.om.rv. Pompeio Lenaeo. 5 Sextio Nigro quiGraeee scripsit, lulio Basso qui itemqui item
petronio dioduto qui item petronio Fa. Antonio Castore. Cornelio Celso.
EXTERNIS
Theophrasto. ApollodoroApollodoro RdTv.
-doto r. add. qui item (Citiense L) FEva.S. Democrito. Aristogitone. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui pioxpTlcra scripsit. Nicandro. MEDICIS Mnesitheo. Callimacho. Timaristo. Simo. Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Ophionehopione FE.
-plone Fa. Heraclide. Hicesio. Dionysio. Apollo- doro Citiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonico. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio DiodotoPetronio Diodoto 8. om. ll.v. Iolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione. SosimeneSosimene ll.v.
om.dT(?)C,
Tlepolemo. Metrodorometrico FEE. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. Miccione. Glaucia. Xenocrate.
L. XXVIII CONTINENTVR
medicinae ex animalibus.
an sitan sit pon,dTH in medendo verborum aliqua vis
ostenta et sanciri et depelli (4. 5)
ex homine remedia contra Magosexhomine — Magos ll.v(D).
convenienter cum textus or dine ante
ex viro medicinae et observationes CCXXVI, pueroex
uiro — puero VIII om. va. H VIII (6-19)
muliere LXIXLI R(?)dTH (20-23)
ex peregrinis animalibus (24-32)
elephanto VIII
leone X
camelo X
hyaena LXXVIIIl
crocodilo XVIIIIXIX F.
XXI REH. Crocodileacrocodilla FaF.post XI
chamaeleonechamaeleone pon.Ra2FRE XV
scinco IIII
hippopotamiohippopotamio (hypp- Fa) FadD. hyppot- FE. hippot- R.
-opotamo rv VII
lynce V
medicinae communes ex animalibus feris aut eiusdem generis placidis (33-41)
lactis usus et observationes LVIILVII VFaRa. LIIII r H. an LXX?
de caseis XII
butyro XXV
oxygala I
adipis usus et observationes LII
de seboseuo II.H
de medulla
de felle
de sanguinede sanguine dTH. om.ll
privatae ex animalibus medicinae digestae in morbosper morbos T.cfr. ind. XXX(8) (42-80)
ex apro XLIXLI VFa. XII rH
sue LXsue IX 8. om.dT
20 cervo LIILII
FaRaR1. III rH.an LV?
lupo XXVII
urso XXVIIIIXXVIIII Ra. XXHII rH
onagro XII
asino LXXVI
polea III
equifero XI
eculeieculei (V?) S. equilei ll coagulocoagulo H. -lū ll I
equo XLII
hippace I
bubus feris II
bove LXXXI
taurolauro FEE2
LIIII FaLIII
vitulo LVIIIILVIII FaFR
lepore LXIIII
volpe XX
mele II
fele Vfele II FaRa
capra CXXIIIICXXIIII
FaRal. -II Ra2R. CXVI rH. an CXLI?
hirco XXXI
haedo XXI
de glutino taurino probando; et medicinae ex eo VII
Summa: medicinae et bistoriae et observationes MDCLXXXII
EX AVCTORIBVS
M. Varrone. L.Pisone. AntiateAntiate II.D.
Fabiano, Verre (Valerio H), Antiate v. FlaccoFlacco ego.
cfr. ind. XXIX. Fabio (-beo Fa) ;;. J2. del.v(D) VerrioVerrio Eav.
Verio (Verto FE) Verrico FEE. Verrico r . FabianoFabiano II.D. Flacco v. Catone censorio. ServioSergio ll.va.L Sulpicio. Licinio Macro. Celso. Masurio. Sextio Nigro qui Graece scripsit. BithoBytho dTva.5(J). cfr. § 82 Durracheno
. RabirioRabirio (-ilio VFa) medico VFaEaaD. Rabilio Ra. om.r v.
cfr. § 74 et Brunnp. 37 medico. OfilioOfilio D. offillio Eaa. Ophelio Ra.
Ophy- R. Ophi- rv. Opi- H. cfr. § 38 medico. Granio medico.
EXTERNIS
Democrito. Apollonio qui etet (eth Ra2Ea) ll.v(D).
del. G MysMys dD. cfr. Cels.V praef. Strabo XIV p. 645. myr V,
mis Eaa. mir
Fa. mysmi Ra2. -sini FE. mismi RRal. mirsin v.
myrsin G.μύρωσινH cum Reinesio . MeletoMeleto D e coni.S. mileto
(del.d2. myl- Ea) ll.v. cfr. § 7. Artemone. Sextilio Antaeo5 Sextilio Antaeo (ateo Fa) ll.G(D).
lio, Antaeo H. -lio v. cfr. Brunn p. 37. Homero. Theophrasto. Lysimacho. Attalo. Xenocrate. Orpheo qui ἰδιοφυῆἰδιοφυῆS cum
Eeinesio. cfr. schol. Nicand. ther. 823. diophios (din- FE)
ll.διφυει-ςH scripsit. Archelao qui item. Demetrio. Sotira. Laide. Elephantide. Salpe.Olympiade Thebana. Diotimo Thebano. lolla. AndreaAndrea om.Rv a.S . MarcioneMarcione ll.S. Mictione v.
-tone H SmyrnaeoZmyrnaeo 8. -neo Fa. zmir- T. Aeschine medico. Hippocrate. Aristotele. Metrodoro ScepsioScepsio 8.
-so VFadT.om.r v . HicetidaHicetida EaD. Ice- H. Ichatida (-de R) ll. Icaci- v medico. ApelleApelle VRS. -llata ettem Fa. -llaea r. om.Tv.an Apella? cfr. Athenaeus II 63d medico. Hesiodo. BialconeBialcone EaaD. -oni Ra.
-lioni Fa(V?). Dialconi R. -choni r. -cone Tv. Dalione H. cfr.
§ 262. CaecilioCaecilio Bione ll. G(D). -lio, Bione v(H). cfr. Brunn p. 3 Bione qui περὶ δυνάμεωνdynamion R. din- F. den- E. dyda- r scripsit. Anaxilao. Iuba rege.
L. XXIX CONTINENTVR
medicinae ex animalibus.
de origine medicinae
de Hippocrate
quando primum clinice
quandoprimum iatraliptice
de Chrysippo medicomedico
om.Vdva.S, de Erasistrato
de empirice
de Herophilo. de reliquis inlustribus medicis
quotiens ratio medicinae mutata sit
quis primus Romae medicus et quando
quid de medicis antiquiantiqui VFav. -quis r H Romani iudicaverint
vitia medicinae
remedia ex lanis XXXV et sequenti librosequenti libro H.
-tibus (vel -tib. lib.) ll, item partim infra, numeros qui sequuntur primus H ex Ed et cod. Colbert, in adnotatt. ad libr. -XXZX, post
eum adhibitis etiam VRT suo loco S edidit, nonnullos deinde cor-
rexerunt JD. qui restant aperte repugnantes librorum textui, eos
computando emendare difficile est dubia haud raro Pliniana nume-
randi ratione. codicum autem, qui mendis scatent multumque in
numeris Jiuius libri iisdemque sequentis inter se differunt, et edi-
torum, qui nihil fere aut de illorum scriptura aut de sua ratione
protiilerunt, discrepantiam omnem ubique adscribere omitto XXV: LX
oesypooesyto FRE. deperito Fa XXXII, seq. 1. XXXX VFaS. XXIIII r: LIILXV E.
(an XXX . . XV: XLV?)
ovis XXII, seq. 1. XLIIIXLIII VFaH. -IIII rS: LXV
quaequae
—lutea om.KalH sitistasitista S e § 45. scit- R. styt- E. stytit- F.
stystas Ra2. sint ista r ova. quo mo do fiant tota luteaquo — lutea om.VFaS
de serpentium ovisouis V (?) EH.
oua F. ouo r
de Commagenocommagine FRE conficiendo. medicinae ex eo VV ego. IV H. IIII
(LV FE) et seq. 1. V: VIIII ll. S
remedia ex animalibus quae placida non sintsit R. sunt FaEva.H aut feraremedia — fera ll.v(S).
del.H (14-40)
ariete Variete V VRa. -tum V
FaT. rite r et seq. 1. VII: XII
pecude XXII et seq. 1. LVII .. XV: XVII J. an XII .. LII .- LXIIII?: LXXVII
mulis I et seq. 1. V: VI
caballis I et seq. 1. Ill: IIII
cane XVI et seq. 1. XLI: LVII
cane rabioso III et seq. I. II: V
ichneumone I. mure XIIII
et seq. 1. XXVIII: XLII
mure araneo IIII et seq. . I: V
glire II et seq. 1. III: VIII: V J. YI: VIII ll.H(D)
sorice I et seq. 1. II: III
mustela XVIIII et seq. 1. XXV: XLIIII
stelione IIII et seq.l.XII:XVI
irenaceoirenaceo FEJ2. irin-
VFaRa. iran- R. erin- TD. herin- H V et seq. 1. XIII: XVIIIXVIII H. XXVIIII ll
hystrice I et seq. 1. II: III
lacerta XIII et seq. 1. XXX: XLIII
salamandralemma om.FRE II Fa(V?)TH et seq. I. III: IIIIIII: IIII H(D) e libro seq.
om.Fa(V?). LXIIII (XLVIIII S): LXXXVI TS (errore: cfr. coclea)
coclealemma om.Fa(V?) VIVI ego. XXVII ll. H et seq. 1. LXIII: LXVIIIILXII: LXVIIII
ego. XLVIIII: LXXXXVI (LXXVI F) ll. S. XVIIII: XLVI J
aspide I et seq. 1. Ill: IIII
basilisco IIII
draconedracone VI ll.H. -ne IIII J VI et seq. 1. IIII: X
viperaIIII — nip era om.FRE XIIIIIIII: X FaRa. YI: X J. XXI (XXIIII T): XXXV TS (errore: cfr.
uipera) et seq. 1. XXI: XXXV
de viperino sale
θηριακὴ ἔχεων
angueangue —XXXV om.H VIII et seq. 1. XXVIIVIII . . XXVII FRED.
VIIII .. XVII FaRaTS. (an VIII .. XVIIII: XXVII?): XXXV
hydro I
bova IIII et seq. 1. Ill: VII
enhydride I et seq. 1. II: III
serpentibus ceteris VIII et seq. 1. VII: XV
scorpione IIIIet seq. 1. II: VI
araneorum et phalangiorum gen. XI. gen.
XII R(?)S. cfr. ind. XXX med. ex iis IXIX FaRaTH (D). LX r J et seq. 1. XXVIIXXVII D.
-VIII Ra. XVIIII FaTS. XXXVIII r: XXXVIXXXVII FaS. -VIII T.
(an VIII .. XI: XVIIII?)
gryllo etei ego coll XXX 39. siue ll. H tauro I et seq. 1. VII: VIII
scolopendra sive multipeda
sive milipedamillipeda RaT.
multide- RE., peda F. millep- rH sive centipeda
sive oniscoonisco (V?)H. -con Fa. con- r sive iuloiulo EaD. -Ion Fa. uilon Ra.
nilon T. -lo r. tylo H II om.Fa et seq. 1. XX: XXIXXI TH. om.Fa XXI FD.
XLI FaT. XV rS. XXII H. (an IIII.. XIIII: XVIII?)
admiratio naturae iiihil sine usu gignentis
limace I et seq. 1. Ill: IIII
[urucaeruca
H. imcosposui: nulla in hoc I. med., in seq. I I et seq. 1. II: III]
verme terreno II et seq. I. XXII: XXIIIIXXII: XXIIII H.
XVIIII (-III T): XXX FaRaTS. terreno —
vermeuerme om.r ex arboribus I et seq. 1. IIII: V
ex volucribus
aquila IIII et seq. 1. Ill: VII
vulture VIIIVIII Ra. VIIII FaH. IIII TS. om.r et seq. 1. VIIII: XVIIXVIII FEH
gallinaceo XXXIXXXI
.. XXV ego. XXI .. XXXV ll. H et seq. I. XXVan XV .. XII: XXVII?: LVI
gallina X et seq. L XXII: XXXII
ansere VIIVIII FE. IX H et seq.l.XVXV om.F. V Fa:XXIIVI Fa. XXIV H. (an XI ..
XXVI: XXXVII?)
[cygnocygno — VI om.Fa I et seq. 1. V: VIVI TH. om. ll uncos
posui: nulla in hoc 1. med., in seq. V vel VI]
de adipe avium conficiendo
corvo II et seq. 1. IIII: VI
cornice IIII.. I ego. I.. II ll.H et seq. 1. I: III
accipitre II et seq. l.II:IVIV H. III ll. S
miluo II et seq. 1. VI: VIII
cenchridean cenchride I? cfr. § 127 II
ciconia II et seq. 1. I: III
anate IIIIIIII.. II
ego. II . . IIII FaRaT. II . . XIIII rH et seq. 1. II: VIXVI FRE. XV H
perdiceperdice — VIIVII FaRaTS. VI D. VIII J1 et seq. l. VIIVII: XIIII ego. X (XI D): XVII FaRaTS(D). VI: XIIII J1. (numeravi VI.. VII: XIII): XIIII
columba VII et seq. 1. XXVVII . . XXV: XXXII RaD. VII..
XIIII: VII (XXI J) FaTS(J). an VIII . . XXIII: XXXI?: XXXII
palumbe II et seq. 1. XIIII: XVIXVI om.FREH
pico Martio Ian
pico Martio I et seq. 1.1: II? cfr. XXX 147
turture IIIIan III.. II: V? et seq. 1. V: VIIII
hirundine VIIII et seq. I. XXIIIIXXIIII FREJ. XVIII FaTS: XXXIIIXXXIII J. -IIII FRE. -II
FaTS. lemma om. H
noctua VIIVII ego. IIII FaTS. II r et seq. 1. II:II ego.
V (VI Fa) ll.S. lemma om.H VIIII
[ulula I et seq. 1. I: IIII TH. IIII E. Ill r S. uncos
posui: nulla in hoc 1. med., in seq. I]
buboiie II et seq. 1. V: VII
vespertilione IIII et seq. 1. XIIXII ego. VIII ll.S.
VIIIIH e lib. seq.: XVIXVI ego. XIII (XII R) II.H
apibus IVIV .. VIII
ego. V .. VIII FEH. V .. VII rS et seq. 1. VIII: XIIXIII H
bupresti V et seq. 1. IV .. I ego coll.
XXX 30. III.. III ll .H: VI
pityocampe VV ego coll. § 95. II FaRaTS. lemma
om.r. uncos posui: nulla in 1. seq. med. [et seq. I. IIII: VI]
naturae benignitatem etiam foedis animalibus inseruisse magna remedia
scarabaeo I et seq. 1. VIIVII —: VIII
blattaan blatta XV .. I: XVI? cfr. § 139-142 et XXX
131 IIII et seq. lseq. l. om.FREH. XIII: XVII
de genere cantharidumcantaridum RaT. -di Fa. -dico r H
med. ex iis Van ex iis
VII .. V: XII? et seq. 1. XI: XVI
cimice VIIIIVIIII H. VII E2. VIII rS et seq. 1. IIII ego. V ll. S.
VII H: XIXI ego. XIIII ll.S. XV H
musca VII et seq. I. V: XII
[locustislocusta EH. -tae F IIII et seq. 1. III: VIIIII: VII TS. V: VIIII (VIII Ra) FaRa IIII .. VII (VIII H) r H.
uncos posui; nulla in hoc 1. med., in seq. IIII]
attelebisattelebis — I
formicis IIIVIII om.Fa et seq. 1. V: VIIIVIIII RaTS
Summa: medicinae et historiae et observationes DCXXIDCXXI ll.Brot. DXXI v. DCCCLIV H
EX AVCTORIBVS
M. Varrone. L. Pisone. Flacco Verrio. Antiate. Nigidio. Cassio Hemina. Cicerone. Plauto. Celso. Sextio Nigro qui Graece scripsit. Caecilio medico. Metello Scipione. Ovidio poeta. Licinio Macro.
EXTERNIS
PalaephatoPalaephato
S e coni.H (sed post Orpheo). Phalaphato VFad. -pato r. Philo-
patore v. Homero. Aristotele. Orpheo. Democrito. Anaxilao.
MEDICIS Botrye. Apollodoro. ArchedemoArchedemo FEJ. arce- Fa. Archi- rv. Aristogene. Xenocrate. Democrate. Diodoro. Chrysippo [philosophophi-
losopho LL. v. Philippo D coll. ind. XXX. uncos ego posui ]. OroOro
VFaRD. cfr. Srunn p. 39. Orio Ea. Ori FEva.B. Horo dT(?)B. Nicandro. Apollonio Pitanaeo.
L. XXX CONTINENTVR
medicinae exanimalibus reliquae priorisprioris libri VFaRav(S). om.d(?)H. -ribus libris rJ libri.
de origine magices
quando et aa Radv. om.r quo coeperit.
a quibusquibus v a.H celebrata sit
anan — Italia om.Tva.H exercuerit eam ItaliaItalia EH. in Italiā r
quando primumprimo E. -mo primum FR senatus vetuerit hominem immolariuo-
luerit . . immolare FRE
de Galliarum Druidis
so de generibus magices
opinio Magorum de talpis. med. V
reliquae medicinae per morbos digestae in animalibus quorum genera non suntsunt II. v. cfr. m.nip. 97,10 placida aut fera (8-53)
pecude LVLV H. IV LL. S. II J] XXII — et priore 1. XXII: LXXVII
ariete VII et prpr. 1. om.FRE . 1. V: XIIXXII: LXXVII
(XII Fa) FaRaH. X: XII T.cfr. P .97, 13
lana XXV et pr. l. XXXV:LX
oesypo XX et pr. l. XXXII: LII
mulis V et pr. l. I: VI
lemma om.Facaballis III et pr. l. I: IIII
lemma om.Fcane XLI et pr. l. XVI: LVII
cane rabioso II et pr. l. Ill: V
uiuerra I RaTS. uipera IRE.om.r H. an II?viverra I
mure XXVIII et pr. l. XIIII: XLII
mure araneo I et pr. l. IIII: V
glire IIIIII .. II: V J. VI .. II: VIII FaT. V (III Ra) .. IIII: V rS et pr. l. II: V
sorice II et pr. l. I: IIII: III TS. IIII ll
mustelamustella F XXVXXV TH. XXXV r et pr. l. XVIIII:
XLIIIIXLIII FE. om.R
stelione XII et pr. l. IIII: XVI
irenaceoirinaceo Fa. eri- TD. heri- H. ena-
tio E XIII et pr. l. V: XVIII
hystrice IIII..I D. I..II ll.H et pr. l. I: III
lacerta XXX et pr. l. XIII:
XLIII
salamandra III et pr. l. I: IIII
cocleacocleae ll LXIIILXIII.. VI
: LXVIIII ego. LXVIIII (-VIII R) .. XVII: LXXXVI (om.FE) ll.
XVIIII .. XXVII: XLVI TS. cfr. p. 97,33 et pr. l. VI:
LXVIIII
ἀκεράτωνἀκεράτωνego e
§ 46. ageraton (ageuir- FaT) ll.S. om.H medicamentum
aspide III et pr. l. I: IIII
dracone IIIIIIII... VI ego.
VI.. IIII (III Fa) ll.H et pr. I. VI: X
vipera XXI et pr. l. XIIII:
XXXV
angueangue — XXXV om.FREH XXVII et pr. l. VIIIVIII
D. XVIII FaRaTS:
XXXVXXXV D. -VII FaRa. XLV TS. cfr.p. 98,7
bova III et pr. l. IIII: VII
enhydrideenhydride H. -iode ll. cenchride T II et pr. l. I:III
amphisbaena III
serpentibus ceteris VII et
pr. 1. VIIIVIII
TH. VIIII Fa. om.r: XVXV FaTH. XLV r
scorpione II et pr. l. IIII:
VI
araneorum et phalanglorum
gen.gen. XII J XL med. XXVIIXXVII D. -VIIII RaTS. -VIII r et pr. l.
IXIX: XXXVI D. VIII: XXVI
FRE. LX: LXXXIX (XCVIIII FaRa) TFaRaS. cfr. p. 98,16: XXXVI
gryllogryllo - VIII om.TS etet ego. siue ll.H tauro VIIVII FaRaH. VI r et pr. l.
I: VIII
troxalidetroxalide H. tryx- FaF. trix- RaR. traxitl- E. chrisal- T III
phryganionephryganione H. prica- FaT. preca- Ra. prygami- F.
prig- r I
scolopendra sive multipeda
sive milipedamillipeda (om.Fa) ll. millep- H sive centipeda
sive onisco sive iuloiulo FaD.
uilo T. piro r. tylo H. cfr. p. 98,21 XX et
pr. 1. I: XXI
[admiratio naturaenaturae nisi lusu FRE.uncos posui: lemma non cadit in hunc librum nihil sine
usu gignentis]
limace III et pr. l. I: IIII
urucauruca FaRaS. eruce T. -ca H. erba R. erpa E. espa F II ego. II et pr. l. I:III ll.H. cfr. p. 98, 26
verme terreno XXIIXXII FREH.
XXI Fa. XX TS et pr. l. II: XXIIIIXXIIII H. XXII TS. XX li. cfr. p. 98,28
verme ex arboribus IIII et pr. l. I: V
verme ex herba IIIIIIII FREH. VIII RaRaTS
herpete I
ricino IIIIIII. ego. III ll.H
ex volucribus
aquila III et pr. l. IIII: VII
vultureuulture—VIII om.FRE VIIIIVIIII.. VIII ego. VIII (VII TS)
.. VIIII FaRaTS et pr. l.VIII: XVIIXVI TS
ossifragoossifraga H IIIIII ego. VI ll.H
gallinaceo XXVXXV FRE. XXXV FaRaTH et pr. l. XXXIXXXI ego. XXI ll. H.
XX TS: LVILVI FREH. LV FaTS. LI Ra. cfr. p. 98,36
gallina XXII et pr. l. X: XXXII
ovis XLIII et pr. l. XXIIXXII FaRaTH. XX rS: LXV
[CommagenoII (IIII J): VIIII FREJ. III
: VIII FaTS. uncos posui: cfr. p. 97,8 V et pr. l. IIII: VIIII]
ansere
ansere—XXII ego.om.ll.H. cfr. p. 98,39
XV et pr. L VII: XXII
cygnouncos posui: cfr. p. 98,40 V [et pr. l. I: VI] otideopide E.om.FH IIII FaRaTS. I RE.om.FH
corvoIII FaIII FE IIII et pr. l. IIII FaRaTH.
I r: VI
cornice II . . II ego. II. I FaRaH. II..II TS et pr. l. II: IIIIII
RaH. IIII FaTS. lemma om.r
accipitre II et pr. l. II: IIIIIIII RaTH. lemma om.Fa.
II—26 pr. 1. II om.r
miluoVIIII FE VI et pr. l. II: VIII grue IIII ego. I ll.H
ciconia I et pr. l. II: III ibide IIII ego. III ll.H. IV TS
ardiola I
anate IIII .. IIII ego. IIII .. II
FaRaTS. IIII .. (om. IIII - 34 pr. l.) r et pr. l. IIII: VI mergomergo I ego.-go
II FaRaTS. om.rH I
perdice VIIVII ego. VITS. X FaRaJ2. XI D et pr. l. VIIVII
: XIIII ego. VIII:XIIII TS. VII: XVII RaJ2. VIII: VIIII Fa.
VI: XVII D.lemma om.rH.cfr. p. 99,7: XIIII
columbacolumba—pr. l.
Ra 2. om.r H XXV et pr. l. VIIVII (VIII FRE): XXXII RaFRE.om.FaTH: XXXII
palumbe XIIII et pr. l. IIII J. VII (VIII Fa) ll.H: XVIXVI ll.J. XXI TH. cfr. p 99,10
galerita IIII
cuculoan cuculo II? I
pico Martiode pico Martio cfr. p. 99,12 I
turture VV .. III:VIII TS. an II. III: V? et pr. l. IIII: VIIII
turdisan turdis II? III
merula I
hirundine XXIIII et pr. l. VIIII: XXXIII
noctua IIII.. VII ego.
V .. IIII ll.S. om.H. cfr. p. 99,16 et pr. l. VII: VIIII
ululauncos ego posui I [et pr. l. I: II]
upupa I
bubone VV—VII FaRaTH. II r et pr. l. II: VII
passerepassere I FRE V
galguloan galgulo I? II
vespertilione XIIXII ego. VIII E. VIIII rH et pr. l. IIII:XVIXVI ego. XIII FaRaTH.
XLV r
cicadis I
apibus VIIIVIII.. IV ego. VII.. V ll.S. cfr. p. 99,21 et pr. l. IV: XII vespis II
bupresti II . . V ego. III .. III (II F) ll.H et pr. l. V:VI
[pityocampispityocampis—VI om.FaRa 1TS IIII et pr. l. IIII R a2D. III FREH. cfr. p. 99,23. uncos posui; nec reli-qua cadunt in hunc librum: VI]
[naturae benignitatem et foedis animalibus inseruisse magna remedia]
scarabaeoIX: XVII (XVI S) TH (errore: cfr. blatta) VIIVII ll. S. VIII H et pr. l. II—pr. 1. om.Fa: VIII
blattablatta J. -ttae
FRTS. -ttis EH XIIIXIII De pr. l. om.Fa. II E. XII rH et pr. 1 IIIIIIII FaD.
VII rH. V TS: XVIIXVII ll.S. XIX H. cfr. p. 99,29
de generegeneri-
bus E. -ra F cantharidum.cantari FE med.
ex iis XIXI RaTH. XII Fa. XL r et pr. l. V: XVI
cimice IIII ego. V ll.S et pr. l. VIIII: XIXI ego. XIIII TS. XVIIII ll
musca V et pr. 1 VII: XII
locustis IIIIIIII H.
III FaTS. VI Ra. om.r. add. et pr. l. IIII: VII FaTS. ...III (IIII H)
: VIII rH. cfr. p. 99,34
formicisVIIII R V et pr. l. III: VIII
Summa: medicinae et historiae et observationes DCCCLIIIIDCCCCLIIII RaT
EX AVCTORIBVS
M. Varrone. Nigidio. M. Cicerone
. Sextio Nigro qui
Graece scripsit Licinio Macro.
EXTERNIS
Eudoxo. Aristotele.Hermippo.
Homero. Apione. Orpheo.
Democrito. Anaxilao.
MEDICIS BotryeBotrye Horo va.Brot.(S). Apollodoro.
Menandro. ArchedemoArchedemo VFaJ. Archid-
RdTH. -cimedo FE. -chimede v. Aristogene
. Xenocrate. Diodoro.
Chrysippo philosophophilosopho om.VREv.sed cfr. §103 . Philippo
Philippo FadTD. om.rv. OroOro FaFEaTD.
Horo RaRav(Brot.). om. (V?) Bas.(S). Nicandro. Apollonio
Pitanaeo.
L. XXXI CONTINENTVR
medicinae ex aquatilibus. aquarum mirabilia
aquarum differentiae
medicinae. Observationes CCLXVI (3-17)
quales oculis aquae prosintquales-prosint EaaD.om.rv
quales fecunditatem faciant quales insaniae medeanturmedeantur RaH. rem- VdT. -diantur Fa. lenmma om.r
quales ealculosis
quales volneribus
quales partum custodiantquales- custodiant om.FRE
quales vitiliginem tollant
quae colorem lanis faciant
quae bominibus
quae memoriam, quae oblivionem
quae sensus subtilitatem, quae tarditatem, quae canoram vocem
quae vini taedium, quae inebrient
quae olei vicem praestent
quae salsae et amaraequae - amarae
FaRdH. om.r
saxasaxa VRadTH. sax Fa. X.exs E. Xes R.
X. F egerentes, risum aut ploratum facientes
quae amorem sanare dicantur
per triduum calentes haustus
aquarum miracula (18-20)
in quibus omnia mergantur, in quibus nihil
aquae necantesnicantes FE. mic- R; pisces venenatiuenenati TH. uenanti (-tis d) ll
quae lapideae fiant aut lapidem faciant
de salubritate aquarum
de vitiis aquarum
probatio aquarum
de aqua Marcia
de aqua Virgine
aquas inveniendi ratio
sign a aquarum
differentiadifferentia FaFRD. -tiae rH aquarum per genera terrae
ratio aquarum per tempora anni
aquarum subito nascentium aut desinentium observatio historica
ratio aquae ducendae
quo modo medicatis utendum et ad quaeet ad quae J. om.FREH. et aquae r genera valitudinumualitudinum Ra 2EaaD.om.FREH. -nis rJ
item marinis XXVIIIIXXIIII Fa. om.VH
quid prosit navigatio V
quo modo marina aqua in mediterraneis possit fierifieri om.FRE. fieri possit H(D) II FD. om.rH
quo modo thalassomeli II om.FRaH
quo modo hydromeli II om.RaRH
remedium contra peregrin as aquas
ex musco medicinae VI
medicinae ex harenis
de salis generibus et confecturis et medicinismedicinis H. -cinis et E. -cis r observationsob-
seruationes H. -nibus ll (item infra 35) CCIIII (39-45)
de salis auctoritate historica CXX
spuma salisspuma salis om.V.postv. 29 pon.dT (41. 45)
flos salis XX. salsugo II
de garo XV
de muriade muria post v. 24 pon.dTH(J), post v. 22 S XV
de allecealleco R. alece VdH VIII
de natura salisde natura salis V(?)H.om.r
de nitri generibus et confecturis et medicinis observationes CCXXI
de spongeis. medicinae et observations XCII
Summa: medicinae et historiae et observations DCCCCXXIIII
EX AVCTORIBVS
M. Varrone. Cassio Parmense
Cicerone. Muciano. Caelio.
Celso. Trogo. Ovidio. Polybiode Polybio cfr. DKNp. 4.5.
Sornatio.
EXTERNIS
CallimachoCallimacho S. -cho
Caecilio ll.v. Ctesia. EudicoLydico R. Lid- F. Licido E.
Theophrasto. Eudoxo. Theopompo
. PolyclitoPolyclito FaEv (D). -clyto rH. -crito Seconi.H. cfr. Brunn p. 40. luba. Lyco.
Apione. Epigene. Pelope.
Apelle. Democrito. Thrasyllo.
Nicandro.Menandrocomoedo.
Attalo. Sallustio Dionysio.
Andrea. Nicerato. Hippocrate.
Anaxilao.
L. XXXII CONTINENTVR
medicinae ex aquatilibus.
summa naturaenaturae uis BS. -ra eius r.om.v vis in antipathia
de echenaideechenaide BVFa.
echin- Ra. echyn- d. echenatio E. echin- FR. echeneide Tv.cfr. § 148 II
de torpedine VII
de lepore marino V
mirabilia Rubri maris
de ingeniis pisciuni
proprietates piscium mirabiles (5-9)
ubi responsa dentur ex piscibusubi– piscibus post agnoscant pon.dTH. post
edant v(SJ)
ubi ex manu edant
ubi vocem agnoscant
ubi amariubi amari—aurata h. l. om. et in fine ind.
XXXI pon.dT sint; ubi salsi, ubiubi non muti om.H dulces, ubi non mutimuti S e coni.J.
multi B. muli r. esse et locorum sympathiam veluel ll. et H antipathiam
quando marini pisces in usu P. R.P. R. om.BdT. pri-
mum H esse coeperint
Numae regis constitutio de piscibus
de curaliocurhalio B. tura- E. medicinae et observationes XLIIIXLIII BS. om.FR.
-IIII rH(D)
de discordia inter se marinorum pastinaca VIIII. galeo, mullo XVgaleo XV VFadTS
de iis quibus in aqua et in terra victus est
de castoreis. medicinae et observationes LVILVI VFadTD.om.B. LXVI rH. an XLVI? (13. 14)
de testudine. medicinae et observationes LXVIan LXXI?
aurata IIIIIIII BS.
III ri. om.dT. an I? cfr. §43 37 III BVFadTS. om.rH. stella marina VII
dracone marino III
salsamento XXVXXII VFaRa. an XVIII?
sardis I. cybiacibia FaE.add. XII VFa.
XI FREH.an VII?
rana marina VIVI ll.H. an III?. fluviatiles LIILII BS.VFadT.
LI rH. an XLII?
rana rubetarubeta BVS. -ta I H. -bet I FE. -bet
et R. -beta & Fa. -ta I et dT.an -ta X?
observationes circa eas XXXIIXXXV FREH
enhydrisenhydri R. -riae B IIIIII ego. VI ll.H
cancri fluviatiles XLVXLV ego.
VII FREH. XIV rS . cancricancri marini VII BdTS.; coracini IIII.
cancri marini VII FRE. coracini VII r. om. H marini VII
exex ego. etdT.om.ll.H cocleiscochleae dTH. om.R(?) fluviatilibusfluvia-
tiles FEdTH. om.R(?) VII
coraciniscoracinis ego. -ni BTS. om.rH IIII
porcoporco pisce II BS. porcelli siue porci II rH pisce II
vituio marino X
murena I
liippocampo VIIII
echinis XIXI (pro IX)
FRE
ostreorum genera et observationes et medieinae LVIIII purpuraLVIIII purpura om.FREH VIIIIan VII pro VIIII?
alga marina II
mus marinus II
exex ego. de dT.om.ll.H scorpione marinoscorpio marinus V(?) H XIXI B.
XII rH
sanguisugissanguisucus Fa. -sugae H VIVI BS. VII rH
murices XIIIXIII ll.H.an XII?
conchylia V
piscium adipsadeps E1dTH III FREH
callionymical-
lionymi S. -mus H. caloponymi B. callionum (gall- FE) r IIIIII BFaRaS. II dT. IV rH
coracini fel I
pectunculi Ipectunculi I h. l. inseruit J,in fine indicis ante Summa habent Peciuncul. I B. petunculi (-la dT) r
sepiaesaepiae FaFE XXIIIIXXIII RH. XIIII T.an XVlIII?
ichtyocolla V
batia I
bacchus sive mizyesmizyes VFad. mies B. maxies Ra. obsties E. -thies FR.
mizion T. myxon (B)H. cfr. §77 II
marini peduculi IIan II?
canicula IIII
cetum Icetum I BS.
coet- I r. om. H
exex ego. de dT.om. ll. H deiphinisdelphinus V (?) H VIIIVIIII BS
coluthiacoluthia S.cfr. § 84. 147. -tia FadT. colythia
B (V?). -tia RH. -litia r sive coryphiacoryphia BS. -ruphia dT. -rufia VFaRa.
-ritia r. -rytia H IIIIII BS. IV rH
alcyoneum VIIan VI?
thynnus V
menae XVIXVI ego.
XIII BVFaS. XII rH
scolopendra II
saurus I
conchis Iconchis I J transp. voluit post
bryon I (36). cfr. § 111
silurosiluro (praem. de) dT. -ru B. -rus
rH XV
strombostrombus V(?)H sive concha longa VI
tetheatethea RTH. -tha E1. thetea B.
-thea FE2. -phea Rad. -pea V.add. torpidine VII VFaRaT V
olusholus JD marinum II om.BR
myaces XXXVXXXV ego. XXV ll.H
mitulimituli B(V?) H. -tillo R. tullo r VIIIVIII BVFaRadTS. III rH.an VIIII?
pelorides I
seriphumseriphium VRTH II
erythinis II
solea pisce I
rhombo I
blendia I
urtica marina IIIII dT. VII BS
pulmonepulmo marinus V(?) H marino IVIV ego. VI ll.H
onyches IIII
ex colubracolumbra B.
-ba FRE aquatica I
ex hydro I
mugile I
ex pelamyde IIIIIIII BS. III r H
sciaenasciana VFaRa. solana R.
sola FE I
perca IIIIIIII ll.H. an V?
ex squatinaisquatina B. qua- r IIIIII BS. I Ra
zmaridesZmarides BS. sma- H. zymma- VFaRadT.
gymma- r III
ophidio I
ex fibro IIII
bryonbryo coni.J2coll.§110. 111 I
exex (de d2T)
asello pisce I d2TH. om. h. l. et post 16 pelamyde IIII pon. ll asello pisce I
phagrophagro BS. pa- rH I
ex balaenaballaena B (item § 144). bel-
lano R. ballena r I
polypo I
ex glanoglano BdTH. cla- r I
glauciscoglaucisco
VFaRadTH. clau- r I
rubelliorubellio FaRadTH. -llo r I
uvauua- anguilla (add. marina B) I ll.D. ang- I. uua mar- I dT(?)H.cfr. §138 marina I
anguilla I
hippopotamiohippotamio FaRadT. -opotamia FEH. hypot- R I
crocodilo I
adarca sive calamochnus III
calamo VIII
animalium omnium in marimare BS viventium nomina CLXXVICLXVI va.H. cfr. D UZp. 75
Summa: medicinae et historiae et observationes DCCCCXCDCCCCXC FREH. -XL dT. -XCV VFaRa. -XXVIII va.H.
CCCCLXXXXII B
EX AVCTORIBVS
Licinio Macro. Trebio NigroTrebio Nigro T(?)C. Trebioni B. Trebonio (The- E) Nigro rv.
Sextio Nigro qui Gracce
scripsitscripsit om.B. Ovidio poeta. Cassio
Hemina. Maecenate. Iacchoiaccho BS. Iacceo VFaRa. Iaceo FR.
La- EdT. L. Ateio v.
SornatioSornatio om.va.H.
EXTERNIS
Iuba. Andrea. Salpe. Apione.
Pelope. Apelle. ThrasylloThasillo R. Thasio E.om.Ra. Thasio, Thrasyllo dT (?) va.S. Nicandro.
L. XXXIII CONTINENTVR
continetur S
metallorum naturaenatura BFaS.
de auro (2-25)
quae prima commendatio eius
de anulorum aureorum origine
de mo do auri apud antiques
de equestri ordine. de iure anulorum aureorum (6-9)
de decuriis iudicum
quotiens nomennomina FaFREva. H equestris ordinis mutatummuatat E1.
-tu E2. immutatum V(?)H. -ta v
de donis militaribus aureis et argenteis
quando primum corona aurea data
de reliquo usu auriaurio B.an auri, luxu-
ria?, feminarum
de nummo aureo
quando primum signatumsignatum om.B aes
aes BS. est rH,argentum, aurum. antequam ea signarenturea signa- rentur BVFaRadTH. signaretur rv(D), quis mosqui mos va.H. in aereea re FRE
quae maxima pecunia primi censusprimi census BS. -mo censu. (cessu R.
censa E2) v(D)
quotiens et quibus temporibus aucta sitaucta sit BS. -toritas rv aeris autaeris aut (et D)
nummi BS. aeris (iteris et FRE. aereis dTH) nummis rH.
auri v nummi signatisignati BVFaRaS. -tis dTH. segnitia r. del.v aestimatio
de cupiditate auri
qui plurimum auri et argenti possederintpossederint VFaRadTH. -dit B. -ssidet E. -sset r
quando primum argenti apparatusargentum apparuerit BSJ in harena, quando in scaenacena FREdT
quibus temporibus plurimum in aerario populi Romani auri et argenti fuerit
quando primum lacunaria inaurata
quibus de causis praecipua auctoritas auro
ratio inaurandiinauranda VFaRa. naturandi FRE. -ralis [auri inueniendi] va.H
de inveniendo auro
de auripigmento
de electrode auripigmento. de electro om.FREva. H
primae aureae statuae
medicinae ex auroauro VIII-14 medicinae ex om.B VIIIVIIII Fa
de chrysocolla (26-29)
ratio eius in picturis
medicinae ex chrysocolla VIIVII S. un B.om.FRE. VI rv
de aurificum chrysocolla sive santernasaterna REH
mirabilia naturae glutinandis inter se et perficiendis metallicis rebus
de argento
de argento vivo
de stimi sivestimio siue
stibio B stibi sive alabastroalabrasti (om. siue larbasi) B sive larbasilarbasi S. -so H.
-baa VFaRa. labasi r sive platyophthalmo. medicinae ex eo VII
de scoria argenti. medicinae ex ea VIVI BS. om.rH
de spumade spuma-
VII BFaS. om..rH argenti. medicinae ex ea VII
de minio (36-41)
quam religiosum apud antiquos fuerit
de inventione eius et origine
de cinnabari
ratio eiuseius ll.S. cinnabaris et minii dTH in picturis et medicinaet medicina (-nae v) B. in (et in R) med- r.om.dTH. (in medi-
cina et in picturis S) (38. 39)
genera mini
ratioratio- picturis omE(?)dTH. add.
in medicina D eius in picturis
de hydrargyro
medicinamedicina (-ne T) ex minio TS coll. 124,post inaurando pon.ll, ante hydrargyro H(J). del.v(D) ex minio
de argento inaurando
de coticulis aurariis
argenti genera et experimenta (44-55)
de speculis
de Aegyptio argento
de inmodica pecunia
quorum maximae opes fuerintopes fuerint om.FRE
quando primum populus Romanus
stipem sparserit
de luxuria in vasis argenteis
frugalitatis antiquae in argento exempla
quando primum lectis argentum additum
quando lances inmodicae factae
quando repositoriis argentum additum
quandoquando BVFaRaS. -do primum dTH tympana factaquando lances—11 additum BS. quando lances—factae
FREH. om.r. inFREpost factae deest tota huius indicis clausula,praetermissa, ut videtur, ab archetypi librario pagina una et erroredetecto, sed non correcto: nam continuatur indicis l. XXXIV dimi-dia pars altera (p. 112,43) nobilitates ex aere operum—Theomnesto
(FeReEe) et sequitur deinde idem index integer
inmodica argenti pretiapecunia (pro pretia) d(?)H
de statuis argenteisargenteis BVFav (S). -ti dTH. om.Ra
nobilitates operum et artificum in argento
de sile
qui primi sile pinxerint et qua ratione
de caeruleo. medicinae exex eo II BS. ex
com VFa (Ra?). ex caeruleo dTH eo II (57. 58)
Summa: medicinae et historiae et observationes CCLXXXVIIICCLXXXVIII BD.
CCLXVII VFaRad. CCLX T. MCXXV v
EX AVCTORIBVS
Domitiano Caesare. Iunio
Gracchano. L. PisoneL. Pisone BaS.
medico Fa. om.r (auctorum nomina eadem fere atque in l. XXXIV exhibent v, partim cum his confusa, partim mutato ordine dat H). M.
VarroneVerrio, M. Varrone SJ1cum v. Corvino. Attico Pomponio
. Calvo Licinio. Cornelio
Nepote. Muciano. BocchoBucch???o B. Butho
va.H. Fetiale
. Fenestella. Valerio Maximo
, lulio Basso qui de
medicina Graece scripsit.
SextioSexto VdT Nigro qui item.
EXTERNIS
Theophrasto. Democrito.Iuba.
Timaeo historico. Quiqui Tv. om.r de
medicina metallica scripscripserunt D UZp. 76 (etdist.). scripsit VS. s. B. fecit FadT-
serunt: Heraclide. Andrea.
Diagora. Botrye. ArchedemoArche- demo BJ. Archid- rS.
Dionysio. Aristogene. Demodemode Fa-
cle. MnesideNeside B. Attalo medico.
Xenocrate item. Theomnesto.
Nymphodoro. lolla. Apollodoro
. Pasitele qui mirabiliamirabilias B
opera scripsit. Antigono qui
de toreutice scripsit. Menaechmo
quipost qui item add. Menandro qui de
toreutis VFadTD; ex ind. XXXIV add. Xenocrate qui item, Du-
ride qui item, Menandro qui de toreutis, Heliodoro qui de Athe-
niensium anathematis, Metrodoro Scepsio v. del D. cfr. UZ p. 77 n. 1 item.
L. XXXIV CONTINENTVR
aeris metalla (1-38)
genera aeris (2-5)
quae Corinthia
quae Deliaca
quae Aeginetica
de tricliniis aeratisaeratis BFaRaJ2. aereis V(?)dH. aureis T.lemma om.rv,post 14 ex aere pon.dTH (4. 5. 8)
de candelabris
de templorum ornamentis ex aereęreis ex aere Ba
quod primumprimum romae dei simulacrum aereum romae ex aere factum B dei simulacrum Romae ex aere factum
de origine statuarum et honore
statuarum genera et figurae.
antiquasantiquas - fuisse post 25 rostra pos. S e coni. J. del. H statuas togatas sine tunicis fuisse (10. 11)
quaequae - Romae post rostra pon.dT.del. H primae statuae Romae. quibus primum publice positae, quibus primum in columna, quando
rostra
quibus externis Romae publice positae
quibus Romae mulieribus in publico positae
quae prima Romae statua equestris publice posita
quando omnes privatim positaepositae BVFaRaS. publice r. et pub- v statuae ex publico subiatae
quae primaprima OVFadTJ. -mae rv ab externis publicepublice B2FaF positaposita VFTJ. -tae rv
fuisse antiquitus etet BVFaS.om.r H in Italia statuaries
de pretiis signorum inmodicis
de colossis in urbe celeberrimis
nobilitates ex aere operumpost operum desinit lib. I inR;adnotatum in marg.
est De istis praeambulis deficit unum folium et artificum CCCLXVI
differentiae aeris et mixturae. de pyropo
de Campano aere
de servando aere
de cadmia
med. ex ea XV
aeris usti effectus in mediciria XIX Ra. om.V(?)FeReEeH
de scoria aeris. de florede flore aeris. squama aeris
om.FEdTH aeris, squamasquama - aeris om.Fe aeris, stomomatestomat???, aeris FEd.
-aterios ReEe aeris. med. ex iis XLVII
aerugo, med. ex ea XVIIIXVIIII Fe. XVII ReFEdH
hieraciumhieracium -XVIII om.FeReEe
scolex aeris. med. ex eo XVIIIXVIII BVFaRaS XVII rH
de chalcitidecalcipide FeReEe. chalciti VFaTH. calcite Ra. -ide FE. med. ex ea VII psoriconpsoricon om.Vd(?)H
sorisory RaH. spori FEdT. med. ex eo IIIIII BReS.
IIII VFaFeRe. VII Ra. VIII EdH. VIIII Fin ras. XIII T
misymisy- XIII om.FEmisy BdTH. mysi OVRaFe. misi r. med. ex eo XIIIXIII BFeReEeS. XIIII rH(J)
chalcanthum sive atramentum sutoriumsutorium B(VRaRe?)H.
-ricium r. med. ex eo XVIIXVII ego. XIIII FeReEe. XVI rH
pompholyx. spodium. med. ex iisis B. his rH.
eis J VIVI VH(J). om.FeEe. V rS (33. 34)
antispodiantispondii FE gencon
(pro gen.) Ee. on FeRe. XV
smegmasmegna B.om.E. specma FeRaEe.
spegma H
de diphryge
de triente Servilio
de ferrariisferrariis FeReEe. cfr. § 144. XXXV 35. ferreis
rv. ferri dTH e §138 metallis (39-46)
simulacra ex ferro
caelaturae ex ferro
differentiae ferriferri ll.D. add. et temperatura d2TH
de ferro quod vivum appellantappellatur FaRa
ferri temperaturaferri temperatura ll.D. del.d2.
om.TH
robiginisrobiginis VRedS. rub- rv remedia
med. ex ferro VII
med. ex robiginerobigine BVFdS.
rub- rv XIIIXIIII BFEH. XV FeReEe. V r
med. ex squama ferri XVIIXVIII FeReEe hygremplastrum
de plumbi metallis (47-56)
de plumbo albo
de argentario. de stagno
de plumbo nigro
med. ex plumbo XV
med. ex scoriascoria EdTH. co- r XVI EH plumbi XV
spodiumspondium FaRa ex plumbo
de molybdaenamolygdena FeReEe. -ligdina FE. med. ex ea VV VFaFeEedT. XV rH
psimythiumpsimythium (-tium T) dTv(J).
psmy- VFaRa. psimith- BFES. Primitium FeReEe sive cerussa. med. ex ea VIVI om.FE. V Fe. VII Ee
sandaraca. med. ex ea XI
arrlienicumarrhenicum BS. arre- VFaFEJ. arse- dTH. arrenicula FeReEe. arenicoro Ra
Summa: medicinae CCLVIIICCLVIII BFEJ2.
-VII OD. CLVIII S (errore). numerum hunc et seqq. -.
ex iis ad canis morsus, ad
caput, alopecias, oculosoculos XXV BJ.
-los FED. XXV S XXV,
aures, naresnares FES. Hales B, oris vitia, lepras
, gingivas, dentes; uvam,
pituitam, fauces, toncsillastonsillas S.
tos- B. .toss- FE,
anginamanginam S. na B. -guina FE, tussim, vomitiones,
pectus, stomaehum, suspiria,
lateris dolores, splenem, ventrem
,tenesmum, dysenteriam,
sedem, verenda, sanguinem
sistendumsi- stendum S. sist. B. sisto FE, podagraspodagras S. -agr. B. -agrae FE, hydropicos
, ulcera, volnera XXVI,
suppurata, ossa, paronychia,
ignem sacrum, haemorroidas,
fistulas, callum, pusulasposulas B. pusullas FE, scabiem
, cicatrices, infantes,
muliebria vitia, psilotrum,
venerem inhibendam, ad
vocem, contra lymphationes.
SummaSumma res om.rva.S. del. vult D UZp. 77 n.1: res et historiae et observationes DCCCCXVDCCCCXXV VdT. m???CXXV
Fe. DCCCXV va.H
EX AVCTORIBVS
L. Pisone.A. (pro L.) FeReEe Antiate. Verrio.
M. Varrone. Cornelio NepoteCornelio
Nepote om.VFaFEdTva. S. (H repetit ad hunc librum eundem in- dicem, quem ad l. XXXIII contaminando finxit).
MessalaMessala Rufo sublato commote Brunn p. 13. cfr. ind. VII Rufo. Marso poeta.
BocchoBocco BFa.
bacho Fe. Buclao Ee. Butho va.H. Iulio Basso qui de
medicina Graece scripsit.
Sextio Nigro qui itemqui item Bas. item ll.v. FabioFabio FeReEev. Fario B. Furio r Vestale.
EXTERNIS
Democrito. Metrodoro Scepsio
. Menaechmo qui de toreutice
scripsit. Xenocrate
qui item. Antigono qui item.
Duride qui itemDuride qui item om.FeReEe. Heliodoro
qui Atbeniensiumatheniensium TBas.(S). dethen- B. de athen- (-nium F. -niense vel -sae FeReEe) rv(H)D anathemataanathemata BFadTBas.(S).
-tae F. -te Ev. -tis rH(D)
scripsitscripserunt FE. Pasitele qui mirabilia
demirabilia
BRaFE2. -libus E1D operaoperibus E1D. -ra scripsit om.Ra scripsit. TimaeoTimaeo—scripserunt om.FeReEeva.H.
Qui de medicina metallicametallica om.FaRa.
milica F. -lia E
scripseruntscripserunt FD UZp. 76(etdist.}. -serit E.
-sit rH: Nymphodoro.
Iolla. Apollodoro. AndreaAndria B.
Heraclide. Diagora. Botrye.
ArchedemoArchedemo Re. -emedo (Erch- E)
FeEeFE. Archidemo dH. -imede TV. Dionysio. Aristogene
Artogene FaFE. -no Ra. Democledomecle E. -moclae F. democretae Fe. -crito ReEe. Dio-
mede TVa.H. MnesideMnesicle Tva.H.
Xenocrate Zenonis. Theoninesto
.
L. XXXV CONTINENTVR
honos picturae (l)
honos imaginum
quandoquando—instituti om.F1 primum clupeiclupei BJ. clipei rS(D). clupei vviceuice ego. om.ll.v imaginumima- gines BS institutiinstitutum F2E2
quando primum in publico positi
quando in domibus
de picturae initiis
de mono Chromatis picturis
de primis pictoribus
antiquitas picturarum in Italia
de pictoribus Romanis
quando primum dignitas picturae et quibus ex causisex causis BV2S. excusis V1FaRa.
exclu- r. publice H Romae
qui victorias suas pictaspictas VFaRadTH. pict. B. -turae FE proposuerintproposuerint S. -er???B. -erunt rH
quando primum externisinternis B picturis dignitas Romaequando—Romae
om.d(?), post 25 Romanis pos. H (8-10)
ratio pingendi
de pigmentis praeter metallica (12-32)
de coloribus facticiisde coloribus facticiis (fict- BS) BFES. (cfr. § 40). de coloribus natiuis et (om.FaRa) de col- fact- FaRadTH. om.V
de Sinopidesenopi E. sepi F. med. ex ea XII FE
de rubricade rubrica—p. 116,9 ex ea YI om.E. de terra Lemnia. med. ex ea VIIIIVIIII FaRadTH(D). IIII BS. XI VJ1
de Aegyptiaegyptia T(H). -pcia d2. cia VFaRaFd1. chia B terra
de ochra. med. ex rubricaex rubricis III FaRadT.om.V IIImed.—III om.H
leucopborum
Paraetonium
Melinum. med. ex eo VIVI om.B. VII Fa 1.
(rectius VIII)
cerussacerussa— usta
Eretria terra, med. ex ea VIVI om.F
sandaraca
sandyx
Syricumsiricum Fa. Ser-B
atramentum
purpurrissum
Indicum. med. ex eo IIIIII VFaRaS. IV dTH(J). I FE.om.B
Armenium. med. ex eo I
viride Appianumapianum VFaFE.
apla- B
anulare
qui colores udo non inducantur
quibus coloribus antiqui pinxerintpinxerint FRadH. -runt rv
quando primum gladiatorum pugnae pictaepictae et BS.
-turae et VFaRa. et picturae rH. om. v et propositae sint
de aetate picturae
operum et artificum in pictura nobilitates CCCCVCCCCV BS. CCCV
FEdv. CCCVII Fa 1. CCCV & CCVII r (34-41)
picturae primum certamen
qui penicillo pinxerintpinxerint pon.dTH (36. 37)
de avium cantu compescendocantu compescendo
FEv. om.B.add. inhibendo r
qui encaustaQui encausta Ra. Quem cau-
FE2. Qui cau- VE1. quen chau- Fa. Qui encausto (-auto B)
BdTv cauteriocauterio (-ri B) ll. del.v. aut ceris S velcestrouel cestro uel BS. uel r. et v vel penicillo pinxerintpinxerunt B. scripserint E (39-41)
quae quisquae quis— primus invenerit in pictura
quid difficillimum in pictura.de generibus picturaepicturae supra post
quis primus lacunaria pinxerit. quando primum camaraecamarae S. -ra Ra. camerae rv pictaepictae BFEdTv. -turae r
pretia mirabilia picturarumpicturae BdT.de talentoencausto (pro talento) Ra(?)H. om.v.cfr. § 136
plastices primi inventores
quis primusprimus BS. -um rH ex facieex facie ll. D. add. et de signis H imaginem expresseritexpresserit. de signis dT
nobilitates artificum inin BH. em FE. et r plastice XIIIIXIIII BVFaS. XIII T.om.rH
de figlinis operibus. de Signinisde signinis FED. cfr. § 165. de
signis BFaRad1. om.rH
terrae varietates (47-58)
de pulvere Puteolano et aliis terrae generibus quae in lapidem vertuntur
de parietibus formaceisformaceis ETH. -ma B. -naceis (-cibus Ra) r
de latericiislatericiis BS. -itiis dTH. -iceis r etet ll.v(S). et de H(D) laterum ratione
de sulpure et generibus eius.med. XIIIIXIIII—
de bitumine et generibus eius. medmed. om.Ra. XXVIIXVII FE
de alumiue et generibus eius.med. ex eoex eo BFS. ex his V.om.rH XXXXIIIIXXXXIIII ego. XXXVIII BS
-VIIII rH
de terra Samia. med. ex ea IIIIII om.FE
Eretriae terrae genera
de terra ad medicnammedicinam BES. -nas RadTH.
-na r lavandalauandam E
de ChiaDe cia VFaRa. Mechia B terra, med. ex ea III
de Selinusia. med. ex ea III
de pnigitidepnigi- tide (B)H e § 194. pinit- B. pnit- d. pnet- T. nit- Fa. init-r. med. ex ea VIIII
de ampelitidede ampelitide—VIIII om.B. med. ex ea IIII
cretae ad vestium usus
Cimolia. med. ex ea VIIIIVIIII EH. VIII r
Sarda. Vmbrica. saxum
argentaria. qui et quorumqui et quorum ll.v(S). qua H liberti praepotentespraep. BFE. prae- positi va.H. -otentes notati H Brot.
terra ex GalataGalata dH. -tha TV.
gelata B. cal- r. terra Clupea. terra BaliaricaBaliarica FTS. -ria Rad. balnearica B. bala- Fa. Balea- r(?)v. terra Ebusitana. med. ex iiseis BS. his rH IIII
Summa: medicinae et historiae et observations DCCCCLVIDCCC B
EX AVCTORIBVS
Messala oratore. Messala sene.
Fenestella. Attico. M.Varrone.
VerrioVerno (-rrio S) Nepote Cornelio BS. Corn- Nep- Verno
(Verio FE. -rrio H) rH. (post Attico pos.Verrio v). Nepote Cornelio.
DeculoneDecio Eculeone va.S. Muciano. Melisso.
Vitruvio. Cassio Severe. Longulano
Seuero. Langulano-B.comma pos.v(D), del.H. cfr. Brunn p. 43. Fabio Vestale.
EXTERNIS
EXTERNIS BFE.om.rv
Qui de pictura scripseruntscripserunt ego. om.B. scripsit FaFE. scripsit. EXTERNIS r(?)v. cfr. Münzer QK p. 353 sq.:
Pasitelepraxitele B2in marg.. Apelle. Melanthio.
Asclepiodoro. EuphranoreEufra- nore B.add. Parrhasio rva.S(D). cfr. §129.
Heliodoro qui anathemataanathemata (-ma B) ll.v. de anathematis D. cfr. p. 115,1
AtheniensiumAtheniensium J. om.B. athenis rv scripsitscripsit FaRaFdS. item ante Athenis TV. om.r. Metrodoro
qui dede om.FaFE architectonicearchitectonio B. -icae Fa
scripsit. Democrito. Theophrasto
. Apione grammatico.
Qui de metallica medicina
scripseruntscripse- runt ego coll.p. 115,5. s??? B. scripsit rv: Nymphodoro.
IollaIolia B. Colla FE. Apollodoro. AndreaAndria B.
Heraclide. Diagora. BotryeBotryae B. -yse (-thrise Ra) r.
ArchedemoArchidemo RadTva.J. Dionysio. Aristogene
. DemocleDemode FaE. Mneside.
Xenocrate Zenonis. Theomnesto.
L. XXXVI CONTINENTVR
naturaenatura Ra(?)H lapidum.
luxurialuxu- ria BVH. -iae rv in marmoribusmarmoribus FEdTH. -rae B. -ri r (1-3)
quis primus peregrine marmore columnas habuerit Romae
quisQui FaF primusprimus Bv(S). -um rH. (quis—ostenderit ante 24 quis primus pos. v a. S et J) in publicisoperibus ostenderit (2. 3)
qui primiprimum Rava.S laudati in marmore scalpendo et quibus temporibus
de Mausoleomau- soleo d1S. mus- B. mousul- E. mousal- F. masoleu r Cariaetariae Fa.
pariae Fd1. -io E.lemma del.d2om.TH. De marmore Pario et
Mausoleo (post 34 CCXXV) va.H
nobilitates operum et artificum in marmoremarmore BFEv(S). -ribus
rH CCXXVCXXVI va.H
quando primum marmorum in aedificiis usus
quisQui BRaH (i.e. qualis?) primi marmora secuerint et quando
quis primus Romae crustaverit parietes
quibus aetatibus quaeque marmora in usumusum BE3v(S). usu rH venerint Romae
ratio secandi marmora. de harenis quibus secantur
de Naxionaxio d(?)v. om.V. nacxo E.
naxo r. de Armenio
de Alexandrinis marmoribus
de onychede onyche om.BVva.Hsivesiue ego. de ll.v. cfr. §60 alabastrite.
med. ex eoeo ego. eis BS. om.V. his rHIIIIII ego. VI (sex B) ll. H.cfr. §60.158
de lygdinolygdino VdTH. -deno B. lyocinio Fa. liocyno Ra. tydino FE. lyd- v, coralliticocorallitico BS. -llectico FE. -llico rH.om.v, Alabandico, Thebaico, SyeniteSuenite B. Sicn- FE. Symen- Ra
de obeliscis (14. 15)
de eo qui pro gnomone in campo Martio estest om.VTva.S
opera mirabilia in terris (16-23)
SphinxSphinx H. Spynx B. Sphinge Tv. spince d2. -nx VRa.
-nxa Fa. -na r Aegyptia. pyramidespyramides ante Sphinx pos. va.D
Pharos
labyrinthi
pensiles horti. pensile oppidum
de templo Ephesiae Dianae
aliorum templorum admirabilia
de lapide fugitivo. echo septiensseptiens VFS. -ies rv resonans. sine clavo aedificia
Romae miracula operum XVIII
de magnete lapide. med. ex eo IIIIII—38 ex eo om.FEIII BS. VI r. X H
Syriussirius Ra. Scyrius H lapis
de sarcophago sive Assiosiue assio BS. assio VFa.
assia Ra. om.dTH. med. ex eoex eo om.VdTH X
de chernitechernite H. chemite BdT. celiam- VFa. eleam- Ra. chaeamaetae F. thea-
mede E. de poro
de lapidibus osseisosseis om.B. de palmatis. de Taenariis. de Coraniscoranis BS. -ntis Ra. -this VFa.
conariis r. om.v, de nigris marmoribus
de molaribusmolaribus VTH. -riis B. -ris (moralis E) r.cfr. §137.174 lapidibus. pyrites, med. ex eo VII
ostracites. med. ex eo IIII
amiantus. med. ex eo II
geodesgoedes B. gaeodes H. med. ex eo IIIVI E
melitinusmelitites H. om.E. med. ex eo VI
gagates. med. ex eo VI
spongites. med. ex eo IIII BFaS. V VRa. VI dTH. om.r
Phrygius
haematites, med. ex eo V
schistos. med. ex eo VII
androdamasAndro ydamas B.om.FE, med. ex eo II.
Arabicus. miltitesMilites B. mylti- FaFE.
multi- Ra sive hepatiteshepatites BS. hela- T. ela- H. era- VFaRa. ara- d.
aratidea r, anthracitesanthracites TH. Andraci- VFad. -chites r
AētitesAetites BH. eti- T. etice r. TaphiusiusTaphiusius H. thaphi-T. -phlu-stus B. -piusius (-ssius FaRa) r. callimus
Samius. med. ex eo VIII
ArabusArabicus B. med. ex eo IIII om.FE.
VI BS
de pumice, med. ex eo VIIII
de mortariismortaris B. -ribus VRa. mayturb; Fa medicinalibus et aliis. Etesius lapis, chalaziuschala zius dTH. -axus B. calazius Fa. -atius Ra. -arius V. chalodius r
Siphniussiphanius Ed. syph- F.om.FaRa. lapides molles
lapidesLapides specu lares BS. -pis -aris rva.S(D). cfr. §160.161 speculares
phengites
de cotibus
de tophistophis BH.
tro- FEdT. trofis r
de silicum naturanatura BdTS. -ria Fa. -ris rH. om.v. de reliquis ad structuramstructuram Bv(S). -ras rH lapidibus (49. 50)
genera structurae
de cisternis
de calce
harenae genera, mixtura harenae etMixtura harenae et
calcis (cal- et har- v) Bv. harenae (om.dT) et calcis (gales Fa
-lor Ra) mixturae (-ratae F. -ra dT) rH calcis
vitia structuraeuitia structura
om.VFaRa. de tectoriistectoris B. -res FE2. -re E1
de columnis. genera columnarum
med. ex calcecalcen (om.V) B V
de maltha
de gypso
de pavimentis (60-64)
asarotosasorotos VFaRa. -thos F oecosoecos (H)S. peocos B. oethos
Ra. oedios VFa. oeches r
quod primum pavimentum Romae
de subdialibus pavimentis
Graecanica pavimenta
quando primum lithostrotalithostrota (lyto- FE) BFEH. -otum JD. -stratum dT.lemma om.r
quando primum camaraecamarae BRaS. -reae FE. -maerae rH vitreaeuitriae B.om.FE
origo vitri
genera eius et ratio faciendi
de Obsianisobsianis (&si- B) VFaRaBS. -idianis rH
miracula ignium
medicinae ex igni et cinere III
prodigia foci
Summa: medicinae ex iisex iis—31 omnis: res BS. om.rv. del. vult DUZp. 77 n.l. cfr. p. 114,8 LXXXVIIII:
ad serpentes III, bestiarum
morsus, ad venena, caput,
oculos, epinyctidasepinyctedas B, dentes,
dentifricia, fauces, strumas,
stomachum; iocinera, pituitam
, testes, vesicam, calculos,
panos, haemorroidas, podagras
, sanguini sistendo, sanguinem
reicientibus, luxata,
phreneticos, lethargicos, comitiales
, melancholicos, vertigines
, ulcera, volnera urenda
, secanda, convolsa, contusa
, maculas, usta, phthisinpthisin B,
mammas, muliebria vitia, carbunculos
, pestilentiapestilentiam coni. J coll.§202. (pestilentia sc. loca XVIII 27).
Summa omnis: res et historiae et observationes CCCCXXXIIIICCCCXXXIIII BS DXXIII rv
EX AVCTORIBVS
M. Varrone. C.C. BD cum Brunniop. 44. Caelio Tv. Caecilio r GalbaCalba B. CincioCiccio FE. C. Ictio T(?)va.S.
Muciano. Nepote Cornelio.
L. Pisone. QQ. (J)S. Que B.om.rv. Tuberone.
Fabio Vestale. Annio Fetiale.
FabianoFabio B. Seneca. Catone censorio. Vitruvio.
EXTERNIS
Theophrasto. Pasitele. Iuba
rege. Nicandro. Sotaco. Sudine
. Alexandro polyhistore.
Apione Plistoniceplistonice B.cfr. XXXVII 75. -ico rv. dist.S. Duride.
Herodoto. Euhemero. Aristagora
. Dionysio. Artemidoro.
ButoridaBytorida B.sed cfr. §79. Antisthene. Demetrio. Demotele. Lycea.
L. XXXVII CONTINENTVR
origo gemmarum
de Polycratis tyrannityranni om.BS gemma, dede ll. de gemma H. et v Pyrrhi regisregis FaFEdTv. gemma BS. -mis J (2. 3)
qui scalptores optimi
nobilitatesnotabiles BFa scalpturae
quae prima RomaeRomae om.BS dactyliothecedactyliothece T. dacytlio- B. dactilo- FaE. -cethe d.
-chaetae F
gemmae in Pompei Magni triumpho translataeMagni et tranelatae om.B
quando primumprimum om.B myrrhinamyrrhina inuecta B(S). inuenta (-ecta Fa) murrina (vel muri-) rv invecta. luxuria circa ea
natura eorummurrinorum FEva.S.
de crystalloDe crystallo BFaJ. natura crystalli rH(D) (9. 10)
medicinamedicinae dTH ex eoeo Bfa 2E2J. ea rH
luxuria inin eo BJ crystallo
de sucino (11. 12)
quae mentiti sint auctores de eoquae mentiti sint (sunt v) auctores de
eo (sucino v) Fav. qui inuenti sunt auctores de eo FEdTH. quae de eo mendacia BS
gen. eiuseius BS. cfr. §47. sucinorum rH(D) VIIVII Fa. om.BS. VI rH. med. exex eo BS. deest numerus VIII his ...
lyncuriumlyncurium S. linc- Fa. lyg- F. lyng- rv. lemma om.B. med. II
de adamantede adamante ll. S sive anancitesiue anancite (acc- Fa. anc- r) FaFEdTD. om.BS. totum lemma om.v.
gengenera eius BS. adamantis VI. med. IIVI—II om.B (item numeros deinceps omnes)
de smaragdiszmaragdis FaFS (16-19)
gen. eorum XII
vitia eorum
tanos gemmagemma BS. -ata r. del.H. chalcosmaragdoscalcozmaragdos FaF
de beryllisberil-
lis FE. uery- Fa. ueru- B. generagenera—32 opalis om.Fa eorum VIIIVIII dTH. VIIII (sed post uitia eorum) FE. vitia eorum
de opalisoppalis B.cfr. §80.
opialis FE. genera eorum VII.
vitia eorum etet om.BS experimentaexperimenta eorum BS (21. 22)
dede—p. 123, 4 experimenta om.Fa sardonychesardonyche H. -cae B. -niche T.
-chis FE. -cis d. gengenera—36 eius BS. om.rH. deest numerus. eius.... vitia eius
de onyche. gen. eius ....
de carbunculis (25. 26)
gen. eorum XIIXII dTH. om.r
vitia eorum etuitia eorum et om.B experimentaexperimenta
XII FE
anthracitis
sandastrossandastros E(?)D. -stro (praem. de) BS. -drastros Fa. -stos FdTH. add. siue H. siue garamantitis (rantitis F.
-ticis E) siue sandacitis (-asitis Fa. -aticis FE) FaFEdTD. sandaresussan-
daresus (and- Fa) FaFEdTH(D). -eso BS
lychnislychnis BS. -ites
H. lycenis dT. -emi Fa. lythenis r, gen. ems IIII
Carehedoniacarcedonia B. calche-
FE. calce- FadT
sarda. gen. eius V
de topazotopazo FaES. -aso B. -ago F. -azio dTH. gen. eius II
de callainacallaina H. cfr §110. gall- Fa. calinda B. galliana E.
gali- FdT
de prasioprasio H. -sia T. -sta B. -ssia r. gen. eius III
nilionnilion TH. nition B. milion (mol-E1)r
molochitismolochitis D. -tes BTH.
-chintis E. -ndis F. -cinthis d. -thes Fa. cfr. §114
dede BS. om.rH iaspide
gen. eius XVIIXVII Fa.
XIIII dTH. om.r. vitia eorum
de cyanograno FE. gen. eius IIIIII ego. I II del.H
dede BS. om.rH sappirosappiro J2. -irio B. -iros Fa. -isos F. -pphiro S.
-ros rH
amethystosamettistus Fa. -thysto BS. metysu r
gen. eius VIV S. socondionsocondion (sic B. sac- r)—24 paederos ll.S. om.H. sapenos. pharanitisfarangites B. paranithis r. Aphrodites blepharonblefaron Fa. belf- B. ele-
frauton r sive anteros sive paederos
hyacinthus
de. chrysolithochrysolitho S. -to FET. -this BJ. -tis Fa. -thus
(om.de) dH. gen. eius IIIIIIII—29 III om.BIIII ego coll. § 126. VII ll.H
de chryselectro
leucochrysosleucochrysos T(?) H. -cechissos Fa. -caechisos F. -cecisos d.
-cechinos E. gen. eius IIIIII FaFEH. IV dTS. (hic desinuntdT)
melichrysi, xuthixuthi BS. xythi Fa. xynthi r. xanthi H
paederos sive sangenonsangenon ego e §130.
-nos B S. angenon Fa. ag- r. sag- H sive syenitessyenites B. sentes Fa.
tenites rH. cfr. §130
asteriaAsterias B
astrion
astriotes
astolonastolon FaFED. Aspolon B (qui §133 astalon). astrobo- lon H. (saltem astolos)
cerauniade ceraunia FaE. -ica F. Cerau-
nion B. gen. eius IIII. baetylosbaetulos Fa. bet- E. -li H
iris
lerosLeros BS. zeros Fa.
lepor r. hieros De §138
Achatae. gen. eorumachatae—eorum BFaS. agrate E.
astrate F. aerates Fa. achates H XIIIIXIIII Fa. om.rH. acopos. med. ex eamed. ex ea om.B. . . alabastritisalabastritis BS. -tes rH. med. ex ea . . .
alectoriaealectoriae FaH.
ele- FE. alectoriore B. androdamas. argyrodamas
. antipathes. Arabica
Arabica H. -icus B. anabiga r. aromatitisaromatitis S. -ites ll.H. asbestos.
aspisatisAspizatis B. atizoeatizoe S.
-on B. -one FEH. ategoen Fa. augitis. am-
phidanesamphidanes Se §147. api- Fa.
ANpinnanes B. aphidnane r. -dane H sive chrysocolla.
Aphrodisiaca. apsyctosapsyctos H. aspy- E.
Asy- B. asphi- r. Aegyptilla
aegypula FE
Balanitae. batrachitisbatrachitis S. -tes H.
-citis B. -tes Fa. bacthra- r. baptes.
Beli oculusBucolus B. Belus. baroptenus
baroptenus H e
§ 150. Babo- B. barot- Fa. borot- r sive baripesiue baripe (-iben F.
paripen FaE)H. om.B. botryitisbotryitis S. -tes H. -ryctis B. -rites r.
bostrychitisbostrychitis -S. -tes H. -rygites B. -ricides Fa. -citis r. bucardia. brontea
brontena Fa. -te H.–niena r. Boloeboloe H e §150. -leie Fa. -leae
FE. Blof B
Cadmitis. callais. capnitis.
Cappadocia. callaicaCa???linca B2. Catl- B1. catochitis
. catoptritiscathoperitis Fa.
-piritis FE. cepitis sive
cepolatitiscep???olatitis BH. om.Fa. -latius r. ceramitis. cinaediae
. ceritis. cireos. corsoides.
corallachatescobal-
lachates B. coralloch- E. corollach- Fa. -lloch- F. corallis. crateritis
. crocallis. cyitisCyitis BS. cites Fa. cytis rH. chalcophonos
. chelidoniae. che-loniaechelonia H. om.FE. chelonitis. chloritis.
Choaspitis. chrysolampsischry- solampsis (chys- Fa) ego e §156. -msis r. -mpis H.
chrysopis. cetionidescetio- nides BFEJ2. cfr. §156. om.Fa. cepio- H
DaphneaDafnea B. Daphnia
FEH. -pania Fa. diadochosDiadocos Fa. -chus B. -duchos r. diphyes.
Dionysias. dracontiasDra- contias B.cfr. §158. -tinisFa. -titis J. -tites rH
EncardiaEncarodia B. Incardia r sive enaristeenariste D.cfr. §159. inaristae FE. ariste BFaH . enorchis
. exhebenusexebenus FaFEH. erythalliserythallis FaS. -tallis B. Chrystallis F. -alis E. eristalis H.
erotylos sive amphicomosamphicomos Se §160. -mes (mephi- Fa) BFa. -me H. memphicos mes r
sive hieromnemon. eumeces.
eumithres. eupetalos. eureos.
eurotiaseureos (euneos H). eurotias om.FE. eusebes. epimelas
Galaxias. galactitisgalactites FaH.
-atites FE sive leucogaea
leucogea B. -oceas FE. -oce Fa. -ogaeus H sive leucographitisleucographitis S. -phias H. -geaefitis B. seucograpitis Fa. -pius r
sive synechitissynechitis J2. -tes B. sinepithin F. -pythin Fa. -phytin E. synnephitis S. synoph- H. cfr. §162. gallaicagallaica H.
-lliaca ll. gassinnade
gassinnade Se §163. Gasindane B. -idane FaF. gas-
sidianae E. -na H. glossopetra. Gorgonia
. goiiiaea
Heliotropion. HephaestitisHephaestitis H. hespest- Fa. hepalest-
F. hephelest- E. hepatites B.
Hermu aedoeonaedoeon (J)Se §166. aedyon
B. redoeon Fa. -dioeon F. -dion E. -ian H. hexecontalithos
. hieracitis. hammitis.
Hammortis cornucornum Fa.
cor B.hormiscionhormiscion FaS. -ision H. hermiscion B (itemB2§168).
lyormisceon r.
hyaeniae. haematitishaematitis Fa(J)S. hatthitis B. liematetis r. om.H meniumeniu siue xuthos De §169. meniu (-ius Fa) siue exy-
phos (exhy-E. exiptos Fa) FaFE.om.B(item § 169)H
sive xuthos
Idaei dactyli. icterias. Iovis
gemmalouis gemma FaH. om.r sivesiue FaD. uel FE.om.BH drosolithosdrosoli- thos BD. dropsolitas Fa. aut solitis FE.om.H. Indic
aeIndicae ego e
§170. -dic???e B. -dice Fa. -dis r. -dica H. ion
Lepidotislepidotis H. -ote BFa. -ole r. LesbiaLesbia ego cumB§171. -ias H. -ion B. -sdion
E. -schon F.om.Fa. leucop
hthalmos.leucopoecilos. libanochr
usLibanochrus H. -chris B. -cros Fa.
-thros r. limoniatislimoniatis FaH. -tes BE. -tres F. liparea.
Iysimachos. Ieucochrysos
Memnonia. MediaMedica B. -dea H, meconitis.
mithrax. morochthosmorochthos D cum B e Diosc. V 151. cfr. § 173. -octhis
B. merocthi r. morochites H. -tis S. mormorion
morrion FaFE. morion H sive promnionpromnion BS. promnium D. promon Fa. pronionis r.
pramnium H(J1) sive
AlexandriornAlexandrion B. -ium Fa. -io r. cfr. §173. -inum H. myrritis. myrmecias
. myrsinitismyrsinites BE. mesoleucos
. mesomelas
Nasamonitis. nebritis. NipparenaNipparena BS. nimpha- Fa. nymphasena r.
-arena H
OicaOica BS. olca rH. ombria sive notia. onocardia
onocardia BFaD. uno- r.om.H. oritis sive sideritis.
ostraciasostracias siue om.B sive ostracitisostritis—11 panchrus om.FE. ostritis
Osirilis B.om.H. ophicardelosophicardelos H e §177. opicardelo Fa. Ofi-
caryos B. obsianaobsidiana H
Panchrus. pangonuslangonus F. long- E. pangonius H. panerospaneros BFaH. priuerus r
sive panerastospanderasto Fa. paderastus FE.
paed-H. PonticaePonticarum FaFEH .
gen. IIII. phloginosFloginos B. philogenus Fa.
-osinos E. -nus F sive
chrysitis. phoenicitis. phycitis
. perileucospyrileucus FE. paeanitispheantide (phaeanit-
thae F. paeantides H) siue geanides (gaea- H} FaFEH sive
gaeanis
Solis gemma, sagda. Samothracia
. sauritis. sarcitis. selenitis
. sideritis. sideropoecilos
. spongitis. synodontitissynodontitis H. -donthis B. -difites Fa. sondodontices r.
Syrtitis. syringitis
Trichrustrichrus BH. Thrycarus Fa. om.r. thelyrrhizosthelyrrizos S. telirrh- H.
thelyriza Fa. -lurhiza B.om.r. thelycardios
sive muculmucul D. muchul FEH.om.Fa. mulc BS. cfr. §183. Thracia
, gen. III. tephritistephritis om.FE. tecolithos
Veneris crines. VeientanaVeien- tana (Vele- B. Veg- Fa)—27 zamilampis BFaH.om.r
Zatheneza- thene Se §185. -nae Fa. -thaene B. zanthene H. zamilampiszamilampis ego e §185. -mfis B. zmilacis Fa. -ampis H. zoraniscaeazoramea FEH
hepatitishypatitis FE. hama- B, steatitisismyrtitis FE. Adaduso nephrosneferos B. enephros r. AdaduAdadyo B ophthalmos. Adadu dactylosoactulos Fa. osaccu-FE. triophthalmos
carciniascar- cinias H e §187. -nea B. -na FE. carnia Fa. echitis. scorpitis.
scaritis. triglitis. aegophthalmos. hyophthalmoshyoopthalmos Bom.FEH . geranitis
. Aëtitis. myrmecitis. cantharias
. lycophthalmos. taos.
timictoniatimiclonia FED. -doma Fa. om.H
ammochrysosThamochrysos B. hammo- r . cenchritisCencheritis B. -critis Fa. cecr- r .
dryitisdritis Fa. Drytis B . cissitiscissitis—4 pyritis om.B. narcissitis.
cyamias. pyren. phoenicitis.
chalaziaschalazias H. calaxias FE. -assias Fa. pyritis. polyzonos.
astrapaeaastrephea FE. -rapias H . phlogitisFlogitis (palo Fa). Antracitis (anhtarati- Fa). Eny-
chros (Enaigrus Fa) BFa. emend. (J) S. om.rH. anthracitis
. enygros. polythrixpolythrix ego.
-trix BFa. cfr. §190. -idos r. -ichos H .
leontios. pardalios. drosolithos
drosolithos BFaS.
oroeolitas r.om.H . melichrusmelichrus H. -rys B. -llucris Fa. -llitris r. melichlorosmelichloros H e §191. -chorus B. -llichoros FE. -llycoros Fa.
crociascrocias B. protias Fa. cfr. §191. om.rH. poliasspotias Fa. polias.
ptolias E. polyas. pholias F . spartopolia.
rhoditis. melitismelitis om.B-(item § 191) S. chalcitis.
sycitis. bostrychitisbostrychitis S. -ygitis B. borsocitis Fa. Sorsoc- r. borsyc-
H. cfr. §191 .
chernitischernitis S. Gremitis ll.H . anancitisanancitis FaJ.
-ngitis FE. -nchitis H. om.B . synochitis.
dendritisdendritis H. -raptis B. Sen-
dritis FE.om.Fa
cochlidescochlides H. coclides F. -dis B. -itis Fa.-lydes E
de figura gemmarumgemmarum marmorum FE
ratio probandiprobandi BS. -darum rv
comparatio naturae per terrascomparatio—terras om.Bva.H .
comparatio rerum per pretiacom- paratio - pretia FaFES. Pretia B.om.v. add. historiae XXXVII
(-VI Fa) FaFE
Summa: res et historiae et observationeset obseruationes
om.Fa MCCCSumma—MCCC om.B
EX AVCTORIBVS
EX AVCTORIBVS PLVRIBVS (om. nominibus om nibus) B
M. VarroneM. Varrone—EXTERNIS Fav.om.r.uarrano Fa actis triurmpho
rumtrium-
phorum G. -phi Fav. Maecenate. Iacchoaccho Fa .
Cornelio Bocchobacho Fa .
EXTERNIS
Iuba rege. Xenocrate Zenonis
. Sudine. Aeschylo. Philoxen
oPhi-
loxeno Bas. -ne ll.v . Euripide. Nicandro.
Satyro. Theophrasto. ChareteCharete H. ca- ll.v .
Philemonephilomene Fava.H . DemostratoDemonstrate ll. -ocrate va.H . Zenothemi
Xenothemi FE. -timo
va.H. Metrodoro. Sotaco.
PytheaPythea v. pitea ll . Timaeo Siculo. Nicia.
Theochresto. Asaruba. Mnasea
. Theomene. Ctesia. Mithridate
. Sophocle. Archelao
rege. Callistrato. Democrito.
Ismenia. Olympico. Alexandro
polyhistore. Apione. OroHoro va.D .
Zoroastre. ZachaliaZachalia H e § 169. zacchua Fa. zactitaria r. -ctalia v.
C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBER II
Lib. II.
cfr. Mela 1, 3. (Cic. Timaeus 2).Mundum et hoc quodcumquequod p va. H nomine alio caelum
appellareappellari pva.G libuit, cuius circumflexucircumflexum
F1a deguntteguntur pva.S. dicunt F2 cuncta, numen
essenomen esse F1a1. contineri uel nunc inesse F2 credi parpari credi par a. ??? credi pars F1 est, aeternum, inmensum, neque genitum
neque interiturum umquam. huius extera indagare nec
interest hominum nec capit humanae coniectura mentis.
extr.: cfr.
Mela 1, 3.sacer est, aeternus, immensus, totus in toto, immo vero
ipse totumipso to- tum (-to a) F1a, infinitus ac finito similis, omnium rerum certus
et similis incertoincerta F1.
-tus. ē. et a, extra intra cuncta conplexus in& in ras.F2.ē. in a. ???in F1 se,
idemque rerum naturae opus etet Fapv. ex r rerum ipsa natura. furor
est mensuram eius animo quosdam agitasse atque prodere
ausos, alios rursus occasione hinc sumptahic sumpta F1a aut hichic
ego. hinc F2z. his rv data
innumerabilesinnumerabiliter F1a tradidisse mundosmundo F1a, ut totidem rerum naturas
credi oporteret aut, si una omnes incubaretincubaret Ven. -rent ll.v(S): de dictione cfr. II 145, totidem tamen
soles totidemque lunas et cetera etiam in uno et inmensa
et innumerabilia sidera, quasi non eaedemeaedem F2z. eed- F3a. ea???d- E. ead- rv quaestionesquaestiones
(quest- a) F2az. -onis F1. -one rv semper
in termino cogitationicogitationi sint F2. -nis
sint z. -nis rv. de dictione cfr. XXIX 2 init. sint occursuraeoccursurae F2Ez. -ure a. -urę et e. -ura et dT. -ura F1pv desiderioet siderio F1E1a. si
deerit F2z finis alicuiusaliquis F2z
aut, si haechoc Ea. horum F infinitasinfinitis F1E1a naturae omniumn artifici possit adsignari,
non idemillud idem pva. S illud in uno facilius sit intellegi, tanto praesertim
dist. CFW Müller p. 13 opere. furor est profecto, furor egredi ex eo et, tamquam
interna eius cuncta planeplana F1a iam notasint nota opva.S sint, ita scrutariexscrutari (excu- a) Fa extera,
quasi vero mensuram ullius rei possit agere qui sui nesciat,
authaut D mensmens v. meror F1E1a. miror E2d1T(P)J. memor d2. me-
reantur F2z.om.opf. minor D. in cor Haupt (Herm.IVp. 145).
marcor O Rossbach hominishomines F2dTzJ. -nes possint opf videreuideri F1ad1. -re possint d2. cadere Haupt quaequod F2 mundus ipse non capiat.
init.: (Cic. de nat. deor. II 18, 47.) Beda n. r. 3. Formam eius in speciem orbis absoluti globatam
esse nomen in primis et consensus in eo mortalium orbem
appellantium, sed et argumenta rerum docent, non solum
quia talis figura omnibus suisuis F2(item v.15) partibus vergit in sese ac
sibi ipsaipsi a.om.o toleranda est seque includit et continet nullarum
egens compagiumcompagium F1EaD. -gum
F2do(B)S. -ginum pv nec finem aut initium ullis sui partibus
sentiens, nec quiane qui (neque F2) ad Fa ad motum, quo subindesubinde
ll.v. sublime D. an rotunde (scriptum olim rutunde)? verti mox
adparebit, talis aptissima est, sed oculorum quoque probatione
pro- batione hoc declaratur F2in marg.z, quod convexus mediusque quacumque cernatur,
cum id accidere in alia non possit figura.
Hanc ergo formam eius aeterno et inrequieto
ambitu, inenarrabili celeritate, viginti quattuor horarum
spatio circumagi solis exortus et occasus haut dubium
reliquere. an sitan autem sit F2z inmensus et ideo sensum aurium excedens
excedens facile E2. fac- exc- pva.H tantae molis rotatae vertigine adsiduaadsiduus F2z sonitus, non
equidemquidem Fa facilefacile om.E1 dixerim, non, Hercule, magis quam circumactorum
simul tinnitus siderum suosque volventium
orbes an dulcis quidamqui- dem E1va.H et incredibili suavitateincredibilis suauitatis F2f concentusconceptus F1E1a1.
nobis qui intus agimus iuxta diebus noctibusque tacitus
labitur mundus.cfr. Plat. Timaeus p. 33 (Cic. Tim. 6. de nat. deor. 1. 1.). esse innumeras ei effigies animalium
rerumque cunctarum inpressas nec, ut in volucrum notamus
ovis, levitateleuitate FaJ2. laeu- r(?)v continua lubricum corpus, quod clarissimiclarissimi dT(?)v. -mum r
auctores dixere, terrenorumterrenorum F2f.cfr. Welzhofer p. 73. tenerum rv. uerum d2p. rerum z(P)H argumentis indicaturindicatur (-cant p) F2zpv. iud- r, quoniam
inde deciduis rerum omnium seminibus innumerae, in
dist.ego coll. IX 2 mari praecipue ac plerumque confusis monstrificae, gignantur
effigies, praeterea visus probatione, alibi ursialibi plaustri alibi ursi E2va.S. alibi ursi
al. plaustri F2d, tauri
alibi, alibi litterae figurafigurae F1Ea. -ra ē F2, candidiore medio per verticem
circulo.Beda n. r. 3.—Aelius Stilo ap. Varr. LL V 18. (Am-
brosius hexaem. II 4, 15. Isidor. nat. rer. 12, 2.)
equidem et consensu gentium moveor; namque
etnamque et Fa. -que op. nam et Beda. nam quem r(?)v Graecigraeci FE1ad.
cosmos (-on v) graeci E2opv. post ornamenti add. cosmuranon
quem F2in marg. (apud Graecos . cosmos appellatur Beda) nomine ornamenti appellavere eum et noset nos ll.v(S). nos G
a perfecta absolutaque elegantia mundum. caelum quidemautem (pro quidem) F2in ras.
haut dubiedubie a F2 caelati argumento diximusdicimus F2z (Ambros., Isid.), ut interpretatur
M. Varro. adiuvat rerum ordo discriptodiscripto F1
des- rv circulo qui
signifer vocatur in duodecim animalium effigies et per
illas solis cursuscursui F2aTz. -su va.G congruens tot saeculis ratio.
cfr. Cic. de nat. deor. II 36, 91.extr.: Beda
n. r. 3. Nec de elementis video dubitari quattuor esse
eaea om.FE1a: igniumignium (agn- F1) EaF1B. -neum dT. -nitum
opfv. -nem F2z (D Herm. XXXIIp. 333) summumsummum F2E1azC.
-mo rv, inde tot stellarum illos conlucentium
oculos; proximum spiritusspiritus F1edv. -tum r, quem Graeci nostrique eodem
vocabulo aëra appellant, vitalem hunc et per cuncta rerum
meabilem totoque consertumconfertum Eopv. conf- r; huiuscuius opva.G vi suspensam cum
quarto aquarum elemento librari medioan in medio? spatiispatio F2apC tellurem.
(13. 14) Beda'n. r. 3.ita mutuo conplexu diversitatis effici nexum et levia
ponderibus inhiberi quo minus evolent, contraque gravia
ne ruant suspendi, levibusleuibus E2d2opv.om.r. an intercidit post tendentibus? in sublime tendentibus. sic
pari in diversa nisunixu d.
nifi a. uisu p in suoin sua E2. ui sua opva. H quaeque consistere, inrequieto
mundi ipsius constricta circuitu, quo semper in se recurrenterecurrente (vel
coeunte) CFW Müller p. 21 n.3. cfr. XXXVI 117. currente ll.v
imamunam op atque mediam in toto esseesse FdaE3G(D). om.Eopv(S) terram, eandemque uniuniuersi C-
verso cardinecardinem J stare pendentem, librantemlibrantemque F2zT per quae pendeat,
ita solam inmobilem circa eam volubili universitate; eaneandemque dpva.G(S)-
dem ex omnibus necti eidemque omnia innitiomnia innecti op.(15-17) Beda
n. r. 12. Cic. nat. deor. II 51. schol. German. p. 182, 15. Isid.
n. r. 23, 3.
inter
hanc caelumque eodem spiritu pendent certis discreta
spatiis septem sidera, quae ab incessu vocamus errantia,
cum errent nulla minus illis. eorum medius sol fertur,
amplissima magnitudine ac potestate nec temporum modo
terrarumque, sed siderum etiam ipsorum caelique rector.
Cic. somn. Scip. 4, 9. Homer γ 277. μ 323.hunc esse mundi totius animum ac planius mentem, hunc
principale naturae regimen ac numen credere decet opera
eius aestimantes. hic lucem rebus ministrat aufertque
tenebras, hic reliqua sidera occultat, inlustratinlustrat om.opva.H; hic vices
temporum annumque semper renascentem ex usu naturae
temperat; hic caeli tristitiam discutit atque etiam humani
nubila animi serenat; hic suum lumen ceteris quoque
sideribus feneratfenerat dTv. ferenat r, praeclarus, eximius, omnia intuens, omnia
etiam exaudiens, ut principi litterarum Homero placuisse
in uno eo video.
extr.: cfr. Cic. nat. deor. II 61. de leg. II 19. 28. Quapropter effigiem dei formamqueformamquoque fere Ea.
-amque nescire F1 quaerere
inbecillitatis humanae reor. quisquis est deus, si modo est
alius, et quacumque in parte, totus est sensus, totus visus uisus—
10 animae totus om.F1f,
totus auditus, totus animae, totus animi, totus sui. innumeros
quidem credere atqueatque etiam ex uirtutibus uitiisque E3va.S. atque tam (tam- que z) ex uirtutibus quam ex (om.z) uitiis F2fzWelzhoferp. 74.D.l.l. p. 333. an ex uitiis hominum, non uirtutibus tantum? etiam ex vitiis hominum, ut Pudicitiam
, Concordiam, Mentem, Spem, Honorem, Clementiam,
Fidem, aut, ut Democrito placuit, duos omnino, Poenam
et Beneficium, maiorem ad socordiam accedit. fragilis et
laboriosa mortalitas in partes itaita coni. H. ista ll.v digessit infirmitatis suae 15
memor, ut portionibus coleret quisque quoan quo quisque? maxime indigeret.
itaque nomina alia aliis gentibus et numina in iisdemn
innumerabilia invenimusreperimus E2ad marg.opva.S, inferis quoque in generagenera deorum F2z didiscriptis D. des- ll.v-
scriptis morbisque et multis etiam pestibus, dum esse
placatasplacata pz trepido metu cupimus.Cic. nat. deor. III 63. Val. Max. II 5, 6.—(133, 1) Sen. ep.
110, 1.—Cic. nat. deor. I 81. 101. II 39.—Plin. XIX 101. ideoque etiam publice
Febris fanum in Palatio dicatum est, Orbonae ad aedemeadem F1. aedes F2
Larumnlaru F1. -ruis F2. -ri d1. -riū d2va.S ara etet ara HD cum Iunio animadv.3, 1 e Cic. Malaemalae v. -le d. -la r Fortunaefortuna F2 Esquiliis. quam ob rem
maior caelitum populus etiam quam hominum intellegi
potest, cum singuli quoque ex semet ipsis totidem deos
faciant Iunones Geniosque adoptando sibi, gentes vero
quaedam animalia et aliquaan aliquae? etiam obscena pro dis habeanthabent E2opva. H
ac multa dictu magis pudenda, per fetidosfetidas cepas fS cibos, aliaallia (alia S) et fvet. Dal. S. et alia ll.v et
similia, iurantes.Cic. nat. deor. I 83. I 42. matrimonia quidem inter deos credi
tantoque aevo ex iiseis o. his ll.v neminem nasci et alios esse grandaevos
semper canosque, alios iuvenes atque pueros, atri colorisatri coloris et albi O Rossbach,
aligeros, claudos, ovoouo d1E3v.e (et p) boue Eaop. al. boue d2. cecosq. F2inras. editos et alternis diebus viventes
morientesque, puerilium prope deliramentorum est, sed
super omnem inpudentiam, adulteria inter ipsos fingi, mox
iurgia et odia, atque etiam furtorum esse et scelerum
numina.cfr. Cic. p. Ligar. 38. deus est mortali iuvare mortalem, et haec ad
aeternam gloriam via. hac proceresproceres uere F1a.
processere d. prec-T iere Romani, hac
nunc caelesti passu cum liberis suis vadit maximus omnis
aevi rector Vespasianus Augustus fessis rebus subveniens.
hic est vetustissimus referendi bene merentibus gratiam
mos, ut tales numinibus adscribantascribantur oBas.. quippe et aliorumomnium aliorum.
dE2opva.S(D)
nomina deorum et quae supra retuli siderum ex hominum
nata sunt meritis. lovem quidem aut Mercurium aliterve
alios inter se vocari et esse caelestemcaelestem E(?)G. -te F1dTap. -ti o. -tes
F2z. -tis v nomenclaturamnomenclaturam z(?)G. nomen culturam E. -rarū.
F1a. -ra dT. -rae op. -culaturae v. numina culturaru F2 19-23 dist.ed.princ.( S),§20? quis
non interpretatione naturae fateatur inridendumirridendā F1a. -da E1? agere
curam rerum humanarum illud, quicquid est, summum acac uel ego. Ac ne F1a. anne rvvel tam tristi atque multiplici ministerio non pollui credamus
dubitemusnedebitem. Ne F1. dubite-
musue. Ne f. -musue E(?)va.S. -tamusue p? vix prodestprodest ego. prope
est ll.v. profecto est D. probe est Haupt l.l. iudicareiudicari F, utrum magis
conducat generi humano, quando aliis nullus est deorum
respectus, aliis pudendus. externis famulantur sacris ac
digitis deos gestant, monstra quoquequoque Fd1aG(S). quoque quae Epd2v(H) colunt, damnant et
excogitant cibos, imperia dira in ipsos, ne somno quidem
quieto, inrogant. non matrimonia, non liberos, non denique
quicquam aliud nisi iuvantibusiuben- tibus d2E2pvaH sacris deliguntdeligunt Ev. dil- r. alii in
Capitolio fallunt ac fulminantem periurantperiurant iouem dpS.
-ue T. -ratione F1E1a. pererrant ioue (-uem e) E2e. peierant
iouem F2v 11. 12 uocatur o lovem. et hos
iuvant scelera, illos sacra sua poenis agunt.
Invenit tamen inter has utrasque sententias medium
sibi ipsa mortalitas numen, quo minus etiam plana de
deo coniectatio esset. toto quippe mundo et omnibus
locis omnibusque horis omnium vocibus Fortuna sola invocatur
acac FE1azS. ac una E2o. et
una pv. una d(?)G nominatur, una accusatur, rearea una agitur ego. rea una arguitur E2op.
rea FE1a. una agitur rea dv. om.z una agitur, una
cogitaturcogitatur dopv. cogi-
tur F1Ea. colitur F2, sola laudatursola sola laudatur F1Eaop, sola arguitur et cum conviciis
colitur, volubilis .... quelac. egoindicavi. uolubilisque ll.v. -lis G. an instabilisque (cfr. Pacuv. ap. Cic. ad Herenn. II 23, 36) aut volucris volubilisque?, a plerisquea pluribus
quoque p. a plerisque, a plerisque TS vero et caecaet caeca etiam dTE2opva.S existimata
, vaga, inconstans, incerta, varia indignorumque
fautrix. huic omnia expensa, huic ferunturferuntur Faop. refer- dT. omnia fer- Ev accepta, et in
tota ratione mortalium sola utramque paginam facit, adeoque
obnoxiae sumus sortis, ut prorsus ipsaprors'
ipsa pro ego. pro se ipsa F1a. pro se (eraso se abE2) E1. sors
ipsa pro dopv. sors ipsa add. supra pro??? E2. sors pro ipsa e.
pro se (prope F2) ipsa sola pro F2fz pro deo sit qua
deus probatur incertus. pars alia et hanc pellit astroque
suo eventus adsignatadsignat et F1aov.
-at e F2. -ant p. -at rH et nascendi legibus, semelque
in omnes futuros umquam deodei (deo F1a. deū F2) decreto
Faopz decretum, in reliquum
vero otiumotium datur dTva.Bas.(S). otio dato F2z datum. sedere coepit sententia haec, pariterque
et eruditum vulgus et rude in eam cursu vadit.
ecce fulgurum monitus,§24?Cic. de div. II 84. — cfr. Suet. Aug. 92 (Peter hist.
Rom. fragm. p. 260). oraculorum praescita, haruspicum
praedicta atque etiam parva dictu in auguriis sternumentasternutamenta opva.H. insternum- FE1. instrum- a
et offensiones pedum. Divus Augustus prodidit laevum
sibi calceum praepostere inductum quo die seditione
militari prope adflictus est.(6. 7) Nausiphanes ap. Sen. ep.
88, 45. quae singula inprovidam
mortalitatem involvunt, solum ut inter ista veluel om.FdG certum sit
nihil esse certi necnec miserius quicquam opva.S quicquam miserius homine aut superbius
. ceteris quippe animantium sola victus cura est, in
quo sponte naturae benignitas sufficit, uno quidem vel
praeferendoprae- ferendo E(?)L cum P(D). -da rv(S) cunctis bonis, quod de gloria, de pecunia,
ambitione superque de morte non cogitant.
Verum in hisin his ll.v. aninprobis
(sc. hominibus)? deos agere curam rerum humanarum
crediav. credi incipitR ex usu vitae est poenasque maleficiis aliquando
seras, occupato deo in tanta mole, numquam autem inritas
esse nec ideo proximum illi genitum hominem, ut vilitate
iuxta beluas esset.(25) cfr. Sen. NQ II 45, 3. inperfectae vero in homine naturae
praecipua solatia, ne deum quidem posse omnia—namque
nec sibi potest mortem consciscere, si velit, quod homini
dedit optimum in tantis vitae poenis, nec mortales aeternitate
donaredonare F2E2opv.
dan- F1. damn- R1E1a. dare R2dT aut revocare defunctos nec facere ut qui vixit non
vixerit, qui honores gessit non gesserit—nullumque habere
in praeterita ius praeterquam oblivionis atque (ut facetisfacetis dE2opv. -eretis
F1R. -eret his E1a. factis F2
quoque argumentis societas haec cum deo copuletur) ut
bis dena viginti non sint aut multa similiter efficere non
25 posse. per quae declaratur haut dubie naturae potentia idque
esse quod deum vocemusuocamus opva.S. in haec divertisse non fuerit
alienum, vulgatauul- gata iam D. -tam F2dTE2. -ta G. -tum r. (propter uulgatam
assidue opzva.G)iam propter adsiduam quaestionem de deo.
Hinc redeamus ad reliqua naturae. sidera,
quae adfixa diximus mundo, non illailla ll.v.an ita?, ut existimat volgus,7-9
singulis attributa nobis et clara divitibus, minora pauperibus,
obscura defectis ac pro sorte cuiusque lucentia adnumerata
mortalibus, cumcum ll. nec cum G. quia nec cum
d2opzv suo quaeque homine ortaorti a.del.D moriunturoriuntur RpD nec
aliquem exstingui decidua significant. nonnec op2. nunc p1 tanta caelo
societas nobiscum est, ut nostro fato mortalis sit ibiille (pro ibi) opva.H quoque
siderum fulgor. illa nimio alimento tracti umoris igneaignea ut FR. -ea in p. ut a. cum z
vi abundantiam reddunt, cumtum FRa. tune z decidere creduntur, utut dTE3v(D). quo ut (an quod?) R2in marg. om.rS apud
nos quoque luminibusid luminibus pva.D. id in lum- o accensis liquore olei notamushoc
Notamus F2 accidere
. ceterum aeterna caelestibuscaelestibus pS. -stis (& cel- F2) FdEa.
???ce???lestis R. (est caelestibus v) est natura intexeninte???xentibus F. intertex- D-
tibus mundum intextuqueintextumque F1R. -toque a.an recte (sc. mundo)? concretis, potentia autem ad
terram magnopere eorum pertinens, quae propter effectus
claritatemque et magnitudinem in tanta subtilitate nosci
potuerunt, sicut suo demonstrabimus loco. circulorum8,210 sqq.
quoque caeli ratio in terrae mentione aptius dicetur,
quando ad eam tota pertinet, signiferi modo inventoribusin- uentoribus D cum Sabell. -tionibus ll.v
non dilatis. obliquitatem eius intellexisse, hoc est rerum6,211 sqq.
fores??? fores R. fortis-
simi fores F1Ea. -mas fores F2z aperuisse,cfr. Plin. VII 203.—Diog. La. II 1, 2.—Cic. nat.
deor. II 52. Diodor. II 60, 2. IV 27, 1. Vitr. VI 10, 6.—32. 33:
Beda n. r. 12. cfr. Vitr. IX 4, 10. Anaximander Milesius traditur primus Olympiade
quinquagesima octava, signa deinde in eo Cleostratus, et
prima arietis ac sagittarii, sphaeram ipsamipsam ante multo (-ta R)
dRv(J). ipsā ???ante (undante F2) mundo F. ipso mandante
mundo EapS ante multo Atlas.
Nunc relicto mundi ipsius corpore reliqua inter
caelum terrasque tractentur. summum esse quod vocant
Saturni sidus ideoque minimum videri et maximo ambire
circulo ac tricesimo anno ad brevissima sedis suae principia
regredi certum est, omnium autem errantium siderum
meatus, interqueinterque ea R2dv(J). -reaque (quae i) a yi. inter quae F2ES. -rque r. iterque p ea solis et lunae, contrarium mundo
agere cursum, idid est laeuum del. U9 est laevum, illo semper in dextradextera
Tapy. -tram va.S(D) praecipiti.
et quamvis adsidua conversione immensae celeritatis attollantur
ab eo rapianturque in occasum, adverso tamen ire
motu per suos quaeque passus. ita fieri, ne convolutus
aer eandem in partem aeterna mundi vertigine ignavo
globo torpeat, sed fundatur adverso siderum verbere discretus
et digestus.34: Beda n. r. 13. tp. r. 8b. MCap. VIII 885. cfr. Cic. nat.
deor. II 52. 53. 119. somn. Scip. 4, 19. Vitr. IX 4, 16. 10. Cen-
sorin. fragm. 3, 3. 4. Hygin. astr. II 42. Apul. de mundo 293. Saturni autem sidus gelidae ac rigentis
esse naturae, multumque exex del.G eo inferioreminferiorem Rpmv. in
inf- F1E1a. in terris inf- F2E2doz. interiorem in terris y Iovis circulum
et ideo motu celerioreceleriorem FRmy. -ri C duodenis circumagi annis. tertium
Martis, quod quidam Herculis vocant, igneigne FRmD. -nea Eaopzv.
-nei dyG. -nis i ardensardens F2mD. -ntis a d2yG. -ntis rv(S) solis
vicinitate, binis fereferme R2yS annis converti, ideoque huius ardore
nimio et rigorefrigore y Saturni, interiectum ambobus, ex utroque
temperari Iovem salutaremque fieri.Beda n. r. 13. deindedeinde opG. deum. inde
dTv. inde FRE1aS. dein yD. deum dein E2. tum m solis meatum
esse partium quidem trecentarum sexaginta, sed ut observatio
umbrarum eius redeat ad notasno- tus y. motus (m in ras.) i. metas D coll. § 61 anni o, quinos annis dies
adici superque quartam partem diei. quam ob causam
quinto anno unus intercalariusinter- calarius FRmS. -latur a. -laris rv(J). cfr. §130. XVIII 207 dies additur, ut temporum
ratio solisfolis RdmyzG. facilis F1Ea. -lius F2op. -lius solis v itineriitineri
facilius z congruat.
Cic. nat. deor. II 53. Vitr. IX 4, 7. Censorin. fragm.
3, 4. 5. MCap. VIII 883.Infra solem ambit ingens sidus appellatum Veneris,
alterno meatu vagumuacum F1. -cuum R1Ea ipsisque cognominibus aemulum solis
ac lunae. praeveniens quippe et ante matutinum exoriens
luciferi nomen accepitaccepit FTaopyS. accipere
R1. -pit rv(J) ut sol alter diemque maturans,
contra ab occasu refulgens nuncupatur vesper ut prorogans
lucem vicemveuicemque R2e corr. va.S(J). uicino i. -ni y lunae reddens.cfr. Diog. La. VIII 1, 14.
MCap. VIII 882.—cfr. Hygin. astr. II 42. Apul. de mundo 293. quam naturam eius Pythagoras
Samius primus deprehendit Olympiade circiter
XLIIXLII Fd2RE1aB(S). XXXII d1E2opv(H). LXII Brot.(U 10), qui fuit urbis Romaeromanae FRd annus CXLIICXLII E2opv(S). CXIII d2TH. CXVI FRd1.
CX??? E1. CVI a. CCXXII Brot. (qui—CXLII del.U 10). iamiam
FRaBas. luo E2inras. Iuno e. largiori opv. om.dT magnitudine
extra cuncta alia sidera est, claritatis quidem tantae, ut
unius huius stellae radiis umbrae reddantur. itaque et in
magno nominum ambituam- bitus Fa est. alii enim lunonis, alii Isidis, alii
Matris Deum appellavere.15-139, 1) Beda n. r. 13. tp. r. 8. huius natura cuncta generantur
in terris. namque in alterutroalterutro Eopyv. -tro??? d. -troque Ra. -tro quae
F1. -tro quaeque F2(D Herm. XXXII p. 334) exortu genitali rore conconspargens opy-
spergens nonnon (In R2) terrae motu F1Ra. non modo terrae opy terrae modo conceptus inplet, verum animantium
quoque omniumomnium naturam F2z(D l.l.) stimulat. signiferi autem ambitum peragit
trecenistrecentis F2G. -censF1. recens a. tricenis Roiv. trinis p et duodequinquagenis diebus, a sole numquam
absistens partibus sex atque quadraginta longius, ut Timaeo
placet.
extr.: cfr.
MCap. VIII 880. Cic. nat. deor. II 53.Simili ratione, sed nequaquam magnitudine aut vi,
proximum illi Mercurii sidus, a quibusdam appellatum
Apollinis, inferiore circulo fertur VIIII diebus ociore ambitu,
modo ante solis exortum, modo post occasum splendens,
numquam ab eo XXIIXXIII B parlibus remotiorremotius op, ut Cidenascidenas dEopyS coll. Strab. XVIp. 739. -nac a. cidaene F1. chideas R2. cide R1. ciden F2. hic
idem G. ctesias zv etto (pro et) F1a
Sosigenes docent. ideo et peculiaris horum siderum
ratiostatio E2dzva.G est neque communis cum supra dictis. nam ea et
quarta parte caeli a sole abesse et tertia, et adversa soli
saepe cernuntur, maioresque alios habent cuncta plenaeplenae dov. -na E2py. plana F1E1a. -nae F2. -ne R
conversionis ambitus inin del.F2 magnimagnitudine F1a. -ne in F2. magn??? R1 anni ratione dicendos.
10, 5
init.: cfr. Beda n. r. 13. tp. r. 8.Sed omnium admirationem vincit novissimum sidus,
terristerris- que R(?) va.J familiarissimum et in tenebrarum remedium ab natura
repertum, lunae. multiformislmultiformi Fdva.S haech& R2. & R1 ambiguaambigua
EaopS. amagae F1. ambage F2dRE3v(J) torsit ingenia
contemplantiumcontemplanti- bus F1R1f et proximum ignorareignorare FRafU. -ri EdopB(D). -ti v. de dictione cfr. V 52 sidussidus maxime Eaopv. max- sid- rG maxime
indignantium, crescens semper aut senescens etet om.m modo curvata
in cornua faciefacie F2mzH. -ies Brot. om.d1yv. fauces r. del.R2E3.
falcis J 15.16 dist. ego, modo aequa portione divisa, modo sinuata in
orbem, maculosa eademque subito praenitens, inmensa orbe
pleno ac repente nulla, alias pernox, alias sera et parte diei
solis lucem adiuvans, deficiens et in defectu tamen conspicua
—quaequa a. ac F2z mensis exitu latetlatens F2,(20) cfr.
Cic. Tusc. I 92. schol. Germ. p. 201.tumtum ego. cum ll.v laborare non creditur—,
iam vero humilis et excelsaet excelsa R2dpmv. exc- rS, et ne id quidem uno modo, sed
alias admota caelo, alias contigua montibus, nunc in aquilonem
elata, nunc in austros deiecta. quae.singula in ea
deprehendit hominum primus Endymion; obet ob id opva. S id amoramor ego. -ore ll.v. de dictione cfr. X 51 eius
famafama ll. captus fama opF3in marg.d2v traditurtraditus FRzS. non sumus profecto grati erga eos qui
labore curaque lucem nobis aperuere in hac luce, miraque
humani ingeni pesteteste RE1a. -tes F1 sanguinemscribere opz et caedes condere annalibus
iuvat, ut scelera hominum noscantur mundi ipsius
ignaris.(4-6) Beda n. r. 13. tp. r. 8. proxima ergo cardini, ideoque minimo ambitu,
vicenis diebus septenisque et tertia diei parte peragit
spatia eadem, quae Saturni sidus altissimum XXX, ut
dictum est, annis. dein moratamerata R1. memor-
F1a. remor- opva.G. commor- F2z in coitu solis biduo, cum
tardissime, a tricesima luce rursumrursus d(?)v ad easdem vices exit,32
haut scio an omnium, quae in caelo pernosciprae- nosci Eapva.G. pron- Ff potuerunt,
magistra: in XII mensiummensum F1S spatia oportere dividi annum,
quando ipsaipsa G.
-sum ll.v(S) totiens solem redeuntem ad principia consequitur
; solis fulgore, utut z. eam ut opv(S).om.ll.H(D) reliqua siderum, regi, siquidem
in totum mutuata ab eo luce fulgere, qualem in reperre- percussu aquae Rdv. -ssaque a. -ssa??? F1. -ssa qua E1 aqua F2E2opz-
cussu aquae volitare conspicimus; ideo molliore et inperfecta
vi solvere tantum umorem atque etiametiam om.FR1a augere, quem
solis radii absumant. ideoideo et R2va.S(J).
ideo autem z inaequali lumine adspiciadspici E2ed2pv. adsumi (abs- F2z) r, quiaqui F1Rae,
ex adverso demum plena, reliquis diebus tantum ex sea se a
terris ostendat, quantum a soleex sole pva.S(J) ipsa concipiat; in coitu
quidem non cerni, quoniam haustum omnem lucis aversaauersa FdEaB(D).
adu- R(?)Brot. -sae p
illo regerat, unde acceperit. sidera vero haut dubie umore
terreno pasci, quiaqui admini F1a. quia in eorū F2 dimidio orbe numquamnumquam F1dRE1ay. nonnu- F2E2pv maculosomaculoso Eap. -lo F1R1.
-losa F2R2dv. -la y
cernaturcernantur F2R2E2pyva.B, scilicet nondum suppetente ad hauriendum ultraultra om.p. an e terra?
iustaiusta dE2yv. iuxta F1RE1eap. lucis
F2f viui om.a. uim R2E1e; masculas enim non aliud esse quam terrae raptas
cum umore sordes.
defectus autem suos et solis,
rem in tota contemplatione naturae maxime miram et
ostento similem, magnitudinummagnitudinem F1R1Ea. (R2periit marg.absciso). eorum
magnitudinum opva.S umbraeque indices exsistere.
(3-8) Beda tp. r. 27. (n. r. 22). quippe manifestum est solem interventu lunae occultari
lunamque terrae obiectu ac vices reddi, eosdem solis
radios luna interpositu suo auferente terrae terraqueterrae terraque R2dv.terraeque
F1R1E. -re quē a. -raque F2Top. -rasque y lunae.
hachac uero opzva.G an obduci terrae (vel illi)? subeunte repentinas obduci tenebras rursumquerursusque p. -sus T illius
umbra sidus hebetari. neque aliud esse noctem quam
terrae umbram, figuram autem umbrae similem metae ac
turbinitorbini F1. orbi F2f inverso, quando mucrone tantum ingruat neque
lunaelunae om.FfRE1apz excedat altitudinemaltitudinem f
(F2add. lune) Sabell. latit- rv, quoniam nullum aliud sidus
eodem modo obscuretur et talis figura semper mucronein mucrone F2R2. -nem
zva.S
deficiat.Beda tp. r.
27.Beda n. r. 25. spatio quidemeodem (pro quidem) F2f consumi umbras indicio sunt
volucrum praealti volatus. ergo confinium illis est airis
terminus initiumque aetheris. supra lunam pura omnia ac
diurnaediurnae oD. -na
et y. diuturnae ll.v lucis plena. a nobis autem per noctem cernuntur
sidera, ut reliqua lumina ee E2oC. et rv. in dTz tenebris, et propter has causas
nocturno tempore deficit luna. statistatim E1a. -tuti F2dE2p autem atque menstruimenstrui non v. non me- F1REap. me- F2d
non sunt utrique defectus propter obliquitatem signiferi
lunaeque multivagos, ut dictum est, flexus, non semper in43
scripulisscrupulis R1pva.S partium congruente siderum motu.
Beda n. r. 22. Haec ratio mortales animos subducit in
caelum ac velut inde contemplantibus trium maximarum
rerum naturae partium magnitudinem detegit. non posset
quippe totus sol adimi terris intercedente luna, sisi—
25 luna om.F1R1E1a terra
maior esset quam luna. tertiatertia ll.v(H). certior B cum Beda ex utroqueutraque va.H vastitas
solissolis d1yv(D). solis oculorum argumentis r(J) aperieturaperietur
(sc. § 51) REpJ. -iretur da. -itur Foyv(D), ut non sitnon sit ut RS. an
non ut sit? cfr. VII 1 necesse amplitudinem eius oculorum
argumentis atqueaut (pro atque) y coniectura animi scrutari:(10. 11) cfr. Diodor. XVII 7, 5-7. (Mela 1 94. Sol. 11, 6.) inmenlsumimmensam Eaop
esse, quiaqui FRdy. que a arborum in limitibus porrectarum in quotlibetquodlibet F1R1aC. quol-R2y. quael-p
passuum miliamilia??? R. -arum d. -arium F1a umbras paribus iaciat intervallis, tamquam
toto spatio medius, et quia per aequinoctium omnibus in
meridiana plaga habitantibus simul fiat a vertice, item
quia circacirca R2d2E2pyv.
citra z.om.r solstitialem circulum habitantium meridie ad
septentrionem umbrae cadant, ortu vero ad occasum, quae
fieri nullo modo possent, nisi multo quam terra maior
esset, nec nonnec non z. nec ll.H. et v(D) quod montem Idam exoriens latitudine
exsuperet, dextra laevaque large amplectens, praesertim
tanto discretus intervallo.
Defectus lunae magnitudinem eius haut dubia ratione
declarat, sicut terrae parvitatenm ipseipse Fd2RaB. -sa Epzv.om.d1 deficiens. namque
cum sint tres umbrarum figurae constetque, si par lumini
sit materia quaequae R2E2dpyv. om.r iaciatiaciat
J. iactat dE1yv. -tatu a. -ta??? F1 -tā F2. -tans f. -tet R1p.
faciat R2, umbram columnae effigie iaciiacere y nec
habere finem, si vero maior materia quam lumen, turbinis
recti, ut sit imum eius angustissimum et simili modo
infinita longitudo, si minor materia quam lux, metae
existere effigiem in cacuminis finemfine pyva.G desinentem talemque
cerni umbram deficiente luna: palam fitfit Fa. est y, ut nullaut nulla Eapv. haut (aut F1R) ulla FRd2Ty. nulla d1 amplius
relinquaturrelinquatur Eapv. -uetur d. -uitur FRy dubitatio, superarisolem superare yD magnitudinemmagnitudinem terrae dTyS. -ne terrae FRa. -ne terram
E(?)pv terrae. idhic (pro id) Eaz. hec R1. ??? F1
quidem et tacitis naturae ipsiusipsius naturae indiciis pva.J. nat- ind- ips- R indiciis: cur enim partitis
vicibus anni brumalis abscedit aut noctium opacitate terras
reficit?dist. J exusturus haut dubie, et sic quoque exurens quadam
in parte. tanta magnitudo est.
cfr. Liv. XLIV 37, 5. Val. Max. VIII 11, 1. Quintil.
I 10, 47. Lyd. ost. 9 p. 30b.—(10) Herodot. I 74. Lyd. ost. 9
p. 30ab.—Ptolem. geogr. 14. Lyd. ost. 7 p. 24c.
Et rationem quidem defectus utriusque
primus Romani genesis in vulgumuulgus opyzva.S. sed cfr. VIII 43. XXX V 84 extulit Sulpicius
Gallus, qui consul cum M. Marcello fuit, sed tumtum Ev. cum r tribunus
militum, sollicitudine exercitu liberato pridie quam Persesperses (pre- a1) FRa2dpv (S). Perseus E(?)a3ad marg.G(D)
rex superatus a Paulo est in concionem ab imperatore
productus ad praedicendam eclipsim, mox et composito
volumine. apud Graecos autem investigavit primus omnium
Thales Milesius Olympiadis XLVIII anno quarto praedicto
solis defectu, qui Alyatte rege factus est urbis conditae
anno CLXXCLXX F2ayv(Brot.). CLXXX F1fz.
CXX r. CLX H. post eos utriusque sideris cursumcursum om.FRd1a in sexcentos
annos praececinitpraececinit F2R2pD.
praec???nit R1. -cinit r. -cinuit v Hipparchus, menses gentium diesque et
horas ac situs locorum et visusuisos F2. uicos d2E2pva.H populorum complexus,
aevo teste baut alio modo quam consiliorum naturae particeps
.(20) Plut.
de fac. in orbe lunae p. 931e. Pind. fragm. 74 (Bergk2).—(144, 1)
Plut. Nic. 23. Quintil. I 10, 48. viri ingentes supraque mortaliamortalia ll.Brot. -lium naturam v(S), tantorum numinum
lege deprehensa et misera hominum mente iam solutaiam soluta ego. inso- FR1a. abso- rv. labe sol- D, in
defectibusdefectibus stellarum R2va.H. -bus siderum D scelera autaut dv. ut r mortem aliquam siderumsiderum
del.D pavente
—quo in metumetu F2R2dv. mente pz. -nse r fuisse Stesichori et Pindari vatum sublimia
ora palam est deliquio solis—autaut F2z.
at (ad F1Re corr.) r Brot. et pv in lunaluna??? F. -nae az.an recte? veneficia
arguente mortalitate et ob idid om.FR1a crepitu dissono auxiliante
—quo pavore ignarus causae Nicias Atheniensium imperator
veritus classem portuparte (-tē E1a) seducere F1R1E1a educere opes eorum adflixit
—: mactemacte Fd1R1az.
-ti r. cfr. Fels p. 76 ingenio este, caeli interpretes rerumque naturaenaturae om.FR1a
capaces,(6) Verg. Aen. I 742. argumenti repertores, quo deos hominesque vicistis!
quis enim haec cernens etet om.FE1a statosstatus
F2Rap siderum (quoniam ita
appellate placuit) labores non suae necessitati mortales
genitos ignoscat?
NuncNonne Fa. N??? R1 confessa de iisdem breviter atque capitulatim
attingam ratione admodum necessariis locis strictimque
reddita, nam neque instituti operis talis argumentatio est
neque omnium rerum afferri posse causas minus mirum
est quam constare in aliquis.
Beda tp. r. 27.
n. r. 22 Defectus CCXXIIICCXIII F2R1a. CC. XCIII
F1. CCXXII va. H. (CCXXXV M Cap.VII 868) mensibus redire in suos
orbes certum est,solis defectusdefec- tum d(Beda)va.S non nisi novissima primave
fieri luna, quod vocant coitum, lunae autem non nisi
plena, semperque citra quam proxime fuerintfuerit dop(Beda)va.S; omnibus
autem annis fieri utriusque sideris defectus statisstatis F1d1v.
-tutis r Beda diebus
horisque sub terra nec tamen, cum superne fiantfiant superne opva.Hfiunt yH Brot., ubique
cerni, aliquando propter nubilanebula y. -lam iBeda, saepius globo terrae
obstante convexitatibus mundi.(145, 4) Lydus ost. 9 p. 30b. intra ducentos annos
Hipparchi sagacitate compertum est et lunae defectum
aliquando quintoquoto F1R1Ea mense a priore fieri, solis vero septimo,
eundem bis in XXX diebus supersuper EpyBeda. supra rv terras occultari, sed ab
aliis hoc cerni, quaeque sunt in hoc miraculo maxime
mira, cum conveniat umbra terrae lunam hebetari, nunc
ab occasus parte hoc ei accidere, nunc ab exortus, quanamet quanam va.S
ratione, cum solis exortu umbra illa hebetatrix sub terra
esse debeat, semel iam accident ut in occasu luna deficeret
utroque super terramterras F2T conspicuo sidere. nam ut XVin XV Fad. XII va.H diebus
utrumque sidus quaereretur, et nostro aevo accidit imperatoribus
Vespasianis patre IIIIV H cum Petavio.
ac Ea. & p. filiofilio EapD. -10 II FR1. -10 iterum dR2v consulibuseos (procos.)F. eius Eap.
(11) Beda n. r. 13 extr. Lunam semper aversis a sole cornibus, si
crescat, ortus spectare, si minuatur, occasus, haut dubium
est; lucere dodrantes semunciassemiuncias py horarum abad a. a py secunda
adicientem usque ad plenum orbem detrahentemque in
deminutionemdi- minutionem Rapyva.S; intra XIIII autem partes solis semper occultam
esse. quo argumento amplior errantium stellarum quam
lunae magnitude colligitur, quando illae et aa om.FR1Eapz septenis
interdum partibus emergant. sed altitudo cogit minores
videri, sicut adfixas caelo solis fulgorfulgor
RfH(sc. cogit).-ore rv(J) interdiu non cerni,
cum aequeaeque ll.H(J). -que die pv.
-que diu C(S) ac noctunocte p luceant idque manifestum fiat defectu
solis et praealtis puteis.
(17. 18) Beda n. r.
13.—MCap. VIII 886. 887.—cfr. Vitr. IX 4, 6. 12. Errantium autem tres, quas supra solem
diximus sitas, occultantur meantes cum eo, exoriuntur vero32 sqq.
matutino discedentesdiscedentes F2zv. -dente sole m.
-dunt R3. descendentes d2p. -te R1d1E2a. -te a R2. discente F1.
descente E1 partibus numquam amplius undenis.
postea radiorum eius contactcontractu pva.C regunturteguntur pva.H. regre-
diuntur D coll. § 61. 69 sqq. et Vitr. et in triquetro
a partibus CXX stationes matutinas faciunt, quae et primae
vocantur, mox in adversoaduerso pmv(S). auerso
ll. Brot. a partibus CLXXX exortus
vespertinos, iterumque in CXX ab alio latere appropinappropinquantes pH. -te ll.v-
quantes stationes vespertinas, quas etet errore om. HSJ secundas vocant,
donec assecutuspost assecutus (sc. contactus radiorum solis) inse-
runt sol mD, radius M Cap. in partibus duodenis occultet illas, qui
vespertini occasus appellantur.(2) MCap. VIII 884. Martis stella, ut propior,
etiam ex quadrato sentit radios, aa del.F2 XCXC mB. LXXX ll.v partibus, unde et
nomen accepit motusis motus d(?)va.S primus et secundus nonagenarius
dictus ab utroque exortu. eadem stationalis senis mensibus
commoraturcū moratur F. moratur m in signis, alioqui bimenstris, cumcum dpv. et cum ll ceterae
utraque statione quaternos menses non inpleant. inferiores
autem duae occultantur in coitu vespertino similisi- miliū modo F1Ea modo,
relictaequerelictaeque a dTfzS. -tae quae a ll.
-toque v a sole totidem in partibus faciunt exortus
matutinos, ad quosad quos ll.S. atque F2f. -ue a v longissimis distantiae suae metis solem
insequuntur adeptaeque occasu matutino conduntur ac
praetereunt. mox eodem intervallo vespere exoriuntur
usque ad quos diximus terminos. ab his retrogradiuntur38
ad solem et occasu vespertino delitescunt. Veneris stella
et stationes duas, matutinam vespertinamque, ab utroque
exortu facit a longissimis distantiae suae finibus, Mercurii
stationumstation Fa.
-nē RdT. -nes E(?)pv breviore momento quam ut deprehendi possint.
Haec est luminumhominum Fa occultationumque ratio,per-perplexiori p. -ore
zva.H
plexior motumoti R1. -tus F2Ea. -tis F1 multisque involuta miraculis, siquidem magnitudines
suas et colores mutantmutent F1R eadem Ff, et eaedem ad septentrionemseptem triones FdT
accedunt abeuntque ad austrum terrisque propiores aut
caelo repente cernuntur. in quibus aliter multa quam
priores tradituri fatemur ea quoque illorum esse muneris
qui primi vias quaerendiquaerendi uias pva.s(J)
demonstrauerunt apva.H demonstraverint, modo ne quis
desperet saecula proficere semper.Beda n.r. 14. pluribus de causis
haechapsidas Fdm (fere semper) omnia accidunt: prima circulorum, quos Graeci ἀψῖδας
in stellis vocant; etenim Graecis utendum erit vocabulis
. sunt autem hi sui cuique earum aliique quam mundo,
quoniam terra aa om.FaT. inter m verticibusuertices duos m duobus, quos appellaverunt
polos, centrum caeli nec nonnec non et dT (Beda) S. non et FR1D. ???& E1. nā et a. non est R2.
& E2epm. est nec non B. est non v et signiferi estest R2F2S. et r. del.v obliqueoblique Rv. -ui r inter
eos siti. omnia autem haec constant ratione circini semper
indubitataomnia—
4 indubitata uncis inclusit D. ergo ab alio cuique centro apsides suae exsurgunt
ideoque diversos habent orbes motusque dissimiles,
quoniam interiores apsidas necesse est breviores esse.
cfr. MCap. VIII 886. 885. 884.
igitur a terrae centrocentro om.R1. contra F1a apsides altissimae sunt Saturno
in scorpione, Iovi in virgine, Marti in leone, soli in geminis
, Veneri in sagittario, Mercurio in capricorno, lunaelunae in tauro D2ex Beda;cfr. v.21. om.ll.vin tauro, mediis omnium partibus, et e contrario ad
terrae centrum humillimae atque proximae. sic fit ut
tardius moverimoueri ll.v. -eri et minores mD videantur, cum altissimo ambitu ferunturferun-
tur ll.v. -tur cum uero terrae appropinquauerint maiores esse
et celerius ferri mD. sed cfr. Welzhofer Beda p. 32.33,
non quia adcelerent tardentve naturales motus, qui certi
ac singuli sunt illis, sed quia deductas ab summa apside
lineas coartaricoar- talia. R1E1a ad centrumad centrum F2in ras.dR2E2mv(J). decretum r.om.pS necesse est, sicut in rotis
radios, idemque motus alias maior, alias minor centri
propinquitate sentitur.cfr. Firmic.
Matern. math. II 3, 6. altera sublimitatiumsublimitatum Eapva.S causa, quoniam
a suo centro apsidas altissimas habent in aliis signis,
Saturnus in librae parte vicesima, Iuppiter cancri quinta
decima,Mars capricorni XXVIII, sol arietis XVIIIIXVIIIII,FfH cum B
(D2). XXVIIII rv(S), Venus
piscium XXVIIXXVII H e Firmico. XVII RdS.
XVI rv, Mercurius virginis XV, luna tauri IIIIII H e Firmico. IIII ll.v(S). tertia
altitudinum ratio caeli mensura, non circuli, intellegitur,
subire eas aut descendere per profundum aëris oculis
aestimantibus.
(2-14) Beda n. r. 16.Huic conexa latitudinum signiferi obliquitatisque causa
est. per hunc stellae quas diximusdicimus Fa feruntur, nec aliud31 sq.
habitatur in terris quam quod illi subiacet, reliqua a
polis squalent. Veneris tantum stella excedit eum binis
partibus, quae causa intellegitur efficere ut quaedam animalia
etet om.p. etiam o in desertis mundimundi partibus o nascantur. luna quoque per
totam latitudinem eius vagatur, sed omnino non excedens
eumeam FRTSJ. ab his Mercurii stella laxissime, utet (pro ut) F1R1 tamen ee FdEv. ??? R. ē ap duodenis
partibus—tot enim sunt latitudinislatitudinis pmC. -nes ll. -ne d—non amplius
octonassqq. rectius distributiva numeralia ponenda pererret, neque has aequaliter, sed duas inin D2ex Beda.om.ll.v medio
eius et supra quattuor, infra duas. sol deinde medio
fertur inter duas partes flexuoso draconum meatu inaequalis
, Martis stella quattuor mediismedias Eapva.J, lovis mediamedia mJ. -iam ll.v et super
eam duabusduabus R2mD. duas rv, Saturni duabusduas Eava.H ut solut sol del. Voluit Külb. haec erit latitudinum
ratio ad austrum descendentium aut ad aquilonem subeuntium
. hachaec Fa constare et tertiam illam a terra subeuntium
in caelum, et pariter scandi eam quoque existimavere
plerique falsofalso ut qui arguantur F1R1. qui ut coarguantur, aperienda est subtilitas
inmensa et omnes eas conplexa causas.
(23-26) ib. 14.Convenit stellas in occasu vespertino proximas esse
terrae et altitudine et latitudineet latitudine om.F1R1E1a, exortusque matutinos inin- imico F1a. -cas F2
initio cuiusque fieri, stationes in mediis latitudinum articulis
, quae vocant ecliptica. perinde confessum est motum
augeri, quamdiu in vicino sint terrae; cum abscedant in
altitudinemlatitudinē F1R1E1a, minui. quae ratio lunae maxime sublimitatibus
adprobatur. aeque non est dubium in exortibus matutinis
etiamnum augeri atque a stationibus primis tris superiores
deminueredeminuere se ego. -ere R2S. dim- rJ. -nui pv(D)se usque ad stationes secundas. quae
cum ita sintsint om.F1R1a1, manifestum erit ab exortu matutino latitudines
scandi, quoniam in eo primum habituabitu G.om.a incipiatincipiatur R2. -piant F2dva.S parcius
adici motus, in stationibus vero primis et altitudinemaltitudine pva.H
subirisubiri D. -re ll.v, quoniam tum primum incipiantincipiant
dR2v(S). -piat rH detrahi numerinumeri FdRv(S). -ris afz. -rus E(?)pH
stellaeque retroire. cuius rei ratio privatim reddenda
est. percussae in qua diximus parte et triangulo solis
radio inhibentur rectum agere cursum et ignea vi levantur
in sublime. hoc non protinus intellegi potest visu nostro,
ideoque existimantur stare, unde et nomen accepit statio.
progreditur deinde eiusdem radii violentia et retroire cogit
vaporeuapore percussas dTmD. -por repercussas FRa3v(S).
-ssa p. -ssus EaHack. percussas. multo id magis in vespertino earum
exortu, toto sole adversoauerso F2fR1EaH cum in summas apsidas expelluntur
minimaequemini- maeque mJ. -meque (-quae FR) rv cernuntur, quoniam altissime absunt,
et minimo feruntur motu, tanto minoreuminore mB. -res
ll.v(J), cumeum F1a hoc in altissimis
apsidum evenit signis. ab exortu vespertino latitudo
descenditur parcius iam se minuente motu, non tamen
ante stationes secundas augente, cum et altitudo descenditur
, superveniente ab alio latere radiosolis radio m.cfr. v.7.8 eademque vi rursus
ad terras deprimente, quaqua mD. que F2v.om.r sustuleratsustulerat mD. -erit ll.v in caelum ee priore om.F1R1.
re a. ??? E1
priore triquetro. tantum interest, subeant radii an superveniant
, multoque eadem magis in vespertino occasu accidunt
. haec est superiorum stellarum ratio; difficilior reliquarum
et a nullo ante nos reddita.
init.: cfr. MCap. VIII 882. (880.) 881. Cic. nat. deor. II 53. Primum igitur dicatur, curcur FfTE2H. cum r. cum sint zv Venerisueneris
F2in ras.fdTR2E2pH. uniuersae r. diuersae v stellastellae E1a.
stellae cur ueneris stella (z)va.H
numquam longius XLVIXXXVI FfRa2in ras. partibus, Mercurii XXXX ll.v(S). XXIII C cum anon. ap.B(D) coll.§39.73 aba dpva.S sole
abscedant, saepe citra eas adab Fa solem reciprocentreciproc???e sic F2.
-cae sint z. -cae sint. sic f. -cent. sic SJ. conversas
habent. utraeque apsidas ut infra solem sitae, tantumque
circuliscirculus Ea earum subtersubter (z?) C cum anon. ap. B. sub terra ll.v(H). de dictione cfr. XXX VI 94.104. XI 133. XII 22. II 212.214 est quantum superne praedictarum,
et ideo non possunt abesse amplius, quoniam curvatura
apsidum ibi non habet longitudinem maiorem. ergo utriqueutrimque R2. -raeque pva.H
simili ratione modumadmodum FRapfzva.C statuunt apsidum suarum margines,
ac spatia longitudinis latitudinum evagatione pensant. at
enim cur non semper ad quadraginta sex et ad partes
vigintiuiginti FdEapzv(J). -ti tres R(?) C(D).cfr. 72 init.39 perveniunt? immo vero, sed ratio canonicoscanonicas F. -ca E2pva.S fallit.
namque apparet apsidas quoque earum moveri, quod
numquamnonnumquam D transeant solem. itaque cum in partem ipsam
eius incidere margines alterutro latere, tum et stellae
ad longissima sua intervalla pervenire intelleguntur. cum
citradist. D fuere margines, totidem partibus et ipsae ocius redire
cogurturcoguntur (-unt R1) ll.(P)D. creduntur v, cum sit illa semper utrique extremitas summa.
Hinc et ratio motuumconversa intellegitur. superiores
enim celerrime feruntur in occasu vespertino, hae
tardissime; illae a terra altissime absunt, cum tardissime
moventur, hae, cum ocissime, quia, sicut in illis propinquitas
centri adcelerat, ita in his extremitas circuli. illae
ab exortu matutino minuere celeritatem incipiunt, hae
vero augere; illae retro cursum agunt a statione matutinaa (ad F) statione matu-
tina Fdav. ad -onem -nam r
usque ad vespertinam, Veneris a vespertina usque ad
matutinam. incipit autem ab exortu matutino latitudinem
scandere, altitudinemet altitudinem uero FRa.
subire add.voluit U(ann. Heidelb. 1867 p. 213). uespertino autem
descendere incipit. In occasu uero m vero acad F1Ra solem insequi a stationestationem
matutinam Ra
matutina, ocissima in occasuhoc casu R matutino et altissima, degredi
autem latitudine motumque minuere ab exortu vespertinomatutino (pro uespertino) d1va.H,
retro quidem ire simulque altitudine degredi abab RS. a F2pv. ad r statione
vespertinastationem uespertinam Ead, Mercurii rursusrursūR2ecorr.S stellastellam R2 utroque modo scandere
ab exortu matutino, degredi verouero om.Ep latitudine a vespertino,
consecutoque sole ad quindecim partium intervalluminteruallo Fra
consistit quadriduo prope inmobilis. mox ab altitudine
descendit retroque graditur ab occasu vespertino usque
ad exortum matutinum, tantumque haec et luna totidem
diebus, quot subiere, descendunt. Veneris quindeciesquindecies (-cim G) et F2R2pva.H pluribus
subit, rursus Saturni et Iovis duplicato degrediunturdigrediuntur apva.H,
Martis etiam quadruplicato. tanta est naturae varietas, sed
ratio evidens. nam quae in vaporem solis nituntur, etiam
descendunt aegre.
Multa promi amplius circa haec possunt secreta
naturae legesque, quibus ipsa serviat, exempli gratia in
Martis sidere, cuius est maxime inobservabilis cursus,
numquam id stationem facere Iovis sidere triquetro, raro
admodum LX partibus discreto, qui numerus sexangulas
mundi efficit formas, nec exortus nisi in duobus signis
tantum, cancri et leonis, simul edereedere (aed- F) ll.v. faciunt m. an facere?, Mercurii vero sidus
exortus vespertinos inin (del.F2) exortus FR1Ea. -tu R2 piscibus raros facere, creberrimosceleberrimos F1R1E1a
in virgine, in librain libra om.FRd1E1a matutinos, itemmatutinos (post item) om.FRE1ap matutinos in aquario,
rarissimos in leone, retrogradum in tauro et geminiset in geminis dTS non
fieri, in cancro vero non citra vicesimam quintam partem,
(152, 2-6) Beda n. r. 13.lunam bis coitum cum sole in nullo alio signo facere
quam geminis, non coire aliquando in sagittario tantum,
novissimam vero primamque eadem die vel nocte nullo
alio in signo quam ariete conspici—id quoque paucis
mortalium contigitcontigit F2E(?)dTv(D). -ingit rDal. om.p, et inde fama cernendi Lynceo—, non
conparere in caelo Saturni sidus et Martis, cum plurimum,
diebus CLXX, lovis XXXVI aut, cum minimum, denis
detractis diebusdiebus mpF3v. cfr. Beda. -bus omnia ll. D, Veneris LXVIIIILXIIII R1. LXXVIIII m aut, cum minimum, LII, 5
Mercuri XIIIXIII Edpv. XII FRam.cfr. Beda aut, cum plurimum, XVIIXVII Reapmv (D). XVIII FdT (Beda)H.
(7-12) Beda n. r. 15b. — (12-15) ib. 15a. Colores ratio altitudinum temperat, siquidem
earumeorum p similitudinem trahunt, in quarumquarum F2in ras.Rdv. quaedam Ea. que iam p aëra venere
subeundo, tinguitquetinguitque FS. -gitque dv. linquitque a.
-iturque p. liquitque RE adpropinquantes utralibet alieni meatusalieni circuli meatus, circulus Beda
circulus, frigidior in pallorem, ardentior in ruborem, ven- 10
tosus in horroremhororem F1. hono- R1a.an liuorem?, sol atque commissurae apsidum extremaeque
orbitae atram in obscuritatem. suus quidem
cuique color est: Saturno candiduscandens R2pv. gaud- r, Iovi clarus, Marti
igneus, Lucifero candens, Vesperi refulgens, Mercurio
radians, lunae blandus, soli, cum oritur, ardens, posteapostea (post D) radians opd3v. -tea
diens F1. -tea dies r
radians, his causis conexo visu et earum quae caelo continentur
. namque modo multitude conferta inest circa
dimidios orbes lunae, placida nocte leniter inlustrante eas,
modo raritas, ut fugisse miremur, plenilunio abscondente36 sq.
aut cum solis suprave dictarum radii visus praestrinxerep???strinxere C F W Müller p. 16. pstr-ll.v
nostros. et ipsa autem luna ingruentium solis radiorum
haut dubiedubia Eapz. -iae F1 differentiasdifferentias FR2dv. -tia es a.
-tia r. -tiam m.cfr. Rück 1 p. 77 sentitsentitur z, hebetante ceteroceteros FdTp. -ra va.H inflexosinflexus Fp
mundi convexitate eos praeterquam ubi recti angulorum
conpetantcompetunt E(?)pva.S ictus. itaque in quadrato solis dividua estdimidia est p.-dia nitet m, in
triquetro seminani ambitur orbe, inpletur autem in adverso
, rursusque minuensan minuens se? easdem effigies paribus edit
intervallis, simili ratione qua supersupra va.D solem tria sidera.
Beda tp. r. 30. Sol autem ipse quattuor differentias habet,
bis aequataaequata F2dR2v.
aequa r nocte diei, vereuere EapC(D). uero F1R1 uerno F2R2dTv(S) et autumno, in centrum incidens
terrae octavis in partibus arietis ac librae, bis permutatis
spatiis, in auctum diei bruma, octava in parte capricorni,
noctis vero solstitio, totidem in partibus cancri. inaequalitatis
causa obliquitas estobliquitas est v. -tate Eap. -ta F1R1. -tas rS (signiferi estBeda) signiferi, cum pars aequa
mundi super subterque terras omnibus fiat momentis.
sed quae recta in exortu suo consurgunt signa longiore
tractu tenent lucem; quae vero obliqua, ociore transeunt
spatio.
(20) cfr. Lyd. ost. 46 (p. 174d). Latet plerosque magna caeli adsectatione
conpertum principibusa principibus F2R2 (E?)opv doctrinae viris, superiorum trium
siderum ignes esse qui decidui ad terras fulminum nomen
habeant, sed maxime IovisIouis ego. is F1.eis R1E1a. ex his (iis v) opydrS. ex his Iouis D2Herm. XXXII.p. 335 medio loco siti, fortassis
quoniam contagium nimii umoris ex superiore circulo atque
ardoris ex subiecto per hunc modummotum R2dTyS egerategerant R2opS. erat F1, ideoque
dictum lovem fulminafulminare. Ergo o iaculari. ergo ut e flagrante ligno
carbo cum crepitu, sic a sidere caelestis ignis exspuitur
praescita secum adferens, ne abdicata???dicata F1. radi- R1ad. reddita p quidem sui parte
in divinis cessante operibus. idqueidque minimo R1E1a(F1) maxime turbato fit
aëre, quia collectus umor abundantiam stimulat aut quia
turbatur quodam ceuceti i. celi E1a. caeliF1R gravidigraui R. -uis F1adTp sideris partu.
Beda tp. r. 26. Censorin. d. nat. 13, 3. - Plut. plac. philos. II 31. Intervalla quoque siderum a terra multi
indagare temptarunttemptauerunt do. tent- va.S, et solem abesse a luna undevigintiduodeuiginti coni. H coll.Plut. deplac.phil. 2,31
partes quantamquantam FR1J. -tas R2 (Beda). -tum opmrv lunam ipsam a terra prodiderunt. Pythagoras
vero, vir sagacis animi, a terra ad lunam CXXVICXXVIR2E(?)dTyfz(Beda)C. CXXV opmrv
stadiorum esse collegitcollegit domy1 (Beda)v(D). -lligit ll.y2ipfzS, ad solem ab ea duplum, inde ad
duodecim signa triplicatum, in qua sententia et Gallus
Sulpicius fuit nosternoster fuit yva.S.
Censorin. d. nat. 13, 3. 4 Sed Pythagoras interdum etet FfEamp. ex R(?)dzv musica ratione
appellat tonum quantum absit a terra luna, ab ea ad
Mercurium dimidium spatiieius spatii R2dS.spatii eius v. spatii hoc est semitonium m et ab eo ad Venerisueneris FfRTzS. -rem Eadpv. -rem tantundem mD. -rem fere tantundem E3C, a quoqua (pro quo sc. sidere) m(partim)va.S(D)
adun cos posui coll. Censorino solem sescuplumsescuplum id est tria semitonia m. sesquiplum FRfzB (item infra), a sole ad Martem tonum [id est
quantum ad lunam a terra], ab eo ad Iovem dimidium
et ab eo adad om.E1a. et F1R Saturnisaturnum E2dmva.S (D). add. dimidium R2adE3v. tantundem spatii m, et indeindex R2dmfzE3v. de eo E2e. de r sescuplum ad signiferum;
harmonian (arm- R) FR. -iam (arm- am) rvita septem tonistonos R(?)pva. S effici quam διὰ πασῶν ἁρμονίαϝ vocant,
hoc est universitatem concentuscontectus F1R1a; in ea Saturnum Dorio
moverimoueri mercurium d2pva.H phthongothongo Fd. to- a, Iovem Phrygio et in reliquis similia, iucunda
magis quam necessaria subtilitate.
init.: cfr. Censorin.
d. nat. 13, 2. Stadium XXV nostros efficit passus, hoc
esthoc est pedes (passus Ea) DCXXV del. U13 pedes DCXXV. Posidonius nonnon E(?)opv(D). om.yrS minus XL stadiorum
a terra altitudinem esse, in quamquam aopzD. qua yrv nubila ac venti nubesque
perveniantperueniant (-iunt y) ll.yzv(D). proueniunt p. -iant C, inde purum liquidumquelucidumque y et inperturbatae lucis
aëraaera FfRTaS. -rem Ed(?)opv. -re y, sed a turbido ad lunam viciens C milia stadiorumcentum (pro centena) ll.v,
inde ad solem quinquiens miliens, eteo (pro et) d(?)pF3va. S(D) spatio fieri, ut tam
inmensa eius magnitudo non exurat terras. plures autemautem nubes va. Brot.(S)
DCCCCDCCC R2y. nongentis opE(?)v. add. mil.y.passus F2R2. stadiis E2opva.S in altitudinem nubes subire prodiderunt. inconperta
haec et inextricabilia, sedsed F2inras.ydTS. sunt Ea.stam R1. sunt tam op. sed tam R2v. an sed iam? prodenda, quiaquia R2EdS. qua R1a. quae F2in ras.y. quam opv. cfr. XXX 137. XI 273 sunt prodita
, in quisin quis ll.v. initis y. nimis i. quamuis (om. tamen) p tamen una ratio geometricae collectionis
numquam fallacis possit non repudiari, si cui libeat altius
ista persequi, nec ut mensura — id enim velle paene
dementis otii est —, sed ut tantum aestimatio coniectanticoniectandi F2G
constet animo. nam cum CCCLX et fere sex partibuspartibus om.FRd1T.huc transpos.patere circulum per quem meat P
orbis solis ex circuitu eius patere appareat circulum, per
quem meatcirculum — meat D, semperque dimetiens tertiam partem ambitus
ettertiae paulo minus septimam colligat, apparet dempta
eius dimidia, quoniam terra centralis interveniat, sextam
fere partem huius inmensi spatii, quodquod — spatio om.E1 circa terram circuli spatio R2E2v. -tii r
solaris animo conprehenditur, inesse altitudinis spatio, lunae
vero duodecimam, quoniam tantoquanto F2 breviore quam sol ambitu
currit. ita fieri eamferri eam E(?)va.S inin pv(D). om. ll.S medio solis ac terrae. mirormiror Eaopz. mir??? F1. -rū F2R(?)dv
quo procedat inprobitas cordis humani parvolo aliquo invitata
successu, sicut in supra dictis occasionem inpudentiae
ratio largitur. ausique divinare solis ad terrain spatia
eadem adad (pro in) R(?)v caelum agunt, quoniam sit medius sol, ut protinus
mundi quoque ipsius mensura veniat in digitos.
quantas enim dimetiens habeat septimas, tantas habere
circuluman a delendum? duoetvicesimas, tamquam plane a perpendiculo
mensura caeli constet. Aegyptia ratio, quam Petosiris
et Nechepsosnec ipsos a. Necepsos va.S ostendere, singulas partes in lunari circulo,
ut dictum est, minimo XXXIII stadiisstadiis Eapv. -io F1R.-ios F2. -iorum d paulo amplius patere44
colligit, in Saturni amplissimo duplum, in solis, quem
medium esse diximus, utriusque mensurae dimidium. quae35
computatio plurimum habet pudoris, quoniam ad Saturni
circulum addito signiferi ipsiussigniferi circulo ipsius a intervallo nec numerabilisnec numera bilis (muner- F) FdRav(S). nec innum- p. innum- E(?)C
multiplicatio efficitur.
§ 89: Beda n. r. 24. — Aristot. meteor. I 7 p. 344a, 23. Lyd. ost. 10 p. 26, 2-9. — Restant pauca de mundo. namque et in
ipso caelo stellae repente nascuntur. plura earum genera.
cometas Graeci vocant, nostri crinitas, horrentes crine
sanguineo et comarum modo in verticeuertice Eaopv(D). -cem rS iidem Ev(J). hid- p. id- rS hispidas. iidem
pogonias quibusquibus F2dv(J). cuius rS inferiore ex parte in speciem barbae
longae promittiturpromitur opz iuba. acontiae iaculi modo vibrantur,
ocissimoocissime RdTz. -me F.dist. va.J. an atrocissimo? cfr. XVIII 354 significatu. haec fuit, de qua quinto consulatu
suo Titus Imperator Caesar praeclaro carminecarminū Fa perscripsit
, ad hunc diem novissimanouissime R2d(?)v. -ssi E1 visa. easdem breviores
et in mucronemmucronem dv. -ne r fastigatasfatigatas F1R1Eao xiphiasxiphias F2E2ov. xithias R2. xitias r vocavere, quae sunt
omnium pallidissimae et quodam gladiigladiis R1a.om.p nitore ac sine ullis
radiis, quos etet om. pva. S disceusdisceus dTC. -caeus F2E2. diceus a. -caeus r. chryseus v, nomininomini R1E1a.cfr. XXXII 154. -ne FdT. suo nomini (-ne R2)E2R2C. specie no- D. auro nomine v similissimiles R1a. -li dT, colore autem electro,
rarosrarus Fd1 ee R2d1v. i o. om.r marginemargines Eaopd2 emittit.Sen. NQ I 14, 1. Lyd. ost. 10
p. 26, 9-27,2. epimetr. de cometis ap. Lyd. ost. p. 163 Wachsm. 1.
Lyd. ost. 10 p. 27, 6-10. — (157, 8-10) Beda n. r. 24. pitheus doliorum cernitur figura,
in concavo fumidaehumidae a. tum- Gesner e Manilio 1839, sed cfr. Lyd. lucis. ceratias cornus speciem habet,
qualis fuit cum Graecia apud Salaminasalaminā F2fopz depugnavit. lampadias
lampadias F2dG. -pias R2in marg. padas r. -des opv ardentes imitatur faces, hippeus equinas iubas,
celerrimi motus atque in orbemorbē Fdpa3v. -be or circa se eunteseuntis Faova. C(S). fit et
candidus διὸςdios ego coll. Lydop. 163. om. ll.v cometes, argenteo crine ita refulgens, ut
vix contueri liceat, specieque humanahumanae D deidiei F1ap. faciei D effigiem in se
ostendens. fiunt et hircihirci FfzC. hyrci a. hirti rv(G).οἱ λεγόμενοι τράγοιLydus, villorum specie et nubeiuba (pro nube) pva.H aliqua
circumdati. semel adhuc iubae effigies mutata in hastam
est, Olympiade CVIIICV R2.CVIIII E(?)H e coni., urbis anno CCCCVIIICCCCVIII S cum Cagnatio obs. var. 4,8.CCCXCVIII ll.v. brevissimum
quo cernerentur spatium VII dierum adnotatum est, longissimum
CLXXXCLXXX H cum Mureto ad Senec. NQ V 21. LXXX ll.v. add. stad. y.
Beda n. r. 24. — Aristot. meteor. I 6 p. 343a 35.
7 p. 345a, 9. Sen. NQ VII 6,1. 11, 1. 21, 1. Lyd. ost. 10 p. 28, 7.
27, 12 sqq. — Aristot. meteor. I 6 p. 343a, 25. Sen. NQ VII 28, 1.
— 92: Beda n. r. 24. — Aristot. meteor. I 6 p. 343b, 9 sqq. Lyd.
ost. 10 p. 28, 8. — cfr. Cic. nat. deor. II 14. Lucan. I 529. Sen.
NQ VII 17, 2. 21, 3. Tac. ann. XIV 22. Suet. Claud. 46, Nero 36.
Lyd. ost. 10 p. 28, 10. Moventur autem aliaealii .. alii va.S errantium modo, aliae
inmobiles haerent, omnes ferme sub ipso septentrione
aliqua eius parte non certa, sed maxime in candida, quae
lactei circuli nomen accepit. Aristoteles tradit et simul
plures cerni, nemini conpertum alteri, quod equidem sciam,
ventos autem ab iishis ll.S graves aestusveaestusque E(?)opva.S significari. fiunt et
hibernis mensibus et in austrino polo, sed ibi citra ullum
iubar. diraque conperta Aethiopum et Aegypti populis
cui nomen aevi eius rex dedit Typhontyphon C.tipho E. thipon F. -pog R1. typon R2v. -po ap, ignea specie ac
spirae modo intorta, visu quoqueque (pro quoque) dTp torvo, nec stella verius
quam quidam igneus nodus. sparguntur aliquando et
errantibus stellis ceterisque crines. sed cometes numquam
in occasura parte caeli est, terrificum magna ex parte
sidus atqueaeque F1RE1a. ac va.S non leviterleniter E (?)z piatum, ut civili motu Octavio
consule iterumque Pompei et Caesaris bello, in nostro
vero aevo circa veneficiumbeneficium F1Ra1op, quo Claudius Caesar imperium
reliquit Domitio Neroni, ac deinde principatu eius adsiduum
prope ac saevum. referre arbitrantur, in quas partes sese
iaculetur autaut— cuius stellae viresuires F2R2v. uirus r accipiat quasque simili
tudines reddat et quibus in locis emicetremicet F1. renitet a:(15) Obseq. 67. — tibiarumtibiarum om.E1 specie
musicae arti portendere, obscenis autem moribus in verendis
partibus signorum, ingeniisin genii Eapva.B et eruditionieruditionisi FdB. -nis rv, si triquetramtriquetram Fdv. -tramque r
figuram quadratamve paribus angulis ad aliquos perennium
stellarum situs edatedat F1d R1D. (situ) sedeat a. edant rv; venena fundere in capite septentrionalis
austrinaeve serpentis.
Cometes in uno totius orbisurbis F1Ra loco colitur in templotemplo Cae-saris D2
Romae, admodum faustus Divo Augusto iudicatusiudicatus— multo,om.F1R1E1a ab ipso,
qui incipiente eo apparuit ludis, quos faciebat Veneri
Genetrici non multomul tum o post obitum patris Caesaris in collegio
ab eo instituto.Suet. Caes. 88. Serv. ad
Verg. ecl. 9, 47. cfr. Peter hist.Rom. fragm. p. 253. — (159, 7-9)
Sen. NQ VII 19, 2. 22, 1. 23, 3. namque his verbis inin ll.S.id F2v. lac. ego indicavi; exciderunt fere uitae suae memoria (velcommentariis).... gaudiumin gaudium om.o.in—prodit is om.P
proditprodidit F2v isis Ro. his Fd. iis r(?)v. dist.ego: Ipsis ludorum meorummeorum Eopv. eo- r diebus sidus crinitum
per septem dies in regione caeli subcaeli quae sub R2E(?)v septemtrionibus
est conspectum. id oriebatur circa
undecimam horam diei clarumque etet om.p. ex a. et ab o omnibus ee FfR2H. om.rv
terris conspicuum fuit. eo sidere significari
vulgus credidit Caesaris animam inter deorum
inmortalium numina receptam, quo nomine id
insigneinsigne Rdv. -ni r simulacro capitis eius, quod mox in foro
consecravimus, adiectum est. haec ille in publicum;
interiore gaudio sibi ilium natum seque in eo nasci interpretatus
est. et, sisi R2E2dG. om.r. ut. opzv verum fatemurfateamur opzva.G, salutare id terris fuit.
Sunt qui et haec sideraperpetua esse credantcredunt y suoquesuo quoque o
ambitu ire, sed non nisi relicta abad y.a opiva.H sole cerni; alii vero
qui nasci umore fortuitofortuito Rd. -tu oyr et ignea viignea ui F2Rdv. -ne??? F1E. -ne aopz ideoque solvi.
Idem Hipparchus numquam satis laudatus,
ut quo nemo magis adprobaverit cognationem cum homine75
siderum animasque nostras partem esse caeli, novam stellam
et aliamuel aliam F2. del. Dutt dittogr. in aevo suo genitam deprehendit eiusqueuiusque R1.hu- R2S motumotū Fea,
quaqua die F2R2E2v fulsit, ad dubitationem estest Rpv. om.r adductus, anne hoc saepius
fieret moverenturque et eaehee R2. hae p. e F1a.om.R1, quas putamus adfixas, ideoqueideo a. idemque va. S
ausus rem etiam deo inprobam, adnumerare posteris stellas
ac sideraad (ac F) sidera ac ll ad nomen expungerenormam expangere va.H organis excogitatis, per
quae singularum loca atque magnitudines signaret, ut
facile discerni posset ex eo non modo an obirent acac del.F2 . om.R(?)pva. D
nascerenturnascerenturue FG. -rqueR2ecorr. v (S). om.p, sed an omnino aliquaealiqua E(?)pva S transirent moverenturque
mouerenturque R2ecorr.S.-rue rv. -erent p, item an crescerent minuerenturqueitem— minuerenturque om.FR1E1ap, caelo in hereditate
hereditatem Tp cunctis relicto, si quisquam, qui cretionemrationem a d2inras.pva. H eam caperet,
inventus esset.
Lyd. ost. 10 p. 28, 11-16. 29, 1-3. cfr. Sen. NQ
I 1, 5. 3. —(160, 7-10) Lyd. ost. 10 p. 29, 3-5. Sen. NQ I 1, 5.
VII 4, 3. 5, 2. I 14, 1. Aristot. meteor. I 5 p. 342a, 35. Emicant et faces, nonet non FEao.an set non? nisicum deeidunt visae,
qualis Germanico Caesare gladiatorumgladiatorem R1. -rium p spectaculum edente
praeterhoram FRadT. ora populi meridiano transcucurrittranscurrit aova. H. cfr. §100. -siuerit p. duo genera
earumeorum op. lampadaslampades dpva. S vocant planeplanet F2 faces, alterum bolidas,
quale Mutinensibus malis visum est. distant quod faces
vestigia longa faciunt priore ardente parte, bolis vero
perpetua ardens longiorem trahit limitem.
Emicantdocui R1. -chus dT. -chos p. decos y. docos a1va. H et trabes simili modo, quas δοκοὺς
vocant, qualisquales aopva.G cum Lacedaemonii classe victi imperium
Graeciae amisere. fit et caeli ipsius hiatus, quodquem aoyzva. C q??? F1 vocant
chasmacasma R1ap. -sina o,Lyd. ost. 10 p. 29, 7-9. — (16-18) cfr. Sen. NQ II 32, 2.
I 1, 4. —
fit et sanguinea species etspecies et dyG. -cies F2a3. -ciae F1. -cie rv(H). -cie et D, quo nihilnichil et R
terribilius mortalium timori est, incendium ad terras cadens
inde, sicut Olympiadis CVIIcui in mae (=CVII umae) FR anno tertio, cum rex Philippus
Graeciam quateret. atque ego haec statisstatis G. fatis ll. ratis ozv (cfr. Ru:;ck 3 p. 236). tantis p temporibus
naturae vi,ui ego. om. ll.v. cfr. §191 init. ut cetera, arbitror existere, non, ut plerique,
variis de causis, quas ingeniorum acumen excogitat, quippe
ingentium malorum fuere praenuntia; sed ea accidisse non
quia haec facta sunt arbitror, verum haec ideo facta quia
incasura erant illa, raritate autem occultam eorum esse
rationem ideoque non, sicut exortus supra dictos defectusque
et multa aliaalia om.FR1E1a, noscinasci op.20
Lyd. ost. 10 p. 29, 9-14. — Sen. NQ I 2, 1.
Vellei. II 59, 6. Suet. Aug. 95. Dio Cass. XLV 17, 5. 4, 4. Ob-
seq. 67. — Aristot. meteor. III 2 p. 371b, 23. Sen. NQ I 2,10. —
Lyd. ost. 10 p. 29, 14 sqq. — Plut. Caes. 69. Dio Cass. XLV 17, 5.
Cernuntur et stellae cum sole totis diebus,
plerumque et circa solis orbem ceu spiceaespice Ra. specie pva. H coronae et
versicolores circuli, qualiter Augusto Caesare in prima
iuventa urbem intrante post obitum patris ad nomen ingens
capessendum.
existunt eaedem coronae circa lunam
et circa nobilia astra caeloquecaelo quoque E(?)ova. H inhaerentia. circa
solem arcus adparuit L. Opimio Q. Fabio coscos. om.FraTS., orbis
CC. H cum Pigh.ann.3, 104. cfr. §147. L. ll.v(D). Porcio M'M. Rava.H. Acilio, circulus rubri coloris L. Iulio
P. Rutilio cos.
Fiunt prodigiosi et longiores solis defectus,
qualis occiso dictatore Caesare et Antoniano bello totius
paene anni pallore continuo.Aristot. meteor. III 2 p. 372a, 10. Sen. NQ I 11, 2.
Lyd. ost. 4 p. 14a. — Liv. XLI 21, 12. Obseq. 67. 69. 30. — Lyd.
ost. 4 p. 14c. —
et rursus soles
plures simul cernuntur, nec supra ipsum nec infra, sedse sed F1dR1aova.B
exex om.F1Rao obliquo, numquam iuxta nec contra terram nec noctu,
sed aut oriente aut occidente. semel et meridieet in meridieova.G conspecti
ina pva.S Bosporo produntur, qui ab matutino tempore duraveruntdurauerant Fra
in occasum. trinos soles etet FdRaopzS.om.E(?)yv(D) antiqui saepius videre, sicut
Sp. Postumio QQ. om.Ea. Muciomucio G. minucio Tv. -utio ll.m???. y et QQ. om.Ea. quae F. Marcio MMarcio M. v. mario (-rco F) martioFR. marco marcio r. om.py. Porcio et M. Antonio
P. Dolabella et M. Lepido L. Planco cos., et nostra
aetas vidit Divo Claudio principe, consulatu eius Cornelio
Orfito collega. plures quam tres simulquam tres simul fS. Quam simul tres FRaT. simul quam tres dE(?)pv visi ad hoc aevi
numquam produntur.
Lunae quoque trinae, ut Cn. Domitio C. Fannio
C. Fannio G.gai filio annio (-ni a. om.p) ll. C. F. L. Annio vdist.J.consulibus, apparuere.
Obs. 45. — Lyd. ost. 4 p. 14c. — Lyd.
ost. 6 p. 22a. — extr.: cfr. Verg. geo. I 365. Quodquos pva. S plerique appellaveruntappellauere op soles nocturnes,
lumen de caelo noctunocte a visum est C. Caecilio Cn. Papirio
consulibus et saepe alias, ut diei species noctenoctu R(?)pva.S luceret.
Clipeus ardens ab occasu ad ortum scintillans
transcucurrittranscurrit aopyva.Brot. cfr. §96 solis occasu L. Valerio C. Mario
consulibus.
Scintillam visamuisam ego. om. ll.v.δόξας Lydus ee??? F2. stella cadere etet RaT augeri
terrae adpropinquantem acat (lac. ante indicata) D, postquam lunae magnitudinein lunae opzva. G magnitudinem F1Raopva. G
facta sit, inluxisseinluxisset FR1a ceu nubilo die, dein, cum in caelumcaelo (om. in) o
se reciperetrecipere F1R1, lampadem factam semel umquam proditur
Cnhoc d (?)va.S. Octavio C. Scribonio consulibus. vidit id Silanuslianus Eao. ???anus F1. lucinius p. Licinius Syllanus va.H
proconsul cum comitatu suo.
Fieri videntur et discursus stellarum numquam
temere, ut non ex ea parte truces venti cooriantur
.
Lyd. ost. 5 p. 18a-c. cfr. Sen. NQ I 14. 13. (Lucian.
navig. 9). procellae opva.G Existuntex his (iis v) tune F1Eaopzva.G stellae et in mari terrisque. vidi
nocturnis militum vigiliis inhaerere pilis pro vallo fulgoremfulgorem FRdG. -gurum Eapzv(D)
effigie eaeffigie eas D. gies. eae va.G. -gies z; et antemnis navigantium aliisque navium partibus
ceuceu ll.v. an cū? vocali quodam sono insistunt, ut volucres sedem ex
sede mutantes, graves, cum solitariae venere, mergentesque
navigia et, si in carinae ima deciderint, exurentes, geminae
autem salutares et prosperiprospere a cursuscuius F1R1a nuntiaepraenuntiae R(?)va.J(D). cfr. XVIII 357, quarum adventu
fugari diram illam ac minacem appellatamque Helenam
ferunt et ob id Polluci ac Castoriaccusatori F1Ea. et castori R2ecorr.pva.D id numenid numen F2dv(J). id nomen rS. is nomina coni.D2Herm. XXXII p. 336 adsignant
eosque in mariin mari deos R2E2v. deos in mari d invocant. hominum quoque capita vespertinisuespertinis horis E2d2vaS(D)
magno praesagio circumfulgent. omniahaec sunt (om. i) omnia et alia y incerta ratione et
in naturaenatura y maiestate abdita.
(3. 4) Beda n. r. 25. — cfr. Aristot. de mundo II
p. 392b, 5. Hactenus de mundo ipso sideribusque:
nune reliqua caeli memorabilia. namque et hoc caelum
appellavere maiores quod alio nomine aëraaere F1. -rē F2. aethera p, omne quod
inani simile vitalem hunc spiritum fundit. infra lunam
haechec (ec in ras.) ao. hoc p.huic D2 sedes multoque inferior, ut animadvertoanimo aduerto F propemodum
constare, infinituminfinitum uidetur F2 ex superiore natura aërisaetherisD2. cfr. §48, infinituminfinitum et R2dG. om.p. et v
terreni halitusterrenis alitusFeap miscens utraque sorte confunditur. hinc
nubila, tonitruaet tonitrua R2S et alia fulmina, hinc grandines, pruinae,
imbres, procellae, turbines, hinc plurima mortalium mala
et rerum naturae pugna secum. terrena in caelum tendentia
deprimit siderum vis eademque quae sponte non
subeant ad se trahittrahunt pva.H. decidunt imbres, nebulae subeuntsubeunt E(?)G,
siccantur amnes, ruunt grandines. torrent radii et terram
in mediummedium Epv. -Iv??? F2in ras. -io m Ra. -io dT. -io mundi D undique inpellunt, iidem infracti resiliunt et
quae potuere auferunt secum. vapor ex alto cadit rursusque
rursusque Fdao. -sumque rv in altum redit. venti ingruunt inanesin inaneD2 iidemque cum
rapina remeant. tot animalium haustus spiritum e sublimi
trahit, at ille contra nititur, tellusque ut inani caelo
spiritum funditinfundit opva.S ultra citra op. -tro citroque H. sic ultro citro commeante natura ut
tormento aliquo mundi celeritate discordia accendituraccendatur Eaopva.C.
nec stare pugnae licet, sed adsidue rapta convolvitur et
circa terram inmenso rerum causascausas ll.v(H). quasi B globo ostenditglobostendit FRa. -bo tendit B, subinde
per nubes caelum aliudaliud R2dv. -um r. om.p.an atrum? obtexens. ventorum hoc regnum.
itaque praecipua eorum natura ibi et ferme reliquas complexa
eascomplexa eas ego. cfr. §67 extr. -xa a sed2ozS. -xas a se Eap. -xa se FR1. -xasse R2. -xa d1v. -xa aeris D causas, quoniam tonitruumet tonitruum E2v et fulminum iactusictus o
horum violentiae plerique adsignant, quin et ideo lapidibus
pluere interim, quia vento sint rapti, et multa similiter.
quam ob rem simul pluraplura simul Eava.S dicenda sunt.
(11-13) Beda n. r. 11. — Tempestatum imbriumqueimbriumque ego. cfr. § 108 init.111 init. rerumque ll.v. siderumque CFW Müller p. 16 quasdam statasstatutasF3aopyz (item infra v. 23)
esse causas, quasdam vero fortuitas aut adhuc rationis
inconpertae, manifestum est. quis enim aestates et
hiemes quaeque in temporibus annua vice intelleguntur
siderum motu fieri dubitet? ergo ut solisergo ut solis Eaopv. ut (et utR)solis (-lus R1) ergo FfRdH natura temperando
intellegitur anno, sic reliquorum quoque siderum propria
est cuiusquecuiusque ego. quibusque ll.v. de mendo cfr. p. 156,12 vis et ad suam cuique naturam fertilis.
alia sunt in liquorem soluti umoris fecunda, alia concreticoncreta F1R1ad
in pruinas aut coacti in nives aut glaciati in grandines,
alia flatusflatu dT, teporisteporis F2Ra(Beda)v. temp- F1dTpy. alia tep- E(?)C alia autaut ego(et dist.). ut FE1a. autem F3. om.rv vaporis, alia roris, alia rigorisfrigoris y(Beda).om.p.
nec vero haec tanta debent existimari, quanta cernuntur,
cum esse eorum nullum minus luna tam inmensae altitudinis
ratio declaret.Beda n. r. 11.
—(21-24) Lyd. ost. 7 p. 26a. cfr. Plin. XVIII 247. Tiro ap.
Gell. XIII 9, 4. Cic. nat. deor. II 11. schol. Germ. p. 75, 7 sqq.
Serv. geo. I 138. Aen. I 744 (Isid. or. III 70, 12). Ov. fast. V 166.
Ampel. 3, 2. igitur in suo quaeque motu naturam
suam exercent, quod manifestum Saturni maxime transitus
imbribus faciunt. nec meantium modo siderum haec vis
est, sed multorum etiam adhaerentium caelo, quotiens
errantium accessu inpulsa aut coniectuconiecta i. collecta a. contactu D2 radiorum exstimulata
sunt, qualiter in suculis sentimus accidere, quas
Graeci ob id pluvio nominenumus (pronomine) y.add. hyadas BedaE3va. S(D). ὕαδαςF3in marg. De suppresso nomine cfr. § 8. III 151. VI 187. Müller de stilo p. 90 appellant. quin et sua sponte
quaedam statisque temporibus, ut haedorum exortus.
arcturi vero sidus non ferme sinenon sine ferme FRa. cum Beda procellosa grandine
emergitmergit FRa. surgitBeda.
Lyd. ost. 7 p. 26a. — Aelian. nat. anim. VII 8 init. —
Plin. VIII 152. — Nam caniculae exortu accendi solis vapores
quis ignoratignoret o? cuius sideris effectus amplissimi in terra
sentiuntur: fervent maria exoriente eo, fluctuant in cellis
vina, moventur stagna. orygemorigem F2Rava.C. -ien F1. -igam y appellat Aegyptus feramterram F1R1E1a,
quam in exortuortu y eius contra stare et contueri tradit ac
velut adorareadorari R1. orare y, cum sternuerit. canes quidem toto eo
spatio maxime in rabiem agiagit FRd. mittit y non est dubiumnulli dubium est opz.
cfr. Plin. XVIII 266. 267. 227. Varro
r. r. I 46. Cic. de div. II 33. Aristot. probl. 20, 21. Lyd. ost. 7
p. 26b. —
Quinquin F2in ras.dG(D). qui in RE. quin in aov(S). cum in p partibus quoque signorum quorundam
sua vis inest, ut autum naliautum nali dpv. -lis r aequinoctio brumaequebrumaque E3va.D, cum
tempestatibus confici sidus intellegimus, nec imbribus
tantum tempestatibusque, sed multis et corporum et rurisruris F2inras.E2v.
ruscis RE1a
experimentis. adflantur alii sidere, alii commoventur statisestatis dT. aest- R. statutis aop
temporibus alvo, nervisuer nis R, capite, mente. olea et populus
alba et salices solstitio folia circumagunt. floretfloret E(?)v. -res r ipso
brumali dieipsorum alii die (dies F1R)F1Ra suspensisuspensa E(?)va.S(J) in tectis arentis herbaherbe Taop puleipulegi apva.S.Lyd. ost. 7 p. 26b. — Cic. de div. II 33.
Augustin. civ. dei V 6. - Plin. XVIII 252. — Lucil. ap. Gell.
XX 8, 4. Hor. sat. IV 30. Plin. II 221. XXXII 59. IX 18. 96.
XXIX 59. — Aelian. nat. an. II 56. Antig. hist. mir. 124 (136).
— Plin. XI 109. rumpuntur
intentaeintente vel nitente, d2op. intento d1T spiritu membranaerumpuntur—membranae del. vult D2. miretur hoc qui non
observetobservat Eaop cotidiano experimento, herbam unam, quae vocatur
heliotropium, abeuntem solem intueri semper omnibusque
horis cum eo verti, vel nubilo obumbranteobumbrantes F1y. -ari op. iamIam F2ydpv. Nam r quidemquidemFryv. -dam r
lunari potestate ostrearum conchyliorumque et concharum
omniumdist.D corpora augeriaugere F1R1d ac rursus minui, quin et soricum
fibras respondere numeronumero F2E (?)yv (J). in nu- rS lunae exquisivereexquisiere ay diligentiores,
minimumque animal, formicam, sentire vires siderissiderum y interlunio
semper cessantem.cfr. Plin. XI 149. — quo turpior homini inscitia est
fatentifallentiF1R1Eap praecipue iumentorum quorundam in oculis morbos
cum luna increscere ac minui. patrocinatur vastitas reirei F2dozJ2 (puncto posito). serei F1Rp. serieiEea. caeli v,
inmensaac y discreta altitudinealtitudine, discreta P in duo atque septuaginta signa,
hochoc R2B2dyD. hec op. hae v. om.rJ2 est yD. sunt ll.v (J2) est rerum aut animantium effigies, in quas digessere
caelum periti. in iis quidemqui dem RpC. -dam rv(D) MM om.y DC adnotavere stellas, insignes
scilicetuidelicet opva.S. om.y effectu visuve, exempli gratia in cauda tauri
septem quas appellavere vergilias, in fronte suculas, booten,
quaequae (sc. stella) Fedpv(D). quae vel quē o. que RaTy. qui C. cfr. Rück 2 p. 301 sequitursecuntur oD septem triones.
cfr. Sen. NQ II 12, 4. Aristot. meteor. I 9 p. 346b, 24. 30 sqq. — (18) Beda n. r. 32.
— Extra has causas non negaverim exsistere
imbres ventosque, quoniam umidam a terrahumida terra Ry, alias vero
propter vaporem fumidamfumi quandam i. -idam quandam Rück 2 p. 302 exhalariexalariFRap. -re (exha- v) yva. H caliginem certum est
nubesque liquore egresso in sublime aut ex aëre coacto in liquorem
gigni. densitas earum corpusque haut dubiodubie (= iae) F1ap coniectatur
coniectatur F2in ras.R2v. -tus y. -ectur R1d1. -ecture d2Eap argumento, cum solem obumbrent, perspicuum alias etiam
urinantibus in quamlibet profundam aquarum altitudinem.
cfr. Sen. NQ II 12, 3. 17. 19. 16. Cic. de div. II 44. Igitur non eam infitias posse in has etet in has et F1REap(o)
ignes superne stellarum decidere, quales sereno saepe
cernimus, quorum ictu concuti aëra verum estverū ē (v et ū ē in ras.) F2. an certum est?, quando
et tela vibrata stridunt, cum vero in nubem perveniunt,
vaporem dissonum gigni, ut candente ferro in aquamaequa F.equora a. aqua F3
demerso, et fumidumfumidam ceruicem Eaop verticem volvi. hinc nasci procellas
et, si in nube luctetur flatus aut vapor, tonitrua edi; siedi siF2dEv. disi F1a. ??? R1. dis R2. di op
erumpatrumpat Rop.aer- F. -pant a ardens, fulmina; si longiore tractu nitatur, fulgetrasfulgetra F2E(?)ova.S. -ta F1. -trum p. -gidas a.
his findifundi F1Rao nubem, illis perrumpi, ethis et (ef a) F1RaS esse tonitrua inpactorum
ignium plagas, ideoque protinus coruscare igneas nubium
rimas.(7. 11) Beda n. r. 28. Sen. NQ II 20, 2. 27. 28. 30. 22.
—Cic. de div. II 44. 45. —§ 114: (168, 4) Beda n. r. 26. —
Aristot. meteor. I 13 p. 349a, 17; de mundo 4 p. 394b, 7 sqq.
Cic. de div. II 44. Vitr. I 6, 2. Sen. NQ V 1, 3. 13, 4. —Theo-
phr. de vent. 11. 12 sqq. (Aristot. de mundo 4 p. 394b, 15. Theo-
phr. 1. 1. 23. Sen. dial. III 17, 4. Isid. n. r. 37, 5). — Beda n. r. 27 extr. Isid. or. XIII 11, 18. Serv. Aen. VII 27. — Theophr. 1. 1. 53. 26. Aristot. de mundo 4 p. 394b, 14; probl. 26, 5. posse et repulsu siderum depressum qui a terraad terram dT
meaverit spiritum nube cohibitumnube cohibitum om.F1R1E1a tonare, naturanaturae F strangulante
sonitumsonitumov. -tu ll, dumdum erumpat o rixetur, edito fragore, cum erumpat,
utut om.F1R1E1a inin om.dT membrana spiritu intenta. posse et attritu, dum
praecepsin praeceps R(?)va.D. cfr. §115 med. feratur, ilium, quisquis est, spiritum accendi.
posse etet (pro ut) FR1E1a conflictuconflictū Fd Ra nubium elidi, ut duorum lapidum,
scintillantibus fulgetris. sed haec omnia esse fortuita.
hinc brutabruta multa R2S fulmina et vana, ut quae nullam habeant
rationemnullā habeant rationē F1R1E1adT. nulla ueniant ratione oprv. eadem add. praem. aut dT.cfr. 116 extr. XVII 236 naturae. his percuti montes, his maria, omnesque
alios inritos iactus. illa vero fatidica ex alto statisque
de causis et ex suis venire sideribus.
Simili modo ventos vel potius flatus posse etex (et ex G)F3yva. S
arido siccoque anhelitu terrae gigni non negaverim, posse etex F3
aquis aëraaere F2dy.om.F1 exspirantibus, qui neque in nebulam densetur
nec crassescat in nubesnubibus E2in ras.op, posse etposse et R2E(?)a3v. -sset r. -sse d2op solis inpulsu agi, quoniam
ventus. hauthaud F2EaoS. autr. om.dT. nihil y. non v aliud intellegaturintellegitur yG quam fluctusflatus opz aëris, pluribusque
etiam modis. namque et e fluminibus ac nivibusniuibus ll.v (J). riui- p. nubi- oyS finibus Constantinus ap.Dal. -nubus H. cfr. Theophr. de vent. §11.12διὰ τὴν τῆς χιόνος τῆξιν
et e mari videmus, et quidemet quidem G. aequ- F1R. equ- r Verc. qu- y. etiam v tranquillo, et alios, quos
vocant altanos, ee F2R2E(?)opyv(D). et r. et e dTS terra consurgere. qui, cum e mari
redeunt, tropaei vocantur, si pergunt, apogeiapogaei Fa. epo- y.
Theophr. 1. 1. 26. Sen. NQ V 7, 1. 14, 1.—(16-19)
Mela I 39.Montium vero flexus crebrique vertices et conflexa
con plexa d. -xu Ty. -xi z cubitofubito Faopyzva.B aut confractaaut con fracta E(?)yv(D). autem fra- a. aut (au F1) fra- rS. anfractu z in umerosinnumeros R2Ty. -sa z iuga, concavi vallium
sinusin p. inde va.H13 dist.S, scindentes inaequalitateinaequa litate dTR2yH. -iter v. aequalitate r. -tem p ideoscindentes — ideo om.o resultantem aëra —
quae causa etiam voces multis in locis reciprocas facit
—, sine fine ventos generant.
iam quidemquidem pyH. -daem i. -dam ll.v(Brot.) etet ll. H. om.yDal. etiam ov specus,
qualis in Dalmatiadalmatia E1d2y. -tiae E2aopv(D). delmatia F2R1dTS. -tiae r oreore-hiatu om.y ora E2opva.S(D) vastouasto F2E2dTv. uosto R2. uisto r. iusto op, praecepsin prae ceps R(?)E2va. S hiatuhyatus a, in quem
deiecto levi pondere quamvis tranquillo die turbini similis
emicat procella; nomen loco est Sentasenita y. secuta i. Senia coni. B e III 40. quin et in Cyrenaica
provincia rupes quaedam austro traditur sacra, quam
profanum sit attrectariadtrectare R3. contrectari a hominis manu, confestim austro
volvente harenasrapinas E2. in domibus etiamet p multismultis dR2E(?)pv(D). -to F1R1a. -ta F2fS madefactamadefacta FR1aS. manu facta rv(J)
inclusaincluso F1a opacitate conceptaculareceptacula R2 aurasauras F2R2pv. -res r suas habent. adeo
causa non deest.
Sed plurimum interest, flatus sit an ventus.
illos statosstatus ava.B atque perspirantes, quos non tractus aliquis,
verum terrae sentiunt, qui non aura, non procella, sed,
maressed maris d2R2a. maris sed pva. H appellatione quoque ipsa, venti sunt, sivequi siue yva. H. q??? siue d. quae siue op adsiduo
mundinon di F1.non (et non a) de R1amotumotu ego. incitu FRE2opv (S). -to E1a.-tatu dTH. -tato y etet e y. ex p contrario siderum occursu nascuntur, sive
hic est ille generabilisgeneralis Rtpy rerum naturae spiritus huc illucilluc que Faopva.G
tamquam in utero aliquo vagus, sive disparilidisp... (reliquis abscisis) R2. -perili F1.persus p. sperili E1a. -le R1 errantium
siderum ictu radiorumque multiformi iactu flagellatus
aër, sive a suis sideribus exeunt his propioribus sive ab
illis caelo adfixis caduntcadant FREp.om.a, palam est illos quoque legem
habere naturaehabere naturae FdRav (S). nat- hab- E(?)pG(J) non ignotam, etiamsi nondum percognitam.
viginti amplius auctores Graeci veteres prodidere de his
observationes. quo magis miror orbeue (pro orbe)F1Ra. discordi et in regna,
hoc est in membra, divisodiuisa F1ap. -sae R1d2in ras. tot virisuires F1Ra curae fuisse tam ardua
inventu, inter bella praesertim et infida hospitia, piratis
etiam, omnium mortalium hostibushospitibus F1RE1a, transiturostransituros ego. transitus ll.v. de dictione cfr. VIII 3. XI 103. XXXVI 4 famafama ego. -mae p. -mell.v. ferme C cum Sabellico
terrentibusterrentibus p. tene- ll.v. cfr. XXV 57, ut hodie quaedam in suo quisque tractuex
eorum commentariis, qui numquam eo accessere, verius
noscatagnoscat a. noscant S cum vet. Dal. quam indigenarum scientia, nunc vero pace tam
festa, tam gaudente proventu rerumrerumll.v. an litterarum? artiumque principe,
omnino nihil addisci nova inquisitione, immo ne veterum
quidem inventa perdisci. non erant maiora praemia, in
multos dispersa fortunae magnitudine, et ista plures sine
praemio alio quam posteros iuvandi eruerunterurunt F1. erunt R1E1a. er.... R2marg.absc. eruerent p. namquenamque E2d2pv. iamque z. que r. om.d1H
mores hominum senuere, non fructus, etet dv. set R1.sed rD. inmensa multitudo
aperto, quodcumquequodcumque v. quoc- F2in ras.dE2pz. quec- r est, mari hospitalique litorum
omnium adpulsu navigat, sed lucri, non scientiae, gratia.
nec reputat caeca mens et tantum avaritiae intenta id
ipsum scientia posse tutius fieri. quapropterquapropter F2in ras.dv. quaep- R2. quaepro R1E1a. quae E2. quo p scrupulosius,
quam institute fortassis conveniat operi, tractabo ventos,
tot milia navigantium cernens.
Homer. e 295. — § 119. 120: Aristot. de mundo 4
p. 394b, 19 sqq.; meteor. II 6 p. 363b, 11 sqq. Agathem. 2 (GGm II
p. 472). Varro ap. Sen. NQ V 16, 3-6. Vitr. I 6, 4. 10. Gell. II
22, 16. Veget. r. mil. IV 38. Ampel. 5. Beda n. r. 27. Isid. n.
r. 37; or. XIII 11, 2. 3. —
Veteres quattuor omnino servavere per
totidem mundi partes — ideo nec Homerus plures nominat
—hebeti, uthebeti ut R2E(?)G. -tius rB. -ti v mox iudicatum est, ratione; secuta aetas
octo addidit nimis subtili atquead quae R1. et va.S concisaconcisa doB. consc- F1R. -issa rv. proximis inter
utramqueutraque F2dova.Cex F2dG. ad R2. in r. om.opv media placuit, ad brevem ex numerosanume rosam E1 . -rum opva.G additis
quattuor. sunt ergo bini in quattuor caeli partibus, ab
oriente aequinoctiali subsolanus, ab oriente brumali vulturnus
. illum apeliotenapelioten Edv. aphe- p. -then r, hunc Graeci eurum appellant.
a meridie auster et ab occasu brumali Africus; notumnotum oD. -thum FdE. -thus ap. -ton R(?)v (item infra) et
Liba nominant. ab occasu aequinoctiali favonius, ab
occasu solstitiali coruscorus Ev. cho- r; zephyrum et argesten vocant. a
septentrionibus septentrio, interque eum et exortum
solstitialem aquilo, aparctiasaparctias v. -rtias dR2. -rteas R1.rcias F2a. -rceas Eop et boreas dicti.(171, 9 sqq.) Sen. NQ V 17, 5.
Gell. II 22, 19. Aristot. meteor. II 6 p. 363b, 24. 25. Theophr.
de vent. 62. Strabo I p. 28. Beda n. r. 27. Isid. n. r. 37, 5.
numerosior
ratio quattuor his interiecerat, thrascianthrascian C. thrac- F. tra- RE. -Iā a. trasceam v media regione
inter septentrionem et occasum solstitialem, itemque caecian
caecian S. -iam B. caician R2E2. calc- Fd. canc- r. caetiam v. media interinter—4 media om.a aquilonem et exortum aequinoctialem
ab ortu solstitiali, Phoenicaphoenica R2Ev(D). poen- FR1.pen- p. penicam d. phoeniciam C ex Arist. -cian G(S). -cean Dal. -cem H (item praem.SexR2) media regione inter ortum
brumalem et meridiem, item inter Liba et notum conpositum
ex utroque medium inter meridiem et hibernum
occidentem Libonotumlibonotum R2D. -ton
(P)L. libanotum R1. -ton v. -na??? totum d. et liba et notum r. nec finis. alii quippe mesen
nomine etiamnum addidere inter borean et caecian, etcaecian et Ev. calcian et F2R2. om.r
inter eurum notumque euronotumet nothum (-ton v) pva.S 9 etiam v. etiam alii Beda. enim ll. D. om.o. sunt etiam quidam
peculiares quibusque gentibusan quibusdam gentibus? cfr. § 153 init. venti, non ultra certum
procedentes tractum, ut Atheniensibus sciron, paulopaulo ll.v(S).-lum (Beda) C ab
argeste deflexus, reliquaereliquae om.F1R1E1a Graeciae ignotus. aliubi flatusflatus D. cfr. §116. elatus d2 (us in ras.) Ea. del- p. elator F1R1. -tior F2R2v
idem Olympias vocatur.Beda n. r. 27. — cfr. Plin. XVII 21. Gell. II 22, 28. 29. Strabo IV p. 182. — cfr. Theophr. de vent. 8. 61. 5. consuetudo omnibus his nominibus
argesten intellegitintellegit ego. -gi et ll.S. -git eta3v. caecian aliqui vocant Hellespontianhellespontian F2C (S).-iam dTEH. -ia r. -ium G. -ion v,
et eosdem aliialibi Eava.S aliter. itemidemSJ errore in Narbonensi provincia clarissimus
ventorum est circius nec ulloulli va. Homniumomnium (oiu) ego. in ll. S. om.E (?)v violentia
inferior Ostiam plerumque sectofecto ego. recto ll.v(J). -te C. -ta Bas. dist. va.G Ligustico mari perferens.
idem non modo in reliquis partibus caeli ignotus estest del. G(S), sed
ne Viennam quidem eiusdem provinciae urbem attingens:
paucis ante milibusmilibus R2S. -litibus FR1a. limitibus (dE?)opv iugi modici occursuoccursu Ropzv. -sus r tantustantos Fa ille
ventorum coercituscoercitus E2 (z?) G(S). praem. est v.circius FRdop. arcius E1. cyrci' a2 (cyrc in ras.). coercetur Hcum vet. Dal. (D)! et austrosaustro Fra in Aegyptumaegypto FRd penetrare negat
Fabianus. quo fit manifesta lex naturae, ventisuentus J cum vet. Dal. etiam
et tempore et fine dicto.
cfr. Plin. XVIII 337. — (8. 9) Colum. XI 2, 21. Plin.
XVIII 222. 223. — Ver ergo aperit navigantibus maria, cuius in
principio favonii hibernum molliunt caelum sole aquarii XXV
obtinente partem. is dies sextus Februarias ante idus.
conpetit ferme et hocet hoc et (ex a)Fad omnibus, quos deinde ponam, per
singulas intercalationes uno die anticipantibus rursusquerursusque R2E2dS. -sum p. -sumque v. om.r
lustro sequenti ordinem servantibus. favonium quidam
a. d. VIIIVII va. H e Colum. kalendas Martiasmartias ego. mar???c. F. -tii rv chelidonian vocant ab hirundinis
visu, nonnulli vero ornithianorinthian Ea.itiam pva.B, uno et LXX die post brumam
ab adventu aviumab aduentu auium post ornithian transpos.D cum U18 flantem per dies VIIIIVIII y. VII i. favonio
contrarius est quem subsolanum appellavimus.Beda tp. r. 35. Colum. XI 2, 39.
— Beda n. r. 11 extr. — (20) Theophr. 1. 1. 11. Colum. 1. 1. 51. dat aestatemdata (-tus zv) est autem (huicadd.v) Eadyzva.S. est autem p.an inchoat aestatem?
exortus vergiliarum in totidem partibus tauri VIVII Beda diebus
ante Maiasmagias E2. -gi r. Mai S idus, quod tempus austrinum est, huic vento
septentrione contrario. ardentissimo autem aestatis tempore
exoritur caniculae sidus sole primam partem leonis
ingrediente, qui diesdies F2dpyv. die R2.
diu et r XV ante Augustasaugusti dyva. G kalendas est.
huius exortum diebus VIII ferme aquilones antecedunt,
quos prodromos appellant.— § 124: cfr. Plin. XVIII 335. Colum. 1. 1. 56. Aristot. meteor.
II 5 p. 361b, 35 sqq. Apoll. Rhod. II 526. Gell. II 22, 25. 31. post biduum autem exortus
iidem aquilonesaquilones R2v. -n??? R1. -nem y.-nibus r constantius perflantperflant R2d2pv(S). -nc R1. -ns F2d1Ty. -nos F1Ea.nt his zH diebus XLXL dTyv. triginta R2pS. om.rH. quos
etesias appellant. molliremolliri eos (eis C) yC cum Sabellico eos creditur solis vapor geminatus
ardore sideris, nec ulli ventorum magis stati sunt. post
eos rursus austri frequentes usque ad sidus arcturi, quod
exoritur XI diebus ante aequinoctium autumni. cum hoc
corns incipit. corns autumnatautumnat R2E2yv.
-ni. At d. -natur p. -ni r; huic est contrarius vulturnus
.(7. 8) Beda tp. r. 35. — cfr. Plin. XVIII 231. X 90. —
(12-15) cfr. Sen. NQ V 6, 18. post id aequinoctium diebus fereferme y IIII et XL
vergiliarum occasus hiemem inchoat, quod tempus in IIIVII Beda
idus Novembres incidere consuevit; hoc est aquilonis
hiberni multumque aestivo illiillisR2y dissimilis, cuius ex adverso
estest et Fra Africusafricus Eapv. -cus et FrdyS. ante brumam autem VII diebus totidemque
postpostea Fedpyva.S. cfr. § 183 extr. eam sternitur mare alcyonumalcionum y. alchi- p. alti- FRai. halcy- Ed(?)va.S feturae, unde nomen
iiii v.i Fa. hi E2pG. om.yrS dies traxere. reliquum tempus hiemat. nec tamen
saevitia tempestatum concluditcludit d1TH mare. piratae primum
coegere mortis periculo in mortem ruere et hiberna
experiri maria; nunc idemidem ll.v(S). -em hoc G(J) avaritia cogit.
— § 126: (19) Aristot. meteor. II 6
p. 364b, 13; probl. 26, 1. 29. Theophr. de vent. 37. Gell. II 22, 24.
Apul. de mundo 14. Ventorumuentorum G. -ti etiam FRE1apS. -ti o. -torum etiam (et T)E2dTv(D) frigidissimi sunt quos a septentrione
diximus spirare etet R2E2yG. om.rv vicinus iis coruschorus (-ros F1) Fra2oy(fere semper). hi etet om.y reliquos119
conpescunt et nubes abigunt. umidi Africusauster. affricus o et praecipue
auster Italiae. narrant et in Ponto caeciancaician R2.calc- F. cec- R1a. cerran p.cfr. p. 171,2 in seense ap trahere
nubes. sicci corus et vulturnus, praeterquam desinentes.
nivales aquilo et septentrio. grandinesgran dine F1R1a septentrio inportat
etei (pro et) F1R. hei a corus. aestuosus auster, tepiditrepidit a. -dat F1. ped??? R1 vulturnus et favonius.
iidem subsolano sicciores, et in totum omnes aa om.y. & p septentrione
et occidente sicciores quam aquam a da3yG. quam rv meridie et oriente.cfr. Cels. II 1 (p. 28, 12 Dar.). Aristot. probl. 26, 50.
Theophr. 1. 1. 57. 58. — (4) Aristot. meteor. II 5 p. 362a, 1.
Sen. NQ V 1, 1. — Posid. ap. Strab. III p. 144. Polyb. IV 44, 6.
V 5, 3. — (9. 10) Aristot. 1.. p. 362a, 23 et 358b, 2. Theophr.
1. 1. 4. 7. Sen. NQ V 18, 2. saluberrimus
autem omnium aquilo, noxius auster et magis siccus,
fortassis quia umidus frigidior est. minus esurire eo
spirante creduntur animantes. etesiae noctu desinunt fereflare d2pz
et a tertia diei oriunturhora oriuntur E2pva.S(J). ori- hora d2. in Hispania et Asia ab oriente
flatus est eorum, in Ponto ab aquilone, reliquis in partibus
a meridie. spirant autem et a bruma, cum vocantur
ornithiae, sed leniores et paucis diebus. permutant et
duo naturam cumut cum R2 situsitu R(?)v. sit r: auster Africae serenus, aquilo
nubilus.— § 128: Aristot. probl. 26, 31.
Theophr. 1. 1. 52 sqq. — (13) Verg. geo. I 432. omnes venti vicibus suis spirant, maiore ex
parte autem utautem ut ego. autem y. aut ut (uter p) ll.v. itaut D contrarius desinenti incipiat. cum proximiproxime F2pzva.G. -mi??? a. -mis F3. maxime y
cadentibus surguntsurgant a. -gat zC, a laevo latere in dextrumin dexteram y.om.a ut sol
ambiunt. de ratione eorum menstrua quarta maxime
luna decernit. isdem autem ventis in contrarium navigatur
prolatis pedibus, ut noctu plerumque adversa vela
concurrant. austroaustro— maiores fluctus eduntur quam aquilone,
quoniam ille inferusinferus ego. -rius aTfopy -rnus irv. cfr. § 138. 139. 189 med. ex imo marimaris dopva.S spiratspirat om.F1, hic summo.
ideoque post austros noxii praecipue terrae motus.— § 129: cfr.
Theophr. 1. 1. 5. — (20) Macrob. in som. Scip. I 6, 1. II 2, 17.
Plin. XXVIII 23. — (175, 2) Aristot. meteor. II 5 p. 361b, 14
(8 p. 366a, 17); probl. 25, 4. Theophr. 1. 1. 15 sqq. 18.31. Sen.
NQ V 8, 2. 3. — (5) cfr. Aristot. probl. 26, 6. 7. noctu
auster, interdiu aquilo vehementior, et ab ortu flantes
diuturniores sunt ab occasu flantibus. septentriones inpari
fere desinunt numero, quae observatio et in aliis multis
rerum naturae partibus valet; mares itaque existimantur
inparesimpares F2R2E2dTpv(S). -ri rG numerinumeri Fd1Tv(J). -resR1. -ris R2S. -ro Ead2pG. cfr. XXVII 123. sol et auget et conprimit flatusflatus — 3 conprimit om.F1: auget
exoriens, occidensoccidensque E(?)opyva.S(D), conprimit meridianusmeridianis F1R1ap.
-nis et oz (punctum pos.D) aestivis temporibus.
itaque medio dieidie F1Ra autiam y noctisin noctisF1Eay plerumque sopiuntur, quiaquia— 6 sopiuntur om.a
autquia aut F2dv(D). qui autr Dal. quia et o. quia p.deyparum liquet nimio frigore aut aestuet estu E1o solvuntur. et imbribus venti
sopiunturuenti sopiuntur om.opfz. exspectantur autem maxime unde nubes discussae
adaperuereadaperuere E2dopv. pparere y. aperuere F2. appar- r caelum. omnium quidem — si libeat observare
minimos ambitus — redire easdem vices quadriennio
exacto Eudoxuseudoxos d. -xonos F. xius o. -xinus a. -ximus E1. edoxus y. teod- E2 putat, non ventorum modo, verum et
reliquarum tempestatum magna ex parte. et est principium
lustri eius semper intercalariointer calari d(?)va.S anno caniculaecaniculae E(?)opyv(D). -lare FR. -lari adTS ortu. de
generalibus ventis haec.
(18-21) Aristot. meteor. III 1 p. 370b, 28. 371b, 2.
Sen. NQ V 12. Apul. de mundo 15. Lyd. ost. 44 p. 170b. Nunc de repentinis flatibus, qui exhalante
terra,interim —15 cuti om.a ut dictum est, coorti rursusque deiecti, interiminterim ll.v(G). iterum p. in terram C cum anon. ap.B(D) 111
obducta nubiumnubium R2v. niui- E2p.
nimi- r cutecuti F1RE1(a)S. ferie p, multiformes exsistunt. vagi quippe
et ruentes torrentium modo, ut aliquis placere ostendimus, 112
tonitrua et fulgura edunt. maiore vero inlati pondere
incursuque, si late siccam rupereruperint opva.H. rum-
pere nuper e (nuper F2. nuber F1) Fra nubem, procellam gignunt,
quae vocatur a Graecis ecnephias; sinsi F2in ras. vero depresso sinu
artius rotati effregerunteffigerunt F1Ea. effregerint pva. S. effug- o, sine igniigne R2(?)d2opv, hoc est sine fulmine,
verticem faciunt, qui typhon vocatur, id est vibratus ecnephias
. defert hic secum aliquid abruptumabreptum ova. G. arre- p e nube gelidagelida Edopa3v. -di r. calidiD,
convolvens versansque et ruinam suam illo pondereque—ponde om.F1R1E1a adgravans
acad FR1ao. et va.S locum ex loco mutansmu tat op rapida vertigine, praecipua
navigantium pestis, non antemnas modo, verum
ipsaante (pro ipsa) F1R1E1a navigia contorta frangens, tenui remedio aceti in
advenientem effusi, cui frigidissima est natura. idem
inlisu ipsoipso ll.v(S). -se R(?)L(J) repercussus correptaarrepta op secum in caelum refert
sorbetque in excelsum.Lucret. VI 300 sqq. Sen. NQ V 13, 3. Aristot. meteor.
III 1 p. 371b, 4. (Apul. de mundo 15). Lyd. ost. 44 p. 170b. quod si maioremaiores Ead2p depressae
nubisnubes F1Eadp eruperiteruperint Eap specuspecus Rdp. secus E1a, sed minus latoalto F1R1E1ava.G quam procella, nec
sine fragore, turbinem vocant, proxima quaeque prosternentem.
idem ardentior accensusque, dum furitfuerit FRaf.add. rubro colore R2, prester vocatur,
amburens contactacontracta FR1ap pariter et proterens.
non fit autem
aquilonius typhon, nec nivalisnec niuales FR.om.a autac (pro aut) d2op nive iacenteniue iacente
(-tem F) FRd1v. niuem iaciens opr ecnephias.
quod si simul rupit nubem exarsitquerumpit.. exardescit que .. habet op et ignemet ignem (-ne p) F2R2E2dopv. euertiginem r habuit,
nonaut non F2R2. ac non fz. aut va. G postea concepitconcipit pz. inc- o, fulmenfulminem (om. est) F1a. -men autem F2 est.—§ 134: cfr. Plut. plac. phil. III 3 p. 893f. — Cic. de div. II 49. —
Lucret. VI 426 sqq. Olympiod. ad Aristot. meteor. III p. 86 Idel. distat a prestere quo
flamma ab igniigne pva.H. hic late funditur flatu, illud conglobatur
impetu. vertex autem remeandoremediando F1R1 distat a turbine et quoet quo ll.G(S). quo dTv. quomodo fH
stridor a fragore, procella latitudine ab utroque, disiecta
nube verius quam rupta. fit et caligo beluaebelluae R2. nebulae D similissimilis in ego. -lisi F1R1a. -lis e R2. -lisF2E2cum ras.dpv. -li (U21)J in
nube, diranudire F1R1a. ???E1 navigantibus. vocatur et columna, cumcum R(?)v. con r spissatus
umor rigensque ipse sese om.F1E1a sustinet, ex eodem genere et aulonaulon (-one R2) cum R2coni. S. aut longum (-gaum F) FR1aT. in longum (Ed?)fp H. in longam v,
cum veluti fistulafistu lam Rava.H nubes aquam trahit.
Lyd. ost. 43 p. 168bc. (Arrian. ap. Stob. eel.
phys. 29 p. 610). Beda n. r. 30. Hieme et aestate rara fulmina contrariis
de causis, quoniam hieme densatusdensitas aeris y aër nubium crassioregrassiore Fa. gross- R1
corio spissatur, omnisque terrarum exhalatio rigens ac
gelida quicquid accipitaccepit F1RTVen. ignei vaporis exstinguit. quae
ratio inmunem Scythiam et circa rigentia aa om.F2y. ad F1R fulminum
casu praestat, ee F2yD.
et e opv. et r diversodiuersa y.cfr. Rück 2 p. 304 nimius ardor Aegyptum, siquidem
calidi siccique halitus terrae raroraras R2va.H(S) admodum tenuesque
et infirmaset infirmans F. -mis R1. firmas d2. om.d1TH Brot. densantur in nubes. vere autem et autumno
crebriora fulmina, corruptis in utroque tempore aestatis
hiemisque causis, qua ratione crebracrebra sunt F2f in Italiain italia fulmina d2ova.G, quia
mobiliormoblior o.
mollior py.prob. Rück 2 p. 304 coll. Lydiεὔκρατος σχεδὸν παρὰ πᾶν χωρίον.sed cfr. § 189 aer mitiore hieme et aestate nimbosa semper
quodammodoque ego. quoque ll.v vernat vel autumnat. Italiaeque partibus iisiis dpv.
his r,
quae a septentrione descenduntdescendunt Eaopv(D). discend- F1R1. disced- rG.
demendocfr. p. 181,21 ad teporem, qualis est
urbis etet om. opva.G Campaniae tractus, iuxta hieme et aestate fulgurat,
quod non inin om.F1RE1a alio situsitu euenit oz.
— 137: Sen. NQ II 31, 1. Arrian.
l. l. p. 608. Lyd. ost. 44 p. 170d. 172a. — Cic. de div. I 18 (v. 23. 24).
Obseq. 122.
Fulminum ipsorum plura genera traduntur.
quae sicca veniunt, nonnon om.y adurunt, sed dissipant; quae
umidahumide F2. um???e F1.
humore Ra, non urunturunt ll.v. adu- opy.prob. Rück 3 p. 237, sed infuscant. tertium est quod clarum
vocant, mirificae maxime naturae, quo dolia exhauriuntur
intactis operimentis nulloque alio vestigio relicto, aurum
et aes et argentum liquaturliquat y.cfr. Rück 2 p. 305 intus, sacculissaculis y. saec- F1. sec- R1a. (loculis Seneca) ipsis nullo
modo ambustis ac ne confuso quidem signo ceraesic nocere F1Ra. sine onere F2. Marcia,
... princeps Romanorumromanorum ll. -narum R3pv. matronarum coni. J, icta gravidalac. ego indicavi; excidit femina: cfr. VIII 119 et XXX VII 44 partu exanimato
ipsa citra ullum aliud incommondum vixit. in Catilinianiscati linianis R2v (J). -lianis r. cfr. XXXIII 34. -linanis (P)L. -ariisSD
prodigiis Pompeiano ex municipiomunicipis F1R. -piis Eap M. Herennius decurio
sereno die fulmine ictus est.
Sen. NQ II 41. — Paul. Festi p. 75. Fest. p. 229.
Augustin. civ. dei IV 23. Tuscorum litterae novem deos emittere
fulmina existimant, eaque esse undecim generum; Iovem
enim trina iaculari. Romani duo tantum ex iis servavere,
diurna attribuentes Iovi, nocturna Summano, rariora sane
eadem de causa frigidioris caeli. Etruria erumpere terraterrae F. e terra z.a (ea a p) terra opva.G
quoque arbitratur, quae infera appellatappellatur Ed. -antur opz, brumali tempore
facta saeva maxime et exsecrabilia, cum sint omnia, quae
terrena existimantexistimantur z, non illa generalia nec a sideribus
venientia, sed ex proxima atque turbidiore natura. argumentum
evidens, quod omniaomnia e F2RdD. -ia ae F1. -nia a va.S superiorasuperiora e Rea2oS. -ora ae F1. -ora a1. -orae F2. -ore dv(D)cfr. Rück 3 p. 237 e caelo decidentia
obliquos habent ictus, haec autem, quae vocantuocantur opzva. H. uo (om. cant terrena recto) R terrena,
rectosrectos et ego. -to sed F1 (R)a. -tos sed rv.— § 139: (179, 1. 2) Tertull. ad nat.
I 9. apol. 40. — (2 sqq.) Sen. NQ II 47. 48, 1. et quaequae ego. quia ll.v ex propiore materia cadunt, ideo creduntur
e terra exire, quoniam ex repulsurepulso a. repercusso op nulla vestigia eduntedant av. eduntll. H,
cum sit illa ratio non inferiinferni R2e corr. V a. H ictus, sed adversiaduersi a R2e corr. G. -si opv sa Fd. -so Ea. a Saturni
eaea FdRG. eo Ea. ea a pv sidere proficisci subtilius ista consectati putant, sicut
cremantia aa om.E1ap Martis, qualiter cum Volsiniiuulsinis Fad, oppidum Tuscorum
opulentissimumopulentum pz.om.o, totum concrematum estex
(pro est) R2S fulmine. vocant
et familiaria in totam vitam fatidica, quae prima fiunt
familiam suam cuique indepto. ceterum existimant non
ultra decem annos portendere privata, praeterquam autaut E2G. haec r. haec quae pv
primo patrimoniomatri monio va.S facta aut natali die, publica non ultra
tricesimum annum, praeterquam in deductione oppidi.
(12) cfr. Plin. XXVIII 14. Peter hist. Rom. fragm.
p. 79. 80. — Liv. I 10, 6. 12, 6. 31, 8. Varro LL VI 9, 94. Exstat annalium memoria sacris quibusdam
et precationibus vel cogi fulmina vel impetrari. vetus
fama Etruriae est, impetratum Volsiniosuulsinius (uol- F2) F. -sonios R1. -ius Ead.(uolsiniis et urbe et agris depopulatis f) urbem depopulatis
agris subeunte monstro, quod vocavere Oltamoltam ll.v (D).uoltan T. -tam G. olcam D It.p. 57 n.1. cfr. Vulcam XXXV 157, evocatum
aa R1EaTpD. o F1. et a F2R2. ??? a d1. fulmen a d2 Porsinaporsina E1aS. -sinna FR1E2. -sena pv(Brot.). -senna R2dTDal.cfr. XXXIV 29. 139. XXXV 191 (B) suo rege. et ante eum a Numa saepius hoc
factitatum in primo annalium suorum tradidittradit va.S(J) L. Piso,
gravis auctor, quod imitatum parum rite Tullum Hostilium
ictum fulmine. lucosqueluquosque R1. locosque d. lucos p.pro corrupt habet D2 et aras et sacra habemus interque
Statores ac Tonantes et Feretrios Elicium quoque
accepimus Iovem.Sen. NQ II 49, 1. 2. 39, 2. varia in hoc vitae sententia et pro
cuiusque animo. imperareimpetrare a. -ri p. imperari va.S naturaenatura a sacrasacris F.om.va.S audacis est credere,
nec minus hebetishebetis v. hab- FR. habitis r. auitis f beneficiisuene-
ficiis Jcum U23 abrogareabrogari D viresuiris FR1a 20 proficit F1dTEa, quando in
fulgurum quoque interpretatione eo profecit scientia, ut
ventura alia finite die praecinat et an peremptura sint
factumfatum F2v autaut apertura E3v. (salter aperiat) priuspotius
va.S alia factafata F2v quae lateant, innumerabilibus
in utroque publicis privatisque experimentis. quam ob
rem sint ista ut rerum naturae libuit, aliasalias .. alias ll.S. aliis .. aliis pv certa alias
dubia, aliis probata aliis damnanda: nos de ceteronos cetera va.S quae
sunt in his memorabilia non omittemusomittimus FR2aS. -tti R1.
Aristot. de mundo 4 p. 395a, 14 sqq. Lucret. VI 164.
Apul. de mundo 15. Isid. n. r. 30, 2; or. XIII 8, 2. Lyd. ost. 21
p. 88b. — (9) Sen. NQ II 20, 3. Ammian. XVII 10, 2. — (11) Varro
ap. Fest. p. 339 M. Cic. de div. II 43.
Fulgetrumfulgetra R2. -gora y prius cerni quam tonitruatonitrua R2yS. -tru R1. -trū rv(J). cfr. Rück 2 p. 305 audiri,
cum simul fiantfiuntFdTy, certum est, nec mirum, quoniam lux
sonitu velocior, ictum autem et sonitum congruere ita
modulante natura, sed sonitum profecti esse fulminis, non
inlati, etiamnum spiritum ociorem fulmine, ideo quati
prius omne et adflari quam percuti, nec quemquam tangi
qui priorquam prior R. quem prior a. qui D viderit fulmenfulmina R2 aut tonitruatonitrua FdTEaopv(S).-tru RG. -trum (Dal.)J audierit. laeva
prospera existimantur, quoniam laeva parte mundi ortusexortus y
estest om.FR1Ea. nec tam adventus spectatur quam reditus, sive ab
ictu resilit ignis sive opere confecto aut igne consumpto
spiritus remeat.(15) Cic. de div.
II 42. Lyd. ost. 22 p. 88c. in sedecim partes caelum in eo spectuspectu Fd1TRJ cum U 24. aspEad2zH. resp- v(S)
divisere Tusci. prima est a septemtrionibus ad aequinoctialem
exortum, secunda ad meridiem, tertia ad aequinoctialem
occasum, quarta obtinet quod est reliquumest reliquum dR2S. rel- est F2E(?)ov(J). rel- r ab occasu ad
septemtriones. has iterum in quaternas divisere partes,
ex quibus octo ab exortuortu FRE1aS sinistras, totidem e contrario
appellavere dextras. ex iisex iis v. sexies Ra.??? F1. ex his rC maxime diraedirae ll.(G)S. -ra v quae septemtrionesseptemtriones dyD. nem F1RE1aG. per septemtrionem (-nes v) F2E2v
ab occasuocca sum (del. ab) va.G attingunt. itaque plurimumperplurimum FREova. H refert unde venerint
fulmina et quo concesserint. optimum est in exortivas
redire partes. ideo cum a prima caeliparte caeli ay parte venerint et
in eandemeam FR1 concesserint, summa felicitas portendeturportendeturF2Eop.-ntetur F1R1. -ntur a. -nditur R2dv. est y, quale
Sullae dictatori ostentum datum accepimus. cetera adad ego. om. ll.v. pro coni. D2. cfr. XIII 133. XIV 133. XXIV 46. XXXVI 130
ipsius mundi portionemportion ego. -ne ll.v minus prospera aut dira. quaedam
fulgurafulgure (pro -rae) a. -gore F1R1.
fulmina R2. om z enuntiarenuntiare F1RadTp non putant fas nec audire, praeterquam
si hospiti indicentur ant parenti. magna huius observationis
vanitas tacta Iunonis aede Romae deprehensa est Scauro
consule, qui mox princeps fuit.(14) Plin. XXVIII 47. (cfr. Sen. NQ II 31, 2). —
(16) Tertull. apol. 48. noctu magis quam interdiu
sine tonitribus fulgurat.
Vnum animal, hominemhominum F1R1a, non semper exstinguit, cetera
ilicoilico Rao. ill- rv huic R2opz, hunc videlicet natura tribuentenature tribuendo F2 honorem, cum tot
beluae viribus praestent. omnia contrariascontraria??? F1. -ia a incubantincubans F1Ra partesparte R1. -te??? F1.
-tē a. in partes E2C.
homo, nisihomini si F1Ra convertatur in percussas, non respiratrespirat FdTE1azSalmant.P. exsp- R(?)E2V. cfr. XXVIII 47. superne
icti considuntconcidunt opzva.L. vigilans ictus coniventibuscontuentibus F1R1Eaop oculis, dormiens
patentibus reperitur. hominem ita exanimatum cremaricremari E2pv (D). -are FRdTS. -atum (concr- a) E1a
fas non est, condi terra religio tradidit. nullum animal
nisi exanimatum fulmine accenditur. vulnera fulminatorum
frigidiora sunt reliquo corpore.Plin. XV 134. Geop. VII 11.
XI 2, 7. Lyd. ost. 45 p. 172bc. — (22 sqq.) cfr. Suet. Aug. 90.
ex iisiis v. his ll.D, quae
terra gignuntur, lauri fruticem non iciticitF2R2v. iacit r nec umquam
quinque altius pedibus descenditdiscendit FR1y in terram. ideo pavidi
altiores specus tutissimos putant aut tabernacula pellibuspellibus ll.v(S).pedi- y. e pell- E3C
beluarum, quas vitulos appellant, quoniam hoc solum
animal ex marinis non percutiat, sicut nec enec ex d1Eva.S(J) volucribus
aquilam, quae ob hoc armigera huius teli fingitur. in
Italia interin (pro inter) R1a Tarracinamtarracinam R2dG(S). terr- (-nem FE1a) rv(H) et aedem Feroniaeferonia (-ā F. -ae a3) et urbes
F1Ra turres belli
Civilisbelli ciuilis ego. bellicis F2dEpv. -ces r. belli caesariani D temporibus desiere fieri, nulla non earum fulmine
diruta.
Lyd. ost. 6 p. 22ab. — cfr. Liv. III 10, 6. Val. Max.
I 6, 5. Dion. Hal. X 2. Praeter haec inferiorein inferiore R2S. om.oz caelo relatum in
monumenta est lactecelum lacte oz et sanguine pluissepluuisse F1REova.G(SJ,item infra) M'M'. aH. M. rv . Acilioacilio R2v (G).atti- aC. ati- r
C. Porcio cos. et saepe alias, sicut carne P.P. R(?)H cum Pighio. L. rv Volumnio
Servio Sulpicio cos., exque ea non perputruisseperpu truisse Frafozv. putr- dE(?)L quod non
diripuissent aves, item ferro inin F2R2E2dopv. a r Lucanis anno ante quam
M. Crassus aa R(?)v. in r Parthispartis FR1. -tes Ea interemptus est omnesque cum eo
Lucani milites, quorum magnus numerus in exercitu erat.
effigies quoquo ego. que ap.quae ll.v pluit ferri spongiarumferri spongiarum ego. spo- ferri (-rro op) ll.D. spo fere v similis fuit. haruspices
praemonuerunt superna volnera. L. autem Paulo C. Marcello
marcello v. -llono d. -llino ll cos. lana pluit circa castellum CarissanumcarissanumFEv. carisa- R1ad. capsa- R2. carifa- o. carupha- p. compsa .Se Vell. II 68,3.περὶ κάψαϝLydus, iuxta quod
post annumpost annum T. om.E1a.annum T. om.FR1. post om.o T. Anniusmanlius o Milomilo om.o occisus est. eodem causam
dicente lateribus coctis pluisse in acta eius anni relatum
est.
Lyd. ost. 6 p. 22c. Obseq. 41.
43. — (cfr. Verg. geo. I 474). — Plut. Mar. 17 med. Armorum crepitus et tubae sonitus auditos
e caelo Cimbricis bellis accepimus, crebroque et prius et
postea. tertio vero consulatu Mari ab Amerinisab amerinis B. a mamertinis ll.v et Tudertibus
spectata arma caelestia ab ortu occasuque inter se
concurrentia, pulsis quae ab occasu erant. ipsum ardere
caelum minime mirum estest om.FRa.an recte? et saepius visum maiorein maiore R1a igniigni R2S. igneF2dH(D). -nib; E2. ne r. ui o. ui ignis v
nubibus correptis.
Lyd. ost. 7 p. 24b-d. — § 149: (Aristot. meteor
I 7 p. 344b, 32). — Diog. Lae. II 3, 5. Plut. Lys. 12. Ammian.
XXII 8, 5. 16, 22.
Celebrant Graeci Anaxagoran Clazomenium
Olympiadis LXXVIII secundo anno praedixisse caelestium
litterarummilitiarum F2fa, tiae rarum F1R1 scientia, quibus diebus saxum casurum esset eex d. de R1. a o
sole, idque factum interdiu in Thraciae parte ad Aegos
flumen, qui lapis etiam nunc ostenditur magnitudine vehisuehibilis d2o,
colore adusto, comete quoque illis noctibus flagrante. quod
si quis praedictumre lictum Fa. ???ictum R1 credatcredat R2Edv. -dit r, simul fateatur necesse est,
maioris miraculi divinitatem Anaxagorae fuisse solvique
rerum naturae intellectum et confundiet con fundi R2dv. interfu- r omnia, si aut ipse
sol lapis esseesse Ev. esset (et R1) FRd. fuisset a aut umquam lapidem in eo fuisse credatur.
decidere tamen crebro non erit dubium.(22 sqq.) cfr. Sen. NQ I 6, 1. 3, 11.
— (23 sqq.) Beda n. r. 31. Aristot. de mundo 4 p. 395a, 33. -
Sen. NQ I 8, 3. 7. 3, 1. Aristot. meteor. III 2 p. 372a, 26. in Abydi gymnasio
ex ea causa colitur hodieque modicus quidem, sed quemquem R2Edv. quia r
in mediamedio ava.S terrarum casurum idem Anaxagoras praedixisse
narreturnarreturR2S. -rratur rv(J). cfr. nov. luc. p. 41 n.15. colitur et Cassandriaecasandriae FR1. Cas sandre a. alexandriae R2in marg., quae Potidaeapotid???e E. -die Fa. post idaea R2quondamquondā ego. om. ll.v. cfr. IV 36
vocitata est, ob id deductadeductae R2SD. ego ipse vidi in Vocontiorum
agro paulo ante delatum.
Arcus vocamus extra miraculum frequentes
et extra ostentum. nam nenec F2 pluviospluuis R1. -iis F1Ea. -iales oz quidem aut serenos
dies cum fide portendunt. manifestum est radium solis
inmissum cavae nubi repulsa acie in solem refringi;
eolorumque varietatem mixtura nubium, ignium, aërisaeris igniumque va.S
fieri. certe nisi sole adverso non fiunt nec umquam nisi
dimidia circuli forma nec noctu, quamvis Aristoteles
prodat aliquando visum, quod tamen fatetur idem non
nisi XXXXXX ego. tricesima ll.v(H)D.XIIII C(Brot.)cum Rhodig. exAristot. luna posse fieriposse fieri ego. fieri posse
yD. posse ll.v.Aristot 1. 1. 2 p. 371, 30 sqq. 5 p. 377a 11 sqq. 4 p,
375b, 12. Sen. NQ I 8, 6. 3, 11. fiunt autem hieme maxime
ab aequinoctio autumnali die decrescente. quo rursus
crescente ab aequinoctio verno non exsistunt, nec circa
solstitiumuncos posui cum U26 longissimis diebus, bruma verohoc pv a. S [id est brevissimisbreuissi-
mis diebus E(?)dpva.S ]
frequenterfrequenter F2dEv(J). -tes R2TS. om r., iidemidem F2R2a. id est F1. om.R1. item y sublimes humili sole humilesquehumilisque Fray sublimi,
et minores oriente aut occidente, sed in latitudinemlatitudinem dyv. altitudine (lati- E) ll dimissidimissi E1a isi y. diffusi F2v. -so F3. demissi rS,
meridie exiles, verum ambitus maioris. aestate autemautem Fd2RaS. uero E2v haec E1. om.d1y
per meridiem non cernuntur, post autumni aequinoctium
quacumque hora, nec umquam plures simul quam duo.
Aristot. de mundo 4
p. 394a, 32 sqq.; meteor. I 10. 11. 12. Sen. NQ IV 12. 3,6. 4, 1.
— (18-20) Beda n. r. 34. — (22) cfr. Plin. XXXI 33. Cetera eiusdem naturae non multis dubia esseeius FR1E1az
video:
grandinem conglaciato imbre gigniigne (pro imbre) FR1E1a et nivem
eodem umore mollius coacto, pruinam autem ex rore gelido;
per hiemem nives cadere, non grandines, ipsasque grandines
interdiu saepius quam noctu, et multo celerius resolvi
quam nives; nebulasnebula F1Rea1 -lā ova.G nec aestate nec maximo frigore
exsistere, rores neque gelu nequegelu neque om.FR1E1a ardoribus neque ventis
nec nisi serena nocte; gelando liquorem minuiminui v. -uere ll. om.p. cfr. XXXI 33, resolutaqueresolutaque R2S. sol- rv
glacie non eundem inveniri modum;
varietates colorum
figurarumque in nubibus cerni, prout admixtus ignisadmixtus ignis F2R2v. -tis signis r superet
aut vincatur.
(6) Sol. 5, 8. 11, 32. cfr. Cic. Verr. V 26. Sen. cons.
ad Marc. 17, 4. Praeterea quasdam proprietatesproprietates caeli ova. H quibusdam
locis esse, roscidas aestate Africae noctes, in Italiaitalie E. -lie Ra. -lia??? F1Locrislocris et v. ocrisie F2d. crisie R. -siae r
et in lacu Velino nullo non die apparereapperire F1. ape- R1E1a arcus, Rhodi
et Syracusis numquam tanta nubila obduci, ut non aliqua
hora sol cernatur, qualia aptius suis referenturre ferentur R2v. feruntur r locis.
haec sint dicta de aëre.
(10) cfr. Lucret. II 998. — (14) cfr. Cic.
leg. II 56. 63. — (18) Tertull. test. an. 4. Sequitur terra, cui uni rerum naturae
partium eximia propter merita cognomen indidimus maternae
venerationis. sic hominum illa, ut caelum deidiei F1a. dies F2o, quae nos
nascentes excipit, natos alit semelque editos et sustinetet sustinet ego. sustinet et ll. -net dyv
semper, novissime conplexa gremio iam a reliqua natura
abdicates, tum maxime ut mater operiens, nullo magis
sacra meritosacra (-ro F1) merito RF1H cum Dal. -ramento r. om.o quam quo nos quoque sacros facit, etiam
monimenta ac titulos gerens nomenque prorogans nostrum
et memoriam extendens contraultra coni. Haupt. brevitatem aevi, cuius
numen ultimum iam nullis precamurimprecamur d2va. G irati grave, tamquam
nesciamus hanc esse solan quae numquam irascatur homini.
(22) cfr. Plin.
XVIII 1. 2. — (186, 2) cfr. Sen. NQ VI 28, 1. — (4) Plin. XXIX 74.aquae subeunt in imbres, rigescunt in grandines, lumescunt
in fluctus, praecipitantur in torrentes, aer densatur nubibusin nubibus o,
furit procellis: at haec benigna, mitis, indulgens ususqueusibusque R2S
mortalium semper ancilla, quae coacta generat, quae sponte
funditeffundit R2S, quos odores saporesque, quos sucos, quos tactusquos iactos FR1E1a,
quos colores! quam bona fide creditum faenusfaenus S. fe- aH. foe- rv. om.oz reddit???ddit d1. dedit al. reddit d2. dedit R1a. ??? F1!
quae nostranostri va.S causa alit! pestifera enim animantiaan animantia alit? certe tacite supplendum est, vitali
spirituuitalis spiritus Fd1Tea habentehabent F2 culpamculpa RaT: illi necesse est seminasemi nata pv et om.FdE1a excipere et
genita sustinere; sed in malis generantium noxa est. illa
serpentem homine percusso amplius non recipitamplius non FradoS. non ampE(?)G. (non recipit amp- v) poenasque
etiam inertium nomine exigit. illa medicas fundit herbas
et semper homini parturit. quin et venena nostrinostrae o miseritammisertam F2R(?)G.
-ta v. -rie ita od3
instituisse credi potest, ne in taedio vitae fames, mors
terrae meritis alienissima, lenta nosnos d2E2pv(D). om.rS consumeret tabe, ne
lacerum corpus abruptaobrupta F1.abruta R1. obr- dTa dispergerent, ne laquei torqueret
poena praepostera incluso spiritu, cui quaereretur exitus,
ne in profundo quaesita morte sepultura pabulo fieret,
ne ferri cruciatus scinderet corpus. ita est, miserita
genuit id, cuius facillimo haustu inlibato corpore et cum
toto sanguine exstingueremur, nullo labore, sitientibus
similes, qualiterquo taliter va.G defunctos non volucresuolucres dTov. ris rG, non feraefere dEpv(D). -re F1R1aTo. -ra F2R2G attingerent
attingerentTopv(D). -ret FR2a3G. -re r terraequeterrae quo D servaretur qui sibi ipsiipsi E(?)a3oC.-se rv periisset.(17-19) cfr. Plin. XVIII 2. 3. XXXIV 138. verumet ut uerum F2R2va.H
fateamurfateatur F1R1aVen.: terra nobis malorum remedium genuit, nos
illud vitae facimusfacimus Ffa. fati- R1. fecimus R2E(?)ov venenum. non enimnos enim F2ova.H et ferro, quo
carere non possumus, simili modo utimur? nec tamen
quereremur merito, etiamsi maleficiimaleficti R1a causa tulisset. adversus
unam quippe naturae partem ingrati sumus. quasquasi oa3va.H
non ad delicias quasque non ad contumelias servitseruiat ova. H homini?
in maria iacitur aut, ut fretafr&ia R admittamus, eroditureroditur ll. G. eluitur oB. erudi- v. erui anon. ap. B. elidi- C. effodi- S (et dist.) cum Rhnkenio. al. cō-mittit epditur R2ad marg. . aquisaliquis F2,
ferro, igniigni (-ne T) ligno FdTao. ligno igni (-ne v) E(?)v(S).
ligno RpG, ligno, lapide, fruge omnibus cruciatur horis
multoque plus, ut deliciis quam ut alimentis famuletur
nostrisnostris (nīs) FRE2G(S). nis E1a. ???nis d.om.o.nostris. nisi H. (n???ris famul- pv). etet R1E2d2G(S). etiam R2. om.Fd1H. i E1a. illi op. illa zv. ut Jeconi.S tamen quae summa patiturpatitur opG. -iaturll.v(H) atque extrema
cutea cute FraS tolerabilia videanturuidentur op: penetramus in viscera, auri
argentique venas et aeris ac plumbi metalla fodientes,
gemmas etiam et quosdam parvulos quaerimus lapides
dist. va.S scrobibus in profundum actis. viscera eius extrahimus,
ut digito gestetur gemma, quoquod2opSalmant. quam E2v. om.rS. cfr. Rück 3 p. 238 petiturpetimus E(?)zva.S. quot manus
atteruntur, ut unus niteat articulus! si ulli essent inferi,
iam profecto illos avaritiae atque luxuriae cuniculi refodissent
. et miramur, si eadem ad noxam genuit aliqua!
ferae enim, credo, custodiunt illam arcentque sacrilegas
manus. nonnonne a3va.H inter serpentes fodimus et venas auri tractamus
cum veneni radicibus? placatiore tamen deaea R2 ob
haecob hoc Eava.S. add.utimur F2G, praem. v, quodque om.FdR1a.an ac caedes? omnes hi opulentiae exitus ad scelera caedesque
et bella tendunt, quodquequodque (-que a R2) ll.S. quamque C. quaeque v sanguine nostro rigamus insepultisque
ossibus tegimus, quibusque om.E(?)va.S tamen velut exprobrato
furore tandem ipsa se obducit et scelera quoque mortalium
occultat.
Inter crimina ingrati animi et hoc duxerimdixerim F2ava. G quod
naturam eius ignoramus.(22-188, 2) Beda n. r. 46. (cfr. Sen. NQ IV 11, 3). est autem figura
prima, de qua consensus iudicat. orbem certe dicimus
terrae globumque verticibus includi fatemur. neque enim
absoluti orbis est forma in tanta montium excelsitatecelsitate y,
tanta camporum planitie, sed cuius amplexus, si cunctacuncta (-nta F1) ll. (Beda) v. capita E3C e coni. coll. Sen. NQ IV 11. (iungenda liniarum ambitu)
liniarumlinearum Reaopva.S conprehendantur ambituambitus F1Ra. habitu o, figuram absoluti orbis
efficiat, idid om.y quod ipsa rerumre rerum Ee. ratio rerum et E3 naturanatura ll.D. -rae E3v cogitcogit ratio va.D, non isdemisdem ay. hisd- FR. eisd- E(?)opva.S(D) causis,
quas attulimus in caelo. namque in illo cava in se
convexitas vergit et cardini suo, hoc est terrae, undiqueincumbit undique y
incumbit. haec ut solida acad Ra. a??? F1. atque va.D confertaconferta a adsurgit intumescenti
similis extraque protenditurportenditur Fd1R1Ea. mundus in centrum vergit,
at terra exit aa (pro at) FdEa centroa (ad F2) centrum F, inmensum eius globum in formam
orbis adsidua circa eam mundi volubilitate cogente.
cfr. Macrob. in som. Scip. II 5, 23 sqq. — (16) Beda
tp. r. 34. Ingens hic pugna litterarum contraque
vulgiuulgi opinionem ova.G, circumfundi terrae undique homines conversisque
inter se pedibus stare, et cunctis similem esse verticemuer ticem (sc. terrae) ll. caeli uert- F2R2E2opyv. uert- caeli d2,
simili modo etet ego. ex ll.v quacumque parte mediamedia ll. -Iā a3v. om.p calcari, illo quaerente
, cur non decidant contra siti, tamquam non ratio
praesto sit, ut nos non decidere mirentur illi. intervenit
sententia quamvis indocili probabilis turbae, inaequali
globo, ut si sit figura pineae nucis, nihilo minus terram
undique incoliincludi y.(19-23) Beda n. r. 45.— (189, 1-3. 6) Dicuil
9, 11. — (3. 4) cfr. Sen. NQ IV 11, 2. sed quid hoc refert, alio miraculo exoriente,
pendere ipsamipsas Fd1a. -sos R1d2va.B ac non cadere nobiscum, ceu spiritus vis,
mundo praesertim inclusi, dubia sitdubium sit an F2d2ecorr. va.G, aut possit cadere,
natura repugnante et quo cadat negante. nam sicut ignium
sedes non est nisi in ignibus, aquarum nisi in aquis,
spiritus nisi in spiritunisi sit in spiritu sic R2. nisi in a. in F.omR1E1, sicsic et Beda. ita ova.S terrae, arcentibuscohaerentibus Beda cunctis, nisi
in se locus non est. globum tamen effici mirum est in
tanta planitie maris camporumque. cui sententiae adest
Dicaearchus, vir in primis eruditus, regum cura permensus
montes, ex quibus altissimum prodidit Peliumpelion va.D 3 dist.C
MCCL passuum ratione perpendiculi, nullam esse eam
portionem universae rotunditatis colligens. mihi incerta
haec videtur coniectatio, haudaut FR. an p ignaroignaro C(D).
-ros R2. -noto R1S. -noro rv quosdam Alpium
vertices longo tractu nec breviore quinquaginta miliummilium FdR1S. -lia R2ap.
-libus E(?)v (D)
passuum adsurgere. sed vulgo maximemaxime FR1aozv. -ma a3rB haec pugna est,
si coactam in verticem aquarum quoque figuram credere
cogatur. atqui non aliud in rerum naturanatureFro adspectu
manifestius. namquenam FdR1E1a et dependentes ubique guttae parvis
globantur orbibus et pulveri inlatae frondiumque lanugini
inpositae absoluta rotunditate cernuntur, et in poculis
repletis media maxime tument, quae propter subtilitatem
umoris mollitiamque in se residentemresidente FraT ratione facilius
quam visu deprehenduntur. idque etiam magis mirum,
in poculis repletis addito umore minimo circumfluere
quod supersit, contra evenire ponderibus additis ad vicenos
saepe denarios, scilicet quia intus receptarecepta
Fa3v. -tu a. -tum d2in ras.Ep. -t R1. -ta saepe R2 liquorem in
verticem attollant, at cumulo eminentiemi nenti R2S. -te rv infusa delabanturdilabantur va.D.
eadem estest om.FR1a causa, propter quam e navibus terra non cernatur
, e navium malis conspicuaconspitia F1. -iciatur R2, ac procul recedenterecedente dv. prec- F. proc- R2Ea.
protend- R1
navigio, si quid quod fulgeat religetur in mali cacumine,
paulatim descenderedestendere F. dist- R1a videatur et postremo occulteturconculcetur a. excuFR1. exu- E.
denique oceanus, quemfatemur ultimum, quanamquan FR1. qui in a alia
figura cohaereretcoheret FR1a atque non decideret nullo ultraintra FdR1E1a1 margine
includente? id ipsumid ipsum R1dTS. in id ips- Ffa. id ips- nullum R2. ips- E1. ips- id E2v ad miraculum redit, quonam modo,
etiamsi globetur, extremum non decidat mare. contra
quod, ut sint planaplena FE1a maria et qua videntur figura, non
posse id accidere, magno suo gaudio magnaque gloria
inventores Graeci subtilitate geometrica docent.(10-19) Beda n. r. 44. namque
cum e sublimi in inferiora aquae ferantur et sit haec
natura earum confessa nec quisquam dubitet in litore
ullo??? illo d2. ultro coni.D2 accessisse eas quo longissime devexitas passa sil,
procul dubio apparere, quo quid humilius sit, propius
aa ll.v(S).del.B centro esse terrae, omnesque linias, quae emittantur
ex eo ad proximas aquas, breviores fieri quam quae ad
extremum mare a primis aquis; ergo totas omnique ex
parte aquas vergere in centrum ideoque non decidere,
quoniam in interiora nitantur.
cfr. Sen. NQ
III 3. 15, 1. 7, 3 et 4. 4. 5. — (23. 24) cfr. Mela III 44. 45. -
§ 167: MCap. VI 617-619. cfr. Berger Eratosth. fragm. p. 91.
(cfr. Vellei. II 106, 3. Tac. Germ. 34. Plin. VI 58). Quod ita formasse artifex naturanaturae FfT credi debet,
ut, cum terra arida et sicca constare per se ac sine
umore non posset, nec rursus stare aquaaque dT. aquis F1Ra nisi sustinente
terra, mutuo inplexuin flexu Ea. compl - dT. ampl- va.G iungerenturfungerentur F1R1a1dT, hac sinus pandente,
illa vero permeante totam, intra extra, supra infra,infra Beda. om. ll.v. cfr. Welzhofer p. 39 venis
ut vinculisan ut cuniculis? discurrentibus, atque etiam in summis iugis
erumpente, quo spiritu acta et terrae pondere expressa
siphonum modo emicat tantumque a periculo decidendi
abest, ut in summa quaeque et altissima exsiliat. qua
ratione manifestum est, quare tot fluminum cotidiano
accessu maria non crescant.
est igitur in toto suo
globo tellus medio ambitu praecincta circumfluo mari,
nec argumentis hoc investigandumuestigandum FRd2SJ, sed iam experimentis
cognitum.
A Gadibus columnisque Herculis Hispaniae
et Galliarum circuitucircuits Fado totus hodie navigatur occidens.
septentrionalis vero oceanus maiore ex parte navigatus
est, auspiciis Divi Augusti Germaniam classe circumvecta
ad Cimbrorum promunturium et inde inmenso mari prospecto
aut fama cognito Scythicam ad plagam et umore
nimio rigentia. propter quod minime verisimileuerisimilis F1a est illic
maria deficere, ubi umoris vis superetsupere F1Ra. iuxta vero ab
ortu ex Indico mari sub eodem sidere pars tota vergens
in Caspium mare pernavigata est Macedonum armis Seleuco
atque Antiocho regnantibus, qui et Seleucida et Antiochida
ab ipsis appellari voluere.MCar VI 619-621. —§ 169. 170: MCap. VI 621. et circa Caspium multamulto F1a. -to labore d2z. mare R1 oceani
litora explorata parvoque breviusbreuibus F1a quam totus hinc aut
illinc septentrio eremigatuseremigatus E2(?)v.rem- ll.(MCap.), ut iamiam ego. tamen ll.v coniecturae locum sic
dist. egoquoque non relinquat ingensingeniisR1. id R2 argumentum paludis Maeoticaemeotiae F. -tie ad1. -tide Rd2,
sive ea illius oceani sinus est, ut multos adverto credidisse,
sive angusto discreti situ restagnatio. alio latere Gadium
ab eodem occidente magna pars meridiani sinussitus F1R1a ambituambitu E(?)v. om.o. -tus r
Mauretaniaemauritaniae R aova.S navigatur hodie. maiorem quidem eius partem
et orientis victoriae Magni Alexandri lustravere usque in
Arabicum sinum, in quo res gerente C.C. om.FR1adT Caesare Augusti
filio signa navium ex Hispaniensibushispanensibus Ea. -niensium R2 naufragiis feruntur
agnita.Mel III 90. Nepos fr. 48. Halm. Cael. Ant. fr. 56
(Peter p. 107). et Hanno Carthaginis potentia florente circumvectus
a Gadibus ad finem Arabiae navigationem eam prodidit
scripto, sicut ad extera Europae noscenda missus eodem
tempore Himilco. praeterea Nepos Cornelius auctor
est Eudoxumeudoxiū???F2d2 -ius F1Ea quendamquondam FE1a. qu???n d1 sua aetate, cum Lathyrumlatyrum
Ra. -thurum H regem
fugeret, Arabico sinu egressum Gadesgadium E1a. gad???F1. ???ad???R1. cades R2 usque pervectum,
multoque ante eum Caelius Antipater vidisse se qui
navigasset ex Hispania in Aethiopiam commercii gratia.
Nepos fr. 47. Mela III 45.idem Nepos de septentrionali circuitu tradit Quinto Metello
Celeri, Afraniofrani a. C. (L. H) Afranii va.D. africani RVen. in consulatu collegae, sed tum Galliae
proconsuli, Indos a rege Sueborumsue borum FraD2. cfr. IV 81.100. sueuo- r(?)v. botorum Mela dono datos, qui ex
India commercii causa navigantes tempestatibus essent in
Germaniam abrepti. sic maria circumfusa undique dividuo
globo partem orbis auferunt nobis, nec inde huc nec hincneque hinc F2dE2o2. neque F1E1ao1
illo pervio tractu. quae contemplatio apta detegendae
mortalium vanitati poscere videtur, ut totum hoc, quicquid
est, in quo singulis nihil satis est, ceu subiectum
oculis quantum sit ostendam.
Iam primum in dimidio conputari videtur,
tamquam nulla portio ipsi decedatdecedat F2pzv.cidat F1dEo. -dit a. -datur R(?)G oceano, qui toto circumdatus
circumdatur R medio et omnes ceteras fundens recipiensque
aquas etetom.FR1ao quicquid exit in nubes acac v. hac R. aut ro sidera ipsa tot ac
tantaetota tante do. tota & ante
F1Ra. tot et tante F2va.S magnitudinis pascens, quo tandem amplitudinispascens — amplitudinis F2dv. om.r spatio
credeturcrederetur FRa. (terra creditur habitari ova.G) habitare? inproba etet om.F1Ra infinita debet esse tam vastae
molis possessio.Beda tp. r. 34. — Cic. som. Scip. 6,13 (Macrob. II 17.
18. 21). Verg. geo. I 233 sqq. Mela I 4. MCap. VI 602. addeadde E2opv. age r quod ex relictorelicto spatio opva.G plus abstulit caelum.
nam cum sint eius quinque partes, quas vocant zonas,
infesto rigore et aeterno gelu premiturpremitur gelu Eova. G omne, quicquid
est subiectumuerticem (om. huno) y duabus extremis utrimque circa vertices,
hunc, qui trionum septemtrionē septem F. septē trionē a. -mtrio (G. -ion v) E(?)va.S vocatur, eumque, qui adversus
illi austrinus appellatur. perpetua caligo utrobique et
alieno molliorum siderum adspectu maligna ac pruina tantum
albicans lux. verum mediauerum media ego. uero med- ll.v. med- uero E3G. (dist.G) terrarum, quaqua R2a2v. quae FE. que r solis orbita
est, exusta flammis et cremata comminus vapore torreturtorrentur FraSJ.
circaet circa a. circa quam opva. G duae tantum inter exustam et rigentes temperantur
eaeque ipsae inter se non perviae propter incendium siderum
siderum ll. P H. -ris R2ov(S).(11) Beda n. r. 42.— (12) cfr. Plin. VI 31. ita terraeterre et tres Fa. -restres Rd tres partes abstulit caelum; oceani rapina
in incerto est. sed et relicta nobis una portio haud scio
an etiam in maiore damno sit, idem siquidem oceanus
infusus in multos, ut dicemus, sinus adeo vicino accessu lib.3 sqq.
interna maria adlatrat, ut centumuicentum F. u ce- a. uice num R1 quindecim milibus passuum
Arabicus sinus distet ab Aegyptio mari, Caspius vero
CCCLXXV a Pontico, idem interfusus intratintra D cum U29 per tottota F1Rad maria,
quibus Africam, Europam, Asiamasiam FdTaoG(S). -mque rv(L)D dispescitdispesci R1. -pcit a. -pertit ova.G. dumdispertit z, utut ego. om. ll.v quantum
terrarumdist. H occupetoccupet FdRav. -patE(?)H.petur (om. conputetur) op?(18) cfr. Sen. NQ I prol. 11 sqq. conputetur etiamnumetiamnum ego. -unc. ll.v mensura tot fluminum
, tantarum paludiumpaludium ll.v(S). -dum doC, addantur etet ll.dopv. ac D lacus, stagna, iam
elata in caelum et ardua aspectu quoque iuga, iam silvae
dist. J vallesque praeruptae et solitudines ac milleac mille FdEaop. et mille R(?)v causis deserta;
detrahantur haehaec FdR1a tot portiones terrae, immo vero, ut plures
tradidere, mundi punctopunctus d2inras.ova.J (neque enim aliud est terra in
universo): haec est materia gloria nostrae, haec sedes.
hic honores gerimusregimus FR1E1a, hic exercemus imperia, hic opes
cupimus, hic tumultuamurtumultuatur ova.H humanum genus, hic instauramus
bella etiam civilia mutuisque caedibus laxiorem facimus
terram! et, ut publicos gentiumfurores transeam, haec,
in qua conterminos pellimus furtoque vicinicaeni F1R1 caespitem
nostro solo adfodimusadfodimus ll.v. ordimur opz.prob. Gronov. et Rück 3 p. 239, ut, qui latissime rura metatus fuerit
ultraque famamfamam ll.v(S). fines (Sabell.) C exegerit adcolas, quota terrarum parte
gaudeat vel, cum ad mensuram avaritiae suae propagaverit
, quam tandem portionem eius defunctus obtineat?
cfr. MCap. VI 601. 602. Mediam esseesse terram F2zD mundi totiustotius terram va. G haut dubiisdubie F1R1E1a constat
constat terram o argumentis, sed clarissimocla rissime E(?)pva.D aequinocti paribus horis.
nam nisi in medio essetesset om.F1R1E1a.an recte?, aequales dies noctesque haberehabere (sc. terram) R2opv. -ret F1R1a. -ri F2dE(?)C
non posseposse Edopv. ent rS deprehenderedeprehendere FR1E1aTJ. -rē d. -rent E2. -retur op.runt R2v(Brot.). -dunt H estest ego. et ll.v dioptraequedioptraeque ego.ae quae ll.v. in ap spat. vac. vel maxime confirmant
id confirmant E2v. ut conf- F2dp, cumcum R2E2pv. cum et dT. et r aequinoctiali tempore ex eadem linia ortus
occasusque cernaturcernatur — 11 occasus quae om.F1R1E1a, solstitialisolstitiali exortu F2E2T. -li occasu R2. -lis exortus va.S exortus per suam liniam,
brumali occasusbrumalis occasusque R2. om. que T. -lisue
occasus va.S. quae accidere nullo modo possent nisi in
centro sitasita esset E3pv (sc. terra).
(20). 178: Beda
n. r. 46 (cfr. n. r. 6. tp. r. 32). — MCap. VI 593. Tres autem circuli supra dictis zonis inplexi
inaequalitates temporum distingunt: solstitialis a parte
signiferi excelsissima nobis ad septentrionalem plagam versus
, contraque ad alium polum brumalis, item medio ambitu
signiferisigniferiFER3ov. -fero R2a. -fer d. signi (om. feri orbis ince) R1 orbisobis F1.bis ao incedensincidens F1E1a. descendens R2 aequinoctialis.
Reliquorum quae miramur causa in ipsius terrae
figura est, quam globo similem et cum ea aquasaqua R2ao. -uam z. quasi F2 isdem
intellegitur argumentis. sic enim fit haut dubie, ut
nobis septentrionalis plagae sidera numquam occidant, contra
meridianae numquam oriantur, rursusque haec illisab illis ova.G
non cernantur, attollente se contra mediosmedio sui F1. -10 (-ios a3) fitu a visus terrarum
globo.(4) Manil. I 215 sqq. septentriones non cernit Trogodytice et confinis
Aegyptus, nec canopum Italia et quem vocant Berenices
crinemcrines F1RE1a, item quem sub Divo Augusto cognominavere Caesaris
thronon, insignesinsignis (-nes Fa) sibi (ibi zv) stella
Feazva.G ibi stellas. adeoqueab eoque Ra manifesto
adsurgens fastigium curvatur, ut canopus quartam fere
partem signi unius supra terram eminere Alexandriae intuentibus
videatur, eademeandem Fa a Rhodo terrain quodammodo
ipsam stringere, in Ponto omnino non cernatur, ubi maxime
sublimis septentrio. idem a Rhodo absconditur
magisque Alexandriae, in Arabia Novembri mense, prima
vigilia occultus, secunda se ostendit, in Meroë solstitio
vesperi paulisper apparet paucisque ante exortum arcturi
diebus pariter cum die cernitur.(18-25) Beda n.
r. 6. navigantium haec maxime
cursus deprehendunt, in alia adverso, in alia prono
mari, subitoque conspicuis atque ut e freto emergentibus,
quake in anfractu pilae latuere, sideribus. neque enim,
ut dixere aliqui, mundusita mundus Beda hochic opzva.G polo excelsiore se attollit—
autaut ll.G. ut opz(Beda)v. ??? ut d. ita ut D undique cernerenturnon cernantur (-nerentur o) opva. G haechaec (ac F1) ll.
om.dT (Beda) sidera —, verum haec eadem
quibusquequibusque F2dR2ov. -bus r proximis sublimiora creduntur eademque
demersadimersa Ea. dim???sa o longinquis, utque nunc sublimis in deiectu positis
videtur hic vertex, sic inin del. H illam terrae devexitatemilla terre deuexitate o transgressis
trans uectis R2 illa se attolluntse attolluntur Ra, residentibus quae hic excelsa fuerant
, quod nisi in figura pilae accidere non possetposse F1Ra.
MCap. VI 594. — (26-196, 8) Beda n. r. 23.—
cfr. MCap. VI 591. 592 extr. Ideoet ideo FdRa. ideoque va.S defectus solis achac R. et o lunae vespertinos orientis
incolae non sentiunt nec matutinos ad occasum habitantes,
meridianos vero seriusserius aD. sepius FR2o. se i???us R. saepius rv nobisnobis
illi D. nobis R2. -bi??? R1. -bili r. cfr. MCap. illi. apud Arbilamarbilam J coll.V 141. -belam R2Bas.(S). -la G. arabiam ll.v (H) Magni
Alexandri victoria luna defecisse noctis secunda hora est
proditaprodita est R2va.S. -ta R1 eademque in Sicilia exoriens. solis defectum Vipstano
Vipstano H cum Ursino fam. Rom.p. 28.
cfr. Tac. ann. XIV 1. -sanio R2G. -no a3v. uipiano r et Fonteio cos., qui fuere ante paucos annos, factum
pridie kalendas Maias Campania hora diei inter septimam
et octavam sensit, Corbulo dux in Armenia inter horam
diei decimam et undecimam prodidit visumuisuR1E2a1. -so E1. Usū F1, circuitu globi
alia aliis detegente et occultante. quod si plana esset
terra, simul omnia apparerent cunctis noctesque non fierent
inaequales; nam aequenam aeque R(?)H. n??? q. a1.
neque rv. nam d1T. nam n??? d2 aliisaliis ll.v(H). -ias C quam in medio sitis paria
duodecim horarum intervalla cernerentur, quae nunc
nonnonF2RdTzv(H). om.rG in omniin omni R2E2d2in ras.Tzv. omni F2.
nomini F1R1. -ine E1a parte simili modo congruunt.
(14. 15) Beda n. r. 23. Ideo nec nox diesquean diesue?, quamvisquamuis FdRapv(S).
quaeuis E(?)C eademeadem om.a, toto
orbe simulsimilis d2p est, opposituopposito F1R1p globi noctem aut ambitu diem
adferente. multis hoc cognitum experimentis, in Africa
Hispaniaque turrium Hannibalis, in Asia vero propter piraticos
terrores simili specularum praesidio excitato, in
quis praenuntiospraenuntios R2S. -tio??? d1. -tio ē d2. -tiatiuos E2G. -tia-
tos v. pr???n???ciatio sidiosos F2. praesidio r ignessignis R1. -ni F1 sexta hora diei accensos saepe conpertum
est tertia noctis a tergo ultimis visos. eiusdem
Alexandri cursor Philonides ex Sicyonesitione o. iicyonē F1. icione a. -n??? (iic- R1) R Elinelin E2G. om.r. ad helin (elin v) d2in ras.opv mille et ducenta
stadia novem diei confecit horis indequeindeque E2opv. inde r.om.d, quamvis
declivi itinere, tertia noctis hora remensus estreuersus est (om.saepius) opz saepius.
causacausae F1Ea, quod eunti cum sole iter erat, eundemeundemque d2opzva.G remeans
obvium contrario praetervertebatp??????uertebatF1R1ova. G occursu. qua de causa
ad occasum navigantes, quamvis brevissimo diediei F1R1Ea, vincuntiungunt Ea
spatia nocturnae navigationis, ut solem ipsum comitantes.
Beda tp. r. 31.MCap. VI 595. Beda
n. r. 48. — (10) cfr. Plin. VI 217. 218. Vasaque horoscopahoroscopa v(S).pica J. -pii Beda. oroscopia R2. orospica a. oro??? R1. horo-spica dEpH. horisp- FT non ubique eadem sunt
usui, in trecenis stadiis aut, ut longissime, in quingenisquingenis U30. -entis ll.vdist.P mutantibus semetsemitū (-tā a) maris Fea umbris solis. itaque umbilici, quem
gnomonem appellant, umbra in Aegypto meridiano tempore
aequinoctii die paulo plus quam dimidiam gnomonis mensuram
efficit, in urbe Roma nona pars gnomonis deest umbrae
, in oppido Ancona superest quintaquinta om.a. (Quinta, decima H) tricesima, in
parte Italiae, quae Venetia appellatur, isdem horis umbra
gnomoni par fit.
cfr. Berger
Eratosth. fragm. p. 124.
Beda n. r. 48. — (14) cfr. Plin.
VI 183. V 59. Strabo I p. 114.— Lucan. II 587.—(20) Plin. VI 171.
Similisimili quidem Beda modo tradunt in Syene oppido, quod
est suprasuper Beda Alexandriam quinque milibus stadiumstadio rum E(?)dova.S(D), solstiti die
medio nullam umbram iaci puteumque eius experimenti
gratia factum totum inluminari. ex quo apparereappareret Beda tumtum om.o
solem illi loco supra verticem esse, quod et in India supra
flumen Hypasim fieri tempore eodem Onesicritus scribitscripsit d(Beda) va. S. cfr. p. 198,11.
constatque in Berenice urbe Trogodytarum, et indeet inde d2opv(D).unde rS stadiis
IIII.DCCCXX in eadem gente Ptolemaide oppido, quod in
margine Rubri maris ad primosprimos F2dR2ov. -mum r elephantorum venatus
conditum est, hoc idem ante solstitium quadragenis quinis
diebus totidemque posteapost (p1F2) eosF2o (Beda) fieri, et per eos XC dies in
meridiem umbras iaci.cfr. Strabo I p. 32. II p. 77. Ammian. XXII 15, 31.
MCap. VI 593. — cfr. —Plin. VI 69. rursus in Merö— insula haechaec om.d1. quae Beda. quae est ova.H
caputquecaput quęęF2. apudque d1. apud y. caput d2o (Beda)va.H gentis Aethiopumet quinqueova. H V milibus stadiumstadiorum R (?) oyva. S a Syene in
amne Nilo habitatur — bis annoin anno y (Beda) absumi umbras, sole
duodevicesimam tauri partem et quartam decimam leonis
tunctuncF2D. hunc r. om.dopv obtinente. in Indiaeindia R2va.G(S) gente Oretum mons est Maleus
nomine, iuxta quem umbrae aestate in austrum, hiemehieme ad opy(Beda)va.G in
septentrionemVII triones iaciunt y iaciuntur. quindecim tantum noctibus ibi
apparet septentrio. in eadem India Patalis, celeberrimo
portu, sol dexter oritur, umbrae in meridiem cadunt. septentrionem
septentrionū F1a ibi Alexandro morante adnotatum prima tantum
parte noctis aspici. Onesicritus, dux eius, scripsit,
quibus in locis Indiae umbrae non sint, septentrionem
non conspici, et eaet ea Edopv(J). ex ea y. ea FR2aS. a R1. ex eo (Beda)D2 loca appellari ascia, nec horas dinumerari
denumerari y ibi.
etet FdTE1ay(Beda)S. ex R. et in opv.at in E3C(D) tota Trogodytice umbras bis quadrag
enisXLV Fa. quadraginta quinque ropv. cfr. p. 197,23 quinis diebus in anno Eratosthenes in contrarium
cadere prodidit.MCap. VI 695.
Beda tp. r. 31. — cfr. Strabo II p. 133. — Plin. IV 104. Caes.
BG V 13, 3. cfr. Berger Eratosth. fragm. p. 124.
sic fit, ut vario lucis
incremento in Meroë longissimus dies XIIXV y horashoras om.Ead1Ty aequinoctiales
et octo partes unius horae colligat, Alexandriae vero
XIIII horasXIII horas o, in Italia XV, in Britanniabrit tania (-nnica a) hispania Fra XVIIXVIII y, ubi aestate
lucidae noctes haut dubiedubi F1R. -biad1T. -bitare D se promittuntfe promittunt ego. cfr. XV 1107.(X 82). repromittunt (???e pro- R) F2dTRopv. -itiū . -ittit y. promunt Ea.promittunt S. perm- D, id quod cogit
ratio credi, solstiti diebus accedente sole propius verticem
mundi angusto lucis ambitu subiecta terrae continuos dies
habere senis mensibus noctesque e diverso ad brumam
remoto.Dicuil 7, 7. — (cfr. Diog. Lae. II 1). quod fieri in insula Thyle Pytheas Massiliensis
scribitqui (quaes F1) scribit E1a. scribsit y2i. -psit E2pva.S, sex dierum navigationenauigationem y in septentrionemseptentrionali Fa. -on??? R1 a Britannia
distante, quidamquaedam FR1a vero et in Mona, quae distat a Camaloduno
Britanniae oppido circiter CCCC milia R2S. -libus E (?)d ov (J), adfirmant.
Vmbrarum hanc rationem et quam vocant
gnomonicen invenit Anaximenesanaxima R1Ea.man F (reliquis abruptis traiectione quaternionum, qua factum est ut hic sequantur IV 67 acellatusam—V 34 cubitorum altitudi: cfr. D mus. Rhen. XIII p. 369 sqq. Milesius, Anaximandrianaximandri—9 diximus om.l, de
quo diximus, discipuluset thaletis discipulus d2lva.G(Brot.), primusqueprimus qui dT horologium, quod ap- 31
pellant sciothericon, Lacedaemone ostendit.
Varro
ap. Gell. III 2, 4-7 (Macrob. I 3, 2). Suet. fragm. 113 R. Cen-
sorin. d. nat. 23, 3. Lyd. mens. II 1 (2). Beda de die 3. Isid. or.
V 30, 4; n. r. 1, 2.— cfr. Plut. quaest. Rom. 84 p. 284. Serv.
Aen. VI 255. X 216.
Ipsum diem alii aliter observavereobseruant y: Babylonii
inter duos solis exortus, Athenienses inter duos
occasus, Vmbri a meridie ad meridiem, vulgus omne a
luce ad tenebras, sacerdotes Romani et qui diem finierediffiniere d2pva.S(D)
civilemciuitatemF1R1a, item Aegyptii et Hipparchus a media nocte in
mediam. minora autem intervalla esse lucis inter ortus
solis iuxta solstitia quam aequinoctia apparet, quia positio
signiferi circa media sui obliquior est, iuxta solstitiumsolstitia y
autem rectior.
cfr. Vitr. VI 1, 3 sqq. 9. 11.
Veget. r. mil. I 2. Firm. Matern. math. I 3, 1. Isid or. IX 2, 105. Contexenda sunt his caelestibus nexa causis.
namque etet om.R1pva.S Aethiopas vicini sideris vapore torreri adustisque
similes gigni, barba et capillo vibrato, non est dubium,
et adversa plaga mundi candida atque glacialiatque glaciali candida opva.S cute esseesse om.y
gentes, flavis promissaspromissaF1ad. propensas p.om.o crinibus, trucestrucis R2S. crocis y vero exexE(?)opv(J).et rS. ob d2in ras. caeli
rigorerigorē RadS has, illaset illas va.H mobilitate sapientesmobili-tate sapientes D coll. Veget. r. mil. 12. (-tem sap- U32). -tes (-tem y)habentes ll.v(S). -te hebetes (Rhodig.) H(J). de re cfr. Vitruv. VI 1, 3 sqq., Plin. VI 187, de dictione XI 221. XXII 119, ipsoqueipso R2S.sorum F2 crurumcrinium pva. G
argumento illis in superainsuper Fa.an in superas? sucum revocari natura vaporis,
his in inferas partes depelli umoreumoris RS. humo a deciduo; hic graves
feras, illic varias effigies animalium provenire et maxime
alitumalituum Fa multasmultas ego. in (etin E2v) mu- ll.S. an innumeras? In—uolucres del. vult. D figuras igniigniF1. signi R2. -ne E1a. -no R1. cigni dT. gigni ryv volucresuolucrisF1R1a. -cri R2; corporum autem proceritatem
utrobique, illic ignium nisu, hic umoris alimento;
medio vero terrae salubrisalubris E2opva.S. -bro y utrimque mixtura fertilesfertiles ego.lis ll.v ad
omniaomnia E2B. -n??? R. -ne DE1a. -nes Fdopiv. om??? y tractus, modicosmodicos DfaJ. -cus dopyrv corporum habitus magna et in
colore temperietemperie oS. -iae F1. -ia E1
-ie' R2. -ies F2E2pyv, ritus molles, sensus liquidosliquidos F2Rdyv(J). -dus oprB, ingenia
fecunda totiusque naturae capacia, isdem imperia, quae
numquam extimis gentibusex timis gentibus B. extimescen- ll.v fuerint, sicut ne illae quidem
his paruerint, avolsae ac pro numinenumine ego. nunciate DR1a. -ntiat??? Ep. ???atae F1. unitate F2R2dTv(S). immanitateB (D). locus nondum sanatus naturae urguentis
illas solitariae.
(201, 2 sqq.) Cic. de div. I 112. — (201, 8 sqq.) Diog.
Lae. I 11, 2. (Ammian. XXII 16, 22). Babyloniorum placitaplacita et F2R2TS. -te etd2in ras. -tae F1. -ta??? R1. -te a. -ta Ev et motus terrae hiatusque
, quaqua D1F1D.qita (qua?)R2. qia D2. quae F2d. que E1a. q. R1. et E2pv cetera omnia, siderum viuī a. ut R1. u??? F1. (ui siderum va.S) existimant fieri, sed illorum
trium, quibus fulmina adsignant, fieri autem meantium
cum sole aut congruentium et maxime circa quadrata mundi.
praeclara quaedam etesse et R(?)E2va.S inmortalis in eo, si credimus, divinitas
perhibeturprohibetur F1Ea Anaximandro Milesio physico, quem ferunt
Lacedaemoniisne (pro ut) margo Dal. praedixisse ut urbem ac tecta custodirent,
instare enim motum terrae, cumcum et G. et cum ll. et tum D2pzv (S) et urbs tota eorum corruit
et Taygeti montis magna pars, ad formam puppis eminens,
abrupta cladem eam insuper ruina pressit. perhibetur et
Pherecydi, Pythagorae doctori, alia coniectatio, sed et illa
divina, haustu aquae e puteo praesensisse ac praedixisse
civibusciuib, ego. tibi D2F1. ibi Eapv. ??? R.om.rS. terrae motum.(12) Aristot. meteor. II 8 p. 366a, 3-6. Sen. NQ VI
12, 2. Ammian. XVII 7, 11. 14. Beda n. r. 49. quae si vera sunt, quantum a deo
tandem videri possunt tales distare, dum vivant? et haec
quidem arbitrio cuiusque existimanda relinquanturlinquantur d. [a]liquantum F1E1a: ventos
in causa esse non dubium reor. neque enim umquam
intremiscunt terrae nisi sopito maria caeloque adeo tranquillo
, ut volatus avium non pendeant, subtracto omniomniū F1Eao
spiritu qui vehit, nec umquam nisi post ventos, conditoconditos R2d1va.(P) H. calidos ad2oz
scilicetinuentas F1a in venas et cava eius occultaoccultato
d2oz. -lto va. H flatuaflatu E. affl- FdTaova.H. neque aliud
est in terra tremor quam in nube tonitruumtonitruum
Edopy(Beda)v. -trū (tho- R2) DFaR2D. thonit R1, nec hiatus
aliud quam cum fulmen erumpit incluso spiritu luctante
et ad libertatem exire nitente.
Aristot.
de mundo 4 p. 395b, 33.—(202, 1) id. meteor. II 8 p. 368a, 14.
22 sqq. Sen. NQ VI 13, 5. 14, 3. 4. 18, 2 sqq. Ammian. l.l. 14.
Apul. de mundo 18 extr.
Varie itaque quatitur, et mira eduntur
opera, alibi prostratisprostratis moenibus (-iis p) alibi E (?) dpv. omoyr. (montibus coni. D2) moenibus, alibi hiatu profundo
haustishaustu FRa, alibi egestis molibus, alibi emissis amnibusperfusis amnibus y, nonnumquam
etiam ignibus calidisve fontibus, alibialiubi FRa averso
fluminum cursu. praecedit vero comitaturque terribilis
sonus, alias murmurimurmure FR1a. -ur Edoyva.S. similissimilis alias FazS. -lis
R2E(?)doy. -les R1. -lius v, alias mugitibus aut clamori
humano armorumve pulsantium fragori, pro qualitate materiae
excipientis formaque vel cavernarum vel cuniculi,
per quem meetmeet D(?)dTR2yS. et r. fit op.
meat v, exiliusex illius F1a. exitus op grassante in angusto, eodem rauco
in recurvis, resultante in duris, ferventeferuente ll.v (H)D. fre-
mente C(S). uerbentur y in umidisin umidis—7 furente om.o, fluctuante
in stagnantibus, furentefu-
rente D. -ene y. feriente p. feruente (praem., item D2E2v) ll.v (S).
item fremente C contra solida.(7) Aristot. de mundo 4 p. 396a, 12; meteor. II 8
p. 367a, 17; 366b, 18. — (12) Sen. NQ VI 26, 5. itaque et sine motu
saepe editur sonus. nec simplici modo quatitur umquamumquam D2F2R2dyv(S). um D1F1. om.opzrH(J). nonnumquam D,
sed tremit vibratque. hiatus vero alias remanet ostendens
quae sorbuit, alias occultatoccultore (-to ore F2) non F.
-tore d1. -tior est d2T ore conpresso rursusque ita
inducto solo, ut nulla vestigia exstent, urbibus plerumque
devoratis agrorumque tractu hausto. maritima autem maxime
quatiuntur, nec montuosa tali malomalo ll.Bas. modo R2v. moto y.
-tu I C. cfr. p. 205,4 carent. exploratum
mihi est Alpes Appenninumque saepius tremuisse.Aristot.
meteor. II 8 p. 367b, 2. Lyd. ost. 54 p. 190a. — cfr. Sen. NQ VI
26, 1. — (18 sqq.) Aristot. 1. 1. p. 366a, 13. 367b, 20. (cfr. Lyd.
ost. 54 p. 190b). et
autumno ac vere terrae crebrius moventur, sicut fulminaflumina R1ap. fiunt fulmina (flum-
E1) E(?)va.S.
ideo Galliae et Aegyptus minime quatiuntur, quoniam hic
aestatis causa obstat, illic hiemis. item noctunocte y saepius
quam interdiu. maximimaxime F1 autem motus existunt matutini
vespertinique, sedsub (pro
sed) coni.D2 propinqua luce crebri, interdiu autem
circa meridiemmeridiem F2yv. -ies r. fiunt et solis lunaeque defectu, quoniam
tempestates tunc sopiuntur, praecipue vero cum sequitur
imbresimbrem RE(?)
ova.D aestus imbresveimbresue aestum om.a aestum.
(5-7) Aristot. 1. 1. p. 367b, 10. Navigantes quoque sentiunt non dubia
coniectura, sine flatu intumescente fluctu subito aut quatiente
ictuicti va.S. intremunttremunt y vero et in navibus postespostes aeque Rück 2 p. 307. posite-
que A. -tiaeque y. -ta aeque rv aeque
quam in aedificiis crepituque praenuntiantpronuntiant FRdpy. quin et volucres
non inpavidae sedentsedent. est Aroyv(S). -ntes r. -nt sed E2z. -ntes. est H. est et in caelo signum praeceditque
motu futuro aut interdiu aut paulo post occasum sereno
tenuis ceuceu tenuis pva.S lineaelineae AfdTapyv. -ea r(?) C cum Sabell. nubenubis E(?)va.S. -bes D in longumlongo FE1a porrectaporrectae E(?)va.S spatium.
(15) cfr.
Sen. NQ VI 30, 4. Estest del.F2 et in puteis turbidior aqua nec sine
odoris taedio, sicutsed et o. sicut et va. G in isdem etet A. est rv. et est
dT remedium, qualequare E. qualem (1 in ras.) F. quam rem R1o et crebri
specus praebent; conceptum enim spiritum exhalant. quod
in totistutis p.
certis R(?)va.S notatur oppidis: minus quatiuntur crebris ad eluviem
cuniculis cavata, multoque sunt tutiora in isdem
illis quae pendent, sicutisicut in dT. sicut E(?)va.D Neapoli in Italia intellegitur,
parte eius, quae solida est, ad tales casus obnoxia. tutissimi
suntsunt
om.AdT. s F1a aedificiorum fornices, anguli quoque parietum
ostesque, alterno pulsu renitenterenitente AE(?)v(H). -tes oC. retinente
(-tenn- R2) r. -tes p. et latere terreno facti
parietes minore noxa quatiuntur.(20) Aristot. 1. 1. p. 368b, 24. —
(204, 1) Aristot. 1. 1. p. 367b, 32 sqq. magna differentia est
et in ipso genere motus, pluribus siquidem modis quatitur.
tutissimum est cum vibrat crispante aedificiorum crepitu
etet om.A cum intumescitintumescat A. inu- a adsurgens alternoque motu residitrese-
dit A. residet F2E(?)va.S;
innoxium et cum concurrentia tecta contrario ictu arietantarietine E1. -tum a,
quoniam alter motus alteri renititurreni-
tituros dantis F1R1. undantis inclinatio
et fluctusfluctuus F1R1D. -tuū F2 more quaedam volutatio infesta est aut cum in
unam partem totus se motus inpellit. desinunt autem
tremores, cum ventus emersitemersit AF2v. sem- DF1d. rem-R. se mergit a. se em- E1.
em- E2op; sin vero duravere, non
ante XL dies sistuntur, plerumque et tardius, utpote cum
quidam annuo et biennibiennio AT. bino F1E1a. bimo (abi- R1) F2R.an recte? spatio duraverint.
(15-19) cfr. Plin. XVII 245. Factumet factum FRE1a estest om.F1E1a. est et E2. est
et hoc va.G(Brot.) semel, quod equidem in Etruscae
disciplinae voluminibus invenioinuenio AdTR2S. -nit D1a. -nitur F.
-ni D2R1Epv, ingens terrarum portentum
L. Marcio Sexto Iulio cos. in agro Mutinensimutinense R. -tiense a.
namque montes duo inter se concurrerunt crepitu maximo
adsultantes recedentesque, inter eos flamma fumoque in
caelum exeunte interdiu, spectante e via Aemilia magna
equitum Romanorum familiarumque et viatorum multitudine.
eo concursu villae omnes elisae, animalia permulta, quae
intra fuerant, exanimata sunt, anno ante sociale bellum,
quod haud scioinscio R1a an funestius terrae ipsi Italiae fuerit quam
civiliaciuile opva. G. bella ciuilia F2R2J. non minus mirum ostentum et nostra cognovit
aetas anno Neronis principis supremo, sicut in rebus eius
exposuimus, pratis oleisque intercedente publica via in
contrarias sedessedis AS. -dens
F1 transgressis in agro Marrucino praediispraesidis FR2E1ao
Vettiuetti D2. cfr. XVII 245. CILIX 3019. ueti A. uecti rv Marcelli equitis Romani res Neronis procurantis.
Aristot. meteor.
II 8 p. 368b, 8. Beda n. r. 49. — (23) Tac. ann. II 47. Strabo XII
p. 579. Sol. 40, 5. — (205, 2) Cael. Antip. ap. Cic. de div. I 78
(Peter hist. Rom. fragm. p. 102). Liv. XXII 5, 8. (Flor. II 6, 14).
Fiunt simul cum terrae motu et inundationes
maris, eodem videlicet spiritu infusi autac R(?)H. uel Bedaterraeterrae
sidentis vet.Dal. residentis (-tes R2) ll.v. terrae resid- H
sidentis sinu recepti. maximus terrae memoria mortalium
exstitit motus Tiberii Caesaris principatu, XII urbibus Asiae
una nocte prostratis; creberrimus Punico bello intra eundem
annum septies acatque R(?)va S quinquagies nuntiatus Romam, quo quidem
anno ad Trasimenum lacum dimicantes maximum
motum neque Poeninec poeni (D?)dD sensere nec Romani. nec vero simplex
malum aut in ipso tantum motu periculum est, sed par
aut maius ostentoostentum ova. H. numquam urbs Roma tremuit, ut non
futuri eventus alicuius id praenuntium esset.
(10) cfr. Herodot. II 10. Thuc. II 102. Strabo I p. 59;
X p. 458. — Homer. δ 354. cfr. Plin. V 128. XIII 69. 70. XXV 12.
Aristot. meteor. I 14 p. 351b, 29. Mela II 104. Sen. NQ VI 26, 1.
Lucan. X 509. Serv. Aen. XI 262. — (13) cfr. Plin. III 57. Theo-
phr. hist. pl. V 8, 3. — (14) Strabo I p. 58 extr. — Herodot. II 10.
Eadem nascentium causa terrarum est,
cum idem ille spiritus adtollendoadtollendum ap. att- DFE potenspotens R2adpv. -tē A.
-test E2. ponens r solo non valuit
erumpere. nascuntur enim, nec fluminum tantum invectuinuecto Ra. uecto F1,
sicut Echinades insulae ab Acheloo amne congestae maiorque
pars Aegypti a Nilo, in quam a Pharo insula noctis
et diei cursum fuisse Homero credimus, nec recessu
maris, sicutisicuti olim ego, -ut idem AR2dTv(S). -ut eodem (eid- D2B) r. -ut pridem
coni. D2 olim Cerceiscerceis FR1adTp. circ- rv(S). de circ- C. quodquod del. U 34 accidisse et in Ambraciae
portu decem milium passuum intervallo et Atheniensium
dist.egoquinque miliummilium passuum F1RaS ad Piraeeum memoratur. etet—16 adluebat om.p Ephesiusephesius (sc. portus) FRE1(D?). -sios AdT. -sus a. -si E2v. addunt ubi AE2a(RD?)v, post quondam d2T
quondam aedem Dianae adluebatadluebat AR2E2v. abluerat r. Herodoto quidem si
credimus, mare fuit supra Memphim usque ad Aethiopum
montes itemque a planis Arabiae, mare circamare et circa E2C Ilium et tota
Teuthranieteuthranie T(D?)S. -niae AF2v. -nte R2. -nia B. -tranie R1a. -nia F1E quaque campos intulerit Maeander.
(1) Ammian. XVII 7, 13. — (4) cfr. Plin. IV 70.
Sen. NQ VI 21,1 (II 26, 6). Iustin. XXX 4. Plut. de Pyth. orac. 11
p. 399c.
Nascuntur et alio modo terrae ac repente
in aliquo mari emergunt, velut paria secum faciente natura
quaequeque quae F1. Quaequae F2. quae E hauserit hiatus alio loco reddente.
Clarae iam pridemprimae F1R1E1a insulae Delos et Rhodos
memoriaememoria FRaz produntur; et nataeenatae (del. et) R2v.dist.ego postea minores, ultra Melonmelo R1va. C
Anapheanafe FE1a. nafe R1. olathe R2, inter Lemnum et Hellespontum Neaeneao A. nec a. Nea F2va.S, inter Lebedumlebedum AdE2v. lesbum F1E1a.
besb- runcos posui cum Uet Teontheon dva. C. puteo RE1a. ??? on F1 Halonehelone a.
alonae A. -ne Fva. H, inter CycladasCycladas exhibent ll.v * Thera et Therasia, inter
easdem * Olympiadis CXLVcentum XLV A.
CXXXV Edva. D. XXXV r anno * quartoOlympiadis — quarto cum U 36 huc ransposui; post [post annos CXXX]
Hiera eademque Automate, et ab ea duobus stadiis post
annos CCXLIICCXLII ego cum U. CX in ll.v. LX R2 nostro aevo lunioiunio Ad1fSalmant. m. iunio rv Silano Valerioualerio ego coll. Sen. N Q II 26, 6 et U 36. laelio A. c. lelio R2. maro
lellio (??? ellio E1) E. m. celio (cellio a. ???elio d2) R1ad. marco caelio
(caellio D) r. L. G. et L v [Balboballo E.uncos posui cum U]
cos. Posid. ap. Strab. VI p. 277. — (15) Timae. ap.
Strab. V p. 248; p. 247 extr. a. d. VIII idus Iuliasiulii dEava.G Thia.
ante nos et iuxta Italiam
inter Aeolias insulas, item iuxta Cretam emersitemersit e mari va.S MM.D
passuum una cum calidis fontibus, altera Olympiadis
CLXIIICLXVIII R2. CXLIII va. H anno tertio in Tusco sinu, flagrans haec violento
cum flatu, proditurque memoriae, magna circa eamillam R(?)va. D multitudine
piscium fluitante confestim expirasse quibus ex his
cibus fuisset. sic et Pithecussas in Campano sinu feruntfertur Ea.cfr. § 235 extr.
ortas, mox in his montem Epopon, cum repente flamma
ex eo emicuisset, campestri aequatum planitieiplanitiei ego. -itie F2dREC. -tiae rv (S). in eadem
et oppidum haustum profundo, alioque motu terrae stagnum
emersisse, et alio provolutis montibus insulam extitisse
Prochytam.
Strabo I p. 54. 60. VI
p. 258. Sen. NQ VI 30, 3. Ov. met. XV 290. — Plin. IV 63. -
Diodor. XII 59, 2. — Plin. III 85. - (207, 5) Strabo I p. 60.
Ov. met. XV 287. — (7-10) cfr. Plin. V 133. 115. 114. Namque et hoc modo insulas rerum natura
fecit: avellit Siciliam Italiae, Cyprum Syriae, Euboeam
Boeotiae, Euboeae Atalanten et Macrianmacrian AS. -Iā rv. -in G, Besbicum Bithyniae
, Leucosiam Sirenum promunturio.
rursus
abstulit insulas mari iunxitque terris, Antissam Lesbo,
Zephyrium Halicarnaso, Aethusanaethusam P(L). eth- pv.
aechusan F. echu- (ecu- a. echiu- R2) r Myndo, Dromiscon et
PernenPrienen B Mileto, Narthecusam Parthenio promunturio. Hybanda
, quondam insula Ioniae, ducentis nunc a mari abest
stadiis, Syriensyriten AF2va.(P)L. cfr. V 115 Ephesus in mediterraneomediterranio a. -nea va. S habet, Derasidas
et Sapphoniamsapphoniam AE2D. sapho- dTp. sappo- R. sapo- FE1a.
-nia D. Sophoniam v vicinauicina ei R2EpC(D). -nam ei AF2dTv.
-nei DF1. -ne R1a. -na est R2 ei Magnesiamagnesię a. -sie R2e corr..Plato Tim. p. 25 (Strabo II p. 102). — (16) Strabo I
p. 59. 49. (Plin. IV 5). Ov. met. XV 289. — (19) cfr. Plin. V 106).
— (20) Aristot. meteor. II 8 p. 368b, 30. Strabo I p. 58, Epidaurus et Oricum
insulae' esse desierunt.
in totum abstulit terras
primum omnium ubi Atlanticumatlantiū FR1E1a mare est, si Platoni
credimus, inmensoinm???se R1. in medio R2va. G spatio, mox interno quoquequoque
ego (et dist.). quo pzSalmant. que a. hodieque F2f. quae r v. an potius in quo?: videmusuidemus F2R pv. -dimus r
hodiehodie om.F2 mersammersam in R2 sin F1a Acarnaniamhodie — acarnaniam om.D1F1R1E1a Ambracio sinu, Achaiam Corinthio
, Europaman Europam perruptam? cfr. V 141 Asiamque Propontide et Ponto. ad hoc
perrupit mare Leucada, Antirrhiumantirrhium AB.
-ipyrrhum DF. -rrum EdT. -pirrum a. antypirrium R, Hellespontum, Bosporos
duos.
Atque ut sinus et stagna praeteream, ipsa
sese (quae se z) comest E(?)fz(P)H. se condens F2R 2v. secum (saec-
F1) est r comest terra. devoravit Cibotumcebotum R2. cyb- FdEva.S altissimum montem
cum oppido Cariaecariae D. -ice R2in ras. -ite DF1dE. cante a. caryce A, curice F2. -ite v, Sipylum in Magnesia et prius in eodem
loco clarissimam urbem, quae Tantalis vocabatur,
Galenesgalenis A. -lanis va.H et Gamalesgamales B coll. V 69 et Suet. Tit. 4
extr. galames (ca- A) ll. S. -anies v urbium in Phoenice agros cum ipsis,
Phegium, Aethiopiae iugum excelsissimum, tamquam non
infida grassarentur et litora.(4) Plin. IV 12. Aristot. de mundo 4 p. 396, 20.
Callisth. ap. Sen. NQ VI 23, 4. 26, 4. — (6) Plin. IV 62. Diodor.
XV 48, 3. — (9) Strabo IX p. 407. Paus. IX 24, 2. Ammian.
XVII 7, 13.
Pyrram et Antissamantissam R2Ed(?)C.
-istam rpv. locus corrupts: cfr. U 37. an Pyrram, ante sitam
circa introitum portus, abstulit (sc. litus)?
circa Maeotim pontus abstulit, Helicen et Burambursam AF2 sinusin sinu va. S
Corinthiuscorinthios F2. -thio va. S. an -thii (sc. litus)?, quarum in alto vestigia apparent. ex insula
Ceacea ADE(?)B(J). caea F2. ceae RdS. cee a. caeae F1.
Aeaea:v amplius trigintatricenta Ea. trec- R1z milia passuum abrupta subito cum
plurimis mortaliummortalium Adv(J). -ibus
r H(D) rapuit et in Sicilia dimidiam Tyndarida
urbem ac quicquid ab Italia deestac — deest del. U 38, similiterin Boeotia
boeotia et R2v a. Brot. Eleusina.
Motus enim terrae sileantursi legantur F1RE1a et quicquid
est, ubi saltem busta urbium exstant, simul ut terrae miracula
potius dicamus quam scelera naturae. et, Herculeshercules AF1a. -le si F2. -le rv,
non caelestia enarratu difficiliora fuerint.(19) Plin. XXXVI 163. — (23) Plin. XXXI 27.
Serv. Aen. XI 785. metallorum opulentia
tam varia, tam dives, tam fecunda, tot saeculis suboriens
, cum tantum cotidie orbe toto populentur ignes,
ruinae, naufragia, bella, fraudes, tantum vero luxuria et
tot mortales conterantconterant AF2dv. -exant p. -exerant (-tigerant R2) r; gemmarum pictura tam multiplex,
lapidum tam discolores maculae interque eos candor alicuius
praeter lucem omnia excludens; medicatorum fontium
vis; ignium tot locis emicantium perpetua tot saeculis
incendia; spiritus letales aliubialiubi f,item 22. 23FfREaS. alibi rv(D) aut scrobibus emissi
aut ipso loci situ mortiferi, aliubi volucribus tantum, ut
Soracte vicino urbi tractu, aliubi praeter hominem ceteris
animantibus,cfr. Sen. NQ VI 28, lsqq. — (3) Verg. Aen. VII 565.
Cic. de div. I 79. Vib. Seq. (ARiese GLm p. 153, 6). — (5) Ari-
stot. de mundo 4 p. 395b, 30. 28. Strabo XII p. 579 init.; XIII
p. 629. Apul. de mundo 17. Ammian. XXIII 6, 18. Dio Cass.
LXVIII 27. nonnumquam et homini, ut in Sinuessano
agro et Puteolanoputeolano AdEG. -no uo DF1R. -no quae (que a) F2aD.
-no sunt quae v. (sunt spiracula quae pz)! spiracula vocant, alii Charoneacharunea F1. car- F2.
caronea ea a. charoneas R2Edpva. S, scrobes
mortiferum spiritum exhalantes, item in Hirpinis Ampsancti
amsanctiR2Eva.S.
-acti FR1. ans- f ad Mephitis aedem locum, quem qui intravere moriuntur
; simili modo Hierapoli in Asia, Matris tantum
Magnae sacerdoti innoxium. aliubialiubi F2fRaS. alibi rv(D) fatidici specus, quorum
exhalatione temulenti futura praecinant, utut om.F1. ur R1a Delphis nobilissimo
oraculo. quibus in rebus quid possit aliud causae
adferre mortalium quispiam quam diffusae perper om.Rad omneomnes FdRap naturae
subindeperinde FIREap aliter atque aliter numen erumpens?
cfr. Plin. III 109. Sen. NQ III 25, 8. —
Varro r. r. III 17, 4 (LL V 71). MCap. IX 928. MFHG IV
p. 436, 8. — (20) cfr. Plin. XXXI 25.
Quaedam vero terrae ad ingressus tremunttremunt AD2F2in ras.E2ov. p???munt R. -tur r,
sicut in Gabiensigabiensi E(?)G. gaui- AF2o. graui- (u e corr. inFR) r. gabine- v agro non procul urbe Roma iugera ferme
ducenta equitantium cursu; similiter in Reatino.
quaedam
quaedam — 15 reatino om.a insulae semper fluctuanturfluctuant AR(?)opva.D. sed cfr. III 109. IV 66, sicut in agro Caecubo et
eodem Reatino, Mutinensi, Statoniensistatoniensi R2C.
stationensi (-se D2R1. stadi- Ea) rv, in Vadimonisuadimoniis R2T. -ontis Fa lacu,
adet ad FdEava.J Cutilias aquas opaca silva, quae numquam die ac nocte
eodem loco visitur, in Lydia quae vocantur Calaminae,
non ventis solum, sed etiam contis quo libeat inpulsae,
multorum civium Mithridatico bello salus. sunt et in
Nymphaeo parvaepar FR2. p E1a. p R1p, Saliaressalia-
res H cum Salm. exerc. 88bA. saltares AR2E2pv. -tatares d. -tuares C. salatere a. -Itare r dictae, quoniam in symphoniae
cantu ad ictusad ictum F2dTS. dictum F1RE1a modulantium pedum moventur. in Tarquiniensi
lacu magno Italiae duaequae R1. que
FE1a. duo dTova.G nemora circumferuntcircumferunt d1R2G. -tur Ad2E2Topv.
-mierunt r,
nunc triquetram figuram edentes, nunc rotundam conplexu
ventis inpellentibus, quadratam numquam.
Tac. hist. II 3. — 211: (12) Plin. XXXVI 131. —
(17) Strabo VI p. 262 extr. Celebre fanum habet Veneris Paphos, in
cuius quandamquandam ll.v. quad- p areamarea p. aram fS non inpluitpluit
F1REapS, item in Neain ea AF1d2Eava.C. in eo d1R, oppido
Troadis, circa simulacrum Minervae; in eodem et relicta
sacrificia non putrescunt. iuxta Harpasa oppidum
Asiae cautes stat horrenda, uno digito mobilis, eademea F1REao, si
toto corpore inpellatur, resistens. in Taurorum paeninsula
in civitate Parasinoparafino o. -refino A. Characena P coll. IV 85 terra est, qua sanantur omnia vulnera.
at circa Assonadson Ad. a???son R. ason FEaova.B Troadis lapis nascitur, quo consumuntur
omnia corpora; sarcophagus vocaturuocatus o. duo sunt montes
iuxta flumen Indum: alteri natura ut ferrum omne teneat,
dist. ego alteri ut respuat, itaque, si sint clavi in calciamento, vestigia
uestigiae F1. -gie a. -giis d2in ras.T evelliuelli d1. uel Da.om.E1. auelli R(?)r in altero non possintpossint E1a. pos??? F1. -sse rv, in altero sistisiti F1.
sitis Ra. Locris et
Crotone pestilentiam numquam fuisse necne f in Ilioin ilio A. in illo (illis J2) r. ullo pv terrae
motummotum AdTJ2. -tu r. -tu laboratum E3v adnotatum est, in Lycia vero semper a terrae motu
quadraginta dies serenos esse. in agro Arpanoarpano DR2B(H). cfr. III 105. -auo (har- v) AFdEav. afpicuo R1. arpino p.
ardano C (errore) frumentum
satum non nascitur; ad aras Muciasmucias (muti- F) ll.v(H). murtias C in Veientein uehiente AF2. inueni- F1R1Ea. interuenie- R2
et apud Tusculanumcircum tusculanum R2 et in silvain insula a Ciminia loca sunt, in
quibus in terram depacta non extrahuntur. in Crustumino
natum faenum ibi noxiumibi noxium foenum A, extra salubre est.
(3) Aristot. de mundo 4 p. 396a, 25-27. Sen. dial.
I 1, 4. Apul. de mundo 19 init. — (4. 5) Beda n. r. 39. Et de aquarum natura complura dicta sunt,
sed aestus maris accedere acac FdREayS. et rv(J) reciprocare maxime mirum,
pluribus quidem modis, verum causa in sole lunaquean sola luna. nāque bis?.
bis inter duos exortus lunae adfluuntadfluentib; F1R1E1a bisquebis qui F1. his qui E1a remeantredeunt y
vicenis quaternisqueuicinis quaterque F1R1a semper horis, et primum attollenteattollente ReopB. -tes AF2dyv.
-tis r se
cumse cum B. cfr. § 177 extr. 179. seu F1. secum rv ea mundo intumescentesintumescentib; R1Ea. -ent??? F1, mox a meridiano caeli fastigio
vergente in occasum residentes, rursusquerursumque y ab occasu
subtersub terra
D. sed cfr. II 214. VI 128. XI 133. XII 22. XXXVI 94. 104 adad
AdR1yU(D). in r. del.R2v caeli ima et meridiano contraria accedente
inundantes,Mela III 2. (Sol. 23, 20-22). Isid. n. r. 40, 1. (Strabo I
p. 53). cfr. Ambros. hexaem. IV 7, 30. Beda n. r. 39; tp. r. 29. hinc, donecdonec F1R1ao iterum exoriaturexoriatur R2C. -ientur Ay.
-iantur r, se resorbentesse resorbentes H. reso- II. se so- v
nec umquam eodem tempore quo pridie reflui, velutreflui uelut Rück 2 p. 309. ???flui ??? ut d. refluit ut
-AF2opyv. refuit ut DF1. -udit ut a. -ui ut E1. reflui ut R2 in
ras.E2G. -uunt U anhelantes
anhelantes ego. cfr. Mela 111 2. anchel- y.
cancell- p. cangellatis a. cancangell- E1. -gill- F1. cancillantes o.
anicill- d. ancill- AR2in ras.E2fS. -te F2v sidereanhelantes ego. cfr. Mela 111 2. anchel- y.
cancell- p. cangellatis a. cancangell- E1. -gill- F1. cancillantes o.
anicill- d. ancill- AR2in ras.E2fS. -te F2v avido trahentetrahente ego.
-tes (trach- y) A1y. -teque F2C. -tique fSalmant.S. -ndique R2.
-ntesque rv secum haustuhaustu auido F2. au- ha- va.S maria et adsidue
aliunde quam pridie exorienteexorientes
op. -ti DTfSalmant.S, paribus tamen intervallis reciproci
reciprocis F2R senisque semper horis, non cuiusque diei aut noctis
aut lociluci F1a. -cis F2, sedsed E(?)B. sub a. sed (set R) ab rv(J2) aequinoctialibus ideoque inaequales vulgarium
horarum spatio, utcumque plures in eoseos D e coni.Dal.
eas ll.v aut diei aut noctis
illarum mensuraeaut diei—16 mensurae om.DF1R1E1a cadantcadant AdTopS. candantR1. -dent Da. cadent R2. -dunt F2in ras.E (?)yv (D), et aequinoctio tantum pares
ubique. ingens argumentum plenumqueplerumque AFava.C lucis ac vocis
etiam diurnaediuinae U D e coni.Dal., hebetes esseesse
F2Edopv. esset A. -ent r qui negent subtermeare sidera
ac rursus eadem exsurgereexsurgere (exu- A) AyD. resu- rv, similemque terris, immo vero
naturae universae, et indeet inde FdEayv. exi- r(?)C faciem in isdem ortus occasusque
operibus, non aliteralter Fa.an alio? sub terra manifesto sideris cursu 5
aliove effectu quam cum praeter oculos nostros feratur.
cfr. Beda n. r. 39. — (12-18) Beda tp. r. 29. —
(22) Sen. NQ III 28, 6. Multiplex etiamnum lunaris differentia, primumque
septenis diebus. quippe modici amodici a R2ETfH (D). -cis Adp. -cus y. -ca r. -ci v(U) nova ad dividuamdiuiduum FfRE1a
aestus, pleniores ab ea exundant plenaque maxime ferventperuenit F1RE1a.
inde mitescunt, pares ad septimam primis, iterumque alio
latere dividua augentur. in coitu solis paresparties FR1a plenae.
eadem inin Apy(Beda)D. om.rv aquiloniaaquiloniae DF. -nie RE1. -ne ap et a terris longius recedenterecedentes FREa mitiores
quam cumcum om.FfR1E1a. quo R2 in austrosaustrus F1.
-ro TyBeda. astris a digressadegressa R1dTy. -sso FEa propiorepriore F1Ra nisu vim suam exercet
. per octonos quosquequosque CFW Müller p. 16. quoque ll.v annos ad principia motus et paria
incrementa centesimo lunae revocantur ambituambitu??? F.
-tus Rad. augentaugent ego (et dist.). -nte ll.v. -ntibus P
ea cuncta solis annuis causiscausisis
AF1. -sis his EadTpy, duobus aequinoctiis maxime
tumentes et autumnali amplius quam verno, inanesinanis Ay.an inertes? vero
bruma et magis solstitio. nec tamen in ipsis quos dixi
temporum articulis, sed paucis post diebus, sicuti neque
in plena aut novissima, sed postea, nec statim ut lunam
mundus ostendat occultetve aut media plaga declinet, verum
fere duabus horis aequinoctialibus serius, tardioretar-
diores FREd
semper ad terras omnium, quae geruntur in caelo, effectu
cadentecadentes R2e corr. an cadendi? quam visu, sicuti fulgurisfulguri a.
-gori F1. -ris AF2y. -res R et tonitrustonitruus F1D. -ruis a. -rui dTyva. G et fulminum.
(6. 7) Dicuil 8, 24.Omnes autemenim (pro autem) AdTyva. Bas. aestus in oceano maiora integunt spatia
nudantqueinundantque R(?)
va. D quam in reliquo mari, sive quia in totumin totum J. totum in AE2dopyv(U). totum rS. motum D universitate
animosius quamest quam E2va.S partein parte E2adova.S. partes U estest del.E2va.s, sive quiaquia om.F1RE1a magnitude
aperta sideris vim laxelax???F1. laxare R. las-
sare a. late y grassantis efficacius sentit, eandemeadem AdR1oyva. C
angustiis arcentibus. qua de causa nec lacus nec amnes
similiteruncos ego posui moventur. — (octogenis cubitis supra Britanniam
intumescere aestus Pytheas Massiliensis auctor est.) —
etet om.pv a.S. et ne E1a interiora autem maria terris clauduntur ut portuan ut in portu?;(15) cfr. Sol. 27, 3. quibusdam
tamen in locis spatiosior laxitas dicioni paret,
utpote cum plura exempla sint in tranquillo mari nulloque
velorum pulsuimpulsu a dva.S tertio die ex Italia pervectorumprouectorum E(?)G Vticam
aestu fervente. circa litora autem magis quam in alto
deprehenduntur hi motus, quoniam et in corpore extrema
pulsum venarum, id estid est spiritus del. U 40 spiritus, magis sentiunt. in plerisque
tamen aestuariis propter dispares siderum in quoque
tractu exortus diversi existuntexiunt F1R1. exeunt Ea aestus, tempore, non
ratione discordes, sicut in Syrtibus.
(19) Mela II 108. Strabo I p. 55. (Cic. nat. deor. III 24).
— (21) Polyb. ap. Strab. III p. 172. — (214, 4) Aristot. meteor.
II 1 p. 354a, 14. Strabo I p. 55. Sen. NQ IV 2, 29. Et quorundam tamen privata natura est, velut
Tauromenitanitaurominitani Adv a. H. -tam y euripi saepius et in Euboea septies die ac
nocte reciprocantis. idem aestusaestus idem E(?)dva. S triduo in mense consistit,
septimaseptena E1a, octava nonaque luna. Gadibus qui est delubro
Herculis proximus fonsfrons R1, inclusus ad putei modum, alias
simul cum oceano augetur minuiturque, aliasalias uero R(?)E2va.S utrumqueutrīque a
contrariis temporibus; eodem in loco alter oceani motibus
consentit. in ripa Baetisbetis A. bęotis FR1Ea oppidum est, cuius putei crescente
aestu minuuntur, augescunt decedente, mediis temporum
immobiles. eadem natura Hispalihispoli F. isp- E1a. in ips- E2.
in hispali va.S oppido uni puteo,
ceteris vulgaris. et Pontus semper extra meat in Propontidem
, introrsusprorsus F1dR1E1a in Pontum numquam refluo mari.
Strabo I p. 53. Sen. NQ III 26, 8. 7. — Aristot. loco
deperdito. — (12) cfr. Philostr. vita Apoll. V 2 med. Omnia plenilunioan pleno fluctu? maria purganturpugnantur F1R1E. -ant a, quaedam
et statostatu A. -uto EadTo. estato R tempore. circa Messanam et Mylas fimo
similia expuuntur in litus purgamenta, unde fabulafabula est D. -la E(?)opv. -lae r est
Solissoles bouis A boves ibi stabulari. his additadditur d. -tum a. adde ut ova. G — ut nihil, quod
equidem noverim, praeteream — Aristoteles nullum
animal nisi aestu recedente expirare. observatum id
multismultis R2J2. -ti A.
-tum rv in Gallico oceano et dumtaxat in homine compertum
.(16) cfr. Plin. II 109. — (17) Firm. Matern. math. IV 1, 5.
quo vera coniectatio existit, haut
frustra spiritusspiritum (-tus G) sidus lunae ova. H sidus lunam existimari; hochoc ē
FfR1E1a. et hoc esse ova.G. cfr. v. 21 esse quod
terras saturet accedensque corpora impleat, abscedens
inaniat. ideo cum incremento eius augeri conchylia et
maxime spiritum sentire quibus sanguis non sit, sed et
sanguinem, hominum etiam, cum lumine eius augeri ac18,321 sqq.
minuiaut minui F1o, frondes quoque etac (pro et) D(?)va.S(J) pabula- ut suo loco dicetursentire
an nāque?, in omnia eadem penetrante vi.(23) Beda n. r. 41. — cfr. Aristot. meteor. II 1 p. 353b, 8;
probl. 23, 31. (30). Plut. plac. phil. II 16 p. 897a. Ambros.
hexaem. II 3, 14. Isid. n. r. 42.
itaque
solis ardore siccatur liquor, etet om.a hoc esse masculummasculinū a
sidus accepimusaccipimus F1R1E1ay, torrens cuncta sorbensque. sic
mari late patentimare late patentis
FRa saporem incoqui salissaliis F1a, aut quia exhausto
inde dulci tenuique, quod facillime trahat vis ignea, omne
asperiuset asperius Fa crassiusque linquaturliquatur Aop. liquor y — ideo summamsummum E1op.
-ma R(?)G. cfr. § 224. Welzhofer Beda p. 40 aequorumequor o
aquamaqua R(?)G dulciorem profundaprofunda horum habere R2. -dam G. -do y. -dit o.
-fudit p; hanc esse veriorem causam
asperi saporis quamquam om.p quodquod F2Salmant. v. quia r. de y parum liquet mare terrae sudor sit aeternus —
5 aut quia plurimusplurimus F2in ras. p Salmant. S. -mum AE (?)yv. pri-
mus R2ad marg. pluribus r exex (et F1a) alio F1dTR1a arido misceatur illiille y
uapor ll.S. -ore v(H). sine uapore Dal. vapor aut quia
terrae natura sicutsicut om. va. (P) H
medicatis fDal. medicatas aquas inficiat. est in exemplis
Dionysio Siciliae tyranno, cum pulsus est eaē se ea DFRa potentia,
accidisse prodigium, ut uno die in portu dulcesceret mare.
(10) cfr. Plin. II 45 (XX 1). — (11) Macrob. VII 16, 16.
18. 25. 26. Plut. qu. conv. III 1. — (16) Posid. ap. Diog. Lae.
VII 1, 145. Beda n. r. 41.
e contrario ferunt lunae femineum ac molle sidus,
atque nocturnum solvere umorem et trahere, non auferre.
id manifestum esse, quod ferarum occisa corpora in tabem
visuhospitis F1da suo resolvat somnoque sopitis torporem contractumcon-
tactu Ay
in caput revocetreuocat Ay, glaciem refundatrefundant F1a cunctaque umifico
spiritu laxet. ita pensari naturae vices semperque sufficere,
aliis siderum elementa cogentibus, aliis vero fundentibus.
sed in dulcibus aquis lunae alimentum esseesse sicut om.FR1E1. sicut in om.a. sicut om.o, sicut in marinis
solissolis in maria Beda.
Dicuil 8, 25. - (19) Aristot.
meteor. I 13 p. 351a 11. — (216, 3-5) Beda n. r. 40. — (6-8)
cfr. Plin. III 131
Altissimum mare XV stadiorum Fabianu s
tradit. alii in Pontofonte F1Ea ex adverseaduersorum A Coraxorum gentisgentes Ad — vocant
Batheabachea R2.
-hex R1 Pontipontis R1 — trecentistricentis F. triricentis R fere a continentecontinente R1a.
-tis R2. -ti??? F. -ti R3rv stadiis
inmensam altitudinem maris tradunt, vadis numquam
repertis.
mirabiliusmirabile F1fdR1E1a id faciunt aquae dulces
iuxta mare ut fistulis emicantes. nam nec aquarum naturanatura a ova.S
miraculis cessatcessit R2. dulces mari invehuntur, leviores haut
dubie; ideo et marinae, quarumquarum om.F1dTR1E1a naturanatura est A. -re dT gravior, magis invecta
sustinentsustinet F1dTR1ap. quaedam vero et dulces inter se supermeantsuper-
fusas (pro inuecta) Beda
alias, ut in Fucino lacu invectusinuectu
R1a. Iuuencus D2. cfr. Madvig adv.I p. 147PitoniusPitonius add. ego ex XXXI 41. Vib. Seq. s. v. amnis, in Lario
Adduaardua FEa. -dita R, in Verbannouerbanno
AE2S. -ano (D?)v. -anono Fd1. -amno R2e corr. -ant no E1d2.
-ant com a.cfr. 111 131. IX 69 Ticinusticus FdE1. micus a, in Benacobonaco
F1dR1E1. -na a. uenaco R2 Mincius, in Sebinnosebinno S coll. III 131. seuinno
ADF2av. -irino R. -ino F1dEH
Ollius, in Lemannolemnano F. lemano R1va. H Rhodanus: hic trans Alpis, superiores
in Italia, multorummutiorum F1R1Eao miliummilitum ATo transitu hospitalihospitali A. -lis
DRaoS. -les r v. cfr. § 118. V 165 suas tantum
nec largiores quam intulere aquas evehentes. proditum
hoc et in Oronte amne Syriae multisque aliis.cfr. Plin. XXXI 55. Verg. ecl. X 1.4. 5. Mela II 117.
Sen. NQ III 26, 5. Timaeus ap. Antig. hist. mir. 140 (155). Sol.
5, 16. — (15) Strabo VI p. 275. 270. 271; VIII p. 389. (Herodot.
VI 76). Ov. met. XV 273 sqq. (Sen. NQ III 26, 4). — (19) Strabo V
p. 215 init. quidam
vero odio maris ipsaipsa ADFaov(J). om.r(?)
Dal. subeunt vadauada om.F1R1E1. da a. ipsa uada d, sicutsicuti FRao Arethusa, fons
Syracusanus, in quo redduntur iacta in Alpheum, qui per
Olympiam fluens Peloponnesiaco litori infunditur. subeunt
terras rursusque redduntur Lycus in Asia, Erasinus in
Argolica, Tigris in Mesopotamia et, quae in Aesculapi fonte
Athenis mersaimmersa E(?)va.S sunt, in Phalerico redduntur. et in Atinateathinate R. attino Ea
campo fluvius mersus post XX milia passuum exit et in
Aquileiensiaquiliensi
F2Rad. equal- F1 Timavustemnus F1R1Ea.cfr. Plin. V 72. Tac. hist. V 6. Aristot. meteor. II 3 p. 359a, 17. — (5) Ov. met. XV 313. (Sen. NQ II 20, 3).
— (8) Strabo V p. 251. Sil. Ital. VIII 580. — (10. 11) cfr. XXXI 12.
(XIII 139. 135). nihil in Asphaltitea phaltita (-pal- FR1a1)
AFR1a1d. -tida a2. -to o ludaeae lacu, qui
bitumen gignit, mergi potest nec in Armeniae maioris
Aretissaaretissa B (D) coll. VI 127. -tisa R. -thisso v. -ssa G.
-thusa C(L). aritissa AF2E2J. -sso o. artisa DF1E1a. -tesa d.
areisa S e Ptol. V 13, 8; is quidem nitrosus pisces alit. in Sallentinosallentino DFD. sale- rv. cfr. § 240. X V 20(M)
iuxta oppidum Manduriammanduriam Adv. mund-R2. and- or lacus, ad margines plenus,
neque exhaustis aquis minuitur neque infusis augetur. in
Ciconumcocco-
num Ea. quoco- R1 flumine et in Piceno lacu Velino lignumligno FRa deiectum
lapideo cortice obducitur et in Suriosyrio F1adT. sirio R.cfr. VI 13 Colchidis flumine
adeo, ut lapidem plerumque durans adhuc integat cortex.
similiter in flumine Silerosilero ll.v(D). -lari B. -ro pG. cfr. III 70. 71. 74 ultra Surrentum non virgulta
modo inmersa, verum et foliafolia F2dR2v. uolia A. uolatilia E2q. in R1. om.r lapidescunt, alias salubrisalu-
bria F1REa
potu eius aquae. in exitu paludis Reatinae saxum crescit
[etet (om. p) in rubro — enascuntur D3F2R2E2pv.om.r. uncos pos. (H)J. cfr. v. 17 et XIII 139. 135 in Rubro mari oleae virentesque frutices enascuntur].
(16) Strabo XVI p. 754. III 172.
Lucret. VI 890. — (17) Claudian. carm. min. 26 (49), 19 sqq.
Cassiod. var. II 39.Sedsed et pva.D fontium plurimorum natura mira est fervore,
idque etiam in iugis Alpium ipsoque in mari interet inter Adva. G. ac inter p. ut inter D3R2S Italiam
et Aenariam inin ego. ut in AdE2pv. et in R2S. ut r Baiano sinu et in Liri fluvio multisque
aliis. nam dulcis haustus in mari plurimis locis, ut ad
Chelidonias insulas etet del.F2 Aradumtaradum A. har- R2. arabum FEava.C. har- R1 et in Gaditano oceano.
Patavinorum aquis calidis herbae virentes innascuntur,
Pisanorum ranae, ad Vetuloniosueto-
lonios A. ueluto- FREa in Etruria non procul a
mari pisces. in Casinate fluvius appellatur Scatebrastatebra AFR1a. -era d2. stabera d1, frigidus
, abundantior aestate; in eo, ut in Arcadiaarcadia (-cha Ba) FdRaS. -diae rv(J) Stymphali,
nascunturenascuntur F2R2va.J. om.R1 aquatiles musculi.Mela II 5. Sol. 7, 2. Augustin. civ. dei XXI 5, 1.
Isid. or. XIII 13, 10. — (6-10) Herodot. IV 181. Diodor. XVII
50, 4. 5. Lucret. VI 848. Mela I 39. Ov. met. XV 310. Curtius
IV 7, 22. (31). Vib. Seq. (GLm p. 153, 12). cfr. Plin. V 31. (36). in Dodone Iovis fons, cum
sit gelidus et inmersas faces extinguat, si extinctae admoveantur
, accendit. idem meridie semper deficit, qua
de causa ἀναπαυόμενον vocant, mox increscens ad medium
noctis exuberat, ab eoab eo om.E1. ab R1.
a F1a rursus sensim deficit. in Illyricisillyrico R2S. -riis v
supra fontem frigidum expansae vestes accenduntur. Iovis
Hammonis stagnumfons (pro stagnum) et frigidus
ova. H, interdiuinter diem F1Ea. -dum R1 frigidum, noctibus fervet.
in Trogodytis fons Solis appellatur dulcis etet om.Dal. circa meridiem
maxime frigidus; mox paulatim tepescens adac (pro ad) A noctis mediamedio A. -ium p
fervore et amaritudine infestatur.
(14) Strabo VI p. 271. Paus. II 5, 3. — (15) cfr. Plin.
III 151. Padi fons mediis diebus aestivis velut interquiescens
semper aret. in Tenedo insulainsulae F1R1a fons semper a tertia noctis
hora in sextam ab aestivo solstitio exundat, et in Delodelon FRa
insula Inopus fons eodem quo Nilusinolus FRa modo ac ac om.FR1Ea pariter cum
eo decrescit augeturveaugeturque R(?) va.D. contra Timavum amnem insula
parva in mari est cum fontibus calidis, qui pariter cum
aestu maris crescunt minuunturque. in agro Pitinatepitunate F1dEa. -tanate R2. t???na??? R1 trans
Appenninumapen-
ninum F2Rva.S. alpennium F1dEa fluvius Novanus, omnibus solstitiis torrens,
bruma siccatur.
cfr. Plin. XXXI 13. Vitr. VIII 3, 14. Sen.
NQ III 25, 3. 4. Sol. 7, 27. 33, 1. Isid. or. XIII 13, 5. Aristot.
hist. an. III 12 p. 519a, 18. Aelian. n. an. VIII 21. — (219, 8)
cfr. Plin. XXXI 16 (cfr. Theopomp. fr. 229 Müll.). Aristot. meteor.
II 3 p. 359b, 17. Ov. met. XV 329 sqq. (Sen. NQ III 20, 6). Vib.
Seq. (GLm p. 149, 16). — (9) Vitr. VIII 3, 20. Athenaeus II 17
p. 42e. Val. Max. I 8 ext. 18. In Falisco omnisomnis ll.G. amnis
TSalmant.o. Clitumni amnis zv aqua potapotata R1Eova.G candidos boves facit, in
Boeotia amnis Melas oves nigras, Cephisus ex eodem lacu
profluens albas, rursus nigras Peniuspenius AG(S). -nitus orv. -neus (B)H rufasque iuxta Ilium
Xanthussanctus F1a, undead unde suprascr. ex eodem iactu R2 et nomen amni. in Ponto fluvius Axiacesaxiaces ego coll. IV 82.
(Mela 11 7). astac- ll.v
rigatrigat AfdG(J). inri- rS(D). irri-
aopv. cfr. vol. IV p. 499 ad XVIII 29 campos, in quibus pastae nigro lacte equae gentem
alunt. in Reatino fons Neminieneminiae AG. -niea D.
-nia v(Dal.) appellatus alio atque alio
loco exoritur, annonae mutationem significans. Brundisi
in portu fons incorruptasincorruptas AdE2v(J). -tas in spira F2D. -ta
in spira r. -ta spera op. -tas semper zS praestat aquas navigantibus.
Lyncestislyncestis v. linc-
AF2E2o ling- R1. in ling- R2. lingentis r aqua quae vocatur acidula vini modo temulentos
facit; item in Paphlagonia etet om.FdR1E1a in agro Caleno.cfr. Plin. XXXI 16. 26. Vitr. VIII 3, 16. Sen. NQ
III 25, 1. (Ov. met. XV 332). Strabo VIII p. 389. Sol. 7, 12. Androantro R2. in andro va. S inin del.F2. om.R
nsula temploin templo R2 Liberi patris fontem nonis Ianuariis semper
vini saporemsapore va.S(J) funderefundere ego. fluere ll.v. cfr. XXXVII
202 extr. Mucianus ter consul credit. diesdios E(?)dva.Jθεοδοσίαtheodosia AdEpH. tedo- v.
tecno- B. theudosie R. theodesia (thaeo-F2. haeo- F1) r.θεοδαίσιαWelcker ad Philostr. p. 356 vocatur. iuxta Nonacrimnonacrina (na e corr.) R2. -inam
va. B inin om.Rva. H Arcadiaarchadie R. -cadiae va. H Styx, nec
odore differens nec colore, potapota ego.
epota ll.v ilico necat; item in Liberosolibroso E(?)H. beroso F2d2v. -sa A. embroso p
Taurorum colle tres fontes sine remedio, sine dolore mortiferi
. in Carrinensicarinense F. carrensi a. -rriniensi R2. -rrimensi coni.H Hispaniae agro duo fontes iuxta
fluunt, alter omnia respuens, alter obsorbensobsorbens AR2. abs- DF2dv(J). nas- F1. res- Eap. so- R1S.cfr. IX 131. XI 117. XXVII 15 et Fels p. 74. in eadem
gente aliusalueus F2 aurei coloris omnes ostendit pisces, nihil extra
illam aquamaquam ceteris E3va.S differentes.Plin. ep. IV 30, 2.— (220, 2) cfr. Plin. V 140. — (4) Tac.
ann. II 54. in Comensi iuxta Larium lacum
fons largus horis singulis semper intumescitintumescentibus (-sc??? F1) ac F1R1E1a ac residitresidit AF1S.
-sidet F2dE2pv. -sedit r.
in Cydoneacydonea AH (J). cfr. IV 61.
-nia DfdEC. cid- a. lid- R2. cidonie R1. -na p. cynonia v insula ante Lesbum fons calidus vere tantum
fluit. lacus Sannaussannaus Rdva. B(S). sonn- A. ann- r. inn- f. sinn- B in Asia circacircumnascente E2va. S nascente absinthio
inficitur. Colophone in Apollinis Clarii specu lacuna est,
cuius potu mira redduntur oracula, bibentium breviore
vita. amnes retro fluere et nostra vidit aetas Neronis
principis supremissupremis ll. G(S). annis su- E3v (L), sicut in rebus eius rettulimus.
(8) Lucret. VI 841. — (12) cfr. Plin. XXXVI 130. —
(15) cfr. Plin. XXXI 81. Iam omnes fontes aestate quam hieme gelidiores esse
quem fallit? sicut illa permira, naturae opera, aes ac
plumbum in massa mergi, dilatatum fluitare, eiusdemque
ponderis alia sidere, alia invehi, onera in aqua facilius
moveri, Syriumsyrium R2. cfr. XXXVI 130 (B). scy- H. tinereum R1.
tyreum (-raeū F) r. tir- p. thyrr- v lapidem quamvis grandem innatare eundemque
comminutum mergi, recentia cadavera ad vadum
labi, intumescentia attolli, inania vasa baud facilius quam
plena extrahi; pluvias salinis aquasaquis adfo dulcioresutiliores
R(?) C e coni. B esse quam
reliquas, nec fieri salem nisi admixtis dulcibus;Aristot. probl. 23, 15. 32. Plut.
qu. conv. I 9 p. 627c. — (17) Aristot. 1. 1. 26, 57. — (18) Plut. aet.
phys. 12 p. 914. 915. Oppian. hal. V 638. 646. - (20) Beda n. r. 35. marinas
tardius gelarigelari Ay. -re rv. cfr. Rück 2 p. 310, celerius accendi; hiemehie
F1E1. hi R1. hy a. himum R2 mare calidius esse,
autumnaleautumno F2ova.S salsius; omne oleo tranquillari, et ob id urinantes
ore spargere, quoniam mitiget naturam asperam,
lucemque deportet; nives in alto mari non cadere; cum
omnis aqua deorsum feratur, exilire fontes atque etiam
in Aetnaeaethnae F2. ethne R2a. ???ne Ri radicibus, flagrantisflagrantes R2 in tantum, ut quinquagena,
centenaet cen-
tena E2opva.S milia passuum harenas flammarum globoglobo ADFdTBrot.(J). -bos REaz. -bus opv (S) eructet.
(4) cfr. Plin. XXXVI 181. (Dio Cass. XXXVI 3a). —
cfr. Sol. 21, 4. — (9) cfr. Plin. XXXV 179. Diosc. I 101. Strabo XV
p. 743. namqueiamque dTpva.S(J) etet om.p ignium, quod est naturae quartum elementum
, reddamus aliqua miracula, sed primum ex aquis.
In urbe Commagenescommagene Eva.G.
-nae o. -na a SamosataSamosatis (P)L stagnum
est emittens limum — maltham vocant — flagrantem. cum
quid attigit solidi, adhaeret; praeterea tactutactu et Ay. -tus et dT(P)D.
-tus v. -tu fH. tractu R2. om.R1. et tactu r. -tus p. -tum oSalmant. et sequitursequi Ay. exsequitur R2S
fugientesrugientes F.1a. fugien-
tis opSalmant.. sic defendere muros oppugnante Lucullo: flagflagrabatque AE2opva.S(J)-
rabat miles armis suis. aquis etet A. etiam
E2v(J). om.rS accenditur; terra tantumtamen o
restingui docuere experimenta.
similis est
natura naphthaenaphtae o. -ptae AF2. -pte R1a.
nuptae F1. neptae y. ita appellatur circa Babylonembabylonē DF(y)D. -ne A. -niam rv et in
Austacenisaustagenis Ayv. -athenis p. -tragenis dT. astacenis (Salm.
exerc. p. 17 1aB) H Parthiae profluens bituminis liquidi modo. huic
magna cognatio ignium, transiliuntquetransiliumque A. -luitque p. -lientium y in eamea Fp. eum y protinus
undecumque visam. ita feruntfertur D(?)fJ. cfr. § 203 a MedeaMedia J2 paelicem crematam,
postquam sacrificaturasacrificatur F1a. -tum R2p. -ta R1 ad aras accesserat, corona igne
raptorapta RE(?)opva.D.cfr. Sol. 5, 10. Sen. ep. 79, 2. 4. — (18-20)
Ctesias Ind. fr. § 10 p. 250 Bähr. Antig. hist. mir. 166 (182):
verum in montium miraculis ardet
Aetna noctibus semper tantoque aevo materiamateriae ignium F1. ign- materia (-iae aG) REava.S ignium
sufficit, nivalis hibernis temporibus egestumque cinerem
pruinis operiens. nec inin AF2E2dopyv. om.r S illo tantum natura saevit exustionem
terris denuntians: flagrat in PhaselitisPhaselide B mons Chimaera,
et quidem inmortali diebus ac noctibus flamma; ignem
eius accendi aqua, extingui vero terra aut fimofimo Sabell. e Ctesia. faeno AS. fano d. feno Raoy. foeno (D?)FEpiv.
caeno coni. D2 Cnidius
Ctesias tradit. eadem in Lycia Hephaestiephesti AF1a. epe- R. ephesii F2 montes taeda
flammante tacti flagrant, etet om.AE(?)dyva.S(D) adeoadeo (-os a) sub F1R1a ut lapides quoque rivorum
et harenae in ipsis aquis ardeant, aliturque ignis ille
pluviis; baculo si quis ex iisiis Ev. is FR1. istis R2.
his rD accenso traxerit sulcumsulcos FR1Eaova.S,
rivos ignium sequi narrant. flagrat in Bactris Cophanti
noctibus vertex. Aristot. mir. ausc. 35 p. 833ainit. - Theopomp. fr.
316 Müll. Aelian. var. hist. XIII 16. Strabo VII p. 316. Dio
Cass. XLI 45, 2 sqq. (cfr. infra § 240). flagrat in Medis et???t (om. in) Apv a.D in SittaceneSitta-
cene H ex Aristot. mir. ausc. 35 coll. Plin. VI 114. cestia (cessia R2)
gente E2R2pv. cestia in cuti gente A. cuti (citti F?) gente r.
Cissia gente D coll. Herodot. VI 119 confinio
Persidis, Susis quidem ad Turrim Albam XV caminis,
maximomaximo om.F1R1E1a eorumcorum F1. earum R2 et interdiu, campusinter campos FR1a.dist.ego ex Aristot.
(ἐν ὁμαλοῖς τόποις καὶ οὐκ ἐν ὑψηλοῖς). Babylonebabylone DFJ2. -nae A.
-nie a. -niae Edv. -bilone R. -ne??? p. -niae o flagratflagrat (sc. cam-
pus) e ego. -rato R1a. -rat rve
quadamquaedam F2fR1 velutiuelut Adfo.
-ud F piscina iugeri magnitudine, Aethiopumitem aethiopum R2E2va.S iuxta
HesperuHesperu P. -rium E(?)v.
-rum r. cfr. V 10. VI 197 montem stellarum modo campi noctunoctu nitent E2va.S(D); similiter
in Megalopolitanorum agro. nam sitametsi
E3va.J intermisitintermis sit R. -minis sit Faop. internum sit E. -nus
sit E3va.J ille iucundus
frondemque densi supra se nemoris nonnem non a. ne??? non R1. nemon F1 adurens et iuxta
gelidumege-
lidum P e Strab. fontem semper ardens Nymphaei crater, dira
Apolloniatisapolliniatis R2d. -natis F1R1a suis portendit, ut Theopompus tradidit;
augetur imbribusigni-
bus R2 egeritque bitumen temperandum fonte illo
ingustabili& ego. a R1a.om.rv, et alias omni bitumine dilutiusdilutus R. dulcius F2pz. sed quis haec
miretur? cfr. Plin. III 93.
Posid. ap. Strab. VI p. 277. — (223, 3) Plin. VI 197. in medio mari Hiera et Liparaet lipara add. ego coll. Strab. insulae Aeoliaeinsulae aeoliae ego. -la
aeolia AE1G2 (J). insula FdTR 1aG1(S). -la ??? E3. -la ardet.
Aeolię (-ia v) insulę (-la v) R2pv
iuxta Italiam cum ipso mari arserearsere (asese R1) 11.S. arsit E3v per aliquot dies sociali
bello, donecet donec F1REa
expiauit R2S legatio senatus piavit. maximo tamen ardet
incendio Theon ochema dictum Aethiopum iugum torrentesque
solis ardoribus flammas egeritregeret R2. regerit S. tot locis, tot incendiis
rerum natura terras cremat!
Praeterea cum sit huius unius elementi
ratio fecunda seque ipsa pariat et minimis crescat aa DF1dRS(D).
om.rv(J) scintillis,
quid fore putandum est in tot rogis terraequae uelut natura q??? R1 (falso iterata) quae estquaeue est R2S. om.R1. que a illa
naturaest — quae om.a, quae voracitatem in toto mundo avidissimam sine
damno sui pascitfacit FR1E. -iat a? addantur his sidera innumera ingensque
sol, addantur humani ignes et lapidum quoque insiti
naturae attritiqueattritique ego. -tuque (-tusque R2) ll. S. -ta pv inter se ligniligna
AE(?)pva.S, iam nubiuman et nubium (sc. ignes)? et origines
fulminum: excedetexcedet AFR1Ea.
-dit rv profecto miracula omnia ullumunum FRaT. num p diem
fuisse, quo non cuncta conflagrarentflagrarent FdTR1a. -ret p, cum specula quoque
concava adversa solis radiis facilius etiam accendantaccendantur va.H quam
ullus alius ignis. (17) cfr. supra § 237.— (24) Horat. sat. I 5, 97 sqq.
— (224, 2) Val. Max. I 8 ext. 18. Liv. XXIV 3, 7. quid quod innumerabiles parviparuis Ap. partus va.G, sed
naturales, scatent? in Nymphaeo exit e petra flamma, quae
pluviis accenditur; exit et ad aquas Scantiasscanthias AFa. -ncias R2. -ncies R1, haec quidem
invalida, cum transit, nec longe in alia duransuirens R2S.om.a materia —
viret aeterno hunc fontem igneum contegenscontexens FR1Eava. G. -tegit R2S fraxinus —;
exit in Mutinensi agro statisstatutis a.an sacris?
cfr. XXXI 16 Volcano diebus. reperitur
apud auctores subiectis Ariciae arvis, si carbo deciderit,
ardere terram, in agro Sabino et Sidicino unctum flagrare
lapidem, in Sallentinosallentino DFD. sale- rv. cfr. § 226 oppido Gnatiagnatia
F2J2.cfr. Niss. lt. II p. 860. natium Ap. ina- v. galacia R2. igna-
tia (inn- d) rC. egn- (Be III 102) Bas. inposito ligno in saxum
quoddam ibi sacrum protinus flammam existere, in
Laciniae Iunonis ara sub diudio E(?)G. diuo F2v sita cinerem inmobilem esse
perflantibus undique procellis;Liv. XXV 39, 16. Sil. Ital. V 72 sqq. — Plin. XXXVI
204. Val. Max. I 6, 1. 2. Lyd. ost. 5 p. 18c. Plut. de fort. Rom. 10
p. 323d. (Peter hist. Rom. fragm. p. 155. 157). quin et repentinos existere
ignes et in aquis et in corporibus, etiam humanis: Trasimenum
lacum arsisse totum; Servio Tullio dormienti in
pueritia ex capite flammam emicuisse, L. Marcio in Hispania
interemptis Scipionibus contionanti et milites ad ultionem
exhortantiexhortanti dv. exorta- R2E.
exora- ADFa. exorna- R1 arsisse simili modo Valerius Antias
narrat. plura moxmodo (pro mox) FRIE1ap et distinctius; nunc enim quadam
mixtura rerum omnium exhibentur miracula. verum egressaingressa R2S
mens interpretationem naturaenatura F1Ra festinat legentium animos
per totum orbem velutiuelut AdDal. manu ducereduce-
retur R. -cens a.
MCap.
VI 611. Die. 5,1.— § 243: Agathem. 15. 16 (MGGm II p. 475 sqq.).
MCap. VI 612.
Pars nostra terrarum, de qua memoro,
ambienti, ut dictum est, oceano velut innatansinnatrans R1. -ta Ad. inata y. maria i longissime170
ab ortu ad occasumad occasum F2d(E?) C(item MCap. Dic.). ab (a??? F1) occasu
(-sus R1) DF1Ra. et occ- (-ssus A) Ay. atq. (et v) ab occ- pv patet, hoc est ab India ad Herculis
columnas Gadibus sacratas LXXXVLXXX y. LXXXVIII R2. LXXVIIILXXVIIII R2. -VII MCap.
LXXV a. LXX dT.om.p. LXVIII H coll. § 243 extr. (numeros hos et seqq. antiquo more primus scripsit D) p., ut Artemidoro
auctori placet, ut vero Isidoro, XCVIIILXCVIIIAy. XVIIILXVIII
AF2y.
Artemidorus adicitadiecit y amplius a Gadibus circuitu Sacricircuitus agri F2R2y. -tu agri F1a. -tura
agri R1 (E?)
promunturii ad promunturium Artabrum, quo longissime
fronsfons DFR1a procurratprocurat DF1. -rsat R1. -rrit
E(?)va.S Hispaniae, DCCCCXCIDCCCC. XC.ID Ay.cfr. D M E p. 2. -XCI MCap.DCCC. XC id r. CCCCXCI. id H. D. mensuramensurae R(?)pva.D currit
duplici via: a Gange amne ostioque eiuseoum E3ve MCap. eum ll, quo se in Eoum
oceanum effundit, per Indiam Parthyenenquepartienenque AR1. -te-
nienenque R2. -thiensemque r. -thię neque d. -thiamque y.
-tyenemque codd. MCap. ad Myriandrummiriandrum F2.. -dram y. mirandum
DF1E1a
urbem Syriae in Issico sinu positam LII.XVLIIIR.LVdT, inde proxima
navigatione Cyprum insulam, Patara Lyciae, Rhodum,
Astypalaeam in Carpathiocarpathio E(?)v -tio FRa. -tro AD mari R(?)C. -ri in rv mari insulaminsulam DFEaD. -la Adep.
-las R (?)E3v, Taenarum Laconicae
, Lilybaeum Siciliae, Caralimcaralim ll. S. -lium v. calarim (B)C Sardiniae XXI.XIIIXXI. XIIIego. XXXIIII AF2yv. -III R2in marg. -IIII. L E3B e MCap. XXX
(om. IIII deinde gades X) r.XXI -IIIH,
deinde Gadesdeinde gades
AF2E3V. -de eadem y. D In.... (reliquis absc.) R2in marg.XIIXII .L
H. XII m. L va.B. XLII. L AyMCap. XXII p. L R2in marg.
II . L (V. L R) r. L e. IIII decies centena et quinquaginta Milia
pass. E3(B)C. cfr. III 84 .L???, quaequae om.Ay mensura universa ab Eooeoo D. eo ll.v mari
efficit LXXXVLXXXII R1. XCV R2in marg. LXXX y. XCVIII v a. B.LXXVIIILXXVIII
E3B e MCap. -VII. L y. -IIII i. LXVIII r H. -VIIII pv. Agathem. IV 17 (GGm II p. 476). MCap. VI 613. alia via, quaequa y certior et iniriet iniri ego. iteneri A. inirie R1Eead2. -riae F1. inrie a. iniri
R2d1. itinere F2E3yv
terrenoterreno F2R2E3yv. -raeno A. -re (-rę
DEe) non r maxime potestpotest ll. patet pE3v. dist.ego, a Gange ad Euphraten amnem
LILI om.y.IIR2in marg. L F2. DF1. LC E3v.LXIXLXIXH.LXI.X A. LXVIII
R2in marg,XIXr. XXI pE3C. XVIII v. om.y (item sqq. numeros), inde Cappadociae Mazaca CCXLIIIICCXLVII A.CCLXLIIIID1. CCCXIXH, inde per
Phrygiamphrygiam E(?)v.
fryg- DF. frug- A. frig- r, Cariam, Ephesum CCCCXCVIIIICCCCXCVIIIIApJ. -XCVIII (-CXLVIIIR) rv.CCCCXVH, ab Epheso per
Aegaeum pelagus Delum CC, Isthmum CCXIICCXIIom.p. CCCII R.D, indeD inde D1F1dTREaH. inde AF2D1. Deinde D2pv terraterra—226, 1 mari et
om.yuncos posui cum D MEp. 3[et Laconicolaconico ll.v. lechaico f(P)H.
alcyonio J mari] et Corinthiaco sinu Patraspatros Ay Peloponnesipeloponensi AE2y. pol- i. pell- a. pelo-
ponnensessi DF1
XCXCH ex Agathem. IV 17 coll. Plin.IV 9. 11.CCII.D ll.v.CII .D D1, Leucadem LXXXVIILXXXVII.d AH. -VI.id DF1da. -VI
Ad F2. -III. id R. -VI-D E(?)pv. D, Corcyram totidem, Acroceraunia
LXXXIILXXXII.D MGG m II p. 477.
CXXXII. D AE(?)dpv. -II.id (ad R) r. cfr. IV 52 .D, Brundisium LXXXVIILXXXVII .d
AFH. -VI-id D. -VI-D rv. D, Romam CCCLX,
Alpes usque ad Scingomagumad Scingomagum H ex Agath. l. l. coll. Strab.p. 179. ad cinco- AG. -ngomacū F2. -neomachum
Rd. calcineo- rv vicum DXVIIIIDXVIIII AR(?)H. -VIII rv, per Galliam
ad Pyrenaeos montes Illiberimilliberium R1.
-birium DFE1ad. -brium va.BCCCCLXVIIICCCCLXVIIIMGG m II p. 478.
-LVI AdD.CCCCC. LVI (-LIII R1) rv.DCCCCXXVIIH, ad oceanum
et Hispaniae oram DCCCXXXIDCCCXXXI D ME p. 3. -II AF2D1. CCCXXXII rv. -I H, traiectu Gadis VII. D, quae
mensura Artemidori ratione LXXXIXLXXXIX.XLVH ex Agath. l. l. -XCVD1. LXXX. LX.XCVAy.
.... et XCV R2in marg.LXXX.IX.XCr.LXXXVI (-VII E3)
LXXXV E3C e MCap.XLVefficit.
MCap. VI 614. Dicuil 5, 2. — (227, lsqq.) Agathem.
IV 18. 19 (GGm II p. 478-481). MCap. VI 615. Latitudo autem terrae aa om.DFEea (add.E3) meridiano situ ad septentriones
septemtrio-
nem E3va.S, dimidiodimedio Ay. medio R2 ferefere RE2pv. -rme F2aDic. D1. feri r. fieri y minor, Isidorominor Isidoro ego coll. D MEp. 6. minoro
AE2. -re y. -rj E3. minor R2pv. om.F2a(Dic.). mi r. Isidoro D1 colligitcollegit y. -lligitur RE(?)vLIIII.LXIILIIII. LXII (-LXXII R1. -LXI i)
ll.MCap. v (D). XLIIII . LXXXX mil. H,
quo palam fit quantumquorum y et hinc vapor abstulerit et illincet illinc
Ay(E?)v. ill- r
rigorliquor DFRE1aTDic.. neque enim deesse terris arbitror aut non esseaut motis non
esse et R2
globi formam, sed inhabitabilia utrimque inconpertaincomrepta F1. -orrepta DE1a. -orrupta R1 esse.
haec mensura currit a litorea litore R2v. altiore (-rē D1. -ra R1) r Aethiopici oceani, qua modo
habitatur, ad Meroen DCXXVDCXXV> MGGm II p. 479. cfr. VI 196. DXXV A.DCCCV (DCCCCV R) r.
DL mil. E3v. decies centena mil. H.DCCVD1, inde Alexandriam XIIXIIR. L???
Rhodum DLXXXIIIIDLXXXIIII (-III Adv) ll. D. cfr. V 132.DLXIIIH, Cnidum LXXXVIILXXXVII. D H.
-VI (-III DdT) D ll. D. -VI p. -V. D f. -IIII. D E3v. D, Coumcoum ll. S.
con C cum Sabell. cum vXXV,
Samum C???, Chium XCIIIILXXXIIIIpva.H. cfr. V 136, Mytilenenmitylenen ADFC. mitil- R2aVen. -lonen R1LXV, Tenedum CXIXCXIXfMGGm l. l.XC.IX (-LX A) 11.XLIXi> D1. XLIVH.XXVIIIC.XXIXv,
Sigeum promunturium XII. D, os Ponti CCCXII. DD om.p, Caram-
bincarambin v. -abin A. -abim r promunturium CCCL, os Maeotismaeotidis E3va. D e MCap. -dos R2. memis R1CCCXII. DD om.p. CCCXVI-D A
natanais Rad. -naeis D, ostium Tanais
CCLXXVCCLXXVR(?) H. -LXV ADEapv.
-LXII FfdT. -LXVI D1. cfr. IV 78, qui cursus conpendiis maris breviorbreuioris R2 fieri
potest LXXIXLXX.IXll.
cfr. MGG m l. l.LXXIIXy. LXXXI p. -IX E3v.XXI. X??? D1
(ad sqq. referens). MCap. VI 616. 614. 616. ab ostio Tanais nihil inmodicumnihil inmodicum ego. nihil mod- ll.v. nihil-
dum modi coni.D ME p. 4. nihil modi quam coni.S. Nili Cano-
picum D1 diligentissimi
auctores fecerefacere A. Artemidorus ulteriora inconperta
existimavit, cum circa Tanaintanais R2. -im C Sarmatarum gentesgentem y degere
fateretur ad septentriones versusuersas va. S; Isidorus adiecit XII.L???XXII-L R
usque ad Thylenthylen J. tylen A. -lin y.
thilen F2. ti- v. thulen C. mithelen R. mitthilenen F1. mythel- D.
mitel- r, quae coniectura divinationis est. ego
non minore quam proximeproxime dicto (-ta p) AF2pv. -mo dicte (-to R) r dicto spatio Sarmatarum fines
nosci intellego. et alioquialioquin pva.J. alio DF1R1E1. ali a quantumquintum DF1R1E1 esse debet quod innumerabiles
gentes subinde sedem mutantes capiat? unde
ulteriorem mensuram inhabitabilis plagae multo esse maiorem
arbitror. nam et aa om.A1y. in p Germania inmensas insulas non
pridem conpertas cognitumcognitas compertum RS. cōpertas
conpertas a habeo.
Vitr. I 6, 9. Censorin. d. nat. 13, 2. MCap. VI 596. 609.
cfr. Berger Eratosth. fragm. p. 121.— (11) cfr. Berger Hipparchi
geogr. fragm. p. 27. De longitudine ac latitudine haec sunt, quae digna
memoratu putem. universum autemautem hunc E3va.S circuitum Erato-5
sthenes, inin om.eap omnium quidem litterarum subtilitate, setset ego.
et pv. om. ll. D inin om. p
hac utique???ui???e F1. quippe a praeter ceterosceteras Ay solers, quem cunctis probari
video, CCLII milium stadiorum prodidit, quae mensura
Romana conputatione efficiteffecit AFRea trecentienstrecenties (tric- y)
et AF2y quindeciens centena
milia passuum: inprobum ausum, verumuero R ita subtili argumentatione
argumentatione DFdREapzv(H). con-
putat- AR2inmarg.y G conprehensum, ut pudeat non credere. Hipparchus
, et in coarguendo eo et in reliqua omniomni om.DFR1 diligentia
mirus, adicitadiecit y stadiorum paulo minus XXVIXXVIARTyS.XXVrv. cfr. Berger Eratosth. fragm. p. 124.
alia
Dionysodorodionysodoro E(?)G. -siodoro rv fides. neque enim subtraham exemplum
vanitatis Graecaegrecię F1Eap. gratie R1 maximum. Meliusmelius DF1dRav(G). aelius A1.
cae- A2. elius F2. ???el- E1. Cel- E2e. chius z. cidius p. cydnius B hic fuit, geometricaegeometriae DFR1. -ica va.S
scientiascientiae DF1R1Ea nobilisnobilis
om.D; senectasenectā Da. -tu R diem obiitobit ADF1R in patriapatriae A. funus duxere
eiet
(pro ei) A propinquae, adquasadque F1a. atq; D pertinebat hereditas. haehec a. heę d. eae va. S,
cum secutis diebus iustaiuxta DFR1a peragerent, invenisse dicuntur
in sepulchre epistulamepistula A Dionysodoridionysidori F. -siodori R2va. G nomine ad superos
scriptam: pervenisse eum a sepulchre adab R2S. ad R1 infimam terram;
esseesseque E3va S eo stadiorum XLIIXLII AF2in ras.
(RE?)v. alii Dad. nec defuere geometrae qui interpretarentur
, significare epistulam aa om.R medio terrarum orbeorbem D
missammissa Da, quodquo R2E3va.D. quae p deorsum ab summo longissimum essetesse ADFapva. C spatium
et idem pilae medium. ex quo consecuta conputatio
est, ut circuitumcircuitu E(?)va. S (J) esse CCLIIC???CLII AR2fp(P) H.
-LV rv stadiorum pronuntiarentpronuntiaret F2.
Harmonica ratio, quae cogit rerum naturam
sibi ipsam congruere, additaddita AF2 huic mensurae stadiorumstadia va. SXIIXIIz(P)H. cfr. § 87.VIIll.v terramqueterram A XCVIXCVI DFdRH.XC. VI
Eeapl. XCVI mil. E3v.XC.V A. XCV D partem totius mundi facit.
C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBER III
Lib. III.
Hactenus de situ et miraculis terrae aquarumque
et siderum ac ratione universitatis atque mensuramensurae o. -re a. nunc
de partibus, quamquam infinitum id quoque existimatur
nec temere sine aliqua reprehensione tractatumtractandum o, haut ullo
in genere venia iustioreiustiore si Ao(R?) H. -or est DF1a. -or E1. -or si E2. -or est
si F2va.H, si modo minime mirum est hominem
genitum non omnia humana novisse. quapropter
auctorem neminem unum sequar, sed ut quemque verissimum
in quaque parte arbitrabor, quoniam commune ferme
dist.oU 45 omnibus fuit, ut eos quisquequisquis A diligentissime situs diceret,
indisceret in o. -ret ex
vet. Dal. quibus ipse prodebatprodibat ovet.Dal.. ideoideoque o nec culpabo aut coarguam
quemquam. locorum nudanuda om.A nomina et quantaquantum DF1RE1a dabitur brevitate
ponentur, claritateponentur claritate
om.DF1R1E1a causisque dilatis in suas partes;
nuncnec F2D1 enimitem R sermo de toto est. quare sic accipi velim, ut
si viduasi uidua ARd1G.
si diuidua r. sicut uidua v fama sua nomina, qualia fuere primordio ante
ullas res gestas, nuncupenturnuncupetur DF1RE etet om.f sit quaedamqueddam p. quia edem DFIR1a in his nomenclatura
nomen datura apVen. -encul-
tura Ad.de mendo cfr. p. 133,19 quidem, sed mundi rerumque naturae.
Herodot. II 16. Agathem. I 3 (GGm II p. 472). Sail.
Iug. 17, 3. Oros. I 2, 1-3. Hygin. astr. I 8 (Isid. or. XIV 2, 1;
n. r. 48, 2). Mela I 8. Div. orb. 1 (GLm p. 15). Dic. 1, 2. Sol.
23, 13. MCap. VI 622. 624. 626. 623. Beda n. r. 51. Terrarum orbis universus in tres dividitur partes,
Europam, Asiam, Africam. origo ab occasu solis et Gaditano
freto, qua inrumpens oceanus Atlanticus in maria
interiora diffunditureffunditur codd. aliquot
Bedae. hinchuic o intranti dexteradextra ova.S Africa est, laeva
Europa, inter has Asiaasiae R2. -ia est va. H.
-ia compar est aliis duabus Beda. terminitermin' ??? R2 -ni sunt Beda amnes Tanais et Nilus.
XV p. in longitudinemlongitudine et 13 latitudine yBeda quas diximus fauces oceani patent,
V??? in latitudinem, a vico Mellariamellaria AF2dv.
inel- y. metta- E. meitia- a. metia- r Hispaniae ad promunturium
Africae Album, auctore Turranioturranio AH(J). thu-
E2. turannio DFdBas.(S). turanio R2. -rinio R1. -ramnio v. tyr-
ra???nio y. -ranio i Gracilegracile F2E2dTyJ. -lae A. -li H. glacile DF1
-lle r. gracula v iuxta
genito. Nepos
fr. 49 Halm. Sol. 23, 13. — (231, 1) Mela I 27 (II 95). Sol. 1. 1.
MCap. VI 624. 625. TT. Ay(Rd?) v. et (et titus E2) r. Livius ac Nepos Cornelius latitudinis
tradiderunt minusminus
ll. J. ubi minus (minimum C) vVII p., ubi vero plurumum, X: tam
modico ore tam inmensa aequorum vastitas panditur. nec
profunda altitudo miraculum minuit. frequentes quippe
taeniaetemae y. tenuae DF1RE2.
–ue a.om.E1 candicantiscandicatis F1a. -cantes Ad. cordiantes y vadi carinas territant. qua de causa
limen interni maris multi eum locum appellavere. proximis
proximus F1day. -ma pva. H. an proximi? autem faucibus utrimque inpositi montes coercent
claustra, Abilaabila
ypv. abilla (athlans F2) r. abyla d(?)H. cfr. MGGm II p. 122 Africae, Europae Calpecalpae AE. calepae D1. -lipae D2. -lapae y, laborum Herculis
metae, quam ob causam indigenae columnas eius dei vocant
creduntque perfossasperfossos (sc.
montes) F1adTSalmant. P exclusa antea admisisse maria
et rerum naturae mutasse faciem.
(9) Eratosth. ap. Varr. r. r. I 2, 3. (Varro LL V 6).
Lucan. IX 411 sqq. Augustin. civ. dei XVI 17. Cosmogr. 1b (GLm
p. 71). — (16) Sol. 2, 24. MCap. VI 638 extr. Primum ergo de Europa, altrice victoris omnium
gentium populi longeque terrarum pulcherrima, quam
plerique merito non tertiam portionem fecere, verum
aequam, in duas partes ab amne Tanai ad Gaditanum
fretum universo orbe diviso. oceanus aa AS. ac R1. hac D1dE1. hoc rv quoquo AS. quod rv dictum est3
spatio Atlanticum mare infundens et avido meatu terras,
quaecunquequacumque uenerit ex parte o venientem expavere, demergens resistentes
quoque flexuoso litorum anfractuin-
fractu DE1a lambit, Europam vel
maxime recessibus crebris excavanscauans F1R1a, sed in quattuor praepraecipue va. H-
cipuos sinus, quorum primus a Calpe Hispaniae extimoexi-
stimo DF1R1Ea, ut
dictum est, monte Locros, Bruttiumbruttiniu DF1R1a. brutinum Eva.C.
byritium R2. brittiū F2 usque promunturium,4
inmenso ambitu flectitur.
cfr. Mela
II 87. MCap. VI 627. 628. In eo prima Hispania terrarum est, ulterior
appellata, eadem Baetica, mox a fine Murgitanomurgitano D coll. § 8. 17. urg- ll. G.
uerg- p. uirg- v. urcit- (B) U 46 coLL. § 19 citerior
eademque Tarraconensis ad Pyrenaeipyrenen d. -enea
a3va.S. -enae??? R1 iuga. ulterior in
duasduas parties per DFEa.cfr. v. 10 per longitudinem provincias dividitur, si quidem Baeticae
latere septentrionaliseptentrionali pv. -lis ll praetenditurptenditur a. prot- va.G Lusitania, amne Ana
discreta. ortus hichinc F2 in Laminitanolamminitano AR2. lumi- a. lanumi- E2. cfr. § 25.
XXXVI 165 agro citerioris Hispaniae
et modo in stagna se fundensseffundens A. se diff- a, modo in angustiasangustias Av. -ia r resorbensesorbens D1. -be R1. sorbens E1. orb- D2Fla
aut in totum cuniculis condens etet —gaudens
om.FR1Ea saepius nasci gaudens
in Atlanticum oceanum effunditur. Tarraconensis autemautem hinc va.G(H),
adfixa Pyrenaeo totoque eius aa om.E1R(?)C latere decurrens et simul
ad Gallicum oceanum Hiberico aa om.AF2E2va. G mari transversa se pandens
, Solorio monte et Oretanis iugis Carpetanisquecarpetanisque AB. carpit- R2. carpent-
rv et Asturum
a Baetica atque Lusitania distinguitur.
Sol. 23, 8. (MCap. VI 627). Mela II 88, MCap. VI 630.
— (233, 1-3) Mela II 96. Baetica, a flumine mediameam mediam va.S(J) secante cognominata,
cunctas provinciarum divitidiuite H. sed cfr. VII 108 cultu et quodam fertili ac peculiari
nitore praecedit. iuridici conventus eiei om.DF1R11E1a IIII, Gaditanus,
Cordubensiscordubensis astigitanus om.DF1RE1a, Astigitanusastigitanus B. cfr. § 12. astici- E2d. -isi- v. -iciitams A.
-icianus F2, Hispalensis. oppida omniaomni DF1R1E1a numero
CLXXV, in iis coloniae VIIIIVII AdTva.B, municipia c. R. XC. R. X
(= civium Rom. X) AD. cui' romano X R2. om.R1. CRL??? r. VIII B.
XVIII v, Latio antiquitus
donata XXVIIXXVII D.XXV . X A. XXII.X (XXII R2) r.
XXIX v, libertate VI, foedere III, stipendiaria
CXX. ex his digna memoratu aut Latiolatio (-to A. -tiore E2) ll.v. latiali B. -ino D. cfr. VII 117 sermone dictu
facilia, a flumine Ana litore oceani oppidum Ossonobaossonoba (-oua A. osonoba R1) ll.v(G)J. onu-
bia R2. onoba B. cfr. Mela III 7. Osca Onoba M Pt p. 108, Aestuasturiae
(-ria F2. lusturia B) AF2E2va.H-
aria cognominatum, inter confluentesinter confluentes D.
interfl- ll.v Luxiamluxiam aturium DfdEa. Luxia et Urium va.D et Vrium,
Hareniharenei R2. -nae v(H). -re???n R1. Vareni F2. mariani
B(Brot.)e Ptol. II 4,12. ariani G montes, Baetis fluvius, litus Curensecurense EB(D). curr- R2d.
curs- v. curenense DFR1a. corense A(?)C. cotense M Ptp. 109 inflexo sinu,
cuius ex adverso Gadisgades C inter insulas dicendadicenda A.cfr. IV 119. Mela II 97. -das r. -dae. v, promunturium
lunonis, portus Baesippobaesippo R2B. uaes-Av(J). ues-r. cfr. § 15 et Ptol. 11 4, 10, oppidum Baelobelo Rad. -on va.S, Mellaria,
fretum ex Atlantico mari, Carteia, Tartesostartesus E2. cart- A. -sos F2va.B(J).
???artesos F1 a Graecis dicta,
mons Calpe.Mela II 94. — Agrippa fr. 2 R. — (9) Mela III 3. dein litore interno oppidaoppida ll. S. -do dv. -dū a3C Barbesula cum
fluvio, item Salduba, oppidum Suelsue R.
siue D2FEa. uel va.B, Malaca cum fluvio
foederatorumfoederatorum— cum fiuuio om.DF1R1E1a. dein Maenubamenoba (mae-H) R2va.J cum fluvio, Sexisexi ll. Brot. sexti v cognominecogno-
mine firmum D2. fir- cog- ll.v
Firmum Iulium, Selsel AD. sell R2. ser r. sex
Tva. B (cfr. Mela II 94). sexi et B. selambina G e P tol. II 4,7, Abdaraabdafa a. -dera va.J, Murgimurci DRa. -rti F1. -rcis E. -rgis va S, Baeticae finis. oram
eam inin R2S. om.rv universumuniuerso R2a1. -sam a2va.S originis Poenorum existimavit M. Agrippa;
ab Ana autem Atlantico oceano obversa Bastulorumuastu-
lorum A Turturdulorum om.DF1E1-
dulorumque est. in universam Hispaniam M. Varro pervenisse
Hiberoshiberos R(?)D. yb- a2.
ib- C. hiberas (yb- a1) rov et Persas et Phoenicasphaenicas o. poe- Ava.C. fen- r Celtasque et Poenos
tradit. lusumlysum Ea. lis- o enim Liberi patris aut lyssamlissam R2. lysyam a. lysam DFETva.G. lis- R1o cum eo bacbachantem Tova.G-
chantium nomen dedisse Lusitaniae et Pana praefectum
eius universaeuniuersa o. at quaeatque
R2a. autque DF1R1E. aut (autem o) quae F2do de Hercule ac Pyrenepyrane R.
-renae E. pirene o. -rine A vel Saturno
traduntur fabulosa in primis arbitror.
Baetis, in Tarraconensistarraconiensis F provinciae non, ut aliqui (16-234, 4) cfr. Mela III 5. dixere, Mentesamētesa
av(D). cfr. § 19.25. CIL IIn.3377 sqq met- DFE. mentes (mon-
R2) R. -tis A. -tisa S e Ptol. II 6,58 oppido, sed Tugiensituguensi DFIR1Ea. tyng- F2.
tuge- R2va.G exoriens saltu—
iuxta quem Tadertvder F2 fluvius, qui Carthaginiensem agrum rigat
—, Ilorci refugit Scipionis rogum versusque in occasum
oceanum Atlanticum, provinciam adoptans, petit, modicus
primo, sed multorum fluminum capax, quibus ipse famam
aquasque aufertaut fert A. auferri R. -rre a.om.E1. Baeticae primum ab Ossigitaniaossigitania L. -tama E.
-tana a. -ttania R. -getania (osi- A) rv(D) infusus,
amoeno blandus alveo, crebris dextra laevaque accolitur
oppidis.
Celeberrima inter hunc et oceani oram in mediterraneo
Segidasegeda a2va. S quae Augurina cognominatur, Vliaulia Ukert II p. 366. cfr. M Pt p. 117a. iulia (-iae Dr1E1a) ll.v quae Fidenfidentiae Dea. -te R-
tia, Vrgao quae Alba, Eboraebura A(?)va.S(D1) quae Cerialis, Iliberriiliberi va.S quod
FlorentiniFlorentini D2cum Hiibnero CIL IIp. 285. cfr. M Pt p. 120b.
liberini AF2R2v. -ri??? F1. -rinis r, Ilipulailipula G. -pyla A. ilypula R2.
lipida (lyp- R1) r. libida v quae Lauslaus artigi AF2G. -astici F1. clausa
(-sia R2) stici rv, Artigi quod Iulienses, Vesci
quod Faventia, Singilisingilia (va.H)D2. cfr. Hübner l.l. p. 272.
-gelis R2, Ategua, Arialdunum, AglaAgla minor AF2R2E2v (Brot.). -nur r. Aglaminor Dal. Minor,
Baebrobebro E2. bedro R2. bedo DFdR1E1. beclo a, Castra Vinaria, Cisimbriumpisim-
brium AFR2. epi- d. episibr- va.S, Hippoippo F. ipho Dd1R1Eava. G.
fipho d2R2 Novanoua AE2v. noba r, Ilurcoillurco B. iliu- A. ilyrico DdE. ill-v. ylir-Ra. ylyr-F,
Osca, Oscuaescua va.J. sine oscua M Pt p. 119, Sucaelosucaelo (-celo a. -calo E1. suelo R) unditanum ll.J. succubo
nud- B. -ccabon ud- v. suel onud- M Pt p. 119, Vnditanum, Tuccitucci AF2G(J).
tuai R1. tu???i F1. tuati rv(H) Vetus, omniaobuia F2E2C Bas. Bastebastetaniae
R(?)v. uast- r-
taniaedist.va. H(D2) vergentis ad mare. conventus vero Cordubensis circa
flumen ipsum Ossigi quod cognominatur Latoniumlatonum a. laconium
(-icum C) ETva.D, Iliturgiilliturgi Ava.H(J)
quod Forum Iulium, Ipraipra isturgi AD.
cfr. CIL II n. 2121 sqq. ipast- dav. iprast-r, Isturgi quod Triumphalestriumphales ucia D2philol.XXX p. 292. -le sucia (sutia E2) AR2E2D. -le sacia J.
-le setia S. -le sitia v. faletia (-ico R1) r, Vcia
et XIIIIXIIIIv(D2coll.
Hiibnero l.l. p. 298). XVIIAD1. XIII R (M Pt p. 115. 117). XVI r p. remotum in mediterraneo Obulcoobulgo A quod Pontipontificaese F. ponficense D. bonf- E1a-
ficense appellatur, mox Ripa, Eporaripepora ARava. H. epora S foederatorum, Sacilifacili DF1R1B. -lin R2.
facili E1a. faci E2. faci AF2dv
Martialium, Onubaonoba B e Ptol. et dextra Corduba colonia Patriciapatriciae
DF1dRE1aH cognomine
, inde primum navigabili Baete oppida Carbula,
Detumodetumo TD2l.l. p. 293. -ma A2in ras.E2B
(M Ptp. 117). -mmo r. decumo dv. -ma Ven. (J). detunda S e Ptol., fluvius Singilissingilis AE2D. -gulis rv. cfr. § 12 init., eodem Baetis latere incidens.
Oppida Hispalensis conventus Celticelci F1. -cia F2.
celtia R2E1. -ica ava.H, Axatiaxati arua D. -ti araua A. -tiara G.
aexatim faua R2. exatifaua R1. axaua F1. araua DdE. auara F2.
raua a. arua H. om. v, Arua, Cacanama H. camana E. -nia R. caniania
Dd. ???a???nia F1. canina a. ciniana A. saci- F2. arruci G. uaca-
mana v-
nama, Naevanaeua D2cum Hübnero l.l.p. 137. aeua DE. eua r.
euia H. menoba G. acria v, Ilipa cognomine Ilpailpa A2in ras.R2B(D). illpa E2.
ilpia F2. ilba F1. illa rS. ilia H. del.G(J). magna C e Ptol. II
4,10. ila v, Italica et a laeva Hispalhispal AJ. -lis G e Ptol. -li rv
colonia cognomine Romulensisromulensis
Aav(J). -liensis rS, ex adverso oppidum Osset
quod cognominatur Iulia Constantia, Lucurgentumlucurgentum F2D2. lugurg- R2. lurg-
AJ. -tium E2. uirg- v. iurgentum (???urg- R1) r. uerg- G. cfr.
CIL II n. 1264 quod
luli Geniusgenius orippo H cum Caro (antiq. Hispal.
3,20). genitor ippo F2. -tor ippu Ad. -tor (gentior R1. -iori R2)
bippo r. -tor hippo v, Orippo, Caura, Siarum, fluvius Maenubamenubae DFE. -be Rad. -noba va.J, Baetibaeti R (?)G. om.rv
et ipse a dextro latere infusus. at inter aestuaria Baetis
oppidaoppidu E2a3va.S Nabrissanebrissa va.S cognomine Veneria et Colobanacolobona R(?) va.J. conobana M Pt p. 122a, coloniaecolonia D2. l.l.p. 270
Hastaasta d(?)va. D. cfr. Mela III 4 quae Regia dicitur et in mediterraneo Asido quae
Caesarina.
Singilissingilis AE2TD.
-gulis Rv. si ong- r. cfr. §10 extr. fluvius, in Baetimbaetim AE2C. betim R2 -tinis F2. belis r quo dictum est ordine inrumpens
, Astigitanam coloniam adluit, cognomine Augustamaugustam F2dav. ang- r
Firmam, ab ea navigabilis. huius conventus sunt reliquae
coloniaecolonia
AE2 inmunesinmunes AF2R2v. -nis r Tucci quae cognominatur Augusta Gemella,
Ituciitycci A. itucci Dal. iptuci D1. sed cfr. M Pt p. 122a quae Virtus Iulia, Vcubiucubi
quae AdJ. aut (at E1) ubique r. Attubi quae v quae Claritas Iulia, Vrso quae
Genetivagenetiua
Momms. ephem. epigr. II p. 119. genua ll.v Vrbanorum, inter quae fuit Munda, cum Pompeiopompeii da2va.S
filio raptacapta va.S; oppida libera Astigiastigi AC. astygi (ca- R1) rS. -giae v vetus, Ostippoostippo
AF2E2v. sost- r; stipendiaria
Callet, Calliculacallicula dD. galli- AR1. gallu- r. calu- v.
calletula R2. -ecula S, Castra Gemina, Ilipula Minor, Marruca,
Sacranasacriana R, Obulcula, OningiOningi Sabora Ventippo Momms. CII. II p. 194.
oningis (onnig- a. onung- E2) ab ora uenti (uenienti G) pro
(prope v) ll. v, Sabora, Ventippo. Maenubammaenubam AJ. nubam E. nebub- a. nenub- r.
menobam v 5
amnem, et ipsum navigabilem, haut procul accolunt OlontigiOlontigi Laelia Lastigi Momms. l. l. (Caelia
M Pt p. 122b). alontigicaeli (olo- A) ADFED. -celi dRav et ala-
stigi (-gie R2) AF2R2. alost- a2v. lost- r,
Laelia, Lastigi.
Quae autem regio a Baete ad fluvium Anam tendit
extra praedicta, Baeturia appellatur, in duasdiuisa partes om.E1 divisasidusa D. ???dusa R1. situsa a partes
totidemque gentes: Celticos, qui Lusitaniam attingunt, Hispalensis
conventus, Turdulos, qui Lusitaniam et Tarraconensem
accolunt, iura Cordubam petunt. Celticos a Celtiberis ex
Lusitania advenisse manifestum est sacris, lingua, oppidorum
vocabulis, quae cognominibus in Baetica distinguntur:
Seriae adicitur Fama Iulia, Nertobrigae Concordia Iulia,
Segidae Restituta lulia, Contributacontributa AaB. -tae rv(H.
lac. signum auctore S praefixit D Iulia Vgultuniaeugultuniae cum M Pt p. 124a
(et dist.). -niacum J. ucul- v. mugul- R2. -tuacum R1. ugultu-
macum A. ucul- E2. mucul- (-miacum a) r, cum
quaqua M Pt l.;.
quae ll.v etet om.DF1Ea Curiga nunc est, Lacimurgaelacimurgae M Pt p. 124a. 127b. -ge
Eava.B. lacinimuriae A. -urge F2dTR. -gi D. -usge D. -nemurge
F1. laconimurgi B Constantia lulia, Steresteresibi A. teresibus Rva.D2-
sibus Fortunales et Callensibus Aeneanicienianici
Fa. ema- Rva.J. praeter haec inin del. M Pt p. 126b. an item?
Celtica Acinippoacinippo
R2B(S)e Ptol. II 4, 11. CIL II n.1351. -ipro A. -ipo Brot.(D)e nummis ap.Eckhel. 1, 47. -ibro r. -imbro v, Arunda, Arunciarungi A. -nti R1.
aruci Brot. S. 'Apoukki Ptol. l.l., Turobrigaiturobriga J2, Lastigi, Salpesa
lastigi salpesa
S cum Caro (antiq. Hispal. 3,61). -gis alp- AT. -gi alp- rv. iastitis
(iastigii d2) alp- d, Saepone, Serippo. altera Baeturiabaeturia H. bet- v. uet- ll, quam diximus
Turdulorum et conventus Cordubensis, habet oppida non
ignobilia Arsam, Mellariam, Mirobrigammirobrigam AS. -icam rv Reginam, Sosintigireginam, sosintigi D2philol. XXX p. 304. cfr. M Pt p. 124a. regio-
nes osintigi AF2G. -nes (-nis H) osintiadi (-dis v) rv,
Sisaponemsisae-
ponem FR. sisep- ad. isep- va.B. (7. 8) cfr. Mela II 94. III 4. Gaditani conventus civium Romanorum Regina,
Latinorum Laepia Regialaepia regia M Pt p. 123.a
-pia ulia G(S). lepia relia AF2. lepia R2. regia rv(H), Carisa cognomine Aurelia, Vrgiaurgia
AF2G. augla R2in marg. urigia rv. uria C(e codd. B). ugia M Pt p. 123a
cognominata Castrum Iulium, item Caesaris Salutariensis;
stipendiaria Besaro, Belippo, Barbesulabarbesula AF2B. -sulla E2. -su R2. -s??? R1. -sulu
rv. -lae (subl. dist.) M Pt p. 120b, Blacippoblacippo D2l.l. p. 309. ulac- A.
lac- R2B. ululacipro F2. lac- rv, Baesippobaesippo B. uasis???pro A.
bassispro rv,
Calletcallet AR2B. ga- rv. cfr. XXXV 171, Cappa cumcappa
cum D2l.l. p. 308. cappacum ll. S. -agum v Oleastro, Iptuciiptuci D2l. l. p. 308.
ituci AS. -cci G. icocio rv, Ibronaibrona M Pt p. 125b. brona AD.
brala R. brana rv, Lascutalascuta D coll. Zobel span. Münzen 8. 16. -ula
REaJ. laseula A. liscula r v a.B. lacibi G. del. B, Saguntia,
Saudo, Vsaeposaudo usaepo M Pt l. l. situdo us- AJ. saudo usaepro DF. -sae porro
Ea. -dorisae pro R. -sae porro dT. audorisae. porro S. andori-
sippo G. -sae. porro v(H).
Agrippa fr. 3 R.
MCap. VI 632 extr. Dim. 24. Longitudinem universam eius prodidit M. Agrippa
CCCCLXXVCCCCLXV Ava. H p., latitudinem CCLVIIICCLVIII
AJ. -LIIII R. -LVII rv, sed cum termini Carthaginem
usque procederent: quae causa magnos errores
conputatione mensurae saepius parit, alibi mutato provinciarum
modo, alibi itinerum, auctisqueauctis v. dist. ego aut deminutisdeminutis AE.
dim- rv passibus
. incubuere maria tam longo aevo, alibi processere
litora, torsere sese et DF1R1va. G(S).,et Ea fluminum aut correxere flexus. praeterea
aliunde aliis exordium mensurae est et alia meatus. ita
fit ut nulli duo concinantconcinnant ADF1. con-
ueniant a. ita concinant R2.MCap. VI 631.
Baeticae longitude nunc a
Castulonis oppidi fine Gadis CCL et a Murgi maritima ora
XXV p. amplioramplius FR1a, latitudolatitudo AR2v.
alti- r a Carteia Anamcarteia anam AF2R2D. -eianam r. -na v oramora FRaCCXXXIIIICCXXXIIII ARS. -VII r H. CCXXIIII v e M Cap. p.
Agrippamagrippam Av. -ppa r quidem in tanta viri diligentia praeterque in
hoc opere cura, cum orbemorbem cum A(?)Brot. terrarum orbiurbi va.H (D). om. E2a spectandumspectandum Av. -ntum (specca- R1) r
proposituruspropositurus G. -ros ll essetesse terras se A. -rras r, errasse quis credat et cum eo Divum
Augustum? is namque conplexam eumeum dTa3C. eam ll.v porticum exex AF2R2v.
et r
destinatione et commentariis M. Agrippae a sorore eiussua (pro eius) Brot.
inchoatam peregit.
(16) MCap. VI 632 init. Citerioris Hispaniae sicut conplurium provinciarum
aliquantum vetus forma mutata est, utpote cum
Pompeius Magnus tropaeis suis, quaesuis quae (quas R2) AF2R2v. om.r statuebat in Pyrenaeo,
DCCCLXVIDCCCLXVIAD2. -LXXVI H(D1). -LXXVII rS.
-XLVI v oppida ab Alpibus ad fines Hispaniae ulterioris
in dicioneminditionum F1a.om.A. in deditionem F2 ab se redacta testatus sit. nune universa provincia
dividitur in conventus VIIII DE1a, Carthaginiensem, Tarraconensem
, Caesaraugustanum, Cluniensem, Asturum, Lucensem
lucensem AE2B. lucie- R2. lucre- r M Cap.v, Bracarumbraccarum F2R2. bacc- F1R1a. bac- DE1. accedunt insulae, quarum mentionementione
Rd(?)v. mensi- r seposita
civitatesciuitates post praeter et prouincia ipsa
post aliis traiecit B provincia ipsa praeter contributas aliisalis AF2E2v. om.r CCXCIIICCXCIIII Gcomma pos.
D2 continet, oppida CLXXVIIIIcon-
tinet— CLXXVIIII om.DF1R1E1a. continet om.F2, inin om.A iis colonias XIICLXXVIIII R2H. CLXVIIII AF2, om.E2v, oppida civium
Romanorum XIII, Latinorum veterum XVIII, foederatorum
foederatorum Adv. -tum r D1, cfr. § 10 unum, stipendiaria CXXXVCXXV R1.
LXXXV R2. CXXXVI a2L. -II v.
(6) Mela II 94. Sol. 23, 8. — (10) Mela II 93. Primi in ora Bastuli, post eos quoquo AF2E2v. qui r diceturdicetur C. -citur ll.v ordine
intus recedentes Mentesani, Oretaniorecanii F1. -nsi DR1a. -ngi R2 et ad Tagum Carpetanicar-
petani RaC. -entani Adv. -arii E2. -eiani r,
iuxta eos Vaccaei, Vettonesuettones AJ.
uetio- DR1E. uaetio- F1. uaeto- F2. ueo- a. uecto- R2dv et Celtiberi Arevaciareuaci
AdTH. -ebaci (-cie R2) R. afre- r. arre- v. oppida
orae proxima VrciAurci D1. Ised
cfr. Ptol. II 6, 13. CIL II n.3750 adscriptumqueadscriptum est quae FRa Baeticae Bariabaria AF2D2. -rea rv, regio
Bastitaniabastitania AJ. -tana R2in marg.
mauitania rB (H). mauri-v(Dal.), mox deindedeinde D2philol. XXXII p. 627.
deitannia (-ania v. -anania A) dein LL. v. cfr. U 49 Contestania, Carthago Nova colonia,
cuius a promunturio, quod Saturni vocatur, Caesaream
Mauretaniae urbem CLXXXXVIICLXXXXVII
AD. CLXXXVII rv pp. Av. p r. traiectus. reliqua in
ora flumen Tadertades F. taader E1a.
-des D, colonia inmunis Ilici, unde Ilicitanus
sinus. Mela II 93. 90. (Flor. I 22, 3). in eamea A contribuunturcontribuitur E2. -butur F1RIE1. -buti rDa Icositaniicositania AE2va. G. mox Latinorum
Lucentum, Dianium stipendiarium, Sucro fluvius et quondam
oppidumoppidum et R2, Contestaniae finis. regio Edetaniaedetania B e Ptol. II
6,15. edit- ll.D2. idet- v. cfr § 23. 24, amoeno praetendente
se stagno, ad Celtiberos recedens. Valentia colonia
III p. a mari remota, flumen Turium, et tantundem a mari
Saguntum civium Romanorum, oppidum fide nobile, flumen
Vdivaudiua AdTJ. uduba
RH (D). V. duba r. idubeda v. cfr. M Pt p. 152a. 187a. Mela II 90. —
(240, 2) Sol. 23, 8. MCap. VI 627. regio Ilergaonumilergaonum
F2v. Ilerca- R2. hilerga- A (E2add. autem supra h). I-lerga-
(larga- R1) r, Hiberus amnis, navigabilinauigabilis DFdTD2. -alibus a commercio
dives, ortus in Cantabris haut procul oppido
luliobricaiuliobriga R2Brot., per CCCCL p. fluens, navium per CCLXL om.E. I Da a Vareiauareia AD. -eta F2.
-ela R2. -elo R1. -ei r. uaria v e Strab. III p. 162
oppido capax, quem propter universam Hispaniam Graeci
appellavere Hiberiam. regio Cessetaniacessetania
DF1dD. cessit- a. cessefa- AF2. cessata-E. cerret- R1. ceret- R2
cosset- B e Ptol. 116,17, flumen Subi, colonia
Tarracontarraco Fava. J. -agor R, Scipionum opus, sicut Carthago Poenorum. regio
Ilergetumiler-
getum F2dv. hile- AE2. le- r, oppidum Subur, flumen Rubricatum, a quo 5
Laeetanilaeetani J e Ptol. l.l.18. laet-
DF1E. let- R1ad. lact- A. lacet- F2. lalet- R2v. cfr. U 50. Hübner Herm.I p. 337 et Indigetes. (9) Mela II 90. 89. post eos quo dicetur ordine intus
recedentes radice Pyrenaeipyrenaeum (om. naei — perque pyre) R1 Ausetaniaustanae A. -setanię F2. om.R2 [Fitani]fitani AF2J. fit- R2. it- rv. del. H et M Pt p. 194a, IacetaniIacetani B e Strab. III p. 161 extr. lac- ll.v. cfr, M Pt p. 195b perque
Pyrenaeum Ceretanicerretani AG. sed cfr. CIL IIn. 986, dein Vascones. in ora autem
colonia Barcinobarcino Aa2G. -ne (-nia F2) rv cognomine Faventia, oppida civium Roma-.
norum Baetulobaetulo H. bet- AF2R2v.
uet- r. baeculo U 50, Iluroiluro AH. ill- v. ilumo R2. irulo r, flumen Arnumanum
R1. tarn- dT. larn- a2va.J. earn- coni.B, Blandaeblande Av. -dae G.
-nbae (-mbae D1) r, flumen Albaalba Av. -bae vel -be r,
Emporiae, geminum hoc veterum incolarum et Graecorum,
qui Phocaeensium fuere suboles, flumen Ticerticer AD.
-cher (tu- R2) rv(S). -chis B. ab eo
Pyrenaea Venus in latere promunturii altero XLXLII AD. -III rH. -IIII v.
(16) Mela II 90.Nunc per singulos conventus reddentur insignia praeter
supra dicta. Tarracone disceptant populi XLII, quorum
celeberrimi civium Romanorum Dertosanidertosani AFR2D. derio- (dento- E2) r. dertu- v, Bisgargitanibiscar-
gitani Ptol. 116, 63 (p. 187a);
Latinorum Ausetani, Ceretanicerretani AE2v. caere-F qui Iulianiiuliani
Av. -itani r cognominantur
et qui Augustani, Edetaniedetani B(H). aed- F2R. red- Av. sed- G.
ac det- r, Gerundensesgerundenses R(?)G(D). gerud- rv(J), Iessoniensesiessonienses
Hübner CIL II p. 593. cfr. M Pt p. 196b. gessonie- R. iesome- A.
gessorie- rv, Teari
qui Iulienses; stipendiariorum Aquicaldenses, Aesonensesaesonenses AF2D. on- rv,
Baeculonensesbaetulonenses va.H.
init.: Mela II 88. Caesaraugusta colonia immunis, amne Hibero adfusa,
ubi oppidum antea vocabatur Saldubasalduba v. -uua (sol- R2) R. -ubia A. -uuia r, regionis Edetaniaeedetaniae B (H).
sede- ADF2a2G(D1). sedie- R. rede- r,
recipit populos LVLV (??? Lu F2) ll.S.
Ī.LV adT. CLII Dal. LII v: ex his civium Romanorum Bilbilitanosbilbilitanos R2. belblit- AD. bellit-
rv. belit- H. cfr. XXXIV 114. M Ptp. 178a,
Celsenses ex colonia, Calagurritanos qui Nasici cognominantur
, Ilerdensesilerdenses AF2R2v.
-sis E2. lerdenses R1. -sis E1a. lerid- r Surdaonumsurdaonum Rdv. urd- r.cfr. M Pt p. 193b gentis, iuxta quosquos AR2E2v. quas r Sicorissicoris R2E2v. ico- r
fluvius, Oscensesoscenses Av. ostensis (-ses F2) r regionis Suessetaniaesuessetaniae D e Livio XXV 34,6 al. et CIL VI n.1446. uesset- DdTE. uerset- R1. uesaet-
F. ueset- R2av. uessit- AJ. uescit- G. basset-B, Turiassonensesturiassonenses
F2a2v. -nienses F1. -ncases a1. -s.sonorises DdE. -s.sonenses (en
in ras.) R2. turiaso- G. turriaso- AD. cfr. XXXIV 144. Ptol. .II 6,57;
Latinorum veterum Cascantensescascanteses E2. -tes DFR1E1a1, Ergavicenses, Graccurritanos
graccurritanos AS.
graccuri- r H, Leonicenses, Osicerdensesosicerdenses Brot. e Ptol. l.l.62. cfr. CIL II n. 4267. ossige- AF2E2v (J); foederatosleonicenses — foederatos AF2E2v. om.r Tarracensestarracenses A1D. -agenses rv;
stipendiarios Arcobrigensesarcobrigenses (argo- A)
AR1S. arcorri- R2. -obrienses rv. -icenses G, Andelonensesandelonenses
AR2D. cfr. Ptol. l.l.66. -dologenses R1v. -doleg- r, Aracelitanosaracellitanos
R2. aroceli- (arco- B) rva.S, Bursaonenses
burrauonenses (-anenses E) cala-
corritanos Ea.om.DF1FR1, Calagurritanos qui Fibularenses cognominantur,
Conplutenses, Carensescarenses om.R, Cinciensescincienses Av(J).
-censes E2G. -tenses a. -centes r. cinnenses B e Ptol. l.l.71, Cortonensescortonenses (cotro- a) G. -nesis E2. -oenses Av. ortone- R2.
cotone- (-ennis E1) r. cortenses B, Damanitanos
, Ispallensesispallenses J. spall- A.
spal- F2E2. grall- R2. larnenses (laure- a) rv(G). earn- B, Ilursensesilur-
senses AC(J). durenses R2. illur- B. lurses R1. -rsenses (-sis E)rv(H). iturisenses G. add. spalenses (ipsa- G) va. H, Iluberitanosiluberi-
tanos AF2R2J. ilimb- E. dunb- a. ilumb- rv. lumb- H.ʼἰλούρβιδαPtol. II 6, 56, Iacetanosiacetanos coni. B. lac- ll.v. cfr. § 22 init., Libienses
libienses R2D. cfr. CIL II n.439. iub- R1dv. uib- rG. lub- C(H), Pompelonensespompelonem (-pol- DF1) res DFIE1a. -polonenses F2.
-polenses AE2, Segienses.
Carthaginem conveniunt populi LXV exceptis insularum
incolis ex colonia Accitana Gemellense, exgemellense ex (Zumpt comm. epigr. I p. 367) D2. -ses (gemm-
DFEa) et ll.v Libisosanalibisosana (Zumpt) D2. cfr. Hülbner CIL II p. 434.
-sosona ll.L. -sosa D. -soca B. -soscua v cognomine
Foroaugustana, quibus duabus ius Italiae datum,
dist. D2ex colonia Salariense, oppidani Lati veteris Castulonenses
qui CaesariiIuvenalescaesarii iuuenales Momms. CIL II p. 440. -ri uenales ll.v. -ris
uenales D cum U 51 coll. § 134 appellantur, Saetabitani qui Augustani,
Valerienses. stipendiariorum autem celeberrimi Alabanenseslabanenses AE2B. bab- G.
alb- adTva. B,
Bastitani, Consaburrenses, Dianenses, Egelestaniegelestani Aa2G. geles- (gelas- R) rv, Ilorcitaniilor-
gitanii A. -rcitarii R. lorcitani dva.B,
Laminitani, Mentesanimentesani AE2Bas.
mens- rv qui et Oretanioritani DREva.S, Mentesanimenetesani D2. mete- DFE1a qui et
Bastuli, Oretani qui et Germani cognominantur, caputque
Celtiberiae Segobrigensessegobrienses A2R, Carpetaniaecarpetaniae AG. capetani F2. -ni et
E2v. -niae r Toletani Tago flumini
inpositi, dein Viatienses et Virgilienseset uirgilienses AF2E2v. om.r.
(243, 1. 2) Mela II 88.In Cluniensemclunien-
sem Av. glunienses r conventum Varduliuarduili DF1. -diuli Ra ducunt populos XIII,
ex quibus Alabanensesalabanenses
J. alaben- A. iaban- r. laban- B. alban- v(G) tantum nominare libeat, Turmogiditurmogidi AE2Brot. (D). tusm- E1. -modi a. turmodigi rv(S). cfr. Oros. VI 21,3 IIII,
in quibus Segisamonensesregis amonenses DF1E1a et Segisamaiuliensessegisamaa. iulienses A. regis
amaiu- DF1E1a. in eundem
conventum Carietes et Vennensesuennenses a3v. uenenses F2. uenn??? F1.
-nnesis a. -se AR2. -si r V civitatibus vadunt, quarum
sunt VeliensesUeleienses DE1a. ???eli???enses F1.
uelegenses R1. eodem Pelendonespelendones B e Ptol.11 6, 53. pelond- A. pellond-
F2. pelled- R. pelleod- a. -deones rv Celtiberum IIII
populis, quorum Numantini fuere clari, sicut in Vaccaeorum
XVIIXVIII FdRa2va.D civitatibus Intercatiensesintercatienses ABas. -tinienses rv, Palantinipalati A. -tini v. pallantini B, Lacobrigenseslagobrigenses A. lacobrienses F.
-icenses va.H,
Caucenses. (4) Mela III 15.— (9) cfr. Plin. IV 110. Mela III 15. nam in Cantabriciscantabrigis FR. -bris adTva.G VIIIIVIIII D2coll. IV 111 (philol. XXXII p. 605. 645). VII ll. H. IIII dv populis Iuliobrigaiulio-
briga ABrot. -ica rv. cfr. § 21
solasola A(R?)v. -lo r memoretur, in Autrigonum X civitatibus Tritiumtritium
AE2v. trist- r et
Virovesca. Arevacisareuagis A nomen dedit fluvius Areva. horum VI
oppida, Secontiasecontia AJ. sego- S. sago-
F2Ra2. rago- r. sagun- B. ragun- v et Vxamauxama AB. bix- F2.
ibix- rv, quae nomina crebrocrebro AF2E2v. ebro r aliis in
locis usurpantur, praeterea Segovia et Nova Augusta, Termes
ipsaque Clunia, Celtiberiae finis. ad oceanum reliqua vergunt
Vardulique ex praedictis et Cantabri.
Iunguntur iis Asturum XXII populi divisi in Augustanos
et Transmontanoset transmontanos AF2G.
om.rv, Asturicaausturica a. -tirica DF1RE urbe magnifica. in iis sunt
Gigurrigigurri AD. cfr. Ptol. II
6,37. CIL II n. 2610. cig- rH. giguri G. giri vel girri v, Paesicipaesici
RH. pes- r v. cfr. IV 111, Lancienseslantienses E2. llanci- DR. llanti- FE1.
IIat- a, Zoelaezoele F1a. -li F2. numerus omnis multitudinis
ad CCXL liberorum capitum.
Lucensis conventus populorum est sedecim, praeter
Celticos et Lemavoslemauos AF2dTJ. leuamos R.
-mus (-nius D) r. -nios v. lebunos B ignobiliumignominium Ea. -niam R1.
-omiū DF1 ac barbarae appellationis,
sed liberorum capitum ferme CLXVICLXVI Av. -V r..
Simili modo Bracarumbracarum Av. brach- R.
bracc- r XXIIIIXXIIII A1v. -III A2. -IIII et r civitates CCLXXXVCCLXXXV AD.
-LXXV v. CLXXV rH
capitum, ex quibus praeter ipsos Bracarosbracar??? F1. -ciari a. -ciani DE1Bibalibibali (B2)H. -alli D. uiballi DFR. -ali B1. -belli E1a. uiualli
AE2. iuba- dv. cfr. Ptol. II 6,42. CIL l.l. n. 2477, Coelernicoelerni AF2E2dTS. cfr. CILl.l. -ensi r. -erini H e Ptol. 116, 41. celerni v.
-rini B,
Callaecical???ti F2. galleti R2.
-llaeci v a. D, Equaesihequaesi (equ- J) limici H. cfr. CIL l.l. atque
(aque d. aquis R2. Aeque- v) silici ll.v, Limici, Querquernicallaeci- querquerni om.DF1R1E1aquerquenni E2. Quar-
querni CIL l.l. cfr. Ptol. II 6,46 citra fastidium nominentur
.
MCap. VI 633. cfr. Dim. 22.— (6) Mela III 14. Longitudo citeriorisciterioris FdRav. -ri r(?)D Hispaniae est ad finem Castulonis
a Pyrenaeo DCVII p. et ora paulo amplius, latitudo a Tarracone
ab [Tarr.] FRS ad litus Oiarsonisoiarsonis F1. otars- a1. olars- rv.
Oeassonis M Pt 116,10(p. 148bCCCVII, e radicibus Pyrenaei, ubi
cuneatur angustiis inter duo maria; paulatim deinde se
pandens, qua contingit ulteriorem Hispaniam, tantundem
et amplius latitudinilatitudinē FdTREa1 adicit. (8. 9) cfr. Mela II 86. metallis plumbi, ferri, aeris,
argenti, auri tota ferme Hispania scatet, citerior et specularis
lapidisspecularibus lapidibus va.S, Baetica et minio. suntsed (pro sunt) o et marmorum lapicidinae
lapi-
cinae F1a. -pidicinae R(?)va.L. -nis o. universae Hispaniae Vespasianus Imperator Augustus
iactatumiactatus R(?)a3va.J. cfr. U 52. Nipperd. opusc. p. 433 procellis rei publicae Latiumlatii ius d (?)va. S tribuitqui
fuitA. Pyrenaei
montes Hispanias Galliasque disterminant promunturiis in
duo diversa maria proiectis.
Mela II 74. MCap. VI 634.
(cfr. Sol. 21, 1. MCap. VI 635 extr.). Narbonensis provincia appellatur pars Galliarum
quae interno mari adluitur, Bracatabraccata o antea dicta, amne Varo
ab Italia discreta Alpiumque vel saluberrimis Romano imperio
iugis, a reliqua vero Gallia laterelatere AF2E2ov. -ri (-ris R) r septentrionali montibus
Cebennagebenna ova.S et Iuribusuribus A. iugeribus E1o. iura (B2)C.
urbibus va.B. cfr. XVI 197. IV 105 extra., agrorum cultu, virorum morumqueque om.Rdo
dignatione, amplitudine opum nullinulla ei o provinciarum postferendapotest ferenda A. praefe- Eao
breviterque Italia verius quam provincia.Mela 11 84. 81. 75 extr. in ora regio
Sordonumsordonum AE2dS. -dinum (sar- R2) r. sardonum v. cfr. Mela intusque Consuaranorum, flumina Tecumtecum DFEaG. tetum ARdD. technum v. telin vel tichin
B e Mela, Vernodubrum
, oppida Illiberisilliberis B e Ptol. cfr. II 244 (ex Arternid.). illisebere
Rav. -rre d. eillisaebere (illi- F2) DFE1. eliseberae AE2. eli-
berrae Mela (prob. M Ptp. 240a), magnae quondam urbis tenue
vestigium, Ruscino Latinorum, flumen Atax, e Pyrenaeo
Rubrensemrubraensem E2. rubre nrea.
-brae nrae DE1. ru???p???e???s???ē F. rubresum Be Mela permeans lacum, Narbo Martiuslarbo nar-
tius DFRE1a Decumanorum
colonia XII p. a maria distans, flumina Ararisarauris H e Mela, Lirialiria AF2v. libria (lyb- a) r. oppida
de cetero rara praeiacentibus stagnis:Mela II 76. 80. 79. 80. MCap. VI 635. Agatha quondam
Massiliensium et regio Volcarumnulcarum FRa Tectosagumtectum (tecum a) sagum (agum Da) DFRE1a atlque ubi
Rhoda Rhodiorum fuit, unde dictus multo Galliarum fertilissimus
feruidissimus D2cum Sieglino. sed cfr. M Cap. Rhodanus amnis, ex Alpibus se rapiens per Lemannum
lacum segnemque deferens Ararimararim Raov. -rem rD nec minus se ipso
torrentes Isaram etet AF2E2ov (J). om.rS Druantiamdruan-
tiam (tru- F) ll.D. druen- B. truen- v. Libicalibica dBrct. lyb- rD.
libyca v. cfr. § 124 init. appellantur duo
eius ora modica, ex his alterum Hispaniense, alterum Metapinum
, tertium idemque amplissimum Massalioticummassalioticum F2V. masa- F1.
-iaticum (massa- E2) R2E. -icoticum r. sunt
auctores et Heracleam oppidum in ostio Rhodani fuisse.
(15)
cfr. Sol. 2, 53. — (15-17) Mela II 78. — (246, 1. 2) Mela II 77.ultra fossae ex Rhodano, C. Mari opere et nomine insignesinsignes H. -ni AF2.
-ne rv (cum seqq. iunctum),
stagnum Mastromelamastromela RD. ast- rv. mastram- H e St Byz. p. 448, oppidum Maritima Avaticorumabaticorum AD1. auari- va. B. cfr. Mela et Ptol. II 10,5, superque
Campi Lapidei, Herculis proeliorum memoria, regio
Anatiliorum etet Aa3v. om.r intus Dexivatiumdexiuatium (Robiet)
D2coll. CIL XII n. 1062-64. dexuia- AD1. dexuuia- J. -ticum r
desuuiatium v Cavarumque; rursus a mari
Tricorium et intus Tritollorumtritullorum a. tricoll- Ddva.D Vocontiorumque et Segovellaunorum
, mox Allobrogum. at in ora Massilia Graecorum
Phocaeensiumphoceensium E. phocen- r foederata, promunturium Zaozao (za A) ll. H. del. G. nomine
B. zoa v, Citharista
portus, regio Camactulicorumcamactulicorum AJ. camattu- r. camatull- G, dein Suelteri supraque
Verucini. (4) Mela II 77. — (8) Mela II 76. in ora autem Athenopolis Massiliensium, Forum
Iuli Octavanorumoctauianorum R2E2 colonia, quae Pacensis appellatur et Classica,
amnis nominenomine (nie) ego. ine DF1. sine a.
iue T. siue v. inde D. in ea rB Argenteus, regio Oxubiorumoxubiorum AG. oxib- Eadv.
oxyb- rC Ligaunorumque,
super quos Suebriuebri R1. suetri R2G, Quariates, Adunicates. at in ora oppidum
uarum DF1E1a1 Latinum Antipolis, regio Deciatium, amnis Varus, ex
Alpium monte Caeniacenia Rd. sce- a. cema B(H).acema G profusus.
(10-13)
Mela II 75. In mediterraneo coloniae Arelate Sextanorum, Baeterrae
baeterrae AD.
bet- rv(H). bliterae B Septimanorum, Arausio Secundanorum, in agro Cavarum
Valentia, Vienna Allobrogum. oppida Latina Aquae Sextiae
Salluviorumsallubiorum Ava.B. salyorum B.an salluiorum? cfr. § 47.124, Avennioauennio AJ. -enio v. -eninio R2.
-enninio E2. -entinio (-nia R1) r Cavarum, Apta Iulia Vulgientiumuulgientium AE2v. uulge- r,
Alebaece Reiorumalaebaece reiorum (raei- AD1) AD. alebece (-cae DFE)
reiorum (regi- a) rH. -ceriorum v. (Aliboeci coni.M Pt p. 246a.
cfr. CIL XII p. 931) Apollinarium, Alba Helvorum, Augusta
Tricastinorumtricastinorum Adv. -trinorum r, Anatiliaana-
tilia B. aba- Av. aua- r, Aereaaerea B(J) e Strab. III p. 185. -ria C.
erea AR. arear F. area rv, Bormanibormani AD. -niani F2. -manni rH.
-ico v, Comanicomani (cum- A1. comanni F2) cabellio AF2D. comacina
(mac- v) bellio rv. macina (marc- Dal. comae- H. comaci S)
cabellio B, Cabellio,
Carcasum Volcarumuolcarum B. uulga- ll.v Tectosagum, Cessero, Carbantoratecarbantorate AD2
-the v. -niorate r. Carpentoracte B. cfr. CIL XIIp. 147 Meminorum
, Caenicenses, Cambolectri qui Atlantici cognominantur
,(247, 1-4) Mela II 75. — Agrippa fr. 4 R.
MCap. VI 634 extr. Dim. 21. Die. 1, 7. Forum Voconi, Glanum Libiili-
bii ll. Liui v. cfr. M Pt p. 244b, Lutevanilutebani AD1 qui et
Foroneronienses, Nemausum Arecomicorum, Piscinaepiscenae va.D, Ruteni,
Samnagensessamnegenses R.om.A. sanag- va. D.
samna gens est DEa, Tolosani Tectosagum Aquitaniae contermini,
Tasgodunitasgoduni (tasco- P) D. atasg- (-goni
E) ll. tasconi H. -odunitarii (-ani B) v, Tarusconiensestarusconienses (P)H.
-cononienses ARD1. tarū cononi- (-cuno- Ea) r. cononienses v, Vmbranici, Vocontiorum civitatis
uasgo AF2v a.B foederatae duo capita Vasio et Lucus Augusti, oppida
vero ignobilia XVIIII, sicut XXIIII Nemausiensibusnemausensibus Ava. G(D) adtributa.
adiecit formulae Galba Imperator ex Inalpinis Avanticosauan-
ticos a3B coll.Ammiano XV 11, 12. aca- AF. aga- r
atque Bodionticosbodion-
ticos (od- A) H. -tios r. -iuntios v. ebroduntios B. bolionticos
M Pt p. 246b, quorum oppidum Dinia. longitudinem
provinciaeprouinciae— latitudinem om.R Narbonensis CCCLXXCCLXX d(?)
Dal. p. Agrippa tradit, latitudinem
CCXLVIIICCXLVIIII R1. CCCXLVIII Die. -VIIII R2.
Mela II 59. (58). MCap. VI 637. 638. 639. Die. 1, 9. Italia dehinc primiqueprimi-
que Av. -murnque r Dic. eius Ligures, mox
Etruria, Vmbria, Latium, ibiubi Rd(?)va.J Tiberina ostia et Roma, terrarum
caput, XVI p. intervallo a mari. Volscumuolscum J.
-corum v. uul- (-corum F2) ll postea litus
et Campaniae, Picentinum inde ac Lucanum Bruttiumque,
quo longissime in meridiem ab Alpium paenefine (pro paene) H cum P lunatis iugis
in maria excurrit Italia. ab eo Graeciae ora, mox Sallentini
salentini ll.va.D. cfr. II 226, Poeduculipoeduculi D. ped-
DFRaDic.v. pudic- A. pedic- C. cfr. § 102, Apuli, Paelignipeligni ll.va.D
ferentani F2a. freniani DRDic., Frentani, Marrucini, Vestini,
Sabiniabini a1Dic.om.R1, Picentes, Galligalli
um om.R, Vmbri, Tuscietrusci d(?)va.G(H), Veneti, Carni, Iapudesgapudes R. lap- Die. iapides
(-pydes S) va.D,
Histri, Liburni. nec ignoro ingrati ac segnis animi existimari
posse merito, si obitersi obiter AD. ria obi- R1. si breuiter
(brebi- D2F. brea obi- D1) rv atque in transcursu ad hune
modum dicatur terra omnium terrarum alumna eadem et
parens, numine deum electa quae caelum ipsum clarius
faceret, sparsaparsa DF1. passa R1 congregaretcongregare DF1a. -ri R imperiaimperii a
DR1a. -rii F1 ritusque molliretmoliret F2a2. -ire DF1R1. -ir a1 et tot
populorum discordesdiscordis F1.
-disque Da ferasquefereasque DR1a linguas sermonis commercio
contraheret adad Av(S). om.rH conloquia et humanitatem homini daret
breviterque una cunctarum gentium in toto orbe patria
fieret. sed quid agam? tanta nobilitas omnium locorum,
quosquos
om.Rp. (pro interrog. accepit H) quis attigerit, tanta rerum singularum populorumque
lac. ego in-
dicavi; excidit fere inmensa: cfr. § 67 claritas tenetterret Sabell.. urbs Roma vel sola in ea, .... et digna
iam tamiam tam ego. tam iam
AS. etiam rv. tam G(D) festa cervice facies, quo tandem narrari debet
opere? qualiter Campaniae ora per se felixque illa ac
beata amoenitas, ut palam sit uno in loco gaudentis opus
esse naturae?(13) Sol. 2, 2. 3. — § 42: (24) cfr. Plin. II 30. 55. iam vero tota eatanta ea R(?) H. sed cfr. v.18 vitalis ac perennis salubritas
, talissalubritas talis AF2S(D2). -itatis (-ita??? F1) rv. -itas J caeli temperiestemperiaes R2. -riae R1. -ri??? F1. -ria est D. -rie est a.
-ries est dava.H, tam fertiles campi, tam aprici
colles, tam innoxii saltus, tam opaca nemora, tam munifica
silvarum genera, tot montium adflatus, tanta frugum vitiumque
et olearum fertilitas, tam nobiliatam nobilia Av. tanta nob- r pecudipecu-
dum R2S. -cori d(?)v vellera, tam
opima tauris colla, tot lacus, tot amnium fontiumque ubertas
totam eam perfundens, tot maria, portusan marium portus?, gremiumquegremiorumque
R2. germinu- DF1a. geminu- R1 terrarum
commercio patens undique et tamquam iuvandosad iuuandos F2dR2ava.S (D2). adiuu- ad DF1R1 ad
mortales ipsa avide in maria procurrens! neque ingenia
ritusque ac viros et lingua manuque superatas commemoro
gentes. ipsi de ea iudicavere Graigra R. graeci dva.S, genus in gloriam suisuam
A(?)va. S (J)
effusissimum, quotam partem ex ea appellando Graeciam
Magnam! nimirum id, quod in caeli mentione fecimus,
hac quoque in parte faciendum est, ut notas quasdam et
pauca sidera attingamus. legentes tantum quaesoqueso F. quo so a1. quo se DRa2 meminerint
ad singula toto orbe edissertandaedissertanta D.
-ri tanta a. -tata R. disserenda d2T. ediss- va S festinari.
Sol. 2, 20. MCap. VI 639. — (7) Mela II 58. — Sol.
2, 23. MCap. 1. 1. Div. 9. Dic. 1, 10. Est ergo folio maxime querno adsimulataadsimilata
ava.G(J), multo proceritate
amplior quam latitudine, in laevam selaeua se J. leua sē A. -ua se D1F2aG. -ua re
D2dT. -ua???e F1. laeuas R1. -uo se R2v (S) flectensfectenti F2
cacumine et Amazonicae figura desinens parmae, ubi a
medio excursu Cocynthoscocynthos AD. -cinthos B. cynthos r v. cfr. § 95. Polyb. II 14,5 vocatur, per sinus lunatos duo
cornua emittens, Leucopetram dextra, Lacinium sinistra.
patet longitudine ab Inalpinoalpino Rava.J. -nos DFdT fine Praetoriae Augustae per
urbem Capuamque cursu meante Regium oppidum, in
umeroin umero Rv. nu- A.
innu- r eius situm, a quo veluti cervicis incipit flexus, decies
centena et viginti milia passuum, multoque amplior
mensura fieret Lacinium usque, ni talis obliquitas in latus
degredidegredi AD. dig- r Dic. v videretur. Sol. 2, 23. MCap. VI
639. 640. Div. 9. Die. 1, 10. latitudo eius varia est, quadringentorum
decem milium inter duo maria Inferum et Superum amnesque
Varum atque Arsiam, mediamedia dS (sc.
longitudo, cfr. § 53 init.). -iae B. -iam rv autemautem AR2S. atque rv ferme circa urbem
Romam ab ostio Aternialterni DFRa amnis in Hadriaticum mare influentis
ad Tiberina ostia CXXXVI, et paulo minus a Castro
Novo Hadriatici maris Alsiumalpium DFRava.B. -ini d2 ad Tuscum aequor, haud ullo
inin om.G. inde H loco CC latitudinemlatitudine a. in -dinem F2R(?)va.S excedens. universae autem ambitus
a Varo ad Arsiamarsiam d2a2pv. -ium DFd1R2a. arium R1. ursium AXX, XLVIIIIXXXLVIIII D cum Momms. ad Sol. 2,23.XXX. LVIIII RH. -LVIII
DFapv.XXI. XLVII A p. efficit.MCap. VI 639. abest a circumdatis
terris Histria ac Liburnia quibusdamquibus DF1Ra locis centena milia,
ab Epiro et Illyrico quinquaginta, ab Africa minus ducenta,
ut auctor est M. Varro, ab Sardinia centum viginti milia,
ab Sicilia MD, a Corcyracorcira a. corsica va.G(H) minus LXXX, ab Issaista DFR2a L???. incedit
per maria caeli regione ad meridiem quidem, sed, si quisqui (om. id) DR1aS. quis??? F2
id diligenti subtilitate exigathoc exigat F2, inter sextam horam primamque
brumalem.
Nunc ambitum eius urbesque enumerabimus, qua in
re praefari necessarium est auctorem nos Divum Augustum
secuturos discriptionemquedescriptionemque R2dava. D (item § 49) ab eo factam Italiae totius in
regiones XI, sed ordine eo, qui litorum tractu fietfieret D2Fa.
fle- D1; urbium
quidem vicinitates orationeeorum ordinatione DFRa utique praeproperapropropera R1. pro-
pera Fda servari non
posse, itaque interiore parteparte AS. in pa- F2a2v (D2). exin (et in F1) pa-
rD digestionem in litteras eiusdem
nos secuturos, coloniarum mentione signata, quas
ille in eo prodidit numero. nec situs originesque persequi
facile est, Ingaunisincaunis Aa Liguribus — ut ceteri omittantur — agro
tricies dato.init.: Mela II 72. 76.
Igitur ab amne Varo Nicaeanicaea oppidum d(?)va.J a Massiliensibus conditum
, fluvius Palopalo AD1R1J. pado D2FR2v (H). -dos a. -dus C. paulo Brot., Alpes populique Inalpiniinalpini B. -nis ll.v multis nominibus,
sed maxime Capillati, oppidooppidu G Vediantiorum civitatis Cemene-
locemenelo Momms. CIL V p. 916. cfr. XII n. 3. -enilo D. gem- AJ. gemellino r. -Ilio v. ce-
menelion B (Brot.). cemel- Bas., portus Herculis Monoecimenoechi DFRa, Ligustinaligustana
A. -tiana a. -tica va.S ora. Ligurum celeberrimi
ultra Alpes Salluisalui FdRav. salyi B. salluuii H. cfr. § 36, Deciatesdeciates RH. -I???ates F1. dicia- F2. -tis A. deceates
Ddv. decia a.cfr. § 35, Oxubioxubi AF2D1?)G(Brot.). moxubi rv.
oxybii B (H), citra Veneni, Turriturri soti D2It.p. 36 coll. Momms. CIL V p. 906.
esturri soti AD. -uri soti F2in ras. va. B. -uris orti J. ē. turris
oti (otti a) r. et caturgis (-rigibus C) orti B coll. § 136,
Soti, Bagiennibagienni v. uag- AG. -geni B. bagiensi r. cfr. § 117.135
binbelli AJ. bimb- r H. uib- B, Statielli, Binbelli, Maiellimacielli A. mage- R(?)va. D, Caburriatescaburriates D2(Herm. XXIp. 535). cub-AD1. cuburi- RJ. eub-rv,
Casmonates, Velleiatesuelleiates (-tis A) AF2J. ueleia- Brot. uelieia- DF1. ue-
lie???tes R. -itates a. -iates v. cfr. § 116. VII 163 et quorum oppida in ora proximeproximae FR.
-ma va. Brot. (S)
dicemus.(4-6) Mela II 72.— flumen Rutubariatuba R1. rutauba DF1a, oppidum Albumalbium (item 4)va.J Intimilium,
flumen Merula, oppidum Album Ingaunum, portus Vadorumuadum va.Brot.(S)
Sabatium, flumen Porcifera, oppidum Genua, fluvius Fertorfertor AJ. -ritor F2a3v.
-rior r,
portus Delphini, Tigulia intustigulia (fig- A. tigullia Brot.) intus Av. -Ilia S.
-ultias D2R1. -Itas a. -Itia R2. -urtias D1. -ia ac d. digultias F.cfr. Niss. It. IIp. 146, Segestaregesta DFR1a . et feg- A (?) Brot. (J) Tiguliorumtigul-
liorum ll. Brot., flumen
Macramagra d2. agra DFd1a, Liguriae finis. a tergo autem supra dictorum omnium
Appenninus mons Italiae amplissimus, perpetuis iugis
ab Alpibus tendens ad Siculum fretum. ab altero eius 49
latere ad Padum amnem Italiae ditissimum omnia nobilibus
oppidis nitent, Libarna, Dertona colonia, Iria, Vardacatetria DRa nardacate AJ. -agate CIL Vn. 4484. bardeccate DR1. -ecate R2a.
-tae F. -erate dv,
Industria, Pollentiapollentia AF2v.om.r, Carreacarrea aTv. -eo
DFRE. correa AD. cfr. CIL Vp. 848 et n. 7496 quod Potentia cognominatur,
Foro Fulvi quod Valentinum, Augusta Bagiennorumbagienno-
rum F1v. baci- Dd. bati- R. paci- a. uagi- rG, Alba
Pompeia, Hastaasta
dva. J. cfr. XXXV 160, Aquis Statiellorum. haec regio ex discriptione
Augusti nona est. patel ora Liguriae inter amnes
Varum et Macram CCXICCXII R p.
(19) Sol. 2, 7. Fest. p. 355.
Serv. Aen. X 164. Isid. or. XIV 4, 22.—(252, 2) Mela II 72. Adnectitur septimain septima in F1dTRa. septimae in va.S. an ei septima in?, in qua Etruria est ab amne
Macra, ipsa mutatis saepe nominibus. Vmbros inde exegere
antiquitus Pelasgi, hos Lydi, a quorum rege Tyrrhenityrrheni F2v.
-rreni S. -renni DF1Ra. -reni A, mox
a sacrifico ritu lingua Graecorum Tuscithusci v a. Brot. (J) ob verbumθύειν sunt cognominati.
primum Etruriae oppidum Luna, portu nobile, colonia Luca
a mari recedens propiorque Pisae inter amnes Auserem
et Arnum, ortae a Pelopidispelopidis (Momms.
ad Sol. 2,7) D. -ope pisisque ll.v sive a TeutanisAtintanis G, Graeca gente.
vada Volaterrana, fluvius Caecinacaecina DFD.
cec- rv (J). -nna dG, Populonium, Etruscorum
quondam hoc tantum in litore.(8. 9) Mela II 72. — (10. 12) Sol. 2, 7, MCap. VI 642. —
Cato fr. 47 (Peter fragm. hist. Rom. p. 50). hinc amnesamnis F1Ra Prilepile D2Fa. bi- D1.
prille va.S, mox
Vmbro, navigiorum capax, et ab eo tractus Vmbriae portusque
Telamo, Cosa Volcientiumuolciensium R. uoltientium DF1. uolgi- AF2 a populo Romano deducta,
Graviscae, Castrum Novum, Pyrgipyrgi AF2v. -ge DRa. -go F1, Caeretanus amnis et
ipsum Caere intus m. pm.p. ARdv. imp. DF.
impr. a. VIIVII A.om.D1. IIII rv, Agylla a Pelasgis conditoribus
dictum, Alsium, Fregenaefregenae AG. phr- B.
pregne (prae- D. -nae F) r. phr- v, Tiberis amnis a Macra
CCLXXXIIII p. intus coloniae Falisca, Argis orta, ut auctor
est Cato, quae cognominatur Etruscorum, Lucus Feroniaeferoniae G. foro- A.
colo- (-nie a. -ne R) r. -nia v,
Rusellana, Seniensis, Sutrinasutrina AF2(B) G. uricina R2.
tric- R1. trit- r. cirtona v. de cetero Arretiniarrentini A. arent- (ter) rva.B (item
§53. 54) Veteres,
Arretiniaretini A Fidentiores, Arretinifidentiores arretini om.A.iteravitF1.
(fidenates corr.F2) Iulienses, Amitinenses, Aquenses
cognomine Taurini, Blerani, Cortonensescortonienses AF2. carto- F1va. B. cor-
tori-D, Capenates,
Clusini Novi, Clusini Veteres, Florentinifluentini (-tim R1) DF1Rava. H praefluenti Arnoarno A d2v. aruo r2.
ardo (arido F2) r
adpositi, Faesulae, Ferentinum, Fescennia, Hortanum, Herbanum
, Nepetnepet AG(J). -ta B(S). nepte R2p.
-pe R1v. -peir r, Novem Pagi, Praefecturapraefecturae DF1Ra1pva. G Claudia Foroclodi,
Pistorium, Perusia, Suanenses, Saturnini qui anteante ll.v(S).
-tea H(J) Aurini20. 253, 1 aurini (-inini va.J) uocabantur AF2v.
urini (urim R) uocantur r
vocabantur, Subertanisudertani B, Statoniensesstatonienses ego coll. II 209. XIV 67. XXXVI
168. Varro r. r. III 12, 1. (Niss. It. IIp. 335). -tonenses D. ???ca-
AF2. statones RB. sca- rv, Tarquiniensestarquinienses -
2 uetulonienses
AF2v. om.r, Tuscanienses
, Vetuloniensesuertulonienses AF2v a. B, Veientaniueientani F2C. ucien-A.
uenien- r. ueren- v, Vesentiniuesentini C. asent- a. esent- (-tani Rp) rv.
uas- B. uis- Momms. CIL XI p. 444, Volaterrani,
Volcentaniuolcentani D. uolge- A.
-tini F2. uolce- H. om.rv cognomine Etrusci, Volsiniensesuolsienses Rd. -sis DF1a. in eadem parte
oppidorum veterum nomina retinent agri Crustuminus,
Caletranus.
Tiberis, antea Thybristhybris AS. tyb- Rdv(L). tib- rC(Brot.) appellatus et prius Albula,
e media fere longitudine Appennini finibus Arretinorum
profluitprofluit AFv. -luū Da.
-luuiū R1. prope fluit R2, tenuis primo nec nisi piscinis corrivatus emissusque
navigabilis, sicuti Tiniatinia B(J). timia ARaH. tymia r.
tinna v et Clanisclanis P e Strab. V p. 235. gla- (-nes R) ll.v influentes in eum,
novenorumnouorum DFa ita conceptu dierum, si non adiuvent imbres.
sed Tiberis propter aspera et confragosa ne sic quidem,
praeterquam trabibus verius quam ratibus, longe meabilis
ferturque om.DFa, per CL p. non procul Tiferno Perusiaque et Ocriculo
ocricolo DFa. hoc- R. otriculo
va. G Etruriam ab Vmbris ac Sabinis, mox citra XVIXIII F1dava.S p.
urbis Veientem agruma Crustumino, dein Fidenatemfidenate DFRava. G Latinumque
a Vaticano dirimens. sed infraintra FRava. G Arretinum Clanimclanim AVerc. gla- r v(C)
duobus et quadraginta fluviis auctusactus A1FR2. -tis R1.
exactus a, praecipuispraecipuus DF1R1a autem Nare
et Aniene, qui et ipseipsi FRa1 navigabilis Latium includit a tergo,
nec minus tamen aquis ac tot fontibus in urbem perductis,
et ideo quamlibet magnarum navium ex Italo maria capax,
rerum in toto orbe nascentium mercator placidissimus,
pluribus prope solus quam ceteri in omnibus terris amnes
accolitur aspiciturque villis. nulliquenullisque DF1Ra fluviorum minus licet
inclusis utrimque lateribus, nec tamen ipse depugnatpugnat Ava.S(J), quamquam
creber ac subitussubitis DFdva.H incrementis estest ego. et ll.v, nusquam magis
aquis quam in ipsa urbe stagnantibus. quin immo vates
intellegitur potius ac monitor, auctuauctus DF1a.
-tū R. -to F2 semper religiosus verius
quam saevus.
Sol. 2, 19. 3. — (10-13) Mela II 71. — Sol. 2, 5.— Latium antiquum a Tiberi Cerceioscercior a. circeios d(?)va.D (item infra) servatum est m.
pM. p. i. DF1. M???. p. a. LM p. R(?)Brot.. L longitudine: tam tenuestenuis DFR1a1 primordioprimordii R imperi fuere radices.
colonis saepe mutatis tenuere alii aliis temporibus, Aborigines
, Pelasgi, Arcades, Siculi, Aurunciauru???ci F1. -rū.ci Da. arunci Ava. C, Rutuli et ultra
Cerceioscir-
ceos a Volsci, Osci, Ausonesausonis A. -naes DFa, unde nomen Lati processit
ada Dd(?)va.S(J) Lirim amnem. in principio est Ostia colonia ab Romano
rege deducta, oppidum Laurentum, lucuslucus
iouis B. folis a. locus folis rvIovis Indigetis,
amnis Numiciusnumitius DFR, Ardea a Danaëdane
DFva.B Persei matre condita.Sol. 2, 22. — Homer. x 194. Theophr. h. pl. V 8, 3. Theo-
pomp. fr. 144 M. cfr. Plin. II 201. dein
quondam Aphrodisium, Antium colonia, Astura flumen et
insula, fluvius Nymphaeus, Clostra Romana, Cerceicerce A1. -caei F. cerici R1. cir- R2. cernei a, quondam
insula inmenso quidem mari circumdata, ut creditur Homero
, etet ll.v(S). at C nunc planitieplanicie a. -ciae F. -ci R1. plane d2Tva. C. mirum est quod hac de re tradere
hominum notitiae possumus. Theophrastus, qui
primus externorum aliqua de Romanis diligentius scripsit
—nam Theopompus, ante quem nemo mentionem habuit,
urbem dumtaxat a Gallis captam dixit, Clitarchusclitarcus AD. -rgus (clyt- a) r, ab
eo proximus, legationem tantum ad Alexandrum missam—
hic iam plus quam exex aD. et rv.
e (Nitzsch)S fama Cerceiorum insulae etet om. L mensuram
posuit stadia LXXX in eo volumine, quod scripsit
Nicodoronicodero F1Ra Atheniensium magistratumagistratu dS.
-rat R1. -tui AF2R2a2pv. -tus r, qui fuit urbis nostrae
CCCCXL anno. quicquid ergo terrarum est praeter X??? pp. AJ. ??? R. prope rv.
ambitus adnexum insulae, post eum annum accessit Italiae.
Mela II 71. — Sol. 2, 32. 22. — (12) Liv. X 21, 8.aliud miraculum a Cerceis palus Pomptinapomptina FdaG -puna DR.
pomtina AD. pont- v est, quem locum
XXIIIIXXXIII H urbium fuisse Mucianus ter consul prodidit. dein
flumen Aufentumauentum a. Vfens
v e Verg. Aen. VII 802. Sil. It. VIII 382, supra quod TarracinaTerracina H oppidum, lingua
volscorumlingua uulscorum (uol- v) Av. uulscorum lingua F2R2. uulco linguarum
(-gu F1) r Anxuranxur AF2pv. -ura r dictum, et ubi fuere Amyclae sive Amynclae
siue amyncle (-lae D) AD.
siue amyticle (-l??? F2. -tide D. amit- R) r. del.v, a serpentibus deletae, dein locus Speluncaespeluncae lacus AG. om.rv, lacus
Fundanus, Caietagaieta A portus, oppidum Formiae, Hormiaehormiae AG. om.rv. (hormiae
- 9 existimauere om. v) dictum,
ut existimavere, antiqua Laestrygonum sedes. ultra fuit
oppidum Piraepirae AD. pilo a. pylo r. pyrae v, estest om.(D?)FRavaS colonia Minturnae, Liri amne divisa,
Claniclani olĪ ego. glanico ll.v. -ca J.
clani (P)S e Strab.V p. 233. glani H. -ni quondam (U 53)D2 olim appellateappellata AJD1, Sinuessaoppidum Sinuessa C, extremumextrema coni. S in adiecto Latio,
quam quidam Sinopen dixere vocitatam. hinc felix illa
Campaniacampania AF2S. -ia est rv(D), ab hoc sinu incipiunt vitiferi colles et temulentia
nobilisnobilis Apv. -li r suco per omnes terras incluto atque, ut veteres
dixere, summum Liberi Patris cum Cerere certamen. hinc
setini et Caecubi protendunturprotenduntur AF2H. or obt- Da. o obt-R1. ???t-F1. obt-R2v agri; his iunguntur Falerniualerni A,
Calenifurgunt F1. fung- DR. fug- a2. fig- a1, dein consurgunt Massici, Gaurani Surrentinique
montes. ibi Leborinileborini F.cfr. XVII 28. XVIII 111. lepo- a. lebu- rJ. labo- v campi sternuntur et in delicias alicae
politurpolitur AB(S). populitur DF1a. -latur F2R(?)H. epu-
lantur v messismensis dTva.B. haec litora fontibus calidis rigantur praeterque
cetera in toto mari conchylio et pisce nobili adnotantur.
nusquam generosior oleae liquor estest ego. et ll.v, hoc quoque certamen
humanae voluptatis. tenuere Osci, Graeci, Vmbri, Tusci,
Campani.61. 62: (2-9) Mela II 70. — in ora Savo fluvius, Volturnumuulturnum F2ava. S. ult- DF1R oppidum cum
amne, Liternumliterno R2. -turnum A, Cumae Chalcidensium, Misenum, portus
Baiarum, Bauli, lacus Lucrinus et Avernus, iuxta quem
Cimmerium oppidum quondam, dein Puteoli coloniacolofia DF1R1a Dicaearchea
dicti, postque Phlegraeiplegraei A. -gaei (fle- R2) DFR.
plebei a campi, Acherusia palus
Cumis vicina;Sol. 2, 9. MCap. VI 642.
Strabo V p. 246. — (11) Mela II 69. — § 63: (257, 2) Sol. 2, 7. litore autem Neapolis, Chalcidensium et ipsa,
Parthenopeparthenope F2v. parie- Da. parte-r a tumulo Sirenis appellata, Herculaneumhercula-
neum AS. -nium rv, Pompei
baud procul spectatospectato AS. -ante F2G. ??? spe- F1.
expe- r. aspe- C(H) monte Vesuviouesubio A, adluente vero Sarnosarno AF2V. saraio r
amneamni A, ager Nucerinus etet AG. est r. est et vVIIII p. a mari ipsa Nuceria,
Surrentum cum promunturio Minervae, Sirenum quondam
sedesedes F2R2. -dis R1. navigatio a Cerceis II de LXXX patet. regio ea aa om.A
tiberi prima Italiae servatur ex discriptionedescriptione R2adv a. D. cfr. § 46. 49 Augusti.
Intus coloniae Capua, ab XLXL (add.
p.)JD1. XL AF2dv. XIR. XID. xi F1. exi a.del. G campo dicta, Aquinum,
suessasuesia DR, Venafrum, Sora, Teanum Sidicinum cognomine,
Nolanolla R1. nulla DF1a; oppida Abellinumabellinaum A. bellinum DFa, Ariciaaricia R(?)v. ricia A. rici r, Alba Longa, Acerrani,
Allifani, Atinates, Aletrinates, Anagniniagagnini DFR. agnin a
attellani A. atellanaui a, Atellani, Aefulaniaefulani (B)D2). lefu- A. uafu- F2Tp.
uefu- v. aefu- Ven. afu- G. a-fulania a. uaefu- F1. ua-fu- D.
-nico R.cfr. Niss. It. IIp. 614,
Arpinates, Auximates, Abellaniabellani S. aue- (aufe- A) ll. G.
auxe- v. cfr. CIL X n. 1199, Alfaternialfeterni F2. -tarni DF1Ra et qui ex agro
Latino, item Hernico, item Labicano cognominanturcognominantur om.r, Bovillaelauieano A. albi- a bouillae B. cfr. CIL XIVp. 230. -uelle F2v (J)
-uelle A. bouillae- 257,2,
Caiatiacaiatia Momms. CIL X p. 444. calatiae AF2va.D2, Casinum, Calenum, Capitulum Hernicumherni-
cum, cereatini H e Strab. V p. 238. hornetum (orn- F2. hern- v.
cern- B) cernetani AF2v. om.r, Cereatini
qui Mariani cognominantur, Coranicorani Av. cho- r a Dardano Troiano orti,
Cubulterinicuburterini DRd. -terrini F. -tessi (om. ni — 4 frusi) a, Castrimoeniensescastrimoenienses Niss. It. IIp. 584 coll. CIL XIVp. 239. -onienses
ll.v, Cingulani, Cabiensescabienses B1. cfr. Momms. bull. arch. 1861 p. 206. BitchelerUmbrica p. 141. fab- C cum B2. gab- ll.v. cabenses CIL XIV n. 2228 in monte
albano, Foropopuliensesforopopillienses D2coll. CIL X n. 4722. 4725 ex Falerno, Frusinates, Ferentinates,
Freginates, Fabraternifabraterni AR2G(J). fraba- rv(S) Veteresueteres fabraterni om.Aa, Fabraternifrabaterni R1 Novi, Ficolensesficolenses AF2V. figo-r,
fregellani, Forum Appiforoappi DFRava.S, Forentani, Gabinigabini Av. -bani r, Interamnatesinteramnates AF2v. -netes r
Sucasinisucasini AJ. succa- D2FRaH. -sani D1dv qui et Lirenates vocantur, Ilionenses, Lanivinilaniuini (B)D. lanuini J2.lauini ll.v,
Norbani, Nomentani, Praenestini urbe quondam Stephane
dicta, Privernates, Setini, Signinisegnini ADal., Suessulani, Telesinitelhini DFRa. telini dva.S, Trebulani
cognomine Balliensesballienses AD. ballini- rJ. balini- v, Trebani, Tusculani, Verulani,
veliterni,Sol. 1, 4. Plut. quaest. Rom. 61 p. 278f. Lydus de mens.
4, 50. (cfr. Plin. XXVIII 18. Serv. Aen. II 351. georg. I 498). — Vlubrenses, Vrbanatesurbanates pD coll. XIV 62. urua- DFIRa. urbyn- A. urbin- F2S. uluarn- v.
uluern- d(?)C superque Roma ipsa, cuius
nomen alterum dicere nisinisi Mommns. CIL Ip. 409. or. ll.v arcanis caerimoniarum nefas
habetur optimaque et salutari fide abolitum enuntiavit
valerius Soranus luitque mox poenas. non alienum videtur
inserere hoc loco exemplum religionis antiquae ob hoc
maxime silentium institutae. namque diva Angerona, cui
sacrificatur a. dad diem Fdava.H. XII kal. Ian., ore obligato obsignatoque
simulacrum habet.
Varro LL V 164.Vrbem tris portas habentem Romulus reliquit aut, utaut ut ll.v. ut pD
plurimas tradentibus credamus, IIIIIIII F2v. om.rD1 collegere v. collig- 11. moenia eius collegere
ambitu imperatoribus censoribusque Vespasianis anno conditae
dist. Durbis conditae F2D2 DCCCXXVIDCCCCXXVI FR. -XXV Dad. DCCCXXVIII
va.H m. p. XIII.CC, conplexa montes septem.
ipsa dividitur in regiones XIIII, compitacompita R(?)v. -tu r Larumlarum DFdaG(S).
-rium R(?)L. earum B CCLXV.
eiusdem spatium mensura currentemensura currente v. -rae (-re R)
-nte ll a miliario in capite
Romani fori statute ad singulas portas, quae sunt hodie
numero XXXVII, ita ut XII portaeporte F2R2. -te r. om.pv semelsemel— 8 praete F2R2pv.om.r numerentur
praetereanturque ex veteribus VII, quae esse desierunt,
efficit passuum per directum XX.MXXX. M F2v a. S .DCCLXVDCCCC Niss. mus. Rhen. XLIX(1894)
p. 285.Dion. Hal. IV 54 p. 773. ad extrema
vero tectorum cum castris praetoriispraetorii DFR ab eodem miliario per
vicos omnium viarum mensura colligit paulo amplius LXLX Niss. l. l. XX 11. LXX v p.
quodquod dv (S). quo II.G. cfr. XXXIV 115 si quis altitudinem tectorum addat, dignam profecto
aestimationem concipiat fateaturque nullius urbis magnitudinem
in toto orbe potuisse ei comparari. clauditur ab
oriente aggereagere DFR1a Tarquini Superbi, inter prima opere mirabill
; namque eum muris aequavit qua maxime patebat
aditu planoplane DFR1a1. ceteracetera ap. -ro rv munita eraterant p praecelsis muris aut abruptis
montibus, nisi quod exspatiantiaexpatentia F2 tecta multasmultis F1a addidere
urbes.
In prima regione praeterea fuere in Latio clara oppida
satricumsatriocum F1. atr- DRa, Pometia, Scaptia, PolitoriumPitulum, Politorium va.S, Tellenaterrena a. tellana R. -llene va.J.
-nae Liv. 132,2, Tifatatifacta DF1a,
Caeninacaenina B. caecina Fd. cec- rv, Ficana, Crustumeriacrustumeria ego. -ium B. -minu v. crustu R. -tu r
ameriola B. meridia Ddav. merid??? F1. Meri???aR. -ria F2p.del.D2, Ameriola, Medullummedullia B, Corniculum
, Saturnia ubi nunc Roma est, Antipolis quod nunc
Ianiculum inin F2pv. om.r parte Romaeroma ē Da, Antemnaeantemnas F2. -na DF1. -mpna a, Camerium, Collatiacullatia Ra,
AmitinumAmiternum va. H, Norbe, Sulmo, et cum iis carnem in monte
albano soliti accipere populi Albenses: Albani, Aesolaniaefulani (Niebuhr hist.Rom. Ip. 223) S. aefulani coni. Niss. It. IIp. 556,
Accienses, Abolani, Bubetaninubetani FRava.B, Bolani, Cusuetanicosuetani F2, Coriolani,
fidenates, Foreti, Hortenses, Latinienses, Longanilongulani B, Manates,
Macralesmacrales v.
-cnales (-ates D1) ll. maenales F2, Muniensesmunienses Rav(D). mumi- DF.
mutucumenses B. add. munienses G, Numiniensesnumintenses (Sieglin)D2om. a, Olliculani, Octulani,
Pedani, Poletaurinipollustini B. -scini (Niebuhr l.l.) S, Querquetulani, Sicani, Sisolenses, Tolerienses
, Tutienses, Vimitellariuimitellari (uini- p) C. -elari R. -erali v. uinutellarii d. -elari r, Veliensesuelienses dv. uili- p. uelli- ll, Venetulani, Vitellenses
uitellenses dH. uice- II. v.(17) Mela II 69. — Sol. 2, 7. ita ex antiquo Latio LIII populi interiere sine
vestigiis. in Campano autem agro Stabiae oppidum fuere
usquecarbonem B ad Cn. Pompeium L. Catonem cos. pra. PR. FEa.add. d. F2. kal. Maimai. a. mai rS. maii v., quo
die L. Sulla legatus bello sociali idid F2E2v.
i r delevit, quod nunc in
villaimuilla R1. -as R2va. H abiit. intercidithabuit (-biit R1) interdicit FR1a ibi et Taurania. sunt morientesmorientis va.S
Casilinicasilini G. calini 11. scal- v reliquiae. praeterea auctor est Antias oppidum
latinorum Apiolasapiolas a3v. apeo- ll captum a L. Tarquinio rege, ex cuius
praeda Capitolium isis dG. ???is F. inf DRI. del.R2.
in fine Eap. is in fine v inchoaveritchoauerit E. coauere a. a Surrentinosurrento FRG ad Silerumsilarum R(?)va.D(item § 71.74). siderum E. syd- a
amnem XXX m. p. ageracer DEa. a??? F1 Picentinus fuit Tuscorum, templo
iunonis Argivaeargiuae F2B e Sol. 2,7. arciae E. -ie a.
artiae DF1. Ar???e R1. arie R2. -itiae d. -igiae v ab Iasone condito insignis. intus oppidum
Salernisalerni F2dR2E2pv. -lusni E1. -liisni DF1. -luni R1. -lus in a, Picentia.
(5). 72: Mela II 69. — A Silero regio tertia et ager Lucanus Bruttiusque
incipit, nec ibi rararara R(?)v. clara r incolarum mutatione. tenuerunt eumeam R(?) C
Pelasgi, Oenotri, Itali, Morgetesmorgetes v e Strab. VI p. 257. 270. -gentes ll, Siculi, Graeciae maxime
populi, novissime Lucanilucani F2pv (J). leuc- (-nus E1a) rS Samnitibusa Samnitibus va.S(J) orti duce Lucio. oppidum
oppidu G. -da ll.v Paestumpaestum v. prae- ll(item infra), Graecis Posidoniapossidonia ll appellatum, sinus Paestanus,
oppidum Eleahelia C quaequod R2 nunc Veliauelia FdE2apv. uela r, promunturium Palinurum,
a quo sinusinu F2R2E2v. simul r recedente traiectus ad Columnamcolumnam F2B.
-niam (cal- a) DF1R1Ea. coloniam R2dpv. cfr. § 73. 86 Regiam C m. p.
proximum autemautem ll.S(D). -ter huic v(J). an huic? flumen Melpes, oppidum Buxentum, Graeciae
graecae F2. -ce C Pyxuspyxus DFB. -xius Ed. -x??? R. pixius a. prius v, Laus amnis. fuit et oppidum eodemeodem — 10 oppidum om.DF1RIE1a nomine.
ab eo Bruttiumbrutium R2va.S. brytt- F2 litus, oppidum Blandablandat Da.
-dae F1 (an recte?). -diu R1, flumen BaletumBatum C,
portus Partheniusparthaenius F2.
por- DF1. -themius a. -mus E Phocensiumphocensium et ego. et phoc- ll.v.
phoc- G. cfr. Sol. 2,7 (ubi Phocaensibus Momms.) et sinus Vibonensis, locus
Clampetiae, oppidum Tempsatempsa F2v(D). tam- R2E2p. tempra D1. -pora r. temsa Dal., a Graecis Temesetemese F2dv. temere esse E2. etemesse (exe- a. et te- E1) r dictum,
et Crotoniensium Terina sinusque ingensgens DFE1a Terinaeusterinaeus d(?) G. -intur R1. -itur R2. -inus (terr- F1) rv. oppidum
Consentia intus.Mela II 69. 68. — Sol. 2, 22. in paeninsulain paeninsula del. Niss. It. II p. 933 n. 8 fluvius Acheron, a
quo oppidani Aceruntiniaceruntini DRE. acaer- F1. acher- a. achaer- F2. acheront- v. cfr. OIL IXp. 43 . Hippobippo DE1a, quod nunc Vibonemuibonem v. biuo- F2. uiuo- r Valentiam
appellamus, portus Herculis, Metaurus amnis, Tauroentum
taura nium B oppidum, portus Orestis et Medmamedma B(H) e Strab. VI p. 256. -edua F2G. -etua a.-eddua rv. meduma coni.J2. oppidum Scyllaeum
, Crataeiscrataeis G. -tis v. grataeis
(-teis R) ll fluvius, mater, ut dixere, Scyllae. dein
Columnacolumna F2R2B. -nia r. colonia v. cfr. §71 Regia, Siculum fretum ac duo adversa promunturia
, ex Italia Caenuscaenus D.
-nys B e Strab. VI 257. cenus ll. -nis v, e Sicilia Pelorum, XII stadiorum
intervallo,(7) cfr. Mela 1, 7. — (10) Sol. 23, 14. — unde Regium XCIVXCIV ego coll. Strab.l.l . XCIII D. XLIII ll.v. XX p. F2inras. XII MD p. B. inde Appennini silva Silasila
E2G. om.rv,
promunturiumXII M va.S Leucopetra XV p., ab ea LILID. li F1E2p.LR2. ti DE1a.om.rv Locrilocri F2v. lucri r, cognominati
a promunturio Zephyrio. absunt a Silero CCCIII.
Et includitur Europae sinus primus. in eoeo ll.S. eoque B. eo quē v maria
nuncupantur: unde inrumpit, Atlanticum, ab aliis Magnum;
qua intrat, Porthmosporthmos E2v. parth- F2. portinos p. porimos R2. posimus D.
possi- F1R1. possu- E1a a Graecis, a nobis Gaditanum fretum;
cum intravit, Hispanum quatenus Hispanias adluitabluit DFEa. ill- L, ab aliis
Hibericum aut Baliaricumaut
baliaricum om.DF1R1E1a; mox Gallicum ante Narbonensem
provinciam;Polyb. XXXIV 15, 4 Hultsch. Eratosth. fr. p. 92 Berger. — hinc Ligusticum; ab eo ad Siciliam insulam
Tuscumtuscum R2v. -cam (turc- R1) r, quod ex Graecis alii Notiumionium (pro notium) Sol.23,14, alii Tyrrenum, e
nostris plurimi Inferum vocant. ultra Siciliam quod estquod est om.d(?)G- ad
sallentinossallentinos pD. sale- v. selle- (sele- Fa) ll, Ausonium Polybius appellat, Eratosthenes
autem inter ostium oceani et Sardiniamsardiniae
DE1 quicquid est Sardoum
sardonium F2E2, inde ad Siciliam Tyrrenumtyrrehnum F. threnum a, ab hac Cretam usque
Siculum, ab ea Creticum.
MCap. VI 643. — § 76: Mela II 125. 126. Sol. 23, 11. Insulae per haec maria primae omnium Pityussaepitiussae F2. -sse R. -tuisse D1E2. potuisse (-ssae F1) r.
pityusae va.S
Graecisa graecis a3va.S dictae a fruticefrutice v. frituce R2.
-tice R1a. -cae DFIE1. brutice E2. britt- F2 pineo; nunc Ebusus vocatur utraque
, civitate foederata, angusto freto interfluente. patent
XLVIXVID2. XLII M va. H, absunt ab Dianiodianio F2Sol.v. -nia FIR. -niam r DCCDCC — dianium FIE2v. om.r stadia, totidem DianiumDianium del. (Sieglin) D2 per
continentem a Carthagine Nova, tantundemtantur DF1RE1a a Pityussispituissis F2R2E2 in
altumdem — 3 altum om.DF1R1E1a. (in altum deest inR2marg. absciso Baliaresbaliares F2E2S. -ris F1.baltiares a. balea- F2Rva.S duaedua??? F1.
-as DR1E1a et Sucronem versus Colubraria.Mela II 124. — (7) Sol. 23, 12. — (Agathem. 20 p. 481).
— Baliaresdaliaris Da. daria- E1. balea R2 (marg. absc.). -ares v
funda bellicosas Graeci Gymnasias dixere. maior C p. est
longitudine, circuitu vero CCCCLXXVCCCLXXV M H.
-LXXX M v. oppida habet civium
Romanorum Palmam et Pollentiampollentiam dv. pole- ll.Ven.(D2). cfr. Ptol.116,73, Latina GuiumGuium D2philol.XXXII p. 651. cinium Rd(?)B. ciui-
rv et Tucimtucim ll.Brot. -ini v. cunici B,
et foederatum Bocchorumbocchorum F1a. hoch- R.
bochri G fuit. ab ea XXX distat minor,
longitudine XLLXR, circuitucircuitū Ra CL. civitates habet IamonemIamonem Ven. (Hiibner CIL IIn.3711) D2. labo- ll.v(D). Iamno- (B) C coll. Ptol. 1. 1. Mela II 124,
Saniseram, Magonem.MCap. VI 643. —§ 78: (11) Sol. 23, 11. 12. Mela
II 126. cfr. Plin. XXXV 202. VIII 226. — a maiore XII in altum abest Capraria,
insidiosa naufragiis, et e regione Palmae urbis MenariaeMeraria va. G
ac Tiquadra ettriquadra et R2D2. -dra v. tiquadra
et DF2E2G. -dr??? F1E1. -dret R1a parva Hannibalis. Ebusiebussi DF1Eo. ebru- R terra serpentes
fugat, Colubrariaecolubraria o paritparit F2R2E2ov. -rat r, ideo infesta omnibus nisi Ebusitanam
ebustanam o. ebusit
(om. anam — 14 gignit) R1 terrain inferentibus; Graeci Ophiussamophiusam R2va. S. ofiu- F. ofio- a.
offio- o dixere. necne a.om.ova.B
cuniculos Ebusus gignit, populantes Baliarium messes.
(17) Mela II 124.Sunt aliae viginti ferme parvae mari vadosouadosa F1a1, Galliae
autem ora in Rhodani ostio Metinametina Rav.
-tma DF. -tnia E, mox quae Blascorumblascorum RD. bra- Ea. blasconus r. -con
B e Strab. IVp. 181
vocatur, et tres Stoechades a vicinis Massiliensibus dictae
propter ordinem quo sitae suntquo sit??? sunt F2in ras. G cum P(S). -ta erunt T. -tae sunt
erunt va.B. quos iterum D(F1) Ea. quos ita d2. quas item R(?)
B(L). nominanomina ll.v(G)S. -nant d2B(L) singulis Protesingulis uocabulis Pro-
ten B(L),
Mesemese F2 (E?)v(G)S. mesese r. et Mesen B(L), quae et Pomponiana vocatur, tertia Hypaeahyppaea DF. -ppea Ra, ab iishis C
Sturiumiturium DFRaD1, Phoenice, Phila, LeroPhila,
Lero B. phylarero DFEav. pylareso R et Lerina adversum Antipolim
, in qua Berconiberconi DF1EaD.
-rgoni R. -gani d. uergoni F2. -oani v oppidi memoria.
§ 80-82: MCap. VI 644. —Mela II 122. (Oros. I 2, 54.
Dim. 16). Dic. 8, 13. (Agathem. 20 p. 482). — (9) Sol. 3, 3. 2. — In Ligustico mari est Corsica, quam Graeci
cyrnoncyrno DF1E1. cirinon
Dic. cirnum o appellavere, sed Tusco propior, a septentrione in
meridiem proiecta, longa passuum CLCLX Die., lata maiore ex parte
L???Lom.a (Dic.), circuitu CCCXXV. abest a Vadis Volaterranis LXIILXX a1. (LXII
pro corrupto hab. H),
civitates habet XXXIIXXXIII FE2MCap. et colonias Marianam, a C. Mario
deductam, Aleriam, a dictatore Sulla. citra est Oglasaogalasa a,
intra vero, etet del. va.SLX p. a Corsica, Planasiaplanasia D coll.v. 17 etSol. 3,2. -aria (-ana R)
ll.v a specie dicta,
aequalis freto ideoque navigiis fallax.Sol. 3, 2. — (17) Mela II 121. amplior Vrgo et
Capraria, quam Graeci Aegilionaegilion RS. -gylion r. -gilon v e Sol. dixere, item Igiliumigilium (mil-
gium R) ll.v(S). eg- C. aeg- (P)L et
dianium, quam Artemisiamartemisiae (artom- D)
DRE1. -sie a, ambae contra Cosanum litus,
et Barpanabarpana (barua- F2E2) ll. H. -pona B. uap- v. paruae G. carbania Mela II 122, Menariamenaria ll.v(Brot.)D. maen-
L(S). an Mellaria? cfr. Niss. It. II p. 988, Columbaria, Venariaueneria MCap., Ilvailua d(?)v. flua ll cum ferri
metallis, circuituscircuitu va.D. cfr. §82 extr. 84.86 C???, a Populonio X???, a Graecis Aethalia
dicta. ab ea Planasiapla-naria F2XXVIII. ab iis ultra Tiberina ostia
in Antiano Asturaastura a3B. ???stu- d2. stu- rv, mox Palmaria, Sinoniasinonia E2v. -ia et F2a3G. -nuniae F1d. -numiae DE1a. sisunie R, adversum Formias
Pontiae.Mela II 121. Sol. 3, 2. Dion. Hal. I 53 p. 135 extr.
Serv. Aen. IX 715. Homer. B 783. — in Puteolano autem sinu Pandateriapandataria va.S. pantatoria codd.MCap., Prochytaprochita E2.
-cyta DFR. -cita E1a,
non ab Aeneae nutrice, sed quia profusa ab Aenaria eraterat aenaria E1v. erat (aerat DR)
enariae (-rae D2) DFRE2a2. tenarie a1,
Aenaria aa om.a. ??? R. ipsa a
va.D statione navium Aeneae, Homero Inarime dictadicta grece (graecis v) F2E2d2Tva. S,
Pithecusa, non a simiarum multitudine, ut aliqui existimavere
, sed a figlinis doliorum. inter Pausilypum et Neapolim
neapolim F2dTv.
mea- r Megaris, mox a Surrentosurrento E2v. syre- (sire- R) r VIII distantes Tiberi principis
MCap. VI 645. arce nobiles Capreae circuitu XIXI Brot.cumSecundo (ap. Rezzon.). XL ll.v .MM del.F2. M.p. a3G(S). M.p. CX v.
M. p. Mox L, Leucothea
extraqueque a3G. que (que in E) ll.v conspectum pelagus Africum attingens Sardinia,
minus VIIIVIIII dva. H etiam ED2 p. a Corsicae extremis, etiamnum angustias eas
artantibusdist. va.J insulis parvis, quae Cuniculariae appellantur,
itemque Phintonisphintonis adG. pintho-
r. cfr. Ptol. 1113,8 et Fossaefossae da3v eMCap. forsae ll, a quibus fretum ipsum Taphrostapsos F2
nominatur.
— § 84: Mela II 123.
(Oros. I 2, 53. Dim. 17). Dic. 8, 14. cfr. Strabo V p. 225. Aga-
them. 20 p. 482. Anon. fr. I 1 (GGm II p. 509). —
Sardinia ab oriente patens CLXXXVIII p., ab
occidente CLXXVCLXXII Dic., a meridie LXXVII, a septentrione CXXVa meridie-CXXV (CXXII E2) F2E2MCap. v.om.r Dic.,
circuitucircuitu F2E2v. -itr. -itus eius Dic.DLXV, abest ab Africa Caralitano promunturio
CC, a Gadibus |XIII|. L|XII|. LD2ME p. 3. 1 coll. II 243 extr.XIIIIR(B). XIIII. I r.XIIII. LT.XIII.Lv. habet et a Gorditano promunturio
duas insulas quae vocantur Herculis, a Sulcensi Enosimaenosim DFE,
a Caralitano Ficariamficaria galatamque codd.MCap. .Mela
II 123. — Timaeus fr. 27 Müller. Sol. 4, 1. — (265, 11) Sol. 3, 2. quidam haut procul ab ea etetiam (pro et) a3va.S
Leberidasleberidas D2e codd.MCap. beleridas F2v. -da DF1RS.
belle- (-as a3) a. berelidas E2Dal. -da E1D1. balaridas coni.B ponunt et Callodecallodē a3. coll- v a. S et quam vocant Heras lutraHeras lutra B e MCap. -alytra DF. -alitra r.
celeberrimidist.va.J in ea populorum Ilienses, Balaribalari B e Paus. XI 7,9. Strab. V p. 225. sal- ll.v, Corsi, oppidorum
XVIIIXVIIII E. XIII va.H Sulcitani, Valentini, Neapolitani, Bitiensesbitienses d2. cfr. Ptol. III 3,3
(p. 377a). uitenses F2E2D1. om.r. bosenses G ePtol. 1113,7. boce- v,
caralitanicaralitani F2E2d2v. om.r civium R. et Norenses, colonia autem una, quae
vocatur Ad Turremturrim R2dva.D Libisonislibisonis
(lyb- a) ll.v(D). cfr. Ptol. 1113,5. libys- Ven.. Sardiniam ipsam Timaeus
sandaliotim appellavit ab effigie soleae, Myrsilusmyrsilur
(mir- a) Da. -lu??? F1. -luer E Ichnusamichnusam TveSol. ichitus- Ea.
ichnis- R2e corr. ichnytus- F. -tys- D
a similitudine vestigii. contra Paestanumpaestanum DRav.
pest- F2. P???t- F1. prest- E1. -ntum E2, sinum LeucosiaLeucosia (Müllenhoff)
D2. cfr. II 204. -casia ll.v
est, a Sirene ibi sepulta appellate, contra Veliam Pontia
et IsaciaIscia G, utraeque uno nomine Oenotrides, argumentum
possessae ab Oenotriseo enotris (oen-E)
DF1Ea Italiae, contra Vibonem parvae quae
vocantur Ithacesiae abab (P) H e M Cap. om.ll.v Ulixis speculaspecula veSot.et M Cap.
spectaula E. -aculu dT. espe- R2. exspe- F. expe- r.
MCap. VI 646. (Oros. I 2; 52. Dim. 13). Dic. 8, 3.
19. 4. 5. 6. —
Sol. 5, 2. Mela II 115. Agrippa fr. 7 R.
Timosth. ap. Agathem. 1. 1. Anon. fr. II (GGm II p. 510). —
(15) Sol. 2, 22. cfr. Plin. II 204. - Sol. 5, 5.
Verum ante omnes claritateclari- tate B e Dic. -tes F2R2v. -tis r Sicilia, Sicaniasichania (sica- v) a R(?)va.G
(Brot.)
Thucydidithucydidi G. -de ll.v(Brot.) dicta, Trinacria pluribus autautem F2 Trinaciatrinacria a R(?)va. G
(Brot.) a triangulatrinatia RE.om.Dic. triquetra va.S
specie, circuitu patens, ut auctor est Agrippa, DCXVIIIDXXVIII D coll.§87
p., quondam Bruttio agro cohaerens, mox interfuso mari
avulsa, XVXII va.H in longitudinem freto, in latitudinem autem??? fraeto F. autem
freto DEa
M.D p. iuxta Columnam Regiam. ab hoc dehiscendidehiscindi Da. dih- F1. decisc- E1. disc- Dic. argumento
Rhegium Graeci nomen dedere oppido in margine
Italiae sito.Sol. 5, 2. — (5) Mela II 115. 116. Timosth. ap. Agathem.
1. 1. p. 483. — in eo freto estest F2E2a2v. et r Dic. scopulus Scyllascyllae D2UZp. 25. sed cfr. Mela(Sen. ep. 79,1), item Charybdis
mare verticosum, ambaeambae Dic. -bose DR1E1a. -bo rv clarae saevitiaclarae seuitia Dic.
-ra saeuitiae DE1a. -ra -tia r(?)v. ipsius triquetraetriquetra F1E1a. -tiae R1.
-quadrae Dic.,
ut diximus, promunturium Pelorumpelorus F1a2va.S. cfr. Pelorias § 90 (Mela,
Sol., M Cap.) vocatur adversus86
scylam vergens in Italiam, Pachynum in Graeciam,
CCCCXLCXL F2. CXLIIII va.H ab eo distante Peloponneso, Lilybaeum in Africam
CLXXX intervallo a Mercuri promunturio et aet a R(?)v. et r Caralitano
Sardiniae CXCCXXM va. H. inter se autemautem haec R(?)va.D2 promunturia ac latera
distantdistantis R1d.
-nt F1R2. -ntia Dic. his spatiis: terreno itinere a Peloro Pachynum
CLXXVICLXXVI ego e M Cap. -XXXVI ll. H.
-XVI v, inde Lilybaeum CC, undeunde DFEa. inde R(?)Dic. v Pelorum CCXLIICCXLII ego. CXLII ll. D.
-LIII M Cap. CLXX F2in ras. v.
coloniae ibi V,V Pe M Cap. om.ll.v a.H urbes autaut ll.S. ac v(J) civitates LXIII.M Cap. VI 647. Mela II 117. 119. Sol. 5, 5.
— a Peloro mare
Ionium ora spectante??? spectante Fv. expe- r Dic. oppidumoppidū
a3(R?)v. -do r Dic. Messana civium R., qui
Mamertini vocantur, promunturium Drepanum, colonia
Tauromenium, quae antea Naxos, flumen Asines, mons
Aetna, nocturnis mirus incendiis. crater eius patet ambitu
stadia viginti; favilla Tauromenium et CatinamCatanam B (item infra) usque
pervenit fervens, fragor vero ad MaroneumMaronem
va. S et Gemellos
colles.Mela II 117. 118. Sol. 5, 14. 5, 8 extr. Mela II 118. scopuli tres Cyclopum, portus Vlixis, colonia Catina,
flumina Symaethumsymaethum v. -metum ll, Terias. intus Laestrygoni campi.
oppida Leontini, Megaris, amnis Pantagiespantagies F2dv.
-gyes R2. -gees E2. -cies F1a. -cyes r D1. cfr. M Pt p. 399b, colonia Syracusae
cum fonte Arethusa, quamquam et Temenitistemenitis v e Thuc. VII 3,3. -minitis F2. -nilis r et Archidemia
et Magea et Cyane et Milichiemili-
chie B. -cie Ra. -ciae Ddv. -itiae r fontes in Syracusano
potanturponantur ED agro, portus Naustathmus, flumen Elorum, promunturium
lac. ego indicavi Pachynum, a quoqua RE2va.D2... fronte Siciliae flumen
Hyrminumhyrminum RD. yr- a.
hir- (-nium F2v) rv, oppidum Camarina, fluvius Gelas, oppidum
AgragasAcragas G. cfr. nota ad XXXV 62,Mela II 118. 119. quod Agrigentum nostri dixere, Thermaehermae R1. thermo F1. -rino F2 colonia,
amnesdist.va. G(D) Achatesachates H. -tae E. cfr.XXXVII 139. agather a. -thae F. -the rv. Atys B, Mazaaramazara H. mater ll.v. et B. (macer TM Pt p. 395a), Hypsahipsa F2. ip- F1a. yp-
va.B, Selinuusselinius R. -nus Fva.D, oppidum Lilybaeum,
ab eo promunturium, Drepana, mons Eryx, oppida Panhormum
, Soluussolus dG, Himera cum fluvio, Cephaloedis, Haluntiumhaluntium ego coll. XIV 80. alun- G. -nfium d. -untinum (-ut- R.
-yt- F2) r,
Agathyrnum, Tyndaris colonia, oppidum Mylae et, unde
coepimus, Peloriaspelorus a3va.S.Mela II 118. intus autemautem om.Rd(?)va.D Latinae condicionis
Centuripini, Netininetini R2G. nepi- rv, Segestani, stipendiarii Assoriniadsorini F1. arso- D. -oniri Ea, Aetnenses,
Agyriniagyrini RB. agryni DFd. -rini E1a. ager- E2v, Acestaei, Acrenses, Bidini, Citarinicitarini
B e Cic. Verr. III 103. cet- H. citatiarini Rav. cyt- r. (add. Caci-
rini B. Cacyr- H. del. D), Drepanitani,
Ergetini, Echetliensesechetlienses (B2) H e St Byz.
eche???ti- ll. ece???ti- B1, Erycini, Entellinientellini F2in ras.v e Ptol. -tenetini (-nit-
R1) ll. add. etini (net- F2v) edini ll.v. etini G. enini S e Ptol.III 4, 7 (῎ἴνα). del. ego, Egguinienguini dTB, Gelani,
Galactenigalacteni (-lect- a) ll. D.
-ateni dTv. -atani C. -atini S, Halaesinihalesini F2R(?)v. helas- F1dT.
lahes- r. cfr. CIL X p. 768, Hennenses, Hyblenses, Herbitensesherbitenses B. hebrit- (ebritt- a) ll.v,
Herbessensesherbessenses B. -benses ll.v, Herbulenseshalicyenses d(?)B e Cic.Verr. III 13. 91. V 15. -ciaenses R, Halicuenses, Hadranitani, Imacarenses
imacarenses B. maga- (imaga-
d) ll. maca- v, Ichanensesichanenses B e St Byz. yppa- a. ipa- r S, Iaetensesiaetenses B. met- a. iet- ll.v(H), Mutustratinimutustratini B1e Polyb. I 24,11et Diod. XXIII 9, 3. 4. mytistr- (B2)S. mutrustani Fdv. -strani r, Magellinimagellini d(?)v. -elini ll,
Murgentini, Mutycensesmutycenses d2in marg. H. -tyenses B. -ticenses ll.v. om.d1, Menainimenaini (-ani R) ll. -anini d2v. om.d1. menaeni Cic.Verr. III 55.
102, Naxi, Noininoini (oi- a) ll. D. noaei S. -aeni B. nonii v, Petrinipetrini d2inmarg. B. -tini ll.v,
Paropini, Phintiensesphitinenses F2. phtinthienses H, Semelitani, Scherinischerini
B e Ptol. III 4, 7 coll. Cic. Verr. III 103. sesch- v. seschterni FE1.
sascht- a. saescht- DR. saeschet-E2, Selinuntiselinuntini F2,
Symaethiisumaethy F1. sim- F2a, Talarensestalarenses (-rienses B) H. ilar- R1. i. ar- F1.
silar- F2R2. lar- r, Tissiensestissienses B. -inenses ll.v. cfr. Cic. Verr. III 86.Ptol. III 4,7, Triocalini, Tyracinensestyracinenses Brot. e coni. H e St Byz. trirac- R. -cien-
ses (-cye- F) rv. tira- G.
zanclaei Messeniorum in Siculo freto sunt.
MCap. VI 648.Mela II 120.(10) Sol. 6, 1.Insulaedist. ego. punctum pon. post Messeniorum Fav(D2),post freto G. cfr. p. 267, 11 intus et § 76.
151. IV 52. V 41. 128. V 132. 198inin a3(d?)v. om. ll.D. an
ad? Africam versae Gaulosgaulos F2G. -lo codd. M Cap. caulos r. gauros v, Melita a Camarinacama-
rina FM Cap. camer- rv. cfr. Ptol. l.1.LXXXVIILXXXIIII Eava.H.
-VIII M Cap., a Lilybaeo CXIII, Cossyracosyra R(?)va.D. cfr. V 42, Hieronnesoshieronnesos B e Polyb. I 60,3. eromnisos ll. laron nesos M Pt p. 410a, Caene,
Galata, Lopadusalopadusa
B e St Byz. lep- ll.v(D1), Aethusa, quam alii Aegusam scripserunt,
Bucinnabucinna F2in ras.E2B. -iona E1.
-ion rv(D1). cfr. St. Byz. et a Solunte LXXV Osteodesosteades F2va.B contraque Paropinos
Vsticaustica B. uscita
(osc- F2) ll. citra vero Siciliam ex adverso Metauri amnis
XXV ferme p. ab Italia septem Aeoliae appellatae, eaedem
Liparaeorurn, Hephaestiadeshephaestiades C. et aepestiades AD. -dis E.
aephaestiadis F. ephest- Ro. -des v. et estiadis a a Graecis, a nostris Volcaniaeuolcaniae
DF1dEC(H). -ni AF2v(G). -nia RaT. -nia uel o,
Aeoliaeeolie a.-ia eo o, quod Aeolus Iliacis temporibus ibi regnavitregnabit F1R1. -bat va. H.
init.: Sol. 6, 2.
Lipara cum civium Romanorum oppido, dicta a Liparo
rege, qui successit Aeolocui successit aeolus B e Sol., antea Milogonismilogonis AJ. melog- R2G.
imong- R1. milonginis F. mlong- (-nus D1) D. long- rv. -gonis B vel Meligunismiligunis AD2
vocitata, abest XXV ab Italia, ipsa circuitu paulo minorminor V??? F2in ras. -or V milia AE2D. -orum
DE1a. -or Rd(?)H. -ori v
V???. inter hanchanc om.DR1E1a. ??? F1 et Siciliam altera, antea Therasia appellata,
nunc Hiera, quia sacra Volcano est, colle in ea nocturnas
evomente flammas.Sol. 6, 3. cfr. Isid. or. XIV 6, 36.— tertia Strongylestrongyle d(?)v. -gulae A. -gile a. sthrong- F2R2E2. strog- o.
sthrog- r, a Lipara VIVI p. D2. m??? passus A. mille pa- rv.VIII p. U 56 p. ad
exortum solis vergens, in qua regnavit Aeolus; quae a
Lipara liquidiore tantum flamma differtdifferi D, ee aMCap. G. ex Sol. a AE2oD. om.rv cuius fumo,
quinam flaturi sint venti in triduotriduum
(D?)a3B(D1), praedicere incolae
traduntur; unde ventos Aeolo paruisse existimatum. quarta
Didyme, minor quam Lipara. quinta Ericusaericusa B e Strab. VI 275 et schol. Apoll. Rhod.
III 41. eriphusa Adv(D). eryth- R. eryph- r. cfr. Sol. et MCap., sexta
phoenicusa, pabulo proximarum relictaerelicta dva. J. novissima eademque
minimaminima AF2E2v. mim F1. minim r Euonymos. hactenus de primo Europae sinu.
M Cap. VI 649.
— cfr. Sol. 2, 24. — (18)Mela II 68. — (20) Sol. 2, 10. 23. A Locris Italiae fronsfrons p MCap. v. fons ll incipit, Magna
graecia appellata, in tris sinus recedens Ausonii maris,
quoniam Ausones tenuere primi. patet LXXXVI, ut auctor
est Varro; plerique LXXV fecere. in ea ora flumina
innumera, sed memoratu digna a Locris Sagrasagra Tv. agra ll et vestigia
oppidi Caulonis, Mustiaemystiae va. S, Consilinum castrum, Cocynthumcocynthum D. cfr. § 43. -tum A. cocc- r. co-
cinthum d(?)B. coccinum a. carci- v,
quod esse longissimum Italiae promunturium aliqui existimant.
dein sinus etet ll.B(D1). scyl-
laceus et v(H). scylacius et Soppidumoppidum M Pt p. 329b. urbs D1.
om. ll.v Scolaciumscolacium ego. cfr. CIL Xp. 12 n. 103. -agium (-aghium
DR. -agi???ūF) ll.v(D). stola- J2. del.B, Scylaceumscylaceum AR. -caeum (scil- F) DFG. -cium H. scyllaceum Eapv(J2). -cium B. del. D
et ll.v. del.B et Scylletiumscylletium B. -tum v. scyletium ARp. -thium r
Atheniensibus, cum conderent, dictum, quem locunm occurrens
Terinaeusterinaeus dG. -neus v. taerinus A. -nes (t???nnes R1) r sinus paeninsulam efficit, et in ea
portus qui vocatur Castra Hannibalis, nusquamnusquam Av. numq- r angustiore
italia: XLXL AF2Sol. MCap. v(J2). XI
(XII D1) r.XXB e Strab. VI p. 255 init. p. latitudo est; itaque Dionysius maior intercisam
eo loco adicere Siciliae voluit.(7) Mela II 68. — Homer. η 244. μ 448. Agrippa fr.
10 R. — amnes ibi navigabiles
carcinuscarcinus D. cfr. Mela.
-rginus A. -rcines r H, Crotalus, Semirus, Arogasarogas AF2J. -ocas r S. -ocha v, Thaginestha-
gines AF2in ras.R2D. thasg- R1. tharg- DE2. targ-E1adv, oppidum
intus Peteliapetelia ego. cfr. Niss. It. II p. 936 n. 3. -tilia ll.v, mons Clibanus, promunturium Lacinium,
cuius ante oramoram Rv.
ora r insula X??? a terra Dioscoron, altera Calypsus
, quam Ogygiam appellasse Homerus existimatur, praeterea
Tyristyris ARaG(D). tiris rv(H). (tres sirenussae B), Eranusa, Meloessa. ipsum a Caulonegaulone F2in ras. cal- a abesse
LXX proditprodidit d(?)va.D Agrippa.
(12-14) MCap. VI 650. Sol. 2, 24. (14) Mela
II 68. — A Lacinio promunturio secundus Europae sinus
incipit, magno ambitu flexus et Acroceraunio Epiri finitus
promunturio, a quo abest LXXV. oppidum Croto, amnis
Neaethus, oppidum Thurithuri (P)H. -ium v. tyri A. tauri r inter duos amnes Crathimcrathim S. -in v. -tim ll et
Sybarim, ubi fuit urbs eodem nomine. similiter est inter
Sirim et Acirimacirin B e Strab. VI p. 264 init. agirim AR2. acrim rv Heraclea, aliquando Siris vocitata. flumina
Talandrumtalandrum A. cha- D. tha- (-lend- F2) rv. aca- B e Strab. VIp. 280.
Cf. Niss. l. l. p. 914 n. 1, Casuentum, oppidum Metapontum, quoqua FdREa
tertia Italiae regio finitur.Cato fr. 68 p. 53 Peter. Theopomp. fr. 233 Müller. mediterranei Bruttiorum Aprustani
tantum; Lucanorum autem Atinatesatinates Av (S). attin- r.
aten- H, Bantinibuntini A. bantani Ea1, Eburini,
Grumentini, Potentini, Sontini, Sirinisyrini F2E2, Tergilanitercillani R2, Vrsentinisirini—ursentini om.DF1R1E1a,
Volcentaniuolcentani AR2G. uolent- r. uolsent- v. uulcet- p. (an
Volceiani?), quibus Numestrani iunguntur. praeterea interisse
Thebas Lucanas Cato auctor est, et Pandosiampandosiam B e Strab. VI p. 256. mardoniam
(-dan- F2. -daon- E2) ll.v(J)
Lucanorum urbem fuisse Theopompus, inqua Alexander
Epirotes occubuerit.
cfr. Strabo VI p. 261. — Mela II 68. — (11) Sol. 2,12. Conectitur secunda regio amplexa Hirpinos,
Calabriam, Apuliam, Sallentinos, CCL sinu qui Tarentinus
appellaturdit.ego ab oppido Laconum—in recessurecessū DEa hoc intimo
situmsitum ll. -to a3v, contributa eoeo om.d1 maritima colonia, quaequi DF1E1 ibi fuerat,
abest CXXXVICXXXV E a Lacinio promunturio —, adversam ei
calabriam in paeninsulampaeninsula A emittens. Graeci Messapiam
a duce appellavere et ante Peucetiam a Peucetio Oenotri
fratre in Sallentino agro. inter promunturia C??? intersunt.
latitudo paeninsulae a Tarento Brundisium terreno itinere
XXXXVXXXXV D It.p. 27 n. 7. XXXV ll.H.
-II v patet multoque brevius a portu Sasinesasinae F2D2 -nea A. -na v. -ne RS. rasinae (-ne a) r.(17) Mela-II 66. — Sol. 2, 54. — (19) MCap. VI 650. oppida
per continentem a Tarento Vriauria D cum Vossio ad Melam II 4, 7 (Momms. unterit. Dial.
p. 47. 61). uaria (-roa R. baria F2) ll.v ob ego. om. ll.v. ad discri-
men (Cluver) D2, cui cognomen ob Apulam
Messapiaeapulam messapiae ego. -lae messapiā (mesa-
piam a) F1RE1a. -lae messapia (mesa- A) rv, Aletiumaletium
v e Ptol. III 1,67. adium DFdR1E1. -iuum a. sarmadium AE2pD.
serm- R2, inin v. om.ll ora vero Senumsaenum A. ren- DF1d. senonum va.H, Callipoliscallipolis AH. ga- rv, quae
nunc est Anxa, LXXV a Tarento. inde XXXIIIXXXIIIll.v(D). -II G promunturium
quod Acranacran v. acar- A. agar- F2E2. agr- r Iapygiam vocant, quo longissime in
maria excurrit Italia. ab eo Basta oppidum et Hydruntum
decem ac novem milia passuum, ad discrimen Ionii et
Hadriatici maris, qua in Graeciam brevissimus transitus,
ex adverso Apolloniatumappollonia (-iae G) AF2cum ras.E2va.H oppidioppidi ll. G(S).
-dum C(H). -do v latitudine intercurrentis
fretii. F1. id a. C??? B L??? non amplius.(7) Mela II 66. — § 102: (14) Mela II 66. — (15) Sol.
2, 7. hoc intervallum pedestri continuarecontinuare AF2E2v.
-uere r
transitu pontibus iactis primum Pyrrus Epiri rex cogitavit,
post eum M. Varro, cum classibus Pompei piratico bello
praeesset; utrumque aliae inpedivereinpediere F1dRava. H curae. ab Hydrunte
Soletum desertum, dein Fratuentiumfratuentium (Momms.CIL IX n. 1006) D2. -ertium Av(S). fratru- r Brot., portus Tarentinus,
statio Miltopesmiltopes
AF2aD. -paes DRE. -pae H. militop???F1. -tum a3v, Lupialupia AB. lubia F2. ???upia F1. upia r. upta a. luspia v>, Balesiumbalesium AF2v.
-essum F1dR. -laesum E1. -ssum r, Caeliacaelia (ce- R2) AR2S. -lium
F2v. -li (ce- R1a) r,Brundisium L??? p.
ab Hydrunte, in primis Italiae portu nobile ac velut certiore
transitu sicutisicut E. sic utique R(?)H. sed utique
vet.Dal. longiore, excipiente Illyriciillyrice A. -cae F. -ca ava.S urbe Durrachio
CCXXV traiectu. Brundisio conterminus Poediculorum
pediculorum FRava.S. cfr. §38 ager. novem adulescentes totidemque virgines ab
Illyriis XIIXVI AS. XIII a3va.J populos genuere. Poediculorum oppida Rudiaeruriae A. rudia
va.(P)H,
Gnatiagnatia AFRpJ2coll. II 240. egn- r(?)B. ingn- a.
stegn- v, Bariumbarium F2RG. uar- A. bariom r. -ion v, amnesamnex Ra.
-ne??? F1. ampes E2. -pe F2. ante va.H Iapyxiapyx Av. -pryx DRE1.
-p??? F1. -pex F2E2 a Daedali filiofilio F2V. amnes filio AR2. f r regeege A.
egee R2. egi F2in ras. del.va.H, a quo
et Iapygia AcraAcra D2. aritan A. ami-
tan r. -ta pv. amnes G. del.H. Acra, iam U 57. Acra item J2.
clari iam D1., Pactiuspactius Fv. -tris A. pattius r, Aufidus ex Hirpinis montibus
Canusium, praefluens.Mela II 66. 65. hinc Apulia Dauniorum cognomine
a duce Diomedis socero, in qua oppidum Salapia Hannibalis
meretricio amore inclutum, Sipuntumsipuntium R.
-ritum o. -pontum Aava.D2, Vriauria Ddv. -iae r. cfr. § 100, amnis
Cerbalus, Dauniorum finis, portus Aggasusaggassus AD2. agasus ov, promunturium
montis Gargani, a Sallentino sive Iapygio CCXXXIIIICCXXXIIII AG. -III rv ambitu
Gargani, portus Garnae, lacus Pantanus, flumen portuosum
Fertorfertor DF1dTD. -to R. -tur Ea. fer AF2. frento v. Teanum Apulorum itemque Larinumlari-
natum H, Cliterniacliterna AF2E2. -em E1. aliternia a3Dal.,
Tifernus amnis.(8. 9) Sol. 2, 10.- inde regio Frentanafrentana AFv. ferent- F2in marg. fret- r. ita Apulorum genera
tria: Teani aa AF2v (S). om.r Dal. duce ee Aa2G. om.rv Grais; Lucani subacti a Calchante, quae
nunc loca tenent Atinatesatinates AFG. etin- rv; Dauniorum praeter supra dicta
coloniae Luceria, Venusia, oppida Canusium, Arpicarpi F2, aliquando
Argos Hippiumhippium Av. -idium (hypp- E. ypp- a) r Diomede condente, mox Argyripaargyrippa G. argir- R2
dictumdiomede — dictum
om.DF1R1Ea. Diomedes ibi delevit gentes Monadorum Dardorumque
et urbes duas, quae in proverbii ludicrum vertere,
Apinam etet AREB. met rv Tricamtricam B. aicram DFdRv. aior- Ea. atr- A.(14) Liv. IX 27, 14. Fest.
p. 34. 340. ceteracetero dH. -rum o intus in secunda region Hirpinorum
colonia una Beneventum auspicatius mutato nomine
, quae quondam appellata Maleventum, Aeculaniaeculani AG(S). ecu- E. ausaecu- F. ausecu- rv(H). auscu- D1, Aquiloni
, Abellinates cognomine Protropi, Compsani, Caudini,
ligures quiet qui—17 uescellani om.DF1d1RE1a cognominantur Corneliani et qui Baebianibaebiani D. beb- Il. v,
Vescellani. Ausculaniausculani D2. cfr. Momms. ad CIL IXp. 62. Niss. It.IIp. 845 n. 4. aeul- A. ecul- E2. decul- rv. aecul- H.
aecl S, Aletrinialetrini F2V. alit- AE2. aletri r, Abellinates cognominati
Marsi, Atrani, Aecani, Alfellani, Atinatesatinates DdS.
anti- A. atti- rv, Arpani, Borcaniborcani om.a. uorga- A. uorca- va.B,
collatini, Corinensescorinenses dv. cari- A. corri- (carri- F2) r et nobiles clade Romana Cannenses,
Dirini, Forentani, Genusini, Herdoniensesherdonienses Aa3H. hord- G. herdori- (erd- R) rv, Iriniirini ll.v (D). yr- a. hyr-
d(?) B ex Herod. VII 170, Larinates
cognomine Frentani, Metinatesmetinates AF2a3G. etin- (etm- R) rv. meri- H. cfr. Niss. It. II p. 838 n. 2 ex Gargano, Mateolani, Neretinineretini (-rat- F) ll.v (D). nerit- G. net- H,
Natininatini D. mat- ll.v. del. H, Rubustinirubustini AF2E2G(H). -sini r. tubustini v. rob- Dal., Silvini, Strapellini, Turnantiniturmantini (-men- G) dva.D, Vibinates,
Venusini, Vlurtini. — Calabrorum mediterranei Aezetiniaezetini (M Pt p. 332a)D2. aeget- DREG. eget- av. agaet- F. aelit- A.cfr. Niss. It. IIp. 858,
Apamestini, Argetiniargentini EB. om. v, Butuntinenses, Deciani, Grumbestinigrumbestini AF2H.
brum- rv,
Norbanensesnarbonenses Ava. G, Palionensespalionenses AG(S). balto- r.
palto- H. om.v, Stulninistulnini ll.v(D). sturn- B e Ptol. II 1,68, Tutini. — Sallentinorum
Aletinialentini AF2E2a, Basterbini, Neretini, Vzentiniuzentini D cumn Mommes. unterit. Dial. p. 52
(CIL IX p. 3). ulent- ll.v(J). uxent- H. ualent- B, Veretini.
(8-10) Mela II 65. Sequitur regio quarta gentium vel fortissimarum
Italiae. in ora Frentanorum a Tiferno flumen
Trinium portuosum, oppida Histonium, Buca, Hortonahortona
AJ. -tana (ort- Fd) r. Ortona veStrab.V p. 242,
Aternus amnis. intus Anxani cognomine Frentani,
Carecinicarecini
Nipperdey opusc. p. 203. -etini 11. J. carent- v. cfr. Niss. It. IIp. 790 Supernates et Infernates, Iuanensesiuanenses (Monvms. CIL IXp. 274) D2. lanuenses ll.v. — Marrucinorum
Teatiniteatini ve Ptol. III 1,53. teacini (taea- AF) ll . — Paelignorum Corfiniensescorfinien-
ses v. coruini-A. cornifici- r, Superaequani, Sulmonenses
. — Marsorum Anxatinianxatini DF1ED. anaxt- a.
anaxat- AF2J. anxant- dv. hanc sat- R, Antinatesantinates D cum Momms.l.l. p. 321 (CIL IXp. 362). ati- Av. atti- r, Fucentes,
Lucenses, Marruvinimarruini A.
-ubini F2. maruuii dva.S. — Albensium Alba ad Fucinum
lacum.— Aequiculanorum Cliternini, Carseolani. — Vestinorum
Angulani, Penniensespennienses ll.v. pinnie- a.
penne- D. pinne- B. cfr. Ptol. III 1,52, Peltuinates, quibus iunguntur
Aufinates Cismontani. — Samnitium, quos Sabellos et
Graeci Saunitas dixere, coloniaecoloniae Momms.CIL IXp. 239. -nia ll.v Bovianumbouianum v. -nium AF2. uouianum F1.
uobi- R. -nium r Vetus et alterum
cognomine Vndecumanorum, Aufidenates, Aeserniniaesernini (-rrini E) AED. ese- v. ase- r, Fagifulani
fagifulani AG.
-ugali rv, Ficolenses, Saepinatessaepinates H. sep- l. v, Tereventinatestereuentinates S. ter-
cuen- A. treuen- G. teuen- da. teren- R. teuentiates r. treuen- v. — Sabinorum
Amiternini, Curenses, Forum Deci, Forum Novum, Fidenates,
interamnates, Nursini, Nomentani, Reatini, Trebulani qui
cognominantur Mutuescimutuesci TD. -uesti DdEav. -usti R. -taei B. -usci AF2in ras.S. -caei G et qui Suffenatessuffenates Av. sufe- r, Tiburtes, Tarinates
tarinates a3B. parin-
(paren- A) ll.v.Gelli[an]us: cfr. Peter hist. Rom. fr. P. 94.- Sol. 2, 6.
— Varro ap. Fest. p. 343. in hoc situ ex Aequicolis interiere Comini, Tadiatestadiatestes R. -tester DEa,
Caedicicedici Ea.
cned- D. aced- F2a3va.H, Alfaterni. Gellianusgelbianus R. gella- E1. Gellius Peterhist.Rom. fr.p. 94. cfr. index auctor est lacu Fucino
haustum Marsorum oppidum Archippe, conditum a Marsya:
duce Lydorum; item Vidicinorumuidicinorum AG(J). uitic- (uic-
F1) rH. urtic- v in Piceno deletum a
Romanis ValerianusValerius Antias coni. Münzer p. 376 n. 1. Sabini, ut quidam existimavere, a
religione et deum cultu Sebinisaebini F2. saeuini F1a. seu- R1dTva.J appellati, Velinos accolunt
lacus, roscidisroscidis F2v. royc- A. prosc- r collibus.(17) Varro LL V 71. Sol.
2, 23. cfr. Plin. II 209. XXXI 10. 59. Nar amnis exhaurit illos sulpureis
aquisdist.D Tiberim ex his petens, replet ee AF2v.aa2. om.r monte Fiscello
AvensAuens D cum Prellero. cfr. Serv. Aen. VII 657. aues ll. labens v iuxta Vacunae nemora et Reate in eosdem conditus.
at ex alia parte Anioanio AF2v. annio r, in monte Trebanorum ortus, lacus
tris amoenitate nobiles, qui nomen dedere Sublaqueo,
defert in Tiberim. in agro Reatino Cutiliaecutiliae Av. -tiniae Fd. -ni
ac r lacum, in
quo fluctueturfluctuet va.S insula, Italiae umbilicumumbiculum FR2a. uerb- R1 esse MM om.A. Varro
tradit. infra Sabinos Latiumatium DR1E1. ??? F1 est, a latere Picenum, a
tergo Vmbriaumbriam A, Appennini iugis Sabinos utrimque vallantibus.
Mela
II 65. 64. —(4) cfr. Paulus Festi p. 212 (117). Quinta regio Piceni estest Av. et r, quondam uberrimae
multitudinis. CCCLX Picentium in fidem p. R.
venere. orti sunt a Sabinis voto vere sacro. tenuere ab
Aternoaterno av. att- ll amne, ubi nunc ager Hadrianus et Hadriaadrianus et adria
DFREaC(item infra) colonia
a mari VIIIIEa.VIIFva.S . flumen Vomanum, ager Praetutianuspraetuttianus
DF1RE (fere semper) Palmensisque
palmesisque R. palam- DF1Ea, itemidem
DFE Castrum Novum, flumen Batinumbatinum Av. ???uat- F2. uiuat- DE. -annū a. iuuatium R, Truentum
cum amne, quod solum Liburnorum in Italia relicum est,
fluminaflumina v(D2). -men ll. H Albula, Tessuinumalbula tessuinum E2D -lates
suinum Av. -la teruinum r. -la teruium dTH, Helvinumheluinum AF2v(D2). om.rH, quoquo AF2E2v. quod r finitur Praetutiana
regio et Picentiumpicentium v. -tum
ll. D2cfr. v. 2 incipit.(12) Sol. 2, 10. Cupra oppidum, Castellum
Firmanorum et super id colonia Asculum, Piceni
nobilissimadist. Momms. Herm., XVIII p. 192. n intus, Novananobana ADE.del.D2It. p. 16. in ora Cluana, Potentia, Numana
a Siculis condita, ab iisdem colonia Anconaancon va.G. -co dT, adposita
promunturio CuneroCumero va.S in ipso flectentis se orae cubito, a
Gargano CLXXXIIICLXXXIII Av(S). -IIII E2Brot. -XXX r. intus Auximates, Beregraniberegrani AG. uer- rv, Cingulani,
Cuprenses cognomine Montani, Faleriensesfalerienses D2. falar- II. v. cfr. Niss.It.II p. 423, Pausulani,
Planinensespleninenses G, Ricinenses, Septempedaniseptempedani Av. -ales F2.
-ates r, Tolentinatestolentinates ego. cfr. CIL IXp. 530. tolenses A tollen-
tinas DF1RE1a. -nates v. -nias E2. -ni uel tolenses Fa, Trai-
ensestraienses
ego coil. CIL IX n. 5646. 5647. trace- ll. traice- dT. triace- v
treie- H. tree- D2. cfr. CIL IXn. 5832.VI n. 2413,1. 2379a34), Vrbesalvia Pollentinipolentini Ava.G.
(6) Sol. 2, 11 extr. — §113 init.: Mela II 64. Iungeturiungentur A. -guntur F2(E2?).
-gitur R2va.Brot. hishis AEaG(J). hinc F. hic rv (Brot.). huic
coni. H sexta regio Vmbriam conplexa
agrumque Gallicum citracitra AD. circa rv Ariminum. ab Ancona Gallica
ora incipit Togatae Galliae cognomine. Siculi et Liburni
plurimaplurima AR2a2G. -mi.rv eius tractus tenuere, in primis Palmensem, Praetutianum
Hadrianumque agrum. Vmbri eosumbri eos AF2E2V. -ricos r expulere, hos
Etruria, hanc Galli. Vmbrorum: gens antiquissima Italiae
existimatur, ut quosquos Av. que* F. que rOmbriosombrios (P) G. umbrios v(D2). -ius A. -iuos r a Graecis putent dictos,
quod inin ego. om. ll.v inundatione terrarum imbribus superfuissent.
trecenta eorum oppida Tusci debellassedebellasse AF2R2E2v. uell- r. uall- ad2T reperiuntur. nunc
in ora flumen Aesisaesis AC.
esis v. aessis F2. Aessi r, Senagalliasenogallia va.S., Metaurus fluvius, coloniaecolonia a3va.H
Fanum Fortunae, Pisaurum cum amne et intus Hispellumhispellum Av. ispe- R2. spe- DFE. pe- R1d. be- a,
tuder. de cetero Amerini, Attidiates, Asisinatesasisinates R1 (?)Brct. assisi- A2. assissi-A1. asiri- rv, Arnates,
Aesinates, Camertes, Casuentillaniassuentillani A. casuentiniva. G, Carsulanicarsulani AF2 (R?) v. curs- r, Dolatesdolates AF2G. doia- DF1-dv. daia- R. dolactes a. doia- E cognomine
Sallentini, Fulginiates, Foroflaminienenses, Foroiulienses
forotulienses REaBrot. cognomine Concupiensesco???npienses A. conp- F2RE2.
concubi- va.Brot., Forobrentaniforobrentani AdTRH.-etani F2. -brentani
(-prent- F1) DF1. -enuntani a. -tiani E. -emitiani v. forodruen-
tani D1. cfr. CIL XIn 6055, Forosempronienses
, Iguiniiguini ll.G (D). iguui- S. in-
ginini .v, Interamnatescognomine Nartesnartes (add.R2) —17 cognomine om.R, Mevanates
melianates A, Mevaniolensesmeuaniolenses (Cluver) S. -nionenses (meliani- A) II. v. (H).
-nienses F2E2G. cfr. Niss. It II p. 379, Matilicates, Narnienses, quod oppidum
extr.: Cato fr. 49 p. 50 Peter. Nequinumneque num DF1E1a
18 mellani A antea vocitatum est, Nucerini cognomine Favonienses
et Camellani, Ocriculaniocricolani DFRE. otricul- va. G(Dal.), Ostrani, Pitinatespiti-
nates Niss. ll. cfr. CIL XIp. 939. 876. pitulani ll. xv cognomine
Pisuertes et alii Mergentini, Plestiniplestini
ll.S. pele- G. pe- v, Sentinates,
Sarsinatessarsinates FdRaBas. cars-DE. sass- AD. fars- v, Spoletinispo-
lentini DFREava.Bas., Suasanisuasani AH. suarrani (sarr- F2) rG, Sestinatessessinates A, Suillates, Tadinates
tadinates AF2E2aG. ad- r. sad- B, Trebiatestreuiates A, Tuficani, Tifernatestibernates DFREa cognomine Tiberinitiberini — 3 cognomine om.Rtiburini
Ava. G. tibini E1
et alii Metaurenses, Vesinicatesuesinicates — 4 metaurenses om.Eauesi-
nicates F2S. bes- A. uesion- DF1dv, Vrvinatesuruinates F1d. urbin-
AF2v (S). urban- (D?)H(J). cfr. Niss. It. LI p. 396 (CIL XIp. 747) cognomine
Metaurenses et aliihali Aa Hortenses, Vettonensesuettonenses (Cluver)H. uettio- B. metto- A.
metio- rv, Vindinates,
Visuentaniuisuentani AD1. uiue- rv. nise- D2coll. CILVIn. 2381b, 6. 2383,11 . in hoc situ interiere Feliginatesfeligenates A et qui
Clusiolum tenuere supra Interamnaminteramna R. -ne E2.
-nani va.G. inamnam F1. -na DE1 et Sarranatessarsenates AR cum
oppidis Acerris quae Vafriaefabriae A. uatriae H cognominabantur, Turocaeloturocelo Rdv a. D. turio- a
quod Vettiolumuettiolum AF2Rv(S). uetuo- a. uettuo- r. uetrio- C. netrio- H, itemitē AF2in ras.R. inē
DE. ē a Solinates, Curiatessuriates Ava.H(D). sed cfr. Biicheleri Vmbri cap. 141, Falinatesfalinates AF2D. fallien- rv, Sapinates
sapinates F2J.2 sapp- AD. apien- r.
apienn- d(?)v. interiere et Arinatesarinates D1. aria- AJ2. aren- a. arien- rv cum Crinivolocriniuolo AD. crinou- rv et Vsidicani et
Plangenses, Paesinatespefinates Rd. paefi- E. pefi- a.
pisi- va.S, Caelestini. Ameriam supra scriptam
Cato ante Perseipersaei F. -sici D bellum conditam annis DCCCCLXIIIDCCCCLXIII AF2D. -XIIII
rv(J2) proditprodidit dava.S.
Mela II 64. 60. Octava regio determinatur Arimino, Pado, Appennino
. in ora fluvius Crustumiumcrustumum DF1. -timum R.
-tunum Ea, Ariminum colonia cum
amnibus Arimino et Aprusaaprusa AF2v (S). pru R1. prusa rBrot., fluviusflu-
uius D. -ius is (iis A) ll. -ius his dT. -ius hinc v. (an Rubico, is?) Rubico, quondam finis
Italiae. ab eo Sapis et Vtisutis Cluver. uitis (-tes A) ll.v. cfr. Niss.It.II p. 250 et Anemo, Ravenna Sabinorum
oppidum cum amne Bedese, ab Ancona CV, necne DE procul a mari
Vmbrorum Butriumbutrium v e Strab. Vp. 214. buut- A. brutium r. intus coloniae Bononia, Felsina vocitata
tumuo-
citata tum ego. -tum AJ. -ta rv(D2) cum princeps Etruriae esset, Brixillum, Mutina,
Parmaparma Av. -rua r, Placentia.Cato fr. 44 p. 50 Peter. — oppida Caesena, Claterna, Forafora J. foro (-re A) ll.D1 -rū a3v Clodiclode A,
livi, Popilipopuli DFREva.B, Druentinorumdruentinorum Niss. It. II p. 268 n.10. tru- ll.v. (cfr. CILXIn. 1059), Cornelilicinii cornelii F2, Licinilicini om.DF1REaHBrot. lac-
cini L, Faventini, Fidentini
, Otesini, Padinates, Regienses a Lepido, Solonates
saltusque Galliani qui cognominantur Aquinates, Tannetanitannetani AH. tanet- G. tannit- rv,
Veleiatesueleiates
RBrot. uelegi- A. ueli- rv. cfr. § 47. VII 163 cognomine Vettiueti Fd. ueteri
Brot. e coni. H. uecteri C. ueteti v Regiates, Vrbanatesurbenates Ea. urbin- (um-
bran- G) va.H. in hoc
tractu interierunt Boibai DEa, quorum tribus CXII fuisse auctor
est Cato, item Senones, qui ceperuntceperunt AadTS. -rant
(coep- DF) r Romam.
cfr. Plin. II 229.
— Sol. 2, 25. MCap. VI 640. Mela II 62. cfr. Isid. or. XIII 21, 26.Padus, e gremiogremio AF2R2ov. gem- r Vesuli montismotis DF1E.
-tus ao celsissimum in
cacumen Alpium elati finibus Ligurum Bagiennorumbagiennorum D2.. cfr. §47. uagi- AG. gabi- rv visendo
fonte profluensprofluens AF2(R?)v. fluens r condensque se cuniculo et in Forovibiensium
agro iterum exoriens, nullo amnium claritate inferior,
graecisa graecis ova.G dictus Eridanus ac poenapoena Av. pae- F2. pe- o. paene (pene Ra) r Phaethontisphaethontis C.-tontis v. -tantis A. pheton- o. paethon- D. pethon- r inlustratus,
augetur ad canis ortus liquatis nivibus, agris quam navigiis
quam
nauigiis (-gis AD) AF2av(S). -naugis R2. -nauiis DF1. -nauis R1. quamuis EodTH torrentior, nihilnihil AS. nil rv tamen ex rapto sibisibi AF2E2o(R?) v.
ibi r vindicansuendicans F2aTozva.G atque,
ubi linquitlinquit (-idR1) ARE2oS. liquit (-u& F) rv. (add. agros v, sed sc. raptum), ubertateubertate R2S largitorlargitor ADF1R1J. -itur R2aS(D). -ior ropv.(280, 3) Sol. 2, 25 extr.CCC p. a fonte addens
meatu duo de LXXXX nec amnes tantum Appenninos Alpinosque
navigabiles capiens, sed lacus quoque inmensos
in eum sese exonerantes, omni numero XXX flumina in
mare Hadriaticum defertdefert AR2Sol.v. ref- rao, celeberrima ex iis Appennini
latere IactumIactum S. ia- v, Tanarum, Trebiam Placentinum, Tarum,
Inciamciaam
R. nic- va.H, Gabellumcapellum A, Scultennamscultennam A2F2G. -enam A1v.
-elnam r, Rhenumrhenum AF2v. re- r, Alpium vero
Sturam, Orgumorgam Ra. morgum va.H, Durias duas, Sesitemsesitem D. -te A. ses. Item r. sessi- v, Ticinum, Lambrum,
Adduamaduam DFE1, Ollium, Mincium.(12) cfr. Mela II 62. — nec alius amnium tam brevi
spatio maioris incrementi est. urguetur quippe aquarum
mole et in profundum agitur, gravis terrae, quamquam
diductusdiductus (P)S. cfr. VI 120. ded- ll.v(J) in flumina et fossas inter Ravennam Altinumque
per CXX, tamen, qua largiuslongius A vomit, Septem Maria dictus
facere. Augustaangusta ava.H . fossa Ravennam trahitur, ubi Padusa vocatur
, quondam Messanicus appellatus. proximum inde
ostium magnitudinem portus habet qui Vatreniuatreni AF2v. -terni ao. -tereni (-terr-
R) r dicitur,
quaquae DF1. que Ra. quo va.S Claudius Caesar ee om.E1o Britanniabritan-
niam E1ao triumphans praegrandi
illa domo verius quam nave intravit Hadriam.(19) Strabo V p. 214. hoc ante
Eridanum ostium dictum est, ab aliis Spineticumspineticum F2v. spen- A. pin- r ab urbeurbi F1E1. urhi D. uri R1
Spinahispina E1. spana ARE2. yspania a. spira
va.B, quae fuit iuxta, praevalens, ut Delphicisdeluicis A. delfi- r creditum
est thesauristhensauris DF1E1, condita a Diomede. auget ibi Padum Vatrenus
amnis ex Forocorneliensi agro. proximum inde
ostium Caprasiae, dein Sagis, dein Volaneuola-
nae DFE, quod antequod ante olane om.DF1d1RE1a
Olaneolane B e Polyb.1116,10. 11. eol- AE2D. uol- d2. alane F2. -ne v vocabatur, omnia eaea ll.v. exD2.
ea e coni.S. an excidit exonerata? fossa Flaviafossa fluuia (flu- A) quam
AE2. fossas fluminaque (flumina fossasque C) va.S, quam primi a
Sagi fecerefacere Aa Tusci egestoegesti AF2E2 amnis impetu perpe DR transversumtrauersum DF1REa
in Atrianorumhadrianorum A paludes quae Septem Maria appellantur,
nobili portu oppidioppidi AF2E2v. om.r Tuscorum Atriaearriae A.
assiae E2inras. adriae F2, a quo Atriaticumtriaticum AE2inras. adri- a
mare ante appellabaturappellantur D(F1)R1. -atur a quod nunc Hadriaticumadriaticum F2R2aC. atri- F1R1. inde
ostia plenaplena AE2p(R?)B. a pl- rv Carbonaria, FossionesFossiones D2. fo- v. cfr. Niss. It. I p. 206. II p. 215 acac om.d(?)S, ante fossiones pos.vPhilistinaphilistina (fi- 11) ll.S. -nae v, quod alii
Tartarum vocant, omnia exex om.DF1dE1a Philistinae fossae abundatione
nascentiaex-
nascentia DRE1a. ??? na- F. ena- z, accedentibus Atesi ex Tridentinis Alpibus et
Togisonotogisoro F ex Patavinorum agris. pars eorum et proximum
portum facit Brundulumbru-
dulum DF1E1, sicut Aedronemedronem Radva.D Meduaci duo ac
fossa Clodia. his senis se R. isse A Padus miscet ac per haec effunditeffunditur va.D2,
plerisque, ut in Aegypto Nilusnihilus A quod vocant Delta, triquetram
figuram inter Alpes atque oram maris facere proditus
, stadiorumstadiū FaIIIIv. V??? ll. D1 circuitu.Metrodor. fr. 8 Müller. pudet a Graecis Italiae rationem
mutuari, Metrodorus tamen Scepsiusscepsius AF2E2Bas. -ptius raov dicit,
quoniam circa fontem arbor multa sit piceapice A, quales Gallicegallie o. -ici a
vocentur padi, hocob hoc o nomen accepisse, Ligurum quidem
lingua amnem ipsum Bodincumbodincum ve Polyb. I 16,12. -icum
AVen. -ingum r vocari, quod significet fundo
carentem. cui argumento adest oppidum iuxta Industriaindustrial AFED1
vetusto nomine Bodincomagumbodincomagum
Av. bodingo- r, ubi praecipua altitudo
incipit.
Transpadana appellatur ab eo regio undecima
, tota in mediterraneo, cui marinamarina ego. -ia ll.v cuncta fructuoso
alveo inportatinportat a3v a. Brot.. oppida Vibi Forum, Segusio, coloniae ab
Alpium radicibus Augusta Taurinorum — inde navigabili
Pado — antiqua Ligurum stirpe, dein Salassorumsalaforum DR. -aforum F. -anorum Ea Augusta
Praetoria iuxta geminas Alpium foresforas F1a.
fauces va.H, Graias atque Poeninas
— hishi E. hys a Poenostoenos a. floe- E1 ioe- DR.
-nas F, Grais Herculem transisse memorant —,
oppidum Eporediaoporedia F1dRa. ypo- o Sibyllinis aall.H. libris a ov(S) populo Romano conditumcondi iussum ov a. H(S). prob. Rück 3 p. 240
iussis. eporediaseporedias (-icas v)E2H. sepore- A. sepure- (-use- R) r Galli bonos equorum domitores vocant.
Cato fr. 40 p. 49 Peter. — Vercellaeuercelle A. uergellae
R1. -gillae DF1E1a Libiciorumlybiciorum a. libyco- B. libico- H ex Salluissalluis
E2D1. -uuiis H. saluis Av(D2). -lyis B. aluis R. all-r ortae, Novaria ex Vertamocoris
uerta-
mocoris AD2. -macoris r Ven. (D1). -acomacoris R(?)v(C), Vocontiorum hodieque pagopaga AE2, non, ut Cato existimat,
Ligurum, ex quibus LaeviLeui va.Brot. et Marici condidere Ticinum
non procul a Pado, sicut Boi Transalpibustrans Alpes va.Brot. profectiprouecti Dal. Laudem
Pompeiam, Insubres Mediolanum. Oromobiorumoromobiorum A. -ouiorum E2p. orumbi-
uiorum R. orumboui-(mor- Ea) rD. orboui- d. orobi- v stirpis
esse Comum atque Bergomumatque bergomum AF2E2v. om.r et Licini Forum aliquotquealiquotque F2D2. -otAR2S.
-od r. et aliquot v
circa populos auctor est Cato, sed originem gentis ignorare
se fatetur, quam docet Cornelius Alexander ortam aa R(?)a3v. om.rD2
graeciagreciam A interpretatione etiam nomiuis vitam in montibus
degentiumdegentium AS. -ibus rv.extr.: Nepos
fr. 53 Halm. in hoc situ interiit oppidum Oromobiorumoromobiorum ego. cfr. v.11.
orub-p. orobouiorum R. orumb- rD. boui-a. orobi- v
parrapara
F1. barra va.S. cfr. M Pt p. 339b, unde Bergomates Cato dixit ortos, etiamnuman etiamtum?
prodenteprodente
se AF2v. prudentes r se altius quam fortunatius situmsitu F. -tos va. H. interiere et
Caturigescaturiges B. -gens
Rd. careges A. eaturi (eacri F2inras.) gens rv, Insubrum exsules, et Spinaspira F2va.B supra dicta, item120
Melpum opulentia praecipuum, quod ab Insubribus et Bois
etest (esse a3G) eo va. S Senonibus deletum eo die, quo Camillus Veios ceperitcepit ut va. G,
Nepos Cornelius tradidit.
(7) Mela II 61. — Sequitur decima regio Italiae, Hadriatico
mari adposita, cuius Venetia, fluvius Silis ex montibus
Tarvisanistaurisanus a.-nis va.H, oppidum Altinum, flumen Liquentia ex montibus
Opiterginis et portus eodem nomine, colonia Concordia,
flumina et portus Reatinumreatinum A2in ras.F2R2J. romat- rv, Tiliaventum Maius Minusque,
AnaxumAnas-
sum va.Brot., quoquod DE2a Varamusuarianus EzBrot. -nius a defluit, Alsa, Natisonatis A cum Turroturno A. tarro Ea,
praefluentespraefluentae DR. -t??? F1. -te E1a.
profl- va.G Aquileiam coloniam XVXII Rva. H p. aaAv. om.r mari sitam.
Mela II 61. 57. — (17) cfr.
Mela II 63. — Nepos fr. 54 Halm.Carnorum haec regio iunctaque Iapudumiapidum (-pyd-
H) ava. D (item infra), amnis Timavustimauos AS. -aius DF1Ea,
castellum nobile vino Pucinumpu-
cinum F2R2e corr.v. punicum AE2. puinic- DF1d. puuinic- a1.
puicinic- a2. pinic- E1. cfr. XIV 60. XVII 31, Tergestinus sinus, colonia
Tergeste, XXXIIIXXXIII
ll.v(Brot.). XXIII B e Strab. V p. 215 extr. ab Aquileia. ultra quam sex milia p.
Formio amnis, ab Ravenna CLXXXVIIIICLXXVIIII A2, anticus auctae
Italiae terminus, nunc vero Histriae. quam cognominatam
aaom.A flumine Histro, in Hadriamhadrio A effluente eae D. a E Danuviodanubio AF2Eava.S
(semper) amne
eodemqueeadem qui (que F1) DF1Ea Histro exadversumexaduerso a3v. ad-
uersum EH Padi fauces, contrario eorum
percussupercussū DRE. -sso a mari interiecto dulcescente, plerique dixere falso,
et Nepos etiam Padi accola; nullus enim ex Danuvio
amnis in marein mare —
21 flu-
mine om.R1 Hadriaticum effunditur. deceptos credo,
quoniam Argo navis flumine in mare Hadriaticum descenditdiscendit AF
non procul Tergeste, nec iam constat quo flumine. umeris
travectam Alpisalpices DREa. ap- F diligentiores tradunt, subisse autem Histro,
dein Savosauo dfH. sabo ll. sao v. cfr., § 147 dein Nauporto, cui nomen ex ea causa est inter
Emonamemonam AFaD2.
aem- r B. hem- v. cfr. Momms. CIL III p. 488 Alpisquealpisque F1a1S.
-pesque rv exorienti.
(11) Mela II 57.— Histria ut paeninsula excurrit. latitudinem
eius XL, circuitumcircuitum AS(uero add. v). -to R. -tu rCXXVCXXII
va.H prodidere quidam, item adhaerentis
Liburniaeet—liburniae Av. om.r et Flanaticiplanatici A sinus, alii CCXXVCCCXXV alii
A1. om. va. S, alii Liburniae
CLXXX. nonnulli in Flanaticumfanaticum DFEa sinum Iapudiam promovere
a tergo Histriae CXXX, dein Liburniam CL fecere.
Tuditanus, qui domuit Histros, in statua sua ibi inscripsit:
AB AQVILEIA AD TITIVMticium a. titum S e Ptol.
II 16,2. tityum J. cfr. § 139. 140 extr. Florus II 5,1 FLVMEN STADIAstadio A MMMM (M Pt p. 306a) D2. M ll.H. CC v. oppida
Histriae civium Romanorum Agidaagyda F. aegida Verc.cfr. Niss.It.II p. 240, Parentium, colonia
Pola, quae nunc Pietas Iuliaiulia om. DF1R1E1a, quondam a Colchiscolchis F2v. colhis A. colcis r condita;
abest a Tergeste CVCVD. cū (cum Ea) ll. CM p. v. mox oppidum Nesactiumne-
sanctium DF1RE. -inū a et—
nunc finisfinis Aa3v.-nis in r Italiae — fluvius Arsiaarsia v.
mirsie a. myrsiae ADF. -ie RE. adad Aa. a DF.om.REv Polam ab Ancona
traiectus CXXCXXAv(S). CXXXr H p. est.
(17) Mela II 60.—Cato
fr. 42 p. 49 Peter. cfr. Plin. VI 5.In mediterraneo regionis decimae[deci]mae — 16 ceno om.R1 coloniae Cremona,
Brixia Cenomanorumcenomanorum R2v. cero- Ea. caero- D. ro- F. co- A agro, Venetorumuenatorum DFEa autem Ateste et
oppida Acelumacaelum DE. acc- F, Patavium, Opitergiumopiterigum a.
-rgum R. -rium A, Belunumbelunum G. -nium v. uelunum ll. D. cfr. CILV p. 192.1068, Vicetiauicentia Ava. B.
Mantua Tuscorum trans Padum sola reliqua. Venetos
Troiana stirpe ortos auctor est Cato, Cenomanoscenomannos DFREava.H iuxta
Massiliam habitasse in Volcisuolscis AEava. G. Feltrinifeltrini Ven.(D2). fertini ll.v(G). cfr.
Niss. It. II p. 223 n. 6 et Tridentini et
Beruensesberuenses (berbe- F2) ll.v(S). berune- H.berne-Verc. Raetica oppida, Raetorum et Euganeorum
Verona, Iuliensesueronam rilienses A Carnorum. dein, quosquo AR scrupulosiusscrupulosius AS.
-ose a3dv. scropulos r
dicere non attineat, Alutrenses, Asseriates, Flamoniensesflamminienses larnienses A2in ras.
Vanienses et aliiet alii B. tali p. tuli (iuli A2in ras.F2) ll. tulli v cognomine Caricicarici
D2Herm. XXI p. 545. curici A2. ???urici A1. culici rv, Foroiulienses cognomine
Transpadani, Foretani, Nedinatesneni-
dates (ueni- C) va. H taruisani A2D. tarus- A1. tauris- rv. cfr.
§ 126, Quarqueni, Tarvisani,
Togiensestogienses AB. cog- rv, Varvariuaruani ava.H. -rbari dH. in hoc situ interiere per oram Irmeneirmene AJ. iramine rv,
Pellaon, Palsiciumpalsicium AEsG(J). pas- v. pal-
sacium Da. -atium r H, ex Venetis Atina et Caelina, Carniscarnis a3Bas. -nes ll. -nos v
Segestasegeste
DRava.D et Ocra, Tauriscis Noreia. et ab Aquileia ad XII
lapidem deletum oppidum etiam invito senatu a M. Claudio
Marcello L. Piso auctor est.
In hac regione et undecumaundecuma (-cima R2) FRaBrot. -ecum D. XI.
rv(H). X. C. XI S lacus incluti sunt amnesque
eorum partus autaut Av. om.r alumni, si modosimili modo AES acceptos reddunt,
ut Adduamadduam v. aduam Aa3. adiam r Larius, Ticinum Verbannus, Mincium Benacus,
Ollium Sebinnusuerbanus det sebinus F2dva. S, Lambrumlabrum AEs Eupilis, omnes incolas Padi.
Caelius fr. 13 p. 101 Peter. Timagenes fr. 10 Müller.
Nepos fr. 52 Halm. Livius fr. 57 Hertz.Alpis in longitudinem X???X??? S. X??? ll.v p. patere a Superosuper oram AEs mari
ad Inferum Caelius tradit, Timagenestimagenes v. im- FR. timagines (im- D) rXXVXXIIva.D p. deductisdeductis AEsv. ducti sunt r,
in latitudinem autem Cornelius Nepos C???, T. Livius
III stadiorum, uterque diversis in locis. namque et centum
milia excedunt aliquando, ubi Germaniam ab Italia summovent
, nec LXX inplentexplent FdRava.S reliqua sui parte graciles, veluti
naturae providentia. latitudo Italiae subter radices earum
a Varo per Vada Sabatiasauitia DF1Ra, Taurinos, Comum, Brixiam,
Veronam, Vicetiam, Opitergium, Aquileiam, Tergeste, Polam,
arsiam DCCXLVDCCXLV
AEsF2H. -XIII DRa. -X???F1. -XLII v. DCCII L pp. om.AEsD. colligitegit DF1Ra.
(10) cfr. Sol. 21, 2. — Cato fr. 41 p. 49 Peter. — Incolae Alpium multi populi, sed inlustres
aat F1. ab DRa Pola ad Tergestis regionemtergesti regiones DFRa1
fecusses DFTR2D. fec- dav. fecues AES. fecses R1 Fecusses, Subocrini, Catalicatali AEsH. at- rv. catili G,
Menoncalenimenoncaleni AEsD. menoc- Fdv(S). -len
Da. -o.celenii R. monocaleni H iuxtaque Carnos quondam Tauriscitaurusci R(?)Dal. appellatiappellati
—10 norici AEsF2v. om.r,
nunc Norici. his contermini Raeti et Vindelici, omnes in
multasquorum R1 civitates divisidiuise ADa. Raetosrhetos F2in ras.
retos R2. r&s R1. re Da Tuscorum prolemarbitrantur
a Gallis pulsos duce Raeto. versouerso AESv. -sus r deinde indeinde in vet. Dal. -nde ll.v Italiam pectore
Alpium Latini iuristuris EsDFa Euganeaeeuganeae v.-nea AEs. eucaneae F. -naeae D. -nec Ra gentes, quarumquorum AEs oppida XXXIIII
enumerat Cato.Cato fr. 37 p. 49 Peter. ex iisiis Rv. is F1a. his rD Trumplinitrumpleni AEsp. triumpilini va.D2.
cfr. § 136, venalis cum agris
suis populus, dein Camunnicamuni R(?) G cum B e Strab. conpluresque similes finitimis
adtributi municipis. Lepontios et Salassossalassos EsL.
-asos rv Tauriscaetauriscae AEsv. teutrisque r gentis
idem Cato arhitratur; ceteri fere Lepontios relictos ex
comitatu Herculis interpretationeinterpretationi
AEsRS Graecigraece R. -cie F1 nominis credunt,
praeustis in transituintransinu D. -inū R. intra???
F1. intra sinū (-nus v) ava. H Alpium nive membris. eiusdem
exercitus et Graios fuisse Graiarum Alpium incolas praestantesque
que om.AEs genere Euganeoseuganeus AEs, inde tracto nomine. caput
eorum Stoenosstoenos AESBrot.isteonos r. stonos B e Strab. IV p. 204.
stheonos v. Raetorumratorum AES.. ret- F. reth- r Vennonensesuennoneces Dad.
-etes F1RG. cfr. §137. -ones B Sarunetesquesaruni???esque F1. sarunt etesque
DRad. suanet- coni.H
ortus Rheni amnis accolunt, Lepontiorum qui Vberiuiberi va.S
vocantur fontem Rhodani eodem Alpium tractu. sunt
praeterea Latio donati incolae, ut Octodurenses et finitimifinium DF1Ra
Ceutronesceutrones B e Strab. (J2).-tones AESF1.-tohes Da. cuto-
nes R. teut-F2. centrones v(H). cfr. XI 240. XXXIV 3, Cottianae civitates et Turiet Turi
D2It. p. 36.37. etturi (ettar R) ll.J.2 eturi v(J1).. etS. caturiges
et B Liguribusguribus R. caturigibus f orti, Bagienniuagienni ll. G. cfr. §47
ligures et quiut qui AEs Montani vocantur Capillatorumque plura
genera ad confinium Ligustici maris.
Non alienum videtur hoc loco subicere inscriptionem
e tropaeo Alpium, quae talis est:
IMP · CAESARI DIVIdiuo DFRa FILIO AVG · PONTponti. AEs. -tifex DFa. · MAX · IMP
XIII · TRter. DFRa · POT · XVIIXVII om.va.Brot. · S · P · Q · R · QVOD EIVS DVCTV
AVSPICIISQVE GENTES ALPINAE OMNES QVAE A MARI
SVPERO AD INFERVM PERTINEBANT SVB IMPERIVM P · R ·
SVNT REDACTAEredacti AEs · GENTES ALPINAE DEVICTAE TRVMPILINI
triumpilini
AEsv. -phi- a. -fi- r. cfr. p. 286,14 · · CAMVNNIcaumunni R1. camuni
AEsG. cfr. §134 · VENOSTES · VENNONETESuenostes AEsH. uenno- r. -otes v. del. G
uennonenses S coll.§135 · ISARCIisarci dG. his- v. isarchi ll.D1
· BREVNI · GENAVNESgenaunes Hcoll.Hor.carm. IV 14,10. Strab. IV p. 206. caen-
AEs 2F2. -auces ES 1. om.r. naunes v · FOCVNATES · VINDELICORVM GENTES
QVATTVOR · COSVANETEScosuanetes D. cons-
dv. cus- R. cosuanetis AEs. -nates (cons- F) r irucinates (-tis A)
AEs. uiru- va.H · RVCINATES · LICATES ·
CATENATEScattena;es Fava.G · AMBISONTESabisontes va. H · RVGVSCIrigusci Fa · SVANETES · CALVCONES
calucones AEsG. allu- r. collu- v · BRIXENETESbrixenetis
AEs. -xentes rva.D2 · LEPONTI · VBERI · NANTVATES ·
SEDVNI · VARAGRIuaragri AEsF2v(S). uer- G. uaua-
gri r · SALASSI · ACITAVONESagitabones DFRa · MEDVLLI ·
VCENNIucermi R. -eni F2dG · CATVRIGEScarituriges DFR. -usiges a · BRIGIANI · SOGIONTIso-
gionti AEsG. songi- F2. sonti- DF1dv. sonthi- a. sconti- R · BRODIONTIbrodionti ll.H. -iunti v. bodionti B1coll.§37. ebroduntii B2 ·
NEMALONI · EDENATESedemnates (eed- a) DFRava.G. adanates CIL Vn. 7231 · VESVBIANIVesubiani Niss. It. II p. 149 n. 3. cfr. CIL l.l. esu- ll.v · VEAMINI · GALLITAEgallitae
AEsG. -icae v. -itre (-ri R) r ·
TRIVLLATItriulacti DRa. -atti va.D. tiulacti Fd · ECDINIectini dva. S · VERGVNNI · EGVI · TVRIEgui. Turi Momms. CIL Vp. 906.
eguituri ll.v · NEMATVRInementuri C.
ORATELLI · NERUSI · VELAVNIuelauri DFa · SVETRI.
(12) cfr. Plin. XXXIII 78. — Non sunt adiectae Cottianae civitates XVXII va.D, quae non
fuerantfuerunt R (?)G hostiles, item adtributae municipiis lege Pompeia.
Haec est Italiaitaliae DF1Ra. -ia e??? F2 diis sacra, hae gentes eius, haec
oppida populorum. super haec Italia, quae L. Aemilio
PauloPaulo
del. U 58 C. Atilio Regulo cosregulo cus. AEs. Co???s. regulo r. cōs. regi lacus F2. nuntiato Gallico tumultu sola
sine externis ullis auxiliis atque etiam tune sine Transpadanis
dist. CFW Müller p. 13 equitum LXXX???XXX F1. XXX DRa, peditum DCC armavit, metallorum
omnium fertilitate nullis cedit terris; sed interdictum id
vetere consulto patrum Italiae parci iubentium.
(15) Mela II 55.
Callimachus fr. 392. — (19) Mela II 56. Arsiae gens Liburnorum iungitur usque ad
flumen Titiumtitiū
AESF2v. titi???ū F1. ticium a. tittum D. titum RS. -tyum J. cfr.
§129.140. pars eius fuere Mentores, Himanihymani dva.D.cfr. M Pt p. 310a, Encheleaeenceleae AEs. en-
chaeleae DF,
Bulinibulini (Tom. 1 p. 700) D2. cfr. M Pt l.l. buni
AH. budini EsDF(R?). bund- a. dud- dv et quos Callimachus Peucetiospeucetias Ava.D.
paucetios DF appellat, nunc
totum uno nomine Illyricum vocatur generatim. populorum
pauca effatu digna aut facilia nomina. conventum
Scardonitanumscardonitanum Av. -arum Es. -atum r
petunt lapudes et Liburnorum civitates
XIIII, ex quibus Lacinienses, Stulpinosstulpinos AEsF2R2G(D). cfr. Ptol.116,6. stulti- r. sculti- v.
stlupi- H, Burnistas, Olbonen-Albonenses B
ses nominare non pigeat. ius Italicum habent ex eoex eo CFW Müller p. 21. haec DF. hec a. eo rv
conventu Alutae, Flanates, a quibus sinus nominatur, Lopsi,
Varvariniuar-
uarini H e Ptol. l. l. uaruabrini AEs. -ubarini v. barbari r inmunesque AsseriatesAs-
sesiates Ge Ptol., et ex insulis Fertinatesfestinates a. fulsi- B. cfr. Momms. CIL IIIp. 398. M Pt p. 318b,
curictaecurictae dB. -ittae v. -itae F2. cur-
rictae RD. -ittae (corr- a) ADF1a. -itae Es. add. insulis falso
iteratum DFRa.(9) Mela II 57. — cetero per oram oppida a Nesactionesacsio AEs Alvona,
Flanonaflanona H e Ptol. II 16,2.
flamno- AEs. flamo- rv. flauo- B, Tarsatica, Senia, Lopsica, Ortopliniaortoplinia AEsF2daD. -pula
B e Ptol.l.l. -plyma v. orthoplinia (-phi- R) r, VegiumVegium B. reg- ll.v,
Argyruntumdist.H, Corinium, Aenona, civitas Pasinipausinus va.H, flumen
Telaviumtelauium (Tom. p. 701) D2.
-aulum ll.v. tedanium B e Ptol. II 16,2, quoquo v. quod ll finitur Iapudia. insulae eius sinus cum
oppidis praeter supra significatas Absortiumab-
syrtium R(?)va.D, Arba, Crexiarba AEsDv. arb r crexi AEsJ. crexa B coll.Ptol. eraexi F. ere.xi r.om.v,
Gissagissa ll.B. issa v. cissa
U 60 coll. § 151, Portunataportunata AEsF2B. -tu nota r. pharos paros
ante v . rursus in continente colonia laderiadera AF2a3va.D, quae
a Pola CLX abest, inde XXX Colentum insula, XLIIIXLIII M Pt p. 306a. XVIII
ll.va.D2
ostium Titiititii dv. ticii a. titi S. tityi (titt- DF) ll.J.cfr. §139 fluminis.
(15.17. 290, 5) Mela II 57. Liburniae finis et initium Delmatiaedalmatiae AEva.S(semper) Scardona
scardena DF1Ra1 in amne eomamne eo Ra. mannae eo AEs. mamnea F2XIIXV F1.LXX AEs. LXII va. G passuum a mari. dein TariotarumAutariatarum (Wesseling)S
antiqua regio et castellum Tariona, promunturium Diomedis
vel, ut alii, paeninsula Hyllishillis
ARa. illis Es. hilis va.C circuitu C???, Tragurium
civium Romanorum, marmore notum, Siculisiculi ll.v(D).sicum B e Ptol., in quem locum
Divus Claudius veteranos misit, Salona colonia ab
Iaderiadera da3va.DCXIICCII d1. CCXII d2T. -XXII va. H. petunt in eam iura viribusuiribus ADFRD. iur- EsdTv(S). om.aG. V tribus Warde Fowler
(class. review 1894 I p. 11) discriptisdiscriptis ll.D. desc- dav(S)-ti G
(Warde. Fowler) in decurias
CCCXLIICCCXLII AEaRdBrot. CCCLXII DFv. -LXXII C. -LXXXII
H Delmatae, XXVXXV AEsD. -VI r. XXII v Deurideurici RaS. decuni va.J, CCXXXVIIII Ditionesditiones AEsv. dedit- r,
CCLXVIIIILXIX va.H Maezeimaezei ADRa. -zaei
EsFB(D1).mezaei dG. maz- v(H), LII Sardeatessardeates AEsD. -diates rv. in hoc tractu sunt
Burnum, Andetriumandetrium R(?)H. mand- rv. cfr. Strab.VII p. 315. Ptol. II 16,7, Tribuliumtriburium AEs. tilurium coni. M Ptp. 315b, nobilitata proeliisP.R. aeliis
DF1R. prolis AEs. pop. Rom. proeliis Bas. castella.
petunt et exet ex - 5 pe-
tuntium om.DF1Ra insulis Issaeiissaei G. staei AEsB. stati F2v, Solentinisolentini
(Tom. 1 p. 654)D2.col- AEsv. coll- F2, Separi, Epetini. ab
his castella Petuntiumpetuntium M Ptp. 307.a
petunt in eam (ea p) AEsp. ine F2. ??? F1.ne r. peguntium
Brot. piguntiae v, Nareste, Oneumnareste, oneum (Hirschfeld CIL IIIp. 1499) D2
nerate, oneum M Ptl.l. rateoneum AS. -num Es. raut- p. rata-
eoneum (-nium a) r. rataneum v. Narona colonia
tertii conventus a Salona LXXXVLXXXVAEsD.-II Brot.
LXXV r. -II v p., adposita cognominiscognomini S
sui fluviofluuio (o in ras.) a F2. -io ca R.
-ii ca Da. lunio a AEs a mari XXX??? M Pt p. 317a p. M. Varro LXXXVIIIILXXXVIII A civitates
eo ventitasse auctor est; nune soli prope noscuntur Ceraunice-
rauniAEsB. -uriv. cernaurni r
decuriis XXIIIIXXIIII AEsv.om.r, Daversidauersi
M Pt p. 311b.duersi AEsp. diue- v. dauue- d. daucie- a. -ciaersi
DF. dacim eyssi R. daursi B1 (D1).daorizi C cum B2e Strab.VII p. 315 XVII, Desitiates CIIICVIIIDFa. CVIIIIR docleatae G. -teAEs. -tes (decl-a)
rv(D). cfr. Ptol. II 16,5, Docleatae
XXXIII, Deretini XIIIIderetini- XXXIII om.Rp, Deraemistaederae-
mistae FD2. -te D. -remiste a. -tae v. -raemeste A. -tae D.1
-raeineste Es XXX, Dindari XXXIII,
Glinditionesgunditiones AEsp XLIIII, Melcumanimelcumani AEsD.-ati p.
-comani rv XXIIII, Naresi CIICII-
12 XXIIII om.DF1Ra, Scirtari
LXXII, Siculotae XXIIII populatoresque quondam Italiae
Vardaeiuardaei C. -dei
AEsF2pv.-dae Dd. -d??? F1. -de Ra non amplius quam XX decuriis. praeter hos tenuere
tenue AEs tractum eum Ozuaeiozuaei om.AEs. oenei B, Partheni, Cavicaui (Tom. 1 p. 701) D2.auii F2.
aui r. cfr. Liv. XLIV 30,7. 9, Haemasihaemasi DD2. hem- FRav. aem-
AES 2. -mau??? Es 1. hemasini G, Masthitae
masthitae AEsD.2marth- r.
marsth-v. arth- G, Arinistaeaniristi a. armistae R (?) va.D2 naro-
nae AEsF2.(10. 13. 15. 292, 2. 7) Mela II 55-57. —
(292, 4) cfr. Plin. II 237. a Narone amne C??? p. abest Epidaurum
colonia. ab Epidauro suntab-sunt om.DF1Ra.va.H oppida civium Romanorum
Rhiziniumrhizinium
(-num Es) AEsF2dv. hiz- r, Acruiumacruium D. -uuium S. caruium AEs.
agrutum r. acrutum M Pt p. 308b. ascriuium v, Butuanumbutuamum A1Es.
-anium va.B. butua B(D2) e Ptol.II 16,3. Butua, latinum coni.D2, Olciniumolchinium dva.S, quod antea
Colchiniumcholcinium DFR. colci-AEsa dictum est, a Colchis conditum, amnis Drinodrino
ego. cfr. XX 140. Vib.Sequ. dir- llv(D).drilo B
superque eum oppidum civium Romanorum Scodra abab a. abc
DF1. Abē a rv
mari XVIIIXVIIIAEsC. -IIII rv, praeterea multorum Graeciae oppidorum deficiens
memoria nec non et civitatium validarum: eo namque
tractu fuere Labeataelabeatae
AEsG. -tees F2. -tes v(D2). laebaeatae F1. lebeatae D. -betae d.
-bete Ta. libeata R.cfr. Liv. XLV 26,15, Senedisenedi AEsadT. senae-
D. saene- R. saenae- Fet rudini AEsF2R2. ruid- r. sic duobusnominibus M Ptp. 317b, Enedi, Rudini (Tom. 2 p. 662) D2, uno no-mine Endirudini J. Ender- G. Eneder- v. Enderoduni Dal. Ende-
rini Scoll.Ptol, Rudini, Sasaeisasaei AEs 2S. -sei Es 1. -stri r. sassei G. fa-v, Grabaeigrambaei DF1R. ambrei a;
proprieque dicti Illyri et Taulantitaulenti F1. aul- D et Pyraeipyrei Aa.
piraei EsD retinentretinent FdTaU 59.-net rv. dist.FU nomen.
in ora Nymphaeum promunturium. Lissum oppidum civium
Romanorum ab Epidauroepiro
DF1. epyro Ra C??? p.
a Lisso Macedonia 145
provincia. gentes Partheniparthini DF1Rava. G (S) et a tergo eorum Dassaretaedissaretae dva. G.
-raete R2. -serate a,
montes Candaviae a Dyrrachio LXXVIIILXXVIIII DFRava.H p., in ora vero
Denda civium Romanorum, Epidamnum colonia, propter
inauspicatum nomen a Romanis Dyrrachium appellata, flumen
Aousaous v. cfr. Liv. XXX 115,13. adus (adiis R) ll, a quibusdam Aeasaeas RdC.
eas rv nominatum, Apollonia, quondam
Corinthiorum colonia, IIIIVII B e Strab. p. a mari recedens, cuius in
finibus celebre Nymphaeum accolunt barbari Amantes et
Bulionesbuliones GeStrab.VII p. 326.
bullo- ll. bellio- v. at in ora oppidum Oricum, a Colchis conditum.
inde initium Epiri, montes Acrocerauniaacrocerunia AES. -rauni FdRava. G (S).
sed cfr. II 244, quibus hunc
Europae determinavimus sinum. Oricum aas AEs 1R Sallentinosallentina AEs. salientino DF1R.
sile- a.97
italiae promunturio distaf LXXXLXX AEs. LXXXV va.S.
(10) cfr. Sol. 21, 3. A tergo Carnorum et lapudum, quaquas (quos a) effert
DFRa se fert
magnus Hister, Raetis iunguntur Norici. oppida eorum
Virunum, Celeia, Teurnia, Aguntum, Iuvaumiuaum J2.-auum (Grotefend epigr. 12 sqq.)D1.iuuam
DF1a. uiuam dR. iuam A. iuua F2. uiani E1. uiuana va.B.(Vianiomina H. Viana Aemonia B), omnia Claudia,
Flavium Solvense. Noricis iunguntur lacus PelsoPelso (Momms. CIL IIIp. 523) D2.peiso ll.v, deserta
Boiorum; iam tamen colonia Divi Claudi Savariasauaria ego.saba- ll.v et oppido
Scarabantiasca-
rabuntia AEs Iulia habitantur.
147: (15) cfr. Sol. 21, 3. Inde glandiferaclandifera a. claud-DF1R Pannoniae, qua mitescentia
alpium iuga per medium Illyricum a septentrione adad- 18 pars
In AEsiterata sunt
meridiem versa molli in dextra ac laeva devexitatediuexitate AEs considunt
. quae pars ad mare Hadriaticum spectat, appellatur
Delmatiadelmatiae DF.
dal- Esa etet in F2 Illyricum supra dictum; ad septentriones
Pannonia vergit. finitur inde Danuviodanubio EsF2ava.S(semper). in ea coloniae
Emonaae-
mona (hae- A2Es) ll.B. mona v. cfr. §128, Siscia. amnes clari et navigabiles in Danuvium
defluunt Draus eae F. i AEs Noricis violentior, Saussauus H (item infra) ex Alpibus Carnicis
placidior, CXXCXV dva.H intervallo: Draus per Serretesserretis A. serne- Es, Serapillos
serapillos DFaJ2.
serra- dRv. sira- D. sirapulos Es. syr- A, Iasosiazos a. lasos
AEs, Andizetesandizetes (-ice- Es 1) AEsH. sandi- r. sandri- v, Saus per Colapianos Breucosque.
populorum haec capita; praeterea Arviatesaruia-
tes DFRaD. arina- d. ariua- v. arabiates AEs, Azali, Amanti
niamantini S coll. v. 11 et Ptol. II 15,2. -ti (amm- DR) ll. -tes v, Belgitesuelgites AEs, Catari, Cornacatescarnacates AEs. corneates C, Eraviscierauisque AEs. arauisci CePtol. II 15,2.Tac.Germ.28, Hercuniates,
Latovicilatouiti DdR. -obici Ptol. II 14,2, Oseriates, Varciani. mons Claudius, cuius in
fronte Scordiscicordisci F2 in - taurisci om.DF1Ra, in tergo Taurisci. insula in Saosauo ll.H Metubarbis
metu-
barbis D. metusb- AEs. -ubarris rv, amnicarum maxima. praeterea amnes memorandi:
Colapiscalapis B e Strab. in Saum influens iuxta Sisciam gemino alveo insulam
ibi efficiteffecit R1ad quae Segestica appellatur; alter amnis
lac. ego indicavi; excidit hand procul vel XIII a (cfr. M Ptp. 298a).
in CFW Müller p. 24 n.Bacuntiusomnib. acuntius (-nctius Da) DF1Ra in Saum .... Sirmio oppidoSirmio oppido del. Momms. CIL IIIp. 148 influitinfluuiis DF1R1a. -luus F2.LuuūR2, ubi civitas
sirmiensium et Amantinorum. inde XLV Taurunum, ubi
Danuvio miscetur Saus. supra influuntinfluuntur AD. -nt???F2.
-uitur a Valdasusuadasus FdR2a. us R1. ualdanus v va.H, Urpanusurbanus AEs,
et ipsi non ignobiles.
(14) cfr. Sol. 21, 3. Pannoniae iungitur provincia quae Moesia
appellatur, ad Pontum usque cum Danuvio decurrens. incipit
a confluente supra dicto. in ea Dardani, Celegericelegeri (cael- F2) dv. -re AEs. -rit r,
Triballi, Timachi, Moesi, Thraces Pontoque contermini Scythae
schytae A.
scithe a. -tae F. schitae EsD. -te R. flumina claraclara (om.e) AEsF2.
cara e DF1a. -re R e Dardanis Margusmargus (U 58) D. -gis AEsF2v. marcus r, PingusPincus M Pt p. 452b, Timachusthimacus AEs. -chus DFa. thym- R,
ex Rhodope Oescus, ex Haemo Vtus, Asamusasamus AEsS. mus F1. asia- (asca- F2) r. esca- v, Ieterus.
Agrippa fr. 13 R. MCap. VI 650 extr. cfr. Dim. 18. Illyrici latitudo qua maxima est CCCXXV p. colligit,
longitudo a flumine Arsia ad flumen Driniumdirinum D coll.§144DXXXDCCC va. Brot. DV MCap.. a Driniotrinio
AEs. dirino D
ad promunturium Acroceraunium CLXXVCLXXIIEsva.Brot. Agrippa prodidit
, universum autemautem ll.S.
hunc v sinum Italiae et Illyrici ambituambitus F1dava.G. -tius R |XVII|XVIIAEsBrot.XIIIIrH.XIIIv.
in eo duo maria quo distinximus fine, Ionium in prima100
parte, interius Hadriaticum, quod Superum vocant.
(9) Mela II 114. — (16) Mela II 114. Strabo VII p. 315. Insulae in Ausonio mari praeter iam dictas
memoratu dignae nullae, in Ionio paucae Calabro litore
ante Brundisium, quarum obiectuabiectu AEs. obiectum DR portus efficitur, contra
Apulum litus Diomedia, conspicua monumento Diomedis,
et altera eodem nomine, a quibusdam Teutriateutria R2adL. theu- D. thaeu- F. theuthria AEs. teu- v appellatadam - appellata
om.R1.
Illyrici ora mille amplius insulis frequentatur, natura vadoso
mariuadosa maria F. -si maris va. G aestuariisque tenui alveo intercursantibus. clarae
ante ostia Timavian Timaui
illa (vel parua)? cfr. II 229 calidorum fontium cum aestu maris
crescentium, iuxta Histrorum agrum Cissaan Gissa? cfr. §140, Pullariaepullarie
Ra. -ria AEsH et
absyrtidesabsyrtides av. absir- AEs. absur- (-ites R) r Grais dictae a fratre Medeaemediae F1. -ie a ibi interfectointerfecto R1. -to absyrto AEsG. -sirto R2.
-to nunc (absirto nunc F2) absortium (absyr- v) DFadTv(D2).
-to nomine absyrto B.
init.: Scylax 21 (GGm I p. 27). Strabo V p. 215. —
(17. 295, 3. 4) Mela II 114. — Callim. fr. 393.iuxta eas Electridas vocavere in quibus proveniretperueniret AEs sucinum,
quod illi electrum appellant, vanitatis Graecae certissimum
documentum, adeo ut quas earum designent haut umquam
constiterit. contra Iaderiader AEsv.
-deb DRa. -daerb F est Lissaest lissa AEsB. esil- DFR. isil- a. est
issa v. est Gissa (Tom. 2 p. 646)D2 et quaeeique Ra. quaeque va.Hdist. H appellataappellata ē (sc. Colentum §140) ego. -tae ll.v est,
contra Liburnos Crateaegrateae AEsH. crete a. -teae dTv.cfr. Scylax 23 aliquot necnec
AEsv. nec nec (ne R2) r pauciorespauciores AEsB. trucones (trunes R1) rv Liburnicae,140
Celadussaeceluus (luus R1) ac intra DFRa, contra Traguriumtragurium (P.)H. surium
ll.v(Brot.). cfr. §141. Mela II 57 Bovaboua DdFdTRaD2. bauo AEsH(S).bubua Brot. econi. H. bubus v. boae Ammian.XXII 3,6.XXVIII 1,23 et capris laudata
Brattiabrattia issa B. -ttiasa ll. battri- v, Issa civium Romanorum et cum oppido Phariapharia
R (?)v. fa- r.
ab Issaissa AEsS. is DF. his Rav Corcyracorcyra v. lecor-
gyra A. -gira Es. leucopetra r Melaenamelaena Bas.-lena AEsv. aelaena
DF. elena Ra cognominata cum Cnidiorumgnidiorum Fava.J. gind- R. gnirum AEs.
oppido distat XXVXXII va.H, inter quam et Illyricum Melite, unde
catulos Melitaeosmelitaeos B. -tos ll.v appellari Callimachus auctor est. XVXV ll.H.XII G.
XXII v
ab ea VIIIIIIR(?)Brot. tres v Elaphiteselaphites v. -pites AEsa.
pithes R. -pithaes r, in Ionio autem mari ab Oricoorico B coll. § 145. -igo DFRa. arico AEsv MMMM ll.v(D). M a. III mil. H. XII M Brot. pp. AEsv. prope r.
Sasonis, piratica statione nota.
C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBER IV
Lib. IV.
MCap. VI 651.(12) Sol. 7, 1. — cfr. Mela II 39.Tertius Europae sinus Acrocerauniisa cerauniis Sol. incipit montibus
, finitur Hellesponto, amplectitur praeter minores
sinus |XIX|XIXAEsR2inmarg.v.
??? R1. om.a.XXr.XXVXXVAEsR1G. -VI DFda.XXIR2inmarg.XXIIv passuum. in eo Epiros, Acarnania, Aetolia
, Phocis, Locris, Achaia, Messeniamessania R, Laconicalaconia A (?)F2dMCa. va. H, Argolis,
Megaris, Atticeatticae F1
-ca F2va.S, Boeotiaboetia AEsF2a. -ecie R2. -etita r iterumque abab om.H alio mari eadem
Phocis etet in F1dRa.an item? Locris, Doris, Phthiotisphthiotis v. phiotis DFR. phyo- a.
phietis AEs.p, Thessalia, Magnesia,
Macedonia, Thraciathrecia R1. omnis Graeciae fabulositas sicut et
litterarum claritas ex hoc primum sinu effulsit, quapropter
paululumpaululum FdTR2aov. pau-
lum rD2 et in eo DFdTR. et eo a in eo conmorabimurcommemorauimusF1dR1a.
-abimus R2.
(11) Mela II 43. Sol. 7, 1.—Theopompus fr. 230 Müller.Epiros in universum appellata a Cerauniisaceraunis F1R2. cer- R1ad. acrocerauniis F2MCap.va.S incipit
montibus. in ea primi Chaones, a quibus Chaonia, dein
Thesprotithesproti v. tesp- (-oci DF1R1) ll, Antigonenses, locuslocos A1.
laocos A2Es. -chos p Aornosaornos asv. -no DF1R1a. -non F2R2.
haornon AEs. -ron p et pestifera avibus
exhalatio, Cestrini, Perrhaebi, quorum mons Pindus, Cassopaei
cassopaei (-pei Fa) ll.v. cassio- R3d (?) Bas. cfr. Ptol. III 13,6. Strabo VIIp. 324, Dryopes, Selloeselloe (-oei F2)
ll.S. selli d(?) G. sellae v, Hellopeshellopes B. pelo- DFRav. pilo- AEsp, Molossi, apud quos Dodonaei
Iovis templum oraculo inlustre, Talarustalarus ll.v(D).tomarus B e St Byz. cfr. §6 extr. (τάλαρεςap. Strab. IX p. 434 extr. cfrt. J2) mons,
centum fontibus circa radices Theopompo celebratus.
(17-19) MCap. VI 651 med. Epiros ipsa, ad Magnesiam Macedoniamque tendens, a
tergo suo Dassaretas supra dictos, liberam gentem, mox3,145
feram Dardanos habet. Dardanis laevo Triballitriualli AEs praetenduntur
latere et Moesicaemoesiae
R1. monsicae F1. mos- AEs. moss- F2 gentes, aa om.DH fronte iunguntur Maedimaedi ADFEs(B) G. medi Rav(Dal.). cfr. §40
ac Denselataedenselatae R2av. -lacte
AEs. -letae Dcoll.Sec.40. -saelatae DF. delatae R1, quibus Threcestreces A.
thraces F2R2va.J ad Pontumportum A usqueusque AEsv. que r pertinentes.
ita succincta Rhodopes, mox et Haemi, vallaturualla-
tur ll.v. uidetur MCap. excelsitas.
in Epiri ora castellum in Acrocerauniis Chimera,(3-9). 5 (12-14): Mela II 54. MCap. 1.1. sub eo
Aquae Regiae fonspons DF1R1, oppida Maeandria, Cestria, flumen
Thesprotiae Thyamisthyamis B e Thuc. 146. Strab. VIIp. 324.
thymias A. thiam- Es. thim- r, colonia Buthrotumbutrotum ll.va. C, maximeque nobilitatus
Ambracius sinus, DD om.AEs passuum faucibus spatiosum
aequor accipiens, longitudinislongitudinis Rdv. -ini (-nis F2) sunt rXXXVIIXXXVI R. XXXIX
va.S, latitudinis XV. in
eum defertur amnis Acheronachero DR1. achaero F. achelous R2inmarg., e lacu Thesprotiae Acherusia
profluens XXXVXXVAD1. XXXII Es. -VI a3v passuum inde et mille pedum ponte
mirabilis omnia sua mirantibus. in sinu oppidum Ambracia
. Molossorummollossorum Fa. moleso-
AEs flumina Aphasaphasas DF1Ra. alphas va.B, Aratthusaratthus S. -achthus B e Ptol. III 13,4. -athus v. -atus (anit' R) ll.D2, civitas Anacanactoria dva.D-
torica, locuslocus d(?)B(H). lacus ll.v(G)D Pandosiapandosiae F1dRa.
(15) Mela
II 53. — (20) Mela II 43. 54. 53. Sol. 7, 3. Acarnaniae, quaequi AEs antea Curetiscuretes DR1. -taes F. -rtes a vocabaturuocabantur (D?)F1Ra, oppida
Heraclia, Echinus et in ore ipso colonia Augusti Actium
cum templo Apollinis nobili ac civitate libera Nicopolitana.
egressos sinu Ambracio in Ionium excipit Leucadium litus,
promunturium Leucates, dein sinus etet ll.D. ac d(?)v Leucadia ipsa paeninsula
, quondam Neritisneritis Rd(?)B. mer- v. neretis
rD1 appellata, opere accolarum abscisaabscisa a F2G. -issa a v(Dal.)
continenti ac reddita ventorum flatu congeriem harenae
adtumulantiumaccumulantium (adc-
F2S) F2dR2apva. D. cfr. IX 14. X 100, qui locus vocatur Dioryctosdioryctos B. -ocritos AEs.
-orectos rv stadiorum longitudine
trium. oppidum in ea Leucas, quondam Neritum
dictum. deinde Acarnanum urbes Alyziaalyzia RaS. -zya ADF. alizia Es. -zea H.
halyzea B, Stratos, Argos
amphilochicum cognominatum. amnis Achelous ee AF2v.om.r Pindo
fluens atque Acarnaniam ab Aetolia dirimens et Artemitam
insulam adsiduo terrae invectu continenti adnectens.
MCap. VI 651 med. (Agathem. V 24 p. 485). Mela II 53.
52. 43. — (13. 14) Sol. 7, 3. Aetolorum populi Athamnanes, Tymphaei, Ephyri,
Aenienseseanienses E. cani- a. eni- Ap. aenienes F1. menses va.B, Perrhaebi, Dolopes, Maracesmaraces Ap G. -ages rv, Atracesaltraces AE2p, a quibus
Atraxastrax A amnis Ionio mariin mari
DREa infunditur. Aetoliaeetiaoliae DR oppidum
Calydoncalydon est dv. -don D. -lidonye R.
-lcidone Ea. -Idonae DF. -lidum A1. caudum A2 est VII.D passuum a mari iuxta Euenum amnem.
dein Macynia, Molycria, cuius a tergo Chalcis monsmons et
AH. mons est et F2. mons est rv. et mons B et
Taphiassustaphiassus
B e Strab. Xp. 451. ph???rassus A. phara- a. phra- E. frha- R.
fhrarsus DF. at in ora promunturium Antirrhiumantirrhium L. anthirri- FRa. antyrri- A. antirri-
rS. antiri- v, ubi
ostium Corinthiaci sinus minus M p. latitudine influentisinfluentis AF2v.-tes r
Aetolosque dirimentis a Peloponneso. promunturium quod
contra procedit appellatur Rionrhion AR2v.
rion r. sed in Corinthio sinu
oppida Aetoliae Naupactosnaupactos FR. -acios AEa. -atios dT. -actus DS.
-tum v, Eupalimnaeupalimna (eupha- A) ll.v(J).pylene B e Strab. X p. 451 et in mediterraneo
Pleuron, Halicarnahalicarna MGGm I p. 37b eScylace. -isarna (ali- A) ll.J.
-iserna a. -isorna v. -lycarna B. -lysarna G. -licyrna H e Strab. X p. 459. montes clari in Dodone Tomarus, in
Ambracia Craniacrania AF2E2B. cania r, in Acarnania Aracynthus, in Aetolia
Achatonachaton Aav(D).
-thon E. acathon D. aga- F. athon R. acanthon B. achaton a3, Panaetolium, Macyniummacynium dH.macin- G. maxin- Ea. machin- r. medion B.
MCap. VI 651 extr. —
(299, 1. 3) Mela 53. 40. — Sol. 7, 3 Proximi Aetolis Locri cognominantur Ozolaeaozolae R. -laei DFE. -zilei a,
immunes. oppidum Oeanthe, portus Apollinis Phaestiphesti AE2. phetis
E1. phaetis a,
sinus Crisaeus. intus oppida Argyna, Eupaliaeupalia B e St Byz. eupoloea ll. -lea d.
-lia v. -laea J2. cfr. Thuc. III 96, Phaestumphaestum dB. hest- A. paest- r.
pest- av,
Calamisuscalamisus Aav(S).-issus G. -mysus DFE. camisus R. ultra Cirrhaeicirrhaei Fv. -hei o chirrei R. chirei A. cirraei rS Phocidis campi, oppidum Cirrhacirca DF1RE1a,
portus Chalaeonchalaeon R(?)v. -leon (ca- a) ro, a quo VIIVII AMCap.v.
IIII ro p. introrsus liberumliberum AE2v. in li- r oppidum
Delphi sub monte Parnasoparnaso Av. -si ro, clarissimicla-
rissimum .. oraculo G in terris oraculi
Apollinis.Sol. 7, 3. — (8-10) MCap. l. l. — Mela II 53. fons Castalius, amnis Cephisuscaephisus A. cephaleus a. chephesus
E. -pheus R. -phaeus DF praefluens Delphos
, ortus in Lilaealibea DFE. lyb- a urbe. quondamquondam
urbe va.S. dist. U 62 praeterea oppidum
crisa et cum Bulensibusbullensibus DFEa Anticyra, Naulochum, Pyrrhaphyrra R1. pyrra
aS. pirra A,
Amphisa immunis, Tithronetithrone H. trichonae DFE2in ras. -one B.
thrichone R. triconem A. -one a. trycone v, Tithoreatithorea - 9 boeo
E2in ras.tithorea ambrysus D. tritea ambrysus B. tricorimbus
Av. -orymbribus (tricho- R) r, Ambrysus, Miranamirana AJ. -rena dT. myraena D.
-rena rv. drymaea B,
quae regio Daulis appellatur. deinde in intimo sinu angulus
Boeotiae adluitur cum oppidis Siphissiphis G. sipnis A. gipnis r. gymnis v, Thebis quae
Corsiaecorsiae AF1S. -icae (-ice Ea) rv cognominatae sunt iuxta Heliconemhelliconem (eli- R2)
montem F2R2E2. mont- heli- AJ. helli- DF1E1. elli- R1a.heliv montem. tertium
ab hoc mari Boeotiae oppidum Pagae, unde Peloponnesi
prosilit cervix.
MCap. VI 652. Sol. 7, 15. Anon. fr. I 1 (GGm II p. 509).
Agathem. 1. 1. cfr. Mela II 38. (37). 48. Peloponnesuspeloponnessus A. -onensus r (passim), Apiaapia AC.-ie av.
-iae r anteaante Rdva.J appellata etet Av. e r Pelasgiapelargia DF1Ea,
paeninsula haut ulli terrae nobilitate postferenda, inter duo
maria15. 16 dist.va.C Aegaeum etet
om.A Ionium, platani folio similis propter
angulosos recessus, circuitu DLXIII p. colligit auctoreauctor ē A
Isidoroisiodoro A.
isidorio DFR; eadem per sinus paene tantundem adicitaut dicit DF1 (R?)Ea. angustiae
, unde procedit, Isthmos appellaturappellatur AM Cap. v
(D2). -antur rG. cfr. luc. p. 83. in eo loco
inrumpentia e diverso quae dicta sunt maria a septentrione
etet AF2a3G. e a.om.rv exortu eius omnem ibi latitudinem vorantuorant A1a3G. -ando (fo- F2) A2F2v. -an r, done
contrario incursu tantorum aequorum VV ego. in V vel in quinque ll. MCap.v. cfr. §75.102.III 147 al. (quattuor Mela II 37.48. Sol. 7,15) milium passuum
intervallointer-
uallum AS exesisexesis AF2v. exhis Ea. exis r utrimque lateribus angusta cervice Peloponnesum
contineatcontingat B. sed cfr. Caes. b.G. VII 11,3 Hellas.(6) Mela II 48. Corinthiacuscheronicus A hinc, illinc Saronicus
appellatur sinus; Lecheaelecheae d(?)B.
legeae DFREav. roliaceae A hinc, Cenchreaecencrae FRa illinc angustiarum
termini, longo et ancipiti navium ambitu quas magnitude
plaustrisplaustri AF2.
palustri o transvehitrasuehi A. trau- F1R1E2 prohibetprohibent A. quam ob causam perfodere
navigabili alveo angustias easeas
F2aH eos DF1R1E. eoas o.om.AR2v temptavere Demetrius rex,
dictator Caesar, Gaius princeps, Domitius Nero, nefastonefasto AF2S.
-austo r. inf- dov, ut
omnium exitu patuit, incepto.(11-15) MCap. VI 652 med. in medio hoc intervallo, quod
Isthmon appellavimus, adplicata colli habitatur colonia Corinthus,9
antea Ephyraephyra v. epyra Ra -rae DF. aepurae A.
epirae E2d. eprae E1 dicta, sexagenis ab utroque litore stadiis,
e summa sua arce, quae vocatur Acrocorinthos, in qua
fons Pirenepyrene Rava.L. -raene DFE, diversa duo maria prospectans. LXXXVIIILXXXVIII AS. -VIIII r. -VII v p.
ad Corinthiacum sinum traiectus est Patras a Leucade.
Patrae, colonia in longissimo promunturio Peloponnesi
condita ex adverso Aetoliae et fluminis Euenieueni minus Edv. euueni
(eube- F2) minus DFRa. uenenus A minus M p.,
ut dictum est, intervallo in ipsis faucibus, sinum Corinthiacum6LXXXV in longitudinem usque adab A Isthmon transtramittunt
FRTva.C-
mittunt.
init.: MCap. VI 652 extr. — (2-5) Mela II 53. cfr.
Plin. II 206. Achaiaeachaiae F2v. -aie E2inras. -aye a. achiae A.
acaiae r nomen provinciae ab Isthmo incipit.
antea Aegialosaegialus A. -i???alos F2. -iolos a. aegcalos DE vocabatur propter urbes in litore per ordinem
dispositas. primae ibi quas diximus Lecheae, Corinthiorum10
portus, mox Olyrosolyros DRv(S). -rus FEa. olirus A. olurus B, Pellenaeorum castellum,
oppida Helice, Bura, in quae refugere haustis prioribus,
Sicyon, Aegiraaegira
dB. eg- DEv. egyra r, Aegium, Erineos. intus Cleonae, Hysiae.
(5. 10) Mela II 52. - (7) Sol. 7, 5. -
Homer. B 751.Panhormuspanhormus B. palinh- ll.v. bolina,
panh- D portus demonstratumque iam Rhium, a quo
promunturio V??? absunt Patrae, quas supra memoravimus.6.11
locus Pherae. in Achaia novem montium Scioessa notissimus
, fons Cymothoe. ultra Patras oppidum Olenumolenum Av. olon- r,
colonia Dymedyme a2v. ady- Dea1.
athy- F. dime A. adi- R, loca Buprasium, Hyrmine, promunturium
Araxusaraxus S. -um B. anrhaxus
(A2in ras.) r. aura- v, Cylleniuscyllenius (U 63) J. -en ll. -enes G. -ene
B(S). scyllae v sinus, promunturium Chelonates, unde
Cyllenen XVXV Curtius Pelop. II p. 103. V ll. H. II v p., castellum Phliusphlius B. -um D. philium Av. -licim r, quae regio ab Homero
Araethyreaarhaetyrae A.
arhetusę R. -sa F. aretuse a. -thusa va.B dictadicta (om. est) v a. S.
-cte R. ditae D. dite E1a est, postea Asopisasopis H. -phis ll.v.Mela II 52. 51. inde Eliorumeliorum v. he- ll ager,
qui antea Epioeepioe ll.J. -ie dv. -ice o. epei G. epeae B vocabanturuocabatur
R o va. G. ipsa Elishelis AFE2o in mediterraneo et
a Pyloa pylo B. cfr. § 22. aplio AF2.
aphilo r. apilo vXIIIXIIIAD.XIIr o v intus delubrum Olympii Iovis, ludorum claritate
fastos Graeciae complexum, Pisaeorum quondam oppidumoppidum A o d v. -do r, praefluente Alpheoalpeo FRa amne. at in ora promunturium
Ichthysichthys C. icthys D. ichis A1.
icthis r. ichthis vdist. D2, amnis Alpheus—navigaturnauigabilis va.GVIVI ll.H. VII a.
in G. om. v p.p. U 63. om.AG(D1). prope r. p. prope H. prope
sex v—, oppida AulonAulona et H. -os et G, Lepriumleprium B(D). -ion C. p???pium
R. brepium r v, promunturium Platanodesplatamodes Strabo VIIIp. 348 extr. platanistus B. omnia haec ad
occasumoccasum v. -assus A. -asus r versa,Mela II 51. (50). 52. 51. 41. ad meridiem autem Cyparissiuscyparissius v. -risius R2.
-rissus F. -rrisius DR1E1. -rrisus E2. ciparisus A sinus
cum urbe Cyparissocypar-
risso R. -apasso A. -arissa d(?)a3v a. DLXXVLXXII v a. D circuitu, oppida Pylos, Mothonemothone
ego. -tone ll. methone B. cfr. Paus. IV 3, 10. 35, 1. VIII 1,1. Ptol.III 14, 31,
locus Helos, promunturium Acritasacristas A. atritas E a, sinus Asinaeusasinaeus R dC. -neus r v ab
oppido Asineasine F2v. assinae AE2. asie F1. asye a. asiae r, Coronaeus a Coronecorona
Av a. C. finiuntur Taenaro
promunturio. ibi regio Messenia duodeviginti montium,
amnis Pamisuspamisus AV erc. -issus rv, intus autem ipsa Messenemessenia F2in ras., Ithome, Oechalia,
Arene, Pteleonpteleo A, Thryonthryon E2B. -yo D. thry E1. tyron A. tyrio R.
dryo F. triyō a. triron v, Dorion, Zancle, variis quaequequaeque AS(D). que r. del. v(J)
clara temporibus. huius sinus circuitus LXXX, traiectus
vero XXX.
(11) cfr. Sol. 7, 7.
8. 9.- Mela II 41. 51. Dehinc a Taenaro ager Laconicus liberae gentis
et sinus circuitu CVICVI AF2E2H. om.r. CCVI v, traiectu XXXVIIIXXXVIII AdTS. -VIIII r v. oppida Taenarum
, Amyclae, Pheraepherae Rdv. fere (uere A) r. phare B ex Hom., Leuctraleuctra R(?)B.
lae- AF2. leutra a v. lae- r et intus Sparta, Therapnetherapne U 64. -abne (ter- DFa)
DfdRE1a. -amne AE2v a.J(D2)
atque ubi fuere Cardamyle, Pitane, Anthiaanthia coni. H ex Hom.I 151. cfr. Sol. -thea S. antea A. -eane R2. -tiane DdR1v. -nae F.
anxiane E. anax- a. anthane B, locus Thyreaethyreae ES. -rae Sol, -re B.
tyraeae F. -ree a. thyrea ADG(J). ty- R,
Geraniagrania E. ge-
naria A. mons Taygetus, amnis Eurotas. sinus Aegilodes,
oppidum Psamathuspsamathus Av. sa- r. sinus Gytheatesgytheates dB. cy- (-erates
A) ll .v ab oppido, ex quo
Cretamcretā in ego. -ta in E2. -tam r H(D). om.a. ad
Cretam v(S)in insulaminsula AE2 certissimus cursus. omnesomnia v a. H autem
Maleomaleae R(?)H.
in alueo E1a promunturio includuntur.
cfr. Mela II 50. 49. - (4) Sol. 7, 10. Mela II 51. 41.- Qui sequitur sinus ad Scyllaeum Argolicus appellatur
, traiectu L???, idem ambitu CLXII. oppida Boeaboea AF2v. poea (poe R) r, Epidaurus
Limera cognomine, Zarax, Cyphanscyphans DFaD. -as R.
-anta B. cihpans A. cip- E. -phanis v portus. amnes
Inachus, Erasinus, inter quos Argos Hippium cognominatum
supra locumlacum v a. H Lernen a mari MM, novemque additis milibus
Mycenae et ubi fuisse Tirynthatiryntha L. thirintha A. -thia E2. tyrrinthia F2. thyrinia
(thir- E1) r. tyrintha v tradunt et locus Mantinea.
montes Artemisiusartemisius U 67 coll. § 21. -mius ll.v a. J, Apesantus, Asterion, Parparusparnasus F2E2 aliique
XI numero.Mela II 49. 50. - (13) cfr. Sol. 7, 10. - (15. 16) Mela II 48. fontes Niobe, Amymone, Psamathe. aa om.A Scyllaeo
ad Isthmonisthmun F. -mu A. -mum
DRv a. D2LXXXLXXX D. CLXXX A. CLXXVII r v p. oppida Hermione, Troezen,
Coryphasium appellatumque alias Inachium, alias Dipsium
Argos, portus Schoenitasschoenitas
H. scoen- A. choen- r. caenites B. chen- v. sinus Saronicus, olim querno
nemore redimitus, unde nomennominata AF2, ita Graecia antiqua appellante
quercum; in eo Epidaurum oppidum, Aesculapi
delubro celebre, Spiraeum promunturium, portus AnthedusAnthedon B. (Athenaeon Külb, cfr. M Ptp. 554b)
et Bucephalus et quas supra dixeramus Cenchreaecerichre R. cencre Aa. caencre F2. caen??? F1, Isthmi10
parsquod
(pro cum) A altera cum delubro Neptunineptunae A quinquennalibus incluto
ludis.Mela II 49. (37). tot sinus Peloponnesi oram lancinantlancisinat A, tot maria
adlatrant, siquidem aquidem A septentrione Ionium inrumpit, ab
occidente Siculo pulsatur, a meridie Cretico urguetur, ab
oriente brumalibrumali- oriente om.F1Eo Aegaeo, ab oriente solstitiali Myrtoomyrtoo A2F2in ras. v. -to A1.
-teo E. -te eo R. -tae eo D. mirteo a o, quod
aquod a mega-
rico incipiens AE2ov. quondā egaria (-ico F2) conc- (inc- F2) r Megarico incipiens sinu totam Atticenatticē R a. -cam ov a. S. aticen A. anti- F2in ras. atucem D d.
at cic-E1. ac uic-E2 adluitadluit AF2E2Brot. all- ov. abl- r (fere semper).
(3. 4) Mela II 43. — (4) Sol. 7, 11. Mediterranea eius Arcadia maxime tenet undique
a maria remota, initio Drymodes, mox Pelasgis appellata
. oppida eius Psophispsophis Rd(?)B. ibo- A. pro- r v, Mantinea, Stymphalumstymphalum d(?)v.
sim- A. ym- F1. sym- r, Tegea,
Antigonea, Orchomenumorehomenum A. orgo- r, Pheneumpheneum
B. phaen- A. pen- a. paen- (-naeum E) r. phin- v, Pallantiumpallantium
F2v. pallen- A. phallan- r, unde Palatium
Romae, Megalepolismegalopolis F1RC, Gortynagortyna
(B)H e Paus. cartina (-thinna R) ll.v, Bucoliumbucolium AF2dH. bcol-
DF1. bal- r. bucal- v, Carnioncarnion (B)H e Paus. -non aC. crannon Av.
charnon E d. chrannon r,
Parrhasieparrhasie R dH. -siae D FC. -sia E.
-rrasie av(S). pharasie A, Thelpusathaelpusa F. -sha A. telfusa a. thel-
phu- v a. B(H), Melaenaemelaenae (B)H e Paus. -lanea AEad. -nia R.
-naea C. maelanea DF. maenala v, Heraeaheraea B. -reae A. haerae
DF. haec re Ea. here R dv, Pylaepylae Brot. -le AB. filae D F E.
-le R. phile v, Pallenepallenae A. -aenae F. pellana B,
Agraeagrae
R dB. grae r. om. v, Epiumepium B. pin R1av. phin R2. phyn A.
ipyn F2. iyn F1. pyn r, Cynaethaecynaethae (-tha G) lepreon B. -tae
leprae D. cynatae (nat in ras.) laeprae (-psae F2) F. cinaete lepre
(-rae E) rv, Lepreon Arcadiae, Parthenium,
Aleaalea B. -eae DFR. alae E. alee A. hale a.
elee v, Methydriummethydrium AF2dv. et hy- r, Enispeenispe dB. -phe REav.
-phae r, Macistum, Lampialampia AF2(B)S. -padia rv. -pe dC, Clitorium,
Cleonae. inter quae duo oppida regio Nemea estest et J2.et F1R1. est R2S. est t r. om.v, et
Bembinadiabembinadia B. hemb- A.
henb- r. themb- v. cfr. Strab.VII p. 377 vocitata.(10-14) Mela II 43. — (11. 14) Sol. 7, 11. montes in Arcadia Phololë cum
oppido, item Cyllene, Lycaeus, in quo Lycaei Iovis delubrum
, Maenalus, Artemisius, Parthenius, Lampeuslampheus Ava. B.
-paeus DE, Nonacrisnonacris AF2v. -agris r
praeterque ignobiles VIIIVIII Av. VIIII r. amnes Ladon e paludibus
Pheneiphaenei F. phenet DREa, Erymanthus e monte eiusdem nominis in Alpheum
defluensdefluentes G. reliquae civitates in Achaia dicendae Alipheraeialiphe-
raei D. -phiraei B. alitrei Aav. -threi r,
Abeatae, Pyrgensespyrgenses Rd(?)B. pir- AF. pur- rv, Paroreataeparoreatae (B)H.
pareatae (-te Da) ll.G. pereate v, Pharygenitaepharygenitae (Sieglin)D2eStrab. IX p. 426 (faru/gai). pharig- A. pareg- (-ta E1) DFEv.
perag- G. parag- R(?)L. paregon- a.an Pharygeatae?, Tortuni,
Typaneity-
panei G. -neae B. thiphanei A. tiph- r. -nai v, Thriusithriusi (H)S.
tri- AF2v. thi-R. tn- F1. ti- r. thriasii vel thriuntii B, Tritiensestritienses
EBrot. tritte- (A2in ras.) r B. trire- v. universae Achaiae libertatem
Domitius Nero dedit. Peloponnesuspeloponnessos F2.
-ensos DF1. -enses E1a. -onenso AE2 in latitudinem aa om.F1Ra promunturio
Maleae ad oppidum Aegiumaegium
A(P)H. regium r. rhegeum v. lechae- B Corinthiaci sinus
CXCCLXXXXDFEa.
CLX va.H patet, at in transversum ab Elideelide F2in ras.R(?)v. elede A. edile r Epidaurum CXXV,
ab Olympia Argos per Arcadiam LXVIIILXVIIIIEaBrot. LXIII va.H; ab eodem loco
ad Pylumpylum Iā J. -lum U 69. fliunta AE2.
phli- v. fluunt R2. filiunta riam dicta mensura est. universa autem, velutuelut AF2E2v. ut r14
pensanteseptuaginta milia DFEa aequorum incursus natura, in montesmontes
Av. -te r sex atque
LXX attollitur.
(10. 11) Sol. 7, 16. MCap. VI 652 extr. 653. Mela II 41.
—(16 sqq.) Sol. 7, 16. MCap. VI 653. Mela II 47. 40. Ab Isthmi angustiis Hellas incipit, nostrisa nostris FEaG
Graecia appellata. in ea prima Atticeatticae DF2E. -iae F1. -ica va.S. cfr. §1.19 extr., antiquitus Acte
vocata. attingitattingit Av. adt- F2. tingit r Isthmum parte sui quae appellatur Megaris
ab colonia Megaramegara e ADF2E2v. -re r, e regione Pagarumpagarum AF2E2v. paca- r. duo haec oppida
excurrente Peloponneso sita sunt, utraque ex parte velut
in umeris Helladis, Pagaei et amplius Aegosthenenses
contributi Megarensibus. in ora autem portus Schoenosschoenos B. coe- A. cae- DF.
ce- r. sche- v. cfr. §18.26,
oppida Sidoussidous AR2D. -dus G. sduos
DF1. s??? duo F2. duas R1. sduo E. duo aC. om.v, Cremmyoncremmyon RH.
ore- DF1. sor- F2. crenmion A. oremm-Ea. cremyon v, Scironiascyronia
F2R2C. -oia DFlR1a. sy- E saxa VI longitudine,
Geraniagerania AF2v(D). -nea C. iaranea (lar- R) r, Megara, Eleusin.Mela II 47. MCap. VI 653. — (5) Thuc. III 15, 5. Sol.
7, 19. 18. — (7) Mela II 46. 45. Sol. 7, 19. fuere et Oenoeoenoe S.
-oa B. -neae AF2. onee Ea. -eae r etet om.G Probalinthosprobalinthos
F2R(?)v. proualintos A. probabili hos r.
nunc sunt ab Istbmo LV Piraeuspiraeus A2DG(D2).
-aeeus R(?)L. -reus F2in ras. praeus A1. pyraeus EC. -reus av et Phalera portus, V???
muro recedentibus Athenis iunctiiuncti Av. -tis r. libera haec civitas nec
indiga ulliusindicauilius F1. -abilius E1a. -li
hos D. indi??? R1 praeconii amplius: tanta claritas superfluitsuperfuit AE2.
in Attica fontes Cephisiacephisia AF2v. celpi- r, Larine, Callirroecalliroe R. -ireo A. -ira D. -irena F2. -ir r. -irrhoe MCap. Enneacrunosenneacrunos (-naea- E2) AE2in ras. B. -crus DF1a. e???nea- R.
eneacros F2,
montes Brilessusbrilesus Da. -laesus FE. -lerus R, Aegialeus, Icarius, Hymettushymetus A.
himettus DR. -etus r, Lycabettuslicauettus DRE. -etus Fa,
locuslocus ll.H.
amnis G. lacus v Ilisosilisos AS. -ssos G. silisos r. selinos v. a Piraeopiraeo
F2D2. -aeeo H. pyraeo aC. pire C A. -raco r. -reo vXLV Sunium promunturium, Thoricos
thoricos
H. doriscos dT. -cus A. -cum v. duriscos r promunturium, Potamos, Steriapotamos steria
(B) H. -mos C. polyposterae A2. -re av. -rrae A1. -there (polip- R)
DRE. -thaere F, Brauronbrauronion DF1REa. -ron, ion va.G, quondamquon-
dam - 9 marathon om.DF1R1E1a 9 opidū F2
oppida, Rhamnus pagus, locus Marathonmarathon
locus F2. -thon E2, campus Thriasiustriasius A. -ssius (-rsius D) r. -ssus va.B,
oppidum Melitamelita B. -te S. mileta A. -te TE2. -let r. -letum v et Oropus in confinio Boeotiae.
Mela II 45. MCap. VI 653 extr. Sol. 7, 21. 22. Cuius Anthedon, Onchestos, Thespiae liberum
oppidum, Lebadea nec cedentes Athenis claritate quae
cognominantur Boeotiae Thebaetebae R2. T.etbae E2. etbae DR1E1. ???bae F1, duorum numinum Liberi
atque Herculis, ut volunt, patria. et Musis natalemnata-
lem ego. anat- A. natale rv. cfr. XXXVII 56.180 in
nemore Heliconisheli-
cones A. helliconis F1. bell- DEa adsignant. datur et his Thebis saltus
Cithaeron, amnis Ismenus. praeterea fontes in Boeotia
Oedipodiaodipodia A. aedi- E2. -da DFE1. aecipopoda R, Psamathepsama-
thae A. -mthae F. -mthe r, Dirce, Epicraneepicrane d(?)H. -igranea ll.v, Arethusa, Hippocrenehippocrene Av. bypp- DE. ypp- r,
Aganippe, Gargaphie. montes extra praedictos Mycalesus,
Hadyliushadylius (ad- A) H.
-lisus (ad- G) RaG. -lysus (-sos F2) DF. -lysius Ed, Acontius.(11) Sol. 7, 24. Mela II 45. reliqua oppida inter Megaricam et
Thebas Eleutherae, Haliartushaliar-
tus v. hial- AF2. al- r, Plataeae, Pherae, Aspledon,
Hyleyle E. hile Aava.B, Thisbethisbe B.
et hisbae (-be v) Av. et hyrbe r, Erythrae, Glissaglisa DRE. -ssas B, Copaecopae B.
go- FR. -pe Ea. cophe Av. gape D, iuxta Cephisumcephisum v. coephys- F2.
chys- A. cepis- a. cepys- (coep- F1) r
amnem Lamiaelarymna (B)H
anichiae AF2E2 (-ie v) J. -ia C. ante r. anchoa (B)H et Anichiae, Medeonmedeon
B e Strab. -dion Av. -dian F2E2. -deam E1. -deant r, Phlygonephlygone
F2E2H. phlig- Av. pyg- r, Acraephiaacraephia (B)H. grephys R. -phis
av. graephis r,
Coronea, Chaeroneachaeronea (-nia v) H. cher- AE2. charo r. in ora autem infraInfra H coll. Hom. B 505 ('Upoqh=bai) Thebas Ocaleeocalee H. -lea B. -le ll.v,
Eteonoseteonos ego ex Hom. B 497. et eon A. et teon E2. et heon
F2v. eth a. et r. et Eleon B. Elaeon G. Heleon H, Scolosscolos
R(?)B. scho- A. yco- da. ycho- r. Iolcos v, Schoenosschenos DEva.C.
scoe- A. scae- F. sce- Ra, Peteon, Hyrie, Mycalesos, Ireseum
ireseum (iraes- A. ireds- E1. iresae- F)
ll.J. (-sion S). yres- a hyreseon v. Ilesion B ex Hom. B 499.
Hil- Het Eleonet eleon ego ex Hom. B 500. pteleon (pthelon A) ll.v, Ollarumollarum ll. Oluros v. Olyarum (U 69)J. nomen corruptum, Tanagra, liber populus, et in ipsis
faucibus Euripi, quem facit obiecta insula Euboea, Aulis
capacicapacis DF1Ea nobilis portu. Boeotos Hyantashyantas AF2B. -nias r antiquitus dixere.
Sol. 7, 25. 26. Mela II 45. 40. 45.Locri deinde Epicnemidiiepicnemidii B.
epigmenedi A. pigmenidi (pyg- v) DFav. -gmemidi E1. -medi E2.
-gnemidi R. (add. et Opuntii U 70) cognominanturcognominantur F2v. -atur r, olim Leleges
appellati, per quos amnis Cephisuscepirus R. -physus AEa defertur in mare.
oppida Opus, unde et sinus Opuntiusopuntius EaH. -inus C. opontius r. -inus v, Cynuscynus B(D).
-nos dG. -nus (gy- A) e ll. ginnuse v. an Cynus. set?. Phocidis
in litore unum Daphnus, introrsus autemautem
om.G Larisalarisa ADED. -ryssa F. -risse v. -ris RadJ1. in Locris G.del. U 71, Elatea
et in ripa Cephisi, ut diximus, Lilaea Delphosque versaeuersae ADFES. -se Rav. -sus G. bessa B8
Cnemiscnemis d(?)B. enemis (enim- R2) ll. nem- v et Hyampolis. rursus Locrorum ora, in qua Larumna
larumma E.
-mni A, Throniumthronium B e Scylace 61. tro- AF2v. tiro- r, iuxta quod Boagrius amnis defertur in
mare. oppida Narycumnarycum AJ. -cion B. -recum E2. -ricum rv, Alope???alope F2v.
-pes A. malope (-pes E2) r, Scarphiascarphia d(?)B. -pia ll.v. postea Maliacus
sinus ab incolis dictus, in quo oppida Halcyoneal-
cyone Ea. acly- F. alci- A, Aegoniaaegonia D2coll. Bursiani geogr. Gr.Ip. 96. aeco- ll.D1. eco- dv. ito- coni. B e Paus. del. U 72,
Phalarapha-
lara B e Paus. -lar R. -larna (pal- A) r.Mela II 36. MCap. VI 654. cfr. Sol. 8, 1.—Homer. B 684.
—(16 sqq.) Mela II 44. 45. 44. 40. Sol. 8, 2. Doris deindedeinde AE2v. et inde r, in qua Sparthossparthos AJ2. -tos F2. sphartos r. sparchos v. sperchios B, sedcfr. M Ptp. 502b, Erineonerineon AF2in ras. v. etin- (etm- E) r,
Boionboion
B e Ptol. bolon (-lan E) ll.v, Pindus, Cytinum. Doridisdoridis AF2. or-r a tergo mons Oeta estest om.R(?)S.
Sequitur mutatis saepe nominibus Haemonia
eadem Pelasgispelasgis et AF2E2D. om.rv. -gis et- eadem om.o et Pelasgicon Argos, Hellashellas d(?)v. -adis ll, eadem Thessalia
etet om.o Dryopis, semper a regibus cognominata. ibi genitus
rex nomine Graecus, a quo Graecia; ibi Hellen, ahellena a AF2E2 quo
Helleneshellenes C. -nis ll.v. hos eosdemhis eodem DF1RE1a Homerus tribus nominibus appellavit
Myrmidonas et Hellenas et Achaeos. ex his Phthiotae
phiotae
FRa (item 309,9) nominantur Dorida accolentes. eorum oppida Echinusecinuus DEa. aec- F1dist. U 73,
in faucibus Sperchiiperchi DF1. sperthi a. per- E fluminis Thermopylarum angustiae,
quo argumento IIIIVII A inde Heraclea Trechintrechin v(J).
threcin F2. tre- A. threacin DF1. trea- RE. thea- a. trachin B dicta est. mons
ibi Callidromus; oppida celebrata Hellashellaes E1. -aos DF1Ra, Halos, Lamia,
Phthiapthia Fa, Arne.
(5) Sol. 8, 1. 2. Mela II 40. 44. In Thessalia autem Orchomenusorthomenus a.
orto- E. horcominus A, Minyiusminyius (B1)S. mynilus AR. -nylus
(men- E2) r. minyeus (B2)G. -nilus av
antea dictus, et oppidum Alimonalimon AF2R2v(J).
alhm- F1. althm- (-mo R) r. alm- B, ab aliis Holmonholmon AJ. sol- DF.
sal- r(H). el- dv, Atrax,
Palamnapalamna (pha- R) ll.v(J). pelinna B e
St Byz., fons Hyperia, oppida Pheraetherae DR. -re Eava.B. thaere F, quarum a tergo
Pieriapieri F1Ra.
-ris H. -rus v ad Macedoniam protenditur, Larisalarissa F2, Gomphiagomphi AF2E2, Thebaethebae AF2v. -ba r
Thessalaethessalae AS. -liae rv, nemus Pteleon, sinus Pagasicuspasicus DF1RE1a, oppidum Pagasa
, idem postea Demetrias dictum, Triccatritta A.
trica FRa, Pharsalipharsalii F2E2J. -lici a3v. phasali A campi
cum civitate libera, Crannon, Iletia. montes Phthiotidis
Nymphaeus, quodamquodam
R(?)G. quond- rv(S). cfr. XII 22 topiario naturae opereopere F2R2v. -res A. ope??? F1.
oppide R1. -dae D. -da Ea spectabilis,
Buzygaeusbuzygaeus (-geus A) G. buzig-
rv(Brot.), Donacoessadonacoessa U 74. -cesa Rava.J. -caesa r, Bromiaeusbromiaeus
AJ. -aeuus DFR. broni- Ea. bromius v. berm- B, Daphusadaphissa B.
-phnusa U 74, Chimaronechimarone ll.D. -ron v. -merion B e Paus. VIII 7,2,
Athamas, Stephanestephanae F. the- A.MCap. VI 654. cfr. Sol. 8, 3. Mela II 36.—(310,1. 2) Sol. 8, 2. in Thessalia quattuor atque triginta,
quorum nobilissimi Cercetiicercetii S. -ceti av. -cetu A.
-cei DE1. -cel R. -caei F. -cii E2, Olympus Pieriuspierius AD(etdist.). -ris r.
-rus v, Ossa, cuius
ex adverso Pindus et Othrys, Lapitharum sedes, hihi F2E2v. hii A.om.r ad
occasum vergentes, ad ortus Peliuspelius AF2J. -ios R2v.
pel??? F1. -lles r, omnes theatrali modo
inflexi, caveatiscuneatis G ante eos LXXV urbibus. flumina Thessaliae
Apidanusapidanus v. apitha- A.
aphida- r, Phoenix, Enipeus, Onochonus, Pamisuspamisus B ex Herod. VII 129. lammi- (-sos F2) ll,
fons Messeis, lacus Boebeis et ante cunctos claritate Penius
, ortus iuxta Gomphos interque Ossam et Olympum
nemorosa convalle defluens D stadiis, dimidio eius spatiispaci R1a. spatio F2va.H
navigabilisauiabilis F1R1a. ui-
DE1(?).Sol. 8, 2. — (4-7) cfr. Liv. XLIV 6, 7. 8. Ov. met. I
568 sqq. Aelian. var. hist. III 1. — Homer. B 755. in eo cursu Tempe vocantuocantur R(?)va.S, V??? passuum longitudine
et fermegerme
AF2 sesquiiugeri latitudineet—latitudine AF2d2v. om.ro, ultra visum hominis
attollentibus se dextra laevaque leniter convexis
dist.S iugis, intus silva latesilua late ego. sua luce ll.v. uero luco P. sub
luco Salmas. ualle luco D. (locus nondum sanatus) viridante, ac labiturac labitur ego
(et dist.). hac lab- ll.S. allab- v Peniuspenius F2R2E2o. (-neus va.S).
paen- A. denis r viridisuitreus (P)D
calculo, amoenusamoenis R. moe- DF1E1.
me- a circa ripas gramine, canoruscanorus AE2ov. -um r avium concentu
. accipit amnem Horconorcon dva.B(H). euroton
B e Strab. IX p. 441 nec recipit, sed olei modo
supernatantem, ut dictum estest ab o Homero, brevi spatio portatum
abdicat, poenales aquas dirisque genitas argenteis
suissuis om.o misceri recusans.
MCap.
VI 654 extr. Mela II 40. 37. Sol. 8, 7. — Mela II 40. 35. —
(311, 3) MCap. VI 654 extr. Div. 12. Dim. 12. Dic. 1, 12.
Thessaliae adnexa Magnesia est, cuius fons
Libethra, oppida Iolcusiolcus
a3B. olcus AE2. ocus Dd. locus (-cros F2) r. om. v, Ormeniumhormenium B, Pyrrapyrra v(S). pyra a. -rrha d(?)C. pira DF1E. pisa r, Methone, Olizon
olyzon
DFEa, promunturium Sepias, oppida Castanacastana B(J). aca- AF2. casiana (-nae F1) rv.
casthanaea H, Spalathra, promunturium
Aeantium, oppida Meliboeameliboae D. -oe Ra. -lyboa F1E1. -boa. ea
F2E2, Rhizusrhizus B. rhius A. rchius F2in ras. zrhibus D. trhi- E.
tri- a. rhi- dT. hi- R, Erymnaeaerymnae A. ac ry- F2E. erimne ava.B.
Eurymenae Liv. XXXIX 25, 3. cfr. MGGm Ip. 51bad Scyl. 65,
ostium Peniipenii R2S. -nei v. poeni AF2. om.r, oppidaoppida AF2in ras.G.
-dum rvHomoliumhomolium B. omo- AF2in ras.R2v. oleum r, Orthe, Iresiaeiresiae
(iraes- F. inaes- A) ll.J. thespiae B. ithesie v, Pelinnapelinna Av(J).
phel- R. phael- F2. -ina F1. phel- r. phalanna B,
Thaumaciethaumacie B ex Hom. -athiae A. taumaci DR. -acy F.
titumaci Ea, Gyrtongyrton (B2)C. cirt- A. cyrt- r B1, Crannon, Acharne, Dotiondotion B e Strab.
dorion (donon R)ll.v, Melitemelite Av(J). -tea B. milithe r, Phylace
phylace
B. -laece A. philacoe E. -ce v. pilace (-aecae F2) r, Potniaepotniae
AF2B. pon- rv.
Epiri, Achaiae, Atticae, Thessaliae in porrectum longitudo
CCCCLXXXXCCCCLXXXadMCap. v a. S. CCCCXXX Dic. traditur, latitudo CCLXXXXVIICCXCVIIA2F2in ras. MCap. D. rend="overline">CCXVVIIA1. CLXXXXVIIr Brot.
CCCLXXXVII Dic. CCL- v(S).
MCap. VI 655. Sol. 9, 1. — (10) Sol. 9, 12. Macedonia postea CL populorum, duobus 33
incluta regibus quondamque terrarum imperio, Emathia
antea dicta. haec ad Epiroticas gentes in solis occasum
recedensrecidens DF1Ea postpos AF2in ras.RE terga Magnesiae atque Thessaliae infestatur
a Dardanis; partem eius septentrionalem Paeoniaseptentrionalem paeonia AF2in ras. v. -alis lapeo- r ac Pelagonia
protegunt a Triballis. oppida Aegaeaegae B ex Herod.etSol. -giae S. -glae AF. -gle Dv.
eglae E. egle Ra, in quo sepeliri
mos reges, BeroeaBeraea S et in regione, quae Pieriapieri DF1. pireia E2. -rei E1.
pyrei a appellatur
a nemore, Aeginiumaeginium B e Strab. -gidium (-gyd- AFa) ll.v
apylas Fa. hap- A.Mela II 35. 34. in ora Heraclea, flumen Apilas
, oppida Pydnapydna H. phyna A. phina F2inras.E2v.
pina R2. pugna r. phila B, Alorosaloros H cum Vossio e Scyl. 66. MelaII 35. doros Fa. oloros rv(J). elo- B, amnis Haliacmonhaliacmon Av. ali- r. intus Aloritaehaloritae DFEva. H,
Vallaei, Phylacaeipylacei A. philacaei F. -cei (pil- R)
rva.G, Cyrrestaecyrrhestae G. -rrhei v, Tyrissaeithyrisei a. -resei A. -ryssaei F, Pella colonia, oppidum
Stobi civium Romanorum, mox Antigonea, Europus
ad Axium amnem, eodemque nomine per quod Rhoediasrhoedias F2G. roed- A. rhod- r. rhed- v
fluit, Scydra, Eordaeaeordaea
S (coll. Liv. XXXIII 8,5). -deae H. heo- G. fordeae (-dea A.
-dreae D1) ll, Miezamieza d(?)B. mioza ll, Gordyniaegordyniae H. -diniae
AF2E2G. gorgydi- DF1. gorgidi- r.(1) Mela II 35. — (3) Sol. 9, 3. MCap. VI 655. mox in ora
Ichnae, fluvius Axius. ad hunc fine Dardanidardani Aav. tar- r,Treres,
Pieres Macedoniam accolunt. ab hoc amne Paeoniae gentes
Paraxiaeiparaxiaei (Sieglin)D2. parcaeaei
A. parocaei DF. -ocei rv. -oraei B e Strab. VII p. 326, Eordensesheordenses
REava.H. haeo- DF. -dens A.an Eordaeenses?, Almopialmopi AB.
hal- rv, Pelagones, Mygdonesmygdones Av. migd- F2R2. migno- r.
montes Rhodope, Scopius, Orbelusorbelus
AF2B. orobellus rv. dein praeiacentepraeiacentes A(?)S gremio
terrarum Arethusii, Antiochiensesantiochienses d(?)L.
-chidenses (cid- A) ll, Idomenenses, Doberi
doberi (deb- F) ll.H. -res B. -rienses v, Aestriensesaestrienses J. estr- ll. B. tr- v. aestraeenses H, Allantenses, Audaristensesaudari-
stenses B e Ptol. III 12,31. auta- A. ata-F2. ada- (-thenses DR) r.
anda- Ven.(J2), Moryllimorylli dB. -rhylli DF2. -rchiylli F1. -rhilli r, Garresci
garresci dD. -sti F2in ras. -stil a. -styl DR. -eti Av. -ety E.
garesci G, Lyncestaeluncaestae E2. lumc- E1. -ceste a. limcestae D.
-caestae F. licesthe R, Othryoneiothryonei B. -naei F2in ras. othrionei
AE2. onorhyonei DE1. -rhionei a. -ne R et liberi Amantiniamantini d(?)a3B.
mant- ll.v atque
Orestae, coloniae Bullidenses et Dienses, Xylopolitae, Scotusaei
scotusaei J coll.XXXI 17. -ssaei B(D). -sei A.
-tysaei DF. -tisei E1d. -tsei R. satysei a. -tisei E2 liberi, Heraclea Sinticasintica B.
scynt- v. syntiga A. sinthi- E2. scimthica a. scymthyca DF1R.
symthyga F2. cumthycha E1, Tymphaei, Toronaeicoronaei a3va.H.
(11) Mela II 35. — (13) Mela II 35. 34. 33.In ora sinus Macedonicamacedo-
nice a. -ci a3va.S oppidumoppidum Av(S). -da rH Chalastra et intus
Pilorospiloros a
(B ex Herod. VII 122) S. pyl- ll.D. phil- dT. -leros v, Lete medioque litoris flexuflexus
A(?)S Thessalonice liberae
condicionis — ad hanc a Dyrrhachio CCXLV —CCXLVA2in ras.F2S.CXIIIIrv. CCLXVII Brot.e Polyb. ap. Strab. VIIp. 323 12.13 dist.D2, Therme
in Thermaico sinu, oppida Dicaea, Palinandreapalinandrea
AJ. -ādera (padi- Ea) r. pydna, derra B, Scione,
promunturium Canastraeum, oppida Pallenepallene AB.
???pallenae F. phalene Rav. -nae r, Phlegra. qua
in regione montes Hypsizonushypsizonus (Tom. 2 p. 662)D2. -orus (ips- Ea) ll.v, Epytusepy-
tus E (Tom. 1 p. 702) J2. aepy- F1. aephy- F2. epitus ADav. epp-
R, Alcyonalcyon D (Tom. 2 p. 663) D2. acly- F. halcy- Rd. -one H.
algion AJ. alci- E. alti- a. alchione v, Elaeuomneelaeuomne AJ. eleuo-
DF1R. leuo- v. eleoo- Ead. leoo- H. aleu omnia F2,
oppida Nissosnissos
ll.v(D2). nyss- H. nysae coni. B. cissos Tom. 1 p. 701 e Strab. VIIp. 330,21 et Hesych., Phryxelonphryxelon AS. -leon v. phrixelon DFR.
-inaelon E. phinelon H. brygion eleon coni.B, Mendae et in Pallenensiin pallenensi
d(?) G. -llenses (-ses in R. -si a3) ll. hippalenses v. in pallenes P Isthmo
quondam Potidaeapotidea Ava.Bas. pho- E2. poetidaea F. -dea Da. -da E1.
petidea R, nunc Cassandrea colonia, Anthemus,
Olophyxusolophyxus (hol- B) Hex Herod. -pyxus (-pixus
AFa)ll, Mela II 34. 32. Sol. 9, 3. MCap. VI 655 med. —
(6-10) Mela II 32. 30. sinus Mecybernamecyberna EB. mecib- Aa3. metib- v. mecybernia F2.
-rnu rS. -rnaeus H, oppida Myscellamyscella F2Mela. myc- A. ysc- DF1R.
misc- (Holsten. ad StByz.210) S. fisc- Ea. physc- B. isc- v, Ampelos,
Torone, Siggossingos G. soggos v, Stolosstolos (M Pt p. 498b) D2. telos ll.D1. del. G.
tedes v, fretum, quo montem Athoathon dva.S Xerxes
Persarum rex continenti abscidit in longitudinemlongitudinē FRa. -ine rv passuum
MD. mons ipse a planitie excurrit in mariamare
va.J2.cfr. §97LXXV
passuum, ambitus radicis CL colligit. oppidum in cacumine
fuit Acrothoonacrothoon (-thon B) Bursian. cfr. Herod. VII 22.Scylax 66. Thuc. IV 109. Strabo VII p. 331,33. achroton (acrho- E)
DFREa. agrathon A. acroathon S coll. Mela II 32. acrathoon D; nunc sunt Vranopolis, Palaehoriumpalaehorium J. paleho- AR. palheo- (pha- F2) r. -laeorium H.
-laeotrium G. -rum v,
Thyssusthyssus a3B ex Herod. thyrsus (ty-
RE) ll.v, Cleonae, Apollonia, cuius incolae Macrobiimacrobii F2Rv. -obi AD. -ouii E2. -oui (acr- E1) r cognominantur
.(12) Mela II 30. —Sol. 9, 1. — (314, 3) MCap. VI 655 med. oppidum Casseracasera A. assera (Sieglin)D2. cfr. M Pt p. 514a faucesque alterae Isthmi,
Acanthus, Stagirasta-
gira AG. inistagyras R1a. inistha- r, Sithonesithone DFRH. sito- AG.
fitho- E. phytho- a, Heraclea et regio Mygdoniae
subiacens, in qua recedentes aa AE2v. in r mari Apollonia, Arethusaarethusa dv. ere- a. -thysa A. -chisa F2.
arhetusa R2. aerhe- F1. erhe- r.
in ora rursus Posidium et sinus cum oppido Cermoro,
Amphipolis liberum, gens Bisaltaebisaltae E2C. -te A. bite-
alte a. -taealte E1. -ltae r. dein Macedoniae terminus
amnis Strymonstrymo AS, ortus in Haemo. memorandum in
septemseptem (R.
-temilia A. VII milia E2. VIIF2in ras. VIIr) lacus (-uus ADF1E)
ll.v. saeptum lacum (Droysen opusc. I p. 52) D2 lacus eum fundi, priusquam derigatderigat A. dir- rv cursum.
(10) MCap. VI 655 init. Haec est Macedonia terrarum imperio potita quondam
, haec Asiam, Armeniam, Hiberiam, Albaniam, Cappadociam
, Syriam, Aegyptum, Taurum, Caucasum transgressa,
haec in Bactrisbactris AF2in ras.E2v. bet- r, Medismediis A2DF1R, Persis dominata toto oriente possesso
, haec etiam Indiaein-
diae E2v. -die A2F2o. -de r victrix per vestigia Liberi Patris
atque Herculis vagata. haec eademaedem DF1E est Macedonia, cuius
uno dieuno de
DF1E1a1 Paulus Aemilius imperator nosternoster om.o. inter a LXXII urbes
direptas vendidit. tantam differentiam sortis praestitere
duo homines!
Sol. 10, 1. MCap. VI 656. — (17) Sol. 10, 6. 7. (cfr. 9, 1). Thraciathrecia AJ. traec- F. tr???c-
R1. trac- R2a sequitur, inter validissimas Europae
gentes, in strategias L divisa. populorum eius, quos
nominare non pigeat, amnem Strymonem accolunt dextro
latere Denseletaedenselaetae A. -lete a. -saelaetae F. -te E et Maedimaedi FE(B)G(D2). medi rv(Dal.). cfr. §3 ad Bisaltasad bisaltas AF2H.
ab dis- r. bis- v usque supra dictos,38
laevolae??? F1. leueo E. -uaeo Da DigerriDigeri B Bessorumque multa nomina ad Mestummaestum AR. nest- dva. S. cfr. §42 et Sol. amnem
imaima AF2R2E2S.post montis pos.v. moli E1. oi DR1. I??? F1. i a Pangaeipangaei AC.
-gei F2in ras.R2E2v. paegiae D. pegei R1. peie E1a montis ambientem inter Haletoshaletos
ARJ. helae- F. hele- rv. ele- C, Diobessos
, Carbilesoscarbylesos A, inde Brigasbrigas ego ex Herod. VII 73. Strab. VIIp. 295.330,25. brisasll.v. brysas B. brygas (Sieglin) D2coll. Herod. V 145, Sapaeossapaeos B. saepeos A. saphaeos (-pheos E) rv, Odomantosodomantos (-tes
B) S. ado- ll. -tes v. Odrysarum
odrysorum F1R. odrisarum Aa. adr- E gens fundit Hebrum accolentibus Carbiletiscarbiletes A. cabyletis H, Pyrogerispyrogeris Av. pir- a. -gaeris r,
Drugeris, Caenicis, Hypsaltis, Benis, Corpiliscorpilis AF2Sol. S. -illis rv, Bottiaeisbotiaeis Aava.H,
Edonisedonis
AF2(R?)v. id- r.Sol. 10, 7. 8. MCap. VI 656. eodem sunt in tractu Sialetaesialetae (-te Ea) DF2in ras.EaD2. cfr. Dio Cass.LIV 34,6. M Pt p. 478a. sya- v. sta- ARJ. selletae B e Ptol. III11,6, Priantae, Dolongae
dolangae Dda. -ge A. -loncae B. (-longi Sol.), Thyni???yni F1.
thini Ea. tinni R. thyli A, Coelaletaecoelaletae D2coll. CIL III p. 857 eteph. epigr. IIp. 256. (Tac. ann. III 38. Val. Flacc. VI 81). caela- F.
cela- rv(J). coeletae H e Ptol.III 11,6. cel- B maiores Haemo, minores Rhodopae
subditisubditi
AF2(R?)v. -tis r. inter quos Hebrus amnis, oppidum sub Rhodoperosope DEa. -pae R. ???pe F1
Poneropolis antea, mox a conditore Philippopolis, nunc a
situ Trimontiumtrimon-
tium AR2C. -muntium F2. -mentium Ea. -memtium r dicta. Haemi excelsitas VI passuum subitur
. aversa eius et in Histrum devexa Moesimoesi
AG. mesi R1ava.C. maesi r, Getaegetae F2in ras.Rv. ete a. gaetae r,
Aediaedi AF2in ras.R2ED2. aodi rJ. aoti v. aorsi H, Scaugdaescaug-
dae ADF2J. ???ucdae F1. -gde R1. scaudae Ea. -de R2. gaudae
H. -gdae v Clariaequedariaeque Fa. -reaeq; A et sub iis Arraei Sarmatae,
quos Areatas vocant, Scythaeque et circa Ponti litora Moriseni
moriseni F2G. -ene A.
-enae v. -eniti ro Sitoniquesitoneque A. fistonique R. sithoniique
B (e Sol.), Orphei vatis genitores, optinent.Sol. 10, 23. — (14) Mela II 30. 29. — Sol. 10, 8. MCap. VI 657. ita finit
Hister a septentrione, ab ortu Pontus ac Propontis, a meridie
Aegaeum mare. cuius in ora a Strymonestrymone B. strim- (-nae A) F2A. strum- rv Apollonia,
Oesymaoesyma (d?)B. -sime a. -simna ADF. esi- R. caesi- E.
cesi- v, Neapolis, Datosdatos (B2) Hex Herod.IX 75. batos ll.v(J). pastos (B1)C. intus Philippi colonia—absunt
a Dyrrhachio CCCXXV—, Scotusascotussa H, Topirostopiros AJ. -ris B e Ptol. III 11, 7. dopiros
DR. -ppyros F. dipiros Ea. -pyros v civitasciuitas ll.v(S). om.C. Mestimesti RaS. mae- r. nesti v
amnis ostium, mons Pangaeus. Heraclea, Olynthos, Abdera
libera civitas. stagnum Bistonumbistonum R(?)v. bistho- r et gensingens o. oppidum
fuit Tiridatirida DH. iri- R. tyri- roMCap.v. tinda B e
St Byz., Diomedis equorum stabulis dirum; nunc sunt
DicaeaDicaeae H. -ceae v, Ismaronismaron v. his- AF2inras.
ris- r, locus Parthenionparthemon F1a. -enio A, Phalesinaphalesma FEa, Maronea,
prius Orthagureahortagurea
A. orta- F2Rdv. -raea r. -grea a. orthagorea (H)S dicta.Mela II 28. Sol. 10, 11. 7. MCap. VI 657. (656). Mela II 28. 27. 24. 25. mons Serriumserium
Ava.B, Zone, tum locus
DoriscumDoriscus va.J, X??? hominum capax — ita Xerxesxerses (ser- DF1) ll ibi dinumeravit
exercitum—, os Hebri, portus Stentorisstentoris
a3B. ten- ll.v, oppidum Aenosaenor Da. acnor E. enor o. -os va.B
liberumliberi
DEa. -r??? F1. om.o cum Polydori tumulo, Ciconumciconum AF2v. et conum R. et corum
(quo- F1) r. de mendo cfr. §72 quondam regio.
a Dorisco incurvatur ora ad Macron Tichostichos AB. -cos rv(iteminfra ll)CXIICXIIAD.CXXIIrv p., circa
quem locum fluvius Melas, a quo sinus appellatur. oppida
CypselaCypsella B, BisantheBisanthe B.
bis (uis A) ante ll.v, Macron Tichos, dictum quiaquia AE2B(S). qui rv. qua C a Propontide
ad Melanemmela-
nem B. meleam AF2in ras.R2. meeleam E. -lea r. an melana?
cfr. §49 sinum inter duo maria porrectus murusporrectis muris va.S
procurrentem excludit Cherronesum.Mela II 22. — (317,3-7) Sol. 10, 11. namquenamque ll.v(J). ia- H.an itemque? Thraciatracia Ea. traecia F. -iae A. tretia DR. threcia
J(passim) altero
latere a Pontico litorelitore AL. litt- E2v. libere r incipiens, ubi Hister amnis
inmergitur, vel pulcherrimas in eain ea AE2v.
ea F2. a r parteparie DF1E1a urbes habet,
Histropolin Milesiorum, Tomos, Callatimscallatim DFEava.B. calla-
tum A, quaeque Ra. que quae va.D antea Cer-
dist.ego batiscerbetis R. aceruetis va.J vocabatur, Heracleam. habuit et Bizonenbyzonen DF. buz- Ea. bosonien R terrae
hiatu raptamrapta
DE; nunc habet Dionysopolimdionysiopolim va.G. dyonis- FR. dionis- a. (D2cfrt CILIII n. 14416), Crunoncrunon ll.v(J). -nos B antea
dictam; adluitaluit A. all- va.Brot.
abl- r Zyraszyras ll.G(S). ziras adv(Dal.). tyras Crusius. cfr. §82 amnis. totum eum tractum Scythae
Aroteresarotheres AF2 cognominati tenuere. eorum oppida Aphrodisias,
Libistoslibistos E1v. -tus E2D. lybistos FR.
-tus A. libystos Da, Zygerezygere AS. zig- v. zycere E. zic- (-res
F2a) r, Rhocobaerhocobae AED. -be Dd. roco- F2(B)S. ???oco- F1.
rbocco- R. borco- C. broco- v, Eumenia, Parthenopolis, Gerania
, ubi Pygmaeorum gens fuisse proditur; Catizoscatizos AC(J). gat- FdRv.
gatt- a. caticos o. gat- r. cattuzos (B)H e St Byz. barbari
vocabantuocant
R(?)Sol.va.S. an uocitant?, creduntquecreduntque AF2R2ov. caed- F1E.
ced- (quae D) r a gruibus fugatos.Mela II 22. — (13) Mela II 23.— Agrippa fr. 14 R. in ora a
Dionysopolidionysopili AE2. donysoppole DE1. -ol F2.
-nisoppol a. -lie R. -nysioppol F1. cfr. v.2 est Odessushodessus A. odesus
(-ersus F2E2) r pannysis RD. -nnisis r. Milesiorum, flumen Pannysispanysis dJ. -sus H.
pamisus v, oppidum
Ereta, NaulochusEreta, Naulochus MGGm I p. 400b(Ptol.p. 463a).
treta (tetra A) naulocus (-cos a) ll. Tetranaulochus G. Terta,
Naul- B. mons Haemus, vasto iugo procumbens
in Pontum, oppidum habuit in vertice Aristaeumuerticem DFRE1a1;
nunc in ora Mesembria, Anchialumanchiaum DF1RE1a.
-ileum va.B, ubi Messa fuerat.
Astice regio habuit oppidum Anthium; nunc est Apollonia.
flumina Panisospanisos AB(S). -sas Ra. -sa vel -ssa v.
-nysas r, Iurasiuras AJ. risas Ea. riras r. ziras B, Tearustearus RaB
(ste- v). -aurus A. taearus DE. thae- F, Orosines; oppida Thynias,
Halmydesosalmydesos DF.
almid- AEa. salmydessos (B) G, Develtondeuelton d(?)a3B e Ptol.III 11,7.
-lcon (debe- F2) ll.v(D1) cum stagno, quod nunc Deultum
vocatur veteranorum, Phinopolisphynopolis Ava.B, iuxta quam Bosporosbosphoros
AF2E2. -rus va.Brot.(passim). -res r.
ab Histri ostio ad os Ponti passuum D??? aliiD. alii (ali DF1)DFRE1a.cfr. IV 78.DLIIAE2D1. DLVS.DLV alii dv fecere, Agrippa
LX adiecit; indeinde Av. dei- r ad murum supra dictum CL, ab eo43
Cherronesicherronesi AD2. -sus B. cerron (ceri-
tin R) est rvCXXVICXXVI AFav(S). -V rBrot..(4) Mela II 24. Sol. 10, 17. MCap. VI 657 med. Div. 13.
Dim. 11. Dic. 1, 14.—Sed a Bosporo sinus LasthenesLasthenes coni.Gyllius(H). cfr. GGm IIp. 48. 49. I p. 401b. casth- Radv. -thaenes
DFE. -tenis A. Leosthenes coni.B e St Byz.,
portus Senum et alter qui Mulierum cognominatur. promunturium
Chryseon Ceraschryseon ceras
(Salm. e Sol.) D. cfr. IX 50. crysoneaeras (cris- a) DEa. -naeeras R1.
-naeras R2. chrissoceras A. cryso???ceras F2. chryso- v, in quo oppidum Byzantium
liberae condicionis, antea Lygoslygos Aa3Sol.v. ligos F2R2E2. logos (long- E1)r dictum; abest a Dyrrhachio
DCCXI p.: tantum patet longitude terrarum inter Hadriaticum
mare et Propontidem.(8. 13.14) Mela II 24. — (9-11) Sol.
10, 18. amnes Bathyniasbathy-
nias AB. -thinias E2. bith- av. batinias E1. -nia r, Pidaras
pidaras
Av(D1). pyd- DFRC. byd- a. pyradas E. Adaras (Sieglin coll. Tom. 1 p. 702) D2 sive Athyrasathyras (aty- B)D2e St Byz. athidas AJ.
atydas F2R2. tydas r. tidas av. oppida Selymbria, Perinthus, latitudinelatitudinem A(itemv.16)
CC pedum continenti adnexa. intus Bizyebizye J. -ya B(H). bizie Ra. -zi A. -zia v. biti o. byziae DF.
-ia C. bytiae E1. -ti E2, arxara AE2o. ar??? R regum
Thraciae, a Tereia terei v e Sol.
atrei Ea. -raei r nefastonefasto crimine va.S invisa hirundinibus, regio Caenica
caelica D(F1)E1. cel-
Rava.B, colonia Flaviopolis, ubi antea Caela cela Ra. cocla A. zela va.Soppidum vocabatur
, et a Bizyebizie Ra.
-ziae DF. byziae E. -zyae A L??? p. Apros colonia, quae a Philippis
abest CLXXXVIIIICLXXXVIIIdva.S. at in ora amnis Erginus; oppidum
fuit Ganosganos
ll.v(H). gonos B. deseritur et Lysimachea iam in Cherroneso.
Sol. 10, 20. — (319, 1. 5) Mela II 27. 26.alius namque ibi Isthmos angustiasangustia F2dRE2B similessimilis FdRa.
-li est B eodem nomine
dist.S etet AE2R(?)v. et r pari latitudine inlustratinlustrant REava.S. duaeduas R2 urbes utrimqueutrumque A litora
hautaut F1Ra. quae haud B dissimilidesimili A mode tenuere, Pactyepactye (B)H. -thye
AR. -tiae F2G. -tie rv a Propontide, Cardia
a Melane sinu, haec ex facie loci nomine acceptoaccepto AF2in ras.v. -te Ra. -tae r, utraeque
conprehensae posteapostae DFE1a Lysimachea V??? p. a Longis Muris.
Cherronesos a Propontide habuit Tiristasintristasin A. tyri- va.H, Crithotencrithoten
B. -toten Aav. chri- r,
Cissam flumini Aegos adpositam; nunc habet a colonia
Apro XXIIXXXIIB p. Resisthonresiston F2B, ex adverso coloniaeapro—coloniae AF2E2v.om.r Parianaepharianae AF2in ras.va.B. parthanae
Rd. -ne Da.Sol. 10, 21. 22. MCap. VI 657 extr. 658. —(9) Mela II 25.
26. et
Hellespontus VII, ut diximusut diximus del. Voluit J, stadiis Europam ab Asia?
dividens, IIII inter se contrarias urbes habet, in Europa
Callipolim[calli???polim — et Seston, in Asiain asia AFEav. et in asia r(?)H Lampsaconlampsa-
con d(?)S. -cum v. lamsacon ll et Abydon. dein
promunturium Cherronesi Mastusiamastu[sia] om.Emastusia ASol.v. masth-
(na- R) r adversum Sigeo, cuiussigeo cuius G. sigaeo (-aco A) cuius AF2v. sige (-gae
DF. sage R) oculos ro
in fronte obliqua Cynossema—ita appellatur Hecubae
tumulus—, statio Achaeorum et turristurris et va.S, delubrum Protesilai
protesilai v e Sol.
-laei (-ssi- A) ll et in extrema Cherronesi fronte, quae vocatur Aeolium
, oppidum Elaeuselaeus E1C. claeus A. claeos F2. aleus Ra.
alaeus r. dein petenti Melanamelana (-nem- v) F2S. mal- A. mela DF1E. mala a1.
-lia a2. ma R sinum portus48
Coeloscoelos AF2v. om.r et Panhormus et supra dicta Cardia.
Sol. 10, 22.—(320, 1. 2) Div. 13. Dim. 11. Dic. 1, 13.Tertius Europae sinus ad hunc modum clauditur.
montes extra praedictos Thraciaethraeciae FR
(passim) Edonusedonus RB. -nos a. aed- FE. -nus AD, Gygemerosgygemeros
(ghy- A) AD. -moros (ghy- E2) F2E2v. gige- C. cohyge- D. coyge-
E1. co hic ge- a. cohymoros R. ???gemores F1,
Meritusmerithus A.
-tis E1a.om.R. Merisus (Tom. 2 p. 663)D2, Melamphyllosmelamphyllos AH.
-on B. -pyllus F2. -pylus F1. -pilus E. -llus rv. flumina in Hebrum cadentia Bargus
, Syrmussymus DFR. simus a. synus E1. suemus va.S. Macedoniae, Thraciae, Hellesponti longitudo estest AF2E2H.
ex a. et r.om.v
supra dicta; quidam DCCXX faciunt. latitude CCCLXXXIIIICCLXXXIIIFdRH. CL- a.CCCLXXXIIIv.
-XXXI Dic.46
estaest DE1. ??? F1. ast E2.(3-7) Sol. 11, 1. MCap. VI 658. —(13) Sol. 11, 30. Aegaeo mari nomen dedit scopulus inter Tenedumtenedum C(D2)
e Sol. et MCap. tenum Aov(H). taen- FE. cen- r
et Chium verius quam insula, Aexaex F1B.
et ex D. ea ex r. ete ex a. egaex o. ex eo v nomine a specie caprae,
quae itaita a a d T ova.G Graecis appellatur, repente e medio mari exiliens.
cernunt eum ab dextera parte Antandrumantandrum D2e Sol. et MCap. andrum ll.v navigantes ab
Achaia, dirum ac pestiferum. Aegaei pars Myrtoomyr-
too AB. mirt- F2E2. mit-r. myroo v datur.
appellatur ab insula parva, quae cernitur Macedoniam a
Geraestoa geraesto — 10 ma-
cedonicum om.R1a geraesto H. -resto Dav. a gresto A. argesto
F2. argre- E2. argere- E1. ???esto F1. maiore estu R2 petentibus haut procul Euboeae Carystocarysto
E2C. -risto AR2v. gyruso r. Romani
omnia haec maria duobus nominibus appellant, Macedonicum
quacumquequaecumque F1R. quodc- adva.H Macedoniam aut Thraciam attingit,
Graeciense qua Graeciam adluitadluit AF2S. all- E2ov. abl- r(passim). nam Graeci etgraecia
et AE2o Ionium
dividunt in Siculum ac Creticum ab insulis, item Icarium,
quod est inter Samum et Myconummyconum DFv. mic- ro. cetera nomina sinus
dedere quod diximus.
6 sqq.
(19) Mela II 110. — Homer. ??? 34. Callim. fr. 554 Schn. Et maria quidem gentesquegentesque AF2E2v.
-tes r. et gentes a in tertio Europae
sinu ad hunc modum se habent; insulae autem ex
adverse Thesprotiaethesprotiae corcyra Rd(?)C(S) a Buthroto XII p., eadem ab Acrocerauniis
L???, cum urbe eiusdem nominis Corcyra liberaeliberae Aa3v. -ra r civitatis
et oppido Cassiope temploque Cassicassisi E2. quassi D. -asi F1E1a lovisonis R1, XCVII in
longitudinem patens, Homero dicta Scheriacheria Aa et Phaeaciapheachia A. phacia Ea,
Callimacho etiam Drepane. circa eam aliquot, sed ad
Italiam vergens Othronosothronos (U 77) J e St Byz. otro- A. odro- F2. othoro-DF1R.
athoro- E1a1. thoro- a2v. toro- E2, ad Leucadiam Paxospaxos ego. cfr. v.13. -xoe
ll.v(H). -xae C, SubotaeSubotae ego. cfr. v.7. om.ll.v
duae, V??? discretae a Corcyra.(5-7) Sol. 11, 2. — MCap. VI 658 extr. — Mela
II 110. 111. nec procul ab iis ante Corcyram
Ericusa, Marathemarathe
G(H). -thae AF2E2. ramathe R. -te av(L). -thae r, Elaphusaelapusa R.
ael- F1. aecl- a, Malthacemalthace B. -cae AF2E2. -tace DRav. -cae r, Trachietrachie v. -cie (dr- F2) RaF2. -ciae r, Pythionia
pythionia H. pytio- Ev.
pytrio- R. pytyo- D. pyto- F. pitio- a. phithio- A, Ptychiabtychia R.
pticia Aa. pthichia va.B, Tarachietaracia AF2E2. -atie R. -aciae rva. C et a Phalacrophalacro Ce Strab. VIIp. 324 et Pt. III 13,9. -crio v. -ario ll.oSol.D1, Corcyrae promunturio
, scopulus in quem mutatam Vlixis navem a simili
specie fabula est. anteante ll.v. inter D1 Leucadiamleucadiam ll.v(D). -cimnam H.add. sibota (ub- d2T. syb- B. sibora v) inter leucadiam R2d2Tva.D autem et Aetoliamaetoliam ego. achaiam ll.v permultae
, quarum Teleboides eaedemqueeaedemque (quae v)
R(?)a3H. eadem quae r Taphiae ab incolisab incolis del.P
ante Leucadiamante leucadiam
del.D appellantur Taphiastaphias B1e Strab. X p. 456. taphiosis T. za- ll. taphiusa
B2e StByz. et Plin. XXXVI 150, Carnos, Oxiacarnos oxiae (-ia D) U 78.
arnoxia (-ie v)ll.v. oxiae B, Prin
oessaprinoessa G. -naessa (-nesse R) ll.
-maessa a. -messa v, ante Aetoliam Echinadesechinades Av. aeti- R. aechi- (-antes
E1) r Aegialia, Cotoniscotonis v. chot- AF2. coth- r, Thyatira
, Geoarisgeoaris Rav. gaeo-
(-ona- F2) r, Dionysiadionysia AF2E2v. -sio r, Cyrnus, Chalcis, Pinarapinara Av. -ria F2. pi-
rana DdTa. pyr- r, Nystrusnistrus F1Ra. -sdros F2. nystus dT. my-
va.D.
(12. 13) Mela II 110.ante easante eas F2v. aut (aunt E2) eas AE2. anteas r in alto Cephallaniacephalania Ad. -lenia va. S (item infra), Zacynthus, utraque libera,
Ithaca, Dulichium, Samesame AC. -mae E2.
-mo r. -mos v, Crocylecrocilea (-cylea B. -lea. a H) Eva.S. -lca DF.
-liea a. cycilea R. a Paxopaxho E. -xa R. -xos va.H Cephallaniachephalania DR.
chae- FE,
quondam Melaenamelena Aa. mael- DF dicta, XXAD.XIrv p. abest, circuitu patet XCIIILXXXXIIII a.
XLIIII dva. H.
Samesane F2E2 diruta a Romanis adhuc tamen oppida tria habet.
inter hanc et Achaiam cum oppido magnifica et fertilitate
praecipua Zacynthuszacinthus ll, aliquando appellata Hyrie, ahyrie a ego.
-rie Rav. -riae r Cephallaniae
meridianaa meridiana R(?)va. D parte XXV abest. mons Elatus ibi nobilis
;Mela II 110. ipsa circuitu colligit XXXVIXXXVIAF2v(S).
-Vr H. ab ea Ithaca XV distat
, in qua mons Neritus???nesitos F2. anelitus DF1. anhe- a. enclitus R; tota vero circuitu patet XXV.
ab eaea
AF2(R?)v. eo r Araxumaraxum Rv. arr- (arrh- A) r, Peloponnesi promunturium, XVXIIR(?)v a.D. ante hanc
in alto Asterisasteris Aav. ha- r, Proteprote AE2v. -ope r, ante Zacynthum XXXV in eurum
ventum Strophades duae, ab aliis Plotae dictae, ante Cephallaniam
Letoia, ante Pylum III Sphagiaesphagiae S.
-geae D. -giae et G. -gia et B. spa???hage A. spageta r. -ta et v, totidem ante
Messenenmessen (om. en — asin) DF1REa Oenussaeoenussae B. -usta Av.
noenusta F2in marg..Mela II 110. 111.— (13) Sol. 11, 2. — (323, 1) Mela II 109. in Asinaeoasineo AF2. eo DE. o a. eos F1R sinu trestres
F2in ras.B. thres Av. ther r Thyrides, in
Laconico Theganusatheganusa B(S)e Ptol. III14,45. Paus.IV 34,12. teg- G(J). theganissa (tegn- A. tegan-
A3D. -nisa v)ll, Cothoncothon v. -thnon ll, Cytheracythera cum AF2in ras.v.
cith- RE2. cythereum ad. cith- E1. -thaeraeum D cum oppidooppida DF1dE1a, antea
Porphyris appellata. haec sita est a Maleaemaleae AE2v. -lee F2. -le r promunturio
V??? passuum, ancipiti propter angustias ibi navium ambitu.
in Argolicoargolico F2RC.
-ca Av. arcolico r Pityusapityusa B. pitiussa Ea. pyti- DFR. pythi-
Av, Arinearine AE2D. irine da3v. sarynae F2. rine E1a. ryne D.
-nae F1R, Ephyre. contra Hermioniumhermionium Bas. hermo- Av(J). harmo- (barnio- R) r
agrum Tricarenustricarenus Leake (Morea 2 p. 465). triga- A. ripa- E2. typa-
Fa. tipa- rva.D, Aperopiaaperopia B e Paus. II 34,9. -ico R. eperopia.
A2F2. epir- A1va.H. epor- r, Colonis, Aristera, contra
Troezenium Calauriacalauria AB. caul- E2v. calabri r, L???L??? AF2v(D). I r.
D d(?) G distansdist. D Plateis, Belbinabelbina B e Scyl. 51. belli- ll.v, Lasia,
Baucidiasbaucidias
Av. -dios F2. baudacios DdE1a. -dacidias E2. abaudicios R.
???baudatios F1, Mela II 109. Agathem. V 25 p. 486. contra Epidaurum Cecryphaloscecryphalos B. cethi- v. crecyphalus AE2. cecy-
palos r, Pityonesospityonesos G. pytho- A. sytio- v. pithonessos F2in ras.
sityo- R. sithio- D. scinthio- EaVI aa ARv. ab r
continente. ab hac Aeginahac aegina
(caeg- A. ceg- R2) AF2R2E2v. ha ???egenia F1. haec aeginam DE1 liberae condicionis XVXVAS.XVIr H.XVIIv, cuius
XVIIIIXVIIIAS.XXva.H praenavigatiopraeter-
nauigatio G est; eadem autem a Piraeopiraoe A. pyraeo F2. pysaeo F1. piseo r Atheniensium
portu XXXXll.S.XXXH.XIIv abest, anteantea
F2. -teo F1a.om.A Oenoneoenone AE1B. eno- E2a. aeno- v. oenuno R.
obrone D. or- F vocitata. Spiraeo promunturio
obiacent Eleusaelaeusa F.
cleusa A, Adendrosdendros DFdava.H. thendos R, Craugiaecraugiae dG. -uciae
A. graugiae DFR2v. gau- R1. grauciae E2. -udiae E1a duae, Caeciae
icaeciae
E2. acae- DE1. ace- a. acęa- F duae, Selacosaselacosa ll.v(D). -chusa B; et a Cenchreiset a cenchreis ego. dacenchris DFEv. -cris a. -chrus AD. cen-
chreis R(?)G. Aspissaspis AF2va.BVIIVIIego. VII ll.v(D). uti S.
sunt G et in Megarico
sinu Methuridesmethurides E2G. -udires A. -thirides F2in ras.
-thrur- DRE. -trur- a. hetrur- vIIIIIIIIego. IIII ll.v, Aegila autem XV a Cytheracythara
E2va.B. chuth-A, eademque
a Cretae Phalasarnaphalasarna AF2B. pal- r. -serna v oppido XXV.
Mela II 112. Sol. 11, 4. 5. MCap. VI 659. cfr. Oros. I 2, 50. Dim. 10. Dic. 8, 2. Agathem. V 26 p. 486. Anon. fr. I 1 (GGm II p. 509).(7. 8) Mela II 112. Ipsa Cretacretae F1. -te DREa, altero latere ad austrum, altero ad
septentrionem versa, inter ortumortum AF2E2oSol.v. om.r occasumque porrigitur
centum urbium clara fama. Dosiades eam a Crete nympha
, Hesperidishesperidis AE2oSol.v. desper- R. -pyr- (hes- F2) F. -pir- r filia, Anaximander a regeCrete rege D2e Sol. et MCap. Curetum,
Philistides Mallotesmallotes et J. -tes B. cfr. ind. auct. moles ll. -etes vet Cratescraces R. cates E primuman primo? cfr. §67 Aëriam dictam,
deinde postea Curetimautem (proa) o; et Macaronmacaronneson Sol. nonnulli a temperie
caeli appellatam existimavere. latitudinelatitudinem eius DFEa nusquam L??? excedens
et circa mediam sui partem maxime patens longitudine
longitudinē
FdRaH implet CCLXX, circuitucircuitum HDLXXXVIIIIDL.XXXVIIII F2in ras.Rv. DI- D.
ID- Ea. L- A.DLXXXVIIIMCap., flectensque
se in Creticum pelagus ab ea dictum, qua longissima est,
ad orientem promunturium Samoniumsamonū R. samnium F2.
-mmonium va.D adversum Rhodo, ad
occidentem Criucriu v. chriu A. chiu r Metopon Cyrenas versus expellit.Sol. 11, 4. Mela II 113. oppida
eius insignia Phalasarnapalasarna
F1E2. -sam DRE1a, Elaeaelaea DB(S). elea r. etea H. cleav v, Cisamon, Pergamum, Cy-
dist. M Ptp. 567b.569adoneacydonia (D?)FS. tyd- (-am E2) Ea. cid- R. cydon B. cid- v, Minoiumminoum R2E2va.S inoium F. -otum DE1a. -oum R1 Apteronapterom A. -ro DF1R1E1a, Pantomatrium, Amphimalaamphimala v
(-alla B). amphom- ll. J. cfr. Ptol. III 15,5. Strabo X p. 475. St Byz., Rhithymna
rhithymna B. ri- ADF. -mma E. -thimna av. -thymnoc R, Panhormumpanormum (-myn DR) ll.v a.L, Cytaeumcytaeum H. -teum v. -tetum
(cit- E) ll, Apolloniaapollonia F2v. app- AE2. -llia E1a. apollia DF1.
-lloc R1. -llo R2, Matium, Heraclea,
Miletos, Ampelosampelos AG. -la rv, Hierapytnahierapytna B e
St Byz. -pygna A. -pyna D. -pina RE2. -picna v. hyerapigna F2.
-pina F1a. hiera E1, Lebenalebana F2. libena R, Hierapolis, et in
mediterraneo Gortynagortyna F2G.
-thyna A. -thina E2. cortyna DF1RC. -tina Eav, Phaestum, Gnosusgnosus AF2G.
-sum R2dv. cnosum r, Polyrrhenumpolyrrhenum D. -nium B. -yrhenum A.
-yrenum DF. -irenum Eav. -isenum R,
Myrina, Lycastoslycastos (lic- E2)
AE2D. -tus v. lic- r, Rhamnusrhamnus AF2E2v. ra- r, Lyctusluctus DF1E1a, Diumdyum A. drum F2in ras., AsiumAsus B e St Byz., Pyloros,
Rhytion, Elatosclatos AE2va.H, Pheraephaerae F2. phere a. phesc R. phaera F1. pharae B.
sphere v, Olopyxosolopyxos (hol- B) DE1. -pixos FR. olap- a. olyp- A. -pisos v. cfr. Mela, Lasoslasos ll. G. lappa B. laspha v, Eleuthernaeeleuthernae v.om.R. -ternae (-ne Da) r,
Therapnaetherapnae dv. therrapne DFa. terrhapnae E. terraphne R.
theramne A, Marathusa, Tylisostylisos S cum Hoeckio (Creta I p. 433). gylisos dTJ.
-liosos R. -lysos DFE1a. gytysos E2. gitisos A. gyt- D1. cylissos
H e Sol. cytinos B; et aliorum circiter LX oppidorum
memoria extat. montes Cadistuscadistus AH. -sthus (F2in ras.) r. -scus v, Idaeus,
Dictynnaeusdictynnaeus H e Sol. -tyneus DE. -tinaeus F. -neos A. -neus ava.B. dictheus R. -taeus B, Corycuscorycus B. crocus ll.v(J).Sol. 11, 6. MCap. VI 659 med. —Agrippa fr. 15 R.
cfr. Plin. V 32. ipsa abest promunturio suo, quod vocatur
Criucriu Av. chiu r Metopon, utu (pro ut) DF1. o Ea prodit Agrippa, a Cyrenarum promunturio
Phycunte CXXVCCXXVC(ex Eratosth. ap. Strab. Xp. 475). cfr. V 32, item Cadistolac. statuit MGGm Ip. 44bsupplens ab Astypalaea, Coryco coll. infra §71.... a Maleamalea AB. me-
laeo D. maeleo F1. -le F2. meleo rv Peloponnesi
LXXXLXXXAv(S). LXXV
EH. LXX r, a Carpathocarpatho R(?)C. -phato F2E2. -panto A. -pato rv insula promunturio Samoniosamoneo ll. -mmonio (-neo J) va.DLX in favonium ventum. haec inter ear et Rhodum interiacet
;(12 sqq.) Mela II 114. reliquaereliqua DEa circa eam ante Peloponnesum duae Corycoe
corycoe
(cho- A) AD. -cae D(B)S. -ce R2E. cory R1. coriae F1. -ice a.
-icae F2dG, totidem Mylae, et laterelatere v. -rnae AF2E2. om.r septentrionali dextra Cretam
habenti contra Cydoneamcidoneam R.
-eum A. cydoniam v a. J Leuce et duae Budroebudroe DETS. -oae FdVerc. (H). -dorae.
G. -drae A(?) v. -ditiae R, contra
Matiummatrium M Pt p. 566b Diadria AF2v.
dina E2. cia G, contra Itanum promunturium Onysiaonysia ll.D. onisia daH. -sa v leucae DE.
laeu- F. lauce A, Leuce,
contra Hierapytnamhierapyinam D. -ydram A. -piinam Ea.
-pignam F2in ras. -picnam v a.B Chryseachrysea ego e stad. 319 (MGGm Ip. 505). -sa C. crysa v. crusae A. crisaeu DFR. -seu Ea. (gryse;
cod. Melae), Gaudoscaudos Dal. e Mela II 114. eodemeadem DF1E1a tractu Ophiussa
, Butoabutoa (-tua R) ramnus ll.G(D). -toa aradus (P)HeStByz.
-to aranus dTv, Ramnus circumvectisque Criuchiu F2 Metopon trestres Av. tes r
Acusagorusacusagorus (agu- F) DRFJ2. -guros E. -gonus AD. Musa-
gorus (-ros B)S e Mela appellatae. ante Samoniumsamnium DFRE1. -miū a promunturium
Phocoephocoe
DRS. -ceo A. -caeo E2. -ce aH. -cae rv, Platiae, Syrnidessyrnides E1a. fyr- D.
sirnydes F1. -nides Rv. stir- AD. styr- E2. stirnydes F2, Naulochosnau-
machos B e Mela, Harmedonharmedon AD. arm- rv, Zephyre.
(6) Mela II 109. 111. cfr. Plin. II 206. — Agathem.
V 25 p. 486. — Sol. 7, 20. cfr. Plin. XI 76.At in Hellade, etiamnum in Aegaeo, Lichadeslichales R.
licades AE. lyc- ava.G, Scarphia
, Coresecorese AaD. -sae DFE1. -sa E2v(S).
carese R. -sa G, Phocasiaphocasia AF2E2v(D). -aria G. poeasia DR.
pea- E1a. paeasya F1 conpluresque aliae ex adverso Atticae
attices R. -ce a, sine oppidis et ideo ignobiles. sed contra Eleusina
clara Salamis. ante eam Psyttaliapsyttalia E2S.
psitt- A. psyit- DE1. Psy???t- Fv. psiit- Ra, aa om.DE1a1 Sunio vero Helene
V??? distans. dein Ceos ab ea totidem, quam nostri quidam
dixere Ceam, Graecigrecia a. graetia F1R et Hydrusamhidrusam AR. hydrussam dv a.D, avolsamabolsam E1. -sa DRa. a???sa F. auulsa G(cum sqq. iungens) Euboeaeeuboeae F2v. -oae AE2. -oleae DF1. -olee r.
quingentosquingentos
(-to A) ... stadio Aa. -tis .. .-diis da3va.S longa stadios fuit quondam, mox quattuor fere
partibus, quae ad Boeotiam vergebant, eodem mari devoratis
oppida habet reliqua Iulidaiulida Rdv.
tul- A. lul- r, Carthaeamcarthaeam L. -aea FE. -thea (char- R) DRa.
-eā a3. -eiam G. -eia v. catheam A; intercidere
Coresustoresus Ea, Poeeessapoeeessa
dB. poeessa R. -s???sa F. poeersa DEa. poessa A. ex hac profectam delicatioremdelicatiorem
AF2G. delectationis r. -oni B. -on v feminis
vestem auctor est Varro.
cfr. Plin. II 204.— Mela II 107. — Sol. 11, 24. MCap. VI 659 med. Agathem. l. l. Euboea, et ipsa avolsa Boeotiaeboetia et admodico
DREa, tam modico
interfluente Euripo, ut ponte iunganturiungantur AJ. -atur rv(D), ad meridiem promunturiis
duobus, Geraestogeraesto ad H.
-resto ad AC. -tro Ea. -raestro DF. -tre R ad Atticam vergente et ad
Hellespontum Caphereocaphareo dv a. S e MCap. (item infra), insignis, a septentrione Cenaeocenaeo REH. caeneo
ADFC. cen- av,
nusquam latitudinem ultraintra ADG. infra rv(D)XLCC R. XX.M
va.H. cfr. Mela et MCap. extendit, nusquam intra MM
contrahit, sed in longitudinem universae Boeotiae abab om.DF1RE1a Atticaattica F2E2v.
-ce Ra. -cae r
adat R. a F1. om.va.S Thessaliam usque praetenta in CL, circuitu vero CCCLXV.
Mela II 108. MCap. VI 659 extr. —(9. 11) Sol. 11, 15.abest ab Hellesponto parte Capherei CCXXV, urbibusurbibus AE2S.
-ibus clara v. -ium r quondam
Pyrrha, Porthmoportmo E2. -thmon A. -tamo va.B, Nesoneso RTB coll.Strab. -sso rv, Cerinthocerintho dv. -ito A. ceorintho a.
caeo- E. coeo- D. ???co F. coco- R, Oreo, Dio, Aedepsoaedepro DE1a. -esso AE2.
Aedae??? F1,
Oechaliaoechalia B. oeca- AE2. ???echa- Fv. uecha- DR.
uetha- E: ueta- a.praem. Ocha C cum B. oca codd. B. contra
AE2. Quondā F2suprascr., nunc Chalcide, cuius ex adverso in continentecontinente ego. -to F1. -ti rv
Aulis est, Geraestogeresto AC. -rasto rva.C(similiter infra), Eretria, Carystoeretria caristo (-rysto
v) AE2v. orithria caristo F2. orithrio F1. om.r, Oritanooritano AF2Rv.
-tario DE. -thario a.om.F1. Ochitano (Sieglin)D2. an oraculo
Orobitano? cfr. Strabo Xp. 445, Artemisio,
fonte Arethusaarethusa AF2in ras.E2v. ori-
thano a. oretano r, flumine Lelantolaelanto FE2. -teo E1. lelanteo DRa aquisque calidis quae Ellopiae
ello-
piae EH. hello- AB(D). etlo- (et elo- F2) r. elo- v. cfr. Strabo l.l. vocantur nobilis, notior tamen marmoremarmorea DF2d. -ria a Carystio.
antea vocitata est Chalcodontischalcodontis G(S). calcho-
AF2. chalcodotis REv(H). calcho- r. calce- a aut Macris, utut om.DF1E1a Dionysius
et Ephorus tradunt, ut Aristidesaristhides F. -tades a. -todes E1. -totides AE2, Macra, ut Callidemus,
Chalcis aere ibi primum reperto, ut Menaechmus, Abantias
aban-
tias Av. -thias r. -tis Strabo l. l., ut poetae vulgo, Asopisasopis v. -phis ll.
MCap. VI 660. Mela II 111. Sol. 11, 17. — Callim.
fr. 394 B. Extra eam in Myrtoo multae, sed maxime inlustres
Glauconnesos et Aegiliaaegilia (beg- v) G e Mela. -la S cum Meinekio ad StByz. 41,6.
aeglia DF1E. egl- R. ahegl- F2. aetheta A1. aeheta A2 et a promunturio Geraesto
circa Delum in orbem sitae, unde et nomen traxere, Cyclades
. prima earum Andrus cum oppido abest a Geraesto
X???, a Ceo XXXVIIIXXXVIIIAD. -VIIIIrv. ipsam Myrsilus Cauron, deinde
Antandronantandron Av. -adron r cognominatam tradit, Callimachus Lasiamlasiam AG. lass- rv, alii
Nonagriam, Hydrusam, Epagrimepagim F2. -acim DF1d. -acam R.
-acan a; patet circuitu LXXXXIIIXCIIIa.XC . VIF2RH.XC???F1. XC . IVD.
ab eadem Andro passus mille et a Delo XV Tenos cum
oppido in XV porrecta, quam propter aquarum abundantiam
Aristoteles Hydrusamhy-
drumsam F1RE1. -samau D. -samū a appellatam ait, aliqui Ophiusam
. ceterae Myconus cum monte Dimastodimasto Av. dym- r a Delo XVXV .praepes (prepes E2) AE2,
Siphnus,Mela II 111. — Sol. 11, 18. anteantea FRa Meropiamoropia R.
ero- Ava.B et Acis appellata, circuitucircuitus FaXXVIII,
Seriphus XV Prepesinthusprepesinthus H. praep- v. -tus
AE. praefe- a. praepaesinthus F. praephes- D. -ssirthus R, Cythnoscythnos B e Ptol. et Strab. X p. 485. cyanos A. citanos DRv. -nosi
(cyt- a) F1dEa. giaros F2 ipsaque longe clarissima
et Cycladum media ac templo Apollinis et mercatu
celebrata Delosdolos E1. delo AF2, quae diu fluctuata, ut proditur, sola motum
terrae non sensit ad M. Varronis aetatem; Mucianus
prodidit bis concussam. hanc Aristoteles ita appellatam
tradittradit
AS. -didit rD1. prodidit v(J), quoniam repente apparuerit enata, Aglaosthenesaglaosthenes Reinesius. cfr. ind. auct. aeglostenes (egl- A) ll.va. S Cynthiam
, alii Ortygiamartigyam D. ortigiam r, Asteriam, Lagiam, Chlamydiamchlamydiam B e St Byz. cheran muidian A. cerani mydyan DEa.
-any midyam R. caeran (-ani F1) midiam F. cerani (cerham v)
mydiam dv. Geraniam Chlamydiam D, Cynethum
cynethum v(D). -thym D.
-tum AF2R. -t??? F1. cinethym E1. -thim a. -tu E2. cynaethum
d(?)H. cynthum S, Pyrpylenpyrpylen A (Solini codd.SP). -pilen v.
-lon R. -polon B. pirpylen DF. -pilen Ea igne ibi primum reperto. cingitur V??? passuum,
adsurgit Cynthiocynthyo Da. cin- R. chithio A. cyntho va.Brot. monte.Mela II 111. — (4-7) Sol. 11, 26. 28. proxima ei Rhenerhere-
nae A. -ne va.B, quam Anticlides
anticlites DFR.quae sequuntur usque ad V 34
cubitorum altitudi, traiecta inDFREaleguntur II 187 post Ana-
xima, inDdesunt usque ad §70 Celadusamaceladusā a. acellatusam R.om.E1 uoca???t F.om.E1 vocat, item Artemitenartem itē F2in ras.R. -min H. -miten
item J. artē ut a. artem... E1, Celadinenceladinen J coll. Hom. II 183.γ70.
-die F2in ras. -dye A. caeladi R. -dye E2. -dy E1. cycladas a1.
-dys a2. Callidemus S. Hellanicus H. -adius v. Syros,
quam circuitu patere XX prodiderunt veteres, Mucianus
CLX, Olearosolearos F2D2.
-rus rv(S). oliaros B, Parosparos AF2v. -rus rD1 cum oppido, ab Delo XXXVIII, marmore
nobilis, quam primo Plateanplatean (-am
F1v) ll.H. pactiam B e St Byz., postea Minoidaminoidā FREa.cfr. Sol. vocarunt.
ab ea VIIVII.D Eadv.VITO R.VIIAF2cum ras.. D Naxus, a Delo XVIII, cum oppido, quam
Strongylen, deinde Diandian F2v. -am
AD. adian r, mox Dionysiada a vinearum fertilitate
, alii Siciliam minorem aut Callipolim appellarunt.
patet circuitu LXXV p. dimidioque maior est quam Parus.
MCap. VI 660 med. — Mela II 109. 111. — (13) Sol. 11, 30. (23, 16). Et hactenus quidemquidam A Cycladas servant, ceteras
quae secuntur Sporadas. sunt autem Helenehellenae A. -na va.C.
elline Fda. ęll- R. mell- (-ene E2) E, Phacusaphacussa (P) H. phocusa ll.v,
Nicasianicasia H e Suida. aec- A. uaec- F2. hec- a. -aria v.
haec asia r. phaec- G, Schinusa, Pholegandrospolegandros R. -grandus F1E1a. pho-
legrados A. po- F2va.B et a Naxo XXXVIIIXXXIIIIR.XXVIId.XVIIva.H p.
Icaros, quae nomen mari dedit, tantundem ipsa in longitudinem
patens, cum oppidis duobus tertio amisso, antea
vocitata Doliche et Macris et Ichthyusaichthyoessa B ex Athenaeo. icthysusa F1Eav. icthis- d. hictis-
R. ithacusa F2. iecthiusia A. sita est ab exortu
solstitiali Deli L???L??? om.Ea. Ī F1. LIIBrot. eademque aaom.FRE1a Samo XXXV, inter Euboeam
et Andrum X???XXAF2 passuum fretofretum G, ab eaab ea AF2dE2v. aba E1a. ab???F1.
ama R Geraestumcentum (C FEa) duodecim milia quingenta (-torum FR.
-ti G. quinquaginta v) passuū (-ssū FR) ll.va.SCXII D
passuum.MCap. VI 660 med. — Mela II 111. — Callim. fr. 395 B. nec deinde servariseruari AF2v.
se ser- R. reser- r potest ordo; acervatim ergo
ponentur reliquae. Scyros, los a Naxonaxo F2dv. -xu A. na (sub ras.) F1.
sanxo rXVIIIXVIII ll.S. XXIIII G. XIIII v, Homeri sepulchro
veneranda, longitudinelongitudinis FREava.SXXIIXXV F2va.D. XX E2, antea Phoenice appellata
, Odiaodia ll..C. -io a. odua v. Dia
coni.B, Oletandrosoletandros AS. let- v. olentrandos (lent- F2) r. Telan-
dros coni.B. Gyaragiara FdRa. gyaros va.S. cfr. VIII 104 cum oppido, circuitu XVXV??? AE2D.XIIv.XXVr p.p.G. om.AD1. prope (probe R) r (praem. pass. v),
abest abab om.A Andro LXII, ab ea Syrnos LXXX, Cynethuscynethus v(D). -tus (cin- Ra) ll. -thusa C.
-naethus d(?)H, Telos
unguento nobilis, a Callimacho Agathusaacathusa A. gath- R1. agathussa dC appellata, Don
usado-
nusa H. -nysa (-nisa R) ll.v. dyonisa a,Mela II 111. — (10 sqq.) Sol. 11, 32. — Callim. fr. 396 B.
Mela II 106. 111. Patmuspathmus AFa. -mos
R2va.C. -timus R1 circuitu XXX, Corassiaecorassiae B e Strab. X p. 488. carusse AR.
-usae FE. -se a. -sa v. (corseae V 135), Lebinthus, Gyrusgy???rus Av(D). girus E2.
gerus rJ. leros B,
Cinara, Sicinussycinus (sicynos RB) va.H quae antea Oenoeoenoe B.
oenoc ll. aenos v, Heracliaheraclia (B)D. -chia REa. horachia F. ara- A.
hieracia H. heratia v quae Onus,
CasosOnus Casos (onos charos F2)—
10 quae
om.F1dE1a quae Astrabe, Cimolos quae EchinusaAechinus??? F1. echynuse a.om.E, Melos cum
oppido, quam Aristides Mimblidamim-
blida AFEv(J). -lius a. nimlida R. membl- S. bybl- B appellat, Aristoteles
Zephyriam, Callimachus Mimallidamemallida Sol., Heraclides Siphinsiphin ARS. -pin da. syphin F2E2. -pin F1.
-pina E1. siphnum v
et Acytanacytan D. -ton B e St Byz. acita
RE1a. -tia AE2. -tiam v. acida F2in ras.; haec insularum rotundissima est. Buporthmosbuporthmos J e coni.S.
buport AFE. -re a. bupost d. post Rv,
Machiamachia F2E2v. m???hacia A. miachia F1E1a. nicachia R2.
mica R1, Hyperehypere G. -rae E2. -raei FE1. hip- R. -re v. yper et A.
yparci a, quondam Patage, ut alii, Platage, nunc
Amorgos, Polyaegaspolyaegas FJ. -gos B. -yegas a. poliae- AEv.
pylie- R, Sapylesapyle (-lę F) ll.J. phyle C. Staphyle coni.D2, Thera, cum primum emersit,
Calliste dicta. ex ea avolsa postea Therasia, atque inter
duas enata mox Automate, eadem Hiera, et in nostro aevo
Thiathia B. cfr. II 202. tia (eras.R2) ll. om.v iuxta easdemeandem B enatahenata R.
hiera nata D. -ra enata FdE. -renata a. -ram nata B. distat Ios a Thera XXV p.
secuntur Lealeua
AF2E2, Ascania, Anapheanaphe ADB. canaphe R. -phae F. -nephe Ea, Hippuriship-
puris AF2B. -rus (ipp- v) F1R2E2v. -ras R1. phippurus DE1a.add. hypurias A. -rtas E. yp- a. hipurias (-ias in ras.) F2. -rtus R.
tas D.del.H hippurissusa B. -rthusa v.Mela II 114. 111. 114. —(10) Sol. 11, 32. (23, 16).
— (332, 4) MCap. VI 660. Oros. I 2, 51. Dim. 7. Astypalaeaastypalaea Bas. -lea A.
astip- Rv. -typhalea r, liberae
civitatis, circuituscircuitu va.SLXXXVIIILXXXVIIII DFRE1aH, abest a Cadistocadisto v(H). -sco G. sisto ll. cfr. §60 Cretae
CXXV, ab ea Platea LX, unde Caminiacaminia v(S). cha-
DFRE. camynyta A. camina GXXXVIII, Azibintha
aiohantho DR. aioan- Ea.
???ntha F1, Lamselamse AdD. -mre DEa. lanise F2in ras.R(?)v.an lampse? cfr. V 134, Atragiaatragia AF2Rv(J). tra- B1StByz. agia
D. atraia r. tragaea S cum B2, Pharmacusa, Thetaediathetaedia AD. taethe-DR. tethe-
(tet in ras.) F2 taete- a. taeche- E1. teche- E2dv, Chalciachalcis MelaII 111, Calymna
calymna v(S). -nia R. -nia R. -lumna AE2. -nia r.
-lydna B, in qua oppidum, Coos, Eulimnaeulimna AD. eol- r. et olymna G. calymnae B.
-na H. cfr. V 133, a qua Carpathum,
quae nomen Carpathio mari dedit, XXV. inde Rhoduminde rhodun AF2v. inter ho- r
Africoafrico AE2V. -cū r vento L???, a Carpatho Casumcassum AE2va.BVII, a Casoa casso AE2va.B.
accaso DF1. acasu E1. occ- a Samoniumsammonium va.G(H).cfr. §58.61,
Cretae promunturium, XXX. in Euripoeuripo F2E2v. eori- A. euro E1. -rupo D. -ropo F1.
-ropa Ra autem Euboico
primoprimnū DF1Ra.om.E1 fere introitu Petaliaepetiliae R2 IIII insulae et in exitu Atalante
. Cyclades et Sporades ab oriente litoribus Icariisicariis (-ris F2)
FE2v. iaca- A. sica- DE1. sicha- R. sycar' a. Caricis D2
Asiae, ab occidente Myrtois Atticae, a septentrione Aegaeo
p. (pro p) Ea.om.va.G mari, a meridie Cretico et Carpathio inclusae per DCCCC Rva.H. septuaginta MCap.
in longitudinem et perin—per CCAdTfzCap.v(H). om.r(R?)GCC in latitudinemlatitudinem dTfzCap.v(H). longi- ll.G iacent.
Mela II 106.Pagasicus sinus ante se habet Euthiameuthiam A2F1dR2S.om.A1. eutiam
R1. -thiciam F2. -thyam r, Cicynethumcicynethum L. -tum B. et???cunetum
A. et cyn- Ea. -neū DF. & cinetum Rv. de mendo cfr. §43,
Scyrum supra dictam, sed Cycladum et Sporadum extimam,69
Gerontiam, Scandiramscandiram ll.J. -driam a. -dilam H. scadiram v, Thermaeus Iresiamiresiam F2S.
irrhe- v. irae- A. iresias R. -si a. -sia r, Solymniamsolimniam RaG,
Eudemiameuthemiam A, Neam, quae Minervae sacra est, Athos ante se
IIIIIIIIF2, Peparethumpeparethum B. par- v. pepar???he-
tum A. peraretum DF1Ra. p.???ar- F2. petrar- E2. -arum E1 cum oppido, quondam Euoenoneuoenum H cum Bocharto(geogr. Sacra p. 400). euonon (aeu-DF1E)
ll. -num v dictam,
novem milia, Sciathumschiatum A. scyathum Dva.B. -tum EaXV, Imbrum cum oppido LXXXVIIILXXXVII DFREa.
eadem abest a Mastusiaa mastusia Av. amatu- F2. a ma???sia
F1. a mas???uisia D. imas uisia Ea. amesiusia R2. aesiu- R1 Cherronesicherronesi v. -nes A. acerronesi rXXIIXXIIDF1RED. XII a.XXVF2H(J2). LXXII A. LXXV v p., ipsa circuiturcircuitur AF1dR. -it F2.
-itus rD. -itu vLXIILXII.D AD.LXIIrS.LXXIIv. D; perfunditur amne Ilissoelisso A.
iliso D. ill- Eava.B.Mela II 106. Sol. 11, 33. (Isid. or. XIV 8, 10). — Callim. fr. 397 B. ab ea Lemnos XXII,
quae ab Atho LXXXVIIXXXXVII M Pt p. 524b; circuitu patet CXVCXV.D AD.CXII.D DF1aH. CXII.oo R. C??????I???.D F2. CXI.D E. XXII.D v D p.p. om.DEa, oppida
habet Hephaestiamhephaestiam d(?)L. eph- v. hebesthi- DR. hebde- F1.
ebde- F2. ephessitiam A. -iciam E. bestiam a et Myrinam, in cuiuseius A forum solstitio
Athos eiaculatur umbramum-
bram Av. -ra r. ab ea Thasosthoso A libera VIX??? R. V??? va.S p.p. om.ADE(?)D,
olim Aëriaaeria F2B. eria Av. elaria R. aeraria r. aria eraria a vel Aethriaaethria B.
aedria A. aetria DFE. etr- Rav dicta. inde Abdera continentis
XXIIXXII.D??? R, Athos LXIILXII.D DF1E1aH(D). LXII AF2v(S). LXXII.D R.XII.D E2.D, tantundem insula Samothracesamothrace
F2S. -ce quae v. -traque A. -moathrace DF1E. -matrace R libera
ante Hebrum, ab Imbro XXXII, a Lemno XXII.D p., a
Thraciae ora XXXVIIIa thraciae (artha- AF2) — XXXV AF2G.om.r v; circuiturcircuitur A.XXXV, attollitur-tus F2D. -tu G monte
Saocesaio vel sao coni.B X??? p. altitudinisaltitudinis uel om.A, vel inportuosissimainportuosissima F2fdTH. port- Av. inproprios- (-ors-R) r omnium. Callimachus
eam antiquo nomine Dardaniam vocat.(9) MCap. VI 660 extr. — Mela II 106. inter
Cherronesum et Samothracensamothracen F2v. -thacen r, utrimque fere XV, Halonesoshalonosos R. alonesos DF1E.
alan- F2,
ultra Gethone, Lamponia, Alopeconnesus haudaut DF1R. ac Ea procula
Coelochoelo DREa, Cherronesi portu, et quaedam ignobiles. desertis
quoque reddantur in hoc sinu quarum modo inveniri potuere
nomina: Avesticosauesticos AD. dest- Rv. desth- F2E2. -ico r, Sarnosfarnos (ca- R) ll.Verc.(S). la- C. ia- v, Cissyroscissyros D. cyss- DFEa. -iros v. chy-
syros R. cisuros A, Charbrusa,
Calathusa, Scylliascillia A. schilia R. scylla va.J, Dialeon, Dictaea, Melanthia, Dracanondracanon (dlac- D1 adriac- F2in ras.) ll.J.
-conon dTB,
Arconesosarconesos B. harro- A. arro- E2v. -nessos
F2in ras. -nes r, Diethusa, Ascaposaschapos A. scapos v a.D(J2), Capheriscaperis R1Ea.
-res DFR2, Mesatemesathe A. -tae DFE, Aeantionaeantion AG. -tiron DFE.
-trion av. acantiros R,
Pateronnesos, Pateriapatheria DF1Ea, Calathe, Neriphusneriphus AF2v.
-pus r, Pelendospelondos F. polen- dva.D.
cfr. Mela I 6-8.Sol. 12, 1. 2. MCap. VI 661. Quartus e magnis Europae sinus ab Hellesponto
incipiens Maeotis ostio finitur. sed totiustotius Av. po- ro Ponti forma
breviter conplectenda est, ut facilius partesparte F1dRa noscantur.
vastum mare, praeiacens Asiae et ab Europaeuropae do.
eor- R porrecto
Cherronesi litore expulsum, angusto meatu inrumpit in
terras, VII stadiorum, ut dictum est, intervallo Europam49
auferens Asiae. primas angustias Hellespontum vocant;
hac Xerxesxerses AEava.C(item infra) Persarum rex constrato inin del.F2 navibusrex — nauibus om.A ponterex ponte F2ponte AE2ov. om.r duxit
exercitum. porrigitur deinde tenuistenuisse A.om.o Euripus LXXXVI spatio
ad Priapum urbem Asiae, quaqua AF2Rv(S). quam r o Brot. Magnus Alexander transcendit
.Sol. 12, 2. cfr. Plin. V 150. IX 51. — MCap. VI 662. — (31) Mela I 102. (cfr. Plin. infra § 86). Strabo II p. 125. Ammian. XXII 8, 10. inde exspatiatur aequor rursusqueque om.o in artum coit.
laxitas Propontis appellaturappellatur AF2v. -antur ro, angustiae Thracius Bosporus,
latitudinelatitudine Av. -nis ro quingentorum passuum, qua Darius pater Xerxis
copias ponte transvexittrauexit A. totatot DF1E1a ab Hellesponto longitudo
CCXXXIXCCXXXLX A. CCXXX R. dein vastum mareuastatum mare A (hic deficiens) Pontus Euxinuseuxinus F2dv. eunixus r, qui quondam
Axenus, longe refugientes occupat terras magnoque
litorum flexu retro curvatus in cornua ab iis utrimque
porrigitur, ut sitsit E2v.om.r planeplane sit F2 arcus Scythicisythici a. scyticy F2. -chy R.
sytichy F1E forma. medio flexu
iungitur ostio Maeotiimaeotis F2dT.cfr. §75. -ici va.H lacus. Cimmerius Bosporus id os
vocatur, IIIIIconi. B e Polyb. quingentorum passuumquingentorum passuum ego.cfr. supra v. 13. -tos
(-testos R) passus ll.D. D p. Tv. L p. d latitudine.MCap. VI 662. Polyb. XXXIV 15, 5 Hultsch. Nepos
fr. 55 H. — cfr. Agathem. III 11 p. 474. Ammian. l. l. Anon
peripl. P. Eux. (GGm I p. 423). Eratosth. ap. Plin. V 47 et VI 3.
— Agrippa fr. 16 R. at inter
duos Bosporos Thracium et Cimmeriumcimerium F2codd. MCap. cibe- a. cybe- r derectoderecto F1R1. decreto a. directo rv cursu, ut
auctor est Polybiuspolibius F2Ven. -brius F1. polepius r, D??? intersunt. circuiluscircuitus MCap.D2.
-tu ll.v vero totius
Ponti viciens semel L,semel L ut B e MCap. m??? uelud R. semel ut r v(D1).
cfr. seqq. ut auctor est Varro etet ll.v. ut coni.P fere veteresueteres v. -res semel L dTP. -res
Semei.i. DEa. -mei R. -res ut F2in ras..
Nepos Cornelius CCCL adicit, Artemidorus vicies
noviesnouies F2dTv.
semel ut (et a) nouies (-uē???R2) r. semel et D decemdecem Ev.
-cim r novemnoue??? R1. -uies R2 milia facit, Agrippa |XXVI||XXV| (Partsch) D2philol.XLIVp. 694.XXIIIll.vXL,
Mucianus |XXIIII| XXV. simili modo de Europae latere
mensuram alii |XIIII||XIIII| v.XXIIIIF2in ras.E2. XXIIII r.LXXVIIIILXXVIIII E2D. -VIII. D G. -VIII v. alii LXXVIII F2in ras. LXX
(om. VIIII — alii XI) r determinavere, alii |XI|alii |XI| E2D. om.F2. alii undecies LXX
(LXXII G) v.
M. Varro ad hunc modum metitur:MCap. VI 662. Agrippa fr. 17 R. ab ostio Ponti Apolloniam
CLXXXVII.DCLXXXXII. D D p., Callatim tantundem, ad ostium
Histri CXXV, ad Borysthenemboristhaenē F. -taenem
(ori- R1) R. -tahenem E. -t...em DCCL, Cherronesum Heracleotarum
oppidum CCCLXXVCCLXXV D p., adan (pro
ad) EaPanticapaeumpanticapaeum v. nant- a. ant- (-penum E)r, quod
aliqui Bosporum vocant, extremum in Europae ora, CCXII.D,
quae summa efficit |XIIII|XIIIIR. XXXVIIXXVII.D DE.D. Agrippa a Byzantio
ad flumen Histrum DLX, inde Panticapaeum DCXXXVIIIDCXXXVIII D2l.l -XXXV in ll. in del.F2H.
-XXX. inde v.
lacus ipse Maeotismeotis DF. mutis Ea, Tanain amnem ex Ripaeisripheis F2a. -haeis
va.S montibus
defluentem accipiens, novissimum inter Europam Asiamque
finem, |XIIII|. VI circuitu patere traditur, ab aliis |XI|. XXV.
ab ostio eius ad Tanais ostium derectoderecto F1R. dir- rv. cfr. §77 cursu CCLXXVCCLXXV (U ann.Heidelb.LX p. 214) D2coll. II 245. CCCLXXV DFRav(S). -XXXV EH
esse constat. accolae sinus eius in mentione Thraciae44
dicti sunt Histropolin usque. inde ostia Histri.
45
Sol. 13, 1. MCap. VI 662 extr. Mela II 98. cfr. Ammian.
XXII 8, 44. 45.Ortus hic in Germania iugis montis Abnouaeabnouae ll.D. -obae F2B. noue o ex adverso
Rauricifaurici D1F2Rao.
(Rauracos Sol. et Amm.) Galliae oppidi, multis ultra Alpes milibus
ac per innumeras lapsus gentes Danuvidannui D. danubii F2aova.S nomine, inmenso
aquarum auctu et unde primum Illyricum adluit Hister
appellatusappellatur F1REaova.Bas., LX amnibus receptis, medio ferme eorum nu-
VI o. septem Sol.cfr. StraboVII p. 305mero navigabili, in Pontum vastis sex fluminibus evolvitur.
primum ostium Peuces, mox ipsa Peucemox ipsa peuce F2E2v.om.r. del.voluit J2 insula, in quain qua (quo a) ll.v(D). a qua Bas.
proximus alveuspost alueus lac.indic.D,suppl. Sacer Ul.l. (sed cfr. Strabo l.l. Ptol. III 10,2) appellatusappellatur az.locus adhue corruptsXIX p. magna palude sorbetursorbetur F2in ras.dv. s exoritur a. sor- r.
or- z.
ex eodem alveo et super Histropolim lacus gignitur LXIII
passuum ambitu; Halmyrinhalmyrin G. al- DF. almirin r. hal- v vocant. secundum ostium
Naracustomanara-
custom R1a. -ton R2E. -us???F1 appellatur, tertiumtertius DR Calonscalon E. colon a Stomaistoma FE iuxta insulam
Sarmaticam, quartum Pseudostomonpseudostoma va.H(D2) e Sol. sed cfr. Ptol.l.l. etet DFRav(S). et in EH. dein D1. exin Haupt(Herm. V p. 186)D2 insula Conopon
Diabasis, postea Borion Stomaborionstoma DFEaD. boreonst- R. boreost- C. boriost- v et Psilon Stomapsilon stoma S. cfr. Momms. ad Sol. spilonst- codd. Sol. (Dic.)
spironst- F2. -reonst- (-tom R1. -tomon R2) rD. -reost- v. ste-
nonst- coni. B ex Amm.. singula
autem ora sunt tantasunt tanta Eao. ta- su- rv, ut prodatur in XLLX
milia o passuum longitudinis
vinci mare dulcemque intellegi haustum.
MCap. VI 663. — (3) Mela II 2. — Sol. 20, 2. Ab eo inin F2E2v. om.r plenum quidem omnesomne Dd. -nē E1a Scytharum
suntsunt om.FEa gentes, varieuarie a. -iae ll.v tamen litorilitori F2dv(J). -riae
DF1. -riac E1. -ri ad E2. -rae R2. -re a. -ra R2S adposita tenuere, alias
Getae, Dacidaci
F2E2R(?)v. da r Romanisromanis R2E2v. -ni r dicti, alias Sarmatae, Graecis Sauromatae
, eorumque Hamaxobiihamaxobii B.
am- ll aut Aorsicorsi F2va.B, alias Scythae degeneres
et a servis orti autorti ut F2 Trogodytaetroglodytae va.S(semper), mox Alani et
Rhoxolanirhoxolani (B)D. throx- DE2. trox- FE1. throxal- Ra.
rhox- C. tox- v; superiora autem inter Danuvium et Hercyniumhercynium C. hyrcin- Dav. hircin- (-chin- R)r
saltum usque ad Pannonicapannonica (pano- F1) Fv. -cam (pano- DE1) r hiberna Carnunti Germanorumque
ibi confinium, campos et plana Iazyges Sarmatae,
montes vero et saltus pulsi ab iis Daci ad Pathissumpathis-
sum Rav. -ssim r. Parthiscum U l.l.p. 215 coll. Amm.XVII 13,4.Ptol. III 7,2 amnem
,Agrippa fr. 18 R. MCap. VI 663. Div. 14. Dim. 8. Dic. 1,17. a MaroMoro va.H, sivesiue is G Duria estabest F2E2 a Suebissuerbis R1.
sueuis dava.D. cfr. § 100. II 170 regnoque Vanniano 81
dirimens eoseos F2v. o es r, aversaauersa
G(S). abersa F2in ras.E2. auerba r. aduersa L Basternaebasternae B.
(abst- v). -naei (auast- F2) DFRaD2. aliasternei E.cfr. §100 tenent aliique inde Germani
. Agrippa totum eum tractum ab Histro ad oceanum
bis adbis ad (a F1) ll.v(D1). bis F2MCap. Dic.S. ad bis Salmant. decies centenumcentenum J. -tum ll.v(D). -tena H milium passuum in longitudinem
, quattuorquattuor ll.v(H).om.MCap. quantum G. quattuordecim M Pt p. 410b milibusmilibus om.Dic.S minusminus F2E2Salmant.(P)G. et H. om.rv(S)CCCCCCCCego
quadringentis ll.v(D). -tum J. CCCC milibus Dic. -lium S in latitudinem, ad
flumen Vistlamuistlam (Letronne) S. -tulam B. uistiam F2d. -tigia E. -tia r a desertisa desertis F2Dic.v. adse- DF1Ea. adrestis R Sarmatiae prodidit. Scytharum
nomen usquequaque transiittransiit
Niebuhr. -sit ll.v in Sarmatas atque Germanos.
nec aliis prisca illa duravit appellatio quam qui extremi
gentium harum, ignoti prope ceteris mortalibus, deguntdegunt F2E2v. dicunt r.
(2. 5) Mela II 7. — (7) MCap. VI 663 med. Mela II 6. Verum ab Histrohistro F2E2S. istro v. asio r oppidaoppida F2E2v. -dis r Cremniscoecremniscoe (Neumann) D2. -scos G. -menisco F2. -mensco r.
-mense B, Aepoliumaepolium DRG. epo- r. obo- B. Neoptolemi turris
Neumann e Strab. VIIp. 306,
montes Macrocremni, clarus amnis Tyra, oppido nomen
inponens ubi antea Ophiusa dicebatur. in eodem insulam
spatiosam incolunt Tyragetae; abest aa Rv. ab r Pseudostomospeudostomo ll Histri
ostio CXXX. mox Axiacaeaxiacae B. asta- F2v. asia- r D1. (cfr. Mela) cognominescognomines
Dv. -ne r flumini, ultra quos
Crolyzicrobyzi B. -biggi (-bigni R) ll.D. cfr. MGGmIp. 421, flumen Rhoderhodes RS, sinus Saggariussaggarius (-icus E2v) ll.D. sagaricus C.
-ius S, portus Ordesosordesos av. -daesos (-stos R) r
et a Tyrathyra F2E2CXXCXX
Ev. CCXX r.LXXM Pt p. 433b flumenflumen Rav. fulm- r Borysthenes lacusque et gens eodem
nomine et oppidum ab mari recedens XVXVll.v. anXXV? cfr. Strabo VII p. 306(M Ptl.l. GGm Ip. 230a) passuum,
Olbiopolis et Miletopolis antiquis nominibus.Mela II 98. 5. — Agrippa fr. 19 R. — Mela II (114). 5. rursusrursusque C litorein litore va.J
portus Achaeorum, insula Achillis, tumulo eius viri clara,
et ab ea CXXV passuum paeninsulapaeninsula F2E2v. -lam R.
Insulā r ad formam gladii in
transversum porrecta, exercitatione eiusdem cognominata
Dromos Achilleos, cuius longitudinem LXXX tradidittradidit ll.v(S). tradit aDal. A grippa
. totum eum tractum tenent Sardisardi (-rthi F)
ll.v(J). tauri G. -rici B Scythae et Siracisiraci ll. P. cfr. Tac. ann. XII 15. syrace a.
sarmatae B. scyraci va. H.
inde silvestris regio Hylaeum mare, quoquo F2v. quod r adluitur, cognominavit
cognominant
F2E2in ras.va.B; Enoecadioeenoecadioe aD1. -dloe G. -dloae L.
-chadloe S. enoaecadioe DF1E1J2. -dloe F2E2. enoae. adioae R.
enaecadloae v(H). Terrocadiae vel Torrocadiae coni.M Pt p. 431a vocantur incolae. ultraultra ē F1 -rae E1a Panticapes
amnisamnē F2, qui Nomadas et Georgos disterminat, mox Acesinus
. quidam Panticapen confluere intra Olbiam cum
Borysthene tradunt, diligentiores Hypanim, tanto errore
eorum, qui illum in Asiae parte prodidere.
(3-10) Mela II 4.Maremare F2R2E2v. -ri ruasto d(?)va.S subit magno recessurecessu F2in ras.
rcoesso D. ???co- R. fco- E. fcone- a, donec V??? passuum intervallo
absit a Maeotide, vasta ambiens spatia multasque
gentes. sinus Carcinitesgarcinites DF2Eava.B.
-citenus F1. garsinit' R2. gar (om. etiam appellatur) R1 appellatur. flumen Pacyrispagyris
F2. paciris E. pati- R. barcinis a; oppida
Navarum, Carcinegarcine F2. a tergo lacuslacus F2E2v.
lagus r Bucesbuces (B)D. buges (-gaes E2. -gae E1) ll.v. cfr. v.11.§88, fossafossa (foss F2) — 7 buges (buces D) F2v. om.r emissus
in mare. ipse Buces a Coretocoreto
Rv. go- a. coraeto (go- E) r, Maeotimaeoti ego. -te Dd. -tae F. -tis v.
meeote R. niae- Ea lacuslacuus F1R1. -cu F2 sinu,
petroso discluditur dorso. recipit amnes Bucembugem ll.va.D, Gerrhumgerrum RS.
Hypanimhypanī??? F2v(J). -niā DF1d. hip- R. hysp- E.
ysp- a. hypacarim S e Mela II 4, ex diverso venientes tractu. namnam FR2v. am R1. na r Gerrhus Basilidasbasilidas F2dTv. -liadas (bafi- R) ll et Nomadas separat, Hypanisipanis R2. yspa- a.
pa- R1. hypacaris S per Nomadas et Hylaeos
fluit, manu facto alveo in Bucenbucen ll.D. bugen v, naturali in Coretum.
regio Scythiaescythiae
EV(J2).-ia H. sc???ythie R. schithyae F2. sthi- F1. stithiae D.
fitie a Sindicasindica (B)D. -ce S. sendica (-ce R) ll.v nominatur.
(340, 1-3) Mela II 3. 4.Sed a Carcinite Taurica incipit, quondam mari circumfusa
et ipsa quaqua
(U 82)D. quaqua RG. -quae D. -que rv(S) nunc campi iacent; dein vastis attolliturattollunt DFE1.
toll- a iugis. triginta sunt eorum populi, ex iis mediterranei
XXIIIXXIII DFRS. -IV G. -VII Eav; VI oppida Orgociniorgocini ego.
-ciri R. -cyni rv. argodeni coni. H e Ptol. III 6,5, Characenicharaceni (P)H.
caraeseni DF. cares- r. caras- v, Assyraniassyrani (assir- R) ll.v(D). lagy-
(P)H, StactariTractari va.D,
Acisalitaeacisalitae (-altae F2) ll.v(D). arci- B1.
arsilachitae B2. arci- G. archi- H, Caliordicalidiordi Dda. -ori R2.
-or???R1. cali??? F1. iugum ipsum Scythotauri tenent; cluduntur
ab oceidente Cherroneso Neanea F1REa(B)D. ne F2. om.Ddv, ab ortuortu FR1v. oriu D.
-ius Ea. erto R2 Scythis Satarcissatarcis (Miillenhoff) D2. -chis B. -taucis
(sarau- R) ll.v(J).
in ora a Carcinecarcine aD. -nae FE. -nei D. -nis R.
-nite v oppida Taphraetaphrae B e St Byz. cfr. §87 extr. tagre (tea- F1) ll.v in ipsis angustiis
paeninsulae, mox Heraclea Cherronesus, libertate a Romanis
donatum; Megaricemegaricae DFE vocabaturuocabatur v. -bantur ll antea, praecipui nitoris, inin om.R
toto eo tractu custoditis Graeciaegrae-
ciae F2v(J). a gr- F1S. a grec- (-ia E1) r moribus, V??? passuum
ambienteambiente E2v.
-tes r muro.(6-10) Mela II 3. inde Parthenium promunturium, Taurorum
civitas Placia, Symbolum portus, promunturium Criuchiu R2. ciuAR1a. cru F2in ras.
Metopon adversum Carambicocarambico
AF2v(S). -con (acra- R) rD. -bi G Asiae promunturiopromuntoriu E1. -turiū R2D, per mediummedium AF2R2v. -di E1. -dio r
Euxinum procurrenspcurrens DF1Eava.GCLXX intervallo, quae maximemaxime AE2v. -mo r
ratio Scythici arcus[ar]cus—portus om.R1 formam efficitefficit Aav.
effec- r. ab eo Taurorum portus
multi et lacus. oppidum Theodosiatheodosia F2v. -ion a. -ssia (thed- A1) A. theu-
dosia (-oxia R) r a Criucru F2 Metopo
CXXVCXLVDRava. G(H) p., a Cherroneso vero CLXV. ultra fuere oppida
Cytae, Zephyrium, Acraeacrae
H. -re ll.v, Nymphaeum, Dia.(14. 19) Mela II 3. 4. restat longe
validissimum in ipso Bospori introitu Panticapaeum Milesiorum
, a Theodosia LXXXVIILXXXVII . D (-VIII.D R) ll.S. -VII H. MXXXV v. D p., a Cimmerio vero oppido
trans fretum sitosito Av. -tu r MM. DM.D F1Eava.G, ut diximus, passuumpassuus D. haec76
ibi latitudo Asiam ab Europa separatsepa-
rata F1. -atę Rd. -ate DT. -at et a, eaqueeaque ipsa om.F1E1a. atque
(adque R) ipsa separatae (-te D. -ta T.om.d) DRdT ipsa pedibus
plerumque pervia glaciato freto. Bospori Cimmeriicim-
merim F1Ra longitudolongitudo (P)D. latit- ll.vXII. D passuum. oppida habet Hermisiumhermisium AE2v.
hermes- D. thermes- FE1a. termes- R, Myrmecium
et intus insulam Alopecen. per Maeotim autem ab extremo
Isthmo, qui locus Taphraetaphare a. -prae A. -p??? R1. -pre R2 vocatur, adab ore dTva.G.
abor F1E1a. ab R os Bospori CCLXXXLX, a1. CCXR. CLX M Pt p. 439a. an
CCXX?
longitudo colligitcolligit D2. -tur ll.v. cfr. II 86. 186. 245. III 132.V 136. VI 156. IX 117. XXXIII 51.
Mela III 36. 37. —MCap. VI 663 extr. Sol. 14, 1. 15, 1. Mela I 116.
(cfr. II 10. 11). II 2.— (10) Sol. 15, 20. 21. cfr. Mela II 1.Aa AF2v.om.r Taphris per continentem introrsus tenet Auchetaeauchetae
Av. -te a. -chaetae r,
apud quos Hypanishypanis — quos om.DFE1a oritur, Neuroeneuroe
RE2(B)S. -rae A1. roae va.B. -ri Ven., apudapud quos om.etiamE2 quos Borysthenes,
Geloni, Thyssagetaethyssagetae (thus- B) Sex Herod.IV 22. thisag-F2in ras.E.
(-gathe a). tissag- A. this??? D. this R, Budinibundi a.om.R, Basilidae et caeruleo capillo
Agathyrsiagathyrsi (-ysi E1) DFEav. aca- A. agarcissi R. super eos Nomades, deinde Anthropophagi, aa del.R2
Bucebucce a. buge Tva.D verouero om.R(?)va.S super Maeotim Sauromatae et Essedones. at
per oram ad Tanaintanam a.
tam R. tanaim G usque Maeotaemeotē R. -tim a, a quibusiacus DF1E1R lacus nomen
accepitaccipit A, ultimique a tergo eorum Arimaspiarimaspi F2v. -spii AE2. -si r. mox Ripaeiriphaei F2aova.S
montes et adsiduo nivis casu pinnarum similitudine Pterophorospterophoros F2 (pte in ras.) Ev. -ro o. -phorophoros D.
therophoros R. -ro foro A. ptheros a
appellata regio, pars mundi damnata a rerum
naturanatura rerum o et densa mersa caligine nequeneque AF2E2ov. quae DE1. que r in alio quam rigoris
opere gelidisque Aquilonis conceptaculis.
Sol. 16, 1-4. MCap. VI 664.Ponepene a. post o eos montesmontes AF2E2ov. -te r ultraque Aquilonem gens felix, si
credimus, quos Hyperboreos appellavere, annoso degitdegit aeuo (euo AF2o) AF2RE2ov.
digetae r aevo,
fabulosis celebrata miraculis. ibi creduntur esse cardines
mundiuncos ego posui extremique siderum ambitus semenstri luce [et una
die] solis adversiaduersi R2Salm. -su R1. auersi (-su F1a) rov (cfr. Sol. codd.LGP), non, ut imperiti dixere, ab aequinoctio
verno in autumnumautumni R1: semel in anno solstitio oriuntur iishis a. hi o
solessolis Ra brumaque semel occidunt. regio aprica, felici temperie
, omni adflatu noxio carens. domus iis nemora lucique
, et deorum cultus viritim gregatimque, discordiadiscor-
dia AF2E2ov. -dię R2. -cor r. -cors a.cfr. Sol. ignotaignota AE2ov.
-ta ē F2. -tae r
et aegritudo omnis. mors non nisi satietate vitae
epulatisepulati Müller emend.I 7.8 delibutoquedelibutoque
aofdTH. (-tisque v). dili- r senioseni A. -ibus va.H luxu eae A. de Sol.
ex v a. S quadam rupe in mare
salientibussalientibus C. -tium ll.ov(S). saliunt. aiunt Müller; hoc genusan genus iis? sepulturae beatissimum.Sol. 16, 2. MCap. VI 664 extr. quidam
eos in prima parte Asiae litorum posuere, non in Europa,
quiaquia D(P)H. qui r o v sunt ibi similitudinesimili consuetudine
(P)H et situset situs (F2R2o. -uus r) ll. G(S). om.a. et situ v(H) Attacorumactacorum R. ata- DFE2o. acorum E1. afata eor- a nomine. alii
medios fecere eos inter utrumque solem, antipodum occasusocca-
sum ova.S
exorientemqueorientemque o nostrum, quodquae (om. fieri) A fieri nullo modo potest
tam vasto mari interveniente. quiqui
ll.ov(S). qui non C alibi quam in semenstri
luce constituere eos, sereresereno E1a matutinis, meridie metere,
occidente fetus arborum decerpere, noctibus in specus
condi tradiderunt.Sol. 16, 1. Mela
III 37 med. Sol. 16, 5. 6. — Agrippa fr. 20 R. MCap. VI 664.
Div. 15. (Dim. 9). Dic. 1, 18. nec licetlicet AG(S). libet
rov(H) dubitaredubitare AG. -ri F2E2ov. habitari (-rit R) r de gente eaex (pro
ea) A. eos R1: tottota DE1a
auctores produnt frugum primitias solitos Delumdelon FRaova.S mittere
Apollini, quem praecipue colunt. virgines ferebant eas,
hospitiis gentium per annos aliquot venerabiles, donec
violatauigilata
DE1a fide in proximis accolarum finibus deponere sacra
ea instituere iiqueiique Rd. duos qui a. hiique F2in ras. indeque o.
hique rv ad conterminos deferre atque itaita delon C. italum DF1d. -liam Eao Delum
usque. mox et hoc ipsum exolevit. Sarmatiae, Scythiae,
Tauricae omnisque a Borysthene amne tractusthractus R2. -raetus D. -retus R1E. ??? F1. om.a longitude
DCCCCLXXXDCCCLXXX DFRE.om.a, latitudo DCCXVIDCCXVIAD. -VII rv a M. Agrippa tradita est.
ego incertam in hac terrarum parte mensuram arbitror.
Verum instituto ordine reliqua huius sinus dicanturdi-
centur a,
et maria quidem eius nuncupavimusnuncupabimus R2va.G.
75 sqq.
cfr. Plin. VI 32. — Mela II 99. — (14. 15) Sol. 19, 1.Hellespontus insulas non habet in Europa dicendas
. in Ponto duae, M.DM om.E1a ab Europa, XIIIIIII A ab ostio,
Cyaneaecyanaeae DF2. -nae??? F1. -ne a. cyneae A1. cianete o.
-ne R2. oceano R1, abgab R1 aliis Symplegades appellatae traditaeque fabulis
inter se concucurrisseconcucurrisse AS. concurr-
r o v, quoniam parvoparuo discretae AE2ov. paruo E1. discretae (F2in ras.)
paruo F. cretę de pa- R. craetae (crete ad) .D. pa- Dad discretae intervallo
ex adverso intrantibus geminae cernebantur paulumque
deflexa acie coeuntiumcoeuntium AR2ov. -entium (-tum E) r. centum a speciem praebebant. citra
Histrum Apolloniatarumapol-
lonitarum aSol. una, LXXX pp. AD2. om.rv. a Bosporo Thracio,
ex quaqua v e Sol. quo ll M. Lucullusru-
cullus DREa Capitolinum Apollinem advexit. inter 79
ostiaostia Aav. ho-R2. ostria DF1E1. hos tria r Histri quae essent diximus.Mela II 98. —(344, 1-5) Sol. 18, 1. 2. ante Borysthenen AchilleaAchillae??? F1. -llae DE. -lle Ra est supra dicta, eadem Leuceleuce av. leuę R1.-ucae r et Macaronmacaron E2v. macc- A. macron (-con R2) Rad. -chron r appellata. 83
hanc temporum horum demonstratio a Borysthene CXLCLF1. CLX ad1
ponit, a Tyra CXX, a Peuce insula L???; cingiturigitur DRa. ??? F1 circitercirciter AF2inras.av. cyrc- E2. cyc- E1. cytiter D. -tur R X??? p.
reliquae in Carcinitecarcinite AG.
-nitis rv sinu Cephalonesoscephalonesos B e Ptol. III 5,2. -ones v. chephalonessos
A. caepha- F2. caepallo- F1. cep- D. -nes r, Spodusaspodusa DD. spond- F. sponsus A. rospodusa R. rospho- Eav(L). rhodusa
(P)G, Macramacra AE2v. mara r.
non est omittenda multorum opinio, priusquam digrediamurdigrediamur F2aov. -dimur rS
a Ponto, qui maria omnia interiora illo capite nasci,
non Gaditano freto, existimavere, haut inprobabili argumento
, quoniam aestus semper e Pontoa ponto o profluens numquam
reciprocetreci-
procetur R(?)va.S.
(6-8) MCap. VI 665. — cfr. Plin. XXXVII 35.
36. — (13 sqq.) Dic. 7, 19-21. Sol. 19, 2. 6-8. — Timaeus fr. 33
Müller. Hecataeus fr. 160 Müller. — Mela III 56. Isid. or. XI 3, 19.Exeundum deinde est, ut extera Europae dicantur,
transgressisque Ripaeosripaeos F1RS. -phaeos rov(D) montes litus oceani septentrionalis
in laeva, donec perveniaturueniatur o Gadisgades d(?)va.S, legendum. insulae
complures sine nominibus eo situ traduntur, ex quibus
ante Scythiam quaequae AFRv. quia D. qui
Ea appellatur Baunoniabaunonia AE2D. -oniana F2. banno- v. -omanna G. raunonia
F1E1H. -iam Da. -omiā R unamunam del.F2G abesse diei
cursu, in quam veris tempore fluctibus electrum eiciatur,
Timaeusdist.ego prodidit. reliqua litoralitora reliqua A incerta. signatasic nata F1ad fama
septentrionalis oceanioceani ego. -nis F2E2. ocia- DF1E1.
oceanus rv. Amalchiumamalcium ASol.D2. almachium E eumeum om.RDic. Hecataeus appellat
a Parapanisoparapanso DF1E1a. parop- R(?). -niso (-miso C)va.S amne, qua Scythiam adluitadluit F2S. all- AR2E2Dic.v. abl- r, quod nomen
eius gentis lingualingua F2dSol. Dic.v.om.r. (significat gentis A) significat congelatum. Philemon Morimarusam
a Cimbris vocari, hoc est mortuum mare, indeinde om.AR(?)G
usque ad promunturium Rusbeasrusbeas
(roudoas F2) ll.D. rubeas v e Sol. et Dic., ultra deinde Croniumcronium ADB. cren- rv.
Xenophon Lampsacenus a litore Scytharum tridui
navigatione insulam esse inmensae magnitudinis Balciambaltiam Fdva.D. abalciam Sol.
tradit, eandem Pytheaspytheas G. phy-A.
-teas R. phit- a d. -theas r. Pytheas <Abalum, Timaeus> Basiliam
Mullenhoff D A K I p. 473 sqq. coll. XXXVII 35 Basiliam nominatnominant AF2. feruntur et
Oeonaeoeone R1o. -on R2. aeone a. cę ne F1. cęonę F2. Oonae
v a.J. Oeocenae Dic. Oaeones Sol. Oeneae Mela, in quibusin quibus
(quib, F2) F2ov. in quis AE2 (supra scr. pro quibus) D. quis DRd.
Qui??? F1. qui E1. om.a. quarum Dic. ovisiouis DE1ad. ???uis F1.
nouis R1 avium et avenisaduenis DEa. ???ue- F1 incolae vivant,
aliae, in quibus equinisequinis—3 in quibus
om.R pedibus homines nascantur, Hippopodes
appellati, Phanesiorumphanesiorum D1e Sol. fan- AEov(J). -estorum (fen-
a) r.om.Dic. panotiorum Sex Isid. or. XI 3,19 aliae, in quibus nuda alioqui
corporacorpora AF2v.
-re r. om.ocorpora (pro tota) o praegrandes ipsorum aures tota contegant.
Dic. 7, 22. Sol. 20, 1. Mela III 31. 54.Incipit deindeinde va.H(S) clariorclarior
AE2v. -ore r Dic. aperiri famafame F1. om.E1 ab gente Inguaeonuminguaeonum ll.D. -gueo-
aoDic. -gaeuo- C. -geuo- v,
quae est primaprima in Dic.D1. in prima
ince F1. inde prima AS. prima inde rov. prima D2 in Germaniagermaniae
AF2Eva.H(S)D2. mons Saevoseuo Radva.D ibi, inmensus
necnec om.a. ne AE2 Ripaeisripaeis F1RS. riph- rv(D) iugis minor, inmanem ad Cimbrorumcymbros F2
usque promunturium efficit sinumfinum AEv. un-
rDic., qui Codanus vocatur,
refertus insulis, quarum clarissima est Scatinaviascatinauia AE2D. scadi- DFDic. sandi- E1. scandi-
Rav, inconpertae
magnitudinis, portionem tantum eius, quod notum
sit, Hillevionumilleuionum R(Dic.codd.DV) gente quingentis incolente pagis: quarequare M Pt p. 276b.q. F1.
qui F2E2. quae rv. om.Dic.
alterum orbem terrarum eameam om.Dic. appellantappellat Ava.D2. nec minor est
opinioneopinio de D2 Aeningiaaeningia AD1. eni- v. aeping- F2. aepig-
DF1R. epig- EaDic. Epigenis M Ptl.l. Ogygia D2. (loc. corr.).(13. 14)
Die. 7, 22. — Mela III 33. (32). — (346, 6) Sol. 20, 8.s quidam haec habitari ad Vistlamuistlam S. cfr. §81. -stulam B. -silam A. -sulam DF2RE2v. in-
sulam r. -lae Dic. usque
fluvium a Sarmatis, Venedisbenedis Ava.B, Scirisscyris Eva.H. cir-
F1R. cyr- Da, Hirrishirris AG. hiris a. hyris (-rys R) r. -rris v. om.Dic. tradunt,
sinum Cylipenumcylipenum AdTaH. cylyp- r. clylip- v vocariuocant F2 et in ostio eius insulam Latrimlatrim AF2D. -rin v. -ri r,
mox alterum sinum Lagnum, conterminum Cimbris. promunturium
Cimbrorum excurrens in maria longe paeninsulam
efficit, quae Tastristastris AD. thartris (cha- E) r. ta- J. carthris a. -tris B appellatur. XXIII inde insulae
RomanisRomanorum H armis cognitae. earum nobilissimae Burcanaburcana ll.v(S). -chana aC. Burxani/???
Strabo VIIp. 291,
Fabariafabaeria A nostrisa nostris F2va.S dicta a frugis multitudinemultitu-
dine zD1. similit- ll.v spontesponto DF1a. pon- E1 provenientisprouenientes
DE2(?)a. -tiis F1,
item Glaesariaglaesariae E1. gles- D. -rie Ra. glessaria
va.S aa AF2E2v. om.r sucino militiaemilite A. -tae F1 appellataappellata (J2)D2.
-ta a ll.v, barbaris
Austeraviaausterania vel austrania va.S. cfr. XXXVII 42, praeterque Actaniaactania A(R?)v. -nta r.
Agrippa fr. 21 R. Dim. 19. Toto autem mari adhaut mari F2. autem hoc mari va.D Scaldim usque fluvium
Germaniae accolunt gentes, haudaut DF1RE1a explicabili mensura: tam
inmodica prodentium discordia est. Graeci et quidam
nostri |XXV||XXV|H.XXVll.v. oram Germaniae tradiderunt, Agrippa cum
Raetiaraetia
et v. -tiae AF. gretiae D. graeciae E. grec- Ra et Noricomorico DF1Ra longitudinem DCXXXVIDCXXXVIAD2. DCLXXXVIrv(S). -XXXXVIH, latitudinem
CCXLVIIICCXLVIIIAv(D). CXL-rH. CCLX- C,
Raetiae prope unius maiore latitudine,
sane circa excessum eius subactae; nam Germaniagermania AF2E2(o)v. -niae r multis
posteapostea om.o annis nec tota percognita est.Tac. Germ. 2.—
Mela III 32. sisi AFv. i DR.om.Ea coniectare permittitur
, haut multum oraorae Rd(?)B deerit Graecorum opinioniopinioni AE2v(S). -nione F2H. -nio r et
longitudinilongitudine F. -nis B ab Agrippa proditaeproditae AFG. trod- D. trad- (-te Ra)r. Germanorum genera
quinque: Vandiliuindili oG. -lici E1. -delici v. uandilici (uian- a) DFa.
-dalici R, quorumquorum AF2E2(R?)v. uorum DE1. horum a. ???orum
F1 pars Burgodionesburgondiones F2E2. -gudiones a. -gundiones ova.J, Varinnaeuarin-
nae F2v(D). -in??? F1. -inę R. -inne r. -ini C,
Charinicharini (-inni F2E2) ll.v(J). Ca- C, Gutonesgu???nes F1. gniones
Rad. gutto- va.S. alterum genus Inguaeonesinguaeones D1.cfr. §96. ingyae- AJ. ingya-
F2. incyae- (-ye- R) r. inciaco- o. Ingaeuo- G. -geuo- v, quorum
pars Cimbri, Teutonitheuthoni R2Eo. -nie R1. -tonie a. thaeudoni F2. -iae F1 acac DF1aG. a rov Chaucorumcaucorum o. caug- F2. cuc- E. chuc- R.
buc- Da. bug- F1. Cauch- va.H gentesgente va.G.(6) Sol. 20, 2. — Mela III 32. 29. proximi 100
lac.egoindicavi. cimbri AS. pars (-ras R1) cimbri theuthonie achucorum
R. pars cimbri (cym- F) rov. pars Sicambri (Spener Germ. ant.4,1)
Dautem Rheno Istuaeonesistuaeones D2.
istriao- Ao. istiao- J. istrio- F2. ???ao- F1. sthriao- E2. sthrao- E1.
thraco- a. sthraeo- D. stheo- R. Istaeuo- v. Istiaeo- D1, quorum ..... mediterraneimediterranei — 4 quorum om.R Hermiones
herimones o, quorum Suebisueui
aova.J, Hermunduri, Chattichati A. -thi R, Cherusci.
quinta pars Peucini, Basternae, supra dictis contermini
Dacis. amnes clari in oceanum defluunt Guthalusgythalus A. goth- a. gutt- dva.D.
Lutta, Alus M Pt p. 413a, VisculusVistillus va.J80
sive Vistlauistla S. -tila A. -tilia
F2E2v. -ti (-ci R) r. -tula B. cfr. §81, Albisolbis E1. aluus AE2va.B, Visurgis, Amisisamisis AD. -ssis r. -sius v, Rhenusrhenos A. renus Ra, Mosa.
introrsus vero nullo inferius nobilitate Hercyniumhercy-
nium v. -cinium (-chin- A) ll. yrcinū a iugum
praetenditur.(13) cfr.
Mela III 24.
in Rheno autem ipso, prope C??? in
longitudinem, nobilissima Batavorum insula et Cannenefatium
cannenefatium AJ.
-tum v. -enufatum C. -inefatium S. cannenf- D. canenf- E.
cannef- a. canenfaci- F. annenf- R et aliae Frisiorum, Chaucorumchaucorum AF2H.
cauc- rv. cauch- C, Frisiavonumfrisiabonum AF2va.H(S), Sturiorum
sturiorum AF2v(S). turi- DF1R. tusi- EaH, Marsaciorum, quae sternuntur inter Heliniumhellinium F2. eli- a. heli-
num (-lium G) Rva.S ac
Flevum. ita appellanturappellatur DF1 ostia, in quae effusus Rhenus a
septentrione in lacus, ab occidente in amnem Mosam se
spargitspargit AF2R2ecorr.E2v. -ruit r, medio inter haec orechore A modicum nomini suo custodiens
alveum.
Mela III 50. MCap. VI 666. Beda h. eccl. 1, 1. —
Anon. fr. I 1 (GGm II p. 509). Sol. 22, 10. Agrippa fr. 22 R.
Oros. I 2, 37. Dim. 30. — Sol. 22, 1. Mela III 53.
Ex adverso huius situs Britanniabritannia Eov. britt- ADa. -ania FRy(passim) insula,
clara Graecis nostrisque monimentis, inter septentrionem
et occidentem iacet, Germaniae, Galliae, Hispaniae, multomultis y
maximis Europae partibus, magnomagne Da. -n??? F1. -nae E intervallo adversa. Albion
album i ipsi nomen fuit, cum Britanniae vocarentur omnes
de quibus mox paulopaulo mox y dicemus. haec abest a Gesoriacogesoriaco F2in ras.y (gess- C) v. -cu A. geseriaco R2. -cu r.
-siriaco i.cfr. §106
Morinorummormorum E2. -rionorum a. ???rin- F1 gentis litore proximo traiectutraiecto DFEa L???. circuitu patere
|XXXXVIII|XXXVIIIREaMCap.va.S. -VIIIIF. -VIID.cfr. Sol.Beda.LXXVLXXVASol. Beda v. LXXV i. LXV y. XXV rMCap. Pytheas et Isidorus tradunt,
XXX prope iam annis notitiam eius Romanis armis non
ultra vicinitatem silvae Calidoniaecalidoniae RAyv(D). calyd- r. caled- L. add. ac
AE2y propagantibus. Agrippa
longitudinem DCCC esse, latitudinem CCCesse — CCCAF2E2yov. om.r creditcredit Av. -didit ro.om.y, eandem
Hiberniae, sed longitudinem CC minorem.(cfr.
Sol. 22, 6). Mela III 54. MCap. VI 666 med. — (17) Caes. b. G.
V 13, 3. — Sol. 22, 9. super eam
haec sita abest brevissimo transitu a Silurumsilorum y gente XXXXX va.H.
reliquarum nulla CXXVCXXII y amplior circuitu proditur. sunt
autemautem
et o XL Orcades, modicis inter se discretae spatiis, VII
Haemodaehaemodae (M Pt p. 80be Mela)D2. acmode Av. -dae B.
accomodae y. -de i. haecmodae (-doe E2) r, XXX Hebudeshaebudes va.H(S) et inter Hiberniam ac Britanniam
Monamora R, Monapiamonapia F2in ras. v. mana. pia A. namana pia y.
mana apta E2. mapta DE1a. mappa R, Riginiariginia AyD. rignea R.
ricnea (F2in ras.) rv. richea a. ricina (B)H e Ptol., Vectis, Silumnussilumnus
AyD. silim- rv. lim- (B)H e Ptol., Andros,
infra vero Samnissamnis (B)S. sambis AyD1. sia- F3in marg.v. sumbis i.
amnis (-nos R) r et Axanthosaxanthos AyD. -tos rv. anxantes i et abab AE2yov. om.r adversaaduerso ova.D. -sv??? a in Germanicum
mare sparsaeparsae F1E1. -se Da.
sponsae y Glaesiaeglaesiae FJ. gles- ry. glos- i. glessie a. -ssariae ov, quas Electridas Graeci recentiores
appellavere, quod ibi electrum nascereturnascitur y.(3-7) Sol. 22, 9. MCap. VI 666 med. Beda t. r. 31.
cfr. Mela III 57. - Timaeus fr. 32 Müller. cfr. Plin. II 187. —
(10) cfr. Plin. VII 206. Sol. 22, 7 additam. — (13) Sol. 22, 9.
MCap. VI 666. Beda t. r. 34. n. r. 9 extr. ultima
omnium quae memorantur Tylethile Ro. tile i. thyle Sol.(B)J. thule C, in qua solstitio nullas
esse noctes indicavimus, cancri signum sole transeunte,2,187
nullosque contra per brumambrumas y dies. hoc quidam senis
mensibus continuiscontinuis om. Beda fieri arbitrantur. Timaeus historicus
a Britannia introrsusintrorsum Ay (D?) S sex dierum navigatione abesse dicit
insulam IctimIctin (Salm. e Diod. V 22,5)D2. mictim (-tin o) ll.yoG.
mitterim v, in qua candidum plumbum proveniat; ad
eam Britannosvitilibusuilibus AE2yo. uiti- a navigiis corio(brittanus . .) corio
solet y circumsutisconsutis y. cirs- E1 navigare
. sunt qui et alias prodant, Scandiasscandias AE2D. -idas y.
-iam rv, Dumnam, Bergos
uergos AyD2 maximamque omnium Berricenberricen AyD. uerigon r. ner- v.
uergon a, ex qua in Tylentilen y. tulen DF1a navigetur
. a Tylethyle F2. thele F1. tule a unius diei navigatione mare concretum
a nonnullis Croniumcronium AF2yv. scro- (sco- E1) r appellaturappellaretur FRa.
Caes. b. G.
I 1, 1. Mela III 20. — Agrippa fr. 23 R. Dim. 20. Die. 1, 6. —
Sol. 21, 1. MCap. VI 634 init.
Gallia omnis Comata unocommone (om. uno) A nomine appellata 105
in tria populorum genera dividitur, amnibus maxime distincta
. aa om.A Scaldescaldi L. cfr. §106 ad Sequanam Belgica, ab eo ad Garunnam
carunnam A. garam E2. garumnam ova.D Celtica eademque Lugdunensis, inde adad AF2E2o
(R?)v.om.r Pyrenaeipirenei o. piri- R. pyrinaei F. -nei a. -neo A
(similiter infra)
montis excursum Aquitanicaaquitania ova.H.sed cfr. §108, Aremorica anteaante R(?)dva.D dictaAremorica — dicta post
349,18 Lugdunensis transpos.(Sieglin) D2. universam
uni-uersam — 2 galliarum ll.H. agrippa uniuersarum galliarum ov oram |XVII||XVII| L??? D.XVII.L??? AEa. XVIII DR. XVIIF.|XVIII| H.om.ov.an |XIIII| .L????. L??? Agrippa, Galliarum inter Rhenum
et Pyrenaeum atque oceanum ac montes Cebennamcebennam Sol.G(S). -na A. -bannam
(-nnum Ra)r. gebannam (-ben- v) ov(L) et Iures
iures AD. –ris r o Sol. S.
-ram v, quibus Narbonensem Galliam excludit, longitudinem
CCCCXXCCCCXXX F2. CCCXX F1dao. DCCCCXX Dic.
DCCCXX Brot., latitudinem CCCXVIIICC.XVIIIA. CCCVIII Dic. CCCXIII va.H computavit.(7) Mela III 23. — (11) Mela III 20. a Scaldiscalti o incolunt
[texerouncos pos. (U 86) J. texero A. -ri F2. exerui r. -rni v.
externi C. -ra G(D). texero — menapi om.o (qui etiam in seqq.plura om.)] Texuandritexuandri (t in ras.F2. -di R) ll. (te a). texa- v.
toxa- B ex Amm.XVII 8,3 pluribus nominibus, dein Menapimerapii DFEa,
Morini ora Marsacisora marsacis
DF1dD. -ci AE2. -cii F2. -sucis E1a. oromarsacis R. -ci S.
-ansaci v. (an in ora?) iuncti pago qui Gesoriacusgesoriacus B. chersicaus A. cersiacus rv.
ger- a3. cher- J. cfr. §102 vocatur,
Britanni, Ambianiambianni R, Bellovacibellouaci AF2E2v.
bello r. beluagi o, Bassibassi AF2E2ov(J). basi r. hassi C. om.H. introrsus Catoslugicatoslugi AS. catus- r. om.o. castologi v,
Atrebatesatreuates A, Nervi liberi, Veromanduiueromandui AE2ov. uir- r, Suaeuconisueuconi (suec- C) DFREava.S.om. o. del. Je coni. H, Suessiones
liberi, Vlmanectesulmanectes AF2 (ct in ras.) D1. -neetes
D. -netes rv(H). om.ao. Vlbanectes B. Subanecti Ptol.II 9,6.
Siluanectes (Dunville notice p. 608)D2. cfr. M Pt p. 224a liberiliberi
om.o. liberi — 11 Treueri liberi om.a, Tungrituncgri A, SunuciRinuci va.H.om.o, Frisiavonesfrisia. auones A. frisi o. -siabones B, Baetasi
baetasi D. bat-
AF2. bet- F1E2v. -tase r. om.o, Leuci liberi, Treveritreberi DRE liberi antea et Lingoneslingones
ARaov. licg- D1. lig- r foederati
, Remi foederatiremi foederati AE2o(R?)v. om.r, Mediomatricimediomtrici A, Sequani, Rauriciraurici A(R?)v. nau- r. rauraci v. raurici—
351, 4 rheni om.o,
Helveti, coloniaecoloniae E2G. -nia AF2. -ni r Equestrisequestris Rav. -tres A.
aequaestris r et Rauricaraurica D. cfr. § 79. -iaca Av. -iacha E2. -iach
DE1. ruria ac R. -ri ac ad. sauriaca F2in ras.. Rhenum autemautem AF2E2v.om.r
accolentes Germaniae gentium in eadem provincia Nemetes,
Tribocitriuoci A. -ibochi C, Vangiones, inin ubis D. in ubi A. in ubii
F2d. in uuii r. hinc ubii B Vbis colonia colonia AFv. -iae DE. -ie Ra Agrippinensisagrippiniensis DF1RE. -ppienses A, Guberniguberni ll.v (H) J. Guge- G.
Cuge- S. Cube- Müllenhoff (Herm. XIIp. 272),
Batavibataui F(?)B.
-abi A. uataui r et quos inin AF2E2v. om.r insulis diximus Rheni.
101
(7. 10) Mela III 23. 20. cfr. Eratosth. fr. p. 365 Berger. Lugdunensis Gallia habet Lexovioslexobios A. lixouios R.
(lexeuii o), Veliocasses
ueliocasses D. cfr. Caes. BG VIII 7. Ptol. II 8,7. uello-
(-ssus a) DFEav. uillo- R. uelocc- A(J), Caletoscaletos ego coll. XIX 8. Caes.BG II 4. VIII 7. Ptol. II 8,5. gal- ARS. gall- rv. gallos a, Venetos, Abrincatuosabrincatuos v. -tus A. -ngatos F2E2R. -tus (-ti o) r, Ossismosossismos R1 (B2)S. cfr. Mela. -ismons AE2. -imos D2FR2. -imus r.
osismios B1e Ptol.l.l., flumen
clarum Ligeremligerem R2D. -gerim dv. -girem r, sed paeninsulam spectatiorem excurrentem
in oceanum a fine Ossismorumossismorum E2. osi- r. cfr. supra circuitu DCXXV,
cervice in latitudinem CXXV. ultra eum Namnetesnamnetes S. -tis 11.
nannetes G. uannetes v, intus
autem Aedui foederati, Carnutenicarnuteni foederati F2E2oD.
-ti foed- Rd(?)G. om.r. cauratani foed- v foederati, Boi, Senones,
Aulerciaulerci adov.
-rti r qui cognominantur Eburoviceseburones ova.G et qui Cenomanicenomanni F2E2ova. H(S)D2,
Meldi liberiliberi om.ao, Parisi, Tricassestricasses E2S. trec- ov. tritic- d. tricassae (tri
inras.) F2. -sse R. tritic- DE1. ticas a, Andecaviandecaui H. cfr. CILXIIIp. 478. andeg- ov. andic- F1E2D. candic- d. andig- F2.
candidaui DRE1. scandinaui a, Viducassesiducasses a, Bodiocasses
bodiocasses 11. H.
bodic- v. uadic- B, Venelliuenelli ll.v(S). une- Dal., Coriosvelitescoriosultes R.
coricoriosuelites E. cariosu- dva.D, Diablintidiablindi Eva. S, Riedonesriedones ego coll.CIL XIII p. 492. rhe- v. rhie- F2. shie- DE. ???hie- F1.
shye- a. sie- R2. se- R1, Turones
, Atesuiitesui va H, Segusiavisegusiaui ego coll. CIL XIII p. 221. saecu- F2.
secu- D. -ani (B) G. -usi (saec- F1) alibi (albii v) rv liberi, in quorum agro colonia Lugudunum
lugudunum DFED2. lugd- rv.
(4) Mela III 23. — (10) ib. 20. — (12) cfr. Plin. III 36. Aquitanicae sunt Ambilatriambilatri E2G. ambul- v. -bilittri r, Anagnutes,
Pictones, Santonisanctoni o. -ntones va.S liberi, Biturigesbituriges liberi E2v (H). -riges o.
beturi Fd. betur r. del.G liberi cognomine Vivisci
uiuiscia F1Ra. uibisci d. ub- E2ova.S, Aquitani, unde nomen provinciaeprouinciae F2E2ov. -cia r, Sediboviatessedibouiates S. -ades E1ad.
-oniates v. sed hi bouiates RE2. -ades DF. sunt hi Bouiates D2.
an Sibuzates? cfr. Caes. BG III 27. mox
in oppidum contributi Convenae, Begerribegerri E2G. -rbi FRE1.
bebergi a. bergebi D2inras.v, Tarbellitasbelli FlREla. tarbeli va.H.cfr. XXXI 4 Quattuorsignani
, Cocosatescocosetes R. cosates a Sexsignani, VenamiVenarni Marca (hist.
Beneharn. 12 p. 43), Onobrisates,
Belendi, saltus Pyrenaeus infraqueinfra quem D2 Monesimonesi F2E2G. mone r.
Onesi D2coll. Strab. IVp. 190 (in Bursiani Jahresber. 1877 p. 315)
osquidates va.H, Oscidates Montani
montani Sybillates D2l.l. Sybillatessibyllates dG, Camponicamponi dv. -poi (-boi F2) r, Bercorcatesbecorcartes F1. -rdates F2, Pinpedunnipinpedunni DFTD. -umni Ea. pindedunni RS. pipedimui (bip-
C) v, Lassunni
lassunni FaS. -urini R. lasunni D. -umni E1. -uini E2.
sassumini v, Vellatesuellates E2v. sue- rJ2, Toruatestornates va.D, Consoranni, Ausci, Elusatesaelusates DF1E1a, Sottiates
soscidates F2, Oscidates Campestres, Succassessuccasses v. -sse R1E. sucasse
DR2a. -ssae Fld. uocassae F2, Latusatestarusates H, Basaboiatesbasabocates Eva.D,
Vasseiuassei av. -ssel E. -ssaei DF. uessei R, Sennatessennates F2E2v.
enn- a. aenn- DR. ???enn-F1. cienn-E1, Cambolectricampolectri F1R Agessinates. Pictonibus iunctidist. H
autemautem ll.S. hinc (puncto ante posito) v Biturigesbituries DFE1a liberi quiqui F2E2v. quin r Cubi appellantur, dein Lemo- viceslemouices F2R2E2ov. leuo- r, Arvernialuerni Eo. aruenni R liberi, Vellavi liberiuellaui (uela- F2) liberi F2in marg. D2.om.r. cfr. Caes. BG VII 75 et CIL XIII p. 193, Gabales. rursus Narbonensi
provinciae contermini Ruteniroteni R. rutheni C, Cadurcicadurici DF1. -rii a. cudurcii R2e corr., Nitiobrogesnitiobroges D. -riges (Scaliger) S. antobroges (anteb- R)
ll.v(J2)
Tarneque amne discreti a Tolosanis Petrocori.
Maria circa oram ad Rhenum septentrionalis oceanus,
interinter id (sc. mare)R (lac.ante indicate J2). -errid E2.
-erri r. inter eum (rhenurm v) G Rhenum et Sequanam Britannicus, inter id et Pyrenaeum
Gallicus. insulae conplures VenestorumVenetorum va.D et quaeet quae DFav. quae et (R?)G cum P. quae E
Veneticae appellantur et inin F2E2v. inter r Aquitanicoaquitanico (aeq- F1) FRav. -icu DE2. -ic E1 sinu Vliarosuliaros (-rios D1) ll.D. -rus G.om.v.
cfr. Plin. III 29. Mela II 85. 86. III 14. A Pyrenaei promunturio Hispania incipitan incipit, ibi angustior?,
angustior non Gallia modo, verum etiam semet ipsa, ut
diximus, inmensuminmensum om. o quantum hinc oceano, illinc Hiberico 3, 29
mari comprimentibus. ipsa Pyrenaei iuga ab exortu aequinoctiali
inin E1ov. fusa in F2G. iuga (???u???a F1) in r falsa iterationeob- aei et -ali occasum brumalembrumali D breviores quam quam latere ego. latere quam ll.D.
latere septentrionali quam F2vlatere
meridiano Hispanias faciunt. proxima ora citerioris est
eiusdemque Tarraconensistarraconensis v. tara- o.
terra- ll situssitus consistit F2. a Pyrenaeo per oceanum
Vasconum saltus, Olarsoolarso B. aol- (-lurso R) ll.v.cfr. III 29. Oeasso Ptol. II 6,10, Vardulorumuardulorum B. uasdu- RE1v.
-llorum r.cfr. Mela III 15 oppida, Morogimorogi RD. -ogy r. -osgi v,
Menosca, Vesperies, Amanum portus, ubi nunc Flaviobrica
colonia.Mela III 15. 13. 11. 13 extr. 11. civitatium novem regio Cantabrorumcantabrorum F20v. cont- E2. -tubrorum Ela. cūtu- r. flumen
Saugasauga ll.S. sanga v. sanda G. portus Victoriae Iuliobrigensiumiuliobricensium va.Bas.(J); ab eo loco fontes
Hiberihiberium (yb- a) FraXL p. portus Blendiumbiendium va.H. Orgenomesciorgenomesci FRH.cfr. Mela III 15. -omescy D. -onescy E1. -oescy a. -omiscy E2. origeni mixtis v. argenomesci M Ptp. 169a e Cantabrise cantabris ll.H.
cant- v. et cambraci M Ptl.l.;
portus eorum Veseiasuecaueseiasueca E2. -ei. ueca v. -eiusuaga F2inras. uereasueca rH. cfr. M Ptp. 168b . regio Asturumasturum (aust- E2) F2E2v. astir- r, Noeganoega E2v. nega F2. neg& r. cfr. Mela III 13 (noeca) oppidum.
in paeninsula Paesicipaesici RdH. cfr. Ptol.II 6,5. pes- rG(D1). pis- v. cfr. III 28 et deinde conventus Lucensislucensis F2E2v. -si r a flumine
NaviaNauia Albiones F2E2v (D2philol. XXXII p. 654). -ne r. -nis (fort. Labionis) M Pt p. 146b. Nauialbione J. -ilubione B Albiones, Cibarci, EgiEgi, Varri M Ptp. 145a. Egiua- D. eciua- R. eguia- F2.
aeciua- D. ecuia- F1a. egtiia- E2. ectiia- El. egoua- v, Varri cognomine Namarini
namarini -5 cognomine om.D1a (sed in a post 6 paeninsula deincepserrore exhibentur namarini - paeninsula)namarinni R. mearini
M Ptl.l., Adoviadoui R. iad- rJ. -doni v. cfr. M Ptl.l., Arroniaroni D2F.om.ava.J, Arrotrebaearotrebae D2FE. promunturium Celticum,
amnes Floriusfiorius F2E2v. -ibus r, Nelo. Celtici cognomine Neri et superneriae
superque va.S
Tamarcitamarci ll.v(D). -rici B coll. XXXI 23 et
Mela III 11. (Supertamarci D2l.l.p. 655 sqq.), quorum in paeninsula tres araetres arae F2B.
tresarae v. -ssare E2. trearae r Sestianaesestianae F2v. rest- (mia- E2) r Augusto
dicatae, Coporicopori (corp- a) ll.D. cap- H e Ptol.116,23. caep- B, oppidum Noetanoeta D. nota E2. oeta r. noela v. noega M Pt l.l.p. 145a, Celtici cognomine
Praestamarcipraestamarci DFEaD. presta- R. -tii v. praesamarci B. -chi
Mela. praeta- D2l.l., Cilenicileni v. cilaeni D. laeni Fa. leni r. ex insulis nominandae Corticata et
Aunios.(9. 11. 355,1) Mela III 10. 8 extr. a Cileniscilensis ll.va.G conventus BracarumLracarum Rav. bracc- r Hellenielleni a. heleni
va.D, Grovigroui E2D.cfr. Mela III 10.croui F2 (CIL II n.774. 2250.
2565). cro F1. gro r. grauii G (Sil. It. III 366). groni v,
castellum Tyde, Graecorum subolissubolis F2S. sob–rv(D) omnia. insulae Siccaesiccae D. siccae insigne E2. insigne
E1. signae DdJ2. -gne Ra. sig??? F1. -ge F2. cicae J1. cicae.
insigne v,
oppidum Abobricaabobrica F1v. -cam (-orri- R) DRa. auobrica
F2E2 -cam E1. Adrobrica Mela III 13. Minius amnis, IIII oreore F2v. ori DF1R.
-is Ea spatiosus, Leunileunis R. laeuni F. laebuni coni.B. lubaeni Ptol. II 6,47,
Seurbi, Bracarum oppidum Augusta, quos supersuper ll.v(D). supra Bas. (super quos a) Gallaecia.
flumen Limia, Durius amnis ee F2inras.v. et r. ex C. om.o maximus F1To maximis Hispaniae, ortus
in Pelendonibuspelen-
donibus Bas. cfr. III 26. -denibus E2. -deniuibus E1. pelondoni- bus F2v. -denibus r et iuxta Numantiam lapsus, dein per Arevacos
Vaccaeosque, disterminatis ab Asturia Vettonibusuectonibus ava.L, a
Lusitania Gallaecisgallaecis FL.
-llecis DR2v. -llegis R1. -llicis Ea, ibi quoque Turdulos a Bracaris arcens
. omnis, quaequae F2. que rv dicta regio a Pyrenaeo, metallis referta
auri, argenti, ferri, plumbi nigri albique.
(10) Mela III 6. 7. Sol. 23, 5. cfr. MCap. VI 629. A Durio Lusitania incipitincipit F2E2aov. -pi r. Turduliturduli F2v. -lli ro veteres,
Paesuripesuri ava. H, flumen Vagiauagia ll.v(J). -ga S. uacca B ePtol.II 5,3, oppidum Talabricatalabrica
oppidum F2E2ov.om.r, oppidum et flumen
Aeminium aeminium (B)H coll. §115.emen- d.
min- F2G. enumen- a. eumen- rov, oppida Conimbrigaconimbriga CILII 391.
-ca v. conubriga R2. cioū-R. cinum-r. coniumbrica D1, Collippocollipo
E. colippo va. H, Eburobrittiumeburobritium F2av.D. -icium F1.
excurrit deinde in altumaltum
d(?)G. alum E2. alium r. -iud ov vasto cornu promunturium, quod
aliqui Artabrumattrabum o appellavere, alii Magnum, multi Olisiponense
olisiponense
H e Sol.(D2). holi- o. olisipp- DREG(D1). -sypp- a. olimp- F2inras. ulyssipp- v ab oppido, terrasterras E2o(FR?)v. -rra r. an terram?, maria, caelum discriminansdisterminans E(?)ova.S(D2). illo
finitur Hispaniae latus et aa om.o circuitu eius incipit fronsfons DF1RE1a.
(17) Mela III 13.
dist. G septentrioseptentrion F1Ra. -onis ozva. G hinchinc F2E2ov. hic r oceanusque Gallicus, occasus illincillinc et G,
oceanusoceanus qui F2. -nus qui et ova. G Atlanticus. promunturipromun-
-turiae D. -unctorie a. -ontorii F2 excursum LX prodidere,
alii XC, ad Pyrenaeum inde non pauci |XII|.L???, et ibi
gentem Artabrum, quae numquam fuit, manifesto errore.
Arrotrebas enim, quos ante Celticum diximus promunturium,111
hoc in loco posuere litteris permutatis.(3) Mela III 10. 8. Sol. 23, 6. erratum et
in amnibus inclutis. ab Minio, quem supra diximus, CC,112
ut auctor est Varro, abest Aeminiuseminius F2a. aemion- D alibe E1. -be DF, quem alibi quidam
intelleguntintelle-
gunt F2inras.E2v(D). -llectu DE1. -tum RS. om.a et Limaeamlimaeam
R(?)B e Strab. III p. 153. -meam DFa. lineam Ev. (Limia MelaIII 10. cfr. supra§112) vocant, Oblivionis antiquis dictusdictum DRE1a. dic??? F1
multumque fabulosus, ab Durio Tagus CC interveniente
Munda. Tagus auriferis harenis celebratur. ab eo CLX
promunturium Sacrum ee F2E2v.om.r media prope Hispaniae fronte
prosilit. |XIIII| inde ad Pyrenaeum medium colligicolligi F2in ras.E2G. -gitur rv. -tur ut C Varrouarro
tradit F2inras.E2v (J). a prodit rata Dd. -itatra E. -itata a.
-it??? R. uarro prodit S
tradit,(9-14) Mela III 8. 7. — (11. 12) cfr. Plin. VIII 166. Sol. 23, 7. MCap. VI 629. ad Anam verouero quo F2E2v. quo uero r, quo Lusitaniam a Baetica discrevimus
, CXXVICCXXVI C, a Gadibus CII additis. gentes Celticiceltici G. -ce Ro. -c??? F1. -cae rv(J) Turduliturdoli F2.
uarduli G
etei (pro et) DE1. ci a uetones FRao ana
F2(R?)v. agana ro circa Tagum Vettones, ab Ana ad Sacrum Lusitani.
oppida a Tago memorabilia in ora Olisipoolisippo FaG(D1). ola orisipo R, equarum ee E2ov. et r favonio
fauonii F2 ventouento Rv. -nt E1. -nti F2
-ntu ro conceptu nobilenobile E2v. -les o. -li r, Salacia cognominata Vrbsurbs F2E2v. -bē R. -be r
Imperatoria, Merobricamerobrica RE2v. eso- DF1E1a. mesobriga F2d2. so- dl. promunturium Sacrum et alterum
Cuneuscuneus R (?) B e Mela. cen- DEav. caen- F. oppida Ossonobaorsonoba Ea, Balsabalssa a. barta R. bassa va. C, Myrtilismyrtilis Bas. (J). -li DFEv(S).
mirti R. -tyli a.
(1) Mela 188.—(5)ib.8. 7. 8.Vniversa provincia dividitur in conventus tres, Emeritensem
, Pacensem, Scalabitanumscallabitanum D.cfr. CIL IIn.35.Ptol.
115,6, tota populorum XLVXLV G(D). XLVI ll.v(S),
in quibus coloniae sunt quinque, municipium civium Romanorum
Ro. unum Bas., Latiilanti antiqua DF1RE1a antiqui III, stipendiaria XXXVI. coloniae
Augusta Emerita, Anaeanae v. ane F2. antae E. -te r fluvio adposita, Metellinensismetellinensis U 88 ex It.Ant. p. 416. metall- ll.va. J, Pacensis
, Norbensis Caesarinacaesarina F2D. caessa- E2.
cessa- A. caeca- (ceca- Ra) r. caesariana v cognomine; contributa sunt in
eameam v. ea ll Castra Serviliaseduilia AE2. iulia va.S, Castra Caecilia. quinta est Scalabisscallabis (sall- F2) ll.D. cfr. supra
quae Praesidium luliumiulium AF2E2v. in iu- r vocatur. municipium civium Romanorum
Olisipoolysipo A. olisippo aG(D1), Felicitasfelicitate E2. -ate. L??? A.om.a Iulia cognominatumcognominatum - 6 iulia om.R1. oppida
veterisueteris AF2R2E2v. -res r Latii Ebora, quod itemitem H. periit in marg.R2 idem
rv(D) Liberalitas Iulia, et Myrtilis116mirtilisse R. -lese a. myrtiles ae DE1. -li??? F1. -li ac
Sut§ 116
ac Salacia, quae diximus.Agrippa fr. 24 R. stipendiariorum quos nominare
non pigeat, praeter iam dictos in Baeticaein Baetica cognomines (P)D2 cognominibus,3,13
Augustobrigensesaugustobri-
censes JD1, Aeminiensesaeminienses Dcoll.§113. -nenses AF2J. aemie-
DF1. ammie- B. emie- rv, Aranditaniaranditani AF2v (G).cfr. Ptol.II 5,5.
acra- R. ???ra- F1. era- r. arani- B, Arabricensesarabricenses H e Ptol. II 5,6.
axa- G(D). -itenses RB. taxa- rv. -icenses dTJ,
Balsenses, Caesarobrigensescessaro-
brigenses A. caesarrobrienses (-aro-E2) DFEa. sesarro-R, Caperensescape-
renses AE2v. caer- DFE1a. cer- dT. -renes R, Cauriensescaurienses D.
caure- (ceure- A) ll.v. cfr. Ptol. 115,6, Colarni
, Cibilitanicilibitani AF2, Concordienses, Elbocorielbo-
cori H e Ptol.115,6. et bocori (-coni R. -ccori v) ll.v. qui et
boccori (B)C, Interanniensesinterannienses H. -anenses a. -ansenses ll. -ausen-
ses v. -amnienses D1, Lancienses
laccienses E1. -ntes a, Mirobrigensesmirobrienses
Rd. -ntes DFE1a qui Celtici cognominantur, Medubrigenses
medubricenses C(J) qui Plumbari, Ocelensesocelenses AD. add.
lancienses (lanti- F. qui et lanci- B) rv falso iteratum ex 11. 12, Turduli qui Bardilibardili AD. -duli (pa- F) DFRE2v. -la Ela
etet AE2v. at r.
ac S Taporiiapori A. top- a.
Lusitaniam cum Asturia et Gallaeciagallaeciae D. -llecia F1Eva.L.
-ie a. -etie R. -llicia F2o patere longitudine
DXL, latitudine DXXXVI, Agrippa prodiditprodit A(?). omnes autem
Hispaniae a duobus Pyrenaei promunturiis per maria totius
orae circuitu |XXVIIII|XXXVIIIIDFava.G(H). XXXIIII R.XXIIIIXXIIIIAD.XXIIrH. del. C. XII v colligere existimantur, ab
aliis |XXVI|XXVIll.v(S). XXVH.
-VIIG.
Mela III 47. Sol. 23, 10. 12. Mela III 46. Polyb.
XXXIV 15, 3 Hultsch. cfr. Agathem. V 20 (GGm II p. 481). Ex adverso Celtiberiae conplures sunt insulae,
Cassiteridescassiterides AF2E2v. cassier- ro dictae Graecisa grecis ova. G a fertilitate plumbi, et e regione
Arrotrebarum promunturipromunturi AG. -ium r. -io v Deorum VIVI AF2E2v. his (=HS
= sest.) r. tres Sol., quas aliquialiquis DE. -quas F Fortunatas
appellavere. in ipso vero capitecapite AF2dG(J).
-te mox rv(SD) Baeticae ab ostio freti
pp. om.A. XXVLXXV AF2va.H Gadis, longa, ut Polybius scribit, XII, lata III.
abest a continente proxima parte minus pedespedes
ll.v(H). passus G DCC, reliqua
plus VII. ipsius spatiumspatium AF2E2v. stacim R. statim rXV est. habet oppidum civium
Romanorum, quiqui AE2S. om.r. quod d(?)v appellanturappellatur ARava.S Augustaniaugustana(-sta FG) va. S Vrbeurbi A. urbs F2va. S Iulia Gaditanagaditana d(?) G.
-ni ll.v. -nis Bas..
Ephorus fr. 40 Müller. Timaeus fr. 35 Müller. Silenus fr. 3
Müller. — (359, 2-8) Sol. 23,12. cfr. Mela III 46. 47. Sall. hist. fr. II 29. Avien. descr. orb. 615.ab eo latere, quo Hispaniam spectat, passibus fere C altera
insula est, longalonga M J2. -ga in F2. -gū DRE2a.
-g??? F1. -ga AdBrot. -ga III G(S). M longa D. in longum E1o.
-gum CC M v MM ARdG(Brot.)D. M??? r. mille o. del.H. XL M v passus, M lata, in qua prius oppidum
Gadium fuit. vocatur ab Ephoro etet -16 aphro F2in marg. om.F1 Philistidephilistide B coll.ind.
philide A. phill- F2o. pill- Ra. phyll- E2v. pyll- E1. -dae D Erytheaerythea DEBrot.(D). -tea A. -thia B(S). erithea F2Raov,
a Timaeo et Sileno Aphrodisiasaphrodisias (apho- Al) Av. apphoro- a. aphoros (om.F1. aphro
F2) dyseas (disias R) r, ab indigenis Iunonis.
maiorem Timaeus Cotinusamcotinusam B e Dion. perieg. 456. pot- ll.v. -mussam J aputapud eos B. a puteis (-eus E2) AF2E2v (J). ac puteus E1. ae
putei??? F1. at poteius R. at put- D. ab oleis (P)SD2 eos vocitatam ait;
nostri Tartesontar-
taeson F. tharteso R. tarieso DE1a appellantappellarunt A(?)S, Poeni Gadirgadir
ita GeSol. cadir ita AE2. cadyrita F2. dad-F1. tadiri-R. dad-r.
gadirrutam B. cadirruta v, ita Punica lingua
saepemsaepem B. -pe E2. -pae A.
sepe F2. sae D. se F1R. s a.om.E1. septem v significantesigniticante D.
-tie ante a.om.E1. Erytheaerythea DdE1Brot. -thia B. -threa (Sol.) v.
erithea a. -thaea R. erynthea E2. erhinthea A. eerin- R dicta est, quoniam Tyri
aboriginesaborigines (P)H. -gine (abiri- A) ll.v earumearum DFEaU 89.
eurum AR. eor- va.D orti ab Erythroerythro S. -tro d. -thraeo v. eurythro
DF. -tro A. -rithro r mari ferebantur. in hac
Geryonesgeriones FRaova. C habitasse a quibusdam existimaturexistimatur
cuius AG(S). -antur quorum rov(H), cuius armenta
Hercules abduxeritabduxerit (add- E)
AEv. -xit o. -xerint r. sunt qui aliam esse eam et contra
Lusitaniam arbitrentur, eodemque nomine quandamquandam U 89. quond- (cond- R)
ll.va.J ibi
appellantappellant ll.v(S). -atam C.
(11) Agathem. III 10
(GGm II p. 474). Polyb. XXXIV 15, 1 Hultsch. Peracto ambitu Europae reddenda consummatio
est, ne quid non in expedito sit noscere volentibus.
longitudinem eius Artemidorus atque Isidorus a Tanai
Gades |LXXXVII|LXXXVIIIego ex
Agathem.LXXVIIAD1. LXXXIIrS. -IIII v. -VI D2ME p. 13.
XXXIIBrot. coll.II 246.XIIIIXIIIIll.v.XVIIID2l.l. prodiderunt. Polybius latitudinem
Europae ab Italia ad oceanum scripsitscribit
DFEava.G |XIII|XII.L??? AD2. XI. Lrv.L??? esse, etiam
tum incomperta magnitudine. estest ll.S. eius. Est G.
huius. Est v. an sunt? autem ipsius Italiae, ut 122
diximus, X???.XXX -XX D1. XI.XXll.H.XII XX v.CDXD2ME p. 14 coll. III 44 ad Alpes, undeunde per Bas. Lugdunum et ad& ad ego. ad ll.v portum 3,43Morinorummorinorum v. bor- (por- F)ll Britannicum, qua videtur mensuram agere
Polybius, |XI|.LXVIIIIXI . LXVIIIIAS.XI LXVIIIG. ??? LXVIIII F2. XIII XVIII rv(H). sed certior mensura ac longior
ad occasum solis aestivi ostiumque Rheni per castra legionum
Germaniae ab iisdem Alpibus derigiturderigitur F.
dir- rv, |XIII|.XLIIXII-XLIIII a.XV-XLIII H.
Hinc deinde Africa atque Asia dicentur.
C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBER V
9 ad (pro &) A. qua E3va.S
(9. 10) Sol. 24, 2.Africam Graeci Libyam appellavere et mare ante
eamanteam F1.
-theum op Libycumlibycum incipiens E3va.S;dist.S Aegyptioaegypto
opva.G(SD) finitur, nec alia pars terrarum
pauciores recipit sinus, longe ab occidente litorum obliquoobliquo litorum (later- E1a) DFREaS
spatio. populorum eius oppidorumque nomina vel maxime
sunt ineffabilia praeterquam ipsorum linguis, et aliasalia DF1Ea1p castella
ferme inhabitant.
(17) Mela I 25. III 107. — (361, 1-5) ib. I 26. Sol. 24, 1. 3. MCap. VI 666 extr. Principioprincipia R2 (ocod. Guelf.) terrarum Mauretaniaemauritaniae
AR2Eaopva. S(D2)passim appellantur, usque
ad C. Caesarem Germanici filium regnaregna saeuitia (se- F2a2) AEF2a2v. -nasse uitia (-na initia R2) r, saevitia eius in
duas divisaediuisae ll.L. -sa aG.
-sa est pv provincias. promunturium oceani extumum
Ampelusia nominatur a Graecis. oppida fuere Lissalissa et AF2EH. -ssia et Dd. -ssa opv. lisc???e R. lis??? F1.
lisei a et
Cottaecottae ADFD2. cfr. XXXII 15. -tte ov(S). cocte Rp.
co&e E. cete a. cotta H. cotes B e Strab. XVIIp. 825 ultra columnas Herculis, nunc est Tingi, quondam
ab Antaeoantheo
aop conditum, postea a ClaudioCL. (pro Claudio) DFaitem v. 8. centum quinquaginta
milia A Caesare, cum coloniamcoloniā FEaopv. -ia r
faceret, appellatum Traducta lulia. abest a Baelonebelone ll.va.D. cfr. III 7 oppido
Baeticae proximo traiectu XXXXXXIII (Sol. MCap.) D2. ab eo XXV in ora oceani
colonia Augusti Iulia Constantia Zulilzulil F2EapJ. ziilil DF1.
zcilil R. zilil A. zilis B e Strab. zubil v, regum dicioni
exempta et iura inin AE2a2pv(S).
om.rH Baeticam petere iussa. abab ApJ. hab R. et ab rv eaeo Aapva.GXXXVXXXV AD.
XXXII rv. om.o
colonia a Claudio Caesare facta Lixoslix Sol. (Isid. or. XV 1,74). Ptol., vel fabulosissime
antiquisab
antiquis E2ova.H narrata:Sol. 24, 4. 6. 5. MCap. VI 667. (cfr. Mela III 107. 106. Strabo XVII p. 826). ibi regia Antaei certamenque cum Hercule
et Hesperidum hortiorti o. hori F1. in ortu E. -rum a.om.A. adfundituraut funditur R1 autemautem om.R2H. autem huic E3v aestuarium e mari
flexuosofluxuoso A meatu, in quo draconesdraconis RE2opva. D custodiae instar fuisse
nunc interpretantur. amplectitur intra se insulam, quam
solam e vicino tractu aliquantoaliquanto AF2v.
-ndo r excelsioreexcelsiores va.B. -orem D2, sed cfr. Sol. et Strab. non tamen aestus
maris inundantinundant AE2ov (S). -dat rBas.. exstat in eaeoA etet om.op ara Herculis nec praeter
oleastros aliud ex narrato illo aurifero nemore.Nepos fr. 50 H. minus
profecto mirentur portentosa Graeciae mendacia de hisiis
RE(?)va.S et
amneamni A Lixolixo AF2inras.E2v. xilo r prodita qui cogitentcogitant
RS nostros nuperque paulo
minus monstrifica quaedamque om.va.S. quae A.an nuper quoque? de iisdem tradidisse, praevalidam
hanc urbem maioremque Magna Carthagine,
praeterea ex adverso eius sitam et prope inmenso tractu
ab Tingi, quaeque alia Cornelius Nepos avidissime
credidit.(4. 5. 8) Mela III 107. —(8.10) Sol. 24, 7. ab Lixo XL in mediterraneo altera Augusti
colonia est Babba, Iulia Campestris appellata, et tertia
Banasa LXXV p., Valentia cognominata. ab ea XXXVea XXV ap
Volubile oppidum, tantundemtantundem AE2pv. tand- (-d & R) r a mari utroque distans. atad
DF1R. & pva.L
in ora a Lixo L??? amnis Sububussububus ll.v(J). subus a. -bur B e Ptol.
IV 1,2. cfr. § 9, praeter Banasam coloniam
defluens, magnificus et navigabilis. ab eo totidem milibus
oppidum Sala, eiusdem nominis fluvio inpositum, iam solitudinibus
vicinum elephantorumque gregibusgerigibus R1. graeci- A infestum,
multo tamen magis Autololumautolorum Sol. gentegentem Rapva.G, per quamquā ter (t???) R1 iter est
ad montem Africae vel fabulosissimum Atlantem.
Mela III 101. Sol. 24, 8. MCap. VI 667.Ee del.F2 mediis hunc harenis in caelum attolli prodidere,
asperumaspectu
op, squalentem qua vergatuergit o ad litora oceani, cui cognomen
inposuit, eundem opacum nemorosumqueque AE2opv. om.r etet om.op scatebris
fontium riguum quaquas
Flda. quo o spectetspectat REaopva.S Africam, fructibus omnium
generum sponte ita subnascentibus, ut numquam satiassatietas adopva.S
voluptatibus desit.Mela III 95. Sol. 24, 10. 8. 10. 12. MCap. 1. 1. cfr. Plin. VI 197. incolarum neminem interdiu cerni;
silere omnia hauthaut om.A alio quam solitudinumsolitudinem A horrore; subire
tacitam religionem animosanimas R1 propiusproprius
ADF1 accedentiumaccidentium DF1. accedentia R1 praeterquepraetereaque o
horrorem elati super nubila atque in vicinauicinia op (-niam E3C) va.S lunaris circuli.
eundem noctibus micare crebris ignibus, Aegipanum Satyrorumque
lascivia inpleri, tibiarum ac fistulae cantu tympanorumque
et cymbalorum sonitu strepere. haec celebrati
auctores prodidere praeter Herculi et Perseo laborata ibi.
spatium ad eum inmensum incertumque.Sol. 24, 15. fuerefuerat et D1FREap et Hannonis
Carthaginiensium ducis commentarii Punicispunici??? R. -ci F1Ea rebus florentissimis
explorare ambitum Africae iussi, quem secuti plerique
eae F1.
a EJ D1 Graecis nostrisque et aliaalio E1 quidem fabulosa et urbes
multas ab eo conditas ibi prodidere, quarumquaedem El. -dam E2va.H nec memoria
ulla nec vestigium exstatexistat A.om.a.
Polyb. XXXIV 15, 7 Hultsch. —
(9. 10) Sol. 24, 12. 11. MCap. VI 668 init. Agrippa fr. 25 Riese.Scipione Aemiliano res in Africa gerente Polybius annalium
conditor, ab eo accepta classe scrutandi illius orbisurbis A
gratia circumvectus, prodidit a monte eo ad occasum versus
saltus plenos feris, quas generat Africapunctum post Africa pos. D2; ad flumen AnatimAnam
coni. D2CCCLXXXXVICCCCLXXXXVI AD. -LXXXVI F. -V rv, ab eo Lixum CCV. Agrippaagrippa
lixum Av(S). agrippa F2. om.rH Lixum a
Gaditano freto dist. va.HCXIICXII lixū F2 abesse; inde sinum qui vocetur Sagigisagigi AJ. -gici DFa. -gyci E1. -gyti E2. -guti v. -gaci R,
oppidum in promunturio Mulelachamuleiacha D2a. -ca D1R1. -eacha R2, flumina Sububamsububam ll.v(D). -bu-
bum fJ. cfr. §5. subur B et
Salatsalat (-ath R2ll.J. -lam B, portum Rutubis a Lixo CCXXIIIICCXXIIIIAD. -III F2. CCCXIIIRv.CCXIIIrH, inde promunturium
Solis, portum Rhysaddirrhysaddir
AJ. rhisardir F3. ris- DF2Eav. -ardis R. -adir F1, Gaetulos Autotelesautoteles
ll.v(J). -ololes C. -olales B. cfr. §5. 17, flumen Quosenum
quosenum AE2D. uos-
(-nim E1. -nium a) r. cos- v, gentesgentes H. -tem ll.v Selatitossela-
ticos R. uelatitos AD1 et Masatosmesatos R. mara- F2, flumen Masathatmarathat F2.
Masath (Sieglin) D2, flumen
Darat, in quo crocodilos gignigignit R2.(3) Sol. 24, 14. dein sinum DCXVI includi
montismontis EG. -tes (om.R1) rv Bracaebracae AD. breace D. -cae F. braeacae E. braeate R2.
braete R1. brece a. barcae J. -ce v promunturio excurrente in occasum, quod
appelleturappelletur AS. -llatur
apv. -llat rH Surrentium. postea flumen Salsumpalsum F2a3va.H, ultra quod
Aethiopas Perorsos,quorum a tergo Pharusiospharusios (B)H. -sos E3G. parusios ll. por- dTv. his iungi
inin J. om.ll.v mediterraneomediterraneos D(?)a3va.J Gaetulos Darasdaris at in ora F1.
darati- R1. -inos R2, at in ora Aethiopas Daratitas
darathitas A, flumen Bambotumbambotum ESol.v.
banb- a. -thum DF. bom- A. botum R, crocodilis et hippopotamis refertum.
ab eo montes perpetuos usque ad eum, quem Theon
Ochema dicemusdicimus F2. inde ad promunturium Hesperuhesperu
P. -rium E(?) G. -rum rv. cfr. II 237 et VI 197. 199 navigationem6,197nauigatio-
nem (sc. esse) ego. -ne ll.v. cfr. VI 197
dierum ac noctium decemdecem ll.v. II M Pt
p. 734acoll.VI 197. in medio eoeo AF2E2v. om.r spatio
Atlantem locavit, ceterisceteris AS.a cet-
(coet- F) rv(D) omnibus in extremis Mauretaniae
proditum.
Romana arma primum Claudio principe in Mauretania
bellavere, Ptolemaeumptolomaeum ARD2. ptho- ao(passim)
aom.A regem a Gaio Caesare interemptum
ulciscente liberto Aedemone, refugientibusque barbaris
ventum constat ad montem Atlantem. nec solum consulatu
perfunctis atque e senatu ducibus, qui tumdum FR resreges sere DF1 gessere,
sed equitibus quoque Romanis, qui ex eo praefuere ibi,
Atlantem penetrasse inin (ante gloria)
om.opva. G gloria fuit.(365, 2) Mela III 104. Sol. 26, 1. quinque sunt, ut
diximus, Romanae coloniae in ea provincia, perviumque2.5
famaefamae a3v (S).
-me FRE1. -ma DE2apH videri potest, sed id plerumquefamae-plerumque om.A fallacissimumfallacissimum AG. -mo rv experimento
deprehenditur, quiaqua
D. a FRa dignitatesdignitates si ego. -tes Ap. -te v. -te si cum DFRa.
-tes cum E(?)G, si indagare vera
pigeat, ignorantiae pudore mentiri non piget, hauthaut Av. aut r alio
fidei proniore lapsu quamquam AE2a3v.
quam ore (ori a) r ubi falsae rei gravis auctor
existit. equidem minus miror inconperta quaedam esse
equestris ordinis viris, iam vero etet quidem FEG. et equ- v senatum inde intrantibus,
quam luxuriae, cuius efficacissima visui
DFa sentitur atqueat A maxima,
cum ebori, citrocitroque pC silvae exquirantur, omnes scopuli Gaetulicetuli a. &uli F1. del.F2
muricibusmuricibus
E(?)v. -cis r, purpurisac purpuris E(?)va.S.Sol. 24, 13. — (4) Sol. 24, 15. MCap. VI 667 med. —
(7) Sol. 24, 11. indigenae tamen tradunt in ora ab
Salatsalat AS. sala rvCLCL om.A flumen Asanamasanan A, marino haustuhaustum A, sed portu???et portu R.om.DFldl spectabile,
mox amnemn, quem vocant Futfuut A2va.Bas. fuit R1. fud F2. fot a, ab eo ad Dirimad dirim AEd. -rin v.
abd- DF. -rimi ap. ad darim R. ad Dyrin B. cfr. Strabo XVII
p. 825. Yitruv. V 112,6. Addirim D1 — hoc
enim Atlanti nomen esseesse R (?)a3pv(D). et
esse AF2J. est esse r eorum lingua convenit — CCCCC M Pt p. 579a,
interveniente flumine, cui nomen estest iuor AE2J.
est uior v. om.r. est Diuor U 90 coll. Ptol. IV 1,1 Ivor. ibiibi pauca ego.
ibi fauo AE2. ibe fabo (fab D) DF1E1a. ibi fabo suprascr. uel
iuor F2. ibi fama R (?) v. del D1.locus adhuc corruptuspauca
extareextare
AF2E2H. -tra r. estare p. existere v circa vestigia habitati quondamq: dam R1. qued- R2a.
quaed- DF1E1 solisoli AF2Epv. sol r, vinearum
palmetorumque reliquias.Sol. 24, 15. 8. 10. MCap. VI 667 extr. Suetonius Paulinus, quem
consulem vidimus, primus Romanorum ducumducum AF2E2v. ducu-
menses E1. decu-a. ducumses R1. ducum enenses (hen-p)DF1R2op.
ducum emensus coni.J2 transgressustransgressus E2pv. -ssos Ao. egressus r
quoque Atlantem aliquot milium spatio, prodidit de excelsitate
quidem eius quae cetericeteris (om. quae) R, imas radices densis altisque
repletas silvis incognito genere arborum, proceritatem
spectabilem esseesse AE2G. om.raopv enodi nitore, frondes cupressicu-
pressis R(?)va.S similessimiles om.E1S
praeterquampraeterquam AFdoJ.
-qua DRa. -que E(?)a3pB coll. XIII 95. praeter v gravitategrauitatem
Eova.J. -tē a3 odoris, tenui eas obduci lanugine,
quibus addita arte posse quales ee om.F1RE1a1opva.G bombyce vestes confici.
verticem altis etiam aestateaestate om.o operiri nivibus.(17) cfr. Vitr. VIII 2, 6.(1) Sol. 24, 14. — (3. 4) ib. 10. decumis se
eo pervenisse castris et ultra ad fiuvium, qui Gerger ll.H. gerum o. sur p. niger v vocaturuocatur AE2opv(D).
-caretur F2H. -cetur rS,
per solitudines nigri pulveris, eminentibus interdum velut
exustis cautibus, loca inhabitabilia fervore, quamquam
hiberno tempore, expertoexperto ll.G(J). -tos opS. -tum H. -tus v . qui proximos inhabitentinhabitant
Eaop. -nte DF1R. -nt ei dT. -tent ei va.G(S) saltus,
refertos elephantorum ferarumque et serpentium omni
genere, Canarios appellari, quippe victum eius animalis
promiscuum iisiis Av.
his rG esse et dividua ferarum viscera.(8) Sol. 24, 15. — (10) ib. 9. cfr. Plin. XXV 77. 78. iunctamiuncta AFRop
Aethiopum gentemgente AF2o, quos Perorsos vocant, satis constat.
Iuba Ptolemaei pater, quiqui AE2v. om.rao primus utrique Mauretaniae
imperitavitimperauit Eaopva.S, studiorum claritate memorabilior etiamet tamquā a. -quam de o quam
regno, similia prodidit de Atlante, praeterque gigni herbam
ibi euphorbeameuphorbiam F2Eaopva.D nomine, ab inventore medico suosuo sic o appellatam
. cuius lacteum sucum miris laudibus celebrat in
claritate visus contraque serpentes et venena omnia privatim
dicato volumine. et satis superque de Atlanteathlante F.
-tis A.
(15) MCap. VI 668.
Tingitanaetingitaniae ADE2pva.S provinciae longitude CLXX estest AE2pa3v. et r. gentes
in ea: quondam praecipua Maurorum — unde nomen —
quos plerique Maurusiosmaurusios pv. -risios A. -rosios r dixerunt, attenuata bellis ad paucas
reciditrecedit DF1R2E1a.
reddidit R1va.B familias. proxima illi Masaesylorummasaesylorum DFD. massae-Ed(?)v. mase- A.
-sillorum a. -synorum R fuerat;
similised simili E3va.S modo extincta est. Gaetulae nunc tenent gentes,
Baniuraeuaniure A.
V???. a mare F2. banurri B. bamurae v multoque validissimi Autololesautolales F1. -tolodes a.
-toles R. -toteles ADcoll. § 9. sedcfr. §5 et horum pars
quondam Nesiminesimi ADFaJ.
-suni Ev. nisemi R. uesuni E3B, qui avolsiauolsis DFRE1a iisiis v. his G.
hiis AE2. om.r propriam fecere gentem
versi ad Aethiopas.Sol. 25, 2. Mela I 27. II 95. Sol. 25, 1. MCap. 1. 1. init. ipsa provincia ab oriente montuosamontosa va.H
fert elephantos, in Abilaabila ADFav. hab- R. abyla EBrot. cfr. III 4 et Ptol. IV 1,3 quoque monte et quoset quo Da1va.G. ex quo F1REp Septem
Fratres a simili altitudine appellantappellat DF1Ra. -ant ii G.
-at ii a3. freto imminentinminent G. -enti ll.v. -ent ii S
iuncti Abilaeabilae FRav.
-le A. abylae rBrot.. ab iisis R. his rG ora interniinterne A. -nis DF1R2a. -ms R1 maris, flumen Tamudaamuda A. tham-p. tamunda F1
navigabile, quondamquodam AR. (nauigabile quon-
dam, et M Pt p. 582a) et oppidum, flumen Laudlaud AF2v. laut E2a3. aut r, et ipsum
navigiorum capax. Rhysaddir-rhy-
saddir AS. cfr. § 9. rursus addir (adhir D) r. rusadir H. -ardir v oppidum et portus, Malvanemaluanae A. -na va. S
fluvius navigabilis.(6) Mela I 29. Sol. 25, 16. MCap. 1. 1. Sigasiga ASol. MCap. v. sica RE. sicca r oppidum ex adverso Malacaemalacae D2B(S). -ce A. malcae D1Fd. -lacte E1a. -lacta R.-lachte E2. -lachae G in
Hispaniahispaniae DF2dp. -nie Ra sitisiti
(sc. oppidi) AREJ2. titis a. ???it??? F1. situ F2. litus D. sitae
p(?)B. -tum v(D1), Syphacissyphacis E(?)pv. -agis D. sifagis a. shii
pacis A. gipagis R. ???pacis F1. s??? (= sunt) he pa- F2 regia, alterius iam Mauretaniae.
namque diu regum nomina obtinuere, ut Bogutianabo-
gudiana E(?)va.J appellaretur
extuma, itemque Bocchibochi F. bocci Aa quae nunc Caesariensiscaesariensis E2v.
-rensis (cessa- A) r.
ab ea portus Magnus, a spatio appellatus, civium Romanorum
oppido. amnis Mulucha, Bocchi Masaesylorumque
finis. Quiza Cenitanazenitana R.
xen- E3B peregrinorum oppidumoppidum E(?)a3v, Arsennariaarsennaria Av(J). -enaria rS
Latinorum, III a mari;Mela I 31. MCap. 1. 1. Sol. 25, 16. 17. Mela I 30. 31. Cartenna, colonia Augusti legionelegione J Müller emend.I 10. -gio ll.v
secunda, item colonia eiusdem deducta cohorte praetoria
Gunugugunugu ll.J. -gum S. -gi E(?)G.
-gii v. promunturium Apollinis oppidumque ibi celeberrimum
Caesarea, anteante AEp. -tea rv vocitatum Iol, Iubae regia a Divo
Claudio coloniae iure donata; eiusdem iussu deductis veteranis
Oppidum Novum et Latio dato Tipasa, itemqueitem Aa1 a
Vespasiano Imperatore eodem munere donatum Icosiumicosio Ava.G;
colonia Augusti Rusguniaerusguniae Av(D). ruscon- rB, Rusucuriumrusu-
curium AH. ruse- v. rusucurum R. rusicor- (rusc- a) r. Rusuc-
curu (CIL VIII p. 766)D2. cfr. MCap. civitate honoratum
a Claudio, Rusazusrusaius A. suzasus a.
ruz- va.G colonia Augusti, Saldaesaldae AF (s in ras.) MCap.J. cfr. CIL VIII p. 760.-de rv coloniacolonia v. -niae AD1. -nia (-nie R) angustis (-sti F2R) r eiusdem,
itemitem om.Rva.H Igilgiligilcili A. igilgi a;(8-10) MCap. VI 669. Die. 3, 1 extr. Div. 26. Dim. 25. oppidum Tucca, inpositum mari et flumini
Ampsagaeampsagae DEv.
-ge Fa. -ce A. amsagae R (cfr. CIL VIII n.5884). intus colonia Augusta, quaequae (que a)
item ll.v. an itemque? item Succhabarsucchabar DFRD. succa- EaB(H).
sucha- Apv. succub- C,
item Tubusuptusucchabar DFRD. succa- EaB(H).
sucha- Apv. succub- C, civitates Timici, Tigavae. flumina Sardabal
sardabal E2H. -bala B. -bale Mela. -aual rJ, Avesaues nabar (ina- p) AE2pH. auerna F2v. nabar B, Nabar. gens Macurebi, flumensardaual - 7 flumen AF2E2pv. om.r Vsar, gensusar gens
E2G. -riens (ues- p) Apv. isargegens DFa. -ges gens Rd.gens E1.
(Sisar Ptol.IV 2,2 p. 599)
Nababesnababaes E. -abe a. -ades va.S.
nauaues A. flumen Ampsaga abest a Caesarea CCCXXIICCCXXII A2RMCap.S. -XXXII A1. CCXXII rH.
-XXXIII v.
utriusque Mauretaniae longitudo X???X??? H. M???. A. X. r.DCCCv . XXXVIIIXXXVIIIIFdapva.S, latitudo CCCCLXVIICCCLXVII DFda. -LXIII R.
Sol. 26, 1. 2. MCap. VI 669. Mela I 29. 30. 33. Ab Ampsaga Numidia est, Masinissaemasinisae A.
massinissae DFEopva.S clara
nominenomina A, Metagonitismetogonitis o terra a Graecis appellata, Numidaenumi-
diae AF. -die R. -dia a
vero Nomades a permutandis pabulis, mapalia sua, hoc
est domosdomos AD. -mus raov, plaustris circumferentes. oppida Chulluchullu
DFdTRaSol.cfr. CIL VIII p. 700. cullu AEv, Rusicade
rusicade aB. cfr. CIL VIII n. 6710 al. -chade v. -ccade ADEJ. russicc- R. risicc- F, et ab eo adad ll.v(H)D.del.L(J)XLVIII in mediterraneo colonia Cirtacirta F2B. -tha v. chirta p.
circita AE2. om.r
Sittianorumsittianorum R(?)B. siti-ll.S. sici- a. sati- p. sitta- v cognomine, et alia intus Siccasicca Av. si???ca R. sica r liberumque
oppidum Bullabulla- 3 oppidum om.E Regia. at in ora Tacatua, Hippohippo
Apv. -ppos r Regius,
flumen Armua, oppidum ThabracaThabraca ego e CIL VIIIp. 513 tab- AH.
-cha F2R(?)B. tachabraca (taca- a) FlTa. -bra r. -bracha v civium Romanorum,
Tusca fluvius, Numidiae finisfinis om.RE1aop. nec praeter marmoris
Numidicinumidii et A ferarumque proventumprouentu DFRp aliud insigne eiinsigne ei D. -nei A. -nae o. -ne rv.
Sol. 26, 2. 27, 1. MCap. VI 669. Mela I 33. 34. Sol. 27, 7. 5. 8. A Tusca Zeugitana regio et quae proprie vo- 23
cetur Africa est. tria promunturia, Candidum, mox Apollinis
adversumaduersus DF1a Sardiniae, Mercuri adversum Siciliae, in
altum procurrentia duosduo AS. sed cfr. II 188 efficiunt sinus, Hipponiensemhipponiensum Da. -nensem Eva.J
proximum ab oppido quod Hipponem Dirutumdilutum coni.B. Diarrutum. Zarytum H vocant,
Diarrhytum Graecisa graecis
Epva.S dictum propter aquarum riguairrigua AF2a3pv. inr- E2S.cfr. §6 et vol.IV p. 499 ad
XVIII 29. cui
finitimum Theudalis inmune oppidum, longius a litore.
(18) MCap. VI 670. Sol. 27, 6.dein promunturium Apollinis et in altero sinu Vtica civium
Romanorum, Catonis morte nobilis, flumen Bagrada, locus
Castra Cornelia, colonia Carthago[cartha]go - cartha[ginis] om.A Magnaemagnae DREv. -na a. -na et F2in ras. in vestigiis Carthaginis
, coloniacolonia Ev. -nia et r Maxulamaxula
AEaG(S). -xila r. -xulla v(L), oppida Carpi, Missuamissua D2coll. messua (MCap.)
et CIL VIIIp. 129. misua AE2a2v. -su r et liberum
Clypeaclyppea a. chy-
phea A. clibea R. clupea pv in promunturio Mercuri, item libera Curubis, Neapolis
neapolis EB. -li A. -linis a. ne
apollinis rv. mox Africae ipsius alia distinctio. Libyphoenices
vocantur qui Byzaciumbyzacium DB. biz- A. -atium F2R. -antium
(byz- a) rv incoluntcolunt DFRa1. ita appellatur regio CCL
pp. AdG(D). p. r. pass. per
ov(H). circuitucircuitu dG(D). -tu ita A. -tum raov(H), fertilitatis eximiae, cum centesima fruge agricolis
faenus reddente terra.MCap. l. l. (cfr. Sol. 27, 6). Dic. 3, 2. Div. 25. Dim. 26. hic oppida libera Leptis, Hadrumetum
, Ruspina, Thapsus. inde Thenaethenae a3Be MCap. -ne f. -nco R1. then R2. thaena F.
thena r v (J). cfr. CIL VIII p. 10, Avesaues ll.v (J). om. Verc., Macomades
, Tacape, Sabrata, contingens Syrtim Minorem, ad
quam Numidiae et Africae ab Ampsagaam-
saga DFRa.cfr. §21 longitude DLXXX,
latitudo, qua cognitum est, CC. ea pars, quam Africam
appellavimus, dividitur in duas provincias, veterem etet Aov(J). ac rS novam
, discretas fossafossas DFRa inter Africanum sequentemsequente AF et reges
Thenasthaenas usque F. tenasque R1. thenam usque
J usque perductaproducta Eop, quod oppidum aa AoR(?)v. om.r Carthagine abest
CCXVICCXVII a3va.H.
MCap. VI 671. Sol. 27, 3. Polyb. XXXIV 15, 8 Hultsch.
Agathem. III 8 (GGm II p. 473). Mela I 35. Sol. 27, 38. — Tertius sinus dividitur in geminos, duarum Syrtium
vadoso ac reciproco mari dirosdorsos F2. disros op. disyros a. disrhoos va.G . adad F2E(?)
opv. ???F1 a r proximnam, quae
minor est, a Carthagine CCC Polybius tradit, ipsam centum
milium passuum aditu, trecentorum ambitu.et terra
autem siderum observatione ad eam per deserta ....
harenis perque serpentes iter est. excipiuntlac. ego indicavi; exciderunt operta vel
operientibus uestigia: cfr. § 38 et VI 166 saltus repleti
ferarum multitudine et introrsus elephantorum solitudines,
mox deserta vastauasta F2Epv. -tae
F1R. -te r ultraqueutraque FR1a. -aeque R2 Garamantes, ab Augilisaugylis E(?) va.J(itemi
infra) dierum
XII itinere distantes.MCap. 1. 1. Sol. 27, 41. 40. Mela I 37. Agathem. l. l. super illos fuere gens Psyllipsyllis DR. p???iF1. psillis a, super
quos lacus Lycomedis???comedis F1.
hisc- R. isc- D. -odemis a, desertis circumdatus. Augilae ipsi
medio fere spatio locanturuocantur DF1Ra, ab Aethiopia, quaequa U 93 ad occidentem
vergit, et a regione, quae interinter p.om. ll.v. cfr. IV 60 duas Syrtis interiacet
, pari utrimque intervallo, sed litore inter duas Syrtis
CCL. ibi civitas Oeensis, Cinypscynyps DF. -nips ava. fluvius ac regio,
oppida Neapolis, Taphrataphra Ev(D). -phsa F2inras. tafra R2. tha- Da. tra- R1J1. Graphara SeScylace 110.
Gaphara MGGm Ip. 86. 462. Ptol.p. 628b, Habrotonumabrotonum EaB.
-nium R, Leptis altera, quae
cognominatur Magna. indeinde F2E(?)MCap.v. om.r Syrtis Maior, circuitu DCXXVDCXXV E2MCap.C.
CXXV rv,
aditu autem CCCXII,uncos ego posui. cfr. § 32. (aliter VI 77) [inde] accolit gens Cisippadumcisipadum
dva. S. cis pa- a.Sol. 27, 43. Mela I 36. Callim. fr. 398 B. Sol. 27, 7.
Mela I 37. MCap. VI 671 extr. in
intimo sinu fuit ora Lotophagon, quos quidam MachroasMachroas (M Ptp. 638a)D2. alach- (-ohas R.
-croas a) ll.v
dixere, ad Philaenorum aras; ex harena sunt haehee dp. eae va.D. ab
iis non procul a continente palus vasta amnem Tritonem
nomenque ab eo accipit, Pallantiaspallantias v. -teas
(-tehas R) ll appellataappellata apva.G Callimacho
et citra Minorem Syrtim esse dicta, multisa multis pE3va.S vero inter
duas Syrtis. promunturium, quod Maiorem cluditclaudit p. includit E3v, Borionborion E3B e Sol. byr- Ea. bur- rv
appellatur. ultra Cyrenaica provinciaprouincia R (?)v. promunturia (vel -nctoria) prouincia r.
Ad hunc finem Africa a fluvio Ampsaga populos
DXVIDXIII R. DXXVI D. XXVI va. H habet, qui Romano pareantparent Epva.S imperio, in his colonias
sex, praeter iamiam supra E(?)va.J dictas Vthinam, Thuburbithuburbi FaD1. tub- rS. -bin a3v.cfr. CIL VIII p. 106. 148. oppida civium 22
Romanorum XVXII R, ex quibus in mediterraneo dicenda Absuritanumabsuritanum ll.v(J). assu-
B(S). azu- G, 24
Abutucense, Aborienseaboriense Ea3Bas. -nte (abb-F1) rv, Canopicumcano-
phicum FRva.C. -obicum J(item infra 372,5), Chiniavensechiniauense DF.
cinia- R. chima- EaD. -anense pv. cimauense TJ. chilma- B e Ptol. IV 3,9. cilma- S,
Simithuensesimittuense EB. simitu- F2. rhim- v.
simi???en??? F1. -ttemse D. -tiemse R. -thimse a, Thunusidensethunusidiense
F2va.B. chu- F1. thumis- a. tusimid- R2. tumid- R1, Thuburnicensethubur-
nicense DFRaD. tub- EB. -rbiense v, Thinidrumensethinidrumense E2D
tyni- B. thibi- E1a. tibi- r. tybi- v,
Tibigense, Vcitanauchitana F2 duo, Maius et Minus, Vagense. oppidum
Latinum unum Vzalitanum. oppidum stipendiarium
unum Castris Corneliis.(12) Sol. 27, 5. 30, 1. oppida libera XXX, ex quibus
dicenda intus Achollitanumacchollitanum R. adcho- E. adco- a.
acolit- va. S, Accaritanumaccaritanum DFdaD. agga- RS. accha- E. acha- p v, Avittenseauittense (B) D2. cfr. Ptol. IV 3,8. CIL VIII p. 100.148. -inense
ll.v, Abziritanum
Abdiritanum Ptol.IV 3,9, Canopitanum, MelizitanumMelzitanum va.S, Materensemate-
rense ll. H. mathar- p. madaur- B. marer- v, Salaphitanum
, Tusdritanum, Thisicensev, Tunisensetunisense (t in ras.) F2v (D). thuni- dE2. thimi- p.cfr. Ptol. IV 3,9.
thuniense RE1a. -icense D. tun- G, Theudensetheudense E3B. theod- REaD2. thaeod- F. stheod- Dd. scheod- p. schoed- v,
Tagesensetage-
sense DF2EJ. -gensense F1. -gense a. -gestense E3G. -gastense
S cum B. -gasense v. cfr. CIL VIIp. 508, Tigiensetigiense ego coll. CIL VIII p. 21. ???ig???ense F1. sigense rv(J). tig- B(D2, Vlusubburitanumulusubbu-
ritanum DFdaD. -uburitanum REv (iterat ubur- R). -ubritanum
Dal., Vagense aliud, ...
ensesiense DF1REaJ. sige- F2v (D1). uise- H (D2). uige-
E3G cum B1. zige- B2. (an Vzitense e CIL VIIIp. 17 vel Ziquense
ex Augustini ep. 78, 4? Vagense aliud Sigense in unum coniungit
OCuntz), Zamensezamense E3B(D). zia- (zya- F) ll.J. zianie- v. ex reliquo numero non civitates tantum,
sed pleriqueplerique F1dREapS. -raeque (D?)F2a3v(D) etiam nationes iure dici possunt, ut
Nattabutesnattabutes ego. -udes D2. nattha- R. natra- a. natha- D. nata rv. cfr. Ptol.IV 3,6. CIL VIIIp. 484, Capsitani, Musulamimusulami (B)S. -ani F2inras.Ev.
musinsulami r. misulani G. cfr. Ptol.l.l., Sabarbaressabarbates R. -babares F. Saburbures Ptol.l.l. Sub- CIL VIII n. 8270. 10335, Massylimassili
FRaL, Nicivesniciues ll.v(D). nisi- B e Ptol. l.l., Vamacures
uacures DF1E1a1.
(cfr. Maccurae Ptol. IV 2,5 et Astacures ib. 3,6), Cinithicinithi DdRS.cfr. Ptol. IV 3,6. orn- a. ci??? F1. cithini F2. eth- E2in ras.pv, Musunimusuni ll.S.cfr. Ptol.l.l. -ssini p v. misuni B. Mucuni (Sieglin)
D2ePtol. IV 2, 5, Marchubimarchubi E2D. -bii E3v. -ui F2. macchui E1d.
machui r. (cfr. Malchubii Ptol. IV 2, 5 et Machyni ib. 3,6) et tota Gaetulia ad
flumen Nigrimnigrym F2. -gym F1. -grū Ea, qui Africam ab Aethiopia dirimit.
MCap. VI 672. Sol. 27, 45. Mela I 39. 40. Sol. 27, 44. 54. Cyrenaica, eadem Pentapolitana regio, inlustratur
Hammonis oraculo, quod aa om.a Cyrenis abest CCCC p.,
fonte Solis, urbibus maxime quinque, Berenice, Arsinoe,
Ptolemaide, Apollonia ipsaqueque del. G Cyrene. Berenice in Syrtis
extimo cornu est, quondam vocata Hesperidum supra dic- 3
tarum, vagantibus Graeciae fabulis. nec procul ante oppidum
fluvius Lethonlethon av. loeton E. leton
rJ, lucuslucus Ev. locus r sacer, ubiubi FREa. ubi hesperidum E3(D?) v horti memorantur.
abest aba va. S Leptilepti E3v. leti d. lecci rCCCLXXVCCCLXV a. -XXVI R.
-XXXV va.H arsinae R.MCap. VI 672. — (10) Sol. 27, 2. cfr. Mela I 37. (Plin.
IV 60). Strabo XVII p. 837. Agathem. V 24 (GGm II p. 485).—
(14) Sol. 27, 3. ab ea Arsinoe, Teuchirateuchira D EBas. theucira F. theutra a. tecira R1. tuelcira R2. tauchera B e Scylace 108 vocitata
, XLIII et deinde Ptolemaispolemais R. ptolom- E2aD2. pholom- E1, antiquo nomine Barce,
XXII. mox XLXL REH. a. l. Da.CC.LF2inras.v promunturium Phycuusphycuus (phic- R. -uis a) ll.D per Creticum
mare excurrit, distans CCCL p. a Taenaro Laconicae promunturio
, aa E(?)v Cretacrete R CCXXV Brot. sed cfr. IV 60 vero ipsa CXXV. post id Cyrene, ab
maria XIXVI a passuum, a Phycunteab S errore
pychunte a. pichuntae F. -cunte R Apolloniamapollonia DRXXIIII, ad
Cherronesum LXXXVIIILXXX.II. X FaT. LXXXX R, undeinde ad MGGm I p. 446b Catabathmum CCXVICCXVI
E3v. CCVI ll. cfr. MGGm.l.l..MCap. VI 672 med. accolunt
Marmaridae, a Paraetoni ferme regione ad Syrtim
Maiorem usque porrecti. post eos Acraucelesacrauceles D R E av(J). -aceles
F1. -avciles F2. ararauceles B e Ptol. IV 4, 6 ac iam in
ora Syrtis Nasamones, quos antea Mesammones Graigraeci R E(?)
va.S appellavere
ab argumento loci, medios inter harenas sitos.
Cyrenaicus ager XVXII M Pt p. 671a p. latitudine a litorelitori DF1Ra etet om.R(?) arhoribusarbori-
bus E2d2v. -re F2. -ri r fertilis
habetur, intus eodemeosdem D a spatio frugibus tantum, mox
XXX latitudine et CCL longitudine laserelasere C. -ri v. lasari ll. J. cfr. XVI 259,sed contra XXXVI 1204 (B) modo.(3) Sol. 28,1. — (7) Sol. l.l. cfr. Plin. VI 147. XXXI 18. post
Nasamonas Asbytaeasbytae Ptol. IV 4,6. arb- F.
hasb- v(D). -bitae RBas.(J). haspite Ea. asbystae D(B)H et Macaemace Ea vivuntuiuunt E2v. uiuont D(?)S. uin???t R1. ui R2. ui non (noni F2) F. ni n??? E1a; ultra eos Amantesamantes RSol.S. manantes F1d1. amamantes F2. manentes E2ad2. mon- E1. amanien-a3. hammanien- v.
Atlantes (Sieglin ex Herod. IV 184) D2. cfr. §44.
XI dierum itinere a Syrtibus MaioribusXII FfJ
maioribus F2E2ov. om.r ad occidentem et
ipsi versusquaquauersus E2va.J(D2) harenis circumdati, puteos tamen haut difficilediffi-
ciles FEaova. S
binum fermefere F1Raova. G cubitorum altitudinepost altitudi (-dine F.
-dini a) inDFREatraiecta leguntur dri de quo diximus (II 187)-quam anticlides (IV 67) [altitudi]nem DRa inveniuntinuentunt DF1.
-tum Ra ibi restagnantibus
restagnantibus F2oE(?)v. restant- r Mauretaniae aquis. domosdomos F2E2ov.
-mus rS salesalem DF1Ra montibus suissuis om.o exciso
ceu lapide construunt. ab iisis a. his rv adad F2E2v.om.r Trogodytas hiberni
IIII va.Hoccasus plaga dierum septem iter, cum quibus commercium
gemmae tantum, quam carhunculum vocamus, ex
Aethiopia invectae. intervenit ad solitudines Africae supersupra EG
Minorem Syrtimsyrtim F2in ras.E2v.
-tas r dictasdictā ??? F2 versa Phazaniaphazania (-na F2), ubi gentem Phazaniorum 26
urbesqueurbesque F2in ras.E2v.
paganiorum urbes ubi (aubi Da) gentem phazania (-zani Dd.
-zini E1a) r Alelen et Cillibamcyllybam F1. cvllvb- F2. cillab- va.S subegimus, item
Cidamumcydamum E(?)C e regione Sabratae. ab iis mons longo spatio
in occasum ab ortu tendit, Aterater Ed2v. aeter D. -tae F. ac ter a.eter Rd1 nostris dictus aa del.Dal. natura,
adusto similis aut solis repercussurepercussa DFRa accensoaccensu Fda.
-sus coni. Dal..(1. 2) Sol. 29, 1. — (3-8) Sol. 29, 7. cfr. Plin. VII 136. ultra eum
deserta, Mathelgaemathelge E2. -telge ov. mox thelgae (thelie a. helge E1) r(D). mox talgae fS oppidum Garamantum itemque Debrisdebris DE2B e Sol. 29,1. dedris
ro. detris v
adfuso fonte a medio diemedia die o ad mediam noctem aquis ferventibus
totidemque horis ad medium diem rigentibus,
clarissimumqueclarissimumque oppidum E3va.S(D2) Garamagarama F2E1(?)G. car- DF1Ra. garadana o. -dama E2. -mum v, caput Garamantum, omnia armis
Romanis superata et a Cornelio Balbo triumphata,
uniusuni coni. B. uni huic H omnium curru externoexterno curru E (?) G cum B et Quiritium iure donato;
quippe Gadibus genito civitas Romana cum maiore Balbobalbo maiore E(?)v7
patruopatruo om.R data est. et hoc mirum, supra dicta oppida ab eo
capta auctores nostros prodidisse, ipsum in triumpho
praeter Cidamumcidamum DRav. cyd- rC et Garamamcaramum DFRa. cfr. supra omnium aliarum gentium
urbiumque nomina ac simulacra duxisse, quae iereire DFRa.
fuere va. G hoc
ordine: Tabudiumtabidium Eva.S oppidum, Niterisnitiebres E1. nici- R2. niteris
natio del.F2 natio, Miglismiglis R2J2. milgis F2D1. niglis E2D2. om.E1.
nis glis (-glir R) r. nisdi va. B Gemellagemella F1R2Ev(D). -mela DR1.
-lema a. -male d. bubeium oppida F2. (Nigligemela B [S]. Ne-
glig- G)
oppidum, Bubeiumbubeium E2 (suprascr.) v. nuptium r natio vel oppidum, Enipi natio, Thubenthuben Ev.
tu- r
oppidum, mons nomine Niger, Nitibrum, Rapsarapsa oppidu DFEa oppida,
Visceradiscera R (?)va.D natio, Decridetri
dv. debris E2C.cfr. § 36 oppidum, flumen Nathabur, Thapsagum
oppidum, Tamiagidamiagi F. taminagi R1. tamyaci
R2. namiagi E2. nannagi va.D natio, Boin oppidum, Pege oppidum,
flumen Dasibaridesibari R, mox oppida continua Baracum, Bulubabuluba Rv.
-lba DFa. -lla E1. -lluba E2D2. cfr. M Pt p. 659b,
Alasithalasit DFa. alasi Eva.S(D2), Galsagalsa F2E2D. balsa El (?)v. galia rS, Ballaballa ll.S. galla v, Maxallamaxilla E1. il a. -xala C. mazalla E2D2, Cizaniacizaniam DR. -ama J. zizaniam a. -zama v, mons Gyrigiri in R. gyrim
F1a. gir- Dd. gar- o, in quo
gemmas nasci titulus praecessitpraecessit ll.Bas. prodidit ozv.Sol. 29, 5. 6. —(376, 5) cfr. Sol. 27, 3.— Mela 1 40. —
cfr. Dim. 27. ad Garamantas iter inexplicabile
adhuc fuit, latronibus gentis eius puteos -
qui sunt non alte fodiendi, si locorum notitia adsit —
harenis operientibus. proxumo bello, quod cum Oeensibus
ocensibus Ra gessere initiis Vespasiani Imperatoris, conpendium
viae quadriduiquatriduo ova.G deprehensum est. hoc iter vocatur Praeter
Caput Saxi. finis Cyrenaicus Catabathmosathabatmos ll appellatur, oppidum
et vallis repente convexa. ad eum terminum Cyre-
decies ll -ies centena va.J naica Africa a Syrti Minore X???.LXLX milia ll.va. D. LX minus M Pt p. 664b in longitudinemlongitudinem ll .v(J). -ne dC patet,patet in lati-
tudinem (-ne F2R2v) F2R2E2J. om.r
in latitudinem, qua cognitum est, DCCCCX.DCCCCX D2e VI 209.
DCCC???E2v. DCCCX rD1. CCCC M Pt. l.l.
M.Cap. VI 672.Eratosth. fr. p. 307 Berger. Quaeea quae E2ova.H sequitur regio Mareotis Libya appellatur
, Aegypto contermina. tenent Marmaridesmarmarides (amarm- DF) ll.v(D). -dae L. (cfr. § 33. Paus.17,2), Adyrmachidae
adirmacidae DRa. irm- F, deindeinde DFRaSa om.F1.
e Da Mareotae. mensura a Catabathmocathbathmo DFa. chathmo R Paraetoniumad paraetonium E2va.S(D2)LXXXVICXXXVI MGGm I p. 435. in eo tractu intusintus om.E1. inter R2inras.
uicus B e Strab. XVII p. 799 (κώμη) Apis interest, nobilis reli-
LXII.D DFaD1. LXIIMCap. v(H). XII-D B e Strab. l.l. gione Aegypti locus. ab eo Paraetonium LXII.D, inde
Alexandriam CCC va.H. latitude CLXVIIII est. Eratosthenes
a Cyrenis Alexandriam terrestri itinere DXXV prodit.
Agrippa fr. 26 Riese. Polyb. III 39, 3. Eratosth. fr. p. 157
Berger. Agathem. III 10 (GGm II p. 474).Agrippa totius Africae a mari Atlantico cum inferiore
Aegypto |XXX|XXX???.XXXXXXXXGeMCap.XXX???.L J2 XXX???D1. LXXXll.LXXXVvlongitudinem, Polybius et Eratosthenes
, diligentissimi existimati, ab oceano ad Carthaginem
magnam |XI|LXVI F2. XVIva.H, ab ea Canopum, Nili proximum
ostium, |XVI|XV EH.LXXXVIIILXXXVIIIMCap.D2. cfr. Strabo I p.64. XXVIII ll. H. XXIX v fecerunt, Isidorus a Tingi Canopum
|XXXVI|XXXVI.XCVIIXCVII ego coll. Agathem.XXXV. XCVIIIIll.v.XXXVII. XCVIII D2ME p. 11, Artemidorus XL M minus quam Isidorus.
Mela II 105. — Eratosth. fr. p. 308 Berger. Strabo XVII
p. 384. Agathem. V 22. 21 (GGm II p. 483). Insulas non ita multas complectuntur haec
maria. clarissima est Meninxmeninx E2B. -ix F2R2v. me-
tri r, longitudine XXVXXXV..XXVva. H, latitudine
XXII, ab Eratosthene Lotophagitislotophagites DFRE1va.G.
-tas a appellata; oppida
habet duo, Meningen ab Africae latere et altero Thoarthoar F2G. thoiar v. troiar E. -ia a. troar r. Phoar
M Ptp. 662a,
ipsa a dextro Syrtis Minoris promunturio passibus MDMDF. CC va. H sita.
ab ea C??? p. contra laevum Cercina cum urbe eiusdem nominis
libera, longa XXV, lata dimidium eius, ubi plurimum,
at in extremo non plus V???. huic perparva Carthaginem
versus Cercinitis ponte iungitur.Sol. 29, 8. cfr. Plin. III 92. XXXV 202.—(15) Liv. XXX 24, 8. Strabo II p. 123. ab iis L??? fere passuum
Lepadusalepadusa B2. lop-E3B1.
lip- DFdEav. lypid- R2. lapidia R1. cfr. III 92, longa VI; mox Gaulosgaulos ego.
-lo??? F1. -loe ro. -los et B. -lee v, Galata, cuius terra scorpiones
scorpionem o.sed cfr. vol. Vp. 487 adXXXII 59, dirum animal Africae, necatnegat DF1R. dicuntur et in&hinc F2inras. Clupeaclupea
Eov(D). -ppea a. lupae F2. glupea DdR. -pae F1. clypea Scoll.§24
emori, cuius ex adverso Cossyracossyra D. cosyra Bas. cossora ll. -ssiria E2.
-ssyria v cum oppidotum oppido (-dū F2R2) FdRa. at contra
Carthaginis sinum duaeduo FdE1ava.H Aegimoeroeaegi (aege F2E2) moere (-ra R1. mere F1d) ll. aegimoroe S.
-moerae D. -mori G. -muros B e Strab., AraeArae H. ee are F2.
I??? F1. aea Re E2. ca Rae D. ca Re R1E1a. ca ea Re R2.
Careę d. a re G. arae, re uera v. cfr. Serv. Aen. I 109. an potius
Chyarae (olim scriptum ciarae), ut ap. Melam II 105? autemautem
ll.v(S). del.F2G(D1) scopuli
verius quam insulae, inter Siciliam maxime et Sardiniam.
auctores sunt et has quondam habitatas subsedisse.
MCap. VI 673. — § 43: (4) Mela II 104.—Homer. α 23. Interioreinteriore F1E1a. Iter??? R. interiorē D. -ri rv autem ambitu Africae ad meridiem
versus superque Gaetulosgetulos F2.
gaetulo R. get- DF1. gent- a, intervenientibus desertis, primi
omnium Libyeslybiaes (-ie F) aegypti DF.
Tybieseg- R. lybyes eg- a. Libyaegyptii B Aegyptii, deinde Leucoeleucoe Se codd.MCap. laeucae F2. -uae F1. leuc D. -ce r. -cae va.B. (Leucae-
thiopes B) Aethiopes habitant.
super eos Aethiopum gentes Nigritaenigrate E1ao a quoquibus o dictum est30
filumineflumina DF1Ra.
-men a o, Gymnetes Pharusipharusii iam E(?)H(J). -si etiam R2v. -stam DF1R1o.
-sta a. -sii F2. -si et iam G(S), iam oceanum attingentes quoset quos H
in Mauretaniae fine diximus Perorsiperossi DF1Rao. ab his omnibus
vastae solitudines orientem versusad orientem uersus MCap usque ad Garamantas
Augilasqueaugilasque F2J. augyl-
E(?)v. angel-R1. angil- (abg-F) ro et Trogodytas, verissima opinione eorum, qui
desertis Africae duasduas om.R Aethiopias superponunt, et ante omnes
Homeri, qui bipertitos tradit Aethiopas, ad orientem
occasumque versosuersus FdE1a.(11-13) Sol. 30, 1. cfr. Mela III 96. Nigri fluvio eadem natura quae Nilo.
calamum ac papyrum et easdem gignit animantes isdemque
temporibus augescit. oritur inter Tarraeliostaraelios Ed. -rraelyos F1. -relios o. -lyos F2a.
-leos va.S Aethiopas et
dist.oDOechalicasoechalicas (oeth- F2) D. -igeas R2. oecalicas
(eoc- o) Eov. oe???ali???a F1. oe???calicea R1. oeacaluea (eac- a)
Da. horum oppidum Magiummagnū a. Mauin va.S . quidam solitudinibus
interposueruntimposuerunt E (?) G Atlantas, iuxta easiuxta eas (eos v) E2ov. eosque iuxta F2D. iuxtaque eos f. eos R.
eosque r Aegipanas semiferos et
Blemmyasblemmias Faova.G. -mas R et Gamphasantasgamphasantas
(gram- o) v. -thas F2. campa- r et Satyrossatiros R2o. -t???ros F1. sachros D.
sathos R1. sachos E1a et Himantopodas.
Atlantes degeneres sunt humani ritusritnus F1D, si credimus.MCap.
VI 673. 674.Mela I 43-46. Sol. 31, 2. 3. 30, 2. 31, 4. 5. nam
neque nominum ullorum inter ipsosinter ipsos (eos v)
R2E2oS. om.r appellatio est et solem
orientem occidentemque dira inprecatione contuenturintuentur o. cū tu- F ut
exitialem ipsis agrisque, neque in somnoinsomnio a. -nia va.S visuntuisi
sunt E1a qualia
reliqui mortales. Trogodytae specusspecuus F1D excavant; haehaec DF1R2aoS. om.R1 illis
domus, victus serpentium carnes, stridorquean
stridor quoque?, non vox:
adeo sermonis commercio carent. Garamantes matrimoniorum
exortes passim cum feminis degunt. Augilaeaugiles o. -gylae va.J. cfr. §43
inferos tantum colunt. Gamphasantesgram-phasantes o, nudi proeliorumque
expertes, nulli externo congregantur.Mela I 47. 48. III 103. Sol. 31, 5. 6. Blemmyisblemmiis F2ao. mmis R -mnis F1 traduntur
capita abesse, ore et oculis pectori adfixis; Satyris praeter
figuram nihil moris humani; Aegipanum qualis vulgo
pingitur forma; Himantopodes loripedes quidam, quibus
serpendoest Eaova.S ingredi natura sit; Pharusipharosi E1, quondam Persae,
comites fuissefuisse dicuntur o (E3suprascr.) v.supple traduntur e v.8 Herculis ad Hesperidas tendentis. nec de
Africa plura quae memorenturmemorantur DF1E1R1 occurrunt.
MCap. VI 675. cfr. Sol. 40, 1. — Eratosth. fr. p. 339. 328 Berger. Aga-
them. III 10 (GGm II p. 474). Adhaeret Asia, quam patere a Canopicomemorantur DF1E1R1 ostio
ad Ponti ostium Timosthenestimosthenes (dem-R2) REv. -nus (thym- a)
DF1a. -othenus F2. thimostines o |XXVI|.XXXVIIIXXXVIIIll.v(D).om.o. -VIIIIE3L p. tradittradidit FaE3va.S(D),
ab ore autem Ponti ad os Maeotis Eratosthenes |XV|.XLVXVI??? LXXVMCap.XVI
XLV. M H,
universam vero cum Aegypto ad Tanain Artemidorus
et Isidoruset isidorus (ysi- o) D(?)E2ov. om.r L???.XIII.DCCLL???.XIII.
DCCL D2ME p. 10. cfr. VI 209. |LX|.III.DCCL D1. LXIII.DCCLll.LXIII. LXXV H LXXXVIII.DCCL (del. G) v. maria eius conplura ab
accolis traxere nomina: quarein qua re
DF1d1Eao simul indicabuntur.
MCap. VI 675. Sol. 32, 1. (Mela I 49). Dic. 6, 2 (cfr. 6, 6).
6, 3. cfr. Dim. 28.Proxima Africae incoliturcolitur E1adDic. coligitur F Aegyptus, introrsus ad
meridiem recedens, done a tergo praetendantur Aethiopes.
inferiorem eius partem Nilus dexteradextra doDic. va. S laevaque divisusdiuisus F2E(?)ov. cfr. MCap. Dic. -su r
amplexu suo determinat, Canopicocanobico DFRJ
(item infra) ostio ab Africa, ab Asia
Pelusiaco, CLXXCCLXX Dic. passuum intervallo. quam ob causam
inter insulas quidamquidem DF1Ra Aegyptum retulere, ita se findentefindentes
DF1. fundente o. -tes a
Nilo, ut triquetramutrique (-rumque Dic.) iam DdR1aDic. ???trique??? F1 terraeterrae del.R2 figuram efficiat, ideoqueideo va.S multi
Graecae litterae vocabulo Deltadeltā Rova.G appellavere Aegyptum.
mensura ab unitate alvei, unde se primum finditfindit E2Dic.v(D). fundit rJ in lateraaltera DF1da,
ad Canopicum ostium CXLVI, ad Pelusiacum CLVICLVI(Külb)D. CLXVI SeDic. CCLVI ll.v est.
summa pars contermina Aethiopiae Thebaiset thebaidis o vocatur.(12. 381, 4-8) MCap. VI 676. dividitur
in praefecturas oppidorum, quasquos aνόμουςnomus DFdTEa. nom R1. -mos R2MCap.v vocant:
Ombiten, Apollonopolitenapollonopoliten (Parthey) D. apollop- ll.v, Hermonthitenhermonthiten B.
-motiten ll.v, Thinitenthiniten B. tin- F2E2v. tinien r, Phaturitenombiten ll.H. -ten phanturiten (phatniten B) codd.recc. v,
Coptitencoptiten
E2B. copiten (conp- a) r. -pititen v, Tentyriten, Diospolitendiospoliten Bas.(D). -tem
E3. diop- rv(S), Antaeopoliten, Aphroditopoliten
, Lycopoliten. quae iuxta Pelusium est regio nomos
habet Pharbaethitenpharbaethiten (B)S. -titen G. -betiten E3.
parbet- F2. paruaet- DF1da. paruet- RE. barbet- v, Bubastiten, Sethroiten, Taniten. reliqua
autem Arabicum, Hammoniacum tendentem adad
F2E2v. om.r Hammonisāmonis F2in ras. hammonios DE1a
Iovis oraculum, Oxyrynchitenoxyryn-
chiten E2B. -rychite E1. -chyrite a. -richiten R2. -te R1. oxiri-
chiten F2inras. -te D, Leontopoliten, Athribitenatribithen F1R. -iten F2a. atharrabiten
(B)G,
Cynopolitenfynopoliten DFva. G. fin- Ra, Hermopolitenthermopoliten F2, Xoiten, Mendesiummen-
destum DRa. -thum F, Sebennytensebenniten DFRa,
Cabasitencabasiten H e Ptol. IV 5,19. -stiten ll. B. sab- v, Latopolitenlaetopoliten F. let- Ra. letap-
va.B, Heliopolitenheliopoliten-3 saiten om.a, Prosopitenprosobiten FRE1va.B, Panopolitenpanopoliten G. -te E2. om.r. cynop- v. add. thermopolitē E3va. H,
Busiritenbusiriten D (?)F2E3B. -sfriten F1R. brusfiten E. -sophiten v, Onuphitenoniphiten DF1R. oriph- F2. omph- va.B, Saiten, Ptenethumptenethum F2E3v(J).
-thu G. penethum r, Ptemphumptemphum ll.v(J). phthemphu B, Naucratiten
naueratiten DFR1a. (add.ueratiten va. B. nitriten G cum B), Metelitenmeteliten B(H). -lliten DFdRD. melentiten Ea. -etiten v. del. G, Gynaecopolitenoynecopoliten R. -lim a. -lyten (cyn- F2) F, Menelaiten, Alexandriae
regionemregionem (U 95 coll.MCap.) J. -ne ll.v, item Libyae, Mareotis.(11) cfr. Mela I 55. Heracleopolites est in
insula Nili longa p. L???, in qua et oppidum, Herculis appellatum
. Arsinoitae duo sunt; hi et Memphitesmempites F1. -ides R usque ad
summum Delta perveniunt, cui sunt contermini ex Africa
duo Oasitaeeasitae DFda. oeas- va.H. quidam ex iis aliqua nomina permutant et
substituunt aliosalios R(?)E2v. -ias r nomosnomus F2E1T.
numus DF1Ra, ut Heroopoliten et Crocodilopolitenet crocodilopoliten F2E2 (om. et v) D. om.r.
inter Arsinoiten autem acautem item ac DdE1a.au ??? ac FR Memphiten lacus fuit circuitu CCL
aut, ut Mucianus tradittradidit a, CCCCLCCCL DF1dE1a et altitudinis quinquaginta
passuumpassus DFRa, manu factus, a rege quiq. F1. om.D fecerat Moeridis appellatus
. inde LXIILXV F2.
LXXIIva. H pp.??? F2G(D). prope r. p. prope v(S). de mendocfr. III 152. IV 14. 69. abest Memphis, quondam arxars R. arsa D. ar F Aegypti
regum, unde ad Hammonis oraculum XII dierum iteriter est E3va.S(J), ad
scissuram autem Nili, quod appellavimus Delta, XV.48
MCap. VI 676 med. Sol. 32,1-3. cfr. Vitr. VIII 2, 6. 7. Amm. Marc. XXII 15, 8. Dic. 6,7. Nilus incertis ortus fontibus, utut ll.v(S). it C per deserta
et ardentia et inmenso longitudinis spatio ambulans famaquefamaque E2opv (J). quae fama F2D1 que (???E1) fame
RE1a. quae famae DF1d. famae S
tantum inermi quaesitusquaesitus DF1TR1EapS.
-tum o. -tu R2d. que situ F2. quaesitu cognitus E3v(D2). -tu
cognita sunt D1. quae situs J sine bellis, quae ceteras omnes
terras invenereinuenere F2v(D). -niret rJ.
-nerint S, originemoriginis R, ut Iuba rex potuit exquirere,
in montemonte E2oSol.v. fonte r inferioris Mauretaniae non procul oceano habet
lacu protinus stagnantelacū .
stagnante F1dREao, quem vocantuocat a Nilidem. ibinilidem ibi R2e corr.E2B. hil-
ibi v. nullidem ibi o. nulli ibidem DF1a. -lli; Ib- F2. ni???li???dē
E1 pisces
reperiunturdist. H alabetae, coraciniquoracini DFR, siluri. crocodiluscrocodillus FR. corcodri- a. cocodri- o quoque
inde ob argumentum hoc Caesareaecaesarea DFRa.om.o in Iseohis eo Ra. heseo va.B dicatus ab eo
spectatur hodie. praeterea observatum est, prout in
Mauretania nives imbresve satiaverint, ita Nilum increscere.
Sol. 32, 4. 5. (cfr. 30, 1). Die. 6, 8. 9. Mela III 96.
Plin. VIII 77. ex hoc lacu profususperfusus o. praef- DF1a. rursus va.Bas. indignatur fluere per harenosa et
squalentia conditque se aliquot dierum itinere, mox alio
lacu maioremaiori Fao in Caesariensis Mauretaniae gente Masaesylummasaesylum D. massae- EG. masaesilum (ae in ras.) F2. mases-
R2. -sylum v. massilum o. masū (asū R1) silum .r
erumpit et hominumhominis
FEao coetuscetus E2o. caet- F. cecus E1. caecus DR. cetus uetus a veluti circumspicitcircuit o, isdem
animalium argumentis. iterum harenis receptusreceptusq. F1REa. -tis o conditur
rursus XX dierum desertis ad proximos Aethiopas atque,
ubi iterum sensitsenserit D1ova. S hominem, prosilit, fonte, utfonte ut F2E2ov. -tem D. -tē ut d. -te qui r verisimile
est, illo quem Nigrimnigrim d Sol.
-rin B coll. VIII 77. -rum ll.oDic. v (S). cfr. § 30. 43. 44 vocavere.Sol. 30, 1. 32, 5. 6. 7. 8. Mela I 50. Vitr. VIII 2, 6. Amm. Marc. XXII 15, 11. — Homer. 6 477. inde Africam ab Aethiopia
dispescensdispescens uel dissocians o, etiamsi non protinus populis, feris tamen et
beluis frequens silvarumque opifex, medios Aethiopas secat,
cognominatus Astapus, quod illarum gentium lingua significat
aquam e tenebris profluentem. insulas ita innumeras
spargit quasdamque tam vastae magnitudinis, quamquam
rapida celeritate, ut tamenut quamquam.. tamen P dierum V cursu, nonnon om.o breviore,
transvolettrans-
uolet Eaov. tran- rJ, circa clarissimamclarissimam F2E2ov. car- r earum Meroen Astaboresastabores v.cfr. Sol., Mela, Jul. Hon. 45 (p. 48 iese). astob- ll.S laevo
alveo dictus, hoc est ramus aquae venientis e tenebris,
dextradextra
(-rae E2) ll.v(S). -ro d(?)G vero Astosapesastosapes RdS.cfr. Sol. astus-
rv(D1), quod laterislatentis va.S significationem adicit,
nec ante Nilus quam se totum aquis rursus concordibus
iunxit, sic quoque etiamnumetiam non E2. et in annū Fa
giris DdRE2oDic. J. gyris FE1av. Siris B. Ciris Tomaschek
vt ante E3B Giris ante nominatus per
aliquot milia et in totum Homero Aegyptus aliisque
Triton.(14) Sol. 32, 7. 8. Amm. Marc. 1. 1. 9. 10. cfr. Sen. NQ
IV 2, 5. — Mela I (49) 52. subinde insulis impactusimpactus F2E2v (D). pacts rJ, totidem incitatus inritamentis
, postremo inclusus montibus, nec aliunde torrentior,
vectus aquis properantibus ad locum Aethiopum, qui
Catadupicatha-
dupla o. catadupa P vocanturuocatur F2P, novissimo catarracte inter occursantes
scopulos non fluerepluere DF1Eao inmenso fragore crediturcre-
ditur F2ingras. Sol. v(D). queritur DdRaS. quaer- Eo. quaerit
J coll. VIII 214, sed ruere.
postea lenis et confractisleuis et confractus o aquis domitaque violentia, aliquid
et spatio fessus, multis quamvis faucibus in Aegyptium
mare se evomateuocat a. -omit
ova.S, certiscertis F2v. ceteris r tamen diebus auctuauctu ov. actu ll magno per
totam spatiatus Aegyptum fecundusfoecundus
(fo inras.) F2va. H. fec- Dao innatat terrae.
Sol. 32, 10. 9. Sen. NQ
IV 2, 22. (Amm. Marc. 1. 1. 5-7). — (384, 1) Sol. 32, 11.Causas huius incrementi varias prodidere, sed maxime
probabiles etesiarum eo tempore ex adverso flantium
repercussumrepercussu o, ultra in ora acto mari, autut D2 imbres Aethiopiae
aestivos, isdem etesiis nubila illo ferentibus e reliquo orbe.
Timaeus mathematicus occultam protulit rationem: Phialamphialam F2av. pi- r. (Phialus Sol.)
appellari fontem eius, mergique in cuniculos ipsum amnem
vaporeuapore FE2v.
-re (fetorē a) r anhelantem, fumidis cautibus ubi conditur. verum
sole per eos dies comminus facto extrahi ardoris vi et
suspensum abundare ac, ne devoretur, abscondi. id evenire
a canisad canis ad ortuortus DF1dR per introitum solis in leonem, contra perpendiculum
fontisfontes
DF1Ra sidere stante, cum eoin eo E2va.J(D2). e E1a. o R1 tractu absumanturadsumantur DF1E1.
adsaematur R
umbrae, plerisque ee om.DfdE1a diverso opinatis largiorem fluere ad
septentrionesseptemtrionem DE2va.S sole discedente, quod in cancro et leone
evenit, ideoque tunctunc F2Ev. -nce a. tonc F1. -ne D. tene R minus siccari, rursus in capricornum
eturgeri
R2suprascr. austrinum polum reverso sorberi et obobiti R id parciusparcitius F1. partim usque Ea fluere.
sed Timaeoti-
maeos F1R1a si quis extrahi posse credat, umbrarum defectus
iis diebus et locislocus DF1a sine fine adest.
Sol. 32, 11-13. (Dic. 6, 4. 5). —Herodot. II 19.Incipit crescerecrescera R. -re a Dic. luna nova, quaecumque post solstitium
est, sensim modiceque cancrum sole transeunte, abundantissime
autem leonemleone F2o, et residitresidet F2aova. Bas. cfr. XVIII 167 in virgine isdem quibus
adcrevit modis. in totum autem revocaturre-
uocantur R intra ripas in
libra, ut tradit Herodotus, centesimo die. cum crescit,
reges aut praefectos navigare eo nefas iudicatum est.
auctus per puteos mensurae notis deprehenduntur. Iustum
incrementum est cubitorum XVI.Sol. 32, 14. 15. 16. Dic. 6, 5. — Amm. Marc. XXII 15, 13. minores aquae non
omnia rigant, ampliores detinent tardius recedendohae serendo DF1a. herendo codd. Dic.. hae
serendi tempora absumuntadsumunt DF. assu- aDic. solo madente, illae non dant
sitiente. utrumqueutrimque F1dR1EaDic. reputat provincia. in XII cubitis famem
sentitsentiti D, inin F2R2inras.Eov. ait D. aut a XIII etiamnumetiam non o esurit, XIIII cubita hilaritatem
adferunt, XV securitatem, XVI delicias. maximum incrementum
adad F2Eov. ab rDic. hoc aevihoc aeuo Dic. hoc XVI a. hoc???F1.
h??? D fuit cubitorum XVIIIXVIII FEaoSol.v. XXVIII R. XVIIII d. X??? D. XVII
Dic. Claudio
principe, minimum V Pharsalicofarsalico R2oDic. par- F1. pars (pras R1) aliquo R1ad bello, veluti necem Magnimagno aDic.
prodigio quodam flumine aversante. cum stetere aquae,
apertis molibus admittunturaemittuntur F1. em- fP. ut quaeque liberata est terra,
seritur. idem amnis unus omnium nullas exspirat auras.
(11) MCap. VI 676.Dicionis Aegyptiae esse incipit a fine Aethiopiae
Syene; ita vocatur paeninsulapaeninsulae
DF1. -las a MM EadTH. ??? m R2. om.DF1R1. C??? F2. CM v passuumpassum F. pedes D(?) ambituambitum F1. om.R, in qua
castra sunt, latere Arabiae, et ex adverso insula estinsula est J.
-lae FdEav(S). -la r(?)H. del.PIIIIIIII(P)H. IIII ll.v(S). del.J,
Philaephilae D(?)E3B. pi- rv, DC pde p Fa. a Nili fissura, unde appellari diximus
Delta. hoc spatium edidit Artemidorus et in eo CCL 48
oppida fuisse, Iuba CCCC pp. dS. passuum
D(?)v. ped. R. pedes FEa(cfr. v.8). om.D., Aristocreon ab Elephantide
ad mare DCCL. Elephantis insula intra novissimum
catarracten IIIIIIIIDdREH.MMMMa.inFspat.vac. III. M G. CCCC. M v p. et supra Syenen XVI habitatur, navigationis
Aegyptiaeaegyptie
F2E2. -tii r finis, ab Alexandria DLXXXVDLXXX EH. -XVI C p.: in
tantum erravere supra scripti. ibi Aethiopicaeaethiopiae FR1E1.
-pie a veneunt??? ueneunt FD2. ueniunt dRE2. euen- E1a. aeuen- D.
conuen- v
naves; namque eas plicatiles umerisumeris S. hum- F2R2E2v. - -iles (um- D) r transferunt, quotiens
ad catarractascataractas F1. carta- F2R ventum est.
Mela I 60. - (386, 2) Sol. 32, 40. — (5. 6) ib. 41. Aegyptus super ceteram antiquitatis gloriam XX
urbium sibi Amaseamase (-sae F2) Eov. amm-
(-sae F1) DF1RJ. -asse ad regnante habitatahabitata om.o praefertpraefert F2Eov. -rri r, nunc quoque
multis etiamsi ignobilibus frequens. celebranturcelebratur F2o tamen
Apollinis, moxmox - 3 nobilis om.R1 Leucotheaeleucotheae
(-taeae F. -tee a) & DFda, Diospolis Magna, eadem Thebethaeb??? F
portarum centum nobilisnobilis periit in marg.R2 fama, Coptoscopios F1R. -osa ava.G, Indicarum Arabicarumque
mercium Nilo proximum emporium, mox Veneris
oppidum et iterum Iovis ac Tentyris, infra quod Abydusabidus F2R. aui- DF1a,
Memnonis regia et Osiris templo inclutum, VII.D p. in
Libyam remotum a flumine.(12) cfr. Plin. XXXVI 84 sqq. dein Ptolemaisptolomais F2R2ED2. -ma???is F1. -meis a et Panopolispanonpolis FR2a.
ponon- R1
ac Veneris iterum et in Libyco Lyconlibyco lycon v. libicolicon F2E2. libicon (lyb- a) r, ubi montes finiunt
Thebaidemthebaido Da. -d??? d. thaebaides F2. -d??? F1. ab iis oppida Mercuri, Alabastron, Canum et
supra dictum Herculis. deinde Arsinoesarsino-
es F2dv (J). -noe E (?)C. -nues r ac iamaeiam D. & iam va.S dicta 50
Memphis, inter quam et Arsinoiten nomon in Libyco turres
quae pyramides vocantur, et labyrinthuset laberintus o. labyrinthus E(?)v. -thus et DT. laberinthus (-tus a.
-birinthius F. lybirinthus R1) et (est R2) r, inin F2Edv(D). om.r.
ad (P)S. e J Moeridismoeridis B. mir- Eav. myr- DFd. -dus R
laculacus R2. -um (P)S nullo addito ligno exaedificatus, et oppidum Crialoncrialoln R. crocodilon Hex Herod. II 147 (U 96).
unumunde o praeterea intus et Arabiae conterminum claritatis
magnae, Solis oppidum.
Sol. 32, 41. 42. MCap. VI 676 extr. — (19) cfr. Amm. Marc. XXII 16, 7.Sed iure laudetur in litore Aegyptii maris Alexandria
, a Magno Alexandro condita in Africae parte ab
ostio Canopico XII p. iuxta Mareotim lacum, qui locuslacus Fava. G
antea Rhacotesrhacotes JanusParrhasius ap. Pe Strab. XVII p. 792. archo- F2. erapo- E1a.
arapo- rva.G nominabatur. metatus est eam Dinocharesdinocares Fa. -ros R. -crates zSol.va. G. cfr.Amm. Marc. et Vitr. II praef. 1; contra Plin. VII 125. XXXIV 148
architectus pluribus modis memorabili ingenio, XV p. laxitate
insessa ad effigiem Macedonicae chlamydis orbe
gyrato laciniosam, dextradextrā DF1a laevaque anguloso procursu, iam
tum tamen quinta situs parte regiaeregia DFda dicatadicato Ra. -t??? d.(4) MCap. VI 676 extr. Mareotismare-
otes F1a
lacus aa??? FG(D). ad rv(S) meridiana urbis partemeridianā . . partē Eava. G(S) euripo eeuripo e (D?)E3v (J). -po & F2in ras. -pi e (ē a) Ea.
-pre R. -pum S Canopicocanobico F1dREJ ostio
mittit exmittit ex DFRS. -ttat
ex Ea. -ttitur G. -ttitur ex E3v mediterraneo commerciacommercia D. -cio ll.v, insulas quoque plures
amplexusCD MCap., XXX traiectutraiectu F2v. -tus r M Cap., CCLCCL (P)D. CD ll.CLH (e MCap.) DCv ambitu, ut tradit Claudius
Caesar. alii schoenos in longitudinem patere XL faciunt
schoenumque stadia XXX: ita fieri longitudinis CL p., tantundem
et latitudinis.(11) Sol. 32, (8.) 42. Mela I 60. — (16) cfr. Sol. 32,42. Tac. ann. II 60. sunt in honore et intra decursus
Nili multa oppida, praecipue quae nomina ostiis dedere,
non omnibus — XIIXI va. H enim reperiuntur superque quattuor,
quae ipsi falsa ora appellant —, sed celeberrimis VII, proximo
Alexandriae Canopico, deindeinde R (?)va.S Bolbitino, Sebennyticosebenitico FRa,
Phatmiticophatmitico FEa. phanmi- R. phatni-
D(?)B. phanni- v. cfr-.M Pt p. 681, Mendesico, Tanitico ultimoque Pelusiaco. praeterea
Butos, Pharbaethospharbaethos H. -baetos
P. -botos ll. -boetos v, Leontopolis, Athribisathribis P. atr- ll.va.L, Isidisissidis F1a.
sidis R
oppidum, Busiris, Cynopolischynopolis a. chin- FR, Aphroditesaphrodites P. -tos (apho-
R) ll.va. G, Sais, Naucratis,
unde ostium quidam Naucratiticumnaucraticum F2(R1?) va. H. nauueratis (naufe- a)
unde ostium D (F1)da nominant quod alii
Heracleoticum, Canopicocanobico F1RJ, cui proximum est, praeferentespraeferentis DF1a.
Mela I 61. III 79. Sol. 33, 1. 2. 4. MCap. VI 678 init. cfr. Plin. VI 143.
— Mela III 74. — (388, 7) ib. 80. Plin. VI 156. — Agrippa
fr. 27 Riese. — Sol. 33, 2. MCap. VI 677 extr. Herodot. IV 41.
Vltra Pelusiacum Arabia est, ad Rubrum
mare pertinens et odoriferam illam ac divitem terramterram ego e MCap. om. ll.v et
Beatae cognomine inclutam. haec Catabanumcatabanum B. atab- E. attab- r. cattab- J et Esbonitarum
hesbonitarum
F2. herb- F1 et Scenitarum Arabum vocaturuocantur Ra, sterilis, praeterquam
ubiibi F1dRa Syriaesyria et R confinia attingit, nec nisi Casio monte nobilis.
his Arabesarabis F1a iunguntur, ab oriente Canchleicanchlei E(?)B. -laeis (cancl- a) DFa. -leis
dTv. calchlaeis R, a meridie
Cedreicedrei E(?)B. -reis rv, qui deinde ambo Nabataeis. Heroopoliticusheroopoliticus
(-loticus v) B. -cū (herop- R2) ll vocatur
alterque LaeaniticusvelAelaniticuslaeaniticus uel aelaniticus
ego coll.VI 156. 165. laelani- DFE. lelani- dv. laenali- a. aelani-
R(?)G sinus Rubri maris in
Aegyptum vergentis, CL intervallo inter duo oppida, Laeana
laeana DFv. laetina E. l???an R. len a. aelana G et in nostro mari Gazamgazam Bas. -za v. gaia F2E2. zaza r. (mara) zizana a. Agrippa aa om.DF1R1a Pelusio Arsinoen
arsinoi F1. -oem e R2ecorr., Rubri maris oppidum, per deserta CXXV p. tradit:
tam parvo distat ibi tanta rerum naturae diversitas.
Mela I 62. 63. M Cap. VI 678. luxta Syriasiriam o litus occupat, quondam terrarum
maxuma et plurimispluribus R(?)va.D distincta nominibus. namque
Palaestinepalaestinae DFd. -na R(?) va.D vocabaturuocabatur F2Eov. -bantur r qua contingit Arabas, et Iudaeaet iudeam o.om.E et
Coele, deincele Ea
dein ov. set in DdE. sit in a. s???F1. s. exin F2. exin fS.
deinde R2D2.om.R1 Phoenicepoenice R. ???nicae F1. phenice a. fenicen o etet F2E2o(D?)v. et in r qua recedit intus Damascena, ac
magis etiamnum meridianamediterranea coni.Littré Babylonia, eademeadem
ego. et ead- D(?)v. ex ead- r Mesopotamia
inter Euphraten et Tigrin quaquequoque Eao transit Taurum Sophene,
citra vero eameam
FRaS. etiam r Commagenecum magene R. cū magiaene DF1 et ultra Armeniam Adiabeneadiabane
F1Rao,
Assyria anteantea Fao dicta, et ubi Ciliciam attingit Antiochia.
longitude eius inter Ciliciam et Arabiam CCCCLXX p. MCap. 1. 1. Div. 19. Dic. 2, 4 extr. — (389, 11) Mela I 65. est,
latitudo a Seleucia Pieriaepieria F2ova.B. epte- DF1R2a. apte- R1. om.MCap. ad oppidum in Euphrate Zeugmazeugma E2C. -mam r. zeuma B. -mam ovCLXXV. qui subtilius dividunt, circumfundi Syriacircum euphraten
siriam o. circa eufraten. syria a Phoenicen
volunt etet del.R2Bas esse oramcoram DF1a maritimammariumam D. mar??? F1. mariā am R1. maurū am a Syriae, cuius pars
sit Idumaea et Iudaea, deindeinde
Eaova.S Phoenicenphoenice D(?)G, deindeinde va.S Syriamsyria D (?)G. id
quod praeiacet mare totum Phoenicium appellatur. ipsa
gens Phoenicum in magna gloria litterarum inventionis et
siderum navaliumque acet (pro ac) R2. e R1. a??? F1. om.a bellicarum artium.
Sol. 34, 1. MCap. VI 679. — Herodot. II 6. III 5. —
(13) cfr. Amm. Marc. XXII 16, 3. Mela I 64. Sol. 34, 1. A Pelusio Chabriae castra, Casiuscassius DRSol.va. G (item infra etiamFao) mons, delubrum
lovis Casii, tumulus Magni Pompei. Ostracineostracene F2. tracinus a
Arabia finitur, a Pelusio LXVLXVIMCap. p. 13. mox Idumaea incipit
et Palaestina ab emersu Sirbonis lacus, quem quidam
CL circuitucircuitus DFdao. -tu r(?)v. tradidere. Herodotus Casio monti adplicuit,
nuncnon (n???)
F1R1a est palus modica. oppida Rhinocolurarchino colura a. ???hin- F1. rinocorura o et intus
Rhaphearhaphea B.
rapheae F2. -phaeae E2. -fegia R2. -phace ov. -paea D. -peae R1.
-pee a. -paeae E1. -p???aae F1, Gazagaza ov. gaia F2E2. del.R2. zaza r.cfr. §65 et intus Anthedon, mons Argarisangaris ova.H. regio
per oramper oram ll.v. perea o Samaria; oppidum Ascaloascalon
R2 liberum, Azotosazotos E1av(J). -tus E2oG. azostos r, Iam-
uicus coni. B e Strab.neaeiamneae H cum Salm.p. 401b D e Strab. (J). -niae S cumB2. -nes F3B1. hiomnes R1.
ham- D. ???am- F. am- r. sam- v duaeduo R2d, altera intus.Sol. 34, 2. cfr. Plin. IX 11. Mela I 64. Strabo XVI p. 759.
— (390, 1. 3) MCap. VI 679. lopeioppe R (?)Sol. va.S(D2) Phoenicum, antiquior terrarum
inundatione, ut ferunt, insidet collem, praeiacente
saxo, in quoin quo ll.v. quod o (prob.Rück 3 p. 242) vinculorum Andromedae vestigia ostenditostendit DFdRao (sc. Iope: cfr. Sol.) -dunt E(?)pv.
colitur illic fabulosafabulis a R. famulos (-lus a) da. fa???ul???a F1 Cetoderceto G.cfr. §81. inde Apolloniaapollonia (app-o) F2ov. -ll???ia F1. -llinia R2. -nia a R1.
-nis a r, Stratonis Turris,
eadem Caesareacesaria F. -ri a ab Herode rege condita, nunc colonia
Prima Flaviaflauia E2v. phabia (supr.
i flauia) F2. flabia R2. pa- F1. fa- r a Vespasiano Imperatore deducta, finis Palaestines
palestinis F1ado. phalestine R, CLXXXVIIIICLXXXVIII dTMCap. p. aa om.DF1Ra confinio Arabiae. dein Phoenicephoenices(fen- a) FdRE1aova.G;
intus autem Samariaesamaria FEva.G(D) oppida Neapolis, quod antea Mamorthamamortha
E(?)v. -ta F2. amam- r
dicebatur, Sebaste in monte, et altioreet altiore ll.P(H). -or ea G. altiore v Gamala.
(7-10) MCap. 1. 1. — (12. 15) Sol. 35, 4. Supra Idumaeam et Samariamsamariam v(D). -ritim R2J coll. StByz. s.v.σεβαστή.-ridim (-dē a) r Iudaea longe
lateque funditur. pars eius Syriae iuncta Galilaea vocatur,
Arabiae vero et Aegypto proxima Peraeaperea o. pere F1Ra. parea va.B, asperisasperi F1R1a dispersa
montibus et aa om.E1 ceteris Iudaeis lordane amne discreta.
reliquaXII o Iudaea dividitur in toparchias decem quo dicemus
ordine: Hiericuntemhiericontem dvaG.ier- ao palmetis consitam, fontibus riguameriguam R. irrig- ova.S,
Emmaum, Lyddamliddam R2o. hydd- D. ???ydd- F1. chid- R1, Iopicamiopeticam R2, Acrabatenamacrabatenam (-thenam v) oG. -tennam
E2. acrebitenam F2J. -nnam DF1Ra. -epitennam E1. cfr. Rück 3p. 242, Gophaniticamgophaniticam oJ. gophn- G ex Iosepho.zophani- ll.v,
Thamniticamthamniticam (ta- o) F2E2oG. -nicam E1. thanicam (ta- a) r.
thami- v, Betholeptephenenbetholeptephenen J2. bethl- H ex Ios. b. Iud. IV 8,1.
betholet F. -le et ov. -len C. -lenen G. betolet DE2. -leth d.
-lē R. -le E1. betelo aet thephene F2E2o. -penen dR. thene-
-penen (thaen- F1) r. Tephenen C. -ne v, Orinenorine F1dRa. eno- F2E2o, in qua fuere
Hierosolyma, longe clarissima urbium orientis, nonnon DdRG. nom??? rv Iudaeae
modo, Herodium cumcum D(?)F2Eov. om.r oppido inlustri eiusdem nominis.
MCap. VI 679 med. Sol. 35, 1. 3.lordanesiordanis R2Eaova. J amnis oritur e fonte Paneadepaneade Sol.E3v (D2). -niade DRoS.-da F1. -dae r. cfi. Ioseph., qui cognomen
dedit Caesareae, de qua dicemus. amnis amoenus74
et, quatenus locorum situs patitur, ambitiosus accolisque
se praebens velut invitus Asphaltiten lacum dirum natura
petitpetat DF1da, a quo postremo ebibitur aquasque laudatas perdit,
pestilentibus mixtas. ergo ubi prima convallium fuit
occasio, in lacum se fundit, quem plures Genesaramgenesaram F2v. gennesarum R2. gentes
aram (arum R1) r
vocant, XVIXVI EadSol.v. XXVI R. XV DF p. longitudinis, VI latitudinis, amoenis circumsaeptum
oppidis, ab oriente Iuliadeculiade DF1Ea et Hippo, a meridie
Taricheatarichea C. -iacea R. tharicea E2. -racea r.-ritie v, quo nomine aliqui et lacum appellant, ab occidente
Tiberiade, aquis calidis salubri.
Sol. 35, 2. cfr. Plin. II 226. — (16) MCap. l. l.Asphaltites nihil praeter bitumen gignit, unde et
nomen. nullum corpus animaliumanimalis o (cfr. Rück 3 p. 243) recipit, tauri camelique
fluitant; inde fama nihil in eo mergi. longitudinelongitudine F2v. -nē r excedit
C??? p., latitudine maxima LXXVXXV va.J implet, minima VI. prospicit
eum ab oriente Arabia Nomadum, a meridieab oriente et a meridie sedemmutare voluit U 97 Machaerusmacherus FaB. -charon v,
secundasecundā Da quondam arxars DR1. ar??? F1. pars a Iudaeae ab Hierosolymis. eodem
latere est calidus fons medicae salubritatis Callirhoëcallirrhoe DdE(?)Sol.L(D2).
-rroe MCap.J. cali- S. calliroe R2oC. -roce a. -r???e R1. cally-
rhoce F,
aquarum gloriam ipso nomine praeferens.
Sol. 35, 9. 11. 12. MCap. l. l.Ab occidente litoralitore R2va.G Essenihesseni FRava.C fugiunt usque qua
nocent, gens sola etet om.R in toto orbe praeter ceteras mira,
sine ulla femina, omni venere abdicata, sine pecunia,
socia palmarum. in diem ex aequo convenarum turba
renascitur, large frequentantibus quos vita fessos ad mores
eorum fortunafortuna ego. -nae ll.v fluctibusfluctus R(?)E3G agit. itaagit ita DdTRJ.
agitata Ea. -itat F2in ras. -itat ita E3v(D) per saeculorum milia
— incredibile dictu — gens aeterna est, in qua nemo
nascitur. tam fecunda illisfecunda illis F2inras.E2v. -dat uis (illis R2o) r aliorum vitaeuita o paenitentia est!
infra hos Engadaengada ll.J. -dda GePtol.V 15,5. eg- v oppidum fuit, secundum ab Hierosolymis
fertilitate palmetorumque nemoribus, nunc alterum
bustum. inde MasadaMassada Sol.D2. sed cfr. Ioseph. castellum in rupe, et ipsum haut
procul Asphaltite. et hactenus Iudaea est.
MCap. VI 679 extr.— (9-12) Sol. 36,1.2. Iungitur eiet R1Ea. ??? F1. e o latere Syriae Decapolitana
regio, aa F2R2E2ov.om.r. dicta a MCap. numero oppidorum, in quoqua o non omnes eadem
observant, primumprimum ego. plurimi???
E2v. -mum rJ. de mendo cfr. XIV 29. XXXVII 54. (XXIX 67. VII 139) tamen Damascum epotoepoto J. ex epoto (Vossius) H. et octo a. et opoto ll.
-ton v riguis amne
Chrysorroa fertilem, Philadelphiam, Rhaphanamraphana FRa, omnia in
Arabiam recedentiarecedentia F2R2v. recid- E2. reincid- r, Scythopolim, antea Nysam, a Libero
Patredist.va. H(D). cfr. Sol. sepulta nutrice ibi Scythisibiscitis R. ebisc- Fa deductis, Gadara, Hieromice
ieromice R. hieromiace E(?)va.S praefluentepraeterfluente a, et iam dictum Hippon, Dionhippo-
dion F2R2va.G. hip???ion R1. ipondion a, Pellam71
aquis divitem, Garasamgarasam D2coll. CIL X n. 867,21. gala- ll.v. Gerasa coni. B et Salm.p. 435bB, Canathamcanatam DFa. -acam R. intercursantintercussant F1R. -urrunt F2Eava.G(D) cinguntque
has urbes tetrarchiae regnorumregnorum ll.v(S). regionum G instar singulae, et
regnaregno Ea. in regna
E3va.J. cfr. §77. 82 extr. contribuuntur - Trachonitistraconitis FREava.C, Paneaspanias FRS, in qua Caesarea
cum supra dicto fonte, Abilaambila FREa, Arca, Ampeloessa, Gabe71.
MCap. VI 680. — (393, 2-4) cfr. Plin. XXXVI 190. Hinc redeundum est ad oram atque Phoenicen.
fuit oppidumoppido DF1a Crocodiloncrocodilon E (?)B.
-illo r. -ilo v, est flumen. memoria urbium
Dorum, Sycaminumsygaminum DFRava.Bas.. promunturium Carmelum et in monte
oppidum eodem nomine, quondam Acbatanaacbatana (acbet- Ea) ll.S. ecb- B. egab- v dictumdictum F2inras.dR2v. ctotum r. iuxta
Gettaietta a. gelta R, Gebageba DFREJ.
iebar a. ieba (B)S. iebba G. le- C. ge- v. del. U 98, rivus Pacidapagida E3va.S sive Belus, vitri fertiles harenas
parvo litori miscens; ipse e palude Cendebiacendebia S(D). -euia F2v (J2). -ebria E1. -eberia rJ1. cfr.XXXVI 190 a radicibus
Carmeli profluit. iuxta colonia ClaudiCL (pro Claudio) Fa Caesaris Ptolemaisptholomais (-aeis F1) F.
ptolomeis a. tholo- R,
quae quondam AcceAce B . oppidum Ecdippaeodippa Fa. haecd- R, promunturium
Album.Mela I 66. 34. [cfr. Sail. Cat. 10, 1. Vellei. I 12, 6].— Tyrostyrus (tir- o) Eova.J, quondam insula praealto mari DCC passibus
divisa, nune vero Alexandri oppugnantis operibus continens;
olim partu clara, urbibus genitis Lepti, Vticautica F2E2ov. -ce r et illailla ll.dop.
illa romani imperii E3v. (sc.Tyri aemula. cfr. XV 76. XXXIII 141) aemula
terrarumqueque om.pva.S. quae D. qu??? F1. et o orbis avida Carthagine, etiam Gadibus extra
orbemurbem o conditis: nunc omnis eius nobilitas conchylio atque
purpura constat. circuitus XVIIII est, intraan in ora (pro intra)? Palaetyropaelaetyro F. pelet- Ra
inclusa; oppidum ipsum XXII stadia optinetoptinent F1Ra. indeinde ll.H. add. indeae E1. ideae F2RE2.
idea et F1. idee p. ydee a. idaea D. ide ac dTva.G. idaea et D.
enhydra coni.B. euhydra G Sareptasarepta TE3B. -tas R2. tareptas r.
sarapta v
et Ornithon oppida et Sidon, artifex vitri Thebarumque
Boeotiarum parens.MCap. VI 680.
a tergo eius Libanus monsmons libanus R(?)va.J orsus
MD stadiis Zimyramzimyram D coll.§78. sim-B. gymiram ll. zym- v. gimarum o usque porrigitur, quaequae (que Ra)
ll.v(S). qua G Coelescoeles J. caeles F. celes o. celer a. coele (cele R)
rv Syriaesyriae F1J. -ie ao. sirie R. syria rv
cognominatur. huic par, interiacenteinteriacente
FdREaov. -rueniente D(?)S valle, mons adversus
Antilibanusantilibanus F2E3C. antel-
rv (item infra §80) obtenditur, quondam muro coniunctus. post
eum introrsus Decapolitana regioregio est va.S praedictaeque cum ea74
tetrarchiaepost in lac. indic. J et Palaestinespalaestines DF2Rv(D). -nis Ea. -nos F1. -nae G tota laxitas.(5) Mela I 67. — (9) MCap. VI 680. at inat in
DdEav. ad in F1R. in F2D ora itemitem (vel eidem)
ego. autem ll.J. etiamnum G. nunc v
subiecta Libano fluvius Magorasmagoras DE1B.
nago- (-nas R1) rv, Berytusbaritus R. per- a colonia, quae
Felix lulia appellatur, Leontosleonton P oppidum, flumen Lycos,
Palaebyblos, flumen Adonis, oppida Byblos, Botrys, Gigartagigarta B eStrab. cicarda ap. zic- REd. zyc- DF1. syc- F2v,
Trieris, Calamos, Tripolis, quoniamquo-
niam B. quondam ll.v. quam C. de ellipsi cfr. § 74 init. et Müller de stilo p. 79 §30; de mendo cfr. VI 42 Tyrii et Sidonii et
Aradii optinent, Orthosiaortosia R2. -osi R1.
-osii F2inras. -os a, Eleutheros flumen, oppida Zimyrazimyra RdD. sim- B. zymira (zim- a) rv.cfr. §77,
Marathosmatratos R2. intr- R1 contraque AradosAradum Antarados coni.B, septem stadiorum oppidum et
insula ducentis passibus a continente distans, regio, in
qua supradicti desinunt montes, et interiacentibus campis
Bargylusabargylus Dd. -lis a. -gilus F1. -girus R2in ras. mons.
dist.D2MCap. l. l. Incipit hinchunc Ra rursus Syria, desinente Phoenice.
oppida Carne, Balaneabalanea Ev. -lenea dR1.
-lenaea DF. balnea R2. balea a, Paltos, Gabalagabala F2v(J). -le E3B. cababa
F1. calaba r, promunturium, in
quo Laodicea libera, Dipolisdipolis ll.v(J). diosp- E3B, Heraclea, Charadrus, Posidium.
dein promunturium Syriae Antiochiae. intus ipsa
Antiochiaantioche-
nae va.H libera, Epi Daphnesepidaphnes (-pnes R) ll.G. -ne. B. -neis v.ʼἐπὶ δάφνῃStrabo. epiphanes o cognominata; Oronte amne
dividitur. in promunturiopromunturio F2E2v. -riū r autem Seleucia libera, Pieria
appellata.Sol. 36, 3. Mela I 61. — (395, 1. 3. 5) ib. 69.
super eam mons eodem quoquo D(?)F2v. que r alius nomine,
Casius. cuius excelsa altitudo quarta vigilia orientem per
tenebrastemporis o solem aspicit, brevi circumactu corporis diem
noctemque pariter ostendens. ambitus ad cacumen XVIIII
p. est, altitudo per derectumderectum F1R. dir- rvIIII. at in ora amnis Orontes,
natus inter Libanum et Antilibanum iuxta Heliopolim.
oppidaoppidum va.S Rhosos et a tergo Portaepartae quae F1. -teque F2a, quae Syriae appellantur,
intervallointerualla F2 Rhosiorumrosiorum F2a. ???os- F1. rho-
siriorum R1. rhvs- R2 montium et Tauri. in ora oppidum
Myriandros, mons Amanus, in quo oppidum Bomitae. ipse
ab Syrisab syris EdTv. abasyris DF1. -siris R1R1.
-riis R2. -ssyriis F2a Ciliciam separat.
Nunc interiora dicantur. Coele habet
Apameamapamiam F2E2C, Marsya amne divisam a Nazerinorumnazerinorum Ev. -riuorum Ra. -ruiorum r tetrarchia,
Bambycen, quae alio nomine Hierapolis vocatur, Syris vero
Mabogmabo R. magog d(?)va.S — ibi prodigiosa Atargatisatergatis E1ava.B, Graecis autem Dercetoderceto R(?)B. decre- rv
dicta, colitur colit F2 —, Chalcidemcalchidem FE. calci- a cognominatam Ad Belumad belum B. ad bellum (appe- R) ll, unde
regio Chalcidenachalcidene F1va.D. caldid- R fertilissima Syriae, et inde Cyrresticaecyrresticae FD (etdist.) -ce
rH. -ca vCyrrumcyrrum gazetas (J. -zatas G) G. yrtica z&as E.
yst- DR. yrtiaeaza&as F. ircieazetas a. irnea- v., Gazetas, Gindarenosgindarenos v.tind- R. zind- ad. zynd- r, Gabenos, tetrarchias duas
quae Granucomatitaegranucomatitae (graniic- v) F2D. -matae rG vocanturappellantur Da, Hemesenoshemesenos D coll.§89. emesH. hemis- Ven. emis- B. hermis- Rv(J). ermis- Ead. ermys- D.
aermys- F2. -sones F1, Hylatashilatos R, Ituraeorum
ytyraeorum F. ytire- d. ytere-
E. yter a gentem et qui ex iis Baethaemibaethaemi FD. -hocemi E. bethaemi DJ2.
-hocemi a. -hemi RJ1. baetarreni B. betemi v vocantur, Mariamnitanos
mariammitanos R(?)B, tetrarchiam quae Mammiseamammisaea F. mamisea a. -ssea R appellatur, Paradisum,
Pagras, Penelenitaspenelenitas DFdEv(D). -lonitas R. -lempnas a. pinaritas B e Strab.et Ptol., Seleuciasseleucias .. dictam B. -ciam .. -tas ll.v praeter iam dictam duas, 79
quae Ad Euphraten et quae Ad Belumbelum D(?)B. -llum r vocantur, Tardytensestardytenses J e coni.H(ob litterarum ordinem).
tatdice-FE1a. tratdite- E2. cardi???e-R. cardyte- D(?)B. tardice- v.
reliqua autem Syria habet, exceptis quae cum Euphrate
dicentur, Arethusiosarethusios B e Strab. et StByz. arbe- v(J). -tusios F2in ras. -trosios R. -thosios E2. -thiosios E1ad. -baethyosios D, Beroeenses, EpiphanensesEpiphaneenses H ad Orontemorintem E2. -ientem D(?)F2va.(U 102) J,
Laodicenosdist. U, qui Ad Libanum cognominantur, Leucadioslaudicenos F1R,
Larisaeos, praeter tetrarchias in regna discriptasdescriptas DF2Eva.D. -tis a barbaris
nominibus XVII.
Sol. 37, 1. MCap. VI 681. Et de Euphrate hoc in loco dixisse aptissimum
fuerit. oritur in praefectura Armeniae Maioris
Caranitidecharanitide o, ut prodidere ex iis, qui proxime videruntuiderunt ov(D2). -rant ll.H,
Domitius Corbulo, in monte Agaaga ll.v(J). aba E3B e Ptol., Licinius Mucianus,
sub radicibus montis, quem Capoten appellantappellant DF2Eaov. -at F1RS, supra Zimaramzymaram F. tym- R. cymir- (simyr- C) va. HXII p.CCXIIU 104, initio Pyxuratespixurates Fao. pyxir- va. H nominatus. fluit Derzenenderzenen DdRD. -nē Fv. -num (terz- a) Ea.
derxenen B e Strab. (xerx- B2U 104) primum,
mox Anaeticamanaeticam DFEJ. anet- Ra. anait- H. anaetiam E3G. anet- v, Armeniaearmeniam FRa regiones a Cappadocia excludens.
Dascusa abest a Zimarazymara F. zimata R. simyra CLXXV p.;(13-397, 1) Sol. l. l. inde navigatur Sartonamsastonam D. past- va.S
L???, Melitenen Cappadociae XXIIIIXXIIII ll.H(J). LXXIIII C(S). XXVII v, Elegeamelegeam F2Sol.D. -giam rv Armeniae X???,
acceptis fluminibus Lyco, Arsania, Arsano. apud Elegeamelegeam F2D. aelaeug- F1. eleug- R.
euleg- Ea. -giam o. elegiam Ddv
occurrit ei Taurus mons nec resistitresistit Raov. restitit rD1. cfr. Sol., quamquam XII p.
latitudine praevalens. Ommamomipam DFR2EoS. omniā av. -nam R1dT. omirram B vocant inrumpentem, mox
ubiibi o perfregit, Euphraten, ultraultra om.E1.tum H quoque saxosumsaxuosum DFE1aD etac va.S violentum.
Arabiam inde laevalasua E1a, Orroeonorroeon D coll. VI 25. 117. 129.
moroeon (mer- R2) ll. oreon H. merorum v dictam regionem, trischoenatrischoena (D?)G.
-scaeno aF2E. friscoeno (-caeno F1a. -ceno d) ar. tricena v
mensura, dextraque Commagenencommagenen v(D). -nes RJ. -non r. -nos S disterminat, pontis tamen,
etiam ubi Taurum expugnat, patiens. apud Claudiopolim
Cappadociae cursum ad occasum solis agitagit ov. egit ll.D1. primoprimum G hunc
illicilli R(?)ova.S inin pugna ll.(P) H.
-aturus (om. taurus) F2. -atus G. -atus cursum v pugna Taurus aufert victusque et abscisusabscissus D(?)va. G(Dal.) sibimet
alio modo vincit ac fractum expellit in meridiem. ita
naturae dimicatio illaille R1ao aequaturaequa???F1. quatuor R1a. qua-
titur d1o, hoc eunte quo vult, illo
prohibente ire qua velit. a catarractis iterum navigatur.
XL p. inde Commagenes caput Samosata.
(15) MCap. VI 681.
Arabia supra dicta habet oppida Edessamedissam R2. desam dR1a.inF1ras., quae
quondam Antiochia dicebatur, Callirrhoen, a fonte nominatam,
Carrhascarrhas H. charras F2. caras a. -rras v. charas reras si Ea, Crassi clade nobilenobiles E3va.S(D). iungitur praefecturapraefecturae DFEa Mesopotamiae
, abab ll.H.om.v Assyriisasyris F1.
asiriis R2. -ris R1. a Syris va.H originem trahens, in qua Anthemusiaantemusia F. -iam Ra
et Nicephorium oppida. mox Arabes qui PraetaviRhetaui va.H vocanturuocatur F1R;
horum caput Singara. aa om.F1d1R1Ea Samosatis samossatis F1d. som- REaautem latere Syriae
Marsyas amnis influit. Cingillacigilla F1. ging- R2. gingla va.H Commagenen finit, Imeneorumimeneorum DFaJ. -ne eorum R. imen E. imme H. merorum
E3v(cfr. § 85 init.)
civitas incipit. oppida adluunturadluuntur F2R(?). abl- r Epiphaniaepiphania et antiochia D (?)v. -niae et -iae r et Antiochia,
quae Ad Euphraten vocantur, item Zeugmazaeuma FLXXII p. a
Samosatis, transitu Euphratis nobilenobile C. -les E. -lis rv . ex adverso Apameamapamiam E2G
Seleucus, idem utriusque conditor, ponte iunxerat. qui
cohaerentcohaeret F1Ra Mesopotamiae, Rhoalirhoali D(?)Ev. rohali F2inras. rohoah Ra vocantur. at in Syria
oppida Europum, Thapsacum quondam, nunc Amphipolis;
Arabes Scenitaesaenitae F. cen- R Suram (coni. H) D. cfr. § 89. U 104. uram ll.v. ita fertur usque Suram locum, in quo
conversus ad orientem relinquit Syriae Palmyrenas solitudines,
quae usque ad Petram urbem et regionem Arabiae Felicis
appellatae pertinent.
MCap. VI 681.Palmyra, urbs nobilis situ, divitiis soli et aquis
amoenis, vastouasta L undique ambitu harenis includit agrosagro R1 ac,
velut terris exemptaexemptio R1 a rerum natura, privata sorte inter
duo imperia summa Romanorum Parthorumque estest ego. et ll.v, prima
in discordia semper utrimqueutrique DF1adist. ego cura. abest abab FdRaS. a rv Seleucia
Parthorum, quae vocatur Ad Tigrim, CCCXXXVII p.CCCXXXVI DFRa. DXXXVII va.H, a
proximo vero Syriae litore CCIIICCLII F inras. va.H etet om.a a Damasco XXVII
propius.
(17-22) MCap. l. l.Infra Palmyrae solitudinessolitudinē ao Telendenatelendena FR. stel- DEov. selenda a.cfr. M Ptp. 974b regio est
dictaequedictaque ova.B iam Hierapolishieropolis FR1. ierap- o.
ierop- a ac Beroea et Chalcis. ultra81
Palmyram quoque ex solitudinibus his aliquid obtinetobtinent F282
Hemesahemesa Fav(D). em- rH.cfr. §81, itemitem B. tem F2inras.dv. them r Elatium, dimidio propior Petrae quam
Damascusdamascos FdTR. a Suraa sura DdEH. asura TB. -re R2. asur F1R1. assur F2a.
arura v autem proxime est Philiscum, oppidum
Parthorum ad Euphrateneuphratem RE(?)va.S(D2). ab eo Seleuciam dierum
decem navigatio, totidemque fere Babylonembabylone Rd.
babul- F1. bauil- a.(22 sqq.) Sol. 37, 2. 3. Die. 6, 23. cfr. Plin. VI 124. 130. scinditur
enimenim FdTEaSalmnant.(P)D2. om.r(?)ov Euphrateseufrates E. -tis a. -ti F1. -te F2 a Zeugmate DLXXXXIIII p. circa vicumuicum—21 circaque om.El,
add. in marg.E2
Masicenmasicen FRE2a. -cem o. massicen D(?)v et parte laevaleua F2E2. letia R. l???a F1 20. 21 dist.ego in Mesopotamiam vadit, per ipsam
Seleuciam circaquecircaque FdTE2aov. cirq; R. circa (D?)G eam praefluenti infusus Tigri, dexteriore
autem alveo Babylonem, quondam Chaldaeae caput, petit
mediamque permeans, item quam Mothrimmothrim FD. mothtr- D. mothi E. -ti o. othrim R2. -in a.
otrim R1S. -in v. othiū E3. cfr. U 104 vocant, distrahitur
in paludes. increscit autem et ipse Nili modo statis diebus,
paulum differens, aca FR1 Mesopotamiammesopotamia F inundat sole optinente
XXuicesimamn IIII a partem cancri. minui incipitincip R inin om.F virginemuirginem e (P)J.
-nem et R2. -ne et rv e leoneleonerm R2
transgresso, in totum vero remeat in XXVIIII partenpartem R2 virginis.
MCap. VI 682. — (9) Mela I 70. 71. Sed redeamus ad oram Syriae, cui proxima
est Cilicia. flumen Diaphanes, mons Crocodiluscorcodillus F. -drillus a, Portaeparte DFdava.B
Amani montis, flumina Androcusandrocus ll.S.
-ricus B e Strab. -racus v, Pinaruspinarus F2v. pinn- r, Lycuslicus R2. litus R1, sinus
Issicus, oppidum Issos, itemitem F2 (codd.B) J. idem rv. inde B Alexandria, flumen Chlorus,
oppidum Aegaeaeaegaeae J coll. § 121 et Strab. XIVp. 676 (αἰγαῖαι). aegeae FdE. egee Ra. aegae Dv liberum, amnis Pyramus, Portae Ciliciae,
oppida Mallos, Magirsosmagirsos DF2dRv(J). -isos F1. -irsas a. -gyrsos E. garsos E3B e Strab. et StByz. etet in??? F1. etinius R. ethin- E1a intus Tarsostarsos B. tha- v. thapsos E2. thasos r . campi Aleialei av(J). aleii RE(?)B.
alaei r,
oppida Casyponiscasyponis DFdTRJ. casip- Ea. cassip- v. -polis
B e Ptol., Mopsos liberum, Pyramo inpositum,
Tyrostiros R. thynos D (?)va.D, Zephyriumzephirium E2. zepir- E1.
zipir- R. zypir- DF. cypyr- a, Anchialeanchiale E(?)B. -chile d. -cile
DF1R. -zire a. sancile F2v.Sol. 38, 4. — (15) ib. 9. — (17) ib. 7. Mela I 72. — MCap. VI 682. amnes Sarosaros F1Ra, Cydnoscydnos F2D. -nus DF1RSol.v. -donis Ea, Tarsum
liberam urbem procul aan non (n???) procul? mari secans. regio Celenderitiscelenderitis DG. -diritis Fav. -ridis R. celerendiritis Ed
cum oppido, locus Nymphaeum, Soloe Cilicii, nunc Pompeiopolis
, Adana, Cibyra, Pinare, Pedalie, Alaealae B1. ale DdEH.
hale Fa. -les v. -lix B2. hele R.cfr. GGm Ip. 479 (stadiasm. 157. 158), Selinusselinis F2, Arsinoe,
Iotapeiotape H(D). thetabe E2. thebe DdE1aJ.
-bae B1e Strab. tebe R. ???be F1. tabe F2v. -bae (B2)G, Doriondorion F2E2v(D). -rio r. -ron E3B iuxtaque mare Corycoscoricos Ed2. -i???os F1d. -isos F2va.B, eodem nomine
oppidum et portus et specus. mox flumen Calycadnus,
promunturium Sarpedonscorpedon Ea, oppida Holmoeholmoe (-oae F. -me a) ll.H. olme B. horme v, Myle, promunturium
et oppidum Veneris, a quo proxime Cyprus insula.(4) Mela I 77. — (10) MCap. VI 682. sed
in continentecontinenti DE(?)G oppida Mysandamysanda EdTJ. mis- F2.
mya- v. ???sanda??? F1. mysandam D. mis- R. -dan a, Anemuriumiconium F2R(?)v. ric- rD2, Coracesium,
finisque antiquus Ciliciae Melas amnis. intus autem dicendi
Anazarbeniana-zarbeni v. anarzabenni DF1Ea. -beni F2. -banni R, qui nunc Caesarea, Augustacaesaraugustani va.H, Castabalacastabula a. cesabal R1, Epiphaniaephiphania FE2.
-itania E1. -nea a,
quae anteante FdRE1aS. -tea rv(J) Oeniandos, Elëusa, Iconium, Seleucia supra amnem
Calycadnumcalicadnum dva.H. cari- ll, Tracheotistracheotis Dv(H). -chiotis C. -chaeodis F2. -ceodis Rd. -caeodis F1. -coedis
E. -cedis a cognomine, abab DF2S. abs F1. ad Ea. a Rdv marimare E2a relata ubi
vocabatur Hermiahermiā F1. ermia a. hor- v(G). olmia B e Strab. hol- H . praeterea intus flumina Liparislipparis FRava.B, Bombos,
Paradisus, monsmon E2 Imbarusinbarus (imb- v) E2v. -ros RdE1a.
-ris DF.
M Cap. l.l. Ciliciaeciliciae E(?)v. icil- R2. iacil- F2. ia???ae F1. icilie R1d. caeui liae D. ioylye a Pamphyliam omnes iunxere neglecta
gente Isaurica. oppida eius intus Isauraintus isauria F2va.B, Clibanus, Lalasislalarus R. -assis C;
decurrit autem ad mare Anemuri eanemuri e (anam- a) DF2a (B)D. -rii G.
-riae dEv. ???nemmuriae F1. annemuri R regione supra dicti.
simili modo omnibusomana ll.D. hom- v. homona B, qui eadem composuere, ignorata est93
contermina illi gens Omanadum, quorum intus oppidum
Omanaomanadum dD. omm- (hum- E2) ll. hom- v(S). homon- B e Strab.. cetera castella XLIIII inter asperas convalles latent.
Insident verticem Pisidaepisidiae F2, quondam appellati
SolymiSolymi appellati va. S, quorum colonia Caesarea, eadem Antiochia. oppida
Oroandaoroanda G e Livio XXXVIII 37,11. oronda
DFEv. -don a. aronda R, Sagalessossagalessos E3B e Strab. agal- R. -lesos
DdTv. agaesos F. agelosos Ea.
MCap. VI 682. — Hos includit Lycaonia, in Asiaticam iurisdictionem
versa, cum qua conveniunt Philomeliensesphilomeliani D. phylymolienses a, Tymbriani,
Leucolithi, Peltenipateni R, Tyriensestiri-
enses F. -esses R1. trienses a. hyrienses B e St Byz.. datur et tetrarchiatetrarchia
ex F2E2v. hiharcia (hia- E1. lyaorcia a) et r ex
Lycaonia, qua parte Galatiae contermina est, civitatiumciuitatum
Ddava.S
XIIII, urbe celeberrima Iconio. ipsius Lycaoniae celebrantur
Thebasathebasa (thaeb- F) ll.v(H). temb- G. terb- B in Tauro, Ideide R1J. idee R2a. ideę r. -ea v. sinda B. hyde H in confinio Galatiae atque Cappadociae
. a latere autem eius super Pamphyliam veniuntueniunt
—9 pamphylia om.R1
Thracum suboles Milyae, quorum Arycandaaricanda a. -dra F. -chanda R2 oppidum.
(10) Mela I 78. 79. — (14) MCap.
1. 1. — Pamphyliapamphilia E1. -liae E2 anteante DRav. -tea rJ Mopsopia appellata estest om.DRva.S. e F1. mare
Pamphylium Ciliciocilicie R2. cilio DF1R1a iungitur. oppidaoppida F2E2S. -da
eius v. oppi r Sideside F2E2B. sade (???de F1) ll. syde v et in monte
Aspendum, Plantanistumplan-
tanistum ll.v(J). platanistus G. pletenissum H, Perga. promunturium Leucolla,
mons Sardemisus. amnesamnis
FRava.H Eurymedon, iuxta Aspendum
fluens, Catarractescataractes F. -cte a. -ctas R, iuxta quem Lyrnesuslyrnesus (lir- R)
aRv (S). -nosus F. -nessus rH(D). -senos dT et Olbia ultimaque
eius orae Phaselis.
MCap. VI 683. — (16) Mela I 81. Sol. 38, 10. —
(402, 3) Sol. 38, 11. lunctum mareei mare
va.S Lycium est gensqueest gensque ll.v. an excurrensque? Lycia, unde
vastusuastos S, -tum
(sinum) H cum seqq. iungentes sinus. Taurus mons, ab Eois veniens litoribus,
Chelidonio promunturio disterminatdisterminatur ozva. G, inmensus ipse et innumerarum
gentium arbiter, dextro latere septentrionalis,
ubi primum ab Indico mari exsurgit, laevo meridianus et
ad occasum tendens mediamque distrahens Asiam, nisi
opprimenti terras occurrerent maria. resilit ergo ada EozH. (ad E3)
septentrionesseptentrionis DF1R1Ea. -one ozH. -nales E3 flexusque inmensum iter quaerit, velut deuel unde
F1R1da
industria rerum natura subindeubinde R. sibi non o aequora opponente, hinc
Phoenicium, hinc Ponticum, illinc Caspium et Hyrcaniumhircanium FRo. hyr-
canum (Sol.) v a.H, item infr v. 17
contraque Maeotiummaeoticum DE (?) C lacum.MCap. VI 683.Sol. 38, 11. 12. 11. Mela I 81. torquetur itaque collisus inter
haec claustra et tamen victor flexuosus evadit usque ad
cognata Ripaeorumrhipoeorum R. riphaeo- F2va.S. -pheo- o. -phaco- F1. -phaea
eo- a montium iuga, numerosis nominibus
ettendit z novis, quacumquequaecumque F1R. quoc- oz incedit, insignis: Imaussimaus a.
Sym- o prima parte
dictusdicta F2, mox Emodusemodus R2G. hem- F2. edigis R1aov.
aed- r, Paropanisusparopanisus REav (S). -ponisus F. -pamisus D (?) C, Circius, Cambadescam-
bades R2v(S). -ages FR1. campages Ea. -ades E3. chambages D.
-ades C,
Pariadespariades zJ. -dis Da. -ryadis F1dE. -radis R1.
pharades R2. paryadres (Salm.) H. parparyades E3. pharpha-F2.
-riades v. (apud Parthos Sol. Parthis coni. Momms.), Choatraschoathras F2.
coothyas a Graecis coni.D2 eroandes D. ???ro- F1. oroates coni.B, Oreges, Oroandes, Niphatesniphates Sol.B. nyphaetes F2. -petes F1a. nipetos R. nyp- r, Taurus
atque, ubi se quoque exuperat, Caucasus, ubi brachia
emittit subinde temptanti maria similis, Sarpedon, Coracesius
,Sol. 38, 13. 12. — Mela I 109.Craguscragus B e Strab. grag- (gag- R1) r. garg- v. cfr. § 100, iterumque Taurus, etiam ubi dehiscit seque
populis aperit, Portarum tamen nomine unitatem sibi
vindicansuendicans F2ava. G, quae aliuli Armeniaearmoenice R. -icae F2. -menicae
va.G(D2), aliubi Caspiae, aliubi
Ciliciae vocantur. quinqui F1R etiam confractus, effugiens quoquean que (pro quoque)?
maria, plurimis se gentium nominibus hinc et illinc implet,
a dextra Hyrcanius, Caspius, a laeva Parihedruspari-
hedrus DFdD. -heldrus R. -iedrus Eav(J). paryadres (Salm.) H, Moschicusmoscius DF1. -chius va. G. -stius R. -rtius a,
Amazonicus, Coraxicus, Scythicus appellatus, in universumuniuersa oz
vero Graecegraeciae F. -cia oz. grecie aT(anrecte?) Ceraunius.
MCap. VI 683 extr. — (2) Sol. 39, 1. 2. — (5. 8-10)
Mela I 82. — In Lycia igitur a promunturio eius oppidum
Simena, mons Chimaera, noctibus flagrans, Hephaestium
civitas, et ipsa saepe flagrantibus iugis. oppidum Olympusalympus F2. -pis F1. alimpus D
ibi fuit, nunc sunt montana Gagaegage ava. H, Corydallacory-
dallas R, Rhodiopolis.
iuxta mare Limyra cum amne, in quemin quem om.D Arycandus influit,
monset mons R(?)E2v Masicytusmasicytus
ego e Ptol. V 3,1. -cits ll.v(D). -tis E3. -sycitus dTS. -ssycites B, Andriaandria DFdEv(J). -iaca E3B. adria R. andrus a.an Andriace? civitas, Myra, oppida AperlaeAperlae D2. cfr. MGGm I 493a (stadiasm. 240). Ptol. V3,2. aperiae
DFD. -rie RdE. apperie a. aperrae Se Ptol. apyre E3B et
Antiphellos, quae quondam Habesoshabesos DFdD. -sus J. -ssus v. hebesos Ea. abesus R. ebo-
sus R2 aeque F1d. eque a, atque in recessusecessu F2. reges su R1d. rig- F1a
Phellosphellos ES. -llus B. pellos F2R2. -lus v. p???D. pillos
F1da. -llus R1. dein Pyrrhaphyrra Rva.C. pyrha F. pirra E2. pira E1a
item DFda. -mque rv, item Xanthusxanthus F2v. -tus R2. zanius r, a mari XV, flumenque
eodem nomine. deinde Patarapa-
tarat RdEa, quae prius Patarospataros ll.v(S). sat- C,
et in monte Sidymasidima Fa. -dinia E.
syd- va.B, promunturium Craguscragus B. grag- (gag- E) ll.(11. 12) MCap. VI 684. ultra par
sinus priori; ibi Pinarapinnara FRa etet in E2va.B quae Lyciamlycia FEa. litia R finit Telmesustelmesus FRav. -ssus r(?)B.item p. 404,1.
Lycia LXX quondam oppida habuit, nunc XXXVI habet.
ex his celeberrima praeter supra dicta Canas, Candybacandiba a. camd- Fd,
ubi laudatur Euniaseunias ll.D.
oeniu E3v nemus, Podalia, Chomachoma E(?)B. co- rv praefluente
Aedesaaedesa DF1ES. -era F2.
edesa rv. ad- G, Cyaneaecyaneae EH. -nae (ci- R) FRa. -ne dv. era-
nae D, Ascandiandalisascandiandalis (ascadi- R) FdTRaD1. -talis ED2. ascan-
dalis D(?)G. -dialis v, Amelasandelas a. mela R1. smela R2, Noscopium, Tlostlos B.
tros E3. troa ll.v,
Telandrustelandrus B. telendus ll.v. (cfr. §131). conprehendit inconprehendit in E2v. -dit E1. -di (-prendi Fa) r mediterraneis etet om.Ed(?)
va.S Cabaliamcabaliam Ed(?)v. -lliam r,
cuius tres urbes Oeniandaoenianda DFRS. -de a. -dra z. -amda E. oenoanda B.
-amda E3, Balbura, Bubondubon F.MCap. VI 684. 685. Dic. 2, 3. — (1. 2. 3-5) Sol. 40, 1.
— Agrippa fr. 28 R. — a Telmeso
Asiaticum mare sive Carpathium et quae proprie vocatur
Asia. in duas eam partes Agrippa divisit: unamuna F1Ra inclusit
ab oriente Phrygia etphrygia (pry- F2) et
DF2Ev(J). -gia S. phrigie Ra. prygiae F1 Lycaonialycaonie (lic- R) Rda, ab occidente Aegaeo mari,
a meridie Aegyptio, a septentrione Paphlagonia; huius
longitudinem CCCCLXXCCCM va. H e MCap., latitudinem CCCXX fecit. alteram
determinavit ab oriente Armenia Minore, ab occidente
Phrygia, Lycaonia, Pamphylia, a septentrione provincia
Pontica, a meridie mari Pamphylio, longam DLXXV, latam
CCCXXV.
(11) MCap. VI 685. — (13. 14)
Mela I 83. — In proxima ora Caria est, mox Ionia, ultra eam
Aeolisaeolis v. eo- F2E2. eoris D.
coris r. Caria mediae Dorididoridi dG. -de v. -rid R. -rso r circumfunditur, ad mare
utroque latere ambiens. in ea promunturium Pedalium,
amnis Glaucus, deferens Telmediumtelmedium E2TzS.
temed- FR1E1a. -dum v. temidium dR2. te???dium D. telmes-
sum B, oppida Daedala, Cryacria F1a. circia F2. cyria va.B
fugitivorum, flumen Axon, oppidum Calyndacalinda a. -lydna G.
amnis
Indus, in Cibyratarum iugis ortus, recipit LX perennes
fluvios, torrentes vero amplius centum.Mela I 84. oppidum Caunos
liberum, dein Pyrnos. portus Cressa, a quo Rhodus insula
passuumpassuum FdEaoD. om.rv.XX. locuslacus R2ova.B. laus R1 Lorymaloryma F2B. -ysma DF1E. -rima R2ecorr. v.-isma ao, oppida Tisanusatysanusa a
(vel thys-) va.H, Paridonparidon FaS. -dion v. -rydon DE. peridom R.
pandion coni. B e Mela,
Larymnalarimna Fava. C, sinus Thymniasthymnas a. tim-
nias R. tym- va. G, promunturium Aphrodisiasaprodisias F1Ra,
oppidum Hydashydas DF1dEav(D).
-da F2G. hidas R. hyla coni. B e Mela, sinus Schoenusscoenis R. scenus a.
-nis d. senus F1. choenus F2, regio Bubassusbubasus F1dRE1aS. oppidum
fuit Acanthusacanthus REB. -natus rv, alio nomine Dulopolis. est in promunturio
Cnidos libera, Triopia, dein Pegusapegus Ra. -us???F1. pegasa
coni.B et Stadiacaudia (pro stadia) F2 appellata.
ab ea Doris incipit.
(7) Strabo XII p. 578. — Sed prius terga et mediterraneas iurisdictiones indicasse
conveniat. una appellatur Cibyratica; ipsum oppidum
Phrygiae est. conveniunt eo XXV civitates, celeberrima
urbe Laodicealaodicia ao. -ditia F2. lau-
dicia Ed. -ditia R. -datia F1.
imposita est Lyco flumini, latera
adluentibus Asopo et Capro, appellata primo Diospolis, dein
Rhoashroas o. roas F. troas R. reliqui in eo conventu, quos nominare non pigeat,
Hydrelitaehydrelitae Dv. hysd- d. hisd- RE. isd- a. histd- F, Themisonesthemisones B. -siones E2. thimisones R. thym- a. thimisiones
Dv. thym- FE1, Hierapolitaehierepolitae Fd. hierop- REva.P. yerop- a. alter conventusaltero conuentu DF1dR1a a
Synnadesynnade F2S. -da B. synade
F1a. sinnade E. -da E3v. sinade DR accepit nomen; conveniunt Lycaones, Appiani,
Corpenicorpeni ll.v(J).
eucarp- B1. cercop- B2, Dorylaei, Midaeimudaei F2va.B. mdaei F1a. mdae R1, lulienses et reliqui ignobiles
populi XVXII R2ecorr..(13-19) Sol. 40, 7.
MCap. VI 685. cfr. Herodot. V 118. VII 26. Xen. anab. I 2, 8.
Strabo 1. 1. Liv. XXXVIII 13, 5. 6. tertius Apameam vadit, ante appellatam Celaenas
caellenas Fa, deindedeinde FdEa. dein
r(?)v Cibotontiboton a. cyb- FR. tyb- E. sita est in radice montis Signiae,
circumfusa Marsya, Obrima, Orbaorba ll.v(J). orga
E3B e Strab. fluminibus in Maeandrum
cadentibus. Marsyas ibi redditur, ortus ac paulo mox
conditus. ubi certavit tibiarum cantu cum Apolline,
Aulocrenedist. D coll. XVI 240est;aulocrene est ego. -ne J. -nes R2v. -nis G.
-trenes F2. -creses R1. -treses (-sus a) r itasita J vocatur convallis, X??? p. ab Apamea
Phrygiam petentibus. ex hoc conventu deceat nominare
Metropolitas, Dionysopolitas, Euphorbenos, Acmonenses,
Peltenos, Silbianossiluianos FdRava.B. cilbianos coni.D1coll.§115. reliqui ignobiles VIIII.
(2.5-7) Mela I 84. 85.Doridis in sinu Leucopolis, Hamaxitos, Eleuseleus FTEaS. -eos R. elaeus D(?)G. eleusis v, Eteneeutene
(euth- G) R2E2va.J. del. U 106.
dein Cariae oppida Pitaiumpitaium E3B. piatium F2E. piacium R2v. ???acium R1. matium r, Eutaneeutane (euct- R) ll.v(H).
-ale a. -anae C. -aniae Dal. euthene U 106, Halicarnasus. sex
oppida contributa eiei DE(?)v.
ea r sunt a Magno Alexandro, Theangelatheangela E3B. thagela (-ena a) ll. -elea v,
Sideside
(sode a) ll.v(J). sibde B, Medmassamedmassa D (?)B. -dnassa rv, Vraniumura-
nium ll.J. eur- v. euralium S cum Mionneto, Pedasum, Telmisumthelmisum F. tel-
mesum E3. -ssum va.D. habitatur
inter duos sinus, Ceramicum et Iasiumiasicum DFdEa. inde Myndos et
ubi fuit Palaemyndus, Nariandos, Neapolis, Caryandacaryanda B.
sary- E. ary- DdT. ari- rv,
Termeratelmira R2 libera, Bargyliabargylia E2 (B)J.
-liae DE1. -lyae F. -la E3Bas. -gilie R. -girie a. -gila v et, a quo sinus Iasius, oppidum
Iasus. Caria interiorum nominum fama praenitet. quippe
ibi suntsint E oppida Mylasa libera, Antiochia, ubi fuere Symmaethos
simmaethos Ea. seminethos va.S et Cranaos oppida; nunc eam circumfluunt Maeander
et MorsynusMorsynus
(M Ptp.822be.nummis) D2. orsinus ll.H. mossinus v. fuit in eo tractu et Maeandropolis,
est Eumenia, Cludro flumini adposita, Glaucus amnis,
Lysias oppidum et Orthosiaor-
thosia E3B coll. XXXVII23. 92. 103. othrusa (otr- Ra) ll.v, Berecynthiusberecynthius v. -tus E. -cynctus d. -cintus DFa. -ebinthus R tractus, Nysa,
Trallis, eademeadem om.R Euanthiaeuantia FRava.B et Seleucia et Antiochia dicta;
adluitur EudoneEudono (Sieglinex Etym. M. s. v.) D2 amne, perfunditur Thebaitethebaite RdS. -ide DEav. thaebante F. quidam ibi
Pygmaeos habitasse tradunt. praeterea sunt Thydonostydonos F. -nes R,
Pyrrha, Eurome, Heraclea, Amyzon, Alabanda libera, quae
conventum eum cognominavit, Stratonicea liberalibera om.E1. alibra va.B.
alinda B, Labrayndos
labrayndos coni. Jcoll. XXXII16. libray- F1. libry- F2.
alibraindos a. librai- d. libr???i- R. lybeayndos E. hynidos D (?) G.
libera hynidos v, Ceramus, Troezenetroezene DE(?)B. troaz- Ra. -acaenae F. throcene v, Phorontis. longinquiores eodem foro
disceptant Orthronienses, Alindiensesalindienses (H) SePtol.V2,15. alid- FREaJ. halyd- D(?)v
euhippini D. seu (saeu F) hi- rv. (cfi. § 115), Euhippini, Xystiani,
Hydissenseshydissenses
D(?)B e Ptol. l.l. hydie- Fav. hidie- RE. hidite- E3, Apolloniatae, Trapezopolitae, Aphrodisiensesaphron-
dienses R. adphrod- F
liberi. praeter haec sunt Coscinuscoschinus FR, Harpasa, adposita
fluvio Harpaso, quo et Trallicontrallicon v.
transl- ll.D, cumcum F2v. om.r fuit, adluebatur.
(7-12) Sol. 40, 9. 10. MCap. VI 686 init. Lydia autem perfusa flexuosisflexuosus a. -si Ddva.S Maeandri amnis
recursibussecuribus DF1a super Ioniam procedit, Phrygiae ab exortu solis
vicina, ad septentrionem Mysiae, meridiana parte Cariamcariam F2R2v. regiam R1dT. -gia r
amplectens, Maeonia anteante v. -tea ll.S appellata. celebratur maxime
Sardibus in latere Tmolitmolli F1. tim- a. mo- R1dE montis, qui anteante ll.v. -tea S Timolustymolus FE appellabatur
, conditisconditus E2. uitibus con-
situs E3va.J(D); ex quoex quo DF1REv(S). ex a. ex eo F2D. et ex
eo G profluente Pactolo eodemque
dist.va.G(J)Chrysorroachrysoroa R. -ra D. chrisoroa F2. -ro (cri- a)F1a ac fonte Tarnitarne E3va.S a Maeonisa maeoniis v. amoenis ll civitas ipsa Hyde
vocitata est, clara stagnostagno F2E3v. -na r Gygaeo. Sardiana nunc appellatur
eain ea Fa iurisdictio, conveniuntque in eam extra praedictos
Macedones Cadienicadiemi R1. ca-
dueni va.J. cadidieni E3. add. loreni R2E2va.H (S)., Philadelphinifiladelfeni
(phil- v) E2va.J et ipsi in radice Tmoli
Cogamo flumini adpositi Maeonii, Tripolitani, iidem et
Antoniopolitae — Maeandro adluuntur —, Apollonhieritaeapollonhieritae S e nummnis. -onih- J.
-onoh- G. -onosh- P. apolloniheritae DFv. -onoh- E3. -llinih-
EadT. aph- R,
Mysotimolitaemysotimolitae DdTE2 (-tmo- v) J. cfr. §120
extr. miso- R. mysotimolyte F. mysytomolite a. mysito E. meso-
timolitae H e coni.(D2) et alii ignobiles.
Mela I 86. — (4) Sol. 40, 12. — Ionia, ab Iasio sinu incipiens, numerosiore ambitu
litorum flectitur. in ea primus sinus Basilicus,
dist. v a. JPosideumpossideum FRav a. G promunturium et oppidum, Oraculum Branchidarum
brancidarum FRava. G appellatum, nunc Didymeidydimei F2. -mi F1. didimia a. -mi R. didymaei DR(?)C Apollinis, a litore stadiis
XX, et inde CLXXXLXXX Brunn (d. Kunst b. Homer p. 37) D2. cfr. Strabo XIVp. 634extr. Miletus, Ioniae caput, Lelegeisdelegeis E1a anteante & R2e corr. C. -tea DF1E1. -tea
aa. -tea e E2. -tea et F2v(S)
et Pityusapityusa D(?)C. -tusa F.
-tus R1. pytisa E. -se a. phitiusa R2. phyt- E2v et Anactoria nominata, super LXXXXLXXX???Rva. H urbium
per cuncta maria genetrix nec fraudanda cive Cadmo,
qui primus prorsamprorsa DF1R1a. prosam R2G. -sa F2 orationemrationem DF1a.
ratanoni R1 condere instituit.(7-10) Sol.
40, 8. MCap. VI 685 extr. — (14-18) Mela I 86. 87. amnis
Maeander, ortus e lacu in monte Aulocreneaulotrene Fa. -rono R plurimisque
adfusus oppidis et repletus fluminibus crebris, ita sinuosus
flexibus, ut saepe credatur reverti, Apamenamapameniam R1.
ad pam- R2. -nam d primum
pervagatur regionem, mox Eumeneticameumineticam R1Ea.-naeticam F
ac dv. ae DF. e R1Ea.del.R2 ac deindedeinde DEa. dae inde F.
dein Rd(?)v Hyrgaleticos
hyrgaleticos (yr- R) ll.J. bargyl- B. hircall- v campos, postremo Cariam, placidusplagius DFR1a omnesque eos
agros fertilissimo rigansirrigans o limo, ad decumum a Mileto stadium
lenis inlabitur mari. indeinde om.DFE1a mons Latmus, oppida Heraclea,
montis eius cognominis Caricecarice ll.S. -ca (sc. oppida) H. -cae G. -iae v. dist. ego
(Carice = apud Cares: cfr. Strabo XIVp. 635 extr.), Myuusmyus B.
miuus E2. mius R2. msuus (suus R1) r. minus v, quod primoprimus DFdE1a.an primi? condidisse
ones narrantur Athenis profecti, Naulochum, Prienenaulocum prienne FRava.Bas.,
in ora, quae Trogleatroglea
(-eae R1) ll.J. -gilia B coll. § 135 et Strab. XIVp. 636. -gela v appellatur, Gaesusgaesus D2e Mela. gessus RdE2v. gre- r.γαίσωνEphorus ap.Athen. VIIp. 311e amnis, regio
omnibus Ionibus sacra et ideo Panionia appellata;(1) Mela I 88. — (5) cfr. Plin. II 204. — iuxtaiuxta a H
fugitivis conditum, utiut in FRa nomen indicio est, Phygelaphigela F. -ilega R fuit et
Marathesium oppidum. supra haec Magnesia Maeandri
cognomine insignis, Thessalicaa thessalica v Magnesia orta. abestabest ab E3v Epheso
XV p., Trallibus eo amplius MMMMMM ll.G. CCCM v. antea Thessalochethessaloche (thesa- R)
RS. -chae Fa. -ce rv et
Mandrolytiamandrolytia Letronne ann. dell' ist.arch. XVII(1845)p.285. androlitia ll.v nominata et litorilitora R1. lyt- F adposita Derasidas insulas
secum abstulit mari.(8)
Mela I 88. Sol. 40, 2. Dionys. perieg. 828.— (12) Mela I 88. —
(15) cfr. Plin. II 204. intus et Thyatirathyatira GeStByz. thyana Da. thia- RE. thyona F adluitur Lyco,
Pelopia aliquando et Euhippiaeu-
hippia (heu- E) FdTEav(S). -ppa DG. euphiphia R cognominata. in ora autem
Matiummatium
ll.v(J). mantium S. -teium G. -teum B. cfr. infra §116 et VI 12, Ephesus, Amazonum opus, multis antea expetita
nominibus, Alopes, cum pugnatum apud Troiam est, mox
dist. DOrtygiaeortygiae DD. -gia Edv. ortigiae (osti- F1) F. -gie R.
hostie a, Amorgesamoges R. et (ac S) morges va. J. vocata etet ll.S.
estet v(J) Smyrnasymyrna F. smirna a. mi- R. zmyrna S estest FdTEa.om.rv, cognomine
Trachiatrachia TS. -chea B ex Eustath. -cia Ea. thraciae
DFd. -ia v. -atie R, et Haemonionhaemonion FJcoll. Hesych. s. v.αἱμονία.
hem- DdTEv. -nie a. emonien R. samornion B e St Byz. et Eustath. et Ptelea. attollitur montemonte — 12 adluitur om.DFd1R1a Pionepionio E,
adluitur Caystrocyastro DR1.
cra- F1. ca- adva.B, in Cilbianis iugisiugis R2E2v. om.r J coll. §120 orto multosque amnes
deferente et stagnum Pegaseumper-
gaseum ad. -saeum F. -sacum R, quod Phyritesphyrites DEv. pyrrhites F
(prob. H). pyrri- ad. pirri- R amnis expellit
. ab iisiis DFv. is R. his rC multitudo limi est, qua terras propagat
mediisque iamiam om.Ea campis Syrien insulam adiecit. fons in
urbe Callippiacallippia Verc.(S). -ipia DEv(L). -iopia G.
calippie a. -ipiae F. -ipie Rd etet DEG. om.rv templum Dianae conplexiconplexi DFdaRG
(etdist.). -xa Eav e diversis
regionibus duo Selenuntesselenuntes DdE(B) H. selin- FRv. selyuntes a.(1-4) Mela I 88. Sol. 40, 13. MCap. VI 686. — ab Epheso Matiummatium
E2J. -thium v. spatium F2. -ia R2. patium r. mantium S. -teium
G. -teum B. cfr. § 115 aliud
Colophoniorum et intus ipsa Colophon, Haleso adfluente.
inde Apollinis Clarii fanum, Lebedos — fuit et Notium
oppidum —, promunturium Cyrenaeumcyrenaeum (-aeon v) J. -neum DdTE.
???yren- F2. ciraen- R. cyrrenum a. corycaeon B e Strab. XIVp. 644.
-ceon G.an argennum?, mons Mimasminas a. ???nimas R2CLCLC Fa. CCL
dva.Hp.
excurrens atque in continentibus campis residens. quo in
locolocus F. -cū R Magnus Alexander intercidi planitiemplanitia R2. platia R1 eam iusserat
VII. DD om.Fa p. longitudine, ut duosduo RS sinus iungeret Erythrasque
cum Mimante circumfunderet.(9. 10) Mela I 89. — (13. 14) Sol. 40, 14. MCap. VI 686. iuxta eas fueruntfuerint a. -re R(?)C oppida
Pteleon, Helos, Dorion, nunc est Aleonalion a. Aleos coni.D2coll. XXXI 14 fluvius, Corynaeumcorynaeum D (?) H. corineum E2G. -eon v. cyri-
naeum Fd. -neum (cir- E1) RE1. cyreneum a. -eon C,
Mimantis promunturium, Clazomenae, Parthenie et Hippihipi
FR. hypi a. hepi d. epi va.B,
Chytrophoriachytrophoria H. chytoph-
DFEB. citoph- ad. citop- R. othoph- v appellatae, cum insulae essent. iusseratessent. iusserat ego.
insant R1. essent rv
Alexander idem per duo stadia continenti adnectiadnecti DFdE1a. -tit R2E2S. -ti
iussit D. -exuit v. adtenti R1. adiecit J
interiere intus Daphnus et Hermestahermesta (haer-R1)
FR1EaJ. -sia rv et Sipylumsypilum F. sip- a. sypill- E, quod
anteantea aTJ Tantalis vocabatur, caput Maeoniaemoeoniae FR2. moenie R1. -nia a, ubi nunc estest om.R1
stagnumagnum F Salesaloe R2. sole R1. obiitobit FRa. ob id B et Archaeopolisarceopolis R2a. arte- R1.
harcaeobo- F, substituta Sipylosubstitutas spilo DFa, et
inde illi Colpecolpo FRa. -pae G et huic Libadelibade (-dae F) ll.v(S). lyb- a. leb- B.Sol. 40, 15. MCap. l.l. — regredientibus inde abest
XII p., ababF2v(J). om.r Amazone condita, restituta ab Alexandro, in
ora Zmyrna???myrna R1. smy- Dva.S. zmirne a, amne Melete gaudens non procul orto. montes
Asiae nobilissimi in hoc tractu fere explicant se: Mastusiamasthusia Fa
a tergo Zmyrnae et Termetis Olympi radicibus iunctusiunctus R2S. -tus. is v. -tis (iniu- E1) rJ in
Dracone desinit, Draco in Tmoloin molo R1. imm- F. im- a, Tmolusthmolus Fa. zmo- R1 in Cadmo, ille
in Taurotauryca F. -raca a. tan a R1.(4-7) Sol. l.l. MCap.
1. 1. — (10) Mela I 89. — a Zmyrnasmyrne R. -nę F. smirne a amnis R2v (S). om.r H Hermus amnis camposcampus Fasecatfecat ego e Sol. facit ll.v et
nomini suo adoptat. oritur iuxta Dorylaumdorylaum DFB (J). adoril- Eav. dorilacu R2. -ata R1.
-aeum G, Phrygiae
civitatem, multosque colligit fluvios, inter quos Phrygem,
qui nomine genti dato a Caria eam disterminat, Hyllum
et Cryon, ipsosipsos ego. ippos (ipos R) ll. et ipsos E3v Phrygiae, Mysiae, Lydiae amnibusomni-
bus FR1a repletos.
fuit in ore eius oppidum Temnos, nunc in extremo sinu
Myrmeces scopuli, oppidum Leucaeleucae (laeu- F) DFJ. -ces a. -ce r inin E(?)G. dein rv promunturiopromuntorium dTva.G, quod
insula fuit, finisque Ioniae Phocaea. Zmyrnaeum conventum
magna pars etet FRS. om.rv Aeoliae, quae mox dicetur, frequentat
praeterque Macedones Hyrcani cognominati et Magnetes a
Sipylo. verumuerum om.D(?) Ephesum, alterum lumen Asiae, remotiores
conveniunt Caesariensescesarenses (caes- F) FE1a, Metropolitae, Cilbianicilbiani Ev (H). cib- DR. et
cib- F. et cyb- ad. cylb- C Inferiores
et Superiores, Mysomacedonesmysomacedones B. mysso- F.
miso- R. misso- DEa. mysii- v. cfr. § 111 extr., Mastaurensesmastaurenses
B e Strab. met- ll.v, Briullitaebriullitae DdH(D). briuli- rS. brulli- B.
bruli- E3. bruili- v,
Hypaepenihypaepeni DRB. hyppaep- F. hippep-
E3. yppeni a. hipp- E. hibep- v, Dioshieritaedioshierites a. -hicritae FE.
-haeritae D.
121: (18-20) Mela I 90.(5) Mela I 90. — Aeolis proxima est, quondam Mysiamysia v. mesia a. moesiae DFE. -ie R. -ia E3 appellata,
etappellata et Dv. -t??? E1. -te FR. -ta E2ad quae Hellesponto adiacet Troas. ibi a Phocaea Ascanius
portus. dein fuerat Larisa, sunt Cyme, Myrinami-
rina a. myrrina R. -ne B. cfr. XXXII 59 quae
Sebastopolim se vocat, et intus Aegaeaeaegaeae Jcoll. § 91 et Herod.I 149. -geae DFD2. ageę E1.
agee a. egee E2d. egee R. aegae B. -gea v, Italeitale DFRE1Jcoll. § 126. -lie E2va.B. insule a. attalia B, Posideaposidean F. poss- a.
posit dea R,
Neon Tichosneonthicos R2. heon hicos FR1. -nycos a., Temnos. in ora autem Titanus annnis et
civitas ab eo cognominata — fuit et Gryniagrynia E(?)B. grya DF. gria Ra. grinia, v, nunc tantum
portus, olimolim J. soli
ll.B. -lis v insula adprehensa —, oppidum Elaea et ex
Mysiamysia v. moesia (me- a) ll veniens Caicus amnis, oppidumoppida FRa Pitane, Canaitisca-
naitis RE2D. -aius D(?)v. canucis r
amnis.(15.16) Mela I 93. intercidere Canaecane Fava.L, Lysimachealysi-
machea B(S). -cea DFRv. -ce a. -chia E(?)G, Atarnea, Carenecarane DFa,
Cisthenetrisphrene R, Cilla, Cocyliumcocylium E(?)H. -lum B. -cillum Bas.
coccylle (cocy- v) Fv. -ille DR1a. conchile R2, Thebethebae C, Astyreastire
Fa. ha- R, Chrysachrysa Dv. chrisa R2. cri- r, Palaescepsis,
Gergithagergitha (P)S.
-thos B. -getha E v. -than DFa. -phan R, Neandrosnoeandros FRa.
noend- va.B; nunc est Perperene civitas, Heracleotes
tractus, Coryphascoriphas ava.B. -pas R oppidum, amnes Gryliosgrylios (gril- Fa)
ollius (olius a. oluis F) DFEaH. glirios (glor- R1) oluus R. grylio-
solius (chry- Dal.) v, Ollius, regio
Aphrodisias quaequi FRa antea Politice Orgas, regio Scepsis, flumenflumine (-nae F) uenum Fa.
-men uerum R
Euenum, cuius in ripis intercidere Lyrnesos, Miletoset miletos E2va.S(D). in
hoc tractu Ideide J. idē ll.
ida v mons et in ora, quae sinum cognominavit
et conventum, Adramytteosadramitteos F. -iteos ava.B. -ites R2. aramitet a, olim Pedasuspadasus a. -dus E dicta, flumina
Astron, Cormalos, Crianoscrianos ll.S. crya- v. eryannos G, Alabastros, Hierosieros a. geros R ex Ida; intus
mons Gargaragargar F1. purgara Ea eodemque nomine oppidum.(1.2) ib. 91. — rursus in litore
Antandrosatandros
Fa. ada- R1, Edonis prius vocata, deindeinde D(?)va.S Cimmeris, Assosassos S. et assos D(?)B. asos r,
eadem Apollonia — fuit et Palamedium oppidum —,
promunturium Lectumlecton C disterminansdisterminata DFa Aeolidacollida Fa et Troada.
fuit et Polymedia civitaspolymedia ciuitas E2v (D). polymea (pollim- R) rJ, Chrysachrysa
DFH. chyrisa R. chrisa E. crisa a. cryssa C. chrissa v. (et
praem.va.J) et Larisa alia.121 Zminthiumzminthium R2S. -tium Ea. -teum E3. zmontium R1.
zmynzi- F. zmynti- D. smin- v. -theum C
templum durat. intus Colonecolone D(?)EBe Strab. -nia v. -lane Rd. -nae F. culanae a intercidit. deportantdeportant D(?)EH.
-tat r. -tata B. -tans v Adramytteum
negotia Apolloniatae a Rhyndacorhyndaco EdB. rhin- v. rin- R2.
rindico DR1a. rinthico F amne, Eresierezii D(?)H. erizii S. eressi coni.B,
Miletopolitae, Poemaneni, Macedonesmacedonis FRa Asculacaeascelacae R. aschil- va.Brot. a Scylace
D2(tacite), Polichnaeipolicnei a. -lydmaei R,
Pionitae, Cilices Mandacandenimandacandeni (-daea- a.
-deca- F) DFdEaD. -cadeni R (?) H. -gandeni v, Mysimysi ego. -sia ll.
-sani v. in mysia B Abretteniabretteni E2B(J). -ecteni R. -eteni Ddav.-etaeni F. abrett E1. -ttini C. abritteni E3 et Hellespontii
appellati et alii ignobiles.
(9-11) ib. 93. — Homer. M
20. 21. — Troadis primus locus Hamaxitushamaxitus DEH.
am- FaB. -icus Rdv, dein Cebreniacrebenia FEava.B
ipsaque Troastroas prius o, Antigonia dicta, nunc Alexandria colonia
Romanain om.o, oppidum Neenea d. naee F, Scamanderscalmender F1a. scem- R. meander o amnis navigabilis et in
promunturio quondam Sigeumsigium F1a. sygeum o (simiiliter infra) oppidum; dein portusportū R
Achaeorum, in quem influitinfluxit E1ava.Bas. Xanthus Simoenti iunctus
stagnumque prius faciens Palaescamander; ceteri Homero
celebrati, Rhesuscharesus FRa, Heptaporus, Caresus, Rhodius, vestigia
non habent. Granicus diverso tractu in Propontida fluit.
est tamen, ut priusut prius
ego. et prius DF1dTR1 (bis) Ea. et nunc F2R2v. ibi o, Scamandria civitas parva achac (pro
ac) R2. de R1 MM.DMD E2ova.D p.
remotum a portumotu R1 (?). -tu DF1a Ilium immune, unde omnis rerum claritas.
extra sinum sunt Rhoetearoetheo R2. -tero R1. -treo a. rote ero F1. rotaeo F2 litora,(17. 18) Mela I 96. — (18) Sol. 40, 17.(1-4) Sol. 40,17. — (3) Mela I 96. — (5-7) Sol. 40, 20.
MCap. VI 686 extr. — Rhoeteo et Dardanio et
Arisbear-
sibe Ea. aribe F1 oppidis habitata. fuit et Achilleonachileon FR. achyl- a oppidum, iuxta
tumulum Achillis conditum a Mytilenaeismitylenaeis R(?)C. mitileneis a. mitel- o. mitael- F et mox Atheniensibus,
ubi classis eius steterat in Sigeo. fuit et Aeantionecantion a. aeantium E(?)G, a
Rhodiis conditum in altero cornu, Aiace ibi sepulto XXX
stadiorum intervallo a Sigeo, et ipsoipsa adT inin E2v.om.r S statione classis
suae. suprasuper FRE1a Aeolida et partem Troadis in mediterraneo
est quae vocatur Teuthraniatheutranta R. thaeudr- (-dhr- F2) F.
trontha a, quam Mysi antiquitus tenuere.
ibi Caicus amnis iamiam R2E2v. om.r dictus oritur. gens ampla per se,121
etiam cum totum Mysia appellaretur.(11) MCap. l. l. in ea Pioniae, Anderaandera ADv. -dira R.
-rae E. amdira F. -diar a,
Idaleidale AD. itale FdRaJ. cale
DEDal. dale v, Stabulum, Conisium, Teiumtegium va. S, Balcebalce ll.v(J). -cea D(?)B, Tiare, Teuthranieteuthraniae F. theutr- A,
Sarnaca, Halisernealiserne a. halisernae A.
alys-F, Lycidelycidę F. -diaeA, Parthenium, Cambrecambre ll.v(J). thym-B, Oxyopum,
Lygdamumligda-
mum a. lag- A, Apollonia longeque clarissimum Asiae Pergamum,
quod intermeatinter mea FRE1a Selinusselinus G. zel- A.
silen- (sylen- a) rv, praefluit Cetiuscetius Ad2B. cit- E2d1. titius r. ticius v profusus Pindasoprindaso RE1a. -sa F
montemontē F. -nie R. mente A. abest haud procul Elaeaelaeae
Rd. ael- F. -lee a. elea Ava.C(G), quam inin om.Ea litore diximus.121
Pergamena vocatur eius tractus iurisdictio. ad eamad eam
AE2dv. eadem r conveniunt
Thyatirenithyatirenni R2. -rē R1. tyatireni a.
-tyreni F. tiathir- A. thiater- va.B, Mossynimossini FRa. monssyni A, Mygdones, Bregmenibregneni R. -gment A. -teni va.Brot., Hierocometae
hierocometae ADdS.
-mit FB. -onitae Eav. -racomitae G. -te R1. -itte R2. -metae H, Perpereniperperenni DFd. -nnen a.cfr. §122, Tiareni, Hierolophienseshieropolienses (-ra-
polenses G) Ava.H, Hermocapelitaehermocapelitae DdEH. -llitae FRa. -copo-
litae A. hermatop- (har- B) v,
Attalensesatalemses Ea. adtaleem- R, Panteensespanteenses AS. patee- DFR. patae- Ea. pantae- v, Apollonidienses aliaeque inhonoraein honore
FRava.B. in ore A
civitatesciuitatis FRa.Berger Eratosth. fr. p. 335. — a Rhoeteoroeetheo A. rhetaeo R Dardanium oppidum parvum abest
stadia LXX. inde XVIIIXVII a. VIII A promunturium Trapezatrapeze FREava. G. trepeza A.cfr. §141, unde
primum concitat se Hellespontus.
Ex Asia interisse gentesin terris se gentis
FRa tradit Eratosthenes Solymorum
solimorum A. polym- F. polim- Ra, Lelegumelegum FRa.
lelicum A, Bebrycumbebricum A. ebr- a, Colycantiorumcolycanthiorum A. colicanti- R.
colucanti- a. -ntyo- F, Tripsedorumtrypsedorum FE. trep- va. S,
Isidorus Arieneosarieneos
REaJ. aryen- DF. archin- A. arin- v. arimos B e Strab. XIIIp. 626. 627 et Capreatascapreatas DFEaJ. cap???a-AR1. camp???a- d. capretas
R2v, ubi sit Apameaapamia DEC condita
a Seleuco rege inter Ciliciam, Cappadociam, Cataoniam,
Armeniam, et quoniam ferocissimas gentes domuisset, initio
Dameam vocatam.
(10-17) Mela
II 103. — (10. 11) Sol. 31, 1. — (12-16) Sol. 32, 43. cfr. Plin.
XXXVI 83. II 201. XIII 70. — (18) cfr. Plin. V 69.
Insularum ante Asiam prima est in Canopicocanobico ADF1dRJ
ostio Nili, a Canopocanopo
EaSol.v. -obo rJ, Menelai gubernatore, ut ferunt, dicta;
altera iuncta ponte Alexandriae, colonia Caesaris dictatoris,
Pharos, quondam diei navigatione distans ab Aegyptoaegyptio FdE1a, nunc
e turri nocturnis ignibus cursum naviumnauigiu F1R1 regens: namque
fallacibus vadis Alexandria tribus omnino aditur alveis marimaris va. H. (D),
Steganostegano ARE2H. -nu F2. -nus r.
tegamo v, Posideopossideo F2. postideo F1dRE. ideo a.cfr. §121, Tauro. in Phoenicio deinde mari est
antetante Fa Iopeniopen S. iope AF. ioppen DdE3G(D2). -ppe rv Paria, tota oppidum, in qua obiectam beluae
Andromedam ferunt, et iam dicta Arados, inter quam et78
continentem L cubita alto mari, ut auctor est Mucianus,
e fonte dulcis aqua tubo coriis factofacta va.B (J D1errore) usque a vado trahiturtrahetur Fa.
Mela II 102.— Strabo XIV p. 682. Agathem. IV 16.
Anon. fr. I 1 (GGm II p. 476. 509). Oros. I 2, 96. Dim. 5. Die. 8, 2.
Berger Eratosth. fr. p. 338. — Pamphylium mare ignobiles insulas habet, Cilicium
ex quinque maximis Cyprum, ad ortum occasumque Ciliciae
ac Syriae obiectam, quondam novem regnorum sedem.
huius circuitum Timosthenes CCCCXXVII.CCCCXVII R. -XXVIII (CCC- a) FEaH. -XXVIIII E3v D p. prodidit,
Isidorus CCCLXXV. longitudinem interintra E duo promunturia,
Clidasclidas ADcoll. § 130 extr. dinas (-ar Ea) rS.
-areta (-tur G) v et Acamantaaeamanta E. hacam- a. cam-R1, quod est ab occasuad occasum
va.D, Artemidorus
CLXIICLII F1. CLX G.DD om.a, Timosthenes CC; vocatam anteante AG. -tea rv(J) Acamantida
Philonides, Cerastimcerasim DEdE1a Xenagoras et Aspeliamarpeliam FRa amathusiam D(?)B.
-sam Av. -tusam r et Amathusiam
et Macariammacariam E3B. -ram AR2E2. -ran v.
-coram D. -cram r, Astynomus Cryptoncripton AFa. scri- R. -tam va.B et Coliniancolinian
AR2D. -am d2v. -lonian DFR1. -iam d1 (Dal. errore). -ia Ea.
oppida in ea XVXVI R2,init.: Mela II 102. Nea Paphosin ea paphos A. paphos va.H, Palaepaphospalaepapos F.
palepaphos A. -pos a, Curias, Citium,
Corinaeumcorinaeum AE2v(D). -neum G. colo-
naeum FE1. -neum r, Salamissalamis AG. -in r. -ina v, Amathusamathys A, Lapethoslamphethos A. -tos va.B, Soloesoboe FdRa, Tamasostamasos AS. -sus B.
-seus C. tmaasos Ed. xam- a. tam- DF. -sas R. amasus v.
(ταμασσόςStrabo),
Epidaurumepidaurum AR2 (U 109) J. -darum rv, Chytrichytri EdB. cy- ADF. citri R2av, Arsinoe, Carpasium, Golgoegolgoe AR2B. colcae DF. -ce Ed. colee v. fuere etet ego. et m F. et
in AREa. et ibi D(?)E3v
Cinyriacinyria B. cynydia A. -nidia v.
cinidia E2. -ilia R2. cinia E1a. cynia Dd. oynia F, Mareummareum
DFdEaD. -rcum A. -rium R(?)E3B, Idaliumchytri–11 idalium om.R1. abestabest AR2E2v.om.r ab Anemurioemurio A. ???em- E2. eum- va.B Ciliciae L???.
mare quodquod v. quo ll praetenditur vocant Aulona Ciliciumcilicum
DFda. in eodemeo a
situu (pro situ) E1 Elaeusaelaeusa (-ssa B) C. cfr. GGm Ip. 496(stad. 270). eleusa ll.v(H) insula est et quattuor ante promunturium ex
adverso Syriae Clidesclydes Fa rursusque ab altero capite Stiriastyria a. sy- R,
contra Neam Paphumneamphaum Ava.B. neapaū FR. -parū a Hierahiera ego. -re et
ll.va. B(D). -ra et J2 Cepiacepia (B) D. chephia A. ce- va. B (J2). cefia
(cae- F) r. (hierocepia B e Strab. XIV p. 683. 684), contra Salaminasalamina AB.-nam v. om.r
Salaminiae,(4. 5) Mela II 102. cfr. Plin. IX 180. — in Lycio autem mari Idyrisidyris Meineke ad StByz. p. 327,1. MGGm Ip. 75a. illyris ll.v, Telendostelandros coni. B, Attelebussa
attelebussa (ate- E3) B e Ptol.
-bosa (ate- E) REa. -besa D. -laebosa F. attae lebosa Av, Cypriae tres steriles et Dionysia, prius Charaetacharaeta AD. careta R2. -elba R1. -etha rv
dicta, deindein AD. -nde rv contra Tauri promunturium pestiferae navigantibus
Chelidoniaecelidoniae Aa. cael- F totidem, ab iisiis v. is Fa. his rS cum oppido Leucollaleucola B, Pactyaepactye Aa. -tiae F,
Lasialasia AG. laes- F. les- R. lesya r.
leysya a. elysia v, Nymphais, Macris, Megistamagista DF2a. maci- F1, cuius civitas interiit.
multae deinde ignobiles, sed contra Chimaeramchimerā F.
chieme- Ava.B Dolichiste,
Choerogylionchoerogylion AS. chiro- E3v. -gilion R2.
-dylion (chyro- F) DFE. -dilion (chydro- a) R1a, Crambusacrambusa D.
-ssa E3B. -bys a A. -bis a v. grambysa (-bisa Fa) r.cfr. GGm Ip. 74.490, Rhoge, Xenagorarhoge xenagora (Külb)D2.cfr. GGm I p. 493 (stad. 245.
246). roxe genagora (-gor Fa) DFdRaEa. roge (rhoge B) enagora
Av VIIIVIII AFaD.VIIIR2. cio R1. VIII M. p. DdE(?)v, Daedaleondaeda-
leum A
duaeduo E1va.B, Cryeoncryeon (B2)G e StByz. cyrieon B1.
crieron A. cypron rv tres, Strongyletrogyle F. -gile DdR1. ro- a. stio- va.B et contra Sidymasydima F. sid- Aava.B Antiochi
Glaucumqueclaucumque R(E?)a. -ueumque
Fva.B versus amnem Lagusalagusa DEB. -ssa S. lacusa AR1av. -sā FR2a.cfr. GGm Ip. 494, Macrismagris DR1. agris R2a. -rys F, Didymaedydime F. did- a. -ma
R2. dididĪ R1, Helbo
haelbo A, Scope, Aspis et, in qua oppidum interiit, Telandria proximaque
Cauno Rhodusacauno rhodusa (-ssa G) ll.G. cynorh- B.
(14)
Anon. fr. I 1 (GGm II p. 510).Mela II 101. Strabo XIV p. 655 init. Berger Eratosth.
fr. p. 118. Sed pulcherrima estest D. et ll.v libera Rhodosrhodas A, circuitu
CXXVCXXX C aut, si potius Isidoro credimus, CIII, habitata urbibus
habitata urbibus AE2R(?)v. -tatoribus r Lindo, Camirocamyro A. -misro a, Ialysozaliso Av a.B. tal- Fa, nunc Rhodo. distat ab
Alexandria Aegypti DLXXXIIIDLXXXVIII E. DLXXIII A1. -VIII va.S, ut Isidorus tradit, ut
Eratosthenes, CCCCLXVIIIICCCCLXVIII AD. sed cfr. Strabo IIp. 125 extr., ut Mucianus D???, a Cypro
CLXXVICLXXVI AD. CLXVI rv. an CCLXVI? cfr. MGGm Ip. 496b. vocitata est antea Ophiusaophiusa (ofi- F. offi- a) AFRav. -ssa r(?)S, Asteriaasteria v. -rea DRa. -therea AE. -thaerea F, Aethriaaethria DS. -rea B.
-raea C. ethria FE. etherea ethria a. et rhia R. etria A. edria v,
Trinacrietrinacrie R2S. -iae AE3. -ia v. -atrie FR1a. -iae DE, Corymbiacorymbia B. -rimbia E3. combira AdEav. -re R1. -ila R2. cobira
D. compi- F, Poeeessapoeeessa B. peteessa (bet- a) ll. petoesse v, Atabyria ab rege, deindeinde
Ddva.S
Macariamacaria D(?)H. -cria rv et Oloessaet oloissa A. & holoessa
E2. a& hol- FE1. ac thol- R.(7. 9) Mela II 111. Rhodiorum insulae Carpathus, quae
mari nomen dedit, Casos, Hagnehagne ego. cfr. GGm I p. 497
(stad.272). hacne AdTREa. ac ne Fva.B. achne D(?)G. ac
duae B, Eulimna, Nisyroseulimna nisyros ego. cfr. IV 71. elimnia (elym- E. aelym-
F. olim- DR [?]) syros (scy-v) ll.v. calymnae syros B. olim
nisyros E3G, distans
aab A(?)va.D. ha R Cnidoenido D. gni- R(?)va.SXVXVAD.XIIrv.D, Porphyris antea dicta, et eodem tractu
media inter Rhodum Cnidumquecnidiumque A. gni- DFEa Symesime AEava.B. -mae F; cingitur XXXVII.D,
portus benigne praebet VIIIVIIII DFE1a eas A. has rv . praeter eas circacitra va.G.
chira R2. uigerea R1. ingirea D. ingyrea Fda.an in gyro circa? Rhodum
Cyclopiscyclopis Bas. -ops Av. ciclops E2. et clops (cops R) r, Teganonteganon ll. G(S). tergamon v. steganos H, Cordylusacordilusa Ea. -dylussa
S, Diabataediabatae AJ. -the R2. -betae B. -the v. biabathae DF. -the
R1. -bithe a. abiabethe E IIII, Hymoshyrmos F. himos a. irmos coni.H.
amos coni.B, Chalcecalche Fa. cha- AR
cum oppido, Teutlusateutlussa (B e St Byz.)
D2coll.Thuc. VIII 42. seu- D(?)S. -tlusa AREv. sutlusu F. utl- ad, Narthecusanarthecosa R. -tecusa F. -tetusa a.cfr. II 204, Dimastos, Progne et a
Cnido Cisserusaciserusa AFRava. G, Therionarciatherionarcia J. -chia Av. -rgia DFR.
-ria a. -rce G. -margia E. -rce E3, Calydnecalydne AB. calicnae E3.
galigne (-nae FE) rv cum tribus oppidis,
Notio, Nisyro, Mendeteromendeteros AFRa, et in Arconnesoarconesso A.
arcaneso F. artenose R. arconeso ava. H oppidum Ceramusceramos Aa.
in Cariae ora quae vocantur Argiae numero XX et Hyetusahyetussa D(?)G. hietusa E3. haet- F. aet- A. het- REa. hec- v,
Lepsia, Leroshieros Ava.B. laros R.(4. 5) Mela II 101. Anon. fr. I 1 (GGm II p. 510). nobilissima autem in eo sinu Cooscoos AS. cohos R2. quos E3.
nos R1. mos r. cos C. co v. cfr. II 245. VI 214, ab
Halicarnaso XV distans, circuitu C???, ut plures existimant,
Merope vocata, Ceacea DdEH. chea FTRv. chaea A. cheba a. cos B, ut Staphylus, Meropis, ut Dionysius,
dein Nymphaea. mons ibi Prion; et Nisyronnisyrones R1. nysi
rom F. nisiron A. -rom a abruptam
illi putant, quae Porphyris antea dicta estest. hinc DE(?)v. Caryandacarianda Ava. H.
-rtanda FdE. -tāda a. -tana R cum
oppido, nec procul ab Halicarnaso Pidossuspidossus AJ. -dosus (-dos R1)
DREv. ppido sus (sos F) Fa; in Ceramico
autem sinu Priaponesos, Hipponesos, Pserimapserima DFEaJ2. pher- R.
pserema AD. psere mya v. psyra mya B. psyra J1, Lampsa,
Aemynduslampsa aemyndus (emyn- A. emin- Rava.B) ll.H. -psemandus B, Passala, Crusacrusa AE3v.aE. crisa r, Pyrraethusapyrraethusa ego. pyrrhetiusa E.
pyrret- a. -tosa R. pyrrhaeciusa FD. pyrrec- Dd. pirnec- A.
pinnicussa S. pyrre v, Sepiusasaephiusa A. seph- va.B, Melanomelanum
Ava.B
paulumque a continente distans quae vocata est Cinaedopolis,
probrosis ibi relictis a rege Alexandro.
(1) Mela II 101. Agathem. V 26. Anon. fr. I 1 (GGm II
p. 487. 510). Ioniae ora Aegeasegeas REa. trageas (P)S. -gias H et Corseas habet et Icaron,
de qua dictum est, Ladenlathe Rd. -thae F. lithe a uocatur FRE1a, quae prius Late vocabatur,4,68
atque inter ignobiles aliquot duas Camelitascamelitas AR2D. -idas
DFEaB. -medo R1. cumelitas v Miletomiletos F2RaVen. -tas F1.
-litos A vicinas,
Mycalaemigalae R. -len Fa. mica- A. myca- va.H Trogilias tres, Philiontres
philion (phylion Fa)ll.S. -pylion v. trepsilion G. tres psilon H, Argennon, Sandalion, Samon
liberam, circuitu LXXXVIILXXXVI R.DD ll.v(Brot.). om. C aut, ut Isidorus, C???. Partheniam
primum appellatam Aristoteles tradit, postea
Dryusamdriusam a. drysam
R. adr- A. adriisan va.B, deinde Anthemusamathemusa A. antemusam FR; Aristocritus adicit
Melamphyllummelaphillum A. -amphylū R. -philum Fa, dein Cyparissiamcyparisiam (cip-
Fa) ARFava.C, aliiali Fa. ab va.G Parthenoarrhusamparthenoarusam DG. -emoarusam E3. -enio Ar- v. -emoarūpham Ea. -enoarrusam (phar- R)
FR. -rrhusam D1. -rchusam D2. partenoarh- (u A2inras.) A,
Stephanenstephanen E(?)v. sthe- A. ut stepanen D. -phanes a. ut
sthaeph- F. casteph- R. amnes in ea Imbrasusambrasus R, Chesius, Hibietheshibiethes (hyb- D) FDD.
-b???ethes R. -bietaes A. ibiethes Ea. ibettes G. -tthes v,
fontesfontes A(D?)v. po- r Gigarthogigartho AdDal. -to G. gicartho DFEa.
-rcho R2. -rco R1. eucarto v, Leucothealeucothea E3v. -chotea A. leuthea
R2. lu- R1. leū- r, mons Cercetiuscercetius AE3B. gergecius Rv. -etius r. adiacent
insulae Rhypara, Nymphaea, Achillea.
Mela II 101. — (12.13) Agathem. l. l. Anon. fr. I 1. Par claritate ab ea distat XCIIII cum oppido
Chios liberabera A, quam Aethaliam Ephorus prisco nomine
appellat, Metrodorus et Cleobulus Chiam a Chione
nympha, aliqui a nive, et Macrimmacrim AS. -crin E3v(D). -crum (-rum Ea) r et Pityusam. montem
hahet Pelinnaeumpelinnaeum S. pell- A (desinens). pillinae- DFEa. -neum v.
pellineum R. pellen- B. cfr. Strabo XIVp. 645, marmor Chium. circuitu CXXV colligitCCL.ligit (git R1)
ut DFR1. CCL legati Ea,
ut veteres tradidere, Isidorus VIIIIIIII MGGm II p. 486b. 510a adicit. posita est
inter Samum et Lesbum, ex adverso maxime Erythrarum.
finitimae sunt Tellusatellusa EadTJ. thell- rv. thall- B, quam alii Daphnusam scribunt,
Oenusaoenusa RD. -ssa G.-ssae B. aenusa DFE. -us a. oenus v, Elaphitiselaphitis H. -tes G. la- v. elafites E3. -fides R. -fudes (ael- F) r, Euryanassa, Arginusa cum oppido. iam
haehaec DFRG(S). hec a circa Ephesum et quae Pisistrati vocantur Anthinaeanthinae dB. -ime E. -tinae R2
-ne DF. -time a. entinae R1. atine v,
Myonnesosmyomnesos E. -eso
Da. mio???nesos R. -nneso F, Diarrheusadiareusa E3G. clar- v. dur- ll - in utraque oppida intercidereinter et dere Fa —,
Poroseleneporoselene v. polo- ll. pordo- D. sed cfr.codd. VIII 226 et Paus. III 25, 7 cum oppido, Cerciaecercyae DF, Halonehalone E(?)B.
-lene Ra. -nae r, Commone, Illetia,
Lepria, Aethre, Sphaeriaaethre sphaeria J coll. Paus. II 33,1. ethrea
speria T. et rhesp- dG. et (om.a) resp- ll.v. aethrea hesp- P, Procusaeprocusae G. -se v. -ulsae (-se Ra) ll, Bolbulae, Pheatepheate RTv(J). -tae DdE.
phaeate aC. -tae F. phanae G,
Priapospriapos Ev. -pus r, Sycesice a.
-cae DFE, Melanemelanc FE1a, Aenareaenare EdC. enn- R. en- rv, Sidusa, Pelepela
E(?)B, Drymusadrymusa B e Thuc. VIII 31,3. drom- R. drem- rv,
Anhydros, Scopelos, Sycusasucusa R. sic- dva.G. sicc- DFa, Marathusa, Psile, Perirrheusaperirrheussa R(?).
-irhensa DFa. -irreusa R(?)S
multaeque ignobiles. clara vero in alto Teostheos DFRava.B cum oppido,
a Chio LXXIILXXII RdTD2. LXXI rv(H). LXXXI L.DD om. G, tantundem ab Erythris. iuxta Zmyrnamsmyrnā DF. smir- a
sunt Peristerides, Carteria, Alopece, Elaeusaelaeusa RC(D). -ssa G. eleusa DFEv. eloesa a, Bacchinabacchina D. -iua DF. bachina Rv. -iua E. -cciua a,
Pystirapystira v. pysci-R. pistyra E3. -scyra E. -scira a. spinpisc- dT. spnpiscyra.
(-pys- F) DF, Crommyonesoscrommyonesos B. comm- v. -mynesos D. -minesos
(cum- R)r, Megale, ante Troada Ascaniae,
Plateae tres, dein Lamiae, Plitaniaeplinthaniae coni.H duae, Plate, Scopelos,
Getonegethone DFRa.cfr.IV 74, Arthedonarthedan R. -eidon va.H, Coelecoele D. -lae dH. cele DREa.
-lae v. caele F, Lagusaelaguse Ra. -ssae G, Didymaedydyme DF. didime a.
(13-422, 5) Mela II 101. — (422,1. 2) cfr. Plin. II 204. Clarissimadist.D2 autem Lesbos, a Chio LXV, Himertehimerte H. hem- (em- R1) ll. G. hermete v
et Lasiaet lasia om.R. et issa coni.H, Pelasgia, Aegira, Aethiopeet chiope R. ethiopiae Edva.G.
-pie T. -pia a, Macariamacharia DFR1a. maga- R2 appellata.
fuit VIIII oppidis incluta: ex his Pyrrhapyr. r. DFa hausta est mari,
Arisbealisbe E. alesbe a terrarum motu subversa, Antissam Methymna traxit
in se, ipsaipsam E3va.D VIIIIVIII DFaE3va.H urbibus Asiae in XXXVII p. vicina. et
Agamede obiitobit DFRa et Hiera; restant Eresos, Pyrrhapyrra F. pyrr Da et libera
Mytilenemytilenc F. mit- R1a. mirt- d. mitilenunc R2, annisannis ll.G. amnibus v MDMD ll. H. D G. L v potens.Agathem. l. l. Anon. fr. I 1. Strabo XIII p. 616. — (9) cfr. Plin. II 232. — (11) Mela II 100. tota insula circuiturcircuitus Rd, ut
Isidorus, CLXVIIICLXXIII L(errore).
CXLVIII M Ptp. 835a, ut veteres, CXCV. montes habet
Lepetymnumlepetymnum (U 108)J. cfr. Antig. hist.mir. 15(17). -timnum R. -thimnum r. -thymnum v(S). -mum C, Ordymnumordimnum a. -imum R2e corr. -ymum va. G, Macistummaciscum DFR.-isemu a, Creonem, Olympum.
a proxima continente abest VII. D p. insulae adpositae
Sandaliumscandalium E. -ion va. G, Leucae V, ex iiseis aCydoneacydonea v. cid-
E3. gignea ll.cfr. II 232 cum fontefonte E3v. pote R. poto r calido.
Arginusaearginussae S. argenuse Ra. -ssae B. -ennusae r ab Aege IIII p. distant. dein Phellusaphellusa d(?)G.
-elusa v. fel- E3. felosa (-sia R)ll, Pedna.
extra Hellespontum adversa Sigeosigio DFa litori iacet Tenedus,
Leucophrysleucophrys B e Strab. XIII p. 604. -phrus v. -pris ll dicta et Phoenice et Lyrnesoslyrnessos E(?)va.S; abest a Lesbo
LVI, a Sigeo XII.D.
Mela I 96. — (17) Anon. fr. I 2 (GGm II p. 510). — Mela I 97. 98.Homerus B 828. Impetum deinde sumit Hellepontus, et maremare ll.ov. cfr. III 16. in mare dTJ. mari (U 110)D
incumbit, verticibusuorticibus E2ova.S(D2).cfr. III 87 limitem fodiens, donec Asiam abrumpat
Europae. promunturium id appellavimus Trapezamtrapezam R(?) E3v. traoeziam DF. traez- dT. troez- Ea. ab127
eo X??? p. Abydumbidum DFR1a.
abi- R2 oppidum, ubi angustiae VII stadiorum.
deinde Percotepercotae F. -tece D(?) oppidum et Lampsacumlamesacum DFa, antea Pityussapityusa
B. piciusa d. pytti- v. pitiussa REa. -tuissa r
dictum, Parium coloniacoloniā DFa quam Homerus Adrastiam appellavit,
oppidum Priapos, amnis Aesepusaesepus E3B. aps- R. abs- DdEa.
-saepus F, Zelia, Propontis — ita
appellatur ubi seurbi se D. -bis F dilatatdilitat DF2. ditat F1 mare —, flumen Granicum, Artaceartace E3B. -age ll.v
portus ubi oppidum fuit.Mela I 98. 99. ultra insulaminsulam ll. -la quam B. -lam quam E3v continenti iunxit
Alexander, in qua oppidum Milesiorum Cyzicum, ante
vocitatum Arctonnesusarctonnesos B e StByz.(H). -onesos E3. arconensus (arto- R)
ll. -nnesos G. archo- v.῎ἄρκτων ὄροςStrabo XIIp. 575 et Dolionis et Didymisdi-
dymis v(D). dydim- DFE. did-Ra. dindym- B. item 7, cuius a
verticeuerticē DF mons Didymus. mox oppida Placia, Ariaceariace ll.Brot. -cos v e Mela. del.U 112, Scylace,
quorum a tergo mons Olympus, Mysiusmisius a. maesius L dictus, civitas
Olympena, amnes Horisius etet E3v. e r Rhyndacusrhyndacus v. rind- E3. rand- ll, ante Lycus
vocatus; oritur inin om.R1 stagno Artyniaartinia DFava.B iuxtarixta D Miletopolim, recipitrecepit DFR1a
Macestonmaceston E3B. maie- R. mage- rv et plerosque alios, Asiam Bithyniamque disterminans
.Homerus B 856. — (16. 18) Mela I 99. ea appellata est Cronia, dein Thessalisthersalis DF. ter- a, dein
Maliandamarianda U 112 et Strymonis. hos Homerus Halizonasalizonas DF. alixo- Ea dixit,
quando praecingitur gens mari. urbs fuit inmensa Atussaatusa Ra
nomine, nunc sunt XII civitates, inter quas Gordiu Comecordiu come (-mae DF. que me R1) DFRa. gordiocone
va.B,
quae Iuliopolis vocatur. inet in R2va.S(D1) ora Dascylos, dein flumen
Gelbes etgelbet R1. gebes et va.Brot. intus Helgas oppidum, quae Germanicopolis, alio
nomine Booscoete, sicut Apamea, quae nunc Myrleamyriaea (mir- a) DFRa. -ria va.B
Colophoniorumclolophoniorum a. chlol- DF, flumen Echeleosecheleos J.cfr. § 145. hech- R2. -leō R1. echelec F.
eth- Dav. etelee E. -leo E3. ethelee d. -leos S. -leum G, anticus Troadis finis et
Mysiae initium.(1. 2) Mela I 99. postea sinusfinis (pro finus) DF in quo flumen Ascanium,
oppidum Bryalionbryalion DFdD. bryll- B. brialion Eav. -iom R, amnes Hylas et Cioscios B.
chios (hios R1. chyos a)ll cum oppido eiusdem
nominis, quod fuit emporium non procul accolentis Phrygiae,
a Milesiis quidem conditum, in loco tamen qui Ascaniaascani??? dva.G. -ie DFRaPhrygiaephrygiae E(?)v. ferig- (-ie a) r vocabatur. quapropter non aliubi aptius de ea
dicatur.
(6-9) Sol. 40, 9. MCap. VI
686 init. Phrygia, Troadi superiecta populisque a promunturio
Lectolecto om.o ad flumen Echeleumecheleum J.cfr. § 143. eth- G. celeum ll.ov praedictis, septentrionali
suisui Rv. sua ro parte Galatiaegalatia
DFa. -acia o contermina, meridiana Lycaoniaelychaoniae F2. lycho- F1, Pisidiaepissydiae FR. pessid- a,
Mygdoniaemigdoniae DFa. que add.(R?)E3va.S(D), ab oriente Cappadociam attingit. oppida ibiubi E1ea
celeberrima praeter iam dictadictam DF Ancyraangyra DFRa. man- va.B, Andria, Celaenae,15 sq.
Colossae, Carina, Cotiaïncotiaion E3B. cotion ll. cotton v. cotyaion H, Ceraineceraine R2E3S. -ane v. -nae
Dal. -ai r, Conium, Midaïummidaium E3S. -aion B. midium ll. myd- v.
sunt auctores transisse ex Europa Moesosmoesos ll.S. mysas (-sos C) v. cfr § 121 et Brygosbrigos Ra. brygas G et
Thynosthynos Verc. tinos ll. thi- v. cfr. Herod.I 28, a quibus appellenturappellantur
Eadva.S Mysi, Phrygesfrygis F. frig- D. -gii ae, Bithyni.
(16. 17) Sol. 41, 1. — (19) cfr. Strabo XII p. 567. Simul dicendum videtur et de Galatia, quae
superposita agros maiore ex parte Phrygiae tenet caputque
quondam eius Gordiumcordium DFa. qui partem eam insedere Gallorum
Tolostobogitolostobogi D2. -bagi (tolis- E3) ll.v. tolistobogi B e Strab. XII p. 547 al. Ptol. V 4,5. sed cfr. Sol. et Liv. XXXVIII 15.16. 19 et Voturiue-
turi Sol. et Ambitoutiambitouti DFdRS. -tuuti Ea. -toti Sol. -tui G. ambiani v vocantur; qui Maeoniae
et Paphlagoniae regionem, Trogmitrogmi B(J). -gimi ll. -gine v. trocmi G e Strab.et Ptol.. praetenditur Cappadociacappadociae DFE1a
aaR2v.om.r septentrione et solis ortu, cuius uberrimam partem
occupavere Tectosages. ac toto tractuac toto tractu ego (et dist.). acto ut obiactu Ea. -ctut DF.
-ctus d. -b??? R1. ac totobodiaci et R2. ac Tout- D. ac Teut- v gentes quidem hae,
populi vero ac tetrarchiae omnes numero CXCV. oppida
Tectosagumtrogomorum F1a. trocm- G Ancyra, Trogmorum Tavium, Tolostobogiorumtolostobogiorunm D2. tolistobogorum B. -botiorum E3. -bagorum v. tomostobociorum
(-stho- F) DFda. -botiorum RE
Pisinuus(10. 11) MCap. VI 687 init.- § 148: (15) Mela I 100.bisinuus a. pisiauus R. pisinus J. -imius v. pesinuus E3. -nus G. pessi- B (S). praeter hos celebres Attalensesattalenses
v(e Cic. de lege agr. 15. II 50). acta- ll.S. adadenses coni. B(H)
e Strab. XII p. 570. Ptol. V 5,7, Arassensesarassenses B e Strab. l. l. Ptol. V 5,5.
alass- ll. D. alase- dTv(J),
Comenseschomenses coni.H. om.E1, Dictiensesdictienses coni. B e Ptol. V 4, 6. didie- ll.S. om. G. didye- v, Hierorenseshierorenses ll.S. -onenses v. dioshieronitae G, Lystrenilystreni EdT(?)G. -ne av.
-nae DF. listene R. lysirenae B, Neapolitani,
Oeandenses, Seleucenses, Sebastenisebastheni DFda. fab- E, Timoniacensestimomachenses DF. thi- a, Thebaseni
thebaseni ll.S. teb- G. tarb- B
thebis- v. attingit Galatia et Pamphyliae Cabaliamcabaliam E3G(J). gab- (-lie a) ll.v(H). carb-
B(S) e Ptol. V 5,5 et Milyas
qui circa Barim sunt et Cyllanicumcillanicumn DFEa. cyllanticum (cill- E3)
va. J et Oroandicumoroandicum E3G. cfr. 94. Cic. l.l. II 50. Liv. l. l.18,2. 19,1.
oronti- ll.v. orondi- B e Ptol. V 4, 9 Pisidiae
tractum, item Lycaoniaelychaoniae DF. -conie a. licho- E partem Obizenenobigenen va.S. flumina sunt
in eaeam DFR1a. iamque R2 praeter iam dicta Saggariumsaggarium ll.D. saga- do. sanga- v. cfr. Sol.42,1. M Cap. et Gallus, a quo nomen
traxere Matris deum sacerdotes.
(6) Mela I 100. —- (7) Sol. 42, 3. MCap. VI 687 extr. Nunc reliqua in ora. a Cioa tio F1Ea. a chio F2d. a rio va.B intus in Bithynia
Prusaprusa F2B. brusa rov, ab Hannibale sub Olympo conditacondita E2in marg. om.E1 — indeinde F2R2v. de R1d. di r Nicaeamniceam E(?)B. -cea a. -caea rvXXV p. interveniente Ascanio lacu —, deindein (R2S. de R1. deinde v)
nicaea Rv. denitia F. denicia DE2in marg.a.om.E1 Nicaea in
ultimooluia DFRa Ascanio sinu, quae prius Olbia et Prusiasprusias DFEav(J). -sa R(?)E3B(subl.dist.), item
altera sub Hypiohypio H. hipio DF. ipio R. hippio EG. ippio av monte. fuere Pythopolis, Parthenopolis,
Coryphantacoryphanta B. cariph- ll. ga- v. sunt in ora amnes Aesius, Bryazonbryaazon D. briaa- FRa, Plataneus,
Areusaerius D. er- a, Aesyrosesyros D. esir- a. isi- (si- C) va.H, Geudosgeudos DdED2. -dus Fa. geodos RTS. gend- v, qui et Chrysorroascrysoroas DF. cris- Ra, promunturium
in quoin quo -9 promunturium om.a Megarice oppidum fuit. indeinde REv(S). unde DFdH(J) Craspedites sinus
vocabatur, quoniam id oppidum velut in lacinia erat. fuit
et Astacum, unde etet ex eo del.voluit S ex eo Astacenus idem sinus; fuit et
Libyssalybissa D. -byssa F. libissa
oSol. oppidum, ubiubi om.o nunc Hannibalis tantum tumulus.
estest G. et ll.v. est et E2D in intimo sinu Nicomedia Bithyniae praeclara.(10.11) Mela I 101. — (13) Strabo VII p. 320. Leucatas
promunturiun, quo includitur Astacenus sinus, a Nicomedia
XXXVIIXXXXII va.H.D p., rursusque coeuntibuscohęuntibus F. -haeistibus D terris angustiae pertinentes
usque ad Bosporum Thraciumtrachiū R. -iaum DF. in his Calchadoncalchadon (J)D. calca- E2. galeadon rva.B. calchedon H. chalce- B(S)
libera, a Nicomedia LXIILXXII va.H .D p., Procerastis anteantea R2aG dicta, dein
Colpusacolposa DFa. compusa va.H, postea Caecorumcaecorum B. greco- R2Eav. graego- DF. grego- R1 oppidum, quod locum eligere
nescissent, VII stadiis distante Byzantio, tanto feliciore
omnibus modis sede. ceterum intus in Bithynia colonia
Apamena, Agrippenses, Iuliopolitae, Bithynion. flumina
Syrium, Laphias, Pharnaciaspharnacias S. -natias R. -nucias r. -rmacias H. -rmicas v, Alces, Serinisserynis DE. cry- va.S, Lilaeuslybeus DEa. lylaeus va. H, Scopasscopas M Pt p. 805ae nummis. -phias E. -phyas a. -phius DdR. -phyus F.- pius
E3v,
Hieroshieras E(?)va.J, qui Bithyniam et Galatiam disterminat.(3) cfr. Plin. IV 49. 75. IX 51. Strabo VII p. 320. ultra
Calchadonacalchadona DFEv(D). calca- a.
chalcha- R. calche- E3H. chalce- B(S) Chrysopolis fuit, dein Nicopolisnicopolis v. nyco- d. mico- Ra. myco- r, a qua nomen
etiamnuman etiamnunc? sinus retinet, in quo portus Amyci. dein
Naulochum promunturium, Estiaeestie a. aestiae DF.ʽἑστία
et MGGm I p. 380b. est ac U 113, templum Neptuni. Bosporus
, D p. intervallo Asiam Europae iterum auferens, abest
a Calchadonechalcadone E. calca- R2.
chaca- DF. ceca- R1. calci- a. chalcae- E3. chalce- B(S). cfr.supraXII.D pVII D (de la Barre) MGGm II p. lOa., inde fauces primae VIIIVIIII R.DCCLCCL va.H p., ubi
Spiropolisspiropolis ll.v(S). sphino- E3. phino- (B2)C. bosporo- B1.
Vrio- MGGm IIp. lOa oppidum fuit. tenent oram omnem Thynityni DF. tini Ra, interiora
Bithyni. is finis Asiae est populorumque CCLXXXII,
qui ad eum locum a finefinie a. finu R(?)
Dal. Lyciaelydiae L numerantur. spatium Hellesponti
et Propontidis adad E(?)v. a r Bosporum Thraciumthracium v.
-ctum E. tra- rCCXXXVIIII pCCXXXVIIII H(sed praem. esse). ē LXXXVIIII R.
-VIII r. CLXXXVIII v (praem.ē) E3.
diximus. a Calchadonecalcadone a. calched- D. calced- R. chalchaedonae F Sigeumsigeum L. -gaeum v. -gidium
(syg-E)ll Isidorus CCCXXIICCCXII FdTav.cfr. GGm II p. 480. CCXII R2e corr.
CCCXXII r(?)H. -LXII C.D p.4,76
tradit.
(11. 12) Mela II 100. — (16) Mela II 98. Insulae in Propontidepropontidi FR1a ante Cyzicum Elaphonnesuselaphonnensus D. ael- F. elaphone- a. elapone- R,
unde Cyzicenum marmor, eadem Neurisneuris REv. in curis r et Proconnesusproconesus Ra
dicta. secuntur Ophiusaophyusa Ea. ophiussa D(?)S, Acanthusacanthus d(?)B.
cantus (tan- R1)ll. cania v, Phoebe, Scopeloscopelos (copol- Rd) phoebe (pheb??? d)
DFdRa,
Porphyrione, Halone cum oppido, Delphaciedelphacie RaS. -iae r. -ia dB. -pace v, Polydora,
Artacaeonartacaeon B. arteceon E1. aterc- DE2a. -caeon Fd. alitercon R.
atarceon E3v cum oppido. est et contra Nicomediam Demonnesos
demonesos a, item ultra Heracleam adversa Bithyniae Thynias,
quam barbari Bithyniam vocantuocant est R2E(?)v. -cantes
(-centes R1) r. est et Antiochiaantiochiae & F. -chie et R1. -chye et a et
contra fauces Rhyndaciryndaci DF1. rhin- a. rin- R Besbicosberbicos al. -bycos F, XVIII p. circuitucircuitu Elv. -tus r. estest et ll.v. est S
et Elaea et duae Rhodusaerhodussae P. -diussae B. -diae assoe v. rhoodiasae 1 -soe DF. hroodiasae E 1. -ase a.
-iosae E2. -iusae E3. rhocdiiosoe R.cfr. §131 extr., Erebinthoteerebinthote aJ. -ttote D. -tote (her- R. erebyn- 1) r. -thodes H. -thus B.
-tus E3. crebinthos v, Megale, Chalcitis,
Pityodespitiodes FE. pithi- a. poti- R
Lib. VI.
C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBER VI
(7. 8) Mela I 102. Sol. 23, 16. — (13) Sol. 23, 15. Pontus Euxinuselixinus DFEa, anteaante a ab inhospitali feritate
Axinusaxinus F2J. axe-
B2E2opv. cfr. IV 76. asi- r appellatusappellatus est F2R2E2ova.G(D), peculiaripeculiari F2R2E2opv(D). -ris rJ invidiainuidia F2E2opv(D). -die Ra.
-diae rJ naturae sine ullaulla DF1dRE1S. ullo rv(D)-ate rJ fine
indulgentis aviditatiauiditati F2opv(D). maris et ipse interinter R(?)G. in rv(J). cfr. interfusus II 173. III 86 Europam Asiamqueariāque F. ma- a
funditur. non fuerat satis oceano ambisseambisset DFEa terras et partem
earum aucta inanitateimmanitate opG(JD1) abstulisse, non inrupisse fractisfractisque (fa- a1) Eaop
montibus Calpeque Africae avolsaauolsa Ra3v. euo- a.
-se E1. uolsa DFD. euulsa E2op tanto maioramaiora F2E2ov. -ra et p. -re r absorbuisse
quam reliqueritreliquerit E2opv(D1). -iqueret R. -inqueret rS(D2) spatia, non per Hellespontum Propontida
infudisse iterum terris devoratis: a Bosporo quoque in
aliam vastitatem panditur nulla satietate, donec exspatiantiexspatianti F2E2ov(G)D. -aciati pC. spatianti (-acianti a.
-acienti R1) rS
lacussibi va.G Maeotiimaeotii R(?)H. -ti DE1. -tis dT(P)G. moeoti F1. me- a.
a maeoti (moeo- F2. moetiti o. meothi p) ropv(L) rapinam suam iungantiungant F2v(L). -git a. -gunt (iug- R) ropS. -gat T(P)G.(4) Sol. 23,16. invitis hoc accidisse
terris indicio sunt tot angustiae atque tam parva naturae
repugnantis intervalla, ad Hellespontum DCCCLXXVDCCCLXXV E2B. octingentorum XXV (LXXV a) ro v. cfr.IV 75. V 141 p., adad dTpv.all.o
Bosporosbosporo E. -phoro E2o.
-foro ap duos vel bubus meabili transitu — unde nomen
ambobus —, etiam quaedamet iam quaedam H. et tamquam v in dissociatione germanitas
concors: alitum quippe cantus canumque latratus invicem
audiuntur, vocis etiam humanae commercia, inter duos
orbes manente conloquio, nisi cum id ipsum auferunt venti.
(10) Berger Eratosth. fr. p. 329. Agrippa fr. 29 R. (Strabo II p. 91).mensuram Ponti a Bosporo ad Maeotium lacum quidam
fecere |XIII|.XXXVIII.DD om.R2E1pSJ, Eratosthenes C??? minorem.
Agrippa a Calchadonecalchadone D. -chedone v(Brot.). calcad- a.
-caed- a3. chalchad- DFE. -chiadone R. -cedone B(S). cfr. V 149.150 ad Phasim X, inde Bosporum
Cimmerium CCCLX. nos intervalla generatim ponimusponemus G
conperta in aevo nostro, quando etiam in ipso oreore RE2pv. ori r Cimmeriocommerio DF.
cumm- Ea
pugnatum est.
Sol. 43, 1. MCap. VI 688. —(19 sqq.) Mela I 103. 104. Sol. 43, 2. cfr. Plin. XXVII 4.
Ergo aa E2opa3v.om.r. in dT faucibus Bospori est amnis Rebasrhebas va.D, quem
aliqui Rhesumrhesum R2aSol.v(H). res- d. phes- r. rhoes- C dixerunt. dein Syrissyris ll.v(J).
psillis B, portus Calpas, Sangarissangaris ll.v(J). sag-. (P)H. sangarius C. cfr. V 147
fluvius ex inclutis. oritur in Phrygia, accipit vastos amnes,
inter quos Tembrogium et Gallum, idem Sagiariussangarius va.J. saga- Sol. plerisque
a plerisque E2da3va.Sdist D e coni. H dictus, Coraliuscoralius ll.v(J). del. (Salm.) H, a quo incipiunt Mariandynimariandrini DFE1a. -dini
va.H, sinus
oppidumque Heraclea, Lycolyco v. liquo R. lico r flumini adpositum— abest
a Ponti ore CC —, portus Aconeaconae DD. acc- F, veneno aconito dirus,
specus Acherusia, flumina Paedopidespedopides aT. -iles va.H, Callichorumcalli-
chorum v. -corum R2. gallico- r, Sonautes,
oppidum Tium, abab R2v. om.R1. & r Heraclea XXXVIII p., fluvius Billisbillis
ll.v(H). bilis G. bilaeus B.
(4-12) Sol. 44, 1. MCap. VI 689. — (6-16) Mela 1
104. 105.
(6) Nepos fr. 57 Halm. ultra quem gens Paphlagonia, quam Pylaemeniampylaemeniam B. philem- v.
pilaemon- Da. pile- FdR. pillae- E
aliqui dixerunt, inclusam a tergo Galatiagalatia R2E2v. ea late r, oppidum Mastyamastya R(?)v. -tia r.an mastra? cfr. GGm I p. 405a
Milesiorum, dein Cromna, quo locoloco da3v. loc R. loca r Enetoshenetos va.J adicit Nepos
Cornelius, a quibus in Italia ortosortus DFE1 cognomines eorum
Venetos credi deberecredi debere ego. cfr. II 166 init. credere (corrupt. ex credidere) ll. J1. se credere J2. ea de re D. credi v putatoportet a. postulat v.del.J2, Sesamon oppidum, quod nunc
Amastris, mons Cytoruscytorus B. cit- ll.v, a Tio LXIII p., oppida Cimoliscimolis B. chim- ll.v,
Stephanestephane R2a3B. -ni (sthaeph- F. stebh- E2) r. stebane v, amnis Parthenius. promunturium Carambiscarambis v e Sol.,MCap., Strab. cfr. IV 86. X 60. cer- ll.J. cor- p
vasto excursu abest a Ponti ostio CCCXXVaut, utaut ut ego.
& ut ll. uel ut v. ut (coni.S) D aliis
placuit, CCCL, tantundem a Cimmerio aut, utut om.R aliqui
maluere, CCCXII. D. fuit et oppidum eodem nomine et
aliud inde Arminearmine ll.v(J). -mene H, nunc est colonia Sinope, a Cytoroa cytoro (B) G. cyteros (cit- Ra) DFRa. cyto-
ros E3. cyteros (ethe- p) a quitoro (quith- E2. cyth- p) E2pvCLXIIII, flumen Varecumuarecum (uarr- R) ll.J. -etum v. euarchum H, gens Cappadocum, oppidum
Caturiacaturia v(D). -tyria DFE1a. -tiria RJ. ciatvria E2. gazivra E3B e Strab. XII p. 547Gazelumgazelum B e Strab. XII p. 546. 553. laze- E2in ras.p. iace- v. zaceplum rJ, amnis Halyshalys v. -lis R2. alis E2p. pilis r, a radicibus Tauri per
Cataoniam Cappadociamque decurrens, oppida Gangregangre B. -gei R. -ger T. -ge pv. gamge rD1. -ger d,
Carusacarissa B, (1) Mela I 105. — (7. 8) Sol. 44, 2. MCap. VI 689 extr. Amisumamisum aG. -issum ll. -ysum v(item 6)liberumlibe-
rum a3v. ib- ll, aaa3v.om.ll Sinope CXXX, eiusdemque
nominis sinus tanti recessus, utut Rda2pv. at r Asiam paene insulam
faciat CChauthaut G(D). aut ll.v(Brot.) amplius per continentem ad Issicum
Ciliciaecilicae DFE. sicili??? a sinum. quo in omni tractu proditur tres tantum
gentes Graecas iure dici, Doricam, Ionicam, Aeolicam,
ceteras barbarorum esse. Amiso iunctum fuit oppidum
Eupatoriaeupathoria a. euphato- DFE. eufrato- R, a Mithridate conditum; victo eo utrumque
Pompeiopolis appellatum est.
(9-11) Sol. 45, 3. — (14) Sol. 45, 4. MCap. VI 690. Cappadocia intus habet coloniam Claudi Caesaris
Archelaidem, quamquam Dd2RE2v. que
R1ad1p. quod F praefluitpraefluit amnis ego. -uens R. pfluens r. prae-
fluit v. praeterfl- D e Sol. amnis Halyshalys B e Sol. hylas (hil- R. yl- a) ll.v, oppida
Comana, quod Saliussalius ll.v(J). sarus B e Strab. et Ptol., Neocaesareamneocesarea cum
quod Ea, quod Lycus,Amasiam,
quod Irisiris v. yris DEa. hy- R. yrys F, in regione hochoc ll. hac v.del.BGazacenagazacena B e Strab. caz- v. azacenat (-na R) ll, in Colopenein colopoene R. -pena E3a3va.S. incole pene Ea vero
Sebastiamsabastiam et sabastopolim Ep et Sebastopolim — haec parva, sed paria supra
dictis –, reliqua sui parteparte melitam a R (?)d2v. partē & litā
ma DFd1. -tamnia Ea Melitam, a Samiramidesemiramide R(?)va.D conditam
haud procul Euphrate, Diocaesaream, Tyana, Casta-
balacastabala B e Strab. castalia ll. -liam R2v, Magnopolim, Zelam et sub monte Argaeoargaeo B. arcago (archa-
R)ll. atargao v Mazacummazacum RdT(?)S. -ca B e Sol. maizacū Ea.
marz- r. nyzaca v,
quae nunc Caesarea nominatur.(5) Mela I 105. Cappadociae pars praetentapraetentata d. -entant DFR1. -endant
Ea
Armeniae Maiori Melitene vocatur, Commageniscommagenes T. -nae va.S Cataonia,
Phrygiae Garsauritisgarsauritis B e Strab.et Ptol. gass- ll.J, Sargaurasanasargaurasana (-ne v)a3v(D). arg- ll.cfr. Ptol.V6,12. sargarausene H e Strab. XII p. 534 extr., Cammanenicammanene a3va.S, Galatiae
Morimenemorimeni R2. incrimine R1, ubiubi R2a3v. bi r disterminat easeos R(?)va.S Cappadox amnis, a quo
nomen traxere antea Leucosyri dicti. a Neocaesarea supra8
dicta Minorem Armeniam Lycus amnis disterminat. est
et Coeranuscoeranus DFE2D. coecer- E1. cer- adJ. ceram' R. cerau-
nus pv intus clarus, in ora autem ab Amisoammiso F. antiso Ea.nunmerum excidisse coni.J. an C????cfr. §16 oppidum
et flumen Chadisiachadisia B. scha- Ea. -sya D. scadisia dv. -dysia F.
cadiria R1. -dyrya R2, Lycastum, a quo Themiscyrenatimiscyrenea R. -cinena a. tymiscyrena F.
tymyscir- E. -scyr- D. themiscyra G regio,
Iris flumen deferens Lycum.(7.10) Mela ib. civitas Ziela intus, nobilis
clade Triarii et victoriauiatoria DF1E C. Caesaris. in ora amnis Thermodon
, ortus ad castellcastellum v. cāstadium R.CCC st- r(12-14) Mela I 106. 107. — (433, 3) ib. 107.um quod vocant Phanorianphanoriam dTv(J).
-rhian DFRE. -rphiā a. phanaroeam B e Strab., praeterque
radices Amazoni montis lapsus. fuit oppidum eodem
nomine et alia quinque, Amazoniumamazonium H e Mela. -ius (R2e corr.)ll. -icus v. phamizonium B, Themiscyra, Sotirasotyra
DFEa,
Amasia, Comana comana B. -ara (quo- R)ll.v, nunc Matiummatium (mazium F)
ll.v(J). manteum B. -tium S. cfr. V 115. 116 .
gentesgentes ll.v(G).
del.BGenetarumgenetarum B e Val. Flacco V 147. cfr. Scylax 88. caenarum
DFED1. cenana- R. cena- adpv. (caenarum— 12 cotyorum E1in marg.),
Chalybum, oppidum Cotyorum, gentes Tibareni, Mossynimossyni B. mass- (masy- R. massi- a)ll.D.
masini v. cfr. Mela
notis signantes corpora, gens Macrocephalimacrocephali v. -chepali R2. maeroch- d.
meroch- R1. mocerocephali a. -chepali r, oppidum
Cerasus, portus Cordulecordulae DFEva.H. chordule H, gentes Bechiresbethires Ea, Buxeribuxeri ll.v(J). cfr. Mela. buzeri
B e Sylace 82. Strab. XII p. 549, flumen
Melas, gens Machoronesmacharones F. -chrones
R2. -crones va. J e Strab. XII p. 548. machedoni a. (Machelones
GGm I p. 378.412), Sidenisideni B e Strab. -doni ll J. sydoni adv flumenqueflumenquae FR. -eni quae DE. -iniq. a Sidenum, quo
alluitur oppidum Polemoniumpolemonium d(?)B.
pal- ll. bal- pv, ab Amisoamisso DFEa(item 433,1)CXX. inde
flumina Iasoniumiasonium d(?)B. las- (alas- R) ll.v, Melanthiummelanthium v. -ntium
(-atiū R) ll et ab Amiso LXXX Pharnacea
pharnacaea F. -natia R. -necea DE. parnacea a oppidum, Tripolis castellum et fluvius, item Philocalia
et sine fluviofluuio a3v. fluuio item ll.S Liviopolis, et a Pharnacea C??? Trapezustrapezus d(?)v. -etus ll
liberum, monte vasto clausumclausum v. -strum ll.(10. 12) Mela I 108. ultra quod gens Armenoc
halybesarmenochalybes (-ca- v)C. -oscalibes ll et Maioret maior adv(S). -ra r. a maiore pH Armenia, XXX p. distans. in ora ante
Trapezunta flumen estest om.R(?)G Pyxitespyxites G. -ithes R. -xytes (-tres D1) DF. pyzites E. pysi- v.
pizi- ap, ultra vero gens Sannorumsannorum R (?)a3B. ann- ll
Heniochorumheniochorum R(?)B.
eni- DFE. enich- a. enic- v.(item 9), flumen Absarrumabsarrun Fa. aps- DE.
exarrun R. absarum va J. cfr. §13.25 cum castello cognominean cognomini?
in faucibus, a Trapezunte CXL. eius loci a tergo montium
Hiberiaiberia R(?)va.D est, in ora vero Heniochi, Ampreutaeampraeutae FE. -aeiute a, Lazi, flumina
Acampseonacampseon isis DdTJ. -nis his R. -nysis v. camps- G. acapseonis is r. acam-
psis isis H, Isis, Nogrusnogrus (no???g- D) ll.v. mo- (P) H ex Arriani periplo 9
(GGm I p. 375), Bathysbathis (-tris R)ll.v a. G(Brot.), gentes Colchorumcole horum DEa.
coleo- FR, oppidum
Matiummacium a manti- F1. cfr. § lO extr., flumen Heracleum et promunturium eodem nomine
clarissimusque Ponti Phasis.(12) Sol. 15, 19. — (15. 16) Mela I 110. oritur in Moschismoscis a. maschis R, navigatur
quamlibet magnis navigiis XXXVIII.DXXXVII. D (=300 stad.) M Pt p. 925a p., inde minoribus
longo spatio, pontibus CXXCCXX Ea pervius. oppida in ripis
habuit conplura, celeberrimaceleberrimū DFEa Tyndaridatyndarida circaeum
H e Dionys. perieg. 692. Val. Flacco V 327. tindaridaceum ll. tyri-
tacen B. -ida ceum v, Circaeum, Cygnumcignum DFEa
et in faucibus Phasim. maxime autem inclaruit Aeaaea R(?)a3Bas. ea rv,
XV pXL M Pt p. 922a. a mari, ubi Hippos et Cyaneoscyaneos (P)H. cyaos(cyos R)ll. tyanos p. cya- a3v vasti amnes ee R(?)v. et r diverso
in eum confluunt; nunc habet Surium tantum, et ipsum
ab allne influente ibi cognominatum usqueus quoque DE quo magnarum
naviutm capacem esse diximus. et alios accipitaccepit DFEa fluvios
magiitudine numeroque mirabiles, inter quos Glaucumglaucum v. clau- ll.
in ore eius insula estinsula est ego. -lae dpv. -le a. -la rD2 sine nomine, abab H. om. ll.
abest R2in marg.B(D). a v Absarroabsaro B.om.R1. sarro v. cfr. § 12LXX.
(6. 11) Mela ib. index aliud flumen Chariencharien v. ca- ll, gens Saltiaesaltiae (-ie Rd)ll.v(D). salae B. -loe
U 116, antiquisantiquis — 7 suanos om.a Phthirophagi
phthirophagi v. pitir- R.
phitiropagi DdE. phytyr- F dicti, et aliaalia DFdEpJ. ala R. alias
B(S). del.C Sannisanni DFR1v(D). samni Ed. sani R2. suani B, flumen Chobumcobm pva.S, e Caucaso per
Stuanos fluens, dein Rhoanrhoan ll.v(D). -as C, regio Egriticeegritice ego e Ptol. V 9,4.
ceg- ll.J. ag- pv. ecrectice B e Ptol.(cfr. Scylax 83. anon. peripl.42), amnes Sigamasigama ego. -ania (syg- F) ll.v(D). sing- d(?)J. -games (P) H ex Arriani periplo 16,
Thersostersos pva. H. tarsuras P exArriano, Astelephusastelephus (P)H. -lpus ad. -Iphus J. asthelpus DFE.
hasthelphus R. atelpos v, Chrysorrhoas, gens Absilae, castellum
Sebastopolis, a Phaside C???, gens Sanigarumsanigarum (sanni- B)v. sanga- p.
sanica- ll.D, oppidum
Cygnus, flumen et oppidum Peniuspenius (poenios R) ll.v(P)H coll. Ov. ep. exPonto IV 10,47. pityus B. pineus M Pt p. 911a. deinde multis nominibus
Heniochorum gentes.
(13-17) Mela I 109. 110. 111. Subicitursubicitur R2v. subitur r Ponti regio Colicacolica H. -ita DFEa. -itur R1. golita R2. cho-
licha p. colchica v, in qua iuga
Caucasi ad Ripaeos montes torquentur, ut dictum est,5, 98
altero latere in Euxinumeusinum REa. eius in-r et Maeotiummaeotin va. S devexa, altero in
Casplum et Hyrcanium mare. reliqua litora feraeferae RC. cfr. Mela. fere rv(D1) nationes,
tenerit Melanchlaenimelanchlaeni B.
menancl-Rd. -cleni r. melacl- v, Coraxi, urbe ColchorumCCL. chorum (co- a) DFEa(p) Dioscuriadedioscurtade DFEa(item 435,6)
iuxta fluvium Anthemuntaantemnnta DFEa nune deserta, quondam adeo
clara, ut Timosthenes in ear CCC nationes dissimilibus
linguis descendere prodiderit; et postea aa R(?)a3v.om.r nostrisn???ris av. -ri r CXXX
interpretibus negotia gesta ibi.(3-5) Sol. 15, 17. Ammian. XXII 8, 24. — (7) Mela
I 110. sunt qui conditam eam
ab Amphito et Telchiotelchio dpv. the-
(-lgio a) ll.D.(Cercius Sol.ʽῥέκαςcodd. Strab. XI p. 496), Castoris ac Pollucis aurigis, putent,
a quibus ortam Heniochorumhentocorum DFE. ent- a gentem ferefere om.p. feram a3va.S constat. C??? aC??? aego.
ca DFEa. cla p. a Rd(?)v
Dioscuriade oppidum Heracleumheracleum v.cfr. §17. -lea d.
-leas ll distatdist. ego, a Sebastopoli LXX.
Achaeiachaei DB. amch- E. -chei F. -cei a.
acaei d. ache R2. che R1. anchei pv, MardiImardi M Pt p. 917a. sedcfr. Tac. ann. XIV 23, Cercetaecercetae dv. -te R2. cere et a r, post eos Seraciseraci
(M Ptl.l.)D2. serri ll.v, Cephalotomi. in
intimo eo tractu Pityuspityus B. pithis a. pythis r. phytis v oppidum opulentissimum ab Heniochis
direptum est. a tergo eius Epagerritaeepageritae R(?)va.D. eparrite a, Sarmatarum
populuspopulis DE in Caucasi iugis, post quaequae
B2. quem (R?)B1. que ll Sauromatae.(10-13) Sol. 15, 18. — (17) Mela I 110. 111. ad hos
profugerat Mithridates Claudio principe narravitque Thalosthallos SJ(errore)iis esse confines, qui ab oriente Caspii maris fauces
attingerentattinger& F. -gerēt. et a. -gere p; siccari easeas aestu d(?)v. aeastu DFE.
aestu Rp. estu a aestu recedente. in ora autem
eiuxta Cercetas flumenflumen icarus D. -usa v. -men incarus R.
-mini carus r. (-men Troicarus B) Icarus, Achaeiachaei cum coni.B2. aches-
sum p. acaescum E. -sum DF. acesum R1dB1. cesū a. acies-
cum R2. Aci cum D. cum v cum oppidooppido Rv. -dū rB1 Hiero
et flumine, ab Heracleo CXXXVI. inde promunturium
Crunoecrunoe a ll.G(H).cfr. IV 44. cronea v(L), a quo supercilium arduum tenent Toretaetoretae v. ore- d. tere- D.
ere- Ra. eraetae E. -te F2. -tetae F1, civitas
Sindica, ab Hiero LXVII.DLXV. D R.XXXVII. D
M Pt p. 908bex Arriano.anXLVII.D?, flumen Setheriessetheries EadTH. sech-
rJ.om.p. sceasceriges v.
inde ad
Bospori Cimmerii introitum LXXXVIII.DLXXXVII.D R.
(5-7) Mela I 112. Sed ipsius paeninsulae inter Pontumpontum v. pōtiū a3. pot- r et Maeotiummaeocium a. -otū R. -tin
va.S. macotium r
lacum excurrentisexcurrentis v. -tes ll non amplior LXVII.D p. longitude est,
latitudo nusquam infraan ultra? duo iugera; EonemEionem B vocant. ora
ipsa Bospori utrimque ex Asia atque Europa curvatur in
Maeotim. oppida in aditu [Bospori primobospori primo R2in marg.pv. om.r. uncos ego posui] HermonasaHermonassa B,
dein Cepoecepoe B(S). cepe ll.v. cepi a3G Milesiorum, moxmox v.
mon ll Stratoclia etet paene R(?)va.D Phanagoria ac
paene desertum Apaturosapaturos v e Strab. XIp. 495. ac patruos ll ultumoque in ostio Cimmeriumchimerion pGeogr. Rav. p. 173,6.368,16.
chym- a. cimm- (-os R1) r. ceruerios R2. cerberion v(C). cim-
bricum B,
quod antea Chimerion voeabatur.
inde Maeotis lacus,
in Europa dictus.
4,78
(10) Mela I 114. —(12) Sol. 15, 18. — (13. 437, 1. 2) Mela I 116. 117. A Cimmerio accolunt Maeotici, ValiVali, Serbi B e Ptol. V 8,13. hali (hai R) sernis
(her- R) ll.D1. -rni v(J). Haliserni D2, Serbi,
Serreiserrei ll.v(J). ar-
rechi B e Strab.et Ptol., Sciziscizi (szizi a) ll.v(D). cizi J. zingi B, Gnissignissi ll.J. gneapsasi R2. gnispsi p. gypsi v. psesii B. gonapsi
M Pt p. 918a. deindein R(?)v. dain r Tanain amnem gemino ore
influentem incoluntcolunt Hack. an inclu-
dunt? de mendo cfr. 144 init. Sarmataesauromatae Sol. iaxamatae B.sed cfr. II 245, Medorum, ut ferunt, suboles,
et ipsi in multa genera divisi. primiprimi RS. -mii D. -mu FEapv Sauromatae Gynaecocyn???co
(-eco D. -ea Ep.om.a. gynei v) gratumenoe (-ne p. -nae v) DFEapva.B.cfr. Mela. cinacogratū eneti R. (add. unde va. Brot.
ob U 117) -
cratumenoe, Amazonum conubia; dein Naevazaenaeuazae DD. -ze E. neua- adTpJ. naeuaezae
F. uaeuazae R1. aeu- R2. eu-v, Coitaecoitae S. -te (corte R1) ll.
cottae v. chyte p,
Cizicicizici DED. zizici a. czici R1. zici R2.
cizi FJ. cizimeni (cici- G)v, Messeniani, Costoboeicostobocci (-boci D2) B e Paus.X 34,5. scr. hist. Aug.IV 22,1. Amm. Marc. XXII 8,42. chotto- v.
cotobacchi (-cci a) ll.J, Zecetaezecetae M Pt V 8,10 p. 915a (ζακάται).
cezete E1. zete R. caetae DF. cetae dJ. cete E2ap. choatrae, Zigaezigae (zicae R. zia et a) ll. H.
zygoe B. cyze v B e Val. Flacco VI 151. -tae v, Tindaritindari ll.v(J). thin- a. dandari B,
Thussagetaethussagetae dB. tuss- Rv(H). thyss- S coll. IV 88. MelaI 116. thusseg- (tu- a. thussaegetae F) rD, Tyrcaetyrcae DFE2aD.
tycae E1. tirce R. iyrcae (P)S ex Herod. IV 22. turcae B e Mela.
thurace v usque ad solitudines saltuosissaltuos R1. saituosis FE. saxosis pva.G convallibus
asperas, ultra quas Arimphaei2 aremphei DFEMela. cfr. § 34. riphei a, qui adad ripheos a. arriphaeos F.
-pheos DE. -phaeo R Ripaeos
pertinent montes.(4) cfr. Herodot. IV 86. Strabo V p. 214. Dionys.
perieg. 165. Tanaim ipsum Scythae Silimsilim S. -lin v(H). -lyn C.cfr. §49et Eustath. ad Dion.perieg. 14. sinum ll. J vocant,
Maeotim Temarundamtemarundam (the- a)
RaS. -riindam r. temerinda v, quo significant matrem maris.
oppidumoppida p in Tanais quoquean utroque ostio?
cfr. §19 gemino ore ostio. tenuere finitima primoprimi a3va.S
Cares, dein Clazomeni et Maeonesmaeones dpB. -nis
DFRD1. -ni D2. moenes a. -nis E. macones v, postea Panticapaeensespanticapaeenses
D. -peenses R1. -penses DR2v. -paenses F1. pont- r.
sunt qui circa Maeotim ad Ceraunios montes has tradanttradunt Eadp
gentes: a litore Napitasnapitas (B2) H e St Byz. -pras (-pias a1) ll.v(D). -paeas
B1coll.§50 extr. -patas D2 supraque Essedonas Colchis iunctos
montiumac montium va.H cacuminibus, dein Camacascarmacas
a3pva.S.cfr. §50, Oranos, Autacasautacas ll.H. ant- B,
Mazamacasmazamacas DFD1.
-zacacas EaD2. -zacasos RS. -zacas dv(J2), Cantiocaptascantiocas RS.
-chatas p. cantocaptas H, Agamathasasgamatas R. agagammatas va. H.
iaxamatas M Pt p. 916a, Picospicos (pyc- F) ll.H. picoros M Pt l. l.coll. Mela I 114 (phicores). phycaros B coll. XXXVII 110, Rymosolosrymo-
solos (-lus F) DFED. rim- R2aS. rhim- v. rom- R1. rimolos p.
rhymozolos H,
Acascomarcosacasomarcos p. asco- dva.S et ad iuga Caucasi Icatalasitacalas RSJ1.
catalas d. cha- p, Imadochosimaducos (imia- a) pa. -uchos Eva S
Ramosranios p. -nos va. H, Anclacasandacas DFD1. ancladas p, Tydiostidios FEa.
tynd- p, Carastaseos, Authiandasautiandas F. aut thi- a. anthi- RdTS. asuci- va.H; Lagoum
amnemamnes (om. ex— 438,1 amnes) a ex montibus Catheis, in quemquam R defluatdefluit R(?)pva.S Opharus,
ibi gentes Cauthadascaucadas va.S, Opharitas; amnes Menotharum,
Imityenimituen F. -enis va. H. -tien r. -ten G ex montibus Cissiiscissiis ll.(P)H. scissum v; infrainfra ego. inter ll.v. intus p.cfr. §29.IV 108.III 109 Acdeosagdeos va.H(J). agedos C, Carnascarnapas va.H, Vscardeos
oscardeos (-daeos F) FdTpS. -adeos R. gardeos va.H, Accisosaccisas R, Gabros, Gegarosgeratos R. gregaros a3pva.H. gog- H circaque fontem Imityisimityis H.
-ttyis DE. imytt- F. immitus R. imitis aG. -this p. -tisi a3.
-tissi v
Imityosimityos (-tuos v) et H. -tios et R. -tio sed r et Apartaeosaparteos ad. -atraeos RS. -arthenos v.(9. 10) Sol. 49, 7. (cfr. Plin. IV 85. Mela II 3). alii influxisse eoeo Rv. eos r Scythassytas a.
icy- a3. sithas DFE. suitas va.H Auchetasaucethas DFE. -etas a,
Atherneosaterneos R. sather- a3. satar- (atar- H) va.S, Asampatas, ab iisis Fa. his rv Tanaitas etet Rdav. ei DE. aei F Napaeosnapaeos DFED2. inap- RaH. cfr. § 50
et Gutschmid kl. Schr. IIIp. 441. nepheonitas v viritim
deletos. aliqui flumenflumen om.RSJ1 Ochariumocharium ll.v(S). oca- a. ofa a3. opha- B coll.§21 labi per Canticoscantecos a3va.S et
Sapaeossapeos Rava.D2, Tanain vero transisse Satharcheossatarceos a. sarchar-
ceos TS. fatareos (pha- C) a3v Herticheosherticheos DD1. -chaeos F.
-cleos ED2. -ceos v. -thideos p. erthicheos R. erticleos a. -ceos a3.
comma sustulit D,
Spondolicos, Synhietas, Anasosamassos va.S, Issos, Cataeetascataeetas DFD. -tis E.
-teetas R. -tis a. -tetas dTS. catacetos (-zetos Dal.) v, Tagorastagoros catonos va.S,
Caronos, Neripos, Agandaeos, Meandaraeosmandareos R(?)va.D, Satharcheossatharcheos (-ceos a)
ll.D. satar- dH. satur- v
Spalaeosspaleos R(?)va.D.comma sust.D.
Peracta est interiorinterior ora F2v (sc. Asiae: cfr. §33). -iora r ora ac locaac loca ego.
cho (co a) ll. a Cio (coni.S) J. cfr. V 144. 148. Ponti D2.del.v amnesqueamnesque ll. omn- v(D2). amne omn- (S)J.,
accolae: nune reddatur ingens in mediterraneomediterraneo R(?)v. -os r situssitus ego. sinus ll. G(H). -nu v(L), in
quo multa aliter ac veteres proditurum me non eo infitias
, anxia perquisita cura rebus nuper in eo situ gestis
a Domitiodomitio R(?)v. -ti. G. r Corbulone regibusque inde missismisis DFE supplicibus
aut regumaut regum v. auretum R1. aure (-ro R2) cum r liberis obsidibus. ordiemur autem a Cappadocum
gente.Sol. 45, 1. MCap. VI 690. longissime haec Ponticarum omniwun introrsus
recedens Minorem Armeniam Maioremque et Commagenen
laevo suo latere transit, dextro vero omqes in
Asia dictas gentes, plurimisplurimis v e Sol. fluminis R. -ni r superfusa populis, magnoque
impetu scandens ad ortum solis et Tauri iuga transit
Lycaoniam, Pisidiam, Ciliciam, vadit super Antiochiae
tractum et usqueet usque opa3v. eiusque (-quae
DF) ll ad Cyrresticamcyrresticam (cyre- B) G. -tricam a. cirr- ro. cur- p. cyr- v eius regionem parte sua
quae vocatur Cataonia contendit. itaque ibi longitudo
Asiae XII.L???XI.XL M Cap. efficit, latitudo DCXL.
(11. 12) Sol. 45, 2. MCap. l. l. Armenia autem Maior incipitincipiens R(?)G a Parihedrisparihedris DFREoJ. -iedrib' a. -ris v. -iendris p. paryadris H. item infra;cfr. V 99
montibus, Euphrate amne, ut dictum est, aufertur Cappa- 5,83
dociae et, qua discedit Euphrates, Mesopotamiae haut
minus claroclara op amne Tigri. utrumque fundit ipsa et initium
Mesopotamiae facit inter duos amnes exituraeexiturae ego. iturae (-re ao) ll.v.
sitū tr??? dT. sitae. terrae (PG) J. sitae D; quod interestiter est H
ibi, tenent Arabes Orroeiorroei D coll. V 85. sooroei d. soroci ll.o. orochi p. orei v. sics hic R finem usque in -Adiabenendiabenen o
perfert, ab ea transversis iugis inclusainclusa iugis a latitudinem in
laeva pandit ad Cyrum amnem transversa Araxenin araxen a3va.H. (trans-
uecta Araxen coni.H), longitudinem
vero ad Minorem usque Armeniam, Absarroabsarrho DFE. asarro a.cfr. § 12 amne
in Pontumpontum R2v. port- r defluente et Parihedrispariedris Rava.H. -ihaeris E montibus, qui fundunt
Absarrumabsarrhum DFR. ads- Ea, discretadiscreta a3v. -ceta (-ceda R) ll ab illa.
init.: Sol. 15, 19. — Mela III 40. Cyruscyrus v. quibus ll oritur inin om.R Heniochis montibus, quos alii
Coraxicosconixicos R1. coriix-R2 vocavere, Araxos eodem monte quo Euphrates,
VI p. intervallo, auctusque amne Vsiasi R. musi va. S etet del. voluit S ipse, ut plures
existimavere, Cyrocyro ego. cfr. XXXI 90.
de (aTopP. dae E. da DFR.adv) cyro ll.v defertur in Caspiumcapium DFE mare. oppida
celebrantur in Minore CaesareaCasara B e Ptol.V 6,20, Azaaza a3B e Ptol.V 6,10. oza R.
za rv, Nicopolis, in Maiore
Arsamosataarsamosata (B)S e Ptol.V 12,8. Tac.ann.XV 20.
-mota dp. -motae (-te Rav)ll. armosata H e Polyb. VIII 25 Euphrati proximum, Tigri Carcathiocertacarcathiocerta B e Strab. XI p. 527. argiathi- (argucti- R) ll. ar-
gathi- v, in
excelsoexcelsa a. -sis a3va.H autem Tigranocerta, at inad in capis DFE campis iuxta Araxen
Artaxata. universae magnitudinem Aufidius quinquagiens
centena milia prodidit, Claudius CaesarCL. caesar Fa longitudinem
a Dascusa ad confinium Caspii maris XIII p., latitudinem
dimidium eius Tigranocerta ad Hiberiam. dividitur, quod
certum est, in praefecturas, quas strategias vocant, quasdam
ex his vel singula regna quondam, barbaris nominibus
CXXan XX?. clauduntcludunt G. diuid- R1. cfr. IV 49 eam montes ab oriente, sed non statim
Cerauni nec Adiabeneaduabene R. adiib-DFE regio.(17-19) MCap. VI 691 init. quod interest spatii, Cephenicepheni EdTpJ. eph- a. cepe-
R. chephe- D. chaephae- F. sophe- B. cfr. V 66
tenent; ab his iugaiuga v.
-gae DF. -ge r ultra Adiabeniadiabeni v. -ne R. adiaeb- F. adieb- D. -iepene Ea tenent, per convalles
autem proximi Armeniae sunt Menobardimenebardi R et Moscheni.
Adiabenen Tigris et montesmontes ll.C(P) H. -tium sinus v(G) inviiinuii DFRE(P)H. in VII a (p) C. multi B cingunt. ab laeva eius
regio Medorum est adad RT(P)J.om.a.
& rv prospectumprospectus a3va.(P)J Caspii maris. ex
oceano hoc, ut suosuo Rv. uo DF. uno a. in Ep loco dicemus, infunditur, totumque36
Caucasis montibus cingitur. incolae per confinium Armeniae
nunc dicentur.
(1. 6) Mela III 39. Planitiemplanitiem v(D).per pla- ll.J (confinium tenet intellegens) omnem a Cyro usque Albanorum
gens tenet, mox Hiberum, discreta ab iis amne Ocazaneocazane ll.D. oeaz- va.B. alazone B e Strab. XI p. 500
in Cyrumcyrū v. -ru DFRE. -ro a. ciro p Caucasis montibus defluente. praevalent oppida
Albaniae CabalacaChabala coni.Be Ptol.V 11, 5, Hiberiae Harmastusharmastus M Pt p. 928a. -tis B. pharmasus Eav.
-siis r. hermastus J coll.§30 iuxta flumeniuxta Cyrum flumen, Eoris M Ptl.l., Neoris.
regio Thasiethasiae DFE et Thriaretriare ava.D usque ad Parihedrosparihedros D coll.§25. -iedros
(P)G. partheodoros DFa. -teodoros EdTJ. -ris R. -tedoros v. paryadras H montes.
ultra sunt Colchicaecolcice a. cholchicae DFE solitudines, quarum a latere ad
Ceraunios verso Armenochalybesarmenocalibes (-moeno- F)ll habitant et Moschorum
tractus ad Hiberum amnem in Cyrum defluentem et infra
eos Sacasanisacasani RD. -ssani B coll. Strab. XIp. 509. 511. sucasani r. phuc- v.σακανοίPtol. V 8,13 et deinde Maceronesmacerones
ll.J. -crones B. -cherones v. -chelones coni.P ex Arriano ad flumen Absarrumab-
sarrhum E. aps- DF. asarrum R1. absardum a.
sic plana autac (pro aut)
pva.S devexa optinentur. rursus ab Albaniae
confinio tota montiun fronte gentes Silvorum feraeferae a3C. -ra ll -re v et
infra Lupeniorumlubienorum B e Ptol.V 10,1, mox Diduri et Sodi.
(12-17) MCap. VI 691. Ab iis sunt Portae Caucasiae, magno errore
multisa multis opva.H Caspiae dictae, ingens naturae opus montibus
interruptis repente, ubi fores additaeadditae F2. abd- r. obd- v ferratis trabibus,
subter medias amne diri odorisdriodori F2. dyriodori a3va.H fluente citraque in rupe
castello, quod vocatur Cumania, communito ad arcendas
transitu gentes innumeras, ibi loci terrarum orbe portis
discluso, ex adverso maxime Harmastihermasti ll.J. -tis a3.
harmastis v.cfr. §29 oppidi Hiberum.
a Portis Caucasis per montes Gurdiniosgurdinios D. -nio DF1E. -diinio a.
-dunio p. -duuos v. gardinio R. gortinios F2. gordyaeos B.
-dynios J Valli, Suanisuani Rv(S). -aui rD1. -arni C.cfr. §14. XXI 77.XXXIII 52, in-
tantum ava.Hdomitae gentes, auri tamen metalla fodiunt. ab his ad
Pontum usque Heniochorumportum usque henioquorum DFEa plurimaplura R(?)G.cfr. §14extr. genera, mox Achaeorum
achaeorum v. ace- a. acae- r.(4) Nepos fr. 56 Halm. — (8. 9) MCap. VI 691. ita se habet haechabet haec ego. habet(h???t) ll.v terrarum ee Ddpa3. ei FEa. sinus e R(?)v.cfr. §23 init. clarissimis. aliqui
inter Pontum et Caspium mare CCCLXXVCCC.LXXXV a p. non amplius
interesse tradiderunt, Cornelius Nepos CCLCL. M va.(P)H.CCM Cap: tantis
iterum angustiis infestatur Asia. Claudius Caesar a
Cimmerio Bosporo ad Caspium mare CL prodidit eaque
perfodere cogitasse Nicatoremnicatorem a3G. -astorem (-rum R)ll. -anorem v Seleucumseleucum v. -cium a.
-ecium (-etium R) r quo tempore sit
ab Ptolemaeoptolomaeo DEva.G(D). pthol- F. tphol-
R. thol- a Cerauno interfectus. a Portis Caucasiiscaucasitis DF. -si sitis Ea ad
Pontum CC esse constat fere.
MCap. ib. Plin. IV 92. — (12) cfr. Plin. V 151. — (14) Mela II 98. Insulaein insulae DFEa in Ponto Planctaeplanctae (P)G. -netae B. -nitae DE. -te FR1d. -tie R2a. -teae v sive Cyaneae
sive Symplegades; deinde Apollonia Thyniasthynias B(H). -nnias G. thimnias a. tymnias DFdE.
-nia R1. timnia R2 dicta, ut
distingueretur ab ea quae est in Europa — distat aav.om.ll.D
continente p. M, cingitur IIIIIIIRSJ — et contra Pharnaceam
Chalceritiscalcheritis o. chalch- DFE, quam Graeci Ariamarian F dixerunt Martique sacramsacramque marti ova.S
et in ea volucres cum advenis pugnasse pinnarumpignarum R1. penn- aopva.S ictuiactu FdRa.
(18) Mela I 9. Nunc omnibus quae sunt Asiae interiora
dictis Ripaeos montes transcendat animus extraqueextraque ego.cfr. §206 init. dext- (-treque R) ll.opv litorelitore DFRG(S).
-ri EaoH. -ra pv
oceani incedat. tribus hichic e va.Brot.(S) partibus caeli adluens Asiam
Scythicus a septentrione, ab oriente Eous, a meridie Indicus
vocatur varieque per sinus et accolarumaccolarū ego.cfr. §36. abcola in DFdR. ab incola in Eap. accolas (inc- v) in G conplura
nomina dividitur. verumn Asiaesiae D. si hae E. sie R. sic haec p quoque magna portio adposita
septentrioni iniuriainiuria pa3v.
-rias ll sideris rigensrigentis a3va. S vastas solitudines
habet.(3. 7-9) Sol. 17, 1. MCap. VI 665 extr. ab extremo aquilone ad initium orientis aestivi
Scythae sunt. extra eos ultraqueultraque om.oz aquilonis initia Hyperboreos
aliqui posuere, pluribus in Europa dictos. primum 4,89
inde noscitur promunturium CelticaeCelticae v.cfr. Strabo XI p. 507. Plut. Mar. 11. CCL. ticae DE. -tycae F. -tyce
p. -the R. -attice a. celittice a3. Scythiae D2 Lytharmislytharinis E.
litharmis R. lita- a. lyta- va.D, fluvius —91
Carambucis, ubi lassata cum siderum vi Ripaeorumrhipaeorum F2. -acorum F1.
-agorum DEa. -agnorum R montium
deficiuntdificiunt DF1E iuga, ibique Arimphaeosarimphaeos
Rv. arempheos ro.cfr. § 19 et Amm. Marc. XXII 8, 38 quosdam accepimusaccepimus
F2ov. accip- rp,
haut dissimilem Hyperboreis gentem.Sol. 17, 2. 3. (Mela I 117). MCap. VI 665. cfr. Mela I 13. sedes illis nemora,
alimenta bacae, capillus iuxta feminis virisque in probro
existimatusexistimatus (exest- D) Da(o)pD2. -tur
(exest- F)v, ritus clementesclementes F2Ropv. -tis (cem- E1) r. itaque sacrossacros F2d2v.
s???r- F1. ser- r. fer- d1. serious op haberi narrant
inviolatosque esseetiam feris accolarumaccolarum F2dv. saecu-
larum (sec- R) r. -rium op populispopulis F2in ras.opv. -laris r, nec ipsos
modo, sed illos quoque qui ad eos profugerintprofugerint (-giunt p) dTopH. fu- R. perfu- (-rit E1) rv. ultra eos
plane iam Scythae, Cimmerii, Cissi, AnthiCissi, Anthi Schweder (chorogr. Aug. II p. 4. 9 al.). M Pt
p. 909b. Cissianthi H. cisianti ll. D. -thi v, Georgigeorgi Rdv. gerorgi r et Ama-
dist.egozonum gens, haec usque ad Caspium et Hyrcaniumhyeranium F. hier- R mare.
Mela III 38 (I 9). Sol. 17, 3. — Berger Eratosth. fr. p. 324. Nam etet ll.H. id v inrumpit einrumpit e (-pentes a) ll.H. erumpitur p. -pit v Scythico oceano in aversaaduersa pva.G
Asiae; pluribus nominibus accolaram appellatum celeberrimum
celeberrimum est ego. -imis v. celtiberium et ll est duobus, Caspium et Hyrcaniumyrcaniū a. hirea- F. (caspio et hyrcanio a3va.J). non minus hoc
esse quam Pontum Euxinum Clitarchus putat, Eratosthenes
ponit etet (ad a3v) meridiē ll.va.(P)H mensuram ab exortu et meridie per
Cadusiae et Albaniae oramoram Rda2pv. coram
(-rum E) r V???.CCCCCCC R (?)Brot.(JD1) stadia, inde perpar R
Anariacosanariacas (Salm.) He Strab. XI 6,1.7,1(p. 507. 508). cfr. § 46. atiacos (et- R) ll. J. ara-
tiaticos (artia- a3) a3v, Amardosamardos (Salm.) H. -rbos ll.v(J), Hyrcanos ad ostium Zonizoni ll.v(S). oxi (Salm.) H fluminis IIII. DCCCDCCC v e Strab. l.l. DCCCC ll. J,
ab eo ad ostium Iaxartisiaxartis dG. lax- DFEa. iaxasti R. lasatisum p. laxa- v MMMM dH. irim F1. II.M TP. iim M D2F2. rim M??? D1RE. yrim M??? a.
M pa3v.CCCC, quae summa efficit
XV. LXXV p.Agrippa fr. 30 R. Die. 1, 19. Artemidorus hinc detrahit XXV pp. om.DE(?)D. Agrippa
Caspium mare gentesque quae circa sunt et cum iis
Armeniam, determinatasdeterminans d(?)va.D ab oriente oceano Sericoserico
v e Dicuilo 1,8,2. per- ll. (perico — 10 oceano F1in marg.), ab
occidente Caucasi iugisiuges F. -ga R, a meridie Tauri, a septentrione
oceano Scythicoscythico R2dv. -cos R1a. -thycos DF.
scynycos E, patere quapatere qua d(?)v. lat- quā ll cognitum est CCCCLXXXCCCCLXXXXava.S.
CCCCXXXX E (?) in
longitudinem, in latitudinemin latitudinem om.Ea.post CCXC pon.R(?)va.DCCXC prodidit. nonnon v. nom??? ll desuntdesit R
vero quiquietus Ra. quia&us F eius maris universum circuitum a freto XXV pp. om.DFED.
tradunt.
Mela III 38. 39. — (445, 3) Sol. 15, 5.Inrumpit autem artis faucibus etet del.a3va.H in longitudinem
spatiosis atqueat va.S, ubi coepit in latitudinem pandipandi v.
-dit ll, lunatis
obliquatur cornibus, velutueluti a ad Maeotiummeotium a. maco- DFE lacum ab ore
descendensdiscedens ava.(P)H, sicilissicilis ll.(P)H.scythici arcus v, ut auctor est M. Varro, similitudine.
primus sinus appellatur Scythicus; utrimque enim accolunt
Scythae angustiasangustias et coni.J2. et ang- ll. et per ang- a3v et inter se commeant, hinc Nomades et
Sauromatae multis nominibus, illinc Abzoaeabzoe DR2Ea. -ze R1. Arzoae Tom. 1 p. 703 non paucioribus.
ab introitu dextra mucronem ipsum faucium tenent Vdinitenent udini Rv. -tum (-tium Ea) dini r,
Scytharum populus, dein per oram Albani, ut ferunt, ab
Iasoneiasone dTv. zas- (zaz- a)llortiorti v(D). cirti T. circi ll. certi d. creti pS, (5) Sol. 19,4. — (9.11) Mela III 39. (cfr. Plin. supra § 19).
40. — Agrippa fr. 31 R.undeunde (un???) ego.
ante (an???) ll.v quod marequod mare ll. quos quod mare J e coni.S. quos
mare quod vibi estibi est ego. abs est R1. est E2d2v. abest r Albanum nominatur.
haec gens superfusa montibus Caucasis ad Cyrum amnem,
Armeniae confinium atque Hiberiae, descendit, ut dictum 29
est. suprasuper pva.H maritima eius Vdinorumque gentem Sarmataesarmatae v. arm- (marm- a)ll,
Vti, AorsiVti, Aorsi Tom. 1 p. 704. M Pt p. 920a. utidorsi ll.v. dorsi p.cfr. IV 80.Strabo XI p. 492. 514, Aroteresarotere R. (anoteroe M Pt) praetenduntur, quorum a tergo indicatae
iam Amazonesamazones B e Mela. -nes et ll.v(J) Sauromatides. flumina per Albaniam 35
decurrunt in mare Casuscasus ll.J. -sius H. -sos a3 -ssios
B e Ptol. -ssos v et Albanusalbanus dpH. -ncis Da. -neis r. -nos a3B. -neos v, dein Cambyses, in
Caucasis ortus montibus, mox Cyrus, in Coraxicis, utiuti FdRa. ut rv
diximus. oram omnem a Casocaso cod.Salmant.(P)J.
casull. raso d2T. -su d1. casio H. caucaso v praealtis rupibus accessumaccessum DFEa.
-ssam R. -ssu J. inaccesso (-ssam P)v26negarenegare ego e Sol.(cfr. XVI 95). gargre ll. carere J coll. XII 33. patere v perper del.va.SCCCCXXV p. auctor est Agrippa. a Cyro
Caspium mare vocari incipit; accoluntacolun DFE Caspi.
Suet. Nero 19.Corrigenduscorrigendū DFE est in hochoc apv. om.r loco error multorum, etiam
qui in Armenia res proxime cum Corbulonearbulone Ea gessere.
namque iiii Tv. hi R(?)C. is r Caspiascaspias aTpv.
-pasias r appellavere Portas Hiberiae, quas
Caucasias diximus vocari, situsque depicti et inde missi30
hoc nomen inscriptum habent. et Neronis principis
comminatio ad Caspias Portas tendere dicebatur, cum
peteret illas, quae per Hiberiam in Sarmatas tendunt, vix
ulloillo DFR propter oppositosappositos va.P(S) montes aditu ad Caspium mare.
sunt autem aliae Caspiis gentibus iunctae, quod dinosci
non potest nisi comitatu rerum Alexandri Magni.
(9) Sol. 46, 1. MCap. VI 691. Namque Persarumnam cyparissarum A regna, quae nunc Parthorum
intellegimus, inter duo maria Persicum et Hyrcanium
Caucasicaucasi AJ. -sis DEo. -ssis F. -siis RdTv. om.a.cfr. 15.16.21.37.47 iugisiugis om.a attolluntur. utrimqueutrumque DEa per devexadiuexa a. -ersa A laterum
Armeniae Maiorimaiore A a frontis parte, quae vergit in Commagenen,
Cepheniacepheniae E. -nie a. Sophene B.cfr. § 28, ut diximus, copulatur eique Adiabeneadiabene
Av. -ni r, Assyriorum28
initium, cuius pars est Arbilitisarbelitis R(?)va.D, ubi Darium Alexander
debellavit, proximeproximae AF. -ma
a3va.J SyriaeAssyriae P. totam eam Macedones Mygdoniammigdoniam ll
cognominaverunt a similitudine. oppida Alexandria, item
Antiochia quam Nesebinnesibin d. mis- E.
nis- aC. nys- pv vocant; abest ab Artaxatisartaxatis Av. -ti (-tex- R) rDCCL p.
fuit et Ninosninus ava.D. mi- E, inposita Tigritigris FdRp. tyg- a, ad solis occasum spectans,
quondamquondam R(?)v.
quodd- A. quoniam r clarissima. reliqua vero fronte, quaequae A.cfr. v.8. qua rv tendit ad
Caspium mare, Atrapateneatrapatene Av(D). areatrap- r. atrop- B e Strab. XI p. 506. 529, ab Armeniaearmeniae G.
-ia Av. artemia a. -inia RE. -t???minia F. -teininia D Oteneothene p.
etene Rva.B regione
discreta Araxe. oppidum eius Gazaegazae v. -ze A. gazzea (-zzaea F) r, ab Artaxatisarta-
xatis a3v. -ta (caxata R) llCCCCL
p., totidem ab Ecbatanisab ecbatanis R(?)v. habet
batanis (bath- A. batt- a) r Medorum, quorum pars sunt
Atrapateniatrapaeni F. -peni DEa.
-poeni R.cfr. supra.
(2-8) Sol. 47, 1. 2. MCap. ib. Ecbatanaecbata ao, caput Mediaemedia R. -dia esse DFEa.
-diae est opva.C, Seleucusleucus DFR1Ea rex condidit
condit A, a Seleucia Magna DCCL p., a Portis vero Caspiis
XX. reliqua Medorum oppida Phisganzagaphisganzaga AJ. phisag- va.B. fiscanz- r. phazaca, agan-
zaga H coll.Ptol.VI 2. phausia, aganzua B. (Patigra, Gazaca
Amm. Marc. XXIII 6,39), Apamea, Rhagianerhaciane A. ragian??? r. regione ap.
raphane va.S
cognominatacognominatae DFE. -te Ra. causa Portarum nominis eadem quae supra, 30
interruptisinter ruptos DFEa angusto transitu iugis ita ut vix singula meent
plaustraplaustra aEop, longitudine VIII p., toto opere manu facto. dextra
laevaque ambustis similes inpendent scopuli sitiente tractu
per XXVIIIXXXVIII va.H. -VIIII dTp p. angustias impedit corrivatuscorriuatur a. -tos F1R salis e cautibusa cantibus A
liquor atque eadem emissus; praeterea serpentium multitudo
nisi hieme transitum non sinittransitus non sit A.
(16) Berger Eratosth. fr. p. 240.Adiabenisadiabenis adv. adza- ll conectunturconectentur DF1E Carduchicarduci
DFRva.G. cor-Ea quondam dicti, 44
nunc Corduenicordueni A(R?)v(G). -ent r. gordyaeni
B e Strab. XI p. 529, praefluente Tigri, his Pratitaepartite A. patitae Rπαρ᾽ ὁδόν παρ᾽ ὁδόν(P)Brot.
parodon AdT. paradon R. paredon r. -oni v. paridon a. -oni a3
appellati, qui tenent Caspias Portas. iis ab latere altero
occurrunt deserta Parthiae etet citheni —13 parthiae om.A Cithenicitheni R(?)C. -nis Ep.
cythenis (-thaenis F)rv. -ni a3 iuga. mox eiusdem
Parthiae amoenissimus situssinus RdE1pP, qui vocatur Choara. duae
urbes ibiubi Ea Parthorum oppositaeoppositae Ap(P)G. app- rv quondamquodam DFE Medis, Calliopecalliope AB. caul- rv
et alia in rupe Issatisissatis D. assatis (vel ciss-) quondam medis A.
issatis quodam (quond- v) rv; ipsumipsius A(D2)va.D vero Parthiaeparthiaeae D. -thyaeae F caput Hecatompylos
hecaionpylos A. haec catom- (-oni- E) DFE; abest a Portis CXXXIIICXXXIII — 448, 2 produntur om.Ea p. ita Parthorum quoque
regna foribusforibus Av. -ris r discluduntur.(2. 5) Berger Eratosth. fr. p. 315. — (3) ib. p. 240. egressosegressus A Portis excipit protinus
gens Caspia ad litora usque, quae nomen portis et mari
dedit. laeva montuosa. ab ea genteage agenter (-tes D) & prorsus (po- D) DFdR. a gente
pro- p retrorsus ad Cyrum
amnem produntur CCXXVCCXXV ED. cfr. Strabo XI p. 514. CCXX Av(S).
CXXV rH p., ab eodem amne si subeatursuberatur DFE. supe- a
ad Portas, DCC. hune enim cardinem Alexandri Magni
itinerumitenerum A. itinera raopva.S fecere abad AF2Ropv. ab riis Portis ad Indiae principiunm stadia
XVXVom.p. DCLXXXXDCLXXXX AD.cfr. §61. 62. -LXXX raopv prodendoprodendo AG. prote- (-dro R) r.
porte- a. procede- v, ad Bactraad bactra Adv. abbaetra DFE. abeatra R. -etra a oppidum, quod appellant
Zariastazariasta ll.v(J). -spa B e Strab. l.l. Amm. Marc.XXIII 6,57. cfr. infra § 48, MMM. DCC, inde ad Iaxartemiaxartem B. xartem A. irataxen Rd. -xan r amnem V???.
(7-9) Sol. 48, 1. — (12 sqq.) Sol. 48, 2. 3. MCap. VI 691.
cfr. Strabo XI p. 516. Isid. Charac. 14 (GGm I p. 252). Amm.
Marc. XXIII 6, 54. — (449, 9) Mela I 13.
A Caspiis ad orientem versus regio est
Apavorteneapauortene Av(H). zap- B. aparuor- r dicta et in ea fertilitatis inclutae locus Dareiumdareium
ADFaH. -reum R. -rieum B. clareium Ev. direum Sol.,
moxmox AG. mons rv gentes Tapyritapyri B e Strab. l. l. Polyb. V 44. papyri a. papiri DFRE. lap- A(codd.Sol.), Anariacianariaci B ex iisdem. nar- v. narieci (ar- R)ll. -ricei a. -icli Sol., Stauresstaures AS. -ris r. -ri v, Hyrcani, a quorum
litoribus idem mare Hyrcanium vocari incipit a flumine
a a Sideri. citracitra ll.v(H). circa C id amnes Mazirismaziris REadpv(J). -zyris r.
mazeras B e Ptol. VI 2,2. maxe- H, Stratorstrator a. -tos B e Ptol. l.l.
-to S. strar R. straor rv(D), omniaonia R ex Caucaso.
sequitur regio Margianemargiane v. -nae A. -na F2. -rcianae DFE. -ne ao. -ceane R. margine Sol.
martianae pM Cap. apricitatis inclutae, sola in eo
tractu vitifera, undique inclusa montibus amoenisamoenis opv. -itatis ll, ambitu
stadiorum M-D, difficilis aditu propter harenosas solitudines
per CXXC???. XXIA p., et ipsa contra Parthiaeparthiae AG. -ium v. -iaeae DF. -tieae R. -rchiaeae E. -rcie a tractum sita. in qua
Alexander Alexandriam condiderat, qua diruta a barbaris
Antiochus Seleuci filius eodem loco restituit Syrianamsyrianam AF2G(J). -riā. Nam rH. seleuciam nam op
(Sol. M Cap.)v. (loc.corr.)
interfluente Margoamargo Ava.B, qui corrivatur in Zotha lacuzotha lacu P.
-lacis (zota- Ra) DFREa. -locis dT. zoiadicis p. zothale is AS.
zota- v.(loc.corr.); maluerat
illam Antiochiam appellari. urbis amplitudo circumiturcircuitur ap. -tu d(?)va.S stadiis
LXXLXXV Sol.. in hanc Orodesorodes AF2Sol.v. cor- r Romanos Crassianacrassiana ApSol.G. -ssana F2v(D1).
clasiana r clade captos
deduxit. ab huius excelsisexcelsis F2a3Bas. -si rv per iugaiuge DF1. -gem E. -gum a Caucasi protenditur
adad AF2av. ab F1. aDE. hoc R Bactrosbactro??? F1.
baotros E. bot- a. bratos R usque gens Mardorum fera, sui iuris. subab (pro sub) Eapva.S
eo tractu gentes Orcianiorciani AS. oceani (-no E1) rv. ochani B, Commoricommori ll.v(S). chomari B e Ptol. com- Mela, Berdrigaeberdrigae FS. -ge DRE. -gei v. uedrige A.
berrige a, Pharmacotrop
hipharmacotrophi B e Mela. harmatotropi (arm- A)ll.S.
-phi G,(12) Sol. 48, 4. — (450, 1) Mela III 39. — (450, 2-4)
Sol. 49, 1. MCap. VI 693. Chomaraechomarae (Sieglin) D2e Mela. citomate A. -rae S.
comare E. caem- DF. cem- Ra. -ri v. bomarei B, Choamanichoamani
ego e Mela. coamm- B. comani AaH. comm- rv(G), Murrasiaraemurrasiarae J. -re (mura- A) ll. mirrha- v. marucaei B, Mandruanimandruani (maud- A)
ADFRE2aS. -ne E1. -dri ianei v. -drueni iatii G. mardrieni
iatii B,
flumina Mandrumflumen amandrum A, Chindrumchindrum AS. chridinum
(chidri- F2) r. crid- av. grid- Dal., ultraqueque R(?)pv. quem r Chorasmi, Gandarigandari ll.v(S). cand- H. add. attasini B. arasini v. -smi J,
Parianipariani AMela. om.r. parcani v. paric- B ex Herodoto III 92, Zarangaezarangae (-ge A) D.om.r. sar- B ex Herodoto III 93.
ar- v, Arasmiarasmi om.SJ. amasini R. parrhasini v, Marotianimarotiani ARS.
maso- DF. nasotitani a. -ociani E2. -oceani E1. maratiani, naso-
tiani v, Arsi, Gaeliarsi gaeli AJ. aorsi gelae (gaeli S) B. arsilegis r. -gi v, quos
Graeci Cadusios appellavere, Matianimatiani AB. -terni r. -ticoni v, oppidum Heraclea,
ab Alexandro conditum, quod deinde subversum ac restitutum
Antiochus Achaidaachaida v. -de A. acaida a3. acada r.cfr. Sol. appellavit, Dribycesdribyces TM G Gm IIp. 150. -bices DFdREa. dybrices p. dribr- v. reuices A.
derbices a3B e Strab. XIp. 514. debrices cod. Melae. drebices D, quorum mediosmedio A
fines secat Oxusamnis, ortus in lacu Oaxooaxo (-xu a) ll.v(J). cfr. Sol. oxo B, Syrmataesirmatae DE,
Oxyttagaeoxyttagae (-ge A) J. oxitt- r. oxit- a. oxii tagae (-ge v) B.
oxydracae H. oxistacae Sol., Mocimoci ll.J. heniochi B. nioci v.
(mochi cod. Melae III 39, ubi moschi B), Batenibatenis a. -taenis DFE, Saraparae, Bactri, quorum oppidum
dist. va.
(Salm.) H. cfr. § 52 et Strabo XI p. 516; aliter Amm. Marc. XXIII 6,57 Zariasteszariastes (sar- A) ll.v(J). -spe B.cfr. § 45 extr., quod postea Bactrum a flumine appellatum est.
gens haec optinet aversaauersa Aa3G. -sam (adu- E) r. aduersa pv montis Paropanisiparopanis A exadversusexaduersus (et ad- Rv) ll. H (J). ex aduerso a3G(S)
fontesfontis G(S) Indi;Sol. 49, 3-6. MCap. VI 692. — (6. 11) Mela III 42. includitur flumine Ocho. ultra Sogdiani,
oppidum PandaMaracanda (Tom.) D2 et in ultimisultimis Av. int- a.
uict- r. uicinis op eorum finibus Alexandria,
ab Alexandro Magno conditumconditum AF2G. oppidum r. conditum
oppidum opv (D2). arae ibi sunt ab Hercule
ac Libero Patre constitutae, item Cvro et Samiramidesemiramide aopva.J
atque Alexandro, finis omnium eorum ductus ab illa parte
terrarum, includente flumine laxartelaxarte A.
iaxare Rdva.B. lax- r. cfr. Sol., quod Scythae Silimsilim Aa3H. silyn B. sylim F2v. sitim ad. sint- R. sytim DF1. sitym E
vocant, Alexander militesque eius Tanain putavere esse.
transcendittranscendit (tra???s- A) AF2v. -sgredit Ea. -tur p. -sgendit r eum amnem Demodamasdemodamas
v(H)ex ind. cfr. Sol. M Cap. demonas DdREp. -nax G. dein onas
a. deuiona A. dgmones F1. -na F2, Seleuci et Antiochi
regum dux, quem maxime sequimursequitur F1Ea in his, arasque
Apollinioppollini A. appollinis DFEa Didymaeodidymaeo R(?)Sol.C. didum- A.
dydim- DFv. -meo E. didim- a statuit.
Vltra sunt Scytharum populi. Persae illos
Sacassacas Sol.B. sagas ll.ov(D) universosuniuersos opv. inuersos (-sum A) ll in uniuersum G appellavere a proxima gente, antiqui
Aramiosarmeos (me in ras.) R. aramos adp. -meos (-maeos H)
a3va.S, Scythae ipsiipsi Aov. -sis r Persas Chorsaroscorsaros a.cfr. Sol. et Caucasum montem
Croucasimcroucasim ASol.D. grou- DFdRJ. -sum E a o pH. graucasim S. -sum v, hoc est nive candidum. multitude populorum
innumera et quae cum Parthis ex aequo degat. celeberrimi
eorum Sacae, Massagetae, Dahaedahae Av. da haec r, Essedones, Astacaeastacae ll.v(J). cfr. II 235. ariacae B1e Ptol. VI 14,14. asiotae (astocae codd.) coni. B2,
Rumnicirumnici
Av(J). rimmi- a. rimni- r. rhymni- B, Pesticipestici AD. paest- J1.
perstict r. perstit pv. pesici B. paes- S. -icae H. cfr. Mela, Homodotihomodoti (-dot a) ll.J. homoti v. amordi B. amardi H, Histi, Edones, Camaeaedones
DFE camae om.a, Camacaetamacae R. camee a,
Euchataeeuchathae A.
cucathe a, Cotiericothieri DFE. choti eru R. cothe a, Authusianiauthusiani AD. anth- S. anthes tam p. antestani r. antariani v, Psacaepsacae ll.S.
pialae B. piacae v, Arimaspiariniaspi Ea. uri???
aspi R, Antacatiantacati
chroasai AS. -ti doroassai R2. -ti (-thi a. -chi p) dinassai (cli- R1.
diniss- a) r. antea cacidiri (-dari H) assai (asaei B) v,
Chroasai, Oetaeioetaei AD. -tei v. otaci (otha- a) r. del.R2. ibi Napaei interisse dicuntur a Palaeisa palaeis S.
apaleis A. apellaeis r. et apellaei a3v. cfr. Sol..
nobilia apud eos flumina Mandragaeum et Caspasumcaspasum
ll.v(S). -sium C.(8)
Sol. 49, 8. —(10) Sol. 19, 3. 4. — nec
in alia parte maiormaiora DFE auctorum inconstantiaauctora (ueterum + auctorum
R2) inconstantium (-tia R?) DFREa, credo propter innumeras vagasque gentes. haustum ipsius marismaris ov. maioris ll duleem
esse et Alexander Magnus prodidit et M. Varro talem
perlatum Pompeio iuxta res gerenti Mithridatico bello,
magnitudine hauthaut opv. om. ll dubiedubie a o p v. -iae E. -ia R. -iuae DF influentium amniumomnium DE. aluminum op victo sale.
Sol. 19, 4. 5.adicit idem Pompei ductudicta Ea exploratum, in Bactros septem
diebus ex India perveniri ad Bactrumbactrum (Ritter
Asien II p. 560) D. cfr. §48. iachrum DFdTEpJ. iacrum R. ycarū
a. icarum v. dalierum Sol. flumen quod in
Oxum influat, et ex eo per Caspium in Cyrum subvectossubuectos (-tas G) Rpv. subie- r,
etet del. v a S V nonampliusV non
amplius v e Sol. unum pluris ll dierum terreno itinere ad Phasim in
Pontum Indicas posseposse om.a. se E devehi merces.
Insulae totoin
toto p eomeo R1. in eo R2S mari multae, volgatauuolgataDFE. auo- R unauna — 5 za-
zata om.Runa dv. ona ll. yma p maxime
Zazatazazata EaD. zanz- p.
taz- DFdB. tuzaga v.
Mela III 59. 60. MCap. VI 693. Sol. 50, 1. 15, 4.
50, 1. 2. — A Caspio marimare E Scythicoquescyti (cyti Ea) quoque
DFEa oceano in EoumEoum (P) H. eo p. eum ll. eam v
cursus inflectitur, ad orientem conversa litorum fronte.
inhabitabilis eius prima pars aa Ev. om.rop Scythico promunturio ob
nives; proxima inculta saevitia gentium. Anthropophagianthropos. fagi DFE. -tropofagi o
Scythae insident humanis corporibus vescentes; ideoideoque op iuxta
vastae solitudinessolitudines Ra3opv. -nis r D ferarumque multitude, haut dissimilem
hominumhominum p v. -nē ll inmanitatem obsidens. iterum deinde Scythae
iterumque deserta cum beluis usque ad iugum incubansincūbens av a H. imminens Sol.
mari quod vocant Tabimthabim p. nec ante dimidiam ferme
longitudinem eius orae, quae spectat aestivumaesti-
uum R2e corr. v. abstidon (-thi- FE) ro oriented,
inhabitatur illa regio.Sol. 50, 2. 3. MCap. VI 693. — (16) Mela III 60
(I 11). — cfr. Plin. XII 17. — Amm. Marc. XXIII 6, 67. 68. primi sunt hominum qui noscanturnofantur E. uoca-
opz
Seres, laniciolanicio R2v. latini (-nii R) r. -ne op silvarum nobilesnobiles Ra3opv.
-lis rD, perfusam aquaaquā DFEa depectentesdepectentes Ra2opv. -ctens al. -ctendes
E. -ctētendes R1. -ctendens DF
frondium canitiem, unde geminus feminis nostris laboslabor Raopva. D
redordiendi fila rursusque texendi: tam multiplici opere,
tam longinquo orbe petitur ut in publico matrona traluceattransluceat a3opva.J.
Seres mites quidem, sed et ipsiipsi a3G. -sis rv(D2) feris similesferis
similes F2J. feris persim- R2v. persim- r coetum
reliquorum mortalium fugiunt, commerciacommertico R. com(cum v) cōmerica Fva.H exspectantexpectant a.
-tent a3Dal. -etunt o. -etant v.(1-5) Sol. 50, 4. 51, 1. MCap. ib. —(10. 11) Sol. 51, 1.
MCap. VI 694. — primum
eorum noscitur flumen Psitharaspsytharas a. psita- va.S
carabi va.H, proximum Cambari, tertium
Lanoschrise DF. cri- Rp. chyrise a, a quo promunturium Chrysechrise DF. cri- Rp. chyrise a, sinus Cirnabacyr-
naba R a pv a.D, flumen
Atianosachianos p, sinus et gens hominum Attacorumatacorum E, apricis ab
omni noxio adflatu seclusa collibus, eadem, qua Hyperboreiyperborei a.
hyperboriti R1. -ri D. hiperbori F2. perhib- F1. hybbori E
deguntdegunt R2dv. deiung- r, temperie. de iis privatim condidit volumen
Amometusamammetus a. amaetus R, sicut Hecataeus de Hyperboreisyper-
boreos a. iperboreis F2. -ros DF1E. ab Attacorisattacoris v. athaco- p. aco-
tharis a. athoca-r
gentes Phuni et Thocariphuni et thocari Gutschmid (ap.Zangem.
Oros.I 12,45 praef. VII). thuni (chu- R) et focari ll.J. (phruri H.
thyri G. unni B. thynni v— phocari pv. tochari B eDionys.
perieg. v. 752) et, iam Indorum, Casiricasyri a. caspiri Benfey. casii MGGm II p. 151b introrsus
addist. ego Scythas versi — humanis corporibus vescuntur —,
Nomades quoque Indiae vagantur. sunt quisunt qui v. huic (hine p. hic a) qui ll. an uagantur hue. aliqui? ab aquilone
contingi ab ipsis Ciconasciconas dT. chi- p. & conas ll. D.
et cico- a3v(J2). cfr. Sol. MCap. cfr. IV 43. 72. p. 418, 11 cyclopis,
p. 421, 2 intercidere, VI 129 med. citra dixere et Brisarosbrisarros p. brysaros TS.
-anos v.
(13. 14) Sol. 52, 1. MCap. ib. Mela III 61.
— (15 sqq.) cfr. Strabo XV p. 689. 690. Berger Eratosth. fr. p. 227. Sed unde plane constent gentes, Hemodiemodi va.D. cfr. V 98 montes
adsurgunt Indorumque gens incipit, non EooEoo H e MCap. eo ll.v tantum
mari adiacens, verum etet R(?)a3G. et a r(o)pv meridiano quod Indicum appellavimusappellamus do.33
quaequae-
que R(?)v a.D pars orienti estorienti est D. -tis DFRp. -tes Ea. -ti dv adversauersa a, recto praetenditur
spatio ad flexum et initioinitia R2S. -tium a3v Indici maris |XVIII| |LXXV| colligitcolligit — 454, 1 LXXV
om.R1p,
deindedein R2 quae se flexitquae se flexit ego. qua (se R2) flexit ll. qua
flectitur v. a flexu D in meridiem, XXIIII. LXXV, ut
Eratosthenes tradit, usque adad R2 Indum amnem, quiqui dpv. q. DF. que Ra.
quae E est
ab occidente finis Indiae.Mela III 61. — Agrippa fr. 32 R. Dim. 1. — Posidon.
fr. 87 (FHG III p. 289b). Sol. 52, 2. MCap. VI 694. — conplures autem totam eius
longitudinem XLLX Mela dierum noctiumque velificouelificio DFEa navium cursu
determinavere et a septentrione ad meridiem XXVIII. L???,
Agrippa longitudinis |XXXIII|, latitudinislatitudinis pv. -ni
(-ne E1) ll |XIII|XIIID2. XXIIIR(?)v.XIIIr prodidit.
Posidoniuspossidonius
DFEava.C ab aestivo solis ortu ad hibernum exortum
metatus est eam, adversam Galliamgalliae pa3v e Sol. statuens, quam abab da3v. om.ll occidente
aestivo ad occidentem hibernum metabatur, totam a
favonio; itaque adversumad-
uerso R2e corr. -sam H. obu- v eius venti adflatum iuvareadflatū iuuare z. -tu iuuari ll.v Indiam
salubremque fieri haut dubia ratione docuit.Sol.
52, 1. MCap. ib. Beda t. r. 35. — (15-17) Sol. 52, 2. — cfr.
Plin. II 167. (de Patrocle FHG II p. 442). — (19) Sol. 52, 3. alia illiillius R(?)v a.D caeli
facies, alii siderum ortus; binae aestates in anno, binae
messes, media inter illas hiemehicme DFE etesiarumetesiarum R(?)p(Sol.)
Beda v. ethesinarum a. ethen- r flatusflatus ego. -tu ll.v. cfr. Sol. MCap., nostra vero
brumabrumali a3Beda v a. H lenes ibi auraeaurae pv. -ras R2Beda.
-res r, mare navigabile. gentes eiei F2R2S(D). et rv(J). ibi et H urbesque
urbes quam TJ1.
-bes quas a. -bes pva.S innumeraeinnumerae F2S. -abiles dpv.
numerare (inn- R) r, si quis omnes persequi velit. etenim
patefacta est non modo Alexandri Magni armis regumque
quiqui ei va.S successere eiei D. om.Rv. et r, circumvectiscircumuestis DFEa etiam in Hyrcanium mare
et Caspium Seleuco et Antiocho praefectoque classis eorumeorum R2dpv. ereum R1. eroum r
Patroclephatrocle DF. -ode a. -odae E, verum et aliis auctoribus Graecis, qui cum
regibus Indicis morati, sicut Megasthenes et Dionysius
a Philadelpho missus, ex ea causa vires quoque gentium
prodidere.(3) Sol. 52, 4. 5. MCap. VI 694. cfr. Strabo XV p. 686. 689 extr. 701 init. — non tamen est diligentiae locus: adeo diversa
et incredibilia traduntur. Alexandri Magni comites
in eo tractu Indiae, quem isquem is (Salm.) D. quem his R2. que in his d. quem hi p.
que (quae E) uemis DFEa. quem aemis R1. quem armis a3fH.
quem v subegeritsubegerit (Salm.) D. -rint DFTE. -runt RdaS. -rant
pfv, scripserunt V???
oppidorum fuisse, nullum Coo minusCoo (Co B) minus J e Strab. XV p. 686. 701 init. cogimi-
(-nis R1)ll. comi- v, gentiumgentium ll.v(J). -tes HVIIIIVIIII (P)D2e Sol.
VIIII ll.v. an MM?, Indiamque
tertiam partem esse terrarum omnium, multitudinem
populorum innumeram, probabiliprobabile o sane ratione: Indi enim
gentium prope soli numquam migravereemigrauere a3va.H finibus suis.
colliguntur a Libero Patre ad Alexandrum Magnum reges
eorum CLIIICLIIII va.S annis VI. CCCCLICCCCLI R(?)H e Sol. -CII rov; adiciunt et menses III.
amnium mira vastitas;cfr. Sol. 52, 6.. Arrian. Ind. 9, 9. proditur Alexandrumale-
xander o nullo die
minus stadia DC navigasse Indoindos a. in Indo va.D nec potuisse ante menses
V enavigare adiectis paucis diebus, et tamen minorem
Gauge esse constat. Senecasenec DF1. sed
nec E, etiam apud nos temptata
Indiae commentationecommendatione DFE. comm???ina- a, LX amnes eius prodidit, gentes
duodevigintiCXVIII
SJ centumque. par laboslabor a pv a. S sit montes enumerareinnumerare DFE.
iunguntur inter se Imavusemodus aC, Hemodusemodus aC, Paropanisusparo-
pamisus B, Caucasuscaucasus dTpv(H). -sus p???. ā. R. (n???. R) ll. -si partes
B2coll. Strab. X V p. 689 init. (Arriani Ind. 2). -si pars B1. cfr. § 71.
V 98,
a quibus tota decurritdecurrit F2R(?)v. -cur DF1. -cor Ea. -ora p in planitiem inmensam et Aegypto
similem.
Verum ut terrenaterrena RdT(?)a3v. -no r. an in terreno? demonstratiodemonstratione
dT(P) intellegatur, Strabo XI p. 514. Amm. Marc. XXIII 6, 43. 69. 70.—
Berger Eratosth. fr. p. 240. — § 62: (12. 13) Sol. 52, 7. MCap. VI
694 med.Alexandri
Magni vestigiis insistimusinsistamus dp(?)va.S. Diognetus et Baetonbaeton F2dH. -ni DF1. boeton a3.
-oni Ea. bethon R. -ton v a.H, itinerum
eius mensores, scripsere a Portis Caspiis Hecatompylonhaecatonpylon DFE. eccaton
pilon a
Parthorumpharthorum D. phrasto- E. fra- a quotquot v. quod ll diximus milia esse, inde Alexandriam44
Arion, quam urbem is rex condidit, DLXXVDLXV B, Prophthasiamprophithasiam D. propith- R. prophit- rva.B
Drangarum CXCVIIIICXCVIII FE, Arachosiorumarachosiorum B e Strab. caracos- Dd. caratos-
R. caracas- F. caricos- Ea. cricas- v oppidum DLXV, Ortospanum
ortospanum a dH. horto-
r D. ortho- v. cfr. Strab. XV p. 723. Amm. Marc. XXIII 6,70CLXXVCLXV R. CCL B(J)e Strab. l.l., inde adad om.FEdlpv a.S Alexandri oppidum L???L Rv.
I r — in quibusdam
exemplaribus diversi numeri reperiuntur —; hanc
urbem sub ipso Caucaso esse positam; ab ea ad flumen
Cophetacopheta adTp(P)H. -phaeta DFE. -phe R. chepta v et oppidum Indorum Peucolatimpeucolatim Ra3J. -laitin B e Strab. -odatim (copeudatim a) rv.
cfr. § 78.94CCXXXVIICCXXVIIEapva.S, undeinde a pv a.S
ad flumen Indum et oppidum Taxillataxila GLX, ad Hydaspen
fluvium clarum CXX, ad Hypasimypasym a. (Hypanis Sol.) non ignobiliorem [XXV . IIIICCCLXXXXXXVIIII. CCCLXXXX
(-LX XXF) ll.v.CCCLXXXX == XXVIIIID computatis numeris et coll. indd. XXIX. XXX. uncis ego ut additamnentum inclusi, qui fuit Alexandri itinerum terminus, exuperato
tamen amne arisque in adversa ripa dicatis. epistulae
quoque regis ipsius consentiunt his. reliqua inde Seleuco
Nicatori peragrata sunt: adad Tpv. ab ll Sydrumsidrum p. hesi- va.SCLXVIIIICLXVIII va.H(S), lomanem amnem
tantundem — aliqua exemplaria adiciunt V??? passuumpassuum D. -us ll—,
inde ad Gangen CXIICLXIX (CXIX G) va.S. DCXII.D DFTD.CXIIREav, ad Rhodaphanrhodaphan G. rodafan ll. -pham vDLXVIIII — alii
CCCXXV in hoc spatio produnt —, ad Callinipazacalinipaxa va.J oppidum
CLXVII.DCLVII.D a — alii CCLXVCCXLV DF —, inde ad confluentem Iomanisiomanis
dv. -nnisR2. iohannisRl. ioamnis r. iannis p.add. amnis Rdp(?)v
et Gangis DCXXV — plerique adiciunt XIII.DXIII.D ll.Brot.(D). XIIIv(S) —, adadda3v. et ll. om.p
oppidumoppidumque dpva.D Palibothra CCCCXXV, ad ostium Gangis DCXXXVII.DD om. C.
gentes, quas memorare non pigeat, a montibus Hemodis,
quorum promunturium Imaus vocatur incolaruminquo larum (ia- E) DFEa lingua
nivosumniuosū Ra3v. niuos rsicsic (Müller emend. V p. 23) D2. om. ll.v significante, Isari, Cosiricosyri d pv a.D, Izi etizi et dTS. iziei DFEa. izzi et R. izgi et v per iuga
Chirotosagichirotosagi RTBrot. -gis (chirito- F. cyrotho- a) r D. chisiotosagi C(S). chiso- v multarumque gentium cognomen Bragmanaebracmanae (brachm- G) Rva.D,
quorum Mactocalingaeactocalingae Ea1. macco- Rva.D. cfr. §67; flumina Prinasprinnas R.
.prynas D. pumas v a.H etet Rpv. e ad. ec r Cainnascainas B. camna a.
cannas pv, quod
in Gangen influit, ambo navigabilia; gentes Calingaecalingae v. -ignae ll mari
proximiproxime ap. -mae
va. G et supra Mandaeimandei adva.D, Malli quorum mons Mallus,
finisquequem (pro que) F. qui E tractus eiuseius
RdTv(S). est r. eius est H Ganges.
(13-15. 458, 1-3) Sol. 52, 6-8. MCap. ib. Mela III 68. Hunc alii incertis fontibus ut Nilum
rigantemque vicina eodem modo, alii in Scythicis montibus
nasci dixerunt; influereinfluere R2v. fl- r in eum XVIIII amnes, ex iis
navigabiles praeter iam dictos Crenaccamcre-
naccam ll.v(J). canucham B. condochatem H ex Arriani Ind. 4,4
rhamnumbouam (rān- R) ll. J. erranoboan B ex Arr. l. l. 4,3. rhum-
uobā v, Rhamnumbovam,
Casuagumcasuagum ll. J. cosoag- B. casphag- v, Sonum. alii cum magno fragore ipsius statimstatim om.a
fontesfontes RD. -tis dv. -tem a. frontes r erumpere, deiectumque per scopulosascopulos E et abrupta,
ubi primum molles planities contingat, in quodam lacu
hospitari, inde lenem fluere, ubi minimum, VIIIVII F2. V a p. latitudinelatitudinem DEa.
ubi modicum, stadiorum C, altitudinealtitudinem DFE minorem DFE nusquam minore
passuum XXXXV a, novissima gente Gangaridumgarganidum Ea. -dem o. ganda-
ridum a3va.G Calingarum.
regia Pertalispertalis ll.v(D). part- C. prot- S(errore)
LXX F2a3va. H vocatur;Sol. 52, 8-10. — (10) cfr. Mela III 65.
regi LX peditum, equites M,
elephanti DCC in procinctu bellorum excubantexcusant DF1Eo. namque
vita mitioribus populis Indorum multipertitamultipartita DdVerc.
-pertra R1. -tis perdita Eao degiturctegitur R1. dicitur R2: tellurem
exercent, militiam alii capessunt, merces alii suas evehunt,
externasexternas (-asque dTS. res externas v) inuehunt (-eunt R2) F2R2ad marg.dTv(S). om.roH invehunt, res publicas optumi ditissimique temperant,
iudiciaiudiciaque o reddunt, regibus adsident. quintumquietum Sol. genus, celebrataecele-
bratae d(?)v. -ta ll
ibiibi Sol. illi ll. illic R(?)a3v. an illis? et prope in religionem versae sapientiae deditum,
voluntaria semper morte vitamuitam FRov. -ta DE. -te a accenso prius rogo finitfinit F2R(?) ov. fit r.
unum super haechaec
R(?)a3G. hoc E a d ov. om.DFTP est semiferum ac plenum laboris inmensi
— aa dTov. ae DFE. e Ra.
et G. (an quo et?) quo supra dicta continentur — venandi
elephantos domandique: hisiis v a.S arant, hisarant, iis v a.S. -ntis FdR.
-ndis a. -ntes oz vehunturuehuntur H e coni. Dal.(J). cfr. Sol. inueh- DFRaG(S)D. -hunt v. inueniuntur Eoz, haec
maxime novere pecuaria, his militant dimicantque pro
finibus; dilectumdilectum ll.o. del- v.
cfr. CFW Müller p. 18 n. in bellabella F2R (?)H (J). belua rov(S) vires et aetas atque magnitudo
faciunt.Sol. 52, 11. insula in Gauge est magnae amplitudinis, gentem
continens unam, nomine Modogalingammodogalicam va.H. an Modocalingam?. ultra siti sunt
Modubae, Molindae, Vberaeubere Fava. H cum oppido eiusdem nominis
magnifico, Modressae, Praetimodress??? (-roesi v) praeti F2v(D). -essepi DFIE. -esephi o.
madrespi a. modresi preti (peti dT) R d T (?) S. galmodroesi preti C, Calissaecalissae v. acli- F2D. caloę RS. -oe r, Sasuri, PassalaePassalae B e Ptol.
(Pazalae Arr. Ind.4,5). fassule DFEa. -lae D. fasu- RdTJ.
fass- v,
Colebaecolebae FEaD. tol- dl. cole D. colobae Rd2S. colub- v
orumcolae ll. S. orculae v. orzu- B. orxu- L (errore), Orumcolae, Abali, Thalutaeabatle R.om.a
lute a. taluctae va.S. rex horum peditum
L???CCCC
R(?)ov a.D. an MM?, equitum IIII, elephantorumelephantorum ll.v(S). -tos GIIII in armis habet. validior
deinde gens AndaraePandarae coni.D2e VII 28, plurimis vicis, XXX oppidis
quae muris turribusque muniuntur, regi praebet peditum
C???, equitumn II, elephantosele-
phantes FR.cfr. § 73 med. 76 M. fertilissimi suntsunt— 7 potentiam om.a auri Dardaederdae
Sabell. e Strab. X V p. 706 init. sed cfr. XI III,
Setae vero etet del. v a.S argenti.Sol. 52, 12.— (8. 9) Mela III 67. — sed omniumomnium ov. -ia ll.JD1 in India prope, non
modo in hocab hoc (oc F1) DFE tractu, potentiam claritatemquepotentia clari-
tateque dTJD1 antecedunt
Prasiprasi v e § 70 et Sol. farsi ll.o amplissima urbe ditissimaque Palibothrabalibothra o. -tra a, unde quidam
ipsam gentem Palibothrosphalibothros DFEo. -tros a vocant, immo vero tractum
universum a Gange. regi eorum peditum DC, equitum
XXX, elephantorum VIIIIVIII Sol. per ones dies stipendianturstipendantur o,
unde coniectatioconiectio Eo ingens opum est.(13-17) Sol.
52, 13. MCap. VI 694 extr. cfr. Plin. II 184. Mela III 61. Beda
n. r. 6 extr. ab his inab in (??? F) his in DFE interiore
situ Monaedes et Suari, quorum mons Maleus, in quo
umbrae ad septentrionem cadunt hieme, aestate in austrum,
per senos menses. septentriones eo tractu semel annoin anno v a.J
adparere, nec nisi quindecim diebus, Baeton auctor est;
hoc idem pluribus locis Indiae fieri Megasthenes.
austrinum polum Indiindi Rav. -dii F2. -dri r Diamasadiamasa
(Bohlen d. alte Indien II p. 211) S. dram-F2Ra2v. dam- r vocant. amnis lomanes
inin G. per ll.v Gangengange DF1Ea perper ll. G. et v Palibothros decurrit inter oppida Methora
et ChrysoboraChrysobora (Bohlen l. l. p. 232) S. chriso- F2. chariso (car-a) r. cliso- H ex Arr. Ind. 8,5. cyrisoborca (car- a3) v.Sol. 52, 14. MCap. VI 695. cfr. Mela III 67. Strabo XV
p. 690. Arr. Ind. 6, 9. —(5. 6) Agathem. IV 15 (GGm II p. 475). — a Gange versa ad meridiem plaga tinguntur
iunguntur
R2 sole populi, iam quidem infecti, nondum tamen
Aethiopum modo exusti; quantum ad Indum accedunt,
tantum colorecolorem T praeferuntpraeferunt ll. add. sidus Rd(?)v e Sol. prae
se ferunt D. Indus statim a Prasiorum gente,
quorum in montanis Pygmaei traduntur. Artemidorus
inter duos amnes |XXI||XX| Hoffmann (cfr. G Gm II p. 476aet Strabo X V
p. 689). XXIll.v interesseinteresse om.o. esse a tradit.
Mela III 69. Indusindis R2, incolisincoliis
DE. -obis a Sindussindus F2TH. ind- r. sand- v appellatus, in iugo
Caucasi montis quod vocatur Paropanisus adversus solis
ortum effusus, et ipse undeviginti recipitrecepit DE1
-caepit F amnes, sed
clarissimos Hydaspen quattuor alios adferentem, Cantabamcantabram F2va.S
tris, per se vero navigabiles Acesinumacesinum ll.v(S).
-nem L et Hypasimhypasim v. hysaepim F. -sopim D. -sepim (ys- a) E a d.
-sephim R, quadam
tamen aquarum modestiamodestia F2v. -Iā r nusquam latior L stadiis aut
altior XV passibuspassibus S. -ssus ll. H.
p. v, amplissimam insulam efficiens, quae
Prasiane nominatur, et aliam minoremaliam minorem a3v (J). -ia -ore (-ora a) ll. S, quae Patale. ipse
per |XIII|.CLXII.XL Eva. H passuum, parcissimis auctoribus, navigaturnauigatur pD. -tus ll.v et
quodam solis comitatu in occasum versus oceano infunditur.
mensuram oraein ora d(?) va.S ad eum ponam, ut invenio, generatim,
quamquam inter se nullae congruunt. ab ostio Gangis
ad promunturium Calingon et oppidum Dandagudadandagula E. gangadula aDCXXVDCCXXV p. a3va.H,
ad Tropinaattropina F. atir- a. ut tr- DE |XII|.XXV, ad Perimulae promunturium, ubi
est celeberrimumcelerrimum DFE Indiae emporium, DCCL, ad oppidum inin om.E
insula quam supra diximus Patalampatalam da3v. spat- llDCXXDXX R.
Gentes montanae inter eum et Iomanem Caesi,
Caetribonicesi cetriboni Raova.D silvestres, dein Megallae, quorum regi D elephanti,
peditum equitumqueequitum Ea. et eq- o numerus incertus, Chrysei, Parasangae,
Asmagiasmagiti R. asangae va.S, tigri fera scatentes; armant peditum XXX, elephantos
elephantes FR.cfr. § 67 extr. CCC, equites DCCC. hos Indus includit montium
coronadist.D circumdatos et solitudinibus. DCXXVper DCXXVdT(?)C infra solitudines
Dari, Surae, iterumque solitudines per CLXXXVIICLXXXVIII a3C,
plerumque harenis ambientibus hautaut DFEa alio modo quam
insulas mari.(12-14) Sol. 52, 15. MCap. VI 695 init. infra deserta haec Malthaecoraemalthaecorae FJ2. maltae- ED. malthe- Da.
mathe- R. malte- dv, Singae,
Maroaemaroae FJ2. -oe R. -ohae dv. -rūe a.
moroae DED, Rarungaerarungae dv. -ūge ll. -umgae D, Morunimoruni H (D).
-rum ll. -runtes v. -rontes dS. add. masugae peugae iam dT.
masuae pagungae ialii (iam G) va. H. hi montium, qui perpetuo
tractu oceani inoceani in ego. ad
oceani dT (U 122) J. oceani v oraorae R(?) (Salm.) H. oram v(J) pertinentpertinent ll.S. praetenti (Salm.)H. tenent v, incolae liberi et regum
expertes multis urbibus montanos optinent colles. Nareaenaraeae E. maree a
deinde, quos claudit mons altissimus Indicorum Capitalia;
huius incolae alio latere late auri et argenti metalla
fodiunt. ab his Orataeortae a. orate R. -turae va.S, quorum regi elephanti quidem X,
sed amplae vires peditum, Suarattarataesuarattaratae FdRa. -rataratae DfS. (-rataratte—
19 peditum E1suppl. in marg.).
-ratcarate T. uaretatae v — et hiet hi TS. et (ex a) his ll. qui v sub
rege elephantos non aluntaiunt DE fiducia equitum peditumque
— Odonbaeoraeodonbaeorae DFE. -raes D. -res J.
-beore Ra. -res S. odomboerae v, Sarabastraearabastrae S. sala- v Thoracethorace
DREaD. -cae F. horacae S. -atae v urbe pulchra, fossis
palustribus munita, per quas crocodili humani corporis
avidissimi aditum nisi ponte non dant. et aliud apud
illos laudatur oppidumoppidum F2R (?)v. om.r Automulaautomela a3va.S, inpositum litori quinque
amnium in unum confluenteconflu-
entium dT concursu, emporio nobilinobile R. mobili Ea.
regiregi adTv. -gio r eorum elephanti M.DCMD F1.
DC R, peditum CL, equitum V???.
pauperior Charmarum rex elephantos LX parvasque reliquas
vires habet.(7. 8) Sol. 52, 15. MCap. VI 695. ab his gens Pandae, sola Indorum regnata
feminis. unam Herculi sexus eius genitam ferunt ob
idque gratiorem, praecipuopraecipuo om.o regno donatam; ab ea deducentes
originem imperitant CCC oppidis, peditum CL,
elephantiselephantis oa3v. -tes ll.D1.
cfr. § 67 extr. D. post hancquam (pro hanc) RSJ trecentarum urbium seriemseriem ll.S. syrieni v
Derangaedarangae RdSJ, Posingae, Butae, Gogaraeibuzae gogiarei va. S, Vmbrae, Nereae,
Brangosibrancosi
va.D, Nobundae, Cocondaecocunde a, Neseinesaei F, Palatitaev, Salobriasae.
Orostraeolostrae R(?)a3va.D Patalam insulam attingentes, a cuius extremo
litore ad Caspias Portas |XVIIII|.XXV produntur.
Hinc deinde accolunt Indum, adversoaduerso ego. -essos R. -ersus rv(J).-ersū dG eo scandenteeo (ego. eū U) scandente U 123.
eos cadente ll. eos euidenti va.J
demonstratione, Mathoaemathoae (-oe E. -eo a)
ll.D. athoe d. -oae S. amatae v, Bolingae, Gallitalutae, Dimuri,
Megari, Ardabaeordabae Eav a.S, Mesae, AbisariAbi-
sari D2ex Arr.Ind. 4, 12. abi suri DFEa. abhisuri (ab his V ri B)
Rv, Silaesilei a. -eni a3va. S; mox desertadeserta dv. -tae ll in
CCL, quibus exuperatis Organagae, Abortaeabaortae
va.S, Brasuertaebrasuertae Ea. barsu- DFdT. bassu-R2S. basu-R1. sibarae
su- v, et
ab his solitudines prioribus pares. deindein F2v. ein r Sorofagessarophages, sorgae, baraomatae va.S, Arbae,
Marogomatrae, Vmbritae Ceaequeumbritae ceaeque D. -caeaeque F. -teceaeque Ed.
-caeeque DR. -ceeq. a. -ttaeqne H. gumbritaeque v, quorum XII nationes
singulisque binae urbes, Asiniasinis R. aseni va.S, trium urbiumurbium v. -bem ll incolae;
caput eorumearum o Bucephala, Alexandri regis equo, cui fueratfuerit Eo
hoc nomen, ibi sepulto conditum.(11) Mela III 69. — montani super hos
Caucaso subiecticaucaso subiecti a3v. -sos -ctis ll Sosaeadaesosaeadae
DFED. sosea- RadS. solea- v, Sondrae transgressisque Indum
et cum eo decurrentibus Samarabiaesamarabriae Rd(?)va.D
sambruceni G, Sambraceni, Bisambritae
dist.D, Orsiorsi R av (S). -sy r. -sii B. osii Dal. (errore), Andiseniandiseni EaTD. -ny D. -saeni F. -xeni v. antiseni R(?). -xeni B, Taxilaetaxyle R. taxillae Dal. cfr. § 62 cum urbe celebri. iam
in plana demissodimisso Ea tractu, cui universo nomen Amendaeamen-
dae DFRS. amandae EaH. -drae a3v,
populi quattuor, Peucolitaepeucolitae ll.v(J).
cfr. § 94. -laitae B coll. § 62, Arsagalitae, Geretaegereatae coni. H e St Byz., Assoiasoi v a. S.
etenim plerique ab occidente non Indo amne determinant,
to sed adiciunt quattuor satrapias, Gedrosos, Arachotas, Arios,
Paropanisidasparopanisiadas J1(errore). -sadas dS -missadas B, ultimo fine Cophete fluvio, quae omnia
Ariorum esse aliis placet.Mela III 66. Arr. Ind. 1, 6.
— (12-16) Sol. 52, 16. 24. MCap. VI 695. — (20) Die. 7, 24.
nec non et Nysam urbem
plerique Indiae adscribunt montemque Merum, Libero Patri
sacrum, unde origo fabulaefamulae DFEa, lovis femine editumedictum DFEa; iteminde (pro item) F2D
Aspaganosaspaganos ll.S. -gonas v. astacanos (Salm.) H gentemgentes FldTRal, vitisuiti FE et lauri et buxi pomorumque
omnium in Graecia nascentium fertilem. quae memoranda
ac propeet prope R (?) va. D fabulosa de fertilitate terrae et genere frugum
arborumquearborumque F2a3v.
aruo- r aut ferarum acac ll.S. aut d(?)v volucrum et aliorum animalium
traduntur, suis quaeque locis in reliqua parte operis
commemorabuntur, quattuorquattuor uero d(?)va.D satrapiae mox paulo, adad
del.a292
Taprobanentaprobanen Die. G. -ne R. -nae D. -na ē F. -ne ē a.
-nam est E. -nam v insulam festinantefestinante v. -tem (-inentem E) ll animo.
Mela III 71. 70. Sol. 52, 17. MCap. ib. Die. 7, 24. —Sed ante sunt aliaealiae (-ie a) av. -io r: Patalepatalae DFE. pet- v a. B, quam significavimus in
ipsis faucibus Indi, triquetratri-
quadra Dic. figura, CCXX p. latitudinelatitudine v. -nē ll;71
extra ostiumostia Dic. Indi Chryse et Argyre, fertilisfertiles da3Dic.v. -lis ll.D metallis, ut
credo: nam quod aliqui tradidere, aureum argenteumque
hisiis Rv a.D soluin esse, haut facile crediderim. ab his XX pXX p. a3v (J). XX p. latitu-
dinem (-ne Dic. S) ll. S falsa iteratione ex v. 2.
Crocala etcrocala et DFD.
-let r. -la (P)L. -le Tv. crotale Dic. ab ea XII Bibaga, ostreis acac EaD. a DF. & R(?)v conchyliisconcylis F. -ciliis a. -lis R. -culis Die. referta,
deindeinde dDic.v a.Sdicta v.
-tae ll Corallibacoraliba F. torall- Eva. H(S). or- Die., VIIIVIIII d(?)va.S a supra dicta, multaeque ignobiles.
Sol. 53, 1-3. MCap. VI 696 med. — (8. 10) Mela III 70 (I 4).
— (15) Berger Eratosth. fr. p. 235. — § 82: Sol. 53, 3-5. —
(20) Strabo XV p. 690 extr.
Taprobanentabrobanae y alterum orbem terrarum esse
diu existimatum est Antichthonumanthicthonum DF. anhicth- E.
-tonum o. anteochonum y appellatione. ut insulam
liqueret esseinsulam liqueret esse (et
(proeeF2. om.r)ll. S. ins- esse liq- yD. liq- ins- esse ov Alexandri Magni aetas resque praestitere
. Onesicritus, classis eius praefectus, elephantos
ibi maiores bellicosioresque quam in India gigni scripsitscribit i,
Megasthenes flumine dividi, incolasque Palaeogonospaleogonos (-laeo- P) a3o(P)L. -nis ll. -nes v
appellari, auri margaritarumque grandium fertiliores quam
Indos. Eratosthenes et mensurammensuras y.sed cfr. § 72 prodiditprodit y, longitudinis
VIIIII (proVII) i stadium, latitudinis V???, nec urbes esse, sed vicos DCCLDCCL Sieglin ex Ael. n. an. XVI 17. DCC ll.v .
incipit ab Eooeoo v e Sol.
eo ll mari inter ortum occasumque solis Indiae
praetentaprotenta y et quondam credita XX dierum navigationenauigio y a
Prasiana gente distare, mox, quia papyraceis navibus
armamentisque Nili peteretur, ad nostrarum navium cursus
VIIVI i dierum intervallo taxatataxato av a. S. mare interest vadosum, senisrenis DFE
non amplius altitudinis passibus, sed certis canalibus itaadeo (pro ita) va. H e Sol.
profundum, ut nullae anchorae sidantsedent y. ob id navibus
utrimque prorae, ne per angustias alvei circumagi sit
necesse; magnitudomagnitudo — amphorum om. va.H ad ternaalterna E milia amphorumamphorum dTH. ad forum ll.Sol. 53,6. 7. MCap. VI 696 extr. 697. siderum
in navigando nulla observatio; septentrio non cernitur.
volucressed uolucres R (?) ova.D secumsecum D2Rayopv. saecum F. secundum D1. siderum El.
-ecum E2 vehunt emittentes saepius meatumque
earum terramterram (-rra R. -rrarum EaT) petentium ll. (Sol.) H.
-rras pet- o pv. transfretantium y petentium comitantur. nec plus quaternisquam ternis yo a3va. H. sed cfr. Sol.
mensibus annoin anno v a. H(S)e Sol. navigant. cavent a solstitio maxime centum
dies, tune illo marimaria a d y pv. -re r hiberno.
Sol. 53,8. 9.Hactenus a priscis memorata. nobisnobis F2dTv. nos ro p diligentiordiligentior d(?)v. -ter ll.op
notitia Claudi principatu contigit legatis etiam ex eaea del.E2 insula
advectis. id accidit hoc modo. Anni Plocamianiplocamus o, qui maris
Rubri vectigaluectigalia fisco o a fisco redemerat, libertus circa Arabiam
navigans aquilonibus raptus praeter Carmaniamcarminiam E.
armen- o, XV die
Hippuros portum eius invectus, hospitali regis dementia
sexex E mensummensium o a3va.S tempore inbutus adloquio percunctantipercunctanti F2oBrot.
-andi r. -contanti v(S). cfr. VIII 44. XXX 18, aliter XXXV 88 postea
narravit Romanos et Caesarem.Sol. 53, 10. mirum in modumin modum a3ov. mod- ll in
auditisinauditus R. -tos F2 iustitiamiustitiam aopC. -tia ll.v ille suspexit, quod paripari o. -ris ll. D. -res dv pondere denariidanarii DF1E
essent in captiva pecuniapecuniae DF1E, cum diversae imaginesimaginis F1 indicarent
a pluribus factosfactos
R2ov. -to r, etex F2R hoc maxime sollicitatus ad amicitiam
legatos quattuor misit principe eorum Rachiarachaia B. tracia vel thracia codd. Sol.. ex iis
cognitum, D esse oppida, portum contra meridiem adpositum
oppido Palaesimundopalesimundo a. pele- o, omnium ibi clarissimo ac
regioregio opD2. -ia ll.v(H). -iae G(J). -iam C(Brot.).
cfr. Rück 3 p. 245, CC plebis.(11) Mela III 71. cfr. infra § 97 stagnum intus Megisba CCCLXXV p.
ambituambitu o pv. -tū ll, insulas pabulipabuli om.o tantum fertiles conplexum; ex eo
duos amnes erumpere, Palaesimundum iuxta oppidum
eiusdem nominis influentem in portum tribus alveis,
quinque stadiorum artissimoaltissimo Eo, XV amplissimo, alterum ad
septentrionesseptentrionis a. -onem yva. H Indiamque versum, Cydaracythara F1. zith- i nomine. proximum
esse Indiae promunturium quod vocetur Coliacumcoleacum y. colaic- Eva.(P) H, quadridui
navigatione, medio in cursu Solis insula occurrenteoccurrente R (?) a3G.
inc- rv.(11-13) Sol.
53, 21. — (13-17. 19) Sol. 53, 6. 7. MCap. VI 696. 697 init.
Mela III 61. mare
idid a3v. in ll. an ibi (scriptum iui)? colore perviridi, praeterea fruticosumfruticosum
Rd(?)ov. fructic- DFE. fructu- aypD. cfr. X 111 139. 140, de mendo XIX 121. (an frutectosum, ut XVIII 134. XIX 34?) arboribus, iubasiubar Ea
earumearum D(?)v. eor- ro gubernaculis deterentibusdeterentibus DFRoC. -rre- adpv.
-rce- E. -rge- D1. (atterantur Sol.). septentriones vergiliasque
apud nos velutiueluti in ll.Tov(D).
-lut in y. -luti Rd(?)G in novo caelo mirabantur, nene om.oa3va.H. ue Ea lunam
quidem apud ipsos nisinon nisi
ova. H ab octava inin F2dTyD. ad R(?)opv. om.r XVIXIII y. XV va.Bas. suprasuper y o terram
aspici fatentes; Canopum lucere noctibus, sidus ingens et
clarum. sed maxime mirum iis erat umbras suas in
nostrum caelum caderealaeuari (all- E1) DE1. -ua??? F. ab laeua (le- y)
yD, non in suum, solemque a laeva
oriri et in dexteramdexteram yodG. -tram ll.D. -tera v occidere potius quam e diverso.
(3) Sol. 53, 21. — (4. 5) ib. 11. MCap. VI 697. —
(6. 7) Sol. 50, 4. MCap. VI 693.iidemiidem Rv.
id- ryo narravere latus insulae quodquo yd praetenderetur Indiae
X??? stadiorum esse ab oriente hiberno; ultra monies Hemodos
Seras quoque ab ipsis aspiciaspicit DF1E, notos etiam commercio;
patrem Rachiaerachiae dG. -ciae y. -cie a3. rhatie R.
haciae DFE. acie a. mabaciem v commeasse eo; advenis ibisibi Seras H feras occursare,
ipsos vero excedere hominumhominum
R(?)E2oa3v. -nem r magnitudinem, rutilis comis,
caeruleis oculis, oris sono trucitrunci DFE1, nullonullo R(?)H. -IIi ryov commercio linguae.
cetera eadem quae nostri negotiatores: fluminis ulteriore
ripa merces positas iuxta venalia tolli ab iisiis Fv. his r C, si placeat
permutatioab his (iis FR) non FdTRa1falsa itera-
tione, non aliter odio iustioretristiore y o zv a.Bas. luxuriae quam si
perductaproducta y mens illucillic Esyo usque cogitet, quidquod
(pro quo) Esova. Bas. et quo petatur
et quare.(11-13) Sol. 53, 22. 23.
(cfr. Plin. IX 106).— (16 sqq.) MCap. VI 697 extr. 698. Sol. 53,14. 15. sed ne Taprobane quidem, quamvis extra
orbem a natura relegata, nostris vitiis caret. aurum
argentumque et ibi in pretio; marmor testudinitestudini Fda. -nis royv. cfr. nov.
luc. p. 26 similesimilē FRa,
margaritae gemmaeque in honorein honore om.y; multo praestantiorpraestantior est
ego (et dist.). -ores et ll.v. -orum et SJ1errore est
totustotus Esov (D2). -tius r Bas. luxuriae nostrae cumulus. ipsorum opes maioresmaiorū FRal
esseesse om.a1 dicebant, sed apud nos opulentiae maiorem usum.
servum nemini, non in diem aut interdiuinter-
diis Es somnum, aedificia
modiceuno y ab humo exstantiaexistentia ESo, annonam numquam augeri,
non fora litesve esse, colieo coli o. co E8. om.y Herculem, eligielegi y. elige DF1a regemre gemma DF1. -rē a a a populo
senecta clementiaque, liberos non habentem, et, si postea
gignat, abdicari, ne fiat hereditarium regnum.Sol. 53, 16. 17. MCap. VI 698. rectores eiei ESF2Y ov.
et r
a populo XXX dari, nec nisi pluriumplurium ESF2O v. -imum r. -imorum y sententia quemquam
capitiscapite o.om.y damnari; sic quoque appellationemappellatione EsD o esseesse om. o ad populum
etet om. ova.H(S) LXXLXXX y indices daridari Esyov. -re r: si liberenttuberent
DF1 ii reumrerum Es, amplius XXX
iishis Fa.an illis? nullam esseesse—p. 470, 4 aliqui
om.a dignationem, gravissimo probroprobro F2R(?)v. -bo r. regi
cultum Liberi Patris, ceteris Arabum.Sol. 53, 18-20. MCap. l. l. — (10) Sol. 53, 12. MCap.
VI 697 extr. regem, si quid
delinquat, mortemortem DR multari, nullo interementeinteremente
FRJ2. cfr. nota ad XXIX 65. -rimente rv, aversantibusaduersantibus DFR. sed adue- va. G
cunctis et commercia etiam sermonis negantibus. festa
venatione absumi; gratissimam eameum FdR tigribus elephantisque
constare. agros diligenter coli, vitis usum non esse,
pomis abundare. esse et in piscatu voluptatemuoluntatem DFdy. -te i, testudinum
maxime, quarum superficie familias habitantiumhabundantiam i. ab- y contegi:
tanta reperiri magnitudine. vitam hominum centum annis
modicam.
(14-17. 469,4) Sol. 54, 2. Haec conperta de Taprobane. quattuor satrapiae,
quas in hunc locum distulimus, ita se habent. a79
proximisdist. (Salm.) H Indo gentibus montana. Capisenecapisene ll.
(Salm.) S. -issene H. -nae v habuithabent va.(Salm.)H Capisamcaphisam
dSol. cha-FR. chapi-EsD. capissam va. H
urbem, quam diruit Cyrus. Arachosia cum flumine et
oppido eiusdem fiominis, quod quidam CufimCufim (Sieglin)
D2. Cophen B e St Byz. cutim ll.(P)J. cot- v dixere, a
Samiramide conditum. amnis Erymanduserymandus
TD. -adus D F. -anthus d(?) H e Polyb. XI 34, 13. erimādus R.
herm- v. ermandum Es. (Etymandrus Arr. Anab. IV 6,6), praefluens Parabestenpara-
besten (Salm.)H. -baesten Es. -stan R per abesten v. parans-
besthan F. -baestan Dd. (παραβήσστηνproπαρὰ βήστην: MGGm I
p.XCIIIb) Arachosiorumarachosiorum B. rach- Esv. arhacosto- r. proximos his a meridie ad partem
Arachotarum faciunt Dexendrusosdexendrusos ll.v(J). gedrosos et B. cfr. § 78, a septentrione Paropanisidasparopanisiadas
J1. -sadas S. cfr. § 78, Cartana oppidum sub Caucaso, quod postea
Tetragonistetragonis Rd(?)G2cum P. tetrog- EsG1. tegrog- r. ce-
crog- v dictumaduersum Es. haec regio est ex adverso BactriaeBactriae, Ariorum ego. bactrianorum ll.v. cfr. U 124. dist.Salm.,
Ariorum deinde cuius oppidum Alexandria, a conditore
dictum, Sydracisydraci (Sieglin) D2coll. XII 24. -cae
Strabo X V p. 687. 701. syndraci (sin- ES) ll.v. oxydracae Arr. anab. V 22, 2. cfr. MGGm I p. 312b, Dangalaedangalae (-le Es) RH. dāg- F.
damg- D. daug- v. dangulae G. (Sangalae coni.H), Parapinaeparapiane
(-nae v. -ni G) Esva.S, Catacescataces F dD. cant- v. catazes D. -tuces
RS. -teces Es, Mazimaci dva.S; ad
Caucasum Cadrusi, oppidum abab om.Es Alexandro conditum.Mela I 12. III 71. — (9. 10) Sol. 54, 2. infra
haec omnia planioraplaniora ego. cfr. § 92 init. 78 med. hora F. ora rv. del. P. in ora G2. ab Indo Ariana regioarabido
Es. -bindo va. G, ambusta
fervoribus desertisque circumdata, multa tamen interfusa
opacitate cultores congregat circa duosduo DF maxime fluvios,
Tonberontoncleron Es. tonde- Tva.S. cfr. 97. (Tomeros Arr. Ind. 24, 1. Tubero Mela) et ArosapenArusaces Mela. oppidum Artacoanaartacoana (-cacna B) arius (B) H cum Salm. -co. (-ce v) anarius Esv.
-coamnarius r, Arius amnis,
qui praefluit Alexandriam ab Alexandro conditam. patet
oppidum stadia XXX multoque pulchrius sicut antiquius
Artacabeneartacabenae EsF. -bane Rva.D, iterum ab Antiocho munitum, stadia quinquaginta
.(14)
Mela III 75. Dorsigidor-
sigi (coni.J) D2. dorisdorsigi DdRS. -rsii F. dori Es. dorisci v gensgenis Es; amnes Pharnacotis, Ophradusὁ φράδοςSpruner-Sieglin tab. 6; Prop
hthasia, oppidum Zarasparumzarasparun (zaria-
H coll. § 45) Ev. -padum r S, Drangae, Euergetaeeuergetae H e Strab. X V p. 724 extr.
erg- DFdR. arg- v. ariete Es. -tae D, Zarangae,
Gedrusi, oppida Peucolispeocolis D1. euculis
Es. peucolais B. cfr. § 62, Lyphortaliphorta Fd. lipph- R. lymph- va.S, Methorcummethorcum EsD. -ricum v. -ricorum Dal. -rgum DJ2. -rgon
R(?)S. metorgum FdT; desertadeserta; EsdTv(D). -tam DF. -tnm R(?)G ad Methorcum referens;
amnis Manainmanain EsDFv(D). -necin dT. -ne
in R. -nais Dal., Acutriaccutri F. aguthri Es. augutturi v a.S gens, flumen Eorumeorum
DFdTS. iorum R. horum Es. boru vel borru v, gens Orbiurbi Esva.S,
flumen navigabilenauigabili DFR Pomanusromanos DF. ponamus va. H Pandarumpandarum
(P)L. cfr. § 76. -dorum ll.v finibus, item Cabiruscabirus DFdEH (D). -byrus v. -beron
B. apirus RS
Suarorumsorarum B, ostio portuosumportuosus Esva.S, oppidum Condigramma, flumen
Cophescophes v.
chopes R. copes (-pis D) r. influunt in eum navigabilia Saddarosseddarus Es. sada- v a. S, Parospusparospeus D2.
prospus Es,
Sodamussodamus DFdRD. -danus fS. -dmus Es. -dinus v.(7. 9) Sol. 54, 3. MCap. VI 699. cfr. Plin. VII 30. Arianae partem esse Daritimdaritim EsG(D). -rrinthim F. -rrhintim rJ. dararin v aliqui volunt
mensuramqueman-
suramque Es produntprodunt utriusque om.Es utriusque longitudinem |XVIII|XVIIIID2. XVIII.. L???
DFda.XIIIIE.XVIIII. L??? R(?)a3v, latitudinem
dimidio minorem quam Indiae. alii Gedrusos et
Siressires DdRaJ. -re F.
syros Esa3v. scy-C. pasires H. pars- MGGm I p. 344a posuere per CXXXVIIICCXXXVIII
a. CXXXIIII EsH. CLXXXIII C. -IIII v p., mox Ichthyophagos Oritas
propria, non Indorum, lingua loquentes per CC p. Ichthyophagos
omnes Alexander vetuit piscibus vivereuibere EsDFR1. deindedeinde (inde Esva.S)—10 CC p. uncis inclusit J, ante Ichthyo-
phagos (v.8)pos.v a. S
posuere Arbiorumaruiorum FR. argiu- a gentem per CC p. ultra desertadeserta
om.Es; dein
Carmaniacarnania Es acad FR Persis atque Arabia.
Iuba fr. 39 Müller. Sed priusquam generatim haechaec om.a persequamurpersequar Es,
indicariidicturi R1. Indicate EsR2a3va.J convenit quae prodiditprodit Rdva.D Onesicritus classeclase
DF1. lasse Es Alexandri
circumvectus in mediterranea Persidis exex india (-diae Es. -di Ra) enarrata ll. D.
-dia narr- dG. et indiae narr- v India, enarrata
proxime a Iuba, deinde eam navigationem, quae his annis
comperta servatur hodie.
Onesicritionesicritis F1. -tus D et Nearchi navigatio nec nominanom??? aomniaomnia (Geier Alex. hist. script. p. 81) D2. om. ll.v
habet mansionum nec spatia, primumque Xylinepolisxy-
linepolis (Lassen Ind. Attert. II 1, 192) J. cfr. U 125. xilenep- Ep.
xyl- L. exil- R. -naep- DF. xilenop- F2in marg.a. xyl- v ab
Alexandro condita, unde ceperuntcoeperunt EsDF exordium, iuxtaiuxta om.Es quod
flumen aut ubi fuerit non satis explanatur.(9) Mela III 71. Sol. 54, 4. MCap. l.l. haec tamen
digna memoratu produnturprodentur DF1RaSJ ab isab iis v. ab eis aG (et dist.). ab his EsR2dp. abies DFR1. Arbis H: oppidum a Nearcho
conditum in navigatione etet DFRaD.1om.Es. ea d(?)v.adD2 flumen Arbiumarbium ego. nabrum
Espv. -rim r. Arbim (Geier l.l. p. 78) D. cfr. U 125 n. navium capax;
contra insulainsula
R dva.G, distans LXX stadiisstadis DF1. -dia R (?)S, Alexandriaalexandria—6 iussu EsF2R2pv. om.r conditacondita om.F2 a
Leonnato iussu Alexandri in finibus gentis, Argeruusargeruus EsD. -erius p. -enuus
rv. -enus G portuportus F2a
salubrisalubris F2va.G. alii a, flumen Tonberumtonbe-
rum F2D. -ron S. -brerum DF1dRa. tormenum Es. thor- p.
tuberum v. -ronem Mela. cfr. § 93 navigabile, circa quod Pasiraepasirae (Salm.) H. parirae
(peri- R) ll.v(D1). parrihe p.cfr. Arr. Ind. 26, 3 et p. 470, 7;
deinde Ichthyophagi tam longo tractu, ut XXXXX Espv. XXX r S. cfr. MGGm I p. 349b> dierum
spatio praenavigaverint; insulainsulae DF1. -le
R1a. -lā F2R2va.G quae Solis appellatur et
eademeodem DRa Nympharum Cubile, rubens, in qua nullum non
animal absumituradsumitur DF.
assu- a incertis causis;(11-15)
Sol. 54, 5. — (16 sqq.) ib. 6. — Mela III 79. — MCap. l. l. Ori gens, flumen Carmaniaecarminiae Es. -mine a Hyctanishyctanis (Salm.)S hict-
Es. hyt- v. hyna- r. hya- d(Sol.). hydanis MGGm I p. 342b, portuosum et auro fertile. ab eo primum
septentriones apparuisse adnotavere, arcturum neque omnibus
cerni noctibus nec totis umquam. Achaemenidas usque
illo tenuisse. aeris et ferri metalla et arrenici ac miniagmini ll. & minii va.S
exerceri. inde promunturium Carmaniaecarmaeniae F. -menie a. -mi-
niae D est, ex quo in
adversamaduersam oram (U 126) J. -rsa (-rso Es) ora ll.v oram ad gentem Arabiae Macasmacas EsF2v. mac R. ma DF1. in a traiectustraiectu a distat
L??? p.L??? p. ll. Sol.v.
V??? p. (Valesius ad Amm. Marc. XX 111 6, 10) D. at cfr. § 152; insulae tres, quarum Oractaoracta
ego. oracla (hor- EsR) ll. H. organa v. Oaracta Arr.Ind.37,2.
Strabo XVIp. 767.ʼὀοράχθαMarciani peripl. 27 (GGm Ip. 531) tantum habitatur aquosa,
a continentecontinenti va.DXXV p., insulae quattuor iam in sinu ante
Persidapericla Es. -ida va.B — circa has hydri marini vicenum cubitorum adnatantes
terruere classem —, insula Athotadrusatho-
tadrus d. -thadrus (tho- a) DFRaS. athrotradus Es. atro- p.
acrotadus v. Crataee, Aradus Salm. (p. 831bG). Aradus (U 125 n. )
D. Caicandrus coni. H ex Arr. Ind.38, 2. cfr. § 110, item
Gauratae, in quibus Gyanigyani
DFRaS. chy- Es ziani p. chiani G. -na v gens; flumen Hyperisyperis a. syp- Es1.
iyp- Es2. hisp- p in medio
sinu Persicopersiea Es, onerariarum navium capax, flumen Sitioganussitioganus DFRaJ. -adus Esp.
-agus v. sitacus U 127 ex Arr. 1.. 38,8,
quoquos Es Pasargadaspasargadas
B. spas- v. pagarg- DFRa. pasardas Es2. -dus Es1 septimo die navigatur, flumen navigabile
Phristimusphristi-
mus RdTaS. phriyt- Es. phirit- p. phirst- v. phryst- DFD.
heratemis H ex Arr. l. l. 39,1, insula sine nomine, flumenflumen om.DFa Granisgrains Es1.
-anius va.H modicarum
naviumnauium capax va.S — per Susianensuasine FdRa. (potius
Taocinen Tom. Nearch. p. 64) fluit, dextradextrā eius occulit Fa eius accolunt DexiDexi
montani MGGm ll p. 169b. deximo- (diximo- R) ll.v. Vxii mo-
Salm.
montani, qui bitumen perficiunt —, flumen Zarotiszarotis ll.v(H). oroatis B e Strab. cfr. § 111, ostio
difficilidiffi-
cili Esv (D). -lis rS nisiniri Es peritisperitus Fa, insulae duae parvae; inde vadosa
navigatio, palustri similissimiles Es, per euriposuripos
DF1R. -ost a tamen quosdam
peragitur; ostium Euphratis, lacus quem faciunt Eulaeusaeulaeus F. euleus Es
et Tigris iuxta Characencaracen Ra.
charia- Es. caria- v a.B, inde Tigri Susa. festos dies ibi
agentem Alexandrum invenerunt septimo mense post quam
digressusdigressus om.Es ab iis fuerat Patalis, tertio navigationis. sic
Alexandri classis navigavit; postea ab Syagro Arabiae
promunturio Patalen favonio, quem hippalumhipalum Es.
pypylum D. ipilum R. hyp- r. -palum va.H ibi vocant,
peti certissimum videbatur, |XIII|.XXXIIXIII. XXXIIEsv(D). XIIII. XXXV rS p. aestimatione.
(4) Sol. 54, 7. Secuta aetas propiorempropiorem av. propri- r cursum tutioremque iudicavit,
si ab eodem promunturio Sigerumsigerum DFdRaS. zige- EsH. tinge- p. zize- v portum Indiae peteret,
diuque ita navigatum est, donec conpendia invenit mercator
lucroque India admota est: quippe omnibus annis navigatur
, sagittariorum cohortibus inpositis; etenim piratae maxime
infestabantinfestinabant R2. -bat DFIR1. -stant pzH. nec pigebit totum cursum ab Aegypto
exponere, nunc primum certa notitia patescente: digna
res, nullo anno minus HSHS B.
his Es. hie rv.D???D (D??? B) Espv.DLrS. an ???? cfr. XI 184 imperii nostri exhauriente.
India et merces remittente, quae apud nos centiplicatocentuplicato ava.D
veneantueniant Es.(9-12) Sol. 54, 7. MMp. ab Alexandria abest oppidum Iuliopolisheliopolis coni. B;
inde navigant Nilo Coptum CCCVIIIICCCIIIEspva.S p., qui cursus etesiis
flantibus peragitur XII diebus. a Copto camelis itur,
aquationum ratione mansionibus dispositis: prima appellatur
Hydreumahydreum (-ma B) XXXIIEspv(D2).
-ma XXII rSXXXIILXXXVD. LXXXVXEs. XCVv, secunda in monte diei itinere,
tertia in altero Hydreumatehydreumate (hidrom- Es) — 14 hydreuma Esv.
hydreum (om. ate — 14 hydreum) r. -ate — 15 hydreuma om.p a Copto LXXXV, deinde in
monte; mox ad Hydreumahydreuma B(S). -eum
(hid- Es) v(H) Apollinis a Copto CLXXXIIIIDXXXIIEs,
rursus in monte; mox ad Novum Hydreumahydreum DFRva.B. yd- a.
hid- Es a Copto
CCXXXVICCXXXVIEsD.2 -III v. CCXXX rS.(18. 19) Sol. 54, 7. est et aliud Hydreuma Vetus — Trogodyticum
nominatur —, ubi praesidium excubat deverticulodeuer-
ticulo (diu- v) Esv(D). -lum (diu- a) rS duum
miliummilitum FR; distat a Novo Hydreumate VIIIIIIEsv a.S(D2). inde Berenice
oppidum, ubi portus Rubri maris, a Copto CCLVIICCLVIIIEs1va.S. CCLIIII Es2p p. sed
quia maior pars itineris conficiturcon-
ficitur Esd(?)v(D). -fi??? F1. cum fit a. confit rS noctibus propter aestus
et stativisstatiuis
EsG. -tim v. estiuis R2. stat quis r dies absumuntur, totumn a Copto Berenicen iter
duodecimo dieconficitur die Esva.G(H) peragitur.(1. 2) ib. 9. —(3. 9) ib. 8. navigare incipiunt aestate media
ante canis ortum aut ab exortu protinus veniuntque
tricesimo circitercirciter tricesimo FdRava.D die Ocelimocaelim D. occ- F. oclacim a Arabiae aut Canen turiferae
regionis. est et tertius portus quiqua Es vocatur Muzamaza DFa, quem
Indica navigatio non petit nec nisi turisturi Es odorumque Arabicorum
dist.(U 127) J. regium coni.U mercatores. intus oppidumoppida va.H, regia eius, appellatur
Sappharsaphaf a. -arEsva.S, aliudque Save. Indos autem petentibus ultilissimum
est ab Oceliocaeli DF. hoc caelo a egredi; indeunde a vento hippalohipallo Es. yppalo a. hypa- vel hipa- va.H navigant diebus
XL ad primum emporium Indiae Muzirimmuzirum Esva. G. non expetendum
propter vicinos piratas, qui optinent locum nomine Nitriashidrias Es. hydras va.H,
neque est abundans mercibus; praeterea longe a terra
abest navium statio, lintribusque adferunturefferuntur va. H oneraonera
et DFRH. -ret Es. -rat a. -ra quae v et
egerunturregeruntur d(?)H.
ge- v. regnabat ibi, cum proderemproderem Esv. -ret r haec, Caelobothrascelobotras adT. celebethonas Es.
-bothras va.S.
(16-18) Sol. 54, 8.alius utilior portus gentis Neacyndonneachyndon F. -cindon Ta. -cridon Es.
necanidon va.S. (Nelcyndon coni. H: cfr. _MGGm I p. 297a), qui vocatur Becarebe-
care EsRdv(J). baec- D. -rae F. bacare a. barace H. cfr. infra.
ibi regnabatregnant F1. -at Rava.S Pandion, longe ab emporioemperio F. imp- R inin om.Esva. S(J) mediterraneo
distante oppido quod vocatur Moduramodufa Esv a. S. regio autem, ex
qua piper monoxylis lintribus Becarenbecaren RdG(S). becha- v.
baeca- D. benca- Eso. becca- a. pecca- F. baracen B(H) e Ptol.
et Arr.peripl. 40. 41 convehunt, vocatur
Cottonaracotionara Es. coci- o. conci- va.B.
cottona Bas.. quaequam Es omnia gentium portuumve aut oppidorum
nomina apud neminem priorum reperiuntur, quo apparet
mutari locorum status.init.: ib. 9. — (2-4) ib. 10. ex India renavigant mense Aegyptio
Tybitibi Es incipiente, nostro Decembri, aut utique Mechirismechyris R. maech- F
Aegyptii intra diem sextum, quod fit intra idus Ianuarias
nostras: ita evenit ut eodem anno remeent. navigant
autem ex India vento volturno et, cum intravere Rubrum
mare, Africo vel austro. nunc revertemur ad propositum.
Sol. 54, 10. 12.
(Iuba fr. 39 Müller). — (11) Mela III 72. Sol. 33, 1. MCap. VI 677.
cfr. Artemid. ap. Strab. XVI p. 779. Agatharch. 2-6 (GGm I
p. 111 sqq.). Carmaniaecarmaniae (carna- Es) v. -iam r oram patere duodeciensdecies septies Sol. quinquaginta
milia passuum Nearchus scripsit. ab initio eius ad
flumen Sabimsabim aS. -bini (-bi Es) r. -bin v C??? p.; inde vineas coli et arva adad om.Esva.Bas. flumen
Ananimananim DFRaS. andanin B e Ptol. iananim Es. -nem v. (Anamis
Arr. Ind. 33,1. Sandis Mela III 75) XXV milium spatio; regio vocatur Armuziaarmuzia B e Ptol. et Mar-
ciano (GGm I p. 531). -mysia DFdTJ. -misia Ra. -mixia Esv.
oppida Carmaniae Zetiszetis DdRav(S). zaetis F. zethis EsH et Alexandria.
Inrumpit deinde et in hac parte geminum mare
inin ll.v(S).
om. Sol. L(J). terrasterras EsDv(J). -am rS, quod Rubrum dixere nostri, Graecigraeci (gre- Es) R2EsG.
-cū r. -cia ov Erythrumerythrum DS. -raeum Sol.v. erithrum o. -trum R.
-thriū a. aerithrum Es. -trum F a
rege Erythraerytra F. erithra Eso aut, utut om.R alii, solis repercussu talem reddi
existimantesexistimantē FRla
alii aliaque a coloremcolorem existimantes Esova.S, alii ab harena terraque, alii tali
aquae ipsius naturanatura Esov(D). a nat- rS.Mela III 72. 73. 74. Sol. 54, 12. MCap.
VI 699 extr. Berger Eratosth. fr. p. 272.
sed in duos dividitur sinus.
isuicies et sexagies centena milia Sol. cfr. MCap. qui abab ex-
oriente DFR oriente est Persicus appellatur, |XXV| circuitu,
ut Eratosthenes tradit; ex adverso est Arabia, cuius
|XV|XII Esva.S longitudo. rursus altero ambitur sinu Arabico nominato.
oceanum qui influit Azaniumazanium EsSol. v. azanni- a. azzani- r appellant. Persicum introituintroitu RS. -tū rv
V??? latitudinis, alii IIII fecerunt. ab eo ad intimumintimum v. intium Es. init- r sinum
recto cursucursu Esv. -sus r |XI|.XXV propemodum constat esse et situmsic IN (pro situm) Es
eius humani capitis effigieeffigies FdRa.(Iuba fr. 39 Müller). — (5) Mela III 75. Sol. 54, 11.
cfr. Agatharch. 47 (GGm I p. 138. Plin. IX 38).— Onesicritus et Nearchus
ab Indo amne in sinum Persicum atque illinc Babylonem
Euphratis paludibus scripserunt |XVII|XXVva.H esse.
In Carmaniaecharnaniae Es. carna- o anguloangulo
sunt va.S Chelonophagicolonophagi R1. chenoloph- o. cen- a, testudinum superficie
casas tegentes, carne vescentescarne uescentes om.FfT. a flumine Arabiarabi (rabi a) ll.ov(S). arbi B e Strab. cfr. § 97
promunturium ipsum inhabitant, praeter capita toto corpore
hirti coriisque piscium vestiti.
ab horum tractu
Indiammille passus Esva.G versus Caecandruscaecandrus Salm. ex Arr. Ind. 38,2. caic- H. carc- Es. casc-
rv(J), deserta insula, in oceano L??? p.
traditur iuxtaque eam freto interfluente Stoidisstoidis Esv(D). -des J. stoydis F.
-des a. -yides r. cfr. IX 106, quaestuosa
margaritis. a promunturio Carmanis iunguntur Harmozaeiharmozaei D. arm- (-zei v)
Esv. harmazaei (-zei da) DfdaJ2. arm- RJ1. (cfr. >§ 107).
quidam interponunt Arbios, CCCCXXICCCCXII Espva.S p. toto litore. ibi
portus Macedonum et arae Alexandrialexandri arae Es in promunturio.
amnes Siccanassiccanas
(sica- R2d) ll.v (J). saganos B e Ptol., dein Dratinusdratinus (de rat- Es) ll.v (J).
daras B e Ptol. et Salsumsalsum EsD. -sam r. -sa S. -sus vel -sos v.(15.16.18)
Sol. 54, 13. MCap. VI 700 ab eo promunturium
Themisteasthemisteas Rdv(H). -theas Dal. -thaeas Es. tesmisteas a.
-theas D. thaesmisthaeas F; insula Aphrodisiashaprodisias Es habitatur.
indein DFa Persidispersides Es initium ad flumen Oratimoratim (-ti Es) ll.v(S). oroatin B e Ptol. et Amm. Marc., quo dividitur ab
Elymaideelimade FdR. elm- a. contra Persidem insulae Psilosbsilos R. phi- Eva.S, Cassandracanssandra
Es. casa- dva.S,
Arachaaracha (archa a) ll.v (J). -cia B cum monte praealto Neptuno sacra. ipsa Persispersis av.
peris r
adversus occasum sita optinet litorelitora (litt- Es2) Esv a.S)DL p., etiam in luxumluxum Esv. -xu rSJ
dives, in Parthorum iam pridem translatatralata FRa nomennumen FfaTG. horum
de imperio nunc inin LL.S(D). del.v(J) paucis.
(4-9) Sol. 55, 1. 2.— Regna Parthorum duodeviginti sunt omnia; ita
enim dividunt provincias circa duo, ut diximus, maria, 41
Rubrum a meridie, Hyrcaniumyrcanum a. hir- Es. hyr- Sol. V a.S a septentrione. ex his
XI, quae superiora dicuntur, incipiunt a confinio Armeniae
Caspiisque litoribus, pertinent ad Scythas, cumn quibus ex
aequo degunt; reliqua VII regna inferiora appellantur.
quod adad om.F1RaSJ. sed cfr.
XIX 174 Parthos attinet, semper fuit Parthyaeaparthiaea FdTR. -ia va.(P)S in radicibus
montium saepiussepaeis Da. Saepęeus F dictorumdicturum F1. -tu a, qui omnes easas FlR1. has R2adTSJ gentes praetexunt.41(12. 13) Sol. 55, 2.—habet ab ortu Arios, a meridie Carmaniamcarmaniam F2v. -miniam Es. -meniam r et
Arianosarianos v e Sol. ararios Es. aborianos r, ab occasu Pratitaspartitas F2. -thitas va.B Medos, a septentrione Hyrcanos,
undique desertis cincta. ulteriores Parthi Nomadesnomares F1da appellantur
dist.J. citra deserta ab occasu urbes eorum quas diximus,44
Issatis et Calliope, ab oriente aestivo Pyropumpyropum (per- Es) ll v(J). euro- B e Ptol. cfr. V 87, ab hiberno
Mariamania Esva.S, in medio Hecatompyloshaecaton (ecc- a) psylos (-lus Es.
psilos a) EsDFa, Arsacearsacia B. -cae Es (P) H, regioregia (P)H Nisiaeanisiaea
RS. -saea v. nisyaea v. nysiaea D. -iae F1. -ia F2. nis eo E,s
Parthyenes nobilis, ubi Alexandropolis aaom.F1Ra conditore.
Necessarium est hoc in loco signare et Medorum
(21 sqq.) Sol. 55, 2.situm terrarumque faciem circumagere ad Persicum mare,
quo facilius dein reliqua noscanturcognoscantur a. narrentur Es. namque Media, ab
occasualio casu o.
alio occasu Es (o) transversa obliqueoblique Esov. -ua r Parthiae occurrensoccurrens Esov.aec- R2. aec- DFR1. cu- a, utraque
regnaincludit Esova. S. amplectitur Sol. praecludit. habet ergo ipsa ab ortu Caspios et
Parthosparthos Rv. ap- a.
partos F. ap- D. parthios o. -tios Es, a meridie Sittacenensittacenen oB. sitia- Es.
sitha- v. sita- F2. setta- R. secta- r et Susianensusianen om.Eso. -nen et v
adiauen Eso, Persida, ab
occasu Adiabenen, abab ego. ati Dda. at F1. Ad EsF2o. aR(?)v septentrioneseptentrione R (?)v. -nem ro Armeniam. Persae
Rubrum mare semper accoluere, propter quod isis om.Eso sinus
Persicus vocatur. regioregio REav. -ia r ibi maritima Ceribobusceribobus (cyryb- F2) EsF2D. ciribo R. cyribo adT. cyrybo DF1.
cyropolis B e Ptol. -obolis v. syrtibolos H. syrtibus aequa U 128; quaquia Esva. C vero
ipsa subit ad Medos, Climaxclimax DR(B1)H. -as Es. elimax a. aelym- F.
elymas Tv. -ais B2.cfr. § 136 Megalemegala Esv a. H appellatur locus arduo
montis ascensuascensu Esov.
-suus (-sus R2) r per gradus, introitu angusto, ad Persepolim,
caput regniregii DF1R, dirutamdirutam Esv(D). -tum r H.
(-ta o) ab Alexandro. praeterea habet in
extremis finibus Laodiceamlaodiciam ao. laudiceam EsDRD2. -caeam F ab Antiocho conditam.(9-11) Sol. 55, 2. inde
ad orientemad orienterm Esov (D). ab oriente r S Magi optinent Phrasargidafrasargida DFdTRav(J). phas-
Sieglin. phidasarcida Sol. asargida Es. -rcida o. passargada B.
-agardas C. -daS castellum, in quo
Cyridist. ego sepulchrum; est et horum Ecbatanaacbatana(-thana a)DFRa. hegb-
o. egb-Eva.B oppidum, translatum
tralatum Fa ab Dario rege ad montes. inter Parthos et Arianos
excurrunt Paraetaceni. his gentibusgentibus EsF2dv(D2). a ge-rS et Euphrate inferiora
regnadispensa Eso.sed cfr. V 70 cludunturcluduntur DFdRG(S). claud- Ta. includ- Esv(H)D
17 toto DFRa. reliqua dicemus a Mesopotamia, excepto
mucrone eius Arabumque populis in priore dictis 5,86 sq.
volumine.
Mesopotamia tota Assyriorum fuit, vicatim dispersa
praeter Babylonababylona DFav(D). -nam Es. -niam RdToS et Ninum. Macedones eam in
urbes congregavere propter ubertatem soli. oppida praeter
iam dicta habet Seleuciam, Laodiceamlaudiceam EsD2. om.r, Artemitam; item
in Arabum gentegente om.Es qui Orroeiorroei D coll. § 25.V 85. arrhoei DFdR. arrohei a. arroei Tv. annoei Es. orei H vocantur et Mardanimardani v. cfr. Ptol. V 18.
mand- EsD. uand- r Antiochiam
, quae a praefecto Mesopotamiae Nicanore condita
Arabisarabes Esa(va.B) vocatur. iunguntur his Arabesrabes F introrsus Eldamarieldamari
R1J. -rii Esv. -mani R2s. elmari r,
supra quos ad PallacontamPellacontam va.S.
Pallacopas Arr. >anab. VII 21. 22 flumen BuraDura coni. H e Polyb. V 48, 16 oppidum, Salmani
et Maseimasei RdaB. -seo Es. -ssei v. maraei r Arabes; Gordyaeisgordyaeis B.
-diacis r. gurdiacus Es. -aeis D. condiaeis r. cfr. § 129 vero iuncti Azonialoni Esva.D, per quos
Zerbiszeruis DF. -uius R. zerius a fluvius in Tigrim cadit, Azonisazones va.D Silicessilici H montani et
Orontesorrontes F. orrentes Ra, quorum ad occidentem oppidum Gaugamelagaugamela B. gaueca- Esv.
graue ca- r, item
Suaesuae Es(Verc.)D. sue a dv. suet r in rupibus. supra Silicassilicas sitrae
D. silci classitrae (-tre Ra. classis IIIEs) ll. silici classitae G.
siciclassi III p. v Sitrae, per quos Lycuslacus Es ex
Armenia fertur; ab Sitrisab sitris (Verc.)D. absi- dv.
-ithris DFRS. -ythris a. -idris Dal. ad hibernum exortumexorsum Da.om.Es Azochisazochis
Esv. aco- TS. -cis a. achochis r
oppidum, mox in campestribus oppidaoppidata DFda Diospegediospege E8D. -gea a. -paegea r. -page v, Polyteliapolytelia (polit- Es) R2EsB.
-teba v. om.r,
Stratoniceastratonicea B(D). -igea Esv. -ice R2H. om.r, Anthemusanthemus Esv. ante- R2. anme- DF. anne- r. cfr. V 86. in vicinia Euphratis Nicephorion,
quodquod ut Es (R?) v a. S diximus, Alexander iussit condi propter loci opportunitatem.5,68
dicta est etet om.R (?) G in Zeugmatezeugmate D(?)C. zeum- (-tae E)
EsRv. ceum- a. zaeum- F Apameaapamia Esva.S, ex quaibid.
orientem petentes excipit oppidum Caphrenacaphraena F. at prima Es. apprime va.S munitum,
quondamquodam DF1 stadiorum LXX amplitudine et satraparum regia
appellatum, quo tributa conferebantur, nunc in arcemartem Es
redactum. durantdurat Es, ut fuere, Thebatafuere (-rat Es) thebata (thaeb- F. hebeta Es)ll. S. -rant hebata v et, ductu Pompei
Magni terminus Romani imperi, Oruros, a Zeugmategeugmate Fa L???.CCL???. CC MGGm I p. 246b. CCL.L??? ll.v. de mendo cfr. § 122. 134 med..
sunt qui tradunttradant adT Euphraten Gobarisgobaris EsG. cobaris d2V.
-res r praefecti opere diductum
esseesse ubi ego. ubi (ibi a. bi F1) esse ll.D1. ubi eum v.
ubi D2 ubi diximus findi, ne praecipiti cursu Babylonababyloniam EsF2va.S (D)5, 89
infestaret, ab Assyriis vero universis appellatumappellatum om.Es Narmalchannar-
malcan a. armarchal Es. -alchar v a. Brot. cfr. Isid. Char. 1(GGm I p. 249). Amm. Marc. XXIV 2,7,
quod significat regium flumen. qua dirivaturdiriuatur EsD. deriuatū
(dri- a) r. -tur v,
oppidum fuit Agranisagrani Esva.S. agoram p ee aTv. se DdR. sae F. et EspD maximismaximum EspD (puncto post Persae sublato et post caput posito), quod diruere Persae.
(7-15. 21 sqq.) Sol. 56, 1-3. MCap. VI 701. —
(10. 11) Herodot. I 178.Babylon, Chaldaicarum gentium caput, diu summam claritatem
inter urbes obtinuit totoin. toto Esova.S(D) orbe, propter quodquod DFa. quam
Eso (R?)v. cfr. § 115. II 167. X 35. XVII 85. XX 144 reliqua
pars Mesopotamiae Assyriaeque Babylonia appellata est,
LX p. amplexa IIII ego. om. ll.v muris ducenos pedes altis, quinquagenos
latis, in singulos pedes ternis digitis mensura ampliore
quam nostra, interfluo Euphrate, mirabili opere utroqueutrobique F2D.
durat adhucadhuc om.Eso ibi Iovis Beli templum; inventor hic fuitfuit om.Eso
sideralis scientiae. cetero ad solitudinem rediitredit Es. -ddit va.B exhausta
vicinitate Seleuciae, ob id conditae a Nicatorenicanore Esva.B(G) intra XLXL
(pro XC) B et Pe Strab. XVI p. 738 extr. LXXXX ll.v. de mendo
cfr. § 124 init.
lapidem in confluenteconfluentem Esva.G Euphratis fossa perductiperducti Esv. -tis r atque Tigris:
quaequa Fa tamen Babylonia cognominatur, liberaliberat Es hodie ac sui
iuris Macedonumque moris. ferunt ei plebis urbanae
DCCDEs esseesse om.Es, sittam vero moenium aquilae pandentis alas, agrum
totius orientis fertilissimum. invicem ad hanc exhauriendam
Ctesiphontemcthesiphontem D. ethaes- F. thes- va.B. et hesipo- ES iuxta tertium ab ea lapidem in
Chalonitidechalonitide v. challo- Es. calo- r condidere Parthi, quod nunc caput est regnorum
regnum Es. -ni va.H, et postquam nihil proficiebatur, nuper Vologesusuologessus a. -ocesus Es
rex aliud oppidum Vologesocertamuologesacertam F2. -ocessoc-
Es in vicinouicinio Es condidit.
sunt etiamnumaetiannum F. euann- R. euan- Da. etiam
v a. G in Mesopotamia oppida Hipparenumhyparenum (yp- a) DR a.-raenum F, Chaldaeorum
doctrinadoctrina om.EsG.
-na clarum v (H) et hoc, sicut Babylonbabilonii Esp, iuxta fluvium
[Narragamnarragam ll.v. del.(U p. 192) D ] qui cadit in Narragamcadit in narragam (D1FD. -rrogam r) ll.S. del.v, undeunde DdTRaS.
-dedi F1. nunc de Es. nunc dedit F2. dedit v civitati nomennomen— 8 doc-
trina om.R1.
muros Hipparenorumhipparenorum R2Tv(H). -raneorum Dal. hypa-
renorum F. hipaneno- Es. cythareno- r Persae diruere. Orcheniorcheni DdR2aB. -aeni F.
-ani Esv quoque,
tertia Chaldaeorum doctrina, in eodem situ locantur ad
meridiem versi. ab his Notitaenotitae Fv. -icae Es. -itiae Dd. -iciae Ra et Orothophanitaeorotho-
phanitae EsH. ortho- v. -phantae C. orotophopanitae RdT. -po-
panitae (orto- a) r etet EsF2v (J). ar. ac TS
Gnesiochartaegnesiochartae
D. gneciochanthae EsH. graecio- v. graeciochartae F2. grecie-
chartae aTS. greciae- R. graeciae- rJ.
(Iuba fr. 39 Müller). — (16 sqq.) Sol. 54, 15.Euphrate navigarinauigare F2. -ga F1.
-gant a Babylonerl ee FG. om.Es. et rv Persico mari CCCCXII p.
tradunt Nearchus et Onesicritus; qui vero postea
scripsere, adad DFRS.arv Seleuciamseleuciam
RS. -cia (-tia F) rvCCCCXLCCCCXL RadTS. -XC v. -XXXX DD.
-LXXXX Esp. -LXXX F2in ras.; Iuba aa babilone F2p. a bibone Es.
om.r Babylone Cha-
XII. D DFldTRa racencharacen B. cara- F2v. cana- Es. canopum p.om.rCLXXV. D. fluere aliqui ultra Babylonababylone Es. -nem va.S. -nia a continuo
alveoalueo Espv. albeo F2. abeo r, prius quam distrahiturdistrahitus R. -raitur F. -ratus a.
-ractus d. -rahantur p ad riguain irrigua v a. H. irr-p. arr- Es, LXXXVIILXXXIIIIEs, universo
autem cursu |XII|XIEspva.S p. inconstantiam mensurae diversitas
auctorum facit, cum Persae quoque schoenosscoenos EsF2. scon- a. schon- r et parasangas
alii alia mensura determinentdeterminet DFla.
-etur R. ubi desiitdesiit J. -sit ll. -sinit v alveo munire,
ad confinium Characis accedente tractu, statim infestant
Attali latrones, Arabum gens, ultra quosquod DF1R Scenitaeescenitae R.
scaescen- DF1, ambitu
vero Euphratis Nomades Arabiae usque ad deserta Syriaesuriae Fla,
unde in meridiemmeridie R. -diae DF flecti eum diximus, solitudines Palmyrenas5,87
relinquentem.(11. 12) MCap. VI 700 med. Seleucia abestest EsFdTa a capite Mesopotamiae
Euphrateeuphrate ego. -ten ll.v(S). -tem dpC. cfr. Tigri.
§ 124 init. 146 navigantibus |XI|.XXV p., a mari Rubro, si Tigri
navigetur, CCCXXCCCXX Espv(D). CCXX rS, a Zeugmatezegmate EsDF.
-gitana aDCCXXIIIIDCXIIII dT. DXXIIII Es. -VII pv a.S, Zeugmazeuma EsDFa abab Es. abest rS. a v
Seleucia Syriae ad nostrum litus CLXXVCLXXV (P)H ex V 67. CXXXII Esv.
CXXII rp. haec est ibi
latitudo terrarum inter duo maria, Parthici vero regni
DCCCCXLIIIIDCCCCXLIIII EspM Cap. v(D2). -XVIII rS.
Est etiamnum oppidum Mesopotamiae in ripa
Tigris circa confluentes, quod vocant Digbam.Sol. 37, 5. 6.—(21) cfr. Strabo XI p. 529. Dic. 6, 27. sed
et de Tigri ipso dixisse conveniat.
Oritur in regione Armeniae Maioris, fonte conspicuo
in planitie. loco nomen Elegosineelegosine EsopH. elong- v. elosine (-nae D. ael- F) r. elegos
Sol. cfr. V 84 estest Eso p d Tv. etr DF. & R. x a; ipsiipsius Eso pva.S qua tardior
fluit Diglitodiglito Esopv. -gito r; unde concitatur, a celeritate Tigris incipit
vocari: ita appellant Medi sagittam. influit in lacum
Aretissamaretissam (ret-a) ll. J. -tisam
Sol. -thissam v. -thusam C. Arsissam MGGm II p. 165a, omnia inlata pondera sustinentem et nitrum
nebulis exhalantem. unum genus eiei
om.Flda piscium est, idqueidque aquae R2. aquae Es. et hic aquae v a. Bas.
transcurrentis non miscetur alveo, sicut neque e Tigri
pisces in lacum transnatant.(1-7) Sol. 37, 6. — (3.4) cfr. Plin. II 225. Sen. NQ
III 26, 4. fertur autem et cursu et
colore dissimilis transvectusque occurrente Tauro monte
in specumspecu va.S mergitur subterque lapsus a latere altero eius
erumpit. locuslacus Esp vocatur Zoarandazoaranda EsBrot.(D). -rand
Rd. -runda D. -rund F1. -ar. unde F2. zoar a. zoroanda pv.
-de S. zomada Sol.; eundemūdem a esse manifestummanifestum est R(?)v,
quod demersa perfert. alterum deinde transit lacum, qui
Thospitesthospites G e Ptol.V 12,8. thesp- DFRaJ. tesbidis v. tepitis Es. thepidis p. thopitis Strabo XI p. 529 appellatur, rursusquerursumque RJ in cuniculos mergitur, postet post Esv a.S(D)XXIIXXV F2va.H. XX Es p. circa Nymphaeum redditurredditus d. tam vicinum Arsaniaemarsaniae
(ars- F2) pluere DFRa
fluere eum in regione Arrhenearrhene G e Strab. l. l. -ni v. archene
DRD. -nę a. -ni Es. -chaene F Claudius Caesar auctor
est, ut, cum intumuere, confluant nec tamen misceantursimul misceantur a
leviorque Arsanias innatet MMMMM???. M???. a. eoo p ferme spatio, mox divisus
in Euphraten mergatur.(12-14) Sol. 37, 6. Tigris autem, ex Armenia acceptis
fluminibus claris Parthenia ac Nicephorione, Arabas Orroeosorroeos D. oroeos EsDFa. ar- G. oreos
RdTv(H). cfr. § 25. 117. V 85
Adiabenosque disterminans et quam diximus Mesopotamiam25
faciens, lustratis montibus Gordyaeorumv circa Apameam
Mesenes oppidum, citra& tra (pro citra) F1. et tran a.de mendo cfr. § 55 Seleuciam Babyloniam CXXVCXXV
Rd(?)v. CCXXV DFa. XXV p. XXII Es p.
divisus in alveos duos, altero meridiem ac Seleuciam petit
Mesenen perfundens, altero ada (proad) DFR septentrionem flexusflexus EsF2v. -xuus (-xus a) uersus r eiusdem
gentisgentis Esv. -tes r tergo campos Cauchascaucas Fla secat. ubi remeavere aquae,
Pasitigrispassitigris Fa appellaturappellatur F2dv. -tus rS,(init. 3. 6) Sol. 1. 1. postea recipit ex Media Choaspencoaspen FdRa
atque, ut diximus, inter Seleuciam et Ctesiphontem vectus122
in lacus Chaldaicos se funditsefundit EsF2(D?)v(J). effun- rS eosque LXIILXIIll.H(D). LXXv(S). LX p p. amplitudineamplitudinē EsFR
implet; mox vasto alveo profusus dextra Characis oppidi
infertur mari Persico X??? pX??? p. ll. G cum P(H). de-
cumo v(L). ore. inter duorum amnium
ostia XXVXXIII Es. -VI p p. fuerefuere EsD. -re aut R. -rant r.
-re aut ut d2v, ut alii tradunt, VIIVIIEspR(?)v.VIIIr, utroque navigabili.
sed longo tempore Euphraten praeclusere Orcheni etet del.U 132. an ut? accolae
agros rigantes, nec nisi perper (post Esv) tigrim ll. G(S). pasitigri (P) H Tigrim defertur in mare.
Proxima Tigri regio Parapotamia appellatur. in ea
dictum est de Mesene; oppidum eius Dabithadabitha
cui ego. -thac EsDF. -tac a. -tach p. -thac et dTS. -thaec et R.
-tha ei (U 133) D. dibitach v. cui iungitur129
Chalonitis cum Ctesiphonte, non palmetis modo, verum el
olea pomisque arbustaarbusta D2. -tis ll. D.cfr. X 77.
aliisque arb- nobilis v. ad eam pervenit Zagrusiagrus Esva.B mons, ex
Armenia inter Medos Adiabenosque veniens supra Paraetacenen
paraetacenen B.
-tcaenen Es. -taeine R. paerataeinen D. perate in ea a. paracenem p. itacenen F2. E???nen F1. echatenen v et Persida. Chalonitischalonites F2. -tas F1. calonites Es. -tas Ra abest a Persidepersidae
EsF2. -dem va.SCCCLXXXCCCCLXXX Espva.H p.;
tantumtanta F2. an tantundem, ut § 133? a Caspio mari etet del. C a Syriaa syria (sir- Es) DFEsaD. assy- RTpv (S). -riam d (?) C abesse conpendioconpendia F2a. -iae F1 itinerisitinerum Esva.S
aliqui tradunt. inter has gentes atque Mesenenmesenes FR.
menses a Sittacene
dist.egoest, eadem Arbelitisarbeutis D. -euitis a et Palaestinepalaestina D. palest- Fa. ealestinae Es dicta. oppidum eius
Sittaceittacene F1R. ita- F2a Graecorum, ab ortu etest R2.
est et d(?)pva.J Sabdatasabdata (-ada Es) ll.v(S). sabata B, ab occasu autem
Antiochia inter duo flumina Tigrim et Tornadotumornadotum Es, item
Apameaapamea EsDF1a. -mia dG. -mea RS. -meae
F2v (D), cui nomen Antiochus matris suae inposuit; Tigritigri G. -ris ll.v(L)dist.P circumfunditur haec, dividitur Archooarchoo EsF2dv. -ou r.(2. 5-7) Sol. 54, 14. MCap. VI 700. infra est Susiane,
in qua vetus regia Persarum Susa, a Dario Hystaspis filio
condita; abest ab Seleucia Babylonia CCCCL p., tantundem
ab Ecbatanisegbatanis DFRva.B.
–ttanis Esa Medorum per montem Carbantumcarbantum (-nnū a) ll. S. charbantum v. -annum C. in septentrionali
Tigris alveo oppidum estest a a Barbitacebarbitace adTD. -thacae DF. -bethace Es2opv.
-bathace Es1. babith- R. babytace B e St Byz. (carbile siue barbite [vel babitae] codd.Sol. barbyta MCap.); abest a Susis
CXXXV p. ibihi (pro ibi) R2.
his P mortalium solisolis (P)S auriauri miro ego. aurum in ll.v miro odioodiū Ra contrahunt
id defodiuntquedefodiunt quo ne (quod ne Es. ne quo v) cui opva.S. -untq.
q. nec ut a, ne cui sit in usuuisui Es2. nis- Es1. Susianis ad orientem
versus iunguntur Oxiioxii Esv(H). oxi a. oxy r.
cossaei B. uxii P e Strab. XI p. 524 et Arr. anab. VII 15,2. Ind. 40,1
(λῃσταί) latrones etet Espv. the a. te r Mizaeorummizaeorum (-ze- a) Esadv. -zeonum
p. myzaeorum DR. mycae- F XL populi,
liberae feritatis. supra eos parentpatent va.S Parthisparthisi Es.
-thusi va.S Mardi et Saitae
iihi F1. hii F2d. hyi EsDva. Brot. qui praetenduntur suprasuper a Elymaidaelymaida B. cfr. § 111. helim- v. elimaetida R. -achida p. limaeti-
D. limeti- F. limeci- a. lymaeida Es, quam Persidi in ora
iunximus. Susa a Persico mari absunt CCL p. qua 111
subiit ad ear classis Alexandri Pasitigripassitigri DFR. -im
tigri a, vicus ad lacum
Chaldaicum vocatur Apleaphle Esva. S. om.p. Aginis Arr. Ind. 42,4, unde Susa navigatione LXIILXII D
Esd2TD. cfr. Arr. l.l. LX-D rS. LXV. D v. DLX p. D p.
absunt. Susianis ab oriente proximi sunt Cossiaeicossiaei
F2in ras. S. om.Es. cossia et r. -ssaei (B) G. chosiei v (item infra), supra
Cossiaeos ad septentrionem Massabatenev sub monte Cambalido
, qui est Caucasi ramus, inde mollissimo transitu
in BactrosParthos U 134.
(1. 4. 6) Sol. 33, 4. cfr. Plin. XXXI 35. — (14) Sol. 54,14. MCap. VI 700. Susianensusianae DF. -ne Ra ab Elymaideaelymaide F2. elim- o. elem- Esva.B. aelyma et de DF1. elim- a disterminat amnis Eulaeuseuleus ova. C. ilaeus F.
aeleus D. eleus RadT. leus Es,
ortus in Medis modicoque spatio cuniculo conditus acacll.v(S). hac Dal.
rursus exortus et per Massabatenenmassabatenen D. mesa- dH. meso- v. messo- F1R. -taenen D.
-trenen a2. -tranen a1. mesobatanen F2. mesopotanen Eso. -ta-
miam p lapsus. circumitcircuit Fdaova.S
arcem Susorumsusorum G. -sarum Esopv.
-siarum r ac Dianae templum augustissimum illisillis EsF2oG. cum illis rv
gentibus, etet o ipseipse om.DF1a in magnamagna ipse F2. -nae F1R a caerimoniacaerimonias Ra. -iae F1, siquidem reges
non ex alio bibunt et ob id in longinqua portant. recipit
amnesamnem G Hedyphonhedyphon (P) D e Strab. XVI p. 744. -pnon DFd. -pnum G.
hedipnon (ed- a) Ra. -prun Es. -ppum v praeterpraeterea silum Esp Asylum Persarum venientem,
ad (et F2G) unum F2pva.Hdist. v a.DAdunam ex Susianissusianis Es2F2Rpv. usanis
Es1. unamnis (-anis d2) r. oppidum iuxta eum Magoamagoa (-oga v) a carace EsF2va. C.
mago horacae D. magno (mag??? F1) orace F1a, a Charace
XV p.; quidam hoc in extrema Susianesusianę FR. -na G. soasianae Es ponunt solitudinibus
proximum.(12) cfr. Plin. XII 78. — (487, 4) Agrippa fr. 33 Riese. infra Eulaeum Elymaiseulymais F2d. cul- F1.
-acis D. eulimaeis R. -mes Es est in ora iuncta
Persidi, a flumine Oratioroati Rd(?) B ad Characem CCXL p. oppida
eius Seleucia et Sostratev, adposita montimonitis Dd. mun- a Chasirochasiro EsF2D.
???astro F1. ca- Dda. casyro R (?)v. cassio p. (cfr. XII 78 scanchro
Md. schantro r). oram,
quae praeiacet, minorum Syrtium vice diximus inaccessam99
caeno, plurimum limi deferentibusdefendentibus Es Brixabrixia va.S. Brizana
Arr. Ind. 39,6. Brisoana Amm. Marc. XXIII 6,41) et Ortaciaortatia F. hor-
tacia R. -atia Dd. ortacea va.D. Chortacia MGGm II p. 169b amnibus
, madente et ipsa Elymaideelymaeide D. ael- F. elimateae Es in tantum, ut nullus sit
nisi circuitu eius adad ll.G.av Persidemperside Esva.G. -dā Rd. -da SJ aditus. infestatur et
serpentibus, quos flumina deportant. pars eius maxime
invia Characene vocatur ab oppido Arabiae claudenteclaudente —4 ea om.a regnaregna ea FD. -nea D. -na rv
ea, de quo dicemusdicimus Es exposita prius M. Agrippae sententia.
MCap. VI 700. Die. 2, 7. 6. Dim. 2. Div. 23.namque is Mediam et Parthiam et Persidempersidā Fa ab oriente
Indo, ab occidente Tigri, a septentrione Tauro Caucasiocaucasio RdTMCap.D2. -so EsF2v.
causio a. -ssio D. cau???o F1. om. Dic.,
a meridie Rubro mai terminatas patere in longitudinemlongitudine .. latitudine FdRa
|XIII|.XX p., in latitudinem DCCCXLDCCCCXL F. DCCCXXX M Cap. prodidit, praeterea
per seper se B. persae Es. per r v Mesopotamiammesopitam Es, ab oriente Tigri, ab occasu Euphrate,
a septentrione Tauro, a meridie maria Persico inclusamclusam ad,
longitudinelongitudinē . . latitudinē ll. corr.vDCCC p., latitudine CCCLX.
(12-14) Sol. 33,4.—Mela III 79.Charax, oppidum Persici sinus intimum, aa Esv. in r quo Arabia
Eudaemon cognominata excurrit, habitatur in colle manu
facto inter confluentes dextra Tigrimtigrum Es, laeva Eulaeumuleum a. ilaeum F, IIIIIva.H(S). VIconi.P p.
laxitate. conditum est primum ab Alexandro Magno, colonisqui colonis C
ex urbe regia Durinedurinae Es. -rnie p. -rme F. turine a, quae tur interiit, deductis, militummilitum (-mque v) inutilibus EspD. -tibus inutilium r
inutilibus ibi relictis; Alexandriam appellari iusserat pagumque
Pellaeumpellaeum Bas. peleum p. peleneum Fla. pell- rv a patria sua, quem proprie Macedonum
fecerat.Iuba fr. 44 Müller. flumina id oppidum expugnavere; postea restituit
Antiochusantiochus restituit Esva.S quintus regum et suosuo mine Es nomine appellavit, iterumque
que v.
quoque ll. D infestatum Spaosinesspaosines D2e nummo. spasiones Salmant. spass-
Es. passones p. spationi F2. -tio (-cio a) r. Spasines (P)Dle
Dione Cass. LXVII 28,4. Pas- G. -siones v. (Hyspasines Vel pausines Lucian.macrob.16 Sagdodonacisagdodonaci EsD. sardonaci p.
sogd- v. saggodanaci F2. -onadaci r filius, rex finitimorum
Arabum, quem Iuba satrapen Antiochi fuisse falso tradit
oppositis molibus restituit nomenque suum dedit, emunitoemunitos diu DF1Ra
situ iuxta inin Epv. om.r longitudinem VIVI (IIIG) p. in
(om.Es) latitudinem Espv. om.r p., in latitudinem paulo
minus. priusprimo Espva. H(D1) fuitafuit
D2 a litore stadiisstadiis dpv. -ia R2S. -ios rD XX DFdRaG(S). X et Espv(H)D — maritimum etiam
Vipsaniauipsania (U 135)J. -nda (inps- Es) ll. S. ips- v.
pseuda p. inde pseudo B. ipsa inde H porticusporticos FR1. -tos a.
-tum p(P)H habethabuit (P)H —, Iuba vero prodente L??? p.;
nunc abesse a litore CXX legati Arabum nostrique negotiatores
, qui inde venere, adfirmant. nec ulla inin Esv(D). om.r S parte
plusplus —terrae om.DF1dRa aut celerius profecere terrae fluminibus invectae.
magismagis id EsF2pv(D). maris id (ad F1)
rS. -ri. sed U 135. -ri. id J id mirum est, aestu longe ultra id accedente non
repercussasrepercussas G(D). -ssa F2pv.
percussas (-ssa Es) rS. hoc in locolongo Fd1R genitumingenitum DdR. ???gen- F esse Dionysium, terrarumIsidorum rectius Bernhardy ad Dionys. perieg. p. 497. MGGm I
p. LXXXI
orbis situs recentissimum auctorem, quemque (pro quem) F1Ra ad commentanda
omnia inin Es (D?)v(J).
ad rS orienterl praemiserit Divus Augustus ituro in
Armeniam ad Parthicas Arabicasque res maiore filio, non
me praeteritpreteriit Es nec sum oblitus suisū Esv. sit r quemque situs diligentissimum
auctorem visum nobisnobis in va.D
introitu EsF2pD. -tus r. -tu huius v introitu operis: in hac3,2
tamen parte arma Romana sequi placet nobis Iubamque
regem, ad eundem Gaium Caesarem scriptis voluminibus
de eadem expeditione Arabica.
Arabia, gentium nullinulli EsG(D). -is
rv(J). cfr. III 31 postferenda amplitudine
, longissimelongissima va.(P)D a monte Amano ee EsFTa(P)D.arv regione Ciliciae Commagenesque
commagenisque (cum- R) FdRav a. C(SJ). -nasque Es descendit, ut diximus, multis gentibus eorum5,85
deductis illo a Tigranetigrano D2F. tri- D1. tignone Es Magno, sponte vero ad mare
nostrum litusque Aegyptiumaegyptium (eg- a) R2aS. -tum r. -tiacum v, ut docuimus, nec non etet Espv. om.r G in5,65
media Syriae ad Libanum montem penetrantibus Nubaeisnubaeis DFa.-bes Es. -beis Rv,
quibus iunguntur Ramisi, deindein RS. adein DFda.om.Es. deinde pv. an ac dein? Teraneiteranei v(D). tar- RBas. teranci DFa. therauci p.om.Es, deindeinde pva. S PatamiCatanii coni. H e Ptol. V 18 (ubiβαταναῖοιcodd.).(5) Mela III 79 init. — (12-14) Sol. 33, 3. ipsa
vero paeninsula Arabia, inter duo maria Rubrum Persicumque
procurrens, quodam naturae artificio ad similitudinem
atque magnitudinem Italiae mari circumfusa, in
eandem etiam caeli partem nulla differentia spectatexspectat F. expe- Rla, haec
quoque in illo situ felix. populospopulos C. -lus ll.v eius a nostro mari
usque ad Palmyrenaepalmiraenae F. -rene Ra. -nas va.S. cfr. V 87. 89. an Palmyrenes? solitudines diximus: reliqua nunc
indeinde del. H peragemusperagimus FadT.
Nomadasnomadas (mona- Es) v(D). -das inde (-dae F) rH infestatoresque Chaldaeorum Scenitae, ut 5,65 68
diximus, cluduntclaudunt pva.S sic (pro sed) P, et ipsi vagi, sed a tabernaculis cognominati,125
quae ciliciisciliciis quae dTP metanturmittantur Es ubi libuit. deinde Nabataeinata-
baei F1. -bei Rla
oppidum incoluntincolunt pv(D). -lum Es. includunt rH, Petram nomine. in convalle paulo minus
II p. amplitudinis, circumdatumcircumdatis DFR1a montibus inaccessis, amne
interfluente. abest ababe DFR1dl. ava.S Gaza oppido litoris nostri DC, a
sinu Persico CXXXVCXXXII Esp. CXXII va.H. huchue v. hoc ll convenit utrumque biviumuiuium DF2R.
uini- F1,
eorum quiq. Es exex a.om.Espv(D1 ). et rH. e (U 136)D2 Syriasiriae (syr- v) Espva.H Palmyram petiere et eorum qui a
Gazagaza EsF2pv. zaha a.
zaza r venerunt. a Petrapetere Esp incoluere Omani adad—21 samirami[de] om.DF1dR1a Characencaracen EsF2
usque, oppidis quondam claris ab Samiramide conditis
Abaesamideabaesamide (abes- v) Esv(D). abesimathe p. baesamnisa
(bes- a) DFa. -nis R. bes- dJ. -annisa fS et Soractia; nunc sunt solitudines. deinde
est oppidum quod Characenorum regi paret in Pasitigris
ripa, Foratforat EsD. -rac p.
-rath v. -ra rS nomine, in quodquo Esva.L a Petra conveniunt, Characenque
inde XII p. secundo aestu navigant, ee EsF2pv (D). ex a. et rS Parthico
autem regno navigantibus vicusficus Es. uicos r Teredon.enim (pro autem) Espva.H infra confluentem
Euphratis et Tigris laeva fluminisflu-
mine (-nae F) Chaldaeichaldeis DFRa optinent, dextra
Nomades Scenitae. quidam et alia duo oppida longis
intervallis Tigritigris va.H praenavigari tradunt, Barbatiam, mox
Dumathamthumatam
va. J, quod abesseabest va.G a Petra dierum X navigatione.
dist. egonostrinostri Espv(D). om.r S negotiatores dicunt Characenorumcharacenorum
ll.v(S). -rumque G regi parere et
Apameamapamiam EsC, sitam ubi restagnatio Euphratis cum Tigri confluat
; itaque molientesmolien-
tis incursione F1Ra incursionem Parthos operibus obiectis
inundatione arceri.
(19. 20) cfr. Plin. XXXI 78. (V 34). Strabo XVI p. 766. Nunc a Charace dicemusdicimus EsS oram, Epiphani primum
exquisitam. locus ubi Euphratis ostium fuit, flumen
Salsum, promunturium Caldonechaldone R (?) v a. D, voragini similius quam
rnari aestuariumaestuarium ego. om. ll.v. (uoragini — orae U 137 transpos.
post ostium fuit) per L??? oraeore F2Esapv a. C(D), flumen Achenumflumen achenum RdS.
-mina chenum (chae- F) DFa. -mina chanum (acha- p) Esp. -men
achana v, deserta C??? p.
usque ad insulam Icarumicarum B e Strab. XVI p. 766. Arr. anab. VII 20,4.
Dionys.perieg.609. barum ll.v(J). bathum p. icharam C e Ptol. VI 4,47, sinus Capeus, quem accolunt
Gaulopesgaulones Esp et Gattaeigattaei DFdJ. -ttei a. gazgi R.
catei Es. chatei pv. -eni B e Polyb. XII 9,2. 3 (χαττηνία), sinus Gerrhaicusger-
rhaicus DFRaD2. gerrai- v. gennai- Es, oppidum Gerrhav,
V??? p. amplitudine; turres habet ex salis quadratisquadrati DFdTS molibus.
a litore L??? regio Atteneatere Es. lat- p, ex adverso Tylostylos EsB(D2). til- R2v. thil-p.cfr. XII 38. 39. Arr. anab. VI 20, 6. tyros DFdTJ coll. Strab. XVI p. 766. tiros R. tros a insulainsula Espv. inus. L.r, totidem
milibus a litore, plurimis margaritisplurima
margaritis et Esv a. Bas. celeberrima cum
oppido eiusdem nominis, iuxtaque alteraalterā minorē (-rā a) DFRa minor, aaom.FRa promunturio
eius XIIXXII Espva. G.DD ll.v(H). del.C.(cfr. XII 39 X???) p. ultra magnas aspiciv insulas tradunt
, ad quas non sit perventum; huius ambitumvCXIICXX. D a. CXII p. D p.,
a Perside longius abesseabesse Espv(D). esse rS, adiri uno alveo angusto. insula
Ascliaeascliae DFRD. -lie afS. as-
gilia v, gentes Nochaetinocheti Rdva. D. necaethi a, Zurazizuraci T. -chi va.S, Borgodi, Catharraeicatharraei DF. -rrei Rv(S). catarrei a. -rraei (B)C,
Nomades, flumen Cynos.Iuba fr. 45 Müller. ultra navigationem inconpertam
ab eo latere propter scopulos tradit Iubauba DFpraetermissa
mentione oppidi Omanorumomanorum R2v. hom- p. omamo- r Batrasavavesbatrasauaues (pat- a)
ll. J. -saues R2S. -sa aues pv. -sabbes G et et R(?)pv. ei rOmanaeomanae R2G. -ne C. -amae DFR1. oamne a. homanem p. to-
mamem v, quod
priores celebremcelebrem (p?)v. -bre ll portum Carmaniae fecere, item Homnaehomnae RS. om- v.
homene p. hommae D. -me a. homae F
et Attanaeattanae FS. -ne a.
athane pv. -nae C. hattanae rD2, quae nunc oppida maxime celebrari a Persico
mari nostri negotiatores dicunt. a flumine Canis, ut luba,
mons adusto similissimili DFa, gentes Epimaranitaeaspimara-
nitae p, mox Ichthyo-
lac. Ego indicavi phagi, insula deserta, gentesgentes ll.v(D). gens d(?)H Bathymibathimi ap.... Eblythaeieblythaei FaD1. -thei DD2. -lithei R. -taei Dal.
-tei v. -liothei p
montes, insula Omoemusomoemus Dav(D). -oem F. -oenus RG.
omemus dT. -enius p, portus Mochorbaemochorbae DFRD. -be S. mocorbe ap.
macho- v, insulae Etaxalostaxalos Fda. exax- R. exas- p,
Inchobricheinchobriche RD2.
-chae DFD1. -ice dS. incobriche p. -ce a. oncho- v, gens Cadaeicadaei DRC(S). -dai Fa. -dei pv. chadai d. -daei Bas., insulae sine nominibus multae,
celebres vero Isura, Rhinnearhinnea dv. rihi- a. rihn- DF. hnnea R. haula p et proxima, in qua scriptae
sunt stelaestelae B. -llae ll. r lapideae litteris incognitis, Coboeacobea a. choboea p. gob- va.S portus,
Bragae insulae desertae, gens Taludaeitalu-
daei (-dei a) ll. D. tha- dG. cha- p. ca- v, DabanegorisDabae, Negris (vel
Egris) regio MGGm I p.LXXIIIa regio,
mons Orsa cum portu, sinus Duatasduatus R(?)va.D, insulae multae, mons
Tricoryphostricoyphos DFa, regio Chardaleonchardaleon (-leo p) ll. D. car- adTS. -lena v
solanidae va.S, insulae Solanades, Cachinacachina (cha- p) Dfdap. -inna RS. capina v,
item Ichthyophagorum. dein Clarichari p. clara a. glari va.S, litus Mamaeummanieum a. mauienum p.
hammaeum va.. an Alilaeum? cfr. Agatharch. 96 (GGum I p. 184), ubi
auri metallametalli DFa, regio Canaunachana una p, gentesgens DFap Apitami, Casanicesani a. chas-p.
gas- va.S.κασανδρεῖςAgatharch., insula
Devadedeuade pS. -dae RaG.
deuuade rv, fonsfons — insulae R2pv. om.r Coralischoralis p. goralus va. S, Carphaticarphati R2pS. garpheti v. del.H, insulae Alaeaalaea DFRv(J). -acha p.
lia a. aleu G. calaeu H, Amnamethusamnamethus (ama- p) Rdpv(S). -thu G.
amnecmethus F. -nē cm- D. -nem metus a,
gens Daraedarae DFD.
-re Ra. darrae G e StByz. clarae dp. -re v, insulae Chelonitis, Ichthyophagon multae,
Odandaeodanda va.S deserta, Basabasag va.S, multae Sabaeorum. flumina Thanartharnar (thamar G) dva.S,
Amnumamnon G. aim p, insulae Doricaedorice D. -cho p.cfr. MGGm I p.LXXIIb. dolicae va.S dou-
lothos p. claudotos a. daulotes va.S, fontes Daulotos, Doradola p, insulae
Pteros, Labatanislabatranis a.
-thanis p. -banis va.H, Coboris, Sambrachatesambrachate RpS. -tae DF. -cate v.om.a et oppidum eodem
nomine in continente. a meridie insulae multaemulta DFa., maxima
Camari, flumen Musecrosmuseros p. mysecros va.S, portus Laupasleupas
va. S, Scenitae Sabaeisabaci DFa. -cei p,
insulae multae, emporium eorum Acilaacil DF. cil a. athila p, ex quo in Indiam
navigatur, regio Amithoscattaamithoscatta (-tth- F) DFaD. -scata d. -scutta R. -ssutha p.
-scuta v, Damniadana p, Mizimizi Rv. mihi DFd. michi a. mici maiores et
minores, DrymatinaDrymatina (Drimati B), Macae. horum B (Gutschmid Iran p. 40) D2. drimati naumache (-chae v) horum apv. -ti (drym- DF)
naumachaeorum rH. cfr. § 98. Mela III 79. Strab. X V I p. 765
contra D (?) pv. circa r, Macae; horum promunturium contra
Carmaniam distat L??? p. mira res ibi traditur; Numenium,
ab Antiocho rege Mesenaemesenae G. maesene D. -saene F. misene (miss- p) Rap. -nae v praepositum, ibi vicisse eodem
die classe aestuque reverso iterum equitatuequitatu pv. -tū ll contra Persas
dimicantem et gemina tropaea eodem in loco lovi ac
Neptuno statuisse.(5. 6) Mela III 79. (Berger Eratosth. fr. p. 273).—
(7. 8) Peripl. mar. Erythr. 30 (GGm I p. 280) insula in alto obiacet Ogyrisogris a. ogiris va.B.
ogenis Es. hog- p, claraclar Esa
Erythraerythra B. erithra p. -itha
DFR. eryta Es. erita a. rutha v rege ibi sepulto; distat a continente CXXVCXXVEspv(D). CXXrS p.,
circumiturcircuitus Rp. -tu dTva.DCXII. DD om. S J errore. necnec om.D minus altera clara in Azanio
mari Dioscuridudioscuridu G. -rioduo R1. -riada B. -cynidii Esp. -cyrida v.
dioseurio (-sourio R2) duo r, distans a Syagrosyagna Es extumo promunturio
CCLXXX. reliqui in continente a notoa noto in conti-
nente a etiamnum Autaridaeautaritae dJ. ausaritae (B)H coll. XII 69, in montes VIIIVIII
Espv(H)) D2. VII rG(S) dierum transitusan transitu?, gensgentes pva.D Larendani etet ll. S.a p.om.v3
Catabanicatabani B coll. V 65. -pani DFdRaD. gata-
phani Esp. catha- v, Gebbanitaegebbanitae (geba- B) D. cebra- av. cebbra- r.cfr. XII 63. 68 al. comma del. U 138 pluribus oppidis, sed maximis Nagia
et Thomnathomna (ho-Esp) ll.v(S).
tamna (B) C e Strab., templorum LXV; haec est amplitudinis significatio
.p. 40) D2. drimati naumache (-chae v) horum apv. -ti (drym- DF)
naumachaeorum rH. cfr. § 98. Mela III 79. Strab. X V I p. 765
contra D (?) pv. circa r promunturiumprumuntorio Es, a quo ad continentem Trogodytarum
L???, Thoani, Actaeiactei Esa. -thei
dTva. B. acchitae (vel acchaei) B e Ptol. ascitae H, Chatramotitaechatramo-
titae B. chatha- p. catta- DFR. catamotti- (-mocti v) Esv, Tonabaeithonabei R. toma- C, Antiadalaeiantiadalaei ego. -la et D. -lei d. -lei et
EsD. anthiadala et F. ancia- a. antidalei (andi- p) v. -lei et RS,
Lexianae, Agraeiagrei Espva.H. agrae D. -re ad , Cerbanigerbani DFRa, Sabaei, Arabumarabum om.Es propter tura
clarissimi, ad utraque maria porrectis gentibus. oppida
eorum in Rubro litore Mermemerme (-mae F) ll.J. -rine d. -rhine p. maerine v. ma-
rane B e Strab. et Diodoro, Marma, Coroliaconolia Es. colonia p, Sabbathasabbatha ego
ex Arr.periplo 27 etPtol. sabratha DFRa. -ta dT. sabatra Espv.
-tha (Salm.) H;
intus oppida Nascusnarcus Es. -rchus p, Cardavacardaba DFa, Carnus et, quo merces
odorunm deferunt, Thomala. parspagus
P e XII 52 eorum Atramitaeatramitae B e StByz. astra- DFRa (item XII 52).
ascra- v. archrante Es. achra- p, quorum
caput Sabotasabotra LX p. sabotale Es.
sobo- v a. P(Dal.). cfr. XI 152. 63 LX templa muris includens; regia tamen
estest om.Rva.G(S). omnium Marebbatama-
rebbata ego. -elibata EsDfdTav(D2). -tha p. areliabata (-lab- R1)
R. mar- D1. mariaba B e Strab. XVI p. 768. 778. cfr. § 159. sinum optinentopti-
net R(?)va.DXCIIICXIIII R. XVIIII F2, refertumrefertur Fa
insulis odoriferisodoris
feris DFR. Atramitisatramitis ll.v. cfr. supra v.4 in mediterraneomediterranea DFdaRSJ iunguntur
Minaeimina et Fa. mare accolunt et Aelamitaeaelamitae EsD hel- p. el- v. atlim- D. adlim- F.
-tem Ra. attalimitae dTJ(del. et) oppidooppidum Es eiusdem
nominis, iisis Ra. his
rD iunctiiuncti REG. -tis r. -ti sunt D. iunguntur pv Chaculataecaculatae ad.
chagu- p. cagu- Esva.S, oppiduman oppido? Sibisiby C. ibi p, quod Graeci
Apaten vocant, Arsi, Codanicho-
dani R. dani p. coclā Es, Vadaeiuadaei EsD. -dei v. nadei p. baraei
(-aci R) r. uarei TJ oppido magno, Barasasaeibarasasaei RS. bana- EsH. barasasa et
DFD. barasei et dT. -sei v. bassasei p, Lechienilechiem Es.
bechieni p. licheni B, Sygarossigaros DFa. stagnos (corruptum e siagros?)
Esop. syagros (P) G coll. § 100, 153 insulainsulā (om. quam) DFa, quam canes non intrant
expositique circa litora errando moriuntur.Iuba fr. 40 Müller. sinus intimus,
in quo Laeanitaeleanitae (-the p) EsRapv a. S, qui nomen ei dedere; regia eorum Agraagra et Rd(?)v. ha- DD2.
hagrat r. agraulis p
et in sinu Laeana vel, ut alii, Aelanaaelana B. el- v. aelala ll. helena p: nam et ipsum
sinum nostri Laeaniticumlaeaniticum ego. cfr. § 165. V 65. aela- FRG. ela- rv.
helanicum p scripserescripsere alii aelaniticum EsR2pv. om.rJ, alii Aelaniticumaelaniticum ego. elan- EsD. aelen- R2S. alan- v. aelenat- L. elanat- C.
helamicum p,
Artemidorus Alaeniticumaleniticum RadG. alan- pv, lubaiuba om.Fda Leaniticumleaniticum ego.
cfr. Ptol. V 16, 18. laeni- Dv(S). lemni- Es. lemi- R. laeani- H.
lenintichum p.om.Fda. circuitus
Arabiae a Charace Laeanalaeana R(?)B. lea- rv colligere proditurproditur
Espv(J). trad- rSXLVIIXLVIIEsH(D2). XLVIrS. -VIII v.LXVLXVEsv(D). LXVIrS p.,
Iuba paulo minus |XL| putat. latissima est a septentrione
inter oppida Herournheroum B coll. § 165. V 65. -oeum EsFv(J).
-oheum r. arceum p et Characemcharacem C. car- Da. -ce R. -rocem F.
characen EspB. car- v. namnam (mam a) ll. J2. iam D. nunc v et reliqua mediterranea
eius dicantur. Nabataeis Thimaneosthimaneos v. tim- EsdD. thimen- a. thuran- p. timae-
nęos F. timen- D. timoen- R iunxeruntiunxerant DFdTRaSJ
veteres, nunc sunt Tavenitabeni
Da. thabaeni F. raneni p, Suellenisuelleni Espv. -llini r, Araceniaraceni EspD.
arra- v (H). sarra- B. anageni r, Arreniarreni Esv(D). hare- p. are- H.
arra G. om.r oppidooppido in quod ego. -dum in quo ll.v. cfr. § 145
in quod negotiationegotiatio omnis EsD. omnis neg- d2pv. neg- eius Fdla.
omnis neg- eius DR(?)S omnis convenit, HemnataeHemuatae, Analitae va.S, Avalitae,
oppida Domatadoma-
tha EsH. -ada v, Haegrahaegra DFD. heg- RadS. aeg- Es. ag- p.
eg- v, Thamudaeithamudei Bas. -deni H. tamudaei DFRS. -dei adv.
tha Esp, oppidum Baclanazabaclanaza EsD. baciamidei p.om.r. Badanatha, Carrei,
oppidum v,
Chariattaeichariattaei toali ego. cariat (-th a. -ti D) taci-
toali (Aci- D) DFda. cariati (S. -ta H. chariati v) achoali (tach-
R1) Rv. chinati thacalin ip. om.Es, Toali, oppidum Phodacaphodaca ego. foth ca (ac S)
RS. tota ca Dda. -ta ??? F1. phoda (fo- F2) ac EsF2pv (D), Minaeiminaei F1dRB. -noi F2. -nei rvs, a regerege om.DF1a Cretae
Minoeminoae F. -oa Es, ut existimant, originem trahentes, quorum Carmeicarmaei RdS. -mei rD. char- pv. -maei L; oppidum XIIII p. Maribbama-
ribba EsDFdTH (D). -ippa RaS. -iaba C. -rriba pfv, Paramalacumparama-
lacum EsD. bar- pv. palmal- RdTS. -lachum r, et ipsum
nonnon Esv.
om.r spernendum, item Canoncanocū a. carnon dva.D. char-p. Rhadamaeirhadamaei F2H. rham-
mai DFldRa. -mmei v. narmaei Es. marmei p — et horum
origo Rhadamanthusrathamanthus DF. radamanthus R. rhadamantus (ap?)
va. G(D) putatur, frater Minois —, Homeritaehomeritae B. nom-DFRa. hem- v. hameni- Es. harni-p
Mesalamesala ll. D. cfr. XII 69. mas- S ex Arr. periplo 62. mass-
v(J) oppido, Hamiroeihamiroei D. -inoei Es. -inei p. -irei d(?)v. amiroei (-onei
a) r, Gedranitaegedranitae— 3 bachylitae om.Esgedramite p. igedranitae
DF. -ide a, Amphryaeiamphryei d. -ryae S. -riaei R2. -riei a. -pririaei R1.
-phariani p. -prae v. phryaei DFD, Lysanitaelysanitae DfdaD. lis- Rp.
ilis- v,
Bachylitaebachilitae Rdpva. D, Samnaeisammaei d. -mmei va. S. sannei
EspC, Amaitaeiamaitaei — 4 sagiatta om.Esamaitaei DFRD. -aythei a.
-athei dv. amitaei S. om. p oppidis Nessanossa Rp et Chenneserichenneseri DaD, chonn- R.
chennaesaeri F. cennesseri dC. -eseri v. conosti p,
Zamarenizamereni F.
-marenei p oppidis Sagiattasagitta R. -itha p. saiace v-a. S, Canthacecanthate R. scantate
va.S, Bacaschamibacaschamy D. -scami ava.D. bachachami p. bacas, Es Riphearinariphearina DFRaD. -rma dv. frarina p. arina Es
oppidooppido
Es1D. -dū r v. om.p, quoquod DFa vocabulo hordeum appellant, Autaeiautaei D coll. § 167. -tei EsRdv.
-thaei DF. -thaci a. anthei p, Ethraviethraui DRaS. etbra- F. et raui
EsC. et rha- v. reui p,
Cyreicyrei DFdS. cirei Ra. ginei Esp.
gyrei vdist.D Ehlataeiselmataeis DFaD. -teis d. -taceis R. -cei (U 140) J.
om.Es. mathathe p. et mathataei, helmodenes cum v oppido, Chodaechodae DFD. -de RpJ. codae Es. -de d. dodei a. ebode v Aiathuriaiathuri in dJ. -run D. -rū F. adathurū a. auituri in R. aiata- ri& in p. in Es. agacturi in v in montibus oppido
XXVXXVEspv(D). XX rGdist.D p., in quo fons Aenuscabalesenuscabales ad. -biles p. emischabales va.S, quod significat camelorum
, oppidum Ampelomeampe-
lome—athrida om.Espampelone G. amyelome v, colonia Milesiorum, Athridaatrida ad.
act- va.S. an Athrula e Strab. XVI p. 782?
oppidum, Calingichalingii Ea.
calnigii p, quorum Maribamariba v(J). -iua DFdRS. -ina a. -iaba C. in arabia
Esp oppidum significat dominos
omnium, oppida Pallonpalon RdSJ, Murannimalmurranimal Fda. -annimal D. iura-
mimal p iuxta flumen, per
quod Euphraten emergere putant, gentes Agraeiagraei Es. agra et DFa. agre et d. aggei p.
agrei v. -rei et R(?)S. -raei et D, Ammoniamomi Esp,
oppidum Athenaeathaene F.
-hene a. ach- p , Caunaravicaunariui a. channara p. caurarani va. S, quod significat ditissimos
armento, Chorranitaechorranitae EsD. cora- Rpv. -ita r, Cesanicesani Esv(D). cess- p.
oes- rS. caes- C, Choanichoani Espv. ciani rS. fuerunt et Graeca
oppida Arethusaanethusa Es.
-tussa p, Larisalarissa F2va. S, Chalcis, deleta variis bellis.
Romana arma solus in ear terram adhuc intulit
Aelius Gallus ex equestri ordine, nam C. Caesar Augusti
filius prospexit tantum Arabiam. Gallus oppida diruit,
non nominata auctoribus qui ante scripseruntscripserant DfdTRaSJ, Negranamnegram
(-aam Es. egram B) amnestum (H. ann- v. hanescum p) Espva. S,
Nestum, Nescamneescam DFa. escam B, Magusummagusum Esv(D). -sium p. -sam
Dal. masugum rS, Caminacumcamiaeum d1. -ineum d2T. chamimaum p.om.Es. tammacum v, Labaetiamlabeciam Rdva. D. labraum p.om.Es et supra159
dictam Maribammaribam ll.v(J). -iuam S. -iabam C. marribam p circuitu VI, item Caripetamcaripeta
d(?)va.S. charipeti p, quo longissime
processit.Mela III 79. Agatharch. 99 (GGm I p. 188). cetera explorata retulit: Nomadas lacte
et ferina came vesci, reliquos vinum ut Indos palmis exprimere
, oleam sesamaesaesamae Es. sesimae ad. sesymae
FR. -me D. numerosissimos esse Homeritas,
Minaeisminaeis G(D). -nois Esp. -noes r. -naeos B(S).
-noas v fertilesfertilis F1RaSJ agros palmetispalmitis Es arbustosarbustos EsD2. -toque rS.
-tisque v. cfr. § 131, in pecore divitias.
Cerbanoscerbanos H coll. § 154 ceub- (caeub- F) ll.
cemb- v et Agraeosagraeos H. trareos DFa. rar- R. harr- p. arreus Es.
areos v. arios C armis praestare, maxime Chatramotitaschatramotitas B. catha- Esd. -thitas a. catra-
mothi- R. catthamothithas DF.
Carreischarreis DFRp. carraeis C latissimos et fertilissimos agros, Sabaeos ditissimos
silvarum fertilitate odorifera, auri metallis, agrorum riguisirriguis p,
mellis ceraeque proventu. de odoribus suo dicemus 1.12
volumine.Sol. 33, 16. Arabes mitratimetrati DFR. -adi a degunt aut intonso crine; barba
abraditurabraditur v.
adr- lloD2 praeterquampraeter quod DFa. -terque R in superioresuperiori Eso labro; aliis et haec
intonsa. mirumque dictu, ex innumeris populis pars aequacoaequa o
in commerciis autac a. at Rd. ad DF1 latrociniis degit. in universum gentes
ditissimae, ut apudaput F1. puta Esop quasquos Ra maximaemaxime a ov a. H opes Romanorum Parthorumque
subsidantsubsident F1. -ens Rlad. -istant R2va. (P) G, vendentibus quae e mari aut silvis
capiunt nihilquenihilq. F. nich- a o. nihil rv invicem redimentibus.
Berger Eratosth. fr. p. 292. Agathem. III 14 (GGm II
p. 475). Nunc reliquam oram Arabiae contrariam persequemurpersequimur Fda. Timosthenes totum sinum quadridui navigatione
inin
(post bidui) om.Es longitudinem taxavit, bidui in latitudinem, angustias
VIIVII. D RdH. IIII. D Espv(D1). VIIr. D p.; Eratosthenes ab ostio |XII|XIIEspD.XIIIrv in quamque partem;
Artemidorus Arabiae latere |XVII|XVII L H e Strab. et Agathem.XIIII. L
Espv(D). XVI r.L???,Agrippa fr. 34 Riese.
Trogodytico
vero |XI|.LXXXVIIXI.LXXXVII. D (Müllenhoff) D2. -IIII. D
EspD1. -III v. -II G.XI (XVIa) XXXVII. D rH.D p. Ptolemaidaptolomaida
EsDD. ptho- Fa. -idas Rd. (item infra passim) usque; Agrippa
|XVII|XVII ll.H. om.p.
XIIII v. XIII DaL.XXXIIXXXIIEsv(D). XXIIrC.XLVIp sine differentia laterum. plerique latitudinem
CCCCLXXVCCCCLXXIIp. -LXII va. H prodiderunt, faucesquefaucisque (EsD?)S hiberno orienti obversasad-
uersas a alii IIIIIIIIEspv(D). VIIDFdTaH.XIIRS, alii VIIalii VII. D
ego. alii IIII.D EsD. alii VIIpv. om.rH. D, alii XIIXIIEspv (D). XVrS patere.
Situs autem itaita om.DFa se habet: a sinu Laeaniticolaeanitico EsDFJ. leanit- R2adT. leant-
R1v. aelanit- B. cfr. § 156 alter
sinus quem Arabesarabiaes DF. -bęs d Aeanaean FD.
aeant EsC. ean r. heant p. eant v. soean S vocant, in quoquo (que Es) oroon
Esva.B Heroon oppidum
est. fuit et Cambysu inter Nelos et Marchadasmarthadas DFava. C, deductis
eo aegris exercitus. gens Tyrotyro DFRaD. -ron
dTS. -ra pv. tira Es, Daneon portus, ex quo
navigabilem alveum perducere in Nilum, qua parte ad
Delta dictum decurritpercurrit R, LXII. DD ll.v(H). om.C intervallo quod inter flumen 5,48
et Rubrum mare interest, primusprimū FaT omnium Sesostrissesostria
DFRa Aegypti
rex cogitavit, mox Darius Persarum, deinde Ptolemaeus
sequens, quiqui eduxit Esp et duxit fossam latitudine pedum C, altitudine
XXXXXX Espv(D). XL rS, in longitudinem XXXVIIXXXVI. D R2. XXXIIII . D EsD. D p. usque ad Fontes
Amaros; ultra deterruit inundationis metus, excelsiore
tribus cubitis Rubro marimaris Fa conperto quam terra Aegypti.
aliqui non eam adferunt causam, sed ne inmisso mari
corrumpereturcorrumpent
Fa aquaaquā F2 Nili, quae sola potus praebet. nihilo
minus iter totum terrenoterreno R2S(D). -nus DFR1a. -nis dTJ.-ndo Es. terendo pv frequentatur a mari Aegyptio,
quod est triplex; unum a Pelusio per harenas, in quo,
nisi calami defixi regant, via non reperitur, subinde auraaura om.Es
vestigia operiente; alterumalterū D2. -er IIDFa. -erum IIEsD1. -erum uero IIR(?)v ultra Casiumcasium B. caspi-
(carpi- R1) ll.v montem, quod
a LX p. redit in Pelusiacam viam — accolunt Arabes
Autaei —autei Rdva.D. -tet a.cfr. § 158. 168; tertium a Gerrhoa gerro Esv (J). a ghero p.om.a. ac (a R) cerrho rS, quod Agipsumagipsum
EspTD. -sium R2J. -pisium R1. agypsium F2. -sum d2. -pisium
DF1dl. Egippiseū a. adipsum v. -son C. alii Gisium M Pt p. 682a vocant, per
eosdem Arabasarabas Brot. -bes pv(S). ardabas EsDdR. arbadas a.
arthabas F.cfr. § 177LX propius, sed asperum montibus et
inops aquarum. eaeeae F2v.. ae Es. ea r omnes viae Arsinoen ducunt, conditam
sororis nomine in sinu Carandracharantra p. -ndra va. S a Ptolemaeo Philadelpho,
qui primus Trogodyticen excussit; amnemet amnem G qui Arsinoen
praefluit Ptolemaeum appellavit.(init. 3) Mela III 80. cfr. Sol. 27, 54. mox oppidum parvum
est Aenumaenum EsDFD. hae- p. enum
RdTS. enim a. aennum v — alii pro hoc Philoteriasphiloterias ego. cfr. Ptol. IV 5, 8. pileot-
(-etrias F2) DF. philit- Es. philat- p. pilet- dT. pilact- a. philet-
v(D). piloteria R. philoteram B e Strab. XVI p. 769. -teris Mela scribunt —, deinde
sunt Asaraeiasaraei F2. -rii p. -rri EsD. azarei v. abasaei (abes- a) r S, ex Trogodytarum conubiis Arabes feri, insulae
Sapirinesapirine S e Ptol.IV 5, 35. -rene v. -ptrene p. -parinae EsD2.
sarapine (ser- a) RadTJ. -nae DFD1, Scytalascythala F. -lam DRa, mox deserta ad Myos Hormon, ubi fons
Tatnostatnos RS. statnos DFda. tamos Es. tha- p. tadnos v.
est ainos D coll. aenum (§ 167) et aenuscabales (§ 158), mons Aeaseas Fa.
eos Esva. H(D). heos p.cfr. Ptol. IV 5, 8, insula lambeiambe — 7 insulae om.a iambae F. la- Es. -be pva. H, portus multi, Bereniceuerenicate Es
oppidum, matris Philadelphi nomine, ad quod iter a Copto103
diximusduximus Es, Arabes Autaei et Gebadaeigebadaei EsD. -dei pH. gneb- v. zebadei RS. -ataei r.(8)
cfr. Plin. XXXVII 108. — (11) Mela III 81. Sol. 33, 17. Trogodytice,
quam prisci Midoenmidoen EspdS. myd- r. michoen v, alii Midioenmidioen ego. -dioe EsD.
-dicen p. -doen v. michoe RdS. mychoe D. -chae F dixere, mons Pentedactylos
, insulae Stenae Diraestenae
dirae B e Strab. XVI p. 769. stenetire p. -tyrae Esv. -naecyrae R.
stheneayrae r aliquot, Halonesihallonesis R. -ssis DFa. halonnesi G. -enses v non
pauciores, Cardamine, Topazos, quae gemmae nomen dedit.
sinus insulis refertus: ex his quae Mareumareu dv. -raeu D2. -ru DF. -rii a. -r??? R. matreu EsD1.
-reni p. Mapia Diodor. III 38, 4 (cfr. GGm I p. 165. 166). μύρωνοςPtol. IV 7,11. Miaru M Pt p. 758a vocantur, aquosae
, quae Eratonoseratonos C. -astonos p.
-atanos Esv(D1). eranos rS. Stratonos D2. (cfr. §173), sitientes; regum hihi D2.
ii v(S). his ll. H(D1). iis dTJ praefecti fuere.
introrsus Candaeicandei Rava D1. Panchaei
(Voss. ad Melam III 81) D2coll. etiam VII 197. X 4, quos Ophiophagos vocant, serpentibus
vesci adsueti; neque alia regio fertilior est earumearum EspRdv. eaurū DF. auro a. est auro F2D.Iuba fr. 41 Müller. — (14) Mela III 81. — (501, 1) Agatharch.
82 (GGm I p. 170). Iuba,
qui videtur diligentissime persecutus haec, omisit in hoc
tractu — nisinisi si Radva.D exemplarium vitium est — Berenicen
alteram, quae Panchrysospancrisos a. -chrisas Es cognominata est, et tertiam,
quae Epi Dires, insignem loco: est enim sita in cervice
longe procurrente, ubi fauces Rubri maris VII.DIIII D Espva.H (D).cfr. Sect.163 p. ab
Arabia distant. insulainsulaeEs ibi Citiscitis Eso DD2.
citur p. zitis F. scithis a. cytis Rd(?)v.cfr. XXXVII 107, ubiB
echitis, alii chitis, topazumtopazium ova. D ferens et ipsa.
(3) Mela III 80. — (13) Berger Eratosth. fr. p. 123. ultra silvaesiluae dG. silliae
DF1Ra. siluas EsF2opv. -uae sunt D, ubi Ptolemais, a Philadelpho condita ad venatus
elephantorum, ob id Epi Therasepiteras Es. -ideras p cognominata, iuxta lacum
Monoleum. haec est regio secundo volumine a nobis 2,183
significata, in quaque om.F1da XLV diebus ante solstitium totidemque
postea hora sexta consumuntur umbrae et in meridiem
reliquis horis cadunt, ceteris diebus in septentrionem, cum
in Berenice quam primam posuimuspossumus Es ipso die solstitii sexta 168
hora umbrae in totum absumantur nihilque adnotetur
aliud novi, DCIIanDCII.D? cfr. II 183 p. intervallo a Ptolemaide: res ingentis
exempli locusque subtilitatis inmensae, mundo ibi deprehenso
deprenso FRSJ, cum indubitata ratione umbrarum Eratosthenes
mensuram terrae prodere inde conceperitconceperit EsDdTaD. con-
coep- (-int F1) F. coep- R(?)v. cepit p.(14) Sol. 56, 5. hine Azanium
mare, promunturiumpromunturium et
mare M Ptp. 758a quod aliqui Hippalumhippalum (U 142) D. hisp- ll.v scripsere,
lacus Mandalummandalu
D. -lii a, insula Colocasitiscolorasitis R1. casitis Esva.G. chas- p et in alto multae, in
quibus testudo plurima. oppidum Sacesace
EsRdTv(D2). sce a. sache p. sacae DFD1. suchae Bex Artemid. ap. Strab. XVI p. 770. -che H. sabae M Pt p. 757b, insula Daphnidis,
oppidum Aduliton; Aegyptiorum hoc servi profugi a dominis
condidere.(502, 1. 2) Dic. 7, 2. maximum hic emporium Trogodytarum, etiam
Aethiopum; abest a Ptolemaide VV v.
quinque DFdRapL.IIEsD dierum navigatione.
deferunt plurimum ebur, rhinocerotum cornua, hippopotamiorum
coria, cheliumchelium (χέλειον) M Pt p. 759.b
celtium ll.v(J).chelyon H testudinum, sphingiaspingia FRava.B, mancipiamanupia F1R.
-ubia adT.
supra Aethiopas Aroteras insulae quae Aliaeualiaeu EsdG. -ieeu DF. -ieeu R. -ie a. -ien pv. elaean
B e Strab.l.l. Alalaeu Arr.peripl. 4 extr. cfr. GGm Ip. 260b vocantur,
item Bacchias et Antibacchias et Stratiotonstratioton ll.v(P)S. Stratonos B e Strab. l.l.. hinc in ora
Aethiopiae sinus incognitus, quod miremuradmiremur
Esova.S, cum ulteriora
mercatores scrutentur, promunturium in quo fons Cucioscutios FRa. -ius va.G. cultius p,
expetitus navigantibus; ultra Isidis portus, decem dierum
remigio ab oppido Adulitarum distans; in eum Trogodytis
myrra confertur. insulae ante portum duae Pseudopylaepseudo-
pylae v(J).-depylae FdRS. -depile a. -daepilae Es. om.D(?)
vocantur, interioresinteriores Espv. in ulteriore r totidem Pylae; in altera stelaestele a. sterele R1. stelle R2 lapideae
litteris ignotis. ultra sinus Avalituaualitu Es. auha- p. aba- F2J. ua- r. abalites B. -tus v.cfr. Ptol. V 7,3. Arr.peripl.7, deindein J. dine DFdRa.om.Espv.demendo cfr. §178 init. insula Diodoridioduri Rd. diud- Fa. dioscori p et
aliae9. 10 eo
Alitē Fa desertae, per continentem quoque deserta, oppidum
Gazagaza Espv. zaza r, promunturium et portus Mossylitesmossylites F2G(S).mossil-
R2Es. monssyl- DF1d. monssil- R1a. monsitides p. mossilicus
(-ssyl- H) v, quo cinnamumcinnamomum Espva.S
devehitur. hucusque Sesostrissesostris v. sesso- R2.
sostris Es. xesestris p. sosis r exercitum duxit. aliqui
unum Aethiopiae oppidum ultra ponunt in litore Baragazabaragaza Esv(D).barg- p.
barig- F2. baric- rS.
Sol. 56, 5. 6. 7. Iuba fr. 42 Müller. A Mossylicomosilico Esa. -selico p. -ite v. -ssy-
lite G promunturio Atlanticum mare incipere
vult Iuba praeter Mauretanias suas Gadis usque navigandum
coro, cuius tota sententia hoc in loco subtrahenda non
est. a promunturio IndorumEndorum M Pt p. 686b quod vocetur Lepte Acraleptecara Esva.B. -cora p,
ab aliis Drepanumdrepnanum Es, proponit recto cursu praeter ExustamExustā H(D)ex Arr. periplo 20 et Ptol. VI 7.
-ta Esv. -tae DFdS. -te a. exhuste R. -haustam padExustā H(D)ex Arr. periplo 20 et Ptol. VI 7.
-ta Esv. -tae DFdS. -te a. exhuste R. -haustam p Malichumalichu Sol.S. -Ichu EsG.-lchi p.
-licho r. -lacho v insulaminsulam pv. -la ll. -las DXV p. esse, inde ad locum quem
vocant Sceneossceneos Rad2in ras.pv. scaen- rD. -neon Sol.CCXXV p., inde ad insulasinsulas
Adanu M Pt p. 686.b -lam sadanum ll.v(J).-lam Adanu (Salm.p. 875bE) H. cfr. Sol. Adanu CL:
(2-6) Sol. 56, 6. 8. — (6-9) Iuba fr. 42 Müller.
Sol. 56, 9. MCap. VI 702 init.sic fieri ad apertum mare |XVIII|.LXXV p. reliqui omnes
propter ardorem solis navigari posse non putaverunt.
quin et commercia ipsa infestant ex insulis Arabes, Ascitae
appellati, quoniam bubulos utres binosuinos F2. -no Es. imo p insternentesinsternentes
R2S.-endos DFdR1a. sternentes Espv ponte
piraticam exercent sagittis venenatis. gentes Trogodytarum
idemidem R(?)G. item
DFa.om.Esov Iuba tradit Therothoasthorothoas DF1a. hor- F2. her- (-toas o) Esova. B a venatu dictos, mirae
velocitatis, sicut Ichthyophagos, natantes ceu maris animalia
, Bangenosbargenos pva.S, Zangenaszangenas EspD. zageras v. gangeras
DFdTaJ2. -goras RS, Thalibasthalibas EspD. -bus r. chalybas v, Saxinassaxinas Espv(D). xoxi- rS, Sirechassyrechas p. -cas va.S. sirecas EsD,
Daremasderemas DFa, Domazenesdomazenes Espv(D). -zaines DFa. -zames
RdTS. -zanes C. quin et accolas Nili a Syene non
Aethiopum populos, sed Arabum esse dicit usque Meroen;
Solis quoque oppidum, quod non procul Memphi in
Aegypti situ diximus, Arabas conditores habere. suntsunt et qui Rd(?)va.D sunt qui a qui 5,61
et ulteriorem ripam Aethiopiae auferant adnectantque
uncos ego posui; traici vv. voluerunt post Meroen(v. 11) Dal.,
post habere(v.13) U 143Africae. [ripas autem incoluereincolere d(?)pva.S propter aquam.] nos
relicto cuique intellegendi arbitrio oppida quo traduntur
dist.egoordine utrimque ponemus a Syene.
(19) cfr. Mela I 51. Etet Esv(D). om.rS prius Arabiae latere gens Catadupicatadapudine inde FdRa, deinde
Syenitae, oppida Tacompson, quam quidam appellarunt
Thaticenthaticen
R2pS. -thicen Esv(D).et ycten a. ethicten rJ, Aramumaramum v (J).
-mam EsD. -nium B. arumam DFda. eruniam R1. anamen p.
aramasos R2S, Sesamospsesamos a. sesamum (-nium B) va.S, Anduraandura
EsD. sand-v. atuma p.om.rS, Nasardumanasarduma EsD. -dum p.-audum v.
sanduma R2S. samduna r. -dua a, AindomaAindoma Come ego. (cfr. Aendondacometas §179). naidomacum Es. -ma, Cumcum D.
masindomacumn rS. Han???adomachum p. anaudoma (anad- Dal.)v
Come cumcum arabeta Es. Cumara, Beta (Peta Dal.) v. chumarabe-
tra p. arabeta (-tā R) rS Arabeta et Boggiabogghiana Es. -grana p. -ggiana D.
bochiana va. S. cfr. Bocchin§181 extr., Leupitorgaleupitorga RadS. leupyt-
DF. leuphit- Espv(D), Tantarenetantarene Rv. tamthare p. tautarene EsD1.
-ren D2. -tharaenae DF. ta (za a) ut harene ad.cfr.ποντυρίςap. Ptol. IV 7,6,
Emeaeemeae chindita (M Ptp. 771b) D2. meae chin-
D1. meae chiin- Es. meae echin- p. meechin- v. meae (maeae F.
mee a) cin- (-tor a) r. mecin- dS. moechindira C, Chindita, Noa, Goploagoploa EsD.
-phoa v. glopoa Fd. -ploa rS. golplea p, Gistategistate EspD. -tem r.
gystate dv, MegadaleMegada (-geda v), Lea S, PremniPremni M Ptl.l. aremni
Es. arem p. arennir. Remni D. RenniS. rhemniav. cfr. §179 med.
(πρῆμνιςStrabo = Primi),
Nupsnupsia va.S. pus p.πνούψPtol., Direadirrea p. diraea F. dyr- a, Patiggapatigga DFdR1J. -tiga R2S. -tyga a.
paagga Es. pataga v.om.p, Bacatabacatha a. bagada Esva.S(D). paga-
ada p, Dumana, Radatarhadata Rdva.D. radacha p, in quo felisfelix FdR1a
aurea pro deo colebatur, Boronbonon Es.
bono p, in mediterraneo Mallomallo ll.v(D). -llos C
proximum Meroaemeroae G. -oe Esv(D1).
-oen rS(D2).Iuba fr. 42 Müller. sic prodiditprodidit Esv(D). -dit rS Bion. Iuba aliter:
oppidum munitummunitum ego. in
(im D) munto DFR imum Es. linum p. in monte aG. limum
in monte v Megatichosegatichos FR. -adicos a inter Aegyptum et Aethiopiam
, quod Arabes Mirsionmirsion EspD. -son
DFa. myrson Rdv vocaverunt, dein Tacompson,
Aramum, Sesamumaranium, sesanium B, Pidepide ll. D. -den G.
-dne v, Mamudamamuda Espv. -dae (-de a) r. doce d, Orambimcorambin va.S.
-bim EspD. cfr. M Pt p. 770a iuxtaiuxta EsR2pS. -ta eam v. iuocia D.
-iā F. utocra R1. euoci ha a bituminis
fontem, Amodataamodata (-thap) EspD. hammo-
data (-ara Bas.)v. amodita rS, Prosda, Parenta, Maniamania DFaD. -iad Es. mama Rv.
nicum a p, Tessatatessata (the- p)EspD1v(D). -atta D2F. -ra C. tesatta
RdS. tasfata a,
Gallasgalles EsD. gales p, Zoton, Graugrau dG. grao DF1.
grac F2a. grou R. gnau Esp. gau v Comen, Emeum, Pidibotaspidibotas Esv. pydib- p.
pidisb-r, Aendondacometasaendondacometas DFRa. endo- Esv(D). endothaaco- p. hebdomecontaco- G
cometas, Nomadasnomades p. -metas DFdRa in tabernaculis viventes, Cistaepencistaepen ego. cyst- EsD.
astepen p. cisteen DFR. -eon a. cysten d(?)S. -ten pemman v,
Magadalenmagadalen dT.cfr. §178 med. magadagalen (inag- Esp)
EspR1. -da, GalenD. macadag- (macc- a) rS. gadag- v, Parvamparuā
primin M Pt p. 771.b paroa prummu (-mū p) EspD. proaprimii r.
-min S. paloin, primmin v Primin, Nupsnupsin va.S, Direlindirelin ego (coll. §178
Direa). dicelin EsD. dere- R2. detre- DR1S. decre- Fa. derce-
dT. deche- p. dase- G. deselini v, Patinganpatimgan R. (Patin, Gam-
breues va.D),
Breves, Magasneosmagos neos a. magasne (-sen G) va.S, Egasmalaegus-
mala DFda. segasm- va.D, Cramdacramda EsDFaD. cranda dpG.
-dala RS. caranda v, Dennademia p. dene DFa, Cadeum,
Atthenacadeum atthena
ego. cfr. §181 extr. dadeum atthena a. cadeuma thena (-ne F)
DFdRG. cadeum mathena (-emia p) EspD. -umna thena v, Battabaita Es. batha pva.S. Nabatta M Pt p. 769a, Alanamalanam EsD.
-nan p. -na. rv, Macuamacua Esv(D). -chua p. -cum Dal. mascoa rS, Scammosscammor R. samos p, Goramgoram Espv(D).ho- rS in insula,
ab iis Abaleabale (-la G)
androgalim (-abin a) DFdRaS. -ocalim G(D). ab alexandro calim
(-lmi p) Espv, Androgalim, Seremserem EspD. -ren v. seserem r. -ren S, Mallos, Agocemagocem
Esv(D). -en G. -ozen p. -olem r. -en S.
Ex Africae latere tradita sunt eodem nomine Tacompsos
altera sive parspars Espv. praes
DF. peras R. res a prioris, Mogoremogore EsD. -res p. -ra v. moggore RdS.
magorae DF. -re a. -ra G, Saeasea Esapva.S(D), Aedosaedosa av. -oxa p.
aedos D. edos RS. aedes M Pt p. 769a, Penariaepenariae M Pt l.l. (i.e.ταμιεῖα,cfr. Forum Cambusis §181). plenariae DFRaS. pele-
(-ria Bas.) Esv. pelle- p. Apele- D,
Primisprimis (sc. altera sive
Magna) MIPtl.l. pinnis DFdRaS. pindis EsG(D).pynd- pv(L), Magassamagassa EspRS. -ssu F. maggassu Dda. magusa v, Bumabuma EspRS.
bhu- r. bau- v, Linthumalinthuma FRapS. lyn- D. lintu- EsD. linitima v, Spintum, Sidopsidop a. syd- DFdRS. -pta v. sidopt EsD. sinodoth p. Sylop
M Ptl.l.., Censoegensoe EsD. -sep. -soava.S,
Pindicitorpindicitor DFdRaD.
-tora v. -ditor p. pndictor Es, Acugacug RaS. achug DFd. agugo
(-ūgo p) EspH(D). cugoa (eug- C) v, Orsumorsima va.S, Suarasuara Esp D.
-asa v. sausa rS, Maumarum, Vrbim, Mulonmulon EsH. -ona v. mylon p. molom r. -lum
dTS,
quod oppidum Graeci Hypatonhypato F. -panhon Es. -patiton va. G vocarunt, Pagoarcapagoarca RS. -rchas p. -rgas v. -rta DFda. -rtas EsD zamnes Esv.(D). cha- p.
zmanes (tma- a) rS, Zamnes,
unde elephanti incipiant, Mambli, Berressa, Coetumcoetum DFEsD. ccet- a. cet- dp. -uma v. coetuma R1.
acet- R2S. fuitfuit EsR2pv. it r
quondam et Epis oppidum contra Meroen, antequam Bionbion EspR (?)v.om.DF. mons a
scriberet deletum.
(6 sqq.) cfr. Sen. NQ VI 8, 3 sqq. Plin. XII 19.Haec sunt prodita usque Meroen, ex quibus hoc
tempore nullum prope utroque latere exstatexstat certe (cetera v) EsR2pfH. et R1. om.r. certe solitudines
nuper renuntiavere principi Neroni missi ab eo
milites praetoriani cum tribuno ad explorandum, inter
reliqua bella et Aethiopicum cogitanti. intravere autem
et eo arma Romana Divi Augusti temporibus duce P.Petronio,
et ipso equestris ordinis praefecto Aegyptiae-
gypti. is (P)H. -tiis ll.C. -tus adpv. is oppidaoppida FdTRaS. -da eorum
Esp(D?)v (D)inuenerat Espva.S expugnavit, quae sola invenimus quoquod EsR1a dicemus ordine,
Pselcinpselcin
Dal. e Ptol. IV 7,5. -chin B e Strab. XVII p. 820. spelcin DF. -lcim
ad. -lem R. -lgin Es. -ligni p. splegin v, Primiprimin va.D, Bocchinbocchin
DdJ. (cfr.βῶγχιςap. St Byz.). bochin F. -im a. -chyn R. boccin
Esv. boci p. aboncin (abuncim S) B e Ptol. l.l., Forumforum DF1dRaJ.
(καμβύσου ταμιεῖαPtol. l.l.). furum EsF2p. phurumin v. phthurin
B e Ptol. Cambusiscambusis EsD. -sus p. -sin v. cabusis R. -sin J. -ssis r, Attenamattenan v. adtenam Es. atteniam DFaD. -emam dJ. -euam H.
atheniam R1. -nam R2. -na p.cfr. §179 extr., Stadissim
stadissim EsD.
-isin pv. -dasim rS, ubi Nilus praecipitans se fragore auditum accolis
aufert. diripuit et Napatanapata Bcoll.§189.184. naeatta d.
nepata EsR2v(D).nephata p. neata r. longissime autem a Syene
progressus est DCCCLXXDCCCLXXEspv(D).
DCCCC- r H. cfr. U 144 p. nec tamen armaroma Es Romana
ibi solitudinem fecerunt: Aegyptiorum bellis attrita est
Aethiopia vicissim imperitando serviendoque, clara et potens
etiam usque ad Troiana bella Memnone regnante. etet (pro etiam) o
Syriae imperitasse eam nostroque litori19 litori R (?)H. -re im a. -re ro aetate regis Cephei
patet Andromedae fabulis.
Berger Eratosth. fr. p. 152. (cfr. Plin. II 184).Simili modo et de mensura eius varia prodidere,
primus Dalion ultra Meroenmelon DFR1a longe subvectus, mox Aristocreon
et Bionbion (byon p) et Espv(D). om.rS et Basilis, Simonides minor etiam
quinquennio in Meroe moratus, cum de Aethiopia scriberet.
namnam etova.(P)H Timosthenes, classium Philadelphi praefectus, sine
mensura dierum LX a Syenesyenero (sie- a) uenit??? DFa Meroen iter prodiditprodidit
Esopv. -idere r, Eratosthenes
DCXXV, Artemidorus DC, Sebosus ab
Aegypti extremis |XVI|XVIEsV(D).LXVIrS. om.p.LXXVLXXIIEsD1, unde proxime dicti |XII|XII.L DFRaH. cfr. II 245.LXIIEs. LXVpv.XIILXX G.|XII|
D1.L???.
verum omnis haec finita nuper disputatio est, quoniam a
Syene DCCCCDCCC (P)G.LXXVLXXV DFa. -II Esp. -VI RdT. -IV P.
-III H. -I S. LXII v. XXXXV D Neronis exploratores renuntiavere his
modis: a Syene Hieran sycaminon LIIILIIIIll.v.anLXX?
aiiter computavit M Pt p. 768a pp.om.Esp-D., inde Tama
LXXIILXXII ll.H.
LXXV pv.an LXXX? regioneregione ll.pv(D). -nem d(?) C Euonymiton Aethiopum, Primiprimi
ll.v (D). -mam C. cfr. §179.181. (178)CXX, Acinam
LXIIIILXIIIIEsDFap(D).
LIIIIR(?) G, Pitarampitaram Esadv (D). pitt- rS. pyth- pXXVXXIIEsD, Tergedumthergedum p. tergend- EsCVICIIIEspD gaugadem p. insulam Gagauden
esse in medio eoeo
Espv(D).om.rS tractu; inde primum visas aves psittacos
et ab altera, quae vocetur Artigulaartigula Espv. -icula rS, animal sphingionspingion (spig- a)
ll.va.B.cfr. § 173, a
Tergedotergedo B. -godo ll. -gendo v cynocephaloscyno-
cephalos v. ceno- p. nino- DR. -cenfalos r. inde Nabatanabata EsC(D).
-tha pv. nataba r. napatha G. -ta LLXXX; oppidum id
parvum inter praedicta solum. ab eo ad insulam Meroen
CCCLX. herbas circa Meroen demum viridiores, silvarumque
siluarumque aliquid Espv. -arum r aliquid apparuisse et rhinocerotum elephantorumque
vestigia. ipsum oppidum Meroen ab introitu insulae abesse
LXX p., iuxtaque aliam insulam Tadutadu ll.H. tatu G. thandum p. tractu ov dextro subeuntibus
alveo, quae portum faceret. aedificia oppidi pauca; regnare
feminam Candacencandacen
Ev(H). -cem o. -aocen Dal. chandachem p. canagen (-gem R) r.
cfr. Strabo XVII p. 820, quod nomen multis iam annis ad
reginas transiittransiit Radv. -sit rD; delubrum Hammonis etest Espzva.G(D) ibi religiosum
et toto tractu sacella. cetero cum potirenturpoterentur Fa rerum
Aethiopes, insula ea magnae claritatis fuit. tradunt arma-
dist.D torum CCL dare solitam, artificumartificum ll.v. elephantum DIIIIIIEsDFdTaD.IIIIRpv(S).CCCCB.aliialii ego. alare
DF. alere rv (puncto posito) reges Aethiopum
eeego. et ll.v XLV esse hodie traduntur.(14-22) Mela III 91. 92. 81. Sol. 30, 12-14.
universa vero gens
Aetheria appellata est, deinde Atlantiaablantia F2, mox aa Esopv.om.r Vulcani
filio Aethiopeethiopie o.add. aethiopia (ethi- o. ethy- p)
opv. sed cfr. Müller de stilo p. 90 et de glossemate II 106 hyadas,
8 cosmon, III 51 Absyrto. animalium hominumque monstrificas effigieseffigies monstriferas Esova.S
circa extremitates eius gigni minime mirummirumque DFRa, artifici ad
formanda corpora effigiesque caelandascaelanda FR1. cel-Da mobilitate ignea.
feruntfertur o certecertis DF ab orientis partepartes DF intima gentes esse sine
naribus, aequali totius oris planitie, alias superiore labrolabro oris alia DF
orbas, alias sine linguis. pars etiam ore concreto et
naribus carens uno tantum foraminefora-
mina DFR spirat potumque
calamis avenae trahit et grana eiusdem avenae sponte
provenientisprouenientis sponte o ad vescendum. quibusdam pro sermonepro sermone- 20 qui-
busdam. om.DF1Ra nutus
motusquemotusque et quibusdam om. etiamF2 membrorum est. quibusdam ante Ptolemaeum
Lathyrumlatyrum dova.B. -thurum H. cfr. II 169 regem Aegyptiaegypti regem
FdRaSJ ignotus fuit usus ignium. quidam
etante (pro inter) Espva.H Pygmaeorum gentem prodiderunt inter paludes exex Espv. a renim (pro autem) Espva.G quibus Nilus oriretur. in ora autem ubiubi Espv. ibi r dicemusdicemus ego.
desimus (-siimus v) EsDFaD(coll.§ 176). desinit R2in ras.S. -sunt
p. -sinunt J continui 197
montesmontis Fa ardentibusardentibus Espv(D). -ti a. -tis rS similessimilis Fa rubent.
Trogodytis et Rubro mari a Meroe tractus omnis
superponitur, a Napata tridui itinerein itinere FdRaSJ ad Rubrum litus,
aqua pluvia ad usum conpluribus locis servata, fertilissima
regione quae interest auri. ulteriora Atabuliatabuli Espva.S(D), Aethiopum
gens, tenenttenet Esv a. S. -nens a. dein contra Meroen Megabarrimegabarri (mag- d) RdTS. -bari B.
egabarri r. neg- v, quos aliqui
Adiabarosadiabaras Espva.S nominavere; oppidum habent Apollinisapollini Es. pars
eorum Nomades quae elephantis vescituruestitur Es. -tus DF. -tis a.(10) Mela III 85. Sol. 30, 9. — (14. 15) Sol. 30, 4. ex adverso in
Africae parte Macrobii, rursus a Megabarris Memnones et
Dabellidabelli DFdTaD. -eli RS.
dauelli EsG. -ualli p. daneli v.cfr. §196 dierumque XX intervallo Critensi. ultra eos
Dochi, dein Gymnetes, semper nudi, mox Anderaeanderae dv(D).
-ere EsDFap. -ete R. -etae S, Mattitaemattitae EsD. mathi p. -itae v.
mothi- RS. mouthes r,
Mesachesmeaches D. mesagches EsD. -gebes
va.S. massagethes p; hi pudorehi pudore ego. hipdores Es. nid- p. ipso-
dore (-odoro F. -o ore a) r. -rae S. hypsodores D. hipporeae v atri coloris tota corpora rubrica
inlinunt. at ex Africae parte Medimnimenismini coni.B(U 145)coll.VII 31, dein Nomades,
cynocephalorum lacte viventes, Alabialabi EsD. ol- v.
aladi DFdTS. -dis R. alidi a.om.p, Syrbotaesyrbotae B. -thae Es. sir-
bote p. syrdote DFT. sir- Rad.cfr. VII 31. serbotae Sol. sor- v, qui octonum
cubitorum esse dicuntur.(5. 7) Sol. 30, 4. cfr. Plin. VIII 35. Aristocreon Libyae latere a
Meroe oppidum Tollentolen va.S. tholon p. Coloen B e Ptol.IV 7,8 dierum V itinere tradit; inde
dierum XIIXII
om.Es 1 . VII M Pt p. 774b Esaresar v. caes- (add. XII Es 2) Es. des- rJ1.
aes- D. cfr. Ptol. IV 7,7ʼἐσήρ oppidum Aegyptiorum qui Psammetichum
fugerintfugerint G. -runt EsB. -rent v.
-girint R2. -rent r; in eo prodenteprodente (prud- Fa) se ll.(P)S. -duntur
annis v se CCCCCCll.(U 145)D. CCC S. trecentis pv habitassehabitare Es; contra in
Arabico latere Diarondiaron (-anon Es) ll.v(D). diaon p. daron B e Ptol. l.l. oppidum esse eorumdeorum DFR. dorum a. Biobion cum p. union enim Es n autem
Sapen vocat quod ille Esaresar
(aes-D)et v. sesar (sedar a) et DFdTRa. asserit Esp; et ipso nomine advenasaduenas
ait D (?)va.S(J). sed cfr. Miiller de stilo p. 76.77 significari
. caput eorum in insula Sembobitin, et tertium in
Arabia Sinatsinat ll.S.
-as dT. syna p. sai v. inter montes autem et Nilum Simbarrisimbarri EsR2S. -biati p. barri r. sym-
bari v
sunt, Phalligesphalliges ego. cfr. § 192 extr. phali- Espv. palugges
(-udes a) rS. phalanges B, in ipsis vero montibus AsachaeAzachaei Sol. cfr. VIII 35 multis.
nationibus. abesse a mari dicuntur dierum V itinere;
vivunt elephantorum venatu. insula in Nilonili
DFa. illo Esva.C Sembritarumsembritarum Esv.cfr. Strabo XVI p. 770. XVII p. 786. sebr-pB e Ptol. IV 7,10. sember-a. semberr-r G
reginaeregine
F. -ione EspadT. -ni va.G paret.(9. 11. 12) Sol. 30, 5. ab ea Nubaei Aethiopes dierum VIII itinere;
oppidum eorum Nilo inpositum Tenupsistenupsis EsB -psi v. enubsis (nu-
a) r. themissis p. Tenessis Strabo l.l.. Sesambrisambri Espva.S. psambari
Sol., apud
quos quadrupedesquadripedes FdRaSJ omnes sine auribusomnibus FRa, etiam elephanti.
atat Esv(D).
om.rS ex Africae parte Ptonebariptonebari ego. tonob- DFdRaS. ptoemb- v. -enbani
EsoD1.theb- p.om.D2, Ptoemphaniptoemphani ego. -nae B. -phe a. -phoae v.
-enphae DFS. -phe Rd. -phani D2. pthonemphani o. thonenph-
Es.om.pD1. sed cfr. Ptol.l.l., qui canem pro
rege habent, motu eius imperia augurantes, Harusbiharusbi EspDFD. bar- a. ar-
Rdv(H). auruspi C(S) oppido
longe ab Nilo sitonili situ Es, postea Archisarmiarchisarmi EsR2S.
-mis (arci- a) r. athisarmi p. ach- v, Phalligesphalliges (-ies a.) ll.H(D).
phali- v(S).cfr. §191, Marigarrimarigarri EsD. -chari p. -gerri Rdv(S).
-geri rG,
Chasamarichasamari EsD. chassa- p. casa- v. casmari rS
et om.Dal. . Bion et alia oppida in insulis tradit: a Sembobiti
sembobiti R (?)v. -oboti r Meroen versus dierum toto itinere XX proximae
insulae oppidum Seberritarumseberritarum a.
-tharum DFR. -ertitarum d. -ernit- Es. -ornith- p. sebarrit- v.
sebrit- B. semberrit- G sub reginaet aliud Asaraasarcha p. asar B,
alterius oppidum Dardendarden ll.S. daron B. danden v. (Darada Strabo XVI
p. 771); tertiam Medoenmedoen Esdv. -em Rp. -eni r vocant, inan uocat? qua
oppidum Asel, quartam eodem quo oppidum nomine Garroen
garroen
EsD. gairoem p. garode r. -den v. inde per ripasparopas Fdava.G oppida Nautisnautis EsD. nathis p. nauos rv.(desperanda videtur haec nominum series Latinis vocabulis similium), Modummodum (madum EsD. -diam p)
demadatim (-tin EsD) ll. modundam andatim G. -dae manda-
tini v, Demadatin,
Secundumsecundum DFdTRaH. setu- G. secandum EspD.
-uni v, Collocatcollogat Es. -lligat (G. -ati v) va.J sechande p, Secande, Navectabenauec-
tabe EsG. -bae v. -ethabe p. nabettabet r cum agro Psegiptacum agro psegipta
(-irta p) EspD. (dist. J2). cum agros (-or R) ipse agittae (-tte ad.
-te R) r. cumi, agrospi (-oripse J1), aegipam (G. -ani v)v,
Candragoricandragori EsD. chanda- p. candrogari v. anelago (anda- Rd) r, Arabamarabam (har- p) summaram (-rum Es. simiarum p) G. -bum sum-
morum v, Summaram.(6-9) Sol. 30, 6. regio supra Sirbitumsiruidum Es. -ithum p,
ubi desinunt montes, traditur a quibusdam habere maritimos
Aethiopas, Nisicathasnisicathas EsD. -chatas p.
-castes v. nisacaethas rS, Nisitasnisitas Espv(D). -tis a. -ittos dT.
nisytos RS. -tis F. nysitis D, quod significat ternum
et quaternum oculorum viros, non quia sic sint, sed quia
sagittis praecipua contemplatione utanturutuntur Eszva.Bas.(D2). ab ea vero
parte Nili, quaeque om.DFRaSJ supra Syrtes Maiores oceanumque meridianum
protendaturprotendatur a. -dantur DFR. -ditur
Esv, Daliondalio DFRaSJ Vacathosuacathos EsD. uoc- DFa. -tos Rdv.
uagantes p esse dicit, pluvia
tantum aqua utentes, Cisoroscysoros ap, Logonporoslogonporos EsD. -omboros a.
longomp- rS. longop- v. -pothos p ab Oecalicibusoecalicibus B coll. V 44.
eoca- ll. coca- v
dierum V itinere, Vsibalchosusibalchos EspD. -cos rv, Isbelosisbelos S.
-lus DFRa. isuelos Esv. -llios p, Perusiosperusios ll.v(S). parru- p.
pharu- B. -sos G, Balliosballio F. uallios Esp. ualios va.S,
Cispioscispio
DFa. aspios p.(2 sqq.) Sol. 30, 6. 7. 8. Artemid. ap. Strab. XVI p. 772. reliqua deserta, deindeinde R(?)pva.D fabulosafabulosa opv(D2). -ossias Es.
-osis R2S. -osius D1. -osi (U 146)J. -ulis r: ad occidentem
versus Nigroenigroe EsopdB(D). -o et a. -oae rv(S), quorum rex unum oculum in fronte habeathabeat in fronte
(-tem Es)Esova.S. (habet SJ),
Agriophagiagriofagi DF. acrorgi Eso.
-ogi p, pantherarum leonumqueet leonum R(?)va.D maxime carnibus
viventes, Pamphagi, omni mandentes, Anthropophagi, humana
carnecarnibus Esopv. -ne r vescentes, Cynamolgicyna-
molgi Esov. cynom- pSol. cinamalgi r.cfr. VIII 104 caninis capitibus, Artabatitae
artabatitae
Rad(Sol.)G. artha- DFv(D). antha- Eso. anti- p quadrupedesquadri-
pedes R2SJ. quadri FR1a. -pedum dv, ferarum modo vagi, deinde Hesperioehesperioe J. -ie a. -iae
DFdRv(S). -ii G. -ia R2. -ica Esp,
Perorsi et quosquod is (pro quos)
DFR1a in Mauretaniae confinio diximus. pars5,10
quaedam Aethiopum locustis tantum vivit fumo et sale
duratis in annua alimenta; hihi om.R. ii C. in v quadragesimum vitae annum
non excedunt.
Agrippa fr. 35 R. iese. Die. 4, 2. — (15) Sol. 30, 9.Aethiopum terram universam cum marimare Fa Rubro patere
in longitudinem |XXI|.LXXXX. LXXR p., in latitudinem cum superiore
Aegyptpo |XII|XIDFa.XCVIXCVIEsopD. -VIIrv(S). -VIIIdTH Agrippa existimavit. quidam longitudinem
ita diviserunt: a Meroe Sirbitum XIIXII
EspG(D). XIrS. XV v dierum navigationem
, ab ea XVXII Esva.S(D). totidem p ad Dabellosdia-
bellos R. dauell- G. cfr. § 190, ab hisiis Rdva.D ad oceanum Aethiopicumaethiopum Es.
ethyo- p
VI dierum iter. inin om.R totumtotum autem R(?)G. -um enim Espv ab oceano ad Meroen DCXXVDCCXXVEspva.H.DCXXSol. p.
esse inter auctores fere convenit, inde Syenen quantum184
diximus.(17-513, 9) Dic. 4, 3.(17-513, 2) Sol.
30, 14. Mela III 94. — (513, 6) cfr. Plin. V 7. sita est Aethiopia ab oriente hiberno ad occidentem
hibernum. meridiano cardine silvae, hebenohebeno DFav(S). eb-
Rd(?) Dic.H. hae uero Eso. uero p. hiberno Dcol.Sol. (hieme).
cfr. Mela III 80. Plin. XII 18. 19. Strabo XVIIp. 822 init. Diosc.m.m. I 129
maxime, virent. a media eius parte imminens mari mons
excelsus aeternis ardet ignibus, Theon Ochema dictus
Graecisa graecis EsoDic.va.Bas.(D). a quo navigationenauigatione Dic.S(D).
-tio ll.v(J).cfr. § 200. 201. 199. 86. II 187. IV 95. 104; aliter § 196. IV 57. V 10.89 quadridui promunturiumad promontorium va.S quod
HesperuHesperion va.S.cfr. II 237. V 10 Cerascheras R vocatur, confine Africae iuxta Aethiopas
Hesperios. quidam et in eo tractu modicos colles amoena
opacitate vestitos Aegipanum Satyrorumque produnt.
Insulas toto eoEoo D1 mari et Ephorus conplures
esse tradidit et Eudoxus et Timosthenes, Clitarchus
vero Alexandro regi renuntiatamregi renuntiatam
Esopv(D). rege (-gi Dic.) renuntiat (-auit a) rDic. S adeo divitem, ut equos
incolae talentis auri permutarent, alteram ubi sacer mons
opacus silvasilua-
rum Esoz repertus esset, destillantedistillante o. -ntibus va.S arboribus odore
dist.va.S mirae suavitatis. contracontrarium (om. sinum)
Es sinum Persicum Cerne nominatur
insula adversa Aethiopiae, cuius neque magnitudo neque
intervallum aa EsF2pv.om.r continente constat; Aethiopas tantum populos
habere proditur.Ephorus fr. 96a Müller. Polyb. XXXIV 15, 9 Hultsch.
Corn. Nep. fr. 51 Halm. — (24. 25) Sol. 56, 10. Mela III 100. Ephorus auctor est a Rubro mari
navigantes in eam non posse propter ardores ultra quasdam
columnas — ita appellantur parvae insulae — provehi
peruehi DFRa. Polybius in extrema Mauretania contra montem
Atlantem a terra stadia VIII abesse prodidit Cernen, Nepos
Cornelius ex adverso maxime Carthaginis a continente
CC (pro M) p. X??? RSp. M, non amplioremampliore ap circuitu II. traditur et alia insula
contra montem Atlantem, et ipsa Atlantis appellataappellatae F. -te a. ab
ea VV Rad. quinque DFpv. II EszD dierum praenavigatione solitudines ad Aethiopas
Hesperios et promunturiumpraenauigatione aTD,
naui- Espv. praenauigationi FdS. -nis (pna- R) rJ quod vocavimus Hesperu Ceras, 197
inde primum circumagente se terrarum fronte in occasum
ac mare Atlanticum.Sol. 56, 11. 12. MCap. VI 702. Mela III 99. 93. contra hoc quoque promunturium
Gorgades insulae narrantur, Gorgonum quondamquoquodam Es domus,
bidui navigationenauigationis FdRa distantesdistantis FRa.
-tesque o a continentecontinenti (om.a ) o, ut tradit Xenophon
Lampsacenuslamsacenus o. -cetenus Fa. penetravit in eas Hannohamno R. anno Fa Poenorum imperator
prodiditque hirta feminarum corpora, viros pernicitate
evasisseeuadisse a. aeua- F; duarumduarumque R (?)v Gorgadumgordanum a. gorgonum ova.S cutes argumenti et
miraculi gratia in lunonis templo posuit, spectatas usque
ad Carthaginem captam.Sol. 36, 13. MCap. VI 702. Mela III 100. — Iuba fr. 28
Müller. Mela III 104. Sol. 26, 1. cfr. Plin. V 12 extr. IX 127. ultra has etiamnum duae Hesperidum
insulae narrantur, adeoque omnia circacirca haec v a. S hoc
incerta sunt, ut Statiussattius
DFR. satius a Sebosus a Gorgonum insulis
praenavigatione Atlantis dierum XL ad Hesperidum insulas
cursum prodideritprodiderint Fa. -runt Es, ab his ad Hesperu Ceras unius. nec
Mauretaniae insularum certior fama est. paucas modo
constat esse exex (om.p)
aduersum Esp adverso Autololumautololum C. -loliam ll. antholiam p.cfr. V 5. 17 a Iuba repertas, in
quibus Gaetulicam purpuram tinguere institueratinstituerant Es. constituerat R.
(16. 21) Sol. 56, 14. MCap. VI 702. Sunt qui ultra eas Fortunatas putentputant R (?) va. D esse
quasdamque alias, quoquo in ego. cfr. VII 60. quorum FaG. quarum rv(H).
-rum e D2in numero idem Sebosus etiam
spatia conplexus lunoniam abesse aa om.Fp Gadibus DCCL p.
tradit, abab occasus DFRa ea tantundem ad occasum versus Pluvialiam
Caprariamque; in Pluvialia non esse aquam nisi ex imbriim-
Bribus R(?)pv. cfr. X 97.
ab iis CCLCCXL p Fortunatas contra laevamlaeuā RdTv(S). -uaFH..
leua r Mauretaniae in VIIIin VIII ll.pS in VIIII dTH. VIII M p. v
horamOram
pva.H solis; vocari InvallemInuallem ll.S. Conu- H. in conualle v aa Esv(D).om.rS convexitate et Planasiamplanasia R1. -nisia R2. -nariam va.S
a specieaspicite Fda, Invallisconuallis Espva.S circuitucircuitum d(?)HCCC p.; arborum ibi proceritatempro-
ceritate p
ad CXLCXL EspD. CXIIII rH. CXLIIII v pedes adulescereadulescente p.Iuba fr. 28 Müller. Sol. 56, 14. 15. MCap. l. l. Iuba de Fortunatis ita inquisivit
: subut sub Fapva.G meridiemmeridie R(?)fpH quoquequoque om.Espva.H(D) positas esse prope occasum,
a Purpurariis DCXXVDCCXXII (DCCC- p) Esp. -XXV va.H p., sic ut CCL supra occasum navigetur
, dein per CCCLXXVLXXV
Lerrore ortus petatur. primam vocari
Ombrionombrion Espv. ondr- r, nullis aedificiorum vestigiis; habere in montibus
stagnum, arbores similes ferulaeferul???ae (om. ex) R, ex quibus aqua exprimatur,
e nigrisex nigris opva.S amara, ex candidioribus potuipotuis F. -tius ad iucunda.Sol. 56, 16-19. MCap. l. l. alteram
insulam Iunoniam appellari; in ea aediculam esse tantum
lapidetantum uno
lapide coni.S. in altum illepide M Pt p. 754bcoll.Sol. (ignobiliter
ad culmen fastigata) exstructamexstructum Es. -ctat DF. ab ea in vicino eodem nomine minorem,
deinde Caprariam, lacertis grandibus refertam. in conspectu
earum esse Ninguariamnin-
guriam R. niuar- B e Sol. et MCap., quae hoc nomen acceperit
a perpetua nive, nebulosam. proximam ei Canariam
vocariuocari a (am Es)Esopv(D).om.rS a multitudine canum ingentis magnitudinis — ex
quibus perducti sunt Iubae duoduo R(a?)v. duc DF.om.Esop —; apparereapparere ego.
-arent Esopv(S). -arentque C. apperent (ape- F) r ibiibi Esopv (D).
om.r vestigia
aedificiorum. cum omnes autem copiacopia v. -iae ll pomorum et avium
omnis generis abundent, hanc et palmetis caryotas ferentibus
ac nuce pinea abundare; esse copiam etet om.Es. quoque va.G mellis,
papyrum quoque et silurossiluro Es in amnibus gigni. infestari
eas beluis, quae expellantur adsidueexpuantur aestu coni.DeSol., putrescentibusputrescenti-
bus Rpv. putes- rD.cfr. XI 277 (M). XXXII 68.76.126. XXXV 189 (B).
Etat pva.S abunde orbe terraeterrarum va.S extra intraintra om.Esp indicato
colligendacolligenda G(J). -dam DFdRaS. collega Es. -ecta pv in artum mensuramensuram DFdaS aequorumaequior va.G videtur.Polyb. XXXIV 15, 2 Hultsch. MCap. VI 703.
Polybius
a Gaditano freto longitudinem directo cursu ad os
Maeotis |XXXIII|.XXXVII.DD om.MCap. prodidit, ab eodem initioinitio
DF1dR1aJ. add. ad orientem recto (dire- R2S) cursu EsF2R2pv(D)
Siciliam |XII|XII.LX. D Esva.S.L???, Cretam CCCLXXVCCCCLXXVFs, Rhodum CLXXXVII.D,
Chelidonias tantundem, Cyprum CCCXXVCCCXXVv(D2).
CCXXVDFdRaS. -XXII EspH. cfr. D ME p. 8 n.2, inde Syriae
Seleuciam Pieriam CXV, quae computatio efficit |XXIIII|.XL.
Agrippa fr. 36 Riese. — (10) MCap. l.l. Marcian. Heracl. I 5
(GGm I p. 520) Agathem. III 10 (GGm II p. 474).Agrippa hoc idem intervallum a freto Gaditano ad sinum
Issicum per longitudinem derectamderectam
EsF. dir- rv |XXXXIIII|XXIIIIXLDFdapD2. XXIII.XLEsR(?)v.cfr. Dl.l.n.3.XL taxatXXXXIIII.XLEs,
in quo haud scio an sit error numeri, quoniam idem a
Siculo freto Alexandriam cursuscursu FTRapBrot. |XIIII|.L???XIIII.L
a.XII.L Es(p)va.S tradidit. universus
autem circuitus per sinus dictosdictus EsDF ab eodem exordio colligit
intraad (pro intra)
EspG(D1) Maeotim lacum |CLV|.VIIIICLV.VIIIID. cfr. ME p. 8.9.CLVIIIIDFdRapS.
-VIIMCap.CLIIIEs. -VIv. (numeri Agathemeri efficient |CLV|.III), Artemidorus adicit
DCCLVIDCCLIIIp, idem cum Maeotidemeotidem Es |CLXXIII|CLXXVIIp.CLXXXII.XCMCap..XC p. esse tradiditan tradit?.
(1-4) MCap. VI 703. Die. 3, 3.—haec est mensura inermium et pacata audaciaaudacta DF. auda Es fortunamfortuna DFR
provocantium hominum.
Nunc ipsarum partium magnitudo conparabiturconparabit Es. -retur o, utcumque
cumque DF difficultatem adferet auctorum diversitassiuersitas DF.
diersi- Es, aptissime
tamen spectabitur ad longitudinem latitudinelatitudinē EsDF addita. est
ergolacunam (a P detectam) D MEp. 14.15 spplevit his: |CII|. LXXI, latitudo enim ab Arsia per Varum ad
ostium Rheni |XVI|.LIII, longitudo. sed numeri non certi ad hoc praescriptum Europae magnitude .... lon-gitudolongitudoconi.P |LXXXVII|.XIIII|LXXXVII|. XIIIIego ex Agath. cfr. IV 121. |LXXXVI| XVIII
D2ME p. 13.LXXXI.XLVIIIEspv(D1). LXXII (-V a)XI.XCIIIIDFa.LXXXII. XII. XCIIIIRdT.LXXXII.XCIIIIMCap.H. Africae - ut media ex omni
varietate prodentium sumatur computatio - efficit longitude
|XXXVII|XXXVI a.XCVIIIXCVIIIEspSalmant.H(D). XCIIIIr M Cap.S.XLVIIIv; latitudo, qua colitur, nusquam CCL excedit
a (pro in) R(?)va.D.Agrippa fr. 37 Riese. — (8-11) MCap. l. l. sed quoniam in Cyrenaica eius parte DCCCCXDCCC.X T.cfr. V 38
eam fecit Agrippa, deserta eius ad Garamantas usque,
qua noscebantur, complectens, universa mensura, quae
veniet in comparationemcomputationem Espv a.S(D).cfr. p. 516,16 de mendo VIII 132 extr., |XLVII|XLVIID ME p. 12.XLVIll.v. -IIIp.VIII efficit. Asiae longitudo
in confesso est L???.XIII.DCCL|L|. XIII DCCL D2l.l. p. 10..LX. III.DCCL EsD1. LXIII. DCCL (L om.R. CCCL p) rMCap.v.LXIII. LXXV H; latitudo sane computetur
ab Aethiopico mari Alexandriam iuxta Nilum sitam,
ut per Meroen etet EsDd(?)v(D). et perFTRaS Syenensyenem R. my- d. miennē Fa mensura currat, |XVIII|XVIII. XXVMCap..LXXV.
apparet ergo Europameuropae
FdR paulo minus dimidia Asiae parte
maiorem esse quam Asiamasiae FdR, eandem altero tanto et sexta
parte Africae ampliorem quam Africam. quod si misceantur
omnes summae, liquido patebit Europam totius
terrae tertiam esse partem et octavam paulo amplius,
Asiam vero quartam et quartam decimam, Africam autem
quintamafricam autem quintam om.FdR1 et insuper sexagesimam.
His addemus etiamnum unam Graecae inventionis
scientiamsententiam d(?)va.S(J) vel exquisitissimae subtilitatis, ut nihil
desit in spectandospectato Eso. -tiop.cfr. Rück 3 p. 247 terrarum situ indicatisque regionibus
noscatur etet om.p cum quacum qua DFdTRaH quam Es.
que o. quae pv cuique siderumsiderum (vel caeli) ego. eorum Eso. earum pv(D).
om.rS.cfr. XVIII 216.273.II 95. XXXVII 100 societas sit sive
cognatio dierum ac noctium quibusque inter se pares
umbrae et aequa mundi convexitas. ergo reddetur hoc
etiam, terraequeterraque
uniuersa Esva.H(D1).cfr. ind. VI (38) universae in membra caeli digerenturdigeretur va.H(D1).
plura suntsint D1FR autemautem oS. haec ll. antem haec pv segmenta munrdi, quae nostri circulos
appellavere, Graeci parallelos.
exscripsit Beda t. r. 33, excerpta in artum contraxit idem n. r. 47.Principium habet Indiae pars versa ad austrum.
patet usque Arabiaman usque
ad Arabiam? et Rubri maris accolas. continentur
Gedrosigedrosie Eso. cedrosi (caed- F) r, Carmanicarminii
DF.om.R naria Eso, Persae, Elymaei, Parthyene, Aria, Susiane,
Mesopotamia, Seleucia cognominata Babylonia, Arabia ad
Petras usque, Syria Coele, Pelusiumpelusiae D1FR, Aegypti inferiora,
quae Choracora EsoBeda. chorani p vocatur, Alexandriaalexandriae Rava.D, Africae maritimaafricae mauritania Eso, Cyrenaica
oppida omnia, Thapsus, Hadrumetum, ClupeaThapsus - Clupea om.o,qui etiam in seqq. plura omisit, quae omnia adnotare non attinet; item in reliquorrum scriptura orthogra-phicas minutias praetermisi, Carthago,
Vtica, uterque Hippoutraque Hippo Beda va.H(D2), Numidia, Mauretania utraque, Atlanticum
mare, columnae Herculis. in hoc caeli circumplexu
circumflexu pDal. aequinoctii die mediodie medio (-ia Beda v) RadToS.
-diae medior (-io D2) DF. dimidio EspOx. umbilicus, quem gnomonem
vocantquat-
tuor ll.v. recte quaternos, VIIVII vel VIII
codd. Beda pedes longus umbramumbrarum Es non amplius IIII pedes
longam redditumbram -
20 reddit om.R1, noctis vero dieique longissima spatia XIIII
horasbreui Es aequinoctiales habent, brevissima ex contrario XX om.D1F1.
Sequens circulus incipit ab India vergente ad occasum,
vadit per mediosmedos FToBeda Parthos, Persepolim, citima Persidis,
Arabiam citeriorem, Iudaeam, Libani montis accolas, amplectitur
Babylonem, Idumaeam, Samariam, Hierosolymahierosolimā F2Beda. ier- ao. -ly-
mam va.S,
Ascalonem, Iopeniopem p. ioppen oBeda va.S, Caesaream, Phoenicenphenicē ao. phoe-
nices RSJ, Ptolemaidem,
Sidonem, Tyrum, Berytum, Botrynbotryn Bas. bothrim EsoBeda. -trim r. -trin v, Tripolim, Byblum,
Antiochiam, Laodiceam, Seleuciam, Ciliciae maritima, Cypri
austrinaaustrinam Es. -na austrinam Beda, Cretam, Lilybaeum in Sicilia, septentrionaliaseptentrionale Beda
Africae et Numidiae. umbilicus, aequinoctio XXXVXXXII Es pedum,
umbram XXIIIIXXIIII DFdTRpv. -III EsaoBeda pedespedes —11 XIIII om.D1FR1pedum D2R2 longam facit, dies autem noxque
maxima XIIII horarum aequinoctialium est accedenteaccedente bis D2in ras.R2aoOx. Beda D. -te his (iis v) pv. -tes bis Es. -te d(?)S.
-tibus r bis
quinta parte unius horae.
Tertius circulus ab Indis Imavoimao B proximisproximus o oritur.
tendit per Caspias Portaspartes Eso, Mediaemediae-
que opS proximaproxima EsaoS. -mas Beda v. -mae D2in ras. -mā
FdTRp. -xuma??? D1, CataoniamcataoniamD2EsoOx. Beda v. -iae r. -aioniā a.
chaioniam p,
Cappadociam, Taurum, Amanum, Issum, Ciliciascilias Eso Portas,
Solos, Tarsum, Cyprum, Pisidiam, Pamphyliampamphyliae B, Siden,
Lycaoniam, Lyciamlyciae B,Patarapatara (P)H. -ram ll.v(D2). -rum Beda. om.o. cfr. II 243, Xanthum, Caunum, Rhodum,
Coum, Halicarnassum, Cnidum, Dorida, Chium, Delum,
Cycladas medias, Gythiumgythium d(?)B. cyth- oBeda. cynth- p. scith- R. cith- v.
chiti- DF. citi-Esa, Malean, Argos, Laconicamlaconiam R(?)ova.S. lachao- p, Elim,
Olympiam, Messaniammessa-
niam EsRoD2. -nam r Beda G. -sseniam v(H). -nen L Peloponnesi, Syracusas, Catinam,
Siliciam mediamme-
diae Es, Sardiniae austrina, Carteiamcarteziam a. -zam Es. -egiam Beda. om. o, Gadisgades EsD(?)
v a.S(D).om.o.
gnomonis C unciaeC unciae B. cunctae Espv. -te aoOx. Beda.
cuuniciae (-cie R) r unmbram LXXVIILXXIIII op. XXXIIII Es. -VIII aBeda unciarum faciunt.
longissimuslongisslme Rd. -mae F1. -ma F2 dies est aequinoctialium horarum XIIII atque
dimidiae cum tricesimatrigesima parte va. S.
-ma op unius horaehorae ll.v. horae parte opD2.
Quarto subiacent circulocirculo om.Es quae sunt ab altero latere
ImaviImai B. intuitu Es, Cappadociae austrina, Galatiagalicia Eso, Mysia, Sardis, Zmyrna,
Sipylussipalus FR. sipulus o, Tmolusimolus EsDFBeda mons, LydiaLydiae Beda B, Caria, Ionia, Trallis, Colophon,
Ephesus, Miletus, Chios, Samos, Icarium mare, CycladumCyclades Beda va. H
septentrioseptentrionales Beda va.D, Athenae, Megara, Corinthus, Sicyon, Achaia,
Patrae, Isthmusisthumus F. istu- o, Epirus, septentrionalia Siciliae, Narbonensis
Galliae exortiva, Hispaniae maritima a Carthagine Nova
et inde ad occasum. gnomoni XXI pedum respondent
umbrae XVIXIII op. XVII va.H pedum. longissimus dies habet aequinoctiales
horas XIIII et tertias duas unius horae.
Quinto continentur segmento ab introitu Caspii maris
Bactribactria (-ra L) Beda va.S, Hiberia, Armenia, Mysia, Phrygia, Hellespontus,
Troas, Tenedus, Abydos, Scepsis, Ilium, Ida mons, Cyzicum,
Lampsacum, Sinope, Amisum, Heraclea in Ponto, Paphlagonia
, Lemnus, Imbrus, Thasus, Cassandria, Thessalia,
Macedonia, LarisaLarisa-20 Del[phi] om.alarissa oBeda va.S, Amphipolis, Thessalonice, Pella, Edesusedessa G,
Beroeaboeotia G. -ti L, Pharsalia, Carystum, Euboea Boeotum, Chalcis,
Delphi, Acarnania, Aetolia, Apollonia, Brundisiumbrundusium oBeda va.L, Tarentum
, Thurii, Locri, Regium, Lucani, Neapolis, Puteoli,
Tuscum mare, Corsica, Baliaresbaleares ova.S, Hispania media. gnomonignomonis FdRaoS
septem pedes, umbris sex. magnitudo diei summa horarum
aequinoctialium XVXII op.
Sexta comprehensio, qua continetur urbs Roma, amplectitur
Caspias gentes, Caucasum, septentrionalia Armeniae,
Apolloniam supra Rhyndacumrhin-
dacum a. rin- op. harin- FdR, Nicomediam, Nicaeam, Calcalchadonem D.cfr. V 149 sqq.
chalchad-D1F. chalchaed-D2. calced- EsaopBeda. chalced-R (?)v-
chadonem, Byzantium, Lysimacheamlysimachiam R(?)va.D, Cherronesum, Melanem
sinum, Abderam, Samothraciam, Maroneammaroniam FRa, Aenumaenum-3 paeoniam om.DFdR1Oenum Beda, Bessicambessiā aT, Thraciamtra-
chiam o, Maedicam,maedicam EsB(S). medicam R2av(H). -iam (Beda) C.om.o Paeoniam, IllyriosIllyricos Beda. om.a, Durrachiumdirrachium a. dara- F.om.o,
Canusium, Apuliae extuma, Campaniam, Etruriam, Pisas,
Lunam, Lucam, Genuam, Liguriam, Antipolim, Massiliam,
Narbonem, Tarraconemtarraconem Rav. terr- r (item seq.EsoBeda), Hispaniam Tarraconensem mediam et
inde per Lusitaniam. gnomoni pedespedes sex o VIII, umbrae VIII. longissima
dieidiei Beda va. S(D2).om.ll.op spatia horarum aequinoctialiumequinoctialia o XVXII o. XVI p addita
VIIIIVIII a parte unius horae autaut om.EsopD2, ut Nigidio placuit, quinta.
Septima divisio ab altera Caspii marismaris om.D1FdR1 ora incipit,
vadituadit ll.S. -itque dTBeda H. caditque v super Callatim, Bosporum, Borysthenen, Tomosstomos EsBeda v a.B. stromos DFd. mons a. samos R2ex corr.om.o,
Thraciae aversaaduersa
FdTRa.om.o, Triballos, Illyrici reliqua, Hadriaticum
mareniceciā a.om.D1FdR1o. uicentiam pva.L, Aquileiam, Altinum, Venetiam, Vicetiam, Patavium,
Veronam, Cremonam, Ravennam, Anconam, Picenum, Marsos,
Paelignos, Sabinos, Vmbriam, Ariminum, Bononiam, Placentiam
, Mediolanum omniaqueomnia quae op abab oOx. Beda v.om.ll.p Appennino, transque Alpisalpes FRaopv a.S. (transalpinam Beda)
Galliamgallie a Aquitanicamaquitanicam DRd (?) G.
-iam ropBeda v, Viennam, Pyrenaeum, Celtiberiam.
umbilico XXXVXXXII op pedumpedum om.F umbrae XXXVIXXXIII o, ut tamen in parte
Venetiae exaequeturexequetur o. -quitur Es umbra gnomoni. amplissima dieidiei spatia ego. dies ll.vspatia horarum aequinoctialium XVXII o et quintarumquartarum p partium
horaehorarum opBeda trium.
Hactenus antiquorum exacta celebravimus. sequentium
diligentissimidili-
gentissime FdRa quod superest terrarum suprasupra EsD2opSalmant.Ox. Beda(P)D. om.rv tribus adsignavere
octauus a Tanai (Beda) segmentistegmentis EsD1F, a Tanai per Maeotimmeotium o.
meocu Es lacum et Sarmatassarmatis o
usque Borysthenen atque ita per Dacosdacos ll.o Beda v. dachos p. daicos Ox.add.falsa iteratione pardalos a. par- DFdT. -dulos R partemque Germaniae
, GalliasGal-
lias ingreditur (Beda) oceani litora amplexi, quod esset horarum
XVIXIII op, alterum per Hyperboreos et Britanniam horarum
XVIIXIIII op, postremum Scythicum a Ripaeisripalis F.
riphaeis Beda v a. S. -heis aop iugis in Thylenthylen EsDJ. thilen opv. tylaen F.
tilen Ra. thulen d(?) Beda C,
in quo dies continuarenturcontinui orientur Es. -iuntur op.cfr. Rück 3 p. 247, ut diximus, noctesque per4, 104
vices.iidem et ante principia quae fecimus posuere circulos
duos: primum per insulaminsulas FdR Meroen et Ptolemaidem
in Rubro mari ad elephantorum venatus conditamcondita DFR. -tum Es, ubi
longissimus dies XII horarum esset dimidia hora amplior,
secundum per Syenen Aegypti euntem, qui esset horarum
XIIIXIII EsRaBeda v. XIIII rp, iidemque singulis dimidia horarum spatia usque ad
ultimum adiecere circulis.
Et hactenus de terris.
C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBRI VII–XV
C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBER VII
Munduslac. ego indicavi; excidit flumina: cfr. ind. III—VI et in eo terrae, gentes, maria, .... insigniain-
signie a1u. -nes dTJ. om. va.H. sinus coni. Rh,
dist.(Rh)Sinsulaeinsulae
om. H. -lae, insignes va. H , urbes ad hunc modum se habent, animantium in
eodem natura nulliusnulli o prope partis contemplatione minoreminore
F1R1E1au(Rh)S. -or D1.—or est rov (D). cfr. III 1,
etsisi R2E2ova.Dne hicne hic (vel ne in his) ego. om.ll.v quidem omniaquidem cum
omnia d2ova.G. omnia quidem D exsequi humanus animus queatqueat F2E2G. que ad E1.
qui (qu R1) ad F1Rau. nequeat D2in ras.d2ov(D).
Principium iure tribuetur homini, cuius causa videtur
cuncta alia genuisse natura, magna, saevaet
(ac a3) saeua va. H mercede contra
tanta sua munera, non ut sitnon ut sit ego. ut non sit F2d2ov
(Brot. D). non sit ut r H(S). cfr. Müller stil. p.18 satis aestimare, parens melior
homini an tristior noverca fuerit.Cic. ND II 121. — Plato Prot. p. 321c. Lucret. V 233 sq.
Sen. cons. ad Marc. 11, 3.(6) Ar. VII 10, 587b 6. Sol. 1, 72. Aug. CD XXI 14.— § 4: (14) Ov. M. XV 222.— (15) cfr. Pl. XI 134.— (18) Cic. ND
II 112.— (p. 3, 2) Cic. Tusc. I 114. Cic. ap. Lact. div. inst. III
19, 14. ante omnia unum animantium
uel ad F1.
uel ab a. uelut F2. uelaminis o cunctorumcuncta-
rum FaTS alienisalienus ao. -na T. -na alienis va. G velat opibusopipus F1. ope Tso . ceteris suasua ego
(coll. alienis). om.ll.v varieuariae Fao
tegimentategumenta aova.S tribuit, testas, cortices, coria, spinascoria spinas aov.
spinas coria rS, villos, saetas
, pilos, plumam, pinnaspennas R2aova. S, squamas, vellera; truncos etiam
arboresquearborique o. -res F2 cortice, interdum gemino, a frigoribus et calore
tutatatuta
F1Raos est: hominemhomini F1a1 tantum nudum et in nuda humo natali
die abicit ad vagitus statim et ploratum, nullumque tot animalium
aliud ad lacrimas, et has protinus vitae principio;
at Hercule risusuisus R1a. ////sus F1 praecox illeilli ova.G et celerrimus ante XLXI F1. undecimii a diem
nulli datur. ab hoc lucis rudimento quae neque ne F1d1a. neque d2oz ferasfas
F1au quidem
inter nosuos E2a2. oos E1 genitas vincula excipiunt et omnium membrorum
nexus; itaqueitaque Rd(?)G. idque r. atque v. at homo oz feliciterinfeliciter ozva. G natus iacet manibus pedibusque devinctis
deuinctus ao, flens animal ceteris imperaturumceteri im-
peratorum F1a, et a suppliciis
vitaminitium Ra. -ti/// F1 auspicatur unam tantumquidem (pro tantum) o ob culpam, quaquia ova.S natum est.
heu dementiadementia F1Rav(S). -iam F2oC(D) ab his initiis existimantium ad superbiam
sese om.d1. e F1a genitos! (14) Ov. M. XV 222. — (15) cfr. Pl. XI 134. — (18) Cic. ND
II 112. — (p. 3, 2) Cic. Tusc. I 114. Cic. ap. Lact. div. inst. III
19, 14. prima roboris spes primumqueque om.o temporis munus
quadripediquadrupedi ova.S (pas-
sim) similem facit. quando hominihominis Fao incessus! quando
vox! quando firmum cibis os! quam diu palpitans vertex,
summae inter cuncta animalia inbecillitatis iudicium! iam
morbi totquetotque D1 (?)F2R2Eo (Rh) G. to///que
F1. to (do a) aque R1au.
tot atque D2dTv(J) medicinae contracontra F2R(?)
o(Rh) G. cuncta F1au. tot contra D2in ras.dTv mala excogitataeexcogitat
F1au, et hae quoque
subinde novitatibusnouitatis F1R1a1u victae! etuicta et au. -tae//// F2va.S cetera sentire naturam
suam, aliaalie a pernicitatem usurpare, alia praepetes volatuspernicitatem — uolatus alia om.F1R1au, alia
nare: hominem nihilnichil
Rao.om. va.S scire, nihil sinenihil (nichil o) sine Eousv. nihil (nichil R)
si D1F1R. sine a. nisi F2D doctrinadoctrinā F2, non fari, non
ingredi, non vesci, breviterque non aliud naturae sponte
quam flere! itaque multi extitereexutere F1. -ro a qui non nasci optimum
censerent aut quamut quam va. B. aquam F1R1a ocissime aboleri. (9–14) cfr. Iuven. sat. 15, 159 sq. uni animantium luctus
est datus, uni luxurialuxuriae F1Ra et quidem innumerabilibus modis ac
per singula membra, uni ambitio, uniambitio — uni om.F1R1a avaritia, uni inmensa
vivendi cupido, uni superstitio, uni sepulturae cura atque
etiam post se de futuro. nulli vita fragilior, nulli rerum
omnium libido maior, nulli pavor confusior, nulli rabies
acrior. denique cetera animantia in suo genere probeprope
F1Rao degunt
.denegari F. de petgari au congregari videmus et stare contra dissimilia: leonum
feritas inter se non dimicat, serpentium morsus non petit
serpentes, ne maris quidem beluae ac pisces nisi in diversaaduersa ao
genera saeviuntsae-
uient F1a1. at Hercule homini plurima ex homine sunt
mala.
Et de universitate quidem generis humani magna
ex parte in relatione gentium diximus. neque enim ritus
moresque nunc tractabimustractauimus F1R1u. -tamus F2va. S innumerosinnume-
ros ac F2R(?) G. -ros at D2. -ros D1. -ro//// F1. -ro sane u. -ri
sunt Eaozv ac totidem paene
quot sunt coetus hominum, quaedam tamen hauthaut om.a. non va.H omittenda
duco maximeque longius abad a. a F2va.S mari degentiumdegentum F2. denige////ū F1. -gendū d1a, in quibus prodigiosa
aliqua et incredibilia multis visum iri haud dubito.
quis enim Aethiopas ante quam cerneret credidit? aut quidac quid R. aut
cui ozva. G
non miraculo est, cum primumprimo au in notitiam venit? quam
multa fieri non posse prius quam suntsint R(?)ova. D facta iudicantur?
naturae veronatura
uero F2. -urae ue F1 rerum vis atqueuis aut o maiestas in omnibus momentis
fide caret, si quis modo partes eius ac non totam complectatur
animo. ne pavonispauonis ego. -nes ll.v.
de siivmulari et plurali numeris promiscue iunctis cfr. Müller
stil. p. 56 (Sillig ad XXX V 168). ac tigrium pantherarumque
maculas et tot animalium picturas commemorem, parvum
dictu, sed inmensum aestimatione, tot gentium sermones,
tot linguae, tanta loquendi varietas, ut externus alieno paene
non sit hominis vice! iam in facie vultuque nostro cum sint
decem aut paulo plura membra, nullas duas in tot milibusmolibus F1a
hominum indiscretas effigies existere, quod ars nulla in
paucis numero praestet adfectando! nec tamen egoergo F1R1au in plerisque
eorum obstringam fidem meammea F2d2v. m////F1.
modo Rau potiusque ad auctores
relegaboreligabo au, qui dubiis reddentur omnibus, modo ne sit fastidio
Graecos sequi, tanto maiore eorum diligentia vel cura
vetustioreuetustiora F1a.
(16) cfr. Pl. XXX 13. Caes. BG VI 16. Mela III 18. — EsseEcce o Scytharum genera et quidem plura, quae
corporibus humanis vescerentur, indicavimus. id ipsum incredibileincredibili o. credibile a4,88
fortassean fortassis? cfr.
nota ad XXXII 11. Fels p. 17, nine Rao cogitemus in medio orbe terrarum [acab italia ac D26,53
Siciliauncos ego
posui et Italiaet italia E2ov (J). Quoque et italia R2.
om. rH. cfr. III 89. 59] fuisse gentes huius monstri, Cyclopas et
Laestrygonas, et nuperrime trans Alpis hominem immolari
gentium earum moremori Fa solitum, quod paulum a mandendo
abest.Mela II 1. 2. Gell. IX 4, 6. Sol. 15, 20. 22. 23. Ael. IV 27.
Herod. III 116. IV 13. 27. sedsed et ova.D iuxta eos, qui sunt ad septentrionem versi, hautaut Fa
procul ab ipso aquilonis exortu specuque eius dicto, quem
locum Ges clithronγῆς κλεῖθρον (Turn.) S. gesclithnon E2. -tron G.
-ton rH. gesglithron v appellant, produntur Arimaspi, quos
diximus, uno oculo in fronte media insignesinsignis FaD. quibus adsidue4,88
bellum esseesse ne F circa metallametallā F. -llum R cum grypisgrypis (Gron.) S. -phis v. grifis R2o. cypris r, ferarum volucri6,50
genere, quale vulgo traditur, eruente ex cuniculis aurum,
mira cupiditate et feris custodientibus et Arimaspis rapientibus
, multi, sed maxime inlustres Herodotuset Aristeas5,1 aristeleas conesius o
Proconnesius scribunt.(3) Gell. ib. Aug. CD XVI 8. — (7) Baeton fr. 3 Mü. super alios autem Anthropophagos
Scythas in quadam convalle magna Imaviimaue FR1. Timaui va.B montis regio est
quae vocatur Abarimonabarmon a, in qua silvestres vivunt homines
aversis post crura plantis, eximiae velocitatis, passim cum
feris vagantes. hos in alio non spirare caelo ideoque ad
finitimos reges non pertrahi neque ad Alexandrum Magnum
pertractos BaetonBeton ova.H itinerum eiuseiusdem (eius Oa) alexandri oz mensor prodidit.(9) Mela II 13. 14. (Sol. 15, 3). Isigon. fr. 1 Mü. — Gell.
ib. Sol. 15, 5. — priores
Anthropophagos, quos ad septentrionem esse diximus, decem
dierum itinere supra Borysthenen amnem ossibus humanorum
capitum bibere cutibusque cum capillo pro mantelibusmantelibus R (?)B. -tili-
bus d2o. antelibus a. bant- Fd1. balt- v
ante pectora uti Isigonus Nicaeensisnicaeensis v.
iceensis ll.uo. idem in Albania
gigni quosdam glauca oculorum acie, aa R2Verc. om.ruov pueritia statim canos,
qui noctu plus quam interdiu cernant. idem itinere dierum
XIIIXIII TJ. tres-
decim D2. tred- D. decim D1FR1 (excidit III post m). decem
R2Eav supra Borysthenen Sauromatas tertio die cibum
capere semper.
Strabo XIII 588. — Varro ap. Priscian.
X 31 p. 524, 2 H. — Crates Pergamenus in Hellespontohellespontos F. -tum ova.C circa Parium genus
hominum fuissefuisse tradit
va. S, quos Ophiogenes vocat, serpentium ictus
contactucontactus F levare solitossolitus FR et manu inposita venena extrahere
corpori. Varro etiamnumetiamnum RH. -nunc
ov. etiannu Fa.an etiam tum? esse paucos ibi, quorum salivaesaluare F
contra ictus serpentium medeanturmediantur F.
-dantur a. -dentur oz.Agath. fr. 20 Mü. Ael. I 57. XVI 27.
Nicand. fr. 32 Schn. Lucan. IX 893 sq. Sol. 27, 41. 42. cfr. Pl.
VIII 93. XXVIII 30.(6) Herod. IV 173. Gell. XVI 11, 4 sq. — similis et in Africa
Psyllorumpsillorum ao gens fuit, ut Agatharchides scribit, a Psylloa psillo o. ab syllo
(sillo a) Fa
rege dicta, cuius sepulcrum inparte Syrtium Maiorum est.
horum corpori ingenitum fuit virus exitiale serpentibus et
cuius odoreodori Fa sopirentsoperient a eas; mosmox FR1a vero liberos genitos protinus
obiciendi saevissimis earum eoque genere pudicitiam coniugum
experiendi, non profugientibus adulterino sanguine
natos serpentibus. haec gens ipsa quidem prope
internicioneinternitione ll.o.
-remtione va. C sublata est a Nasamonibus, qui nunc eas tenent sedes.
genus tamen hominum ex iis, qui profugerant aut cum
pugnatum est afuerantabfuerant ova. Brot. afuerat F. adf- a
remanent FDal., hodieque remanet in paucis. Gell.
ib. 1. 2. Sol. 2, 27. — (12) Ar. VIII 29, 607a 30. Nic. ther. 86.
cfr. Pl. XXVIII 19. 35. — Calliph. FHG IV 352. Ar. fr. 606 Rose.
Aug. CD XVI 8. — simile
et in Italia Marsorum genusgenus FozG(J). gentis RaS. -te v durat, quos a Circaecyrce
a. -ces v. circes oBas. filio ortos
feruntferunt ll.ov(S). feruant Dal. et ideo inesse iis vim naturalem earn. et tamen
omnibus hominibus contra serpentes inest venenum: feruntferunt D1FE1a. -ntque rov
ictasictas FREov. -ta a. -tuus
D2D. -tu dT.om.D1 salivasaliuae dTD. -ue D ut ferventis aquae contactucontactu Tsozv(J).
-tū ll.G(D) fugere; quod si in
fauces penetraverit, etiam mori, idque maxime humani
ieiuni oris.
Supra Nasamonas confinesque illis Machlyasmachlyas R(?)G. maclyas roB. -lias v androgynos
esse utriusque naturae, inter se vicibus coeuntescoeuntes R(?)v. -tibus ro, Calliphanes
tradit. Aristoteles adicit dextram mammam iis
virilem, laevam muliebrem esse. Isig. fr. 2 Mü. Nymphod. fr. 23 Mü.
Gell. IX 4, 8. cfr. Verg. B 7, 27. in eadem Africa familias
quasdam effascinantium Isigonusisignonus F. isogonus opassim et Nymphodorusnunphodorus o. nimphodonus a. nimfodorus F. Mempho- va. Bas. add. tradunt D2ova. H(D), quorum
laudatione intereant probataprobata ll.v(G).
prata C , arescantarescunt Fa arbores, emoriantur
emoriuntur a infantes. esse eiusdem generis in Triballis et Illyriset Illyris v. cfr. Gellius. et illiris (-ricis o) E2oom. r
adicit Isigonus, qui visu quoque effascinenteffascinant ao interemantqueinteraemantquae F. -rimantque rov
quos diutius intueantur, iratis praecipue oculis, quod eorum
malum facilius sentire puberespuberes d2ov. -bes Rd1. -bei au. -bey F; notabiliusnotabile iis coni.Rh esse quod pupillas
binas in oculisoculis ll.uov. del. S singulissingulis om.a habeanthabeant v. -ant
oculis ll.uS.Sol. 1, 101. Apollon. FHG IV 310. Phylarch. fr. 68 Mi.
cfr. Plut. qu. conv. V 7 p. 680c. — Damon FHG IV 376. — huius generis etet Ra(Rh)G. ef u. of F.om. v feminas
in Scythiain scithia o. in-
scitia ll.u, quae BitiaeBitiae De Sol. -tie R2. Bithyae B e St By z. om.R1.
uitiae ruov vocantur, prodit Apollonides.
Phylarchus et in Ponto ThibiorumThibiorum B e Didymo (M Schmidtp. 370). tib-
Rov. thyb- r genus multosque alios
eiusdem naturae, quorum notasnotae Fau tradit in altero oculo geminam
pupillam, in altero equi effigiem; eosdem praeterea
non posse mergi, nenec ova.G veste quidem degravatos. haut dissimile
iishis doD.
id Fa genus Pharmacumpharnacum R(?)C cum Turn. adv. 24,42 in Aethiopia Damon, quorum
sudorprodidit
Damon va. S tabem contactis corporibus afferatafferat ov. adf- R(?)Brot. eff- rD.Cic. fr. phil. 19 Kl. —feminas quidem
omnes ubique visu nocere quae duplices pupillas habeant,
Cicero quoque apud nos auctor est. adeo naturae, cum
ferarum moremmorem
o(R?)G. -re rv vescendi humanis visceribus in homine genuisset
, gignere etiam in toto corpore et in quorundam
oculis quoque venena placuit, ne quid usquam mali esset
quod in homine non esset.
Sol. 2, 26. Varro ap. Serv. Aen. XI 787. Strabo V 226. Sil. It. V 175. Haut procul urbe Roma in Faliscorum agro familiae sunt
paucae quae vocantur Hirpi. haeHirpi.hae (Salm.) H. hyrpi hae R(?).
hyrpiae du. hyrbiae F. yrpie a. hirpiae (-ie o) quae ov sacrificio annuo, quod fit
ad montem Soractem Apollini, super ambustam ligni struem
ambulantes non aduruntur et ob id perpetuo senatus consulto
consult so militiae omniumque aliorum munerum vacationem habent
habent ov. -et ll,.(2) Plut. Pyrr. 3 extr. Nepotiani epit. 24. cfr. Pl.
XXVIII 34. — quorundam corpori partes nascuntur ad aliquaaliqua E2ov. -uam R2, aliaque E1au. -uam r mirabiles
, sicut Pyrro regi pollex in dextro pede, cuiusin cuius Fau tactu
lienosisliniosis Fa medebatur. hunc cremari cum reliquo corpore
non potuisse tradunt conditumque loculo in templo.
Ael. XVI 12. cfr. Pl. VIII 149 sq. — Sol.
52, 46. — (10) Strabo XV 694. Diod. XVII 90, 5. Arrian. h. Ind.
11, 7. Curt. IX 1, 10. — (11) Herod. III 98. Ctesias fr. 63. 57, 6
Mü. Pl. XVI 162. —
— PraecipueEt praecipue a India Aethiopumque tractus miraculis scatent.
maxima in India gignuntur animalia. indicio sunt canes
grandiores ceteris. arbores quidem tantae proceritatis traduntur
dist. S , ut sagittis superiacisuperari va.H nequeant—etet (coni. S)J. e FR.om.D1. hec D2ao. haec Ed2in
ras. v. hoc Rück facitfacit — 9 abundantia damn. D ubertas soli,
temperies caeli, aquarum abundantia, si libeat credere, ut
sub una ficoficu adova. S. cfr. vol. IV p. 486 ad XXV 121 turmae condantur equitum—, harundines vero
tantae proceritatis, ut singula internodia alveo navigabili ternos
interdum homines ferantferunt FR.Sol. 52, 25. 26. — Megasth. fr. 31 Mü. multos ibi quina cubita constat
longitudinelongitudinē R excedere, non expuere, non capitis aut dentium
non dentium ova (Rh)G aut oculorum ullo dolore adfici, raror&ro FRa aliarum corporis
partium: tam moderato solis vapore durari. philosophos
eorum, quos gymnosophistas vocant, ab exortu ad occasum
perstarepstare E2TH. p???stare rv contuentes solem inmobilibus oculis, ferventibus
harenis toto die alternis pedibus insistere. inin om.a montemontē FRa, cui
nomen est Nulonulo D2R(?)EoH. nullo r. milo v, homines esse aversisauersos RS plantis octonos digitos
in singulissingulis pedibus d2ova. H habentes auctor est Megasthenes;Ctesias fr. 76. 84 Mi. (Hecat. fr. 265.) Gell. IX 4, 9.
Sol. 52, 27–29. Aug. CD XVI 8. in multis
autem montibus genus hominum capitibus caninis ferarum
pellibus velari, pro voce latratum ederelatrato medere Fa, unguibus
armatumarmatu a. -acū R1. -ari R2 venatu et aucupio vesci; horum supra centum viginti
milia fuisse prodente seprudente sae F. prodi-
tur z. -duntur va. (Rh)G. cfr. VI 191 CtesiasCcesias o. Etesias Fa scribit, etet
om.a d T o zva. (Rh)G in quadam
gente Indiae feminas semel in vita parere genitosque confestim
canescere. idemitem va.S hominum genus, qui Monocolimonoculi ad. -oceoli o.
-osceli R3va. H
vocarenturuocantur a. -centur coni. S, siugulis cruribus, mirae pernicitatis ad saltum;
eosdemeosdem-
que va.S Sciapodassciapodas RTsH. -dis F. sciopadas d. -podas B. -pi-
das v. scipiodas o. piaculis a vocari, quodqui ova.C in maioremaiore Rdv(S). -ri
oG(J). calore Fa aestu humi iacentes
resupini umbra se pedum protegant. non longe eos
a Trogodytis abesse, rursusque ab his occidentem versusoccidentem uersus ov. -te uersos FRa
quosdam sine cervice oculos in umeris habenteshabentis FRS.Megasth. fr. 13 Mü. Ael. XVI 21. Ctesias fr. 57 Mü.
— (14) Sol. 52, 32. — sunt et
satyri subsolanissubter solanis a Indorum montibus (Catarcludorumcatharcludorum
EdoH. cartadulorum v. (κόρουδα vel κόλουνδα Ael.) dicitur
regio), pernicissimumperniciosissimum a animal, iamiam ego. tam FdTu. tamquam asozv tum
G(S). cum R (?)H quadripedesquadrupedes ovaS. -pes a, iamiam ego. tam
FdTausov. tum R (?) G. cfr. Wölffl. arch. II p. 245.241 recte
currentes humana effigie; propter velocitatem nisi senes aut
aegri non capiuntur. ChoromandarumCho-
ramnaeorum coni. H e Ctesia gentem vocat Tauron
tauroni Fao silvestrem, sine voce, stridoris horrendi, hirtis corporibus
, oculis glaucis, dentibus caninis. Eudoxuseuduxus F. -doxius o in meridianis
Indiae viris plantas esse cubitales, feminisfeminas Fao adeo parvas,
ut Struthopodesstrutophodes Fao appellenturappel-
lantur FR.Megasth. fr. 33 Mü. Strabo
XV 711. Gell. IX 4, 10. Aug. CD XVI 8. Megasthenes gentem inter
Nomadas Indos narium loco foramina tantum habentem,
anguium modo loripedem, vocari SciratasSciratas U 150. cfr. Ael. N A XVI 22. -ritas
DRdEaD. scyr- FTv(H). Syrictas B. -istas z,om.o. ad extremos
fines Indiae ab oriente circa fontem Gangis Astomorumasiomorum ad2in marg. -ornorum o gentem
sine ore, corpore toto hirtam vestiri frondium lanugine,
halitu tantumtantum om.o viventem et odore, quem naribus trahant.
nullum illisillis alium cibū a cibum nullumque potumnullusque potus FR1a, radicum tantumtantum radicum
ova.S florumque
varios odores et silvestrium malorum, quae secum
portant longiore itinere, ne desit olfactus; graviore paulo
odorepaulo odore ov. odore paulo d2. om. ll haut difficulter exanimari.Hom. γ 3–6. (Hecat. fr. 266 Mü.) super hos extrema in
parte montium TrispithamiTrispithami H. -maei P. spithami TD. -maei v. sphithami R.
-tami DEo. sphyt- F. psit- a. (excidit III post m: cfr. § 12) Pygmaeiqueque
om. va. H narrantur, ternas
spithamasspithamas v. ephi- Ra. ęphi- F. Phi- o longitudine, hoc est ternos dodrantes, non excedentes
, salubri caelo semperque vernante montibus ab aquilone
oppositis, quos a gruibus infestari Homerushumerus F.om.o quoque
prodidit. fama estest quod o insidentes arietum caprarumque dorsis
armatos sagittisarmatu sagiatis (-acis a)Fa veris tempore universo agmine ad mare
descendere et ova pullosque earum alitum consumere; ternis
expeditionem eam mensibus confici; aliter futuris gregibus
non resistiregibus non terrestri Fa. casas eorum luto pinnisque et ovorum
putaminibus construi.Ar. VIII
12, 597a8. — Isig. fr. 3 Mü. — Mela II 85. 32. — cfr. Pl.
XXIX 121. — Aristoteles in cavernis vivere
Pygmaeos tradittradit isigonus d2. Isig-
tradit va. G , cetera de iis ut reliqui. Cyrnos Indorum
genus Isigonus annis centenis quadragenis vivereuiuere tradit D2D, item
Aethiopas Macrobiosmacrobius a. -byus F
existimant DE2va.Bas. et Seras existimat et qui Athon montem
incolantincolunt a, hos quidem, quia viperinis carnibus alantur;
itaque nec capiti nec vestibus eorum noxia corpori inesse
animalia.Onesicr. fr. 25. Ctesias fr. 72. 84 Mü. Val.
M. VIII 13 ext. 5. Sol. 52, 28. Onesicritus, quibus locis Indiae umbrae non
sint, corporacorpori Fa hominum cubitorum quinum et binorum palm
orumbinorum palmorum v. -narum -marum ll. J existere, et vivere annos CXXX nec senescere, sed
utut ll. v. an in? medio aevo mori. Crates Pergamenus Indos, qui centenos
annos excedant, Gymnetasgymnetas C e Strab. XV 719 init.
-estos R1. -estas rv appellat, non pauci Macrobios
. CtesiasEcesias item o gentem ex his, quae appelleturappellatur ova.H PandaePandae ego coll. VI 76. -dare (-dere FE2)ll.o. -darae (U)J. -dore
dH. -dorae v, in
convallibus sitam annos ducenos vivere, in iuventa candido
capillo,Agatharch.: FHG III p. 195. Clitarch. fr. 14 Mü, —
Megasth. fr. 33 Mü. — qui in senectute nigrescat, contra alios quadragenos
non excedere annosexcedet canos Fa, iunctos Macrobiis, quorum feminae
semel pariant. idque et Agatharchides tradit, praeterea
locustis eos ali et esse pernices. MandorumMandrorum va.H.
Pandarum coni. P. (cfr. Mandaei VI 64) nomen iisnominis Fa. nomen
his (DE?)D dedit
Clitarchus, et Megasthenes trecentos quoquequoque D. que ll.v eorum
vicosuico Fa adnumeratadnume-
rant E2z. feminas septimo aetatis anno parere,
senectamsenectute R quadragesimo accidereanno accidere Rava.H.Duris fr. 19 a Mü. — (15) Sol. 52, 31.
— (17) Ctesias fr. 57, 31. Strabo XV 711. cfr. Pl. IV 95. —
(19) cfr. Pl. VI 95. 97. — Clitarch. fr. 21a Mü. Artemidorus in Taprobane
tapro-
bani F. -na aova.S insulainsulā Fva.C longissimam vitam sine ullo corporis languore
traduci. DurisDuris G. uiros
R2ov. iuris ru Indorum quosdam cum feris coire mixtosque
et semiferos esse partus. in CalingisCalingis B. cfr. VI 64. col- (Quol- R)ll.o.
-guis v eiusdem Indiae
gentegente v. -tes FRo. esse gentes a quinquennes concipere feminas, octavum vitae annum
non excedere. etan et alios ibi? alibi cauda villosa homines nasci pernicitatis
eximiae, alios auribus totos contegi.
OritasOritas B. sor- ll.v ab Indis Arabisarabis ll.v(S). Arbis B. cfr. VI 109 fluvius disterminat. hi nullumhi nullum d(?) H. ii nu-v. hinc ill- a. hinc ull- FR
aliumciuium Fa cibum novere quam piscium, quos unguibus dissectos
sole torreant atque ita panem ex iis faciantfaciant H(S). -iunt ll.v(Brot.), ut refert Clitarchus
.(3) cfr. Pl. VI 190. — Trogodytas super Aethiopiam velociores equis esse
Pergamenus Crates, item Aethiopas octona cubita longitudine
excedere; Syrbotas vocari gentem eam. Nomadum
Aethiopum secundum flumen Astragumastragum ll. v (H). -trapum z. -tapum B. cfr. V 53 ad septentrionem
vergentium gens Menisminorummaenisminorum (moen- R) F1R. -smorum F2. (Medimnorum
coni.B e VI 190) appellata abestē (pro abest) a ab oceano
dierum itinere viginti. animalium, quae cynocephaloscynecepalos F1d. ceni-
cep- a vocamus
, lacte vivit, quorumquorum F(?)dR2v. quarum rD armentaarmenta F2R2v.
armata r pascit maribus interemptis
praeterquampraeterquia F. -rq; a subolis causa. in Africae solitudinibus hominum
species obviae subinde fiunt momentoque evanescunt.
Haec atque talia ex hominum genere ludibria sibi, nobis
miracula ingeniosa fecit natura. exex R1U 151 et rv singulissingula R3ova.S quidem quae
facitfecit Fau in dies ac prope horas, quis enumerare valeat? ad detegendam
eius potentiam satis sit inter prodigia posuisse
gentesom. R. hine ad confessa inin om.F1R1a homine pauca.
(17) Ar. fr. 284 Rose ap.
Strab. XV 695. Ar. G IV 4, 770a34. Col. III 8, 1. Sen. NQ III 25, 1.
Sol. 1, 51. — (18) Sol. 1, 50. 51. — (20) Ar. VII 4, 584b33. Gell.
X 2, 1. Dig. V 4, 3. XLVI 3, 36.(2) Trogus = Ar. fr. 284 Rose. Sol. 1, 51. — Tergeminos nasci certum est Horatiorumoratiorum Fava. L Curiatiorumque
curatorum (om. que) F1a exemplo. supersupra
va.S inter ostenta duciturducitur duRh. adduc- E2v (D). dic- rG. cfr. n. luc.p.100 praeterquam
in Aegypto, ubi fetifer potu Nilus amnisamnis (atnis F1)ll.H. fantnis u. annis (Rh)G. om. v. proximepro-
xime (-mae F1)FRov(H). -mis au(Rh)G
supremissuperis F1au Divi Augusti Fausta quaedam e plebe OstiaeHostie o duos
mares, totidemet totidem o. totidemque E2D feminas enixa famem, quae consecuta est,
portendit hand dubie. reperitur etet om.a in Peloponnesopeloponensu a. -esu rquinosquinos Sabell. ex Ar. binos ll.va.C(H)
quater enixa, maioremquepartem ex omni eiusomni eius F2R2E2v. omnibus r vixisse partu.
et in Aegypto septenos unouno om.ova.(Rh) G utero simul gigni auctor est
Trogus.
(3–5) Gell. IX 4,16. (Aug. CD XVI 8.) — cfr. Liv. XXVII 11, 5.
Obseq. 108. — (5) Sol. 1, 52. cfr. Pl. XXXIV 91. Tatian. c. Graec.
55 p. 118 sq. Worth. — Gignuntur et utriusque sexus quos hermaphroditos vocamus
, olim androgynos vocatos et in prodigiis habitos,
nunc vero in deliciis. Pompeius Magnus in ornamentis
theatri mirabiles fama posuit effigies, ob id diligentius magnorum
artificum ingeniis elaboratas, inter quas legitur Eutychis
Eutychis (B)H. cfr. Sol. -thy-
cis R. -thicis Fd. -ticis a. -tyche C. -tice v a XX liberis rogo inlata TrallibusTrallibus C.
trallis (ortum e trallib.) D2F1R2Eav. -llix R1. rallis D1. traxil-
lis F2 , enixanixa F1a XXX partus,
dist. U 152Alcippealcippe v. -ilpe ll elephantum. quamquam id inter ostenta est. namque
et serpentem peperit inter initia Marsici bellibellis
F1Ea ancilla, etancilla et F2S(D). -llae DF1d. lle R1. -lla R2v (J). an-
chilles Ea. ach- z
multiformes pluribus modis inter monstra partus eduntur.
Obseq. 118. — (12) Claud. fr. 8
Peter. Phlegon mir. 34. —Claudius Caesar scribit hippocentaurum in Thessalia
natum eodem die interisse, et nos principatu eius adlatum
illi ex Aegypto inin egipto o melle vidimus. est inter exempla in uterum
protinus reversus infans Sagunti quo anno deleta ab
Hannibaleannibale FRC est.
(17—p. 14, 4) Gell. IX 4, 15. —
(21) Mucian. fr. 2 Brunn.(3) Auson. epigr. 64, 12. —Ex feminis mutari in mares non est fabulosum.
invenimus in annalibus PP. G. C. ll. eras.E2v. Q. Gell.. Licinio Crasso C. Cassio Longino
cos. Casinicassini F2G. -no F1. caniso a puerum factum ex virgine sub parentibus
iussuque haruspicum deportatum in insulam desertam. Licinius
Mucianusmutianus Faova. H (passim) prodidit visum a seesse a se Gell. Argis Arescontemariston-
tem ll.ova.C,
cuicui — fuisse om.o nomen Arescusaearescuse F. -cus et a fuissefuisset F2Gell. va.S , nupsisse etiametiam om.o, mox barbam et
virilitatem provenisse uxoremque duxisse; eiusdem sortis et
Zmyrnaezmirne o. zimi- a. Smyrnae R3va.S puerum a sead se F1a visum. ipse in Africa vidi mutatum
in marem nuptiarum diedie om.a. (die nuptiarum Gell.) L. Consitiumconsitium DFEaD. coss- Gell.
conficium o. cossic- Rd(?)v civem Thysdritanumthisdritanum ao. tis- va. H ,
vivebatque cum proderem haecuiuebatque — haec ego e Gellio. om. ll. v.
Ar. VII 4, 585a.1.
3, 583b24. G IV 6, 775a25. 12. probl. 894a11. — Ar. VII 3, 583b3.
4, 584a25. 33–38. — (16) ib. 584b5. cfr. Cens. DN 7, 7.—lac. indic. U 153; exciderunt fere Aristoteles tradit .....editis geminis raramraram (DE?)C. rarū FRav esse aut puerperae aut puerperio
praeterquam alteri vitam; si vero utriusque sexus
editi sint geminieditis in gemini Fa, rariorem utrique salutem. feminas celerius
gigni quam mares, sicuti celerius senescere. saepius
in utero moveri mares et in dextera fere geri parte, in laeva
feminasfeminas a R. -ina F. -inas
constat va.S.
Ceteris animantibus statumstatutum ova. G et pariendi et partus
gerendiegrediendi ao. ege-
rendi uva.C tempus est; homo toto anno et incerto gignitur
spatio, alius septimo mense, alius octavo et usque ad initiainitium RS
undecimiundeci R1. decimi E2.
decimi undecimique va.D . ante septimum mensem haut umquam vitalis
est. septimo non nisi pridie posterove pleniluni die aut
interluniodist. U 153 concepti nascuntur.(18) Varro ap. Gell. III 16, 9. tralaticiumtralatium F1. -titium F2RH(J).
transla- v in Aegypto est
et octavo gigni, iam quidem et in Italia tales partus esse
vitales, contra priscorum opiniones. variantuariantur R2 haec pluribus
modis. Vistiliauestilia
D1E2va.J. cfr. Tac. ann. II 85, Glitigliti DF2aD. ///iti E1. glici R2.
cliti F1. clici R1. cditi E2. C. Lici J. C. Herdicii v. cfr. mus.
Rhen. XVIII p. 230 ac postea Pomponi atque Orfitiorfici ad clarissimorum
civium coniunxconiunx F2Rv(D). -iux rH
is F. his rC, ex iis quattuor partuspartes a1. -res a2 enixa septimo
semper mense, genuit Suillium Rufum undecimo, Corbulone
mcorbulonem (D?)v. -ne R2a. -no R1. -nae (a corbu- F2) F.
-lione E septimo, utrumque consulem, postea Caesoniam, Gai
principis coniugem, octavo. Ar. VII 10, 587b6. Cens. DN 11, 7. — (4. 5) Ar. VII
4, 584b 14. — (5) Masur. fr. 24 Huschke. cfr. Gell. III 16, 23. —in quo mensummensium RavaS numero genitis
intra quadragensimum diemdiem om.F1a maximus laborclabos F1.
gla- F2a, gravidis autem
quarto et octavo mense, letalesque in iis abortusabortus v. -tuus D. -tibus ll. Masu;
rius auctor est L. PapiriumPapirium v e
Gellio. papur- (parpur- R) ll praetorem secundo herede lege
agente bonorum possessionem contra eum dedisse, cum
mater partum setredecimse tredecim F2E2R (?)C. se
dec- E2. sed sedec- DF1a. XIIII v mensibus diceretdicere F1a. (tulisse diceret
Gell.) tulisse, quoniam
nullum certum tempus pariendi statutumstatutū DFRE2ad2v (D). -utum ei Gell. statum
E1d1H videretur.
Sol. 1, 62–64. — (10) Ar. VII 4, 584a2 sq. — (12) Ar.
ib. 584a13. — (15) ib. 583b4. — (19) ib. 585a27. 587a4. —
(21) Gell. III 16, 24. A conceptu decimo die dolores capitis, oculorum
vertiginesuertiginis F.om.a tenebraeque, fastidium in cibis, redundatio stomachi
indices sunt hominis inchoati. melior colorcolos dSJ marem
ferenti et facilior partus, motus in utero quadragensimo die.
contrariacontra o omnia in altero sexu, ingestabile onus, crurum et
inguinis levisleui F1au tumorhumor o, primus autem XCXCC R1. CX F1 die motus. sed
plurimumplurimis F1.-mi a languorislaboris oz in utroque sexu capillumcapillo E2D. sed cfr. XXX 101 germinante
partu et in plenilunio, quod tempus editosedi-
tus F1. et eductos a quoque infantes
praecipue infestat. adeoque incessus atque omne quicquid
dici potest in gravida refert, ut salsioribus cibis usae carentem
carentes oz unguiculis partumpartum om.F1a.
-tus oz edant et, si respiravere, difficilius
enitanturenitatur F1a . oscitatio quidem in enixuenix F1. -xa a1 letalis est, sicut sternuisse
sternuisse F2ov.
-utasse R2z. renuisse, F1R1a a coitu abortivum.
(3) Ar. VIII 24, 605a1. —Miseret atque etiam pudet aestimantemputet aestimante F1a quam sit
frivolafriuo F1a animalium superbissimisuperuis si a.
-uisi F1 origo, cum plerisqueplerumque R(?)va. D abortus
causa odorodor ab o. -rum a a lucernarum fiat extinctuex-
tinctū Fa. his principiis nascuntur
tyranni, his carnifex animus! tu qui corporis viribus
fidis, tu qui fortunae munera amplexaris etamplexaris et ov. -ri sed F1R1. -ris sed F2R2a te ne alumnum
quidem eius existimas,(9) Val. M. IX 12
ext. 8. — sed partum, tutu F2Rov(S). Tum F1. tamen au. tu tamen H cuius imperatoriaimpera-
toria U 154. semper tinctoria (inct- D2) ll.uoH. -per uictoria
(in ui- v) dTv
est menstumens ov. -mes ll.S , tu qui te deum credis aliquo successu tumens,
tantitanti D1FE2u
(Rh) G. -te R1E1. ante R2a. tantine D2D. -ti tamen ov. -ti tum z perire potuisti! atqueatqui ozva. G etiam hodie minoris potes, quantulo
serpentis ictusictus R2v. -tu ro dente aut etiam, ut Anacreon poeta,
acino uvae passae, ut Fabius Senator praetor, in lactis haustu
uno pilo strangulatus. is demum profecto vitam aequa lance
pensitabit, qui semper fragilitatis humanae memor fuerit.
Ar. VII 8, 586b6. cfr. Pl. X 183. — Gell. XVI
16,1. Nonius p. 557 M. cfr. Quintil. I 4,25. — (13–17. p. 17,3–5)
Sol. 1, 65. 66. In pedes procidereprocire R1. -cedere
R2oSol.va.D nascentem contra naturam
est, quoe (ex zC) quo ozva.(Rh)G argumento eos appellavere Agrippas ut aegri partus
aegri partus
F2EaS. -re partus DF1Rv. -re partos E2oSol.C(D). (ab aegro
partu Nonius), qualiter etet del.Eva.S M. Agrippam ferunt genitum, unico prope
felicitatis exemplo in omnibus ad hunc modum genitis. quamquam
dist.va.D is quoque adversa pedum valitudine, misera iuventa,
exercito aevo inter arma mortesquemortes-
que DFR2G. -tēque Eau. -tisque (U 155)D. ostes qua R1 (?).
hostesque dT. -tesque et ad mortem v ac noxiaac noxia ego. -xio R2.
ad noxia F2E1G. -xi F1. -xio DR1E2au. obnoxio zv(S). adeo
noxio D accessuaccessu DF1REav(S). successu F2G. (loc. desperatuts), infelici
infeci F1. interfici a terristerri F1 stirpe omniomnis a, sed per utrasque Agrippinas maxime,
quaeq; F1a Gaiumgraiū a. Caium va.S , quaeq; F1a. quaeque F2R2z. et va.S Domitium Neronem principes genuere
totidem faces generis humani,Agrippina fr. 2 Peter. — praeterea brevitate aevi, quinquagensimo
uno raptus anno in tormentis adulteriorum
coniugis socerique praegravipraegrauis F1Ra servitio, luisse augurium praeposteri
praeposteria (-ra a. -riaa u)
talis F1au. -ri ortus zSol.va.(Rh)G natalis existimatur. Neronem quoquequippe o, paulo ante
principem et toto principatu suo hostem generis humani,
pedibus genitum scribit parens eius Agrippina. ritusritus
coni. H. ritu ll.ov naturae
hominem capitecapite hominem va.S(J) gigni, mos est pedibus efferri.
Nonius p. 556. 557 M.
Quintil. ib. Jul. Par. epit. de praen. 6. 4. — Auspicatiusauspi-
catus F1a enectaenecata oz parente gignuntur, sicutsicut F2R2E2oSol. v. sie D. sic rD Scipio
Africanus prior natus primusqueprimūque F1a Caesarum a caesoo caeso F1. ob ceso a. obscesum o matris
uteroute-
rum o dictus, qua de causa et Caesones appellati. simili
modo natus et Maniliusmanilius DFREv(H). mafil- o. manl- aoaB, qui Carthaginem cum exercitu intravit
.
Vopiscos appellabant e geminis qui retenti
utero nascerentur altero interempto abortu. namque maxima,
etsi rara, circa hoc miracula existunt.
Ar. VII
4, 585a3–6. 11–21. Sol. 1, 60. 61. Praeter mulierem pauca animalia coitum novere
gravida; unum quidemquēque (pro quidem) R omnino aut alterum superfetat. extat
in monimentismonumentis avaS. mume- F1 et medicorumetiam medicorum va.S et quibus talia consectari curae
fuit uno abortu duodecimduodecī F2C cum Budaeo ex Ar.
duo dici F1. duo dicit Rda. duo ov puerperiapperia F1 egesta. sed ubi paululum
temporis inter duos conceptus intercessitcoptuus
F1 intercesserit a, utrumqueuterque ozva. H perfertur
perfectus Ea. est perf-
ozva. G , ut in Hercule et Iphicle fratre eius apparuitapparuerit F1Ra et in
ea quae gemino partu alterum marito similem alterumque
adultero genuit, item in Proconnesia ancilla, quae eiusdem
diei coitu alterum dominodomino — alterum om.F1 similemsimilem om.a, alterum procuratori eius,
etet om.Fa in alia, quaealiaq. F1. aliaq. quae F2. alia quae unum ov. cfr. Müller
em.I p. 12 iusto partu quinque mensum alterum edidit,
rursus in alia, quae septem mensumet 4 mensium F2ova.S edito puerperio insecutis
inin del.F2R2v.
III D mensibus geminos enixa est.
Ar. V 116, 585b28–33. 586a2–11. G I 17, 721b 38.
18, 722a10. Antig. Car. 112 (121. 122). Sol. 1, 78. 79. Iamdist.
va.S illa vulgata suntsunt ego. est DF1Eav. et F2D. om.R (?)Bas.: varieuarie v. -ria ll.S ex integris truncos
gigni, ex truncis integros; eademeademque F2E2va.S(D). dist. ego
an signaque? parte truncos, signa quaedam
dist. ego naevosque et cicatrices etiam regenerari, quartoquartu DF1. tertio P ex Ar. partu
Dacorumdacorum (aco- F1)ll.ov(G). aliquorum B. auorum coni. P.
(loc. corr.) originisoriginis sc. homini notanota// F. -tae R. -tat ad in brachio redditared-
dita (abl. abs.) ego. -tur ll.ov. -tum (sc. esse hominem) Müller
em. Ip. 11 commate posito cum seqq. (accepimus) iungens
(in Lepidorum
gente tres, intermisso ordine, obducto membrana oculooculos F1a
genitos accepimus); similes quidem alios avo, et ex geminis
quoque alterum patri, alterum matri, annoque post genitum
maiorimaior F1a similem fuisse ut geminum; quasdam sibi similes
semper parere, quasdam viro, quasdam nulli, quasdam feminam
feminu F1a patri, marem sibi. indubitatum exemplum est Nicaeinicei aova. G.
Niciae U 156
nobilis pyctaepyctae G. pictae ll. -toris oz. poetae v
bizanti Fao Byzanti genitigenti R, qui, adulterio Aethiopis nata
matre nihil a ceteris colore differente, ipse avum regeneravitin auum degenerauit ova.(Rh)G
Aethiopemaethiope F2. -op/// F1.
Similitudinumsimilitudinem F1R1 quidem inmensain-
mensa (Pellicerius) J. in menta DF1R1. -te F2R2Eav reputatio est et in qua
credantur multa fortuita pollere, visus, auditus, memoriaaudite
(-tus F2) memoriae Fau
haustaeque imagines sub ipso conceptu. cogitatio etiam
utriuslibet animum subitosubito ov. sibi ll transvolans effingere similitudinem
aut miscere existimatur, ideoque plurespluris F in homine quam
in ceteris omnibus animalibus differentiae, quoniam velocitas
cogitationum animique celeritas et ingenii varietas multiformes
multiformis FS.
multis fo- a notas inprimitinprimit EaTov(D). -mat F2RH. -mae D.
-ma/// F1. an inprimūt?, cum ceteris animantibus inmobiles
Val. M. IX 14 ext. 1. 14, 1. Sol. 1, 80. 81. (Sallust.
ap. Suet. gramm. 15. Lucan. VIII 678. PL. XXXVII 14.) —sint animi et similessimilis Faz omnibus singulissingulis DF1E1a. -li
F2. -lisque R (?)v. -lique E2ozD in suo cuiquecuique om.oz generegenus Fa.
Antiocho regi Syriae e plebe nomine Artemoartemius o. -mus z in tantum similis
fuit, ut Laodicelaodicię F2. -docie oa coniunx regia necato iam Antiocho
mimum per eum commendationis regnique successionis peregerit
. Magno Pompeio Vibiusuib; F1a quidam e plebe et Publicius
etiam servitute liberatus indiscreta prope specie fuere similes
, illudillū a os probummos probum a. probum os o reddentes ipsumqueipsum qua F1a honorem eximiae
frontisan relicinae frontis? cfr. XXXVII 14 .Val. M. IX 14, 2. 3. 4. Quintil. VI 3, 57. Sol. 1, 81. Suet. Caes. 59.
Plut. Caes. 52. cfr. Pl. XXI 10. XXXV 8. qualis causa patri quoque eius Menogenis cocioci F1 socii F2 sui
cognomen inposuit, iam Strabonis a specie oculorumoculorum nomen zva. G habentishabentis ll.uv (H) J. -ti zG
(Brot.)
vitium imitato itemimitato item ego. -tata et in ll. G (Brot.).
-tata.
Et v(H) servo; Scipioni SerapionisScipioni in seruo Serapione va.G (H) indideratindiderat
coni. S. inerat ll. is erat (Rh) G(Brot.). om. v(H)
suariifuari
F2 (Rh)G(Brot.). fu- Eau. fuafi D. -afĪ F1. uictimarii v (H) negotiatoris vile mancipiumuili
mancipio va. G(H). eiusdem familiae Scipioni
scipionis F2. -num RCneum va. G(H) post eum nomencognomen va.D Salvittosaluitto (-uto R1) ll. S. Salutio R3B. -unto
v. cfr. XXXV 8 mimusminus F1va.B. -nius F2 dedit, sicut Spinthersphinter F2R2. -iter
F1R1au
secundarumsecunda horum F1au. (Secundanus retiariusque
va. G) tertiarumque Pamphilusapilus F1. Pamphylius va.Bas. collegio Lentuli et
Metelli consulum, in quo perquamper que Fa inportunein fortunae F2 fortuitum hoc
quoquequę (pro quoque) R fuit, duorumdeorum F1a simul consulum in scaenain ocenas F1 incenas a imagines
cerni.Val. M. IX 14,5. Sol. 1,81. 82. 83. 82. — e diverso L. Plancusplangus Fa orator histrionihistioni
F1a. -trionis R Rubriorubri Ea cognomen
cognomen Eav. nom DFR inposuit, rursus Curionicurieni Fa patri Burbuleius itemque
Messalae censorio Menogenes, perinde histriones. Surae
quidemequidem o proconsulis etiam rictumrictum Sol.v(J). -tus F2oS. -tu r in loquendo intractionemque
contractionemque F2d2va.S(D). cfr. Rück Rob. 1 p. 249 linguae et sermonis tumultum, non imagineimagine do modo,
piscator quidam in Sicilia reddidit. Cassio Severo, celebri
oratorioratori. om.
rv; huc transpos. D. cfr. vol. I p. 526. spuria putat Momms.
Sol.Ip. XXIX. LXVI n., Armentarias mentari a. mentari F1 murmillonismurmillonis EaD.
mir- rv obiecta similitudo est. [modomodo — 12 senatorem F2inseruit post
in IuniaIunia (vel Annaea) D mus.
Rhen. XVIII p. 231. ea F2 domo Gallionem aa D. om.F2 Castellano liberto non discernebat
discernebat F2 (sc.
similitndo). -bant D, nec a SannioSannio D. sanio F2 mimo Paride cognominato AgrippinumAgrippinum
(U mus. Rh. l. l. p. 528) D. agrinu F2. -no F3
senatoremsenatorē F2D.
-ri F3.]Sol.
1, 84–86. Toraniustoranius ov. thor-F2R. hor-F1a mangomagno F2ao. M. va.H Antonio iam triumviro eximios
forma pueros, alterum in Asia genitum, alterum trans Alpis,
ut geminos vendidit: tanta unitas erat. postquam deinde
sermone puerorum detecta fraude a furente increpitus Antonio
est, inter aliaaliam Rau magnitudinem preti conquerenteconquerente (Rh) G. conquir- ll.o. requir- v (nam
ducentis erat mercatuserat mercatus (merga- F) ll.ov (S). mercatus erat oaBas. sestertiis), respondit versutus ingenii
mangomagno Faova.C, idob id va.S ipsum se tantidanti a. //anti F1. tante R vendidisse, quoniam non esset
miraeo///// F1. horum uno au similitudo in ullis eodem utero editis; diversarum
quidem gentium natales tam concordi figura reperirereperire F1RauS. -iri F2ov(J) super
omnem esse taxationem; adeoque tempestivam admirationem
intulit, ut ille proscriptor animusproscriptu sanimus F1. -tura nimiis au, modo et contumeliacontumeliā Fau furens,
nonmaius ava.(Rh.)G aliud inet in ozv censu magis exex ll.u(Rh)G. fortuna sua duceret.
Ar. VII 6, 585b9. 13. 17. 20. 24–26. Sol. 1,59. —
(8) Suet. Calig. 7. — (11) cfr. Tac A XIII 1. Est quaedam privatim dissociatio corporum,
et inter se sterilessteri-
les G. -relis F. -rilis aov(D). sper- R, ubi cum aliis iunxere se,iunxere se ego. (se iun-
Rh.) -xere ll.ov gignunt, sicut
Augustus et Livia. item aliiliuia F2ov. lilia R. lul- F1. iul- DEa aliaequealiae alii quae F feminas tantum generant
aut mares, plerumque et alternant, sicut Gracchorumgraechorum F1. greco- a
mater duodeciens et Agrippina Germanici noviens. aliis
sterilis est iuventainuenta Ro, aliis semel in vita datur gignere. quaedam
non perferuntperferunt F2Rv. parerunt DF1. pariunt Eao partus, qualesaequales F2, si quando medicina et
curaet cura REov. et tu- DFa. naturam D vicere, feminam fere gignunt. Divus Augustus in reliqua
exemplorum raritate neptis suae nepotem vidit genitum
quo excessit anno, M. Silanumsilanium Fa, qui, cum Asiam obtineret
post consulatum Neronis principis successione, veneno eius
interemptus est. QQ. v. Quē ll. Metellus Macedonicus, cum sex liberos
relinqueret, XI nepotes reliquit, nurus vero generosque et
omnes, qui se patris appellatione salutarent, XXVII. in
act is temporum Divi Augusti invenitur duodecimo consulatu
eius L.queL. que om.R Sullasylla Fuva.Brot. silla
Ra collega a. d. a. d. R(?)H.d.ru. ad v III. idus Aprilis C. Crispinium
crispiniulm EaD. -num rv Hilarum ex ingenua plebe Faesulana cum liberis
VIII, in quo numero filiae duae fuere, nepotibus XXVIIXXVIII RS,
pronepotibus XVIIIXIIX DFED. XIX dTauS. XII/// R.
XXIX v, neptibus VIIIVIIII va.H, praelatapraelata (D?)aC(D). -luta F1dTE. pro-
lata F2R (?)H. praealta v pompa tumtum R. cumrv omnibus
, inin TPellicerius,
sine Ra. his in F2in ras. v Capitolio immolasse.
Ar. VII 5, 585b 2. Val. M. VIII 13 ext. 1. Sol. 1, 59.
— Gell. XIII 20, 8. 14. Plut. Cato 24. Aur. Vict. v. ill. 17, 9. —
cfr. infra § 156. — Mulier post quinquagensimum annum non
gignit, maiorque pars XL profluvium genitale sistit. nam
inin v. om.ll. e oz viris Masinissam regem post LXXXVI annumannos FaTova. G generasse
filium, quem Methimannummethimannum
F2o. -timanum RS. -atnum F1. metmatnaū a. -tymatnum DE.
-annum D. Methymathnum v. Mathumannum Sol. (Methymnus
Val.)appellaverit, clarum est, Catonem
censorium octogensimo exacto ee om.a filia SalonisSalonii va.S clientis
sui. qua de causa aliorum eius liberum propago Liciniani
sunt cognominaticognominati sunt RS, hi Saloniani, ex quis Uticensis fuit. nuper
etiam L. Volusio Saturnino in urbis praefecturapraefectus F1a extincto
notum est eest e J. ē ll.uv Cornelia Scipionum gentis Volusium Saturninum
, qui fuit consul, genitumgentium F1a post LXII annum. et usque
ad LXXV apud ignobiles vulgarisuulgares Fa reperitur generatio.
Sol. 1, 54. — Ar. G IV 7, 775b25 sq.
cfr. Pl. X 184. (Fest. p. 141, 20.) — Solum autem animal menstruale mulier estest E2ov. si r;
inde unius utero quas appellaveruntappellauere
dTao. -arunt va.S molas. ea est caro informis
, inanimauanima R1. ////an- F1, ferri ictum etē (pro et) F1a aciem respuens. movetur
sistitque et menses, utet menses ut ego. menses et ut ll.oS. -ses ut et v partus, alias letalis, alias unaet
alias uno a senescens
, aliquandoaliquanto ova. B alvo citatiorecitatiore C. -ior ll.ov excidensexcidens F2v. exced- ro.cfr. procidere § 45 init.. simile quiddam et
viris in ventre gignitur, quod vocant scirronscirron
B. scyron aov. sciron r, sicut Oppio
Capitoni praetorio viro.Sol. 1, 54–56. cfr.
Pl. XXVIII 77–80. sed nihil facile reperiaturreperietur oz. -ritur dTva.G mulierum
profluvio magis monstrificum. acescunt superventu mustaosta F1d1. ora a. musta orta oz,
sterilescunt tactaesterilescunt tactae
(R?)B (-nt lacte v). -riliscunt (-con// E1. -con a) iactae (-te a) Ea.
-cunt oz. -relis ctiactae D. -relis ct//actae F. -rilescunt contactae D fruges, moriuntur insita, exuruntur hortorum
germina, fructuset fructus ova. S arborum, quibus insidereinsidere ll.ov(J). insed- G. incid-
anon. ap. Dal., decidunt,
speculorum fulgor aspectu ipsoipse F1a hebetatur, acies ferri praestringitur
, eboriseborisquc ova.S nitor, alvi apiumapum dva. H moriunturemoriuntur va.D, aes etiametiam & d. et o ac
ferrum robigorubigo R(?)aova.S protinus corripitcorrumpit dTozva. B odorque dirus aera, etaera et E2ov. aera F2D. aet DF1.
et rH in
rabiem aguntur gustatogustato (R?)ov. -tatu DFE. -tu a eo canes atque insanabili veneno
morsus inficiturinfigitur
F2ova.G .(9) Tac. H V 6. — quin etquin et R(?)ov. qui et (et in a) r bituminum sequax alioquialioqui Fda. -uin
r(?)ov acae F1. at ad. et ova. G lenta
naturaan materia? cfr. § 66.
XI 2. XXXVI 198 in laculacū Ra Iudaeaeiudaae F1. iudę R. iuda a uo-
catur om.o, qui vocatur Asphaltitesasphaltites (aspa- o) ov. -ides F2. -ites et E2. -ite
et r, certo tempore
anni supernatans non quitnequit ava. H sibi avelli, ad omnem contactum
lac. ego. indicavi; excidit e uestis
panno: cfr. XXVIII 80 adhaerens praeterquam filo..., quemquem (quonem R1) ll.o. quod v tale virus
infeceritet infecerit R1d. ///inf- F. etiam formicis, animali minimoanimaliū immo (minimo F2) esse
Fa, inesse sensum
eius ferunt abiciqueabiique F1. alii- a gustatasgustatas E2oB. gest-F2RE1v(H).
uast- r. cfr. Welzh. p. 16 fruges nec postea repeti.Ar. VII 2, 582b 1. 4. 13.
19–21. G II 4, 738b 4. — Nigid. fr. 110. 111 Swob. et
hoc tale tantumque omnibus tricenis diebus malum in muliere
mulierē FR existit et trimenstri spatio largius, quibusdam vero
saepius mense, sicut aliquisaliquibus ova.S numquam. sed tales non
gignunt, quando haec est generando hominihomini F2ov. -nū r materia, germine
egermine e ozS. -ine ae E2. -inae
Fd. -ine r. -inis e v. semine e B ex Ar. maribusmaribus F2R(?)v.
matri- E2. matrici- oz. mori-r coaguli modo hochoc o(R?)v. hic r in sesesere F1.
sere re a. sese re o glomeranteglomerat F. -atur a, quod deinde
tempore ipso animatur corporaturque. ergo cum gravidis
fluxit, invalidi aut non vitales partus edunturseduntur Fa aut saniosifaniosi R(?)v. famosi ro,
ut auctor est Nigidius; —
(3) Ar. G II 7, 747a9. —
(Idem lacdist. ego. cfr. U 157. laci a. lacti d feminae non
corrumpi alentialanti F1a partum, si ex eodem viro rursus conceperit,
arbitratur) — incipiente autem hoc statu autstato aut F. -tu atque o desinente
conceptus facillimi traduntur. fecunditatis in feminis praerogativum
praerogatiuū
ll (sc. signum). -iuam v accepimusaccipimus F1Raz inunctis medicamine oculis salivam
inficiinfigi F1R1a.
Ar. VII 10,587b 14.
Gell. III 10, 12. Cens. DN 7, 4. — (9) Sol. 1, 70. — Ceterum editis primores septimo mense gigni
dentesgentes F1R1a priusque in superaan superna, ut v. 18? ferefere om.a parte, haud dubium est, septimo
eosdem decidere anno aliosque suffici, quosdam et cum
dentibus nasci, sicut M'm.
FR. M. aova.H . Curium, qui ob id Dentatus cognominatus
est, et Cnc//n??? F. cū a. cōn. R. ionsulem o. Papirium Carbonem, praeclaros viros.
in feminis ea res inauspicati fuit exempliexemplū F1a regum temporibus.
cum ita nata esset Valeriauarię F1a ,(15) Ar.
G IV 4,773a15. Ar.X 4,636b 1. — (17) Val. M. 8 ext. 12. Sol.
1, 70. (cfr. Paul. Festi p. 148,12.) exitio civitati in quamqua F1a delata
essetesse F1Ra futuramfuturum ava.H responso haruspicum vaticinante, Suessamsessam Fa
Pometiampāetiam F2 illa tempestate florentissimamtempestatem
(-ate F) florentissima FRa deportata est, veridico
uiridico F1. uerissimo a exitudist. J. cfr. Noltenp. 16 exito
F1. -ilio z consecuto.— (Quasdam concreto genitali gigni
infausto omine Cornelia Gracchorum mater indicio est) —
aliqui vice dentium continuo osse gignuntur, sicuti Prusiae
regis Bithynorumbythinorum F. bi-
thi- R. -niorum a. Bithyniorum va.S filius superna parte oris.(1) Ar. P III 1, 661b 16. — dentes autem
in tantumtantum om.a invicti sunt ignibus, utin ... ut ego. om.
ll.v nec crementurcremantur o(R?)v cum reliquo
corpore, iidemque flammis indomiti cavanturcauentur F1.
cane oa tabe pituitae
. candorem trahunttradunt F1Ra quodam medicamine. usu atteruntur
multoque priusprius Sabell. (sc. quam atte-
rantur). primum ll. v in aliquisaliquas a. -quibus va.D deficiunt. nec cibo tantum et
alimentis necessarily, quippe vocis sermonisque regimen primores
tenent, concentu quodam excipientes ictum linguae
seriequeserięque F2. -ique R. -iqui F1a structurae atque magnitudinemagnitudinē FR mutilantes mollientesvemollientisue F1a. molientisue va.H
aut hebetantes verba et, cum defuere, explanationem omnem
adimentes.(7) Ar. II 3,501b22.
- Sol. 1, 71. cfr. Pl. XI 167. —quinqui et F1a et augurium in hac esse creditur parte.
triceni bini viris adtribuunturtribuuntur a. adtribuunt F2 excepta Turdulorum gente:
quibus plures fuere, longiora promitti vitae putant spatia.
feminis minor numerus: quibus in dextra parte gemini
superne a canibus cognominati, fortunae blandimenta pollicentur
pollicetur Fa, sicut in Agrippina Domiti Neronis matre; contra in
laeva.(11) cfr. Iuven. 15, 140. —
(14) Sol. 1, 72. Aug. CD XXI 14. — — (Hominemhominem— 12 non est videntur ad § 69 extra. post parte oris pertinere prius quam genito dente cremari mos
gentium non est) — sed mox plura de hocde hoc om.F1a, cum membratim11,160 sqq.
historia decurretdecurret v. -rrat R2. -rra R1. -rrit r.
Risisse eodem die quo genitus essetdie cognitus esset (esse F1) F1a. die R1 unum hominumhominū F. -nem
R(?) aov. cfr. § 137. XI 252
accepimus Zoroastrenzoroastroen F. -rastren a. -roe-
stren o; eidem cerebrum ita palpitasse, ut
inpositam repelleret manum, futurae praesagiopraesagia F1Ra scientiae.
Ar. G 118, 725b23. —
(19) Sol. 1, 90. Aug. CD XV 9. cfr. Pl. II 236. In trimatu suo cuiquequoque F1a dimidiam esse mensuram
futuraefuturae
ll. Brot. ftature o. -rae v(H). -uere L certum est. in plenum autem cuncto mortalium
generi minorem in dies fieri propemodum observatur rarosque
rarusque F1a.
raros o patribus proceriores, consumente ubertatemubertatē F2Rozv(H). -ate F1aL seminum
exustione, in cuius vices nunc vergat aevum. in Cretain Creta
—p. 26, 1 tradunt F2E2ozv. om. r terrae
in creta E2ozv. merita
in crementa F2 motu rupto monte inventum est corpus stans XLVI cubitorum
, quod alii Orionis, alii OtiOti zG. otio F2. osii E2o. Etionis v essefuisse va. D tradunttradunt E2ozv. arbitrabantur F2D. -rantur G .Herod. I 68. Gell. III 10, 11. Sol. 1, 90. — Hom. E
301. M 383 al. (cfr. Nep. ap. Gell. XVII 21, 3. Vell. I 5, 3.) Iuven.
15, 69. — Cic. ap. Col. III 8, 2. Sol. 1, 89. (Joseph. ant. XVIII
4, 5.) Orestisorestri F1E
corpus oraculi iussu refossum VII cubitorum fuisse monumentis
monimentis (DE?)oS creditur. iam vero ante annos propeprope om.a millemill/// F1. in illis a vates ille
Homerus non cessavitcessant Fa minora corpora mortalium quam
prisca conqueri. NaeviiNaeuii (Neuii F2) — habitum F2E3v.
om. r. (an habitam?) Pollionis amplitudinem annales
non tradunt, sed quia populi concursu paene sit interemptus
, vice prodigii habitum. procerissimum hominumhominem ava. H. cfr. p. 25,14 aetas
nostra Divo Claudio principe Gabbaramgabbarum F2Sol.v. -bborum r nomine ex Arabia
advectum novem pedum et totidem unciarum vidit.Varro ant. rer. hum. Ifr. 6 Mirsch. — (17. 18) cfr.
Fabian. ap. Sen. cons. ad Marc. 23, 5. fuere
sub Divo Augusto semipede addito, quorum corpora eius
miracali gratia in conditorioingratia (///gr- F2) in FRa Sallustianorumsallustianorum R(?)C. salu- rv adservabanturseruabantur a
hortorum; Pusionipusioni E2Sol.v(D). pos- rH et Secundillae erant nomina. eodem
praeside minimus homo duos pedes et palmum Conopasconopas ll.v maropas F2supra-
scr. scopas coni. B nomine
in deliciis luliaeIuliae om.a neptis eiusfuisse a fuit, et mulier Andromeda,
liberta Iuliae Augustae. Manium Maximum etet om.Fa M. Tulliumtullio R
equites Romanos binum cubitorum fuisse auctor est M.Varro,
et ipsi vidimus in loculis adservatos. sesquipedales gigni,
quosdam longiores, in trimatu inplentes vitae cursum, haud
ignotum est.
(20–p.27, 2) Sol. 1, 95. Invenimus in monumentismonimentis oSJ Salamine EuthymenisEuthymenis H. euthim- FRoC. eutim- av
filium in tria cubita triennio adcrevisseadcreuisse FR2EaD. accre- o. adore- DR1. adole- v , incessu tardum,
sensu hebetem, puberem etiamet iam puberem ova.S factum, voce robusta, absumptum
adsumptam F1. ass- a contractione membrorum subita triennio circumacto
. ipsi non pridem vidimus eadem ferme omnia praeter
pubertatem in filiofilii (om. in) a Corneli Taciti, equitis Romani Belgicae
Galliae rationes procurantis. ἐκτραπέλουςectrapelos DB. &tra- F2. ecta- Rv. ex- ta- a. &ta- F1E Graeci vocant
eos; in Latio non habent nomennomen non habent ad.
(7–9) Sol. 1, 93. cfr. Vitr. III 1, 3. — (13) Sol. 1, 95. Quod sit homini spatium a vestigio ad verticem,
id esse pansispansis DF1RES. passis F2aG. sparsis (pa- d1)dTozv manibus inter longissimos digitos observatum
est, sicuti viresuires quibusdam ova.G. septeres F1da dextradextera aDal. parte maiores, quibusdam aequasequales o
utraque, aliquisaliquibus ova. S laeva manu praecipuas, nec id umquam in
feminis; mares praestare pondere et defuncta viventibus
corpora omnium animalium et dormientia vigilantibus;
virorum cadavera supina fluitare, feminarum prona, velut
pudori defunctarum parcente natura.
(15–17) Sol. 1, 74. Concretis quosdam ossibus ac sine medullis vivere
accepimusaccipimus F1Ra (Fels p. 66 n. 1). signum eorum esse nec sitimsitē F sentire nec sudorem
emittere, quamquam et voluntate scimussciamus dTova.G sitim victam
equitemqueequitem qui Rda Romanum lulium Viatorem e Vocontiorumuacontiorum F2 gente
foederata in pupillaribus annis aquaeaquae F2v(D). qua D1. aqua roS subter cutem fusaefusę F2v (D). Furae DE1. -re F1Ra. fusa R2S. fuste E2. fuisse o
morbo prohibitum umore a medicis naturam fecisseuicisse Dcolt. § 58 consuetudinem
consuetudine F2E2ova. S (D) atque in senecta caruisse potupotus ad. nec non et alii
multa sibi imperavere.
Lucil. ap. Cic. fin. V 92.
Tusc. III 31. (Macrob. II 1, 6.) Sol. 1, 72. 73. Ferunt Crassumuocamus aT. uoca//// F1, avum Crassi in Parthis interempti,
numquam risisse, ob id Agelastum vocatum, sicutisicut R (?)H nec flesse
multos. Socratem clarum sapientia eodem semper visumuisu o
vultu nec authaut F1. om.oz hilaro magis aut turbato. exit hic animianimo Fa
tenor aliquando in rigorem quendam torvitatemqueturbidita- temque o naturae4 nature dure R
duram et inflexibilem affectusqueaffectusque F2E2ov. eff- r humanos adimit, quales
ἀπαθεῖςapathis F2. -thes v. -tis F1d. -tes R. aptis a. affatis o Graeci vocant, multos eius generis experti, — quodquodque R(?)v
mirum sit — auctores maximemaximae F sapientiae,Sol. 1, 73. — (9–11) ib. 74. Diogenen Cynicum
, Pyrrhonempirrhone a. pirro- o, Heraclitum, Timonem, hunc quidem etiam
in totius odiumodii o generis humani evectum. sed haec parvaparua ll.ov(H). + prauae F2G
naturae insignia in multis varia cognoscuntur, ut in Antonia
Drusi numquam expuisse, in Pomponio consulari poeta nonnon ll.D. nunquam (R?)ov
ructasse.— (Quibus naturanatura v. -rae ll concreta sunt ossa, qui sunt
rari admodum, cornei vocantur) —
Sol. 1, 75. 76. Varro ant. rer. hum. I fr. 7 Mirsch. Corpore vescouesco F2E2B. -cos v. ///escos F1. vasto F3. utesco R. -cos DEa. neruosus esse z. -uosi
esse produntur (om. seqq. ad 20 tralatum)o, sed eximiis viribus Tritanumtritanum E2v(D) -annum H e Sol. tributanum (-tco nū F)r,
indist. va. H gladiatorio ludo Samnitium armatura celebrem, filiumque
eius militem Magni Pompei et rectos et traversestransuersos Rava.J cancellatim
cancellatim av. cancill- r toto corpore habuisse nervos, in brachiis etiam manibusque
, auctor est VarroVarro in B e Sol. prodigiosaprodiosa F1. -igiosarum J e Sol. virium relationerelatione F2R2Sol. B(D). ela- EadTzv(H). fela- r atque
etiam hostem ab eo ex provocatione dimicantedimicante F2E2va.S
(D). sed cfr. Sol. inermi dextera
dextra R(?)va.D * superatum et postremo correptum * uno digitouno digito coll. Sol. huc transposui; post dtxtera exhibent 11. v * in
castra tralatumtalatum F1. transl- Rdava.D. atac F1. ad Ea. An D. Aulus o. A. va.H VinniusIunius v a.H Valens meruit in praetorio Divi
Augusti centurio, vehicula viniuini ego. tum a. cum rv culleisculeis va.D onusta, donec exinanirentur
, sustinere solitus, carpenta adprehensa una manu
retinere, obnixusobnixa z. -xo va. G contra nitentibusrenitentibus o (prob. Rück Rob. I p. 252) iumentis, et alia mirifica
facere, quae insculpta monumento eius spectanturexpectantur Fa.Varro ib. fr. 8. — (11) cfr. Sol. 1, 76. Philostr. vit. Ap. Tyan. IV 28.Idemidem (Sabell.) J. ideo ll. v
M. Varro: RusticeliusRusticelius D. -cellus ll. v , inquit, Hercules appellatus
mulumdist. va.H(D) suum tollebat, Fufiusfuuius F. fufius adva.D Salvius duo centenaria
pondera pedibus, totidem manibus et ducenaria
duo umeris contra scalas ferebat. nos quoque
vidimus Athanatum nomine prodigiosae ostentationis quingenario
thorace plumbeo indutum cothurnisque quingentum
pondo calciatum per scaenam ingredi. MilonemMilonem J. C. mil- ll.v(H). Crotoniatam Mil- B. –oniensem Mil- S e Sol. athletam,
cum constitisset, nemonemo (pro modo) F2E2d2v. ni d1 vestigioe uestigio a educebat, malum tenenti
modo digitum corrigebat.
Herod. VI 106. Sol. 1, 98. cfr. PL. II 181. — (19) Sol. 1, 98(1) Val. M. V 5, 3. Cucurrisse MCXLMCLX Rva. G stadiastadios ab Fa. -ias ich R1 ab Athenis Lacedaemonem
biduo PhilippidemPhidippidem Salm. magnum erat, donec AnystisAnystis Sol. H. Anistis G. canistis F2R. -sti F1a. -stius v cursor
Lacedaemonius et Philonides Alexandri Magni a Sicyone
Elim uno die MCCCVMCCCV FaS. -II Tv. ///CCC////R. MCC B e Sol. add. stadia (DE?)v cucurrerunt. nunc quidem in circo
quosdam CLX passuum tolerare non ignoramus nuperque
Fonteio et Vipstanouipstano (-siano F2) ll. Brot.
Vpistano o. Vpit- z. Vipsano (-nio GH)v cos. annosanno a VIII genitumgenitum puerum Sol.ov a. S(J). cfr. luc. p. 39 sq. Mü ller stil. p. 75, § 25 a meridie ad
vesperamuesperum Sol.ova. GLXXV passuum cucurrisse. cuius rei admiratio
ita demum solida perveniatperueniet F2zva. G(HD), si quis cogitet nocte acac die R(?)v. ad diem r die
longissimum iter vehiculis Tibtib. EaD. tibi DR1d. trib; F2in ras.E2R2. tribus Ti-
berium v. cfr. mus. Rhen. XVII p. 235. 531. Neronem emensum festinantem
ad Drusum fratrem aegrotum in Germaniamgermania F1.
-nia in ad1va.S. -niam in d2TH . eaeo dC
fueruntducenta F1aCC passuum.
Cic. acad. II 81. Sol. 1, 100. — Varro ant. rer. hum. I fr. 9 Mirsch. Val. M. I 8 ext. 14.
Strabo VI 267. Ael. VI XI 13. Sol. 1, 99. — (10) Sol. 1, 100. Cic. acad. II 120. Varro LL VII 1. IX 108. cfr. PL. XXXVI 43. Oculorum aciesa////es F1. aciem a vel maxime fidem excedentia
invenit exemplaexemplo F1. -pli a . in nuce inclusam Iliademiliadā a. -da
Rd(?)va.D Homeri carmen
in membrana scriptum tradittradidit Fva.S Cicero. idem fuisse qui pervideret
peruidere F1RaCXXXV passuum. huic et nomen M. Varro redditreddi-
dit va.S,:
Strabonem vocatumuocatur F1. -cat a; solitum autem Punico bello a Lilybaeo
Siciliae promunturio, exeunte classe ee om.va.H. ae F1. a Sol.oz Carthaginis portu,
etiam numerum naviumnauigium F dicere. Callicrates ex ebore formicas
et alia tam parva fecit animalia, ut partes eorum a
ceteris cerni non possentpossent F2Rv. -ssint r . Myrmecidesmirmeci-
des F2. merm- F1RdavaB quidemquidam va. H(D) in eodem
genere inclaruit quadrigaquadrige R.
-gam ad. a quo quadr- va.J ex eadem materia, quam musca
integeret alis, fabricatafabricat/// R. -tam adva.J et navenaue (coni. S)J. -uē ll.v , quam apiculaapiculae F1. -le Rda pinnis absconderet
ab-
sconderēt a. -re (abco- F1)F1R.
Cic. ND II 6. Val. M. I 8, 1. Flor. III 3,19–21. II 12,14. 15. Plut. Aem. Paul. 25. Auditus unum exemplum habethabetur o mirabile proelium
, quoquo
(quod a) hybaris F1a. quo Larissa o Sybaris deletadelata F1a est, eo die quo gestum erat auditum
Olympiae. nam famafama
ego. nuncii JD. om. ll. v. (cfr. Flor. rumor). intellegunt auditae H,
exemplum Müller em. I p. 14 Cimbricae victoriae Castoresquecursoresque au2.
-ores quique (del. deinde qui) Rh. -ores Castoresque U. Castorumque Müller ,
RomamRomam coni. Rh (Müller). -ani ll. v qui Persicam victoriam ipso die quo contigit nuntiavere
, visus et numinum fuere praesagia.
cfr. Pl. XXXIV 72. — (6) Val. M. III 3 ext. 4. Patientia corporis, ut est crebra sors calamitatium
calamitatum ava.S, innumera documenta peperit, clarissimum in feminis
Leaenae meretricismeretrices F1a. -cis exemplum z, quae torta non indicavit Harmodium et
Aristogitonem tyrannicidas, in viris Anaxarchi, qui, simili
de causa cum torqueretur, praerosam dentibus linguam unamque
spem indicii in tyrannityrannos Rdva. B os expuit.
Val. M. VIII 7 ext. 16. (Xen. Cyrop. V 3, 46.) Sol. 1, 108.
109. — Cic. Tusc. I 59. Sen. controv. I praef. 19. — (14) cfr.
Pl. XXV 6. Quintil. XI 2, 50. Gell. XVII 17, 2. Aur. Vict. v.
ill. 76. Memoria necessarium maxime vitae bonum
cui praecipua fuerit, haut facile dictudictum o est, tam multis eius
gloriamgloriam eius aova.S adeptis. Cyrus rex omnibus in exercitu suo militibus
nomina reddidit, L. Scipio populo Romano, Cineascireas R.
cyneas Faova. L
Pyrrhiphyrrhi F. pirri ao regis legatus senatui et equestri ordini Romae postero
die quam advenerat. Mithridates, duarum et viginti gentium
rex, totidem linguis iura dixit, pro contionecontionis FR singulas sine
interprete adfatus.Cic. Tusc. I 59. de or. II 360. 351. Sol. 1, 109.CharmadasCharmadas H e Cic. carm- ll. v Charmidas B quidemquidem
dTs. -dam ll. v, cfr. Ludewig p. 74 in Graecia quaequa F1. quot a quis
exegeratexe-
gerat F2G. -rit ll.v(J). exigeret (vet. Dal.) S volumina in bibliothecis legentis modo repraesentavit
. ars postremo eius rei facta et inventa est a Simonide
melicomedico dozva.B, consummata aa om.Fa Metrodoro Scepsio, ut nihil non isdemhisdem F2o. ///dem F1facile F2zverbis redderetur auditum.Sol. 1,110. — (3) Hieron. chron. ad 01. 197, 3.(22) Val. M. I 8 ext. 2. nec aliud est aeque fragile in
homine: morborum et casus iniuriasiniurias R(?)v. -ria rD atque etiam metus
sentitsentiens va.S , alias particulatim, alias universauniuersa F2R(?)v. cuersa F1. sunt (s???) uersa a. ictus lapide oblitus
est litteraslitteras d(?)v. -ris ll tantum; ex praealto tecto lapsus matris et adfinium
propinquorumquepropinqui eorumq; F1d1a cepit oblivionem, alius aegrotus
dist. egoservorum, etiam sui vero nominis Messala Corvinus orator.
itaque saepe deficere temptattemptate (om. ac) F1a ac meditatur vel quieto corpore
et valido. somno quoque serpente amputaturamputatur F2T(P)H.
-utat REau. -ut & F1. computat v, ut inanis
mens quaerat ubi sit loci.
(11) Sol.
1, 107.— (16) ib. 106. — (19) ib. 107. — Animi vigore praestantissimum arbitror genitum
genitum ll. H(J).> -tum
C. v. -tum Gaium S. gaium o. gentium a3 Caesarem dictatorem, nec virtutem constantiamque
nunc commemoro nec sublimitatem omnium capacem quae
caelo continentur, sed proprium vigorem celeritatemque
quodam igne volucremuolucru a.
-cru R. -cr/// F1. scribere autet (pro aut) ova.H legere, simul dictare
et audire solitum accepimus, epistulas vero tantarum rerum
quaternasquaternas ll.oaSol. v.
-nis o pariter dictare [librariisdictare ll.uSol. dictare librariis F2R2D. librariis dictare
E2ov. add. aut — 14 septenas F2R2E2ov aut, si nihilnichil o. nil F2 aliud ageret,
septenasseptenas C. -nis F2R2v. -nas (-nis E2) dictare E2o.uncos posui
cum Salm., HJ, Momms.]. idem signis conlatis bis etbis et ego e Sol. om. ll. v quinquagiens dimicavit
dimi-
cauerat R3va.J, solus M. Marcellum transgressus, qui undequadragiens
dimicavit. nam praeter civiles victorias undeciens
centenacentena Sol. H. -tum (om.R1)ll.v. C Bas. et nonaginta duo milia hominum occisa proeliis ab
eo non equidem in gloria posuerim, tantam etiametiamsi D. sed cfr. VIII 4. (an vero et incoactam?) coactam
humani generis iniuriam, quod ita esse confessus est ipseest et ipse F2
bellorum civilium stragem non prodendo.(21) cfr. Plut.
Pomp. 45. — (23) Sol. 1,107.
lustius Pompeio Magno tribuatur DCCCXLVIDCCCXLVII adT naves
piratis ademisse: Caesari proprium et peculiare sitfit a.om.o.
fuit va. G.(an est aut erit?) praeter
supra dicta clementiae insigne, qua usque ad paenitentiam
omnes superavit. idem magnanimitatis perhibuit exemplum,
cui comparari non possitposset R aliud.(5) Sen. De ira II 23, 4. Dio XLIII 13, 2. spectaculaspectacula — 4 est om.R1spectaculū au.
specula F2. spe///// F2 enimenim F2v. ///// F1. in au.om.R2 edita
effusasque opes aut operum magnificentiam in hac parte
enumerarean numerare? luxuriae faventis estest om.F1au : illa fuitfu//// F1. fit au vera et incomparabilis
invicti animi sublimitas, captis apud Pharsaliampharsa-
liam R(?)v. -lia r Pompei
Magni scriniis epistularum iterumque apud Thapsum Scipionis
concremasse ea optima fide atque non legisse.
Verum ad decus imperii Romani, non solum
ad viri unius, pertinet victoriarumuictoriarum D. -riā F2v. -ria r. -rias P
(et dist.). de structura cfr. vol. III p. 495 ad XX 43 Pompei Magni titulos
omnes triumphosque hoc in loco nuncupari, aequatoaequan-
to F1. ac qu- a non
modo Alexandri Magni rerum fulgore, sed etiam Herculis
prope ac Liberi patris.(15)
Vell. II 30, 2. Gran. Licin. XXXVI init. Eutrop. 5, 9. Val M. VIII
15, 8. cfr. Pl. III 18. igitur Sicilia recuperata, unde primum
Sullanussilanus FRa. Syll- va.Brot. in rei publicae causa exoriens auspicatus est,
Africa vero tota subacta et in dicionemdi-
tione F. deditionē ava.Ven. redacta Magnique
nomine in spolium inde capto, eques Romanus, id quod
antea nemo, curru triumphali revectus et statim ad solis
occasum transgressustrans-
gressis F1R, excitatis in Pyrenaeo tropaeistropheis F2. -phaeis va. Brot., oppida
DCCCLXXVI ab Alpibus ad fines Hispaniae ulterioris in dicionem
redacta victoriae suae adscripsit etest et R(?)va.D maiore animo
Sertorium tacuit, belloque civili, quod omnia externa conciebat
conciebant
F1Ra. concutiebat dTzva.G, extincto iterum triumphales currus eques RRomam (H)J. induxit,
totienstoties
F2va.S. -ius F1Ra imperatorimperator////te F1. -orum etiā a ante quam miles.(23. 24) cfr. Pl. XVI 10. postea ad tota maria
et deinde solis ortus missus hos retulit patriae titulos more
sacrismo-
res acres F2 (sed corr. rursus detersa) certaminibus vincentium — neque enim ipsi coronantur
, sed patrias suas coronant —, hos ergo honores urbi
tribuit in delubro Minervae, quod ex manubiis dicabat:
CN - OMPEIVS MAGNVS IMPERATOR BELLO XXX ANNORVM
CONFECTO FVSIS FVGATIS OCCISIS IN DEDITIONEMdedicationem F1. declina- a
ACCEPTIS HOMINVM CENTIENSuicies semel centenis
(del. centiens) G VICIENS SEMEL LXXXIIILXXVIII RSJ DEPRESSIS AVT CAPTIS NAVIBVS DCCCXLVIDCCCXLVI v. cfr. § 93.
DCCXLVI F2Ea. -LIII F1R1. -LN???ID. -LVII R2 OPPIDIS
CASTELLIS MDXXXVIIIC. LXXXVIII
(CL in ras.) F2 IN FIDEM RECEPTIS TERRIS A
MAEOTISmaeoti z. -tis lacu va. S AD RVBRVM MARE SVBACTIS VOTVM MERITO
MINERVAE.
(15) Plut. Pomp. 45. Appian. Mithr. 116.— Hoc est breviarium eius ab oriente. triumphi vero,
quem duxit a. d. III kal. Oct. M. Pisone M. Messalaad Fava. H
me//sala F. mens- a. messalē R2. mens- R1 cos.,
praefatio haechoc F1a fuit:
CVM ORAM MARITIMAM PRAEDONIBVS LIBERASSET
ETet om.a(Dal.2errore) IMPERIVM MARIS POPVLO ROMANO RESTITVISSET EX
ASIA PONTO ARMENIA PAPHLAGONIA CAPPADOCIA CILICIA
SYRIA SCYTHIS IVDAEIS ALBANISAlbanis om.F1d1a HIBERIA INSVLA
CRETA BASTERNISBaster-
nis v. -tenis R. bastrenis (bos- F2) r D. cfr. IV 100. 81. (Strabo II
118 init. al.) ET SVPER HAEC DE REGEregibus va.S MITHRIDATE
ATQVE TIGRANE TRIVMPHAVIT.
(20)
Flor. III 5, 31. — § 100: Sol. 1,113. 114. Summa summarum in illa gloria fuit (ut ipse in contione
dixit, cum de rebus suis disseret) Asiam ultimam provinciarum
accepisseexcepisse az eandemque mediam patriae reddidisse.
si quis e contrario simili modo velit percensere Caesaris
res, qui maior illo apparuit, totum profecto terrarum orbem
enumeret, quod infinitum esse conveniet.
(6) ib. 113. Plut. Cato mai. 15. Aur. Vict. v. ill. 47, 7.
— Ceteris virtutum generibus varie et multimulti om.F1Ra
fuere praestantes. Cato primus Porciaeporcie o. portiae F2ava. G. -tio R. poratiae F1 gentis tres summas
in homine res praestitisse existimatur, ut essetexistimatur ut esset F2S. -turus esset r. -tus ut esset H.
-tus est ov optimus
orator, optimus imperator, optimus senator, quae mihi omnia
, etiamsi non prius, attamenac tamen F1a clarius fulsisse in Scipione
Aemiliano videntur, dempto praeterea plurimorum odio,
quo Cato////cato F. uocato a laboravit. itaque sit proprium Catonis quater et
quadragiens causam dixisse, nec quemquam saepius postulatum
et semper absolutum.
(12) Varro ap. Val.M. III 2, 24. Gell. II 11. Sol.
1, 102. 103. (Amm. Marc. XXV 3, 13. Dion Hal. X 36. XI 25.
Liv. III 43.) — (14) Fest. p. 190, 31. cfr. Pl. XXII 9.— (19) Fest.
ib. cfr. Pl. XVI 14. Fortitudo in quo maximemaximae F. -ma vet. Dal. exstiteritconstiterit a.an enituerit? cfr. § 123 init. inmensae
quaestionis est, utique si poetica recipiatur fabulositas.
QQ. R(?) v. que a. -quae (qua F2) DF1E. Ennius Ttitus
Fa . CaeciliumAelium Bergk coll. Liv. XLI 1, 7. Enn. ap. Macrob. VI 3,3 TeucrumDentrem H Brot.S fratremque eius praecipue
miratus propter eos sextum decimum adiecit annalem.
L. SicciusSicinius Sol. va. G Dentatus, qui tribunus plebeiplebeie o. -bis ava.S fuit Sp. Tarpeio
A.A. Sol. v om. ll Aternioaternio (-no R) ll.J. Aterio Sol.H. Ae-
ternio G. Thermo v cos. haud multo post exactos reges, vel numerosissima
suffragia habet centiens viciens proeliatus, octiens
ex provocatione victor, quadraginta quinque cicatricibus adverso
corpore insignis, nulla in tergo.(1) Liv. III 31, 6. Dion. Hal. X 49. — idem spolia cepit
XXXIIIIXXXIII ava. H , donatus hastis puris duodeviginti, phalerisfaleris F. ua- a viginti
quinque/////quibus F1. quib; a , torquibus tribustribus om.F1a et octoginta, armillis CLX, coronis
XXVIXXXVI F2E2v
a. Bas., in iisin is D. cfr. Fest. om.av. in rJ. i. e. O Rossbach civicis XIIII, aureis octo, muralibusmura-
bilibus F1. mira- a, tribus, obsidionali
unauno F1a, fisco aeris, XXX az. ingenti R captivis et viginti simul bubussimul
bubus G. milibus E('?)zv. simi- r,
imperatores novem ipsius maxime opera triumphantes secutus
, praeterea (quod optimum in operibus eius reor) uno
ex ducibus T. Romilioromilio ll.zH. -mvlio F2G. -lo v ex consulatu ad populum convicto
maledist.va. H(S) imperataeimperatae (-te R2)
rei R2S. -ritati rei F2. -ratis eius R1. -ritatis (-ratatis E) eius r.
acti imperii rei v rei militaris.
cfr. Val.
M. III 6, 1. — (5) Liv. VI 20, 7 sq. — Haut minora forentforest Manlii vaD Capitolini decora, ni perdidisset illa
exitu vitae. ante decem et septemdecem et septem aD. decem (-ces FR1) septem r. deci-
mum septimum (annum) G. XVII J. XXII v annos bina ceperat spolia
. primus omnium eques muralemmuralem ll. Brot.(D). om. et ante sex pos. v(S acceperat coronam, sex
civicas, XXXVII dona, XXIII cicatrices adverso corpore exceperat
C. U e Liv. VI 20, 8, P. Serviliumsergilium R2 magistrum equitum servaverat, ipse vulneratus
umerum, femurac femur va.S . super omnia Capitolium summamque
remsummam qua rē F1.
-maque (-qua d) re ad in eo solus a Gallis servaverat, si non regno suo
servasset.
(14–22) Sol.
1, 104. 105. Verum in his sunt quidemquidam a. (an uirtutis quidem?) virtutis opera magna, sed
maiora fortunae. M. Sergio, ut equidem arbitror, nemo
quemquam hominum iure praetulerit, licet pronepos Catilina
gratiam nomini deroget. secundo stipendio dextram
manum perdidit; stipendiis duobus ter et viciens vulneratus
est, ob id neutra manu, neutro pede satis utilis, uno
tantum salvussaluus Welzh. -uo D. seruū F1. -ruo rv.-ruato O Bossbach, plurimis postea stipendiisuno (sc. stipendio) ll. v. cfr. Welzh. p. 20 n. 1. animo D.
(utili) sumpto Müller em. I p. 16. trunco O Rossbach debilis miles. bis
ab Hannibale captus — neque enim cum quolibet hoste res
fuitras
(r//s F1) fuit F1R1. adfuit a. reftitit R2 —, bis vinculorumuisu inculorem F1.
uisum (uis in d) oculorum ad eius profugus, in viginti mensibus
nullo non die in catenis aut compedibus custoditus. sinistra
manu sola quater pugnavit, uno dieuno die ego. om. ll.v. cfr. Sol.,
qui tamen Plinii verba videtur male distinxisse duobus equis insidente
eo suffossis. dextram sibi ferream fecit eaque religata proeliatus
Cremonam obsidione exemit, Placentiam tutatus est,
duodena castra hostium in Gallia cepit, quae omnia ex oratione
eius apparent habita cum in praeturapraeturae F1Ra. -torio dTva.Bas. sacris arceretur
a collegis ut debilis, quosquasi (pro quos
hic) F2 hic coronarum acervos constructurus
aceruo constricturus (c???tri- F1)F1a hoste mutato! (6) ib. 105. — etenim plurimum refertfe fert F1a, in quae
cuiusque virtusuirtuus F1D tempora inciderit. quasquos Fa Trebia Ticinusve
aut Trasimennusthrasimmenus F2. terrassi- R.
thirassimennus F1. therasimen' a civicas dedere? quae Cannisannis F1a corona merita,
unde fugisse virtutisindefesse F2
uirtutis F2v. -utē R. -ute r summum opus fuit? ceteri profecto
victores hominum fuere, Sergius vicit etiam fortunam.
Ingeniorum gloriae quis possit agere dilectumdilectum Fo. delict- a. de-
lect- r (?) v
per tot disciplinarum genera et tantam rerum operumque
varietatem, nisi forte Homero vate Graeco nullum felicius
extitisse convenit, sivesibi (bis) F1 operis formaforma Strack. fortuna ll. v sive materiemateriae Fa. -ria va.S(J) aestimetur?
(16) Plut. Alex. 26. cfr. Pl. XIII 3.
— itaque Alexander Magnus — etenim insignibus iudiciis
optime citraque invidiam tam superba censura peragetur—
inter spolia Dariidarei F Persarum regis unguentornc scrinio capto,
quod eraterato DF1. erat
de EaoD. an erat caelato? auro, margaritis gemmisque pretiosumpretios/// F1. p???ciosis a, varios
eius usus amicis demonstrantibus, quando taedebat unguenti
bellatorem et militia sordidum: immo Hercule, inquit,
librorum Homeri custodiae detur, ut pretiosissimump???cio-
sissimū F2o.- -mi F1a
humani animi opus quam maxime diviti opereoperi F2 servaretur.
(23) Val. M. V 6 ext. 5. Plut. Alex. 7. Ael. VH III 17.(2) cfr. Plut. ser. num. vind. 17, 560e. — Sol. 1,117
—119. —idemidem FEv(U). item
roH Pindari vatisuatis//// F. -tis tum a. -tis ut d familiae penatibusque iussit parci, cum
Thebas raperet, Aristotelis philosophi patriam suam crediditcaperet F2va. S(J)
suam credidit (-debat o) zo. condidit ll. v. cfr. Rūck Rob. I p. 254. (suam post patriam semel omisso credidit mutatum est in condidit)
tantaeque rerum claritati tam benignum testimonium miscuit.
Archilochi poetae interfectores Apollo arguit Delphis. Sophoclem
tragici cothurni principem defunctum sepeliresepeliri va.S
Liber pater iussit, obsidentibus moenia Lacedaemoniis,
Lysandro eorum rege in quiete saepius admonito ut pateretur
humari delicias suas. requisivit rex, quiqui ll.v(S). quis H(JD) supremum
diem Athenis obissentobissent
U. -sset ll.v(D), nec difficulter ex hisiis R(?)va.D quem dens
significasset intellexit pacemque funeri dedit.
Sol. 1, 123. — (12) Plut. vit. orat. 838a. —
(13) Cic. de or. III 213. Val. M. VIII 10 ext. 1. Quintil. XI 3, 6. 7.
Plut. vit. orat. 840d. — Platoni sapientiae antistiti Dionysius tyrannus,
alias saevitiae superbiaeque natus, vittatamuitatā F1a navem misit
obviam, ipse quadrigis albisalbis
F2E2oSol.v. agradis DF1(R?). agadis E1a egredientemegredientes F1a in litore excepit.
viginti talentis unam orationem Isocrates vendidit. Aeschines
Atheniensis summus orator, cum accusationem, qua fuerat
usus, Rhodüsrodis a. -di o. Rhodi v a.H legisset, legit etet (//// F) legit et (ex a) FRa defensionem Demosthenis,
quaqui a in illud pulsusdepulsus E2ova.H fuerat exilium, mirantibusque tum magis
fuisse miraturos dixit, si ipsum orantem audivissent, calamitate
calamitati R2. -tatus F1.
om.oz testisrestens F1. res a.ad testis F2in marg. add. Testi-
moniū fuit hui' mo(di) Quid si ipsā bestiā audiretis sua uerba
frementē? cfr. n. luc. p. 78 ingens factusfacta a inimici. (18) Paus. I 23, 9. Thucydidenthucididen F1a. tuchi- F2 imperatorem
Athenienses in exilium egere, rerumreum a conditorem revocaverereuocare F1a,
eloquentiam mirati cuius virtutem damnaverantdamnauerat F1Ra. magnum
et Menandro in comico socco testimonium regum Aegypti
et Macedoniae contigitcon-
ingit F1R2a. -gis R1 classe et per legatospef legator a. pef lagor F1 petitopetite a, maius
ex ipso, regiae fortunae praelata litterarum conscientia.
Perhibuere et Romani proceres etiam exterisexterris F. -rnis dT testimonia.
Cn. Pompeius.confecto Mithridatico bello intraturus Posidoniipossidonii F2aoC Bas. -niae F1
sapientiae professione clari domum foremfores ova.S percuti de morede more percuti o
a lictore vetuit et fasces litterarum ianuae summisit is cui
se oriens occidensque summiserat. Cato censorius in illa
nobilinobili F2Rv. -lia DF1a. -lium Edo trium sapientiae procerumpro-
cerum F2Rov. ca&erū F1. cet- a ab Athenis legatione audito
Carneade quam primum legatos eos censuit dimittendos
, quoniam illo viro argumentante quid veri esset haut
facile discerni posset. Sol. 1, 121. 122. — (4) Plut. Cato mai. 22.
(8) cfr. Pl. XXIX 14. — (10) Plut. Cato min. 10. Pl. XXXIV 92. — quanta morum commutatio! ille semper
alioquinalioqui d.om.o universos ex Italia pellendosexitiali
(add. nomine ozv) appellandos F1aozvaG censuit Graecos,
atac F1a pronepos eius Uticensis Cato unumuno
F1Ra ex tribunatu militum
philosophum, alterum ex Cypria legatione deportavit, eandemque
linguam ex duobus Catonibus inin om.F1Ra illo abegisseabegisse TS. abig- Rd. ambig- DF1E1a. abiecisse rov, in
hoc importasse memorabile est.
Cic. p. Arch,. 22. Liv. XXXVIII 56, 4. Val. M. VIII 14, 1.
Sol. 1, 122. Hieron. chron. ol. 135, 1. — (17) Donat. vit. Verg. 51.
— Sed et nostrorum gloriam percenseamus. prior Africanus
Q. Ennii statuam sepulcro suo inponi iussit clarumque illud
nomen, immo vero spolium ex tertia orbis parte raptumrap-
tum ll.ov. an captum? cfr. § 96, in
cinere supremo cum poetaepo&itu (poetria a) legi F1a titulo legi. Divus Augustus
carminaimpertasse F1. -ritasse F2a Vergili cremari contra testamenti eius verecundiam
vetuit, maiusque ita vati testimonium contigitcontingit a quam si ipse
sua probavisset. cfr. Pl. XXXV 10.(2) cfr. Fest. p. 162, 2 sq. — M. Varronisuarro F1R in bibliothecabyblioteca a, quae prima in
orbe ab Asinioin
ora basin//// (-nio d) F1d. minor basinio a. in urbe ab Asinio
Sabell. Pollionepollion F. -ini a exex om.F1a. de va. G manubiis publicata Romae est,
uniusreus F1a viventis posita imago est, haut minore, ut equidemet qui-
dem a. ///qui- F1
reor, gloria, principe oratore et cive ex illa ingeniorum
quae tunc fuit multitudine uni hanc coronam dante quam
cum eidem Magnus Pompeius piratico ex bello navalem dedit
. innumerabilia deinde sunt exempla Romana, si persequi
libeat, cum plures una gens in quocumque genere eximios
tulerit quam ceterae terrae. sedsed et H Brot. quo tequo et te ozva. G. quid de Dal.2 (errore?), MM. om.F2a. marce o. Tulli, piaculo
taceam, quove maxime excellentem insigni praedicem?
quo potius quam universi populi illiuset illius ozva. G gentiumgentium
Welzh. p. 20 n. -ti DF1Ea. -tis F2R(?)oz sciscentis D amplissimiamplis-
simi DF1EaG. -mo F2R(?)ozv(L). cfr. § 130. III 39
testimonio, ee DG(S). et rozv(L). et e H tota vita tuatua et o. tua ad (et ad C)va.G consulatusconsulatus R(?)oG. -tū rv tantum operibus electiselectis gerente F2?
(14) Iuven. 8,
243. — te dicentedicentē
Ra legem agrariamlegē agrariā F2R(?)v. legrar- F1. legnar- ro, hoc est alimenta sua, abdicaruntabdicauerunt
R (?)va.D
tribus; te suadente Roscio theatralistheatralis seditionis ova.G auctoriauctores F2. -or
est Dal.2 (errore) legisleges ova. G ignoverunt
notatasquenotatosque o se discrimine sedissedis (om.
crimine sedis) Fa. sedes dT. se (sedes v) ignominiae discri-
mine sova. G aequo animo tulerunt; tete ov. et ll.
oranteorantē F2 proscriptorumproscriptorē a liberos honores petere puduit; tuum
Catilina fugitfuit F1a ingeniumingemum F1. -entum ad; tu MM. om.o. Antonium proscripsisti. salve
primus omnium parens patriae appellate, primus in toga
triumphum linguaequelinguaq.
F1. -uāq. Rda lauream meritemeritae F1. -to a et facundiae Latiarumque
latinarumque o. -rum zva. G litterarum parens aequeaeque v. eque ado. atque r C (ut dictator Caesar, hostis quondam
tuus, de te scripsit) omnium triumphorum laurealaureā F2. -eam
adepte ova.S maiorem
maiorē (sc. merite) F2Eov. -orae D. -orerS.
-or U, quanto plus est ingenii Romaniromani ingenii F2 terminosterminus Fa in tantum
promovisse quam imperii.
Cic. Tusc. I 18. Nonius II p. 92 M. Plut. Cato
mai. 1. — Plato apol. 5 ext. Val. M. III 4 ext. 1. Sol. 1,123. Reliquis animi bonis praestitere ceteros mortales:
sapientia oh id Catipati F1a, Corculicorculi v. coric- ll apud Romanos cognominati,
apud Graecos Socrates, oraculo Apollinis Pythii praelatus
cunctis. Diod. IX 9, 1 Dind. Diog. La. I 40. 41. 72. Clem. Al.
strom. I 14 p. 300. — (11) Homer. o 225. Herod. II 49. cfr. Pl.
XXV 47. X 137. — Liv. XXV 12, 3. Cic. div. I 115. 89. II 113.
Fest. p. 326, 21. —
rursus mortalesmortales om.o oraculorum societatem
dederedederunt do Chiloni Lacedaemonio triatria E2ov(D). om. rS praecepta eius Delphis
consecrando aureis litteris, quae sunt haec: nosse se
quemque, et nihil nimium cupere, comitemque
aeris alieni atque litis esse miseriam. quin et funus
eius, cum victore filio Olympiae expirasset gaudio, tota
Graecia prosecuta est.
Divinitas et quaedam caelitum societas nobilissima
ex feminis in Sibylla fuit, ex viris in Melampode
apud Graecos, apud Romanos in Marciomartio Faova.G.
Liv. XXIX 14, 8. XXXV 34, 4. Sol. 1,
115. — Val. M. VIII 15, 3. VII 5, 2. Aug. CD I 30 init. — (18)
Val. M. VIII 15,12. Liv. XXIX 14, 12. Suet. Tib. 2. Sol. 1, 126.
— Vir optimus semel a condito aevo iudicatus
est Scipio Nasica abab ego. ad F2oz. arv iurato senatu, idem in toga candida
bis repulsa notatus a populo. in summa eisua ei (om. in) R2 patriū F
mo F1 in patria mori
non licuit, non Hercule magis quam extra vincula illi sapientissimo
sapientissima F1. om.a ab Apolline iudicato Socrati.
Pudicissima femina semel matronarum sententia
iudicata est Sulpicia Paterculi filia, uxor Fulvi Flacci,
electa ex centum praeceptis quae simulacrum Veneris ex
Sibyllinis libris dedicaret, iterum religionis experimento
Claudia inducta Romam deum matredm??? patrem a.
Val. M. V 4, 7. Fest. p. 209, 28. Sol. 1, 124. 125. Pietatis exempla infinita quidem toto orbe
extitere, sed Romae unum, cui comparari cuncta non possint
possint FdTv (D). PossR. -ssunt aoz. queant G. humilis in plebe et ideo ignobilis puerpera, supplicii
causa carcere inclusa matreincolura matre FR. inclusam matrem ova. C cum impetrasset aditum, a
ianitore semper excussa anteexcussa ante Salm. -ussa///// F2v. -urrant DF1R1. -urante a. cu-
rante E(?)oz. exquirenti R2, ne quid inferret cibi, deprehensa
est uberibus suis alens earn. quo miraculo matrismatri R2ova. G
salus donata pietatifiliae pie-
tate (-ti S) ozva. G (S). cfr. Sol. est, ambaeque perpetuis alimentis, et
locus ille eidem consecratus deaeest deae ozva. G, C. QuinctioQuin-
tio ova. H(S) M'M'. (Pighius) Brot. M. ll.ov. Acilio
cos. templo Pietatis extructo in illius carceris sede, ubi nunc
Marcelli theatrum est. Cic. div. I 36. II 62. Val. M. IV 6, 1. Plut. Tib. Gr. 1.
— (13) Cic. Tusc. IV 40. — Gracchorum pater anguibus prehensis
in domo, cum respondereturresponderet
F1a ipsum victurum alterius sexussexu F2oz
interempto: immo vero, inquit, meuminquit meū F2v. meum inquit o. inquit
meo (moneo a) F1Ra necatenecare F1R. care a, Cornelia
enim iuvenis est et parere adhuc potest. hochoc — 12 est
F2R2E2ov. om.r erat
uxori parcere et rei publicae consulere; idque mox consecutum
secutum o. consecuta F2E2 est. M. LepidusM. Le-
pidus — 16 iaceret F2E2v. om. ro Appuleiaeapuleiae F2va.S uxoris caritate post repudium
obiit. P. Rutilius morbo levi impeditus nuntiata
fratris repulsa inin
om.F2 consulatus petitione ilico expiravit. PP. E2v. Apulius F2. Catienus
PhilotimusPhilotimus v(D). filotinus E2.
plotin' F2H. cfr. mus. Rhen. XVIII p. 236. 528 patronum adeo dilexit, ut heres omnibus
bonis institutus in rogum eius se iaceret.
(19) cfr. Beros. fr. 25 Mū. Variarum artium scientiascientia
et o. ruentio F1. inuencione a innumerabiles enituere
, quos tamen attingi par sit florem hominum libantibus:
astrologia Berosusastr///// F1. astriga Rda
berrosus F1. berio- ad, cui obob d2ov. ob id ll divinas praedictionespraedicationes F2 Athenienses
publice in gymnasiocymnasio F1. gigna- o statuam inauratainauratā a lingua statuere; grammatica
Apollodorusgrammatica— p. 43, 1
habuere Esv. gramm- Apollodorus R2o.om. r. cfr. index, cui Amphictyones Graeciae honorem
habuere; Hippocrateshypocrates (hypp- F)Fao medicinamedicine Es 1a. -na, nam D, quiqui oG. om.rJ D. pollens qui v venientem ab Illyriis
pestilentiam praedixit discipulosqueet discipulos ova. H
auxilia dum F1. -lia tum a ad auxiliandum circa
urbes dimisit, quod obob quod F2. ob quos d. ob
F1Ra. cui ob va. G merituminteritum F1a honores illi quos Herculi
decrevit Graecia. eandem scientiam in Cleombrotoinde ombroto Fa Ceoceo
F2v. ce r. om.oz
Ptolemaeusptolemus a. -em???s F. ptholomeus o rex Megalensibusme-
garensibus F2 sacris donavit centum talentis
servato Antiocho rege. magna et Critobulocritobulo v(C). -bolo F2oVerc. citro- a.
cyro- R. citropola F1 fama est extracta
extincto o Philippi regis oculo sagitta et citra deformitatem oris
curata orbitate luminis, summa autem Asclepiadi PrusiensiAsclepiades Prusiensis ozva. Bas.
condita nova sectarecta F1a, spretis legatisyprateris legatis o et pollicitationibus Mithridatis
regis, reperta ratione qua vinum aegris medeturmederetur H , relato
erelato e ov(J). -te F1Ra. -to ex F2S funere homine et conservatoseruato G, sed maxime sponsione facta
cum fortuna, ne medicus crederetur, si umquam invalidus
ullo modo fuisset ipse. et vicituictor ova.S suprema in senecta lapsu
scalarum exanimatusexanimatus est va.S.
Cic. Verr. IV 131. Val. M. VIII 7, 7. (Liv. XXV 31, 9.) — (18)
cfr. Pl. XXXVI 95. — (19) Val. M. VIII 12 ext. 2. Strabo IX 395.
Cic. de or. I 62. Vitr. VII praef. 12. — Vitr. IX 9, 2. X 12, 4.(2) cfr. Pl. V 62. — (3) Cic. ad fam. V 12, 7. Hor.
ep. II 1, 239. Pl. XXXV 85. XXXVII 8. — Grande et Archimediarcimedice (-ci a)F1R1a (om. geometri) geometricae achac F2. a F1 machinalis
scientiaesciendae F1R testimonium M. Marcelli contigit interdictointerdicto v. -ctu ll, cum
Syracusae caperentur, ne violaretur unus, nisi fefellisset
imperium militaris inprudentia. laudatus est et ChersiphronChersiphron (P)G2H e Strab. XIV 640. cresi- R2a. -pron R1. chr/////on F1. chrisip-
pon F2s. Chresiphon vel Ctesi- v. cfr. XXXVI 95
Gnosius aede Ephesi Dianae admirabili fabricata, Philon
Athenis armamentario CDCD ego luc. p. 132. mille (CD) ll.va.D navium, Ctesibiusctepsibius F2. ca-
tesibius R. -bus F1a pneumatica
ratione et hydraulicis organis repertis, DinocharesDinocares a. Dinocrates va.S metatus
Alexandro condentecondenti (Ritschl) D in Aegypto Alexandriam. idem hic imperator
edixit ne quis ipsum alius quam Apelles pingeret,
quam Pyrgoteles scalperet, quam Lysippus ex aere duceret.
quae artes pluribusplurius F1R1a inclaruereincaruere F1Ra exemplis. cfr. Pl.
XXXV 100. — ib. 26. 136. — (10) ib. 55. — (11) ib. 104. —
(13) Pl. XXXVI 21. — (16) ib. 18. — (17) Pl. XXXIII 154.
Aristidis
Thebani pictoris unam tabulam centum talentis rex Attalus
licitus est, octoginta emit duas Caesar dictator, Mediam etmediom& F1. -diaci met a. meta R2. Medeam et Verc.
Aiacem TimomachiAiacem Timomachi v. aiacentim (-thi F1. ua centi a) mom-
F1R1a. adiacent imom- F2. iacent monom- R2 , in templo Veneris Genetricisgenitricis ava. H dicaturus.
Candaulescandaules R(?)v. -lus DdEsa. caudalus F rex BularchiBularchi v. bol- Fa. ol- R picturam Magnetum exitii, haut mediocris
spatipati FR1a. pate (aut patio) R2. pari v.
spatii pari (Budaeus) C. cfr. XXXV 55. (XXXIII 48. XXXVI
129. XXIX 54. XII 117), rependit auro. Rhodum non incendit rex
Demetrius expugnator cognominatus, ne tabulam Protogenis
cremaret a parte eapar ea F1. parte a muri locatam. Praxiteles marmore nobilitatus
est CnidiaqueCni-
diaque S. gnid- F2R2v (D). gignendiaque FIR1. -di eque a Venereuerano F1R1a praecipue vesano amore
cuiusdam iuvenis insigni etinsigni et v. -nis et ll. -ni sed et (coni.S)
JD Nicomedis aestimationeexistimatione a regis
grandigrandis F1RaCnidiorumgnidiorum ll.va.S aere alieno permutare eam conati. Phidiae
Iuppiter Olympiusolympiis a. -p///s F1 cotidie testimonium perhibetperhimet F1. (an perhibet, olim
et? cfr. XXXIII 154), Mentori
Capitolinus et Diana Ephesiaephesia R2Esv. -si F2dR1. /////si
F1. phaesi a. epaesi D, quibus fuerefieri F1a consecrata
artis eius vasauara F1a.
(3) Suet. gramm. 3. — Pretium hominishumanis F1a in servitio genitigenit/// F1. -tū Ra maximum
ad hancan hunc? diem, quod equidem conpererimcon-
pererit F. -perit a, fuit grammaticae
artis, Daphnin AttioDaphnin Attio D mus. Rhen. XVIIIp. 236.
daphni natio F2ESS. -ne Gnatio H(U). dapninatio DR. dam-
nina- F1. dampna- ad. Daphnidis Cn. v Pisaurense vendente et M. Scauro principe
civitatis IIIIII H.IIIll. HS
Brot. III M v (item infra)DCCDCCC R licente. excessere hoc in nostro aevo
, nec modice, histrioneshistriones F2Esv. -oni
R1. -omis F1. -onis rJD , sed hised hi ego. fed F2Esv. reddi r. reditus J. -tu D libertatem suam mercati,
(6) cfr. Cic. p. Rose.
corn. 23. —quippe cum iam apud maiores Roscius histrio II D annua
meritasse prodatur, nisi sisi om.FH Brot. quis in hoc loco desiderat Armeniaci
belli paulo ante propter Tiridaten gesti dispensatorem,
quem Nero III |CXXX| manumisit. sed hoc pretium belli,
non hominis, fuit tam Herculeshercule/// Fva. S quam libidinis, non formaefortunae B,
Paezontempezontem Fa. p???zo- R e spadonibus Seianireiani FRda. Seiano
va. G(Brot.) III |D???| mercantemercato F1. -cante aB (Brot.)ClutorioClutorio C Keil mus. Rhen. XVI p. 293. cfr. Tac. ann. III 49. C. Lut- H e Dione
LVII 20. sut- ll.v. Lut- S. Suetonio U
Prisco. quam quidem iniuriam lucri fecit ille mercatus in
luctu civitatis, quoniam arguere nulli vacabat.
(15. 19) cfr. Sol. 1, 127. Gentium in toto orbe praestantissima una omnium
omni va. H virtute haud dubie Romana extitit. felicitas cui praecipua
fuerit homini, non est humani iudicii, cum prosperitatem
ipsam alius alio modo et suoptesuapte o ingenio quisque
determinetterminet ova.S . si verumuere F1 facere iudicium volumus ac repudiata
omniomnif F1. om-
nia a fortunae ambitione decerneredernere F1. decernimus a, nemo mortalium est
felix. abundehabunde ao (passim) agiturigitur va.H atque indulgenter aaom.ova.S fortuna deciditurdeciditur ll.ozv(S). -dit G
cum eo, qui iure dici non infelix potest. quippe ut alia
non sint, certe ne lassescat fortuna metus est, quo semel
recepto solida felicitas non est. (5) Phylarch. fr. 69 Mü. ap. Zenob. cent VI 13. — quid, quod nemo mortalium
omnibus horis sapitrapit a. rappit F1? utinamqueque om.o falsum hoc et non utut om.ova.S a
vate dictum quam plurimi iudicent! vana mortalitas et ad
circumscribendamcir-
cumscribendum Bas. se ipsam ingeniosa conputatcū putat mor& (-re F2) F more Thraciae
traciae F2.
-cie a.- -chie o. Graciae F1 gentis, quae calculoscauculos Fa colore distinctos pro experimento
cuiusque diei in urnam condit ac supremo die separates
dinumerat atque ita de quoque pronuntiat. quidquoquo R2
quid— 9 habuit om.o, quod istean ipse?
calculiabuisset R candore illo laudatus dieslaudatus dies v. -to die
ll.zU D originem mali habuit?
quam multos accepta adflixereadflexere F1. flex- a imperia! quam multos bonabonos F2
perdidereprodidere o et ultimis mersere suppliciis, istaista — 12 profecto om.o nimirumnimirum F2v(JD).
nimium rS(U) bona,
cum interimcum interim ll. S. si cui inter v illa horaiua ora F1 in gaudio fuit! ita est profecto: aliusprofectus alio F1
de alio iudicat dies et tantumtantum (tm???) ego. tamen (tn???) ll.ov.
tandem D supremus de omnibus, ideoque
nullis credendum est. quid, quod bona malis paria non
sunt etiam pari numero, nec laetitia ullaulla H cum vet. Dal. (JD). ullo ll.ov(S U) minimo maerore
pensanda? heu vanapensanda heu uana F2ov(D). -de uane r. -da uana J et inprudens diligentia! numerous dierum
conparaturcomputatur va. G (cfr. VI 209), ubi quaeriturqueritur F2ao pondus!
Plato Alcib. I 18,123e. — (20} Val. M. VIII 15 ext. 4.
Paus. V 6, 7. 8. Ael. VH X 1. — (21) Sol. 1, 116. Una feminarum in omni aevo Lampido Lacedaemonia
reperiturreperi-
tur F2oG(D). referitur F1R. refertur av(S), quae regis filia, regis uxor, regis mater
fueritfuit va.H , una Bereniceberenice F2zv(H). uere- r. om.ocfr. Val. Phere- B e Paus., quae filia, soror, mater Olympionicarum
; una familiafamilia F2ov. filia r Curionum, in qua tres continua serie oratores
extiterintextiterunt ova. S, una Fabiorum, in qua tres continui principes
senatus, M. Fabius Ambustus, Fabius Rullianus filius,
Q. Fabius Gurges nepos.
(7) Dio XLVII 11, 4. — Cetera exempla fortunae variantis innumera
sunt. etenim quae facitfaciunt a. fecit va. H magna gaudia nisi ex malis aut
quae mala inmensa nisi ex ingentibus gaudiis?
servavit
proscriptum a Sullasylla Fva.Brot. silla Ra (passim) M. Fidustium senatorem annis XXXVI,
sed iterum proscripturaproscriptura (coni. S)J. -ptus
ll.v(U). superstes Sullae vixit, sed usque
ad Antonium, constatque nulla alia de causa ab eo proscriptu
m quam quiaproscriptum (-tus F2) quam quia F2v. om. r proscriptus fuisset. Vell. II 65, 3. Val. M.
VI 9, 9. Gell. XV 4. Plut. Ant. 33 sq. Dio XLIII 51, 4. 5. XLIX
21, 3. Masur. fr. 25 Huschke. Cic. ad fam. X 18, 3. — triumphare
P. Ventidium de Parthis voluit quidem solum, sed eundem
in triumpho Asculano Cn. Pompei duxit puerum, quamquam
Masuriusmarursus F1R1. M. rursus a. marsus R2 auctor est bis in triumpho ductum, Cicero
mulionem castrensiscastrensem
va.S furnariaefurnariae (Turn,) S. fufin- DF. fufin- adT. fufifurie R.
fufferranium Es. fuffran- z. fuffarran- v fuisse, plurimi iuventaminuentam Ra
inopem in caliga militari tolerasse. Dio
XLVIII 32, 2. cfr. Pl. V 36. — (19) Liv. VIII 38, 1. fuit et Balbus Cornelius
maior consul, sed accusatus atque de iure virgarum in eum
iudiceiu-
dice ego. -cē ll.v. -cum B in consilium missoconsilium misso ego. -lio (-liū F2B.
exil- v) missus ll. v. de structura cfr. VIII 137. (Müller stil. p. 37, 6), primus externorum atque etiam
in oceanoin oceano om.F1R1a genitorum usus illo honore, quem maioresmaiore////atio F1. -re sta-
tio ad Latio
quoque negaverintnegauerint FRadTS. -runt v(D). est et L. Fulviusf////uius F1 inter insignia exempla,
Tusculanorum rebellantium consul, eodemque honore, cum
transissetp. r. FaD, exornatus confestim a populo Romano, qui solus
eodem anno, quoquo v. qui ll fuerat hostis, Romae triumphavit ex iis
quorum consul fuerat.Vell. II 27, 5. Sol. 1, 127. cfr. Pl. XXII 12. — Vell.
II 28. Sen. ben. V 16, 3. Val. M. VI 4, 4. IX 2, 1. — unusunū F1Ra hominumhominē a.cfr. § 72 ad hoc aevi Felicis
sibi cognomen adseruit L. Sulla, civili nempe sanguine ac
patriae oppugnatione adoptatusadoptatū set (at
H. et D) Salm. (HD). at cfr. V 119. XXXVII 50. (sc. huic
cognomini). et quibusquibusdā F2v a. G. -usnam z felicitatis inductus
argumentis? quod proscribere tot milia civium ac trucidare
potuissetdist. ego? o prava interpretatio et futuro tempore infelix!
non melioris sortis tunc fuere pereuntes, quorum miseremur
hodiehodie om.F1Ra, cum Sullam nemo non oderit?cfr.
Pl. XI 114. XXVI 138. Paus. I 20, 7. Plut. Sulla 36. 37. — (12)
Tac. H III 72 ext. — age, non exitus vitae
eius omnium proscriptorum ab illo calamitate crudelior fuit
erodenteerudente F1a se ipso corpore et supplicia sibi gignente? quod
ut dissimulaverit et supremo somnio eius, cuiciui Fava.B. cum z inmortuusinmortuos F. mortuus z (Dal.2errore)
quodammodo est, credamus ab uno illo invidiam gloria
victaman nempe delendum?
ipse Titz, hoc tamen nempe felicitati suae defuisse confessus
est quodquod om.F1Ra Capitolium non dedicavissetdedicauisse a.
(16) cfr. Pl. VIII 16. XVIII 17. QQ/// F.
Que R1. Quē ad. Qud R2. Metellus in ea oratione, quam habuit supremissupremi F1Ra
laudibus patris sui LL. om.F1a. Lucii o. Metelli pontificis, bis consulis, dictatoris
, magistri equitum, XVviri agris dandis, qui plurimosplurimos P coll. VIII 16. primus ll.ov
elephantos ex primo Punico bello duxit in triumpho, scriptum
reliquit decem maximas res optimasque, in quibus
quaerendis sapientessapientis
F1Ra aetatem exigerent, consummasse eum:
voluisseualuisse o enim primarium bellatorem esse, optimum oratorem,
fortissimum imperatorem, auspicioauspitio F. hosp- a suo maximas res geri,
maximo honore uti, summa sapientia esse, summum senatorem
haberihabere ao, pecuniam magnam bono modo invenire, multos
liberos relinquere et clarissimum in civitate esse; haec contigisse
ei nec ulli alii post Romam conditam. (4) cfr. Liv. per. XIX. Val. M. I 4, 5. Ov. fast. VI
443 sq. — longum est
refellere et supervacuum abunde uno casu refutante, siquidem
is Metellus orbamorbē F1a luminibus exegit senectam, amissis
incendio, cum Palladium raperet ex aede Vestae, memorabili
causa, sed eventu misero. quo fit ut infelix quidem dici
non debeat, felix tamentamen esse ova. Bas. non possit. tribuit ei populus
Romanus quod nullinunquam ulli
va.S alii abalii ab ov. alii ll.D. cfr. § 120 condito aevo, ut, quotiens in
senatum iret, curru veheretur ad curiam: magnum ei etei et E2oD. et rv
sublime, sed pro oculis datum.
Cic. Tusc. I 85. (Pl. supra § 59.) Vell. I 11, 6. 7.
Val. M. VII 1, 1. Plut. fort. Rom. 4, 318c. Aur. Vict. v. ill. 61. —
— Huius quoque Q. Metelli, qui illa de patre dixitdixerat va.S(J), filius
inter rarainterra F1Ra felicitatis humanae exempla numeratur: nam praeter
honores amplissimos cognomenque MacedoniciMacedonici
aD. -niae F2. -nie E2.-nia r (praem. e G). -niae av a quattuor
filiis inlatusin-
latis F1R rogo, uno praetoriopraetorio (P)H e Val. -orie R1. -one DF1. -ore rv(D), tribus consularibus, duobus
triumphalibus, uno censorio, quae singula quoque paucis contigere
. Liv. per. LIX. Cic. or. de domo 123. in ipso tamen flore dignationis suae ab C. Atinioab (a a) catineo F1a. -tinio F3va. H. -tieno F2 (cfr.
§ 122) Labeone,
cui cognomen fuit MacerioniMacerioni R(?)v. -onis (acace- a) r, tribuno plebispleb/// F1.
an plebei? cfr. § 101, quem e senatu
censor eiecerat, revertens e campo meridiano tempore vacuo
foro et Capitolio ad Tarpeium raptus, ut praecipitaretur,
convolante quidem taman tum? numerosa illa cohorte, quae patrem
eum appellabat, sed, ut necesse erat in subito, tarde et tamquam
in exequias, cum resistendi sacroque sanctum repellendi
ius non esset, virtutis suae opera et censurae periturus,
aegre tribuno, qui intercederetintercideret F1Ra
referto F1. -ert a.cfr. § 133, reperto a limine ipso mortis
revocatus alieno beneficio postea vixit, bonis inde etiametiam inde a. et inde etiam R
consecratis a damnatodamnatu va. H. damno U suo, tamquam parum essetesse F1a faucium
resterefte (Ruhnken)SU. certell.v(J) intortarum, expressiexpressique F2va S(J) per aures sanguinis poenampoenā v(S). -na
F2H(J). -nae R. -ne r exacta
mexactā v (S). -ta ll. H (J) esse. equidem eteeDF1Ev (S). eet RdTH2. ē F2aH1(U). del. JD Africani sequentiss equ///tis F1.
equitis ad. Aemiliani zva.G inimicum fuisse
inter calamitates duxerim, ipso teste Macedonico, siquidem
dixit: ite filii, celebrate exequias, numquam civis
maioris funus videbitis. et hoc dicebat iam Baliaricisbalearicis F2va.S,
Diadematiset Diadematis G. et Dalmaticis (Ber.)C, iam Macedonicus ipse. verum ut illa sola iniuria
aestimetur, quis hunc iure felicem dixerit, periclitatum ad
libidinem inimici, nec Africani saltemsalvtem F2, perire? quos hosteshostis FaS
vicisse tanti fuit? aut quos non honores currusquecursusque F1a. rurs- z illa sua
violentia fortuna retroegit, per mediam urbem censore tracto
— etenim sola haec morandi ratio fuerat —, tracto in Capitolium
idemidē ego. ille DF1REa. illo F2v. illud G, in quod triumphans ipse deorumdeorum ll.v(U 162)J. de eorum C. an dei
cum, ut Suet. Aug. 94 med., vel dei ornatus, ut Liv. X 7, 10? exuviis ne
captivos quidem sic traxerat? maius hoc scelus felicitate
consecuta factum est, periclitato Macedonico vel funus tantum
[taleuncos ego posui. ac tale R(?)v. an taliter (omisso ter
ante per)?] perdere, in quo a triumphalibus liberis portaretur
in rogum velut exequiis quoque triumphans. nulla est profecto
solida felicitas, quam contumelia ulla vitae rupitrumpit R(?) va. D. an rupit?, nedum
tanta. quod superest, nescio morum gloriae an indignationis
dolori accedat, inter tot Metellos tam sceleratam
C. Atini///atini F1d1
eat- a. Cat- va. H audaciam semper fuisse inultam.
Sol. 1, 48. 49. cfr. Sen. brev. vit. 4. Tac. A I 10. In Divo quoque Augusto, quem universa mortalitas
in hac censura nuncupetnuncupet R2d2TS. -pit DF1R1d1. -pat
Eav. non cupit F2, si diligenter aestimentur
cuncta///uncta F1. nunctam ad. nunquam tam z, magna sortis humanae reperianturreperientur
zva.G volumina: repulsa
in magisterio equitum apud avunculumauunculum Eav. -colum R2. -colarium R1.-culia-
rum DF et contra petitionem
eius praelatus Lepidus, proscriptionis invidia obinuidia ob ego. -diā Fda. -dia r(?)G. -dia in
(collegam) v collegium
in triumviratu pessirnorum civium, nec aequa saltem portione
,(6) Veil. II 70, 1. Suet. Aug. 13. Plut. Brut. 41, Ant.
22. Maecen. fr. 1 Pet.— (9) Suet. Aug. 16. App. b. c. V 88.
- (11) Suet. Aug. 20. App. b. III. 20. Dio XLIX 35, 2.— sed praegravi Antonio, Philippensi proelio morbimorbidi J. -bus va.S.(loc. corr.),
fuga et triduo in palude aegroti et (ut fatentur Agrippa
ac Maecenasagrippa
ac (et v) maecenas F2D. -ppa (-ppae R1) aecenas (ace- a.
maece- R2) r) aquaaquas Fa subter cutem fusa turgidi latebra, naufragia
Sicula et alia ibi quoque in spelunca occultatio, iam
in navali fuga urguente hostium manu preces Proculeio
mortis admotae, cura Perusinae contentioniscontentiones F2, sollicitudo
Martis Actiaci,(12) Suet. Aug. 80. 81.— (15) ib. 65. Dio LV 10, 15.— (16)
cfr. Tac. A I 4 ext. Suet. Tib. 10 sq. Vell. II 99.—(19) Dio LVI
23, 2 sq.— Pannonicispanno-
nici F2 bellisbelli Fa ruinaruinę curri (in curru z) az. -nę turriū F2 e turri, tot seditiones
militum, tot ancipites morbi corporis, suspecta Marcellimecircelli F1. meurc- a vota,
pudenda Agrippae ablegatio, totiens petita insidiis vita, incusatae
liberorum mortesmortis F1aD luctusque non tantum orbitateorbitate v.
-tē ll
trististristes va.S, adulterium filiae et consilia parricidae palam facta,
contumeliosuscontumeliosos Fa privigni Neronis secessus, aliud in neptein aeptę F.
inepte R1. nepte a. -tis va.S
adulterium; iuncta deinde tot mala: inopia stipendi, rebellio
Illyricidist.ego , servitiorum dilectusdilectus Fa. del- R(?)v iuventutis penuria, pestilentia
urbis, famesfamae//// F1.-me siti dT.-mes sitisque v a.S Italiae, destinatio expirandi et quadridui inedia
maior pars mortis in corpus recepta;Suet. Aug. 55.— ib. 65 ext. Tac. A I 6. iuxta haec Variana
clades et maiestatis eius foeda suggillatio, abdicatio Postumi
Agrippae post adoptionemadoptationem RS, desiderium post relegationemrelationem F1Ra,
inde suspicio in Fabium arcanorumque proditionem, hinc
uxoris et Tiberii cogitationes, suprema eius cura. in summa
deus illeillū Ra. ill/// F1 caelumque nescio adeptus magis an meritus herede
hostis suihostis sui (suo F2. suae v) RF2B. orti suo r filio excessit.
(8) cfr. Herod. I 30.— (9) Val. M. VII 1, 2. Paus.
VIII 24, 7. Sol. 1, 127.— Subeunt in hac reputatione Delphica oracula
velut ad castigandam hominum vanitatem ab deo emissa. duoa deo
R(?)v a.D
sunt haec: Pediumpaedium DF. phed- E2va.S. Tellum Pediaeum
U 163 telicissimum, qui pro patria
proximeproximae F1. -mi F2. (an prompte?) occubuisset; iterum a Gyge rege tunc amplissimo
terrarum consulticonsultu
ad. -tum va.S: Aglaum PsophidiumPsophidium Be Val. prophod- (-phid- R) ll.v esse
feliciorem. senior hic in angustissimoangustissimo v. -mū (aug- R)ll Arcadiae angulo
parvum, sed annuis victibus large sufficiens praedium colebat
, numquam ex eoex euo a. ex quo F1 egressus atqueatque (om. ut e) a. utque s. utique z, ut e vitae genere manifestum
est, minima cupidinecupiditate H(SJ)
errore minimum in vita mali expertus.
Paus. VI 6, 4 sq. (Ael. VH VIII
18.) Callimach. fr. 399. Consecratus est vivus sentiensque eiusdem
oraculi iussu et lovis deorumdeorum mi F1a summi adstipulatu Euthymuseutymus F. -timus Rava.B
pyctapicta Fa. poeta va.B, semper Olympiae victor et semel victus. patriapatrię et Rda. -ria//// F1 ei
Locri in Italia; ibiubi z imaginem eiuseius R(?)G. eius ibi r. eius esse v.(an vero prius ibi rectius de-
leatur ut e dittogr. natum inter ia et im?) et Olympiae alteram eodem
eadem va.S die tactam fulmine Callimachum ut nihil aliud miratum
video deumquedeumque C(U). ad eumque ll.v(H).an oraculumque? iussisse sacrificaresacrificari R(?)va.D, quod et vivo factitatum
et mortuo, nihilque de eode eo F2TD. adeo R(?)v. deo r.
duco? mirum aliud quam hochoc om. (DE?)J errore
placuisseplacuiss& sed is F1a dis.
Hesiod. fr. 163 Göttl. Auson. XXXII 1–9.— De spatiodesparatio R. desper- a. de spa////o F1 atque longinquitate vitae homiuum
non locorum modo situs, verum ettemporaet tempora
D coll. § 155. exempla ll.v ac sua cuique
sors nascendi incertuman incertum iudicium? fecere. Hesiodus, qui primus
aliqua de hoc prodidit, fabulose, ut reor, multamul-
ta de v hominum
aevo praeferenspraeferens ego. ref- ll.v, cornici novem nostras attribuit aetates,
quadruplumquadrupum F. -pe-
dū a eius cervis, idin (pro id) F1a triplicatum corvis, et reliqua
fabulosius in phoenice ac Nymphis.Anacr. fr. 8 Bergk. Lucian. macrob. 10. Phlegon fr. 29 IV
Mü.— (9–16) Val. M. VIII 13 ext. 5–7. Aug. CD XV 9. 12.
Theopomp. fr. 69. Hellan. fr. 89. Damast. fr. 6. Ephor. fr. 24 Mü.
Cens. DN 17, 3. Alex. Polyh. fr. 30 Mü. Xenoph. FHG III 209 n.
- (p. 54, 1–5) Aug. CD XV 12. Sol. 1, 34. Plut. Numa 18 ext.
Macrob. I 12, 2. Anacreon poetain hoc nice F1a. in poemate F2 Arganthonio
Arganthonio B. -tonio v. archant- F2. arguant- (-uat- R) r Tartesiorum regi CLCLII Augustin. tribuit annos, Cinyrae Cypriorum
decem annis amplius, Aegimioegemio R. emigio a CC, Theopompus
Epimenidi Gnosio CLVIICLVII
v(D). cluih D2. clui D1F. duih E1a. CLIII r H. cfr.§ 175 et Val.; Hellanicus quosdam in Aetolia
Epiorumaetolia ephiorum F2R2.-liepio- R1. etholie pio- a gentis ducenosducenos ego. -ntos v. -nta ll. CC H explere, cui adstipulatur DamastesDamastes G. -mi-
ates ll.v
memorans Pictoreumpictoreum R(?)E2v. -rum E1a. -rium DF. Titor-
mum U 164 ex his praecipuum corpore viribusque
etiam CCC vixisse, Ephorusuixiss& ephorus F1. -sse teph- a Arcadum reges tricenis annis,
Alexander Cornelius DandonemCan-
donem Fd quendam in Illyrico DD om.F1a
vixisse, Xenophonnophon F. -hom a in periploin periplo G.
-iplu D. -ip F2. -etri//// F1. -etriplu EadTs.
-etropu R. Impetrim
C. -trim Pu v Lutmiorumlutmiorum ll.S. lutinio- dsv. Latinorumque C.
maritimorum (om. insulae) G. Thyniorum H1coll. V 151. Tyrio-
rum H2. Latmiorum Salm. e Val. Latriniorum U coll. IV 97 insulaeinsule F1a. -ula F2 regem
DC atque, ut parce mentitus, filium eius DCCC. quae omnia
inscitia temporum acciderunt. annum enim alii aestateaestate unum va.D
determinabant et alterum hieme, alii quadripertitis temporibus
, sicut Arcades, quorum anni trimenstres fuere, quidam
lunae senio, ut Aegyptii. itaque apud eoseos aliqui et va.D et singulasinguli dD milia
annorum vixisse produntur.Herod. I 163. Cic. Cato 69. Cens. DN 17, 3.— Polyb. XXXVII 10, 1. Cic. Cato 13. Val. M. VIII 13 ext. 4. 1. 2. Cens. DN 15, 3.— (9) Liv. XXX 26, 7. Val. M. VIII 13, 3.4.— cfr.
supra § 62. XI 223. sed ut ad confessa transeamus,
Arganthoniumarcanthonium D.-toniū a.-dorium R. archantonium Ed.
-adonium F.cfr. §154 Gaditanum LXXX annis regnasse prope certum
est; putant quadragensimo coepisse. Masinissam LX
annis regnasse indubitatum est, Gorgiangorgoniam R.-niani a. gorg////an F1 Siculum CVIII vixisse
. Q. Fabius Maximus LXIIILXVI F2. LX//// F1. LXVIII a annis augur fuit. M. Perpenna
perenna F1a (item 11). Perperna S et nuper L. Volusius Saturninus omnium, quos in
consulatu sententiam rogaverant, superstites fuere. Perpenna
septem reliquit ex iishis Fa quos censor legerat; vixit annos
LXXXXVIIILXXXXVIII (D?)Rv. -VII Eadz. LXXXVI/// F1.-VIII F2.(16) Val. M. ib. 1. 2. 6.— qua in re et illud adnotare succurrit, unum
omnino quinquennium fuisse quo senator nullus moreretur,
cum Flaccus et Albinus censores lustrum condidere, usque
ad proximos censores, ab anno urbis DLXXVIIIIDLXXVIII Ez.-V a. M. Valerius
CorvinusCoruinus v e Val.. cornelius ll centum annos inplevit, cuius inter primum et
sextum consulatum XLVI anni fuere. idem sella curuli
semel ac viciens sedit, quotiens nemo alius. aequavit eius
vitae spatiaspatium va.S Metellus pontifex.
Cic. Cato 60. 30. (Plut. Mar. 28 ext.) — Sen. ep. 77, 20.Et ex feminis Livialeuia a RutiliRutilii Ber.-lia ll.zv LXXXXVIILXXXX a.-XVI RSJ annos excessit,
StatiliaStatilia v. sattilia (sati- a) ll. strati- z Claudio principe ex nobili domomodo F1a LXXXXVIIII, Terentia
Ciceronis CIII, Clodiaodia F1a Ofiliofelli F2va.G CXV, haec quidem etiam
enixa quindeciens. Lucceia mima C annis in scaena pronuntiavit
. Galeria Copiola emboliaria reducta est in scaenam
C.G. a. Cn. va.H PoppaeoPoppaeo Ed(?)H. pompeo FRT.-peio av Q. Sulpicio cos. ludis pro salute Divi Augusti
votivis annum CIIIICIIII F2E2v. ///II/// F1. VIII r. VIIII dT agensagens, quae va.S; producta fuerat tirocinio
a M. Pomponiopōpinio R.-peio va.G. -pilio SJ aedileaedili va.S plebis C. Mario Cn. Carbone cos.
ante annos XCIXCI E2v(H). XD DdR. X E1a. XV F2. ///// F1. XCIX Dal.
XC SJ , aad F1 Magnomagno v. marco ll Pompeio magni theatri dedicatione
anus pro miraculo reducta.(14) Mucian. fr. 16 Brunn. SammullamSāmulla (D?)Fdv(D).
-ulāRVerc. (H). -ula a. Samullam G.-ulam L quoque CX anniscentum annis SJ errore
vixisse auctor est Pedianus Asconius. minus miror
Stephanionem, qui primus togatustogatas (Sabell.) H Brot. saltare instituit, utrisqueutriusque F1ava.C
saecularibus& F2in
ras.Rdv. CL r ludis saltavissesaltauisse ego. -uit sed ll. -tasse (-tauisse S) et v, Divi Augusti et quos ClaudiusClaudius R(?)v. CL. F2. om.r
Caesar consulatu suo quarto fecit, quando LXIIILXXXIII R non amplius
anni interfuere, quamquam et postea diu vixit. in
Tmolitimoli a montismtis F1 cacumine, quod vocant Tempsintempsim a.-int R. Cempsin Toma-schek , CL annis
vivere Mucianus auctor est, totidem annorumannor??? (vel annis) ego coll. § 164. annos ll.v censumcensum F2zG. om.Ea. centum r. item censum v
ClaudiClaudi R(?)v.CL. r. id est CL z Caesaris censura T. FulloniumFullonium (DE?) v. fall- FR. foll-a Bononiensem, idque
collatis censibus, quos ante detulerat, vitaeque argumentis
— etenim curae principiprincipi id D. -pio ll. -pi vidid curae R(?)vaD erat — verum apparuit.
Beros. fr. 23
Mü. Cens. DN 17, 4.— cfr. Firm. math. IV prooem. 5. Poscere videtur locus ipse sideralis scientiaescientia F1Ra
sententiamsententiam om.DF1d1 . Epigenesepigenes R2 (in marg.) v.
-nis F2. om.R1. si r CXIICXV F2. CXXII va.H annos inpleri negavit posse,
Berosus excediexcedi D(?)
v(J). -dit rS CXVICXVII Rva.H(SJ). durat et ea ratio, quam Petosiris
ac N e cep sosnechepsos F. necephsos a tradideretradidere R2D. -ri r.-re et S.
-runt J.-runt et v (tetartemoriontetartemorion F2C cum Budaeo (J). -ma-
rion r. tartemorion S. trimo- v. appellantappellant v. -llat ll a trium signorum
portione), qua posse in Italiae tractu CXXIIIICXXVII F2.-VI va.H annos
vitae contingere apparet. negavere illi quemquam LXXXX
partium exortivam mensuram (quod anaphoras vocant) transgredi
, et has ipsas incidi occursu maleficorummaleficorum Verc. -ciorum ll.v siderum aut
etiam radiis eorum solisque. AesculapiAesculapi ego. esculapius a. escol- E. scol- r.del.F2zv. schola TH rursusrursus ll.ego. om.z.add. esculapi F2. scol- R. scul- r. Aescul- v sectasecta (P)G2. secuta ll.H. sententiam secuti v , quaeque F1R1a. qui
zva.G
statastata uitae F2G. statuite DF1Ea.-uit Rd.–uta
uitae v vitae spatiaspitia F1. spatia uitae R2d2 a stellis accipi dicit, quantumsed quantum Rd(?)va.D plurimum
tribuat, incertum est.(11) Gell. III 10, 9. XV 7, 4. Cens. DN 14, 9. rara autem esse dicunt longiora quidem
temporaquidem tempora qm??? ego. tempora quidem (quid est
DFa) qm??? ll. -ora quandoquidem v, quoniam momentis horarum insignibus lunae
dierum, ut VII atque XVXV ll.zH.IX C. XXIIII v , quae nocte ac die observantur, ingens
turba nascatur scansili annorum lege occidua, quam climacteras
appellantappellant v.-llat ll , non fere ita genitis LIIIILIII dT.an LXIII? cfr.Gell. et Censor. annum excedentibus.
Primum ergo ipsius artis inconstantia declarat quam
incerta res sit. accedunt experimentaexperimenta ll.H. add. exempla (et exe- F2E2v) ll.v(D). cfr. n. luc. p.77 recentissimi census,
quem intra quadrienninm Imperatoresimperatores v.-orū R2.
-or r CaesaresCaesares v. -ris ll Vespasiani
pater filiusque censores egerunt. nec sunt omnia vasariauaria FdT
excutienda; mediaemeridiae F1. -die Ra tantum partis inter Appenninum Padumque
ponemus exempla:cfr. Phlegon. fr. 29 Mü. CXX annos Parmae tres edidere,
p. 57,2 dist. D BrixilliBrixilli D coll. III 115. -xili ll. -xelli v unusunum ..
duos .. unum .. unam mulierem itemque deinceps va.G , CXXV Parmae duo, CXXX Placentiaeplacintiae F1 unusanus F2. (add. CXXXI va.H),
Favelltiae una muliermuliere R.-rae F1.-ri ad , CXXXVCXXXV H. -XII v. CXXV ll Bononiae L.L. et terentius F2 Terentius M.
filius, Arimini vero M. AponiusM. Aponius G. (-omum v). maponias (-nia F2E)ll CXLCXL (Bergk)S. CX (C v) et L Rv. fex et L r, Tertulla CXXXVII.
citracitra DFEav(D). circa R(?)C Placentiam in collibus oppidum est Veleiatiumueleiatium DdE(?) Brot.(D). -acium
FzH(S).-acū a.-eaciū R2e corr. Velleia- v. cfr.III 116 , inin del.R2S quo
CXCX R(?)v. CCX r annos sex detulere, quattuor verouero om.Rd(?)va.D centenos vicenos,
unus CXLCXL G(S). ex (C F2E) quinquaginta ll. CL v(Brot.), M. Muciusmutius Fva.H M. filius Galeriagaleria E(D?)zH. -rius F2v. gali r Felix. ac ne pluribus
moremur in re confessa, in regione Italiae octava centenum
annorum censi sunt homines LIIII, centenum denum
homines XIIIILVII (pro XIIII) v.aH , centenum vicenum quinum homines duo, centenum
centenum uicenum tricenum E tricenum homines quattuor, centenum tricenum quinum
quinum homines
IIII tricenum centenum E2 autautem DF1a septenumseptimum E totidem, centenum quadragenum homines
tres.
Hom. ς 249.Alia mortalitatis inconstantia: Homerus eadem nocte
natos Hectorem etPolydamanta tradidittraditi va.S , tamIamRda diversae sortis
virosuero F1a. C. Mario Cn. Carbone III cos. a. d. V kal. Iunias M.
CaeliusCaelius C(S). Cel- v.
caecilius ll.G. demendo cfr. XXVII 4 Rufus et C.C. G. cornelius ll.v Licinius Calvus eademan eodem? die geniti sunt,
oratores quidem ambo, sed tam dispari eventu. hoc etiam
isdem horis nascentibus in toto mundo cotidie evenit, pariterque
domini ac servi gignuntur, reges et inopes.
(4. 5) Liv. per. LXI.21) Cic. ND III 70. Val.M.
I 8 ext. 6. cfr. Plut. de cap. ex inim. util. 6, 89c. P.P. om. o Cornelius Rufus, qui consul cum M'.M'. v(H). M. ll. marco o Curiocurio F2v.
cario ro
fuit, dormiens oculorum visum amisit, cum id sibi accidere
somniaret. e diverso PheraeusPheraeus G2cum B(H). phalereus (-re uis a.
ualerius F2) ll.v(L) Iasonlason R(?) G2Turn.(H). iacum (a cum a.
eacus F2)r. tum C(L). iam tum v deploratus a medicis
vomicae morbo, cum mortem in acie quaereret, vulnerato
pectorepictore F2. re F1. rē a medicinam invenit ex hoste. Q. Fabius Maximus
consul apud flumenfluminis aram F1a Isaram proelio commisso adversusuersus R2. om.R1 Allobrogum
adlobrogum FR Arvernorumquearuenorumque F. adue- a CXX Liv. per. LXI gentes a. d. VI idus Augustas, CXXX
perduellium caesis, febri quartana liberatus est in acie.
incertum ac fragile nimirumnimirum F2E2v(D). -ium r H. om.o est hoc munusmundus F1a naturae, quicquid
datur nobis, malignum vero et breve etiam in iisiis v. his ll.H
quibus largissime contigitcontingit dova.H , universum utiqueitaque a aevi tempus
intuentibus.post (pro quod) ao quid, quod aestimationeestimationem o nocturnae quietis dimidio
quisque spatio vitae suae vivit, parspar////equa F1. parere. Qua a aequa morti similis
exigitur aut poenapoena ē Müller em. Ip. 16. -nae Rv.-ne F1. paenę F2 pene ao est, nisi contigit quies? necnec (pro non) oz reputantur
infantiae anni, qui sensu carent, non senectae in poenam
vivacis, tot periculorum genera, tot morbi, tot metus, tot
curae, totienstociens ao. et offensae Müller l.l. 17 invocata mortemors z , ut nullum frequentius sit
votum.(19) Val. M. VIII 13 ext. 3. Aristoxenus ap. Lucian. macr. 18. natura vero nihil hominibus brevitate vitae praestitit
melius. hebescunt sensus, membra torpenttorquent a. ntur ozva.G., praemoritur
visus, auditus, incessus, dentes etiam acad (pro ac) o ciborum instrumenta
, et tamen vitae hoc tempus adnumeraturadnumerant F. ergo
pro miraculo et id solitarium reperitur exemplum Xenophili
musicixenophili musici R2S. -l' music' F2.-lum musicum v. -limus r.-linius o , centumcentum Rd(?)B. duce- r.-tis ozv et quinque annis vixisseuixisse annis o sine ullo corporis
incommodo. at HerculeHercule om.o. -les H Brot. reliquis omnibus per singulas membrorum
partes, qualiter nullis aliis animalibus, certis pestifer
calor remeat horis aut rigor, neque horis modo, sed et diebus
noctibusquenoctibus om.F1a trinis quadrinisve, etiam anno totototo anno o. atque etiam
morbus est aliquantisperaliquantisper Alcia-tus ap. H. aliquis per ll.v sapientiamsapiendā DF1E1a mori.(6) cfr. Cels. III 23. Pl. XXVIII 44. XXVI 1. 4. morbis quoque
enimenim quoque R (?)va.D. quoque o quasdam leges natura posuitnaturā posuit F1.-ra inpo-aozva.G(D) : quadrini circuitus febrem
numquam bruma, numquam hibernis mensibus incipere
, quosdam post sexagensimum vitae spatium non accedere
accidere Rd (?) G ; alliisaliis ego. alius F1Rd1a.
-ios F2d2v pubertate deponi, feminisa feminis F2d2v praecipue; senes minime
sentiresentisse F1a pestilentiam. namque etet om.o universis gentibus
ingruunt morbi et generatim modo servitiis, modo procerum
ordiniad R. ab S aliosque per gradus. qua in re observatum a meridianis
partibus ad& (pro ad) F1R1a occasum solis pestilentiam semper ire
nec umquam aliter ferefere aliter va.S , non hieme, necnisi ova.H utut uerno a. ut nos F1 ternos excedatexcedat v. -ant ll.o
menses.Cels. II 6. Hippocr. progn. 2–4.— Cat. quae ext. ed.
Jordan p. 78, 5.
iam signa letalia in furoris morbo risum
risum est o , sapientiae vero aegritudine fimbriarum curamcuras o et stragulae
vestis plicaturas, a somno moventiummouentium RB. mone- d. morie- rov neglectumnec lectū Fa ,
praefandipraefandi R(?)G. prof- r.profundi oB peregrandis v umoris e corporecorpori (om.e) F1a effluvium, in oculorum quidem
et narium aspectu indubitata maxime atque etiam supino
adsidue cubitu, venarum inaequabiliinaequabilia F1a aut formicante percussu,
quaeque aliaet alia quoque (que o) ozva.G Hippo crati principiprincipe F1a medicinae observata sunt.
et cum innumerabiliainenumerabilia F sintsint ov. om. ll. (suprascr., sed rursus del.F2) mortis signa, salutis securitatisque
nulla suntsint F2 , quippe cum censorius Cato ad filium dede F2Rzv. da F1a.om.dTo
validisualetudinis.. obseruatione zva.G.om.o quoque observationem ut ex oraculo aliquo prodiderit,
senilem iuventamiuuenilem senectā p???nituere a praematurae mortis esse signum.Ar. V 31, 557a2. Diog. La. I 11, 5. Plut. Sulla 36.
Paus. I 20, 7. Ael. VH IV 28. V 2.— (4) Sen. de prov. 3, 10.—
(6) Val. M, I 8 ext. 16. morborum
vero tam infinita est multitude, ut Pherecydes Syrius
serpentiumcopia serpentium ova.H multitudine ex corpore eius erumpente expiraverit
. quibusdamquibus Fa perpetua febris est, sicut C. Maecenati;
eidem triennio supremo nullo horae momento contigit somnus
. Antipater Sidonius poeta omnibus annis uno die tantum
natalinatali tantum aova.G corripiebatur febrefebri G et eo consumptus est satis
longa senecta.
ib. I 8, 12.— Messala Ruf. r. 3 Pet. AviolaAuiola//// F.-lare ad consularis in rogo revixit et, quoniam
subvenirisubuenire F1a non potuerat praevalente flamma, vivus crematus
est. similis causa in L. Lamia praetorio viro traditur.
nam C. AeliumC. Aelium G. cael- ll.v Tuberonem praeturapraetore F1.-orē ad functum a rogo relatum
MessalaMessala, Rufus va.G(H). cfr. Brunn p. 13 Rufus et plerique tradunt. haec est condicio
mortalium. ad has et eius modi occasiones fortunae gignimur
gignuntur o , utiuti o(R?)v. ut rD de homine ne mortimorti F2R2d2E2B. forte r. forte morti ov quidem debeat credi.Apollon. hist. mir. 3. Tertull. de an. 44.
(Plut. daem. Socr. 22, 592.) - (21) Herod. IV 14. 15. Apollon. ib. 2. reperimus
reperimus ov(J).De anima rep- (invectum e marg.) ll. S inter exempla HermotimiHermotimi G. -otini F2v.-oti (-oci a) r.-oni o Clazomeniiglazomini o. da omnē a animam relicto
corpore errare solitam vagamque e longinquo multa adnuntiare
nuntiare o , quae nisi a praesentepraesenti ava.H nosci non possentpossint F.-ssunt ado, corpore
interim semianimi, donec cremato eo inimiciinimico F1a , qui Cantharidae
vocabantur, remeanti animae veluti vaginamueluti uaginam F2R2E2v. uelut imagi-
nem r ademerint;
AristeaeAristeae G2cum P (H). -taeae z.-tee Tao.-thę F2. -thea/// F1.-ti R2in ras. -taei v(L) etiam visam evolantemeuolare o ex ore in Proconneso corvi
effigie, magna quaemagna quae B. que (quae v. del. J) magna ll.v sequitursequitur E2B. quaeritur (quer- Ra)rv(S). quaesita cura J hanchāc ego.
hac (ac R1)ll.D. ac J. del. v fabulositate.Phlegon ap. Diog. La. I 10, 2. 4. Paus. 114, 4. Apol-
lon. hist. mir. 1. Theopomp. fr. 69. Timae. fr. 45 Mü. Pl. supra
§ 154.— (10) Heracl. ap. Diog. La. prooem. 12. quam equidem
et in Gnosioignosio F1a.-ius (om.et) o EpimenideAepimenide/// F. (Epimenides o) simili modo accipio, puerum
aestuaestu/// F.-tu// diei R2S et itinere& it////ire F1. exit in fe a fessum in specu septem et quinquaginta
dormisse annis, rerum faciem mutationemque mirantem velut
postero die experrectum, hinc pari numero dierum senio
ingruenteingruentē Fa , ut tamen in septimum et quinquagesimum atque
centesimum vitae duraret annum. feminarum sexus huic
malo videtur maxime opportunus conversione volvae, quae
si corrigatur, spiritus restituitur, huchuc v. hoc ll pertinet nobile illudillud om.Rd(?)H
apud Graecos volumen Heraclidis septem diebus feminae
exanimis ad vitam revocatae.Varro ant. r. hum. I fr. 10 Mirsch. Varro quoque auctor est
XXviroXXuiro se agros (P)H. -ros eagro R1E2
-ros aegro FE1.-ros egro r.-ris (praem.e) agros ozv se agros dividentediuidente (ti uide- a) ll.(P)H. -tem oz.-tibus v Capuaecapiae F1a quendam, qui efferreturefferetur F.-rtur a
foroforo ll.oH. feretro v. toro Ammon, domum remeasse pedibus. hoc idem Aquini accidisse.
Romae quoque Corfidiumcorfidi ut Rad , materterae suae maritum, funere
locato revixisse et locatorem funeris ab eo elatumlatum F1a.cfr. Gran. Licin. XXVIII p. 7 Flemisch. adicitadiecit ova.G
miraculamiraculum quod totum o , quae tota indicasse conveniat: ee F2v.om.r duobus fratribus
equestris ordinis CorfidiisCorfidio va.D. (Corti-
ciis Gran. Lic.) maiorimaioris Ra accidisse ut videretur
expirasse, apertoque testamento recitatum heredem minorem
funerifueritR1d. fuisse F1a. fratrē
R2 institisseinstituisse R2va.C ; interim eum, qui videbatur exstinctus,
plaudendo concivisseconuicisse F2. concinisse z.-nuisse
va.G ministeria et narrasse a fratrenaffa fe a F1. naffuf rea a se venisse
, commendatam sibi filiam ab eo, demonstratum praeterea
quo in loco defodisset aurum nullo conscio, et rogasse
ut iis funebribus, quae comparasset, efferreturefferetur Fa . hoc eo narrante
fratrisfratres Fa domestici propere adnuntiavere exanimatum
illum, et aurum ubi dixerat repertum est. plena praeterea
vita est his vaticiniis, sed non conferendanon credendum o, cum saepius falsa
sint, sicut ingenti exemplo docebimus. bello Siculo Gabienus
Caesaris classiumclassiom R1.-iarius C fortissimus, captus a Sexto Pompeio, iussu
eius incisa cervice et vix cohaerente, iacuit in litore tototota adova.H
diedei//n F . deinde, cumcum gemitu R(?)va.D advesperavisset, gemitu precibusque congregata
multitudine petiitpetit Fa utiut R2oSJ Pompeius ad se veniret aut
aliquem ex arcanisarchanis ao. caris (vel charis) va.H mitteret; se enim ab inferis remissum
haberehaberent (-re/// F1) que
F1a.-retque quod dva.G quae nuntiaret. misit plures Pompeius ex amicis,
quibus Gabienusgabienus ov. graui- FR. graui- a dixitdixit om. G inferis dis placere Pompei causas et
partes pias; proinde eventum futurum quem optaret: hoc
se nuntiarese nuntiare ov(J). renu- RdTS. nu- Fa iussum; argumentum fore veritatis quod peractis
mandatis protinus expiraturus esset. idqueidque ita ov. itaque ita ll ita evenituenit F . post
sepulturam quoque visorum exempla sunt, nisi quod naturae
operaoperā Fa, non prodigia, consectamur.
Verrius fr. 2 Egger.— (24) Val. IX 12 ext. 5. Dio-
dor. XIII 103, 4. XV 74, 2(2) Gell. III 15, 4. (Liv. XXII 17, 13. Val. M. IX 2, 2.) —(3) Diog. La. II 10, 7. In primis autem miraculo sunt summaquesummaque ego. atque E2o(R?) v(D). Adquē r. at qua J
frequentiafrequentia ll.v(S). -ter E2ozD.-ti C.-ti iam vel -tes iam coni.B mortesmortis Fava.B(D) repentinae — hochaec Verc. est summa vitae felicitas
—, quas esse naturales docebimusdoceuimus R. docoepi- F1 . plurimas prodidit
Verrius, nos cum dilectudilectu Fa. del- r(?)ov. dilectū (om.cum) d modum servabimusseruabimus v. -auimus ll. -amus oz. gaudio
obiere praeter Chilonem, de quo diximus, Sophocles et Dionysius119
SiciliaeSiciliae om.d1J coll. § 110 tyrannus, uterque accepto tragicae victoriae
nuntio, mater illaille R1. pugna illa va.S Cannensiannensi F1R1a. cannensis R2 filio incolumeincolume uiso E2ad.-mi niso v.
-mine (-mne E1) uiso DF1RE1.-mi reuiso F2D.cfr.Beck Plin. gramm. p.12. Brambach orthogr. p.160 viso contra nuntium
falsum; pudore Diodorus sapientiae dialecticaedilecticae F.-ti te a professor,
lusoria quaestione non protinus abab J. ad ll.v(D) interrogationeinterrogationem R2SD. -ones F2E2v StilponisStilponis H. stilbo- ll.v
dissoluta.(9) Tac. H III 37. Plut. Caes. 58. Macrob. II 2, 13. 3, 6. nullis evidentibus causis obiere, dum calciantur
matutino, duo Caesares, praetor et praetura perfunctus dictatoris
Caesaris pater—hic Pisishippisis F1Ra exanimatus estest om.R(?)v.dist. ego , ille Romae
—, Q. Fabius Maximus in consulatu suo pridie kal.
IanIvn???. F2 ., in cuius locum C. RebilusRebilus (C.praem.Scum P) G. orbilius
D1F. or///b- R. orab- D2Eaz. more illius d. M. Orellius v paucissimarum horarum
consulatum petiitpetit Fa , item C. Volcatius GurgesGurges v. -gus (cur- a) ll senatorsenator om.F1a, omnes
adeo sani atque tempestivi, ut de progrediendo cogitarent,
Q. Aemilius Lepidus iam egrediens incusso pollice limini
cubiculicubiculo F1a.-bili o , C. Aufustius egressus, cumcum egressus ova.Gcum om.a in senatum iret, offenso
pede in comitio.(18. 19) Val. M. IX 12, 3. legatus quoque, qui Rhodiorum causam
in senatu magna cum admiratione oraveratorauerat F2R (?)v. ////uerat F1. conaue- D. continaue-E1.
contionaue-E2aoz , in limine curiae
protinus expiravit progredi volens, Cn. Baebiusbebius Radva.DTamphilusTamphilus H. pam- (-pilus R.-phius E1)ll.v ,
praetura et ipse functus, cum a puero quaesisset horas, Aulus
Pompeius in Capitolio, cum deos salutasset, M'. uventius
ThalnaTalua C consul, cumdum S sacrificaretsacrificaret v(J). -cat ll.S , C. Servilius Pansa, cum
staret in foro ad tabernam hora dieidiei v. diei ad ll.z secundasecunda Dv. -dam rz in P.P. Pansam va.S p.64, 1 bebius Rva.D. baeuius F. beui- a fratrem
innixus, Baebius iudex, dumdum ll.v(S). cum L vadimoniumuadimonium F2R(?)v. b////i///onium
F1. babiloniū a.-lonium uadimonium z differrideferri a. defferre F2 iubet, M.
Terentius Corax, dum tabellas scribit in foro. nec non et
proximo anno, dum consular viro in aurem dicit, eques
Romanus ante Apollinem eboreum qui est in foro Augusti,
super omnes C. lulius medicus, dum inunguit, specillum
per oculum trahens, A.A. v(D). Aulus zH. am E. iam D2Fa. iū R.om.D1. iam
L G Manlius Torquatus consularis, cumdum a
in cenacaenā F placentam adpeteret, L. TucciusTuccius H. tune cius DEa.-ntius F.
-nctius z. t. tutius R. Dutius v. Durius C medicusmedicus Valla ll.v (S).
med- Sullae D. Valla med- G Valla, dum
mulsi potionem haurit, Appius Saufeiussaupeius F1a. sacip- R, eeom.F1. a va.S balineoualineo/// F1.-neos ad reversus
cum mulsum bibisset ovumque sorberet, P. Quintius Scapula,
cum apud Aquilium Gallum cenaret, Decimus Saufeius scriba,
cum domi suae pranderet.(11. 12) Val. M. IX 12,8. Cornelius Gallus praetorius et
TT. C(S)e Val.V. (quinque a. u F2oz)ll. Q. v(H). HetereiusHetereius Halm ad Val.
Eter- D. hectierius R. heterius dT. etherius Da. aethe- F1C. eques Romanus in venere obiereobire F1a et, quos
nostra adnotavit aetasaete- F2. ethrius Eoz. Haterius H, duo equestris ordinis in eodem pantomimo
panto-
Mimū F1.-imu R1.-im
ō R2 Mysticomistico a. yst- F. hist- R2.
-stao R1. mythico va.S , tum forma praecellente. operosissimaopperissima F1. ope- a. (an optatissi-
ma?) tamen
securitas mortis in M. Ofilio Hilaro ab antiquis traditur.
comoediarum histriohistrio is H (et dist.) -ione. Is G. -ione v.-ius z.
istrio is F2.-riis F1R.-rius a is, cum populo admodum placuisset
natali die suo conviviumque haberet, editaenita DF1E1a1 cena calidam
potionem in pultariopul-
tuario R poposcit simulque personam eius diei
acceptam intuens coronam ee om.F1Racapite suo inin ea F.om.a eam transtulit,
taliin eo (pro
tali) a habitu rigensgens R nullo sentiente, done adcubantiumadaccubantium a. accu- va.Brot. proximus
tepescerete po-
scere (-stere R1) R. //epo- F1. to po- a potionem admoneret.
(2) Sen. de benef. III 24. Suet. Nero 2.—Haec felicia exempla, at contra miseriarummiserorum D.an miserarum (sc. mortium)? innumera:
L. Domitius clarissimae gentis apud Massiliam victus, Corfinii
finii F2v. cor/////F1. cornifi DR1.-fici R2Ea captus ab eodem Caesare, veneno poto propter taedium
vitae, postquam biberatuiderat F1a, omni opereopere F1Eazv(H). ope F2RG(S) ut viveret adnisus est.
invenitur in actis, Felice russeirussei
Rav(S).-ssaei F2.-saei F1.-ssati B. -ssato G auriga elato, in rogum eiusacus a. ac///s F1
unum e faventibus iecisse sesese R(?)
va.D , frivolum dictu, ne hoc gloriae
aurigis (pro artificis) D. sed cfr. VIII 160 artificis daretur, adversis studiis copiacopi ac
Dorū F1.-ia horū a odorum corruptum
criminantibus. cum ante non multo M. LepidusLepidus (F3) v. om.ll nobilissimae
stirpis, quem divertidiuerti
ll.zD. diuortii G2cum P (H). euenti v(L) anxietate diximus mortuum, flam-122
mae vi euiae F1. uiac a
roge (-gi a) iectus recordi F1a rogo eiectus recondi propter ardorem non potuissetpotuisset d2v. -sse ll ,
iuxta sarmentis aliis nudus crematus est.
Cic.
de leg. II 56.— Ipsum cremareCre-
mari corpora o apud Romanos non fuit veteris
instituti: terra condebantur. at postquampostquam ov. post ll longinquis bellis
obrutos erui cognovere, tune institutum, et tamen multaemulte
friae F1.-tifarie adva.G
familiae priscos servavere ritus, sicut in Cornelia nemo ante
Sullam dictatorem traditur crematuset crematur a. //// cremat' F.
esse (ee) cre- va.G, idque voluisse veritum
talionem erutoeruto R(?)v. obr- r. ab eruto coni.H C. Mari cadavere. [sepultus verouero om.va.H. autem o intellegaturintellegitur F2E2ova.S(D)uncos posui cum P.cfr.luc.p.52quoquo modo conditus, humatus vero humo contectus].
(19–21) Sen. ep. 54, 4. Post sepulturam vanaeuanae D.
uariae RdTH. ariae DF1E1a. aliae F2E2o. aliae atque aliae v manium ambages.
omnibus a supremosupremo ego luc. p. 57. -ma ll.ovaD die eadem quae ante primum, nec magis
aa om.o morte sensus ullus aut corpori aut animae quam ante natalem
. eadem enim vanitasunitas o in futurum etiam se propagat
et in mortis quoque temporatempore oz ipsaipsa E2ov(D). om.rzS sibi vitamuitam
R(?)C(J).-ta rozv(S) mentitur, alias
inmortalitatem animae, alias transfigurationem, alias sensum
inferisinteris F1.-rris a dando et manes colendo deumque faciendo qui iam
etiam homo esse desierit, ceu vero ullo modo spirandi ratioratio homini
a ceteris va.S
ceteris animalibus distet aut non diuturniora in vita multamulta in uita o
reperiantur, quibus nemo similem divinat inmortalitatem.
quod autem corpus animae per se? quae materia? ubi
cogitatio illi? quo modo visus, auditus aut qui tangitquid agit F2G? quis
ususqui usus va.S exiisex iis (sc. tribus sensibus) ego. eius
ll.v. de dict. cfr. XXIX 58 aut quod sine iissine his (in eis F2) ll.v bonum? quae deinde sedes
quantavean
uel? multitude tot saeculis animarum velut umbrarum?
puerilium istaista F2R(?)v. sta DF1. stat Ead delenimentorumelenimentorum
Ea. elem- dT. delinim- (P)H. deliram- R2v(SD).at cfr. §190
ista dulcedo. (aliter II 17) avidaequeauidięque F2 numquam desinere
mortalitatis commenta sunt. similis et de adservandis corporibus
hominum ac revivescendireuiuescendi
RBrot. reuiuis- rv(S). cfr.IX 132 promissopromissa oG.-ssa a v(J) DemocritiDemocriti ego luc. p. 68. -to ll.ova.D
vanitas, qui non revixit ipseipse om.o. quae, malumquod
malum R2, istasta F1. stat d. ipsa va.B dementia
est iterari vitam mortemortem Rda.-tem-
que zva.B? quaeve genitisquaeue (quae v)genitis F2(v)G. quaeue gentis E2.
-nti RdEa. quae ueginti DF1 quies umquam, si
in sublimisublimi v.-me ll.z sensus animae manet, inter inferos umbrae?
perdit profecto ista dulcedo credulitasque praecipuum naturae
bonum, mortem, ac duplicat obituriobituri G2cum P(S). -tus si E2v(L). -tu si roz doloremdolere
va.G(L) etiam
post futuri aestimationeaestimationē Roa.-ne euenit E2va.G(L). -nem
inuenit o. etenim si dulce vivere estest om.dova.H, cui
potestac F2 esse vixisse? at quanto facilius certiusquetertiusque F1Ra sibi quemque
credere, specimenspecimen ll.oS. ac spec- v(J). cfr. Müller stil.p.44 securitatis antegenitali sumere experimento
!
(4) Sol. 52, 5.— (5) Verg. G I 147.— Consentaneum videtur, priusquam digrediamur
a natura hominum, indicare quae cuiusque inventainuenta ll.Bas. scientia inuenta ozv sint.
emereaut (pro ac) R ac vendere MercuriusMercurius emere J, vindemiareMercurius, uindemiare ego. om. ll.ov. cfr. Osann philol. VII p. 394. U 166 instituit Liber
paterpater uindemiare Jillud o ; idem diadema, regium insigne, et triumphum invenit;
Ceres frumenta, cum antea glande vescerentur, eadem molere
et conficere in Attica, ut aliiut alii & ego. ut ali (Bernays)D. aut alia R1. uia-
lia DF1E1a. et alia R2E2oH. italia F2v, et inin ll.oH. et v Sicilia, ob id dea iudicata
. eadem prima leges dedit, ut aliiui alii F1. uia in a putavere, Rhadamanthus
rhadāmathis F1. rhadmantis a.
Gell.
fr. 2 Pet. Hygin. fab. 277. (Cassiod. Var. VIII 12, 5). Clem. Al.
strom. I 16 p. 306. Herod. V 58. Tac. A XI 14. Isid. I 3, 6.
(15) Ar. fr. 501 Rose.Litteras semper arbitror Assyriasassyrias F2dE2ov(J).-ras D2F1.-nas D1.-riis RS(D).
arsypas E1.-sipas a fuisse, sed alii apud
Aegyptiosaegyptos F1 a Mercurio, utemercari ut F1a. ut
mercurius et o Gellius, alii apud Syros repertas
volunt, utriqueutrique dT. uirique (uiri F1)DFR1E1a.
utique E2ov. easque R2 in Graeciam attulisseattulisse ll.ozv(H). int- G(SJ) e Phoenice Cadmum
sedecim numero, quibus Troiano bello Palameden adiecisse
quattuor hac figura ζυφχζυφχego.νυφχll.θξφχv.ηψφχJ.ζψφχD, totidem post eum Simoniden
melicummelicum R2B. medi- rozvψξωθψξωθego.ψξοθR.σξσθD.υξθεFE.υζθεo.συ:ζ:θεa.υζκοv.ζηψωB.υζοθJ.υξωθD, quarum omnium vis in nostris recognoscitur
. Aristoteles decem etet om.F1a octo priscas fuissepost fuisse add.α—φ (om.ηθξ) va.D et duas ab
Epicharmoaepitharmo F1. depipha- a additas χζχζF2. om. r.θχv.ψζD quam a Palamedepalamade F. pilamede a mavultmauolt F2S.-olit F1R1a. maluit d.(1. 3) Beros. fr. 22 Mü. Cic. div. I 36. II 97.
(5) Sol. 2, 7.— Anticlides
in Aegypto invenisse quendam nomine MenenMenen (U 167)J. menon (min- F1) ll.Brot.(D). -ona v tradit,
XV annorumannis va.S ante Phoroneaphoronia F1a.-neum va.S.(cfr.p.68,12), antiquissimum Graeciae regem,
idque monumentis adprobare conatur. e diverso Epigenes
apud Babylonios D???CCXX annorum observationes siderum
coctilibuscoctis a laterculis inscriptas docet, gravis auctor in primis
; qui minimum, BerosusBerosus v. Ver- ll et Critodemus, CCCCXCCCCCLXXX va.H .
ex quo apparetapparet R2v. -reret r aeternusaeternū///.. usū/// F2H Brot. litterarum usus. in Latium easeas attulerunt F2R2ov. erat tul- r attulerunt
Pelasgi.
(7. 8) cfr. Pans. I 28, 3.— (9) Gellius
fr. 4 Pet.— (10. 11) Strabo IX 397. cfr. Isid. XV 1, 44.Laterarias acac om.ozva.G domusdomus ego. -mos F2v(D). -mum (ortum ex -muuf) rozS constituerunt primiprimum Eurialdus o Euryalus et
Hyperbius fratres Athenis; antea specus erant pro domibus.
Gellio ToxiusTaxius o. Doxius va.S Caeli filius lutei .aedificii inventor placet,
exemplo sumpto ab hirundinum nidisnido ao. uidit:F1 . oppiduman oppidum primum? Cecrops
a se appellavit Cecropiam, quae nunc estest arx (art E2)F2E2v(D). eitthara a. eythar DF1. euthar E1. est//// R. est ozS arx Athenisathene oz . aliqui
Argos a Phoroneo rege ante conditumcon-itā F2 volunt, quidam
et Sicyonem, Aegyptii vero multo ante apud ipsos Diospolindiospolim aSJ. diopolin F1 .
(17) Clem. Al. strom. I 16 p. 307.— (19) Ar. fr. 479 Rose.
Strabo VIII 372 ext.(1) Firm. Mat. prof. rel. err. 16, 1 Halm.— Hyg. fab.
274. (2) cfr. Ov. M VI 6 sq.— (3) Hom. H 20. Ov. fast. III
824.— (5) cfr. Pl XXX 5. Aeschyl. Pers. 316.— (6) Hyg. fab.
138. 274. cfr. Pl. XXV 32. XXX 7.tegulas invenit Cinyracinira Fo. cynera a , AgriopaeAgriopae v. -ryope F2. agricole (-ryc- DF1)roz filius, et metalla aeris,
utrumque in insula Cypro, item forcipem, martulummarculum va.H , vectem,
incudem; puteos Danaus ex Aegypto advectus in Graeciam
quaqua B. quae ll.v(C) vocabatur Argosargus F1Ra.
-gi va.B. agus F2 Dipsion; lapicidinaslapicidinas dTv(L). lapidicinas ll.oC Cadmus Thebis
autaut -Phoenice om.o, ut Theophrastusaut tutthaeophrastus F1. atheophra-
sius a. archeo- zva.B, in Phoenice; Thrasontrason Rova.C muros;
turresturrae F1. -rrē a, utut- Theophrastus om.o Aristoteles, Cyclopescyclopis a. cicl- F1 , TirynthiiTirynthii G.typinthii DF.-phintii a.-thii E. tipintii Rd. Phoenices v , ut Theophrastus
; Aegyptii textiliatextilia ov. qui ext- ll , inficereinficere B. infec. ll.ozv lanas Sardibus Lydi,
fusos in lanificio Closter, filius Arachnaearacnę a.-chne R.-chnes C. -gne o, linumlinum - 3 arachneom.a et retia
Arachne, fulloniam artem Nicias Megarensis, sutrinamsutrinam Tychius H ex Hom.et O v. -inan (-inā F2)
tibus ll. -inam v. sutoriam o Tychius
Boeotiusbeotius a. boet- ova.H . medicinal Aegyptii apud ipsos volunt repertam,
alii per Arabum, Babylonisbabilonis aoVen. (corrupt. put. S) et Apollinis filium, herbariam
et medicamentariam a Chironechirono F1. chyroneo a , Saturni et Philyraephylire F.-llirae va.H. Philone o filio.
Ar. fr. 602 Rose.
(Clem. Al. l. l) - (9) Cassiod. Var. VII 5, 2.— Hesiod. fr. 14
Gōttl. cfr. Sopbocl. ap. Strab. X 473. Diod. V 64, 5. Clem. Al.
1. 1. (11) Hyg. fab. 274.— (12) Clem. Al. 1.1.— (13) Hyg.
ib. (Cassiod. Var. IV 34, 3.) - (14) Gellius fr. 5 Pet.— (15) Hyg.
ib. (Cassiod. Var. III 31, 4.)aes conflare et temperate Aristoteles Lydumlidum ao. indum Hyg. Lyncum Knaack Herm. XVI p.587 Scythenscythin a. scithin F1.-then
F2.-tham o
monstrasse, TheophrastusThet partus a.//////f/////tus F1 Delamdelum a Phrygem putantputat va.S(J), aerariam
fabricam alii Chalybas, alii Cyclopasaltthalybas a. a//////haly- F1 , ferrum Hesiodus
in Creta eoscreteos F1R.
-theus a qui vocati sunt Dactyli Idaei. argentum invenit
Erichthoniusaericthonius F2. aeriftho-F1. ericto- ao Atheniensis, ut alii, Aeacuseacus a. Ceacus ova.G ; auri metalla
et flaturamconflaturam va.S Cadmus Phoenixphoenis F1R. fenix o ad Pangaeum montem, ut alii,
Thoasthos a2. Thaso Wilamowitz Herm. XVIp. 589et va.S aut AeacusAeacus (U ann. phil. LXXVVII p.489) D. aeaclis DF. eac- rv in Panchaiapancha iacuit F1a aut Sol Oceani filius, cui
Gellius medicinae quoque inventionem ex metallisex metallis D. et metellus R2. ex (et G)
mellis ll.G. ex melle ozv(H) assignatassignat ozv. sig- ll. .
plumbum ex Cassitetride insula primus adportavit MidacritusMi-das Phryx Knaack l.l. .
fabricamferrariam G2. ferream ll.v(H). cfr. VIII 222. XIII 128,
de mendo ind. XXXIV (39) ferrariam inveneruntinuenerunt ll.Brot.(D).-re v(S) Cyclopes,1) Cassiod. Var. VII 5, 2. cfr. Critias ap. Athen. I 28c.
Pl. XXXV 155.— (2) Ephorus ap. Strab. VII 303. Posidon. ap.
Sen. ep. 90, 31.— Theophr. ap. schol. Pind. 01. 13, 27.— (4) cfr.
Diod. IV 75, 6. Ov. M VIII 246. Hyg. fab. 274.— (6) cfr. Vitruv.
IX 2 (1, 6).— Herod. VI 127. Strabo VIII 358. Gellius fr. 6 Pet. figlinas Coroebuscorebus Fa. Ceramus Wilamowitz ind. lect. aest. Gotting. 1884
Atheniensis, in iis orbem Anarcharsis Scythes, ut alii, Hyperbius
Corinthius. fabricam materiariammaterariam (mace- F2)Fa Daedalus et in
eaeam o serram, asciamasciam ov. aftiam F2.
arciam ad. artiam F1R1, perpendiculum, terebram, glutinum, ich-
thyocollamichthyocollam (Ber.) Verc. lythoc- DF1E1.-coliam E2.-caliam F2. lithocollam (lito- a)
adzv.-coliam o. (deRnon constat); normamnorbam F1a autem et libellam et tornum et clavem
Theodorus Samius, mensuras et pondera PhidonPhi- don—aut om.o Argivusargius RTS. afg- F1a aut
Palamedespalamides F1a. palim- o, utaut F1a maluit Gellius; ignem e silice Pyrodespirodes o. pro- a Cilicis
filius, eundemet eundem o adservareser-uare a ferulaferulam o. in ferula va.S Prometheus;(9) Dionys. perieg. 908.— (10. 11) Hyg. fab. 274
init.— (11) Diod. IV 81, 2. Cic. ND III 45. cfr. Pl. XIV 53.—
(12) Serv. Geo. I 19. Hyg. fab. 277. Hesych. s. v.βουζύγης.
(Auson. epist. 22, 2, 6).— § 200: (16) Ael. VH III 38. vehiculum
cum quattuor rotis Phrygesp///riges F1. pyri- a.
phreges o, mercaturas Poeni, culturasculturas ov. -ram ll.S vitium
et arborum Eumolpus Atheniensis, vinum aquaeaque F1o. aqua F2ava.S misceri
an miscere? Staphylusstaphilus Fava.Bas. -inus o Silenisi//eni F1. siteni Rd.-theni aova.G filius, oleum et trapetas Aristaeus
Atheniensis, idem mella; bovem et aratrum BuzygesBuzyges G. biziges T. buxi- F2. biti- Ra. byti- E. byty- F1. bity- D. Briges v Atheniensis
, ut alii, Triptolemus;(1) Hyg. fab. 274. cfr. Varro ap. Non. 163,20 M.
Diod. V 8, 4 — (2) Apollod. bibl. II 2, 1, 2.— regiam civitatem Aegyptii, popularem
Attici post Theseum. tyrannus primus fuit Phalaris
Agragantiagarganti a. agrigenti F2va.S. -tinus o. servitium invenereinherere F1Ra Lacedaemonii. iudicium
capitis in Areopago primum actum est.
Proelium Afri contra Aegyptios primi fecere fustibus,
quos vocant phalangas. clupeosclupaeos F. clyppeos a. clype- Rv. clipe- S invenerunt Proetus et
AcrisiusAcrisius Bas. acritus (atri- R1. caritus F2) ll.ov.cfr. Apollod.an aut (pro siue)? inter seinter re ad.-rrę F1 bellantes sive Chalcuscalchus FR.-cus a. Chalchus va.G.om.o Athamantis filius,loricam
Midias Messeniusmesseniū F1.-niū ē a, galeam, gladium, hastam Lacedaemonii,
ocreas et cristas Cares.(11) cfr.Strabo III 167 ext.— Hyg. fab. 274. Diod. V 40, 1. Athen. IV
184.— arcum et sagittam Scythenscythem Fava.L(D). scithe o Iovis
filium, alii sagittas Persen Persei filium invenisse dicunt,
lanceas AetolosAetolos v. aetholios FRa, iaculum cum ammentoamento ova.S Aetolumetholum o Martis
filium, hastas velitaresuelitare F1 Tyrrenumyrrenum F1R. yre- a.om.o, eundemeundem ego. et J.om.ll.v pilumpylum F. pilumque va.H (et dist. seqq.), Penthesileam
pentesileam ao.-tasyleā F2.-liā F1 Amazonem securim, Pisaeumpiseum Faova.H venabula et in tormentis
scorpionem, Cretascretes ao catapultam, SyrophoenicasSyros, Phoenicas va.Brot. ballistambellorophontem Faova.C(D) et
fundam, aeneamaeniā//// F tubam Pisaeum Tyrrenitireni R2.-rine , R1. Tyrrenum va.D, testudines Artemonem
Clazomenium,(12) Hom. θ 493. Verg. A II 264.— (13) Apol-
lod. bibl. II 3, 2, 1.— (14) Verg. G III 115. Ov. M XII 452.
Hyg. fab. 274.— (15) Palaephat. 1 (p. 270, 2 Westerm.) —
(17) Verg. G III 113. Ael. VH III 38.— (18) Paus. II 20, 3. equum (qui nunc aries appellatur) in
muralibus machinis Epium ad Troiam, equo vehi Bellerophontem
, frenos et stratastratae F1.-te a equorum Pelethroniumpeletronium ll.ova.Bas., pugnare
ex equo Thessalosthessalios o, qui Centauri appellati sunt, habitantes
secundum Pelium monte. bigas primaprimtim ova.H iunxit Phrygumphrigum a. fri- o
natio, quadrigas ErichthoniusErichthonius R (?)v. erictho- Fo.-tonius a.cfr. § 197 . ordinem exercitus, signi
dationem, tesserasthesseras a.om.o, vigilias Palamedes invenit Troiano bello,
specularum significationem eodem Sinonfodem sinon (sion a) F1a , inducias Lycaonlychaon a. lich- FRo. Lycanor G,
foedera Theseus.
(5) cfr. Cic. div. I 88; ND II 7.— (6. 7) Tzetz. in
Lycophr. v. 483.— (8) cfr. Pl. II 31.— Hyg. fab. 125 (p. 107,
5 Schm.).— Auguria ex avibus Car, acara a F2. cara ex o. caras a va.B quo Caria appellata; adiecit ex
ceteris animalibus Orpheus, aruspiciaaruspicia D. -cam RdBrot. -cum ao.-cium v. aryspicā DF.-cum E Delphus, ignispicia
Amphiarausamphiaraus (amfi- F2) F2E2ov.-rus R2. om.r, extispiciaextispicia F2R2S,
om.ro. auspicia v aviumaut (pro auium) coni.P Tiresias Thebanus, interpretationem
ostentorum et somniorum Amphictyon. astrologiam
Atlans Libyae filius, ut alii, Aegyptii, ut alii, Assyrii, sphaeramsphaeram in ea v. speram in ea (e//// F1) F.-ame (-ammi R2) neā R. spira-mina z. seperamina a aom.o
in ea Milesius Anaximander, ventorum rationem Aeolus
Hellenis filius.Plut. mus. 3,1131.— Hyg. fab. 271.
(10) Plut.mus. 5, 1132f. Athen. IV 184.— (12) Soph. ap. Pint.
adv. Epic. 1093d. Clem. Al. strom. I 16 p. 307.— (13) Diod. III
59, 6. Apollod. bibl. II 4, 9, 1.— (14) Plut. mus. 30, 1141ac.—
(17) ib. 18, 1137b. Clem. Al. l. l. p. 308.—(17. 18) Plut. mus.
5, 1133a(1) Nicol. Dam. fr. 115 Mü. cfr. Sol. 11,5. musicam Amphiors, fistulamfistulam Pan et (om.v) monaulum Mercurius ozva.G et monaulum
Pan Mercuri, obliquam tibiam Midas in Phrygia, geminas
tibias Marsyas in eadem gente, Lydios modulos Amphion,
Dorios ThamyrasThamyris SJ coll.v.16 Thraxtrax Fa, Phrygios Marsyas Phryx, citharam
Amphion, ut alii, Orpheus, ut alii, Linus. septem chordiscordis Fa
primumprimum (an primus?)-primas F2S.
om. rv cecinit III ad IIII primas additis Terpanderterpandea F2a. tefp- F1, octavam
Simonides addiditaddit R, nonam Timotheus. citharacitharāF1Tas sine voce
cecinit Thamyristhamiris Fa.-miaris T.-myras va. S. cfr. v. 12 primus, cum cantu Amphion, ut alii, Linus.
citharoedicacytharaedica F2.-ro aedica (edita a) F1a. cithara edita va.G carmina conposuit Terpander. cum tibiis canere
voce Troezenius ArdalusArdalus He Plut. dardanus ll.ov instituit. saltationem armatam
Curetes docuere, pyrrichenpyrrhicen Fva.H. -rricen a Pyrrus, utramque in Creta.
versum heroumeroū R2. oreū R1. hor-
Reū F1. heroicum ova.S Pythiopytio Fa. phitio o oraculo debemushabemus oz.(4) Apul. flor. 15 p. 19 Kr. (cfr. Pl. V 112. Strabo 1 18).—
(6) Hyg. fab. 14 (p. 48, 1 Schmidt).— (7) Diod. III 74, 4. V 64, 6.— (9) Ar. fr. 382 Rose. de poematum origine
magna quaestioquaestio ll.ozD. -io est R(?)v; ante Troianum bellum probantur
fuisse. prosam orationem condere Pherecydespherecides Faova C Syrius instituit
Cyritempore Cyri regis ozva.G regis aetate, historiam Cadmus Milesius; ludos
gymnicoscymnicos Fa in Arcadia Lycaon, funebres Acastus in Iolco,post
eum Theseus inin v.om.ll.H IsthmoIolco v. Iolę R.-leo r , Hercules Olympiae; athleticam
PittheusPittheus M Hertz. pitus (picus F2) ll.Pythus vdist. U ann. phil. LXXVIIp. 489 , pilam lusoriam Gyges cyges F1a. piges o Lydus ludus F1RaBrot. lidius R2. ligius o. Lydius va.H; picturam Aegyptii aegyptiae F1Ra. in Aegypto (om. et) va.S et
in Graecia graetia F. grecie ad. Graecia uero va.S EuchirEuchir G. euchirrae (////hi- F1) F. uehirre Rda. Pyrrhus v , Daedali cognatus, ut ut om.F1Ra Aristoteli aristotelis F1a placet,
ut Theophrasto, Polygnotus Atheniensis.
(11) Apollod. bibl. II 1, 4, 5. — (12) Strabo XVI 779. — (16) cfr. Pl. XIII 72.Nave nauem ozva.G primus in Graeciam ex Aegypto Danaus advenit adinuenit oz. aduexit va.G;
antea ratibus navigabatur nauigatur F1a inventis in in omF1Ra mari Rubro inter insulas
a rege Erythra. reperiuntur qui Mysos Mysos v. myssos F. missos Ra et Troianos
priores excogitasse in Hellesponto putent, cum transirent
adversus Thracas. etiam nunc in Britannico oceano vitiles uitiles v. utiles F2RE2.-lis r
corio circumsutae fiunt, in Nilo ex papyro ac& (pro ac) R(?)va.D scirpo et harundine
. Philosteph. fr. 29 Mü.— Heges. fr. 6 Mü. Phylarch.
(fr. 39) ap. Harpocr. s. v.πάραλος.(1) Archem. fr. 5 Mü.— Damast. fr. 9 Mü. — (2) Thuc.
I 13, 3.— (3) Ar. fr. 600 Rose. cfr. Clem. Al. strom. I 16 p. 307. longa nave lasonem primum navigasse Philostephanus
auctor est, Hegesias egesias Fva.H. -syas a Parhalum paralum R(?)G , Ctesias cetesias ad. caet- F
Samiramin samiramin F2J. semi- H. /////mi F1. apanus miramin{myrrā R) Rad. Samyram, Saphanus Semiramin v, Archemachus arche achus F.-acus a.-emacus RBrot. Archimachus va.H Aegaeonem, biremem Damastes damasthes (-th//// F1) FR.-sthhes a.-sthenes (dem- C) va.G
Erythraeos fecisse, triremem Thucydides Aminoclen Corinthium
,Xenag. fr. 7 Mü.— Philostr. fr. 29 Mü.— (11) Steph.
Byz. s. v. κέρκουρον. quadriremem Aristoteles Carthaginienses, quinqueremem
MnesigitonMnesigiton H(et dist. seqq.). nesicthon FR.-ton ad. instituit Nesich-
thon v Salaminiossalaminius F1Rava.H, sex ordinum Xenagoras
zenagoras F2Dal. -aco-
ras R.-azoras F1ava.G Syracusiossyracusius Rava.H. -cosius F1, ab ea ad decemremem MnesigitonMnesigiton H. -geton G. nesigiton ll.v. -geton C
Alexandrum Magnum, adad ll.S. ferunt instituisse ad v duodecim ordines Philostephanus
Ptolemaeum Soterem, ad quindecim Demetrium Antigoni,
ad XXX Ptolemaeum Philadelphum, ad XL Ptolemaeum
Philopatorem, qui Tryphon cognominatus est. onerariam
Hippushyppus (-ppos F2) F Tyrius invenit, lembum Cyrenenses, cumbamcymbam ova.D Phoenices
phenices instituerunt o , celetemcelocem va.H RhodiiRho//// F1. roedi a , cercyrumcefcyrū R1. cercuron B. -ciram v Cyprii.Strabo XVI 757.— (12. 13) ib.
IX 406.— (13) Paus. IX 11, 4.— (17) Strabo VII 303.(1) Apollod. bibl. I 9, 16, 7.— (1. 2) Thuc. I 4. Diod.
V 78, 3. siderum observationem
in navigando Phoenices, remum Copae, latitudinem
eius PlataeaePlataeae R(?)B.-te Fav.-to o , velaela a Icarus, malum et antennam Daedalusd&alus F1. dedalū F2a,
hippegumhyppegū F2.-eigū F1. hippagum TsG.om.o. hypagum B Samii///ami F1. dami Rda.om.o. Salaminii va.G aut Pericles Atheniensis, tectas longas
Thasii; antea ex prora tantum et puppi pugnabatur. rostra
addiditdist.P Pisaeuspiseus F2va.H. pisceus F1ao TyrreniTyrreni v(D). tirr- o. thyr- a.-rraeni F. tyrrhe-
nus (R?) G2cum P(H), ancoramanchoram aova.Bas. Eupalamuseuphalamus Fa , eandemeadem F1a bidentem
Anacharsis, harpagonesharpagones F1a et manus Pericles Atheniensis,
adminicula gubernandi TiphysTiphys H. typhis F2v. tiphis o. typi F1a. tipl//// R . classetrasse R princeps depugnavit
Minos.— Animal occidit primus Hyperbius Martis filius,
Prometheus bovem.—
(5) cfr. supra § 192. Tac. A XI 14.— § 211:
Varro II 11, 10.— (15) cfr. Gell. III 4.— Suet. Aug. 79 init. Gentium consensus tacitus primus omnium 210
conspiravit, ut Ionumionem F1Ra.om.o litteris utereturuterentur va.D.
veteres Graecas
fuisse easdem paene quae nunc sintsint ll.S. sunt G.om.v Latinae, indicio erit
DelphicaDelphica tabula va.S antiqui aeris, quae est hodie in Palatio dono principum
uncos ego posui , Minetrvae dicata [in bibliotheca] cum inscriptione
tali: ναυσικρατηςναυσικρατηςv.αδυσικρατνς (-αινςa) F2REa. dυσι-
D. /////σι- F1ανεθετοανεθετοll.(Turn.)Brot.J.τισαμενουvται διοςταιδιοςego.τνδιοςR.ινδ- r.τηδιος (Turn.) Brot.J.αθηναιοςvκοραικοραιG.κορνR.κορr.κορη(Turn.) Brot.JταντανWelcker. TUN DFR.τυνE.τινa.τηνBrot.καιG.om.v(H)Jδεκατανδεκαταν (AERA- R) ll.(Welcker)J.την(Turn.)
Brot.ανεθηκενv(H),praem.αθηναιGdeinde praeben ll:
αδεξιοδa.νααεξιοδR.ηδδεξιοδDFEδιονο οναεDFEa.ατονον οναεR.διὰ δέξιον αἰῶναBrot.αλεξιοδυνον ωναςJ.ἥδε δέξατο ἥδιον τήνδεTurn.ἁ δὲ δέξατ᾽ ἁδέϊ νόωWelcker mus. Rhen. 1826 p. 422.ἡ δ᾽ ʼεργάνη δέξαιτο διδόμενον τόδεBücheler ib. 1882 p. 337. <ταύταν>· ἁ δ᾽ ἄξιον ὦνον ὄνασεO Rossbach ib. 1902 p. 474 ..........
Sequenssecundus o gentium consensus in tonsoribus
fuit, sed Romanis tardior. in Italiam ex Sicilia venere post
Romam conditam anno CCCCLIIII adducente P. TitinioTitinio (H)S. Tici-v. tinnio a. thi- r.om.o Menamena F2R(?)v.
mae D. ///// F1. nec a. ne E,
utut om.F1a auctor est Varro; anteaante antonsi F1a.
ante int- va.H intonsi fuere. primusprimū F.-mi a omnium
radi cotidie instituit Africanus sequens; Divus Augustus
cultris semper usus est.
(4) Cens. DN 24, 3. Tertius consensus fuit inin v. om. ll.o horarum observationeobserua-
tionem R2. om.o,
iamdist. CFW Müller p. 13 hichic F2G. hinc rS. hac v rationeratione ll.v(S). -ni G.-nem
coni.S accedens, quando et a quo in Graecia reperta
reperta diximus Ber. dix- reperte (-ta v)ll.v , diximus secundo voluminefluminino F2 . serius etiam hichic F1dTa. hoc F1(R?)ov Romae2,187
contigit. XII tabulis ortus tantum et occasus nominantur,
post aliquotaliquod F1.-os ao assenso F2 annos adiectus est et meridies, accenso consulum
id pronuntiante, cum a curiaa curia (Turn.) G2(H).
auguria ll. Curio v(L) inter Rostra et Graecostasin
grecosthasī F prospexissetprospexisset ll.zH. -sse (-sset v) talem F2v solem; aac lunam a columna Maeniamenia azG2. aenea va.H ad carceremarcem U 168
inclinato sidere supremam pronuntiavitpronuntiabat F2G, sed hoc serenis
tantum diebus, usque ad primum Punicum bellum.Cens. DN 23, 6. (11) Fab. Vest. ap. Peter hist. Rom. fr. p. 374. princepsprinceps Romanis R(?)v
solarium horologium statuisse ante XIIXII Rdv(S). undecim (-cim dies a)
rz(H)D annos quam cumcum F2v(J). om. rS
Pyrro bellatum est ad aedemad aedem F2v.////adem
F1. Eadem Rda Quirini L.L. F2v. /// F1. b' Rda Papirius Cursor,
cum eam dedicaret a patre suo votam, a Fabio Vestale
proditur. sed neque factifacto a. fac////F1 horologii rationem vel artificemartifici F1a..-cis va.G
significat nec uude translatum sit aut apud quem scriptum
id invenerit.Varro ant. r. hum. XV fr. 3 Mirsch. Cens. DN 23, 7. M. Varro primum statutumstatutum in v. ftatum in d. factum in F2. ftat omni Ra./////omi/// F1 in publico secundum
Rostra in columna tradit bello Punico primoprima F1a a M.M'. S. M. ll.v
Valerio Messala cos. Catina capta in Sicilia, deportatum inde
post XXX annos quam de Papiriano horologio traditur, anno
urbis CCCCLXXXXCCCCLXXXX Pigh. ann. 2, 18. -XXXXI (Salm.) H.
CCCLXXVII ll.z. CCCCL- v . nec congruebantcongruebant v. -bat ll ad horas eius lineaelinae F1. -nea a.-niae S ,
paruerunt tamen eiei v(SD). et ll.z. eis G(J) annis undecentum, done Q. Marcius
Philippus, qui cum L. Paulo fuit censor////orF1. cesos a, diligentius ordinatum
iuxta posuit, idque munus inter censoriacaesoria F1. ces- a opera gratissima
acceptum est. etiametiam tum C. -annū ll. -amnum v(J). -amnunc R3Stum tamen nubilonumero F2 incertaeincertae R(?)ozv.-to F2d2E2in ras. inter tot r fuere
horae usque ad proximum lustrum. tune Scipio Nasica
collega LaenatiLaenati v(J). len- ll.o. Lan- B. Laenatis G primus aquaaeque noctiun R(?)v. aequino- ro divisit horas aeque noctium
acae(pro ac) F1. ad L errore dierum idqueidque R(?)ov. id Fda (an recte?) horologiumsub tectotecto F2ov. se- r dicavit anno urbis
DXCV. tam diu populo Romanopopuli romano (-ni v)ava.H indiscreta lux fuit.
Nunc praevertemurpraeuertemur ego. reue-ll.zBrot. -tamur ov.cfr.vol.IV p. 493 ad XXVIII 123, de mendo XIV 47. II 149 med.
LIB. VIII 12 in priorū F1R.-ris a. inprimis ozva.G
12. 13 obedientiae F2 ad reliqua animalia primumque terrestria
.
C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBER VIII
Sol. 25, 2.— (12) Phil. VA II 14 p. 30. Strabo XV
705.— (13) Ael. IV 24 extr. XI 41 med.— (15. 16) Juba fr. 32
Mü. ap. Plut. SA 17. Ael. VII 44. IV 10. Ad reliqua transeamus animalia et primum terrestria
.
Maximum est elephans proximumque humanis sensibus,
quippe intellectus illis sermonis patrii et imperiorum obedientia
, officiorum quaeofficiorumque quae va.D didicerededicere Fa1 memoria, amoris et gloriae
voluptas, immo vero, quae etiam in homine rara, probitas,
prudentiaet om.o, aequitas, religio quoque siderum solisque ac lunae
veneratio. auctores sunt in Mauretaniae saltibus ad
quendam amnem, cui nomen est AmiloAnulo va.G. Audo U e Ptol. IV 2,2, nitescente luna nova
greges eorum descendere ibique se purificantespurificantis FaSJ sollemniter
aqua circumspergi atqueaquas F1.-uis a ita salutato sidere in silvas reverti
vitulorum fatigatos prae se ferentes.(6.7) Sol. 25,8.— (9) Ael. V 49.— (10.11) Ar. IX 46,
630b19. Megasth. fr. 38 Mü XIII 22. Martial. spect. 17.— (11. 12) Sol. 25, 3. cfr. Pl VI 66. alienae quoque reli- 5
gionis intellectu creduntur maria transituri non ante naves
conscendere quam invitati rectoris iureiurando de reditu,
visique sunt fessi aegritudine, quando et illas moles infestant
morbi, herbas supini in caelum iacientesiacientes R(?)G.-centes rv, veluti telluretelluri R precibus
allegataalligata EaTzva.G. nam, quod ad docilitatem attinet, regem
adorant, genua submittunt, coronas porrigunt. Indis arant
minores, quos appellant nothosnothos ov.-tos ll.
Plut. Pomp. 14 - Procil. fr. 2 Pet. Gran. Licin. XXXVI init.— (16) cfr. Ael. II 11. Romae iuncti primum subiere currum Pompei
Magni Africanoafri-cano F2G(D). -co rv(S) triumphotriumphos F1a, quod prius India victa triumphante
Libero patre memoratur. Procilius negat potuisse Pompei
triumpho iunctos egredi portaingredi portam (B)C. Germanicigermani F1Rd Caesaris
munere gladiatorio quosdam etiam inconditos meatusmaeatus R. motus F2E2sva.S(J).
cfr. X 111 edidereidere F. ydere a
saltantium modo.cfr. Sen. ep. 85, 41. Suet. Galba 6; Nero 11. vulgare erat per auras arma iacere, non
auferentibus ventisuentis F2d2R(?)v. uten- r, atque inter se gladiatorios congressus
ederesedere F1a aut lascivientilasciuientipyrrhiche L.-ice TP. pyrrice RG2. pirr- Fd. pernice Ea.-icitate zvll.S. -te v(J) pyrriche conludere. postea et per funes
incessere, lecticislecticas zva.G etiam ferentes quaterniquaternos F2 singulossingulas azva.G puerperas
imitantesimitates F1a, plenisqueplenisque F2v. pleris- rz. (an repletisque?) hominehominem d.-num zva.H tricliniis accubitumaccubitu va.H iere
per lectos ita libratis vestigiis, ne quis potantium attingeretur
.(2–4) Plut. SA 12, 968.— Mucian. fr. 3 Brunn. (cfr.
Ael. II 11).
certum est unum tardioris ingeni inin F2v(D). om.rS.at cfr. XXIX 11 ext. accipiendis
quae tradebantur, saepius castigatum verberibus, eademeundem R2- illa
meditantem noctu repertum. mirummirum maxime ll.v et adversis quidem
funibusfuribus subiere F1Ra subire, sed maximesed maxime ego. sed ll.v. et D. cfr. § 106 et vol. I p. 543 ad II 247 regrediregredi magis va.D , utique pronis. Mucianus
mutianis F.-nus va.H(SJ) IIIIIII F1Rda consul auctor est aliquem ex iisiis liti berorū F1. his celtibe- a et litterarum ductus
doct' F2 Graecarum didicissededicisse F2R2. decidi- F1da. dedidi- R1 solitumque perscriberepraescribere va.Bas. (H Brot.) eius linguae
verbis: Ipse ego haec scripsi et spolia Celtica dicavi
, itemque se videute Puteolis, cum advecti ede va.G.om.z nave
egredi cogerentur, territosterrito F1. trito F2 spatio pontis procul a continente
porrecti, ut sese longinquitatis aestimatione fallerent, aversos
retrorsus isse.
Sol. 25, 4.— Ael. VI 56 init.— Juba fr. 35 Mü. Varro LL VII 39 M. (Paus. V 12, 1. Ael. IV 31. Phil. VA II 13 p. 29).— Herod. III 97.— (16) Ael. XIV 5. Praedam ipsi in sein se om.dT. ipse F1a expetendamexpectandam F1da sciunt solam esse
in armis suis, quae Iua cornua appellat, Herodotus tanto
antiquior et consuetudo melius dentes. quam ob rem deciduos
casu aliquo vel senecta defodiunt. hoc solum ebur
est; cetero etceterum dTv.a.G. an cetera? in his quoquequo a. quod va.G, qua corpus intexit, vilitas
osseaosse F2E2 . quamquamquamquam Rv. quamq. a. quaquā DFE1. aliquaquā E2.-aque z nuper ossaosse a etiam in laminaslāminas F2. lamnas F1RdS secari coepere
paenuria: etenim rara amplitude iam dentium praeterquam
ex India reperitur; cetera in nostro orbe cessere
luxuriaeluxori/// F1.Sol. 25, 3. 4.— (p. 80, 1) Plut. SA 10. Ael. VI 56. VII 36. dentium candore intellegitur iuventauiuentia o . circa hosalios (pro hos) F1
beluislelius a. belli F2zva.G summa cura: alterius mucroni parcunt, ne sit proeliis
hebes, alterius operario usu fodiunt radices, inpellunt moles;
circumventique a venantibus primos constituunt quibus sintsunt va.D.ssR
minimiminimi ne F2v.-mi R2.-me r , ne tanti proelium putetur, postea fessi inpactos arbori
franguntfranguntur F praedaque se redimunt.
(7–9) Sol. 25, 6.— (12. 13) Ael. IX 56. Mirum in plerisque animalium scire quare petantur
, sedsed et F2E2ov.
sed rJ et ferefere Salm. per ll.ov cuncta quid caveant. elephans homine
obvio forte in solitudine et simpliciter oberrante clemens
placidusque etiamet placidus o demonstrare viam traditur; idem vestigio
hominis animadverso prius quam hominequam Hominē Fda intremescereintremiscere R(?)ova.D insidiarum
metumoetus (om. subsi- stere) R, subsistere abab om.o olfactuolfactus F1R , circumspectare, irasiras F2R(?)ov. iftas r
proflare nec calcare, sed erutum proximo tradere, ilium sequenti
, simili nuntio usque ad extremum, tunctunc ll.B(S). et tunc C. nunc v agmen circumagi
et reverti aciemque derigiderigi F. dir- rov . adeo omnium odori
durare virusuifus F1Ra illud maiore ex parte ne nudorum quidemquidem (pro &iā) F2
pedum. sicsic ov. sit ll et tigris, etiam feris ceteris truculenta atque
ipsa elephantielephantis EaD.-tem dT quoque spernens vestigiauestigio dTU 169 , hominishomine E2ova.H viso transferre
transferri a diciturdicit ut F1. dicit a protinus catulos, quonamquorum F2 modo agnitocognite a, ubi ante
conspectoconspecto F2ov. -tu F1R. asp- a illo quem timet? etenim tales silvas minime frequentari
certum estgeftum est F1. sane mirenturmirantur ova.C ipsam vestigii raritatem.
sed unde sciunt timenditimendi DF1RdTE (P)S. -dū F2aG(JD). -dos ov esse? immo vero cur vel ipsius
conspectum paveant, tanto viribus, magnitudine, velocitate
praestantiores? nimirum haec esthaec est potentia o natura rerum, haec potentia
eius, saevissimas ferarum maximasque numquamn??? numquam F2. quae numq- aova.G
vidisseuidiss& F1.-ssent d2Taova.G , quod debeant timere, etet del.B statim intellegere, cumcur ova.H sit
timendum.
(3–6) Sol. 25, 4. 5.— Plut. SA 12 extr. (Ael. VII 15.
XIII 8 init. IX 56. Phil. VA II 14 p. 29).— Cato orig. III (Ior-
dan p. 20, 9)Elephanti gregatim semper ingrediuntur. ducit agmen
maximus natu, cogit aetate proximus. amnem transitulri
minimos praemittunt, ne maiorum ingressu atterente alveum
crescat gurgitigurgitis F2R2ova.S(D) altitudo. Antipater auctor est duos Antiocho
regi in bellicis usibus celebres etiam cognominibus
fuisse; etenim novere ea. certe Cato, cum imperatorum
nomina annalibus detraxeritdetruxerit F1d1. destr- d2. de-
scriberet va.H, eum, qui fortissime proeliatus
esset in Punica acie, Surumsutrum ava.G tradidit vocatum altero dente
mutilatode te mutulato F1a .(16) Ar. IX 1, 610a 16. Antiocho vadum fluminis experienti renuit Aiax,
alioquialioquin va.S dux agminis semper. tumfēper tum F2E2v. repertum r pronuntiatum eius fore
principatum qui transisset, ausumque Patroclum ob id phaleris
argenteis, quo maxime gaudentgaudent v.-ens ll, et reliquo omni primatu
donavit. ille, qui notabatur, inedia mortem ignominiae
praetulit. mirus namque pudorpudore//// F1.-res a est, victusque vocem fugit
victoris, terram ac verbenas porrigit. pudore numquam nisi
in abdito coeunt,Ar. V 2, 540a 20. Ael. VIII 17.— Ar. V 14, 546b 7–10.— (18–22)
Sol. 25, 5. 6.— (24) Plut. SA 18. Ael. I 38. (VII 43). mas quinquennis, femina decennis. initur
autem biennio quinis, ut ferunt, cuiusque//ui///usque F1.ouiftusq. a. ouiftq; R1. eui- R2 anniannis F1a diebus, nec
amplius; sexto perfunduntur amneamnem F1a , non ante reduces ad
agmen. nec adulteria novere nullave propter feminas inter
se proelia ceteris animalibus pernicialiapernitialia a. permit- F. perniciosa oz , necnon C quia desit illis
amorismoris F1 vissuis F1a, namque traditur unustradidit illis R amasse quandam in Aegypto
corollas vendentem ac,ne quis vulgariter electamdilectam G putetpute F1a, miremire ll.H. -re tum G.-retur v
gratam Aristophaniaristopani F1a.-nio F2 celeberrimo in arte grammatica,Iuba fr. 31 Mü.— alius
Menandrum Syracusanum incipientis iuventae in exercitu
Ptolemaei, desiderium eius, quotiens non videret, inedia
testatus. et unguentariam quandam dilectam Iuba tradit.
omnium amoris fuere argumenta gaudium a conspectua conspectu DF1dEav. ad
conspectum (-tus F2) RTF2S blanditiaeque
inconditae, stipesstipes F2v.-pis d2. stripis F1.
stirpis DEad1. stipesque R(?)C , quas populus dedisset, servatae
et in sinum effusae. nec mirum esse amorem quibus sit
memoria. idem namque tradit agnitum in senectasenectā Fa multos
post annos qui rector in iuventa fuisset; idem divinationem
quandamdist. ego iustitiae, cum Bocchusboccus Fava.B. bacus R rexfex F1. et a. VI et dT triginta elephantis totidem
, in quos saeviresae-
uirent z institueratinstituerat F2Rd(?)v. iustitiae re r. om.z, stipitibus adligatosadal-
ligatos F1a. allig- F2va.S obiecisse
tobiecisset v. -ectis (-tos E1) sed ll, procursantibus inter eos qui lacesserentlacescerent Fa, necnec DFEa. non Rd(?)v potuisse
effici ut crudelitatis alienae ministerio fungerentur.
(14–16) Sol. 25,15.
Varro LL VII 39 M. Lucret. V 1300.— Sen. brev. vit. 13, 3.—
(16) Flor. I 18, 28.— (18) Liv. per. XIX. Sen. ib. 13, 8. Zonar. VIII
14 p. 214, 23 Dind. (Flor. II 2, 28. Eutrop. II 24. Oros. IV 9, 15).
-
Elephantos Italia primum vidit Pyrri regis bello
et boves Lucas appellavit in Lucanis visos anno urbis
CCCCLXXII, Roma autem in triumpho VII annis ad superiorem
numerum additis, eadem plurimos anno DII victoria
L. Metelli pontificis in Sicilia de Poenis captos. CXLIICLXII R
fuere autaut — CXX om. va.Brot. , ut quidam, CXXCXX Münzer p. 372 e Sen.CXL ll. Brot., travectitransuecti Rd(?) C ratibus quasqua F1Ra doliorum
consertis ordinibus inposueratimposuerant
va.H .Verrius fr. 3 Egger.— L. Piso (om. Pet. p. 76. 77). Verrius eos pugnasse in
circo interfectosque iaculis tradit paenuria consiliiconsiliū (om. qm???) a.-sulum z, quoniam
neque alialii F1Ra placuisset neque donari regibus; L. Piso inductosindoctos F1Ra
dumtaxat in circum atque, ut contemptus eorum incresceret,
ab operariis hastas praepilatas habentibus per circus totum
actos. nec quid deinde iishis F2dD factumpactum Ra. ///act- F1 sit auctoresacto R. auctor F1a explicant
qui non putant interfectos.
(6) cfr. Val. M. IX 2 ext. 2.— (12) Flor. I 18, 9.
Veget. ep. r. mil. III 24.— Clara est unius e Romanis dimicatio adversus
elephantum, cum Hannibal captivos nostros dimicare inter
sesese aova.H coegisset. namque unum qui supererat obiecitobiecti R1.-to R2. obie//// F1 elephauto
elephanti a, et ille dimitti pactus, si interemisset, solusilium ... Solus ergo ozva.G in harena
congressusaggressus o magno Poenorum dolore confecit. Hannibal, cum
famam eius dimicationis contemptum adlaturam beluis intellegeret
, equites misit qui abeuntemob-
euntem F1R1a interficerent. proboscidem
promoscidē a. promusc- zva.G eorum facillime amputariimputari o Pyrri proeliorum experimentis
patuit.Fenest. fr. 13 Pet.— Romae pugnasse Fenestella tradit primum
omnium in circo Claudi Pulchri aedilitate curuli M. Antonio
A. Postumio cos. anno urbis DCLVDCLV v. CLV (-VI R) ll, item post annos viginti
Lucullorum aedilitate curuli adversus tauros.(18) Sen. brev. vit. 13, 6. Dio XXXIX 38, 2. Pompei quoque
altero consulatu, dedicatione templi Veneris Victricis,
viginti pugnavere in circo aut, ut quidam tradunt, XVIIIXVIII Pe Sen.XVII ll.v,
Gaetulis ex adverso iaculantibus, mirabili uniusunus Fa dimicatione,
qui pedibus confossis repsit genibus in catervas, abreptaarrepta va.H
scuta iaciens in sublime, quae decidentia voluptatiuoluptate F.-ubili-
tate azva.G spectantibus
spectentibus F1. aspicie- d erantuoluptati erant
va.G in orbem circumacta, velut arte, non furore beluae,
iacerentur. magnummagno Fa et in altero miraculummiraculom F1 fuit uno ictuictu F2E2v. om. r
occiso; pilum autemautem om. va.H. an &enim? sub oculo adactumadactum om.R in vitalia capitiscaptis F1 venerat
. universi eruptionem temptavere, non sine vexatione
populi, circumdatiscircumdatis ll.zv(S). -ti C claustris ferreisclaustris (clast- F2. clath- G)
ferreis F2E2zv(D). om. r . qua de causa Caesar
dictator postea simile spectaculum editurus euripis harenamharena (her- F1) F1R.-nae F2
circumdedit, quos Nero princeps sustulit equiti loca addens.
sed Pompeiani amissa fugaeamissa fulce F1.-ssa fuere a spe misericordiam vulgi inenarrabili
habitu quaerentes supplicavere quadam sese lamentatione
conplorantes, tanto populi dolore, ut oblitus imperatoris
ac munificentiae honorihonoris su/// F.-risue
Rdava.B suo exquisitae flens universus consurgeret
consurget F1.-git a dirasquediras quaeque F1a Pompeio, quasqua R ille mox luitlugit F1a. luit penas (poe- v) F2E2zva.H (D), inprecaretur.
(9) Suet. Caes. 39.—pugnavere et Caesari dictatori tertio consulatu eius viginti
contra pedites D iterumqueque om.va.H totidem turrititurri F1a cum sexagenis
propugnatoribus, eodem quo priorepriores va.S numero peditum et pari
equitum ex adverso dimicante, postea singulisinguli C(J). -lis
ll.zv(S) principibus
Claudio et Neroni in consummatione gladiatorum.
Sol. 25,6.— (17) Ael.
VII 15. 36.—Ipsiusta F1. ista d1az animalis tanta narratur clementia contra minus
validosualidos ll.H. -da B. -das v, ut in grege pecudum occurrentia manu dimoveat, ne
quod obterat inprudens. nec nisi lacessiti nocent idquenoceant ideoque (om. cum) va.S cum
gregatim semper ambulent, minime ex omnibus solivagi.
equitatu circumventi infirmos aut fessos vulneratosve in medium
agmen recipiunt, acieacie Müller em.I p.19. ac ll.v.cfr. p.80,14 velut imperio autaut ll.v(S). ac C ratione per
vices subeuntesubeunte
DF1RE1aMüller. -nt et F2E2D -ntes dTS.-nt v.
Ar. I 1, 488 29; 488b 22. IX 46, 630b 18.
Ael. X 10. cfr. Arrian. h. Ind. 13.— Ar. IX 1,610a 24.(2) Plut. SA 17 e Iuba ib. 25 extr.— Ael. IV 61.
VIII 10. 15.— Capti celerrimecapiti
celerri F1a mitificantur hordei suco. capiuntur
autem in India unum ex domitis agente rectore, qui
deprehensum solitarium abactumve a grege verberet ferumuerberet (-re et d) ferum F2dH.-re iterum r.
-rat ferum v:
quo fatigatofatigatis F1Ra transcendit in euman ille in eum? nec secus ac priorem regit.
Africa foveis capit, in quas derrlante aliquo protinus ceteri
congerunt ramos, moles devolvunt, aggeres construunt omnique
viui F2E2v. om.r conanturconantur F2R2d2E2v. nega- r extrahere. anteantea va.S domitandi gratia regesreges z(P)S. -gis
E2d2.-gere r gregis B. -ges G equitatu
conuallem E2va S(D) cogebant in vallem manu factam et longo tractu fallacem,
cuius inclusosinclusus F1Ra ripiseuripis P fossisque fame domabant. argumentum
erat ramus homine porrigente clementer acceptus. nunc
dentium causa pedes eorum iaculantur alioqui mollissimosmollissimos v. -me a.-mo r.
Agatharch. mar. Erythr. 53 (GGm I p. 145).
cfr. Diod. III 26. Strabo XVI 772 init.— Trogodytaetrogoditi F1Ra troco- o contermini Aethiopiae, qui hoc solo venatu aluntur
aluntur R2ov. agu- r, propinquas itineri eorum conscenduntcon-
scendunt F2E2ov.-dantur r arbores; inde
totius agminis novissimum speculati extremas in dunes desiliunt
. laeva adprehendituradprehenditur F2v(D). depr-
rozS caudacauda F2ov.-das a.-des r , pedes stipantur in sinistro
feminefaeminae F1. femere R1.
-more R2S: ita pendens alterum poplitem dextradextera F2o caeditcaed/// F1.-de R. cede E1a acac ll.ov(S). om.z(P)L praeacuta
bipenni hoc crure tardato profugiens alterius poplitis
nervos ferit, cuncta praeceleri pernicitate peragens. alii tutiore
genere, sed magis fallaci, ingentes arcus intentosintentus F1E1a defigunt
humi longius; hos praecipui viribus iuvenes continent,
alii conixiconexi o pari conatu contenduntconten-
dant E1a. tendunt E2ova.S(D) ac praetereuntibus sagittarum
venabula infigunt, mox sanguinis vestigiisuestigiis F1Rdaoz(DE?)v.
-gia F2D secuntur.
Ar. IX 1, 610a
20.— (21) Nearch. ap. Strab. XV 705 p. m. Ael. X 17. 10.—
Ar. VI 18, 571b 31.
(4) Ar. IX 1,610a 19. Ael. XIII 9 extr. XVII 29.— (6) Sen.
de ira II 11, 5. Plut. SA 32 extr. Ael. I 38.— (8) Sol. 25, 8.—
Polyb. V 84, 6. Phil. VA II 12 p. 28.—
Elephantorum generisgeneribus o feminae multo pavidiores.
domantur autem rabidi fame et verberibus, elephantis aliis
admotis, quiqui ll. v. quo coni. H tumultuantem catenis coerceant. etet
om.azva.G alias circa
coitusfabula F1Ra maxime efferantur et stabula Indorum dentibus sternunt
sternant a. quapropter arcent eos coitua coitu a feminarumque pecuaria
separant, quae hautaut F1d1.
ad R alio modo quam armentorum habent.
domiti militant et turres armatorum in dorsisdorsis E1aozD. hortis DF1. hostes (ost- E2)F2E2R (?)v ferunt magnaque
ex parte orientis bella conficiunt: prosternunt acies,
proterunt armatos. iidem minimominimo v. -me ll suissui F stridore terrentur
vulneratiqueuulneratique F2R(?)ov.-ra
utique F1d.-ratos utiq; a et territiterritis & rorē p F1.-tis terrorē p??? a retro semper cedunt, hautaut F1. at a minore
partium suarum pernicie. Indicuminditum Fd AfriciAfri va.S pavent nec contueri
audent, nam et maiormaiores a.-or/// F Indicis magnitudo est.
Onesicr. ap. Strab.
XV 705 m. Sol. 25, 8.— Plaut. Stich. 167 sq. cfr. Pl. praef. 28.
- Ar. V 14, 546b 11. (IX 46, 630b 18). Ael. IV:31. Arrian. h. Ind.
14, 7.— (12) Ar. VIII 9, 596a 11. IX 46, 630b 22. 24. 29. V 2 extr.
- (15) Sol. 25, 9. Ar. V 2, 540a 21. IX 46, 630b 29.— Ar. VIII
22, 604a 11; 26, 605a 23. 27.— (17) ib. 605b 3. Ael. II 18 extr.
Decem annis gestare inin om.a utero vulgus existimat,
Aristoteles biennio nec amplius quam [semel gignere
pluresqueuncos posui cum H. semel gignere (om.R2) pluresque (-esue v) quam F2R2Sol. va.H(S). post singulos
habent (om. quam) d2oz.om. r quam] singulos, vivere ducenisducentis (... trecentis)
ozva.G annisannis Rd(?)ozv.om.ll.D et quosdam
CCC. iuventa eorum a sexagesimosexaginta o incipit. gaudent amnibus
maxime et circa fluvios vagantur, cum alioquialioqui F.-qui in ad2.-quin r(?)v nare propter
magnitudinem corporis non possintpossint v. -ssunt ll. iidem frigoris inpatientes
dist ego; maximum hoc malum inflationemque et profluvium
alvi nec alia morborum genera sentiunt. olei potu
tela, quae corpori eorum inhaereantinherebant F2.-haeserant zva.G, decidere invenio, a
sudore autem facilius adhaerescere.Ar. VIII 26, 605a 25. Sol. 25, 9.(2) Ael. XVII 29.— (3) Ar. IX 1, 610a 12.— (4. 5) Ar.
It 1, 497b 26. I 11,492b 18. P II 16, 16, 658b 35.— (5. 6) Sol.
25, 9.— et terram edisse iis
tabificum est, nisi saepius mandant; devorant autem etet om.o lapides
; truncos quidem gratissimo in cibatu habent. palmas
excelsioresac va.S frontefronte F2E2R(?)ov. frute r prosternunt atque ita iacentium absumuntab-
sumunt R(?)G. ads- r. ass- v. absumit o
fructum. mandunt ore, spirant et bibunt odoranturque haut
inproprieinpropriis F1.
-rius F2a appellata manu. animalium maxime odere murem
et, si pabulum in praesepio positum attingi ab eo videre,
fastidiunt. cruciatum in potu maximum sentiunt hausta hirudine
harundine F1a. arud- R , quam sanguisugam vulgo coepisse appellari advertoaduertu F1.-tit a.
haec ubi in ipso animaeamnne F2ava.B canalicanalis F2 se fixituixit F1va.B, intolerando adficit
dolore.Sol. 25, 10.— Ar II 1,499a 9.— durissimum dorso tergus, ventri molleuentres
molles zva.G, saetarum
nullum tegimentumtegumentum F2va.S , ne in cauda quidem praesidium abigendo
taedio muscarum (namque id et tanta vastitas sentit),
sed cancellata cutis, et invitans id genus animalium odore.
ergo cum extentis recepereextentis (sc.can-
cellis) recepere ego. -nti recepere E2d2R?)v. exire coepere F2.
exirent ire cepere (coep- F) r. cfr. Müller stil. p. 12, 6 examina, artatis in rugas repentere-
p&ente FR
cancellis comprehensas enecant. hoc iis pro cauda, iubaiuua F1Ra. pro iuba, pro va.G,
villoui illo R est.(18) cfr.
Ael. X 12.— (23) Polyb. XXXIV 16, 1 Hu. dentibus ingens pretium et deorum simulacris
lautissima ex his materia. invenit luxuria commendationem
et aliam expetiti in callo manus saporis, baud alia de causa,
credo, quam quia ipsum ebur sibi manderemandare F1. madere a videtur. magnitudo
dentium videtur quidem in templis praecipua, sed tamen
in extremis Africae, qua confinis Aethiopiae est, postiumpostū F1.-sitū a
vicem in domiciliis praehere saepesque in his et pecorum
stabulis pro palispro
Pali/// F1.-liolis Rda. propalam z. palos va.G elephantorum dentibus fieri Polybiusprolibius F1a
tradidit auctore Gulusaauctore gulus R.-tor regulus F1a regulo.
(3) Sol. 25, 10 Mela III 62. cfr. Phil. VA III 7.— Elephantos fert Africa ultra Syrticassirticas F2. siui- r solitudines
et in Mauretania, ferunt Aethiopes et Trogodytae, ut dictum26
est, sed maximos India bellantesque cum iishiis F. his aD perpetua discordia
dracones tantae magnitudinis et ipsos, utut F2E2ozR(?)v. in r circumplexucircumflexu E2ozva.H
facilifacili F2d2E2ov. faci-
unt r ambiant nexuque nodinudi F1a praestringant. conmoritur eaconmorit ea E1.-itur ad R1.-itura F2R2E2va.Bas.-iuntur D
dimicatiodimicantes R1.-atio ue d2.-atione
(U 171)D. (loc. corr), victusqueuictusque F2d2E2v.-tosque r conruens conplexum elidit pondere.
(9) Sol. 25, 11. 12. 14. cfr. Ael. VI 21. Mira animalium pro se cuiquepro
se cuique F2E2G. praecipuique (-quae R.-puaque aE3)r. pro
se cuique praecipuaque (-pua v)d2zv sollertia astutis
simaastutissima ego (et dist.).
est ut his una ll.v.utilissima J . ascendendiascendendi H. arcessendi
(-diq. a) DFRd1E1aJ. scandendi d2v(S). exscand- E2. est scand-
D in tantamtantū E1a.-ta RJ altitudinemaltitudine R2E1J difficultas draconi
draconi om.a.-co
va. H ; itaque tritumtritium ll.Sut tritum soz.om.v iter ad pabula speculatusspeculatus F2G.
-latur (-lantur R2) rov.-letur z ab excelsaexcelsę F1.-se R sese F2ozv.
om.r
arbore inicit. scit ille inparem sibi luctatumluctatur o.-ari z contra nexusnexuus F1D. -uos R ;
itaque arborum aut rupium attritumattri-
tum F2v. aut crituum (-tum R. criptuū Ea)r. om.o quaerit. cavent hoc
dracones ob idque gressus primum alligant cauda: resolvunt
illi nodos manu; at hi in ipsas nares caput condunt pariter
que spiritum praecluduntp???clau-
dunt F1a. clud- R et mollissimas lancinantlaniant d2z. lan... o partes.
iidem obvii deprehensi in adversos erigunt se oculosque
maxime petunt. ita fit ut plerumque caeci ac fame et maeroris
memoris F tabetabe//// F.-bem R confecti reperiantur.(1) Sol. 25, 13. 14. cfr. Diod. III 36, 5. 37, 9.—
(7) cfr. Pl. XXXIII 116.— quamquam — 19 conponentem om.o quis aliamalia
F1Ra tantae
discordiae causam attulerit nisi naturamnaturam R (?)H cum P.-ra DFsz.-rae Eav spectaculuman
spectaculo? sibi
pariaparia DF1RE1aBas.(S). ac pa- F2E2szv(H)D conponentemcomponens z.-entis va.H?
Est et alia dimicationis huius fama. elephantis frigidissimum
esse sanguinem; ob id aestu torrente praecipue draconibus
a draconibus ova.S expeti. quam ob rem in amnesamnes ov. -nis ll.S. -nibus
dTH mersos insidiari
bibentibusuiuentibus F1R1. ut bibe- a coortosquecoortosque ego ann.
phil. 1897 p. 877. coartatosque F2R2S. artat- E2d2ozJ.-tisque v.
mortusque (-quae R1.-rsusque E1a)r. contortosque D inligata manu in aurem morsum defigere
, qnoniam ishis F tantum locus defenditefendi F1. detendi R.-nti E1a non possit manumanus F1Ra. nisi manu Pelli-cerius.
dracones esseesse F2E2ov. om.E1a. aes R. ///// F1 tantos, ut totumtantum (pro
totum) oz sanguinem capiant, itaque
elephantos ab iis ebibi siccatosquesiccator o concidere et dracones
inebriatos opprimi conmorique.
Iuba fr. 47 Mü. (Ael. XI 26.
Phil. V A III 7).— Ael. II 21.— Generatgenera F1E1a eoseos om.DR.
Eorū a. eos et G. dracones ozva.Bas. Aethiopia Indicis paresimpares R2S, vicenum
cubitorumtri-
stator F1auitta F. uita a. id modo mirum, unde cristatos Iuba crediderit.
AsachaeiAsachae B e VI 191 vocantur Aethiopes apud quos maxime nascuntur;
narrantquenar-
ratur va.S in maritimis eorum quaternos quinosque inter
se cratiumgratiam F1d1R.-tia a modo inplexos erectisereptis F1R capitibus velificantes ad
meliora pabula Arabiae vehiuei
a. uti F1 fluctibus.
Megasth. fr. 14 Mü. Ar-
temid. ap. Strab. XVI 775. Ael. XVI 22. Phil. VA III 7. Sol. 52,
33.— Metrod. fr. 6 Mü. Ael. II 21. Mela I 99. Megasthenesmegestenes F1ao scribit in India serpentes in
tantam magnitudinem adolescere, ut&(pro ut) F1 solidos hauriant cervos
taurosque, Metrodorus circa Rhyndacumfhyn-
dacum F1a. find- do. ///ind- R1. indicum R2 amnem in Ponto,
supervolantes utsuperuolantes
ut oS. ut sup- v. sup- ll.J. cfr. Müller stil. p 18 quamvis alte perniciterque alitesalites F2R2E2ov.
aliae r haustu18. p. 90, 1 haustu raptas F2E2ov. haustus (aut stul-
tus R1) rapta (abreptas R2S)rS. haustu ut abreptas J. ut haustu
raptas D
raptas absorbeantobsorbeant R .(1) Tubero fr. 8 Pet. ap. Gell. VII 3. Liv. per. XVIII.
Val. M I 8 ext. 19. Sen. ep. 82, 24. Sil. It. VI 140 sq. Flor. I 18,
20. Oros. IV 8, 10. Zonar. VIII 13.— (6–8) Sol. 2, 34. 33.— nota est in Punicis bellis ad flumen
Bagradam aa om.RSJ Regulo imperatore ballistis tormentisque, ut
oppidum aliquod, expugnata serpens CXX pedum longitudinis
; pellis eius maxillaeque usqueusque om.d. ///// F1
eius a ad bellum Numantinum
duravere Romae in templotemplo Sanci Herm. VIII p.86. faciunt his fidem in Italia appellatae
appellant//// F1 bovae in tautam amplitudinem exeuntes, ut Divoboue F1a1o.-ues a2. boę R2va.S
Claudio principe occisae in Vaticano solidus in alvo spectatus
sitsit v. est ll.o infans. aluntur primopri-
mo F2v(D). trimo rS. plurimo coni.H bubulibubili F1.-bali Ea lactis suctusuctu
Schneider. cfr. Sol. suco ll.v, unde nomen
traxere.
(14) Sol. 20, 4. Martial. I 104, 8.— Caes. b. G. VI 28.
Sol. 20, 5.— cfr. Herod. IV 192. Strabo XVII 827.— Ceterorum animalium, quae modo convecta
undique ItaliaeItaliae v. -lia ll. -liam H contigerecontigere R(?)v.-ingere r. -igit uidere coni. Dal. saepius, formas nihil attinet scrupulose
referre. paucissima Scythia gignit inopia fruticum,
pauca contermina illi Germania, insignia tamen boum ferorum
feru-
rum F1. ferarū Rdava.G genera, iubatosiubantur Ra.-ba//// F1 Vison-
tes a bisontes excellentique et vi etet ui et F2E2v(D). ui et R(?) Dal.2errore. et uictu (ui/////
F1E1)r velocitate
urosuros ve Sol. uifos ll, quibusqui F1Ra inperitum volgus bubalorum nomen inponit,
cum id gignat Africa vituli potius cerviqueceruique
(Salm.) H. -iue B. -iceque adT.-ice quae D.-icae quae F1R.
-icae Fv.-ice Ev.-ice quā z quadam similitudine
.(18)
Sol. 20, 6. 7. 6. Caes. b. G. VI 27. Pans. IX 21, 3. V 12, 1. septentrio fert et equorum greges ferorum, sicut
asinorum Asia et Africaasiae et africae F1R, praeterea alcen iumentoiuuento
R1.-enco R2S. (mulis Sol.). inuenio Müller em.I p.20 similem,
ni proceritas aurium et cervicis distinguatdi-
stringuat R.-tinguant F. (an distingueret?) p. 91, 1 stadi-
nauia R. scand- adva.D; item natam in
Scadinavia insula nec umquam visam in hoc orbehoc orbe F2E2ov. hoc urbe DF1. hac urbe r Brot.,multis
tamen narratam achlinma-
chlin Rova.H. mahclin F1 haud dissimilem illiillis & ll.va. G. om.o, set nullo suffraginum
& ll.o. sed R(?)v flexufluxu o, ideoque non cubantem et adclinemacclinem Rdaov(H).-iuem Verc. arbori in
somno eaque incisa ad insidias capi, alias velocitatis memoratae
. labrum eiei
om.o superius praegrandepraegrandē F2.-an//// F1; ob id retrograditur
in pascendo, ne in priora tendens involvatur.Ar. IX 45, 630 18. 23. 31; 630b 9. II 1, 500a 1. Sol.
40, 10. 11. cfr. Ael. VII 3. Antig. Car. 53 (58).— tradunttraditur o in
Paeoniapeonia R.
paenia F1E1. penia a feramferam F2R2E2ov.-runt r quae bonasusbonasus F2E2ov.-na r vocetur, equina iuba, cetera
tauro similem, cornibus ita in se flexisinflexis oz. in se inf- va.G, ut non sint utilia
pugnae. quapropter fugafugam o sibi auxiliari reddentemreddentē
v. -te ll. -ti d2o in ea
fimum, interdum et trium iugerum longitudinelongitudinē F1R, cuius contactus
contractus F1.-tu a sequentes ut ignis aliquis amburatamburant R. comburat E2ova.G.
Sol. 27,
19. Plut. SA 10, 966c.— Mirum pardos, pantheras, leones et similia condito
in corporis vaginasuagina F2 unguium mucrone, ne refringanturne
refringantur E2d2ozv(S).-gatur G.-icatu F2. cinere fricatur
F1R1a. ne refri- DR2E1 hebetenturve
hebetenturue (ebe- E2) F2d2E2S.-tur-
que ozv. -tur R.-teturue G. euetent urbe (-bē E1) r , ingrediin-
grediendo R2S aversisque falculis currere nec nisi inin E2oSD. om .rv
adpetendo plotendere.(17) Sol. 27, 13. Serv. Aen. III
113, — (18) Ar. VI 31, 579 11.— (19) Ar. VIII 28, 606b 18.sq.
leoni praecipua generositas
tuncan tum? cfr. § 57 , cum colla armosque vestiunt iubae; id enim aetate
contingitpde F1a.om.E1 ee v(D). ae E2 ex d2. om rH. cfr. § 72.VII 67. XXVIII 42. XXXII 14. 153 leone conceptis. quos vero pardi generavere,
semper insigni hoc carent; simili modo feminae. magna
hishis F2E2ozD. iis
v. om. r S libido coituscoitur RE1a. cui- F1. co.. us o et ob hoc maribus ira. Africa haec maxime
spectat, inopia aquarum ad paucos amnesamnis F1E1S congregantibus
se ferisreferis F1R. ideoid & F1. id ad E1a multiformes ibi animaliumani-
malium om.o partusparius E1a , varie feminis
feminis F2ov(J). effem- r. et fem-
TS cuiusque generis mares aut vimare se ui doz aut voluptateuoluntate RdSJ miscente:
unde etiam vulgare Graeciaegrecie a.-ci E1.
-tie o dictum semper aliquid novi
Africam adferreadferr& F1a .Sol. 17, 11. cfr. Phil. VA II 14.— (7) cfr.Herod. III
108. Gell. XIII 7. (Isid. XII 2, 9). Ar. VI 31, 579b 2. Ael. IV 34.
Phil. VA I 22 p. 13.— odore pardi coitum sentit in adultera
leo totaquetota uique F1a.-taque E1 vi consurgit in poenam; idcirco eaea
F2d2in ras.TH. et E2o. e a. ar R. ae r. aut v culpaculi a Ra flumine
abluitur aut longius comitatur. semel autem edi partumpartu Ra,
lacerato unguium acie utero in enixu, volgumuolgū ll.v. cfr. II 53 init. credidisse
videouid& F1Ra.
cfr. Antig. Car. 60 (66).Aristoteles diversa tradit, vir quem in his magna secuturus
ex parte praefandum reor. Alexandro Magno rege
inflammato cupidine animalium naturas noscendi delegataque
hac commentatione Aristoteli, summo in omni doctrina viro,
aliquotaliquia F1 milia hominum in totius Asiae Graeciaeque tractu
parere iussaei iussa coni.H , omniumomnium om.o quos venatusuenatus
F2E2ov. uentos r, aucupiaaucupia F2E2ov.-pio R2d2.-pi r piscatusquepiscatus-
que F2E2oR(?)v.-tur quae F1.-torq; E1a
alebant quibusque vivariauaria oz, armenta, alvaria, piscinae, aviariaaluaria
coni. J. alba- F2. aluea- E2d2ov. uaria E1. adua- (ac dua- a) r.
cfr. XXI 80
in curauiuaria in curia o erant, ne quid usquam genitumgenitum ll.oG(H). gentium v(L) ignoraretur ab eo.
quos percunctando quinquaginta ferme volumina illaillā F1. ille E1a praeclara
de animalibus condidit. quae a me collecta in artum
cum iis, quae ignoraverat, quaeso utut om.a.cfr. XI 4. XIII 22. (III 42 extr.) legentes boni consulant,
in universis rerum naturae operibus medioque clarissimi
regum omnium desiderio cura nostra brevitergrauiter a peregrinantes.
Ar. G III 1, 750a 32. 10, 760b 23. Ael. IV 34. Ar. VI
31, 579b9. Sol. 27, 17.— (2) Ar. IV 6, 774b 14. H VI 31,
579b 8. Ael. ib.— (5) Ar. ib. 579b 5. VIII 28, 606b 15. cfr. Herod.
VII 126. Paus. VI 5, 4.—ishis Fa ergo tradittradit E2ov. om. r leaenamleaenam tradit F2 primo fetu parere quinque catulos
ac per annos singulissingulis P.-li F1Rd1T.-los roz.-los uno v. cfr. Müler em. I p. 21 minus, ab uno sterilescere. informes
minimasque carnes magnitudine mustellarum esse initio,
semenstresin initio semenstre o vix ingrediuix ingredi F2E2ov. uixi credi F1. uix credi (-do R2) r posse nec nisinisi//// F1. nisi si a bimenstresbimenstris
F1RS.-trem G moveri;
in Europa autem inter Acheloum tantum MestumqueMestumque d2J, maest- F2. uest- R. est-
d1ao. aest- r. Nest- B. et Nesum v. cfr. IV 40. 42 amnes
leones esse, sed longe viribus praestantiores iishiis F2.
his F1ao quos Africa
aut Syria gignant.
Ar. IX 44,629b 33. Ael. ib. Sol.
27, 13.— (10) Ar. VIII 5, 594b 25. 23. 27. 18. (cfr. Pl. XI 277).
Sol. 27, 13. 14.— Leonum duo genera, compactile etaut (pro et) a breve crispioribus
iubis. hos pavidiores esse quam longoslongos (coni.Dal.) H. -go
ll.ozv. cfr. Ar. et Sol. simplicique
villo; eos contemptores vulnerum. urinam mares crurecrure F2d2E2zv. crutare r
sublato reddere ut canes. gravem odoremodore zH Brot., nec minus halitum
alitum Fa. raros in potu vescinec uesci F2 alternis diebus, a saturitate interim
triduo cibis carere. quae possint, in mandendo solida
devorare, nec capiente aviditatemauidit///// F1. om.zva.(P)G2 alvoalui a. al//o F1 coniectiscoiectis F1R in faucesfaucis
F1R1S.-cibus adT
unguibus extrahere autaut ll.z(P)S. ut v si fugiendum inin ll.z(P)H. sit
non in v satietatesatietate d2Tz(P)H.-tē ll.v habeanthabeant Tz(P)J. -eat
ll. abeant v. de dictione cfr. X 154. XXXI 35. praef. §33 .
Ar. IX 44, 629b 30. 27. Ael. ib. Sol.
27. 15. Polyb. XXXIV 16, 2 Hu.vitam iishis FaD longam docet argumento, quod plerique dentibus
defectidefecti F2E2v. -fecit a.-ficit (-ci R2) DRE1.
efficit F1 reperiantur. Polybius, Aemiliani comes, in senectasenectā F1a
hominem ab his adpeti refert, quoniam ad persequendas
feras vires non suppetantsuperant RS; tune obsidere Africaeafricae F2E2v (D). -ca r S urbes, eaque
de causa cruci fixos vidisse se cum Scipione, quia ceteri
metuceteri
metu F2d2E2v(J).-tu eius R2S.-ri////// E1.-rim eius (euu a1.
ei R1) r poenae similis absterrerentur eadem noxa.
Sol. 27, 15. 16. Ael. III 1. (IV 34).— (14) cfr. Pl.
XXVIII 19.— Leoni tantum ex feris clementia in supplices. prostratis
parcit et, ubi saevitsaeuire (del. ubi) R2S, in viros potiusprius va.H quam inin om.RS feminas fremit
, in infantes non nisinisi in oSol. (Rück p. 257) magna fame. credit IubaIuba P. ilibia F1dR. in lybia a.
libia F2. Libya v. cfr. Sol. et §35 pervenire
intellectum ad eos precumpraecuum F2. praegum
F1; inin Welzh. p. 25. om. ll. v captivam certe Gaetuliae reducem
audivitaudiuit aP.-ui rv multorum in silvis impetum esseesse ego.
a se ll.v. (a semita Welzh.) mitigatum adloquio
adloquio F2E2v.-qui rD ausaeause
F2Ev(S). aut se r. ausam C. -sa et D dicere, se feminam, profugam, infirmam, supplicem
animalis omnium generosissimigenerosissime a.
-me F ceterisque imperitantisimperia tantis F1a.-erantis va.H. cfr. §136,
indignamindi-
gnat F1dR.-na a eius gloria praedam. varia circa hochec a. haec va.H opinio ex ingenio
cuiusque vel casu, mulceri alloquiisalloquias F1 feras, quippe cum
etiamcū etiam z. ubi &iā F2superscr. G(D). obuiam ll.S. -ium
H. iam v serpentes extrahi cantu cogique in poenam verum
falsumnefalsumue ava.H sit, non vitanon uita ll.S. uita non G.
uita zv decreverit.Sol. 27, 18. (cfr. Gell. V 14, 12. Ael. V 39.
VI 1. XIII 14).— (20) Ar. IX 44, 630a 5; 629b 8. leonum animi index cauda,
sicut et equorum aures; namque et has notas generosissimo
cuique natura tribuit. inmotainmonta F1.-oto F2 ergo placidoplacido ll.zv(S). -dus C, clemensclementi z.an clemens motus (sc. caudae)? cfr. Gell. blandienti
blandien-
tique similis va.(P)H, quod rarum est: crebrior enim iracundia, cuiuscuius ll.oD. eius R(?)v in principio
terrater-
ram F2a.-rra//// F1 verberaturl???uerberatur F1, incremento terga ceu quodam incitamento
ui a flagellantur. vis summa in pectore. ex omni vulnere
sive ungue inpresso sive dente aterater F2d2E2ov. alter r. taeter J coll. Ar. profluitprofluit F2E2aov. -fuit r sanguis. iidem
satiati innoxii sunt.(6) Ar. ib. 629b 12 sq. Sol. 27, 18. 19.— generositas in periculis maxime deprehenditur
, non illoillo ego. in illo ll.ov tantum modo, quoquo ego. quod ll.ov spernens tela diu
se terrore solo tueturtuer&ur F1R ac velut cogi testatur cooriturquecogiturque aozva.Bas.
non tamquam periculo coactus, sed tamquam amentiae iratusamentiae iratus G.
-tia oratus F1Ra.-tia ira- F2ozv(S).
illa nobilior animi significatio: quamlibet magna canum et
venantium urguente viui F2ov. ut r contemptim restitansque cedit in
campis et ubi spectari potest; idem ubi virgulta silvasque
penetravitpenetrauerit d2ova.G, acerrimo cursu fertur velutuelut deputans ozva.G abscondenteabscondente
R(?)G.-tē r. -onsionem o.-ne v.-onsam z turpitudinem
turpitudinem E2d2ozv.-pidinem F2.-pidi Rd1.-pi r locoloco om.ozva.G. dum sequitur, insilit saltu, quo in fuga non
utitur.Ar.
ib. 629b 23 sq. Iuba fr. 36 Mü. ap. Ael. VII 23.— (15) Sol. 27.
20.— vulneratus observatione miramira F2R2ov.-rū r percussorem novit et
in quantalibetquantūlibet F1E1a multitudine adpetit; eum vero, qui telumtelū F2 (P)L.
-lā DF1a.-la E2cum ras.Rov(S)
quidem miserit, sed nonsed tamen non R(?)
va.D vulneraverit, correptum rotatumqueraptatumque va.(P)H
sternit nec vulnerat. cum pro catulis fetafeta E2oH. faeta F2. foeta
v. fata r dimicat, oculorum
aciem traditur defigeretraditur deficere F1. fertur tradere a in terram, ne venabula expavescat.
Sol. ib. Ar. ib. 629b10.— (20) Sen. de ira II
11, 5. Lucret. IV 708. Ael. III 31. VI 22. IV 34. Plut. SA 32 extr.
Ar. ib. 629b 21.(1–3) cfr. Ael. V 39. XV 17; VH I 9. Phil. VA III 4
p. 45.—ceteroceterum ova.H dolis carent et suspicione nec limis intuenturintuetur Ra.-ua&ur F1 oculis
aspicique simili modo nolunt. creditum est aa om.F1Ra morientemo-
rientem R
humum morderi lacrimamque leto dari. atque hoc tale
tamquetamque ov. -quam z. tam F2E2G.om. r. et -
tam U 173 saevumsaeuum F2E2ozv. sed (///ec R) aeuum r animal rotarum orbes circumacti currusque
inanes et gallinaceorum cristae cantusque etiam magis terrent
, sed maxime ignes. aegritudinem fastidii tantum sentit,
in qua medetur ei contumelia, in rabiem agente adnexaruman aduersarum? (adnixarum coni. J)
lascivia simiarum; gustatusgustatos F1.
gust' a deinde sanguis in remedio est.
Sol. 27, 22.— Sen. brev. vit. 13, 6. Plut. Pomp.
52 extr. Dio XXXIX 38, 2.— Leonum simul plurium pugnam Romae princeps
dedit ScaevolaQ. Scaeuola va.S P. F. in curulicurulis Ra.-li/// F aedilitate, centum autem iubatorum
primusprimos
F2. ///ri- R omnium L. Sulla, qui postea dictator fuit,
in praetura. post eum Pompeius Magnus in circo DCDC F2G. DC ac zv. ac r, in
iis iubatorum CCCXV, Caesar dictator CCCC.
(16. 17) Justin. XV 3,7. 8.
Val. M. IX 3 ext. 1. Sen. de ira III 17, 2; de clem. I 25, 1. Pint.
Demetr. 27 med. Pans. I 9, 5.— Capere eos ardui erat quondam operisoperis — 10 pu-
dendam F2d2E2v.om. r, foveisque
maxime. principatu Claudii casus rationem docuit, pudendam
paene talispaene (pene E2) talis F2E2v.
penetralis (paen- F1) r feraefre Fa nomine, anomine a ego. -ine ll.v pastorepastore
F2E2.-orem D. partos ae DF1.-tus ac E1a. pastoris e R(?)d2J.
-ris v. parthis d1 Gaetuliaegetuli (gaet- L) Rv.-lis (S)J sago contra
ingruentisingentis F1a impetum obiectoobiectu F2.-ta a. obiae&a F1, quod spectaculum in harenam
protinus tralatum est, vix credibiliuixere debili (dei
uili F1) F1a modo torpescente tanta
illa feritate quamvis levi iniectuiniectu R(?)v. inlecto r operto capite, ita ut devinciatur
non repugnans. videlicet omnis visuis om.R1a.
ui F1 constat in oculis,
quo minus mirum sitfit Rdav. fit DFEzD a Lysimacho Alexandrialexandro F1Ra iussu simul
incluso strangulatum leonem.(18) Plut. Anton. 9 extr.(3. 4) cfr. Ael. V 39. iugoiuga F1a subdidit eos primusque
Romae ad currum iunxit M. Antonius, et quidem civili bello,
cum dimicatum esset in Pharsaliispharsalis F1Ra.-licis va.S campis, non sine ostentoquodam osten-
to G
quodamfubi fe F1. ubi fe Rd1a temporumtemporum G(D). -re ll.J. -re illo zv(S). an tempore
eo? , generosos spiritus iugum subire illoillo om.zva.G prodigio
significante. nam quod itaima F1a vectus est cum mima Cyt
heridecyteride FR. ceteri de a, supersupra ava.S monstra etiam illarum calamitatiumcalamitatum ava.S fuit.
primus autem hominum leonem manumanus Fa tractare ausus et ostendere
mansuefactummandata sue (suae F)
Factū Fa Hanno eanno e F1a clarissimisclarissim' az Poenorum traditur
damnatusque illo argumento, quoniam nihil non persuasurus
vir tam artificis ingenii videbatur et male credi libertas
ei, cui incui in E2d2v(D).
cui r J tantum cessisset etiam feritas.
Sunt veroSunt uero v. Vni uero F2E2in ras. -erso r et fortuitaefor-
tuitae ego. -uita F2E2d2v (D).-unae r S eorum quoque clementiae exempla.
Mentorexempla mentor
E2d2v.-amentū r Syracusanus in Syria, leone obvio suppliciter volutante
uoluntate F1a.cfr. XXXV 140, attonitus pavore, cum refugientire-
fugientium F1Ra undique fera opponeret
sese et vestigia lamberet adulantiadolanti FR similis, animadvertit in
pede eius tumorem vulnusque. extractoet extracto va.S surculo liberavit
cruciatu. pictura casum hunc testaturtestatuf F1a Syracusis. simili
modo Elpis////lpis F1. elpi a. Helpis ova.G Samius natione in Africam delatus nave, iuxta
litus conspecto leone hiatu minaci, arborem fugain fuga RSJ petit Libero
patre invocato, quoniam tumtum R(?)E2o.om. r praecipuus votorum locus
est, cum spei nullus est. setest. sed ozv. esset
Fda. est DRE(?)G neque profugientiprofugiendi loc' F2, cum potuisset
, fera institerat et procumbens ad arboremab (ad F) arbore
F1E1a hiatu,
quo terruerat, miserationemmiseratione R1.-oni R2 quaerebat. os morsu avidiore
inhaeserat dentibus cruciabatque inediainaedia DFE.
media a, non tantumn??? tantum ego. tantum R2. ntum DF1R1a. tum F2E(?)
ov. del. D. iam cum Müller em. Ip. 23 poenapoena (pena a) ll.v(H).
penam oz. paene B
in ipsis eius telis, suspectantemsuspectante oz ac velut mutis precibus
orantemornantē F1.
orante oz, dumdum ll.ov. diu P. diu ut Müller l.l. fortuitisfortuitis coni. S.
-tiis F1. -tus DRTa.-tu F2E(?)v. forti ut .. o.lac. indic. J. contuitus P fidensan fides? non est contra feram multoque
multoque ll.ov(S).-to G(D) diutius miraculo quamquaf in m&ū F1 metu cessatuman cessatur. set? (loc. corr.) est.(6) cfr. Ael. VII 48 extr. degressusdigressus
ova.G
tandem evellit praebenti et quaqua F2EoD. quam rv. cfr. §150 maxime opus esset adcommodanti
illa a. traduntque, quamdiu navis ea in litore steteritste-
tent F1. stetit aova.G, retulisse
gratiam venatusuenantis E1a adgerendoadgerando F2. agge- oVen.. quaqua — 6 appellauere om.o de causa Libero
patri templum in Samo Elpiselpi a. Helpis va.G sacravit, quod ab eoad
eo F1a facto
Graecicechenotos F2. acch- s. cechenotar F1. aech- Rda.σωτῆρος νεώςva.Gκεχηνότος διονύσουdionisu F1da.-sii F2R appellavere. miremurne miremur F2D postea
vestigia hominumhominis o (Rück p. 257) intellegi a feris, cum etiam auxilia ab uno
animalium sperent? cur enim non ad alia iereiere F2d2ov. fere r aut unde
medicas manus hominis sciunt? nisi forte vis malorum etiam
feras omnia experiri cogit.
Aeque memorandum et dede om.o panthera tradit Demetrius
physicus: iacentem in media via hominis desiderio
repenterepentente F1. repet- R.cfr. § 30 apparuisse patri cuiusdam Philiniphilinis o, adsectatoris sapientiae
; ilium pavore coepisse regredi, feram veroteram uero F2E2ov(D). tamen fero r.-en ferā dS circumvolutari
circum-
uolitari ao non dubie blandientem seseque conflictantem maerore
qui etiam in panthera intellegi possetposset F2v(J). -ssit roS(D). feta erat, catulis
procul in foveamin foueam procul o delapsisdilapsis a. delapsus F1R1. primum ergo miserationismirationi zv a.Bas. -acu-
lum o fuit
non expavescere, proximumproximā FdR etei F2E2ova.S curam intendere, secutusquesecutus F1E1a. (anrecte? cfr. § 14)
qua trahebat vestem unguium levi iniectu, ut causam doloris
intellexit simulque salutis suae mercedem, exemit catulosexemit catulos om.o ,
ea cum hisea cum his J.
eamus DR1. eamusq. E1ad. eam FR2S. ea usque cum his o.
cum his E2D. eaque cum iis v prosequenteprosequente E2ov(J).-tes r S usque extra solitudines deductususque om.d. (loc. corr.). an ea usque prosequente (sc. eximen- tem motu gestuque et circumeundo), rursusque extra solitudines
est deductus?
laeta atque gestiente, ut facile appareret gratiam referre et
nihil in vicem inputare, quod etiam in homine rarum est.
cfr. Ael. VI 63.— Haec fidem et Democrito adferunt, qui Thoantem
toanthem FR. dathen oz in Arcadia servatum a draconea dracone om.o narrat. nutrieratnu-
triere F1. om.E1a eum
puer dilectumdilectu F1a admodum, parensquepauensque d2ova.H serpentis naturam et
magnitudinem metuens in solitudines tulerat, in quibus
circumvento latronum insidiis agnitoqueinsigniis aclitoque F1 voce subvenit. nam
quae de infantibus ferarum lacte nutritisnutricis F1a, cum essent expositi
, produntur, sicut de conditoribus nostris a lupa, magnitudin
imagnitudini v.
-dine ll fatorumfatorum F2d2E2v. ferarum r accepta fieriferri v. sed cfr. nota ad XXVIII 10 aequius quam ferarum naturae
arbitror.
Sol. 17, 5. (14–18) Sol. 17,
8. 9.— (15) Ar. IX 6, 61212. Th. C VI 5, 2. Ael. V 40. Plut.
SA 24. Antig. Car. 31 (37). cfr. Pl. XXI 39.— Panthera et tigris macularummaculorum F1R varietate prope solae
bestiarum spectantur, ceteris unus acet (pro ac) o suussuis F1 cuiquecui'que F2va.S generigenere F1.-ris ova.S
color est, leonumleon///F1.
-ne R.-nem d1 tantum in Syriasuria F.-ra a niger. pantheris in candido
breves macularum oculi. ferunt odoreodore (Budaeus) C e Sol.
colore (-lere R) ll.ov. cfr. Ar. earum mire
sollicitari quadripedes cunctas, sed capitis torvitatetoruitate F2E2oR(?)v.-ates
E1.-ui tale F1.-les a terreri////rreri F1. urgeri R1a ;
quam ob rem occultato eo reliqua dulcedine invitatas corripiunt
. sunt qui tradant in armo iishis FaD similem lunae esse
maculam crescentem in orbemorbē seq. ego. -bē set a.-bes (-bis FR1) et rv. cfr. § 215 et II 42 seque cavantemcauentem R1. curuantem D pari modomodo cornua F2d2E2v.
Sol. 17, 11.nunc varias et pardos, quaque a. qui R2va.S. quos R3 mares sunt, appellant in eo omni
genere, creberrimo in Africa Syriaque. quidam ab his
pantheras candore solosoli F1a discernuntdiscernunt F2E2v. -cef nunc r, nec adhuc aliam differentiam
inveni.
Senatus consultum fuit vetus, ne liceret Africanas
in Italiam advehere. contra hochoc Bas. hof ll.
haec v tulit ad populum Cn. Aufidius
tribunus plebis permisitque circensium gratiagratiā F1R inportare
. primus autem Scaurus aedilitatein aedilitate Frobeen p. 74 sua varias CL universas
misit, dein Pompeius Magnus CCCCX, Divus Augustus
CCCCXXCCCCX F2d2E2v. //////X F1. au.X. DR1. aut.X. E1a. auxit R2. idem Q. Tuberone Paulo Fabio Maximo
cos. IIII non. Mai. theatri Marcelli dedicationededicatio F1Ra tigrim primus
omnium Romae ostendit in cavea mansuefactammansuefactam (-tasF) ll.v(S). -tum Dal.(J) errore, Divus vero
Claudius simul IIII.
Sol. 17, 4–6.— Mela III 43. (Phil. VA II 14).—Tigrimtigrum o Hyrcani et Indi feruntferum o, animal velocitatis
tremendaedist. H et maxime cognitaemaxima cognita F1Ra, dum capitur totus eiusenim (pro eius) G fetus
, qui semper numerosus est. ab insidiante rapitur equo
quam maxime pernici atque in recentesrecentem va.H subinde transferturtransfertur ov(J).
-runtur ll.S.
at ubiuero (pro ubi) o vacuum cubile reperit feta— maribus enimmariū (om. enim) a subolissub-
ulis F1R1a. sobolis ova.S
cura non est —, fertur praeceps odore vestigans. raptor
adpropinquante fremitu abicit unum ex catulis; tollittollit om.a illa
morsumorso F1R et pondere etiam ocior acta remeatRemeat F2E2oR(?)v. remet E1. re//// F1. met a. remittit dTP iterumque consequitur
ac subinde, donec in navemnauim R(?)ozH regresso inrita feritas
saevit in litore.
Sol. 49, 9.— Ar. II 1, 499a 14.(1) Ar. 501a 14; P III 14, 674a32. cfr. PI. XI 164.—
(2) Diod. III 45, 4 (ex Agath.). Camelos inter armenta pascit oriens, quarumquorum ova.H duo
genera, Bactriae et Arabiaebactrium et colo-
nium et arabie a ; differunt, quod illaeille Fa. illao. illi va.H bina habent
tuberaubera F1a in dorso, haehi ova.H singulasingula// Fov.-lae R.-le a etet om. H2 subsub ll.ozH. in v pectore alterum,
cui incumbant. dentium superioresuperiori ad ordine, ut bovesbobes F1R, carent
inin om.F1sexu a utroque genere. omnes autem iumentorum ministeriismini-
steriis (Salm.) H e Sol. in his (iis v) terris ll. v
dorso fungunturfuguntur F1. fig- a atque etiam equitatusequitatuf F2D. -tum (ortumi ex -tuuf) r. -tu d2Tzv(H).
-tantur G in proeliis.cfr. Ar. IX 50, 632a 30.
- Sol. 49, 9–11.— Ar. VI 18,571b25. VIII 8, 595b 31. 9, 596a9.
VI 26, 578a 12. Ael. IV 55.— Ar. VIII 22, 604a 10. IX 50,
632a 27 sq. Ael. ib. velocitas
utut ego n. luc. p. 76. om.a. in DF1RTE1. inter
F2E2v. infra D equoequo ego. equos RE2v. -uis T. aequos DF. -uis
E1. om.a , sed suasuae utque F1Ra cuique mensura sicuti vires. nec ultra
adsuetum procedit spatium nec plus instituto onere recipit.
odium adversus equos gerunt naturale. sitimsibimet F2. sitim o et quadriduo
ui-
uendi Ftolerant inplenturque, cum bibendi occasio est, et in praeteritum
et in futurum, obturbata proculcatione priusprius E2d2v. primus r aqua:
aliter potu non gaudent. vivunt quinquagenis annis, quaedam
et centenis. utrimqueutrimque (= in
utroque sexu) ego. utcumque ll. B. utru- v. cfr. §
163 rabiem et ipsae sentiunt.
castrandi genus etiam feminas, quae bello praeparenturpraeparentu F. -rantur a, inventum
est: fortiores ita fiunt coitucoi tunc gato F1 negato.
Sol. 30, 19.— Artemid..ap. Strab.
XVI 775. Agath. m. Erythr. 72 (GGm I p. 159). Diod. II 51, 1.
Varro LL V 100. Hor. ep. II 1, 195. Dio XLIII 23. Harumho-
rum ava.H aliqua similitudosimilitudo F2E2v. -mili r in duo transfertur animalia
. Nabunnabun RdaoH.
-una rv. nabim B Aethiopes vocant collo similem equo, pedibus
et cruribus bovi, camelo capite, albis maculis rutilumrutulum F2 colorem
colore a distinguentibus, unde appellata camelopardalis, dictatoris
Caesaris circensibus ludis primum visa Romae. ex eo subinde
cernitur, aspectu magis quam feritate conspicua, quarequare
etiam ovisouis av. oui r feraefere Fa nomen invenitinuenit om.o.
Agath. ib. 75. Strabo XVI 775. Diod. III 35, 6. Ael.
XVII 8. Sol. 30, 20. Pompei Magni primum ludi ostenderunt chama
chaū F2superscr.E2ova.H, quem Gallicalli F1aova. Braphium
va.H rufium vocabant, effigie lupi, pardorum
maculis. iidem ex Aethiopia quas vocant κήπους,κήπουςH e Diod. caepus R. -phus F. cephus DE1dTJ. -phiis a. -phos E2o (Sol.) v (D) quarum
pedes posteriores pedibus humanis et cruribus, priores
manibus fuere similes. hoc animal postea Roma non vidit.
Sol. 30, 21.— Agath. ib. 71. Diod.
III 35, 2. 3. Ael. XVII 44. Strabo XVI 774 extr. (ex Artemid.).
Paus. IX 21, 3. Isdem ludis et rhinoceros unius in nare cornus
cornu ava. H , qualis saepe, visus. alter hic genitus hostis elephanto
cornu ad saxa limato praeparat se pugnae, in dimicatione
alvum maxime petens, quamquem do scit esse molliorem. longitudo
eiei F2R2in ras.d2E2v (D). et r. om. S par, crura multo breviora, colorcolor
F1 buxeusbuxeius R.
Ael. XIV 6.— (11) Agatharch. fr. 73 Mü.
Diod. III 35, 4. Sol. 27, 59.— (13) Megasth. fr. 13 Mü. (ap.
Strab. XV 710).— (14) Ctes. fr. 87 Mü. Agatharch. fr. 77. Diod.
ib. 10. Strabo XVI 775. cfr. infra § 107.— (16) Megasth. fr. 10.
11 (ap. Strab. XV 703). Sol. 27, 58.— (17) Sol. 52, 38. 34. 21. Lyncaslincas FaoLyncas vulgo frequentes et sphingasspingas o. fin- F1Ra, fusco
pilo, mammis in pectore geminis, Aethiopia generat multaque
alia monstrismonstris ego n. luc. p. 26. -tri DFREH. -tra aoz. -tro v similia, pinnatospen-
natos aova. S equos et cornibus armatos
, quos pegasos vocant, crocotascrocatas F1. groga- R1. crocottas H (cfr.ind.).
-cutas v. crotocas o.cfr. § 107 velut ex cane lupoque
conceptosconceptas F2, omnia dentibus frangentes protinusque devorata
conficientes ventre, cercopithecoscertopithe-
cos F1. -phitecos a. cirtophitecas F2 nigris capitibus, pilo asiniasinino va.S
et dissimiles ceteris voce, IndicosIndi vel
India Cuvier coll. Sol. Indi equos (del. boues) P boves unicornesunicornes E2v.
indi uni- F2. dicornes R. indiuco- r. duico- o tricornesque
, leucrocotamleucocrotam F.
euc- o. leucocrocotam a. leucrocottam S. -cutam va. H , pernicissimampernicio-
sissimam F2Eaozva.C feramfere E2ova. S(J). at cfr. Sol. asini feri magnitudine
, clunibusclunis FR1E1a. cruribus va.S cervinisceruicis E1a, collocolla F1a, cauda, pectore leonis, capite
meliummaelium F2. ael- F1. melino R2S , bisulca ungula, ore ad aures usque rescisso, dentium
locislocis ll. Sol.v(S). loco
oH(J)et 8 uncos pos. J osse perpetuo —Sol. 52, 34. 35.(hanc feram humanas voces
tradunt imitari. apud eosdemeos ozva.G et quae vocatur ealeeale F2E2Sol. v
//// F1. et r, magnitudine
equiequis fluuiatiles FRd fluviatilis, cauda elephanti, colore nigra vel
fulva, maxillismaxillas va.S apri, maiora cubitalibus cornua habens mobilia,
quaemobiliaque F2a alterna in pugnapugnas F2 sistitsistit v. sistunt ll. an se
sistunt? variatqueuariatque F2v. -iaque r. uarieque coni. S infestainfesta aut
R2v. -stata ut (& F2d)r aut obliquaobliquā DFa,
utcumque ratio monstravit) —,Agatharch. fr. 76. Diod. III
25, 7–9. Ael. XVII 45. Paus. V 12, 1. Sol. 52, 36. sed atrocissimos tauroshabet tauros va.J silvestres
, maiores agrestibus, velocitate ante omnesomnes Rov. -nis rS, colore
fulvos, oculis caeruleis, pilo in contrarium versouerfof ictu F1a, rictu ad
aures dehiscente iuxta cornua mobilia. tergoritergoris
ova.Bas. duritia silicis
, omne respuens vulnus. feras omnes venantur, ipsi
non aliter quam foveis capti feritateferitate F2ov. -atis r semper intereunt.Ctes.
fr. 66. (57, 7). Ar. II 1, 501 a 24 sq. Ael. IV 21. Paus. IX 21, 4.
Phil. VA III 45 p. 62. Sol. 52, 37. 38. cfr. infra § 107. apudan apud Indos
dein (vel item)?
eosdem nasci Ctesias& hesias F2a. &h&sias F1 scribit quam mantichoranmartichoram
Ctesias appellat,
triplici dentium ordine pectinatim coeuntium, facie et auriculis
hominis, oculis glaucis, colore sanguineo, corpore leonis,
cauda scorpionis modo spicula infigentem, vocis ut si misceatur
fistulae et tubae concentus, velocitatis magnaemagnę F2E2av. -ni r , humani
corporis vel praecipue adpetentem.(1) cfr. Ael. XVI 10.— (2) Megasth. fr. 13 Mü. ap.
Ael. XVI 20. Sol. 52, 39.40. in IndiaIn india aov. Infidia
F1R. India F2 et
boves solidis ungulis, unicornes, et feram nomine axin hinnulei
axin hinnulei (-li v) H. asin hi- J. axin
inulei (-li E2) F2E2. axin hi- D. asini nulei (-llei F1) r pelle pluribus candidioribusque maculis, sacrorumsacrorum ll.v(H). sacram B Liberi
patris — (Orsaeiorsei ava. H. (Orsi VI 78). uncis inclusi verba alieno loco inserta Indi simias candentes toto corpore venantur
) —, asperrimamasperrimam — 5 capi om.F1 autem feram monocerotem, reliquo
corpore equo similem, capite cervo, pedibus elephanto,
cauda apro, mugitu gravi, uno cornu nigro media fronte
cubitorum duumdu/// R1. duo-
rum R2 eminenteimminente o. hanc feram vivam negant capi.
Mela III 96. 98. Alex.
Mynd. ap. Athen. V 221b sq. cfr. Ael. VII 5. Sol. 30, 22. Apud Hesperios Aethiopas fonsfrons F1Ro est Nigris, ut
plerique existimavere, Nili caputcaput ut v. caput
(ap??? a) ll.ozH, ut argumenta quae diximus
5,52
persuadent. iuxta hunc fera appellatur catoblepascatoplebas a. tatho- o,
modica alioquialiqui o. alio-
quin ava.S ceterisque membris iners, caput tantum praegrave
aegre ferens — idid est o.an ideo? deiectum semper in terram — , alias
interniciointernicie F2. -necio
va.S humani generis, omnibus, qui oculos eius videre,
confestim expirantibus.
Sol. 27, 51. 52.— (16) Ael. II 5. 7. Lucan. IX 724 sq.
(Serv. Aen. VII 753). Eadem et basiliscibasilisci F2ov. de basiliscis (-licis F. -lisci R1) r
e titulo marginali serpentisserpentibus R2dTa est vis. Cyrenaica
hunchanc o generat provincia, duodecimduodenum
H Brot. non amplius digitorum
magnitudine, candida in capite maculamitrula Sol. utet in (pro ut) o quodam diademate
insigneminsigne aoz.-ni va.G. sibilo omnes fugat serpentes nec flexu multiplici
, ut reliquaereliquae E2v(D). -que ao. -qua rJ , corpus inpellit, sed celsus et erectus inin del.
Salm. cfr. Sol. an dimidio?
medio incedens, necatnec ad F1a frutices, non contactoscon-
tactas ... afflatas (-tus z) ozva.G modo, verum
et adflatos, exurit herbas, rumpit saxa: talistalis F2v. aliis r. om.o
mala a.om.o vis malo est.
credituman creditur, ut § 80? quondam ex equo occisumoccisu F1. -so va.H hasta et per eam subeunte
subeuntē F2 vi non equitemequitantem o. -ite a modo, sed equum quoque absumptumadsumptum F1a.
atqueatque E2G2 (D). om. rozv(S). cfr. § 52 huic tali monstro —(2. 3) Sol. 27, 53. saepe enimanimę nectum a2.
-cdum E1a1. ///nimae nectū F1. enim erectum E2oz enectum concupivere
regesreces
F1. recens E1a videre — mustellarummustela;rum aova.D virus exitio est: adeo naturae
nihil placuit esse sine parepari aova.S. cfr. § 86 . inferciuntinferciunt Sol. interfic- ll.ozv. iniciunt G e § 218. (cfr.
>XXXV 169) hashas ll. S. eas G. eos ozv cavernis facile
cognitis solisolita enecant F2.
sola tabe necant d2va.H tabe. necant illaeilli va.G simul odore moriunturque,
et naturae pugnapugnam conficiunt
ozva.G conficitur.
(6–8) Sol. 2, 35. Sed in Italia quoque creditur luporum visus
esse noxius vocemque hominihominis priores quē o, quem priores contemplentur,
adimere ad praesens. inertes hos parvosque Africa et
Aegyptus gignunt, asperos trucesque frigidior plaga. homines
in lupos verti rursusqueuersusque a. -sos-
que a3. rursumque va. S restituiresistis ui F1. -stit ui F2 sibi falsum esse confidenter
existimare debemus aut credere omnia quae fabulosa
tot saeculis conperimus. unde tamen ista vulgo infixa sitsit v.
sunt ll
fama in tantum, utut in F2v. ut r in maledictis versipelles habeat, indicabitur
.Euanthes: Neanthes fr. 34 Mü. cfr. Paus. VIII 2, 6. Varro ap.
Aug. CD XVIII 17. Euanthes, inter auctores Graeciae non spretusspraetus F2. prae- F1R,
scribitscribit .. tradere ego. tradit. scribere ll.vet F1a Arcadas tradere ex gente Anthianthi
F2H. anti r. -taei v cuiusdam sorte familiae
lectum ad stagnum quoddam regionis eius duci vestituque
in quercu suspenso tranaretransnatare dTH (item 20) atque abire in deserta
transfigurarique in lupum et cum ceteris eiusdem generis
congregari per annos VIIII. quo inin
om.a tempore si homine se
abstinuerit, reverti ad idem stagnum et, cum tranaverit,
effigiem reciperereperire E1. recuperare zS. recip-J, ad pristinum liabitum addito novem annorum
senio. idid ll. G.
addit v quoque adicitadicit ego. fabius ll. v (ortum e corrupto EAbIUT). fabulo-
sius (Pellicerius) D. falsius coni. H , eandem reciperereciperare F1R1D. recup- R2 vestem.
mirum est quo procedat Graeca credulitas!Paus. VI 8, 2. Aug. ib. nullum tam inpudens
mendacium est, ut teste careatcareat F2E2z(R?)v. cariat E1. -ia r . itemItē F2D. it DEaJ.
///// F1R. itaque v ApollasApollas Kalkmann Pausan. p. 105. acopas
(//co F) ll. (apoca index). Agriopas G. Copas v. Scopas (coni. J)D , qui
Olympionicasolympiacas a scripsit, narrat Demaenetum Parrhasium in
sacrificio, quod Arcades lovi Lycaeoliceo F2. -cheo F1Ra humana etiamtum hostia
faciebantfaciebat
F1Ra, immolati pueri exta degustasse et inlupum se
convertisse, eundem XX (decem a) annos F1a anno restitutum athleticaeatheletice a. athaelaeti-
cae F1se exercuissese exercuisse ego ex August. restituisset ll. restitisse zv.
certasse G in pugilatupugillatu FR. -tū a victoremqueuictoremque G. -que
uictoria ll.zv Olympiaolympica z reversum.Sol. 2, 36. Ar. VI
35, 580a 15. VIII 5, 594a 26. Ael. IV 4. Antig Car. 50 (55). quin et
caudae huius animalis creditur vulgo inesse amatorium virus
exiguo in villo eumque, cum capiatur, abici nec idem pollere
nisi viventi dereptumdereptum F1RS. dir- rv(J). dies, quibus coeat, toto anno non
amplius duodecim. eundem in fame vesci terraterrae F1. an terra ē? dist. ego inter auguria
; ad dexteram commeantium praeciso itinere si pleno
id ore fecerit, nullum ominumominum B (Brot.).
hom- (-nē a) ll. omnium v(L)D. omnino (P)G2 praestantius.Sol. 2, 37.— § 85: (20) Nic. ther. 258. Ael. I 57 init.
Sol. 27, 28. sunt in eo
genere quiqualē e
F2v. -le r. -les in d cervari vocantur, qualem e Gallia in Pompei
Magni harena spectatumspectata tum a. -ccata tum R. -ccato
dū F1 diximus. huic quamvis in fame70
mandentimandentis F1a respexero F1. -xit va.H, si respexerit, oblivionem cibi subreperesurri-
pere L errore aiunt digressumque
quaererequae fere R1. -rae F1. fere a aliud.
(2. 5) Schol. Nic. ther. 372. 491. Lucan. IX 720. 823.
Ael. IX 23. VI 18. Sol. 27, 29. 30. Quod ad serpentesser-
pentis FS attinet, vulgatum est colorem
eius plerasque terraeterras aova. G2 habere, in quaquas va.G2 occultentur. innumera
esse genera. cerastiscerasti R1.
-tes R2do corpore eminereimminere o cornicula saepe
quadrigemina, quorum motu, reliquo corpore occultooccultato R(?)ov. at cfr. IX 145. X 108, sollicitent
ad se aves. geminum caputcaput E2ov.
capitū r amphisbaenae, hoc est
etet (om. G ad caput et ad caudam ova. H. del. U 143 a cauda, tamquam parum esset uno ore fundi venenum.
aliis squamassquamas F2av(J). -mam E2ozS. squam R2. quamam
E1. quam r esse, aliis pictures, omnibus exitiale virus.
iaculum ex arborum ramis vibrari, nec pedibus tantum
pavendaspauendas F2ozv(H). cau- G. pauendi R2d.
-da r serpentesserpens a , sed ut missileut missile ego. et missili ll. ov. et similes
Müller em. I p. 25. cfr. XXVIII 33 et VIII 90. IX 20 volare tormento. colla
aspidum intumescere, nullo ictusictu/// RS remedio praeterquam si
confestim partes contactae amputentur.Ar. VIII 29, 607a 22.
Nic. ther. 179. Ael. II 5 init. I 54. VI 38.— (9) Sol. 27, 34. unus huic tam pestifero
animalianimalis F1Ra sensus vel potius affectus est: coniugiaconiuga F2va.H ferme
vagantur, nec nisi cumcum
compari (-re v) ozva.H pari vita est. itaque alterutra interempta
incredibilis ultionis alteri cura: persequiturperfequitur F2aov(D). Ferręqui-
tur DF1. fe/////qu- R. fequ- rS interfectorem
unumque eum in quantolibetquantumlibet F1a. -tulibet
R1. -tilibet R2. -talibet o populi agmine notitia
quadam intestat, perrumpitperrumpi F1R omnes difficultates, permeatpermaneat R spatiaan spatia oia (omnia)?
nec nisi amnibus arcetur aut praeceleri fuga.
Sol. 27, 35. Non est fateri rerum natura largius mala an remedia
genuerit. iam primum hebeteshabetes F1 oculos huic malo dedit, eosque
nonnon om.a in fionte adversosad-
uersos a. -so rS. om.o. aut (om. G) ex aduerso v. aduersa ut J.
-sa quo D cernerecernere v. -ret ll.J. om.o.cfr. § 203 (iacere .. ad-
uersas), sed in temporibus—
itaqueita va. G excitatur saepiussaepius L. sed saepius (sepius Rao. sepe///ius E1) ll.ozv. pede saep- H. strepitu saep- (coni. S)D.
de mendo cfi. § 52 (sedaeuum). an celerius? (cfr. Sol. citius) audituauditu ozv. om. ll. H. cfr. Sol. quam visu —,
deinde
internecivuminterneciuu F2v(D). -ne cibū F1da. -necinum R(?)G bellum cum ichneumone.Ar. IX 6, 612a 15. Strabo XVII 812. Ael. III 22. Antig.
Car. 32 (38). Plut. SA 10, 966d. notum est animal
hac gloria maxime, in eadem natum Aegypto. mergit
se limo saepius siccatque sole, mox ubi pluribusplurimis o eodem
modo se coriiscoriis F2Eov. cophis r loricavitlorica ut F1a1 , in dimicationemdi-
micatione o pergit. in ea
caudamcauda F1a. -da se oz attollens ictus inritos aversus excipit, donec obliquo
capite speculatus invadat in fauces. nec hoc contentus
aliud baud mitius debellat animal.
Herod. II 68. Ar. 111 10,
502b 35. I 11, 492b 24. III 7, 516a 24. V 33, 558a 23. 18. Diod. I
35, 2. 3. Antig. Car. 91 (98). Plut SA 34; de Iside 75. Ael.
XVII 6. V 52. IX 58. Ar. II 10, 503a 8 sq. Amm. Marc. XXII 15,
16. Sol. 32, 22–24.
Crocodilumcrocodillum ll.o(passim) habet Nilus, quadripesquadripedis F1. -rupes R2ova.S malum et
terra pariter ac flumine infestum. unum hoc animal terrestre
linguae usu caret, unum superiore mobili maxilla inprimit
morsum, alias terribileterribile ll.ov.
-lem H (tacite) pectinatim stipantestippuntes se F1 se dentium
serie. magnitudine excedit plerumque duodeviginti cubita.
parit ova quantaq////ansares F1. qua
transare// R1. quae trans arenas R2 anseres, eaque extra eum locum semper
incubat praedivinatione quadam, ad quem summo auctuactu aoz eoeodem o
anno egressurusaegessurus F1R1. access-G2 minori ova. G2 est Nilus. nec aliud animal ex minore
origine in maiorem crescit magnitudinem. et unguibus
autemautem
ll.oS. hic v armatus estest om.o, contra omnes ictus cute invicta. dies in
terra agit, noctes in aqua, teporistēporis Rdazva.B utrumque ratione.Herod. II 68. Ar. IX 6, 612a 20.
Mir. ausc. 7. Antig. Car. 33 (39). Strabo XVII 812. Plut. SA 31.
Ael. III 11. VIII 25. Sol. 32, 25. Amm. Marc. XXII 15, 19. hunchunc ov.
hanc ll
saturum cibo piscium et semper esculento ore in litore
somno datumdatur o parva avis, quaequi o trochilos ibi vocatur, rex
avium in Italia, invitat ad hiandumhiandum F2ov.—ntum r pabuli sui gratia, os primum
eius adsultimadsultim F2v. -tū R1dE1a. ad saltū (-lutū F1) roz repurgansre-
pugnans ao, mox dentes et intus fauces
quoque ad hanc scabendi dulcedinemdulcedinem ov. -ne ll quam maxime hiantes,
in qua voluptate somno pressum conspicatus ichneumon,
per easdem fauces ut telum aliquod inmissusinmississe rodit F1.
-ssis ero- a. -ssum ero- dTozva. C , erodit alvumaluū F2E2oR(?)v. -no r.
init.: Sol. 32, 29. cfr. Pl. XXVIII 119. Similis crocodilo, sed minor etiam ichneumone,
est in Nilo natus scincosscincos F2ov. ci- r, contra venena praecipuuspraecipauū (-uus a1o) anticlotum (-tus o)a,va. G antidotis
, itemitem ad v. idem (item R?) & llad inflammandam virorum venerem.
Verum in crocodilocorcodrillo a
(item § 96) maiormaior erat F2ov. -ore fat F1a. -oref ad R1. -or
est R2 erat pestis quam ut uno esset
eius hostehoste F2R2ov. -tes FiR1. -tis ad natura contenta. itaque et delphini inmeantes
Nilo, quorum dorsosordo F1R1.
dorsa F2 tamquamtan////ā F1. tamanā R. -nū d ad hunc usum cultellata inest
pinnapenna aova.G.
spina R2H. cfr. Sen. et infra 17. XXXII 13 , abigentes eos praedampraedā ll.oJ.
-dae F2D. -da v ac velut in suo tantum amne
regnantes, alioquialioqui F2H. -uin rov(S) inpares viribus ipsi, astu interimuntinterimunt
F2E2in ras.ov. inter moto r.
callent enim in hoc cuncta animalia sciuntque non sua modo
commoda, verum et hostium adversa, norunt sua tela, norunt
occasiones partesque dissidentium inbellesinbelles v. -IIis ll.oS . inin
b&re F1. in ///// R1 ventre mollis
est tenuisque cutis crocodilo: ideo se ut territi mergunt
delphini subeuntesque alvum illa secant spina.(9) Sol. 32, 26. (cfr. 12,4.) 27. Sen. NQ IV 2, 13–15.. Strabo
XVII 824. 814. Ael. X 24. quin et gensgenus a
hominum est huic beluae adversaaduersa ē BdT. -sa/// F in ipso Nilo, a Tentyria Tentyri S. at (ad R) in tyri (-ro Ea) ll. et in tira o. et a ten-
tyra z. Tentyritae ab B. Nitria ab v
insula, in qua habitathabitant (del.
apellata) F2, appellata. mensura eorum parva, sed
praesentiapraescientia F2 animianimi F2E2 (Sen.)v. homini
R. -num roz in hoc tantum usu mira. terribilis haec
contra fugacesfugientes SJ errore belua est, fugax contra sequentessequentes (coni. Dal.) S. inseq- v.
serpentes (-tis F1R2) ll.oz. resistentes Sol..(7) Sol. 32, 28. Antig. Car. 16 (19). sed adversum
ire soli hi audent, quinquin ozv. qui
ll. J etetiam va.S flumini innatant dorsoque
equitantium modo inpositi hiantibus resupino capite ad morsum
addita in os clava, aa (ad R) ll.ozS. om. v dextra ac laeva tenentes extrema
eius utrimque, utut (pro ac)
F1. a oz frenis in terram agunt captivos ac voce
etiam sola territos cogunt evomereeuomere F2E2ov. -mef r recentiaregentia F1R1a corpora ad sepulturam
. itaque uniuni ei F2E2oG. unici r. ei uni v ei insulae crocodilicrocodilli F2o. -dil/// F1.
-dillo Rda non adnantadnant F2S. adnatant E2ov. ///nant F1. donant
DRE1. domant ad olfactu-olfactuque F2E2ov. fac- r
que eius generis hominum, ut Psyllorumpyllorum
F1R. pull- a. psill- o serpentes, fugantur.
Herod. II 68.
Ar. II 10, 503a 11. VIII 15, 599a 32. V 33, 558a 23. 20. Sol. 32, 28.hebeteshabetes F1 oculos hoc animal dicitur habere in aqua, extra
acerrimi visus, quattuorque menses hiemis semper inedia
tramitteretransmittere F2E2ova.J. trahi mire R2. tramiaeter (-ieter a) et r in specu. quidam hoc unum quamdiu vivat crescere
arbitrantur; vivit autem longo tempore.
Herod. II 71. Ar. II 7, 502a 9. Diod. I 35, 8. 9. Ael V
53. Sol. 32, 30. Amm. Marc. XXII 15, 21 sq. Maior altitudinealtitudine
post nilo pon.a in eodem Nilo belua hippopotamiushippopotamius ego ex ind. -miis F1. -mis R.
-mus F2v. hyppotamis o. ypot-a.cfr. VI 173. XI 160. XXVIII 121. XXXII 139
editur, ungulis binisbifidis C e Sol. quales hubusbobus F2, dorso equi et iuba et
hinnitu, rostro resimo, cauda et dentibus aprorum aduncis,
sed minus noxiisnox-
ius Fa, tergoris ad scuta galeasque inpenetrabilis,
praeterquam si umore madeantmadeat va.S . depascitur segetes destinatione
anteantea ut ferunt R2. ante auf- R1, ut ferunt, determinatas in diem et ex agro
ferentibus vestigiis, ne quaene aliquae F2. neq. F1a revertenti insidiae comparentur.
Sol. 32, 31.
Amm. Marc. ib. 24. 23. cfr. Pl. XXVIII 121. Primus eum et quinque crocodilos Romae
aedilitatis suae ludis M. Scaurus temporario euripoeurippo ll ostendit.
hippopotamiusypotamius a. hippopotamus rv. in quadam medendi parte etiam magister
exstititex-
stit F1. existit F2ozva.Bas. (D). at cfr. 9. 13. 18 (monstrauit) . adsidua namque satietate obesus exit in litus recenti
recentes ov harundinum caesuracaesura F2dT. -ras rov speculatumspeculatus ova. H atque, uhi acutissimam
vidituidet R(?)ov. at cfr. § 88. 117. IX 100 extr. stirpem, inprimens corpus venam quandam in
crurecruore F2.
cute oz vulnerat atque ita profluvioprofluuios F. -fluo o sanguinis morbidum alias
corpus exonerat et plagam limo rursus obducit.
Cic. ND II 126. Plut. SA 20,974c; de Iside 75. Ael.
II 35.— (11) Ar. IX 6, 612a 1. Th. H IX 16, 1. Cic. ND II 126.
Plut. SA 20 extr. Antig. Car. 30 (36). Sol. 19, 15. cfr. Pl. XXV 92.
- (14) Ar. IX 5, 611b 20. Ael. VH XIII 35. Simile quiddam et volucris in eadem Aegypto
monstravit, quae vocatur ibis, rostri aduncitate per eam
partem se perluensse perluens ov. semper lu- ll , qua reddireddit F2 ciborum onera maxime sa-
dist. U 180 lubre est. nec haec sola: multisa multis H. a mutis G. mutis J animalibus reperta sunt
usui futura ete/// F1. ex Ra. sed et F2. om.o hominihomine R2. -num o. dictamnum herbam extrahendis sagittis
cervicerui E2ov. om. r. cfr. XXV 92 et Sol. monstraveremonstrauere cerui F2 percussi eo telo pastuquepastu Bodaeus herbae
eiuseius herbae ova.S eiectoeiecto ov(D).
electo (-te a) ll.J. (ἐκβλητικόϝAr.) ; iidem percussi a phalangiophalūgio F1R , quod est araneiaranee a
genus, aut aliquo simili cancros edendo sibi medentur. est
et ad serpentium ictus praecipuaan praecipua herba? qua se lacerti, quotiens
cum his conseruere pugnam, vulnerati refovent.cfr. Pl.
XXV 89. Ael. III 25. — Ar. IX 6, 612a 24. 28. 32. (612b 2). Plut.
SA 20; qu. nat. 26. Ael. III 5. VI 12. IV 14. V 46. Antig. Car. 34
(40). 35 (41). cfr. Pl. XX 169. 132. chelidoniam
celidonia a. chelidonia FR visuiusui o saluberrimam hirundines monstravere vexatis
pullorum oculis illa medentesmedentis F1a . testudo cunilaecunilae v. cuniculae (can- a) ll.
cfr. XX 169 , quamquam bubulam uocant om.a bubulam
vocant, pastupaftu uires F2E2v. partu uifes (-esse E1) r. pari uice R2 vires contra serpentes refovet, mustella
rutaruta (rū tam a) ll.v(S). -tae L. serpyllo z. -pillum o.at
cfr. XX 132 in murium venatuuenatu F2ov. -tū r cum iishis Fa.an illis.? dimicatione conserta. ciconia
origano, hedera apri inin
F2E2o(R?)v. om. r morbis sibi medentur et cancros
carcros o. cancro R1E1a. -ris z vescendouescen-
tes o maxime mari eiectoseiectis z.Ar. VIII 17, 600b 24. Ael. IX 16. Plut. SA 20. cfr. Pl.
XX 254.— (11) Ar. IX 6, 612a 30. Ael. VI 4. anguis, hiberno situ
membrana corporis obducta, feniculi suco inpedimentum 5
illud exuit nitidusque vernat. exuit autem a capite primum
ac (pro et) va.S nec celerius quam uno die et nocte, replicans, ut extra fiat
membranae quod fueritfuerat va.S intus. idem hiberna latebra visu
obscurato marathomaratho F. -tro E2o. -thro R(?)v. mirato E1a.cfr. vol. IV
p. 496 ad XXX 27 herbae sesese va. S adfricansdafricans F1. adafri R1. affri-
R2ova.Brot. oculos inunguit ac
refovet; si vero squamae obtorpuere, spinis iuniperiiuri pin (pini a) se F1a.om.E1 se
scabitscauit
F1. scapit E1a . draco vernamuerna/// E1 nausiamausiam F1R1 silvestris lactucae suco restinguit
.Ar. ib.
612a 7. Mir. ausc. 6. Cic. ND II 126. Diosc. IV 77. Ael. IV 49.
Sol. 17, 10. cfr. Pl. XXVII 7. pantheras perper fricatas
carnes F2E2 -tas core (cone DF1) ll. -ta came G. per carnes
fricatas ozv. cfr. Welzh. p. 24 fricatas carnes aconitoaconita a.add. uenenum id est
(idē F2da) ll.B. ueneno o.- -no (uenantur v) iidem zv. del. U 181 barbari venantur.
occupat ilico fauces earum angor, quare pardalianches id
venenum appellavere quidam; at feraad fera (-rā F2) F contra hochaec (hec o) va. H excrementis
excreamentis o hominis sibisibi F2E2ov. siui F1. silu R1. -lua R2. -lui r medetur, et alias tam avida eorum, ut
aet
a pastoribus ex industria inin F2E2ov. ex a d. et r aliquoa quo E1 vase suspensasuspensis coni. J altius,
quam ut queatquead F1. -ant o saltu attingerecontingere ova. G , iaculandoiaculando se appeten-
doque R (?)G. -ndos (iacu a) ea pet- DF1E1a. -ndo ea pet-
F2E2ov (D). an iaculando se appetens (vel -tat ideoque)? se appetendoque
deficiatdeficiat G. -figi F2E2ov. -ficiunt r. defatigata B et postremo expiretex-
spirare ova. B , alioqui vivacitatis adeoadeo lentę (-te E2o) F2E2ov. adolent F1. -tes E1a.
-ter r lentae,
ut eiectis interaneis diu pugnet.Sol. 25, 10. — (4) Plut. SA 20; qu. nat. 26. Sol.
26, 8. cfr. Pl. XXIX 133. — (5) Sol. 19, 16. — cfr; Ael. I 35.
Pl. XXII 41. — (9) Sol. 40, 24. elephans, chamaeleone
concolorian cum concolori? frondifrondi C. -de ll.ozv devorato, occurrit oleastro huic veneno suo.
ursi cum mandragorae malamala
F2aov. -lu DF1. -lū RdTSJ gustavere, formicas lambunt.
cervus herba cinarecinar F2 venenatis pabulisftabulis E1a resistitre-
stit/// E1. palumbes,
graculigraguli F2. grarg- F1. greg- R. gracc- a. gracule
ova. G, merulae, perdicesperdices traici post purgant voluit Dal. coll. XXII 41 lauri folio annuum fastidiul purgant
, columbae, turturesturtures v. totes R. totis r. om.o et gallinacei herba quae vocatur
helxinehelxine v. -Isine
ll. om.o , anates, anseresceteraeque aquaticae herba sideritesideritę F. -itate a,
gruesgraues F1R et similes iuncoiunco palustri
F2E2ov. lustro r palustri. corvuscorus F1R. -ruo a occiso chamaeleonechamaeleone H. -onte C.
cameleone ll.o. -onte v,
qui etiam victori suosuo o (Sol.). no a.om. rv nocetno. et
R1 , laurolauru F infestuminfeftum ov. -ectum ll. Dal. virus extinguit.
Miliaan multa, ut
§ 106. X 79? praeterea, utpote cum plurimisplurib; a animalibus
eadem natura rerum caeli quoque observationem et ventorum
, imbrium, tempestatum praesagia aliaaliis va.S alioalio F2S. alii F1.
alis DR. aliis Ead. alia (del. modo) v modo dederit,
quod persequi inmensum est, aeque scilicet quamcum (pro quam) a reliquamreliqua Fa
cum singulis hominum societatemsocietate F1a. siquidem et pericula
praemonent non fibrisfibris F2v. feb- r modo extisque, circa quod magna
mortalium portio haeret, sedan
sed &? alia quadam significatione.
(1) Ael. VI 24 extr. Plut. SA 13, 969.a —Ael. XI 19. VI 41;
VH I 11.ruinis inminentibus musculi praemigrantpraemigrant F2E2v. praenegant (-ecant R2) r, aranei cum telis
primi cadunt. auguria quidem artemartem periculis fecere zva. G fecere apud Romanos
dist. Jet sacerdotum collegium vel maxime sollemne. est interinter ea (sc. auguria) ll.zJ. in Thracia v e Plut.
et Ael. ea
locisuulpis a rigentibus et volpes, animal alioqui sollertiasolertia dirum DFRdG2(H). -tia ditu E1.
-ti auditu E2v(L)D. sollertis aditu a dirum.
amnes gelatos lacusque non nisi ad eius itum reditumqueeius itum reditumque
ll.zG2(H). pastus iturae redituraeque v(L)
transeunt. observatum eameam v. ea ll aure ad glacier adpositaposita a coniectare
crassitudinem gelus.Aga-
tharch. m. Erythr. 59 (GGm p. 151). Diod. III 30. Ael. XVII 41.
Instin. XV 2, 1. — (9) cfr. infra § 222. — (10) Isigon. fr. 17 Mü.
Sol. 2, 32. cfr. Pl. III 59. — (12) Theophr. ap. Ael. XV 26. XI 28.
—
nec minus clara exitii 5
documenta sunt etiametiam ll.oJ. -am in S. -am ex v contemnendis animalibus. M. Varro
auctor est a cuniculis& alpis
F1a suffossum in Hispania oppidum, a
talpis in Thessalia, ab ranis civitatem in Gallia pulsam, ab
locustis in Africa, ex GyaraGyaro va.S. cfr. § 222 Cycladum insulainsular Ea incolasincolas B. ami-
cleos Fa. amycl- rv a muribus
fugatos, in Italia AmynclasAmynclas D. om.F1. amyclas F2v.
mynclas DRE. Minclas a. Amunclas S a serpentibus deletas. citra
Cynamolgosgynamulgos F.
gin- Rda. cyn- va.C Aethiopas late deserta regio est, a scorpionibus
et solipugissolifugis R2a. solipygis (solpug- B)
va.H gente sublata, et a scolopendris abactos Rhoetienses
Rhoetienses H ex Ael. otrerienses F2. -ietes v. otreri////es
F1. -iaeres DdR. etruriae (-ie a) res Eaz auctor est Theophrastus. sed ad reliqua ferarum
genera redeamusredeamus ll.G(H).
reme- L. transe- ozv.
Ov. M XV 409. Ael. I 25. Ar. VI 32, 579b 16. 15;
G III 6, 757 a 2. Diod. XXXII 12, 2. — (17) Ar. VIII 5, 594a 31 sq.
Sol. 27, 23. cfr. Pl. XI 177. Hyaenis utramqueutraque F1a esse naturamnatura a et alternis
annisarmis
F1R1 maresmare F1. -rē aova. G , alternis feminasfeminam ova.G fieri, parere sine maremare v. -ri ll.o vulgus
credit, Aristoteles negat. collumcollo ozutut iuba in ego. et iubam (et aiubam E1) ll.
et iuba ozv iuba incontinuitatemc???tinuitatem ego. -ate v e Sol. et unitatem DFEa.
et unitate RdozJ
spinae porrigitur flectique nisi circumactu totius corporis
non quitnon quit F2dS. numquit D. nūquid F1. nequit R(?)Eaov.
cfr. n. luc. p. 82.Ar. ib. Ael. VII 22. — (7) Ar. VI 32, 579b 27. —
cfr. PI. XI 151. — Mir. ausc. 145. Ael. VI 14 (Ar. fr. 369 Rose).
III 7. Sol. 27, 24. 25. — multa praeterea mira traduntur, sed maxime sermonem
humanum inter pastorum stabula adsimulareadsimilare az. -ri dT nomenque
alicuius addiscereaddiscere ov.
-sci ll.dTS , quem evocatum forisforas ova.S laceret, item
vomitionem hominis imitari ad sollicitandos canes quos invadat
inuadit R. ab uno animali sepulcrasepulcra RaH.
-chra Fv(S) erui inquisitione corporum.
feminam raro capi. oculis mille esse varietates colorumque
mutationes. praeterea umbrae eius contactu canes obmutescere
, et quibusdam magicis artibus omne animal, quod ter
lustraverit, inin om.a vestigio haerere.
Ael. VII 22. cfr. supra § 72.
Diod. III 35, 10. Sol. 27, 26.— Iuba fr. 49 M^u:;. cfr. supra § 75.
— Huius generis coitu leaena Aethiopicaaethiopia o. -ppia F1. in
aethiopia (ethyo- a) RTaS. cfr. Sol. parit corocottam
corocotiam Rd. crocottam
oS. -cutam va. Brot., similiter voces imitantem hominumdist. H e Sol.. comma
sustul. v(J). an hominum, oculorumque acie sine nictatione
perpetua? cfr. XI 151. 157 et Sol. pecorumque.
aciesacies///ei F ei perpetua, in utraque parte oris nullis gingivis, dente
continuo: nene F2S. nec r. qui ne v contrario occursu hebetetur, capsarum modo
includitur. hominum sermones imitari et mantichorammantichoram C. -ran S. -thicorā F2. -chor/// F1. -chorina
(om. in) R.—ticorum a. -ram v in
Aethiopia auctor est Iuba.
Mir. ausc. 10. Sol. 27, 27.
Hyaenae plurimae gignuntur in Africa, quae et
asinorum silvestrium multitudinemmultitudine F1 fundit. maresmaneres
F1. Magna res a in eoeodē a
genere singuli feminarum gregibus imperitant; timent libidinis
aemulos et ideo gravidas custodiunt morsuque natos
mares caslrant. contra gravidae latebras petunt et parere
furto cupiunt gaudentque copia libidinis.
Ar. VIII 5, 595a 1. Ael. VI 34. Iuven. XII 34. cfr. PI.
XXXII 26. — Easdem partes sibi ipsi Pontici amputant fibri periculo
urgenteurguente FS(item § 112), ob hoc se peti gnaripeti gnari F2ov. pe/////nari F1.
pectin- r; castoreum id vocant
medici. alias animal horrendi morsusmorsu va. G arbores iuxta flumina
ut ferro caedit, hominis parte conprehensa non ante quam
fracta concrepuerintcrepuerint o ossa morsus resolvit. cauda piscium his,
cetera species lutrae. utrumque aquaticum, utriqueutique o mollior
pluma pilus.
cfr. Th. fr. 175 Wim. PI. XXXII 50. — Ranae quoque rubetae, quarum et in terra et
in umore vita, plurimis refertae medicaminibus, deponere
ea adsiduead-
sidue RdBrot. -duae DFE. assidue aToz. quotidie v (S). cot- J ac resumere pastupartu o. a pastu va.S dicuntur, venena tantumuenenatu tum F1
semper sibisibi semper o.
sibi Tva.G reservantesreseruantes F2ov. reuersa- r.
Th. fr. 175. Ael. III 19. Mir. ausc. 77. Diosc. II 85. —
Ar. VIII 17, 600b 20. 29, 607a 26. Ael. III 17 init. Antig. Car. 20
(24). Mir. ausc. 66. 148. Similis et vitulo marino victus in mari ac terra,
fimilif F1a simile fibrisfi-
brius a. fibro va. Brot. et ingenium. evomit fel suum ad multa medicamenta
utile, item coagulum ad comitiales morbos, ob ea
se peti prudensprudens F2ov. prod- a. -nsa R.
-nda F1 . Theophrastus auctor est anguisanguis G e XXX 89. -ues ll. D. -ues eo zv. sicut angues
(om. modo et) o modo
et stellionesstelliones ov. stilli- FR. steli- a senectutem exuere itaqueeamque
va.S. an atque? protinus devorare
praeripientespraeripientis FRS remedii F2 comitiali morbo remedia. eosdem innocui
feruntinnocui ferunt ego ex Ar. ponti (pofiti Ea) ferunt DF1Ea.
poftiferi R1 (?). peftiferi R2G1 (S). -eros ferunt v. mortiferi F2G2
(D). nihil horum ap. Theophr. in Graecia morsusmorsus noxios ego. mor-
tuos Ead. -tuus DF1R. morsus innotuos (-ocuos S. -oxios G) F2.
innocuos va.G, noxios esse in Sicilia.
(1) Ar. IX 5, 611a 16. Ael. VI 11. Plut. SA 16,971e.
Antig. Car. 29 (35). — (3) Ar. VI 29, 578b 12. 32. Sol. 19, 9. 10.
— (6) Ar. IX 5, 611a 18. Cic. ND II 127. Ael. VII XIII 35. cfr.
Pl. XX 37. — Cervis quoque est sua malignitas, quamquam
placidissimo animalium. urgente vi canum ultro confugiunt
ad hominem et in pariendoparendo F1R semitassemitas F2E2ov. emitam F1. -tari DR1.
imitari r minus cavent humanis
vestigiis tritas quamquamquā et a. quam quae (secretae ... oppor-
tunae) ozva.G secreta ac feris opportuna. conceptus
earum post arcturi sidussides F1R . octonis mensibus ferunt partusparturit F2. -riunt dT,
interimin-
terim F2E2S. itinerim DF1R. -rum E1a. enim dT. interdum v.
(inolac.) et geminos. a conceptu separant se, at mares relictirelicta o
rabie libidinis saeviunt, fodiunt scrobes. tune rostra eorum
nigrescunt, donec aliquialiqui ll.zv(H). -quando C abluant imbres. feminae autem
ante partum purgantur herba quadam, quae seselisseselis
v e Cic. sese ll dicitur,
faciliore ita utentes utero; a partu duasduas herbas E2oD. duas habent z. -nt her-
bas va. H , quae tamnustamnus (Salm.) J. cfr. XXI 86. tamen (del. &) F2.
tamo ro. aros v. rhamnos coni. B et
seselisseselis v. siselis RdE2o.
-licis r appellantur, pastae redeunt ad fetum: illisillos zva.G imbui
Iactislacte o primos volunt sucosprimo nolunt succo zva. G quacumque de causa.Ar. ib. 611a 19 sq. Sol. 19, 11. Ar. VI 29,
578b 20. 579a 4. — editos partus
exercent cursu et fugam meditari docent, ad praeruptapraeducta R1.—dicta Fd
ducunt saltumquesaltus a demonstrant. iam mares soluti desiderio
libidinis avide petunt pabula; ubi se praepingues sensere,
latebras quaerunt fatentes incommodum pondus. et alias
semper in fuga adquiescunt stantesque respiciuntresipiscunt
oz, cum prope
ventum est, rursus fugae praesidia repetentesrepetentes F2ov. -nte R. -ntae F1. querentes a. hoc fit intestini
dolore tam infirmiinfirm////t ictu F1. -mut (-mo R2) ictu R. -mi/// sic tu E1.
-mum tu a, utbe ui F1E1a ictu levi rumpaturrumpatr F1. -atitur E1a intus.Ar. IX 5, 611b 26. Plut. SA 3, 961e.
Antig. Car. 29 (35). Geop. XIX 4, 2. Sol. 19, 11. (5) Ael. V 56. Sol. 19, 12. — fugiunt
fugiunt
intus (om. autem) a autem latratu canum audito secunda semper aura, ut
vestigia cum ipsis abeanthabeant F1RaoVen.. mulcentur fistula pastorali etet RE2aov. ex r
cantu, cum erexere aures, acerrimiacerrimi (-mi sunt F2D) auditus F2zBer. -mis (-mi Eaov)
auditu rov (traiectis terminationibus) auditus, cum remisere,
surdi. ceteroceterum ozva. G animal simplex etei
R. //// F1 omnium rerum miraculo
stupens in tantum, ut equo aut bucula accedente propius
hominem iuxta venantem non cernant aut, si cernant, arcum
ipsum sagittasque mirentur. mariamiretur FE1 trameanttrameant DFR(E?)S. tranant oSol.v. tranatant a. transnat- dT gregatim nantes
porrecto ordine et capita inponentes praecedentium clunibus
vicibu sque ad terga redeuntes. hoc maxime notatur a Cilicia
Cyprumad Cyprum CFW Müller
p. 21 traicientibus. non z nec vident terras, sed in odoremodorē G. -re ll.ozv(H) earum
natantnotat F1a.Ar. IV 11, 538b
18. Ael. VII 39. — Ar. IX 5, 611b 8. 611a 25. Mir. ausc. 5. Ael.
VI 5. — (12) Th. fr. 175 Wim. Mir. ausc. 75. Ael. III 17 med.
Antig. Car. 20 (24). Ar. IX 5, 611a 29. Sol. 19, 12. — (15) Ael.
IX 20. Sol. 19, 13. (cfr. Ar. IV 8, 534b.23). Pl. XXVIII 149. 226.
— cornua mares habent solique animalium omnibus
ipsa ova.S annis statosta-
tuto aova. Bas. veris tempore amittunt. ideo sub ista die quam
maxime invia petunt: latent amissis velut inermes, sed et
hi bono suo invidentesinuident H Brot.. dextrum cornu negant inveniri ceu
medicamento aliquo praeditum, idque mirabilius fatendum
est, cum et in vivariis mutentomnibus annis. defodi ab iishis Fa
putant. accensiaccensa F2. -nsis ozva. H autem utriusutrius oH. -iusque ll. -is v libeatlibet ova.S. liberat F2 odore etet (om.v) -fugantur et ov (S). et DFEad.om.R. (?)H(J). cfr. Sol. et Rück p. 260 serpentes fugantur
et comitiales morbi deprehendunturdaepraehen-
ditur F1.Ar. IX 5, 611a 35. Sol. 19, 13. 15. indicia quoque
aetatis in illis gerunt, singulos annisannos a adicientibus ramos
usque ad sexennes; ab eo tempore similia revivescuntreuiuiscunt Fava. H. cfr. IX 132 , nec
potestpotestates F1 aetas discerni; sed dentibus senecta declaratur: aut
enim paucos aut nullos habent necnec o in cornibus imis ramos,
alioqui ante frontem prominerepromine F1. -nent a solitos iunioribus.Ar. IX 50, 632a 10. Sol. 19, 14. — Ar. IX 5, 611b 13.
— (4) ib. 10. 14 sq. Ael. VI 5. Mir. ausc. 5. — (9) Phil. VA
III 9 p. 47. — Val. M. I 2, 4. Gell. XV 22, 3. Plut. Sert. 11.
Appian. b. c. I 110. Frontin. strat. I 11, 13. Polyaen. VIII 22. — non decidunt
castratis cornua nec nascuntur, erumpunt autem renascentibus
tuberibustuberiuus F1. -rimus aT primo aridae cuticuti ego n. luc. p. 26. -tis ll. v similia, deindein ego. eadem ll. v. ea dein Müller em. I p. 25 teneristeneris F2E2v.
gen- r
increscunt ferulis harundineas in paniculas molli plumata
lanugine. quamdiu carent iis, noctibus procedunt ad pabula
. increscentia solis vapore durant ad arboresarbore F1R1. -rem R2ava.G(S) subinde
experientes; ubi placuitplacuerit zva.G robur, in aperta prodeunt. captique
iam sunt hedera in cornibus viridante, ex attritu arborum
ut in aliquo ligno teneris, dum experiuntur, innata. suntfunt P. fuit ll. S. fit z. fiunt v& F2Bas. ex rvaliquando et candido colore, qualem fuisse traditurtra-
ditur ll. v(S). -dunt Dal.(J) QQ. av. qu./// F. quae R. Sertorii
cervam, quam esse fatidicam Hispaniae gentibus persuaserat
.Ael. II 9. IX 20. Sol. 19, 15. 13. 16. cfr. Pl. X 195.
XXVIII 149. 150. — et hisiis
R (?)v a. D cumest cum va.S(J) serpente pugna: vestigantuestigant// FG. -nte Rda. in-
uestigant zv. -ga o.cfr. § 66. X 124 cavernas
nariumque spiritu extrahunt renitentesrenitentes F2d2E2ov.
retine- r. ideo singulare
abigendis serpentibus odor adusto cervinoceruice F1dR1. -ui ao cornu, contra
morsusmors///ū R vero praecipuum remedium ex coagulo hinnuleiin
olei Fa. hinnuli va. H. om.o
matrismatris in (om.a) ll.S. in
matris oG. in v in utero occisi.Ar. VI 29, 578b 23. (cfr. Mir. ausc.
110). Sol. 19, 18. 16. 17. cfr. Pl. XXVIII 228. vita cervis in confessoconferso F1. -essu ad. -essa R. -ersu E1 longa, post
C annos aliquibusaliquibus denuo ego. aliquibus ov. a quibusdam Ill.S. (an
demum?). de mendo cfr. XIV 121 denuo captis cum torquibus aureis, quos
Alexander Magnus addiderat, adopertis iam cute in magna
obesitate. febrium morbos non sentit hoc animal, quin et
medetur huic timoritimori aov. -ore E.
-or r . quasdam modomodo ll.ozH. nos v principes feminas scimus
omnibus diebus matutinis carnem eam degustare solitas
etet om. G2 longo aevo caruisse febribus, quod ita demum existimant
ratum, si vulnere uno interierit.
cfr. Ar. II 1, 498b 32. Diod. II 51, 2. Sol. 19, 19. —
(7) cfr. infra § 228 extr. — Est eademEadem est G2 specie, barbabarba F2Eav.—rbara r tantum et armorum villo
distans, quem tragelaphon vocant, non alibi quam iuxta
Phasim amnem nascens.
Cervos Africa propemodum sola non gignit, at
chamaeleonemchamaeleone R. -nae F1. -ntem va. H. cameleon a et ipsaipsi R, quamquam frequentiorfrequentior ē ego. -orē ll.ov est IndiaeIndia ova. G2.
figurafigura et F2ov.
-rae/// E. -rae & r et magnitude erat lacertilacerta o. -tae va.H. cfr. § 97, contra § 122
extr. 141 , nisi crura essent rectarecta et F2E2ov. -ctae r et
excelsiora. latera ventri iunguntur ut piscibusut piscibus F2(R?)v.
om.F1da; et spina
simili modo emineteminer& Fa.(8) Ar. II 11, 503a15
—503b 27. Sol. 40, 21–23. (30, 26). — (10) cfr. Pl. XXVIII 112.
— (16) Pl. XI 152. — (18) Pl. XXVII 117. — (20) Th. fr. 172, 1
Wim. Ael. II 14. Plut. SA 27 med. Antig. Car. 25 (30). Ov. M.
XV 411. rostrum, ut in parvo, haut absimileabsimile suillo v ex Ar.
-lis uillo ll
suillo, cauda praelonga, in tenuitatemtenuitate FR desinens, inplicanset implicans E2va.S se
viperinis orbibusoruib;
F1. ordib; R, ungues adunci, motus tardior ut testudini
, corpus asperum ceu crocodilo, oculi in recessurecessu v. -sso ll cavo,
tenui discrimine, praegrandes et corpori concolores. numquam
eos operit nec pupillae motu, sed totius oculi versatione
circumaspicituersione cir-
cumspicit G2. ipse celsus hianti semper ore solus
animalium nec cibo nec potu alitur nec alio quam aērisaeris F2v. ueris r
alimento ricturictu terrifico ego.
circa caprificos ll.vterrifico ferefere Ead2. -rre d1. -rrei DF. -rret R. fe-
rus v , innoxius alioquialiqui F1Ra. et coloris
natura mirabilior: mutatmutat R ov. motat Fa namque eum subindesub unde
F1a et oculis et
cauda et toto corpore redditque semper quemcumquequemcumque (DE?) v. quec- a. quaec- FR. (inolac.) proxime
attingit praeter rubrum candidumqueet candidum o; defuncto pallor est.
caro in capite et maxillis et ad& ad F2v(J). ad rS commissuram caudae admodum
exigua nec aliubialiubi ll.J.
-ibi C -icubi v toto corpore; sanguis in corde et
circa oculosoculis F1R tantum; viscera sine splene. hibernis mensibus
latet, ut lacertaelacertae F2RG2. -te F1. -ta
azv(Brot.).
Th. fr. 172, 1 Wim. Mela III 88. Sol. 30, 24.— Ar.
II 17 507b 16. VI 35, 580a 28. IX 44, 630a 9. 15. Ael. I 7. Sol.
30, 27. — Mutat colores etet F2oG2. om. rzv Scytharum tarandrustarandrus (tran- a) ll.oS.
-dus v e Theophr. et Ael. cfr. Sol. nec
aliud ex iishis Fa quae pilo vestiuntur, nisi in Indis lycaonlychaon F.
Lich- R, cui
iubataiuba F1. iniuba a traditur cervix. nam thoes — luporum id genus est
procerius longitudine, brevitate crurum dissimile, velox saltu,
venatuvenato F2. aen- F1 vivens, innocuum homini — habitum, non colorem,
mutant, per hiemes hirti, aestate nudi.Th. fr. 172, 2 Wim. Ael. II 16. Mir. ausc. 30.
Antig. Car. 25 (31). Sol. 30, 25. — tarandroTaradro F2. Ear- F1R magnitudo
quae bovi estest ll.v(S). om.oC , caput maiusmagis a cervino nec absimile, cornuacornu armosa F1a
ramosa, ungulaeungula azva.G bifidae bifidaebifidae F2R(?)G. -da (uif- F1) rzv, villus magnitudine ursorum, sed,
cum libuit sui coloriscolore Fa1 esse, asini similis. tergori tanta
duritia, ut thoraces ex eo faciant. colorem omnium arborum,
fruticum, florum locorumquelocorumq.
quae F. -mque omnium. que a reddit metuensmetuens post latet pos. (P)L in quibus latet,
ideoqueideo REoSJ raro capitur. mirum esset habitum corporicorpore va.H tam
multiplicem dari, mirabilius estest om.Rd(?)va.D et villo.
Ar. I 6, 490b 29. IX 39,
623a 33. VI 30 extr. VIII 17 init. Ael. 131. XII 26. Sol. 30, 28.
Hystrices generat India et Africa, spineaspina Rd(?)v contectas
contectas v. -ecta (-exta a) ll cutecute
ego. acu DFR. ach E. ac av(S). del. Brot. ceu J. ex (Brieger)D.
ut U 182. de mendo. cfr. § 135 irenaceorumirenaceorum (yre- a) ll. J. erin-
v(S). herin- C. (genere = modo: cfr. § 221 et Müller em. III p. 36) genere, sed hystrici longiores aculei
et, cum intendit cutem, missilesmissile E1. -libus R2S. ora urgentium figit canum
et paulo longius iaculatur. hibernis autem se mensibus
condit, quae natura multis et ante omnia ursis.
Ar. VI 30. V 2, 540a 1. Ael. VI 3. Sol. 26, 4. —
(7) Ael. II 19. Ov. M. XV 379. Ar. VIII 17, 600b 5. Sol. 26, 5. 6.
cfr. Pl. X 176. — Eorum coitus hiemis initio nec vulgari quadripedum
moreore F1a , sed ambobusambobus ov. ambo ll cubantibus conplexisque;
deindū a. deinde ova.S secessusfecessus F2d2Tv. rec- E2oz. inc- ad1.
cessus r in specus separatim, in quibus pariunt XXX
die plurimum quinosquinos hi (hii F2. his o) F2ov. quinos R. qui
nostrii a. qui noctii F1. hi sunt candida informisque caro,
paulo muribus maior, sine oculis, sine pilo; ungues tantum
prominent. hanc lambendo paulatim figurant. nec quicquam
rariusrarius homines quam oszva. Bas.
at cfr. X 176 quam parientemparentem R1 videre ursam. ideo mares
quadragenis diebus latent, feminae quaternis mensibus.
(14) Ar. VIII 17, 600b2. 600a 30.—
(16) cfr. Pl. XXVIII 163. — (17) Ael. VI 3. Sol. 26, 6. 5. —specus si non habuere, ramorum fruticumque congerie aedificant
, inpenetrabilesimpenetrabiles (inp- oS)
F2E2ov. penetrabilib; (poene- R) DF1R. -alibus Ea imbribus mollique fronde constratos.
primis diebus bisbis
F2E2oSol. V. uir DF1R. uix E1a septenis tam gravi somno premuntur, ut
nene v. nec ll.o vulneribus quidem excitari queant. tune mirum in modum
veterno pinguescunt. illi sunt adipes medicaminibus
apti contraque defluvium capilli tenaces. ab his diebus
residuntresi-
dent (P)H Brot. ac priorum pedum suctusuctu F2v. suetu E2o. sictu DF1R. situ E1a vivunt. fetus rigentesrigentis FRSJ
adprimendo pectori fovent non alioali/// F1. -ibi a. -iasR2 incubitu quam adad om. v a.H ova
volucres.Th. de odor. 63. Mir. ausc. 67. — (22) Ar. VIII 17, 600b 7.
Sol. 26, 6.(1) cfr. Pl. XI 224. mirum dictu, credit Theophrastus per ididem RSJ tempus
coctas quoque ursorum carnes, si adserventur, increscere
increscer& ibi R. -r///ibi F1: cibi nulla tunc argumenta nec nisi umoris minimum
in alvo inveniriinueniri E2v. -ntri (-ntre F2) r, sanguinis exiguas circa corda tantum guttas
, reliquo corpori nihil inesse.Ar. VIII 17, 600b 1.
(VI 30 extr.). — (5) ib. 9. IX 6, 612a 1. Ael. VI 3. Plut. SA 20,
974b. — Sol. 26, 6. 7. procedunt vere, sed mares
mare F1R praepingues, cuiuscui
aoz ne S. rei causa non prompta est, quippe nenec ll.v
somno quidemquatuor a saginatis, praeter XIIII dies, ut diximus.
exeuntes herbam quandam arumarum RS. aron v.
carū DF1. carā Ea. hamarū F2 nomine laxandis intestinis,
alioquialioqui F2Bas. -uin rv(S) concretis, devorant friantquefriantque ego. circaque ll.v. (Ar. διαμασῶνται) surculoscirculos D1F1E1a
dentib. ego. -tiū ll.v(H). sentium G. cum dentiunt B. (Ar.ὥσπερ ὀδοντοφυοῦσαι.an ceu dentientium?) dentibus praedomantes
praedomant J oraora F2RdE2v. hora r. operam J. soporem Müller em. I p. 27 . oculi eorum hebetantur, qua maxime causa
favos expetunt, ut convulneratum ab apibus os levetlauet a. l//uet F1 sanguinesanguinis R2S
gravedinemgrauidinem Fa illam.Sol. 26, 7. 27, 18. cfr. Pl. XI
132. invalidissimumualidissimum F1R1a urso caput, quod leoni
firmissimumfirmissimum F2D. cfr. Sol. formi-
DF1. forti- rov. de dictione cfr. § 199, de mendo IX 76 . ideo urgente vi praecipitaturi se ex aliqua
rupe manibus coopertoeo operto R(?)va. D iaciuntur ac saepe in harena colaphocolafo F. conlapfo a. -pfi z
infracto exanimantur. cerebro veneficium inesse Hispaniae
credunt occisorumque in spectaculis capita cremant testato,
quoniam potum in ursinam rabiem agatagant F1a. ingrediuntur et
bipedesin pedes F2. ////pedes F1 ; arhorem aversi derepuntderepunt F2G.
diripiunt E2zv. dere tune r.Ar. VIII 5, 594b 15. 11. Ael. VI 9. Sol. 26, 7. 9.
10.— cfr. infra § 228. Sol. 26, 3. tauros ex ore cornibusque
eorum omnibus pedibus suspensi pondere fatigant. nec
alteri animalium in maleficio stultitia sollertior. annalibus
notatum est M. Pisone M. Messalamessallae F1. -ale a cos. a. d. XIIII kal.
Oct. Domitium Ahenobarbum aedilem curulem ursos Numidicos
centum et totidem venatores Aethiopas in circo dedisse
. miror adiectum Numidicos fuisse, cum in Africa
ursum non gigni constet.
(3) Ar. VIII 17, 600b13. — (10) Herod. IV 192. Th.
fr. 174, 8 Wim. Ar. VI 37 extr. Ael. XV 26 extr. cfr. Pl. X 186. Conduntur hieme et Pontici muresmures ll .v(S). -res hi C, dumtaxatdumtaxat albi E2B. -at ali-
bi F2v. -ata ibi r
albi, quorum palatumpalatus F1Ra in gustugusto R sagacissimum auctores quonam
modo intellexerint miror. conduntur et Alpini, quibus
magnitudo meliummedia azva.G est, sed hi pabulo ante in specusspecu a convecto
, cumcum del. D quidemquidam F2Eava.S(D). cfr.
CFW Müller p. 7 n. 1 narrantnarrent F2va.D alternosalternus F1R marem ac feminam
subrosaesubrosae (-se Ra) ll.(P)S. supra se v conplexosconplexos F2S. -xo
rv fascemfasce va.S herbaeherbe a. -berue F1 supinos, cauda mordicus
adprehensa, invicem detrahi ad specum ideoque illo tempore
detrito esse dorso. sunt his pares et in Aegypto similiterque
residentresident ll.zv(H)D.
-ntes J. -dunt G(S) in dunes etet C. et in ll. v (S). an etiam velet in prioribus a item? binis pedibus gradiuntur prioribusque
ut manibus utuntur.
(13) Ael. III 10. — (15) Ar. IX 6, 612b4. Mir. ausc. 8.
Plut. SA 16, 971f. — (17) Ael. VI 54. Praeparant hiemi et irenaceierinacei dS. her- aov cibos ac volutati supra
iacentiaiacentia
F2ov. latentia Ra. ////entia F1 poma adfixa spinis, unum amplius tenentes ore,
ifi (pro in) R. //// F1portant in cavas arbores. iidem mutationem aquilonis in
austrum condentes se in cubile praesagiunt. ubi vero sensere
venantem, contracto oreore v. et (ex a) ore ll.oS pedibusque acad F1. a R. (an et?) parte omni inferiore
, qua raram et innocuam habent lanuginemlanu-
ginem F2E2v. ianag- DF1. imag- E1ad (F2ad marg.) ima///ag-
R , convolvuntur
confluunt G2 in formam pilae, ne quid conprehendi possit praeter
aculeos.(20–p. 125, 1)
Th. fr. 175 Wim. Ael. IV 17. in desperatione vero urinam in sein se DFEaG2 (D). cfr. XXX 65. ex se
R(?)ov(L) reddunt tabificam
, tergori suo spinisquespinis o noxiam, propter hoc sefe F2E2ov. re r capi
gnari. quam ob rem exinanitaexinanita F2E2v. -it///// F1. -itates (-atis E1) r prius urina venari ars est,
et tum praecipua dos tergori, alias corrupto, fragili, putribus
spinis atque deciduisde-
cuis F1. -u his R, etiam si vivat subtractus fuga. ob id
non nisiinsitum zva.G in novissima spe maleficio eo perfunditur, quippe
et ipsi odereodore F suum veneficiumbenefitium FR, ita parcentes sibi terminumque
supremum opperientes, ut ferme ante captivitas occupet.
calidae posteapostea quae F1R. -aq; a aquae adspersu resolvitur pila, adprehensusque
pes alterpede altero va. S e posterioribus suspendiosasuspen-
dio ac fame necatur va. S fame necat. aliter
non est occidere et tergori parcere.ipsum animal non,
ut remurut remur Ed2TH. ////remur F.
utemur d1. uteremur r. uerentur (add. dicere) v plerique, vitae hominum supervacuum esteeF2in
ras. va. H, si non
sint illi aculei, frustra vellerum mollitiamollitia ll. S. -tie G. -ties zv in pecude mortalibus
dataa a : hac cutecute
Eav. acute R. -tae DF.de mendo cfr. § 125 expoliuntur vestes. magnum fraus et
ibi lucrumlacrum DF1
monopolio B. -liū ll. v monopolio invenit, de nulla re crebrioribus senatus
consultis nulloque non principe adito querimoniis
provincialibusprouincialibus v. promittial- (-tti
tal- R2) Rd. permittial- DF. pernitial- Ea.
Mir. ausc. 146. Ael. IV 18. Sol. 27, 21. Vrinae etet ll.zv(S). et
e B duobus aliis animalibus ratio miramira est va.S .
leontophonon accipimusaccepimus va.C vocari parvum nec aliubialibi RdSJ nascens
quam ubi leo gignitur, quo gustato tanta illa vis etet ego coll. § 48. ut ll.v(Brot.). ac G. in Müller erm. I p. 27 ceteris
quadripedum imperitans ilicoillico FRva.D expiret. ergo corpus eius
exustumexustum ll. G2(S)D. adu- v(L)J adspergunt aliis carnibus polentaepulente Fa modo insidiantes
feraefere a. ferae quae F2 necantquenecant. quae (que a)Fa etiam cinere: tam contraria est pestispestis R(?)v. festis DFEa.
hautaut F1a inmerito igitur odit leo visumque frangit et citra morsum
exanimat; ille contra urinam spargit, prudens hanc
quoque leoni exitialem.Th. fr. II 2, 8. fr. 175 Wim. Mir. ausc. 76. Ael. IV 17.
Diosc. II 100. Ov. M XV 415. Isid. XII 2, 20. cfr. Pl. XXXVII
34. 52. XXVIII 122. lyncumlincum ao. lyncarum R2 umor ita redditusredditus E2oR(?)v. -tis r. (an
lyncum urina reddita?), ubi gignuntur
, glaciatur arescitve in gemmasgemmis E1a similis FRSJ carbunculis similes
et igneo colore fulgentes, lyncuriumlyncurium v. -ngyrium F. -girium Rd. -rum a. lingurium o vocatas atqueatque — 4 prodito om.o (de structure cfr. Müller stil. p. 37. 38) ob idid F2E2v. om. rNolle osucino a plerisquea plerisque E2v. at plerique r ita generari prodito. novere hoc sciuntque
lynces et invidentes urinam terraterrei a1. -rrę a2 operiunt, eoque celerius
solidatur illa.
Alia sollertia in metu melibusmetu melibus F2ov. m&ū ////libus F1. -tū
celibus (cael- R) r : sufflataesufflacae R. -ata ozva.G cutiscutis DFG. -ti
Ea. gutis R. cute ozva. G distentu
distentu G. -ntus ll. -ntae ozv ictus hominum et morsus canum arcent.
Providentpraeuident va.H tempestatem et sciurifciufi Fa obturatisqueobturatisque F2E2d2v. tur
(tor F1) ad hisque DF1R. tur aditisq. a. tura////tisque E1. om.d1, qua spiraturus
est ventus, cavernis ex alia parte aperiunt fores. de
cetero ipsis villosior cauda pro tegumento est. ergo in
hiemes aliis provisum pabulum, aliis pro cibo somnus.
Ar. VIII 14, 599a 34 sq. — (16) ib.
16. Th. fr. 176 Wim. Serpentium vipera sola terra dicitur condi,
ceterae arborum aut saxorum cavis. et alias vel annua
fame durant, algore modo dempto. omnia secessus tempore
veneno orba dormiunt. simili modo et cocleae, illae quidem
iterum et aestatibus, adhaerentes maxime saxis aut, etiam
iniuria resupinataean potius auolsae resu-
pinataeque? avolsaeque, non tamen exeuntesut etiam ... exeant va.H . in
Baliaribusbalearibus F2ava.S vero insulis cavaticaeinsulis cauatice in-
sule a appellatae non prorepunt ehe (pro e) a. hae F2
cavis terrae — nequenon quae F1 herba vivunt —, sed uvae modo
inter se cohaerentin terrae
cohęret F1.—rra choheret a. est et aliud genus minus vulgare adhaerente
operculo eiusdem testaetestes (om. se) F1Ra se operiens. obrutaeobrutae v. -tall
terra semper haehae Dv.
haec r et circa maritimas tantum Alpes quondam
effossae coepere iam erui et in Veliternoueliterno F2E2v (D). lit- rS. omnium tamen
laudatissimae in Astypalaea insula.
Ar. V 33, 558a 16. VIII 28, 606b 5. Ael. XVI 41. Lacertae, inimicissimum genus cocleis, negantur
semenstrem vitam excedere. lacertilacerti ll.ov. an
lacertae et 7 coloris? Arabiae cubitales, in
IndiaeIndia ova. G vero NysoNyso D. -sa v. niso,
(-si F1o) ll monte XXIIII in longitudinemlongitudine ova.H pedum, colore
fulvifului F2v. -uei r aut punicei aut caerulei.
(14) Plut. SA 13, 969d. Ael. VII 10 med. Tzetz. chil. IV
hist. 131. Ex his quoque animalibus, quae nobiscum
degunt, multa sunt cognitu dignacognitu digna F2E2oR(?)v. -iti dogna F1.—gma E1a, fidelissimumque ante omnia
omnia
v. -nis DFR. -nes Eado hominihomini F2E2ov. -nis r caniscanes
F1Raova.G atqueet o equusaequis F1. equi ova.G. -uos a. pugnasse adversus latrones
canem pro domino accepimus confectumque plagis a corpore
non recessisse, volucres acet
(pro ac) DR(?)ova.D feras abigentem. ab alio
in Epiro agnitum in conventuin uentu F1a percussorem domini laniatuque
laniatuque (-tūque
F2) ll.v (H). -tu Verc. et latratu coactum fateri scelus. GaramantumGaramantum Ber. e Sol. -tem o.
-tae E2. -ta r regem
canes CC ab exilio reduxere proeliatiproeliantes aozva. G contra resistentes.
propter bella ColophoniiColophonii v.
-nia F2. -nti d. -ponti R. -phanti r ilemcque Castabalenses cohortes canum
habuere.(21) Ael. VI 25. — (p. 128, 1) Duris fr. 33 Mü.
Ael. VI 25 extr. Plut. SA 14, 970c. Appian. Syr. 64. hae primaeprimū F1a.an prima?
cfr. Sol. dimicabant in acie numquam
detrectantesdecertantes a; haec erant fidissimafidelissima H Brot. auxilia nec stipendiorum
indiga. canes defendere Cimbris caesis domuscimbros
caesis dominis (ortum e domuus) Eava. G eorum plaustris
inpositasinpositas F2G.
-tos Ea. -tus F1R1.—tis R2v. -ti Bas. . canis lasone Lycio interfecto cibum capere
noluit inediaque consumptus est. ishis Fa vero, cuicui v. qui ll nomen Hyrcani
reddit Durisreddit duris E2d2S. -ituris r.
-idit Duris G. -rides v , accensoassenso F2 regis Lysimachi rogo iniecit
se flammae, similiterque Hieronis regis.Philist. fr. 44 Mü. Ael. VI 62; VH I 13. — (5) Arrian.
fr. 75 Mü. (ap. Tzetz. chil. III v. 965). — (9) Ael. VII 10. Plut.
SA 13, 669c. memorat et Pyrrhum
, Gelonis tyranni canem, Philistusphylistus F. philistis az; memoratur et Nicomedis
Bithyniae regis, uxore eius Cosingicofingi E2. confi- F2. Confi- G. -fynge v. -fingu R. cofi-
DE1 eo fi- r. cfr. Cosingas ap. Polyaen. VII 22 lacerata propter
lasciviorem cum marito iocum. apud nos Vulcatiumuulgatium
FR. -tū a nobilem,
qui CascelliumCafcellium (coni. Dal.) H. carc- ll. Ceselium v ius civile docuit, asturconeasturcone F2v. astufc- DF1R. atufc- Ea ee om.F1a suburbano redeuntem
, cum advesperavisset, canis a grassatorecrassatore
F1Rava. C defendit;
item Caelium senatorem aegrum Placentiae ab armatis oppressum
, nec prius ille vulneratus est quam cane interempto.
(13) Tac. A IV 68. 70. Dio LVIII 1, 3. sed super omnia in nostro aevo actis p. R. testatum Appio
Iunio et P. Silio cos., cum animadverteretur ex causa Neronis
Germanici filii in Titiumin titium F2R(?) H. initium r. in Titum ov Sabinum et servitia eius, unius ex
his canem nec in carcerecarcerem ao abigi potuisse necneq. F. necti a aa
(pro in) va.S corpore recessisse
abiectiabiectis oz.
-to va.H, ininde o gradibus gemitoriisGemoniis B. om.o maestos edentem ululatus
magna populi Romani coronacorona circum-
stante va. H , ex qua cumqua cum F2ov. -umque r quidam ei
cibum obiecissetabiecisset F1a , ad os defuncti tulisse. innatavitinnutauit DF1 idem,
cadaverecadauer R2H Brot.S. om.ova. G. an cada-
ueri? in Tiberimtiberi (om. in) a abiectoiniecto a. abiecti H Brot. cadauere
abiecto va.G , sustentaresustentare ov. -ri ll conatus, effusa
multitudine ad spectandamspectandum C errore animalis fidem.
Col. VII 12, 1. Cic. ND II 158. Sol. 15, 11.(3) Hom. ξ 31. Plut. SA 15. Antig. Car. 24 (28). Soli dominum novere et ignotum quoquequoque om.a, si repente
veniat, intellegunt; soli nomina sua, soli vocem domesticam
agnoscunt. itinera quamvis longa meminere, nec ulli praeter
hominem memoria maior. impetus eorumeorum om.o et saevitia mitigatur
ab homine considenteconsidente ov. consed- ll humi.Xenoph. cyneg. 3, 4 sq. Lucan. IV 442. Grat. cyneg. 237. plurima alia in iis cotidie
quoque
(pro cotidie) G2errore vita invenit, sed in venatuuenatus FR sollertia et sagacitassagittas F1R praecipua
est. scrutatur vestigia atque persequitur, comitantem
ad feram inquisitorem loro trahens, qua visa quamqua
uisa quam G. quamuis aquam ll.zv silenssiliens se F2. transiliens
se zva.G
et occulte, setocculta set TS. -tasset F1Razv. -tasse F2d.
-ta G quam significanssignificasse R2 demonstratio est cauda primum
, deinde rostro! ergo etiam senecta fessos caecosque
ac debiles sinu ferunt, ventos et odorem captantes protendentesque
rostraprodentesque rostro (om. ad)
va.S ad cubilia.
Ar. VIII 28 extr. Ael. VIII 1. Diod. XII 92, 1. Grat.
cyneg. 161. Sol. 15, 11. — (18) Phaedr. fab. 27 (25), 3. Ael. VI 53;
VH I 4. Sol. 15, 12. E tigribus eos Indi volunt concipi et obob Ead2v. os r id in silvis
coitus tempore alligant feminas. primo et secundo fetu nimis
feroces putant gigni, tertio demum educant. hoc idem
e lupis Galli, quorum greges suumgreges suū F2d2v. gressuū
(-ssu F1) r quisque ductorem e canibus
et ducem habent. ilium in venatu comitantur, illi pa-
uncos ego posui. (inFhaec verba intervallo discreta sunt a reliquis)rent; namque inter se exercent etiam magisteriamisteria F1.: Sol. 15, 7. cfr. Strabo XV 700. Diod. XVII 92.
Plut. SA 15, 970. Ael. VIII 1. — (Certum
est iuxta Nilum amnem currentes lambere, ne crocodilorum
aviditatiauiditate
Ra. -atae F1 occasionem praebeant) — Indiam petenti
Alexandro Magno rex Albaniae dono dederat inusitataean inuisitatae? cfr. X 84
magnitudinis unum, cuius specie delectatus iussit ursos,
mox apros et deinde dammasdammas a.
damas rv. cfr. § 214. XI 124 emitti, conteinptimcontemptim E2TzG2. cfi. § 50.
-pti DF1. -pnenti E1a. -ptu F2R(?)v(L) inmobili
iacenteiacenti az [eo qua G2 (H). eoque Ea. eo (e // F1) quo r.
eaque v(L) eo, qua segnitiasecnitia F1R1. segnitie va.S tanti corporis offensus imperator
generosi spiritus interemiinteraemi F1.
-rimi rv eum iussit. nuntiavit hoc fama
regi. itaque alterum mittens addidit mandata, ne in parvis
experiri vellet, sed in leone elephantoveelephantosue F1dR: duos sibi fuisse,
hoc interempto praeterea nullum fore. nec distulit Alexander
leonemque fractum protinus vidit. postea elephantum iussit
induci, hautaut F1 alio magis spectaculo laetatus. horrentibus
quippe villis per totum corpus ingentiingenti
d(?)v(J). urge- Ea. urgue- rS primum latratu intonuit
, moxmoxque Rd(?)H ingruitingruit G.
cfr. § 54. inceruit DF1R1. increuit F2dH(J). inhorruit R2S. in
ceruicē Eazv(D) adsultans contraque membrabeluam (pro membra) F2E2Sol.va.J(D) exurgensex-
urguens F
hinc et illincillic F1a. ille R1 artifici dimicatione, quaquā F2 maxime opus esset,
infestans atque evitans, donec adsidua rotatumrotatū v. -tu
E1a. -ta r. -tā H(D) vertigine
adflixit, ad casum eius tellure concussa.
(13–15) Ar. V 14,
545b 3. 9. VI 20, 574a 23. Canum generi bisgeneri bis H. -ribus ll.v annoannui va. H partus. iustaiuffa F1a ad pariendum
annua aetas. gerunt uterumutero dTz. in ut- va. G sexagenis diebus. gignunt
caecos et, quo largiore aluntur lacte, eo tardiorem visum 15
accipiunt, non tamen umnquamultro umquam a ultra XXIXX R. uicesimo uno a diemdie a nec ante
septimum. quidam tradunt, si unus gignatur, nononona F1 die cernere
, si gemini, decumo itemqueitemque
(coni. S)J. ide- ll. v inin om.Rda. in — totidemque om.F1. to-
tidem (coni. S)J. -mque ll. -mque esse v singulos adici totidem
tarditatis ad lucem dies, et ab ea quae sit femina ex primipara
genita Faunosfaunos F2G.
flunos DF1d. fluuos R. clunos Eaz. citius v cerni. optimusoptumus F1S.
-mos F2 in fetu qui novissimusnouissimus (-mos F2) ll.zv(H). -me C
cernere incipit aut quem primum fert in cubile feta.
cfr. Pl. VII 64. XXIX 98. Cels. V 27, 2. (aliter Ar.
VIII 22 init.) - cfr. Pl. XXV 17. Rabies canum siriosyrio F. syro a ardente homini pestifera, ut
diximus, ita morsis letaliletale F2 aquae metu. quapropter obviam2,107
itur per XXX eos dies, gallinaceocallinaceo FR maxime fimo inmixto canum
cibis aut, si praeveneritpuenerit F1a morbus, veratro.
a morsu
ad morsum zva. G2 vero unicum remedium, oraculo quodam nuper repertum,
radix silvestris rosae, quae cynorrhodacynorhoda
(-roda a) DFEav(S). -dos G2. hocynorda R. niginorhoda F2superscr. appellatur.Col. VII 12, 14. —
(10) cfr. Obseq. 103. Columella
auctor est, si XL die quam sit natus castretur morsu
cauda summusque eius articulus auferaturauferatur F2E2cum ras. v. -efatyr r spinaespinae
ego e Col is equi (aequi F1) ll (ortum ex ispi[ne]). insequi S. se-
qui D. sequenti v nervoneruo E2v. -u/// E1 -uū F2S. -uā r
exempto, nec caudam crescere nec canes rabidos fieri. canem
locutum in prodigiis, quod equidem adnotaverimad-
notauerim F2E2v. adnoue- r, accepimus
et serpentem latrasse, cum pulsus TarquiniusTarquinius (sed post regno) v.
om. ll est
regno.
Strabo XV 698 extr. Diod. XVII
76, 6. 95, 5. Plut. Alex. 6. 61; SA 14 extr. Gell. V 2. Curt. VI 5,
18. IX 3, 23. Sol. 45, 8. 9. Eidem Alexandro et equi magna raritas contigit
. Bucephalanbucephalan ll.v(S). -lon C eum vocarunt sive ab aspectu torvo sive
ab insigni taurini capitis armo inpressiinpraessi/// F.
-ressit d. -resso R2e corr.. XIIIXIII (Budaeus)H. XVI ll.v(D) talentis ferunt
ex Philonici Pharsalii grege emptum, etiam tum puero capto
eius decore. neminem hic alium quam Alexandrum regio
instratuinstratus va.S ornatusornatus F2R2S. -atu d(?)v. -at r recepitrecipit F1R1a in sedem, aliasaliosva.S passim recipiensreiciens va. H.
idem in proeliis memoratae cuiusdam perhibetur operae,
Thebarumthebearum F2. et thebar- a oppugnatione vulneratus in alium transire Alexandrum
non passus, multa praeterea eiusdem modi, propter
quae rex defuncto ei duxit exequias urbemque tumulo circumdedit
nomine eius.Suet. Iul. 61. Sol. 45, 10. 11: — Iuba fr. 22 Mü.
(cfr. Hygin. fab. 243). nec Caesaris dictatoris quemquam
alium recepisse dorsodorso recepisse pal. Chat. equus traditur, idemque similes humanis
humanis F2R2pal. Chat. G2(D).
hominis rzv(S) pedes priores habuisse, hac effigie locatus ante Veneris
Genetricisgenitricis ava.S aedem. fecit et Divus Augustus equo tumulum,
de quo Germanici Caesaris carmen est. Agrigenti conplurium
conplurimum F1a equorum tumuli pyramidespyramidas RdSJ. cfr. XXXVI 87 habent. equum adamatum
a Samiramide usque inin ll.zBrot. ad
v(J) coitum Iuba auctor est.Sol. 45, 11. — (11) Ar. IX
47 extr. Ael. IV 7. Antig. Car. 54 (59).— (12) Varro II 7, 9. Scythici
quidem equitatus equorumScythae ... et equorum va.H gloria strepunts// repunt F1.
se rep- ad. screp- R2(?) : occisoocciso denique ze Sol. -que ipsorum
va.H
regulo ex provocatione dimicantedimicantē F2zD hostemhostem om.z , cumcum ll. D. cum
uictor R(?)v e Sol. ad spoliandum
venisset, ab equo eius ictibus morsuque confectum; alium
detracto oculorum operimento et cognito cum matre coitu
petiisse praerupta atque exanimatum. aequaaequa DFRE1S. equa a1. qua a2dT.
aequa (equa D) eadem E2D. equam (-ae G2) eadem zv ex causa in
Reatino agro laceratumlaceratamque z.—tumque va.G prorigamprorigam ll. G coll. Varr.
quadri- z. pariter auri- v invenimusinueniamus F1a . namque etex F1a
cognationum intellectus hisin iis
va. S est, atqueitaque va.H in grege prioris anniamni F1a
sororemsoror est a. -re va. S libentius etiam quam matremmatrē
F2S. -re rv equa comitatur.Athen. XII 520c. — Sol. 45, 13. docilitas
tanta est, ut universus Sybaritani exercitus equitatus
ad symphoniae cantum saltatione quadam moveri solitus inveniatur
. iidem praesagiunt pugnam et amissos lugent dominos
: lacrimaslacrimasque E2va.S(D) interdum desiderio fundunt. interfecto
Nicomede rege equus eius inedia vitam finivit.Phylarch. fr.
31 Mü. Ael. VI 44. Sol. 45, 13. PRhylarchusPhilist. fr 48 Mü. Cic. div. I 79. Ael. VH XII 46. pylarcus F. -rius R.
Pydarcus a. Philarchus va. H
refert Centaretumcentariom a. -aretrium va.C e Galatis, in proelio occiso Antiocho, potitum
equo eius conscendisse ovantem, at ilium indignatione
accensum domitisdemptis a3superscr. (coni. J) frenis, ne regi possetpossit Fa, praecipitem in abrupta
isseisse F2d2Eav. ee r exanimatumque una. Philistus a Dionysio relictum
in caeno haerentem, ut se evellissetse euellisset EaD. sese ue- (eue- v) Rv. se ue- F2.
se uellis sed DF1, secutum vestigia
domini examine apiumaptum F1a. apum va.S iubaeiuba F2 inhaerente, eoqueeoque
F2E2v(D). eo qui (que dTS) in rS ostento
tyrannidemtyrannide ad. -idae
F1. -ice R a Dionysio occupatamoccupatū RE1a.
dist. Brot.Sol. 45, 14. Ingenia eorum inenarrabilia. iaculantesioculantes F2 obsequiaob-
sequio va. Brot.
experiuntur difficiles conatus corpore ipso nisuquenisoque F1R1 iuvantiumiuuantium coni. H. inuita-
ll. v;
itemitem ego. iam (tam a) ll. v. etiam U telatala F1. talia a humi collecta equiti porrigunt. nam in circo ad
currus iuncti non dubie intellectum adhortationis et gloriae
fatentur. Claudi Caesaris saecularium ludorum circensibus,
excusso in carceribus auriga albatialbati (sc. coloris) ego. -ati equo F2E2D. -at hi equi R2.
aluat hic quo r. albatis J. -to H. -ti equi v Coracecaracae F1. pal-
mam va.H , occupavere primatum
prima, tum H, optinuere opponentes, effundentes omniaque contra
aemulosomnia quae ... aemulos (om.
quae) va.H , quae debuissent peritissimoper////ssimo F1. percussi modo a auriga insistente, facientes
, cuman et
cum? puderet hominum artesartē F2H brot.(D) ab equis vinci, peracto
legitimo cursulegitim occursu F1. legü
cursu a ad cretammetam va.H stetere.Sol. 45, 15. Plut. Val. Popl.
13 extr. Fest. p. 274b 9 sq. maiusmaius — 18 cucurrisse om.R1 augurium apud
priscos plebeisple-
beios R2. pleueis F1 circensibus excussoexcurfo F auriga ita, ut sisi E(?)v(J). om. rS staretstare
(om. in— cucurrisse) F1E1a,
in Capitolium cucurrisse equos aedemqueaedemque (B)H. sed- F2E2v.
id- r ter lustrasse;
maximum vero eodem pervenisse a Veisa Veis Ber. ab eis F2d2R2. ab Veis B. habens E2.
-nis v. a se is r cum palma et corona
, effusooffenso R2 RatumennaRatumena va.S qui ibi vicerat, unde postea nomen
portae est.(5) Ar. VI 22, 576a 28. Sol. 45, 16. — Verg. G III
72 sq. — (11) Col. VI 29, 4. Sarmatae longinquolonginqua itinera va.Sitineriitineri ego. acturi ll. v inedia pridie praeparant
eos, potum exiguumtantum exiguum R2E2D. exiguum
tantum va. H inpertientesinpertiens R1. -inentes F1a, atque ita per centena
milia et quinquaginta continuo cursu euntibusexeuntibus a insident.
Vivunt annis quidam quinquagenis, feminaefeminae v. -na// a. -nar minore
spatio; eaedemeadem F2dT quinquennio finem crescendi capiuntcapiunt R2E2v.
-pit F2da. -pud F1. -put r, mares
anno addito. formafoma F1. femina a. formas F2
qualis aS equorum, quales maxime legilaegio poftea F1 oporteat,
pulcherrime quidem Vergiliouirgilio Rava.S vateuale F1a1.
an uati? absoluta est; sed et nos
diximus in libro de iaculatione equestri condito, et
tere inter omnes constare video. diversa autem circoidcirco a ratio
quaeritur. itaque cum bimi in alio subiungantursubiungantur D1adTzS. sub-
iug- D2F1RE1. subig- F2E2v (D) imperio,
non ante quinquennesquinquennes r.—nnis
ll.S ibi certamen accipitaccepit RS. accipiunt va.G.
Ar. VI 22 init. — Varro
II 7, 7. 8. Col. VI 27, 3. 28, 1. Ar. V 14, 545b 10. VI 22, 576b 25.
Sol. 45, 16. Partum in eo genere undenis mensibus ferunt,
duodecimo gignunt. coitus verno aequinoctio bimo utrimque
utrimque F2E2v (D).
-ique rS. cfr. § 68. 187 vulgaris, sed a trimatutrimato FRa1 firmior partus. generat mas
ad annos XXXIII, utpoteut pute
ll. (D?) cum a circoiccirco F2superscr. cfr. Welzh. p. 68 post vicesimumuicesimum pri-
mum a annum
mittantur ad subolemsobolē ava.S . Opunteopunte F1dTH. opante R1. sponte
E1a. ut pute D(?). ut pote F2E2. reparandam R2v et ad XLad XL
— 19 animalium om.R1. cfr. n. luc. p. 74 n. 31 durasse tradunt
adiutum modo in attollenda priore parte corporis.Varro II 7, 11. Col. VI 27, 13. 9.(2) Ar. VI 18, 572b7. Ael. XI 18. Sol 45, 16. — Ar.
14, 545b 13. 20. Sol. ib. sed ad
generandumad
generandum F2R2e corr. v. angentes anguū (agunt dT) FadT p. 135, 1 per interualla va.S paucis animalium minor fertilitas. qua de causa
intervalla admissurae dantur, nec tarmentamen non lessen ann. philol. 1859 p. 75 e Col. quindecim initus
eiusdem anni valet tolerare. equarum libido extinguitur
iuba tonsatonsa
F2E2av(J). -sis R2 (e Sol.) S. tons DF1. tonis R1. tona E1. gignunt annis omnibus ad quadragesimum.
vixisse equumquum F1. cum a equam P ex Ar. LXXV annosannis dva. G proditur.Ar. VI 22, 576a 24. IX 4,
611a 12. Col. VI 27, 13. — Ar. ib. 577 a 8. VIII 24, 605a 2. Th.
fr. 175 Wim. Ael. XIV 18. III 17. Antig. Car. 20 (24). Verg. G
III 280. Col. VI 27, 3. Sol. 45, 17. cfr. Pl. XXVIII 180. 181.
(10) Ar. IX 4, 611a 9. Ael. III 8. — (12) Sol. 45, 18. in hoc genere gravida
grauide
F1a stans parit praeterquepar& F1 ceteras fetumfetus ad. fo&u F1 diligit. etet (om.a) sane ll.v. (loc.
corr. an c???stat?) sane
equis amoris innasciinnasci F2v (J). et nasci r. ena- S veneficiumbene-
ficium F1R, hippomanes appellatum, in
fronte, caricae magnitudine, colore nigro, quod statim edito
partu devorat fetafaet/// F1. fetu a. -tus d autante (pro aut) R2 partum ad ubera non admittit. si
quis praereptum habeat, olfactuolfactu v. -tū ll in rabiem id genus agitur.
amissaadmissa F1a parentein grege armenti reliquae fetae educant orbum
. terram attingere ore triduoor////duo F1. or&bi-
duo R1. biduo a proximo quam sit genitus
negant posse. quo quis acrior, in bibendo naresnares ll. profundius nares R(?) Sol.v. de
dictione cfr. IX 184. XXXIII 59 mergit.
Scythae per bella feminis uti malunt, quoniam urinam cursu
non inpedito reddant.
Varro II 1, 19. Col. VI 27, 7. Iustin. XLIV 3, 1. Sol. 23, 7. 45, 18.
cfr. Pl. IV 116.(1) cfr. Sen. ep. 87, 10. Martial. XIV 199. Nonius
p. 17, 35 M. — (5) Ar. VIII 24, 604b 26. 16. Constatconstant F1Ra in Lusitania circa Olisiponem oppidum et
Tagum amnem equas favonio flante obversasad-
uersas F2. -sus F1dT animalem concipere
spiritum, idque partum fieri et gigni pernicissimum
ita, sed triennium vitaeuitae om.a non excedere. in eadem Hispaniaspania FR
GallaicaGal-
laica G. -lliaica DF1R1a. -cia F2. -llica R2E. -lleca v gens est etest et
F2E2R(?)v(H). est r. et B(D) Asturicaasturic R1. -ra va.G ; equini generis his sunthis sunt
ego (et dist.). hi (hii F) sunt ll. v(H). del. B quos
tieldonestieldones DF1RE. thiel- adTv. celd- F2D vocamus; minore forma appellatosappellatus
F1Ra asturcones gignunt
gignunt incurso quibus F2, quibus non vulgaris in cursu gradus, sed mollis alternoalterna F2
crurum explicatuexplicatū F1a. -cat F2 glomeratio, unde equis tolutim carperecarpere E2v. cap- rzJ
incursumincursū
EaJ. -su rz. -sus v. (in cursu B) traditurtraditur d(?)v. -tum ll arte.
Equo fere qui homini morbi, praeterque vesicae conversio
, sicut omnibus in genere veterino.
Varro III
2, 7. (II 8, 3). — (9. 10) ib. II 6, 5. Col. VII 1, 2. Pl. XVII 41.
- Col. II 37, 4. — (11) Varro II 1, 14. 6, 2. — (12) Herod. IV 28.
Ar. VIII 25 extr.; G II 8, 748a 22. Strabo VII 307. — (14) Varro
II 6, 4.
Asinum CCCC nummumnummis zva.G emptum Q. Axio
senatori auctorauctores. L. M. F1a est M. Varro, hautaut F1a scio an omnium pretio
animalium victo. opera sine dubio generige-
ruli va.H munificamunifica F2E2zD. muri- r. miri- R(?)v, arando.
quoque, sed mularum maxime progeneratione. patria etiam
spectaturpar,
tria ... spectantur F2 in his, Arcadicisarchadis FR1a in Achaia, in Italia Reatinis. ipsum
animal frigoris maxime inpatiens. ideo non generatur
in Ponto, nec aequinoctio verno, ut cetera pecua, admittitur,
sed solstitio.Ar. V 14, 545b 20. Varro II 8, 2. Ar. VI 23,
577a 22. 25. 577b 1 sq. mares in remissione operis deteriores. partuspartuus DF1E1aD
a tricensimo mense ocissimusocisissim' F1a , sed a trimatu legitimuslegitimis F , totidem
an annis totidem? quot equae et isdem mensibus et simili modo. sed
incontinens uterus urina genitaleurinā genitalē Eava.J(D) reddit, ni cogatur in cursum
verberibus aa E2D(?)v. ac F2. om. r coitu. raroraro F2E2v. -ros r geminos paritparit del.F2. paritura lucem
fugit et tenebras quaerit, ne conspiciatur ab homine. gignit
tota vita, quae est ei ad tricensimum annum. partuspartus F2E2v. -tuus D.
par tune r caritas
summa, sed aquarum taedium maius: per ignes ad fetus
tendunt, eaedemeaedem F2R(?)G. ea (eae v) item E2v. caedem r , si rivus minimus intersit, horrent etiametiam
(aut uel) ego. ia ut DF1E1a. aut F2dR. i ut E2. ita ut v. imos D
pedes omnino tinguerecaueant tinguere va.D . nec nisi adsuetos potant fontes
quae sunt in pecuariis, atque ita ut sicco tramite ad potum
eant. nec pontes transeunt perper (pro F2D)raritate DFD raritatem eorum tralucentibus
fluviis, mirumque dictu, sitiuntsiciunt a. sci- R et si mutenturmutentur (imu- R)LL. G2(S). immu- v(L) aquae;
utan et ut (aut uel ut)? bibant cogendae exorandaeve sunt. nec nisi spatiosaspatiose va.C in
cubituin cubitu
(U 149)J. incubitus F2.—tar. -tat dS. -tant (Budaeus) G. in-
cubant v laxitas tutalaxitas tuta D. -tas tota F2E2.-tas uta r. -tas
R2S. -tate C. alias atteruntur v ; variauaria F2R2E2v. uari r. an
uana? cfr. X 211 namque somniosomnio (-ia F1) Fdav. -no DRE(?) Dal. cfr.
X 212. XXII 44 visa concipiunt
ictu pedum crebro, qui nisi per inaneinane d(?)v. -anē r emicuitemicuerit R(?)va.D , repulsurepulsi F1 durioris
materiae clauditatem ilico adfert.(13) Col. VI 37, 7. quaestus ex iishis FaD
opima praedia exuperatexuperat ll.v(D). -ant R(?)H. notum est in Celtiberia singulas
dist. J quadringentenaquadringentena (quadrig-F) d2FH. -ta d1T. -dragin-
tena Ra. -dragena z. -nis v milia nummum enixasenixas ll. G. emi v , mularumad
mularum va.S maxime
partupartum R2. -tus va.S . auriumarium F1R1a referre in iis et palpebrarum pilos aiunt;
quamvis enim unicoloriunicolori ego. -lo Fa. -lor DRE(?)G. -lor toto v reliquore liquor a corpore, totidem tamen colores
, quot ibi fuere, reddireddi ego. -it ll.v. pullos earum epulari Maecenas
instituit, multummultos a eo tempore praelatos onagrisonetris F1. post eum
dist. lessen ann.
philol. 1859 p. 75 interiitinterit
Fa auctoritas saporissaporis F2E2G(D).—ri rS. -ris, sed v asino.— Moriente visuuisu d (coni. H coll. § 206 et Iessen)D. -so
ll.v. celerrime
id genus deficit.—
Varro II 8, 2. Col. VI 36, 2. 37, 9.— (3) Ar. VI 23,
577b15. Col. VI 37, 8.— (6) Col. ib. 3. Ex asino et equaequo a mula gignitur mense XIIImulus ... XII va.H,
animal viribus in labores eximium. ad tales partus equas
neque quadrimis minores neque decennibus maiores legunt
arcerique utrumque genus ab altero narrantnarrent F1Ra nisi in infantia
eius generis quod ineat lacte hausto. quapropter subreptos
pullos in tenebris equarum uberi asinarumve eculeosaculeos F2 admovent
admouent F2v. -eat r . gignitur autemetiam pro autem (P) G2 mula et exet ex D. ex ll.v equo et asinaasino a, sed
effreniseffre-
:iis d(?)v. et fr- ll et tarditatis indomitae. lentalaeta J omniaomina EJ et eet e ego. esse (ee) ll.v.
eis ut H. hae e J. (lenta — uetulis del. P) vetulis.
conceptum ex equo secutus asini coituscoitus — 9 asini
omF1dR1a abortu perimit,Ar. ib. 577a
13. 26. 29. cfr. Pl. X 180.— (10) Col. ib. 1. 2.— (11) Ar. ib.
:31 sq.— (13) Varro II 8, 1. 6. Col. ib. 5. non
item asiniex asino va.J equusequus F2. om.R1. equi R2v.
-uos (= uus) rJ . feminas a partu optime septimo die inpleri
observatum, mares fatigatos melius inplere. quae non
prius, quam dentes quos pullinos appellant iaciatiaciat v. -iant R2. -itant a. -itat (inc-
R1) r , conceperit,
sterilis intellegitur et quae non primo initu generare coeperit.
equo et asina genitos mares hinnulos antiqui vocabant contraque
mulos quos asini et equae generarentgenerant a.Democrit.
;ap. Ael. XII 16.— Varro II 1, 27. Obseq. 125. Herod. III 153.
-Mir. ausc. 70. Ar. I 6, 491a 2. VI 24, 577b 23. 36, 580b 1.—
cfr. Pl. XXX 149. observatum
exe R(?)va.D duobus diversisdiuersis v. -sū ll.
(an diuersorum generum?) generibus natanatura F2 tertii generis fieri et
neutri parentium esse similia eaque ipsa, quae suntquae (in ras.) sunt
dG2. sunt quae ll. quae v ita
natanata sunt va. G2, non gignere in omni animalium genere; idcirco mulas
non parere. est in annalibus nostris peperisse saepe,
verum prodigii loco habitum. Theophrastus vulgo parere
in Cappadocia tradit, sed esse id animal ibi sui generis. 20
mulae calcitratus inhibetur vini crebriore potu.Ar. VI 24 init. G II 8, 748b 33. Col. V 37, 4. Varro
II 6, 3. — cfr. Martial. XIII 97. in plurium
Graecorum est monumentis cum equa muli coitu
natumnatu F1. -ta ad quodquod ll.S. quem v vocaverint ginnumginnum (P)H ex Ar. inn- ll. hinn- d(?)v , id est parvumparuūs DF1. -uus F2E2 mulummulus F2Ea.
-los DF1. (id — mulum del. P).
generanturgeneratur a ex equa et onagris mansuefactis mulae velocesuelocis FIa
in cursu, duritia eximia pedum, verum strigoso corpore,
indomito animo. sed generatorgeneratur E1a. -to E2. -to// R. -roso va.H onagroonagrae F et asina genitus
omnes antecellitantecellit F2Eav(D). -llet rS. onagri in Phrygia et Lycaonia praecipui.
pullis eorum ceu praestantibus sapore Africa gloriatur, quos
lalisiones appellatappellant F2va. S.Ar. VI 24, 577b 29
Ael. VI 49. (VII 13). Plut. SA 13 extr. mulum LXXX annis vixisse Atheniensium
monimentis apparetappa-
ret & F1aH Brot. -ret eo v; gavisigrauis F1a namquenamque om. va. H , cum templum
in arce facerent, quod derelictusderelictos F2 senectasenecta d2v. -tas R2. -tus r. om.d1 scandentiascan-
dentia E2H. scad- R2d2. cad- rv iumenta
comitatu nisuque exhortaretur, decretum fecerefecere quo caueretur
ne va.H ne frumentarii
negotiatores ab incerniculis eum arcerent.
cfr. Ael. 1134.
— (14) Varro II 5, 10. (Ael. III 33). Ar. III 21, 522b 23. VIII
7 extr. — (17) Varro ib. 12. Ar. VI 21, 575a 22. — (18) Col. VI
24, 1. 3, Varro ib. 13. Bubus Indicis camelorum altitudo traditur,
cornua in latitudinem quaternorum pedum. in nostro orbe
Epiroticis laus maxima a Pyrrhi, ut ferunt, iam inde regis
cura. id consecutus est non ante quadrimatum ad partus
vocando; praegrandes itaque fuerefuere E2v. fere r et hodieque reliquiaereliqua FTa. -qu//// R1. -quae
Dal.
stirpium durantduras F1Ra . at nunc anniculae fecunditatemad fecunditatem va.H poscuntur,
an tan-
tum?dist. H tolerantius tamen bimae, tauri generationem quadrimi. in-
ad zva.S plentinplent id E2. -nt et va.H. -nt ita
Welzh. p. 22 singuli denassingulis denae va. G2(L) eodem anno. tradunttraduntur Eva. G2 (L), sisi a G2 (D). si autem (aū) ll.z. si autem (autem si H) post
V (L) a coitucoitu DFaG2 (D). -tum R(?)Ev(L).om.z in dexteram
partem abeanthabeant Faz tauri, generatos mares esse; sisi om.FR1a in laevam
, feminas.Ar. ib. 13. 26. — (6) Varro ib. — (7) Ar. ib. 575b
16. — (9) Ar. ib. 575a 16. 18. conceptio uno initu peragitur, quae si forte
pererravitperrauerit a. errauit G2, XX post diem marem femina repetit. pariunt
mense X; quicquid ante genitum, inutile est. sunt auctores
ipso conplente decumumdecimo a mensemmense F2C.—sis a. -se rv diedie aG. diem r.
duos v parere. gignuntgi nune F1. nune ava.G raro
geminos. coitus a delphini exortu a. d. pr. non. Ianuarias
diebus XXXXXXX P e Varr., aliquis et autumno, gentibus quidem quae
lacte vivunt ita dispensatusdispensatus ll. G1(H). -tur TG2. -antibus v, ut omni tempore anni supersit
id alimentum. tauri non saepius quam bisuir (pro bif)
Fa die ineunt.
(10) Herod. IV 183.
Alex. Mynd. ap. Athen. V 221e. Ael. XVI 33. Mela I 45. —
(11) Ar. ib. 575a 31. 575b4. — (12) Ar. VIII 71 nit.bovesbobus R animalium solisolis F1a et retro ambulantes pascuntur, apud
Garamantasgaramentas R1. car- F1 quidem haut aliter. vita feminis XV annis longissima
, maribus XX. robur in quinquennatuquinquę (-q. a) natu Fa. quimatu va. Brot.. lavatione
calidae aquae traduntur pinguescere et si quis incisa cute
spiritumspiritu F1a harundine in viscera adigat.Col. VI 1, 2. 24,5. — (17) Ar. VIII 28, 606a 15. — (21) Col. VI 20. non degeneres existimandi
etiam minus laudato aspectu: plurimum lactis Alpinis,
quibus minimum corporis, plurimum laboris capite, non
cervice, iunctis. Syriacis non sunt palearia, sed gibbergibber Eav. giber F2. gigber r in
dorsodorso Eav. -sū r. Carici quoque in parte Asiae, foedi visu tuberetubure a. tuuere F. tuere R1
super armos aaf mofF1. af nof a. asinos d cervicibus eminente, luxatislaxatis adTzva.G cornibus, excellentes
in opere narrantur, ceteroceterū a. -ri va.G2 nigrinigris F1a coloris candidiveca-
diue a. -uae F1 ad
laborem damnantur. tauris minora quam bubus cornua
tenuioraque.Col. VI 2, 1. 9. praef. 7. Varro II 5, 4. Val. M. VIII domitura boum in trimatu, postea sera, ante
praematura. optime cum domito iuvencus inbuituran iungitur?. socium
enim laboris agrique culturae habemus hoc animal, tantaetantae F2v. -ta r
apud priores curae, ut sit inter exempla damnatus aa F2v. om. r (an recte?). apud z populo
RomanoP.R. ll.D die dicta, qui concubinoconubio a procaci rure omassumomasum F2va.S
edisse se negantenegante
C. -tē LL. -ti v occiderat bovem, actusque in exilium
tamquam colono suo interempto.
(6. 7) Varro
II 5, 7. Col. VI 1, 3. Tauris in aspectu generositas torva fronte, auribus saetosis
, cornibus inin F2E2v. om. r procinctupraecincto F dimicationemdimicatione
F1a poscentibus. sed
tota comminatio prioribus in pedibus. stat irastatura F2. -tutis a a.dist. H gliscente
alternos replicansreplicans orbes
F2S spargensquespargesque F1. -genque R in alvumaltum va.H harenam et solussolum dT.
solius G
animalium eo stimulo ardescens.(13) cfr. Suet. Claud. 21 med. vidimus exex ll.zv(H). de B imperio dimicantes
et iocoseiocose ego. ideo se
E2v. ideo rB demonstratosdemonstratos E2v. mon- rH rotarirecipi a, cornibus cadentes excipi
iterumque regiregi
ego. rege (-gere E2D) ll. v. regeri M Haupt Herm. III p. 149.
resurgere v. erigi coni. J, modo iacentes ex humo tolli bigarumque
etiam curru citato velut aurigas insistere. Thessalorum
gentis inventum est equo iuxta quadripedantequadripedante Fv. -tē r cornucornui
(-nu R1) torta FiR1a intorta
cervice tauros necare; primus id spectaculum dedit Romae
Caesar dictator.(2) Macrob. III 5, 8. — Val. M. I 6, 5. Liv. III 10, 6.
XXIV 10, 10. XXVII 11, 4. XXXV 21, 4. hinchinc d(?)v. huic R. hic E2. hunc r victimae opimaeopimae d2C. optimae aTv. -ma z. optumae r. de mendo cfr.
XVIII 263. 78. XXXV 47. XXV 49 et lautissimalautissima F2E2v(D).
laudat- rS deorum
placatio. huichuic R2v. hanc R1. hunc r tantum animali omnium, quibus procerior,
cauda non statim nato consummatae ut ceteris mensurae:
crescitcrescitū a.
-cit enim coni. H uni, donec ad vestigia ima perveniat. quam ob rem
victimarum probalio in vitulo, ut articulum suffraginis contingat
continguatF1R; breviore nonnon tantum Fa litant. hoc quoque notatum, vitulos
ad aras umeris hominis adlatos non fere litarelatere F1R1a. litari coni. H, sicut nec
claudicanteclaudicante nec om.FR1a.
-tem nec va.G2 nec aliena hostia deos placari nec trahente se
ab aris. est frequens in prodigiis priscorum bovem locutum
, quo nuntiato senatum sub diudiu ll.D. diuo v(S). dio G2 haberihabere RI solitum.
Mela
I 58. Sol. 32, 17 —21. Amm. Mare. XXII 14, 7. 8. Herod. II 28 extr.
Ael. XI 10. Strabo XVII 807.(11) Lucian. sacr. 15. —
Aug. CD XVII 5. Bos in Aegypto etiam numinisnominis F1a vice colitur;
Apinapin ll. G2(D). -im v(L) vocant. insigne ei in dextro latere candicans macula
cornibus lunae crescere incipientisincipien-
tis similis Cornelissen, nodus sub lingua, quem
cantharumcantarum FRava.C appellant. non est fas eum certos vitae excedere
annos, mersumque in sacerdotum fontefontē R necantenecant va.S quaesituri
luctu alium, quem substituant, et donec invenerint
maerent derasis etiam capitibus; nec tamen umquanm diu
quaeritur.Ael. XI 10. inventus deducitur Memphin a sacerdotibus CC F2in ras. D coll. Sol. cū (om.R?) r.
sunt v. om. H .
delubra ei gemina, quae vocant thalamos, auguria populorum:
alterum intrasse laetum est, in altero dira portendit. responsa
privatispriuatis F2E2v (D). prius r. priuis (Salm.) H dat e manu consulentium cibum capiendo.
Germanici Caesaris manummanum v (corrupt. in -nuuf). -nus ll.zS. (dexteram Sol.) aversatus est haut multo posteapost va.H
extincti. ceteroincoetur DF1.
inchoe- E1a. in coitus E2D, secretus, cum sese (om.z) prorumpit zva. Bas. proripuit in coetus, inc
editincedit (DE?)v. incidit ll submotusub-
motu adG2 (D). -to rG1 (S). -to strepitu v lictorumlictorum del. (Salm.)
SJ, gregesquegergesque F. grexque E2va. S puerorum comitanturcomitantur J. -atur ll.v
carmen honori eius canentium; intellegere videtur et adorari
velle. hi greges repente lymphatilymfati F. inf- a futura praecinuntpraecinunt R (?)v. proci- r.
cfr. Sen.
NQ IV 2, 7.femina bos ei semel anno ostenditur, suis et ipsa insignibus,
quamquam aliis, semperque eodem die et inveniri eameam extingui R. -uique va.G et
extingui tradunt. Memphi est locus in Nilo, quem a figura
vocant Phialam, omnibus annis ibi auream pateram argenteamque
mergentesmergunt iis H Brot. diebus quos habenthabet G natales Apis. septem
hi sunt, mirumque neminem per eos a crocodilis attingi,
octavo post horam diei sextam redire beluae feritatem.
Col. VII 2, 1. — (9) Ar. V 14,545b 31. 546a5. (Col.
VII 3, 6). Geop. XVIII 3, 2. — (11) Varro II 2, 13. Ar. VI 19
init. — (14) Varro II 1, 19. — (15) Cels. ap. Col. VII 3, 11. Magna et pecori gratia vel in placamentis
deorum vel in usu vellerum. ut bovesboues uictum E2R(?)G. -ue sunt tum DF1. -ues
sumptum F2E1azv victum hominum
>excolunt, ita corporum tutela pecori debetur. generatio
bimis utrimque ad novenos annos, quibusdam et ad X; primiparis
primiparis B. -res ll.v minores fetus. coitus omnibus abab d2G2(S).
ad ll.v(L) arcturiarctu F1. -ti a occasuoccasu DF1G2(S). -sū rv(L),
id est a. d.a. d.S. ad d. a av. ab r III idus Maias, ad aquilae occasum, idid est v. id //// D1. in D2FdEaH.
om.R(?)G2 (S)est XXIII va.G2
kal. Augustas. gerunt partum diebus CL; postea concepti
invalidi. cordoscordos F2v. -dis r vocabant antiqui post ididem R tempus natos.
multi hibernos agnosagnos E2v. agros r praeferunt vernisuernis F2E2v. ueris E1a. -res r, quoniam magis
intersit ante solstitium quam ante brumam firmos esse,
solumquean solum namque? hoc animal utiliter bruma nasci.Ar. V 14, 546 a 4. — (19) Col. VII 3, 3. 4. 6. Geop. XVIII 5.
— (20) Col. VI 28. VII 3, 12. (Ar. G IV 1, 765a 4). Geop. XVII
6, 2. cfr. Pl. XXX 149.— (21) Ar. IX 3, 610b 33. arieti naturale
agnas fastidire, senectam ovium consectariconsectari d(?)v. -re ll, et ipse meliormelior om.F1R1a. (post senecta pos. va.D)
senectasenecta utilus F1R1.—lius
R2a. -ta illis va. H, mutilus quoque utilior. ferocia eius cohibetur
cornu iuxta aurem terebrato. dextro testeteste om.F1R1a praeligato feminas
generat, laevo mares. tonitrua solitariis ovibus abortus
inferunt; remediumremedium
est R2v. at cfr. § 205. Müller still. p. 81 congregare eas, ut coetucoitu F2 iuventur.
aquilonis flatu mares concipi dicunt,Ar. VI 19, 574a 1; G IV 2, 766b 34. Geop. XVII 3, 6.
Ael. VII 27. Antig Car. 103 (111). Col. VII 3, 12. cfr. Pl. XVII
330. — (3) Ar. VI 19, 574a 5. Col. VII 3, 1. Varro II 2, 4. Geop.
XVIII 6. — (4) Varro ib. 14. Geop. XVIII 3, 5. (Ar. III 12,
519a 11). — (6) cfr. Col. VII 2, 6. 3. 4, 1. 4. (Varro ib. 18 extr.). austri feminas, atque
in eo generean opere (pro genere)? arietum maxime spectantur oraora/// F. orat a, quia cuius
coloris sub lingualingua v.
-uas ll habuere venas///aenas F1. uaena F2, eius et lanicium in fetu
est variumque, si plures fuere. et mutatio aquarum potusque
variat.
Ovium summa genera duo, tectum et colonicum, illud
mollius, hoc in pascuo delicatiusdeligratius DF1R, quippe nonnon ego.
con ll. cum d(?)v tectum rubis
vexaturuexatur ego. uesca- ll.v. uexetur Brieger
ann. ll philol. 1859 p. 76.Col. VII 2, 3. 4. 4, 1. Martial. XIV 155. Strabo XII
578. operimentaop////menta F1. opes me- ad. ///// me- R1 eieis F2va.H ex Arabicis praecipuapraecipuae F1R. -pue a.
lana autem laudatissima Apula et quae in Italia Graeci pecoris
appellatur, alibialibi v. -be DF1R.
-bi in a. -bim E1. albi E2. -be F2 Italica; tertium locum Milesiae oves
optinent. Apulaeapulię a. -ulie R2. -ud R1 breves villo nec nisi paenulis celebres;
circa Tarentum Canusiumque summam nobilitatem habent,
in Asia vero eodem genere LaudiceaeLaudiceae D. Laod- v. -ce R (?). laudicae DF1E. -ce a.
-datae F2. alba Circumpadanis
nulla praefertur, nec libra centenos nummos ad hoc aevi
excessit ulla.(1) cfr. Pl. XXIX 30. — (3) cfr. Strabo III 144. —
(7) Hom. δ 124. 298. κ 12. υ 150 al.(15) Varro II 11, 9. (Isid. XIX 27, 1). — (17) Non.
p. 549, 30 M. — (18. 19) Col. VII 2, 4. Sil. It. VIII 597. Martial.
XIV 157. 127. IX 61, 3. XII 98, 2. oves non ubique tondentur; durat quibusdam
in locis vellendi mos. colorum plura genera, quippe cum
desintdesint F2v. -it r etiam nominanomina is E2. -na his F2D.
-natis r. -na eis viis quas nativas appellant aliquot modis:
Hispania nigri velleris praecipuas habethabent F1Ra, Pollentia iuxta Alpes
canicani, Asia G. caniasia
DF1d. -nasia F2. -nusia Eav. atniasia R1. -niuasia R2. iam Asia H, Asia rutili, quas Erythraeas vocant, item Baeticabaeticae F1Ra. -ca ut va.G, Canusium
fulvifului G. -uis ll. -uas v, Tarentum et suae pulliginispolliginis F2. sucidissicidisF1R1a omnibus
medicata vismedicatuus a.—tus (praem. usus) va.H. Histriae Liburniaeque pilo propiorpropior F2v. pro-
prior E. prior r quam lanaelanas F1,
pexis aliena vestibus et quam SalaciaSalacia H. cfr. IV 116. salaca
(-laa E2) ll. sola ars v scutulatoscutulato F2E2v. stulatos (-to R) ll textu commendat
commendę R. -da/// F1 in Lusitania. similis circa Piscinaspiscinos F1. -nis Ra. Piscenas G.
cfr. III 37 provinciae Narbonensis
, similis et in Aegypto, ex qua& qua F1R1 vestis detrita usu
pingiturpinguitur F1. tingi- va. H rursusque aevo durat. est et hirtae pilo crasso in
tapetis antiquissima gratia iam; certecerte priscos va. D iishis Fa usosusos F2v. usu Rd. uso r Homerus
auctor est. aliter haec Galli pingunt, aliter Parthorum
gentes.(12) cfr. Pl. XIX 13
extr. lanae et per se coactaecoactę F2v(D). -t//// F1. -tum E1a. -tam rH vestem faciunt et, si addatur
acetum, etiam ferro resistunt, immo vero etiam ignibus
novissimo sui purgamento. quippe aenisaenis S.
ahe- v. enis DdR. ennis F. eius Ea polientiumpollientium R. polle- Fda. coquentium va. G
extractaextracta ll.zG(S). -tae v(H) in tomenti usum veniunt, Galliarum, ut arbitror;
invento;(15) cfr. Hor. sat. II 8, 11. Martial. XIV 145. 152. certe Gallicis hodie nominibus discernitur. nec
facile dixerim qua id aetate coeperit; antiquis enim torus
e stramento erat, qualiter etiametiam
d(?)v. iam ll nunc in castris. gausapaegausapae D. -pe F2v. -pa H (et dist.). causa r
patris mei memoria coepere, amphimalliaamfimallia F. amphimalla va.S nostra sicut villosa
etiam ventralia. nam tunica lati clavi in modum gausapaegausape F2va. H. -se-
pae E2. causapae DF1. -prae E1a. capsapae R1. -prae R2
texi nunc primum incipit. lanarum nigrae nullum colorem9,134 sq.
bibunt. de reliquarum infectu suis locis dicemus in conchyliisconchyliis v. cfr. § 223. conchiliis F2R2. conci- F1a. confi- R121,45 sq.
marismarinis va.S aut herbarum natura.
Plut. qu. Rom. 30, 271e. Fest. p. 238b 33 sq. (Liv.
VIII 20, 8). — (6) cfr. Fest. p. 277a 8 sq. Lanam in colucolu FRS. colo Eav(D). cfr. XXI 90 et fuso Tanaquilis, quae eadem
Gaia Caecilia vocata est, in templo SancusSancus ll.D.
-nci Brot. -ngi G. M. Anci zv. cfr. Ov. fast. VI 213. Cato ap,
Dion. Hal. 11 49 durasse prodente
se auctor est M. Varro factamque ab ea togam regiam undulatam
undulatam E2B. ungu- F2dRzv. -tum r in aede Fortunae, quaquae F1Ra Ser. Tullius fuerat usus.
inde factum ut nubentes virgines comitaretur colus compta 5
et fusus cum stamine. ea prima texuit rectam tunicam,
qualesquales ll.G2. -lis S. qua simul v cum toga pura tironitironi
DRE. -nes H. ///ronaei F1. tyron a. -ni G2. -nes dv. tvro-
naes F2 induuntur novaeque nuptaenuptiae F1.
undulataund///lata F1. -de lata ad vestis primaprima e
FaH. -me R. -mo e G. -mo v e lautissimislautissimis F2E2v. laudat- r H.
cfr. § 183 fuit;Varro v. pop.
Rom. I ap. Non. p. 189, 17 M. — Fenest. fr. 24 Peter. Lucil. fr.
1144 Marx. — (12) cfr. Pl. IX 136. Verg. A VII 188. Isid. XIX
24, 8. — Hom. γ 125. (ξ 179. ς 441). Pl. IX 127. inde sororiculatasorore culata F2. surricu- (soricu- C) va.H
defluxit. togas rasasra-
sas d (?)v. raxas ll. Phryxianasquephrixianasque F2. -nisque (fri- a) F1a.
phrygianasque va.H. cfr. § 196 Divi Augusti novissimis
temporibus coepissecoepisse v. caep- F1a.
cep- F2. clep- R scribit Fenestella. crebrae papaveratae
antiquioremab (Bouterwek)D habent originem iam sub Lucilio poeta in
Torquato notatae. praetextae apud Etruscosetruscos F2v.
-cos quos r originem invenere
inuenire F1Ra. trabeis usos accipio reges; pictaepictae (-te E) ll. -tas v vestesuesteriā F1a iam apud
Homerum suntfunt iis et inde ego. fuiffe unde ll.viis, etinde triumphales natae.Non.
p. 3, 15 M. Isid. XIX 22, 22. — (16) cfr. Pl. XXXIII 63. —
(17–p. 147, 2) Martial. VIII 28,17. XIV 150. acu facere
id Phryges invenerunt, ideoqueIdaei Phryges va. G Phrygioniaefrigioniae Fa. phrygione R. -nes (ap-
pellati) va.H appellatae sunt.
aurum intexere in eadem Asiaasiae F1Ra invenit Attalus rex, unde
nomen Attalicis. colores diversos picturae intexere Babylon
maxime celebravit et nomen inposuit. plurimis verouero R2E2v. nice r liceisliceis E2d. -ciis R(?)v. liecis (-etis
E1) r. cfr. nota ad XXVIII 43
texere, quae polymitapolimita F2. polem- F1a
(DE?) appellant, Alexandria instituit, scutulissicut ulis F1R
dividere Gallia. Metellus Scipio tricliniariatriclinaria Rva. H. tridi- a. trycli- F Babylonica
sestertiumsestertiis FRTz. -rnis a octingentis milibus venisse iam tune ponitposuit va.S in
Catoniscatonis (-tanis
Fa) ll. H. Capitonis C. -talibus v criminibus, quae Neroni principi quadragiensquadragenses (quadrig- F1)
tertio F1a. quadringentis mil. sestertium va.G sestertio
nuper steterestetere Tv.
extit- ll. D.cfr. Ov. fast. VI 569 sq. Servi Tulli praetextaepraetextae v. -ta ll, quibus signum
Fortunae ab eo dicatae coopertum erat, duravere ad Seiani
exitum, mirumque fuit neque diffluxissediffluxisse DFD. defl- rv eas neque teredinum
iniurias sensisse annis quingentis sexaginta. vidimus iam
et viventium vellera purpura, cocco, conchylio sesquipedalibus
librissesquilibris C infecta, velut illailla om.RSJ sic nasci cogente luxuria.
Varro II 2, 3. —
(14) Ar. VIII 28, 606a 13. — (15) Varro ib. 18. In ipsa ove satis generositasgenerositas
ego. -ositas his az. -osito////s F1.-ositatis F2R(?)v ostenditur brevitate
crurum, ventris vestituuesti-
tu.is coni. J. -itus ll. -itu v. is quibus nudusnudos F1Ra esset, apicas vocabant
damnabantque. Syriae cubitales ovium caudae plurimumque
in ea parte lanicii. castrari agnos nisi quinquemenstres
praematurum existimatur.
(18) cfr.
Strabo V 225. — (Cato ap. Non. p. 137, 23 M). — (20) Varro II
2, 11. Col. VII 3, 24. Geop. XVIII 2, 7. cfr. Pl. XVIII 330.(1) Ar. IX 3 init. — (3) Ar. VI 19, 573b 23. 27. 17.Estest dS. et ll.
estt v in Hispania, sed maxime Corsica, nonnon D. non maxime ll. v (prava iteratione) absimile
pecori genus musmonummus-
monū F2B e Strab. -niū rzv, caprino villo quam pecoris velleri
propiusproprius F1Ra, quorum e genere et ovibus natos prisciprise DF umbrosumbros v. -res DF. imbros E2. ymbres R. im-r
vocaveruntuocarunt R(?) G2 20–p. 148,2 dist. ego. infirmissimum pecori caput, quam ob rem aversum
a sole pasci cogendum, quoniamquoniam Fa. quam r(?)v stultissima animalium
lanata: quaan quae qua? timuere ingredi, unum cornu raptum sequuntur.
vita longissima anni X, in Aethiopia XIII. capris eodem loco
XI, in reliquo orbe plurimum octonioctoni
F2G2. octo v. om. r (post um excidit vIII). utrumque genus intra
quartum coitum impletur.
Ar. ib. 19. — (7) Ar. V 14, 546a 1. — Col. VII 6, 3. 4. —
ib. 6. 8. (Ar. ib. 545a 24). — (14) Ar. VI 19, 573b29. — Col.
ib. 5. (Ar. IX 3, 610b 33). Caprae pariunt et quaternos, sed raro admodum
; ferunt V mensibus, ut oves. capricapri (Schnei-
der) S. -rae ll.v. cfr. Col. pinguitudinepinguedine azva.G2 sterilescunt
. anteante tri-
mos ll.S. -mas H. trimae v. an ante trinos annos? trimos minus utiliter generantgenerant
senecta nec F2v(D). -cta (om. nec) E2H. om. r et in senecta
nec ultra quadriennium. incipiunt septimo mense etet
ll.v(S). om. G2 adhuc
lactenteslactantes Fava.L . mutilum in utroque sexu utilius. primus in die
coitus non impletimplent Fa.
-ens R, sequens efficacior ac deinde. concipiunt
Novembri mense, ut Martio pariant turgescentibusur gescentibus Fa virgultis,
aliquando anniculae, semper bimae, nisinisi ego. om. ll.v. an nisi
trimae uix utiles? cfr. Col. in trimatu inutilesutiles (P)S.
pariunt octonis annis.Geop. XVIII 18, 3. — Mu-
cian. fr. 4 Brunn.(5) Archel. ap. Varr. II 3, 5. (Ar. I 11 init.) Ael. I 53.
— Geop. XVIII 9, 5. cfr. Pl. XXVIII 153. abortusabortus v. -tis
(ob- a) ll frigorifrigori v. -re (forig- DF) ll obnoxius. oculos
suffusos capra iunci punctupunctu (coni. Dal.) D.
-ncto E2dv. -ntos r sanguine exonerat, caper rubi.
sollertiam eius animalis Mucianus visam sibi prodidit in
ponte praetenui duabus obviisobunse Fa e diverso: cum circumactum
angustiae non caperent nec reciprocationemreprocatione Fa longitude in exilitate
caecamcaecā (sc. reciprocationem) ego. caeca ll. v , torrente rapido minaciter subterfluente, alteram
decubuisse atque ita alteram proculcatae supergressam.
Col. VII 6, 2. Varro II 3, 2. mares quamque om. G2 maxime simosmaximos
(del. imos) F2, longis auribus infractisque,
armis quam villosissimisuillosissimas F1a. -mos va.G probant; feminarum generositatis
insigne laciniaelacineae Ra. lac//n- F1 corporibus ee F2G(D). ae E2in ras.aDal. et rv cervice binae dependentes.
non omnibus cornua, sed quibus sunt, in his et indicia annorum
perannorum per om.F1R1a incrementaintrimenta F nodorum. mutilis lactis maior ubertas
. auribus eas spirare, non naribus, nec umquam febri
carere Archelaus auctor estest om.Fa . ideoideoque va.G2 fortassis anima iis
quam ovibus ardentior calidioresque concubitus.cfr. Pl. ib.
170. — (9) Varro II 11, 12. Ar. VIII 28, 606a 16. (cfr. Col. VII
6, 2). — (11) Ar. IX 3 extr. Antig. Car. 60 (65). tradunt
et noctu non minus cernere quamquam R2v.om. r interdiu: ideoet ideo E2zva.G(D) , sisi F2R2G.om.rdTsv caprinum
iecuriecor Fa. iecur si va. G vescanturuescentur F1R1a. -tibus dTs , restitui vespertinam aciem iishis ll. v quos
nyctalopas vocant. in Cilicia circaque Syrtessirtes Fa. syries E1. -ias E2va.B villouillo F2E2v.
-lli DF1R. ulli a. ull/// E1 tonsili
vestiuntur. capras in occasum declinidecliui d(?)va.S sole in pascuis negant
contueri inter sese, sed aversasinter
se aduersas va. G iacere, reliquis autem
horis adversas et interinter se E2D. om. va. G cognationescognationis
ll. -nitiores (-nat- C) va. G.Ar.
IX 3, 610b 29. Antig. Car. 107 (115). Th. fr. 175 Wim. Plut. ser.
num. vind. 14, 558e — (17) Varro I 2, 19. cfr. Pl. XV 34. XVII 237. dependet omnium
mento villus, quem aruncum vocant. hoc si quis adprehensam
ex grege unam trahat, ceterae stupentesstupesentes a spectantspectant id F2R2v. -tand a. -tad R1.-ta///// F1; id
eveniteuenit et ego. -ire ll.
praem. etiam R(?)v et cum quandamquadam F1a herbam aliqua ex iishis Fa. eis R(?)v momorderit.
morsus earum arboriar-
bori ē F2dD. -riae DF1a. -ri RE(?)v est exitialis. olivam lambendo quoque
sterilem faciunt eaque ex causa Minervae non immolantur.
Varro II 4, 7. 8. 14. Col. VII 9, 3. 4. Geop. XIX 6, 6.
Ar. V 14, 545a28. 32. VI 18, 573a 30. 34. Nigid. fr. 116 Swob. —
(6) Ar. ib. 573b 7. V 14, 546a 26. Suilli pecoris admissura a favonio ad aequinoctium
vernum, aetas octavo mense, quibusdamquibusdam v. -bus ll in locis
etiam quarto, usque ad octavum annum. partus bisbis in R2va.G(S) anno,
tempus utero quattuorrectius quaternum mensummensium ava.S , numerus fecunditatifecunditatis va.S ad vicenos
, sed educare nequeuntan non queunt? cfr. n. luc. p. 82 tam multos. diebus X circa
brumam statim dentatos nasci Nigidius tradit. implentur
uno coitu, qui et geminatur propter facilitatem aboriendi.
remedium, ne prima subationesobatione F1. sab- a. subact- dva.B neque ante flaccidas aures
coitus fiat.Ar. ib. 546a 7. 23. —
(8) Col. VII 11, 3. Ael. X 16 init. — (9) cfr. Varro II 4, 16. —
Corunc. fr. 1 Huschke. — (11) Ar. VI 18, 573b 10. — (14) Ar.
VIII 21 init. Plaut. Trin. 540. Col. VII 10, 3. mares non ultra trimatum generant. feminae
senectute fessae cubantes coeunt. comessecum messe Fa fetus inin Müller em. Ip. 30. om. ll. v his non
est prodigium. suis fetus sacrificio die quinto purus est,
pecoris die VIIVII F2Rv(S). VI rz. octauo C , bovisbobis Fa. bubus va. G XXX. Coruncanius ruminalesruminalis FaS
hostias, donec bidentesbidente R1a. ui-
dente F1. -tes F2 fierent, puras negavit. suemsues R2SJ. at cfr. Ar. oculo
amissomisso F1R1a putant cito extingui; alioquialiqui F1a vita ad XV annos, quibusdam
et vicenos. verum efferantur, et alias obnoxium
genus morbismorbi sanguine (-nae F1) FRa, anginae maxime et strumaeex trumae
F1a .Geop.
XIX 6, 5. Col. VII 10, 1. Ar. V 14, 546a 16. 11. — (17) Ar. VIII
6,595a 31. Varro II 4,5. 8. — (19) Ar. ib. 20.(2) Chrysipp. ap. Cic. ND II 160. Varro ib. 10. indexinde F1R1az suissues z invalidae
cruor in radiceradices c&erae F1. -ces etate a saetae dorso evolsae, caput obliquum
inin om.R incessu. paenuriam lactis praepingues sentiunt et primo
fetu minus sunt numerosae. in luto volutatio generi gratagratia F2.
intorta caudaan in intorta cauda id? ; id etiam notatum, facilius litarelitare G. littare R2. littere R1. litere D. l////ere F1. latere F2Ea.
iacere v. de mendo cfi. § 183 in dexterum
quam in laevum detorta. pinguescunt LX diebus, sed magis
triduian a tridui? inedia saginatione orsa. animalium hoc maxime
brutum animamque ei pro sale datam non inlepide existimabatur
.Ael. VIII 19. — (6) cfr. Pl. XXVIII 212. compertuman compertum tamen? agnitamagnitam uocē
(sicF2. -ce r) ll.u(Rh)G. -ta uoce dTzv vocem suariiuarii F1R1au.om.DE(?) furto abactis,
mersoque navigionauigio F2zv. -gatio ru inclinatione lateris uniusomnes (pro unius) Brieger remeasse. quin
et ducesreduces P. cicures Rh. sine duce coni. J in urbe forum nundinarium domosque petere discunt
, et feri sapiuntsapiunt
uestigia F2v(D). spatiunt R2. apat- R1. pat- DF1au. -ntur EdT. sapiunt (Rh) H. (loc. corr.) vestigia palude confundere, urinaurina F2v(D). -na/// R. -nā ru (Rh) H fugamin fuga (Rh) H Brot.
levare.Ar.
IX 50, 632a 21. (Col. VII 9, 5).— (10) Pollux VI 49. cfr. Pl. X 52.
- (13) cfr. Pl. XXXVI 4. castrantur feminae quoquequoque sic uti G. sic quoque uti
ll.zv(S) , sicuti etet om. va. S cameli, post
bidui inediam suspensae pernis prioribusprioribus (-oris R1) ll.v(H) J. primo-
G2. posterio- (anon. ap. Dal.) S ex Ar. vulva recisa; celerius68
ita pinguescunt. adhibetur et ars iecori feminarum
sicut anserum, inventum M.in (pro M.) Fa Apici, fico aridaarida ll.uz(Rh)H. carica v saginatis aca E(?)va.G(J)
satiesatie aG(S).
-iae D. saciae FE. -ie R. satietate dTv(Brot.) necatis repente mulsi potu dato. neque alio ex animali
numerosior materia ganeaeganeae v.
-nae DF2Ea. -ne R1. canae F1. cene R2: quinquaginta prope sapores,
cum ceteris singuli. hinc censoriarum legum paginae interdictaque
cenis abdomina, glandia, testiculi, vulvaeuulues in capita
F1R1. -ite a, sincipita
verrina, ut tamen PubliliPublili ego coll. XXXV 199. publii F2v.
-bli rS. -blilio Münzer p. 197 mimorum poetae cenacena (DE?)v. cenā (cae- F) ll.
ante nulla transpos. Mütnzer, postquam
servitutem exuerat, nullanullo F1a memoreturmemoretur F2v.
mo////retur F1. moreretur r sine abdomine,
etiam vocabulo suminis ab eo inposito.
Cat. or. rell. p. 72, 3 lordan. Placuere autem et feriferi sues iam (Rh)G. feris
uesiam ll.u. feri uesicae zv sues. iam Catonis censoris
orationes aprunumaprunum ll.uS. -rinum dv. -rugnum G (item infra) exprobrant callum. in tres tamen
partes diviso media ponebaturponebantur F2d. -bant va. G , lumbuslumbus (-bos dv) aprunos (///pru-
F1. aprinos d) Fduva.(Rh)G aprunus appellata.
solidum aprum Romanorum primus in epulis adposuit P.
Serviliusseruilius ll. D. add. Rullus
R(?)v , pater eius Rulli, qui Ciceronisciceronis RE(Rh)G. -ni si DF1au. -nis in F2dTv(D).
cfr. Frobeen p. 74 consulatu legem
agrariam promulgavit: tam propinqua origo nunc cotidianae
rei est. et hoc annales notarunt, horum scilicet ad emendationem
morum, quibus non totanon tota H. notata ll. v. ne tota Lipsius quidem cena, sed in principio
bini ternique pariter mandunturmanduntur FRz1H. -dantur auG. -debantur z2v apri.
Varro III 12, 1. 2. cfr. Pl. IX 173. Vivaria eorum ceterarumquece-
terorumque va.D silvestrium primus
togati generis invenit Fulvius LippinusLippinus RG2(J). lupi- rH. Hirpi- v ; inins F1a. qui in va.S. an is in? Tarquiniensi feras
pascere instituit, nec diu imitatores defuere L. Lucullus
et Q. Hortensius.
Plut.
qu. nat. 21. — Ar. VI 18, 571b 15. 13. Antig. Car. 102 (110).
Verg. G III 248. — (17) cfr. Agatharch. ap. Ael. V 27. (XVII 10).
— (18) Sol. 33,4. cfr. Ctes. ap. Ar. VIII 28, 606a 8. Sues ferae semel anno gignunt. maribus in coitu plurima
asperitas. tune inter se dimicant indurantes attritu
arborum costas lutoque sesae F tergorantesstercorantes Tsz. thoracantes P. an se a tergo loricantes? . feminae in partu
asperiores, et fere similiter inin om.FR omni genere bestiarum.
apris maribus non nisi anniculis generatio. in India cubi-
dist. D tales dentium flexus; geminigemini ita ego. -na (-nae F2) ll.D. -ni vita ex rostro, totidem aa (pro
ex) F2in ras. S fronte,
ceu vituli cornua, exeunt. pilus aereo similis agrestibus,
dist. Rhceteris niger. at in Arabia suillum genus non vivit.
In nullonullo (Bh)G. ullo
Frauv (ad praecedd. relat.) genere aeque facilis mixtura cum
fero, qualiter natos antiqui hybridashybrias F1. yb- a vocabant ceu semiferos,
ad homines quoque, utut g. F2R2. ut //// F1R1. ut con au. ut in C. va.S C. Antonium Ciceronis in consulate
collegam, appellatione tralata. non in suibus autem tantum, sed
in omnibus quoque animalibusanimalis a. -ium va.(Rh)G, cuiuscumque generis ullum
est placidum, eiusdem invenitur et ferum, utpote cum hominum7,9 sq.
etiam silvestrium tot genera praedicta sint.(7.12.13) cfr. Herod. IV 192. Pl. XI 124. 255. caprae
tamen in plurimas similitudines transfigurantur. sunt caprae
capreae va.S , sunt rupicaprae, sunt ibices pernicitatis mirandae,
quamquam onerato capite vastis cornibus gladiorum ceuceu
(lessen ann. philol. 1859 p. 77) D. que (q.) ll. v. an quasi?
vaginis. in haec se libratlibrant Rva.S , ut tormento aliquo rotatus, in
petras potissimum, e monteet monte Fa. ex mo- D aliquo in alium transiliretransilire
F2R2v. -sili F1R1. -sli an. -sit$u-; Ts quaerens
quaerens ll.S. -ntes G.
cupientes v, atque recussurecussu (Rh) G. -ursu F2dR. -ursu su F1au pernicius quo libuitlibuerit R (?)v exultatexultant va.S . sunt et
oryges, soli quibusdam dicti contrario pilo vestiri et ad
caput verso. sunt et dammaedānę R1. dam???nae F1.
dampne a. damae va.D et pygargi et strepsicerotes
multaque alia haut dissimilia. sed illa Alpes, haec transmarini
situs mittunt.
cfr. Pl. XI 246. — Ar. II 8 init. — Strabo XV 699. Clitarch. ap.
Ael. XVII 25. Diod. XVII 90, 2. 3. Mucian. fr. 15 Brunn. Sol.
27, 56. 57. Simiarum quoque genera plura.plura ego (et dist.). om. ll. v hominis figurae
proxima caudis inter se distinguntur. mira sollertia viscouisa au
inunguiinungui F2R2 (Rh)G. -gu ru. -gunt v laqueisquelaqueis-
que F2R(Rh)G. la quę his que au. la quae usque quae F1
laqueos Ven. oculos v calciaricalciari F2R2S. -ceari (Rh)G. -rique v.
calcari (-lari R) r imitatione venantium tradunt,
Mucianus et latrunculis lusisse, fictasfactis R2. fictis va.H cera nuces visunuces uisu
F2R2zv(D). conesius (-suis/// R1) ll.u. icones usu (Salm.) H distinguere
di-
stinguere F2 (Rh) G(D). -uente R(?) H. -ue ru. -uere. Cornelius v; lunamluna cauā ego. luna caua ll.v cavam tristetriste F1au. -tes r(?)v esse quibus in eo genere
cauda sit, novamnouē F1. noua F2sva. Rh exultationeexultatione a1u(Rh) G. -onē
rzv adorariadorare (Rh)G. -riri F2szv. nam defectum siderum
et ceterae pavent quadripedes.Sol. 27, 57. — (6) Ar. II 8 init. (cfr. Pl. VI 184). Sol.
27, 58. 60. simiarum generi praecipua
erga fetumfatum F1R1a adfectio. gestant catulos quaequae
(quē F1R) ll.uH. quos dv mansuefactae
intra domos peperere, omnibus demonstrant tractarique
gaudentgaudent similes G , gratulationem intellegentibusintellegenti-
bus ll.uzH. -tis G. -tes v similessimiles H. -lis ll.u. simiis z.om. v , itaque 5
magna ex parte conplectendo necantnecant v. negant FRa . efferatiorefferatio//// F1.—iones a cynocephalis
cinoce-
falis F2. noce- F1a natura sicutsicut ll.H. add. miarsima R2superscr.
mitissima v(D) satyrissaturis Fau.add. et sphingibus G . callitrichescallitrices
Rava.B. cali- F2. caeli- F1 toto paene aspectu
differunt; barba est in facie, cauda late fusa primori parte.
hoc animal negatur vivere in alioali F1au quamquam ll.H. quam
in G. nisi in zv Aethiopiae quo
gignitur caelo.
(11. 12. 15) Varro III 12, 6. —
(16. 19 sq.) Strabo III 144. — Archel. ap. Varr. III 12, 4. Et leporum plura sunt genera. in Alpibus
candidicondidi F1. -iti an, quibus hibernis mensibus pro cibatu nivem credunt
esse; certe liquescente ea rutilescunt annis omnibus, et est
alioquialioqui R(?)B.
aliquo Ea. -od DF animal intolerandi rigoris alumnum. leporum generisgeneri F1R
sunt et quos Hispania cuniculos appellat, fecunditatis innumerae
famemque Baliarumbalearum F2a. -riū u.
-ribus va.S insulis populatis messibusmensibus F1a adferen
tisadferentis S. -rens ll.uv. -rentes
C(J) .— (Fetus ventriuentre va. H exectosuncos ego posui vel uberibus ablatos, non
repurgatisre-
purgatos RSJ interaneis, gratissimo in cibatu habent; lauricessaurices coni. D coll. § 223(5) Democrit. in Geop. XIX 4. vocant) — certum est Baliaricos adversus proventum eorum
auxilium militare a Divo Augusto petisse. magna propter
venatum eumeorum va. G viverrisuiueris F1. intueris a gratia est; iniciunt eas in specus, qui
sunt multifores in terra — unde et nomen animali —, atque
ita eiectos superne capiunt. Archelaus auctor est,
quot sint corporis cavernae ad excrementa lepori, totidem
annos esse aetatis; varius certe numerus reperitur. idem
utramque vim singulis inesse ac sine mare aeque gignere.
Herod.
III 108. Ar. VI 33 init. Ael. II 12. Varro III 12, 4. cfr. Pl. X 179.
182. benigna circa hoc natura innocua et esculenta animalia fecunda
generavitgenera//// F1 -rant F2. lepus, omnium praedae nascens, solus
praeter dasypodem superfetatsuperfetut F1. -tu ut a, aliud educans, aliudaliud aeducens F1. abunde ducens a in utero
pilis vestitumuestitum zv. -iunt 11 , aliud inplume, aliud inchoatum gerens pariter.
nec non et vestes leporino pilo facere temptatum est, tactu
non perinde molli ut in cute, propter brevitatem pili dilabidas
dilabidas.hi R(?) G. -bidasi DF. -bi.Dami Eau. labili.
Damae v.
hi mansuescunt raro, cum feri dici iurecū plura Fa
non possint; complura namque sunt nec placida nec fera,
sed mediae inter utrumque naturae, ut in volucribus hirundines
, apesapes F2R(?)G. -er r. aper
(-es v) in campo zv, in mari delphini.
(18) Cic. div. I 99. II 59. — (20) Mir. ausc. 28.
Ar. VI 37 extr. Quo in genere multi et hos incolas domuumdomuum (Rh)G. -mum ll. -mus v posuere
mures, haut spernendum in ostentis etiam publicis
animal. adrosis Lanuvilanuui DH e Cic. lauini rv clipeisclipei F1a argenteis Marsicum portendere
bellum, Carboni imperatori apud Clusium fasceisfasciis
va.S , quibus
in calciatucultiatu F. calceatu G utebatur, exitium. plura eorum genera in
Cyrenaica regione, alii lata fronte, alii acuta, alii irenaceorum
genere pungentibus pilis.(4) Liv. XXIII 19, 13. Val. M. VII 6, 3. Strabo V 249.
Frontin. strat. IV 5, 20.Th. fr. 174, 8 Wim. Antig. Car. 18 (21).
Ar. ap. Ael. V 14. Mir. ausc. 25. 26. Theophrastus auctor est, in GyaraGyaro va.S. cfr. § 104
insula, cum incolas fugaverintfugauerunt RzS. -assent v , ferrum quoque rosisse eoseos F2G. cos F1. cosD.
quos R. constat Eauv,
id quod natura quadamquadam (Rh)G. quaed- (qued- Ra) ll.u et ad Chalybascalybas FRu. -libas a facere in ferrariis
dist. Rhofficinis. aurariis quidem in metallis ob hoc alvos eorum
excidiexcidis F1au semperque furtum id deprehendi; tantamtantam d(?)v. -tum
ll.u esse dulcedinem
furandifurā de F1R1au . venisse murem CC denariisdenariis (Budaeus) H e Val. Max.
om. ll. nummis v Casilinum obsidente
Hannibale eumque qui vendiderat fame interisse,
emptorem vixisse annales tradunttradant FR .(7) Val. M. I 1, 5. Plut. Marc.
5 extr. Nigid. fr. 117 Swob. Ar. VIII 17, 600b 11. Isid. XII 3, 6.
— (10) cfr. Pl. XXXVI 4. cum candidi provenereuenere RS,
laetum faciunt ostentum. nam sauricumsoricum
ll. v occentuoccentu v. -enctu F2. -tum R2. occinctū F1dR1.-ntū DEa dirimi
auspicia annales refertos habemus. sauricesSaurices F2R (?)D. sor- v. Aur-r. mures z et ipsosipso F1dT hieme
condi auctor est Nigidius, sicut gliresgriles quos (quo a) F1Ra. quos glires F2, quos censoriae
legesleges (Rh)G.
legis ll.uv princepsque M.princepsque M. (Rh) G. -psquē ll.u Scaurus in consulatu non alio modo
cenis ademereadimere
F2aquamquam v. om. ll. ac D. cfr. p. 149, 8 conchyliaconcilia F1a aut ex alio orbe convectas
aves.Varro III 12, 2. — (16) Ar.
ib. Martial. III 58,36. semiferum et ipsum animal, cui vivaria in doliis idem
qui apris instituit. qua in re notatum, non congregarecon-
gregare se ego. -are ll.S(D). -ari v(J). cfr. § 42se211
nisi populares eiusdem silvae et, si misceantur alienigenae
amne vel monte discreti, interire dimicando. genitores
suos fessos senecta alunt insigni pietatepietati F1a. senium finitur
hiberna quiete — conditi enim et hi cubant —, rursus
aestate iuvenescunt. similissimilis ll.u. -li v et niteliset incubant a quiesquies ē ego.
quies F2. quiete ruv est hiemehieme ego (et dist.). hi DF1Ru. ni a. hic
E2S. i F2. sic Tzv. del. G.
Ar. VIII 28 init. — (4) Ael. VI 13. — (5) Ar. VI
29, 578b 26. Mirum rerumrerum om.F1au naturam non solum alia aliis
dedisse terris animalia, sed in eodem quoque situ quaedam
aliquis locis negasse. in Mesiamesia F2v(D). messia rS. Maesia G. Moe- C silva Italiae non nisi in parte
reperiuntur hi glires. in Lycia dorcades non transeunt
montes Sexissexis
ll.D. et his R2S. Syris v vicinosuicinos F2E2v (D). -no r. -ni S, onagri limitemlimi-
tem D. um item ll. montem v qui Cappadociam a
Cilicia dividit. in Hellesponto in alienos fines non commeant
cervi, et circa Arginusam ElaphumElaphum v(H) ex Ar.
elatum ll. B montem non excedunt
, auribus etiam in monte fissisfirsis Fa .Ar. VIII 28, 605b 29. Mir. ausc. 124. Ael.
XVII 10. Antig. Car. 10. — (11) Ar. ib. 606a 2. Antig. Car. 11.
(12) cfr. Pl. III 78. in Poroseleneporoselene DFdRG. portu (-to E1)
sel- Eaz. pordosel- v(D). cfr. V 137 insulainsulā F1az
viam mustelae non transeunt. itemitē ego.
in ll.v. del. J Boeotiaeboeotia zS Lebadeaelebadeae ll.S. -diae z.- -dia B inlatae
solum ipsum fugiunt, quaequae D(?)v. qui r in orcomeno F2R2. more omeno r iuxta in Orchomeno tota
arva subruunt, talpae. quarum e pellibus cubicularia vidimus
stragula: adeo ne religio quidem a portentis submovet
dist. Bhdelicias. in Ithaca lepores inlati moriuntur extremis quidem
in litoribus, in EbusoEbuso D. ebuso litoribus (litar- F1du. in
littor- va.B et H) ll.v (iteratione). -so non sunt B cuniculi, scatentibusscatentib.
iuxta ego. scatent (scant- E1au) iuxta ll.v(S). -tent iuxta in H.
-tent in B iuxta Hispania
Baliaribusque.Ar. ib. 6. Mir. ausc. 68. Ael. III
35 extr. cfr. Pl. X 79. — (14) Th. fr. 186 Wim. ap. Ael. III 37.
Mir. ausc. 70. Antig. Car. 4.(1) cfr. Pl. XXIX 89. Nic. ther. 816. Ael. II 37. —
(1. 2) Th. ap. Ael. III 32. Sol. 11, 11. Cyrenis mutae fuere ranae; inlatis e
continente vocalibusuocalibus F2v. -abulis r duratdura F1Ra genus earum. mutae sunt etiamnum
etiamum
F1. om.a. -mnunc va.S in Seriphoserifo a. -ri//o F1. -refo F2 insula; eaedem alio tralatae canunt, quod
accidere et in lacu Thessaliae Sicandrosicandro F2S. syc- R2. sica////o F1. -cendo v. sycaendo D.
-cendo R1Ea. (nomen corr. an potius siccescente vel siccaneo?
ofr. Ael.οὐκ ἀέναος) tradunt. in Italia
muribus araneis venenatus est morsus; eosdem ulterior
Appennino regio non habet. iidem ubicumque sunt, orbitam
si transiere, moriuntur. in Olympo Macedoniae monte non
Mir. ausc. 83.
Diod. IV 17, 3. cfr. Ael. V 2. Sol. 11, 11. 13. — (6) Ar. VIII
28, 606a 6. 7. Ael. XVII 10. Antig. Car. 11. Herod. IV 192. cfr.
supra § 120. 131. sunt lupi nec in Creta insula; ibi quidem nec vulpes ursive
atque omnino nullum maleficummaleficiū a. -fitiū F1 animal praeter phalangiumpalangium F1R. spal- F2.
inin
ego. om. ll. v araneisaranei v id genus dicemus suode quo dicemus v a.S loco. mirabilius in eadem11,79
insula cervos praeterquampraeter quū
(cū a) F1a in CydoneatarumCydoniatarum C. at cfr. IV 61 regione non29,84
esse, item apros et attagenaset attagenas
F2Rpal. Chat. B. et utta- F1da. et arta- v , irenaceosiremaceos pal. Chat.
yrinac- FR. yrac- a. herinac- (eri- S) va. J. cfr. sect; 133, in Africa autem nec
apros nec cervos nec capreas nec ursos.
(9) Mir. ausc. 149 sq. Ael. IX 29.
Apollon. hist. mir. 12. — (14) Ar. fr. 605 Rose. Ael. Y 14.
Antig. Car. 16 (18). Apollon. ib. 11. Iam quaedam animalia indigenis innoxia advenas
interemuntin-
teraemunt F. interim- rv (item v. 16). cfr. § 149 , sicutsicut///// F.
-ut ut a serpentes parviparui F2R(?) G. -ru/////F1. -runt D. -riuntEad. -rcunt
v. (ὀφείδιά τιναAr.) in Myrinthemyrinthe v. -thę a. mirinthe DRd. -thae
FE. Tyrinthe G. Tiryn- L. Myunte Salm.ʼἰστροῦντιvelοἰστροῦντιvelμυροῦντιcodd. Ar. (loc. corr.) , quos
terra nasci proditur. item in Syria angues circa EuphratisEuphratis v. eufraten ll
maxime ripas dormientes Syros non attingunt aut, etiamsi
calcatical///ati F1. calciati ad momordere, non sentiuntur maleficimalefici ego. -icia ll.v , aliisalios
zva.(Rh)G cuiuscumque
gentis infesti, avide et cum cruciatu exanimantes, quamquamquam F1Ra ob
rem et Syri non necant eos. contra in Latmoin Latmo G. -temo R.
-tae mo DF1E. -tamo F2. illatę mo ad. in Aletenio v Cariae monte
Aristoteles tradit a scorpionibus hospites non laedi, indi-
uncos pos. Jgenas interemi. sed reliquorum quoque animalium [etet del. D praeterea
praeterea ll.v(H). praeter G(D) terrestriumter-
restri /// F1. -ria G] dicemus genera.
C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBER IX
Animalium, quae terrestria appellavimus hominum
quadam consortione degentia, indicata natura est. ex reliquis8,1
minimas esse volucres convenit. quam ob rem prius
aequorum, amnium stagnorumqueregnorumque FR1a dicentur.
(10) cfr. Pl. II 7. Sunt autem conplura in his maiora etiam terrestribus
. causa evidens umoris luxuria. alia sors alitum quibus
vita pendentibus. in mari autem, tam late supino mollique
ac fertili nutrimento, accipienteaccipienti Fa causas genitales ee C.
om. ll. v sublimi
semperque pariente natura pleraque etiam monstrifica reperiuntur
, perplexis etet v. set (sed Ea) ll in semet aliter atque aliter nunc
flatu nunc fluctu convolutis seminibus atque principiis, vera
ut fiat vulgi opinio, quicquid nascatur in parte naturae ulla,
et in maria esseinesse S errore praeterque multa quae nusquam alibi. rerum
quidem, non solum animalium, simulacra inesseinesse R2E2v(D). esse rG licet
intellegere intuentibus uvam, gladium, serras, cucumincuccumin F. -mi/// R. coc-
cumin a vero
et colore et odore similem, quo minus miremur equorum
capita inin om.Fa tam parvisparuis v. -rcis R. barbis Fa eminere cocleis.
Sol. 52, 42. 41. cfr. Ael.
XVI 12. XVII 6 extr. Plurima autem et maxima animalia in Indico
mari, ex quibus ballaenae quaternum iugerum, pristes ducenum
cubitorum, quippe ubi locustae quaterna cubita impleant
, anguillae quoque in Gange amne tricenos pedes. sed
in mari beluae circa solstitia maxime visuntur.Strabo XV 725 extr. Diod. XVII 106, 6. 7. Arr. Ind.
30, 1–6. Curt. X 1, 12. tune illicilluc EaD
ruunt turbines, tune imbres, tune deiectae montium iugis
procellae ab imo vertunt maria pulsatasque ex profundo
beluas cum fluctibusuel ubas Fa volvunt tantatanta ut alias ego. et alias
tanta ll. v , ut alias thynnorumthynnorum C. tinn- ll ,
multitudine, ut Magni Alexandri classis haut alio modo quam 5
hostium acie obvia contrarium agmen adversa fronte derexerit
derex R1. -xit F. di-
rexit a: aliter sparsissparsis ll.v. an delendum? cfr. U 188 non erat evadere. non voce, non sonitu,
nonan non
fragore sed ictu? ictu, sed fragore terrentur nec nisi ruina turbantur.
CadaraCara a appellatur Rubri maris paeninsula ingens; huius
obiectu vastus efficitur sinus, XII dierum et noctium remigio
enavigatus Ptolemaeo regi, quando nullius aurae recipitrecepit EaH
afflatumaffla-
tum E2v(D). fla- rS . huius loci quiete praecipuepraecipue dS. -puę DFR. -pua Eav(D) ad inmobilem magnitudinem
beluae adolescunt.cfr. Pl. VI 95. 97. 109. (VII 30).
— Strabo XV 720 extr. 726. Arr. Ind. 29,16. 30, 8. 9. cfr. Ael.
XVI 18. Strabo XV 691. Gedrosos, qui ArabimArbin B amnem
accolunt, Alexandri Magni classium praefectipraefecto ava. G prodiderunt
in domibus fores maxillis beluarum facere, ossibus
tecta contignare, ex quibus multa quadragenumquadrigenum aL cubitorum
longitudinis reperta. exeunt et pecori similes beluaebelua et ibi Fa ibi in
terram pastaeque radices fruticum remeant et quaedam equorum
, asinorum, taurorum capitibus, quae depascuntur sata.
Sol. 52, 42. cfr. Strabo III 145.
— (25) Ael. XIII 20. Maximum animal in Indico mari pristispistrix R2S et ballaena
est, in Gallico oceano physeter, ingentis columnae
modo se attollens altiorque navium velis diluviem quandam
eructans, in Gaditano oceano arbor, in tantum vastis dispansa
dispensa FR1a ramis, ut ex ea causa fretum numquam intrasse credatur
. apparent et rotae appellatae a similitudine, quaternis
distinctae haehae D. he F2Ea. e F1. om.Rv radiisrudiis F. rodiis a, modiolos earum oculis duobus utrimque
claudentibus.
(6) cfr. Paus. IX 21, 1. Ael. XIII 21. Tiberio principi nuntiavit Olisiponensiumolisipolensium FRa legatio
ob id missa, visum auditumque in quodam specu concha
canentem Tritonem qua noscitur forma. et Nereidum falsafalsa opinio zva.G
non est, squamis modo hispido corpore etiamn quaquae a.
in qua (quo v) E2va.G humanam
effigiem habethabent a(E?)v. namque haec in eodem spectata litore est,
cuius morientis etiam cantumcantum EazD.
canitum DF. gann- R(?)v tristem accolae audivere longe,
et Divo Augusto legatus Galliae conplures in litore apparere
exanimes Nereidas scripsit.(18) Ael.
XV 2 init. auctores habeo in equestri
ordine splendentes, visum ab iis inin v. om. ll. D. cfr. § 8. 12 Gaditano oceano marinum
hominem toto corpore absoluta similitudine; ascendere
eumeum G(S). cum ll. om.zv(H) navigia nocturnis temporibus statimque degravari quas
insederit partes et, si diutius permaneat, etiam mergi.
Tiberio principe contra Lugdunensislugudiniensis F.cfr. IV
107 extr. provinciae litus inin RG. om. rv(D) insula
insula fimul G. -larim ut R.
-larim et DF. -larū ut Ead. -la Rumu D. -larum v simul trecentastre-
centas v. recentes ll amplius beluas reciprocans destituit
oceanus, mirae varietatis et magnitudinis, nec pauciores in
Santonum litore interque reliquasreliquas R (?)v. -quos r elephantos et arietes
candore tantum cornibus adsimulatis, Nereidas vero multas.
(24) Sol. 34, 2. 3. cfr. Pl. V 69. 128. Turranius prodidit expulsam beluam in Gaditanagadi-
tanec F. -neę a. -no R2S litoralitore R2S,
cuius inter duas pinnaspinnas v. pennas
ll.D ultimae caudae cubita sedecim fuissent
, dentes eiusdem CXX, maximi dodrantium mensura,
minimi semipedum. beluae, cui dicebatur exposita fuisse
Andromeda, ossa Romae apportata ex oppido ludaeaeiudae F. -de a lopeioppe aC
ostendit inter reliqua miracula in aedilitate sua M. Scaurus
longitudine pedum XL, altitudine costarum Indicos elephantos
excedente, spinae crassitudine sesquipedali.
(6) cfr. Paul. Festi p. 180, 10. Ballaenae et in nostra maria penetrant. in Gaditano
oceano non ante brumambruma FR conspici eases F. as a tradunt, condicandi FR. Ga- a
autem statisestatis
F2R2E2. aest- dzva. G(D). cf. n. luc. P. 101 temporibus in quodam sinu placido et capaci,
miremire R2v. re
FR1a gaudentesgaudentes Rv. -tis rS ibi parere. hoc scire orcas, infestam iis
beluam et cuius imago nulla repraesentatione exprimi possit
alia quam carnis inmensae dentibus truculentae. inrumpunt
ergo in secreta ac vituloscatulos coni. H earum aut fetasfetus R(?)
EazBrot. vel etiamnum
gravidas lancinant morsu incursuqueincursuque E2v (H). -rseque RE1a. -rsaeque DF.
-ssaeque G ceu Liburnicarum rostrisrostris E2v. -tros r. -tro coni. S
fodiunt. illae ad flexum inmobiles, ad repugnandum inertes
et pondere suo oneratae, tune quidem et utero graves pariendive
poenis invalidae, solum auxilium novere in altum profugere
et sesi FR1a tutotuto ego. tute R2. toto (-te R1)rv defenderedefendere E2v (J). defun- r.
diffun- dS oceano. contra orcae occurrere
laborant seseque opponere et caveatascaueatas R(?)H. cauatas Eaz. cauetas r. cau-
tium v angustiis trucidare,
in vada urguere, saxis inlidere. spectantur ea proelia ceu
mari ipsoipso Eav. -sa DF. -si R(?)Dal.2 sibi irato, nullis in sinu ventis, fluctibus vero ad
anhelitus ictusque quantos nulli turbines volvantuoluunt
Rd2G(SJ). orca et
in portu Ostiensi visa est oppugnata a Claudio principe.
veneratueneratu Fa. uen///atū R. -erat tune va.S tum exaedificante eo portum, invitata naufragiis tergorum
advectorum e Gallia, satiansque se per conplures dies
alveum in vado sulcaverat, adtumulataattumulata dzS. accu- ava. Brot. fluctibus in tantum,
ut circumagi nullo modo posset et, dum saginamsaginam v. -genā
(-na R) ll persequitur
in litus fluctibus propulsampropulsam (coni. S) emineret D. -sa emineret
R2G. -nente v. -sa meminerit (emin-R1)r , emineret dorso multum supersuper Fdazv. -pra
r(?)G2. cfr. VIII 179. V 7. XXIV 173
aquas carinae viceuice v(J).-cē ll. S(D) inversaeuersae R . praetendiprotendi Fava.G. cfr. § 29 iussit Caesar plagas
multiplices inter ora portus profectusque ipse cum praetorianis
cohortibus populo Romano spectaculum praebuit, lanceas
congerente milite e navigiis adsultantibus, quorum
unum mergi vidimus reflatu beluae oppletum unda.
(6) Ar. I 5 init.; P IV 13, 697a 25. 18. — (13) Ar.
VIII 2 init.; P ib. 16. 17. Ora ballaenae habent in frontibus ideoque summa
aquaaque (aquae ad) anatantes (ann- a) FRda. aqua
adna- zva. G natantes in sublime nimbos efflant. spirant autem
confessione omnium et paucissima alia in mari, quae internorum
viscerum pulmonem habent, quoniam sine eo spirare
animal nullum putatur. nec piscium branchias habenteshabentes v. -tis ll.S
anhelitum reddere acreddere ac v. redditur ac ll. -turos coni. J per vices recipere existimant quorum
haec opinio est, nec multa alia genera etiam branchiis carentia
, in qua sententia fuissefuiss& F.an fuisse et? Aristotelem video et multis
persuasisse doctrinadoctrina DFRTS. -nam Eazv(D). -nae B insignibusinsignibus U 189.
indig- DF. -gni////s R. -gnius J. indaginibus Eav(D). cfr. n. luc.
p. 95.(19) cfr. Cic. ND II 27. nec me protinus huic opinioni
eorum accedere haut dissimulo, quoniam et pulmonum
vice aliaaliis va.S possintpossint aD. -ssunt R2S. possint (-ssunt
R1v) alia rv spirabiliaspirabilias Fa. -ralia R2. sper- R1 inesse viscera ita volente natura,
sicut etet E2v(D). om. rS pro sanguine est multis alius umor. in aquas quidem
penetrarepenetrale FRa (item 20) vitalem hunc halitum quis miretur, qui etiam
reddi ab his eum cernat et in terras quoque, tanto spissiorem
naturae partempartem Ev. artem r , penetrare argumento animalium quae
semper defossa vivunt, ceu talpae?(1. 2) Ar. VIII 2, 589b 9. — (3) cfr. Pl. II 109. accedunt apud me certe
efficaciaefficatia ut E2in ras. (v). effici aut (haut a) r ut credam, etiametiam
om.ava. G omnia in aquis spirare naturae
suae sorte, primum saepe adnotata piscium aestivo calore
quaedam anhelatio et aliaalias in coni. Dal. tranquillo velut oscitatio, ipsorumipsarum DFR
quoque, quique qui d2 (recte?). qui d1 sunt in adversa opinione, dede E2v. sed r somno piscium
confessioconfessio v. -sso ll — quis enim sine respiratione somno locus?—,
praeterea bullantium aquarum sufflatio lunaeque effectu concharum
quoque corpora augescentia. super omnia est quod
esse auditum et odoratum piscibus non erit dubium, ex aēris
utrumqueutrique Fa materia. odorem quidem non aliud quam infectum
aëra intellegi possitposse Rva. H. quam ob rem de his opinetur ut
cuique libitum erit.Ar. I 5 init.; P IV 13, 697a 16. Ael. V 4. (cfr. Sol. 12, 5). —
(11) Ar. VI 12, 566b27. Ael. IX 50. branchiae non sunt ballaenis nec delphinis
. haec duo genera fistulafistula ego. -lae ll. -lis v spirant, quae ad pulmonem
pertinetpertinet ego. -nent ll.v , ballaenis a fronte, delphinis a dorsodorso (DE?)v. -su ll . et vituli
marini, quos vocant phocasfocas FR2a. foras R1, spirant ac dormiunt in terra;
item testudines, de quibus mox plura.
35 sq.
Ar. IX 48, 631a
21–30. VIII 2, 591b 25. (cfr. Pl. infra § 78). Ael. XII 12. Sol.
12, 3. 4. 3. Velocissimum omnium animalium, non solum
marinorum, est delphinusdelphinus sed ocior R2va. G.
delfino socior[ū lucre] Fa , ocior volucre, acrioracrior (DRE?)zv(H). ocrior Fa.
ocior G telo, ac nisi
multum///multum R. tumu- Fa infra rostrum os illi foretforea FR. -ret a ad.an foret &? medio paene in ventre,
nullus piscium celeritatem eius evaderet. sed adfert moram
providentiainprouidentia FR1a naturae, quia nisi resupini atque conversi non
corripiunt, quae causacausae praecipuae FR praecipue velocitatem eorum ostendit
. nam cumcum E2in ras. v(D). q; r. qui J fame conciticoncitq; F. -itiq; a.
-itati dTzva. G fugientem in vada ima persecutipiscem
diutius spiritum continuere, ut arcuarcu R(?)v(D). arcum E2. arce r. arte J missiemissi R(?) va.J ad
respirandum emicant tantaquetantaque ui Ev. -taqui (-que R2)r vi exiliunt, ut plerumque
vela navium transvolent.Ar. IX 48 extr. VI 12,566b 19. 7. 16–19. 22–26.
Ael. X 8. V 4. Sol. 12, 3. 4. 5. vaganturuagantur R2T (Salm.) H. cfr. Sol. et VIII 86. ag- R1. oag-
DF. uento aguntur (-unt v) Eav. agunt G fereuere ava. G. uero z coniugia; pariunt
catulos decimo mense aestivo tempore, interiminterdum zva.G et binos.
nutriunt uberibus, sicut ballaena, atque etiam gestant fetusfetos R1. -tas R2. foetos F
infantia infirmos; quin et adultos diu comitantur magna
erga partum caritate. adolescunt celeriter, X annis putantur
ad summam magnitudinem pervenire. vivunt et tricenis,
quod cognitum praecisa cauda in experimentum. abduntur
tricenis diebus circa canis ortum occultanturque incognito
modo, quod eo magis mirum est, si spirare in aquaaqua F.om.R non
queunt. solent in terram erumpere, incerta de causa, nec
statim tellure tactatactu FR1 moriuntur multoque ocius fistula clausa.
Ar. II 10, 503a 2. IV 9,
535b 32 sq. VIII 2, 589b 9. Sol. 12, 4. 5.lingua est iis contra naturam aquatilium mobilis, brevis atque
lata, haut differens suillaeuillę F. -lle a . pro voce gemitus humanohuma-
nus F. -nis a
similis, dorsum repandum, rostrumrostrum v. om. ll simum. qua de causa
nomen simonis omnes miro modo agnoscunt maluntque ita
appellari.
Plut. SA 36,
984c. Ael. II 6. Sol. 12, 6. Delphinus non hominihomini G. -nis ll. v tantum amicum animal, verum
et musicae arti, mulcetur symphoniae cantucantu et R(?)va.D, set praecipue
hydrauli sono. hominem non expavescit ut alienum,
obviam navigiis venit, adluditadludit D(?)E2v. -uit r.
cfr. § 26 exultans, certat etiam et quamvis
plena praeterit vela.Sol. 12, 7. 8. cfr. Ael. VI
15 extr. Apion ap. Gell. VI 8, 2.(5) Sol. 12, 5. Divo Augustoaugusto R2G. autem (aū) r (add. Augusto v) principe Lucrinum
lacum invectus pauperis cuiusdam puerum ex Baiano Puteol
osPuteolos v. -lis ll in ludum litterariumlitterarum R1zva.Bas.itantemitan-
tem v. sta- ll , cum meridiano immorans
immorans v. memo- ll. an morans? appellatum eum simonis nomine saepius fragmentis
panis, quem ob iterob iter J. obiter ll.S. ob id v ferebat, adlexisset, miro amore dilexit.
pigeret referre, ni res Maecenatis et FabianiFabiani (P)H. flaui- ll. v. cfr. Sol. et Flavi
Alfii multorumque essetē (proeet) Fa litteris mandata. quocumque diei
tempore inclamatus a puero, quamvis occultus atque abditus
, ex imoeximio F1a advolabat pastusque e manu praebebat ascensuro
dorsum, pinnaepinnae R(?)v. pennae rD aculeosaculeo F2 velut vagina condens, receptumque
Puteolos per magnum aequor in ludum ferebat simili modo
revehens pluribus annis, done morbo extincto puero subinde
ad consuetum locum ventitans tristis et maerenti similis
ipse quoque, quod nemo dubitaret, desiderio expiravit.
cfr. Plin. ep. IX 33,2 sq. Sol.
12, 9. alius intra hos annos Africoin africo E2va.S(D). at cfr. § 63. 68 al. litore Hipponis DiarrutiDiarrhyti B. dia-
rutis (dir- a) ll. -ritis v. cfr. V 23 simili
modo ex hominumhominis R2G manu vescens praebensque se tractandum
et adludens nantibus inpositosquein-
positoque FR1a portans unguento
perunctus a Flaviano proconsule Africae et sopitus, ut apparuit
, odoris novitate fluctuatusque similis exanimiet animi Fa caruit
hominum conversatione ut iniuria fugatus per aliquot menses,
mox reversus in eodem miraculo fuit. iniuriae potestatumpotestatum v. -tem ll
in hospitales ad visendum venientium Hipponenseshypponienses a in necem
eius conpulerunt.Sol. 12, 10. 11. Hegesid. FHG IV p. 422. Duris
fr. 17 Mü. ap. Athen. XIII 606c. cfr. Plut. SA 36, 984e. Ael. VI 15. ante haec similia de puero in laso urbe
memorantur, cuius amore spectatus longo tempore, dum abeuntem
in litus avide sequitur, in harenam invectus expiravit.
puerum Alexander Magnus Babylone NeptunioNeptuni va.S sacerdotio
praefecit, amorem ilium numinis propitii fuisse interpretatus
. in eadem urbe Iaso Hegesidemus scribit et alium
puerum Hermian nomine similiter maria perequitantemperexequi-
tantem Fa, cum
repentinae procellae fluctibus exanimatus esset, relatumē sed selatum (ela- a) Fa,
delphinumque causamcausam v.
-sa ll. an causā se? leti fatentem non reversum in maria
atque in sicco expirasseexpirasse v. spi- ll .Th. ap. Gell. VI 8, 2. Ar. IX 48 init. Antig. Car. 55 (60).
Herod. I 23. 24. Paus. III 25, 7. Ael. II 6. XII 45. Gell. XVI 19.
Sol. 12, 12. — hoc idem et Naupacti accidisse
Theophrastus tradit. nec modusneci modos Fa.an nec ē modus? exemplorum: eadem
Amphilochiamphiloci a. -luci F etet R(?)v. om. r Tarentini de pueris delphinisque narrant.
quae faciunt ut credatur, Arionem quoque citharoedicae artis,
interficere nautis inin R2v.
om. r mari parantibus ad intercipiendos eius
quaestusquo aestus FRa , eblanditum utiut R(?)va.D prius caneret cithara, congregatis
cantu delphinis cum se iecisset in mare, exceptum ab uno
TaenarumTaenarium
H Brot. in litus pervectum.
cfr. Ael. II 8. Est provinciae Narbonensis et in NemausiensiNemausiensi B. -se (DE?)D. -musiense ll. -si v agro
stagnum Lateralatera ll. H (coll. Mela ll 80 castellum Latara). laterra
d2G. -terna E2v(D) appellatum, ubi cum hominehominē FR. -nes ava.G delphini societate
piscantur. innumera vis mugilum stato tempore angustis
faucibus stagni in maremari FRa erumpit observata aestus reciprocatione
. qua de causa praetendi non queunt retia, eaqueeaque ego. aeque R(DE?)H. e quę F. quae av
molesmo-
les EazD. -lem rv ponderis nulloullo C modo tolereturtoleretur coni. S. tolle- DFaD.
-lletur R. tolerent d2v. -ratura E2in ras.zH, etiamsi non sollertia
insidietur tempori. simili ratione in altum protinus tendunt
, quodquod R(?)v.
quo r vicino gurgite efficiturafficitur E1a. effigitur E2 , locumque solum
pandendispandendis v. -ntis (-ntes F)ll retibusrebus DFR1 habilem effugere festinant. quod ubi animadvertere
piscantes — concurrit autem multitudo temporis
gnaraignara a. -re F et magis etiam voluptatis huius avida — totusque
populus e litore quanto potest clamore conciet simonemsimone Rinin
ego. om. ll.J. ad v
spectaculi eventumin euentum J, celeriter delphini exaudiunt desideria
aquilonum flatuflat E2d2v. -tū r vocem prosequente, austro veronero E2v(D). om. rS tardius ex
adverso referente; set tum quoque inproviso in auxilium
advolareaduolare properant ego. -lant properare (-aret DF2. -pa-
raret F1)ll.H. -lant. propere v(D). de dictione cfr. XII 112. XV 52. XXXII 3 properant. apparet acies, quae protinus disponitur
in loco, ubi coniectusconiecta zva.G est pugnae.pugnae (Pellicerius) H.
-na ll.v opponuntopponunt (-te E1) ll.v(H).-nente E2G sese ab alto
trepidosque in vada urgent: tum piscatores circumdant
retia furcisquefurisque Fa sublevant. mugilum nihilo minus velocitas
transilit: at illos excipiunt delphini et occidisse ad praesens
contenti cibos in victoriam differunt. opere proelium fervet,
includique retibusse retibus RSJ se fortissime urgentes gaudentgaudeant FR1 ac, ne id
ipsum fugam hostium stimulet, inter navigia et retia natantesve
natantisue F. nantesue D homines ita sensim elabuntur, ut exitusexitus Eav. -tum r H (ortum ex -tuuf) non aperiantaperiant R2TH. appe- DFd2. appareant Rd1E2a. -rent E1. -reat v.
saltu, quod est alias blandissimum iisis (DE?)D. his Rv. om.Fa, nullus conatur evadere,
ni summittantur sibi retia. egressus protinus ante vallum
proeliatur. ita peracta captura quosquos E2v. quo r interemerein-
terim ere Fa diripiunt.
sed enixioris operae quam in unius diei praemiunipraemii Fa conscii
sibi opperiunturoperiuntur Fa (passim)
va. G in posterum nec piscibus tantum, sed et
intrita panis e vinoet uino Fa. ac uino va.G satiantur.
(18) Mucian. fr. 17 Brunn. — (21) Ar. IX 48 init. Ael.
V 6. Sol. 12, 12. Quae de eodem genere piscandi in IasioIasio S. latio ll.
Iassio B sinu
Mucianus tradit, hoc differunt, quod ultroultro v. -tra ll neque inclamati
praesto sint partesque e manibus accipiant et suum quaeque
cumbacumba (cym- G) e E2G.
cum hae DF. cumae E1. cum//// R. cū a. cubantes zv e delphinis socium habeat, quamvis noctu et adad E2v.
om. r
faces. ipsisipsius Fa quoque inter se publica est societas. capto a
rege Cariae alligatoque in portu ingens reliquorum convenit
multitude maestitia quadam, quae possetposset v. -ssit ll. cfr. VIII 59 intellegi, miserationem
petens, donec dimitti rex eum iussit. quinqui nec Fa et parvos
semper aliquis grandiorgrandi-
or v. -ore ll comitatur ut custos, conspectique
iam sunt defunctum portantes, ne laceraretur a beluis.
Delphinorum similitudinem habent qui vocantur
thursionesthursiones J. -icines FRa. tursiones B. tor- v. distantdiscant Fa et tristitia quidemquidam R1. quad- R2S D. cfr. vol. 1 p. 543 ad II 247 aspectusaspectus E2v (D). -tatus rS — abest
enim illa lascivia —, maxime tamen rostris canicularum
maleficentiaemaleficentiae G. -tia R. -cien-
tia Fa adsimulati.
Agatharch. 47 (GGm I p. 139). Diod. III 21, 3 sq.
(Ael. XVI 14. 17). — (10) cfr. Pl. VI 91. 109. — (15. 16) Ar.
VIII 2,590b 7–9. Testudines tantae magnitudinis Indicum mare
emittit, utiuti D. ut in ll. ut v singularum superficie habitabiles casas integant
atque inter insulas Rubri praecipue maris his navigentnauigient a. -gant G cumbis
. capiuntur multis quidem modis, sed maxime evectae
in summa pelagi antemeridiano tempore blandito, eminente
toto dorso per tranquilla fluitantesfuit tantesque (-tasq; a) Fa, quae voluptas libere
spirandi in tantum fallit oblitas sui, ut solis vapore siccato
cortice non queant mergi invitaeque fluitent opportunae
venantium praedae. ferunt et pastumpastum R(?)v. -tu r egressas noctu avideque
saturatas lassari atque, ut remeaverint matutino, summa
in aqua obdormiscere; id prodi stertentiumsterrentium F. stere- R1. terre- a sonitu. turn
adnatare tacitetacite ego. om. ll. v leniterqueleniterque (coni. H)J. -ter D. leuiterque (quae Fa) ll.v singulis ternos; a duobus in dorsum
verti, a tertio laqueum inici supinae atque ita ee dH. et ll. ex D. ad (terram) v terra
a pluribus trahi. in PhoenicioPhoenicio v. -ceo
ll.D mari haut ulla difficultate
capiuntur ultroque veniunt statostatuto adzva. Bas. tempore anni in amnem
Eleutherum effusa multitudine.
(3) Ar. ib. 3–7. — (4) Ar. V 33, 558a 4–7. 11–14.
Plut. SA 33, 982b. Ael. VH I 6. — (8) cfr. Ael. XV 19. Oppian.
hal. I 522.— Dentes non sunt testudini, set rostri margines acuti,
superna parte inferiorem claudente pyxidum modo. in mari
conchyliisconcliuis F1. -cylis F2. -cilis a (passim) vivunt, tantatanta — commi-
nuant post 2 modo (e coni. S) pon. J D, at cfr. Ar. oris duritia, ut lapides comminuant,
in terrain egressae herbis. pariunt ova avium ovis similia
ad centena numero eaque defossa extra aquas et cooperta
exempla nata
FR1aterra, pavita hacpauita
hac ego.ac pauita (-to a) ll.v. cfr. p. 161,1 pectore et complanata, incubant noctibus.
educunt fetusfetos R1. foe-F annuo spatio. quidam oculisoculi Fa spectandoque
ova foveri ab iis putant, feminas coitum fugere, done mas
festucam aliquamfaestu cameli quam Fa inponat aversae.(11) cfr. Pl. VI 173. — Trogodytae cornigeras
habent, ut in lyra adnexis cornibus latis, sed mobilibus, quorum
in natando remigio se adiuvant; cheliumchelium C Müller. -lyon H. celtium ll.G. -inum v. cfr. VI 173 id vocatur,
eximiaeeximiae v. -mia ll testudinis, sed rarae. namque scopuli praeacuti
Chelonophagoscaelonophagos FR.
cel- a terrent, Trogodytae autem, adad E2v(D). om. rS. cfr. § 86. (aliter § 36. VIII 93) quos adnantadnant FRdS. amant a. adnatant (E2?)v(D),
ut sacras adorant. sunt et terrestres, quae ob id in operibus
chersinaecersinę F. cercine a vocantur, in Africae desertis, qua parte maxime
sitientibus harenis squalent, roscido, ut creditur, umore vi-
>ventes. neque aliud ibi animal provenit.
cfr. Pl. XVI
233. XXXIII 146. 144. Testudinum putamina secare in laminas lectosque
et repositoria iis vestire Carvilius Pollio instituit, prodigi
et sagacis ad luxuriae instrumenta ingenii.
(2) cfr. Pl. XXXII 108. — Aquatilium tegumenta plura sunt. alia corio
et pilo integunturpilo integuntur G (cfr. § 41). pilinteg- DFR. pilis teg- Eav(D) pilis integ- dTzBrot. ut vituli et hippopotami, alia corio tantum
ut delphini, cortice ut testudines, silicum duritiaduritia ut E2v.
-ri aut (ut a) r ut ostreae
et conchae, crustis ut locustae, crustis et spinis ut echini,
squamis ut pisces, aspera cute ut squatina, qua lignum et
ebora poliuntur, molli utut v. om. ll murenae, alia nulla ut polypipolyti F. -liti Ra.
Ar. I 5 init. VI 12,
566b 27. 31. (V 2 extr.) 567a 1–12. Pint. SA 34, 982d. Ael. IX 9.— Quae pilo vestiuntur, animal pariunt, ut pristis,
ballaenaballenę FBa , vitulus. hic parit in terra, pecudum more secundas
se-
cundas E2(P) H. -da r. -dos z. -do v partus reddit. inituinitu zv(J). inito
(in //// R1) ll. in coitu R2SD canum modo cohaeret; parit nonnumquam
nonnumquam R (?)H cum P ex Ar. numq- rv geminis plures, educat mammis fetum. non ante
duodecimum diem deducit in mare, ex eo subinde adsuefaciens
. interficiuntur difficulter nisi capite eliso. ipsis in
sonoin somno B mugitus—unde nomen vituli—, accipiunt tamen
dist. egodisciplinam vocemqueuoceque R(?)v pariter et iussuuisu
R(?)v. risu D. nisu Müller em. II p. 4 populum salutant incondito
fremitu, nomine vocati respondent.(13) cfr. Ar. II 1,498a 31. — nullum animal
graviore somno premitur. pinnis, quibus in mari utuntur,
humi quoque vice pedum serpunt. pelles eorum etiam detractas
corpori sensum aequorum retinere tradunt semperque
aestu maris recedente inhorrescere, praeterea dextrae
pinnaepen-
nae (DE?)D vim soporiferam inesse somnosquesomnoque Fa adlicere subditam
capiti.—(18) Ar. I 4, 489b 2.
6, 490b 25. —
Pilo carentium duo omnino animalanimalia R2dTS pariunt,
delphinusdel-
phinis FR1a ac vipera.
genera a Piscium species sunt LXXIIIICXLIIII coni. H coll. XXXII 142.
cfr. Birt p. 162, praeter crustis intecta
, quae sunt XXX. de singulis alias dicemus; nune
enim naturae tractantur insignium.
32,142 sq.
(23–p. 172, 1) Ar. VIII 30, 607b 32.(2) cfr. Ael. XII 29. — Praecipua magnitudine thynnitynnii F. tymni R (item infra). thinni a
(sic passim ll). invenimus
uetustum Birt p. 146 ex Ar. (sed ad pepen-
disse supple unum)quinque H ex varia lect. ap. Ar. talenta XV pependisse, eiusdem caudae latitudinem duo cubita
et palmum. fiuntfunt va.S et in quibusdam amniumamnibus R2V. animā F haut minores
, silurus in Nilo, isoxisox S ex Hesych.
ixox DFR1E1. exos R2. esox G. esos E2v in Rheno, attilus in Pado, inertia
pinguescens ad mille aliquando libras, catenato captus hamo
nec nisi boum iugis extractus. atqueatqui va.S minimus piscis va.S hunc minimus, appellatus
clupeaculpea R. clopea a, venam quandam eius in faucibus mira cupidine
appetens morsu exanimat.(9) cfr. Ael. XIV 25. —
(10) Mela II 6. Sol. 15, 1. — silurus grassatur, ubicumque
est, omne animal appetens, equos innatantesnatantes G saepe de-
dist. H mergens. praecipue in Moeno Germaniaegermaniae amne R2zv. -nia eademne r amne protelis
boum et in Danuvioda-
nubio ll.va.S marrismarris H. mario zG. -ri ll.v extrahitur, porculo marino simillimus
. et in Borysthene memoratur praecipua magnitudo
, nullis ossibus spinisve intersitis, carne praedulci.(16) cfr. Ctes. ap. Ael. V 3.
Sol. 52, 41. — in
Gange Indiae platanistas vocant, rostro delphini et caudacauda Eav. -dam r,
magnitudine autem XVIXV Eva.S. XI a cubitorum. in eodem esse Statius
Sebosus haut modico miraculo adfert vermes, branchiis
binis sexsex (Salm.) H e Sol. sexa-
ginta ll.v (ortum e numero LX pro Ex) cubitorum, caeruleos, qui nomen a facie traxerunt.
his tantas esse vires, ut elephantos ad potuspotum va.S venientes mordicus
comprehensa manu eorum abstrahant.
Ar. V 9 extr. — (19) Ar. VIII 13, 598a 26
sq. V 10 extr. (Athen. VII 319a). — (20) Ar. VI 17, 571a 16–19.
11. (Sostrat. ap. Athen. VII 303b). — (21) cfr. Paul. Festi p. 207. Thynni mares sub ventre non habent pinnam. intrant
e magno mari Pontum verno tempore gregatim, nec
alibi fetificant. cordylacordila R. -dula a appellaturappellantur .. 21 comitantur H Brot. partus, qui fetas redeuntes
in mare autumno comitatur; limosaelimiosę F. -se a verouere (P)H autaut e ll. H.av e luto pelam
ydespelamides
ll. va.S (passim) incipiunt vocari et, cum annuumannū F. anni a excessere tempus,
thynni.(2. 5. 7) Xenocr. alim. aqu. 35. Athen. VII 315de. VIII
356f. III 118a. cfr. Pl. XXXII 146. — hi membratim caesi cervice et abdomine commendantur
atque clidio, recenti dumtaxat et tum quoque gravi
ructuructu v. ruptu ll. cetera parte plenis pulpamentis sale adservantur.
melandryamelandria FRaVen. vocantur quercus assulis similia. vilissima ex
his quae caudae proxima, quia pingui carent, probatissima
quae faucibus. at in alio pisce circa caudam exercitatissimaexerci-
tissima G. exquisit- Cornelissen.
pelamydes in apolectosapolectos aB. apel- r. cfr. XXXII 150 particulatimque consectae in genera
cybiorumciborum (cibio- F2) Fazva.B. cfr. ib. 146 dispertiuntur.
Ar. VI 17, 571a 19
—22.— (12) VIII 19, 601b 18. 13, 598a 27 sq. 597a 22. (Ael. XV 3.
Plut. SA 30, 980a). — Piscium genus omne praecipua celeritate adolescit, 49
maxime in Ponto. causa multitudo amnium dulces inferentium
aquas. amiam vocant cuius incrementum singulis diebus
intellegitur. cum thynnis haechae G et pelamydes in Pontum
ad dulciora pabula intrant gregatim suis quaeque ducibus,
et primi omnium scombri, quibus estest D (?)G. et rv in aqua sulpureussulfureus a. sulph-
va.S color
colos F, extra qui ceteris. Hispaniae cetarias hi replent, thynnis
non commeantibus.
Ar. VIII 13, 598b 1. 19–21. 8. 25.
(Ael. IX 42. Plut. SA 29, 979fd. Athen. VII 301e. 303c. Isid. XII
6,14). — Strabo VII 320. Tac. A XII 63. Sed in Pontum nulla intrat bestia piscibus malefica
praeter vitulos et parvos delphinos. thynni dextera riparipā Fa
intrant, exeunt laeva. id accidere existimatur, quia dextro
oculo plus cernant, utroque natura hebeti. est in euripo
ThraciiThracii v. tracidi (-iti E2) ll Bosporibosphori ll.va. Brot. (passim), quo Propontis Euxino iungitur, in ipsis
Europam Asiamque separantisseparantis d2v. -ratis ll freti angustiis saxum miri
candoris, a vado ad summa perlucens, iuxta Calchedonemcalchedonem RH. chalche- F. calce- a. chalce- v(S). item infra. cfr. V 150
in iatere Asiae. huius aspectu repente territi semper adversum
aduersus Fazva.B Byzantii promunturium, ex ea causa appellatum
Aurei Cornus, praecipiti petunt agmine.(9) Ael. II 15. Clitarch. ap. Athen. VII 284d. Ovid.
hal. 100. — itaque omnis captura
Byzantii est, magna Calchedonis penuria, MM Rzv(H). in r. DC (aut D)
B e IV 76. V 150 passibus
medii interfluentis euripi. opperiunturoperiuntur Fa autem aquilonis
flatumflatu a , ut secundo fluctu exeant e Ponto, nec nisipost nisi
add. ex Ar. infantes P, parui Birt p. 150. an pusilli, ut XXXII 146? intrantes
portumportum (Lipsius ad. Tac. ann. XII 63) H. pontum
ll. v Byzantiumbyzanti//// RS. -tii va.H(J) capiuntur. bruma non vagantur; ubicumque
ubi cum Fa deprehensi, usque ad aequinoctium ibi hibernant.
iidem saepe navigia velis euntia comitantes mira quadam
dulcedine per aliquot horarum spatia et passuum milia a
gubernaculis spectantur, ne tridente quidem in eos saepius
iacto territi. quidam eos, qui hoc e thynnis faciant, pompilos
pomphilos
FRava. B(Brot.). cfr. Ael. NA II 15πόμφυλον vocant.(13.16) Ar. VIII 13,598a 24. — (17.20)
ib. 598b 12. 15. (cfr. Pl. III 128). — (23) ib. 599b 10–16. 9. VI 17,
571a 7.8 multi in Propontide aestivantaestiuant
B. -tuant ll.v , Pontum non
intrant; item soleaesoleae v. -leme ll , cum rhombirhombii F. chobii a intrent, nec saepia est,
cum lolligo reperiaturreperiatur v. -antur ll; saxatilium turdus et merula desunt,
sicut conchylia, cum ostreae abundent. omnia autem hibernant
in Aegaeo. intrantium Pontum soli non remeant trichiae
— Graecis enimenim in R(?)v plerisque nominibus uti par erit,
quando aliis atque aliis eosdemeos-
dem v. eiusd- ll diversi appellavere tractus—,
sed hi soli inin om. va.S Histrum [mare] subeunt et ex eo subterraneis
eius venis in IIadriaticum mareuncos ego posui. mare ll
(prave praeceptum ex v. 21). amnem E2v. (e mari Birt p. 151) defluunt, itaque etet om.R(?)va.S illic descendentes
nec umquam subeuntes e mari visuntur.
Thynnorum captura est a vergiliarum exortu ad arcturi
occasum. reliquo tempore hiberno latent in gurgitibus imis,
nisi teporetepore R(?)B. temp- rv et om.Fa aliquo evocati aut pleniluniis. pinguescunt et in
tantum, ut dehiscant. vita longissima iistis F.om.a.
his R(?)v biennibienniū R2. -io va.S.
(4–7) Ar. VIII 19,602a 25. (V 31 extr.). Athen. VII
302bc. — (8) Isid. XII 6, 26. — Animalanimal Eav. -lem DF.
-liū R est parvum scorpionis effigie, aranei magnitudine
. hoc se et thynnothinno E2. hicno (li- a) r et ei qui gladius vocatur, crebro
delphini magnitudinemmagnitudinē v.
-ine ll excedenti, sub pinna adfigitadficit F. aff- a aculeo
tantoque infestat dolore, ut inin B. om ll.v naves saepenumero exiliant.
quod et alias faciunt aliorum vimuim om.Fa timentes mugiles maxime,
tam praecipuae velocitatis, ut transversa navigia interim
superiaciantsuperiaciant ego. -ctant ll. -ctent (DE?)v. cfr. VII 21 .
Suet. Aug. 96. Appian.
b. c. V 100.— Suntsunt — auguria R2G. om. rv. (in hac — auguria post
praescita pon.szv) et in hac parte naturae auguria, sunt et
piscibus praescita. Siculo bello ambulante in litore Augusto
piscis e mari ad pedes eius exilivitexsiliuit dS. -il.luut R. exiluit r.
-liit v, quo argumento vates
respondere, Neptunum patrem adoptante tum sibi Sexto
Pompeio — tanta erat navalis rei gloria —, sub pedibus
Caesaris futuros qui maria tempore illo tenerent.
Ar. V 5, 540b 16. — IV 11, 538a 20. VI 13,
567a 27. Ov. hal. 108. — (19) Ar. VIII 13, 598a 29. IX 2 init.—
(20) Ar. VIII 19, 602b 5.(1) ib. 15, 600a 7. — (3) ib. 19, 601b 9. 10.14. — Piscium feminae maiores quam mares. in quodam
genere omnino non sunt mares, sicut erythiniserythinis v ex Ar. erosth- R. aresth- E2. arasth-
DF. arash- E1. aras- a et channiset channis S. et canis (cha- G) E2G.
om. r. et chromibus v;
omnes enim ovis gravidae capiuntur. vagantur gregatim fere
cuiusque generis squamosi. capiuntur ante solis ortum:
tum maxime piscium fallitur visus. noctibus quiesquies set D. -es et R(?)H. qui
esset r. quidem v. cfr. Ar. , set inlustribus
aeque quam die cernunt. aiunt et si teraturteratur R(?)H cum P ex Ar. ite- r. iteretur v gurges
interesse capturae; itaque plures secundo tractu capi
quam primo. gustu olei maxime, dein modicis imbribus
gaudent alunturque. quipped et harundines, quamvis in palude
prognataepro-
gnatane F1. -ta F2Ra, non tamentameri F1. -eris R1 sine imbre adolescunt, et alias
ubicumque pisces in eadem aqua adsiduiadsui F1.
assui a , si non adfluatappluat B,
exanimantur.
ib. 29. 30. Ael. IX 7. — (10) Ar. ib. 602a 9. — (11) ib. 15, 599b
2. 26. cfr. IX 37, 620b 21. 30. Ael. XIV 3 extr. — Praegelidam hiemem omnes sentiunt, sed maxime
qui lapidem in capite habere existimantur, ut lupi, chromischromis S. -mes G. choromis R. -ra-
mis DF. -rami Ea. coracini v. cfr. Ar.,
sciaenaschiaena F. -iena
Ra. sciena v. -nae G. -iaenae H , phagriphagri S ex Ar. coll. XXXII
113. pa- ll.v . cumcumas per Fa asperae hiemes fuere, multi caeci
capiuntur. itaque his mensibus iacent speluncis conditi,
sicut in genere terrestrium retulimus, maxime hippurus et8,126 sq.
coracini, hieme non capticaptis F1Ra. capi va.G praeterquam statisstatis F2G. esta- ad. aesta- Ev. -atutis DF1. statu-R diebus paucis
et isdem semper, itemitem
ll.v(S). om. Dal. murena et orphus, conger, percae et
saxatiles omnes. terra quidem, hoc est vado maris excavate,
condi per hiemes torpedinem, psettampsettam H ex Athen. VII 330b. psitt- B.
pystom a. -ton r. pistam v, soleam tradunt.
Ar. VIII
15, 599b 31. (cfr. Ael. IX 38. Athen. VII 315e). — (19) Ar. ib. 20
init. 15, 600a 4. cfr. Pl. II 107. Quidamquidam Ev. qued- a. quaed- r rursus aestus inpatientia mediis fervoribus
sexagenis diebus latent, ut glaucus, aselli, auratae. fluviatilium
silurus caniculae exortu sideratur, et alias sempersemper (-per per Fa) ll. H..om v
fulgurefulgure (DE?)B
ex Ar. -gore dTzv. -gere FRa sopitur; hoc et in maria accidere cyprino putant. et
alioqui totum mare sentit exortum eius sideris, quod maxime
in Bosporo apparetappare F . algasalga ll. algae va.H enim et pisces superferuntur,
que om.Rva.H(S)omniaque ab imo versa.
Ar. VIII 2, 591b 3. — (5) Ar. V 5,541a 19. Ael. I 12.
— Mugilum natura ridetur in metu capite abscondito
totos se occultari credentium. isdem tam incautatam incauta R2dS. tam intauta FR1. tamen tanta av
salacitasfalacitas C. facili- ll.v , ut inut in E2v. ut r Phoenicephenice a.
phoenicoe E et inet in E2av. et i r Narbonensi provincia coituscoetus F. cet- a.
tempore ee om.F1a vivariis marem linea longinqua per os ad branc
hiasbranchias v. drancias E1a. brantias F2E2. brachia R2.
rantias r religatafeligata Fa emissum in mare eademque linea retractum
feminae sequantur ad litus rursusquerursūq; ad feminam maresmare F1a partus
tempore.
: Nigid. ap. Macrob. III 16, 7. — Apion ap. Athen. VII
294f, — Macrob. ib. 5. — Apud antiquos piscium nobilissimus habitus acipenser
, unus omnium squamis ad os versis contra quam
in nandominando F1a meant, nullo nunc in honore est, quod equidemequidem ego e Macrob. quid- ll.v. cfr. A Lu-
dewig p. 22
mirorminor Fa , cum sit rarusperrarus Macrob. inventu. quidam eum elopem vocant.
Nep. exempl. fr. 10 Pet.— § 62:
cfr. Enn. fr. 166 Vahl. ap. Apul. apol. 39. — Ar. II 17, 508b 11
VIII 2, 591b 22. 591a 14: P III 4, 675a4. Ael. 11 54. Ov. hal. 18.
Isid. XII 6, 30. Postea praecipuam auctoritatem fuisse lupo et
asellis Nepos Cornelius et Laberius poetapoetae a mimorum
tradidere. luporum laudatissimi qui appellantur lanati a
candore mollitiaque carnis. asellorum duo genera, callariaecallariae B ex Athen. VII 315f sq. et Hesych. calliri R.
coll- r. collyri v(J). cfr. XXXII 146
minores et bacchibacchi B ex Athen. ib. et 306e. brachi ll.v, qui non nisi in alto capiuntur, ideo praelati
prioribus. at in lupis in amne capti praeferuntur.
(2) Macrob. III 16, 10. — Nunc principatus scaro datur, qui solus piscium
dicitur ruminare herbisque vesci atqueatque om.Rd(?)va. D non aliis piscibus,
Carpathio maxime mari frequens. promunturium Troadis
t??? (pro Ti.) F.om.a.Lectum numquam sponte transittransiit R . inde advectos Tiberio
Claudio principe Optatus e libertis eiuse libertis eius G(D).
-tius R. elipertius (-tus a) rv(H) praefectus classis
inter Ostiensem et Campaniae oram sparsos disseminavit,
quinquennio fere curafere cura dD. fera cure
(-rae F) Fa. fere(?) curae (-re R) r. -ra est v adhibita, ut capti redderentur mari.
cfr. Col. VIII 16, 9. — postea frequentes inveniuntur Italiae litorein litore C, non antea ibi
capti, admovetqueadmouitque va.D sibi gula sapores piscibus satis et novum
incolam mari dedit, ne quis peregrinas aves Romae parere
miretur. proxima est mensa iecoriiecori H coll. § 143. pec- (pecc-
R. poc- a) ll.z. generis v dumtaxat mustelarum,
quas, mirum dictu, inter Alpis quoque lacus Raetiae Brigantinus
aemulas marinismurenis R2E2z generat.
(13) Macrob. III 16, 9. — (17) Ar. VIII 2, 591a 12. — Ex reliqua nobilitate et gratia maxima est et copia
mullismollis
F2a, sicut magnitude modica, binasque libras ponderis
raro admodum exuperant nec in vivariis piscinisque crescunt
. septentrionalisseptetrionales FR tantum hos et proxima occidentis parte
gignitnon gignit E2G oceanus. ceterocetera
azva. G genera eorum plura; nam etet (post carne) om.R(?)Bas. alga
vescuntur et ostreis et limo et aliorum piscium carne, et
an inferiore?barba gemina insigniuntur inferiori labro. lutariumlutarium F1dv. lutarar- r ex iis
vilissimi generis appellant;Ael. II 41. — Ar. ib. 591b 19. — (21) Athen. VII 325e. cfr. Sen.
NQ III 18, 4. — Fenest. fr. 16 Pet. — (23) Ael. X 2. hunc semper comitatur sargus
nomine alius piscis et caenum fodiente eo excitatum devorat
pabulum. nec litorariislitoraris a. -alis (-alis his F2E2) r.
-alibus v gratia. laudatissimi conchylium
sapiunt. nomen iis Fenestella a colore mulleorummulleorum R(?)B. molleo- DF. mollio- Eazv calciamentorum
datum putatputant Fa . pariunt ter annisanno. his va.S ; certe totiens
fetura apparet.Sen. ib. 17, 2. 18, 1. — mullum expirantem versicolori quadam et
numerosa varietate spectari proceres gulae narrant, rubentium
squamarum multiplici mutatione pallescentem, utiqueutique v. utri- ll
si vitrouitro v. ultro REa. -ros DF spectetur inclusus. MM. om.Fa . Apicius, ad omne luxusomnem luxum va.G(J) ingenium
ingenium ll.v(G). -nio
B. in ganea Jnatusnatus (coni. H) J. maius ll.zv(D). mirus
B , in sociorum garogaroriam F1. -ouā a. -onnam F2 — nam ea quoque res cognomen
invenit— necarian necare? eos praecellensprae-
cellent F1a putavit atque e
dist. egoiecore eorum allecemallecem F2R2. -egem F1R1. adlegem a. ale-
cem (DE?) v. cfr. XXXII 127 excogitare.
Macrob. III 16, 9. Ter-
tull. de pallio 5. (cfr. luven. 4,15. Suet. Tib. 34). — (12) Cato
ap. Gell. XI 2, 5 (Iord. p. 97, 2). — Provocavit — id enim est facilius dixisse quam
quis vicerit — Asinius Celer e consularibus hoc pisce prodig
osprodigos
ego. -gus ll.v omnesomnes ll.D. om. vGaioGaio S. C. ll. Caio G.
Claudio zv principe unum mercatus HSHS D. R. ll. Romae zS. om. vVIIIVIIIF. VIII rD.
octo milibus v. septem mil- Macrob. mullummullum (mulum R) ll.
milibus D. nummum v.
quaeque Fa. mullus aeque va.C reputatioreputatio F2C. -ione rv aufert traversum animum ad contemplationem
eorum, qui in conquestione luxus coquoscoquos RBrot. cocos rv(D) emi singulos plurispluris v. -res ll
quam equos quiritabantqueritabant (qrit- R1) Raz. querebantur
va.C . at nuncad hunc ad. adhuc va.C coci trium horumtrium horum (vel equorum)
Reinesius. -umphorum ll.v pretiis
parantur et coquorumcoquorum RBrot. quo corum
F. coco- Ea(D?)v (D) pisces, nullusque prope iam mortalismortales F
aestimaturaestimatur (DE?) v.
existi- (-antur F) FRa pluris quam qui peritissimeperitissimi a censum domini
mergit.Mucian. fr. 31 Brunn.(2) Martial. XIII 85. Athen. VII 309a. — Col. VIII
16, 9. Ov. hal. 110. (Pl. XXXII 148). — (3) Ov. hal. 121. Athen.
VII 321e. VIII 356a. —
mullumNullum Fa LXXX librarum in mari Rubro captum
Licinius Mucianus prodidit, quanti mercatura eummercatur aeum luxoria F
luxuria suburbanis litoribus inventum?
Estest om.F2Rva.G et haec natura, ut alii alibi pisces principatum
optineant, coracinus in Aegypto, zaeuszaeus Birt p. 177. zeus ll. v. cfr.
XXXII 148, idem faber appellatus,
Gadibus, circa Ebusum salpa, obscenus alibialibi et qui nus om.R. et om.a et qui nusquam
percoqui possit nisi ferula verberatus; in Aquitania salmo
fluviatilis marinis omnibus praefertur.
(7) Ar. II 13, 505a7. 504b29. —
(8) Ar. III 11 extr. — Piscium alii branchiasbran-
cias ll (passim) multiplices habent, alii simplices
, alii duplices. his aquam emittunt acceptam orein ore az.
senectutis indicium squamarum duritia, quae non sunt omnibus
similes. duo lacus Italiae in radicibus Alpium Larius
et VerbannusVerbanus va.S. cfr. ll 224 appellantur, in quibus pisces omnibus annis
vergiliarum ortu existunt squamis conspicui crebris atque
praeacutis, clavorum caligarium effigieefficie Ra. -ciae F, nec amplius quam
circa eum mensemeā mense (-sem R) FRa visuntur.
cfr. Paus. VIII 21, 2. (Athen. VIII
332cf. Ael. IX 36). — Miratur et Arcadia suum exocoetum, appellatum
ab eo quod in siccum somni causa exeat. circa Clitorium
clitorum R vocalis hic traditur et sine branchiis, idem aliquis
Adonis dictus.
Th. fr. 171, 3. 5 Wim. Athen. VIII
332b. Mir. ausc. 71. Exeunt in terram et qui marini mures vocantur
et polypi et murenae, quin et in Indiae fluminibus certum
genus piscium ac deinde resilit. nam innam in G2. nam ll.v stagna et amnes
transeunditrans-
eundi G2 (J). -unti DF1R. -unt in F2S. -unt Eadzv. cfr.
XVII 12 plerisque evidens ratio est, ut tutos fetus edant,
quia non sint ibi quique (pro qui) F1a devorent partus fluctusque minus saeviant
. has intellegi ab iis causas servarique temporum vicesuices v. uis Ea. ius r
magis miretur, si quisque om.a reputet quoto cuique hominum nosci
uberrimam esse capturam solesolet Fa transeunte piscium signum.
cfr. Athen. VII 330ab. — Marinorum alii sunt plani, ut rhombihrombi F. cro- a (item 4), soleae
aca ava.S passeres, qui ab rhombis situ tantum corporum differunt—
dexter hichic om. va.S resupinatisresupinatus Dd(?)v est illis, passeri laevuslaeus
R1. leus Fa —, alii longi,
ut murena, congerconger. ideo DRv. -geri. De op (ideo F2) F.
-giri. De op E. -gri. De o a. -ger D .Ar. I 5, 489b 24–35;
P IV 13, 695bsq. — (10) ib. 696a 4. 6–8. 18.19. cfr. 11 13, 504b
30 sq. — (13) V 10, 543a 28. — ideo pinnarumpinarum F1Ea quoque fiunt discrimina
, quaequaternas G. quattuor quibusdam ternae R2E2D.
quidem (quasdam R1) ternae r. quinas v. cfr. Ar. pedum vice sunt datae piscibus, nullisn???
nullis a supra quaternas
, quibusdamquibus-
dam E2v. -bus que (quae F1R) r binaebinae ll. H. add. quibusdam
trinae v, aliquis nullae. in Fucino tantum
lacu piscis est qui octonis pinnis natat. binae omnino longis
et lubriciset lubricis ut G. ut lumbricis ut (et av) ll.v , ut anguillis et congris, allisaliis ego ex Ar. om. ll. v nullae, ut murenis,
quibus nec branchiae. haec omnia flexuoso corporum inpulsu
ita mari utuntur, ut serpentes terraterra et D. -rrae ll.v. -rra C , et in sicco quoque
repunt; ideo etiam vivaciora talia. et e planis aliquaaliqua nunc F1a. -quando non R2S
non habent pinnas, ut pastinacae — ipsa enim latitudine
natant — et quae mollia appellantur, utut om.FR1a polypi, quoniam
pedes illis pinnarum vicem praestant.
Ar. VIII 2, 592a 23. 13. 15.
17. 5–8. 26. 10. 11. cfr. Th. ap. Athen. VII 312b Anguillae octonis vivunt annis. durant et sine
aqua, quinisaqua quinis ego ex Ar. aquis az. aqua rv etet
ll.S. del. v(J) senis diebus aquilone spirante, austro pau-
lac. ego indicavi et dist. coll. Ar.; excide-
runt fere translationem in vivaria facile toler[ant hieme] cioribus.... ant hiemeaut
hieme (hicme F) Fa. at(?) hieme (hicme D) r. at hiemem v , eademeaedem v. at cfr.ἐν τῷ αὐτῷ ὕδατι καὶ ὀλίγῳ ἀεὶ ὄντεςap. Ar. in exigua aqua non tolerant
nequenec R(?)va.D in turbida. ideo circa vergiliasuirgilias FR maxime capiuntur
fluminibus tum praecipue turbidis. pascuntur noctibus. exanimes
piscium solae non fluitant.
lacus est Italiae Benacus
in Veronensi agro Minciummincium R2v. -clum Fa.
-ndum R1 amnem tramittenstransmittens Rava.D , ad cuius
emersus annuo tempore, Octobri fere mense, autumnali si- 5
dere, ut palam est, hiemato lacu, fluctibus glomeratae volvuntur
in tantum mirabili multitudine, ut in excipulis eius
fluminis ob hoc ipsum fabricatis singulorum milium reperiantur
globi.
(10–15) Ar. V 9, 542b 32. 10, 543a 19–27. Athen.
VII 312de. Ael. I 50. IX 66. cfr. Pl. XXXII 14.— Murena quocumque mense parit, cum ceteri
pisces stato pariant. ova eius citissime crescunt. in siccasicca DF2R1dD. -ccola
F1. -cco rv
litora elapsaslitora elapsas DFD. -re (-ra d) lapsas (-sus R)
rG. -re ela- v vulgus coitu serpentium impleri putat. Aristoteles
zmyrumzmyrrū F. zmirum a (item 14). smyr- Brot.
myr- G vocat marem qui generet; discrimen esse
quod murena varia et infirmainfirma F2E2v. in for- r sit, zmvrus unicolor etet ego. om. ll. v.
(Ar.καὶ ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν) robustus
dentesque et extra os habeat. in Gallia septentrionali
murenis omnibus dextera in maxilla septenae maculae
ad formam septentrionis aureo colore fulgent, dumtaxat viventibus
, pariterque cum anima extinguuntur.Sen. de
clem. I 18, 2. de ira III 40, 2. Dio LIV 23, 2. Tertull. de pallio 5.
— (24) cfr. Col. VIII 17, 2.(1) Verrius fr. 4 Egger. Isid. 27, 15. — invenit in
hoc animali documentadocimenta Fa saevitiae Vedius Pollio, eques Romanus
exet a amicisamici Fa Divi Augusti, vivariis earum inmergens
damnata mancipia, non tamquam ad hoc feris terrarum nonnon R(?)v. om. r
sufficientibus, sed quia in alio genere totum pariter homi-
an gu-
statu? cfr. X 185. XV 132. XXIV 18 et nota ad XXIII 59,
de mendo VII 64. XXVIII 90. XXV 135 nem distrahi spectarespectari F1G non poterat. ferunt aceti gustu praecipue
eas in rabiem agi. tenuissimum iis tergustercus F. ste- ad, contra
anguillis crassiusgrassius FR1, eoque verberari solitos tradit Verrius
praetextatos et ob id multammulta R iis dicidicit va. H non institutuminstitutum
(coni. H) D. -tam R(?)v. -ta r.
(5)Ar.
Y 540b 17. — (10) Ar. VIII 2,591a 9. 591b 8. 25; P IV 13. 696b
26. — (11) Ar. I 11, 492a 27. III 1,511a 4. II 13 extr. VI 10
init.; G III 3 init. — Planorum piscium alterum est genus, quod pro
spina cartilaginem habethabetur ut a. -etur F1 , ut raiaeraiae B. rapae DF2Ev. trapę r, pastinacae, squatinae,
torpedo et quos bovis, lamiae, aquilae, ranae nominibus
Graeci appellant. quo in numero sunt squali quoque, quam-
grege F. -gē aseladie
Ravis non plani. haec Graece in universum σελάχη appellavit
Aristoteles primusprimo E2D hoc nominenomine eis (DER?) v. -mine F. -men
adTiis inpositoinposito nos F2E2in ras. v. -sit (-ssit R) onus DF1R.
-suit onus adT. nos distinguere
non possumuspossumus F2Ev. -ssum r , nisi sisi om.adva.S cartilagineacartilaginea C. -na ll (passim) appellare libeat.
omnia autem carnivora sunt talia et supina vescuntur, ut in
delphinis diximus, et cum ceteri pisces ova pariant, hoc
genus solum, ut ea quae cete appellant, animal parit, excepta
quam ranam vocant.
Ar. II 14 extr. Ael. II 17. cfr. Pl.
XXXII 2. 139. Lucan. VI 675. — Est parvus admodum piscis adsuetus petris,
echeneisechinus ava.B appellatus. hoc carinis adhaerente naves tardius
ire creduntur, inde nomine inposito. quam ob causam amatoriis
quoque veneficiis infamis est et iudiciorum ac litium
mora, quae crimina una laude pensat fluxus gravidarum
utero sistens partusque continens ad puerperium. in cibos
dist. J ex Ar.tamen non admittiturar-
bitratur F2ava.J . pedes eum habere arbitrantur, Ari-
lac. ego indicavi; ex-
cidit infitias stoteles ... it appositait apposita F1. ita pos- rv. id appos- dT pinnarumpen-
narum a (passim)va.G similitudine.Mucian. fr. 20 Brunn. —
cfr. Herod. III 48. Diog. La. I 7, 2. Mucianus
muricem esse latiorem purpura, neque asperospero F1a neque rotundo
ore neque in angulos prodeunte rostro, sed sicutsic??? ego. sic E1aJ. si DF. /// R1. simplice R2E2v(D)). -ci
(del. concha) F2
concha utroque latere sese colligente. quibus inhaerentibus
plenam ventiuenti ego. -tis ll. v. cfr. vol. IV p. 494
med. stetisse navem Periandri portantemperiandri portantem ego. portantem periandro (peli- a)
ll.J. -tem a peri- H. -tem nuncios a (ow.R2) peri- F2R2v(D), ut castrarentur
, nobiles puerospueros U 190. -ri ll. v ; conchas, quaequae adTz. que quae R(?)B.
que r. cfr. § 144. 146 al. id praestiterint, apud
semipedalis Plin. XXXII 3Cnidiorumgnidiorum F2Rva.S. ign- F1a Venerem coli. Trebius Niger pedalem esse
et crassitudinegrassitudine FR1. gross- a quinque digitorum, navesnanes Eav. ina- r morari; praeterea
hanc esse vim eius adservati in sale, ut aurum, quod deciderit
in altissimos puteos, admotus extrahatextra F1R1a.
Ar. VIII 30, 607b 11. 20. 17. Ael. XII 28. Plut. SA 33,
981f. — Mutant colorem candidum menaemenae DFRH.
hieme Ea. in hi- dT. hieme menae v et fiunt
aestate nigriores. mutat et phycis, reliquo tempore candida,
vere varia. eadem piscium sola nidificat ex alga atque in
nido parit.
Ar. IV 9, 535b 27. Ael. IX 52. — (17) Ar. IX 37,
621a 4. — Volat sane perquam similis volucriuolat hirundo d2v. at cfr. 16. 17 et § 145 hirundohirundo ego. -dini ll. v , item
miluusmiluus R2E2v. -lus d2in ras. -lis r, subit in summa maria piscis ex argumento
appellatus lucerna, linguaque igneaignea Eav. lig- R. lineam d.om.DF per os exerta tranquillistranquillat (transq- F) Fda
noctibus relucet. attollitattollit ll. C (J).-it cornuta v (S) e mari sesquipedaneasesquipedania a. -alia zva.G fere cornuacornuta aC
quaeque F.an qui (sc. piscis)? ab iis nomen traxit. rursus draco marinus, captus atque
inmissus in harenam, cavernam sibi rostro mira celeritate
excavat.
Ar. IV 1,523b 1–11. 26–524a1. Piscium sanguine carent de quibus dicemus.
sunt autem tria genera: primumprimū dTS. -mus E1a. -mis DFR. in primis E2v (D) quae mollia appellantur,
dein contecta crustis tenuibus, postremo testis conclusa
duris. mollia sunt lolligo, saepia, polypuspolypy F. -lipy a et cetera generis
eius. his caput inter pedes et ventrem, pediculi octoni omnibus
. saepiae et lolliginilolligine F. -nae R pedes duo ex his longissimi et
asperi, quibus ad ora admovent cibos et in fluctu sefluctibus E2va.S(D) velutuelut anchoris E2v. uelutant (uol- Rad) choris
(-ros R2) r
ancoris stabiliunt, ceteracetera ll.H. -ri v. an circa? (Ar.περὶ τὸ κύτος) cirri, quibus venanturnatant coni. H ex Ar. an meant? cfr. § 60. 95. XI 264 (de
avibus X 111, sideribus II 32. 35. 59. 67. 86. 106. 191).
Ael. IX 52. — (8) Ar.IV 4, 528a 31. 9, 535b 27. IX 37, 621b 10. cfr. Pl. infra 103. — (9) Ar. IV 1,525a 11. 524b 16. IX 1, 608b 17. 37, 621b 29 sq. Plut. SA 26, 978a. Ael. I 34. (cfr. Pl. XI 8). Lolligo etiam volitat extra aquam se efferens,
quod et pectunculi faciunt, sagittae modo.— Saepiarum
generi mares varii et nigriores constantiaeque maioris.
percussae tridente feminae auxiliantur, at femina icto mare
fugit. ambo autem, ubi sensere se adprehendi, effuso atramento
, quod pro sanguine iissanguineis F1. -ne eis F2. -nis a est, infuscata aqua absconduntur
.
Ar. IV 1,525a 15. 524a 3. 5. 6. 8–14. 16–18.
2. 19. — IX 37, 622a 29. 31. Polyporum multa genera. terreni maiores quam
pelagiipelagii DdG. -gici E2zv (D). -gi r. cfr. n. luc. p. 85 . omnibusomnes va.D bracchiisbrachiis R(?)B. branchis rv ut pedibus ac manibus utuntur,
cauda vero, quae estest polypis v. at cfr. § 19 bisulca et acuta, in coitu. et polypis
fistula in dorso, qua tramittunt mare, eamqueeademque RS. eam va.G modo in dexteram
partem, modo in sinistram transferunt. natant obliqui
in caput, quod praedurum est sufflationeut sufflatione coni. H coll. Ar.καθάπερ ἐμπεφυσημένην viventibus.
ceterocetero ll. G. -rum zv. an saxo (vel petrae)? cfr. Ar. et Pl. X 189 per bracchia velut acetabulis dispersis haustuAusto F. hausto a. eo hau- va. G quodam
adhaerescuntaderescunt F. aresc- a. cui adhaeresc- zva.G ; tenent supini, ut avelli non queant. vada
non adprehendunt, et grandibus minor tenacitas. soli mollium
in siccum exeunt, dumtaxat asperum; levitatem odere.
Ar. VIII 2, 591a . IX 37, 622a 3–9. Th. fr. 188 Wim. Sol. 30, 26.— (10) Ar. VIII 2, 591a4. Plut. SA 27, 978f. Ael. I 27.— Ar. II 17,508b. cfr. Pl. XXIX 90. vescuntur conchyliorum carne, quorum conchas conplexuconplexu E2v. confl- (-xa a) r
criniumcrinium Rv. crurum E2z. criminum r. cfr. § 92. 158 frangunt; itaque praeiacentibus testis cubile eorum
deprehenditur. et cum alioqui brutum habeatur animal, ut
quod ad manum hominis adnatetadnatat Fva.S, in re quodammodo familiari
callet. omnia in domum conportat, dein putaminaputamina erosa G. -na rosa E2zv. -ne rosa (ero- R2) r
erosa carne egerit adnatantesque pisciculos ad ea venatur.
colorem mutat ad similitudinem loci, et maxime in metu.
ipsum bracchiabranchia a (item 19) sua rodere falsa opinio est — id enim a
congris evenit ei —, sed renasci, sicut colotiscolotis B ex Ar. -Icitis DF. -lctis a. -lcotis RE. -Ichotis v et lacertis
caudascausas a. cauda R. -dam va.H , haut falsum.
Ar. IX 37, 622b 1–15. (IV 1 extr.) Ael. IX 34. Inter praecipua autem miracula est qui vocatur
nautilos, ab aliis pompilos. supinus in summa aequorum
pervenit, ita se paulatim adsubrigenssubrigens va.D , ut emissa omni per
fistulam aqua velut exoneratus sentina facile naviget. postea
prima duo bracchia retorquens membranam inter illa mirae
tenuitatis extendit, qua velificante in aura, ceteris subremigans
bracchiis, media se caudasecunda a. cauda va.S ut gubernaculo regitregit RS. se regit DFE2B.s erigit E1a. dirigit v. ita
vadit altoalto (DE?)v. alio ll. an alta? Liburnicarum gaudensludens R(?)G. (cfr. § 94) imagine, siet si C quid pavoris
interveniat, hausta se mergens aqua.
(cfr. Ael. V 44. IX 45).(1) Ar. V 12, 544a 8. IX 37, 622a 15. 17. Ael. VI 28 extr. Polyporum generis estan est et? ozaenaozaena R(?)L. oze- B. omze- r. onoge- v dicta aa E2v. om. r gravi
capitis odore, obab Fa hoc maxime murenis eam consectantibusconiactantibus Fa.
Polypi binis mensibus conduntur. ultra bimatum non
vivunt. pereunt autem tabe semper, feminae celerius et
fere a partu.
Non sunt praetereunda et L. Lucullo proconsule Baeticae
conperta de polypis, quae Trebius Niger e comitibus
eius prodidit: avidissimos esse concharum, illas ad tactum
conprimi, praecidentespraecidentes Rv. -tis rS bracchia eorum, ultroque escam ex
praedante capere. carent conchae visu omnique sensu alio
quam cibi et periculi. insidiantur ergo polypi apertis inpositoque
lapillo extra corpus, ne palpitatu eiciatureiciatur v. -antur ll: ita securi
grassanturgrassatur FR1 extrahuntque carnes. illae se contrahunt,
sed frustra, discuneatae. tanta sollertia animalium hebetissimis
quoque est. praeterea negat ullum atrocius esse animal
ad conficiendum hominem in aquaaqua Eav. -uā r . luctaturluctatur v. -antur (-te a) ll enim conplexu
et sorbet acetabulis ac numeroso suctusuctu (U 191) J. -ctudu DFR1. -ctu diu R2S. -ctu dū E2zH. -ctu de[trahit] v. suetudo E1a.an suctu dis- [trahit], ut § 77? trahit, cum in naufragos
urinantesveurinantesue (unna- a) av. -tisue (-uae R)
rS impetum cepit. sed si invertatur, elanguescit
vis; exporrigunt enim se resupinati. cetera, quae
idem retulit, monstro propiora possunt videri.cfr. Ael. XIII 6.— (20) cfr. Ar. I 8, 534a 18. Pl. X 194. Carteiaecartege R.om.a in
cetariiscetariis v. ceteris ll adsuetus exire e mari in lacus eoruman earum? cfr. § 49 extr. XXXVII 66 apertos atque
ibi salsamenta populari — miremire R(?)E2v. mille
r. (mire — 21 inlinuntur post 17 resupinati pon. va.H) omnibus marinis expetentibus
odorem quoque eorum, qua de causa et nassis inlinuntur
muriae inlinuntur J (errore) -, convertit in se custodum indignationem adsiduitate
furti inmodicaminmodicam ego. -cant DFR1a. -ca E1. -ci R2E2v(S). -cae his H (ad seqq. referens).cfr. § 103 concauam . saepes erant obiectae, sed has transcendebat
transcendebat (DE?) v. -bant ll per arborem nec deprehendi potuit nisi canum sagacitate
. hi redeuntem circumvasere noctu, concitique custodes
expavere novitatem. primum omnium magnitude inaudita
erat, deindein Faz. -nde r(?)v. -nde in d colos muria obliti, odorean odores? diri. quis ibi polypum
exspectasset aut ita cognosceret? cum monstro dimicare
sibi videbantur. namque et adflatu terribili canes agebatangebat D. abigebat P,
nunc extremis crinibus flagellatos, nunc robustioribus brac-
chiis clavarum modo incussos,(16) Ar. IV 1, 524a 26. V 18,550b 14. aegreque multis tridentibus
confici potuit. ostendere Lucullo caput eius, dolii magnitudine
, amphorarum XV capax, atque, ut ipsius Trebi verbis
utar, barbas, quas vix utroque bracchio conplecti
esset, clavarum modo torosas, longas pedumpedum ll v. cfr. XXXVI 91. 92 XXX,
acetabulisacetabulis E2v. acita- R2. sta- r sive caliculis urnalibus pelvium modo,
dentes magnitudini respondentes. reliquiaereliquiae v. -quae Ea. -que r adservatae
miraculo pependere pondo DCCDCCDD. DCCm F. saepias quoque et
lolligines eiusdem magnitudinis expulsas in litus illud idem
actor est. in nostro mari lolligines quinum cubitorum
capiuntur, saepiae binum. neque his bimatu longior vita.
Mucian. fr. 5 Brunn. Navigeram similitudinem et aliam in Propontide
visam sibi prodidit Mucianus: concham esse acatiiacatii B. achati ll.v modo
carinatam, inflexa puppe, prora rostrata. in hanchanc E2v(D). hac (ac a) rC condicond; F. -dus a
nauplium, animal saepiae similesimilem Fa, ludendi societate sola. duobus
hoc fieri generibus: tranquillo enim vectorem demissisdemissis v(H). dim- ll.Dal.2(D)
palmulis ferire ut remis; si vero flatus invitetinuitent (DE?) va.H(D), easdem in
usumusum coni. Dal. usu ll.v. cfr.XVI 15. XXII 66 al. gubernaculi porrigi pandique buccarumbaccarum F1. concarum E2. -charum
va.H(D) cfr. n. luc. p. 85 sinus aurae.
huius voluptatem esse ut ferat, illius ut regat, simulque eam
descenderedist. G in duo sensu carentia, nisi forte tristi — id
etenimetenim ego. entim DF. -ium a. enim R(?) E2in ras. B. enim ut v constatcosta DFa — omineomine G. omne DFd. -ni E1a. omen R2e corr. omini D. ore E2. rumore v navigantium humana calamitas in
causa est.
Ar. IV 2 init. — VIII 17, 601a 16. 10. V 17 extra. Th.
ap. Athen. III 105d. — (9) Ar. VIII 2, 590b 25. Ael. IX 25. Locustae crusta fragili muniuntur in eo genere
quod caret sanguine. latentlatent D(?)v. -et r mensibus quinis. similiter
cancri, qui eodem tempore occultantur, et ambo veris principio
senectutem anguium more exuuntexuunt E2v. exigunt r renovatione tergorum.
cetera in undis natant, locustae reptantium modo fluitant,
si nullus ingruat metus, recto meatu, cornibus, quae sunt
propria rotunditate praepilata, ad latera porrectis; isdem
erectiserectis R(?)v.
ereptis r in pavore obliqueobliquae Fa in lateralatere a procedunt. cornibus
inter se dimicant. unum hoc animalium, nisi vivum ferventi
aqua incoquatur, fluida came non habet callum.Ar. V 17, 549b 13. 20–22. — (16) cfr. Pl. II 109.
vivunt
petrosis locis, cancri mollibus. hieme aprica litoralitore F sectantur
, aestate in opaca gurgitum recedunt. omnia eius generis
hieme laeduntur, autumno et vere pinguescunt et plenilunio
magis, quia noctesnoctes ego. -te ll.v. -tem (coni. H) Brot. sidus tepido fulgore mitificat.
Ar. IV 2 init. 525b 4–9. 27. Diphil. ap. Athen. III 106e. Ael.
XIV 9. — (21) Ar. V 17 extr. IV 2, 525b 15 sq. 24. 34. 526a 1.
13. 18. 22; P IV 8, 683b 27. 684a8. 2. 27. Cancrorum genera carabicarabi v. -aui ll.D (item 19) , astaciastaci v. -tac ll, maeaemaeae B(S) ex Ar. meae ll. maiae
C , paguripaguri v. pacu- ll,
Heracleotici, leones et alia ignobiliora. carabi cauda a ceteris
cancris distant. in Phoenice hippoe vocanturuocantur v. -atur ll, tantae
velocitatis, ut consequi non sitsit R2v. sint (poss- F2) r. cancris vita longa, pedes
octoni, omnes in obliquumoblique v. -quo ll. cfr. § 103 flexi. feminae primus pes duplex
, mari simplex. praeterea bina bracchia denticulatis
forcipibusforcipibus Eav. forficibus rS. cfr. Brandis p. 37. superior pars in primoribus his movetur, inferiore
inmobili.Ar. VIII 2, 590b 30. Ael. VII 24 .— (6) Ar. V 15, 48a 14–20. 547b 28. Ael. VII 31. dexterum bracchium omnibus maius. universi
aliquandoubi aliquando va.H. (cfr. U 192) congregantur. os Ponti evincereaeuincare F1R1a non valent;
quam ob rem egressiregressi C circumeunt apparetque tritum iter. 5
pinotheraspinotheras ll.S. -teras v. -ther C. -teres G.
-theres L. (add. autem C). cfr. 142. XXXII 1501 vocatur minimus ex omniomni R(?)v. -niū r. -ni eorum D. cfr. nota ad XI 137
genere, ideo opportunus
iniuriae. huic sollertia est inanium ostrearum testis
se condere et, cum adcreverit, migrare in capaciores. cancri
in pavore et retrorsi pari velocitate redeunt.Ar. VIII 2, 590b28. — (10) cfr. Pl. XXXII 55.— (11) schol. Nic. ther. 788. 791. Ov. M XV 369. dimicant
inter se ut arietes adversis cornibus incursantes. contra
serpentium ictus medentur. sole cancri signum transeuntetranseuntes F
et ipsorum, cum exanimati sint, corpus transfigurari in
scorpiones narratur in sicco.Ar. IV 5 extr. (I 6, 490b 30). — IV 5, 530b 6. 10.
12. 32. 30. 19. —(20) Plut. SA 28, 979b. Ael. VII 33. ex eodem genere suntsunt RSJ echini,
quibus spinaesaepe— inueniuntur R2v. om. r pro pedibus. ingredi est iis in orbemurbem Fa volvi,
itaque detritis saepe aculeis inveniuntur. ex his echinometrae
appellantur quorum spinae longissimae, calycescalices Fava. H minimiminime a. -mę F. nec omnibus idem vitreus colorcolos F1D , circa Toronentoronen RdG(S). -em F(DE?)B(H). tur- av. cfr. § 149
candidi nascuntur, spina parva. ova omnium amara, quina
numero. ora in medio corpore in terram versauersa R2E2v(D).—rtunt R1S. -rtant r. tradunt
saevitiam marismaris R(?)v. magis r praesagire eos correptisque opperirioperiri Fava. H. -rari Dal. lapillis,
mobilitatem pondere stabilientes; noluntuolunt stationes pinas Fda volutatione spinas
atterere. quodquo Fa ubi videre nautici, statim pluribus ancorisanchoris ll.va.L(D)
navigia infrenant.
Ar. IV 4, 528b 24. 27. cfr. Pl. XI 140. 129. — (4) Ar.
VIII 13 extr. — cfr. Pl. XXXII 151. Athen. III 90d. — (5) cfr.
infra § 184.In eodem genere cocleae aquatiles terrestresque,
exerentes se domicilio binaque ceu cornuacornua v. -ua qua E1a. -ua quae E2. -uque R2. -uaque r protendentes
contrahentesque, oculis carent, itaque corniculis praetemptant
iter.
pectines in mari ex eodem genere habentur,
reconditi et ipsiipsi in va.S magnis frigoribus ac magnis aestibusaestatibus Fa, unguesque
velut igne lucentes in tenebris, etiam in ore mandentium
.
Firmioris iam testae murices et concharum genera,
in quibus magna ludentis naturae varietas. tot colorum
differentiae, tot figurae plans, concavis, longis, lunatis, in
orbem circumactis, dimidio orbe caesis, in dorsum elatis,
levibus, rugatis, denticulatis, striatis, vertice muricatimmarginem in F intorto
, margine in mucronemmucrone a emisso, foris effuso, intus replicato
,(18) cfr. PI. XXXII 151 extr. — (20) Ar.
IV 4, 528a 31. 9, 535b 26. IX 37, 621b 10. cfr. supra § 84. iam distinctione virgulata, crinita, crispa, canaliculatim
canaliculatim G(D). canic- DFR. cunic- Eav(H). cfr. § 130 , pectinatim divisadiuisa ll.G(H). om. v(L), imbricatimimbrecatim FRa undata, cancellatimcancellati a. cone- F
reticulata, in obliquumobliquom F. -quo Rd1. cfr. § 97 , in rectum expansaexpansa v. spa- ll, densatadensata v. pe- ll., porrecta
, sinuata, brevi nodo ligatis, toto latere conexis, ad
plausumplaustrum D apertisapertis E2v. pertis (peft- E1a) r , ad bucinumbuccinam va. H recurvis. navigant ex iis Veneriae
praebentesque concavamconcauam v. -uant Ea. conuacant (concac- F2) r suisui G. sibi rv partem et aurae opponentes
per summa aequorum velificant. saliuntsalliunt FRa pectines et
extra volitant seque et ipsi carinant.
Sed quidqui R haec tam parva commemoro, cum
populatio morum atque luxuria non aliunde maior quam e
concharum genere proveniat? iam quidem ex tota rerum
natura damnosissimum ventriuentri om. G maremari FR est tot modis, tot mensis,
tot piscium saporibus, quis pretia capientium periculo fiunt.
sed quota haec portio est reputantibus purpuras, conch
yliaacchillia F, margaritasmargar&as F(saepius)! parum scilicet fuerat in gulas condi
maria, nisi manibus, auribus, capite totoque corpore a feminis
iuxta virisque gestarentur. quid mari cum vestibus,
quid undis fluctibusque cum vellere? non recte recipit
haec10 dist. ego nos rerum natura nisi nudos? esto, sit tanta ventri
cum eo societas: quid tergori? parum estsit va. G, nisi qui vescimur
periculis etiam vestiamur? adeo per totum corpus animaanimae Eazva.B.
hominis quaesita maxime placentcōplacent a.
(13) Sol. 53, 23. — (17) Arrian. h. Ind. 38, 3 (GGm I p. 361). — (18) Pl. VI 72. Ael. XV 8. — (19) Ael. X 13. Principium ergo columenque omnium rerum pretii
margaritae tenent. Indicus maxime has mittit oceanus inter
illas beluas tales tantasque, quas diximus, per tot maria4 sq.
venientes, tamiam Fa longo terrarum tractutantu .. ardore a etet d. e ll.v tantis solis ardoribus
. atque Indis quoque in insulas petuntur et admodum
paucas. fertilissima est Taprobane et StoidisStoidis (B coll. VI 110) H. toidis (tiod- R2) ll. Ven. torois v, ut diximus
in circuitu mundi, item Perimulapericula F1R1a.περιμούδαAel., promunturium Indiae.6, 81
praecipue autem laudantur circa Arabiam in Persico sinu110
maris Rubri.
Isid. Char. ap. Athen. III 93e -94a. (Ael. X 13). Sol. 53, 23–26. Amm. Marc. XXIII 6, 85. 86. Origo atque genitura conchae suntsunt (s???t) ego. est ll. v. de dictione cfr. VI 158 (origo), haut multum ostrearum
conchis differentesdifferentes ego. -nt DF1E1a. -ns rv. -ntis (coni. H) D. has ubi genitalis anni stimulant
hora, pandentes sese// R. sed F1a. sese va.S quadam oscitatione impleri roscido conceptu
concentu R2 tradunt, gravidas postea enitiniti R(?)H, partumque concharum
esse margaritas pro qualitate roris accepti. si purus influxerit
, candorem conspici; si vero turbidus, et fetum sordescere
dist. D; eundem pallere caelo minante. conceptum ex eo
quippe constare, caeliquecaelique eis v(J). -li quietis ll.S iis maiorem societatem esse quam
maris: inde nubilum trahi colorem aut pro claritate matutina
serenum. sitempestive satientur, grandescere et partus;
si fulguretfulgor et Fa, conprimi conchas ac pro ieiunii modo minui;
si vero etiam tonuerit, pavidas ac repente conpressas quae
vocant physemata efficere, speciespecie TG2(J). -iem ll.v(L) modo inani inflatainflata G2. -tas DFRJ. -tam Eav sine
corpore; hos esse concharum abortus. sani quidem partus
multiplici constant cute, non inproprie callum ut existimari
corporis possit. itaque et purganturet purgantur v. ut pu- Fa. expu- R
(DE?)S a peritis. mirormiror Ev(J). -ro rS. -rū Salm. ipso
tantum eas caelo gaudere, sole rufescererufescere R2S. rubes- F2E2v(D). rufis- r candoremque per-.
dere ut corpus humanum. quare praecipuum custodiunt
pelagiaepelago Eava.G, altius mersac quam ut penetrent radii. flavescunt
tamen et illae senecta rugisque torpescuntturpescunt coni. H, nec nisi in iuventa
constat ille qui quaeritur vigoran nitor?. crassescuntgrassescunt FRa etiam in
senecta conchisqueconcisisque FR1. -siq. a adhaerescunt nec his evelliauelli R(?)va.D queunt nisi
lima. quibus una tantum est facies et ab ea rotunditas,
aversis planities, ob id tympania nominantur. cohaerentes
videmusuidimus H Brot. in conchis hac dote unguenta circumferentibus.
cetero in aqua mollis unio, exemptus protinus durescit.
Athen. III 94b. Ael. X 20. Sol. 53, 27. Amm. Marc.
ib. 88. Concha ipsa, cum manum vidituidet va.S, conprimit sese
operitqueseptimanumque F1a opes suas, gnara propter illas se peti, manumque,
Si praeveniat, acie sua abscidatabscindit va.J, nulla iustiore poena, et aliis
munitamonita F1a suppliciis, quippe inter scopulos maior pars invenitur,
insed in E2va.S(D) alto quoque comitantibuscomitantib. ego. -ntur ll.v marinis canibus, nec tamen
aures feminarum arcentur.Megasth. fr. 23 Mü. ap. Arrian. h. Ind. 8, 11. Ael. XV 8. Sol. 53,27. quidam tradunt sicut apibus,
ita concharum examinibus singulassingulas E2v. -la r magnitudine et vetustate
praecipuas esse veluti duces, mirae ad cavendum sollertiae.
has urinantium cura peti, illis captis facile ceteras palantespalantis RS. palen- F1
retibus includi, multo deinde obrutasobrutas ll. v(S). -ta dJ. -tis (coni. Dal.) H. obrui eas D. an obrutas sale uasis (sc. includi)? cfr. XVIII 158 sale in vasis fictilibus;
rosarosea a. erosa va.S came omni nucleos quosdam corporum, hoc est uniones
, decidere in ima.
Ael. X 13 p. med. — (11. 12) Sol.53, 27.— (13.14) cfr. Athen. III 93bd. Vsuusa Fa atteri non dubium est coloremque indiligentia
mutaremutandos E1. -das E2. -tari dos va.H . dos omnis in candore, magnitudine, orbe, levoreleuore v. leuiore (lebi- DF) ll,
pondere, haut promptispromtis E2. -motis r rebus in tantum, ut nulli duo reperiantur
indiscreti: unde nomen unionum Romanae scilicet
inposuere deliciae, nam id apud Graecos non est, nene RG. nec rv(D) apud
barbaros quidemquidem om. va.G, inventores rei eiusrei eius ego. eius ll.v. eis CFW Müller p. 16 , aliud quam margaritae.
et in candore ipso magna differentia: clarior in Rubro mari
repertisrepertus va.H , inin ego. om. II.v Indicoindico d2T. -cos ll.H. -cus v. (sc. maria reperti) specularium lapidum squamassquamas ll. v. -ma H adsimulantadsimulant ego. -lat ll.v,
alias magnitudine praecellentespraecellens va. H . summa laus coloris est exaluminatos
exaluminatos Rv. -tus r vocari. et procerioribus sua gratia est. elenchoselenchos B. -cos ll
appellant fastigata longitudine alabastrorum figura in pleniore
mpleniorē orbē C(J). -iore (-ra F) orbe ll.v(S) orbem desinentes.cfr. Sen. de benef. VII 9, 4. hos digitis suspendere et binos ac
ternos auribus feminarum gloria est, subeuntqueque om.R(?) va. D luxuriae
eius nomina externaexterna ego. et tedia (taed- v) ll. v, exquisita perditoperdito nepotatu R (?) H cum Turn. -tione potatu rv. -tiore portatu L nepotatu, si quidem
, cumcum inlisere P. an auriū facete? id fecere, crotalia appellant, ceu sono quoque
gaudeant et collisucollisu v. -so ll ipsoipsi R margaritarum; cupiuntquecupiuntque ll.zed. pr. (Brot.) carpuntque J. affectantque v. an strepuntque? iam et
pauperes, lictorem feminae in publico unionem esse dictitantes
. quin et pedibus, nec crepidarum tantum obstragulisobstragulis sed v. -lis et F2R2 ((DE?). obstra et F1R1. -staret a,
set totis socculis addunt. neque enim gestare iam margaritas
, nisi calcent ac per uniones etiam ambulent, satis est.
Iuba fr. 66. 67 Mü. cfr. Androsth. ap. Athen. III 93c.
- Alex. pol. fr. 149 Mü. In nostro mari reperiri solebant crebriuset crebrius a circa Bosporum
Thracium, rufi acat D2F2E2v. ant
E1a. art r. (an e dittogr. natum?) parvi in conchis quas myas appellant.
at in Acarnania quae vocatur pinapina Se XXXII 150.
pinna ll.v(D) gignit, quo apparet non
uno conchae genere nasci. namque et Iuba tradit Arabicis
concham esse similemsimile v. -lill pectini insecto, hirsutam echinorum
modo, ipsum unionem in carne grandini similemsimile Fa. conchae
non tales ad nos adferuntur. nec in Acarnania autem laudatireperiuntur
, enormesenormis FR et ferifere R2 (om. et G) colorisque marmorei. meliores
circa Actium, sed et hi parvi, etparui et Ev. -uis. et DFR. -ui ad2cum ras. in Mauretaniae maritimis
. Alexander polyhistor et Sudines senescere eos
putant coloremque expirare.
(23) Ael. X 13. — Sol. 53, 27. 28. Tac. Agr. 12 extr. Suet. Iul. 47. Ael. XV 8. Amm. Marc. XXIII 6, 88. Firmumfirmū ego. eorum ll. v corpus essesolidum esse d(?)va.D manifestum est, quod nullo
lapsu franguntur. non autem semper in media carne reperiuntur
, sed aliis atque aliis locis, vidimusque iam in
extremis etiam marginibus velut euelut e Fazv(D). -utae E. -uti d. -ut DRG concha exeuntes et in
quibusdam quaternos quinosque. pondus ad hoc aevi semunciae
pauci singulissingulis av. -li r scripulisscrupulis va.S excessere. in Britannia parvos
atque decolores nasci certum est, quoniam Divus Iulius
thoracem, quem Veneri Genetrici in templo eius dicavit, ex
Britannicis margaritis factum voluerit intellegi.
Sol. 53, 29. Lolliam Paulinam, quae fruit Gai principis matrona,
ne serio quidem aut sollemni caerimoniarum aliquo apparatu
, sed mediocriummediocrim F. -cri a etiam sponsalium cena, vidi smaragdis
margaritisquezmaragdis RSJ opertam, alterno textutextu v. -to ll. S fulgentibus toto
capiteuncos posui cum Friedländero ind. lect. Regiom. 1867 p. 4 , crinibus [spira], auribus, collo [monilibus]manibus B , digitis.
quaedigitis quae ego. -tisque ll.D. -tisque quae vdist. G2 summa quadringentiens HS colligebat, ipsa confestim
parataipsa ... parata (-ti F) DFRaG2 (H). -sam... tam Ev(L)D mancupationemmaucupationem a. nuncu- va.H tabulis probare. nec dona prodigi
principis fuerant, sed avitae opes, provinciarum scilicet spoliis
partae. hic est rapinarum exitus, hoc fuit quare M.M. om.R1a
Lollius infamatus regum muneribus in toto oriente interdicta
amicitia a Gaioa Gaio (Caio v) S. a g???. (aug???. a) ll Caesare AugustiAugusti v. -sto ll filio venenum biberetuoberet F1R1. uoue- a, ut
neptis eius quadringentiens HS operta spectaretursestertio FRD. -rcies a ad lucernas
! computet nunc aliquis ex altera parte quantum
Curius aut Fabricius in triumphis tulerint, imaginetur illorum
fercula, exet ex E2va.S(D) altera parte Lolliam, unam imperii mulierculam
, accubantem: non illos curru detractos quam in hoc
vicisse malitmallit FR ?Macrob. III 17, 15–18. necnec om.a haec summa luxuriaeluxoriae FR (passim) exempla sunt. duo
fuere maximi uniones per omne aevum; utrumque possedit
Cleopatra, Aegypti reginarum novissima, per manus orientis
regum sibi traditos. haec, cum exquisitis cotidie Antonius
saginaretur epulis, superbo simul ac procaci fastu, ut regina
meretrix lautitiam eius omneman omnemque apparatum vel apparatumque omnem? apparatumque obtrectans,
quaerente eo, quid adstrui magnificentiae possetposset F2RH. -ssit rv, respondit
una se cena centiens HScenties HS v ex v. 8 et Macrob. om. ll. D absumpturamabsumpturam F2E2v. adsumt- r.(10) cfr. Vitruv. VIII 3, 19. cupiebat discere
Antonius, sed fieri posse non arbitrabatur. ergo sponsionibus
factis postero die, quo iudicium agebatur, magnificam
alias cenam, ne dies periret, sed cotidianamcotidianū F1. cott- a, Antonio apposuit
inridentiirridente a. inridie- F1 computationemque expostulanti. at illa corollarium
id esse et consumpturaman consummatuarm? (cfr. VIII 183) eam cenam taxationem
confirmans solamque sese in ea cena va.H centienssectiens (sexi- a) se F1a. se////iens R1 HS cenaturam, inferri
mensam secundam iussit. ex praecepto ministri unum tantum
vas ante eam posuere aceti, cuius asperitas visque in
tabem margaritas resolvit. gerebat auribus cumtum Eava.G(D). at cfr.
§ 123. XIX 128. 67. XXXIII 83 maxime
singulare illud et vere unicum naturae opus. itaque expectante
Antonio, quidnam esset actura, detractum alterum
mersit ac liquefactum obsorbuitabsorbuit va.L(H). iniecit alteri manum L.
Plancus, index sponsionis eius, eum quoque paranteparante (Gesner) D. -ti ll.v simili
modo absumere, victumque Antoniumhomine (-ni a) rato (raro a. irato v) F1ava.H pronuntiavit omine
rato. comitaturcōmittatur F. comitetur va.H fama unionis eius parem, capta illa tantae
quaestionis victrice regina, dissectum, ut esset in utrisqueutrisque v. -iusque ll. (cfr. § 130)
Veneris auribus Romae in Pantheo dimidia eorum cena.
cfr. Hor. sat, II 3, 239 sq. Val. M. IX 1, 2. Tertull. de pallio 5. non ferentfecerent R1. -runt R2. ferenti E2. -nt tamen va.S. an ferent ii? hanc palmam spoliabunturque etiam luxuriae
gloria. prior id fecerat Romae in unionibus magnae
taxationis Clodius, tragoedi Aesopiaesophi F. eso- Ra filius, relictus ab eo in
amplis opibus heres, ne triumviratu suo nimis superbiatsuperbi attonitus Fa
Antonius paene histrioni comparatus et quidem nulla sponsione
ad hoc producto (quo magis regiumregium RdT(?)v. refug- r fiat), sed ut experiretur
in gloriamgloriā ego. -ia ll.V. cfr. in honorem XXXIV 29, in experimentum IX 22.133 al. palati, quidnamquidnam d2TS. quid F2E2v. quidam (-dē a)r saperent margaritaemargaritae E2v. -ta r.
atque ut mire placuere, nene R (?)v. om. r solus hoc sciret, singulos uniones
convivisconuiuiis F1Ra quoque absorbendos dedit.
Fenest. fr. 14 Pet. Aelius fr. inc. sed. 33 van Heusde.Sol. 53, 30. Romae in promiscuumpromiscū ac (a R) FR ac frequentem usum venisse
Alexandriaalexandria E2v. -iam (-eā R) r in dicionemditionem FRva.S. dedit- aDal.2 redactaredacta v. -tā ll, primum autem coepisse
circacirca om.d Sullanasillana Fa. Syll- va.Brot. tempora minutas et viles Fenestella tradit,
manifesto errore, cum Aelius Stilo circacirca ego. om. ll. v. cfr. X 45. XII 8 lugurthinumIugurthino bello v
bellum unionum nomen inponi cuminponi cum R2J. inpunicū r.
inpositum v(D) maxime grandibusgrandibus Rv. -ius r margaritis
prodat.
Et hoc tamen aeternae prope possessionis est; sequitur
heredem, in mancipatum venit ut praedium aliquod:
conchylia et purpuras omnis horahora aDal.1 ora
Ev. horas r atterit, quibus eadem
mater luxuria paria paene etet DFEaD. e d. etiam R(?)v. quam Müller stil. p. 141, 25. an ac? margaritis pretia fecit.
Purpurae vivunt annissenis P ex Ar. plurimum septenis. latent
sicut murices circacirca om.R1 canis ortum tricenis diebus. congregantur
verno tempore mutuoque attritumutuoque attritu v. -tuūq; attritū (-to R1. ac tritū a) ll lentorem cuiusdam
cerae salivant. simili modo et murices, sed purpurae florem
ilium tinguendis expetitum vestibus in mediis habent faucibus
.Ar. V 15, 547b 9. (VIII 13 extr.). 546b
18. 547a 15.16. 26.21–33. liquoris hic minimiminimi Rdv. -me r. -mum (U)D estest ego. est in ll. v candida vena, unde pretiosus
ille bibituruiuitur Fa nigrantis rosae colore sublucens; reliquum corpus
sterile. vivas capere contendunt, quia cum vita sucum
eum evomunt. et maioribus quidem purpuris detracta concha
auferunt, minores cum testa vivascum testa uiuas H ex Ar. cum terra uitis (-tas F2. uiuas
R[?])ll. cum testis P. cum (del. Bas.) trapetis v frangunt, ita demum
eumrorem eum va.S expuentesexpuetis F1a. excipientes va.H .Mela III 104. Paus. III 21, 6. Hor. od. II 18, 7. cfr. Pl. V 12 extr. VI 201. XXXV 45. Tyrityrii Fava.H praecipuus hic Asiae, Meningemenige R1. minim' R2 Africae
et Gaetulo litore oceani, in Laconica Europae. fasces huicfasces huic J. -ces ut (del.F2) ll.
hinc (huic G) fasces v
securesque Romanae viam faciunt, idemque pro maiestate
pueritiae est, distinguit ab equite curiam, dis advocatur
placandis omnemque vestem inluminat, in triumphali miscetur
auro. quapropter excusata et purpurae sit insania.
sed unde conchyliis pretia, quis virus grave in fuco, color
austerus in glauco et irascenti similis mari?
Ar. V 15, 547b 6. 7.
(P II 17, 661a 22). VIII 20, 603a 13–16. Lingua purpurae longitudine digitali, qua pascitur perforando
reliqua conchylia: tanta duritia aculeo est. aquaeaquae Eaz(R?)Brot. -ua rv
dulcedinedulcedine EazBrot. -cedi R. -cidi DF1. -ci F2v necantur et sicubi flumen inmergitur; alioqui
captae etet om. va.S diebus quinquagenis vivunt saliva sua. conchae
omnes celerrime crescunt, praecipue purpurae: anno magnitudinem
implent.
Quod si hactenus transcurrat expositio, fraudatamfraudatū Fa
profecto se luxuria credat nosque indiligentiae damnet.
quam ob rem persequemur etiam officinas, utut tamquam F2E2v. uiam
quam r, tamquam in
victuuita G frugum noscitur ratio, sic omnes qui istis gaudent inin ego. om. ll. v. cfr. § 86. VIII 91
praemiopraemia D(?)v. cfr. XIV 137 vitae suae calleant.(3. 5) Ar. V 15, 547b 5. 9. 10. — (6) IV 4, 530a 20. concharum ad purpuras et
conchylia — eadem enim est materia, sed distat temperamento
— duo sunt genera: bucinum minor concha ad similitudinem
eius qua bucini sonus editur — unde etet (DE?) v(D). om. ll.S causa
nominian nominis (f ante r om.)? —, rotunditate oris in margine incisa; alterum purpura
vocatur canaliculatocanaliculato D. -tim z.
caniculato ll. cuniculatim B. -to S. caliculatim v procurrente rostro etet - 3 in- tror F2R2E2zv. om. r canaliculicanaliculi zD. canic- R2E2. -la F2. cuniculi B. calic- v
latere introrsus tubulatotabulato ava. C , qua proseraturproferatur Fdva. S(D) lingua. praeterea
clavatum est ad turbinem usque aculeis in orbem septenis
fere, qui non sunt bucino, sed utrisqueutriusque Fa orbesorbis FRa totidem, quot 5
habeant annos. bucinum non nisi petris adhaeret circaque
scopulos legitur.
(9) cfr.Ar. V 15, 546b 23.24.Purpurae nomine alio pelagiae vocantur. earum
genera plura pabulo et solo discreta: lutenselutensee FR. -seę a putreputri va.S limo et
algense nutritum algaalgense nutritum ego. -nsee (-seę a) nut- ll.
-nse enut- v. cfr. XII 8 , vilissimum utrumque. melius taeniense
tiniense a. ten- va. H in taeniistaeniis (Turn.) H. taenaei DF. ten- R. -nei Eazv marismaris ora va. H collectum, hoc quoque tamen etiamnum
levius atque dilutius. calculensecalculense H. -losae v. cauculese DFR1. -lose R2Ea appellaturappellatur H(J). -antur ll.v. -ant S a calculo
in mariin mari ego. mari
ll. -ris v , mire aptum conchyliis, et longe optimumapto va. H. capiuntur a purpuris
dialutensedialutense v. -ucense(dil- a) ll, id est vario soli genere pastum.(14) ib. 547a 31. capiuntur autem
purpurae parvulis rarisque textu veluti nassis in alto iactis.
inest his esca, clusiles mordacesque conchae, ceu mitulosceu mitilos F2. cū itulos (ital- a) Fa
videmus. has semineces, sed redditas mari avido hiatu revivescentes
reuiscentes a. reuiuis- (DE?) va. H(S). cfr. VII 189. VIII 116. XI 69. 96. 132. XXV 122, appetunt purpurae porrectisque linguis infestant.
at illae aculeo exstimulatae claudunt sese conprimuntque
mordentia. ita pendentespendentis FRa aviditate sua purpurae tolluntur.
ib. 547a 13. 546b 25. Capi eas post canis ortum ant ante vernum
tempus utilissimum, quoniam, curl cerificavere, fluxosfluxos v.-xus ll habent
sucos. sed id tinguentium
ma vertatur in eo. eximitur postea vena quam diximus, cui 126
addi salemsalē E2d2v.-lutē r. (sal ut est F2) necessarium, sextariossextario a ferme centenas in libras;
macerari triduo iustum, quippe tanto maior vis, quanto recentior
, fervere in plumbo, singulasque amphorassingulisque aquae amphoris va.H [centenascentenas
del.D]
aquaeaquae D. atque ll.v. ad H. (loc. corr.) , quingentenasquin-
quagenas va.H medicaminis libras aequaliaequali coni.J. -ari ll.v ac modico
vapore torreri et ideoet ideo ll.v.
an ex aeneo (vel adducto)? longinquae fornacis cuniculo. ita
despumatis subinde carnibus, quas adhaesisse venis necesse
est, decimo ferme die liquata cortina vellus elutriatumelytriatum Fa. elitr-Rva.B mergitur
in experimentum et, donec spei satis fiat, uritur liquor.
rubens color nigrante deterior. quinis lana potatluna potatoris Fa horisrursusque
mergitur carminata, donec omnem ebibat saniem.
bucinum per se damnatur, quoniam fucum remittit: pelagio
ad modumad modum coni. Dal. admo-
ll.v. -otum (Salm.) U alligatur nimiaeque eius nigritiae dat austeritatem
illam nitoremque qui quaeritur cocci. ita permixtis viribus
alterum altero excitatur aut adstringitur.(23) Hom. P 360.— § 136: cfr. Pl. VIII 195. summa medicaminum
in libraslac. ego indicavi; inFspat. vac.
an mille? (L libras H. M libras D) ... vellerum bucini ducenae et eet e S. te ll. om.zv pelagiopelagio zv(S).-gii G. phelasio R2. palatio r
CXICXI om.R.
CX H. ita fit amethystiflam & hysti (histi a) Fa.similia fuerunt inR1 coloscolor
Rva.D eximius ille. at Tyriustyrio (om. at) a pelagio
primumprimus Fa satiatur inmatura viridique cortina, mox permutatur
in bucino. laus ei summa in colorein colore
ll. v. an color est aut ut sit colore (vel ut colore sit)? de dic-tione cfr. XXXV 191. alioqui claudicat oratio sanguinis concreti, nigricans
aspectu idemque suspectu refulgens. unde et Homero
purpureus dicitur sanguis.
Purpurae usum Romae semper fuisse video,
sed Romulo in trabea. nam toga praetexta et latiore clavo
Tullum Hostilium e regibus primum usum Etruscis devictis
satis constat.Nep. exempl. fr. 8 Pet. Nepos Cornelius, qui Divi Augusti principatu
obiitobit F1a : Me, inquit, iuvene violacea purpura vigebat
, cuius libra denariis centum venibatueniebat FaVen.G , nec multo
post rubra Tarentina. huic successit dibaphadibapa FRa
(item ll) Tyria
thyria FR, quae in libras denariis mille non poterat emi.
hac P. Lentulus Spinther aedilis curulis primus
in praetexta usus inprobabaturinprobatur azG2. qua purpura quis
non iam, inquit, tricliniariatriclinaria
Fava.H facit? Spinther aedilis fuit
urbis conditaecondito Fa annoannis R2 DCXCIDCXCI (Pigh. ann.3,323) H. DC (sexcentesimo pal. Chat.) ll. DCC v Cicerone consule. dibaphadipaba F2 tune
dicebatur quae bis tinctauis tincta F1. disti- F2 esset, veluti magnifico inpendio,
qualiter nunc omnes paene commodiores purpurae tinguuntur
.
In conchyliataconchyliata (DE?) v. -cylia
FR.-cilia a veste cetera eadem sine bucino,
praeterque ius temperatur aqua et pro indivisoindiuiso ll.v(H). inuiso G humani potus
excremento. dimidia et medicamina adduntur. sic gignitur
laudatus ille pallorpaulor
F1 saturitate fraudatafrauda R tantoque dilutior
, quanto magis vellera esuriunt.
Pretia medicamento sunt quidem pro fertilitate litorum
viliorauiriola FR1a, non tamen usquam pelagii centenas libraslibras - 22 centenos om.a
quinquagenos nummos excedere et bucinibucinos FR1 centenos sciant
qui ista mercantur inmenso.
(26) cfr. Pl. XVI
233. Sen. de benef. VII 9, 2.(1) Pl. XXXIII 80. XXXIV 6. Set alia ealia e H. aliae FR. alie a. alia sunt
e G. alia sunt nec habent v finefine R (?) G.-nē rv initiauitia va. G, iuvatque ludere inpendio et
lusus geminare miscendo iterumque et ipsa adulterare adulteria
naturae, sicut testudines tinguere, argentum auro confundere
, ut electra fiant, addere his aera, ut Corinthia.
non est satis abstulisse gemmae nomen amethystum; rursum
absolutumabsolutus va.H inebriatur Tyrio, ut sit ex utroque nomen inprobum
simulque luxurialuxorie R duplex, et cum confecere conchylia
transire melius in Tyrium putant. Pl. XXXV
45. paenitentia hoc primoprimo FadT.-mū
R(?) v
debet invenisse, artifice mutante quod damnabat. inde ratioratione G
nata, votum quoquean uotumque? factum e vitio portentosis ingeniis, et
gemina demonstrata via luxuriae, ut color alius operiretur
alio, suavior ita fieri leniorque dictus; quin et terrena miscere
coccoque tinctum Tyrio tinguere, ut fieret hysginum.hysginum
(Budaeus) G. hisg- F1Ra. his schyn- d. hi ganum F2. his (bis
B) byssinum v
coccum Galatiae, cfr. Sol. 23, 4. Diosc. IV 48. Pl. XXIV 8. rubens granumgranū (anon. ap.B) C. gram??? ll.v , ut dicemus in terrestribus,
aut circa Emeritam Lusitaniae in maxima laude est. verum, 16, 32
ut simul peraganturper-
agantur v. -guntur ll nobilia pigmenta, anniculo granograno R(?)C. gramini rzv languidus22,3
sucus, idem aan e
(pro a)? quadrimo evanidus. ita nec recenti vires
neque senescenti. abunde tractata est ratio qua se virorum
iuxta feminarumque forma credit amplissimam fieri.
Concharum generis et pinapinna R (?)va.S. cfr. Sect.115 est.Ar. V 15,547b 15. 16. Chrysipp. ap. Athen. III 89d e. Plut. SA
30, 980b. Ael. III 29. Cic. ND II 123; de fin. III 63. nascitur in
limosis, subrecta semper nec umquam sine comite, quem
pinoterenpinoteren S.
-theren ll.J. pinnoterē v. cfr. § 98 vocant, alii pinophylacempinopilacem (-phil- R2) FRa ; isis G. id ll.v(S) est squillasquilla B. chilla ll. sui- v parva,
aliubi cancer dapis adsectator. panditpandisse Fa se pinapina R2S. pila FR1a. pinna v, luminibus
orbum corpus intus minutis piscibus praebens. adsultant
illi protinus et, ubi licentia audacia crevit, implent eam. hoc
tempus speculatus index morsu levi significat. illa conpress
ucompressu (Chiffl.)H.
-sso E2D (praem. ore v).-ssa P. conprehenso (-sio E1dT) rS quicquid inclusit exanimat partemque socio tribuit.
Ar. IX 37, 620b 19–23. 13–18. Plut. SA 27, 978b—d
Ael. IX 24. Cic. ND II 125. Quo magis miror quosdam existimasse aquatilibus
nullum inesse sensum. novit torpedo vim suam ipsa non
torpens, mersaquemerseque F1. uersaque RSJ in limo se occultat, piscium qui securi
supernatantessupernantes F obtorpuere corripiens.— huius iecori teneritas
nulla praefertur.— nec minor sollertia ranae, quae in
mari piscatrix vocatur. eminentia sub oculis cornicula turbato
limo exerit, adsultantibus pisciculisad-
sultantes pisciculos va.S praetrahenspraetrahens coni. J. pertr- ll.v(Brot.)
J. detr- R2S. retr- D. attr- G , done
tam prope accedant, ut adsiliatadsiliant Fa .Ar. ib. 30–32. 24–26. simili modo squatina et
rhombus abditirombus
(rū- a) additi Fa pinnas exertas movent specie vermiculorum,
item quaequae D. que ll que quae R (?)v vocantur raiae. nam pastinaca latrocinatur ex
occulto transeuntes radio, quod telum est ei, figens. argumenta
sollertiae huius, quod tardissimi piscium hi mugilem
velocissimum omnium habentes in ventre reperiuntur.
Ar. ib. 6216–9. 12–15. Ael. VII 35; VHI 5.— (18) cfr.
Ar. ib. 621b 1. 2.Scolopendrae, terrestribus similes, quas centipedes
vocant, hamo devoratodeuorata Fa omnia interanea evomunt, donec hamum
egerant, deindein Fa.-nde R (?)v resorbentdesorbent a. at vulpes marinae simili in
periculo gluttiuntglutiunt Rava.D amplius usque ad infirma lineae, quaqua DFE2D. quo E1a. quae Rv facile
praerodant. cautiuscau-
tius G. Clau- ll. Glaucius v. glanius vel glaucus B qui glanis vocatur aversosauersos
R (?)G.-sus rv mordet
hamos nec devorat, sed esca spoliat.
Grassatur aries ut latro et nunc grandiorum navium
in salo stantium occultatus umbra, si quem nandinatandi a voluptas
invitetinuite///R1 .-tea F.-te a, expectat, nunc elato extra aquam capite piscantium
cumbas speculatur occultusque adnatans mergit.
Ar. VIII 1, 588b 11. 17–21. (P IV
5, 681a 35 sq.). I 1, 487b 9. 13. V 16 init. IV 6, 531a33 sq. VIII 2,
590a 28. Ael. VII 35. Athen. III 90a. schol. Nic. alex. 201. Equidem et iis inesse sensum arbitror, quae
neque animalium neque fruticum, sed tertiam quandam ex
utroque naturamquadam ex utraque natura Fa habent, urticis dico et spongeisspongiis ava.S
(passim).
Vrticae noctu vaganturuagantur RE2v. ag- DF. aguntur E1alocumquelocum-
que ego ex Ar. (μεταχωροῦσι). noctuque ll.v mutantmutantur va.H . carnosae
frondis iis naturanaturę et Fa , et came vescuntur. vis prurituproritu FRa (item infra) mordax
estest ego. se
Fa. om. R(?)v eademque, quaequēque Fa terrestris urticae. contrahit ergo se
quam maxime rigens ac praenatante pisciculo frondem suam
spargit conplectensque devorat. alias marcenti similismarcenti similis v.-tis simili
(-lis R2J) ll. J. cfr. n. luc. p. 25
et iactari se passa fluctu algae vice, contactoscontractos FRava.B pisciumpisces va.S attrituque
attrique R1.-itūque R2 petrae scalpentesscalpentis ll.S pruritum invadit. eadem noctu
pectines et echinos per ... quaeritper... quaerit ego. perquafrit DE1.-afit F.-ā frit d.-am a.
perquirit R(?)E2v.fort. percutere quaerit; de dictione cfr. VIII 214 . cumcum om.a. dum va.S admoveri sibi manum
sentit, colorem mutat et contrahitur. tactatracta FdT.om.a uredinem
mittitan
emittit (vel remi-)? cfr. XXXI 124 , paulumque si fuit intervalli, absconditur. ora eiei v. et ll in
radicein
radice v.-ces ll. an iuxta radices? (ἐν μέσῳAr.) esse traduntur, excrementa per summa tenui fistula
reddi.
Ar. V 16, 548a 32 sq. 548b10–13. 15–18. cfr.pl.XXXI 123–125. Spongearumspon-
giarum ll. v. a.S(D) tria genera accepimus: spissum ac
uncos ego posui praedurum et asperum tragos [id] vocatur, spissumminus spissum B et mollius
manosmanos (-nus R2a) ll.B(S). -non C. magis v , tenue densumque, ex quo penicilli, Achillium.
nascuntur omnes in petris, aluatur conchis, pisce, limo.
intellectum inesse iis apparent, quia, ubi avulsoremauul-
sorem (RDE?)v.-sorum Fa.an auolsurum? (auulsoris vox soli-taria incertae fidei fort. removenda erit e lexicis) sensere,
contractae multo difficilius abstrahuntur; hoc idem fluctu
pulsante faciunt.(4) Ar. V 16, 548b 19–22. 24–30. vivere esca manifesto conchae minutae in
iis repertae ostendunt. circa Toronentyronē a vesci illis avulsas
dist.FaMüller em. IIp. 5 etiam aiunt et ex relictis radicibus recrescere in petris;
cruoris quoque inhaeret colos, Africis praecipue, quae generantur
in Syrtibus. maximae fiunt manoemane a.
-ncae (-nae B) va.S, sed mollissimae
circa Lyciam, in profundo autem nec v.entoso molliores; in
Hellesponto asperae, et densae circa Maleam. putrescunt
in apricis locis, ideo optimae in gurgitibus. viventibus idem
quiidem qui ll.G. -mque dTzv. item-
B. cfr. Ar. madentibus nigricans colos.Ar. ib.
30–549a 6. adhaerentadhaerent v. -herens ll nec parte nec
totae; intersunt enim fistulae quaedam inanes quaternae fere
aut quinae, per quas pasci existimantur. sunt et aliae, sed
superne concretae. et subesse membrana quaedam radicibus
earum intellegitur. vivere constat longo tempore. pessimum
omnium genus est earum quae aplysiaeaplysiae v ex
Ar. -yciae RE.-ytiae r vocantur, quia
eluielui B. flui R. fluuii r. erui v non possunt; in quibus magnae sunt fistulae et reliqua
densitas spissa.
Canicularum maxime multitudo circa eas urinantes
gravi periculo infestat. ipsi ferunt et nubem quandam
quandam animalium z crassescere super capita, animalianimali ll. -alium dTv(H).
-al id D.om.zG. (loc. corr.; fort. planorum piscium delenda:
cfr.§ 153 extr.) planorum piscium similem
, prementem eos arcentemque a reciprocando, et ob
id stilos praeacutospraeacutos (DE?)v.-to FRa lineis adnexos habere sese, quia nisinisi R(?)v.
nihil r
perfossae ita non recedantrecedunt a , caliginis et pavoris, ut arbitror,
opere. nubem enim et nebulam, cuius nomine id malum
appellant, inter animalia hautaut Fa ullaulla ll. ullam G. ultra
zv. (intellege: haut ullo in genere animalium; cfr. III 1 et XVII 215 nullis animalium) conperit quisquam. cumcum R2e eorr. S. ut r. at Tz. at cum v
caniculis atrox dimicatio. inguinain quina a et calces omnemque candorem
corporum appetunt. salus una in adversas eundi
ultroqueultroque v. utr- (in utr- R2) ll terrenditerrendi R(?)v.-eni r, pavet enim hominem aeque ac terret, et
itasorsita fors ego. in (in E1) frons DFE1a. frons RE2. fors v aequaaqua a. aeque R in gurgite. ut ad summa aquae ventum est,
ibi periculum anceps adempta ratione contra eundi, dum
coneturan conatur? emergereemergere av. /// em- R.
rem- r, et salus omnis in sociis. funem illi religatum
ab umeris eius trahunttrahunt Rv. tradunt r ; hunc dimicans, ut sitsit R2Ev. si r periculi
signum, laeva quatit, dextera adprehenso stilo in pugna
est.(9.10) cfr. Ar. IX 48, 631a 30.— (14) cfr. Ar. IX 37,
620b 33. modicus alias tractustractus
v.-ctatus ll.S; ut prope carinam ventum est,
nisi praeceleri vi repente rapuitrapuit (sc. tractus) ll. -piant v. -piat H.
-piunt J , absumiabsumi Rv. ads- r spectantspectant Rv.-at r . ac saepe
iam subducti e manibus auteruntur, si non trahentium opem
conglobato corpore in pilae modum ipsi adiuvere. protendunt
quidem tridentestri-
dentis ll.S alii, set monstromonstri azva.G sollertia est navigium
subeundi atque ita e tuto proeliandi. omnis ergo cura ad
speculandum hoc malum insumitur.
certissima est securitas
vidisse pianospianos R2E2v.-no R1.-ne r.
anthias P ex Ar. pisces, quiaqui RESJ numquam sunt ubi maleficae
bestiae, qua de causa urinantes sacros appellant eos.
Ar. P IV 5, 681a 17–21. (I 1,487b 14. 15).—
Ar. IV 10, 537a 3. 5–10. VIII 20, 602b 28. Siliceascilicet a (om.z) testa Faz testa inclusis fatendum est nullum esse
sensum, ut ostreis. multis eadem natura quae frutici, ut
holothuriisolotyriis Rva.B. -ris Fa , pulmonibus, stellis. adeoque nihil non gignitur
in mari, ut cauponarumcauponarum F2E2v.
canp- DF1. camp- r etiamequam F1a aestiva animalia, pernici molesta
saltu aut quaeut quae R1. atq. a capillus maxime celat, existant etet om.Ra. at DF1E1 circumglobata
circumglobata F2v.-bat r escae saepe extrahanturextra-
hantur R(?)H.-huntur rv , quae causa somnum
piscium in mari noctibus infestare existimatur. quibusdamquibus F1a
vero ipsis innascunturinnascuntur
F2v. innosc- r , quo in numero chalciscalchis F2.-cis F1Ra accipitur.
: Ael. II 45. XVI 19. cfr. Pl. XXXII 8.— (7) Nic. ther.
830 sq. Ael. I 56. II 36. 50. VIII 26. Nec veuena cessant dira, ut in lepore, qui
in Indico mari etiam tactu pestilens vomitum dissolutionemque
stomachi protinus creat, inin om.Fa nostro offa informis, colore
tantum lepori similis, in Indis et magnitudine et pilo, duriore
tantum. necnec R(?)G.om. rv vivus ibi capitur. aequeaeque R(?)v. atq-
Ea. adq- DF pestiferum animal
araneus, spinae in dorso aculeo noxius. sed nullum
usquam execrabilius quam radius super caudam eminens
trygonistrigonis FRava.C , quam nostri pastinacam appellant, quincunciali
magnitudine: arboresarbore a.-ris F2 infixus radici necat, arma ut telumteum F1. eū a
perforat viui RG. ut r. et v ferri et veneni malo.
Ar. VIII 19 extr. Morbos universa genera piscium, ut cetera
animalia etiam fera, non accipimus sentire. verum aegrotare
singulos manifestum facit aliquorum macies, cum in
eodem genere praepingues alii capiantur.
Ar. V 5, 540b 6. 7.22. 541a 32. 15. 18. VI 13, 567a 32 sq.
14, 568b 30. (G I 6 init. III 5, 756b 1 sq.). Quonam modo generent, desiderium et admiratio
hominum differri non patitur. pisces attritu ventriumuentium F1a
coeunt tanta celeritate, ut visum fallant, delphini et reliqua
cete simili modo et paulo diutius. femina piscis coitus tempore
maremmare F1R sequitur, ventrem eius rostro pulsans; sub
partupartum G mares feminasfemina F1a.-nam Rva.H(S) similiter, ova vescentes earum. nec
satis estest F2E2v. et r generationi per se coitus, nisi editis ovis interversando
mares vitale adsperserint virus. non omnibus id
contingit ovis in tanta multitudine; alioqui replerenturreplerentur F2E2v.-lentur r maria
et stagna, cum singuli uteri innumerabilia concipiant.
Ar. VI 14, 568b 3.V 10, 543a 20. (cfr. supra § 76).— V 5, 540b 8 sq. (P IV 13,695b7 sq.). V 3.(2) V 6, 541b 10 sq. 4–6. V 7 init. (G I 14).Piscium ova in mari crescunt, quaedam summa
celeritate, ut murenarum, quaedam paulo tardius. plani piscium
, quibus cauda non est... aculeatiqueest aculeatique ll.G(D). obest aculeique v(H). lac. ego indicavi coll. Ar.; exciderunt fere generis carnosi (vel obesi) , etet del.R2. ut va.H testudines
in coitucoetu F1.-tus R. cetu a superveniunt, polypi crine uno feminae naribus
adnexo, saepiae et lolligines linguis, conponentes inter se
bracchia et in contrarium nantesnatantes a; ore et pariunt. sed polypi
in terram verso capite coeunt, reliqua mollium tergis
ut canes, item locustae et squillaesquillae v. schillae (scyllę a) ll, cancri ore.Ar. V 3.— (9) Hesych. s. v. γύρινος. schol. Nic. ther. 620. (cfr.
Ar. VI 13, 568a 1). ranae superveniunt
, prioribus pedibus alas feminae maremare Ev.-ri r adprehendente,
posterioribus clunes. pariunt minimas carnes nigras, quas
gyrinosgyrinos v. chri- ll vocant, oculis tantum et cauda insignesinsignes E2v.-ne r , mox pedes
figurantur cauda findentefindentes in
Fa se in posteriores. mirumque, semestri
vita resolvuntur in limum nullo cernente, et rursus
vernis aquis renascuntur quae fuere nataenatae ll.v. -turae H(ad sq. referens) , perinde occulta
ratione, cum omnibus annis id eveniat.Ar. V 15, 547b 11–15. 546b 23. 24.
Pint. SA 30, 980d. (cfr. Pl. XI 118).— (16) Ar. VI 15, 569a 29.
569b 14 sq.— (17) V 15, 547b 18.— (20) cfr. Pl. XXXII 59.—
(20. 21) cfr. Athen. VII 298c. (aliter Ar. VI 16). et mituli, pectineset pectines
R(?)v
sponte naturaenaturae v. -ra F1Ea. natae F2R2ecorr. in harenosis proveniunt; quae duriorisduriores
Fa. dures R1 testae
sunt, ut murices, purpurae, salivariosaliuario v. -rig ll. an saliuae? lentore, sicut acescenteaces-
cente v. acres- ll. cfr. XI 118
umore culices; apuaapua ll.zS. -uae G2cum
P(H). atque v(L). cfr. XXXI 95 spuma maris incalescenteinualescente coni.H , cum admissus
est imber; quae vero siliceo tegmine operiuntur, ut ostrea,
putrescente limo aut spuma circa navigia diutius stantia
defixosque palos et lignum maxime. nuper conpertum in
ostreariisostreariis (E?) v. ostra- r umorem iis fetificum lactis modo effluere. angu-
se
sub R2 illae atterunt sese-nuiuescunt om.R1 scopulis; ea strigmenta vivescuntuiuiscunt R2C, nec alia
est earumeorum SJ errore procreatio.Ar. VI 11, 566a 26–30. piscium diversa genera non coeunt
praeter squatinam et raiamraiam R(?)B. ranam rv , ex quibus nascitur priore parte
raiaerariae
E. ranae va.B similis, et nomen ex utroque conpositum apud Graecos
trahit.(6) V 9, 543a 3. 5.
VI 14, 568a 18. 17. V 9 ib. 7. 8. 14. 15. (VI 11, 566a 20–22).—
(10) Ar. V 11 init. (VI 11, 566a 23).— (11) V 12 init. 18, 550a
10–14. (Athen. VII 323. quaedam temporetepore P. at cfr. X 25 anni gignuntur et in umore utut ll.G2(H). et
v(L) in
uermes Birt p. 142 terra, vere pectinespectine F1a, limaceslimaches F1R.
Clym- a, hirudineshiru//dines R2Verc.(S). hirund- rv(Dal.)J; eademeodem
ava.H tempore
evanescunt. piscium lupus et trichias bis anno parit, et
saxatiles omnes; mullimulli FRE1aB. muli v. molli E2. n??? mulli F2. non-
nulli D. at cfr. Ar. ter etet ego. ut ll.v chalcis, cyprini sexiens, scorp
aenaescorpaenae (B)S. Corpenę
F2.-poene R.-pene r. scorpiones v ex Ar. (cfr. XXXII 151) bis ac sargi, vere et autumno, ex planis squatina
bis solabis sola ll.H. sola bis B. sola v , autumno, occasuoccasu ll.v(H). et
occ- B vergiliarum, plurimi piscium tribus
mensibus Aprili, Maio, Iunio, salpaesalpe Fa. a sa- R autumno, sargi, torpedo
, squali circa aequinoctiumaequinoctium autumni
Birt p. 143, molles vere, saepia omnibus
mensibus. ova eiusob eius F1a glutino atramenti ad speciem uvae cohaerentia
masculusmasculos F1R1a prosequitur adflatu; alias sterilescunt.
Ar. V 12, 544a 6–10. 18,
550a 1–5.8. (IV 1,525a 5)polypi hieme coeunt, pariunt vere ova tortili vibrata pampino,
tanta fecunditate, ut multitudinemmul-
Titudinē F2C. -ne rv ovorum occisi non recipiant
cavo capitis quo praegnantes tuleretellure F2; excluduntexcludunt F2. ea clud-
F1R1a. ea exclud- R2E(?)v L die,
e quibus multa propter numerum intercidunt.Ar. V 18, 550b 1.4–8. 550a 26. (V 12 init.). 550b 12. V 12, 544a 15–24. locustae et
reliqua tenuioris crustae ponunt ova supter ipsasupter ipsa ego ex Ar. om. a.
super oua rv atque ita
incubant. polypus femina modo in ovisin quis a sedet, modo cavernam
cancellato bracchiorum inplexuimplexa a clauditclaudis R . saepia in terreno
parit inter harundines aut sicubi enata algaalca F1a, excludit
quinto decimoac (a F) de-
cimo RSJ die. lolligines in alto conserta ova edunt ut
saepiae. purpurae, murices eiusdemque generis vere pariunt.
echini ova pleniluniis habent hiemequidam hieme Birt p. 146 ; et cocleae hiberno
tempore nascuntur.
Ar. VI 10, 565b 24. VI 11 extr.— III 1, 511a 9–11.
(G III 1, 749a 19).— (11) VI 14, 568b 15–17. 19. (IX 37, 621a
21 sq.). Torpedo octogenosoctogenis F1a fetus habenshabens v.-ent (-et F2R2) ll invenitur eaqueea quę F2
intra se parit, ova praemollia in alium locum uteri transferens
atque ibi excludens. simili modo omnia quae cartilagin
eacartilaginea v. -na
ll. cfr.§ 78 appellavimus. ita fit ut sola piscium et animal 78
pariantpariunt a et ova concipiant. silurus mas solusmasculus F2a omnium edita
custodit ova, saepe et quinquagenis diebus, ne absumantur
ab aliis. ceterae feminae in triduo excludunt, si mas attigitSima (Syma a)
satigit F1a.
(14) Ar. VI 13, 567b 22–26. (17, 571a 2. G III
4 extr.). Ael. IX 60.— (16) cfr. Ar. V 33, 558a 8–11.— (19)Ar.
VI 13, 567a 27. IV 11, 538a 20. (G III 5, 755b 21. II 5, 741a 35).
- (20) G III 6, 757a 6. Acusa coitu (coi//tu F) Fa sivesiue REv. e Fa belonebe-
lone v ex Ar. bell- ll unus piscium dehiscente propter
multitudinem utero parit. a partu coalescitcoalescit G. call- v. quale scit R.
-le sit r vulnus, quod et
in caecis serpentibus tradunt. mus marinus in terraterra G.-rras ll.v scrobe
effosso parit ova et rursus obruit terra, tricensimo die refossa
aperit fetumque in aquam ducit.
Erythinierithini F. erinth- a et channae volvas habere traduntur;
qui trochosthrocos R. trochus a appellatur a Graecis, ipse se inire. fetus omnium
aquatilium inter initia visu carent.
Sen. fr. 8 Haase. Aevi piscium memorandummemorandum v. numer- ll nuper exemplum
accepimus. Pausilypum villa est Campaniae haut procul
Neapoli; in ea in Caesaris piscinis a Pollioneapollone F. app- a Vedio coniectum
coiectum Fa. coest- R1 piscem sexagensimum post annum expirasse scribit
Annaeus Seneca, duobus aliis aequalibus eius ex eodem
genere etiametiam
om. SJ errore tune viventibus. quae mentio piscinarum admonet
, ut paulo plura dicamus hac de readdere Fa prius quam digrediamur
ab aquatilibus.
Varro III 3, 10. Col. VIII 16,5.4. 9. Macrob. III
15,2. 3. 7. Val. M. IX 1, 1. Cic. in Hort. ap. Non. 194, 13.
(14) Titius ap. Macrob. III 16, 13.14.16–18. Hor. sat. II 2, 31.
Athen. I 4c. Ael. VIII 28. Gell. VI 16, 5 (e Varr.). cfr. Pl. XXXII
61.62.
Ostrearum vivaria primus omnium SergiusSergius v.-i///nus R.-inus r
Orata invenit in Baiano aetate L. Crassicrassio F1a oratoris ante Marsicum
bellum, nec gulae causa, sed avaritiae, magna vectigalia
tali ex ingenio suo percipiens, ut qui primus pensiles invenerit
balineas, ita mangonicatasmangonizatas va.S villasillas F2 subinde vendendo.
is primus optimum saporem ostreis Lucrinis adiudicavit,
quando eadem aquatilium genera aliubi atque aliubi meliora
, sicut lupi pisces in Tiberi amne inter duos pontes,
rhombus Ravennae, murena in Sicilia, elops Rhodihe-
lops rodi F. helebrodi a, et alia
genera similiter, ne culinarum censura peragatur. nondum
Britannica serviebant litora, cum Orata Lucrina nobilitabat.
postea visum tanti in extremam Italiam petere Brundisium
ostreas, ac, ne lisessetne lis esset B. nelitis (uel- v).
Sed ll.v inter duos sapores, nuper excogitatum
excogitantū F2 famem longae advectionis a Brundisio conpascere in
Lucrino.
Varro III 3,10. 17, 5.9. 2, 17. Macrob. III 15, 6.
Vell. II 33, 4. Plut. Lucull. 39 med. Eadem aetate prior Liciniuslucinius Fa Murena reliquorum
piscium vivaria invenit, cuius deinde exemplum nobilitas
secuta est Philippi, Hortensihortensi E2G.
-ius zv. ortensi(-sii F2)F2E1a. ost- F1R. Lucullus exciso etiam monte
iuxta Neapolim maiore inpendio quam villam exaedificaverataedificauerat ava.H
euripum et maria admisit, qua de causa Magnus 'Pompeius
Xerxen togatum eum appellabat. |XL||XL| D. XL R1Ead2v. om. r.XLB. tricies G. qua-
dragies H HSHS e ego. HS C(H). his e d. hii se F1R1. in se
(sae E1) E1a. ipse R2. ipsi F2.-sius v(G). pinsae (ipsae?) E2.
del. L e piscina eapiscina ea ego. -nae a (-na ad) ll.v. cfr. n. luc. p. 31 defuncto
illo veniereueniere B. -nire FRv.-nere d. uiuere Ea pisces.
Varro III 17, 3. Macrob. ib. 10. Murenarum vivarium privatim excogitavit ante
alios C. HirriusHirrius
H(J). hirrus (hyrrus a) ll. codd. Varr. v(S). Hirius C , quiquin F2 cenis triumphalibus Caesaris dictatoris
sex milia numero murenarum mutuamutuo Verc. appendit. nam permutare
quidem pretio noluitnoluit Ev. uol- r aliavealiue F1.-ia a merce. huius villam
infrainfra ego. intra ll.C. -ter v. cfr. XVI 123 quam modicammodicam
C(D). -cum ll.v(H). cfr. Macrob. |XL||XL| D.XLav. XL r. qua-
dragies C piscinae vendiderunt.cfr. Varro
III 17, 6. 7. Macrob. ib. 4. Invasit
deindeinde va.S(J) singulorum piscium amor. apud Baulos in parte Baiana
piscinam habuit Hortensius orator, in qua murenam
adeo dilexit, ut exanimatam flesse credatur. in eadem villa
Antonia Drusi murenae, quam diligebat, inaures addiditaddit Fa ,
cuius propter famam nonnulli Baulos videre concupiverunt.
cfr. Pl. VIII 211.— (17) Varro
III 14, 4. cfr. Pl. XXX 45. Coclearum vivaria instituit Fulvius Lippinuslippinus
ll.J. luppi- T. Lupi- v(S). Hirpi- B. cfr. VIII 211
in Tarquiniensi paulo ante civile bellum quod cum Pompeio
Magno gestum est, distinctis quidem generibus earum, separatim
ut essent albaealbu-
lae Pe Varr., quae in Reatino agro nascuntur,
separatimseparatim ut RS Illyricae, quibus magnitudo praecipua, Africanae,
quibus fecunditas, Solitanae, quibus nobilitas. quin et saginam
earum commentuscommentus (P)L.
-tatus (-tatū R) ll.v est sapa et farre aliisque generibus,
utut F2E2v. om. r cocleae quoque altiles ganeam implerent: cuius artis
gloriagloriā in F1a in eam magnitudinem perductas, utperductas ut anon. ap. Dal. -ta sit ut
ll.v(H). -tae sint ut L LXXX quadrantes
caperent singularum calices, auctor est M. Varro.
Th. fr. 171, 2 Wim. Ael. V 27 extr. Piscium genera etiamnum a Theophrasto
mira produntur. circa Babylonis rigua decedentibus fluviis
dist. S in caverniscauernas (-nis a) aquas habentes
(hebetes v) azva.G aquas habentibus remanere quosdam, inde exire
ad pabula pinnulis gradientes crebro caudae motu, contraque
venantesuenantes EC(D).-tis rv(S) refugerefugere a in suas cavernas et in his obversosobuersus Fa. aduersos HBrot.
stare; capita eorum esse ranae marinae similia, reliquas
partes gobionumglobionum E1.
gobiorum E2va.Brot. cfr.§177, branchiasbrachias F1R.-ia F2 ut ceteris piscibus.Th. fr.
171, 7. Mir. ausc. 73. Athen. VIII 331c. cfr. Mela II 83. Sen.
NQ III 17, 3. circa Heracleam
He-
racleam ad Lycum amnem P et CromnamCromnam G(D). cfr. VI 5.
cronā F2. chronu R. crona r. cromnam (toronē v) et lycum
zv(H) et multifariammultifariam G. -ria (mati- a) ll.v in Ponto unum genus
esse quod extremas fluminum aquas sectetur cavernasque
sibi faciat in terra atque in his vivat, etiam reciprocis amnibus
siccato litore; effodi ergo, motu demum corporum
uncos
ego posuivivere eos adprobanteadprobante J.
-ant ll.v. -ari coni. Dal..Th. ib. 8.— (19) Athen. VIII 331c. circa eandem HeracleamHeracleam eandem R(?)va.D [eodemque]
Lycolico Fa amne decedente ovis relictis in limo generari pisces,
qui ad pabula petenda palpitent exiguis branchiis, quoquod va.(P)H fieri
non indigosindigos
(P)H. -go ll.v umoris, propter quod et anguillas diutius vivere
exemptas aquis, ova autem in sicco maturari ut testudinum.
eadem in Ponti regione adprehendi glacie piscium maxime
gobiones non nisi patinarum calorecalore F2v.-rē r vitalem motum fatentesfatentis EaS .
Th. ib. 11. Mir. ausc. 74. Athen. VIII 331d.— Eudox.
ap. Strab. XII 562 extr.— cfr. Pl. XXX 19.etet
ego. //// F1. est rH. om. v in his quidem, tametsitametsi F2R2E2v. tamen si E1. tam
si F1R1. si a mirabilis, estest ll.v(et dist.). del.F2H tamen aliqua ratio.
idem tradit in Paphlagonia effodi pisces gratissimos cibis
terrenos altis scrobibus in iis locis, in quibusin quibus ll.zS(D). ubi v(J) nullae restagnent
aquae, miraturquemiraturque F2E2v(D).
-tusque rH et ipseipsi F1a gigni sine coitu: umoris
quidem vim aliquamaliam H inesse quamqualem Gesner. (aequam
S) puteis arbitraturarbitratur F2R2E2v(D). om. rJ , ceu
vero in ullisceu uero in ullis
J. ceu uero nullis (in nu- H) F2RE2H. as uero Nullis F1E1.
Nullis a. cum in nonnullis G. cum nonnulli v reperiantur pisces. quicquid est hoc, certe
minus admirabilemtalparum facit vitamadmirabile
... uita B, subterranei animalis
, nisi forte vermium terrenorum et hishis om. G piscibus natura
inest.
Diod. I 10, 2. Mela I 52. Ov. M I 422–429. Verum omnibus his fidem Nili inundatio adfert
omnia excedente miraculoexcedentem miraculo (-la v)
F1ava.H. quippe detegente eo musculi
reperiuntur inchoato opere genitalis aquae terraeque,
iam parte corporis viventes, novissima effigie etiamnumetiamnū v. -m nō ll
terrena.
Nec de anthia pisce silerisilere F2dD convenit quaequae
G(J). que R1. iq; F1. hiiq; F2. idque R2S. itaq; Eav. ea quae D pierosque
adverto credidisse. Chelidonias insults diximus 5,131
Asiae scopulosiscopulosi (-los in F1) maris FG(D). -los in mari Eav.
-los inmalis R.-los inmanis (coni.S) J maris ante promunturium TauriTauri add. post ante B
coll. V 131, post maris D. om. ll.v(G) sitas; ibi
frequens hic piscis et celeriter capitur uno genere. parvo
navigio et concolori veste eademque hora per aliquot dies
continuos piscator enavigat certo spatio escamque proicit.
quicquid verouero ego. ex eo ll.v.
ex ea d. (an in esca?) muteturmutetur ll.v. mittitur C , suspecta fraus praedae est, cavetquecauetque (et dist.) zD. -esque F1.-ensque rv. an cauensque quod timet cir-
cūit (vel ambit, olim falso scriptum amuit)?
quod timuit. cum id saepe factum est, unus aliquande
consuetudine invitatus anthias escam adpetit. notatur hichuic F1a
intentione diligenti ut auctor spei conciliatorque capturae;
neque est difficile, cum per aliquot dies solus accedere
audeat. tandem et aliquosan alios? invenit paulatimque comitatior
postremo greges adducit innumeros, iam vetustissimis quibusque
adsuetis piscatorem agnoscere et e manu cibum rapere
capere a1va.G . tum ille paulumpalū F2 ultraultra F2v.
-ra ad r digitos in esca iaculatus hamum
singulos involat verius quam capit, ab umbra navis
brevi conatu rapiensconatu rapiens G.-tur (-tu Rv) absens ll.v. -tu
abscedens B ita ne ceteri sentiant, alio intus excipiente
centonibus raptum, ne palpitatio ulla aut sonus ceteros
abigat.Mucian. fr. 18 Brunn. PIut. SA 25,977c. cfr. Pl.
XXXII 13 extr.— Numen. ap. Athen. VII 321b. conciliatorem nosse ad hoc prodest, ne capiatur,
fugituroParcit piscator fugituro va.H in reliquum gregegregē
ava.H. ferunt discordem socium duci
insidiatum pulchre noto cepissecoepisse F. cęp- a. cepisseque Hack. malefica voluntate; agnitum
in macello socioa
socio R(?)v, cuius iniuria erat, et damnidati damni va.H formulam editam
condemnatumque additaddidit C Mucianus aestimata liteaesti-
mata lite R(?)v.-at aliter ll. (add. X libris va.H). iidem
anthiae, cum unum hamo teneri viderint, spinis, quas in
dorso serrats habent, lineam secare traduntur, eo qui teneatur
extendente, ut praecidi possit. at inter sargos ipse
qui teneturtenetur
va.S ad scopulos lineam terit.
Ar. V
15, 548a 10. 7. 8. Praeter haec claros sapientia auctores video
dist. C mirari stellam in mari. ea figura est, parva admodum caro
intus, extra duriore callo. huic tam igneum fervorem esse
tradunt, ut omnia in mari contactacontracta Fa adurat, omnem cibum
statim peragat. quibus sit hoc cognitum experimentis haut
facile dixerim, multoqueque om. va.S memorabiliusmirabilius ava.G duxerimduxerim G. dix- ll.v(H). cfr. XXXIII 138.
n.luc.p.100 id cuius experiendi
cotidie occasiocottidie ex occasio a est.
cfr. supra § 101. Concharum e genere sunt dactyli, abab R(?) v. om.r humanorum
unguium similitudinesimilitudinē appellant FadT appellati. his natura in tenebris
remotoremotu F1R lumine alio fulgerefulgere
E2zH.-gore F2v. fugere r claroclare z.-rere va.H et, quanto magis umorem
habeant, lucere in oreore v(J).
ora E1zS. hora r mandentium, lucere in manibus atque
etiam in solo ac veste decidentibus guttis, ut procul dubio
pateat, suci illam naturam esse, quam miraremurmiramur dT.-remur va.H etiam in
corpore.
Ar. IX 2, 610b 10. 17. (Ael. V 48 extr.).— (9) Ar.
VIII 2, 590b 14–18. Ael. X 38.— Nigidius fr. 118 Swob. cfr. Ar.
IX 2, 610b 16. 11. 14. Sunt et inimicitiarum atque concordiae miracula
. mugil et lupus mutuo odio flagrant, conger et murena
caudamcaudā
RzS.-da r. -das d(?)v inter se praerodentes. polypum in tantum locusta
dist. CFW Müller p. 14 pavet, ut, sisi R2E2v(D). om. rJ iuxta vidituideat R2e corr. SD. -derit va.H. uiso TJ omnino, moriatur, locustam conger;
dist. G2ex Ar. rursus polypum congri lacerant. Nigidius auctor est praerodere
caudam mugili lupum eosdemque statisstatis v. esta- Ra. aesta- FD. cfr. n. luc. p. 22. 101 mensibus
concordes esse; omnes autem vivere, quibus caudae sic amputentur
.Plut. SA 31, 980f. Ael. II 13. Op-
pian. hal. V 71. at e contrariocontrario R(?)v. -ie r amicitiae exempla sunt, praeter illaillos de R(?)
va.D
quorum diximus societatemsocietatē EdD.-ate rv , ballaena et musculus, quandoquandoque F2E2va.G94. 142
praegravipraegraui (E?) v.-uis FR1a.-ues R2 superciliorum pondere obrutis eius oculis infestantia
quę F.om.a magnitudinem vada praenatans demonstrat oculorumque vicefius (eius D) uice F1E1dD
fungitur.
Hinc volucrum naturae dicentur.
C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBER X
LIB. X
Ar. P IV 13, 697b 14.— Diod. II 50, 4–6. III 28,
2, 3. Ael. II 27. IV 37. XIV 7 init. — (15) Th. IV 4, 5. Sequitur natura avium, quarum grandissimi et
paene bestiarum generis struthocamelistrutiocameli a (passim). struthi- va.S Africi vel Aethiopici
altitudinem equitis insidentis equoequo
F. eque a excedunt, celeritatem
vincunt, ad hoc demum datisdatus F1Ra pinnis, ut currentem adiuvent.
ceterocętera a non sunt volucres nec a terra attollunturattolluntur ego. toll-
ll.v. cfr. CFW Müller p. 19 . ungulae
iisungulae iis v. -lae his E2D.
-la eis d.-la eius r cervinis similessimiles E(?)v.-lis r , quibus dimicant, bisulcae et conprehendendis
lapidibus utiles, quos in fuga contra sequentes ingerunt
pedibus. concoquendi sine dilectudelectu
va.D. cfr. VII 107. 180. 149. VI 66. XXXIII 137 devorata mira
natura, sed non minus stoliditas in tanta reliqui corporis
altitudinealti-
tudinē F1R1a , cum colla frutice occultaverintoccultauerunt zH Brot. , latere sese existimantium
. praemiapraemia del.F2.
praecipua R2. praemira D ex iis ova, propter amplitudinem pro
quibusdam habitaquibusdam habita pro (P)D vasis, conosque bellicosconusque bellicas Fa et galeas adornantes
pinnae.
cfr. Herod. II 73. Mela III 83. 84. Ov. M XV 393–407. Tac. A
VI 28. Ael. VI 58. Phil. VA III 49. Sol. 33, 11. 12. (cfr. Pl. XII
85. VII 197). Aethiopes atque Indi discoloresin indis colores F1a. (an Aethiopiae
atque Indis discolores... esse ferunt?) maxime etet om. (E?)D inenarrabiles
ferunt aves et ante omnes nobilem Arabiaearabiae FdEav(D).-ia R(?)G
phoenicem, baud scio anhaud .. an om.F1au.
an om.R fabulose, unum in toto orbe nec
visum magno opere. aquilae narratur magnitudine, auri
fulgore circa colla, ceterocętera azva.H purpureus, caeruleam roseis caudam
pinnis distinguentibus, cristis faucesfauces (Salm.) H. faces
F1dEa.-cies F2R.-ciem v caputque plumeo
apice honestantehonestante dzv(H)J. coho- G.
honestare ll. -ri S(D). primus atque diligentissimediligentissimus va.S togatorum
de eo prodidit ManiliusManilius v.
mamill- ll. -ilius J. cfr. § 5 et ind. auct., senator ille maximis nobilis doctrinis
doctore nullo: neminem extitisse qui viderit vescentem
, sacrum in Arabia Soli esse, vivere annis DXLDXL ll.Sol.S.
DLX Brot. DIX H. DCLX v. D diebus XL U, senescentem
casiaecasiae
F2H(D). -ia R2v(S).-ssia F1Ea. cossa R1 turisque surculis construere nidum, replere
odoribus et superemori. ex ossibus deinde etdeinde et F2L.
-de e rG. -de ac zv medullis
eius nasci primo ceu vermiculum, inde fieri pullum, principioque
iusta funera priori reddere et totum deferre nidum
prope Panchaiampanchaiā F2C.-caiam E2v. pacaiā
F1.-atā R2.-atū r. (prope Panchaiam del. voluit U) in Solis urbem et in ara ibi deponere.Sol. 33, 13.— (20) Sol. 33,14. (Dio LVIII 27, 1). cum
huius alitis vita magni conversionem anni fieri prodit idem
Maniliusma-
milius RJ iterunque significationes tempestatumtempestatium F.-tuū a et siderum
easdem reverti, hoc autem circa meridiem incipere
quo die signum arietis sol intraverit, et fuisse eius conversionis
annum prodente se P. Licinio CnCn. om.R2a. en F.
M. va. H . Cornelio cos. CCXV.
Cornelius Valerianus phoenicem devolavisse in Aegyptum
tradittradit HBrot. Q. Plautio Sex. Papinio cos. allatus est etest et F2(Rh)G. esset r. esse v in
urbem Claudii principis censura anno urbis DCCC et in
comitio propositus, quod actis testatum est, sed quem
falsumquam falsum F2 esse nemo dubitaret.
Ar. IX 32, 618b 26–31. 18–20. 23–26. Hom. ω 316.
— (13) Val. M. IX 12 ext. 2. Ael. VII 16. Ex his quas novimus aquilae maximus honos,
maxima et vis. sex earum genera. Melanaëmelana a tos ae F1a Graecis
dicta, eadem leporariaeadem leporaria ego. -dem in
(que v) ualeria ll.v (ortum e corrupto leuaria).del. D. cfr. Ar.λαγωφόνος, minima magnitudine, viribus praecipua
, colore nigricans, sola aquilarum fetusfetuos F1.-tos R1 suos alit — ceterae
, ut dicemus, fugant —, sola sine clangore, sine murmuratione.13
conversatur autem in montibus, secundi generis
pygarguspigargus FR.-rpus a in oppidisoppidis ll. Ven.(D). -dis mansitat Verc. et in campis, albicante cauda. tertii
morphnosmorphons FR1.-phos
R2va.B. -fons a , quam Homerus et percnump. C. num a. perennum F2E. percnon va.S vocat, aliqui et
plangumplangum (-ncum v) et S ex Ar. clanuget Fa.-gem E.
-n///get R1.-ngunt et R2.-gum et z.-gam et (Gaza) Brot. et anatariamannatariam F1R1a , secunda magnitudine et vi; huic
vita circa lacus. Phemonoephemonoe EH. phoem- FRv. femone a, Apollinis dicta filia, dentes
esse eiesse ei FaD. ei esse (R?) v prodidit, mutae alias carentiquetarentique (-quae a) R1a.
ear- F1 lingua, eandem
aquilarum nigerrimam, prominentiore cauda; consensit etconsensit et FRv(S). om.a.-ntit et C(J)
Boeus. huiusBoeus. huius D2 (Herm. 1901 p. 3 n. 1). Boeus (P)H. boet-
huius F1E1.-thuus E2.-thus B(D1). -tius Rv. Huius a. poeta
huius F2 ingenium est etet E. ei rv testudines raptas frangere eet (pro e) R
sublimi iaciendo, quae forsfors FRE2zD. fros
E1. fors av interemit poetam Aeschylum,
praedictampraedictum Fa fatis, ut ferunt, eiuseius v. ei ll.u. (ei —16 cauent
om.a) dieidei F1u. (eidem coni. Rh) ruinam secura caeli
fide caventemcauentem R1G.-nt.
Item Fd. Item a.-ntem. Item R2(E?)zv(S).Ar. IX 32, 618b
32–619a 4. 8. 9. 13. 14. quarti generis est percnopteruspercnopterus B ex
Ar. -cepterus adv.-turus F1E1.-tirus R.-cipit irus F2E2, eadem oripela
rgusoripelargus G ex Ar. -perlacus F1Rau. mori (-ratur v. nari F2)
per lacus E2F2v, vulturina specie, alis minimis, reliqua magnitudine
antecellens, sed inbellis et degener, ut quam verberetuerberent FR1a corvus;
eadem ieiunae semper aviditatis et querulae murmurationis.
sola aquilarum exanima fertfieri (pro fert) F1R1a corpora; ceterae, cum occidere,
considunt. haec facit, ut quintum genus γνήσιον vocetur
velut verum solumque incorruptae originis, media magnitudine
, colore subrutilo, rarum conspectu. superest haliaëtoshaliae-
tus (E?) S.-ietus R2v.-itus a.-ietos FR1.-iaeetus C,
clarissima oculorum acie, librans ex alto sese visoque in
mari pisce praeceps in eum ruens et discussis pectore aquis
rapiens.ib. 34, 620a 1.6–12. VIII 3, 593b23. IX 32, 619a 7.
Ael. V 33. illailla
Verc. illam ll. Ven. an illa autem (aū)? , quam tertiam fecimus, aquaticas aves circa
stagna adpetit mergentesmergente/// R se subinde, donec sopitas lassatasque
rapiat. spectanda dimicatio, ave ad perfugia litorum
tendente, maxime si condensa harundo sit, aquila inde ictuinde ictu (Rh)G. in deiectu ll.v
abigenteab ingente F1au alaealae (Rh) G. ala ll.B. alia zv et, cum adpetiitadpetiit ego. -tat ll.S. -tit v in laculacu ego (et dist.). -cus v. latus ll , scandentescandente ego. candente F2.
-tes F1R2ad1.-dantes u. cadentes R1.-dantes E1.-dente E2d2v.
de mendo cfr. § 40 umbramque
suamaquam FRS.-ua Eav(J) nanti sub aquam a litore ostendente, rursus ave
in diversodi-
uersa va.H et ubi minime se credat expectari emergente.
haec causa gregatim avibus natandi, quia plures simul non
infestantur respersurespersus F2 pinnarumpinarum F1R1a. penn- R2va.S occaecanteshostem(?) obcecantes (oceantes R1) Rv. de dictione cfr. XI 146. saepesaepe - 18 merguntur om.a et aquilae
ipsae, non tolerantestolerante R1u.-tae F1 pondus adprehensum, una merguntur.
Ar. IX 34, 620a 2–5. Ael. II 26. IX 3 extr.
Lucan. IX 902 sq.haliaëtus tantum inplumes etiamnum pullos suos percutiens
subinde cogit adversosaduersus R2va. Verc. intueri solis radios et, si coniventemconniuentem R2v. conibe- a. conhibe- r
umectantemqueumectantemque R2S. umeta- R1. ////ecta- F1. humecta-
(humeta- a) ruG(D). flectent- z. flent- v. cfr. XI 145 animadvertit, praecipitatpraeci-
pitant FR ee om.a. //// F1 nido velut adulterinum
atque degenerem. illum, cuius acies firma contra
stetit, educat. Mir. ausc. 60.haliaëtialieti FRa suum genus non habent, sed ex diverso
aquilarum coitu nascuntur. id quidem, quod ex his
natum est, in ossifragisossifragis v. -gi ll genus habet, e quibus vultures minores
progeneranturprogenerantur
minores ava.S et ex his magni, qui omnino non generant
. quidam adiciunt genus aquilae quam barbatam vocant,
Tusci vero ossifragam.
cfr. Pl. XXX 130. XXXVI 149
—151. Ael. I 35 extr. (schol. Nic. ther. 37. Serv. Aen. I 394). Tribus primis etet d1v. est et d2. est ll quinto aquilarum generi inaedificatur
nido lapis aëtitesaetites R2v.
aeeti- R1. aedi- Eu. edi- Fda, quem aliqui dixere gagitengagiten FR1Ev(J).-gyten a.
-gaten R2dC. cfr. XXXVI 141. gangiten H (falso e schol. Nic. ther.37), ad
multa remedia utilis, nihilutilis nihil F2v. nihil utilis r igne deperdens.— est autem
lapis isteipse FT praegnans intus alioalio F2E2S. aluo R2d2. auo r. om. v , cum quatias, velutalio uelut va. S in uterourceo
Müller em. II p. 5
sonante.Ar. VI 6 init. IX 32, 619a 26. 27. 34, 619b 24 sq. Ael. II
26 extr.— sed vis illa medica non nisi nido dereptisreptis a. direptis R2E2va.D. nidificant
in petris et arboribus, pariunt et ovaet
oua (uo R) ll.H. oua v terna, excludunt
pullos binos; visi sunt et tres aliquando. alterum
expellunt taedio nutriendi. quippe eo tempore ipsis cibum
negavit natura, prospiciens ne omnium ferarum fetus raperentur
. ungues quoque earum invertuntur diebus his, albescunt
inediainaedie F1. inedię a pinnaepennae Ra
(passim) va.S , ut merito partus suos oderint. sed
eiectos ab iis cognatum genus ossifragiossifragi ll.v(Brot.) -gae C. at cfr. § 11.XXX 60. 63. 68 excipiunt et educant
cum suis.Ar. ib. 619b30.32. 619a 28–34. verum adultos quoque persequitur parens et
longe fugat, aemulos scilicet rapinae. et alioquialioqui F2H.-uin rv(S) unum parpar (E?) v. per r
aquilarum magno ad populandum tractu, ut satietursatiet F1. saciet a , indigetindiget Ev. -gent R2. indie et R1da.
in die F.
determinant ergoergo - 5 queat om.a spatia necspatia nec F2E2v(D). cfr. Ar.
-ia/// et R.-ia et E1. pati an & F1 in proximo praedantur. rapta
non protinus ferunt, sed primo deponunt expertaeque pondus
tunc demum abeuntauehunt P .ib. 16–18. 14–16.— (8) Ael. IX 2.— (9) cfr. Serv.
Aen. I 394.— oppetunt non senio nec aegritudine
, sed fame, in tantum superiore adcrescente rostro,
ut aduncitas aperiri non queat.— a meridiano autem tempore
operantur et volant; prioribus horis diei, donec impleantur
hominum conventu fora, ignavae sedent. aquilarum
pinnae mixtas reliquarum alitum pinnas devorant. negant
umquamnegant
umquam F2v.-atū quam (que z) rz solam hanc alitem fulmine exanimatamexaminatam Fa (passim) ; ideo armigeram
Iovis consuetudo iudicavitiudicauit v. ind- ll.
cfr. Sail. Cat. 59, 3.— (13) cfr. Veget. ep. r.
mil. III 6 (p. 76, 11 Lang). Paul. Festi p. 148, 13. Fest. p. 234a 31. Romanis eam legionibus Gaius Marius in secundo
consulatu suo proprie dicavit. erat et antea prima
cum quattuor aliisalis F2 : lupi, minotauri, equi aprique singulos
ordines anteibant. paucis ante annis sola in aciem portari
coepta erat, reliqua in castris relinquebantur; Marius in
totum ea abdicavit. ex eo notatum, non fereferre R2S legionisle-
gionis F2G(J).-nes rS. apud legiones zv umquam
hiberna essehiberna esse
F1R1Eau(Rh)Brot. -nasse F2R2G.-natū esse (in castris) v castra ubi aquilarum non sit iugum.
cfr. Ael. II 39.— (21) Ar. IX 1,609a 4. Hom. M 201–
207. Verg. A XI 751–756. Nic. ther. 448 sq. Cic. div. I 106.Primo et secundo generi non minorum tantum quadripedum
rapina, sed etiam cum cervis proelia. multum pulverem
volutatu collectum iusidens cornibus excutit in oculos,
pinnis verberansora uerberans R2E2va.J(D) , donec praecipitet in rupes. nec unus
dist. ego.cfr. XVIII 232. XXXII 30 extr. hostis illiilli v. illis ll satis: est acrior cumest. acrior est cum E2va.S(D) dracone pugna multoque
magis anceps, etiamsi in aëre. ova hic consectatur aquilae
aviditate maleficamalifica F1R . aquilaaquila ego. ab illa FRE1au. at illa E2v ob hoc rapit ubicumque visum,
ille multiplici nexuinexu F1R1. in nexu R2. nexas (om. alas) a alas ligat, ita se inplicans, ut simul decidat
decidant Lipse.
cfr. Ael. II 40. VI 29 e Phylarcho. Celebrisipse. Celebris ego. Saepe (Sepe F1a. Sepae E1. Sem-
per z) celebres (-ris R2zRh) F1RE1auzJ. Est percelebris (-re
F2) E2F2v(D). dist. Rh apud Sestonseston F2in ras.R2v. sexto r urbem aquilae gloria est:
educatamgloria ē educatam ego(cum P).-ia ee ductā (ducam E1.-iare
Eductā R2) ll.-ia educatam (-ctam J)v a virgine retulisseretulisset ad. rett- F1 gratiam aves primo, mox deinde
venatus adgerentem, defuncta postremo in rogum accensum
eius iniecisse sese et simul conflagrasse. quam ob causam
incolae quod vocant heroumquam uocant heroeum Fau in eo loco fecere, appellatum
Iovis et Virginis, quoniam illi deo ales adscribitur.
Ael. II 46
extr.— Ar. VI 5 init. IX 11, 615a 8–14. Vulturum praevalent nigri. nidosnigridinos R1.-nes a.
Nigri//// F1 nemo attigitattigit FE2v(D). -ingit ruzS;
ideo et fuere qui putarent illos ex adverso orbeaduerso orbe
v. -sa (-so F2) urbe ll advolare.
falso: nidificant inenim in va.S excelsissimis rupibus; fetus quidem
saepe cernuntur, fere bini. Vmbricius, haruspicum in
nostro aevo peritissimus, parere tradit ova XIIIXIII v tre-
decim ll.H (recte terna dena). tria (Sabell.) C, uno ex his
reliqua ova nidumque lustrare, mox abicere. triduotriduo v.
-diuo R2in ras. -diuū R3. Tria r autem
ante advolareante aduolare F1Rd1ed. pr. Brot.(D). antea uol- F2d2E1auH(J). ante uol- S. ante
duo uol- E2. ante aut biduo uol- v eos, ubi cadavera futura suntfutura sunt cadauera a.
cfr. Fest.
p. 317b 31. Paul. Festi p. 316, 9. 112, 3. 113, 16.— Masur. fr. 23
Huschke. SanqualemAnqualem F. Enq- a avem atque inmusuluminmusilū a (item 17). -ssulum va.S augures Romani
magnaemagnae zv.-ni ll. -na in J. in magna G quaestioniquaestioni
FRazv.-ne (E?) G habent. inmusulum aliqui vulturis
pullum arbitrantur esse et sanqualemsamqualem ll ossifragumossifragum (sc. uultu-
rem) ll.D2. -gae v. Masurius
massurius ll.va.D sanqualemsanqualem a.-samq-r ossifragamossifragam (sc. aquilam) v(D2).
-gum ll.H esse dicit, inmusulum autem
pullum aquilae prius quam albicet cauda. quidam post
Mucium augurem visos non esse Romae confirmavere; ego,
quod veri similius, in desidiadesideria au rerum omnium arbitror non
agnitos.
Ar. IX 36,620a 22. IX 15 extr.— (8) ib. IX 36 init.
— (12) ib. VIII 3, 592b 4. — Accipitrum genera sedecimdecem P ex Ar. an X, ut sit VI e dittogr. ortum ante in? invenimus, ex his
aegithumaegi//// R1.-ithmum R2.
aegythum F. egyptū a. circon va.H, claudum altero pede, prosperrimi augurii nuptialibus
negotiis et pecuariaepecuriae F.-ie au.
-uniariae C Bas. rei; triorchemtriorchē v(J). -che ll. -chim S coll. § 204. 207 a numero testium,
cui principatum in auguriis Phemonoe deditphemono edidit Fa. poemonoe (phoe- v) dedit Rva.H.
cfr.§ 7. buteonembuteonem v. butio- RE. bucio- Fa
hunc appellant Romani, familiafamilia v(D).
-liā ll.S etiametiam ex eo R(?)v cognominatacognominatam RdS J, cum
prospero auspicio in ducis navi sedisset. epileumepileum (-laeum F.-laeon z) ll. H coll. Ar. (λεῖοι). aesalona B.
esalon v Graeci
vocant qui solus omni tempore apparet; ceteri hieme abeunt
.(13–17) ib. IX 36, 620a 24–32.
— distinctio generum exet (pro ex) R aviditate: alii non nisi e terra
rapiunt avem, alii non nisi circa arbores volitantemuolita//// R1.-atē F. auol- a, alii
sedentem in sublimi, aliqui volantem in aperto. itaque et
columbae novere ex his periculapericula (E?) v. -lo r visoque considunt vel subvolant
, contra naturam eius auxiliantes sibi. in insulainsula (E?) v. -lae r Africae
Cerne in oceano accipitres totius Masaesyliaemasaesyliae (E?) H.-sesiliae F. mas///syliae RB. Masilię av humi fetificant
nec alibi nascuntur, illis adsuetiadsueti (E?) v. -tis r gentibus.
ib. 32–608b 8. Mir. ausc. 118. Ael. II 42. VI 65. Antig.
Car. 27 (33). In Thraciaethreciae F. tracie a parteparte E2v.
-tes r super Amphipolim homines et
accipitres societate quadam aucupantur. hi ex silvis et
harundinetisdist. ego excitant aves, illi supervolantes deprimunt rursus
; captas aucupes dividunt cum iis. traditum estest om.a missas
in sublime sibiibi zva.G excipere eos et, cum sit tempustempus om.F1R1au capturae,
clangore ac volatus genere invitare ad occasionem. simile
quiddamquidam ava.C lupi ad Maeotimadm&im F1. ad mixtim a paludem faciunt. nam nisi partem
a piscantibus suam accepereaccipere F1a. acceperint R2S, expansa eorum retia
lacerant.
Ar. IX 11, 615a 5. 12, 615b 6. 12–14.— § 25: Ar. VI
7,563b 14–22. 27. 28.—Accipitres avium non edunt corda. nocturnus accipiter
cybindiscibindis a. cypi- F2. cymi-
va.S. cfr. Ar. vocatur, rarus etiam in silvis, interdiuinterdium F.-dū a minus cernens
. bellum internecivuminterniciuū R2. -ne-
cybum FR1.-yliū a.-necinum G gerit cum aquila, cohaerentesque
saepese (pro saepe) F1a prendunturprenduntur F2E2zS. prehend- v. pred- F1. praed- R1E1a.-dan-
tur R2.
Coccyxcocyx R. coarx F2 videtur ex accipitre fieri, tempore anni
figuram mutans, quoniam tunc non apparent reliqui nisi
perquam paucis diebus. ipse quoque, modico tempore aestatis
visus, non cernitur postea. est autem neque aduncis
unguibus, solus accipitrum, nec capitecapitis F1Ra similis illis neque
alio quam colore, ac visuac
uisu E2asz1. ac uistu E1. ac uitu F1R1. ac uictu F2R2G1. ac
rictu v(G2). aspectu z2. habitu D columbi potius; quin et absumitur
abab F2E2v. om. r accipitre, si quando una apparuere, sola omnium avis a
suo genere interempta.Ar. IX 49 B, 633a 11–13.
Ael. III 30 extr.— Ar. VI 7, 563b 30 sq. IX 29, 618a 8–12.
26–30. 11. 12. 16.17. 22–25. Mir. ausc. 3. (Ael. III 30). mutat autem et vocem. procedit
vere, occultatur caniculae ortu, inter quaeinter quae ego. -rque ll. -reaque Rh. semperque v parit in alienis
nidis, maxime palumbium, maiore ex parte singula ova,
quod nulla alia avis, raro bina. causa pullos subiciendi
putatur quod sciat se invisam cunctis avibus; nam minuta
eminutae G2(SD) ex Ar. -tas F2L. -ta rv(J) quoque infestant. ita non fore tutam generi suo stirpem
opinatur, ni fefellerit; quare nullum facit nidum, alioquian &
alioqui?
trepidum animal.(10) Ar. VI 7, 564a 3.4.— educat ergo subditum adulterato fetafeto R2ecorr.
nido. ille, avidus ex natura, praeripit cibos reliquis pullis,
itaque pinguescit et nitidus in se nutricem convertit. illa
gaudet eius specie miraturque sesesese F2E2v(J). esse rS ipsam, quodquae TS talem pepererit
; suos comparatione eius damnat ut alienos absumique
etiam se inspectante patitur, donec corripiat ipsam quoque,
iam volandi potens. nulla tune avium suavitate carnis comparatur
illi.
Theopomp. (fr. 79
Mü.) ap. Apollon. h. mir. 10. Paus. V 14, 1. Ael. II 47.— (19) Ar.
VIII 16, 600a 13 sq.— Milui ex eodem accipitrum genere magnitudine
differunt. notatum in his, rapacissimam et famelicam
semper alitem nihil esculentiextulenti F1a rapere umquam ee Fa. ex r(?)v funerum
ferculis nec Olympiae ex ara ac ne ferentium quidem manibus
nisi lugubri municipiorummucipiorum FEa. mancipiorum coni.D2 inmolantium ostento. iidemidem —18 profundo om.a
videntur artem gubernandi docuisse caudaedocuiss&auidae Fd flexibus, in
caelo monstrante natura quodquid G2 opus esset in profundo. milui
et ipsi hibernis mensibus latent, non tamen ante hirundinem
abeuntes. traduntur autem et a solstitiissolistitiis F.
-icio R(SJ) adfici podagra.
cfr. Ar. II 12, 504a 5 sq. VIII 3 init.
— Volucrum prima distinctio pedibus maxime
constat: autaut tamen (tn??? pro en???) Fa enim aduncos ungues habent ant digitos, aut
palmipedum in genereingere F1.
-res a sunt, utiuti av. ut// F. utRS anseres et aquaticae fere
aves. aduncos ungues habentia care tantum vescuntur ex
parte magna;ib. 593b 14.— (25–p. 228, 2) cfr. Phaedri fab. II 7 (6),
11–13.(6) Ael. V 8. Apollon. h. mir. 8. Antig. Car. 12 extr.
- (8) Ar. VI 6 extr.—
cornices et alio pabulo, ut quaeutque FVerc. ut a. atque va.H
duritiamduritiem SJ nucis rostro repugnantem volantes in altum in
saxa tegulasve iaciantac///ant F1. iaciunt va.S iterum ac saepius, done quassatam
perfringere queant. ipsa ales est inauspicatae garrulitatis,
a quibusdam tamen laudata. ab arcturi sidere ad hirundinum
adventum notatur eam in Minervae lucis templisque
raro, alicubialibi
zS omnino non aspiciaspici Fv. ausp- r, sicut Athenis; * inauspicatissima
fetus tempore, hochic F1a est post solstitium. *praetereapraeterea — 8 pascit huc
traieci; post Athenis (6) ponunt ll.v
sola haec etiam volantes pullos aliquamdiu pascit*.Ar. fr. 343 Rose.—Ar.
VI 6, 563b 2. 3. IX 31 init. Ael. II 49. Mir. ausc. 126. Antig. Car.
15.— ceterae
omnes ex eodem genere pellunt nidis pullos ac volare cogunt
, sicut et corvi, qui et ipsi non came tantum
aluntur. sed robustosrobustus Fa quoque fetus suos fugant longiusngius
F1. nigidi' a;
itaque parvis in vicis non plus bina coniugiauna coniugia P ex Ar. sunt, circa
Crannonemcranonem F2Rva.S. cacranomen F1E. cancranonē a quidem Thessaliae singula perpetuo. genitores
suboli loco cedunt.
(16) cfr. Ael. I 47. Pl. XXIX 56 extr.— (19) Ar.
IX 31 med.— Ar. G III 6 init. cfr. Pl. XXX 130. Sol. 32, 33.(23) Ael. X 29.— Diversa in hac etet del.R2. ac
H Brot. supradicta alite quaedam. corvi ante
solstitium generant; iidemitem va.G. om.a aegrescuntegrescunt R1. agr- E. nigr-
R2. om.a sexagenis diebus, siti
maxime, ante quam fici coquantur autumno. cornix ab eo
tempore corripitur morbo.
Corvi pariunt, cum plurimumcomplurimum F2. uĩ plu- a, quinos. ore eoseius F1 parere
aut coire vulgus arbitratur ideoque gravidas, si ederint corvinum
ovum, per os partum reddere atque in totum difficulter
parere, si tecto inferanturinferantur F2v(J).-runtur r S. Aristoteles negat:
non Hercule magis quam in Aegypto ibim, sed illam exosculationem
, quae saepe cernitur, qualem in columbis esse.
corvi in auspiciis soli videntur intellectum habere significationum
suarum.Ar. IX 31 extr.— (cfr. Ael.
VII 7 med. Pl. XVIII 362).— nam cum Medicommedi//// F1. cum Mediae va.S (an post cum exciderunt
ad Pharsalum? cfr. Ar.) hospites occisi sunt, omnes
e Peloponneso et Attica regione volaverunt. pessima eorumearum FEa
significatio, cum gluttiunt vocem velut strangulati.
Vncos ungues et nocturnae aves habent, ut noctuae
upupe a, bubo, ululae. omnium horum hebetes interdiu oculi.
bubo, funebris et maxime abominatus publicis praecipue
auspiciis, deserta incolit nec tantumnec tantum F1a desolata, sed dira etiam
et inaccessa, noctis monstrum, nec cantu aliquo vocalisuocali azva.G, sed
gemitu.Ar. VIII 3, 592b 8. 9. IX 34
init.— (7) cfr. Verg. A IV 62 (coll. Servio). Obseq. 106. 107. itaque in urbibus aut omnino in luce visus dirum
ostentum est. privatorum domibus insidentem pluriumplurium R2.-rim
F1R1u.-rimū F2Ev(H). om.a.-rimis (Rh) G scio
non fuisse feralem. volat numquam quo libuit, sed traversus
auferturauferuntur
F1R1a. Capitolii cellam ipsam intravit Sexto Palpellio
palpellio ll. cfr. CIL V 35. Tac. ann. XII 29. Pap- v.
Palpelio H Histro L. Pedaniopedaneo R. Pediano va.G cos., propter quod nonis Martiis
urbs lustrata est eo anno.
Obseq. 100. 111.— (22) cfr. Fest. p. 330b 34. Inauspicata est et incendiaria avis, quamquam propter
FRS. quapr- E1ad. propter quam E2v (D) propter
saepenumero lustratam urbem in annalibus invenimus,
sicut L. Cassiocasia R C.G.
FRa Mario cos., quo anno et bubonebibone niso R. bibun eius so F1au viso lustratam
lustratā E2(Rh)D.
-ata F2Rv. lus tractata F1d.-acta u.-actu E1a esse. quae sit avis eaest
R (?)va.D, nonnon FRaTS. nec E(?)v reperitur nec traditur.
quidam ita interpretantur, incendiariam esse quaecumque
apparuerit carbonem ferens ex aris vel altaribus; alii spinturnicem
spinturnicem F2E2v,
spit- r eam vocant, sed haec ipsa quae esset inter aves,
qui se scire diceret non inveni.Paul. Festi p. 64,10. Labeo fr. 19 Huschke. Nigid.
fr. 120 Swob. (cfr. Ar. IX 1, 609b 12).
cliviamCliuinam va.H quoque avem
ab antiquis nominatam animadverto ignorari — quidam
clamatoriam dicunt, Labeo prohibitoriam —, et apud Nigidium
supersuper E2D. supter R2. supter R1.
subter r. subis v. (an insuper? ap. Ar. appellaturσίττη) appellaturap-
pellat F1.-atū a avis, quae aquilarum ova frangat.
sunt praeterea conplura genera depicta in Etrusca disciplina
saeculisseculis F2E2v(D).-li F1. setuli E1u.
sed ulli R(?)H. om.a non visa, quae nunc defecisse mirum est,
cum abundent etiam quae gula humana populatur.
Externorum de auguriis peritissime scripsisse
HylasHylas B ex ind.auct. illas. as FR1E.
-as a R2.-as has aT.-apsas v nomine putatur. is tradit noctuam, bubonem, picum
arbores cavantem, trygonemtrygonem E1D. trig-
aBrot. trog- E2v. trygonam FS. trig- R, cornicem a cauda dean de delendum? ovo
exire, quoniam pondere capitum perversa ova posteriorem
partem corporum fovendam matri adplicent.
Nigid. fr. 121
Swob. Noctuarum contra aves sollers dimicatio. maiore
circumdatae multitudine resupinae pedibus repugnant
collectaeque in artum rostro et unguibus totae teguntur.
auxiliatur accipiter collegio quodam naturae bellumque partitur
. noctuas sexagenis diebus hiemis cubarefubare FR et novem
voces habere tradit Nigidius.
(1) Ael. I 45. cfr. Pl. XXV 14.Non. p. 518, 30 M. Plut. qu. Rom. 21, 268f.—
Ar. IX 9 init. Mir. ausc. 13. Sunt et parvae aves uncorum unguium, ut
pici Martiomartii F2 cognomine insignes et in auspiciisauspiciis F2(RE?)v(Brot.).—catis
F1audTz (an recte?). -catu (Rh)H. cfr. XIII 118. XVI 75. VII 47 magni. quo
in genere arborum cavatores scandentescandentes FR2d2. cad- R1d1. (cfr. § 9) in subrectumsubrec-
tum F2E(?)v(D). -eptum r Dal. felium
modo, illi vero et supini, percussi corticis sono pabulum
subesse intellegunt. pullos in cavis educanteducunt F1aP avium soli.
adactos caverniscauernos F1a eorum a pastore cuneos admota quadamquodam Fa
ab iis herba elabilabi F2. om.F1R1a creditur vulgo. TrebiusTrebius- 15 dirum est om.a auctor est
clavum cuneumvecuneumue (Rh)G. -um uel
ll. uel cun- v adactum quanta libeat vi arboriarbori (Rh)G. -ris ll, in qua
nidum habeat, statim exilire cum crepitustrepitu F2Euz arboris, cum insederit
[clavoclauo aut cuneo del.P aut cuneocuneo E(?)v. cuneo elabi (claui F)
creditur aut uulgo FRd (prave iterantes ex 2)].(6) cfr. Serv.
Aen. VII 190.— (7) Varro ap. Non. p. 518, 37. Val. M. V 6, 4.
Frontin. strat. IV 5, 14. ipsi principalesprincipales v.
-lis ll.D Latio sunt in
auguriis a rege qui nomen huic avi dedit. unum eorum
praescitum transire non queo. in capite praetoris urbani
Aelii Tuberonis in foro iura pro tribunali reddentisreddentis Ev.-ti r sedit
ita placide, ut manu prehenderetur. respondere vates exitium
imperio portendi, si dimitteretur, at si exanimaretur,
praetori. etet del.F2D ille avemauem
v(J). autem ll.L(SD). alitem coni. S protinus concerpsitconcerpsit E2v. correp- ll nec multo post
implevit prodigium.
Ar. VIII 3 extr. (coll. init.).—
(15) Ar. I 1, 488a 5. II 12, 504b 8; P IV 12, 694a 1. 8. 21–23.
(IX 32, 619b 7–9). Vescuntur et glande in hoc genere pomisque multae
, sed quae came tantum, non bibuntbibunt ego (et dist.). uiuunt ll.v. cfr. n. luc. p. 47, excepto miluo, quod
ipsum in auguriis dirum est.
uncos ungues habentes
omnino non congregantur et sibi quaequequae-
que (E?) G. quaq- r. quoq- v praedanturpraedatur F1R1a. sunt
autem omnes fere altivolae praeter nocturnas, et magis
maiores. omnibus alae grandes, corpus exiguum. ambulant
difficulter; in petris raro consistunt curvatura unguium
prohibente.
(2) Ael. V 21. Nunc de secundo genere dicamus, quod in duas
dividitur species, oscines et alites. illarum generi cantus
oris, his magnitudo differentiam dedit; itaque praecedent
que om.ava.Gdist. G et ordine, omnesque reliquas in iis pavonum genus
cum formaformā va.C tum intellectuintellectu...
gloria C. -ctum (-ctu R?) ... gloriam ll.v eius et gloria. gemmantesgemmates F1a
laudatus expandit colores, adverso maxime sole, quia sic fulgentius
radiant. simul umbrae quosdam repercussus ceteris,
qui etet del.R2va.H(S) in opaco clarius micant, conchataconcatha F1. -ta F2a quaerit cauda omnesque
om???q; F. omnemq. u.om.a in acervum contrahitcontrahunt Fa pinnarum quos spectari gaudet
oculosoculis au.Ar. VI 9, 564a 32 sq.— (9) ib.
25. 26. Ael. V 32.— Ar. I 1, 488b 23. 24. idem cauda annuis vicibus amissa cum foliis arborum
, done renascaturrenascantur F2 aliaalia ll.S(D). iterum v(J) cum flore, pudibundus ac maerens
quaerit latebram. vivit annis XXV. colores fundere
incipit in trimatu. ab auctoribus non gloriosum tantum
animal hoc traditur, sed et malivolum, sicut anseremanserem C. -erum ll.v. -er G verecundum
, quoniam has quoque quidam addiderunt notas in
iis, haut probatas mihi.
Varro III 6,
6. 1. Ael. V 21 extr. Tertull. de pallio 5. Pavonem cibi gratia Romae primus occidit orator
Hortensius aditialiexitiali F2 cena sacerdotii. saginare primus instituit
circa novissimum piraticum bellum M. Aufidius LurcoLurco - 17 reditus om.a
exqueexque
eo F2(E?)v. ex quo eo F1Rdu.an ex quo vel eoque ex? cfr.
Wölfflini arch. XIIIp. 435 eo quaestuquaestu F2v.-tus ru reditus HSHS D. his
F1R. Is F2a. sestertia z.-tium (praem. is v) G sexagena milia habuit.
(23) cfr. Cic.
div. II 72. Proxime gloriam sentiunt et hi nostri vigiles
nocturni, quos excitandis in operaopera
F2E2v.-ram r mortalibus rumpendoque
somno natura genuit. norunt sidera et ternas distinguunt
horas interdiu cantu. cumeum (pro eunt) F1R1a sole eunt cubitum quartaque
castrensi vigilia ad curas laboremque revocant nec solis
ortum incautis patiuntur obrepere diemque venientemuenientem
(E?) v. -te r nuntiant
cantu, ipsum vero cantum plausu laterum.(5) Ar. IV 9, 536a 27. Ael. IV 29 med. imperitant
suo generi et regnum in quacumque sunt domo exercent.
dimicatione paritur hoc inter ipsos velut ideo tela agnata
cruribus suis intellegentiumintellegentes R(?)v.(genetivus pendet ex dimicatione sc.
eorum), nec finis saepe commorientibus.
quod si palma contigitcontigit ego. -tingit ll.v. cfr. vol. IIp. 494, statim in victoria canunt seque ipsiipse
F1a
principes testantur; victus occultatur silens aegreque servitium
patitur. et plebs tamen aeque superba graditur ardua
cervice, cristis celsa, caelumque sola volucrum aspicit
crebracedra R1. crebro va.S, in sublime caudamcaudam- 14 purpura om.a,suppl. ad marg.a2 quoque falcatam erigens. itaque
terrori sunt etiam leonibusleonibus dominis a2z ferarum generosissimis.(12) Varro III 9, 6. 19. Col. VIII 2,4. iam ex
hisdist.
ego. cfr. U 194 quidam ad bella tantum et proelia adsidua nascuntur—
quibus etiam patrias nobilitarunt, Rhodum autaut R2TS. au r. ac a2v Tanagram;
secundus est honos habitus Melicis etex F1. ac
va.H Chalcidicischalchidici. Sunt (-cis ut F2) F.-cis R1 —, ut
plane dignae aliti tantum honoris perhibeatpraebeat
va.S Romana purpura
.Cic. div. II 72.
Paulus Festi p 244, 11.(1) Cic. div. I 74. II 56 e Callisthene. horum sunt tripudia solistima, hi magistratusmagistratus R2(E?)v.-stros F2a2. magis coruus r nostrosnostro F1a1
cotidie regunt domusquedomosque va.S ipsisipsi F2E2a2va.(Rh)G suas claudunt aut reserantaures. erant F1a1.
hi fascesfaces F3R2. fuces R1d. foces F1. facies
F2 Romanosromanas F2 inpellunt aut retinent, iubent acies ant
prohibent, victoriarum omnium toto orbe partarum auspices.
hi maxime terrarum imperio imperant, extisextis (Rh)G. ex his (iis v) ll.u etiam fibrisque
hautaut
F1a1u aliter quamquam om.au opimae victimaeuictoriae LDal. (SJ errore) diis gratigratis
F2a2D.-tae va.(Rh)G. habent ostenta
etet ll.u(Rh)G. ex se et F2R2E2zv(D).
in se et a2. verba addita fort. mutila; an ex re cognita vel tale
quid? praeposteriproprie a2. praeproperi TP eorum vespertinique cantus: namque totis
noctibus canendo Boeotiis nobilem illam adversus Lacedaemonios
praesagivere victoriam, itaita - 4 canere om.a1 coniecta interpretatione,
quoniam victa ales illa non caneret.
Ar. IX
50, 631b 28. 25. Varro III 9, 3. Col. VIII 2. 3. Desinuntdesinunt canere om.FdR1 canere castratiCastrantur uero duobus a2, quod duobus fitfit F2R2v. fint a1. fi/// F1. //// R1.
del.a2 modis,
lumbis adustis candentecandenti Varro; cfr. Plin. de dub. serm. (Beckp. 10,27) ferro aut imis cruribus, mox ulcere
oblito figlinafiglina creta om.a1.-naq. & a F2 creta; facilius ita pinguescuntpinguescunt (RE?) v.
pinne- F. penne- adT. Pergami
omnibus annis spectaculum gallorum publice editur ceu
gladiatorum. invenitur in annalibus in agro Ariminensi
M. Lepido Q. Catulo cos. in villa Galerii locutum gallinaceum,
semel, quod equidem sciamsciam accepim' a2.
Col. VIII
13, 2. Cic. p. Sex. Roscio 56. Ael. XII 33. Plut. qu. Rom. 98,
287b c.— (14) Plut. SA 18, 972f. Ael. V 29 e Theophr. X 41.
Athen. XIII 606c e Clearcho (fr. 36 Mü.) et Theophr. EtEt ll.uzH
cum Rh(J). Est et F2R2E2a2v (SD) anseri vigil cura Capitolio testatatestuta a. testi F2 defenso,
per id tempus canum silentio proditis rebus, quam ob causam
cibaria anserum censores in primis locant. quin et
fama amorisfama amoris F2E2a2v. fame (-mę F1) moris r AegiiAegii H ex
Ael. et Athen. argis ll.v dilectadelecta a2 forma pueri nominein homine F1a1. nomine
del. H. excidit Amphilochi . . .Oleniiolenii a2H. -ni rv(J) et
Glaucesclauces
Rda.-ufes F1 Ptolemaeo regi cithara canentis, quam eodemexodem a. ex eod- FdT tempore
et aries amasseadamasse G2 proditur. potest et sapientiae videri
intellectus iis essehi sese F1a: ita comes perpetuo adhaesisseadesisse Fa Lacydi
philosopho dicitur, nusquam ab eo, non in publico, non in
balineisbalneis Rava.J, non noctu, non interdiu, digressusdi-
gressus (E?) C.-um rv.
Athen. IX 384c. Hor. sat. II 8, 88.(3) cfr. Varro III 10, 1. Nostri sapientiores, qui eos iecoris bonitate novere.
fartilibus in magnam amplitudinem crescit, exemptum quoque
lacte mulso augetur. nec sine causa in quaestione est,
quis tantum bonum invenerit, Scipioscipio FdaG.-pione (RE?) H. -pio an zv. cfr. n. luc.p. 51 Metellus vir consularis
an Marcus SeiusSeius (P) H. seseius (sesci- a) ll. Sestius C. Ses-
sius v eadem aetate eques Romanus. sed, quod
constat, Messalinus Cottacota F1. quod ta R.om.a, Messalae oratoris filius, palmaspalmas F2E2v.-ma r
pedum ex iis torreretorrere F2R2E2v. forbere r atque patinis cum gallinaceorum cristis
condire repperit; tribuetur enim a me culinis cuiusque palma
cum fide.(11. 12) Col. VIII 13, 3. mirum in hac alite a Morinis usque Romam pedibus
venire. fessi proferuntur ad primos; ita ceteri stipatione
naturali propellunt eos.
Candidorum alterum vectigal in pluma. velluntur quibusdam
locis bisbis in a anno, rursusrursus- 16 sta-
tione om.a plumigeri vestiuntur. mollior
quaeque F1u. que quae va.H corpori proxima, et e Germania laudatissima. candidi
ibisibe R1. siue
F1du. sibi F2dist. Rh, verum minores; gantaeganzae va.H vocantur. pretium plumaeplura F1Rdu
eorumea-
rum R in libras denarii quini. et inde crimina plerumque
auxiliorumauxiliorum F2v(G).-lium r. -liarium Verc praefectis, a vigili statione ad haec aucupia dimissis
cohortibus totis; eoque deliciae processere, ut sinesine in F1Ra
hoc instrumento durare iam ne virorum quidem cervices
possintpossint v. -ssunt ll.
cfr. Pl. XXIX 55. Aliud repperit Syriae pars quae Commagene vocatur,
adipem eorum in vase aereo cum cinnamo nive multa obrutum
ac rigore gelidogelido (R?)v.
-dū ll maceratum ad usum praeclari medicaminis
, quod abob F1a gente dicitur Commagenumcommagum Fa.
cfr. Herod. II 72. Ar. VI 2, 559b
29. VIII 3, 593b 22. Ael. V 30.(2) Suet. Cal. 22. Anserinianserini G.-ris ll.D.
-rum v generisgenera E2D sunt chenalopecescaenalopeces R. chelano- F2.-opes E2.
penelopes va.G et, quibus
lautiores epulas non novit Britannia, cheneroteschenerotes G. cereno- ll. chenalopeces v, ferefero F1G.
uero F2 ansereansare F1.-seres F2
minores. decet tetraonastetraonas (Potitian.) G. cfr. Suet. et trahonas R.-na FE.-acona a. erythrotaonas v suussius
Ea nitor absolutaqueabsolutaque R(?)v.-tamque r nigritianigritia v.-tiam ll,
in superciliis cocci rubor. alterum eorum genus vulturum
magnitudinem excedit, quorum et colorem reddit, nec ulla
alesaues a. auis va.G, exceptoexcepta Fa. (an ē, excepto?) struthocamelo, maius corpore inplens pondus,
in tantum aucta, ut in terra quoque inmobilis prehendatur.
gignunt eos Alpes et septentrionalis regio. in vivariisuiua-
riis F2a. auia- E2v. uia- r saporem
perdunt.(10) cfr. Ar. VI 6, 563a 29.
Ael. V 24. moriuntur contumacia spiritu revocato.
proximae iisis F1a. his F2D. eis (R?) v sunt quas Hispania aves tardas appellat, Graecia
ὠτίδας, damnatas in cibis; emissa enim ossibus medulla
odoris taedium extemploexemplo F1a sequitur.
Ar. VIII 12, 597a 6. 30 sq. IX 10 init. Ael.
III 13. Plut. SA 10, 967b c. Sol. 10, 13. 16. 12. Indutiasinducias Rv habet gens PygmaeaPygmaea G. -eorum v.
pigmaia R2. pugmae F1a. pigne R. pigriaca F2 abscessu gruum
, ut diximus, cum iis dimicantium. inmensus est tractus,7,26
quo veniunt, si quis reputet, a mari Eooeo Fa. quando proficiscantur
proficiscuntur Eauva.G consentiunt; volant ad prospiciendum alteante lucē au, ducem
quem sequantur eligunt, in extremo agmine per vices quique (pro
qui) F2
adclamentadclament dispositos E2v.-mantis pos- R2.-tes
pos- F2.-lementis pos- F1au.-tes pos- E1. ad dem???tas pos- R1 dispositos habenthabent F2E2v.-ebant ru et qui gregem voce contineant.
excubias habent nocturnis temporibus lapillum pede sustinentes
, qui laxatuslaxatus R2G. lassa- ru.-tis
Tv somno et decidens indiligentiam coarguat
; ceteraeetere F1. cęteri a dormiunt, capite subter alam condito alternis
pedibus insistentes. dux erecto providet collo ac praedicit.
eaedemeaedem - 2 peragunt post 10 attigisse traiecit U mansuefactae lasciviunt gyrosque quosdam indecorodecoro
coni. J. (an haut indecoro?)
cursu vel singulae peragunt.Sol. 10, 14. (12). 15.— Nepos exempl. fr. 9 Pet.—
Hor. sat. II 8, 87. certum est, Pontum transvolaturas
primum omnium angustias petere inter duo promunturia
CriuCriu - 8 addidit om.a Metopon et Carambim, mox saburra stabiliri;
cum medium transierinttransient F1R1, abici lapillos e pedibus, cum attigerint
continentem, et e guttureguterae F1.-tere Rd harenam. Cornelius
Nepos, qui Divi Augusti principatu obiit, cum scriberet
turdos paulo ante coeptoscoepto F saginariginari R1. saginarii F1, addidit ciconias magis
placere quam grues, cum haec nunc ales inter primas expetatur
, illam nemo velit attigisseattigisse F2 (Rh)G. ate ig- F1u.
ateg- R. tetig- Eav.
Hom. γ 3. Hesiod. op. et d. 448. Ari-
stoph. aves 710.— Verg. G II 319. Ciconiae quonam e loco veniantueniant v(J). euen- ll.S aut quo se referantferant a,
inconpertum adhuc est. e longinquo venire non dubium
eodem quo grues modo, illas hiemis, has aestatis advenas.
abiturae congregantur in localoca F2R2S(D). -co rv(J) cfr. VI 117 certacerto ava.S(J) comitataeque sic, ut
nulla generis sui relinquatur nisi captiva et serva, ceu lege
praedicta die recedunt. nemo vidit agmen discedentium,
cum discessurum appareat, nec venire, sed venisse cernimus.
utrumque nocturnis fit temporibus, et quamvis ultra citrave
pervolent, numquam tamen advenisse usquam nisi noctu
existimantur.(25) Mir. ausc. 23. Pythonospythonos (E?)G. -nis B. pithonos Fa.-nis v. -tonos R1.
-nes R2 comen vocant in Asia patentibus
campis, ubi congregatae inter se commurmurant eamque,
quae novissima advenit, lacerant atque ita abeunt. notatum
post idus Augustas non temere visas ibi. sunt qui ciconiis
non inesse linguam confirment. honos iis serpentium exitio
tantus, ut in Thessalia capitalcapitale R(?)va.S fuerit occidisseoccidisse R(?)v.-isisse r eademque
legibus poena, quae in homicidam.
(2) cfr. Cic. ND II 125. Ael. III 13. Plut. SA 10, 967b.
— (7) Ael. III 23. Aristoph. aves 1355. Ar. IX 13, 615b 23.—
(8) ib. 12,615b 2. Ael. II 32. X 36.— Ar. IX 1, 610a 1. Simili anseres quoque et olores ratione commeant,
sed horum volatus cernitur. Liburnicarum moremodo Dal.2 (errore) rostratofoftrato F1a
impetu feruntur, facilius ita findentes aëra quam si recta
fronte inpellerent; a tergo sensim dilatantedilatente a. dela-
F1d se cuneo porrigitur
agmen largeque inpellenti praebetur aurae. colla inponunt
praecedentibus, fessos duces adad om.F1R1a. a R2 terga recipiunt.—
(Ciconiae nidosuncos ego posui; pertinent vv.ad § 62 post uisas ibi: cfr. Sol. eosdem repetunt, genetricum senectam invicem
educant) — olorum morte narratur flebilis cantus,
falsofalso R(?)G.-sos r.-sis
dTzv (an recte?), ut arbitror, aliquot experimentis. iidem mutua came
vescuntur inter se.
(14) Ar. VIII 12, 597a 21. 23.— (16) Sol. 11, 20. 21. (cfr. Varro
III 5, 7). Verum haec commeantium per maria terrasque
peregrinatio non patitur differridifferri- 14 possint om.a minores quoque, quibus est
natura similis. utcumque enimenim
om.RSJ supra dictas magnitudo et
vires corporum invitareinuitari R videri possint, coturnices ante etiam
semper adveniunt quam grues, parva avis et, cum ad nos
venit, terrestris potius quam sublimis. advolant et haehae G. haec ll. eae v. (cfr.§ 85. 127) simili
modo, non sine periculo navigantium, cum adpropinquavere
terris. quippe velis saepe inciduntinsidunt C, et hoc semper
noctu, merguntque navigia. iter est iis per hospitia certacerto F1a.
austro non volant, umidohumidos F1a scilicet et gravioregrauire F1. graui a vento;Ar. ib. 597b 9–14. Sol. 11, 21.22. aura
tamen vehi volunt propter pondus corporum viresque parvas
— hinc volantium illa conquestio labore expressa —,
aquilone ergo maxime volant, ortygometraortygometrā F1 duce. primam
earum terrae adpropinquantem accipiterancipiter F1a rapit. semper hichie (i.e. in terra) F1REau. hinc F2v
remeantes comitatum sollicitant, abeuntque una persuasapersuasae (Rh) G. -asa FEau.-as//// R1. per sua signa
R2v
glottisglottis et (d2in ras.) otus (otis C) dTzv. gluttisse
totus FEa. gloti///// R1.-tites R2 et otus et cychramuschicramus R. cicra- a. cen-
chramis z.-mus va.B.Ar. ib. 15. 16. 20. 21. glottisglottis dv. gluttis FE. gu- a. gotis R1.
glotites R2 praelongam exerit
linguam, unde eiundeci F1.-cy a nomen. hanc initio blandita peregrinatione
avideauidae F.-da a profectampro-
uectam E2zva.G(D) paenitentiapoenitentia v. penitentiam (pae- F) ll in volatu cum labore scilicet
subit: reverti incomitatamincomitatam v. -tata ll piget et sequi nec umquam plus
uno die pergit, in proximo hospitio deserit. verum invenitur
alia antecedente anno relicta simili modo in singulos
dies.Ar. ib. 17. 21–25.
Athen. IX 391a. (cfr. Pl. XXIX 117). cychramus perseverantiorperseuerantior adv.-a//tior R.
-atior FE festinat etiam pervenire
ad expetitas sibi terras. itaque noctunoctu ego. -tuis ll.u.-tu is (Rh)G.-tibus is v.
fefellit librarium noctuis (10) [is] eas excitat admonetque
itineris. otusocus a. otis C bubonebubo Fa minor est, noctuis maior,
auribus plumeis eminentibus, unde et nomen illi — quidam
Latine axionemaxionem J coll. XXIX 117. acsi-E2. acti- r. asi-v vocant —, imitatrix alias avis ac parasitapa-
rasita E2v. parans. Ita r
et quodam genere saltatrix. capitur haut difficulter ut
noctuae, intentamintenta zva.S in aliquemaliquē FTzS.
-quo rv circumeunte alio.(17) Lucret. IV
639. Diog. La. IX 80. Geop. XIV 24, 2. cfr. Pl. infra § 197.
XXVIII 35. quod si
ventus agmen adverso flatu coepit inhibere, pondusculis
lapidum adprehensis aut gutture harena repleto stabilitaestabilitae v. -tate ll.z. (an -tatae?)
volantueratri
(B) C Bas.. coturnicibus veneni semen gratissimus cibus, quamquas a. quos R
ob causam eas damnavere mensae, simulque comitialem
propter morbum despui suetum, quem solae animalium sentiunt
praeter hominem.
Ar. VIII 16, 600a 18 sq. Ael. I 52. Ar. VIII
3,592b 16.— Sol. 10, 18.— cfr. Pl. IV 47. (Ael. II 3). Abeuntabeant R1. hab- F1a et hirundines hibernis mensibus, sola
came vescens avis ex iis quae aduncos ungues non habent.
sed in vicina abeunt apricosapricos R(?)Bas. afri- F2 (sed s rursus del.) E2v. -co r secutae montium recessus, inventaeque
iam sunt ibi nudae atque deplumes. Thebarum
tecta subire negantur, quoniam urbs illa saepius capta sit,
nec BizyesBizyes (sc. tecta) J cum Salm. cfr. IV 47. -zaes E2.-zicis r.
-zyae H.-zyas S.-ziae B. -zecis v in Threciain Threcia (Thra- v)J.
in trecia F.-ema R1.. introeat Eau. intrant R2S propter scelera Terei.Fabius fr. 24 Pet. Caecina Volaterranus
uolacerra-
nus Fa equestris ordinis, quadrigarum dominus, conprehensas
in urbem secum auferens victoriae nuntias amicis
mittebat in eundem nidum remeantes inlito victoriae colore.
tradit et Fabius Pictor in annalibus suis, cum obsideretur
praesidium Romanum a Ligustinis, hirundinem a pullis
ad se adlatam, ut lino ad pedem eius adligato nodis significare
tsignificaret v.-are ll , quotoquoto F2E2v. quo
R2d. quinto (qu///// R1) r die adveniente auxilio eruptio fieri deberet.
Ar. VIII 16 extr. 3, 593a
16–18. 12, 597b 3 sq. Abeunt et merulae turdique et sturnisturnis F1a simili modo
in vicina. sed hi plumampluma F1R non amittunt nec occultantur,
visinisi F1Tva.G saepe ibi quo hibernum pabulum petunt; itaque inin om.R
Germania hieme maxime turdi cernuntur. verius turtur
occultatur pinnasque amittit. abeuntabeunte (om. et) F1R et palumbes; quonam
et in his incertum.(21) Sol. 10,19. sturnorum generigenere F1R1 propriumproprium E2v. prius r (a lac.) catervatim
volare et quodam pilae orbe circumagi, omnibus in medium
agmen tendentibus. volucrum solisibi a hirundini flexuosi volatus
velox celeritas, quibus ex causis neque rapinae ceterarum
alitum obnoxia est. eademeadem — 23 pascitur om.aeadem ego. ea demum
ll.H. eadem demum v sola avium non nisi in
volatu pascitur.
Temporumtemporum om.F1a magna differentia avibus: perennes
, ut columbae, semenstres, ut hirundines, trimenstres,
ut turdi, turtureset turtures va.S, et quae, cum fetum eduxere, abeunt, ut
galguli, upupae.
Ael. V 1. Sol. 40, 19.— (7) Varro III 9, 18. (Col. VIII
2, 2). cfr. Pl. XXXVII 38. 40. Scyl. perieg. 112. Clytus Miles.
(fr. 1 Mü.) ap. Athen. XIV 655b. Ael. IV 42. Ov. M VIII 544. Auctores sunt omnibus annis advolare Ilium
ex Aethiopia aves et confligere ad Memnonis tumulum, quas
ob id Memnonidas vocant. hoc idem quinto quoque anno
facere eas in Aethiopia circa regiam Memnonis, exploratum
sibi Cremutius tradit. simili modo pugnant Meleagrides
in Boeotia. Africae hoc est gallinarum genus, gibberum
, varies sparsum plumis. quae novissimae sunt peregrinarum
avium in mensas receptae propter ingratum virusuirus F2R2E2v. munus E1. murus
F1R1. a lac.;
verum Meleagriille (////le F1) agri F1R1d tumulus nobiles eas fecit.
Zosim. I 57, 6. Eunap. fr. 1 Mü.— (16) Herod. II 75.
Cic. ND I 101. Mela III 82. Diod. I 83, 1. 87, 6. Plut. de Iside
381c. Ael. II 38.— Paus. VIII 26, 7. cfr. Sol. 1, 11. Pl. XXIX
106 extr. Seleucides aves vocantur quarum adventumaduentu F1a
aba F2. ad F1a Ioveiouē a precibus inpetrantinpetra/// F1.-trani a Cadmicadmi
F1REJcoll. V 118. cagmi a. casmi F2.-sii B. -sini v montis incolae, fruges
eorum locustis vastantibus. nec unde veniant quove abeant
compertum, numquam conspectis nisi cum praesidio earum
indigetur.
invocant et Aegyptii ibis suas contra
serpentium adventum, et EleiElei G. eui F1R. euis E. eliti F2. om.av MyiacorenMyiacoren (Salm.ex. 10aE) D. myfac- F1Rd. nyfac- E. nifac- F2. om.a. Myia-
gron Ge Paus. deum muscarum
multitudine pestilentiam adferente, quae protinus intereunt
quamquam v(H). quia F2. qua rG(S). om.a.
postquam zC. cfr. XV 67 litatum est eidie G deo.
Ar. VIII 16 extr.— Ael. V 2 init. Sol. 11, 14. Sed in secessused incessu ad avium et noctuae paucis diebus
latere traduntur, quarum genus in Cretacretę RS insula non
esseee (sc. traditur) ego. est (ē) ll.v, etiam, si qua invecta sit, emoriemoritur va.S. nam haec quoque
mira naturae differentia: alia aliis locis negat, tamquam
dist.Ggenera frugum fruticumve, sic et animalium; non nasci
tralaticiumtranslaticium Rau2G, invecta emoriinuicta emori F1.-te
mori au mirum. quodquod FRE1au(Rh)S. quid E2G(D). quidem v illud est unius
generis saluti adversumaduersus F1au, quaeve istaquaeue ista F2E2G. quaeue is (quae a) ru.
quaenam est iis v naturae invidia? aut
qui terrarum dictidic//// F1. diciti du.om.a. dicati va.H avibusaui//// F1.-ius ad termini? Rhodosrodos ll aquilam non
habet.(6.7) cfr. Suet. Tib. 14 p. med. Transpadana Italia iuxta Alpes Larium lacum appellat
amoenum arbusto agro, ad quem ciconiae non permeant,
sicuti necnec v. ne ll octavum citracitra ll.zBrot. circa v lapidem ab eo inmensainmensa v. -so ll alioqui finitimo
Insubruminsobrum FRa. Insubrium C tractutractu v. -tū ll examina graculorumgragulorum FR. galg- a monedularummonedularum ll. v(S).
et praem. C. que add. G,
cui soli avi furacitas argenti aurique praecipuepraecipua Faz mira est.
picus Martius in Tarentino agro negatur esse. nuper et
adhuc(16.17) Sol.
7, 28.— (17. 18) Antig. Car. 122 (134). Sol. 19, 1. tamen rara ab Appennino ad urbem versus cerni
coepere picarum genera, quae longa insignes cauda variae
appellantur; proprium iis calvescere omnibus annis, cum
seranturseratur a.
-ritur va.G rapa. perdices non transvolant Boeotiae fines
in AtticaAtticam Gesner e Sol., nec ulla avisaues FR in Ponto insula, quaqua/// F.
quo au. in qua va.G sepultus est
Achilles, sacratam eiei del.F2 aedem. in Fidenate agro iuxta urbem
ciconiae nec pullos nec nidum faciunt. at in agrum Volaterranum
agro uolant a palumbium vis e mari quotannis advolatquodannis euolat F1.Sol.
1, 11. cfr. Varro ap. Plut. qu. Rom. 90, 285e.(2) cfr. Ael. III 35. Pl. VIII 227. Romae
in aedem Herculis in foro Boario nec muscae nec canes
intrant. multa praeterea similia, quae prudens subinde
omitto in singulis generibus, fastidio parcens, quippe cum
Theophrastus tradat invecticias esseinuectricia sese F1a in Asia etiam columbas
et pavones et cervosceruos ll.v(S). cor- Ven. et in Cyrenaica vocales ranas.
Ar. IX
49 B, 632b 14–22. Ael. XII 28.(5. 6) Ar. III 12 init.
Sol. 10, 16. Alia admiratio circa oscines. ferefore F1a mutant colorem
vocemqueuocemque R(?)v.-que ut r tempore anni ac repente fiunt aliae, quod in
grandioregrandiores
F1a alitum genere grues tantum; haehaec F2a enim senectute
nigrescunt. merulamerulae F2. melū/// R1.-ūla R2 ex nigranigro
F2 rufescitrufes ut a. rufes //// F1.-escunt F2, canit aestate, hieme
balbutitbalbuttit Fa.-utat R, circa solstitium muta. rostrum quoque anniculis
in eburebor FR transfiguratur, dumtaxat maribus. turdis coloscolor Rva.D
aestateaetate F. etate ad circa cervicem varius, hieme concoloribuscon-
coloribus ego. -lor ll.v.
Lusciniis diebus ac noctibus continuis XV garrulus
sine intermissu cantus densante se frondium germine, non
in novissimisnouissimis anon. ap. Dal. -mū
ll.v. cfr. CFW Müller p. 17 digna miratu ave. primum tanta vox tam
parvo in corpusculo, tam pertinax spiritus; deinde in una
dist. egoperfecta musicamusicae va.S scientia: modulatus editur sonus et nunc
continuo spiritu trahitur in longum, nunc variatur inflexo,
nunc distinguitur conciso, copulatur intorto, promittiturpromitur R1z revocato
, infuscatur ex inopinato, interdum et secum ipse
murmuratmemorat Fa, plenus, gravis, acutusactus F1a, creber, extentus, ubi visum
est, vibrans, summus, medius, imus. breviterque omnia
tam parvulis in faucibus, quae tottot om.R1H. in R2 exquisitis tibiarum
tormentis ars hominum excogitavit, non ut sitnon ut sit ego. non sit ut F1RaS. ut non
sit F2(E?)v(D).cfr. VII 1. II 49 dubium hanc
suavitatem praemonstratam efficaci auspicio, cum in ore
Stesichori cecinit infantis. ac ne quis dubitet artis essesese F1au,
plures singulissingulis
F2v.-li r sunt cantuscantus nec F2R2 (Rh) G. -tu ut (pro -tuus) nec F1R1au.
-tus ut nec ED.-tus et non v, nec iidemiidem (Rh) G. id- ll.v(D) omnibus, sed sui
cuique.(4) Ar. IV 9, 536b 17. Plut. SA 19, 973a b. certant inter se, palamque animosa contentio est.
victa morte finit saepe vitam spiritu prius deficiente quam
cantu. meditantur aliae iuvenioresiuniores va.Brot. versusqueuersosque Fa quos imitentur
accipiunt. audit discipula intentione magna et redditmagnae reddit
F1R1a,
vicibusquequae (pro que) F1a reticentreticent E1adv. riti- F1. re-
ticens F2E2(R?)Brot.: intellegitur emendatae correptiocorrectio va.H et in
docente quaedam reprehensio. ergo servorum illis pretia
sunt, et quidem ampliora quam quibus olim armigeri parabantur
. scioscio - 10 daretur
om.a HSHS D. tis F1u. is d.del.F2E2va.G. sestertiis R(?)RhVIVID. VI F2RRh. ui F1dEu.om. va.G candidam alioquialioqui F2.-uin rv, quod est prope invisitatum
inusitatum F2E2va.Brot. cfr. § 132. (VIII 149), venisse, quae Agrippinae Claudi principis coniugi
dono daretur. visum iam saepe iussas canere coepisse et
cum symphonia alternasse, sicut homines repertos qui sonum
earum addita in transversas harundines aqua foramen inspirantes
linguaevelin-
guaeue (-aue F2D) ll.uzS. -aeque (Rh) G. -ae ut v parva aliquaaliquā F1 oppositaoppositam oram F1a mora indiscreta
redderent similitudine.Ar.
IX 49 B, 632b 22–25. 27. Ael. XII 28 init.(18) Ar. IX 15,
616b 8.9. V 9, 542b 25. sed haehae (Rh) G. haec ll. eae v tantae tamque artificesarti-
ficis au
argutiae a XV diebus paulatim desinunt, nec ut fatigatas
possis dicere aut satiatas. mox aestu aucto in totum alia
vox fit, nec modulata aut varia; mutatur et color. postremo
hieme ipsa non cernitur. linguis earum tenuitas illa prima
non est quae ceteris avibus. pariunt vere primo, cum
plurimum, sena ova.
Ar. IX 49 B, 632b 31 sq.—
(23) ib. 27–30.(1) Ar. ib. 633a 17.18. (IX 15 init.). Alia ratio ficedulis, nam formam simul coloremque
mutant. hoc nomen autumnoautumno F2v(D). no n??? r. -no: non (habent) H habent, postea melancoryphimelanoryphi R2. melaor- R1
vocantur. sic et erithacus hieme, idem phoenicurus aestate.
mutat et upupa, ut tradit Aeschylus poeta, obscena alias
pastu avis, crista visenda plicatili, contrahens eam subrigensque
per longitudinem capitis.
Ar. ib. 14–16.
- (6) Ar. IX 22 init. Ael. IV 47.— (8) Ar. IX 19 med. Mir. ausc.
15. Ael. V 27. Sol. 7,12.— (9) Ar. IX 27. Sol. 32, 33. Oenantheonante a. oua- R quidem etiam statos latebrae dies habet.
exoriente sirio occultata ab occasu eiusdem prodit, quod
miremur, ipsis diebus utrumque. chlorion quoque, qui
totus est luteus, hieme non visus, circa solstitia procedit.
merulae circa Cyllenen Arcadiae, nec usquam aliubialicubi a. alibi S ,
candidae nascuntur. ibis circa Pelusium tantum nigra est,
ceteris omnibus locis candida.
Ar. V 8, 542b 2–4. IX 14 init.— (18) Ar. VIII 3, 593b 9–11. Oscines praeter exceptas non temere fetus
faciunt ante aequinoctium vernum aut post autunmale, ante
solstitium autem dubios, post solstitium vitales.
Eo maxime sunt insignes halcyonesalciones a.
alcro- F. dies
earum partus maria quiquemaria quique ll.uRh coll. § 90. qui maria quo-
que zva.G. maria quiqui (anon. ap. H) D navigant novere. ipsa avis paulo
amplior passere, colore cyaneacyanea et
ego. -nea et ex Rh. -neta ex a.-nneta ex E1.-neneta ex u.
-neaeta ex F1.-neo ex F2E2(R?)v et parte inferioreinferiore ego. mteiore Fu.om.a. maiore E2in ras. (R?) v. interiore Rh. minore (coni. S) J.
cfr. Ar.νῶτον. . . κυαϝοῦν tantum
purpureapurpurea (Rh)D. -reas ll.u.
-rea sed J. -reis et v. an -rea est (-reast)?dist. ego, candidis admixtaadmixta ll.u(Rh)
Brot.(J). -tis v(S) pinnispennis Rauva.S collo, gracili ac procero
rostro.rostro ego
ex Ar. om. ll. v alterum genus earum magnitudine distinguitur et
cantuet caret cantu J. sed cfr. Müller stil,
p. 91Altionē FRa: minores in harundinetis canunt.Ar. V 9, 542b 21–24. 4–7. cfr. Pl. II 125. XVIII 231.
Varro ap. Gell. III 10, 5. Col. XI 2, 21. Serv. geo. I 399. Isid. XII
7, 25.halcyonemvidere
rarissimum est nec nisi vergiliarum occasu et circa solstitia
brumamve, nave aliquando circumvolata statim in latebraslatebras v. -ris ll
abeuntem. fetificant bruma, qui dies halcyonidesalcionides F2. aleso- Ra. al////o- F1 vocantur,
placido mari per eos et navigabili, Siculo maximemaxime ll.(P)H. add. in reliquis partib' ē a, in rel-
part- ẽ quidem mitius pelagus siculū utique (itaque E1. utrique
R2E3.-inque z) tractabile rzv . faciunt
autemseptem (pro septenis) ll.v VII ante brumam diebus nidos et totidem sequentibus
pariunt.Ar. IX 14, 616a 19–33.— (11–13) Ar. V 9 init. VIII
3,593b 20. nidi earum admirationem habent pilae figura
paulum eminenti, ore perquam angusto, grandium spongearum
spongiarum F2ava.S similitudine. ferro intercidi non queunt, franguntur
ictu valido, ut spuma arida maris. nec unde confingantur
invenitur; putant ex spiniset spinis Fa aculeatis, piscibus enim vivunt.
subeunt et in amnes. pariunt ova quina.
GaviaeCauiae
F1R in petris nidificant, mergi et in arboribus.
pariunt plurimuman cum plurimum? terna, sed gaviae aestate, mergi incipiente
vere.
Ar. IX 7, 612b 21–25. 27–31. Halcyonum nidi figura reliquarum quoque
sollertiae admonet, neque alia parte ingenia avium magis
admiranda sunt. hirundines luto construunt, stramento roborant
. si quando inopia est luti, madefactismadefactis (coni. Dal.) D.
-ta ll. -tae G. -tum zv multa aqua
pinnis pulverem spargunt; ipsum vero nidum mollibus plumis
floccisque consternunt tepefaciendis ovis, simul ne durus
sit infantibus pullis. in fetu summa aequitate alternant cibum
. notabili munditia egerunt excrementa pullorum adultioresque
adulterioresque F1au circumagi docent et forisforas
va.G saturitatem emittere.
alterum est hirundinum genus rusticarum et agrestium,
quae raro in domibus diversos figura, sed eadem materia
confingunt nidos, totos supinos, faucibus porrectis in angustum
, utero capaci, mirum qua peritiaperitia et F2G. -tiae F1RE1a.-tia E2v et occultandis
habileshabilis F2EaS. bhab- F1. habillis R pullis et substernendis mollesmollis F2S .Thrasyll. ap. Ps.—Plut. de fluv. 16, 2. in Aegyptiegypto
ad Heracleotico
Heracleotico - 4 Aegypto om.a ostio molem continuatione nidorum evaganti Nilo
inexpugnabileminexpugnabilem Ev.
-le r opponunt stadii fere unius spatio, quod
humano opere perfici non posset. in eadem Aegyptoaegipto F2v(D). om. rH iuxta
oppidum Copton insula est sacra Isidi, quam ne laceret
amnis idem, muniunt opere, incipientibus vernis diebus
palea et stramento rostrumrostro va.G eiusē au firmantesfirmantis F1a, continuatis per
triduum noctibus tanto labore, ut multas in opere emoriet mori Fa (an recte?)
constet; eaque militia illis cum anno redit semper. tertium
est earum genus: excavant ripasgenus quae
ripas excauant u (?) v a.S atque ita internidificantinternidificant ll.u (Rh)G. in terra nid-
TD. in terram (-rra C) foetificant v.cfr. Pl.
XXX 33. (Cels. IV 7 (1) extr.).—
(Harumuncis inclusa alieno loco inserta videntur: cfr. XXX 33 pulli ad cinerem ambusti mortifero faucium malo
multisque aliis morbis humani corporis medentur) — non
faciunt hae nidos migrantque multis diebus ante, si futurum
est, ut auctus amnisomnis F1a attingatattingat
F2E2v(D).-gant rS.
(17) Ar. IX 13, 616a 4–6. In genere vitiparrarumuitiparrarum H. uitae (del.F2) par-
uarum (parra- E) FRE.om.a. parrarum G. itē ripariarum B.
uiteriparum v est cui nidus ex musco
arido ita absoluta perficitur pila, ut inveniri non possit aditus
. acanthyllisacanthyllis (B)H ex Ar. agathillis dT.
-thilis a.-tillis r. argatilis C. -thylis v appellatur eadem figura ex lino intexensintexens E2 (R?)v. extex-
F. tex- E1au.
Picorum aliquisalicui (Rh)H suspenditursuspendit in C surculo primisprimus au in ramisrami FR cyathicyathi E(?)v. ciati ru
modo, ut nulla quadripesquadripedes F possit accedere. galgulosgalgulos
v. gaug- ll quidem
ipsos dependentes pedibus somnum capere confirmant, quia
tutiores ita se sperentsperent FG. -rant rv(S) .(1) ib. 616a 6–12. Herod. III 111. (Ael. II 34). Sol.
33, 15. cfr. Pl. XII 85.— (4) Ar. IX 33. iam publicum quidem omnium est
tabulata ramorum sustinendo nido provide eligere, camarare
ab imbri aut fronde protegere densa. in Arabia cinnamolgus
cinnamolgus (cyna- FEav) ll.Sol.v(Brot.). -mologos G avis appellatur cinnami surculis nidificansnidificans ego. -cant F1R.-cat rv; plumbatis
eos sagittis decutiunt indigenae mercis gratia. in
Scythis avis magnitudine otidisut idis F1Ra binosbina
(sc. oua) coni. Dal. parit in leporina pelle
semper in cacuminibus ramorum suspensa. picae cum
diligentius visum ab homine nidum sensere, ova transgerunttransferunt C(J)
alio. hoc in iis avibus, quarum digiti non sintsunt C accommodati
conplectendis transferendisquetransferendis a ovisouis quae F1Ra, miro traditur modo.
namque surculo super bina ovaoua om. S errore inposito ac feruminatoac fe-
rumato (-minato v) F2v. om.ru. (del. Rh) alvi
glutino, subditaglutinosus dita
F1.-osius ita au cervice medio, aequa utrimque libra deportant
alio.
Ar. IX 8 init.
VI 1, 559a 1. 3. 4. IX 13, 615b 25. 28–32. Nec vero iis minor sollertia, quae cunabula in
terra faciunt corporis gravitate prohibitae sublime petere.
merops vocatur genitores suos reconditos pascens, pallido
intus colore pinnarum, superne cyaneo, priorepartepriore parte ego ex Ar. priori ll.v.
primori d(?)G subrutilo
. nidificatnidificant F1RaSJ in specu sex pedum defossadefossus F1.-ssos F2.
(an -sso?) altitudine.
Ar. IX 8,
613b 9–11. 15–17. Ael. III 16 init. 5. X 35. Sol. 7,29.— (21) Ar.
ib. 25–28. 33. 614a 7. 9. Ael. III 16 extr. Geop. XIV 20. Sol. 7, 30.Perdices spinaspinas FR et fruticefrutices R sic muniunt receptaculum, ut
contra feramferas R(?)va.D abunde vallentur. ovis stragulum mollemolli C pulvere
contumulant nec in quo loco peperere incubant: ne
cuineui R. neue cui va.S frequentior conversatio suspecta sit, transferunt alio.
illae quidem et maritos suos fallunt, quoniam intemperantia
libidinis frangunt earum ova, ne incubando detineanturdeteneantur Fa.
tunc inter se dimicant mares desiderio feminarum; victum
aiunt venerem pati.(3) Ar. ib. 614a 10–17. Ael. IV 16 med. id quidem et coturnices Trogus et
gallinaceostrocus et gallinaceus F1Ra aliquando, perdices vero a domitis feros et novos
aut victos iniri promiscue. capiuntur quoque pugnacitate
eiusdem libidinis, contra aucupisaucupes F2 inliceminlicem
(P)S. indi- ll.v exeunte in proelium
duce totius gregis. capto eo procedit alter ac subinde
singuli. rursus circa conceptum feminae capiuntur contra
aucupum feminam exeuntes, ut rixando abigant eameam (Rh)G. eum ll.v.Ar. VI 2, 560b 13–16. V 5, 541a 26–31. (Ael. XVII 15. Athen.
IX 389e f. Archelaus ap. Varr. III 11, 4). Sol. 7, 30.— (12) Ar.
IX 8, 614a 23–28. necneque R(?)C
in alio animalianimal R par opus libidinis. si contra mares steterint,
feminae aura ab iis flante praegnantes fiunt, hianteshiantes - § 117 super omnia om.a autem
exerta lingua per id tempus aestuant. concipiunt et supervolantium
adflatu, saepe voce tantum audita masculi, adeoque
vincituin-
cit Ev. uicit r libido etiam fetus caritatem, ut illa furtim et in
occulto incubansincumbans Rd , cum sensitsensit F2R2 (E?)B. sit
ruv feminamfemina (-nae u) aucupe (-pis d?) accedente duva.G aucupis accedentem
ad marem, recanat revocetque et ultro praebeat se libidini.
rabie quidem tanta feruntur, ut in capite aucupantium
saepe caecae motumotu ego. metu (-tus E1.-tuus F1) ll.v. inpetu J. del. P.
initu coni.H sedeant.Ar. ib. 613b 17–21. Plut. SA 16,
971c d. Sol. 7, 31. 32.— Ar. IX 7, 613a 23. 24. (VI 4 extr.). si ad nidum is coepit accedere
, procurritprocurrit ad F2E2v(D). adprocurrit rS ad pedes eius feta, praegravem aut delumbem
sese simulans, subitoque in procursu aut brevi aliquo
volatu cadit, ut fractaut fracta z. fracta ut RS. -ta aut rv. (Ar. ὡς ἐπίληπτος οὖσα) ala aut pedibusuel pedibus Sol. , atat ego. ac z.del.F2Bas. aut rv procurrit iterum
iamiam prehensurumprehensurum v. prens- D. press- R2E. praes- r effugiens spemquespeque
u. spe va.G frustransfrustrans F2uv(J). -tans E.-tras F1.-trat R1.
-tratur R2S, donec
in diversum abducatadducat F1 a nidis. eadem inin ll.G1(D). om. G2. iam v pavore, libera ac
materna vacansuacans G. -cant F2E2. uocant r. -nte v cura, in sulco resupina glaeba se terrae
pedibus adprehensa operit. perdicum vita et adet ad FD.
ad rv sedecim
annos durare existimatur.
(4–7) Ar. ib. 612b 31–34. Ael. III 5 med. 44. Ab iisab iis (his G) v. ab is F2D. auis F1R. aues Eudz columbarum maximegesta maxime va.G spectantur simili
ratione mores. inestinest ego (et dist.). inde sed ll.v. iidem
sed Ber. uitae sed Rh. (spectatur .. induere. et Müller em. II p. 7) pudicitia illis plurimaplurima ego. prima ll.v. cfr. VIII 212 et neutri nota
adulteria. coniugiconiugii
F2va.S. -gri F1 fidem non violant communemque servant
domum. nisi caelebscaeleps ll aut vidua nidum non relinquit. et
imperiososquisque E2 mares, subinde etiam iniquos ferunt, quippe
suspiciosuspitio F est adulterii, quamvis natura non sit: tune plenum
querelaquaerella F.an querelae? guttur saevique rostro ictus, mox in satisfactione
exosculatio& osculatio F et circa veneris preces crebris pedum orbibus
adulatio.Ar. ib. 34–613 a 5. (Ael. III 45).— (16) Ar. ih. 613a 11–13.
Athen. IX 394e amor utrique subolis aequalis; saepe et ex hac
causa castigatio pigrius intrante femina ad pullos. parturienti
solatia et ministeria ex mare. pullis primo salsioremsal-
sumorem F1 terram
horam F1.-ra F2 collectam gutture in ora inspuunt praeparantes tempestivitatem
cibo. proprium generis eius et turturum, cum
bibantuiuant F1R , colla non resupinare largeque bibere iumentorum
modo.
Ar. ib. 17–21. (cfr. VI 4 extr.).(1) Ar. IX 49 B, 633a 6. 8. 9. Athen. l. l.— Nigid.
fr. 122 Swob.Vivere palumbes ad tricensimum annum, aliquasaliquas
dS.-quos B. reliquas FR.-quos Ev etet ll.S. om. v
ad quadragensimum, habemus auctores, uno tantum incommodo
in-
commodo (-omo- E2) F2E2v. comm- F1d. quomodo r unguium — eodem et argumento senectaese-
nectae v. -ta ll —, qui
citra perniciem reciduntur. cantus omnibus similis atque
idem trino conficitur versu praeterquepraeterquam in va. (Rh)G in clausulaclausula
(E?)u(Rh)G. -lae rv gemitu,
hieme mutis, a verea uere H. uere v. habere ll vocalibus. Nigidius putat, cum ova
incubetincubet ll.Brot. -bat
uRh. -bant va.G sub tecto, nominatamnominatam v.-ta ll palumbem relinquere nidos.
pariunt autem postpost F2R2zv. cum
F1R1Eud solstitiumsolstitio EudT.-tia zva.G .Ar. IX 7, 613a 22. 29–33. columbae etut (pro et) F turtures octonis
annis vivunt.
contra passeri minimum vitae, cui salacitas
parpar
v. pars ll . maresmaris FRd1 negantur anno diutius durare argumento,
quia nulla veris initio appareatappareat E2v(J).-rent r. -ret
d2TS nigritudo in rostro, quae ab
aestate incipit. feminis longiusculum spatium. verum columbis
inest quidam et gloriae intellectus: nosse credas
suos colores varietatemque dispositam; quinquin (Rh)G. qui ll.u. quae zvin z etiam ex volatu
quaeriturcre-
ditur z.-duntur va.(Rh)Gdist. (Rh)J : plaudere in caelo varieque sulcare. qua in
ostentatione ut vinctaeuinctae B. uic-
ll. v praebentur accipitri, inplicatisinplicati FR1 strepitu
pinnis, qui non nisi ipsis alarum umeris eliditur, alioquin
alioqui HBrot. soluto volatu multummultum v. in
mul- ll.B. illo mul- CFW Müller p. 17 velocioresuelociores ll.u(Rh)H.
-re G.-rem v. dist. Rh . speculaturspeculator R occultus
fronde latro et gaudentem in ipsa gloria rapit.De-
mocr. ap. Col. VIII 8, 7.— § 110: Frontin. strat. III 13, 8.
ob id
cum iis habenda est avis quae tinnungulustinnungulus v. -lis
R. tinung- Ven.(D). -lis (cin- F2) r. tinnunculus C. cfr. Col. vocatur; defendit
enim illas terretque accipitres naturali potentia in tantum,
ut visum vocemque eius fugiant. hac de causa praecipuus
columbis amor eorum, feruntque, si in quattuor angulis
defbdiantur in ollis novis oblitis, non mutare sedem columbas
— quod etet om. va.S auro insectis alarum articulis quaesivere
aliquialioqui F2RH.-uin rv(S), non aliter innoxiis vulneribus —, multivaga alioqui
aveaue
F2E2v. abe F1. ab r. est enim ars illis inter se blandiri et corrumpere alias
furtoque comitatiores reverti.(5) Varro III 7, 1. 10. Col. VIII 8, 1. 10. 8. quin et internuntiae in
magnis rebus fuere, epistulas adnexas earum pedibus obsidione
Mutinensimutiniensi FR in castra consulum Decumo Bruto mittente.
quid vallum et vigil obsidio atque etiam retia inin F1. om.rv amne praetenta
profuereprofruere R. prae-
fu- F Antonio, per caelum eunte nuntio? et harum
amore insaniunt multi. super tecta exaedificant turres iis
nobilitatemque singularum et origines narrant, vetere iam
exemplo. L. Axius eques Romanus ante bellum civile Pompeianum
denariis CCCC singula paria venditavituendita (-di ita R) VI F1R.-icauit va.C, ut M. Varro
tradit. quin et patriam nobilitavere in Campania grandissimae
provenire existimatae.
Harum volatusuolatus
F2v. uel- R1. rel- ru in reputationem ceterarum quoque
volucrum inpellitnos inpellit va.S. cfr. § 92 . omnibus animalibus reliquis
certus et unius modi et in suo cuique genere incessus est;
aves solae vario meatu feruntur etet aere RSJ in terra et in aëre. ambulant
aliquae, ut cornices; saliunt aliae, ut passeres, merulae
; currunt, ut perdices, rusticulae; ante se pedes iaciunt,
ut ciconiae, grues. expandunt alas pendentesque raro intervallo
quatiunt, aliae crebrius, sed et primas dumtaxat pinnas
, aliaealiae ego. -ia et FR.-iae et Ev tota latera plauduntplau-
dunt F2d. pland- F1R. pand- Ev. cfr. n. luc. p. 8 ; quaedam vero maiore ex
parte conpressis volant percussoque semel, aliquae et gemino
ictuictu
////referuntur R , aëre feruntur: velutuelut F2E2v(D). uel F1E1u. ut RS inclusum eum prementes eiaculantur
hę iacu-
lantur u. iac- va.G sese in sublime, in rectum, in pronumpronum F2E2v. probum r . impingiimpingi
F2E2v. pingi F1d.-gui RE1
putesputes F2E2v. pot- r aliquas aut rursus ab altoalto
R2E2v. labi r cadere has, illas salire.
anates solae quaeque suntsint R eiusdem generis in sublime protinus
sese tollunt atque ee R2v. om. r& F2Rv. //// F1 vestigio caelum petunt, et hoc
etiam ex aquaex qua F1R1. itaque in foveas, quibus feras venamur,
delapsae solae evadunt.(1. 2) cfr. Ar. IX 32, 619b 1. 5. vultur et ferefere Fv(D). -rae rH graviores nisi ex
procursu aut altiore cumulotumulo va.G inmissae non evolant; cauda
reguntur. aliae circumspectant, aliae flectuntflectuntq. F2 colla, nec
ullaenec ullae FdRE1u(Rh)S. nec nu- E2z. nonnu- v(D).
at cfr. § 73 vescuntur ea quae rapuere pedibus. sine voce non
volant multae, autan aliae (alie) pro aut? e contrario sempersese per F1 in volatu silent. subrectae
sub-
Rectę F2E2v.-to ru , pronae, obliquae in latera, in ora, quaedam et resupinae
feruntur, ut, si pariter cernantur plura generagenera om.F1R1. (post cernantur add.F2), non
in eadem natura meare videantur.
Ar.I 1,487b
25. IX 30 init. Plurimum volantn??? uolant R quae apodes, quia careantcarent duva.G
usu pedum, ab aliis cypseli appellantur, hirundinumhirundinū Ev.-inē r specie.
nidificant in scopulis. hae sunt quae toto mari cernuntur,
nec umquam tam longo naves tamque continuo cursu recedunt
a terra, ut nonnon om.F1d circumvolitent eas apodes. cetera
genera residunt etet FE2v(D). om.rduS insistunt; his quies nisi in nido nulla:
aut pendent aut iacent.
Ar. IX 30 med.—(21) Cic. ND II 124.
Ar. IX 10 extr. Mir. ausc. 14. Antig. Car. 41 (47). Ael. III 20. EtEt
nec F1du ingenia aeque varia, ad pastumpartum R1 maxime.
caprimulgi appellantur, grandiorisgrandiores dTzva.G(P) merulaemerula
P ex Ar. aspectu, fures
nocturni; interdiu enim visu carent. intrant pastorum
stabula caprarumque uberibus advolant suctum propter lactis,
qua iniuria uber emoritur caprisque caecitas, quas ita mulsere
, oboritur. plateaplatalea Cic. nominatur advolans ad eas, quae se
in mari mergunt, et capita illarum morsu corripiens, donec
capturam extorqueat. eadem cum devoratis se inplevit
conchis, calore ventris coctascoctas R2E2v. concis R1.
cunctas r evomit atque ita ex iis esculenta
esculenta eligit RS.-nta legit v. aesculeant (-lent E)
legit DFE eligit testas excernensexernens F1.-rcens F2. excreans va.Bas. .
Ar. VI 2, 560b 7. 8.— (7) Ar. IX 1, 609b 16. Ael. VI
19 extr. Villaribus gallinis et religioreligio inest F2R2E2d2v.-giones r inest. Inhorrescunt
edito ovo excutiuntque sese et circumactae purificant
autac (pro aut) G festuca aliqua sese et ova lustrant.
minimae
avium cardueles imperata faciunt, nec voce tantum, sed
pedibus et ore pro manibus. est quae boum mugitus imitetur
, in Arelatensi agro taurus appellata, alioquinalioqui d2HBrot. parvaparua. Est quae va.S est.
equorum quoque hinnitusinnituus
F1.-tus F2 anthus nomine herbae pabulo
adventu eorum pulsa imitatur, ad hunc modum se ulciscens.
Ctes. Ind. (fr. 57 Mü.) 3. Ar. VIII 12 extr. Ael.
XVI 2. 15 init. XIII 18 med. Plut. SA 19, 972f. Sol. 52, 43. 44.
43. Apul. flor. 12 p. 14 Kr. cfr. Pl XI 132. super omnia humanas voces reddunt, psittacipsitaci F2va.C. psyt- a. sitta- (vel sipta-) F1 quidem
etiam sermocinantessermocinantis FR . India hanc avem mittit, siptacensiptacen ED. psit- aB. sitta- v(G).
septagen rJ vocat
uocant adVerc. , viridem toto corpore, torque tantum miniato in cervice
distinctam. imperatores salutat et quae accipit verba pronuntiat
, in vino praecipue lasciva. capiticapit F1. caput ad eius duritia eadem
quae rostro. hochaec zva.G. hae E2 , cumcum F2R2E2v. in ea (eo E1a)r loqui discit, ferreoferro
F1R1a verberatur radio;
non sentit aliter ictus. cum devolat, rostro sese om.a. s F1 excipit, illi
innititur levioremque ita se pedum infirmitati facit.
cfr. Ael.
VI 19. Plut. SA 19, 973d. (Stat. silv. II 4, 7). Minor nobilitas, quia non ex longinquo venit, sed
expressior loquacitas certocerto om.R(?)H generi picarum est. adamant
verba quae loquantur nec discuntdis-
cunt tantum R(?)va.D , sedse DF1 diligunteligunt D meditantesque
intra semet curam atquecurā atque
R2. cura atque F2E2v. curuatque (corru- F1) r cogitationemcogitationem
F1dRa.-one F2 (DE?)vdist. ego. cfr. Müller stil. p. 69, 32 , intentionem non
occultant. constatconstat - p. 255, 6 annis om.a emori victas difficultate verbi ac, nisi
subinde eadem audiant, memoria falli quaerentesque mirum
in modum hilararihilarari si F2v.-re si E2.-lare si E1.-laris (-res R2) r , si interimiterum z audierint id verbum. nec
vulgaris hisan his delendum ut e dittogr. natum? forma, quamvis non spectanda: satis illis decoris
in speciespecie
v. spe ll. D. cfr. XXXIII 95 et XXXVII 87, ubi item specie
(spe) restitui rectius erit sermonis humani est. verumuerbum R2S addiscere alias
negant posse quamquam F2D. quae
Ed. que DF1. quam quae R(?)v ex genere earumearum sunt va.S quae glande vescantur,cfr. Sol. 52,45. Apul. flor. 12 p. 15 Kr.— Ar. II 2,
504b 1.
et inter easeas
F2v. ea r facilius quibus quiniquini F2E2v. ni (in E1d) r sint digiti in pedibus, ac
ne eas quidem ipsas nisinisi Bas. om. ll .v.cfr. Sol. primis duobus vitae annis. latioreslatior his (is E2) est lingua F2R2E2va.J(D)
linguae omnibusom-
nibus v. -busque (quae FaT) ll.zG in suo cuique genere, quaequae om.T sermonem imi-
dist.ego tantur humanum. quamquam id paene in omnibus contigitcontingit v :
Agrippina Claudiiclaudia F1a Caesaris turdum habuit, quod numquam
anteantea F2Ddist. H, imitantem sermones hominum. cum haec proderem,
habebant et Caesares iuvenes sturnumsturnum item R(?)L. itē stur- rv , item luscinias Graeco
ac Latino sermone dociles, praeterea meditantes assidue et
in diemin diem (die a)
et assidue (asiduae F) ll.v. traieci ego nova loquentes, longiore etiam contextu. docenturuocentur Fa
secreto et ubi nulla alia vox misceaturmi-
sceantur R , adsidenteadsistente F1 qui crebro
dicat ea, quae condita velit, ac cibisac cibis R(?) G. ad ciuis (-ues F2)
DF. alicui Ea. aliquo (praem. addisci v) sv blandiente.
Reddatur et corvis sua gratia, indignatione
quoque populip. F. p??? a Romanir. F2in ras. om.a testatatextata a , non solum conscientia. Tiberio
principe ex fetuex fectu F1R. effe- a supra Castorumca-
strorum Fa aedemeadem F1. ed- a genito pullus
in adpositamoppositam R(?)va.D sutrinam devolavit, etiam religioneligionem F1R commendatus
officinae domino. is mature sermoni adsuefactus,
omnibus matutinis evolans in rostra in forum versus, Tiberium
, dein Germanicum et Drusum Caesares nominatim,
mox transeuntem populum Romanum salutabat, postea ad
tabernam remeans, plurium annorum adsiduo officio mirusmir//// F1. mirans ad. meritus zva.G .
hunc sive aemulatione vicinitatis manceps proximae sutrinae
sive iracundia subita, ut voluit videri, excrementis eius
positaeius imposita va.H. an inspersa? calceis macula, exanimavit, tanta plebei consternatione
, ut primo pulsus ex ea regione, mox interemptus sit
funusque aliti innumeris celebratum exequiis, constratunman constrato lecto?
lectum super Aethiopum duorum umeros, praecedente tibicine
et coronis omnium generum ad rogum usque, qui
constructus dextra viae Appiae ad secundum lapidem in
campo RediculiRedi-
culi B e Festo. ridic- R2E2adv. ridiac- E1. ridiaeu- DF.-rid///u- R1 appellato fuit. adeo satis iusta causa populo
Romano visa estuis est F1a exequiarum ingenium avis autan ac pro aut? supplicii
de cive Romano in ea urbe, in qua multorum principum
nemo deduxerat funus, Scipionis vero Aemiliani postpost om.F1R1a
Carthaginem Numantiamque deletas ab eo nemo vindicaverat
mortem. hoc gestum M. Servilio C.C. v. g.F2in ras.R2. o (ho R1) r Cestio cos. a. d. V kal.
Apriles. nunc quoque erat in urbe Roma, haec prodente
me, equitisequitanis ad. ae- quit//// F1 Romani cornix e Baetica primum colore mira
admodum nigro, deindedein F1. deinde R(?)va.D plura contextacontexta DF2v. -xa R1.-xtū. -xtu r verba exprimens etet talia F1a
alia atque aliaatque alia om.HBrot. crebro addiscens. nec non et recens fama
Crateri Monocerotismonocerotis R(?)v. moce- r cognomine in Erizenaeriza E. Troe- zena va.G regione Asiae
corvorum opera venantis eo quodeo quod ll.v(L). equo z(P)G2 devehebatedebat F.
debebat a in silvas eos
insidentes corniculocorniculo Salm. -li ll. -lis G.om. v umerisque; illi vestigabant agebantque
eo perducta consuetudine, ut exeuntem sic comitarentur et
feri.Ael. II 48. Plut. SA 10, 967a. tradendum putavere memoriae quidam, visum per sitim
lapides congerentem in situlamsitlam FR1 monimenti, in qua pluvia
aquaaquam E2z durabatdurabat E1dv. drubat DF.
////bat R1. dabat R2E2z. (alac.) , sed quae attingi non possetposset v. -ssit ll (alac.) ; ita descendere
paventem expressisse tali congerie quantum poturopoturo R2v. poto E1.-tui E2z.-tero r (alac.)
sufficeret.
Iuba fr. 68a Mü. (cfr. Ar. IX 12, 615a 28). Sol. 2, 46–48. Nec Diomedias praeteribo aves. Iubaiuua F1a cataractas
vocat, etet (del. L) eis ll.v(S). prob. Müller em. II p. 9 coll. § 7 (loc. corr.)dist. ego. cfr. § 133 extr. eis esse dentes oculosque igneo colore cetero
candidiscandidas zva.G tradens. duos semper his duces: alterum
ducere agmen, alterum cogere. scrobes excavare rostro,
inde crate consternere et operire terra quae ante fuerit
egesta; in his fetificare. fores binas omnium scrobibus:
orientem spectare quibus exeant in pascua, occasum quibus
redeant. alvum exoneraturas subvolare semper et contrario
flatu.Sol. 2, 45.49. 50. Strabo VI 284 init. Ael. I 1.
Mir. ausc. 79. Lycus (fr. 4 Mü) ap. Antig. Car. 172 (188). uno haehae F2v(D). haec E2. hac F1R2. hoc rS in loco totius orbisurbis F1R visuntur, in insula,
quam diximus nobilem Diomedis tumulo atque delubro3,151
contra Apuliae oram, fulicaruman formae fulicarum? cfr. Sol. (n. luc. p. 29) similes. advenas barbaros
clangore infestant, Graecis tantum adulantur miro discrimine
, velut generi Diomedis hoc tribuentes, aedemqueędemque F2v. ead- r earn
cotidie pleno gutture madentibus pinnis perluunt atque
purificant, unde origo fabulae Diomedis socios in earum
effigies mutatos.
Non omittendum est, cum de ingeniis disserimus
disseremus Fa , e volucribus hirundines indociles esse, e terrestribuset terrestribus F1Ra
mures, cum elephanti iussa faciant, leones iugum subeant,
in mari vituli totque piscium genera mitescant.
(5) Ar. ap. Athen. IX 388d.Ar. VIII 6, 595a 10–12. Bibunt aves suctu, ex iis, quibus longa colla,
intermittentes et capite resupinato velut infundentesinfundentib; F sibi;
porphyrioporpurio R. purp- F1. porfirio a solussolo F2 morsu bibit. idem est proprio genere, omnem
cibum aqua subinde tinguens, deinde pede ad rostrum
veluti manu adferens. laudatissimi in Commagene. rostra
iisis F2in ras. his (DE?)aD et praelonga crura rubent.
Oppian. ixeut.
II 9.— (10) Ar. P. IV 12, 694a 7.8. Haec quidem et himantopodihimantopodi (B)G(S). cfr. index. emant- F2R2Ea. aemant- r. haemant- C.
haemat- v(H)D multo minori,
quamquamquam a eademeadem v. in ead- ll.J crurum altitudine. nascitur in Aegypto.
insistit ternis digitis. praecipue ei pabulum muscae. vita
in Italia paucis diebus.
Graviores omnes frugean et fruge? vescuntur, altivolae carne o
tantum, inter aquaticasaquatecas F2.-uas tecas (tectas a) F1a mergi, solitisoliti
auide uorare et ego. (cfr. XI 67). solida (-do R) ut deuorauere
(-rare E) ll.soliti sunt (soli dicuntur J) deuorare v avide vorare et quae
ceteraeceteri F2 reddunt.
Olorum similitudinem onocrotali habent nec distare
existimarentur omnino, nisi faucibus ipsis inesset
alterius uteri genus. huchuc v. hoc ll. cfr. XI 135. 138 omnia inexplebile animal congerit,
mira ut sit capacitas. mox perfecta rapina sensim inde in
osin os F2Eav.
onos D. onus F1. honor R reddita in veram alvum ruminantis modomore adzHBrot. refertfertur az. Gallia
hos septentrionalisseptentrionali R(?)L cum P. cfr. IX 76 proxima oceano mittit.
Sol. 20,3.—
(22) Ar. VIII 3, 593b 16. Athen. IX 393c. 395e. Varro III 11,4.
Col. VIII 15, 1.(2) Ar. IX 49 B, 633b 2. Athen. IX 387c e. Martial. III 58, 16. 15. XIII 72. 73. Pallad. I 29. Col. VIII 2, 2. In Hercynio Germaniae saltu invisitatainusitata adva.Brot. cfr. § 84 genera alitum
accepimusaccepimus Eav. accip- rS , quarum plumae ignium modo conluceant 20
noctibus. in ceteris nihil praeter nobilitatem longinquitatelongin- quitatem F1a.-tatum F2
factam memorandum occurrit:
phalerides in Seleucia
Parthorumphartorum F1. pant- F2 et in Asia, aquaticarum laudatissimae, rursus
phasianae in Colchis — geminas ex pluma aures submittunt
subriguntque —, Numidicae in parte Africae Numidia; omnesque
an omnes (vel quae omnes)? iam in Italia.
Martial. XIII 71.— (7) Hor. epod. 2, 54. Martial. XIII 61. Ael. XV 27. Athen. VIII 388a.— (9. 10) cfr. Pl. XI 130. Phoenicopteripoenico opteri (obt- R) F1R pheni a linguam praecipui saporis esse Apicius
docuit, nepotum omnium altissimus gurges. attagen
maxime Ionius celeberceleber et~R1.-bratur va.S. an celeber est? et vocalis alias, captus vero obmutescens
, quondam existimatus inter rarasinter raras F2E2v. in terras r aves, iam et in Gallia
dist. ego Hispaniaque. capitur circacirca (ca) ego. et ll.v. et per C. cfr.XIV 132 Alpes etiam, ubi et phalacrocoraces
phalacoraces a.-cocroraces F1R , avisaues F2va.D Baliariumbaliarum a.-learium R2va.S insularum peculiarispeculiares R(?)va.D. cfr. vol. V p. 487 ad XXXII 59 , sicut Alpium
pyrrhocorax, luteo rostro nigerni generet F1a. et G , et praecipuapraecipuo R(?)va.D sapore lagopuslagopos F2.-pes a .
pedespedes E(?)zv. pede r leporino villo nomen hoc dedere cetero candidaegandi (gra- a) de F1a , columbarum
magnitudine. non extraan non ē extra? terram eam vesci facile,
quando nec vitauiua va.S mansuescit et corpus ocissimeocissime E2 (margo Verc.)D. occisie Rd.-si rS. -sae statim v marcescitemarcescit SJ .
estEst et F2G. Est Ead. Esse r. Et v et alia nomine eodem, a coturnicibus magnitudine tantum
differens, croceo unctutinctu F2E2v cibis gratissima. visamuisa Fa in Alpibus
ab se peculiarem Aegypti et ibim Egnatius Calvinus
praefectus earum prodidit.
Veneruntuenerem F1R.-re F2va.D in Italiam Bedriacensibusbedriacensibus (beri- a) ll.S. bebri- Verc.(G). -nses v. cfr. Tac.hist. II 50 bellis civilibus
trans Padum et novae aves— ita enim adhuc vocantur
—, turdorumturdorum F2E2v. dorum DF1R. ho- E1a specie, paulum infra columbas magnitudine
, sapore gratae. Baliares insulae nobiliorem etiam
supra dicto porphyrionem mittunt. ibi etet in puteo F1R1a buteo accipitrum129
generis in honore mensarum est, item vibionesuibiones Tom. e Polem. bibi- dBrot. uiui- F2. uipi- rv(S). cfr. index; sicsic enim R(?)va.D vocant
minorem gruem.
Mela III 88 extr. (cfr. Pl VIII 72. VII 10. Phil. VA
III 48). Sol. 30, 29. Pegasos equino capite volucres et grypasgrypas FES.-ppas R. gripas a. gryphas (D?)dv(J). cfr.VI 10. XXXIII 66 auritaauritos va.G. an auritos ac dira?
aduncitate rostri fabulosos reor, illos in Scythia, hos in
Aethiopia. equidem et tragopana, de qua plures adfirmant,
maiorem aquila, cornua in temporibus curvata habentem,
ferruginei coloris, tantum capite phoeniceo. nec Sirenes
impetraverint fidem, adfirmetaffirmet (om. licet - 14 quae) a licetlicet affirmet va.S Dinon, Clitarchi celebrati
auctoris pater, in India esse mulcerique earum cantucantus DF1R quos
gravatos somno lacerent.Apollod. bibl. I 9, 11, 3.— Gell. X
12, 7. cfr. Pl XXIX 72. Phil. VA III 9. qui credatcredit F1va.S ista, et Melampodi
profecto auresaures R(?)v. au- gures r. -guri aures D lambendo dedisse intellectum avium sermonis
dracones non abnuatabnuet F2va.S(D) vel quae Democritusdemocritos F1R1.-tes a tradit nominando
aves quarum confuso sanguine serpens gignaturgignantur F1R ,
quem quisquis ederit intellecturus sit alitum colloquia, quaeque
de una ave galerita privatimpriuati F1a commemorat, etiam sine
his inmensa vitae ambage circa auguria. nominantur ab
Homero scopes avium genus:Hom. ε 66.
(Ar. IX 28). Ael. XV 28. Athen. IX 391a b . nequeneque -20 insidientur om.E1a harum saturicos motus
, cum insidienturinsidientur d2in ras.T(P)S.
-dentur E2H. assidien- r , plerisqueplerique FR1a memoratos facile conceperim
mente, neque ipsae iam aves noscunturnoscuntur (P) H. nasc- ll.v , quam ob rem de
confessis disseruissedisseruisse F2EaVerc.(Bas.). deseruisset (de-
cons- F1) r. -sse v praestiterit.
Varro III 9, 2. Col. VIII 2, 4. Cic. acad. II 57.—
(4) Macrob. III 17, 5. Gell. 1124, 3 sq. Gallinas saginare Deliacideliaci (DE?) v. -acia r coepere, unde pestis
exorta opimas aves et suopte corpore unctas devorandi.
hoc primum antiquis cenarumerarum F1.-anū ad2T interdictis exceptum invenio
iam lege Gai Fanni consulis undecim annisannis om.F1. a a ante tertium
Punicum bellum, ne quid volucreuolucrum E2va.H(D) poneretur praeter unam
gallinam quae non esset altilisat illis F1R1a. utilis F2, quod deinde caput translatum
per omnes leges ambulavit.cfr. Col. VIII 7, 4.
- (11) cfr. Martial. III 60, 7. Sen. ep. 47, 6. inventumque deverticulum
diuerticuluma F2Eava.S. cfr. § 172 est in fraudemfraudē zS.-de ll.v earum gallinaceos quoque pascendi
lacte madidislacte madidis G.-tē addidis DF1R.
-tis F2.-te additis Eas.-to zv cibis: multo ita gratiores adprobantur. feminae
quidemquidam F1a ad saginam non omnes eliguntur nec nisi in
cervice pingui cute. postea culinarum artes, ut clunesclunes F2E2v.-ne (-nę R) r
spectentur, ut dividantur in tergora, ut a pede uno dilatatae
repositoria occupent. dedere et Parthi cocis suos mores.
nec tamen in hochic clune va.J mangonio quicquam totum placet, clune,
alibi pectore tantum laudatis.
Varro III
5, 8.— (20) cfr. PL. XXXV 163. Val. M. IX 1, 2. Tertull. de pallio 5. Aviaria primus instituit inclusis omnium generum
avibus M. LaeniusLaenius (P)H e Varr. leuus E. lelius a. lael- rv(D) Strabo Brundisi equestris ordinis. ex eo
coepimus carcere animalia coercere, quibusrebus Fads.om.va.(P)H rerum naturanaturę F.-re R
caelum adsignaverat.
maxime tamen insignis est in
hac memoria Clodiiglodii Fa Aesopi, tragici histrionis, patina HS CHS CH. del.E2.
con F2. in is (his d) r. sexcentis HS v ;
taxatataxata E2d2v. texa tua F2. ta eaia (caia a. eua R) r , in qua posuit aves cantu aliquo aut humano sermone
vocales, HSHS H. his E2. in his r. nūmis d2in ras. vVIVIS. VI Rv. III a. ui r singulas coemptas, nulla alia inductus suavitate
nisi ut inin F2d2v. om. riis imitationem hominis manderetmandere ne F1.-dere inde a.-daret ne F2, ne
quaestus quidem suos reveritus illos opimos et voce meritos,
dignus prorsus filio, a quo devoratas diximus margaritas,9,122dist. D nonnon — tamen om.a sicsic F2D. sit RE2v. si r tamentamen auiū R2 , ut verumuerear D facerefacere uelim ego (cfr. VII 130). -cere ui DE.-cere F2in ras. D. -cile R (?)ad. fatear facile v velim inter duos iudicium
turpitudinis, nisinisi v. si ll.(P)D quodquidem (P)D minus est summassummas F2v.-ma r rerum naturaena- tura// F1
opes quam hominumauium P linguas cenasse.
(10) Ar. VI 1,558b 27–30; GIII 1, 749b 10. 750a 6. 7. 749b 31 sq. (cfr. IX 15, 616b 5).— (14) Ar. V 2, 539b 27–31. Generatio avium simplex videtur esse, cum
et ipsa habeat sua miracula, quoniam et quadripedes ova
gignunt, chamaeleontes, lacertaelac. indic. S; exciderunt in aqua-
Tilibus et quae diximus ..., iteminter R(?)va.J9,37
serpentes. pinnatorumpinnatarum F. penn- ad autem infecunda sunt quae aduncos
habent ungues. cenchriscenchris B. cancris (generis E2) ll. generi v sola ex his supra quaterna edit
ova. tribuit hoc avium generi natura, ut fecundiores essent
fugaces earum quam fortes. plurima pariunt struthocamelistrutho-
camellinae (om. galli) DE1. structo- F1. strutio- Rad ,
gallinaeuncosego posui coll. Ar. sali DFv. soli rH (ad seqq. referens), perdices [soli]. coitus avibus duobus modis, feminafemina
(DE?)v.-nae F.-ne Ra
considenteconsidente F2E2v. continente r humi, ut in gallinis, aut stante, ut in gruibus.
Ar. VI 2, 559a 23–26. 17–21. 10, 564b 22; G III 1, 751b 12. 19. 749a 18. 25. Ovorum alia sunt candida, ut columbis, perdicibus,
alia pallida, ut aquaticis, alia punctispunctis F2d2E2v.-ta r distincta, ut meleagridum
meleagridi G , alia rubrirubri F2E2v.
probri r coloris, ut phasianis, cenchridicencridi FR.om.a . intus autem
omne ovum volucrum bicolor, aquaticisaquatici F2a luteiut ei F1 plus quamquā
F2E2v. quo r albialbi v. alibi ll,
ididque va.D ipsum magis luridum quam ceteris; piscium unicolorunicolor F1
(sc. ouum est). unus color rv,
in quo nihil candidi.Ar. VI 2, 559a 15. 27. 28. 559b 13–15; G III 2, 752a
12 sq. 32 sq.— Hor. sat. 11 4, 12.13.— (7.8) Col. VIII 5, 11
(contra Ar. VI 2, 559a 28–30).— Ar. G III 2, 752b 2. (VI 3,
561 24). avium ova ex calore fragilia, serpentium
ex frigore lentalenta v.-nia ll , piscium ex liquore mollia. aquatilium
rotunda, reliqua fere fastigio cacuminata. exeunt a rotundissima
potamine F2a.-nes F1.-nis R1 sui parte, dum pariuntur, molli putamine, sed protinus
durescente quibuscumque emergunt portionibus. quae
oblonga sint ova, gratioris saporis putat Horatius Flaccus.
feminam edunt quae rotundiora gignuntur, reliqua marem.
umbilicus ovis aa om.F1. (a lac.) cacumine inest, ceu gutta eminens in putamine
.
Ar. VI 1 init.— (12) ib. 2, 560b 4–6.—
(14) ib. 1,558b 15. 20. 21. 16; G III , 750a 27 sq. 749b 29Quaedam omni tempore coeunt, ut gallinae, et pariunt
, praeterquam duobus mensibus hiemis brumalibus.
ex iis iuvencaeiuuent F1a.-en/// R1 plura quam veteres, sed minora, et in eodem
fetu prima ac novissima. est autem tanta fecunditas, ut
aliquaealiquae
ante incubitum et Petav. ex Ar. (πρὸ ἐπῳασμοῦ) et sexagena pariant, aliquae cotidie, aliquae bis die,
aliquae in tantum, ut effetaeeffectae
F1.-te R moriantur. Hadrianis laus
maxima.Ar. VI 4, 562b 24. 25.— (18) Ar. V 13 init. VI 4 init.—
(19) Ar. VI 1, 559a 5–7. VIII 16 extr.— (20) ib. 2, 560b 19–25.
— § 148. 149: Ar. VI 3, 561a 10–13. 24–28. 561b 10–12. 27–31.
Varro III 9, 16. Col. VIII 5,14. columbae deciens anno pariunt, quaedam etet in F1a undeciens
, in Aegypto vero etiam brumali mense. hirundines
et merulae et palumbian palumbes, turtures? cfr.§ 158 et nota ad XXX 61 et turtures bis anno pariunt, ceterae
aves fere semel. turdi, in cacuminibus arborum luto nidificantes
paene contextim, in secessu generant. a coitu X
diebusdiebus decem H ova maturescunt in utero, vexatis autem gallinae
et columbae pinna evulsapinne euulsa (-sae F2) F aliavealiaue F2v.-aeue r (a lac.) simili iniuria diutiusdiu-
tius v.-tinus ll (alac.) .
Omnibus ovis medioin medio dT vitelliuitelli R(?)v.-tuli r parva inest velut sanguinea
gutta, quod esse cor avium existimant, primum in omni
corpore id gignigigni F2Ev.-nunt r opinantes: in ovoin ouo - 10 deficit om.a certecerta
F2 guttaguttam F1 eaea om.F salit palpitatque
. ipsum animal ex alboaluo F1. ipso F2 liquore ovi corporatur.
cibus eiuseius
om.HBrot.ut (pro in) F1 in luteoluteo E2v.-to ran initio? cfr.Ar. est. omnibus intus caput maius toto
corpore, oculi conpressi capite maiores. increscente pullo
candor in medium vertitur, luteum circumfunditur.(10) Ar. G III, 2, 752b 12–14. vicensimo
die sisi F2R2v.om. r moveatur ovum, iam viventis intra putamen vox
auditur. ab eodem tempore plumescitplumes ut F1 , ita positus, ut caput
supra dextrum pedem habeat, dextram vero alam supra
caput. vitellus paulatim deficitdefecit FR. aves omnes in pedes nascuntur
, contra quamque (pro quā) F1 reliqua animalia.Celsus = Ar.
VI 3,562a27 sq. cfr. G IV 4,770a13. — (14) Varro ib. § 8.9.
Col. ib. § 8. 1.8.9. quaedam gallinae
omniaomnia del.E2zD.at cfr. Ar.
(πάντα δίδυμα) geminagemina F2R2E2zv.om. r ova pariunt et geminos interdum excludunt,
ut Cornelius Celsus auctor est, alterum maiorem; aliqui
negant omnino geminos excludi. plus vicena quina incubanda
incubandas
ubique tant F1R1.-ntū ad subici vetant. parere aa F2E2v.om. r bruma incipiunt. optima fetura
ante vernum aequinoctium. post solstitium nata non
implent magnitudinem iustam tantoque minus, quanto serius
provenere.
Col. ib. § 4.8. Varro ib. § 12. 11.
Geop. XIV 7, 27. 13. Ova incubari intra decem dies edita utilissimum
; vetera aut recentiora infecunda. subici inpari numero
debent. quarto die post quam coepere incubariincu-
bare az.-bar// F1. -bat R1 , si
contra lumen cacumine ovorum adprehenso ima manuuna F2v. cfr. XXIX 75
(pede imo) purus
et unius modimodus F1a perluceat color, sterilia existimantur esse
proque iis alia substituenda. et in aqua esteis ll.v experimentum:
inane fluitat, itaque sidentia. hoc est plena, subici volunt.
concuti vero experimento vetant, quoniam non gignant confusis
vitalibus venis.Varro III 9,16. Col. VIII 5, 9. Geop. ib. § 13. (cfr.
Pl. XVIII 322).— (4) Ar. G III 2, 753a 17. 18. Ar. VI 2, 559b
29–560a 2. 4.— (7) cfr. Col. ib. § 12. Geop. ib. § 11. incubationi datur initium postan decima demum post? cfr. Col. novam
lunamnom??? iam lu-
nam F1 , quia prius inchoata non proveniant. celerius excluduntur
calidis diebus; ideo aestate undevicensimo educenteducunt va.D
fetum, hieme XXV. si incubitu tonuit, ova pereunt; et accipitris
audita voce vitiantur. remedium contra tonitrustonitrus (tonot- F1) FRaH.
-ruus (DE?)D.-ruum z.-rua d.-rum v. cfr. vol. Ip. 538 ad II 142 clavus
ferreus sub straminestramine v(J). -na (tram- a) ll.S ovorum positus aut terra ex aratroaratro F2R2E2v.
eretro (cre- E1) r .
Ar. VI 2, 559b 1–4. (cfr. Geop. XIV 8).quaedam autem et citra incubitum sponte naturaenaturae G.-ra ll.v(J) gignuntgignit Rva.G(J) ,
ut in Aegyptiegypto a fimetisfim???tis F1R. figm???- F2. om.a . scitum de quodam potorepotore F2E2G(D).
om. rH. uini pot- v. (Ar.φιλοπότης τις) reperitur
Syracusis tam diu potareputare Fa solitum, donec cooperta terra fetum
ederentederent v. -re ll ova.
Suet. Tib.
14 init. Quin et ab hominehomini F1a perficiuntur. IuliaLiuia va.G(H2) Augusta
prima sua iuventa Tibiuuentatibus (-tutibus F1.-ta F2) ll . Caesarecaesarem F1Ra ex Nerone gravida, cum
parere virilem sexum admodum cuperet, hoc usa est puellari
augurio, ovum in sinusinū
F fovendofouendo E(?)B.-dū rv atque, cum deponendum
haberethabere F1R1 , nutrici per sinum tradendo, ne intermittereturimmitteretur a.
imitar- F1
tepor; nec falsofalsu F1R1 augurataaugusta F1R1a (add. augurata
va.G) proditur. nuper inde fortassisfortasse G. at cfr. nota ad VII 9
inventum, ut ova calido in loco inposita paleis igne modico
foverentur homine versante, pariterque et statoaestato F1. est-
Ra. statuto va.G die illincillinc F2E2v. -ic R2. milium r.an uiuus
vel uitalis?
erumpereterumpet retus R1.-pet recti' a.-p////&us F1 fetus.Cic. acad. II 86.— Ar. IX 49 extr. Ael. IV 29 med.
— (4) Cic. ND II 124. traditur quaedam ars gallinarii cuiusdam
dicentis, quod ex quaque essetesset
v.eent R2E2. eer . narrantur et mortua gallina
mariti earum visi succedentessuccedentis FR in vicem et reliqua fetae more
facientes abstinentesque se cantu. super omnia est anatum
ovis subditis atque exclusis admiratio primaprimo Bas. non plane agnoscentis
fetum, mox incerti singultusincerti singultus (P)S. -tis incultus (-tuus DF1) DFE2.-tis
(-tos v) incubitus RE1av sollicite convocantis,
postremo lamenta circa piscinae stagna mergentibus se
pullis natura duce.
Varro III 9, 4. Col. VIII 2, 7. 8.
Geop. XIV 7, 9.— (13) Col. ib. § 14.— (15) Geop. ib. § 17. Gallinarum generositas spectatur cristacrista F2dv.-ste r erectaerecta R2dv.
recta (-te F1) rD ,
interiminterdum va.S. cfr. vol. I p. 537 ad II 104 et gemina, pinnispinnis FS. penn- rv(D). primis L errore nigris, ore rubicundo, digitis inparibus
, aliquando et super IIIIIIII a.
quattuor (pro quaternos) rv digitos traversotransuerso Rava.J uno. ad
rem divinam luteo rostro pedibusque purae non videntur,
ad opertanea sacra nigrae. est et pumilionumpumu-
lionum F1R genus non
sterile in iis, quod non in alio genere alitum, sed quibusminus (pro in iis) F2e corr.
centracontra
EazD. certa va.J. cfr. Geop. , fecunditas rara et incubatio ovis noxia.
cfr. Col. VIII 5, 20. 21. (3, 1). Geop. ib. § 5. 6. Pl. XXIV
102 extr. XX 57. Inimicissima autem omniomni ego. -ium ll.v. cfr.vol. IV p. 483 ad XXIV 78 generigenere F1 pituita maximeque
maxime quae a.
-maeque F2.-mae quae F1 inter messismessis F2dav.-sses r acac
ES. ae DF1R. et F2dav vindemiae tempus. medicinamedicinae Fa.om.R1. (an -cina ē?) in fame
et cubitusin fumofimo F1R1a, utique si e lauru aut herba sabina fiatfiet curua ut a. si ex lauro aut va.S ,
pinnapinnas F1. pennas Ra.-nna va.S(D) per traversastransuersas F2Rava.J inserta nares et per omnes dies motamota F2E2v(D). et mota r. em- TzS;
cibus aliumallium R2va.S cum farreferre F1a aut aqua perfusus, in qua maduerit
noctua, autaut F2RG. aui DF1.
auis Eavat a. et va.S cum semine vitis albae coctus ac quaedam alia.
Ar. VI 2, 560b 26. VI 4 init. 1, 558b 26. 4, 562b 4.
6–8. 9–11. 8, 564a 18–20. Columbae proprio ritu osculantur ante coitum.
pariunt fere bina ova, ita natura moderante, ut aliis crebrior
sit fetusfaetus F. factus a. partus G2 , aliis numerosior. palumbispalumbis DFR1.-bes R2v.-bus EadD et turturturturi F2.-res R2va.J plurimum
terna nec plus quam bisuis F1a verefere F2va.(P) H pariunt, atque itaita ut si D , si
priorprioris F1a fetus corruptus est et ut,et ut ego. et ll.vtria (pro terna) ll.v quamvis III pepererint, numquam
plusduobus ll.v (rectius
binos) II educanteducunt R(?)L . tertiumtertium quod F2R2E2va.J(D) inritum est; urinum vocant.
palumbispa-
lumbes va. Brot.(S) incubat femina post meridianaan meridianā (sc. horam)? in matutinum, cetero
mas.Ar. VI 4, 562b 14–19. 26.
cfr. 2,560b 21.— (15) cfr. Varro III 7, 9. Geop. XIV 1,4. columbae marem semper et feminam pariunt, priorem
marem, postridiean post
biduū? cfr. Ar. feminam. incubant in eo genere ambo,
interdiu mas, noctu femina. excludunt XX die, pariunt a
coitu V. aestate quidemquinque F. quinto R (?)C. XXV az (an
VII? cfr. Ar.) interdum binis mensibus terna
educunteducant F2R2. edunt va.H paria, namquenam G XVIII die excludunt statimque concipiunt
; quare inter pullos saepesaepe v(D). sepe F2E2. om. rS ova inveniuntur, et alii
provolant, alii erumpunt. ipsi deinde pulli quinquemenstres
fetificant.Ar. VI 2 extr. et ipsae autem inter se, si mas non sit, feminae
aeque saliunt pariuntque ova inrita, ex quibus nihil gignitur,
quae hypenemiahypemenia F. hypp-
R. yp- a Graeci vocant.
Ar. VI 9 init. Ael. V 32. Col.
VIII 11, 5. 10. 9. 5. 12. Varro III 9, 10.Pavo a trimatu parit; primo anno unum autautem F1a alterum
ovum, sequenti quaterna quinave, ceteris duodena, non amplius
, intermittens binos dies ternosve parit, et ter anno, si
gallinis subiciantur incubandaincubando F2 . mares ea frangunt desiderio
incubantium; quapropter noctu et in latebris pariunt aut in
excelso cubantes, setset ego. et ll.v nisi molli strato excepta franguntur.
mares singulisingulis F1Ra quinis sufficiunt coniugibus. cum singulae aut
binae fuere, corrumpitur salacitate fecunditas. partus excluditur
diebus ter novenis aut tardius tricensimo.
Varro III 10, 3. Col. VIII 14, 4. 5. 6.— (12) Ar.
VI 8, 564a 10. 6,563a 29. Varro ib. § 3.5. Col. ib. § 7.8.7.—Anseres in aqua coeunt, pariunt vere aut, si brumabrumam F1a
coiere, post solstitium, XL propeprobe F1.-ba a , bis anno, si priorem fe-
sedecim. . septem et tum gallinae excludant, aliasalias-17 earum
om.aalias v. -io F2D. -ia r plurima ova XVI, paucissima
VII. si quis subripiat, pariunt done rumpantur. aliena
nonnouem aut undecim ll.v pro num. distrib. excludunt. incubanda subici utilissimum VIII aut XI.
incubant feminae tantum tricenis diebus, si vero tepidiorestepidiores v.
-ris ll.D
sint, XXV. pullis eorum urtica contactucontractu F1d mortifera, necne DF1R1
minus aviditas nunc satietate nimia, nunc suamet vi, quando
adprehensa radice morsu saepe conantes avellere ante colla
sua abrumpunt. contra urticam remedium est stramento
ab incubitu subdita radix earum.
Ar. IX 1, 609b 21–2.— § 165:Ar. VI 6, 563a 27–563b 2.Ardiolarumarcholarum a.
ardeo- R2va.J tria genera: leuconleucon R2 (DE?)v. leugon r , asteriasasterias v ex Ar.
suasperia ll , pelionpelion (πελιόν) ll. pellos v. (Ar.πέλλος).
hi in coitu anguntur; mares quidem cum vociferatu sanguinem
etiam ex oculisoculi
F1R profundunt. nec minus aegre pariunt
gravidae.(1) Ar. VI 8, 564a 17.— IX 13 init. 15, 616b 4–7.—
(4) Ar. G IV 6, 774b 26 sq.— aquila tricenis diebus incubat et fere maiores
alites, minores vicenis, ut miluusmiluus (olim scriptum miluos) ego ex Ar. singulos
ll.v. miluus binos Gesner. (cfr. Müller em. II p. 10. 11) et accipiter. miluus
fere parit numquam plus ternos, isis qui aegoliosaegolios v. -onos R2.-ornos
F2. egonus d2T.cfr. Ar. (ubi var. lect.αἰτώλιος) vocatur
et quaternosquaternos F2R2d2Tv. om. rz , corvus aliquando etetdel.d2va.S quinos. incubant totidem
diebus. cornicem incubantem mas pascit. pica novenospiganos uenos F1a ,
melancoryphus supra XX parit, semper numero inpari, nec
alianec alia DFRG.-ias B. in-
equalia Ea (add. nec alias v) iisiis ego. in ll.v. del. G plurespluris EaS.-ibus va.G : tantotanta F2E2dTsva.G fecunditas maior parvis. hirundini
caeci primo pulli suntpulli sunt
F2D.-llis DF1E1a.-lli E2(R?)v et fere omnibus quibus numerosior
fetuspartus va.H .
Ar. G III 1, 751a 18 sq.—
Ar. VI 2, 559b 28. (V 1, 539a 33). 559b 24.— (10) ib. 560a 6–8.5. Inrita ova, quae hypenemia diximus, aut mutua
feminae inter se libidinis imaginatione concipiunt aut pulvere,160
nec columbae tantum, sed et gallinae, perdices, pavones
, anseres, chenalopeces. sunt autem sterilia et minora
ac minus iucundi saporis et magis umida. quidam et vento
putant ea generari, qua de causa etiam zephyria appellantap-
pellant. Vrina F2. -ntur urina R2S. -ntur in DF1R1. -ntur haec
Ev.-ntur (om. urina —16 creduntur) a .
urina autem vere tantum fiunt incubatione derelicta, quae
alii cynosura dixere.Varro III 9,12. Col. VIII 6,1.2.— ova aceto macerata in tantumtantum. Vrina
fiunt va.H emolliuntur
, ut per anulos transeant. servari ea in lomento aut
hieme in paleis, aestate in furfuribusin furfuribus Rv. furf- rD utilissimum. sale
exinaniri creduntur.
(19) Ma-
crob. VII 16, 7. Volucrum animal parit vespertilio tantumtantum F2v.
in ta- r ,
cui et membranaceaemembranaceę F2RG. -na (-nae D) ceu E2v(D).
-cae r pinnaepinnae F2RG. pen- E2v(D). pemne r unium Ea.om. v a.G(D) . eadem sola volucrum
lactela&e F1. letę a1 nutrit ubera admovensadmouens parit ego (et dist.).
-ouit (-ouet H) parens DFR1E1aH.-ouens parens R2E2S.-ouens
v. cfr. vol. I p. 545 ad III 100 . parit geminos; volitat amplexa
infantes secumque portat. eidem coxendixcoxendix v. -dis ll una traditur
esse.eeego (et dist.). et ll.v in cibatucibato Fa culices gratissimi.
Ar. III 1, 511a 16. V 4.— Herod. III 109. Mir.
ausc. 165. Ael. I 24. Ar. V 34. (Isid. XII 4.11. 10).— Rursus in terrestribus ova pariunt serpentes,
de quibus nondum dictum estest C. sit ll.v . coeunt conplexu, adeo circumvolutae
sibi ipsae, ut una existimari biceps possit. viperae
mas caput inserit in os, quod illa abrodit voluptatis
dulcedine. terrestrium eadem sola intra se part ova, unius
coloris et mollia, ut pisces. tertiotertio ego. -ia ll.v. cfr. luc. p. 60 die intra uterum catulos
excludit, dein singulis diebus singulos parity, XX fere numero
. itaque cetericeteris a.-rae C tarditatis inpatientes perrumpunt latera
occisa parente. ceterae serpentes contextacontecta va.(P)H ova in terra incubant
et fetum sequentisequenti
F2. -te rv. cfr. § 161 et vol. IV p. 495 ad XXIX 137 excludunt anno. crocodili vicibus
incubant, mas et femina. sed reliquorum quoque terrestrium
reddatur generatio.
Ar. V 1, 539a 15.— (15) Ar. V 8, 542a 19. 26.— Bipedumbi-
pedum - 25 prodidit om.a solus homo animal gignit. homini
tantum primiprimo F1 coitus paenitentiapoenitentiae R , augurium scilicet vitaeuita F1 a
paenitenda origine. ceteris animalibus stati per tempora
anni concubitus, homini, ut dictum est, omnibus horis dierum7,38
noctiumque; ceteris satiassacias FR. satietas va.S. cfr. V 6. XII 78. XIII 130. (VIII 209. XXXII 45 extr.) in coitu, homini prope nulla.
Hesiod op. et d. 586. Ar. ib. 32.Messalina Claudi Caesaris coniunx, regalem hancregalē hanc F2D.-lē
rH. hanc (hoc L) reg- v existimans
palmam, elegit in id certamen nobilissimam e prostitutis
ancillam mercenariaemercedariae FR stipis eamque nocte ac die superavit
quinto atque vicensimo concubitu. in hominum genere
dist. ego maribusmaribus
D2v. mani- r deverticuladiuerticula F2va.S. cfr. § 140 veneris, excogitata omnia sceleresce-
lerae D1F.-ra Rz naturae
, feminis vero abortus. quantum in hac parte multo
nocentiores quam ferae sumus! viros avidiores veneris
hieme, feminas aestate Hesiodushesiodos F2. hess- F1 prodidit.
: Ar. V 2, 539b 22. (II 1, 500b 15. 16). Sol. 27, 16.—
Ar. ib. 540a 13–17. Ael. VI 60.— (5) cfr. Ar. VI 18, 572b 10.
Col. VI 27, 10. 24, 2.— (6) Ar. V 2, 540a 23–25. 9. 10.— Coituscoitos F1R1 aversis elephantis, camelis, tigribus, lyncibus,
rhinoceroti, leoni, dasypodi, cuniculis, quibus aversa genitalia
. cameli etiam solitudines aut secreta certe petunt,
neque intervenire datur sine pernicie; coitus toto dietoto die ego. tota die F2R2E2. tote
(-tę a) r , et
hisdist. ego cum Ven. tantum ex omnibus. quibus solida ungula in quadripedum
genere, mares olfactus accenditaccendit G. antcedit E.
antec- rv . avertuntur et canes,
phocae, lupi, in medioque coitu invitiqueinuiti (U 196) D etiam cohaerent.
Ar. ib. 539b 24. 29–540a 4. (cfr. VI 30 init.). ib. 10. 11.— (12) ib.
5–7. VI 29 init.— V 4 extr.— supra dictorum dasypodumdasypodum ego ex Ar. om. ll. v plerumqueplerisque B feminae priores
superveniuntsuperueniunt in dTS.-unt Fv.
-untur rD , in reliquisreliqu/// R1.-uę R2 mares. ursi autem, ut dictum est,8,126
humanitus stratihumi strati P ex Ar. , irenacei stantes ambo inter se conplexi,
feles mare stante, feminafeminam F1 subiacente, vulpes in latera proiectae
maremque femina amplexaamplexa F2v.-xae (-xe R) r. (alac.) . taurorum cervorumque
feminaefe-
minae R(?)v. minae (-ne Fa) r vim non tolerant; ea de causa ingrediuntur in
conceptucoitu (B)G . cervi vicissim ad alias transeunt etet ll.v.
an nec? cfr. Ar. ad priores
redeunt. lacertae ut ea, quae sine pedibus sunt, circumflexu
circumplexu va.J venerem novere.
Ar. G IV 4, 771a 18 sq.
—(19. 20) ib. 10, 777a 32.—Omnia animalia quo maioramaturia a.-raF1d. maiore va.H corporecorpora a , hoc minus fecundafecunda sunt va.S .
singulos gignunt elephanti, cameli, equi; acanthis duodenos,
avis minima. ocissime pariunt quae plurimos gignunt. quo
maius est animal, tanto diutius formatur in utero. diutius
gestantur quibus longiora suntgloria
sunt a. glorias F1. ////// sunt R1 vitae spatia, neque crescentium
tempestiva ad generandum aetasaetas - 274, 5 tantum om.a.Ar. G IV 4, 771b 2.(3) ib. 6, 774b 5–16. Ar. VI 34. 35. (cfr. Pl. VIII 126.151). quae solidas habent
ungulas, singulos; quae bisulcas, et geminos pariunt; quorum
in digitos pedum fissura divisa est, etet ego. del.F2D. e ll. ea L. eo v numerosiora in
fetu. sed superiora omnia perfectosperfectus F1R1 edunt partus, haec in-
dist. H ex Ar.choatosinchoatus FR , in quo sunt genere leaenae, ursae; et vulpes informe
informe RJ.-ma r.
-mem S. -mia v etiam magis quam supra dicta paritursa parit z. ursae pariunt va.H , rarumque est
videre parientemparientes
va.H . postea lambendo calefaciunt fetus omnia
ea et figurant. pariunt plurimum quaternos. caecos autem
gignunt canes, lupi, pantherae, thoes.
Ar. VI 20, 574a 16. 17. 22. 18. 26 sq. 574b 19. 23
-26.— (19) 574a 24.574b 26.29–33. V 14, 546a 28.—Canum plura genera. Laconicae octavo mense utrimque
utrimque v. utrum- ll generant; ferunt LX diebussexaginta .. tribus ll.v et plurimum III. ceterae
canes et semenstres coitum patiuntur. inplentur omnes
uno coitu. quae ante iustum tempus concepere, diutius
caecos habent catuloscatulos et ego. -li se (-lis R) ll. -los nec v. at cfr. Ar. , et omnes totidem diebus. existimantur
in urinaruina F1R1 attollere crus fere semenstres; id est
signum consummati virium roboris. feminae hoc idem sidentes
. partus duodeniduodenis R quibus numerosissimi, cetero quini,
seni, aliquando singuli, quod prodigiosum putant, sicut omnes
mares aut omnes feminas gigni. primos quosquequosque (J) S.
-oque ll mares
pariunt, in ceteris alternant. ineunturineunt ora F a partu sexto mense.
octonos Laconicae pariunt. propria in eo genere maribus
laborelabore Brot.(J). -res ll. -ris
v(L). a labore G2. post laborem (P)S salacitasalacritas va.(P)Brot. . vivunt Laconici annis denis, feminae duodenis
, cetera genera XV annisannis d. annos ll.v. an delendum? , aliquando et XXXX TG. uiginti
ll.v(S). uicenos H , nec tota
sua aetate generant, fere a duodecimo desinentes.
Ar. VI 35, 580a 23. 24. ib. 33, 579b 31. 580a 2–4.(4) Ar. V 14 extr.— (5) ib. 546b 2–5.—Felium et ichneumonum reliqua ut canum. vivunt
annis senisdenis coni. Brot. . dasypodes omni mense pariunt et superfetant,
sicutpasta F1 lepores. a partu statim inplentur; concipiunt quamvis
ubera siccante fetu. pariunt verouero (ů) H. non (n???)
ll.v. autem J caecos. elephanti, ut
diximus, pariunt singulos magnitudine vituli trimenstris.175 8,28
cameliduodecim ll.v XII mensibus ferunt; aaF2R2E2v(S). u DF1. ut E1.
e R1. del.H trimatu pariunt verean fere? cfr. Ar. iterumque
post annum inplentur a partu.Ar. VI
22, 576b 28 sq. 22. cfr. Pl. VIII 164.— (8) Ar. ib. 23, 577a 29.—
(9) Xenoph. r. equ. 5, 8. (Ar. VI 18, 572b 8).— Ar. ib. 572a 17.— equas autem post ter- 180
tium demumdemū J. diem ll.v(H).
annum C aut post unum ab enixu utiliter admitti putant
coguntque invitas. asinasasinas (P) U 197. om. ll.v etet ego. et mulier
(-iter E) ll.G (ortum ex utiliter prave iterato). mulier v. set
muli mater J. cfr. n. luc.p. 98 septimoseptima va.H die concipere facillime
creditur. equarum iubas tondere praecipiunt, ut asinorum
coitum patiantur humilitate; comantes enim gloria superbire
. a coitu solae animalium currunt exadversusexaduersus
(S)D. -sos DF1. -so rv. -sum J aquilonem
austrumveaquilone austroue H.-onum
austrorumue v , prout marem aut feminam concepere. colorem
ilico mutant, rubriore pilo vel quicumque sit pleniore: hoc
argumento desinunt admittere, etiam volentesuolentes v. nol- ll.H . nec inpedit
partus quasdam ab opere falluntque gravidae. vicisse Olympia
praegnantem Echecratidis Thessali invenimus.(17) Ar. V 14, 546a 22. equos
et canes et sues inituminitium FR matutinum adpetere, feminasfeminis P autem
post meridiem blandiri diligentiores tradunt. equas domitas
LXsexaginta DFED. XL z diebus equire ante quam gregales, sues tantum coitucoitum FR.an in
coitu?
spumam ore fundere, verrem subantis audita voce, ninisi va.S admittatur
, cibum non capere usque in maciem, feminas autem
in tantum efferariefferari v.-erri ll , ut hominem lancinentlancinent
R2TS. laci- D1FRd. lacerent D2Ev, candida maxime
veste indutum. rabies ea aceto mitigatur naturae adsperso.
aviditas coitus putatur et cibis fieri,(4) Ar. VII 4, 585a 3–6. cfr. Pl. supra § 179. VIII
219. (VII 48).— sicut viro eruca, pecori
caepa. quae ex feris mitigentur, non concipere, ut anseres,
aprosdist. H vero tarde et cervos nec nisi ab infantia educatos
mirum est. quadripedum praegnantes venerem arcent praeter
equampraeter quam R1. -quem F1 et suem; sed superfetant dasypus et lepus tantum.
Ar. VII 8, 586b 4. 586a 34; G IV 9. cfr.
Pl. VII 45.— Quaecumque animalpariunt, in capita gignunt
circumacto fetufetu
(om.R) sub enixum ll. Verc.(D). sub enixum fetu v(C) sub enixum, aliasalias
B. -ia ll. antea D. cfr. Ar. in utero porrectoporrecto B. -ta ll.v . quadripedes
gestanturgesta-
tur F extentisextentis RS.-ndis a.-nsis rv(J) ad v. om. ll.S ad longitudinem cruribus et ad
alvum suam adplicatis; homo in semet conglobatus inter
duo genua naribus sitis.cfr. Ar. G IV 7 init.— (14) ib. 6, 774b 17.
— molas, de quibus ante diximus,
gigni putant, ubi mulier non exex semet FdE2v. ea (a R) se- r mare, verum ex semet ipsa7,63
tantum conceperitconperit F1R1a. ideo nec animari, quia non sit ex duobus
, altricemque habere per se vitam illam quae satis arboribusque
contingat.
ex omnibus, quaeque om.F1a perfectos fetus,
suessues G. ue ll. uel v tantumtantum B. -tus
DF1R. -tos rv et numerososnumeros F1. in humerosos E2 edunt, namnam ego. item
ll.v. cfr. § 176 et Ar. pluresmures D contra naturam
solidipedum aut bisulcorum.
(19) Ar. VI 37, 580b 31.13. 29. Ael. XVII 17 extr. IX 3
init.— Super cuncta est murium fetus, hauthaut om.F sine cunctatione
dicendus, quamquam subsub
om.zva.G. ab a auctore Aristotele et
Alexandridist.G Magni militibus. generatio eorum lambendo
constare, non coitu, dicitur. ex una genitos CXX tradiderunt
, apud Persasaut persas F1R1a vero praegnantesprae-
gnantes in B. in praegnantis (-atis F1Ra) ll.S in ventreutero va.H parentisparentis B. parie- ll.v(S). cfr. Ar. repertas
.Ar. ib. 580b 16. 21.(5) cfr. Ael. XI 28. XVII 41.— (6) Th. fr. 174, 7. 8
Wim. Ar. ib. 581a 1 sq. cfr. Pl. VIII 132. et salis gustatugustu a fieri praegnantes opinanturopinatur F1R1a. itaque
desinit mirum esse unde vis tanta messes populetur murium
agrestium, in quibus illud quoquean adhuc quoque? adhuc latet, quonam modo
illa multitudo repente occidat. nam nec exanimes reperiuntur
neque extat qui murem hieme in agro effoderit.
plurimi itaitaque Ezva.G(D) ad Troada proveniunt et iam inde fugaverunt
incolasdist.
(P)H. (5–7 turbato ordine laborant) . proventus eorum siccitatibus. tradunt etiam obituris
vermiculum in capitecapite F2v. cante
DF1R. coitu Ea gigni. Aegyptiaegypti adS. -tiis F2E2v(D). -tii r. cfr. XI 111 muribus durus
pilus sicut irenaceisiraenaceis F. iran- a. irin- R2. erin- (vel herin-) va.J . iidem bipedes ambulant ceu Alpini
quoque.Ar. G II 7,
746a 32. (Ar. VI 23, 577b 9).— (14) Ar. V 33, 558a 16. — Cum, diversi generis coiere animaliaanimalia F1Ra , ita demum
generant, si tempus nascendi par habent.— Quadripedum
ova gignentium lacertas ore parere, ut creditur vulgo, Aristoteles
negat. neque incubant eaedemeędem v. eod- ll, oblitae quo sint
in loco enixae, quoniam huic animal nulla memoria; itaque
per se catuli erumpunt.
Ov. M XV 390. Ael. I 51.— (18) schol. Nic. alex. 537. Th. fr. VI
1, 15. III 8, 60 Wim. Ar. V 19, 552b 17. Ael. II 31. Geop. XV 1,
34. cfr. Pl. XXIX 75. Anguem ex medulla hominis spinae gigni accepimus
accepimus
dv. accip- ll.H a multis. pleraque enim occulta et caeca origine
proveniunt, etiam in quadripedum genere,
sicut salamandrae
salamandra va.S. cfr. not. p. 259,10 , animal lacertaelacerti va.S figura, stellatum, numquam nisi
magnis imbribus proveniens et serenitate desinensdeficiens va.S . huic
tantusin (pro ut) F1a rigor, ut ignem tactu restinguattactu restinguat F2H(D). -tur ext- DF1.-tuf ext- F1corr.Ea.
-tu ext- R(?)S. -tū ext- v non alio modo quam
glacies. eiusdem sanie, quae lactea ore vomitur, quacumque
parte corporis humani contacta totitoti — p. 276, 3 generant om.a defluunt pili, idque,
quod contactum est, colorem in vitiliginemuitilignē F1R1. uitii lig- F2 mutat.
(4) Ar. IV 11, 537b 32. 24. cfr. V 1, 539a 22. 15, 547b
18 sq.; G I 1,715a 23–25. 715b 4. 17. III 11, 761b 23. 762b23. Quaedam ergoergo DFETS. uero R(?)v gignuntur ex non genitis et
sine ulla simili origine, ut supra dicta et quaecumque ver188
statumqueuer statumque R2E2S.
om. rH. praem. aestas aut E2v(D). at cfr. Ar. tempus anni generantgenerant ll.v(SD). -rat H(J). ex his quaedam nihil
gignunt ut salamandrae, neque est inin his genus R(?)va.Diis masculummasculinum va.S femininumve
, sicut neque in anguillis omnibusqueomnibusque v. -bus ll quae nec animal
nec ovumneouum F1. neoum R1 ex sese generant. neutrum est etet sese DF1E1. om.RSJ ostreis
genusnec (pro uel) F1R1 et ceteris adhaerentibus vado vel saxo. quae autem
per se generantur, si in mares et feminas discriptadiscripta FE1D. desc- rv suntsunt (pro
si in) F1a ,
generant quidem aliquid coitu, sed inperfectum ac dissimile
et ex quo nihil amplius gignatur, ut vermiculos muscae.
id magis declarabitdeclarabit ego.
-ruit F1.-rauit rH (alac.). -rant (naturae) v natura eorumeorum D(?)v.
ear- r (alac.) quae insecta dicunturdicuntur v. duc- RE2.-cantur r (alac.) ,
arduaeardua F1R1 explanationis omnia et..privatim dicato opere narranda
. quapropter ingenium praedictorum et reliquaqua om.FR1 subtexetur
edissertatioedisse statio F1R1.
disserta- va.Brot. .
Ar. I 15 extr.— § 192: (22) Ar. IV 9, 536b 3. Ex sensibus ante cetera homini tactus, dein
gustatus; reliquis superatur a multis. aquilae clarius cernunt
, vultures sagacius odorantur, liquidius audiunt talpae:
obrutae terra, tam denso atque surdo naturae elemento,
praeterea voce omniomne R1.-nium va.S in sublime tendentetendentes F, sermonem exaudiunt
et, si de iis loquare, intellegere etiametiam - 21 profugere om.F1R1a dicuntur et
profugere.(1) Ar. IV 8, 535a 14. 15. 533b 16. auditus cuiqui a. quin F1 hominum primo negatus est, huic et
sermonis usus ablatus, nec sunt naturaliter surdi, ut non
iidem sintsunt F1Ra et muti. in marinis ostreis auditum esse non
est verisimile, sed ad sonum mergere se dicunturdicuntur om. va.H solenessolenes H ex Ar. -lent (-lere F2) ll.v;
ideo et silentium in moremore F1R1a mare F2. mari R2(DE?)v. cfr. XVI 13.XXV 85 piscantibus.ib. 533b
1 sq.— cfr. Pl. XXXII 16. 17. Martial. IV 30, 7.— (7) Ar. ib.
534a 8 sq.
pisces
quidem auditusaudituus F1D. -tuos R1.-tū os a nec membra habent nec foramina, audire
tamen eos palam estest om.a , utpoteutpote G(SD). ut pute F2. ut pate DF1. ut (om.a)
patet rv(H). del.J cum plausu congregari feros
ad cibum adsuetudine in quibusdam vivariis spectetur et in
piscinis Caesaris genera piscium ad nomen venire quosdamve
quosdamue ego. -dam av. -damque rH singulos. itaque produntur etiam clarissimeaudire
mugil, lupus, salpa, chromiscromis F. cronus a etet- uiuere del. P ideo in vado vivere.
Ar. ib. 14. 15. 17–19. 23–26. 28–534b2. Olfactum iis essees//// R1.
ess& F1. esse F2 manifeste patet, quippe non
omnes eadem esca capiuntur et prius quam adpetant odorantur
adorantur F1a. quosdam et speluncis latentes salsamento inlitis
faucibus scopuliscopoli FR piscatorpiscatur
F1a expellit velut sui cadaveris agnitionem
fugientes, conveniuntque ex alto etiam ad quosdam
odores////odores F1. modo res a, ut saepiam ustam et polypum, quae ideo coiciunturcoiciuntur F2G(D). coigu-
DF1. cogu- rv(J)
in nassas. sentinae quidemSed in aequidem F1. Sed equ- a navium odorem procul fugiunt,
maximean escis? cfr. Ar. tamen piscium sanguinem.Ar. ib. 534b 27–29. 535a 7. 8.— (19) ib. 534b 22–25.
(cfr. Pl. VIII 118. XXVIII 149. XII 81).— (21) Ar. ib. 535a 3. 4.(1) ib. 533a 17.18.— non potest petris avelli
polypus; idem cunilacunila B ex Ar. cunicula (uni- R)
ll.v admota ab odorean ob odorē? protinus resilit. purpurae
quoque faetidis capiuntur. nam de reliquo animalium
genere quis dubitet? cornus cervinian ceruini usti? odore serpentesinsecta (pro ser-
pentes) P ex Ar.
fugantur, sed maxime styracis; origani aut calcis aut sulpuris
solporis F1. sulpho- F2R.-phuris ava.J formicae necantur. culices acida petunt, ad dulcia
non advolant.
Tactusactuus F1.-tus a sensus omnibus est, etiam quibus nullus
alius; nam et ostreis et terestrium vermibus quoque.
(5) Cic. ND II 122.— Existimaverim omnibus sensum et gustatus esse.
cur enim alios alia saporessaporis FRa adpetant? in quoquod F1a veluel om.F1 praecipua
naturae varietasuarietas ego coll. v. 8. arcitae DF1E1adT. artae F2. ar-
chitectio R2e corr. G. -tiq; E2v.-tae H. -ti J. artificia D et lusus:et lusus ego. cfr. IX 102 et XIV 42. XX 11. et hiois DF.
////his R1E1. et his a. Ex his E2. et fibis d. et uiuis T. uis
v(H). del. G(D) alia dentibus praedantur, aliaalia — eruunt om.FR1a unguibus
, alia rostrirostro F1.-ris a aduncitate carpunt, alia latitudine eruuntruunt va.S. cfr. XI 159,
alia acumine excavant, alia sugunt, alia lambunt, sorbent,
mandunt, vorant. nec minor varietas in pedum ministerio,
ut rapiant, distrahant, teneant, premant, pendeant, tellurem
scabere non cessent.
(13) Ar. VIII 4 extr.— Venenis capreaecaprae Lucret. IV 639 et coturnices, ut diximus,
pinguescunt, placidissima animalia, at serpentesad serpentes (-tis F2) FR ovisouis v. oua ll, spectanda69
quidem draconum arte: aut enim solida hauriunt,
si iam fauces capiunt, quae deinde in semet convoluti frangunt
intus atque ita putamina extussiuntexcutiunt
ava.H, aut si tenerior
estē F2E2H. et r. est et v catulis adhuc aetas, orbe adprehensa spiraespire F1.-ra a ita sensim
vehementerque praestringunt, ut amputata parte ceu ferro
eet (pro e) a reliquareliquam (om. e) va.S, quae amplexu tenetur, sorbeant. simili modo
avibus devoratis solidis contentionecontentione dTv.contione (cot- R1) ll. certione s. contritione coni. B plumamplumā
Rds(P)H. -mas B. -ma DF1E1aT. plurima F2E2v excitamexcitā(P)H. et cita DF1E1dT.-tha R.-to a. et ossa F2E2G(D). et
cita et (et cetera v) ossa szv revomunt
.
(22) ib. 4, 594a 9. 7. 22–24. 15.(5) ib. 29, 607a 28. (cfr. Pl. XI 281).— Scorpiones terra vivuntuiuunt et RS. serpentes, cum occasio
est, vinum praecipue adpetunt, cum alioqui exiguo indigeant
potu; eaedemedem F1. edent a minimo et paene nullo cibo, cum adservantur
inclusae, sicuti aranei quoque, alioqui suctufuctu F2v. ru- r viventes
. ideoideoque H nullum interit fame aut siti venenatum. nam
neque calor iiscalor his G. -ris ll. -ris uim z (add. habent v) nec sanguissanguis
G.-inis ll.zv nec sudorsudoris zva.G , quae aviditatem naturali
naturalē F2va.G sale augent. in quo generegenera F1a omnia magis exitialiaexiit alia F1a, si
suum genus edere ante quam noceant.(10) cfr.
Ar. VIII 28, 606b 1.— (10. 11) Ar. VIII 6, 595a 13–18.— (12) ib.
5 init.— conditcondit — 9 horas om.a in thesauros
maxillarum cibum sphingiorumsphingiorum B. spi- DR.-onum FE. spong- v et satyrorum genus, mox
inde sensimscensim F1R ad mandendum manibus expromitex-
promit C.-primit ll.v , et quod
formicis in annum, sollemne est his inhis in F2R2d2v.om. r dies vel horas.
unum animal digitos habentium herba alitur, lepus; eaea ego.
sed ll.v et
frugefuge F1a solidipedes, et e bisulcis suessues R2v. suis r D omni cibatu et radicibus.
solidipedum volutatio propria. serratorum dentium carnivora
carniuiora F2 sunt omnia; ursi et fruge, fronde, vindemia, pomis
vivunt et apibus, cancris etiam ac formicis; lupi, ut diximus,8,83
et terra in fame.Ar. ib. 10, 569a 16. 17. ib. 8 init.— (17) Ar. IX
50, 632b. 3–6. 9.— pecus potu pinguescit, ideo sal illis aptissimus
; item veterina, quamquam et fruge et herba, scilicetscilicet ego. sed ll.v. (Ar.ὡς γὰρ ἄν πίνῃ)
ut bibereut bibere F2E2v. uiuere r. (alac.) , sic edunt. ruminant praeteret praeter R iam dicta silvestrium
cervi, cum a nobis aluntur, omnia autem iacentia potius
quam stantia, et hieme magis quam aestate, septenis fere
mensibus. Pontici quoque mures simili modo remandunt.
Ar. VIII 6 init.(1) ib. 28, 606b 25–28.— In potupotu Tv.-tum F1E2. pontu a.-tum r autem, quibus serrati dentes, lambunt et
mures hi vulgares, quamvis ex alio genere sint. quibus
continui dentes, sorbent, ut equi, boves. neutrum ursi, sed
aquam quoque morsu vorant. in Africa maior pars ferarum
aestate non bibunt inopia imbrium, quam ob causam capti
mures Libycilibici Fa , si bibere, moriuntur. orygemorigem FRa perpetuoperpetuos F1Ra sitientia
sitientem
szva.G AfricaeAfricae G. -ca ll.szv generantgenerat szva.G ex natura locinaturali (-ri E1) loco Eaz potu carentemcarentē F1Rv.-te r etet Get ll.G. cum v
mirabili modo ad remedia sitientium: namque Gaetuli latrones
eo durant auxilio, repertis apertoapto ego. pro (pro in F2E2) ll.in v corpore eorum saluberrimi
liquoris vesicis.
(12) Ael. VI 27.Insidunt in eadem Africa pardi condensam arboremcondensā arborē
ego (cfr. IX 10). -sa arbore ll.v(H). -sa arborū G
occultatique ex ramisex ramis ego. earum ramis ll.G. eius ra- zv in praetereuntia desiliunt atque e
volucrum sede grassanturcrassantur F1Rava.C. feles quidem quoquodā F2 silentio, quam
levibusleuis F1R1 vestigiis obrepunt avibus! quam occulte speculatae
in musculos exiliunt! excrementa sua effossa obruunt terra,
intellegentes odorem ilium indicem sui esse.(18) Ar. IX 1,610a. 1. 609a 7.20. (Cic. ND II
125. Ael. V 48).— (20) Ar. ib. 609a 8. 609b 12. 11, 615a 19. —
(21. 22) ib. 609a 14.— (22. 23) ib. 17. 18. 5. (cfr. Pl. XI 72).
ergo
et alios quosdam sensus esse quam supra dictos haut difficulter
apparet.
Sunt enim quaedam iis bella amicitiaeque, unde et adfectus
, praeter illa quae de quibusque eorum suis diximus
locis. dissident olores et aquilae, corvus et chloreuschloreus (P)H ex Ar. cho- ll.
clo- v. chlorio B noctu
invicem ova exquirentes, simili modo corvus et miluus, illoilli F1
praeripiente huichic F1a cibos, cornices atque noctua, aquilaean aquila ut Ar.? et
trochilusprochilus F1R1a, si credimus, quoniam rex appellatur avium, noctuaean noctua ut Ar.?
et ceterae minores aves,(1) ib. 23. 24.— (2) ib. 30.— (3) ib. 31–35.
(7) ib. 609b 3. 28.— rursus cum trochilotrochilo
ego ex Ar. terrestribus (t???reftrib.) ll.v mustela et
cornix, turtur et pyrallispyralis va.S(J), ichneumonesicneumones FR.om.a vespae et phalangiaphalangi F2.-ges va.Bas.
araneidist.(P)J, aquaticaeaquatica F2brenthosbrenthos D ex Ar. uentos F2. om. r H. anates v(S) etet om.DE2 gavia etgauia et D.
-uiae DRE1v.-uia F2E2.-ui F1d harpe, harpe etharpe et ego
coll. § 207. et ll.v. (nisi vero ex Ar. inserenda sunt rubeta et
serpens) triorchis
brenthos — triorchis om.a accipiter, soricesforices ll.v. an coruus (olim scriptum coruos)?
Ar.πίπραvelπιπώi.e. coruus ut p. 280,18 et ardiolaeet ardeolae R2va. J.
om.a invicem fetibusfestibus F1R. flet- F2 insidiantes
, — (aegithusaegithus — 6 excauat alieno loco videntur inserta e margine, inserenda potius v. 7 ante aesa-
lon avis minima cum asino; spinetis enim
se scabendi causa atterens nidos eius dissipat, quodqua F1R1a adeo
pavet, ut voce omnino rudentisprudentis F1a audita ova eiciat, pulli ipsi
metu cadant; igitur advolans ulcera eius rostro excavat) —
volpesMolpes F1a et miluimilui
v(D). mili F2. nili rG (subl. dist.). nisi (i. e.κίρκοιap. Ar.?)
H cum Turn., anguesangues (om. et) R(?) G et mustelae et sues.(7–11) ib. 30–34.— (11–14)
ib. 610a 3–8. 13. 14. aesalon vocatur
parva avis ova corvi frangens, cuius pulli infestantur a
volpibus. invicem haec catulos eiuseius ll.v. an uolpis? ipsamque vellit; quod
ubi videruntuiderint ava.G corvi, contra auxiliantur velut adversus communem
hostem. etet om.a acanthisaganthis F1.-tis a in spinis vivit; idcirco asinos
et ipsa odit floresflores F2E2v.-rē R2.-ra r spinae devorantes, aegithum verouero ll.v(D). uero anthus
B ex Ar. in tantum
, ut sanguinem eorum credant non coire multisque ideo
ideo z. ob id R(?)v. id (pro ido) r veneficiisbeneficis F1R infament. dissident thoesthoes v ex Ar. thopes d. iho- DE. hio- F2. ho-F1. io- R. yo- a et leonesa leones R. at le- d. ac le- Dal.2, et minima
aeque ac maxima. formicosam arborem urucaeerucae F2R2 (P)Brot. sorices v caventcarent FR1a.
libratlibrat—p. 282, 2
est om.a araneus se filo in caput serpentis porrectae sub umbra
arboris suae tantaque vi morsuan morsus? cerebrum adprehendit,
utac va.S(J) stridens subinde et vertigineuirgine F1R1 rotata ne filumfilium F1R quidem
pendentisdesuper pendentis va.S rumpere, adeo non fugere queat. nec finis ante
mortem est.
(4) Ar. IX 1, 610a 13. 8. 11.— Rursus amici pavones et columbae, turtures et
psittaci, merulae et turtures, cornix et ardiolae contra volpium
genus communibus inimicitiis, harpe et miluus contra
triorchintriorchū a.-chem va.H . quid, non et adfectus indicia sunt etiam in serpentibus
, inmitissimo animalium genere? dicta sunt quae8,61
Arcadia narrat de domino a dracone servato et agnitoadgnito F. agnita R2Bas. voce
[draconisdraconi R(?)H. hominis v.
uncos ego posui].Phylarch. fr. 27
Mü.— de aspide miraculum Phylarchopyllarco Fa reddatur. is
enim auctor est, cum ad mensam cuiusdam veniens in
Aegypto aleretur adsidue enixaenixam va.D catulos, quorum ab uno
filium hospitis interemptum, illam reversam ad consuetudinem
cibi intellexisseintellegisse FR1 culpam et necem intulisse catulo nec
postea in tectum id reversam.
Ar. IV 10 init.— (17) ib. 537a 2–4. 15–18.
23–25. 31. 537b 2. 7. 12. Somni quaestio non obscuram coniectationem
habet. in terrestribus omnia quae coniveantconiueant F2J. conn- R2G2. contuant DF1Ea.
-tinuant R1. cor habent v dormire manifestum
est. aquatilia quoque exiguum quidem, etiam qui
de ceteris dubitant, dormire tamen existimantextimant FR1. esti- az, non oculorum
argumento, quiaqui RS non habent genas, verum ipsa quietequiete om.a
cernuntur placida ceufeu a soporata neque aliudaliud F2(R?)G.-ia rv quam caudascaudas R(?) C. -dis rv
moventia et ad tumultum aliquem expavescentia. de thynnis
confidentius adfirmatur; iuxta ripas enimquod iuxta (om. enim)a aut petras dormiunt
, plani autem piscium in vado, ut manu saepe tollantur.
nam delphini ballaenaequeballaenę qua F1.-llenę eque F2. et ballene a stertentessternentes F1a etiam audiuntur. insecta
quoque dormire silentio apparet, quaequae DRdS. qua FE. (alac.). quia v ne luminibus
quidem admotisadmo////tis F1 excitentur.
Ar. VII 10, 587b 6–10. IV 10 extr. (cfr. Suet. Nero
46 init.).— Homo genitus premitur somno per aliquot menses
, dein longior in dies vigilia. somniatsomniat F2E2v.-iai D.-ia// F1.-ia r statim infans; nam
et pavore expergiscitur et suctumructū a imitatur. quidam vero
numquam, quibus mortiferum fuisse signum contra consuetudinem
somniumsomnum F2.-niorum sva. G invenimus exempla. magnus hic in vitain uita FaT. inuitat r(?)v. cfr. VII 178
locus et diversis refertusrefertus F2v. -tur r documentis, utrumne sint aliqua
praescita animi quiescentis, quaequae ego. qua ll.v. et
qua D. quaque coni. S fiant ratione, an fortuita
res sit ut pleraque. siEt si va.S exemplis agatur, profecto paria fiant.
a vinoa uino v. au-
tumno ll (alac.) et a cibis proxima atque in redormitioneredormitatione G vana esse
visa prope convenit. est autem somnus nihil aliud quam
animi in medium sesese F1R1d.om.a recessusc???cessus F2.Ar. IV 10, 536b 27–31.— praeter hominem somniaresomnia se F1.-asse F2a
equos, canes, boves, pecora, capras palam est: ob hoc creditur
et in omnibus quae animal pariantpariunt F2dTva.G. de iis quae ova
gignunt incertum estest om.FR1ad. (an recte?), sed dormire ea certum.
Verum etet om.R(?)G ad insecta transeamus; haechaec—6 animalia om. G namque restant
inmensae subtilitatis animalia.
C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBER XI
LIB. XI
(21) cfr. infra § 5.— (284,1–5) Ar. IV 1, 523b 12. 17–20. 13–15. Restant inmensae subtilitatis animalia, quando aliqui
ea neque spirare et sanguinesanguinem F etiametiam om.a carere prodiderunt.
multamulta genera R1a.-tigena va.H haec et multigenera, terrestrium volucrumque vita
(alialac. ego indicavi; exciderunt fere pinnis carentia, ut iuli (vel scolopendrae), alia.
cfr. Ar.... pinnata, ut apes, alia utroqueutraque R modo, ut formicae,
aliqua et pinnis et pedibus carentia), et iureet iure Eadv(Brot.). ut iure F2R2.
eiuri D. ///iuri R1. iuri F1. iure TL(S) omnia insecta
appellata ab incisuris, quae nunc cerviciumceruitium F.-icum
R (?) va.D loco, nunc pectorum
atque alvialia a, praecincta separantsepaerant F. seper- R membra, tenui modo
fistula cohaerentia, aliquis vero non tota incisurae ambienteincisurae ambiente ego. -ra eam amb- ll.H. -ra eas amb- v
rugaruga F2H. -am R2.-as v. roga R1d.-as r, sed in alvo aut superne tantum imbricatis flexiliflexilibus F2R2G(SD).
-lium v vertebris
, nusquamnumquam F1a alibi spectatiore naturae rerum artificio.
in magnis siquidem corporibus aut certe maioribus facilis
officina sequaci materia fuit: in his tam parvis atque tam
nullis quae ratio, quanta vis, quamquam C. tam ll.v inextricabilis perfectio!
ubi tot sensus collocavit in culice? et sunt alia dictu minora:
sed ubi visum in eo praetendit? ubi gustatum adplicavit?
ubi odoratum inseruit? ubi vero truculentam illam et portione
maximam vocem ingeneravit? qua subtilitate pinnas
adnexuitadnexuit v(D). -ectit ll. -euit (Chiff.) S, praelongavit pedum crura, disposuit ieiunam caveam
dist. ego uti alvum, avidam sanguinis et potissimumpotissi-
mam DF1Ra humani
sitimsiti D accendit! telumtelum—p. 285, 4 superuacuum
om.a vero perfodiendo tergori quo spiculavit
ingenio atque, utut om.F1 in capacicapaci (sc. spatio) ll.v. canali coni. D2, cum cerni non possit exilitasexilitas, ita va.S,
reciproca generavitgeminauit G arte, ut fodiendo acuminatum pariter
sorbendoque fistulosum esset! quos teredini ad perforanda
robora terebraumterebrarum ego.
cum ll.v sono teste dentes adfixit potissimumque
e ligno cibatum fecit! sed turrigeros elephantorum miramur
umeros taurorumque colla et truces in sublime iactus,
tigrium rapinas, leonum iubas, cum rerum natura nusquam
magis quam in minimis tota sit. quapropter quaeso nene ll.S. ne nostra zv(H). ne haec G legentes
, quoniam ex his spernunt multa, etiam relata fastidio
damnent, cum inin v. om. ll contemplatione naturae nihil possit
videri supervacuum.
cfr. Ar. IV 9, 535b 5. 7, 532b 5–8. II 15, 506a 1. 2. 5. 6;
de somno et vigilia 2, 456a 12; de respir. 9, 475a 29. (Pl. IX
16. 17).— Insecta multi negarunt spirare, idque ratione
persuadentes, quoniamquoniam ll.v.(S). -am in H. -am per lsz viscera interiorauisceri inter-
iori va.H. -era inter et ora D. at cfr. § 37. IX 16. 17 nexus spirabilis non
inessentinessent (U 198) J. -sset ll. itaque vivere ut fruges arboresque, sed plurimum
interesseinteresset F1a, spiret aliquidaliquid F2v.
-uis r an vivat. eadem de causa nec sanguinem
iis esse, qui sit nullisnullus Tz(P)S carentibus corde atque iecore.
sic nec spirare ea quibus pulmo desit. unde numerosa
quaestionum series exoritur.iidem enim et vocem esse iis
negant in tanto murmure apiumapum va.H (passim), cicadarum sono, et aliaalia (sc. contendunt) quae ll. quae alia (coni. S)D. aliis quae v. cfr.n. luc. p. 20
quae suisuis F1a aestimabuntur locis. nam mihi contuenti semper
suasitsemper (seper F1) suasit adTlzv(S).
se persu- r G(J) rerum natura nilil incredibile existimare de ea. nec
video cur magis possint nonnon possint dva.G trahere animam talia et vivere
quam spirareispirare M.inspi- Ra. /////irare F1 sine visceribus, quod etiam in marinis docuimus9,16 sqq.
quamvis arcente spiritumspiritum MF2lv(D). spirat- rzH.
(alac.). cfr. luc. p. 71 densitate et altitudine umoris.
volare quidem aliqua et animatu carere in ipso spiritu viventia
, habere sensum victus, generationis, operis atque
etiam de futuro curam, et quamvis non sint membra quae
velut carinacarina ll.v. an canali? sensus invehant, esse tamen iis auditum, olfactum
, gustatum, eximia praeterea naturae dona, sollertiam,
animum, artem, quis facile crediderit?cfr. Ar. I 4 init.; G II 1, 733a 25; P I 5, 645b 9.
(II 4, 650b 24 sq.). sanguinem non esse
iis fateor sic utsicut M. ne sicut l. sicut ne (nec F2) r v. cfr. Fels p. 11. luc. p.23 terrestribus quidem, cunctis inter se similem:
verumsimilem. uerum MJ. -lē a.-lem quidem (-demum
D1) rlv. uerum simile quiddam B ut saepiae in mari sanguinis viresuires ll.lzv(J). uices
B. uicem C atramentum optineat
obteneat DF1. optineant Md1.-net C, purpurarum generi infectorinfectis Mlv. infectus r ille sucus, sic et insectis
quisquis est vitalis umor, hic eriterit et G sanguis. deniquesanguis. denique MJ. -uis. donec rlG. -uinis loco. Sed v existimatio
aestimatio G suane sua MJ cuique sit: nobis propositum estest om.M naturasnatura R.-rae M (sc. causas? cfr. Müller stil. p. 12) rerum
manifestas indicareindagare MdTzJ. indicare rl. iud- v, non causas indagare dubias.
Ar. IV 7, 532a 31–532b 3. 8–10. — Insecta, ut intellegi possit, non videntur habere
nervoshabere neruos MJ. neruos habere rv nec ossa nec spinas nec cartilaginem nec pinguia
nec carnes, ne crustamne crustum M. nec crustam F2adzva.G quidem fragilem ut quaedam marina
, nec quaenec quae MG. nec quē R2.
neque rz. nec v iure dicaturdicetur zva.G cutis, sed mediae cuiusdam inter
omnia haec naturaenatura M corpus, arenti simile, nervoneruo ll.v.
in aluo coni. J coll. § 1 mollius, in
reliquis partibus tutiustutius R2S. totius MF2. istius r.
siccius v. tostius Fels p. 60 vere quam durius. et hoc solum iis
est, nec praeterea aliud. nihil intus nisi admodum paucis
intestinum inplicatum.Ar. IV 7,531b 30. 33–532a 7. 8, 533a 4. 16. 17. (P IV 6 init.). itaqueitaque inplicatum M divolsis praecipua vivacitasprae-
cipua uiualitas F1R1a.-puum leuacitas M
et partium singularum palpitatio, quia quaecumque est ratio
vitalis illa non certis inest membris, sed toto in corpore,
minime tamen capite, solumque non movetur nisi cum pectore
avolsum. in nullo genere plures sunt pedes, et quibus
ex his plurimi, diutius vivunt divulsa, ut in scolopendris
videmus. habent autem oculos praeterque ee G. om.ll.
(sensus v) sensibus et
tactumet tactum ego. tact- F2v. et act- r atque gustatum, aliqua et odoratum, pauca et auditum
.
(5–7) cfr. Verg. G IV 4. 5. 153–155. Varro III 16,
5. 3. 6. Didym. in Geop. XV 3, 1. 2.— Sed inter omnia ea principatus apibus et iure
praecipuapraecipuae R. (an -pua ē?) admiratio, solis ex eo genere hominum causa genitis
. mella contrahunt sucumque dulcissimum atque subtilissimum
ac saluberrimum, favos confingunt et ceras milleceras mille RdTG2cum P(H). ceras ille (illae v) F2v(L). ceteras /////e F1.-ra
simile DEa
ad usus vitae, laborem tolerant, opera conficiunt, rem publi-
camrem publicam v. rem. p. F2. femp r. cfr. § 109 init. habent, consilia privatim quoquequoque ego. que DEa.inFspat. vac. om.R(?)v, atat ego. ac F2v. ad r duces gregatim et,
quod maxime mirum sit, mores habent praeter ceterapraeter cetera (cet???a) ego (etdist.). praeterea ll.v, cum
sint neque mansueti generis neque feri. tantatanta J.-tū ll. tamen tanta v est natura
rerum, ut prope ex umbra minimaminimi va.J animalis incomparabile
effecerit quiddam. quos efficaciae industriaeque tantaetantae v. -tos ll comparemus
nervos, quas vires? quos rationeratione (-nem R2)
ll.v.-ni G medius fidius iisiis ego. om. ll. v
viros, hoe certe praestantioribus, quodquod ego. quo ll.v nihil novere nisi
commune? nonnon om.a.an ne? sit de anima quaestio, constet et de sanguine
, quantulum tamen esse in tantulis potest? aestimemus
post eapost ea ego. postea ll.v. cfr. XII 83 ingenium.
Ar. VIII 14 init.—
(21) cfr. Col. IX 14, 1.18. (Verg. G IV 52). Pl. XVIII 253. Hieme conduntur — unde enim firmaeenim firmae ego. enim ad ll.v. cfr. XIV 35. XVIII 83. XVI 241 pruinas
nivesque et aquilonum flatus perferreperferendos v vires? — sane et insecta
sqq. dist. va.H omnia, sed minus diu quae parietibus nostris occultata
mature tepefiunt. circa apes aut temporum locorumve ratio
mutata est, aut erraverunt priores. conduntur a vergiliarum
occasu etet F2R2S. se r. (alac.). sed v latent ultra exortum — adeo non ad veris initium,
ut dixere, necnec DF2H. ne r. nec ut v quisquam in Italia de alvis existimat ante
fabasdist. J. cfr. XVIII 253 florentes —,Ar. IX 40, 625b 23. 24.— (2) V 22, 553b 23–28.
IX 40, 623b 27–32. Varro III 16, 8. Didym. in Geop. XV 3, 3.— exeuntnon exeunt va.H(S) ad opera et labores, nullusque,
cum per caelum licuit, otio perit dies. primum favosfamos F1R construunt
, ceram finguntfigunt F1a, hoc est domos cellasque faciunt,
dein subolem, postea mella, ceram ex floribus, melliginem
ee R(?)C. a rv lacrimis arborum quae glutinum pariunt, salicis, ulmi,
harundinis sucosuco v.-cos ll , cummi, resina. his primum alvum ipsamalueum ipsum va.S (item passim)
intus in totumin totum coni.S2. totum
ll.v. totam (S1)J ut quodam tectorio inlinunt et aliis amarioribus
a maioribus F1a. amaris F2 sucissuis F1R1a contra aliarum bestiolarum aviditates, id se facturas
consciae quod concupisci possit; isdemisdem F2. hisd- R2. his (//// F1. om.dTz) dein rS. (alac.).
his deinde v fores quoquequodque DF1E. (alac.)
latiores circumstruunt.
Ar. ib. 623b 31. cfr. Hesych. s. v.κόμμωσις.— (12) Ar. ib.
624a 17.13–17. Varro ib. § 23. Verg. G IV 38.— (13. 14) cfr.
Pl. XXII 107. XIII 67. XXIV 47.— Prima fundamenta commosincommosin B.cfr. index et Hesych. s. v. -osi in a. conmosin F2.-ssin R2.-mo-
sisin E2.-missin R1.-ssi in DF1E1. conisin (κόνισιν.) coni. B2ex Ar. metyn v ex Ar. (item 13) vocant periti, secunda
pissoceronpissoceron v ex Ar.
diss- ll (item 14), tertia propolin, inter coria cerasque,
magni ad medicamina usus. commosis crusta est prima, saporis
amari. pissoceros super eam venit, picantium modo,
ceu dilutior cera. e vitium populorumque mitiore cummi
propolis, crassioris iam materiae additis floribus, nondum
tamen cera, sed favorum stabilimentum, qua omnes frigoris
aut iniuriae aditus obstruuntur, odore et ipsa etiamnumetiamnum v. -nunc ll.S
gravi, ut qua plerique pro galbano utantur.
Ar. V 22, 554a17. IX
40, 626a 7. 623b 23. Hesych. s. v. κήριϝθος. Varro ib. § 23–25. 22. Praeterpraeter F2v. post a. prae r haec convehitur erithace, quam aliqui sandaracam
, alii cerinthumcherinthum FRa vocant. hic erit apium dum operantur
cibus, qui saepe invenitur in favorum inanitatibus
sepositus, et ipse amariamari F2v.-aris R. amoris r saporis. gignitur autem rorerore marino P e Varr. verno
et arborum suco cummiumcommium F1Ra. gum- F2H.-mi v modo, capiturcapitur—10 excipi om.a incapitur in ego. capiti E.-ita DF1E.del.F2v. -itur
(coni. S)J ficisficis ego. fici (-co F2) ll.africi v minor,
austri flatu nigrior, aquilonibus melior et rubens, plurimus
in Graecis nucibus. Menecrates florem esse dicitflorem esse dicit F2G.-re mensē dicit r. -rem ait esse v. add. futurae
messis indicium va.H(SJ), sed
nemo praeter eum.
Ar. V 22, 553b 27. 31.— (8) Ar. IX 40, 627a 5. 9. cfr. Col. IX 4, 7. (Pl. XIX 27).— (10) Ar. V 21, 553a 21. 22, 553 22.
Varro III 16, 24. (aliter Pl. XXI 71).— Ar. ib. 554a13. IV 8,
535a 2.3. VIII 11, 596b 15. IX 40, 625b 20. Varro ib. § 6. Ael. V
11 med. Didym. in Geop. XV 3,4.— Ceras ex omnium arborum satorumque floribus
confingunt excepta rumice et echinopodechenopode va.H; herbarum haec
generaherbarum haec genera del. voluit S. falso excipitur et spartum, quippe cum in Hispania
multa in spartariis mella herbam eam sapiant. falso et
oleas excipi arbitror, quippe olivae proventu plurima examina
gigni certum est. fructibus nullis nocetur. mortuis
ne floribus quidem, non modo corporibus, insidunt.cfr. Col. IX 13, 8
de Aristom. Hygini auctore.— operantur
intra LXXL z p. etet om.RSJ subinde consumptis in proximo floribus
speculatores ad pabula ulteriora mittunt, noctu deprehensae
in expeditione excubant supinae, ut alas a rore protegant
protegat F1R1dist. ego. cfr. § 110. 193. IX 63 al. et CFW Müller p. 4 ad IX 122,
ne quis miretur amore earum captos Aristomachum
Solensem duodesexaginta annis nihil aliud egisse,
PhiliscumPhiliscum (fil- F2) G.-stum
B. illius cum r. Hyliscum v. cfr. ind. auct. vero Thasium in desertis apes colentem Agrium
cognominatum, qui ambo scripsere de iis.
cfr. Sen. ep. 121, 22.—
Verg. G IV 165. Ael. I 10 extr.(1) Ar. IX 40, 627a 24. 25. 627b 10–13. Th. fr. VI 3,
46 Wim. Ael. I 11 med. Verg. G IV 191 sq. cfr. Varro ib. § 37.
Pl. XVIII 364.— (6) Ar. IX 40,625b 18. 19. 627a 22.— Ratio operisoperis haec F2G(S)mire divisimire diuisi ego. cfr. § 22. 25 init., de mendo p. 299,15.
interdiu ll.v. interim dicenda Müller em. IIp. 13: statio ad portas morein ore F1a
castrorum, quiesnoctu quies va.S in matutinum, donec una excitetexcitet F2G.-tet et D.-te et Ea.
-tae et F1R.-tet omnes zv gemino
aut triplici bombo ut bucino aliquo. tune universae provolant
, si dies mitis futurus est. praedivinant enim ventos
imbresque, cumcū ego. in DFEa. et R(?)szH.
et tune v. ni D sesi R1 continent tectistectis — 5 habent om.a; itaqueita quae J temperietemperie v.-ries ll.J D caeli
otiumotium ego. cfr. § 14. 25. eum
DF1RE. cum dTJ. & F2G. est unde D. (hanc enim v) hoc inter praescita habenthabēt
(sc. apiarii) ll. v. an habet????. cum agmen ad opera
processit, aliae flores adgerunt pedibus, aliae aquam ore
guttasque lanugine totius corporis.ib. 626b 8. 9. (Verg. G IV 178). 624a 33 sq. 624b 6. 7. Verg. ib. 167.
— quibus estest om.a earum adulescentia
, ad opera exeunt etet om.RS supra dicta convehunt, seniores
intus operantur. quae flores comportant, prioribus pedibus
femina onerantonerant R(?)v.-ntur r propter id natura scabra, pedes priores
rostro, totaeque onustae remeant sarcina pandatae. excipiunt
eas ternae quaternae, quaequaternae quae F1 (DE?) D.
-naeque rv. -naeque et H. -nae atque C exonerant.Ar. IX 40, 625b 18–20. 627a 20 sq. Verg. G IV 179.
Ael. V 11 init. — (16) Ar. ib. 624a 5. 6. 8–10.— sunt enim intus
quoque officia divisa: aliae struunt, aliae poliunt, aliae
suggerunt, aliae cibum comparant ex eo quod adlatum est;
neque enim separatim vescuntur, ne inaequalitas operis et
cibi fiat et temporis. struunt orsae aorsa ea va.(P)H.
rursus ae E.-sus ea a concamarationeconcamaratione (-mer- v)S. concaua
rat- ll alvi
textumquetecta va.G2(L) velut auelut a F2RG2(H). uel ista Ea. uel sta D. u////ta
F1. uel usque ad v(L) summa tela deducunt, limitibus binis
circa singulos actusactus ll.v(G2)H.
arcus B(L), ut aliis intrent, aliis exeant.Col. IX
15, 6–8.(4) Ar. ib. 625a 11–13. — favi, superiore
parte adfixi et paulum etiam lateribus, simul haerenthaerent (DE?) v.-runt FR. erunt a
etdist.D pendent; imaima (sc. parte)ll.-am D. una v alvum non contingunt, oblongioblongi — 5 sar-
ciendum om.aoblongi P e Col. obliqui ll.v. praem. tune F2D.
nunc va.S(J)autaut ego. tunc DFED. nunc R(?)v rotundi,
qualiter poposcitposcit va.G alvus, aliquando et duorum generum, cum
duo examina concordibus populis dissimiles habuere ritus.
ruentes ceras fulciunt, pilarum intergerivisintergeriuis ll.S. -rinis G.-rinis sic H. instar in-
terius v. cfr. XIII 82. XXXV 173 a solo fornicatis,
ne desitne sit F. ut sit va.G aditus ad sarciendum.ib. 624a 10 3.—
(8) ib. 626b 24. 25. Verg. G. IV 194. Plut. SA 10, 967b. Ael. I 11
extr. V 13.— primi fere tres versus inanes
struuntur, ne promptum sit quod invitet furantemforantem a. & for- F1 ; novissimi
maxime inplentur mille. ideo aversa alvo favi eximuntur
. gerulae secundos flatus captant. si cooriatur procella
, adprehensi pondusculo lapilliadprehensi .. lapilli se G.
-nsis . ..- llis ll.v se librant; quidam in
umeros eum inponi tradunt. iuxta vero terram volant in
adverso flatu vepribus evitatiseultatis R (coni. Dal.) H. euauatis
DF1E1. (alac.). euacua- E2dTz. hebeta- F2.-ato v.Ar. ib. 627a 19. (625a 14–16). Varro III,
16, 8. Didym. in Geop. XV 3, 9.— (13) Ar. ib. 627a 10. 11. (626a
24). Ael. I 10 extr. Didym. ib. § 4.— mira observatio operis:
cessantium inertiam notant, castigant, mox et puniunt morte.
mira munditia amoliunturemoliuntur F. mol- a omnia ee v. om ll.D medio, nullaeque inter
opera spurcitiae iacent; quin et excrementa operantium intus
, ne longius recedant, unum congesta in locum turbidis
diebus et operis otio egerunt.Ar. ib. 627a 26–28.
Verg. G IV 185–190. Ael. V 11.— (20) Ar. ib. 623b 32–34.
624a 1. 2. 4. 5. 624b 26. cum advesperascit, in alvo
strepunt minus ac minus, donec una circumvolet eodem
quo excitavit bombo ceu quietem capere imperansimperans (inp- F2)
F2d2v. imp///// d1. impetratis (inp- DF1) r. inperitans iis S.
-ans J , et hoc
castrorumtum Fa more. tunc repente omnes conticescuntconticiscunt F1R.
Domos primum plebeiplebeis va.G2(L) exaedificant, deinde regibus.
si speraturspiratur F1a largiorlongior F proventus, adiciuntur contubernia et fucis.
haehae C cellarum minimae, sed ipsi maiores apibus.Ar. V 21, 553b 4. IX 40, 626b 10. Col. IX 15, 1. 2.
Democr. in Geop. XV 9, 3. Verg. G IV 243. 168. Varro III 16, 8.
Ael. I 9.— (12) Ar. V 22, 554b 4.— sunt
autem fuci sine aculeo, velut inperfectaeinperfecta et F1Ra apes novissimaeque
dist. va. H a fessis autaut M. et rv iam emeritis inchoatae, serotinus fetus et
quasi servitia verarum apium, quam ob rem imperant iis
primosque expellunt in opera, tardantes sine dementia puniunt
. neque in opere tantum, sed in fetuimpetu in fetu M1 quoque adiuvant
eas, multum ad calorem conferente turba. certe quo maior
eorum fuit multitudo, hoceo (pro hoc) va.H maior fit etfit et ego. fit MJ. fiet rv. cfr.XV 105 extr. examinum proventus.
cum mella coeperunt maturescere, abigunt eos multaeque
singulos adgressae trucidant. nec id genus nisi vere conspicitur
. fucusfucos F1R1a. rugus M ademptis alisaliis M. salis F1.
sali a in alvuminatum M reiectus ipse ceteris
una va.(P)H. cfr. p. 291,1 adimit.cfr. Ar. IX 40, 624a
3. Sen. de clem. I 19, 2. Col. IX 11, 4. 5. (Pallad. VII 7, 9). Ael.
I 59. Florent in Geop. XV 2, 15.— (15) Ar. V 23, 554b 25. Varro
ib. § 5. 24. Didym. in Geop. XV 3, 10. Ael. V 13.— Ar. IX 40,
625b 21. V 22, 554a 1. 2.— regias imperatoribus futuris in ima parte
alvi exstruunt amplas, magnificas, separatas, tuberculo eminentes
, quod si exprimatur, non gignunturgignuntur M.-tur subole r. -li D (ad seq. referens). -les dv. sexangulae
omnes cellae aa om.azH Brot. singulorum pedumeae pedum va.S opere. nihilnihil—17 tempore
om.M horum stato
tempore, sed rapiunt diebus serenis muniamuniam F.-iant a.-ia. Et va.S. melle uno alterove
summumad summum va.S die cellas replent.
ib. 553b 29–31. Verg. G IV
1 sq. (Col. IX 14, 5).Venit hoc exex om.FRa aëre et maxime siderum exortu, praecipueque
ipso sirio explendescenteexplendescente MJ. -scit r.
-scente fit v, nec omnino prius vergiliarum
cum F2va.G exortu, sublucanis temporibus. itaque tum prima
aurora folia arborum melle roscida inveniuntur aca (pro ac) M, si qui
matutino sub diudiu MJ. diuo
F1Rav(S). dio F2Bas. fuere, unctas liquore vestes capillumque
concretum sentiunt, sive illesiue ille — 15. 16 dilutum et om.a est caeli sudor sive quaedamquaedam (qued- M)-sucus MF2v. quae R. que r.
aquae lzp
siderum saliva sive purgantis sese v. si M.om.F2 aëris sucus; utinamqueutinamque MC. siue F2.
om. r. siue aquae v
essetesset MD. esset et C. est et rlzpv puruspurus om.M ac liquidus et suae naturae, qualis defluit primo
!(10) Ar. V 22, 554a 17.— nunc vero e tanta cadens altitudine multumque, dum
venit, sordescens et obvio terrae halitu infectus, praeterea
ee DFE(D). om.RdT. a v(J) fronde ac pabulis potus et in utriculosutriculos F2Verc. -lo r Brot. uterculos v(C) congestus apium
— ore enim eum vomunt —, ad hochaec va.S suco florum corruptus
et alvi vitiisalui uitiis ego. aluinis DFE. aluis S. alueis R(?)v. in aluis D maceratus totiensque mutatus, magnam
tamen caelestis naturae voluptatem adfert.Diosc. II 101. Dio-
phan. in Geop. XV 7, 1. cfr. Pl. XXI 57. Varro III 16, 14. Strabo
IX 399 extr. X 489 extr.— (15–17) Ar. V 22, 554a 7–9.
ibi
optimusoptimum z semper, ubi optimorum doliolis florum conditur.
fitfit ego. om. ll.v Atticaeatticiae F1R regionis hochic va.H etet v. ē ll. est et D Siculae Hymettohymetio FR et Hyblahybia F1 locislocis F2 (add. in marg. uel aolicis). licis F1. a locis RdS. ab locis D(?)Ev(D).
(vox corr.; an apricis?),
mox Calydnacallydna F1(DE?).-ymne va.Bas.
calydne F2. (-dnae insulae D2) insulaan in insula?. est autem initio mel ut aqua dilutum
et primis diebus fervet ut mustamustum C seque purgat, vicensimo
die crassescit, mox obducitur tenui membrana, quae fervoris
ipsius spuma concrescit. sorbetur optimum et minime
fronde infectum e quercus, tiliaetiliae F2v. om.a. fil- (-lio et R2) r, harundinum foliis.
(2) Verg. G IV 152 (Col. IX 2, 3).— Summa quidem bonitatis nationeratione F2 constat, ut
supra diximus, pluribus modis. aliubi enim favi cerafabi ceras F1a spectabiles 32
tabiles gignuntur, ut in Sicilia, Paelignis, aliubi copia mellis,
ut in Creta, Cypro, Africa, aliubi magnitudine, ut in septentrionalibus
, viso iam in Germania octo pedum longitudinis
favo in cava parte nigrocaua .. nigro v. caue.. nigra ll.(4. 5) cfr.
Celsus ap. Col. IX 14, 20. Mir. ausc. 16.— (9) cfr. Col. ib. § 10.
Varro ib. § 14. Pl. XXI 56.— in quocumque tamen tractu terna
sunt genera mellis. vernum exe F2d. et F1a floribus constructo favo, quod
ideo vocatur anthinum. hoc quidam attingi vetant, ut largo
alimento valida exeat suboles. alii ex nullo minusmodo (pro minus) F2 apibus
relinquunt, quoniam magna sequatur ubertas magnorum
siderum exortu, praeterea solstitiosolstitio d(?)v. soliti ll. cfr. XXI 56, cum thymumthumum FR et uva
florere incipiunt, praecipua cellarum materia.Ar. IX 40, 627a 31 sq. —
Varro ib. § 33. Didym. in Geop. XV 5,4. Col. IX 15, 8. 9.—
(16) Col. IX 14, 5. Didym. ib. § 1.— est autem
in eximendis favis necessaria dispensatio, quoniam inopia
cibi desperant moriunturque aut diffugiunt, contra copia
ignaviam adfert, ac iam melle, non erithace, pascuntur. ergohace (pro ergo) M
diligentiores ex hac vindemia XVXII Eava.S partem apibus relinquunt.
dies status inchoandaeinchoande F1.-di va.H, ut quadam lege naturae, si scire aut
observare homines vellentuellent MJ. uelint rv, tricensimus ab educto examine,
fereque Maio mense includitur haec vindemia.
Alterum genus est mellis aestivi, quod ideo vocatur horaeon
oraeon FR. oran a a tempestivitate praecipua, ipso sirio exsplendescente
post solstitium diebus XXX fere. inmensa circa hoc subtilitas
naturae mortalibus patefacta est, nisini FRaS fraus hominum
cuncta pernicie corrumperet.(25) cfr. infra § 38.
XXII 108. 109. namque ab exortueortu M. ortu F1 sideris
cuiuscumque, sed nobilium maxime, aut caelestis arcus, si
non sequantur imbres, sed ros tepescat solis radiis, medicamenta
, non mella, gignuntur, oculis, ulceribus internisque
visceribus dona caelestia. quod si servetur hoc sirio exoriente
casuque congruat in eundem diem, ut saepe, Veneris aut
lovis Mercurive exortus, non alia suavitassuauitas MRB.-tatis rv visqueuisque MG. sui- r. ususque v mortalium
malis a morte revocandisreuocandis MJ. uoc- F2(DE?)v.-di r quam divini nectaris fiat.
(5–7) Ar. IX 40, 627a 4. V 22, 553b 21.— (7.8) IX
40, 627a 2.— (9. 10) V 22, 554a 10. cfr. Col. IX 4, 6. Varro III
16, 26.— Mel plenilunio uberiusuberius v.
-ibus M. uerius r capitur, serenoserena va.S die
pinguiuspinguis F1a. in omni melle quod per se fluxitfluit C ut mustum oleumque
, appellatur acetumacoeton B. tacitum MF2v . maxime laudabile est aestivumaestiuum Mv(S). Est- F2R2d.
Estiu R1.-ium DF1. Est iam Ea. etiam zH
omne rutilum, ut siccioribus confectum diebusut—diebus MF2J. ut diebus confectum siccioribus v(S). ut siccioribus r.
om.z. uel sic auribus H. albumalbum— 8 ulceribus MJ. om. rv.
ut ulceribus z.cfr. § 45 extr. mel
non fit ubi thymum est, sed oculis et ulceribus aptissimum
existimaturexistimatur MF2G(S).-tus
F1R. in aestimatus E.-tur a.-tu est zH.-tione est vdist.ego n. luc. p. 34. e thymo coloris aurei, saporis gratissimi, quo
fitquo fit MDF1a. quo fit R. cofit E.
quod fit F2G. coit D. cum fit vlac. ego indicavi; exci-dit floris nomen. (an potius e uiolis pro doliolis?) palam; .... doliolis pingue, epingue e D.
-gui e MR.-guę F.-gue rv. (alac.) marino rorerore MF2D. res DF1.re RE. e rore v spissum. quod
concrescitconcrescit Mv. c???gr- F2. cogr- R. eogr-
D. ///gr- F1. eo cr- Ed autem, minime laudatur.Ar. IX 40, 627a 1. Diophan. in Geop. XV 7, 2.
(Diosc. II 101). thymosum non coit et
tactuan remittit? praetenuia fila mittit, quod primum bonitatisbonitatis M. graui-
r v. leui- P argumentum
est; abrumpiabrupti M2 statim et resilireres iure M1.-ilere M2 guttas vilitatis indicium
habetur. sequens probatio ut sit odoratum etex
dulci acreacre
MG. re rv, glutinosum, perlucidum.(1) Ar. V 22, 554a 15. aestivaex aestiua coni. J. cfr.§ 35. 42 mellatione X
partem Cassiocasio M2.
-stio M1, Thasio va.(P)G2 Dionysio apibus relinqui placet, si plenae
fuerint alvi; si minus, pro rata portione aut, si inanes, omnino
non attingi. huic vindemiae Attici signum dedere initium
caprifici, alii diemcaprificialem diem va.H Volcano sacrum.
Diosc. I 117. cfr. Col.
IX 4, 7.— (7) Col. IX 14, 11. Varro III 16, 34.—Tertium genus mellis minime probatum silvestre,
quod ericaeumericaeum Rv. erigae- M.
irice- DF. erite- E. erithe- a vocant. convehiturconuenitur M post primos autumni imbres
, cum ericeerice Mv(J).
heri- F2. myri- RdS. in africe (-ca Ea) r sola floret in silvis, ob id harenoso simile.
gignitgignitur va.S id maxime arcturi exortusexortus dS.-tu Eav.-tuus r exet (pro ex) M.om.ava.H a. d. pra. d. pr. J. ad pr. M. april DFR. -ili E. apli a. a (ante H)
pridie v. id. Septembres.
quidam aestivam mellationem ad arcturi exortum proferunt,
quoniam ad aequinoctium autumni ab eo supersint dies
XIIII, et ab aequinoctio ad vergiliarum occasum diebus
XXXXVIII plurima sit ericesit eriche F1R1.-itache F2.-ithe l. se tyriche
a. sideriten va.B.(10) cfr.
Th. VI 4, 4. Pl. XXI 94 extr.— (14) Varro ib. Didym. in Geop.
XV 5,4. Col. IX 15,8. 14,11.— Atheniensesathinienses F1. as then- R1. as tiniensis a.
as thi- l eameam J. iam M. tam DF1R. tum El.om.a. eam-
dem F2 tetralicentetralicem B1e Theophr. -adicen Mv (J). terra dicen l.
-cent r. radicem F2. tamaricen (B2)S
appellant, Euboea sisyrumsisyrum MJ. syr- a.
sysyr- r. sisir- dBrot. sisarum v. -ram B e Varr., putantquequam putant
va.S apibus esse gratissimam
, fortassis quia tune nulla alia sit copia. haec ergo
mellatio finefinē R. sine M vindemiae et vergiliarum occasu idibus Novembribus
fere includitur. relinqui ex ea duas partes apibus
ratio persuadet, et semper eas partes favorum, quae habeant
habeant MF2d2v. ha////ant
F1d1. haec ant DE. haec inth R. anth a erithacen.Ar. IX 40, 625b 28. VIII
4, 599a 24 sq. cfr. Col. IX 14,17.— (297, 1) cfr. supra § 13. 30. a bruma ad arcturi exortum diebus LXXL a (item Ar. et Col., sed cfr. XVIII 237)
somno aluntur sine ullo cibo. ab arcturi exortu ad aequinoctium
vernum tepidiore tractu iam vigilant, sed etiamnumetiam nunc F.-am tunc
Rava.J
alvo se continent servatosque in id tempus cibos repetunt.
inin—4 mori om.a Italia vero hoc idem aa om.M vergiliarum exortu faciunt etet MF2v. om. r H in
eum dormiunt.cfr. supra § 35.— (5) Col. IX 14, 3. Florent. in Geop.
XV 2, 19. Ar. IX 40, 626a 26. 27. Varro ib. § 6. Ael. I 58.— alvosaluo M quidamquidē F in eximendo melle expendunt,
ita diribentesdiribentes MDF1G(S).-ipentes R.
-iuentes F2.-imentes Ezv(Brot.) quantum relinquant. aequitas quidemquidem ll.G(J). om. v. siqu-
d(?)L etiam
in iiseis FRva.J obstringitur, feruntque societate fraudata alvosaluus F1R mori.
in primis ergo praecipitur, lauti utlauti ut M. ut lauti
(loti H) rv purique eximant mellamelle F1Ra.
faetoremfaetorem ego e Col. (cfr. § 61). et
furem ll.v. et furfurem Müller em. II p. 14 mulierumque mensesmeses Ma (pas-sim) odereodore F. ore R.Ar. ib. 623b 19–21. Varro ib. § 36. Col. ib. § 2. Ar. ib. 625a 6.
- (12) cfr. Strabo IX 400 init. (Col. VI 33, 2).— cum eximantur mella,
apes abigiabici M.-iq; a1 fumo utilissimum, ne irascantur aut ipsae avideauidae MF2va. G. cfr. § 67
vorent. fumo crebriorecreuriore R1.-uiore F1 etetiam va.S ignavia earum excitatur ad opera,
namubi va.G nisi incubavereincubare F1a.-buere Müller em. II p. 15, favos lividos faciunt. rursus fumo nimio
inficiuntur, quandoquando MJ. quarum rv iniuriaminiuria F2R.-riae F1a celerrimeceleber-
rime M sentiunt mella,
vel minimo contactu rorisoris P. nidoris D2 acescentia. et ob id inter genera
servaturseruantur F1Ra quod acapnumacap-
nunc Rd.-non B. acarnon F2v. apac nunc F1. opacnū a vocantpost uocant add. Album mel non fit quod bithymum est, sed
oculis et ulceribus aptissimum (existimatur add. G) va.H. cfr.§ 38.
Ar. V 21
init. G III 10 init.; 759b 22.— V 22, 553b 24. G III 10, 759a 21.
Verg. G IV 198. 200. 201.Ar. V 21, 553a 27. 30.— Fetus quonam modo progenerarent, magna inter
eruditos et subtilis fuit quaestio. apium enim coitus visus
est numquam. plures existimavere ore confingiore confingi MJ. oportere confici rv floribus
compositascompositas (sc. apes) M.-tis rv. cfr. n. luc. p. 35 apte atqueapte atque R(?)v.
atque apte MF2. atque r. calami atque D utiliterutiliter ll.v. oliuaeD (ex Ar.); aliqui coitucoitus Fa unius, qui rex
in quoque appelleturappellatur Radva.D examine: hunc esse solum marem,
praecipua magnitudine, ne fatiscat; ideoidio F1R1. om.a. tedio R2 fetum sine eo nonnon om.M
edi, apesque reliquas tamquamtamque M marem feminas comitari, non
tamquam ducem. quam probabilem alias sententiam fucorum
proventuspreuentus F1. ore ue- ad.
eue- va.G coarguit. quae enim ratio, ut idem coitus
inperfectosalios perfectos, imperfectos R(?)va.J generet alios?(8) Col. IX 14, 4 (Verg.
G III 148).— propiorproprior
R.-rio F1a. pro ... or M vero prior existimatio
fieret, nine F1Ra rursus alia difficultas occurreret. quippe nascuntur
aliquando in extremis favis apes grandiores, quae ceteras
fugant. oestrus vocatur hoc malum, quonamquodam M modo nascens,
si ipsaeipse MF1a.-sae se va.G fingunt?Ar. V 22, 554a 18–25. 27. 19, 551b 2. (cfr.
IX 40, 623b 1. Ael. IV 5. V 42).— quod certum est, gallinarum modo incubant
. id, quod exclusum est, primo vermiculus videtur
candidus, iacens transversus adhaerensque ita ut pars ceraepars cerae (RD?) H cum Petavio. pascere rv
videatur. rex statim mellei coloris, ut electo flore ex omni
copia factus, neque vermiculus, sed statim pinniger. cetera
turbadist. ego n. luc. p. 12 cum formam capere coepit, nymphae vocantur, utet (pro ut) F2 fuci
serenessirenes v aut cephenescefenes FR. efe- a .Ar. V 22, 554b 3. IX
40, 625b 30. V 22,554a 30.— sisi— 21 emergat om.asi q??? R quis alterutris capita demat prius
quam pinnas habeant, pro gratissimo sunt pabulo matribus.
tempore procedenteprocedente F2v. -tes r instillant cibos atque incubant, tumtum om. Dal. (errore)
maxime murmurantes, caloris, utut Rv. ue DF. sue E1. sui E2 putant, faciendi gratia
necessariinecessarii v. -riis
(-rius F2) ll. -rius is coni.D2 excludendis pullis, donec ruptis membranis, quae
singulos cingunt, ovorum modomodo om.F1 universum agmen emergat.
spectatum hoc Romae consularis cuiusdam surburbano, alvis
cornu lanternaelaternae F2ava.S tralucido factis.cfr. infra § 64. 65.(4) cfr. Ar. IX 40, 625b 25.— fetus intra XLV diem peragitur
. fit in favis quibusdam qui vocatur clavusclarus D. clerus va.H. at cfr. n. luc. p.13.14, amarae
duritia cerae, cum fetumconfetum F.-ectum a inde non eduxere morbomoruo F.-rtuo R1. cfr. § 63 aut ignavia
aut infecunditate naturali; hic est abortus apium.
protinus autem educti operantur quadam disciplina cum
matribus, regemque iuvenem aequalis turba comitatur. reges
plures inchoantur, ne desintne desint B. nec desunt ll.Ar. V 22, 553b
15. 19. IX 40, 625a 16–18. Verg. G IV 91 sq.— Ar. V 21, 553a
25–27. (IX 40, 624b 21). cfr. Varro III 16, 8. Florent. in Geop.
XV 2, 16. Col. IX 10, 1. Sen. de clem. 1 19, 2.— postea ex his suboles cum
adulta esse coepit, concordiconcordi av.-de r S suffragio deterrimosteterrimos adzva.G necant, ne
distrahant agmina. duo autem genera eorum: melior rufus,
deteriorrufus, deterior J. rufus quam B(S) ex Ar. om. ll.v(H) niger variusque. omnibus forma semper egregia
et duplo quam ceteris maior, pinnae breviores, crura rectaerecta F2. at cfr. Col.,
ingressus celsior, in fronte macula quodam diademate candicans
. multum etiam nitore a volgo differunt.
(16) Ar.
V 21, 553b 5–7. IX 41, 628b 1. Ael. V 10. Col. ib. Sen. ib.— Quaerat nunc aliquis, unusne Hercules fuerit
et quotquot F2Rz(P)H. quod rv Liberi patrespatris Ea.-res (-ris v) sepulcrum zva.H, et reliqua vetustatisuetustatis F2v.
uenu- r situ obruta! ecce
in re parva villisque nostris adnexa, cuius adsidueadsidue EaD.-uae r. -ua v copia
est, non constat interinter (pro in re) F1 auctores, rex nullumne solus habeat
aculeum, maiestate tantum armatus, an dederit quidem eum
natura, sed usum eiuseius F2R2d2G(D). e////s F1. estis DR1. mes- d1. esse
Eav. om. Bas. pestis J illiilli R1d2L(J). ille R2. illis r Bas.(S).
om. v tantumstatum R1J.-tutum R2d1 negaverit. illud constat,
imperatorem aculeo non uti. mira plebei circa eum obedientia
.Ar. IX 40, 624a 26. 29. 27. 625b 6–8. 11. G III 10, 760b
8. 9. 19. Didym. in Geop. XV 3, 8. 4, 2. Ael. V 11. 10. Verg. G IV
210–212. 215–217. 106–108. Col. IX 9, 4. 3. Varro III 16, 30. 8. cum procedit, una est totum examen circaque eum
globatur, cingit, protegit, cerni non patitur. reliquo tempore
, cum populus in labore est, ipse opera intus circumitcircuit ava.S,
similis exhortanti, solus inmunis. circa eum satellites quidam
lictoresque, adsiduiadsidui F2G.-ua rv custodes auctoritatisauctoritatis F2R(?)G.-tes DF1.-te Eadv. procedit forisforis F2E1a.-ras E2v. -res r.
cfr. § 101. VIII 106. X 92. XXI 7
non nisi migraturomigraturo F2v.-tur r examineex amne F1. ex anime a. id multo intellegitur ante, aliquot
diebus murmure intus strepente, apparatus indiceindice om.a.—cio va.G
diem tempestivum eligentium. si quis alam ei detruncet,
non fugiatfugiet Fva.S examen. cum processere, se quaequequęque F2v. quoque r proximam
illi cupit esse, inet in E(?)v officio conspici gaudet. fessum umeris
sublevant, validius fatigatum ex toto portant. si qua lassatalassatus B ex Ar.
defecitdeficit ava.S aut forte aberravit, odore persequitur. ubicumque
ille conseditconfedit d(?)v.
conce- ll, ibi cunctarum castra sunt.
cfr. Obseq. 95. 103. 113. 130. Cic. de har. resp. 25.—
(14) Val. M. I 6 ext. 3.— (16) Obseq. 132. Dio LIV 33,2.— Tunctunc— 301, 2 mella om.a ostenta faciunt privata ac publica, uva dependente
in domibus templisque, saepe expiata magnis
eventibus. sedere in ore infantis tum etiamtam etiam
F1R Platonis, suavitatem
illam praedulcis eloquii portendentes. sedere in
castris Drusi imperatoris, cum prosperrimeprospere R2S.-erime F1R1 pugnatum apud
Arbalonem est, hautquaquam perpetua haruspicum coniectura
, qui dirum id ostentum existimant semper. duce
prensoprehenso va.S totum tenetur agmen,Verg. G IV 212. Sen. de clem. I 19, 2. Ar. IX 40, 624a 30.
31. 625a 16. 17. 19. 21–23. 626b 6. 7. — amisso dilabitur migratque
ad alios. esse utique sine rege noncon (pro non) F1R1 possunt. invitae autem
interemunt eos, cum plures fuere, potiusque nascentium
domos diruunt, si proventus desperatur. tunc etet om. va.S fucos abigunt
.(24) Ar. V 22,
553b 9. 10. Varro III 16,19.(2) cfr. supra § 27. quamquam et de his video dubitari propriumque iis
genus esse aliquos existimare, sicut furibus, grandissimis
inter illosillas R(?)va.J, sed nigris lataque alvo, ita appellatis, quia furtim
devorent mella. certum est ab apibus fucos interfici.
utique regem non habent. et quoet quo F2. quo M. ęquo dJ. equo r.
hi quo z. sed quo v modo sinesi sine J aculeo nascantur
nascuntur F1Ra in quaestione est.
Ar. ib. 553b 21. 22. IX
40, 626b 12–15.— (9) Col. IX 9, 6. (Verg. G IV 86. 87). Varro
ib. § 35.Vmido vere meliormelior
Mv. om. r fetus, sicco mel copiosiuscopiosus FRa ; quod si
defecitdeficit F2RSJ. -fecerit v aliquas alvos cibus, impetum in proximas faciunt
rapinae proposito. at illae contra deriguntderigunt M. diri- rv aciem etet MF2v. ei r, si
custossuis va.H adsit, alterutra pars, quae sibi favere sensitsentit
va.S, non adpetit
eum. exex - 13 mulsa om.a aliis quoque saepe dimicant causis duasqueduasque M(P)J. easque (quae F)
rv
acies contrarias duosqueduosque MU. duo rv(D) imperatores instruunt, maxime rixa
in convehendis floribus exsertaexserta Md2. ins- d1.
exerta DFE. exorta R(?)v et suos quibusque evocantibus
, quae dimicatio iniectu pulveris aut fumo tota discutitur,
reconciliaturreconciliantur va.H vero lacte vel aqua mulsa.
Ar. IX 40, 624b 28. V 22 init. Varro ib. § 20.
19. cfr. Col. IX 3, 1. 2.— (19) Ar. V 22, 554b 8–10. 16–19.
Verg. G IV 42–44. Apes sunt et rusticae silvestresque, horridae
aspectuaspectum F1a, multo iracundiores, sed opere ac labore praestantes.
urbanarumurbanorum Fa duo genera: optimae breves variaeque et in rotunditatem
compactiles, deteriores longae et quibus similitudo
vesparum, etiamnum deterrimaedeterrimae F2v.
tet- Eaz. determinae r ex iis pilosae. in
Ponto sunt quaedam albaealuae D. -ueae F1. aleas M, quaeque M bis in mense mella faciunt,
circa Thermodontem autem fluvium duo genera, aliarum
quae in arboribus mellificant, aliarum quae sub terra, triplici
cerarum ordine, uberrimi proventus. aculeum apibus
deditdist. D natura, ventri consertum ad unum ictum.Ar. P IV 6, 683a 8.— IX 40,
626a 17–19. 20. 26. 27. 8. 9. Verg. G IV 237. hoc infixoconfixo M
quidam eas statim emori putant, aliqui non nisi in tantum
adacto, ut intestini quippiam sequatur, sed fucos postea esse
nec mella facere velutfacere uelut (ut S) Mv. -ciunt sed ut (ut om.a) r castratis viribus pariterque et nocere
et prodesse desinere.(5) Verg. G IV 49. cfr. supra § 44.— (6) Th. C. VI
5, 1. Ael. I 58. Varro III 16, 6. Col. IX 5, 1 extr.— (7) Verg. G
IV 245. 13–15. Ael. ib. et V 11. Florent. in Geop. XV 2, 18. est in exemplis equusequus ego. -uos (= uus) ll.v ab iis occisusoccisus M. -sos rv. cfr. n. luc.p. 31, de dictione VII 35. VIII 180.
odere foedos odores proculqueprocuique M. -cul va.G fugiunt, sed et fictos; itaque
unguenta redolentesredolentis MS infestant. ipsae plurimorum animalium
iniuriis obnoxiae. inpugnant eas naturae eiusdem degeneres
vespae atque crabrones, etiam e culicum genere qui vocantur
muliones. populantur hirundines et quaedam aliae aves.
insidiantur aquantibus ranae, quae maxima earumeorum ME1a est operatio
tum cum subolem faciunt;Ar. IX 40,626a 31. 627b 4. Ael. V 11.— (16) Verg. G IV
47. 48. Col. IX 5, 6. nec hae tantrum quae stagna
rivosque obsident, verum et rubetae veniunt ultro adrepentesque
foribusfloribus Fava.B portasportas MF2. pertas DF1R1. pcas a. per eas EzG. repertas
R2. ope- v sufflant: adad ll.G. ac z. ab v hoc statiostatio J coll. § 20. spa-
ll.v(S). del.G provolatprouolant F2va.S confestimque
abripiturabripiuntur zva.S . nec sentire ictus apium ranae traduntur
. inimicae et oves difficile se ese e MS. se r. se a v lanis earum explicantibus
. cancrorum etiam odore, si quis iuxta coquat,
exanimantur.
Verg. G IV 252–256. Col. IX 13, 7.
Ar. ib. 626a 23. Quin et morbosmorbos MF2v. -rtuos D1R2E.
-rtuus r. (alac.). de mendo cfr. § 50 suaptesuaptae F2. suae apte E.
suraptae DF1 natura sentiunt. index
eorum tristitia torpens et cum ante fores in teporemtepore R2azS solis
promotis aliae cibos ministrant, cum defunctas progeruntcum-progerunt MF2v.
om.r
funerantiumquequam (pro que) F1Ra more comitantur exequias.Ar. ib.624a 30–33. Varro III 16,20.(7. 8) Ar. VIII 27, 605b 10. IX 40, 625a 7 sq. (cfr. supra
§ 50). Col. IX 13, 11. 13. rege eaea ll.H. del. G. a zC. hac
B. ac v pestepestes F1R
consumpto maeret plebes ignavo dolore, non cibos convehens
conucheus F1.-uehunt azva.G.-uehit G , non procedensproce-
dent a. -dunt zva.G. -dit G; tristi tantum murmure glomeraturglomerantur FRazS
circa corpus eius. subtrahitur itaque deductaede-
ductae (-te M) G. -ta av. diductae DFdsJ. -te RT. -ta Ez(P)H multitudinimultitudini Md2sG(J). -ne rv(H).
alias spectantes exanimem luctum non minuunt; tunc quoque
ni subveniatur, fame moriuntur. hilaritate igitur et
nitore sanitas aestimaturstimatur R1. ext- F.
exist- R2dS.
sunt et operis morbi: cum
favoscauos M nonnon MRd2v.om.r explent, claroncleron va.Brot. ex Ar. vocant; itemitem- 8 peragant om.aidem MF. iid- va.P blapsigonianbla-
sigonian FR, si
fetum non peragantperagunt R(?)EzH .
Varro ib. § 12. Col. IX 5, 6.
Verg. G IV 50. 247. Ael. I 58.— (12) Ar. VIII 27, 605b 13–15.
Col. IX 7, 5. 14, 8. 9. Verg. G IV 246. Inimica et echo est resultanti sono, qui pavidas
alterno pulsetpulset (sul- M) ictu
MF2R2H. -lse situ r. -lsat ictu v ictu; inimica et nebula. aranei quoque vel
maxime hostiles: cum praevaluere, ut intexant, enecant
alvos. papiliopapillo MF1a etiam hichic
MG(D). om.rv(H) ignavus et inhonoratus, luminibus
accensis advolitans, pestifer, nec uno modo: nam et ipse
ceras depascitur et relinquit excrementa, ee MJ.om. rv quibus teredinesteredides:F1R
gignuntur; fila etiam araneosaaradeosa M , quacumque incessit, alarum
maxime emaxime e M. -mae Fa.-me rv lanuginelan-
guine DF1.-gine R1.-guidae Ea obtexit.(17) Ar. ib. 19.
Col. IX 13, 2.— (19) Ar. ib. 19–21. Ael. IV 18. nascuntur et in ipso ligno teredines
, quae ceras praecipue adpetunt. infestat ete (pro et) F1Ra aviditas
pastuspastuus MF1D, nimia forum satietate verno maxime tempore alvo
cita. oleo quidem non apes tantumapes non tantum M, sed omnia insecta exanimantur
, praecipue si capite uncto in sole ponantur.Ar. IX
40, 623b 19–22. 627a 19. 20. aliquando
et ipsae contrahunt mortis sibi causas, cum sensere
eximi mella,avide vorantes, cetero preaparce et quae alioqui
prodigas atqueatque (pro et) R(?)Dal.2errore edaces non secus ac pigras et ignavas
proturbentproturbant F2. nocent etet
om.R. es F sua mella ipsis inlitaequeinlutaeque M ab aversaauersa M(P)J. adu- rv
parte moriuntur. tot hostibus, tot casibus — et quotamquo-
Tū a. -ta va.H
portionemportione F1ava.H eorum commemorocommemoratam (cum-
F) F1Rd. -ta a. -ta tam va.H? — tam munificum animal
expositum est. remedia dicemus suis locis; nunc enim
sermo de natura est.
ib. 627a 15–18. Didym. in Geop. XV 3, 7. Ael. V 13.
Varro III 16, 7. Verg. G IV 64. Gaudent plausu atque tinnituinitu F1R1d1 aeris eoque
convocantur. quo manifestum est auditus quoque inesse
sensum. effecto opereopere
— 13 redeunt om.a, educto fetu functaefunctae Mv(J). -to rS muneremunere MF2R2v.
-ri r omni
exercitationem tamentamen ll.v(S). tum B sollemnem habent, spatiataeque in
aperto et in altum elataeelatae MJ. datae F2v.
-tae e r, gyrisgiris RE volatu editiseditis F2v. -ti M. -tus r, tum demum
ad cibum redeunt.Ar. V 22, 554b 6–8.
Verg. G IV 207. Col. IX 3, 3.— (16) Ar. de respir. 9, 475b 4.
Hygin. ap. Col. IX 13, 4. Varro ib. § 37. 38. vita iisiis J. his
MD. est r. eis v longissima, utut MF2v. aut r prospere inimica
acdist. D fortuita cedanthac fortuna cadant F2 , septenis annis. universas alvosuniuersas aluos Madvig adv. crit. IIp. 525. -sa saluos
M. -sa aluos (albos F2) rv numquam
ultra decem annos durasse proditur. sunt qui mortuas
, si intra tectumtectum — sole om.M hieme serventurseruetur
F1R , deindeinde va.D sole verno torreantur
ac ficulneo cinere tepidotepido
(Mone)J. t. pido M. totidē tepido F2. toto die v foveanturac — foueantur MF2v. om. r, putent revivescere
reuiuiscere
Fadva.Brot. cfr. nota ad IX 132;Mago ap.
Col. IX 44, 6. Verg. G IV 284 sq. Florent. in Geop. XV 2, 23 sq.
Nic. ther. 740 sq. Ov. M XV 364 sq. Archelaus ap. Varr. ib. § 4.
Ael. II 57. I 28. Ar. V 19,552a 16. G III 9, 758b 6–8. 10, 761a
2–8. in totum vero amissas reparari ventribus bubulis
recentibus cum fimo obrutisobrotis M.an obrutas aut cum delendum?, Vergilius iuvencorum corpore
exanimato, sicut equorum vespas atque crabrones,
sicut asinorum scarabaeosscara-
baeos MF2v.-beorum r , mutante natura ex aliisex aliis (oliis M)— 4 cernuntur MF2v.
om.r quaedam
inin om.M alia. sed horum omnium coitus cernuntur, et tamen in
fetu eadem prope natura quae apibus.
Ar. V 23 init. ib. 5551–4. 8–10. (G III 10, 761a
4. 5). Vespae in sublimi e luto nidos faciunt, in iisiis Mv. his rH
ceras, crabrones cavernisin cauernis
va.S aut sub terra. et horum omnium
sexangulae cellae, ceraecerae Md(P)G2J. cere T. cera rH. cetera v(LS) autem ee MC(J). om. rv(H) corticecortice ll.v(G2)S. -ce et zB. -cea et H, araneosaearaneosae Md(D?)S. -ose T. -oso G2. -osa H. -os Ea. ant
neore F1. araneus F2R2e corr. -neis zv. arena B. fetuseffetus F2R2e corr. et fetus S
ipse inaequalis utut Mv(G). et rB(Brot.) barbarisbarbaris MG.
-rus rB(Brot.). uarius D. (saltem uariae aetatis ex Ar.) : alius evolat, alius in nympha
est, alius in vermiculoalius miculo M , et autumno, non vereuere ML cum P(D). uerno rv(H), omnia ea.
plenilunio maxime crescunt.Ar. V 20 init.— (15) IX 42 init. vespae quae ichneumones vocantur
— sunt autem minores quam aliae — unum genus
ex araneis peremuntperimunt Rava.J , phalangium appellatum, et in nidos
suos ferunt, deinde inlinunt et ex iisiis Rv. is M. his rD incubando suum genus
procreant. praeterea omnes care vescuntur contra quam
apes, quae nullum corpus attingunt. sed vespae muscas
grandiores venanturuenan-
tur et va.Brot. amputatoqueque MD.om. rv iis capite reliquum corpus
auferunt.Ar. IX
41, 627b 23–25. 30. 31. 29. 27.— (21) ib. 628a 1–5. 7. 8. crabronumcabrorum F. -ones R2e corr. silvestres in arborum cavernis degunt
; hieme ut cetera insecta conduntur; vita bimatum
non transit. ictus eorum hauthau MFd. (alac.) temere sinesine Mv. sin (in E) r. (alac.) febri est. auctores
sunt ter novenis punctis interfici hominem. aliorum,
qui mitiores videntur, duo genera: opifices, minores corpore,
qui moriunturmoriuntur F2v. ori- r. cfr. Ar. hieme, matres, quae biennio durant; hian hę? et
clementes.ib. 628a 11–15. 17. 18. 22. 23. 30. 35. 628b 1–3. 7. 8.
- (8) Ael. V 15. Ar. IX 42, 629a 2. 3 (aliter). 9. 10. nidos vere faciunt fere quadriforesquadri-
flores F1Ra, in quibus
opifices generenturgenerantur R2dTSJ. his eductis alios deinde maiores nidos
finguntdist. ego coll. Ar. (an iam producant?), in quibus matres futuras producantproducant— 11 Quar-
tum om.a iam: tum opifices
opificis F2 funguntur munere et pascunt eas. latior matrum species
, dubiumque an habeant aculeos, quia non egrediuntur.
et iishis F2v.in r suisuo E fucifuci F2v. foci DF1R. foti E. quidam opinantur omnibus his ad hiemem
decidere aculeos. nec crabronum autem nec vesparum generi
reges aut examina, sed subinde renovatur multitudo
subolesubolem F1. sub sole F2.
Ar. V 24. Quartumquartum F2v. -rum r inter haec genus est bombycum, in
Assyriaassurias F1. -urras R. assirias F2 proveniens, mains quam supra dicta. nidos luto
fingunt salis specie, adplicatos lapidilapidi F2v. -de d2.
latide r, tanta duritiaduritie Dal., ut spiculis
perforari vix possint. in iisin his F2R(?)Brot. ut us DF1. ut
Ea. in iis et v ceras largiuslongius a quam apes
faciunt, dein maiorem vermiculum.
Ar. V 19, 7–14. (Pollux VII 76). cfr. Sen.
ep. 90, 20. Pl. IV 62 extr. V 14. Et aliaalia om.F horumhorum alia F2 origo. exex F2dS. e B. ea rv grandiore vermiculo gemina
protendensprotendente (P)G2H suisui Eav.
suis r generis cornuumcornū a. -nua (P)G2. -nua primum H. -nua hi v uricaurica (coni. H) S. -cas ll. eruca G2(H). -cae sunt v(L) fit, dein quodquae G2
vocatur bombylis, ex ea necydallusnycidallus a. necydalus va.S, ex hocet hoc (Petavius)
Brot. in sex mensibus
bombyxbombyces va.G2 (Brot.). telas araneorum modo texunt ad vestem luxumque
feminarum, quae bombycina appellatur. prima eas reredordiri D2FRG.
-rdori D1. retorqueri Eav. -re zC-
dordiri rursusque texere invenit in Coochoo F2 (item 4). choa a. Ceo B. Co v mulier Pamphilepampilae R. -phy-
lae F1a.-laei F2. -phila va.S,
Plateaeplateae (-taę F1) ll.G2(S).
-tis v. Latoi B(L) ex falsa lect. ap. Ar., ubiπλάτεω filia, non fraudanda gloria excogitatae rationis, ut
denudet feminas vestis.
Bombycasbom-
bycas (-cus a) ll.G. -ces S. -ca z.-cina (ad praecedd. relatum) v et in Coo insula nasci tradunttradunt MG(J). -ntur rv(S) cupressi
, terebinthiterebinthin F1R. -thini F2, fraxini, quercus floremflorem Mv. -re r imbribus decussum
terrae halituhalitu Mv. -tum r animante. fieri autem primo papilionespapiliones (-nis F2)
paruos MF2v. -nis paruo r
parvos nudosque, mox frigorum inpatientia villis inhorrescere
et adversusaduersum G hiemem tunicas sibi instaurare densas,
pedumdist.U 201 asperitate radentesradentis
MS. -te va.C foliorum lanuginemlanugine D(?)Ea. inin MF2v(J). om. rH vellerauellere H
hanc ab iis cogicogi subigique MF2G (praem. quo-
que v). cogique d. -quae R. coique DF1. coqui a. quoqui E.
quoque lp subigique unguium carminatione, mox trahi
in tramasin tramas J coll. § 81. inter ramos ll.v. in
terram. mox F2, tenuari ceu pectine, postea adprehensam corpori
involvi nido volubili; tum ab homine tolli fictilibusque vasisan in uasis?
tepore et furfurum esca nutirinutriri atque Md2v.
nutriatque (-ricet quae R) r, atque ita subnasci sui generis
plumas, quibus vestitos ad aliaalia Mv. -ias r pensapensa
(-sas d) dimitti MF2dv. pensandi mitti (dim- R) r dimitti. quae
vero captacarpta
D. coepta C sintsint MVerc. sit rv laniticalanifica MJ. -ficia RE av.
-facia DF. lanicia (coni.J) D coll. § 115, umoreumore MRd2v. -rem r lentescerelentescere MF2v. -te cere DF1R. -tē caere (cerę a) Ea, mox in fila tenuari
iunceoiunceo MF2d2v. un- F1. tun- r fusofuso Mv. fuco r. nec puduit has vestes usurpare etiam viros
levitatemleui-
tatem propter M(R?) G. -tate propterea (-ter F2) r. -pter onera v propter aestivamaestiuuaim DF1. -iua Eava.G: in tantum a lorica gerenda
discessere mores, ut onerionere FR1a sit etiam vestis. Assyriaasspria M. at
syria a. adsiria F1. -riā R tamen
bombyce adhuc feminis cedimuscedimus om.M(spat. vac.).
Ar. IX 39 init. Araneorum his non absurde iungatur natura,
digna vel praecipuapraecipua MC. -puae DFa. -pue REv admirationeadmirationi Fa. plura autem sunt genera
nec dictu necessaria in tanta notitia. phalangia ex iis appellantur
quorum noxii morsus, corpus exiguum, varium,
acuminatum, adsultimad saltū ava.B ingredientium. altera eorum speciesspecie M
nigri, prioribus cruribuscruribus om.M longissimislongis-
simis - 7 cruribus MF2v. om. r. omnibus internodia
terna in cruribus.ib. 623a 2–4. 30–32. (cfr.
Pl. XXIX 84. 85). luporum minimi non texunt, maiores in
terrain terra Mv(S). inter
F1. -terna rH, et caverniscauernis MF2G. -na r. -narum v exigua vestibula praepandunt. tertium eorundem
eun-
dem M genus erudita operatione conspicuum. orditur telas
tantique operis materiae uterus ipsius sufficit, sive ita corrupta
alvi natura stato tempore, ut Democrito placet, sive
est quaedaman quaedam in cute? cfr. Ar. intus lanigera fertilitas: tam moderato ungue,
tam tereti filo et tamet tam v.
etiam ll aequali deducit stamina, ipso se pondere
usus.cfr. Ael. VI 57. I 21.— (14. 15)
Ar. ib. 623a 8–11. Sen. ep. 121, 22. texere a medio incipit, circinatocercinato FR orbe subteminasubtegmina ava.Verc.(C)
adnectens, maculasque paribus semper intervallis, sed subinde
crescentibus ex angusto dilatans indissolubili nodo
inplicat. quanta arte celat pedicas aaR(?) Brot. om. rv scutulato rete grassantes
grassantes Rv. gress- F. gres- r! quam non ad hoc videtur pertinerereti-
nere F2 crebrataecrebratae ll.H. crib- G. crebrata v. crib- B pexitas
telae et quadamquadam v. quaed- ll polituraepolitura E. -ra (artis) va.G arte ipsa per se tenax ratio
tramae! quam laxuslaxus
v. luxus ll ad flatusflatuus FD ac nonad non (non ad G) va.H respuenda quae veniant
sinus! derelicta lassolassa R praetendipraetenti ... ut arbitrari va.H summa parte arbitrere
licialicia at (P)H. -cea at
DF1Rd. -ceat at F2. -ceat Ev. -cet G: at illa difficile cernuntur atque, ut in plagis,
lineae offensae praecipitant in sinum. specus ipse qua concamaratur
architectura! et contra frigora quantoquanto v. -ndo ll villosior!
quam remotus a medio aliudque agentiagenti F2v. -tis H. genti E.
-tis r similis, inclusus
vero sic, ut sit necnenecne v. necte ll intus aliquis cerni non possitpossit F2zv. potest r! ageage
zv. ager ll
firmitas, quando rumpentibus ventis, qua pulverum mole
degravante!(2. 8. 11) Ar. ib. 12–15. 18–20. latitudo telae saepe inter duas arbores, cum
exercet artem et discitdiscit F2v. -cet r texere, longitudo filifilo FRdS a cacuminea cacumine
D2. acum- ll.a culm- v. cfr. § 97
acdist.J rursusuelix F1. uelut
va.G a terra per illud ipsum velox reciprocatio, subitque
pariter ac fila deducit. cum vero captura incidit, quam
vigilans et paratus accursusaccursus F2RS. acu- DF1. ad cursum Ev(D)! licet extrema haereat plagaplagas
F1R,
semper in medium currit, quiaquia F2G(J). ex (et R2S) quia DF1R. ex qua E.
ex quo v sic maxime totum concutiendo
inplicat. scissa protinus reficit ad polituram sarciens.
ib. 33–623b 3.— (16) Ar. probl. 947a 33 sq. Th. fr. 29 Wim. Avien.
Arat. 1771 sq.— (17) Ar. IX 39,623a 23. 24.namquenamque ll.v. an ranarumque? cfr. Ar. et lacertarumlace-
ratarum F1R catulos venantur, oshos va.(P)H primum tela involventes
telam uoluente sed F1R.
telam (uel tena in marg.) uoluente et F2 et tunc demum labra utraque morsumorsus F1 adprehendentes
adprehendentis FR, amphitheatrali spectaculo, cum contigit. sunt ex eo
et auguria. quippe incremento amnium futuro telas suas
altius tollunt. iidem sereno texunttexunt RH. retex- F2. non tex- v(S).
texit r, nubilo retexuntretexunt ego. tex- ll.v. cfr. Avien. Arat. 1771, ideoque
multaan
multa in aere (vel in aura) aranea? aranea imbrium signa sunt. feminam putant
esse quae texat, marem qui veneturuenetur H. -natur
ll.v; ita paria fieri merita
coniugiodist. G.
Ar. V 8,
542a 15.16. V 27 init. G III 9, 758b 9. 10.(1) Ar. V 27, 555b 1. 4. 5. 10–17. (schol. Nic. ther.
715).— Aranei conveniunt clunibus, pariunt vermiculos
ovis similes: nam nec horum differri potest genitura, quoniam
insectorum vix ullauix ulla F2v. uia uix R2. ulę ulla Ea. uia culla r. an
uix ullis? alia ratioratio ego. narratio (ortum ex raratio) ll.v. gene-
ratio D2. (an potius aliena ratio? de dictione cfr. XV 73.107. XIX 55. 128. XXIX 29) est. pariunt autem om
niaomnia (sc. genera) ll.v(S). oua ea B in tela, set sparsatela sed sparsa (P)H. telas et sparsa ll.G. telas ex-
pansa v. tela set perfecta D2, quia saliuntquia saliunt F2v. qua sal- dS.
quas aliud r. saliunt D2. (an oua; saliunt?) atque ita emittuntita emittunt F2v.
inemi- DF1R. inmi- E. immi- a. fila emi- (ego ex Ar.) D2 (loc.corr.). phalangia
tantum in ipso specu incubant magnum numerum,
qui, ut emersit, matrempartem F1a consumit, saepe et patrem; adiuvatadiuuant R
enim incubare. pariunt autem et trecenostrecenos Brot. -ntos
B ex Ar. tricenos ll.v(G) — ceterae pauciores
—et incubant triduo. consummantur aranei quater septenis
diebus.
Ar. V 26.— Similiter hishis om.asz et scorpionesscorpiones F2 (R?)v.
-nibus r terrestres vermiculos
ovorum specie pariunt similiterque pereuntperiunt F1. -imunt azva.G, pestis
inportunainfortuna R , veneni serpentium, nisi quod gravioregrauiores Fa supplicio
lenta per triduum morte conficiunt, virginibus letali semper
ictu et feminisfemini F1. -nini R ferefuere F2 in totum, viris autem matutino, exeuntes
cavernis prius quam aliquo fortuito ictu ieiunum egerantegenerant F1. gen- a
venenum.cfr. Ov. fast. IV 163.— (16) de
Apollodoro cfr. OSchneider Nic. p. 190 sq.— (17. 19) Ael. VI 20. semper cauda in ictu est nulloque momento
meditari cessat, nene F2v. nec r quando desit occasioni; feritferi F1. fieri a et obliquo
ictu et inflexoinflexo F2G. -xu rv. venenum ab iis candidum fundi Apollodorus
auctor est, in novem genera discriptisdescriptis F2ava.D per colores
maxime supervacuossuperuacuos ll.v. -cuo (P)H. (an opere superuacuo?), quoniam non est scire quos minime
exitiales praedixerit. geminos quibusdanm aculeos esse,
maresque saevissimos — nam coitum iis tribuittribuunt F —, intellegi
autem gracilitate et longitudinegracilitatem et longitudinem FRd.(3. 7) Strabo XVII 830 extr. schol. Nic. ther. 781. Me-
gasth. fr. 10. 12. Mü. Ael. XVI 42.— venenum omnibus
medio die, cum incanduere solis ardoribus, itemque, cum
sitiunt, inexplebilesinexplebiles (expl- M) v(J). -li F2dTS. -le r D potuspotus aJ. -tu dTv. -tuus
r D. constat et septena caudae internodia
saevioraan saeuiorū? esse; pluribus enim sena sunt. hoc malum
Africae volucre etiam austri faciunt pandentibus bracchia
ut remigia sublevantes; Apollodorus idem planeplene Fa quibusdam
inesse pinnas tradit.(9.10) cfr. Pl.
XXXVII 140. V 42.— (11–14) Ar. VIII 29, 607a 14–21.—
(14–16) cfr. Pl. XXIX 91. 90. 73. (Ael. VI 22).— saepe Psylli, qui reliquarum
venena terrarum invehentes quaestusquasi quaestuus (ortum e dittogr.) M sui causa peregrinis
malis implevere Italiam, hos quoque importare conati sunt,
sed vivere intra Siculi caeli regionem non potuere. visuntur
tamen aliquando in Italia, sed innocui, multisque aliis in
locis, ut circa Pharum in Aegypto. in Scythia interemuntinterimunt ava.J
etiam sues, alioquialioqu.. M. -quin (DE?) va.H(S) vivaciores contra venena talia, nigras
quidem celerius, si in aquamin quam F1Ra se inmerserintinmerserint M.v.
-rit r. homini icto
putatur esse remedio ipsorum cinis potus in vino. magnam
adversitatem oleo mersis etet MG. Sed r. cum v stellionibus putant esse, innocuis
innocuos ava.G dumtaxat iis qui et ipsi carent sanguine, lacertarum
figura; aequeaeque ego. atque ll.v. cfr. n. luc. p. 34 n. 12 scorpiones in totum nullisnullis (coni. Dal.)H.
nulli (nonnu- R1) ll.v(S) nocere quibus non
sit sanguis.(23) Ar.
V 26 extr.(2) IX 1,609a 29.30.— quidam et ab ipsis fetum devorari arbitrantur;
unum modo relinqui sollertissimum et qui se ipsius matris
clunibus inponendo tutustotus F1R1 et a cauda et a morsu loco fiat;
hunc esse reliquorum ultoremmultorum R, qui postremo genitores superne
conficiatconficiant F1d. -ciunt R. (alac.). pariuntur autem undeni.
Chamaeleonum stelliones hihi om. va.S. in a quodam modo naturam
habent, rore tantum viventes praeterque araneisaraneis Mv. -nei r.
Ar. V 30,556b 16. 556a
14. 15. 19. 20. (cfr. Ael. X 44).— (7) ib. 556b 11–14. Ael. I 20
extr.— (8) cfr. Ael. X 6 extr. Athen. IV 133b. — Similis cicadis vita, quarum duo genera: minores
quae primae proveniunt et novissimaenouissime G pereunt; sunt autem
mutaemutae F2Verc.(G). multae rv(C). sequens estest om.F
uolatura ll.v(S). -tu rara B volatura earumearū ego. ea dS. om. ll.G(J).
item maiores B quae canuntcanant F1R1a. cantant z ; vocantur
achetae et, quae minores ex his sunt, tettigoniatettigonia S.
-iae B. -ometrae v. tetogonia (-iae E2) ll. cfr. Ar.. sed illae
magis canorae. mares canuntcantant va.G in utroque genere, feminae
silent. gentes vescuntur iis ad orientem, etiam Parthi opibus
abundantibus. ante coitum mares praeferunt, a coitu
feminasoua E2 , ovis earum corrupticorrupti ll.(P)S. -tis dTv. -ta E2. cor-
reptis Verc. conceptis (Petav.) Brot., quae sunt candida.Ar. ib.
556a 25. 26. 30. 556b 5–11.— (14) Ar. IV 7, 532b 10–12. 16. 7.
— coitus
supinis. asperitas praeacuta in dorso, quaqua (DE?) v. quae ll excavantexcabant F. excub- R1. cfr, § 98 feturaefuturę F1a
locum in terra. fit primo vermiculus, deindedein ava.S ex eo quae
vocatur tettigometra, cuius cortice ruptooui//s.. corrupto R circa solstitia evolant
, noctu semper, primo nigrae atque durae. unum hoc ex
iis, quae vivunt, et sine ore est; pro eo quiddam aculeat
orumaculeatorum (coni. Dal.) S ex
Ar. -tarum ll.H. -tum v. cfr. § 173 linguis simile, et hoc in pectore, quo rorem lambunt.
pectus ipsum fistulosum. hoc canunt achetae, ut dicemusdicemus D coll. § 266.
-cimus ll. -ximus v.266
de cetero in ventre nihil est.Ar. V 30, 556b 14–20. excitatae cum subvolant,
umorem reddunt, quod solum argumentum est rore eas ali.
isdem solis nullum ad excrementa corporis foramen. oculisoculi Bas. -li sunt J
tam hebetes, ut, si quis digitum contrahens ac remittensremittens iis va.S
adpropinquetiisadpropinquet iis J. -quens DFR1. -quans Ead. -ques
R2S. -uet v, transeanttranseant R(?)v. -eat r velut foliouelut folio F2. -lia v.
uelut in folia B. om. r Sludente.ludente ego. om.ll.v. cfr. Ar.ὡς ἐπὶ φύλλον . . κινούμενον,de dictione XVII 90. XVIII 360 quidam duo
alia genera faciunt earum: surculariam, quae sit grandior;
frumentariam, quam alii avenariam vocant, apparet enim simul
cum frumentis arescentibus.ib. 556a 21–25.— (7) Ar. VIII 28 init. Ael. V 9.
Strabo VI 260 med. Paus. VI 6,4. Sol. 2, 40.—
cicadae non nascuntur
in raritate arborum — idcirco nonnon del. B sunt Cyrenis nisinisi (Schlenger philol. XIIp. 301) D. om. ll.v. cfr.Ar.
circa oppidum — nec in campis nec in frigidis aut umbrosis
nemoribus. est quaedam et his locorum differentia.
indifferentia. In (add. v) milesia F2v. milesia diff- r.
cfr.Ar. Milesia regione paucis sunt locispauci sunt loci DFE. (alac.), sed in CephallaniaCephallania S coll. XXXII 18. -alenia v ex Ar. -ania ll amnis
quidam paenuriam earum et copiam dirimit. at in Regino
agro silent omnes, ultra flumen in Locrensi canunt. pinnarum
illis natura quae apibus, sed propro MF2(R?)v. quae r corpore amplior.
Ar. IV 7,
532a 20. 21.— (14) I 5, 490a 16. 20.— (16) IV 7, 532a 11. 12.
P IV 6, 682b 32.— (17)III 12 extr. IV 7, 532a 22. 23.— Insectorum autem quaedam binas geruntgerant R pinnas
, ut muscae, quaedam quaternas, ut apes. membranis et
cicadae volant. quaternas habent quae aculeis in alvo armantur
. nullum, cui telumcui telum om.M in ore, pluribus quam binis advolat
pinnis. illis enim ultionis causa datum estest MG. et rv, his aviditatis
auiditatibus M. nullis eorum pinnae revivescuntreuiuescunt MBrot. -cere DFRE. -iui-
scere a. -cunt v avulsae. nullum,
cui aculeusaculeum M in alvo, bipinnebipinnae F. -penne Rva.S.
-pennae Ma est.
(19. 20) Ar. ib. 531b 24. I 5, 490a 14.15.(4) Nigid. fr. 123 Swob.— Quibusdam pinnarum tutelae crustacrusta R(?)v. crista r supervenit, ut
scarabaeisicarabaeis M
scarabei FRa , quorum tenuior fragiliorque pinna. his negatusnegatis R1. -at a
aculeus, sedet (pro sed) M in quodam genere eorum grandi cornua praelonga
, bisulca dentatisbisulca dentatis Brandis p. 37. -cis dentata ll.v. cfr. IX 97 forcipibusforcipibus v. -cibus F. forficibus r S in cacumineacumine R2dTS , cum libuit,
ad morsum coeuntibus, infantium etiam remediis ex cervice
suspenduntur; lucavoslucanos Eva.J vocat hos Nigidius.(10) cfr. Ar. IV 1,
523b 21. Pl. XVIII 250. 252.— aliud rursus
eorum genus, qui e fimo ingentesingentes v. -ntis (-nitis F2) ll.S pilas aversi pedibus volutant
parvosque in iis contra rigorem hiemis vermiculos
fetus sui nidulantur. volitant alii magno cum murmure autaut cū a. ut RS. ac G
mugitu, alii focos et prataparata F. parietes D coll. § 13. strata M Haupt Herm. IIIp. 149 crebris foraminibus excavantexcabant F. extab- R1. cfr. § 93, nocturno
stridore vocales. lucent ignium modo noctu laterum
et clunium colorecandore P lampyridesiampyrides M.
lampir- F2. lampr- F1a, nunc pinnarum hiatu refulgentes
, nunc vero conpressu obumbratae, non ante matura
pabula aut post desectadefecta FRva.C. defpe- a conspicuae.(13) Verg. G IV 243.—
(17) Mir. ausc. 120. Plut. de an. tranqu. 15, 473e.— e contrario tenebrarum
alumnaarumna F1. om.a. alumnae va.G blattisblattis MF2G.om.a.
blatus r. -ttae v. -tta is D vitauitam dva.G, lucemque fugiunt in balinearumbalinearum ego.
-eas (ual- DF1) MDFd. balneas Ea. balineis R(?)v maxime
umido vapore prognatae. fodiunt ex eodemet eodem ex eodem M genere rutili
atque praegrandes scarabaei tellurem aridam favosque parvae
et fistulosae modo spongiaespungiae M. spongeae a. -gaee F.
-gee R. -geae e SJ medicate melle fingunt. in
Threciathretia R1. thratia R2. tracia a.
Thra- G. -ciae partibus v iuxta Olynthum locus est parvus, in quo unum hoc
animal exanimatur, ob hochoc F2av(D). hic F1R1. id
R2T(P)S Cantharolethruscantarotethrus (cantur- R1) FR. -tarotus a appellatus.Ar.
IV 7, 532a 25. 26. 16–18.(1) Ar. P IV 5, 682a 10.— Ar. I 5, 490a 19. —P. IV
6, 683a 1–3. 21. 22. 5, 678b 12–15. cfr. infra § 173.— (6) Ar.
IV 7,532a 12. 26. 1, 523b 17. 18. (cfr. supra § 1).— pinnae
insectis omnibus sine scissura. nulli cauda nisinisi Ev. (alac.). sine r scorspion
iscorpioni v. -ne ll. (alac.). hic eorum solus et bracchia habet et in cauda spiculum
; reliquorum quibusdam aculeus in ore, utut F2v. om. r asilo, sive
tabanum dici placet, item culiciculicibus va.H et quibusdam muscis, omnibus
dist. ego autem his in ore et pro lingua. sunt hi aculei quibusdam
hebetes neque ad punctum, sed ad suctum, ut muscarum
generi, in quo lingua evidens fistula est. nec sunt
talibus dentes. aliis cornicula ante oculos praetenduntur
ignava, utut F2Rv. ant r papilionibus. quaedam insecta carent pinnis, ut
scolopendra.
Ar. IV 2, 525b 24. 25. cfr. II 1, 498a 18. 19.— IV 7, 532a 27–29.
cfr. P IV 6 extr.— (12) Ar. V 28, 555b 20–22. 24. 30. 556a 6. 3.
555b 29.— (15) Ar. V 29.— Insectorum pedes quibus sunt, in obliquum
moventur. quorundam extremi longioreslongiores R2v. -ris r D foris curvantur,
ut locustis.
Hae pariunt, in terramterra azva.G demissodemisso R(?)B. dim- rv spinae caulecaulae F1. caudae F2, ova condensa
dist. J autumniaut omni F1a tempore. ea durant hieme; ee del.F2. om. d. sub va.J terra subsequenti
anno exitu veris emittunt parvas, nigrantes et sine
cruribusan hibernis? cfr. Ar.μετοπωρινῶν ὑδάτων pinnisque reptantes. itaque vernis aquis intereunt
ova, siccosiccoque H Brot. vereuero F maior proventus.(19–21) Ar. V 28, 556a
1–6.— (22) IX 6, 612a 34. alii duplicem earum fetum
geminumqueque om. H Brot. exitium tradunt: vergiliarum exortu parereparare FR,
deindedein a ad canis ortum obire et alias renasci; quidam arcturi
occasu renasci. mori matresmares Fa, cum pepererintpepererit R. peperint Fa , certum
est, vermiculo statim circa fauces innascenteenascente Dal.2
(errore?) qui eas strangulat
. eodem tempore mares obeunt. etobeunt. et ego. -ntes ll. -nt v tam frivolafriuola av.
-uula E. -bula r ratione
morientes serpentem, cumcum F2v. curri r libuit, necant singulae, faucibus
eius adprehensis mordicus. non nascuntur nisinisi H. in ll. nisi in v rimosisrimosis ll.H(J). prim- d2T.
planis et rimosis v(S) ex Ar. locis
.(4) cfr. Liv. per. 60. Obseq. 90. Aug. CD III 31 extr.
Oros. V 11.— in India ternum pedum longitudinis esse traduntur,
cruribuscruribus serra (prave prae-
ceptum) M et feminibus serrarumserrarum Mv. sed rarum r. (alac.) usum praebere, cum inaruerint
. est etest et MF2v. Esse et a. Esset r alius earum obitus: gregatim sublatae vento
in maria aut stagna decidunt. forte hoc casuquecasu qui R. -uqu F1. casu F2. evenit,
non, ut prisci existimavere, madefactis nocturno umore alis.
iidemaliis isdem M quippe nec volare eas noctibus propter frigora tradiderunt
, ignariignari MF2v. in mari r etiam longinqua maria ab iis transiritrastri M , continuata
plurium dierum — quod maxime miremur — famefamē F2
quoque, quam propter externa pabula petere sciunt. deorum
iraedeorum irae Mv. dierum mire (imbre
R2) r pestis ea intellegitur. namque et grandiores cernuntur
et tanto volant pinnarum stridore, ut [aliaealiae del. D] alites credanturcredentur FR. -da.tur M ,
solemque obumbrantobumbrant G. -rans ll. -rent v. ob umbras F2 sollicitis suspectantibus populis, ne
suas operiant terras. sufficiunt quippe vires et, tamquam
parum sit maria transisse, inmensos tractus permeant diraque
diraque Mv.
-amque r messibus nubenubē F2Ez contegunt, multa contactu adurentes,
omnia vero morsu erodentesmorue rodentes DF1. in
orbe rod- E et fores quoque tectorum.
cfr. Liv. XLII 10, 7. 8. 2, 4.Italiam ex Africa maxime coortaemaxima (magna v) cohorte azva.G infestant, saepe populo
RomanoRomano (Mone) J. R. MD. om. rv ad Sibyllinasibullina M2. -llaina M1 coactocoacto MF2v. -arto r remedia confugere inopiae
metu. in Cyrenaica regione lex etiam est ter anno debellandi
deuellandi F. deualedi R1. diue-
lendi R2 eas, primoprima FaT ova obterendoobterendo MF2v. obce- DF1. opce- R.
obicere Ea, dein fetum, postremo adultas
, desertoris poenapena (poe- v) in av. poenam R2. -nam in
(-narum R1) r in eum qui cessaverit. et in Lemno
insula certa mensura praefinita est, quam singuli enecatarum
ad magistratus referant. graculosgragulos MF2R quoque ob id colunt
adverso volatu occurrentes earum exitio. necare et in Syria
militari imperio coguntur. tot orbis partibus vagaturuacatur F1. uatur R1 idet (pro
id) M
malum. Parthis et hae in cibo gratae.
cfr. Ar. IV 9, 535b 12 (aliter).— (9) Ar. V 28 init.
cfr. V 8 init. 542a 7. 8. (V 19 init.).— Vox earum proficisci ab occipitio videtur. eo loco in
commissura scapularum habere quasi dentes existimanturexistimantur R(?)v. -tes r
eosque inter se terendoterendo F2v. -dos r stridorem edere, circa duo maxime
aequinoctia, sicut cicadae circa solstitium. coitus locustarum
qui et insectorum omnium quae coeunt, marem portante
femina, in eum feminarum ultimo caudae reflexo tardoque
digressu. minores autem in omni hoc genere feminis
mares.
Ar. V 25. IX 40,
623b 13. 14. 17.— § 109. 110: Ar. I 1, 488a 7. 10. Ael. II 25.
Plut. SA 11, 967f sq. Geop. XV 1, 26.— (23) Ar. IX 38 extr.
Ael. IV 43. I 22.30. Plurima insectorum vermiculum gignunt, nam
etdist. B formicae similem ovis verelac. ego indicavi; exciderunt fere mirabiles
opere , .... et haehae G2. haec ll. (alac.) hae ut apes zv communicantes
laborem ut apes, sed illaeut apes sed illae (ille R2) F2R2G2(S D). sed apes utilae (uti ille R1.
utiles Eav) rv(H) faciunt cibos, hae condunt. acac ll.D. et C. at v
si quis conparet onera corporibus earum, fateatur nullis
portioneportatione R2 vires esse maiores. gerunt ea morsu; maiora
aversae postremis pedibus moliuntur umeris obnixae. et
his reireip???. F. recipit apublicae ratio, memoria, cura. semina adrosa condunt
, ne rursus in frugemfruges va.S exeant e terrae (et R2) terre R, maiora ad introitum
dividunt, madefacta imbre proferunt atque siccant.
operantur et noctu plena luna, eaedemeaedem R(?)v. ead- r interlunio cessant.
iam in opere qui labor, quae sedulitas! et quoniam ex diverso
convehunt altera alterius ignaraignarę Fa (an recte?), certi diesdies ll.v. indices D ad recognitionem
ea R mutuam nundinis dantur.(5) Ael. VI 43 extr. Cleanthes ap. Plut. SA 11, 967e
et Ael. VI 50. Paxam. in Geop. XIII 10, 14.— quae tune earum concursatio
, quam diligens cum obviis quaedam conlocutio
atque percunctatiopercontatio (DE?) va.Brot.(S)! silices itinere earum adtritos videmus
et opereet in opere va.S semitam factam, ne quis dubitetdubitet v. -tet et ll.S , qualibet in re
quid possit quantulacumque adsiduitas. sepeliunt intersese (del. inter) F2 se
viventium solae praeter hominem. non sunt in Siciliasiciliae F.
-lie R pinnatae
.
Herod. III
102. 105. Megasth. fr. 39 Mü. Mela III 62. (Ael. III 4. XVI 15).
cfr. Isid. XII 3, 9. PL. XXXIII 66.—Indicae formicae cornuacornu F2R1a Erythriserithris R2. -tris a. ////thris R1. ery-
theris F2 in aede Herculis
fixa miraculo fuere. aurum haehae DS. haec F. he R. e Ea. ex v cavernis egeruntegerunt F2R2v. ger- v terraterra ll.J. -rrae v(D). an cum terra? in
regione septentrionalium Indorum qui Dardae vocantur.
ipsis color feliumfelium R(?)v. faeli- F2. fedi- ad. faedi- r , magnitudo Aegyptiaegyptii R.cfr. X 186 luporum. erutum hoc
ab iis tempore hiberno Indi furantur aestivo fervore, conditis
propter vaporem in cuniculos formicis, quae tamen
odore sollicitatae provolant crebroque lacerant quamvis praevelocibus
camelis fugientes. tanta pernicitas feritasque est
cum amore auri.
Ar. V 19, 551a. 2.
14–24. Multa autem insecta et aliter nascuntur, atque
atque om.a. atque asilus zva.G in primis e roree rore ego.
rore F2R2. ex ore r. ex rore v. insidetinsidit Fa hic raphani folio primo vere
etuere et F2R2v(J). om.a. uerset r. uere sed S spissatus sole in magnitudinem milii cogitur. inde porrigitur
porrigitur F2R2EG.
corr- DF1a. rig- R1. oritur dTv vermiculus parvus et triduo moxmox ll.B(S). om. v(Dal.) urucauruca F2R2TJ. uruga F1. ruta R1. urica EaS. eruca B. eruca
mox urica v, quae adiectis
diebus accrescit, inmobilis, duro cortice. ad tactum tantum
movetur, araneo accretaaraneo accreta (-to R) RdTH. -neo (-nei a) occreta (hoc
cr- Ea) r. -nei (-neosa G2) haec eruca v , quam chrysallidem appellant. rupto
deinde corticecortice R (?)v. eo
cor- rD volat papilio.
(5) Ar. V 19, 551a 5. 552a 29.— Sic quaedam ex imbriex inde Ez. ex imbre va.S generantur in terra,
quaedam et in ligno. nec enim cossi tantum in eo, sed etiam
tabani ex eo nascuntur et aliasalias F2. om.R.
ali r. alibi dT(P)H. alia v(Brot.), ubicumque umor est
nimius, sicut intra hominem taeniae tricenumtrecenum Brot.S pedum,
aliquando et plurium longitudine.Ar. V
31, 556b 28 sq. 557–2. 7. cfr. Plut. Sulla 36 extr. Pl. VII 138.
XXVI 138.— (11) Ar. ib. 557–11. 12. 14. 16.— (13) Ar. VIII
10 extr. Plut. qu. conv. II 9, 642b sq.— (15) Ar. V 31,557a 19.
20 (aliter). 32, 557b 6–8.— (18) V 31, 556b 25. 26. cfr. 32, 557b
11.— iam in carne exanima
etexanima et R2S. -met r. -mi et v viventium quoque hominum ethominum et z. -num
(-nem F1Ra) ll.v capillocapillo del. P, qua foeditate et
Sulla dictator et Alcman ex clarissimis Graeciae poetis
obiere. hoc quidem et aves infestat, phasianas vero interemit
nisi pulverantes sesesese F2v. esse (se R2) r; pilos habentium asinum tantum
inmunem hoc malo credunt et oves. gignuntur autem et
vestis genere, praecipue lanicio interemptarum a lupis ovium
. aquas quoque quasdam, quibus lavemur, fertiliores
eius generis invenio apud auctores, quippe cum etiam cerae
id gignant quod animaliumanimaliū v. -al id ll minimum existimatur. alia
rursusrursus — 19 alia om.R1 generantur sordibus aridiaridi F2v. aradi DF1. a radio EaH(D). a radiis zS solisoli F2v.
solis r H, posteriorum lascivia
crurum petauristaepetauristae H. -stis z. -starum B. petauris ll.
...ris R2in marg. (reliquis abscisis). et auris F2. petauri et
auris v, alia pulvere umido in cavernis volucria.
cfr. Pl. XXX 82.— Col. VII 13, 1. VI 2, 6. Cato
96, 2. cfr. Ar. V 31, 557a 15–18.
(6) cfr. Pl. XXXII 123.— (7) Col. VII 13, 1.—
Est animal eiusdem temporistemporis ll.v(H). turpitudinis B, infixo semper
sanguinisanguini v. -ne ll capite vivens atque ita intumescens. unum animalium
, cui cibi non sit exitus, dehiscit inin ego coll. XXX 82. cui DF1RE
(cu = geminato cit). cū adv(J). a F2. que G nimia satietate,
alimento ipso moriens. numquamnonnum-
quam P hoc in iumentis gignitur,
in bubus frequens, in canibus aliquando, in quibus omnia;
in ovibus et in capriset capris RSJ hoc solum. aequeaeque F2RdTzH.om.a.-quee r.
-que est v(D) mira sanguinis et
hirudinumhirundinum Fa. -udinum generi va.S in palustri aquapalustria quae F2. -tria a sitis; namque et hae toto
capite conduntur. est volucre canibus peculiare suuman et suum? malum
, aures maxime lancinanslanginans F1a. lanians z , quaequa G defendi morsu non
queuntqueant d.
Ar. V 32, 557b 1–6.— (12) ib. 8. 9. 15. 18. 20. 22. 23.— Idem pulvis in lanis et veste tineastinias F1R creat,
praecipue si araneus una includatur. sitienssitiens ego. sititur ll (alac). sitit v. -it is D enim et omnem
umorem absorbensobsorbens Fd ariditatem ampliat. hoc et in chartis
nascituran noscitur? (de mendo cfr. XXI 92). est earum genus tunicas suas trahientium quo
cocleae modo; sed harumharum (DE?) C(J). horum ll.v(S) pedes cernuntur. spoliatae ex-
spirantexspirant v. asp- a.
adsp- r.Ar. ib. 25. 26. cfr. Pl. XV 80.— (16) Ar. V 19, 552b 1–3. cfr.
Pl. XXIX 94.— (18) Ar. V 19, 552b 5. 7–10. si aderevere, faciunt chrysallidem. ficarios culices
caprificus generat, cantharidas vermiculi ficorum et piri et
peuces et cynacanthaecynachante (cin- Fa) FRa. -tae va.G et rosae. venenum hoc remediaremedia
–18 medentur F2R2v(S). remedidentur DF1R1. -ditentur a.
-diantur Ed. alae medicantur H secum
habet: alae medentur, quibus demptis letale est. rursus
alia genera culicum acescens natura gignit, quippe cum
et in niveniue ego ex Ar. niue
candidi ll.v* invenianturinueniantur ego. -antur (uen- F1R1) et ll.H. re-
periantur et v vetustioreuetustiores F2 vermiculiuermiculi ego. -culi in media-
quidem altitudine ll.v* rutili — nam
et ipsa nix vetustate rufescitrufetit R. rubescit ava.S — hirti pilis, in Mediain Media—2 candidi ego.
om. ll.v. cfr. supra quidem
candidi*, grandiores torpentesque.
Ar. ib. 10–14. Ael. II 2.— Gignit aliqua etaliqua et F2v(J). -quae DF1a. -que
R1E. -qua R2S contrarium naturae elementum
. siquidem in Cypri aerariisaeraribus F1R1a fornacibus ete d. ex va.H medio igni
maioris muscae magnitudinis volat pinnatum quadrupes;
appellatur pyrallispyralis va.S, a quibusdam pyrotoconpyrotocon ego. cfr. index. -roto (-rato F2) ll. -rota J.
-rausta v (falso ex Ar. VIII 27) . quamdiu est in
igniigne ava.S(D), vivit; cum evasit longiore paulo volatu, emorituruolatu ////
moritur F1. -at tunc mo- az.
Ar. ib. 17–22.
(Cic. Tusc. I 94. Ael. V 43).— (11) Ar. V 20, 553a 2–6. 9. 10.
14–16.— (16) Ar. de respir. 9,475b 4. Ael. II 29. Lucian. en-
cor. muscae 7. Varro III 16, 38. cfr. supra § 69.— Hypanis fluvius in Ponto circa solstitium defert
acinorum effigie tenues membranas, quibus erumpit volucreuolucre G2. -cres ll.z. -cris v
quadrupesquadrupes av. -pedes rz. (an -pedis?) supra dictidictae Fdazva.G2 modo, nec ultra unum diem vivit,
unde hemerobionhemerobios va.G2. (ἐφήμερονAr.) vocatur. reliquis talium ab initio ad finem
septenariiuel septētrionarii F2supra scr. sunt numeri, culici et vermiculisuermiculis J. -li ll. -lo v. cfr. § 100 ter septeni,
corpus parientibus quater septeni; mutationes et in alias
figuras transitus trinis aut quadrinis diebus. ceteraceterę F. -re R. (alac.) ex his
pinnata autumno fere moriuntur tabe alarum,tabanitabe alarum tabani ego. ta-
bani ll.v. cfr. Ar.τῶν πτερῶν συσπωμένων quidem
etiam caecitate. muscis umore exanimatis, si cinere
condantur, redit vitauita F2R2v.
///// R1. ita r.
(20) Ar. P IV 10, 685b 35.(1) cfr. Pl. X 3.— (3) Varro LL V 76. Marcell. med.
28, 50. 29, 30. (4) Suet. Iul. 24.— NuncItaque nunc zva.G per singulas corporum partes praeter
iam dicta membratim tractetur historia.
Caput habent cuncta quae sanguinem. in capite paucis
animalium nec nisi volucribus apices, diversi quidem generis
, phoenici plumarum serie e medio eo exeunte aliaalia Salm. p. 386aF. alio ll.v,
pavonibus crinitis arbusculis, stymphalidistymphalidi zH. -de
ll. -des L. -dae v cirro, phasianae
corniculis, praeterea parvaeparuae ll.G. parrae z2Verc. paro et
z1. parco v aviaui R(?)z1H cum Salm. aut r. (alac.). del. z2G.
at v , quae, ab illo galeritagallerita F. galeritia R2 appellata
quondam, postea Gallico vocabulo etiam legioni nomen
dederat alaudae. diximus et cuicui F2Rv. eui r plicatilem cristam dedisset
natura. per medium caput a rostro residentem et fulicarum10,86
generidist. H dedit, cirros pico quoque Martio et grui Balearicaegrui balearicae F2R2B coll. X 135. gruib///ar- R1.
gruibus (gruui- DF1) ar- (Arieae v) rv ,
sedsed — 10 datum om.a spectatissimum insigne gallinaceis, corporeum, serratumcorpore cum seratum F. -re consertum (-erratum v)
zva.G;
nec carnem itaita (sc. ut est) ll.zJ.rite R2S. id v(D) esse necnec dv.
ne ll cartilaginem nec callumcallum R2v. ga- r iure dixerimus
, verum peculiare datumpeculiare datum MD. -liarum
R. -liarem r. -liare v. draconum enim cristas qui io
viderit, non reperitur.
Ar. II 1, 500a 2 sq.—
(13) Hygin. fab. 180. Ov. M III 194 sq.— (15) Val. M. V 6, 3.—
(16) Ar. P III 2, 662b 31.— (17) Ar. IX 5, 611a 32–34. Cornua multis quidem et aquatilium et marinorum
et serpentium variis data sunt modis, sed quae iure cornua
intellegantur, quadripedum tantum generi; Actaeonem enim
et Cipumuel in cybum F2supra scr. Cippum
va.H etiam in LatiaLatina va.(P)S historia fabulosos reor. necne DF1Ea alibialibi MF2v. albi r
maiornec albi maior del.R2 naturae lascivialaciuia M. lasciuae R. lusitiussit M animalium armisarmi
F1R1, sparsit haec
in ramosramos MF2R2C. -mis rv. (alac.), ut cervorum, aliis simplicia tribuit, ut inut in Mv. In a.
et in r eodem
genere subulonibus ex argumento dictis, aliorum fuditfudit MF2R2S. fu//it R1. fugit r. finxit v in
palmas digitosque emisit ex iis, unde platycerotasplatycerontas R2. platiger- FR1a vocant.
pb n=323
dedit ramosa capreis,(2. 3) cfr. Ar. IV 11 extr.— sed parva nec fecit decidua, convoluta
in anfractum arietumarieti M generi, ceu caestus daret, infesta tauris
— in hoc quidem genere et feminis tribuit, in multis
tantum maribus —, rupicapris in dorsum adunca, dammisdammis om.M. damis va.D. cfr. VIII 214
in adversum; erecta autem rugarumque ambitu contorta et
in leve fastigiumfastidium FR exacuta, ut lyraslyras M(DE?)v(J). liras FRH. (alac.) decerentdecerent ll.v(D). dice- z. -eres B. decorent J, strepsicerotistepsiceroti M,
quem addacemadmodacem M1 Africa appellat;Ar. III 9, 517a
28.— (9) cfr. Ael. XVI 33.— (9. 10) P III 2, 663a 24. 25.—
(14. 15) cfr. Pl. infra § 140. IX 101. (XVI 220. XVII 221).— mobilia eadem, ut aures,
Phrygiae armentis, Trogodytarumn in terram derectadirecta Eava.J, qua de
causa obliqua cervice pascuntur, aliis singula, et haec medio
capite aut naribus, ut diximus. iamNam a quidemquidem Tz(P)H. quid R. quod r. que v aliis ad incursum8,71.76.
robusta, aliis ad ictum, aliis adunca, aliis redunca,
aliis ad iactumad tactum M.
adiect- a pluribus modis, supina, convexa, conversa,
omnia in mucronem nigrantianigrantia ll. mig- v. in quodam genere pro manibus
ad scabendum corpus, cocleis ad praetemptandum
iter, corporeacorpora FR. (alac.) haec, sicut cerastiscerastis; his ego. -stis (-stes M) ll.v (de cerastis cfr. XVI 220.
XVII 221); his aliquando singula,
cocleiscocleis singula ll. et singula cochleis v semper bina et ut protendanturpraetendantur va. Brot. ac resiliantresistant M.at cfr. § 234.
Caes. BG VI 28, 3. Sol. 20, 5.(1. 2) cfr. Pl. XXXV 149.—Vrorum corlibus barbari septentrionales potantbarbaris septentrionalibus putant (pot- R2) F1Ra urnisque
urnis quae F2.
ur nisi quae a. urnasque va.H. -naque Brot. binauina M.
-ni D. binas va. H capitis unius cornua inplent; aliialii—324, 3 sunt om.a praefixa hastiliahis (has E) pila
Ezva. G2
cuspidant. apud nos in lamnas secta tralucenttralucent S. tradu- ll. translu- v atque etiam
lumen inclusum latius fundunt multasque aliasalia D2(?)F1E ad delicias
conferuntur, nunc tincta, nunc sublita, nunc quae cestrotacestrota ll.H. cerostr- B. -strata vaa coni. H. om. ll. valieno loco inserta videntur picturae genere dicuntur.Ar. II 1, 500a 6. 7.
10. III 9, 517a 20 sq. P III 2, 663b 12.— (4) Ar. VIII 7, 595b
12 sq. cfr. Pl. XXVIII 266.—— (Omnibus autem cava et inin v(J). om. ll.S
mucronemucrone F2zv. -nem r demum concreta sunt, cervis tantumtantum ll.v(S). autem Dal.2errore. (Ar.μόνοις) tota solida et
omnibus annis decidua) — boum attritis ungulis cornua
unguendo arvina medentur agricolae, adeoque sequax natura
est, ut in ipsis viventium corporibus ferventi cera flectanturflectatur Fa
atque nascentium in diversas partespartibus R2 torqueantur, utut FdEav(D). in
R(D?)S singulis
capitibus quaterna fiantfiant v(J). fiunt ll.S.
Ar. IV 11, 538b 22–24.
18. 19. P ib. 662b 30.— (11) Ar. II 1, 499b 16–19. P ib. 663a
18 sq. cfr. infra § 255.— (12. 13) II 1, 501a 12. 13. P ib. 663b
37 sq.— (15) II 1, 500a 8–10. III 9, 517 27. 28.—Tenuiora feminis plerumque sunt, ut in pecorepecore (DE?) v. -ctore r multismutilis H falso coll. Ael. NA XII 19,
ovium nulla nec cervorumceruorum (sc. feminis) ll.S. -uarum v; nec quibus multifidi pedes, nec
solidipedumsolipedum FRDal.2errore ulli excepto asino Indico, qui uno armatus est
cornu. bisulcis bina naturanatura S cum Brot. om. ll.v tribuitan tribuit, at?, nullinulla Brot. nulli qui va.G superne primores
habentihabenti (F3) G. -ent ll.v dentes. qui putant eos in cornua absumi, facile
corguuntur cervarum natura, quae nec dentesneque dentes R(?)va.D habent (ut
nequePlin. male intellexit Ar. HA III 9, 517a26 mares) nec tamen cornua. ceterorum ossibus adhaerent
, cervorum tantum cutibus enascuntur.
(20) Ar. P IV 10, 685b 35. Capita piscibus portione corporum maxima, fortassis
ut mergantur. ostrearum generi nulla nec spongeisspongiis ava.S(D)
nec aliis fere, quibus solus ex sensibus tactus est. quibusdam
quibusdam —
325, 10 infra om.a indiscretum caput, ut cancris.
Ar. II 1, 498b 18. 19. P II 14, 658b 2. 3.— (5) Strabo
X 487 med.— (7) Ar. P IV 14, 697b 18. 19. Pl. X 133.— In capitecapellatis F2 animalium cunctorum homini plurimus
pilus, iam quidem promiscue maribus ac feminis, apud intonsas
utique gentes. atque etiam nomina ex eo Capillatis
Alpium incolis, Galliae Comatae, ut tamen sit aliqua in hoc
terrarum differentia. quippe Myconii carentes eo gignuntur,
sicut in Cauno lienosilienosi B. leniosi (lento- R2) ll. Lien-
tosi v. et quaedam animalium naturaliter
calvent, sicut struthocameli et corvi aquatici, quibus apud
Graecos nomen inde.Ar. III 11, 518a 30. 31. 29. 26. 27. 7–9. G V 3, 784a 1. 4.6. 783b
26. 782a 8. 10–16. 4, 784b 35. 5, 785a 11.— (13) Ar. I 7 extr. defluvium eorum in muliere rarum,
in spadonibus non visum,nec in ulloullo F2Rv. nu-r antetam??? ante F2 veneris usum
nec infra cerebrum aut infra verticem ant circa tempora
atque aures. calvitium un tantum animalium homini praeterquam
innatum. canities homini tantum et equoequo F2RS.
aequos DF1. equis Eav
aliquibus va.S, sed homini
semper a priore parte capitis, tum deinde ab aversa. vertices
binidist. (P)H hominum tantum aliquis.
(15. 16) Ar. III 7, 516a 15. 17.— Capitis ossa plana, tenuia, sine medullis, serratis
pectinatim structa conpagibus. perfracta non queunt solidari
, sed exemptaexempta F2v excepta rS modice non sunt letalia, in vicem eorum
succedente corporeacorporea R(?)v. -ora r (alac.) cicatrice. infirmissima esse ursis, durissima
psittacis suo diximus loco.
8,130 10,117
Ar.I 16,494b
26–31. P II 7, 652b 23–25 653a 27–29. Cerebrum omni habent animalia quae sanguinem,
etiametiam F2R(?)G. equam DF1E.om.a. eque d. aeque zv in maria quae mollia appellavimus, quamvis careant 9,83
sanguine, ut polypuspolipus R.cfr. Ar. polypi (-lipi E1) rva.s(D). sed homo portione maximum et umidissimum
omniumque viscerum frigidissimum, duabus supra
subterque membranis velatum, quarum alterutramalterutr*a-; R2v.
-trū F2. alterū R1 altertra r rumpiabrumpi R
mortiferum est. cetero viriuiro F1 quam feminae mains, omnibusomnib; F. (cfr. Ar.πάντων). hominibus rv
hoc sine sanguine, sine venis, et sebosisfebofis ego ex Ar. reliquis ll.v.an aliq-? (loc. corr.) sine pingui.Ar. I 16, 495a 4–7. III 3, 514a 18. 17, 520a 27. 28.—
(2) Ar. P II 7, 652a 24. 25. 27. 653a 22. G II 6, 744a 15–17.—
(5) Ar. VII 10, 587b 12. 13. P ib. 653a 34–36. G ib. 744a 26. cfr.
Pl. VII 4.— aliud
esseali-
desse F1R1 quam medullam eruditierudito DF1E docent, quoniam coquendo
durescat. omnium cerebro medio insunt ossiculaossucula F. oscilla P.
(κοῖλόν τι μικρόνAr.) parva.
uni hominiinhomini in H. -num ll.C. -num in v infantia palpitatpalpitat R2v. -ant rD nec corroboraturcorroboratur G(J). -antur R2ElpS(D).
conborantur DF. ////bor- R1. roboratur v ante primum
sermonis exordium.(7) cfr. Ar. P II 10, 656a 13. 14.— (8) ib.
656b 11. 12. 22–26. Cic. ND II 140.— (10) Ar. I 16, 494b 24. 25.
— (11) P II 7, 653a 10–12.— (13) Ar. II 15, 506a 26–29. 31.
— hochoc — excelsis-
simū F2v. om. rlp est viscerum excelsissimum
....lac. ego indicavi. proximum v. an cu-
stoditum (vel protectum)? quequae Fl. quasi D2 caelocaelo ll.v.
(cfr. Vitr. VII 3, 3 imum caelum camararum). an cauo, ut IX 163? cella D2 capitis, sine carne, sine cruore, sine sordibus.
hanchanc ll. G. hoc dz. hic v habenthabent R(?)G.
-bet rv sensussensum z. -uum va. G arcem, huchuc v. hoc ll. cfr. § 138. X 131 venarum omnis a corde vis
tendit, hic desinit, hochoc ll.S. hic v columencolumen RS. culmen rv(D). cfr. IX 106, contra XXV 3 altissimum, hic mentis est
regimen. omniumomniū v. -nib; ll.S. (aliter se habent § 139 non omnibus. 162. 206) autem animalium in priora pronum, quiaquia om.R
et sensus ante nos tenduntante
ostendunt Ez . ab eo proficiscitur somnus,
hinchic F1va. C capitis nutatio. quae cerebrum non habent, non dormiunt
. —Cervis in capite inesse vermiculi sub linguae inanitate
et circa articulum, qua caput iungitur, numerohumero z. -mero numero
v a.G XX
produntur.—
Ar. I 11, 492a 22. 28. Cic. ND I 80.(4) cfr. Pl. VIII 225.— (5 sq.) Ar. ib. 25–29. 24. 25.
IV 8, 533b 13–15. 534b 7–10.— (12) cfr. Pl. X 68.— Ar. II
12, 504a 21. 503a 5. P II 12–(15) cfr. Verg. G III 84.— Aures homini tantum inmobiles. ab his Flaccorum
cognomina. nec in alia parte feminis maius inpendium
margaritis dependentibus; in Oriente quidem et viris aurum
eo loci gestare decus existimatur. animalium aliis maiores,
aliisalii FR1a minores; cervis tanlim scissae ac velut divisae, soricisoricis F2R2. -cibus va.H
pilosae, sed aliquaealiquae (-q;
R) ll.v(S). auriculae C omnibus animal dumtaxat generantibus,
excepto vitulo marino atque delphino et quae cartilagineacartilaginea v. -na D1F2Ea. cafti- r.
(item § 165: cfr. IX 78)9,78
appellavimus et viperis: haechae DEaVen. cavernas tantum habenthabeant F2v.
-bet r aurium
loco praeter cartilaginea et delphinum, quem tamen
audire manifestum est. nam et cantu mulcentur et capiuntur
attonitiattoniti F2R2v. et con- r sono. quanamquonam modo va.(P)H audiantaudiantur F1. -iunt R mirum. iideminde R2 nec
olfactus vestigia habent, cum olfaciant sagacissime. pinnatorum
animaliumnanimalium F2v. -lia im
(in a. imme R1) r buboni tantum et otoe toto F2a. eo toto R. et toto Dal.2errore plumae velut auresaures v. -ris ll.D ,
ceteris cavernae ad audit m; simili modo squamigeris atque
serpentibus. in equis et omniomni ego. -nium ll.v. cfr. vol. IV p. 483 ad XXIV 78 iumentorum generegenere v. -ra ll indicia
animi praeferunt, marcidae fessis, micantesnutantes va. G.
(cfr. Verg. G III 84) pavidis, subrectae
furentibus, resolutae aegris.
(17) Ar. I 8, 491b 9–11. P III 1 extr. Cic. de leg. I 27.— (20. 21)
Quintil. XI 3, 79. cfr. Gell. XIX 7, 16.(1. 2) cfr. Ar. P III 4, 666a 11. 12.— Facies homini tantum, ceteris os aut rostra. frons
et aliis, sed homini tantui tristitiae, hilaritatis, clementiae,
severitatisdist. va.H index. in assiisuassensu F2dTv(J). anse- DF1R
asce- G. anima (-mo sH)sensus EaszH eius supercilia homini et pariter
et alternaal-
terne va.S mobilia. et in his pars animi: negamus
iis,iis ego. om. ll.v annuimusannuimus DF2dVerc.(D)
om.F1. an ann- rv . haec maxime indicant fastumfaftum F2G. -us v. factum r Brot. , superbiamsu-
perbiā F2R2Ea. -ruiā r. -rbia v. (dist. ego).
aliubi conceptaculum, sed hichuc G. hoc ll. hic v. cfr. § 135 sedem habet; in corde nascitur
, huc subit, hic pendet. nihil altius simul abruptiusque
invenit in corpore, ubi solitaria esset.
Ar. I 9,
491b 18. 26. 27.— (7) IV 8, 535a 17. 18. 14. 15.— (9) I 9, 491b
28–33. (cfr. Pl. IX 178. XXX 19).— Subiacent oculi, pars corporis pretiosissima et
quaequae RdTS. - qui
rv lucis usuusum uita F1a. usu(?) uita DE vitam distinguatdistinguant va.S a morte. non omnibus
animalium hi; ostreis nulli, quibusdam concharum dubii.
pectines enim, si quis digitos adversumaduersu//// ante F1R1. -sū ante a hiantes eos moveat,
contrahunturcontrahuntur v. -hunt
(-hunc R) llutut F2v. et r videntes, et solenessolentes Fda. ol- va.B fugiunt admota ferramenta
. quadripedum talpis visus non est; oculorum effigies
inest, si quis praetentam detrahat membranam. et inter
aves ardiolarumar-
dialarum F. ardeol- R2zva.Sinin coni.S. om. ll. v geniere quos leucos vocant,Nigid. fr. 124 Swob.
— (15) cfr. supra § 125.— altero oculo
carere tradunt, optimi augurii, cum ad austrum volentuolant
ava.S septentrionemve
: solvi enim pericula et metus narrantnarrat F2a . Nigidius
nec locustis, cicadisuel cicadis F2. nec cic- v. deasyndeto cfr. Müller stil. p. 39 esse dicit. cocleis oculorum vicem
cornicula bina praetemptatu inplent. nec lumbricis
ulli sunt vermiumve generi.
Ar. I 10, 492a 5–10. 3. 4.
(cfr. G V 1, 779a 34 sq.).— Oculi homini tantum diverso colore, ceterisceteris F2Rv. ceris DF1.
ceruis Ea in suo
cuique genere similes. etet del.F2 equorum quibusdam glauci, sed
in homine numerosissimae varietatis atque differentiae:
grandiores, modici, parvi; prominentes quosquos (DE?) v. quod r hebetioresher-
bitiores R1a. erb- F1 putant
, conditi quos clarissime cernere, sicutisicuti ego. sicut in ll.v colore caprinos.
cfr. Gels. VI 6, 38. (Non. 135, 9). Praeterea alii contuentur longinqua, alii nisi prope
admota non cernunt. multorum visus fulgore solis constat,
nubilo die non cernentiun nec post occasusoccasuus DFD. -sum zva.G. alii interdiu
hebetiores, noctu praeter ceteros cernunt. de geminis pupillis
aut quibus noxii visus essent satis diximus. caesiicaesii (cesii R2) G.
caesis DE. -si sunt D. cesis r. om.zv in 7,16
tenebris clariores.(4) Suet. Tib. 68. — (7) ib. Aug. 29. ferunt TiTi. F2v. L. Rd. Li. r. Caesari, necnec (naec F2) G. nae DF1E. ne Ra.om. v aliialiam quam
zva.G genitorum
mortalium, fuisse naturam utut v. om. ll expergefactus noctu paulisper
haut alio modo quam luce clara contueretur omnia, paulatim
tenebris sesesese F2v.eer obducentibus. Divo Augusto equorum modo
glauci fuere superquesupraque
va.Brot. hominem albicantisalbicantis F2R2v. abdic- r magnitudinis,
quam ob causam diligentius spectari eos iracunde ferebat;
ib.
Calig. 50. Nero 51.— (16) Ar.I 10, 492a 10–12.Claudio Caesari ab angulis candore carnoso sanguineis venis
subinde suffusi, Gaio principi rigentes, Neroni... atNeroni ... at ego.
-onia ll. -oni v. excidit caesii: cfr. Suet., nisi
cumdist. Blümner technol. III p. 319 coniveretconiueret F2R2v.
-rec DF1. -re Ead. -ro R1 adat F1. om.a prope admota, hebetes. XXXX(U)D. XX ll.v gladiatorumgladiatorum paria va.U
in Gai principis ludo fuere, in iisini his a duo omnino qui contra
comminationem aliquam non coniverent, et ob id invicti.
tantae hoc difficultatis est homini. plerisque vero naturale
ut nictarinictare B. nut- va.B non cessent, quos pavidiores accepimusaccipimus T.ib.
1. 2.— (19) Cic. de or. 221. (or. 60). Quintil. XI 3, 75 sq. oculusocu-
lus G. -los ll.v
unicolorunicolor R (?)G. -re DFEa. -res dTv.
(an uno colore?) nulli; communicommuni (c???uni) ego. cum ll.v candore omnibus medius colosmediuscu-
los a. -lo zva.G
differens. neque ulla ex parte maiora animi indicia cunctis
animalibus, sed homini maximemaxime adv. -mi r, ididem R est moderationis, clementiae
, misericordiae, odii, amoris, tristitiae, laetitiae. contuitu
quoque multiformes, truces, torvi, flagrantes, graves
transversi, limi, summissi, blandi. profecto in oculis animus
habitathabitant FR. ardent, intenduntur, umectant, coniventcohibent (-tur C) auva.G. hinchinc z1v. hic
ll.z2 (item infra) illa
misericordiae lacrima, hos cum exosculamurosculamur va.S, animum ipsum
videmuruidemur (DE?) v.
-etur r attingere, hinc fetus et rigantesrigantes v. -tis ll.D ora rivi. quis ille
est umor in dolore tam fecundus et paratus ant ubi reliquo
tempore? animo autem videmus, animo cernimus: oculi ceu
vasa quaedam visibilem eius partem accipiunt atque tramittunt
. sic magna cogitatio obcaecatoccaecat F1 abducto intus visu. sic
in morbo comitiali animoanima F2.
om.a caligantecaligante (DE?) v. calica- F2R2. callica- a. galica- R1.
gallica- F1. (an- calig- post cernunt pos. va.S) aperti nihil cernunt.
(10) cfr. Cels. VII 7, 9.— (11) ib. 13.quin et patentibus dormiunt lepores multique hominum,
quosquas Fa.
quod Cκορυβαντιᾶνcorybantian v. -tia R. -tias F2. -tia/// F1. -tiare
DEaD Graecigraeci (gre- F2) dicunt F2Rv. //// dicunt F1. gredi- Dd.
-diunt Ea dicunt. tenuibus multisque membranis
eos natura composuit, callosis contra frigora caloresque
in extumoextamo F. -timo dzH. -tremo v tunicis. quas subinde purificatpurificant
va.S lacrimationum
salivis, lubricos propter incursantia et mobiles.
(14) cfr. Ar. I 9, 491b 20. 21. Media eorum cornuacornea va.H fenestravit pupilla, cuius
angustiae non sinunt vagari incertam aciem ac velutet uelut va.S canali
diriguntdiligunt
Fa. (rectius derigunt) obiterque incidentia facile declinant, aliis nigri,
aliis raviraui F2R2(P)G2. araui DF1R1.
acra ui Ea. atra v. (add. aliis rufa (rufi G) va.H), aliistalis F1a glauci coloris orbibus circumdatis, utut del. F2S habili
mixtura etut (pro et) F2S accipiatur circumiecto candore lux etet F2v. ex r temperatotemperato v.
-ret o ll
repercussu non obstrepat. adeoque his absoluta vis speculi,
ut tam parva illa pupilla totam imaginem reddat hominis.
ea causa est, ut pleraequepleraeque (-reque F2) v. -rique rD (contra Pli-nii usum) alitum e manibus hominum oculos
potissimum adpetant, quod effigiem suam in iis cernentes
velut ad cognata desideria sua tendunt.(6) Ar. I 11, 492a 21. veterina tantum
quaedam ad incrementaincrementa R2v (SD). crem- rH(J). cfr. II 221 lunae morbos sentiunt. sed homo
solus emisso umore caecitate liberatur. post vicensimum
annum multis restitutus est visus, quibusdam statim nascentibus
negatus nullone-
catus ullo F1a oculorum vitio, multis repente ablatus
simili modo nulla praecedente iniuria. venasuenas F2RG. -na DF1a. -nam Edv(D) ab iis pertinere
ad cerebrum peritissimi auctores tradunt; ego et ad
stomachum crediderim: certe nullinullis F2 sine redundatione eius
eruitur oculus.cfr. Val. M. II 6, 8
extr. (Verg. A IV 244).— (12) cfr. Ar. probl. 960a 12.— Cic.
ND I 80. Horat. sat. I 3, 44. 45. Non. 27, 1 sq.— Varro LL VII
71. morientibus illosillos del.d2H operire rursusque in rogo
patefacere Quiritium magnomagno F2R2v(SD).om. rH(J) ritu sacrufn est, ita more condito
, ut neque ab homine supremum eos spectari fas sit et
caelo non ostendi nefas. uni animalium homini depravantur,
unde cognomina Strabonumstradonum a. -omum F1 et Paetorum. ab isdem qui
altero lumine orbi nascerentur Coclites vocabantur; quiqui// F. quis a
parvis utrisque, Ocellaeocelle a. ocęll/// F1.-llis F2; Iuscinilucini F1R1ava.G iniuriae cognomen habuerunt
.(18) cfr. Pl. VIII 106.— § 152: cfr. Pl. VIII 121.
— (23) Ar. IV 2, 526a 8–11 nocturnorum animalium veluti felium in tenebris fulgent
radiantque oculi, ut contueri non sit; et capraecapreae G lupoque
splendent lucemque iaculantur. vituli marini et hyaenae
in mille colores transeunt subinde. quin et in tenebris
multorum piscium refulgent, aridi sicutsicut aridi zva.G (et dist.). alac. robusti caudices
putresquepu-
tresque uetustate ego. uet- putresque ll.v(S). -tres G(J) vetustate. nonnon
v. om. ll. (loc. corr.), conivere diximus quae non obliquis8, 107
oculis, sed circumacto capite cernerent.(2) P II 13, 657a 32–34.— (3) Ar. II 17, 508b 4–7.
VI 5 extr. G IV 6, 774b 31. 32. Pl. XXIX 128. chamaeleonischamaeleontis G. cfr. § 188
oculos ipsos circumagi totos tradunt. cancri in oblicum
aspiciunt crusta fragili inclusos gerentesinclusos regentes a. -sis rigentes va.S. locustis, squillissquillisque va.D
magna ex parte sub eodem munimento praeduri eminent.
quorum duri sunt, minus cernunt quam quorum umidi.
serpentium catulis etet F2v. ex r hirundinum pullis, si quis eruateruat v. seruat (-rbat DF) ll, renasci
tradunt.Ar. P
II 13, 657b 36 sq. 30. 31. 657a 34. cfr. Pl. X 209. (Cels. VII 7, 13
extr.). insectorum omnium et testaceitestacei
F2H(D). -ta//// F1. -ta ei r. -tei dJ. quibus testacea v operimentiope-
riment// F1. -nto a. -nta va.H
oculi moventur sicut quadripedum aures. quibus fragilia
operimenta, his oculi duri. omnia talia et pisces et insecta
non habent genas nec integunt oculos. omnibus membrana
vitri modo tralucida obtenditur.
Ar. I 9, 491b 18. - (11) Ar. P II 15 init. Cic.
ND II 143.— (13) Ar. III 11, 518b 10. 11. (probl. IV 18, 878b
22). Palpebrae in genisgenus Fa homini utrimque, mulieribus
fucofuco ego.
uero ll.G. om. v. (cura coni. H) etiam infectaeinfetae F1. -te a cotidiano: tanta est decoris adfectatio,
ut tinguantur oculi quoque. alia de causa hoc natura dederat
ceu vallum quoddam visus et prominens munimentum
contra occursantia animalia ant alia fortuitofor-
tuita R2va.S. (alac.) incidentia. defluere
eas haut inmerito venere abundantibus tradunt.Ar. II 1, 498b 21–25. P II 14, 658a 11–19. IV
14, 697b 18. 20. ex
ceteris nulli sunt nisi quibus et in reliquo corpore pili, sed
quadripedibus inin (ante in) om.FR superiore tantum gena, volucribus inin (pro
ut) R1 inferiore
et quibus molle tergus, ut serpentibus, et quadripedum
quae ova pariunt, ut lacertae. struthocamelus alitum
sola ut homo utrimque palpebras habet.
cfr. supra § 153. -Ar. P II 13, 657a
27–30. 657b 10. 11. 5–7. 22. IV 11, 691a 19–24. cfr. Ar. II 12,
504a 24–26. Nene D(?)S. nec rv genae quidem omnibus. ideoideo ll.v. an item? neque nictatio nisinictatio
nisi ego ex Ar. -onis F1R. -ones rv
iis quae animal generant, graviores alitum inferiore gena
conivent, eaedem nictantur ab angulis membrana obeunte.
columbae et similia utraque conivent; atac F1. (alac.). et va.G quadripedes quae
ova pariunt, ut testudines, crocodili, inferiore tantum sine
ulla nictatione propter praeduros oculos.(5) Ar. I 13, 493a 28. 29. III 11, 518a 1. 2. P II 13,
657b 3. 4. - (8) Leg. XII tab. p. 154 Scholl. Cic. leg. II 59. extremum ambitum
genae superioris antiqui cilium vocavere, unde et supercilia
. hoc vulnere aliquo diductumaliquod aductum (duc- a)
F1a non coalescit, utut L. om. ll.v in
paucis humani corporis membrismembri F1R.
Infra oculos malae homini tantum, quas prisci
genas vocabant, XII tabularum interdicto radi a feminisfeminis F2Rv
fenis DF1. fetus Ea.add. eas va.S vetantes
. pudoris haec sedes: ibi maxime ostenditur rubor.
(11) cfr. Pl. praef. 7. Quintil. XI 3, 80. Hor. sat. I 6, 5.
II 8, 64. ep. I 19,45.— (13) Ar. P II 16, 659a 36 sq. cfr. Ar. II
12, 504a 21. IV 8, 533a 23. 24. 34. Pl. supra § 137.— (14) cfr.
Pl. IX 23. Cic. ND I 80. (Varro ap. Non. 25,17).— (14. 15) Ar.
G IV 6, 774b 36 sq. Infrainfra—12 nasus
om.ainfra F2v. intra rH eas hilaritatemhilaritatis FdT. -ates zva.C risumque indicantes buccae
et altior homini tantum, quemque F2 novi mores subdolae inrisioni
dicaveredictauere Fz, nasusnasus del.F2 . non aliialii F2R2v. alia r animalium nares eminent:
avibus, serpentibus, piscibus foramina tantum ad olfactus
sine naribus, et hinc cognomina Simorum, Silonum. septimo
mense genitis saepenumero foramina aurium et narium
defuere.
cfr. Non. 25, 22. Verr. Flacc. ap.
Charis. I p. 103, 7 Keil.—(18) Ar. II 12, 504a 19–21. P II 16,
659b 21. 22. IV 12, 692b 18. - (19) P III 1, 662b 1. 2. (5–9).
9–14. IV 12, 693a 11–17.(2) Ar. II 7 init. P III 1, 662a 26 sq.— (3) Ar. I 11,
492b 23. III 7, 516a 23–25. P IV 11, 691a 28–30. Labra, a quibus Brocchibrocchi R2Brot. -occi G. -ochi v. bocchi DR1. bochi
FE. hoc hy a, LabeonesLabeones v. -nis ll.D dicti, et osos Rv. hos r
probum duriusve animal generantibus. pro his cornea et
acuta volucribus rostra, eadem rapto viventibus adunca,
collecto recta, herbas eruentibuseru-
entibus C(H). ruent- ll.v(GS). rodent- z.cfr. X 196 limumque latalata
F2R2v. rata r, ut etut et ego. ut u FR1a. uti (DE?) D. ut R2v.
(Ar.ὥσπερ καὶ τῶν τετραπόδων τὸ τῆς ὑός) suum
sū R1a generi; iumentis vice manusmanuus F1D. -aum R1 ad colligenda pabula. ora
apertioradist. va.G laniatu viventibus.
Mentum nulli praeter hominem, necan ut
nec? cfr. supra § 157 malae. maxillas
crocodilus tantum superiores movet, terrestres quadrupedesquadrupedes F2R2v.om. r
eodem quo cetera more praeterquepraeterquam va.H in oblicum.
Ar.
P III 1, 661b 18. 19. 21. 22. 17. 18. cfr. Ar. II 2, 501a 16. 19. 15.
II 13, 505a 28. II 7. 5.— (10) Ar. P ib. 661b 8. 9. cfr. Ar. II 1,
501b 17–20. Cic. ND II 134. Dentium tria genera, serrati aut continui aut exerti
: serrati pectinatimpectinatim F2v. -antim E2. -antes
(pict- DF1) r coeuntes, ne contrario occursu atterantur
, ut serpentibus, piscibus, canibus; continui, ut
homini, equo; exerti, ut aproexerti ut apro F2G. -rti ut R2. -rti pro
(apro v) F1R1v. -rta pro DEa, hippopotamiohipopomio a. hippopotamo F2
(R?)va.D. cfr. VIII 95, elephanto.
continuorum qui digerunt cibum lati et acuti, qui conficiunt
duplices; qui discriminant eos canini appellanturappell&ur R1. -ll//// F1: hi suntan sunt
in (vel e)?
serratis longissimi.Ar. II 1, 501a 11. IX 50,
632b 1. 2.— (15) Ar. P ib. 661b 22. 25. 26. continui aut utraque parte orisoris F2v(J). ori rS sunt, ut
equo, ant superiore prifmores non sunt, ut bubus, ovibus
omnibusque quae ruminant. caprae superiores non sunt
praeter primores geminosgeminos v. genui-ll. nulli exerti quibus serrati, raro
feminae, et tamen sine usu. itaque cum apri percutiant,
feminae sues mordent.Ar. II 1,
501a 19.— (18) II 13, 505a 28–30. P III 1, 662a 6–8. 13–15. nulli, cui cornua, exertiexerti F2v. -tis r. (alac.), sed omnibus
concavi; ceterisceteris (DE?) v. -ri
FR. (alac.) dentes solidi. piscium omnibus serrati
praeter scarumscaurum F2; huic uni aquatilium planiplani v ex Ar. pleni ll. cetero multis
eorum in lingua et toto oretot
ore F1a, ut turba vulnerum molliant
quae attritu subigere non queuntqueant G, multis et in palato [atque
etiam in cauda]cauda DFREv. palato a. gula vet. Dal. uncos ego po-sui coll. Ar., praeterea in os vergentes, ne excidant
cibi nullum habentibus retinendi adminiculum.
Nic. ther. 182–185.— (5. 6) cfr. Pl. infra § 193.
XXIX 122. Similes aspidiaspid// F1.-de a et serpentibus, sed duo in superasuperna va.G
parte dextra laevaque longissimi, tenui fistula perforati, ut
scorpioniscor-
pioni F2EaS. -poni r. -pionum v(J). an scorpionis? aculei, venenum infundentes. non aliud hoc esse
quam fel serpentiumn et inde venasue-
nis va.S sub spina ad os pervenire
diligentissimi auctores scribunt; quidam unum esse
eum et, quia sit aduncus, resupinari, cum momorderit;
aliqui tumdū a. tunc va.S decidere eum rursusque recrescere facilem decussu
, et sine eoeos F1R. (alac.) esse quasquos
va.H(J) tractari cernamus. scorpionis
caudae inesse eum et plerisquean ut plerique (sc. scribunt)? ternos.(13.14) Ar. II 12, 504a 20. III 1, 511a 30.
31.— (14) II 1, 501a 13. 14. P III 14, 674a 31. cfr. Pl. VIII 67.
— (16) Ar. II 1, 501a 19.— (16) IV 4,528b 27. 28. viperisuiperae va.S dentes gingivis
gingiuis v. -iuas R1a. -iua R2S. -inas E. gigniuis F2. -iuas
DF1 conduntur. haec, eodem praegnanspraegnans F2Rv.-nas rD veneno, inpressuminpressū ego. -ssu z.
-sso ll.v
dentium repulsurepulsa Rdaz virus fundit in morsus. volucrum nulli
dentes praeter vespertilionem. camelus una ex iis, quae
non sunt cornigera, in superiore maxillamaxilla F2Rv. -llam r primoresprimores Ev. prio- r non habethabet EG. -ent rv.
cornuacornua - 17 at
om.a habentium nullinullis F2 serrati. et cocleae dentes habent.
indicio est etet ego. t ll.del.F2v(J). etiam H. am
S.an uel (???)? a minimisa minimis F2v. am in animis r earum derosaderosas va.G.
denas a F2in marg. viciauicia R2S. uiciea F2. uitia d2. uicta r.
uitis G. uites v.Ar. P IV 5, 678b 7. 9. 10. cfr Ar. IV 1, 524b 2. 2, 526b 30. 31.
— (18) ib. 5, 530b 24.— (19) ib. 7, 532a 12. (cfr. P IV 6, 683a
sq.). -II 8, 502a 29.(1) II 5.— (3–5) III 12, 519a 23. 24. at in marinis
crustata et cartilaginea primoresprimores R (?)G. -mos r. priores v habere, item echinis quinos
esse unde intellegi potuerit miror. dentium vice aculeus
-aculeus F2R2. -leis F1R1a.-lei DE(?)v. -lei sunt D. cfr. § 173 insectis. simiae dentes ut homini. elephanto intus ad
mandendumquattuor (pro quaterni sc. utrim-
que) ll.v praeter dS IIIIIIII- 5 palatum om.a, praeterque eoseos DFE. eos qui R(?)v prominent masculismasculis
(DE?)v. -li FR reflexi,
feminis recti atque proni. musculusmusculus F2R2v. masc- r marinus, qui ballaenam
antecedit, nullos habethabet
F2R2v. -ent r, sed pro iis saetis intusentus DF1E os hirtum
et linguam etiam ac palatumac palatum R(?)G. ad pal-
F2. appellatum DF1EVen. -tam dv . terrestrium minutisminutis R(?)v. inmutis r
quadripedibus primores bini utrimque longissimi.
Ar.
VII 10 extr. (G II 6, 745b 9 sq.). cfr. Pl VII 68.— (9) Ar. II 1,
501b 1–3. 6–8. VI 20, 575a 5.521, 575b 7. 31 extr.— (10) cfr.
Pl. XXVIII 257. — (11) Ar. II 1, 501b 3.— (12) Ar. II 4. (cfr.
Fest. 94, 14). Ceterisceteri F2 cum ipsisipsis F2v. -si r nascuntur, homini post quam
natus est septimo mense. reliquis perpetuiperpetuo C manent, mutantur
homini, leoni, iumento, cani et ruminantibusrumi-
nantibus F2R(?)v.om.a fumma- r. fuba- z, sed leoni
et cani non nisi canini appellati. lupi dexter caninus in
magnisMagicis
coni. D2 habetur operibusan opibus (pro opibus)? . maxillares, qui sunt a caninis,
nullum animal mutat. homini novissiminouissime M, qui genuini vocantur
, circitercir-
citer om.RdT vicensimum annum gignuntur, multis et octogensimo
, feminis quoque, sed quibus in iuventaiu.enta M. iume- F1Ra non fuere
nati.Mucian. fr. 6 Brunn.— (17) Ar. II 3,
501b 19–21. cfr. Pl. VII 71.— (18) cfr. Pollux II 95.(3. 4) Ar. ib. 501b 15. 16. decidere in senecta et mox renasci certum est. ZoclenZanclen
va.Brot.
Samothracensamothracem (-tra- F1) F1T(P)D. -cen MF2d1.
-ceni (-tra- DE) r. (alac.). -cenum d2v , cui renati essent post CIII annos, Mucianus
visum a se prodidit. cetero maribus plures quam feminis
in homine, pecude, capra, suecapra sue MdTG2cum P(S). -resue DF1R. -risue F2Ev(L). -ris a. -ris sue H. Timarchus Nicoclis filius
Paphipapii FRE. Pappii va.B. (illius pater P e Polluce duos ordines habuit maxillariummaxillarium MVerc.(J). -rum rv(C); frater eius non
mutavit primores ideoque praetrivitpraetriuit MG. -teriuit rv. (alac.). pertriuit B. est exemplum dentis
homini et in palato geniti. a caninisat
canini va.J.an a genuinis? amissi casu aliquo
numquam renascuntur. ceteris senecta rufescuntfufescunt F1. nife- R1. rube-
ava.S, equo tantum
candidiores fiunt.
Ar. VI 22, 576a
6 sq. Varro II 7, 2. 3. Col. VI 29, 4. 5. Aetas veterinorumueternorum F2 dentibus iudicaturiudicatur MFJ. ind- rv(D). alac.. equo sunt
numero XLXI M. amittit tricensimo mense primores utrimque
binos, sequentisequenti av. -te rS anno totidem proximos, cum subeunt dictidicit F1a
columellares; quinto anno incipiente amittit binos, qui sexto
anno renascuntur; septimo omnes habet et renatos et inmutabiles
omnis
. . . inmutabilis MS.(11) Ar. II 1,
501b 2. VI 23, 577a 18–20. 31. 32.— (13) VI 21, 575b 7.—
(13. 14) Ar. II 1 extr. G IV 8, 788b 15.— Varro II 7, 3. equoequo - 17 existimantur om.a castrato prius non decidunt dentes. asinorum
genus tricensimo mense similiter amittit, dein senis
mensibus. quod si non prius peperere quam decidant postremi
, sterilitas certa. boves bimibimi F2R(?)G. bini M. bi r. bis dTzv mutant. subussuibus F2R2va.J nonnon MF2J.om. rv decidunt
umquamnumquam R2va.J. absumpta hac observatione senectus in
equis et ceteris veterinis intellegitur dentium brocchitate,
superciliorum canitiacanitie F2va.S et circa ea lacunis, cumn fere XVI annorum
existimantur. hominum dentibus quoddam inest virusuiros F1a;
namque et speculi nitorem ex adverso nudati hebetant ethebetant et MF2R2v. -antes r
et columbarum fetus inplumes necantinplumes necant MF2Rv. -mescunt r. reliqua de iis in
generatione hominum dicta sunt. erumpentibus morbimorbi MF2v(D).
-bis rS. (alac.) corpora7, 68 sqq.
infantiuminfantiam DFE. (alac.). -ia va.G accipiunta pi-
unt M. afficiunt D reliquareliquia.. M. -qua ea Müller em. V p. 24.
(an inter reliqua aut delendum reliqua ut iteratum ex v. 19?) animalia quae serratos
habent saevissimesaeuissima va. S dentiuntdentiū R2da. -ibus va.S.
Ar. II 17, 508a 22–27. P II 17 init. ib. 660b 6 sq. cfr.
Verg. A II 475.— (5) Ar. II 10, 503a 2. 3. 1. 13, 506a 31. IV
8, 533a 26–29. cfr. P II 17, 661a 4. 5. 660b 27. 28 (cfr. Pl. VIII
89). 34. 35. Linguae non omnibus eodem modo. tenuissima
serpentibus et trisulcatrisula R1. -ulcis a, vibrans, atri coloris et, si extrahas,
praelonga; lacertis bifida et pilosa, vitulis quoque marinis
duplex, sed supra dictis capillamenticapillamentis M tenuitate. ceteris ad
circumlambenda ora, piscibus paulo minus quamquam om.
HBrot. tota adhaerens
, crocodilis tota; sed in gustatu linguae vice carnosum
aquatilibus palatum. leonibusleonis M. -ibus ac va.H, pardisparcus F1. -rtus a omnibusque generis
eius, etiam felibus, imbricatae asperitatis ac limae
similis attenuansqueattenuasque F1Ra lambendo cutem hominishominis (pro etiam) R, quae causa
etiam mansuefactamansue-
facta Mv. -tam r, ubiubi om.M ad vicinum sanguinem pervenit saliva
, invitat ad raliiem. de purpurarum linguis diximus.9,128Ar. IV 9, 536a 8–13. 16–19. Plut. SA
34,982e. Ael. IX 13.— (18) Ar. P IV 6, 683a 3 sq.— (19) cfr.
Ar. V 22, 554a 14.— IV 7, 532b 12. Pl. supra § 93.— Ar. P II
17, 661a 18. 15. 16.(1.2) Ar. II 6.ranisuoce R prima cohaeret, intimaintuma DFRES absoluta a gutture, qua vocem
emittuntemittunt P. mi- ll.v maresmatres F1a, cum vocantur ololygonesobolygones F. -li-
gones a. ololyzontes B. stato id tempore
evenit, cientibus ad coitum feminas. tum siquidem inferiore
labro demisso ad libramentum aquae modicemodice MD. -cae rv receptae in
fauces palpitante ibisibi
F2 lingua ululatus eliditureliditur MJ. edilitur R2. elicitur F2v. eiic- L. elitur r.
editur zS. tunc ettunc et M. tunc ad R2. tunc F2in ras.R1v. ////no
D. no Ead extenti
extenti MF2R2v. exenti (-te D1) r buccarum sinus perlucent, oculi flagrant labore perpulsi
pelpulsi
DF1. pulsi R. propu- H. cfr. n. luc.p. 52. quibus in posteriore parte aculei, hishis (iis v) et
MRv(S). et his et r. et iis H et dentes et
lingua, apibus etiam praelonga, eminens et cicadis. quibus
aculeusaculeus MF2Rv. -leis r.
(alac.). cfr. § 165 in ore fistulosus, his nec lingua nec dentes. quibusdam
insectis intus lingua, ut formicis; ceterum latetelatet et ego. lata (lata ut a) ll.v. cfr. Ar.ἐντός, ὥστε ἔργον εἶναι ἰδεῖν. (cfr. Müller em. II p. 16)
elephanto praecipuepraecipue —.(2.3) cfr. Ar. I 11,492b 32.—
(9) ib. 27. 28. reliquis in suo genere semper absoluta
, homini tantum ita saepe constricta venisan neruis?, ut intercidi
eas necesse sit. Metellum pontificem adeo inexplanatae
fuisse accipimusaccepimus F2va.S, ut multis mensibus tortustor-
tus MF2v. tornus r credatur, dum
meditatur in dedicanda aede OpiOpi lordan ephem. epigr. Ip. 229.
opifaerae M.om. rv opiferaeopiferae Mv(S).-re DF1RE2. ope fere
E1. opifices F2. Opis uere H.Opis (Opi J) uerba U 206 dicere. ceteris
septimo ferme anno sermonem exprimit. multis vero talis
arsars (ar M) eius MR2S. eius ars F2v.om.R1. eius r eius contingit, utut et F2 avium et animalium vocis indiscretaindiscreta MD. -te v. discretaea D. -tea F1E. -te R
edatur imitatioimitatio om.a. intellectus saporum ceteris in prima lingua,
homini et in palato.
Ar. I 11 extr.— II 12, 504b 4. I
12 init. 16, 495a 19–21. 23. 27–31. 495b 14–16. 19–22. P III
3, 664a 15–21. 32. 33. 664b 2–6. 21–29. cfr. Cic. ND II 136 init. Tonsillae in homine, in sue glandulae. quod inter
eas uvae nomine ultimo dependet palato, homini tantum est.
sub ea minor lingualin-
gua epiglossis B ex indice nulli ova generantium. opera eius
gemina duabus interpositaeinterpositae MR(B) G2. -ta rv fistulis. interiorexterior C e Celso earum appellatur
arteriaalteri F1R1a, ad pulmonem atque cor pertinens; hanc operit
in epulando, spiritune spiritu C et voceuoce
in ego. -cem M. -ce rv. cfr. & 266in illaillac va.S meante, ne, sine si Mv(S).
nisi r. si C potus cibusve
in alienum deerraverit tramitem, torqueat. altera exterior
interior C appelleturappelletur G2(J). -llatur
appelletur M. appellatur rv(SD) sane gulagyla M (item infra) F, qua cibus atque potus devolantde-
uolant MF2D. -olat DF1R1S. -tur R2. -orat Ea. -tur v.
tendit haec ad stomachum, ishis F1a ad ventrem. hanc per vices
operit, cum spiritus tantum aut vox commeat, ne restagnatio
intempestiva alvi obstrepat. ex cartilagine etet (pro ex) F1Ra carne
arteria, gula ee om.va.S. et M nervouero M et carne constat.
Ar. P III 3 init. IV 10, 686a 2. 17–22. Ael. X 26
init. Pl. VIII 105. Cervix nulli nisi quibus utraque haec; ceteris
collum, quibusceteris tantum quibus collum M tantum gula. sed quibus cervix, e multis
vertebratisque orbiculatim ossibus flexilis ad circumspectum
articulorum nodis iungitur, leoni tantum et lupo et hyaenae
singuliset (ex C) singulis
va.S rectisque ossibus rigens.Ar. I 15, 493b 12. III 7, 516a 11–13.
P II 6, 651b 32.— (12. 13) P IV 12, 692b 22–24. cetero spinae adnectitur,
spina lumbis, ossea, sed tereti structura, per mediaemediae M. -ia rv foramina
a cerebro medulla descendente. eandemeadem F1Ra esse ei naturam
quam cerebro colligunt, quoniam praetenui eius membrana
modo incisa statim expiretur. quibus longa crura,
his longa et colla, item aquaticis quamvis brevia crura habentibus
, simili modo uncos ungues.
cfr.
Iuven. 13, 162.— Ar. I 12 init. 16, 495b 21–23. cfr. Cic. ND II
135. Guttur homini tantum et subussuibus
F2R(?)va.S intumescit, aqua- 15
rum quae potantur plerumque vitio. summum gulae fauces
vocantur, extremumextremum F2R(?)G. stre- DF1. postre- Ezv stomachus. hoc nomine est sub arteria
iam carnosa inanitas adnexa spinae, adad F2v(S). et rH latitudinem ac longitudinem
latitudine ac longitudine HBrot. lagonaelagonae ego. -genae v. -goenae D. lacunae ll.H modo fusa.(19–21) Ar. IV 9, 535b 15. II 17, 507a 26–28.
— (341, 2) cfr. Varro LL VII 68. quibus fauces non sunt, ne
stomachus quidem est nec colla nec guttur, ut piscibus, et
ora ventribus iunguntur. testudini marinae lingua nullanulla
F2Rv. -llae r. -lla est D
nec dentes: rostri acie comminuit omnia. postea arteria
et stomachus denticulatusdenticulatus F2R2v. -lus R1.
-los r callo in modum rubi ad confi
ciendos-conficiendo F1R cibos, decrescentibus creniscrenis v. renis ll.Brot. taeniis J. serris coni.H. (locuscorr. an spinis aut rimis?) quicquidquicquid ll.v. quacumque coni.H adpropinquentadpropinquent F2. -quet DF1E. -quat Rv
ventri; novissima asperitas ut scobinaescobinae ego. -na F2R2v. sob- r fabrilisfabrilis (U 209) J. -ris ll.Brot. -ri v.
Ar. I 17,: 496a 14–17. 10. II 17 init. P III 4
666a 14 sq. 666b 6. 7. 11. 12 - (5) P ib. 666a 10. G II 5, 741b
16. 18. 19. cfr. Pl. X 148.— (8) P III 7, 670— 24–26.— ib. 4,
666a 20–22. 666b 14.16. Ar I 17 init. III 13.— (11) P III 3, 665a
11.12. 4, 666a 8.9. 666b 21 22. Ar. III 3,513a 27 sq.— (14) Ar.
I 17 init. P III 5, 667b 15–17. 668a 11 sq. cfr. Cic. ND II 138
extr.— (17) P ib. 4, 667a 32 sq. Cor animalibus ceteris medioin medio va.S pectore est, homini
tantum infra laevam papillam turbinato mucrone inmucrone in F2Rv. –nem DF1. -ne Eaz priora
eminens. piscibus solis ad os spectatspectatur F1a. hoc primum nascentibus
formari in utero tradunt, deindedein Fd cerebrum, sicut
tardissime oculos, sed hos primum emori, cor novissime.
huic praecipuus calor. palpitat certe et quasi alterum movetur
intra animalanimal B. -lia ll.v(J) praemolli firmoque opertum membranae
involucro, munitum costarum et pectoris muro, ut pariatpareat FdTva.C.par erat P
praecipuam vitae causam et originem. primaprimam DFD.at
cfr. Ar.ὑποδοχὴ πρώτη domicilia
intra se animo et sanguinisanguini F2v. -nis r praebet sinuososinuoso
— 19 durat om.a specu et in
magnis animalibus triplici, in nullonullo (del. in) F2 non gemino. ibi mens
habitat. ex hoc fonte duae grandes venae in priorapriora Rd(?)v
prorsa DFEz.an recte? et terga
discurruntet terga (temga DF1d) discurrunt
DFRdv. et item grandes currunt E sparsaquesparsaeque B ramorum serieseries
Fd per alias minoresad minores F2superscr f uenaf omnibus
membris vitalem sanguinem rigant. solum hoc viscerum
vitiis non maceratur necnec est M supplicia vitaesupplitia
uiae F trahit laesumque
mortem ilico adfert. ceteriseteris F1. ecet- R corruptiscorrupti F1R1 vitalitas in
corde durat.
Pib. 667a 13. 16. 15.19–22.— (5) Th. fr. 182 Wim.
ap. Ael. X 35. XI 40. Athen. IX 390c. Gell. XVI 15.— (6) Ar.
II 15, 506a 9. 10. P III 4, 666b 17–19. Bruta existimantur animalium quibus durum riget,
audacia quibus parvum est, pavida quibus praegrande. maximum
autem est portione muribus, lepori, asino, cervo, pantherae
, mustelis, hyaenis et omnibus timidis aut propter
metum maleficis. in Paphlagonia bina perdicibus corda.
in equorum corde et boumbotim F1a ossa reperiuntur interdum.Varro (ex Diosc.
astrol.) ap. Cens. DN 17, 14. augeri
auguri FR. -rii a. -ria va.B id per singulos annos in homine etet ll.S.
et ad s. ac C. ad v binas drachmasdragmas FRa
ponderiponderi ego. -ris ll.v.
cfr. nota ad XXVI 28 ad quinquagensimum annumannum MF2d2v (D).om. rH accedere, ah eo detrahi
tantundem, et ideo non vivere hominem ultra centensimum
annum defectu cordis Aegyptii existimant, quibus
mos est cadavera adservare medicata.(13) Plut. Romul. 25 med.
Paus. IV 18, 6. Polyaen. strat. II 31, 2. 3.— (17) Val. M. I 8
ext. 15. hirtohir-
suto G corde gigni
quosdam homines proditur neque alios fortiorisfortioris M1G(J). -ori M2. -ores rv(H) esse industriae
indu-
striae (M) G. -ria F2d2v(H). -ria et r, sicut Aristomenen Messenium, qui trecentos occidit
Lacedaemonios. ipse convolneratus captuset captus va.S semel per cavernam
ca-
uernam MRv. -nas F2dTz. -na r lautumiarum evasit angustiasangustias MF2R2zv(S).
-tiae r. -tos C, volpium aditus secutus
. iterum captus sopitis custodibuspastoribus M somno ad ignem advolutus
lora cum corpore exussit. tertium captotertium capto M. -tio
captum DFR. -terciū captū a. -rtio capto Ev Lacedaemonii
pectus dissecuere viventiuidenti
a. causa uidendi va.(P)H, hirsutumque cor repertum
compertum (pro cor rep-) F2 est.
(2) Cic. div. I 119. Val. M. I 6,13. Suet. Iul. 77.
Plut. Caes. 63 init. Obseq. 127.— (4) Cic. div. II 36 sq. In corde summo pinguitudo quaedam est laetis
extis. non semper autem in parte extorum habitum est.
L. Postumio L. F. AlbinoL. f. Albino (coni. S) D. L. Lib- M. L. Alb- rv. Alb- B. Lae-
uino U rege sacrorum post CXXVICXXIII va.(P)H Olympiadem
, cum rex Pyrrhus ex Italia decessisset, cor in extis
haruspices inspicere coeperunt. Caesari dictatori, quo die
primum veste purpurea processit atque in sella aurea sedit,
sacrificantisacrificanti F2. -tis Ma1. -ntib; r. -ti bis v. -ti bouis
U(D) in extis defuit. unde quaestio magna de divinatione
argumentantibus, potueritne sine illoillo R(?)v(Brot.) ullo rL viscere hostia
vivere an ad tempus amiseritamiserit Mv. om- r .(8) Suet. Calig. 1 extr. negaturnegatur MF2R2v. -antur r cremari posse in iis
qui cardiaco morbo obierintobierit a. -r& F, negaturnegatur
MF2v. -antur r et veneno interemptis.
certe exstat oratio Vitelli, qua GnaeumGnaeum (gne- M) J. re uim DF1. reum
rv Pisonempissonem F. pissio- a eius sceleris
coarguit, hoc usus argumento palamque testatus non potuisse
ob venenum cor Germanici Caesaris cremari. contra
generegeneri F1a morbi defensus est Piso.
Ar. I 17, 469b sq. II 15, 506a 1.
2. 11. VIII 4, 594a 7–9. 18, 601b 4. 5. P III 6, 669a 13.16–18.
25. 27. 29–32. 34. 35. de respir. 1, 470b 16–19. cfr. Cic. ND II
136 extr.— (20) Th. fr. 189 Wim. ap. Plut. SA 27, 978f. Sub eo pulmo est spirandique officina attrahensac trahens M
ac reddens animamanima F1a, idcirco spongeosusspongiosus FRava.S ac fistulis inanibus
cavuscauos MS. pauca eum, ut dictum est, habent aquatilia, ceteracetera MD. a cet- E1. ac cet- rv(S). at cet- H cum Dal.(J)9,16
ova parientia exiguum spumosumqueque MD.om. rv nec sanguineum. ideo
non sitiunt. eadem est causa, quare sub aqua diu ranae
et phocae urinentur. testudo quoque, quamvis praegrandem
et sub toto tegumento habeathabent F1a, sine sanguine tamen habet.
quanto minor hic corporibus, tanto velocitas maior. chamaeleonti
chamaeleonti MG.
-oni rv(L). cfr. luc. p. 77 portione maximus et nihil aliud intus.
Ar. I 17, 496b 15. II 17,507a 12 sq.— (22) Liv. XXVII
26, 13. Val. M. I 6, 9. Plut. Marcell. 29 med.(2) cfr. Sail. Iug. 63, 1. Plut. Mar. 8. Iecur in dexteradextra G parte est, in eo quod caput extorum
ex//orum F1. texto- a vocant magnae varietatis. M. Marcello circa mortem,
cum periit ab Hannibale, defuit in extisextis F2Rv. exestis M. extii DF1. exitu Eaz; sequenti deinde
die geminum repertum est. defuit et C. Mario, cum immolaret
Vticae, itemitem — 5 ueneno om.a Gaiogaio
Fa principi kalk. F2. om.F1R1. Ian.ienuaris F1. gen-
R1. ianuaris R2. -ri S(errore). -rias F2, cum iniret consulatum
quo anno interfectus est, Claudio successori eius quo
mense interemptus est veneno.Suet.
Aug. 95. Dio XLVI 35, 4.— (8) cfr. Liv. VIII 9, 1. Ov. M XV
795.— (10) Ar. II 17, 507a 16–18. P III 7, 669b 34. Mir. ausc.
122. Theopomp. ap. Ael. V 27 init. XI 40. Athen. IX 401ab.
Gell. XVI 15. Steph. Byz. s. v.βισαλτία. Divo Augusto Spoleti sacrificanti
primo potestatis suae die sex victimarum iocineraiocinora a (item 10)
S. ieci- Hack.
replicata intrinsecus ab ima fibrafimbria M. fabra D1. fibram E1 reperta sunt responsumque
duplicaturum intra annum imperium. caput extorum
tristis ostenti caesum quoque est, praeterquam in sollicitudine
ac metu; tunc enim peremitperi-
mit F2C curascuras v. coras (cor ac Ea)ll. binabinas F1 iocinera leporibus
leporibus
Rv. -ri r circa BriletumBriletum v. prilietū ll et Tharnentharnen F2v(G). -nem
rD. (alac.). Thernen B. Parnethem coni. H. cfr.§ 206 et inin
om.F Cherroneso ad
Propontidem, mirumque, tralatis alio interit alterum.
Ar. I 17,
496b 22. 23. 24–28. P IV 2, 676b 36 sq. cfr. Ael. XI 29.— (15) P
ib. 25–27. 29. cfr. Ar. II 15, 506a 21. 22. 506b 5.— (17. 18) P ib.
30–33. 677a 31. In eodem est fel, non omnibus datum animalibus.
in EuboeaeEuboeae v. -oea ll Chalcide nullum pecori, in Naxo praegrande
geminumque, ut situt sit ego. ut ll.v prodigii loco utrumqueutrum-
que RVerc. utrim- rv advenae. equi,
muli, asini, cervi, capreaecapreae (P) H ex Ar. -prae DFEav.
-pri R2. -pti R1, apriapri Rv. ca- r, cameli, delphini non habent.
murium aliqui habent. hominum paucis non est, quorum
valitudo firmafirmior R(?)v et vita longior.Ar. II 15, 506a 23. 24. 31–33. cfr.
Antig. Car. 70 (76).(2) Ar. P ib. 677a 29. 30. 26. 27.— (3) Ar. II 15, 506a
12. (P III 4, 666a 24. 25). sunt qui equo non quidem
in iecoreiecur
F1Ra esse, sed in alvo putent et cervo in cauda aut
intestinis; ideo tantamtantum F1. -tam habent va.S an amaritudinem, ut aa om.FR1 canibus non
dist.ego coll. Ar. (ἀποκάθαρμά ἐστιν) attingantur. est autem nihil aliud quam purgamentum, pessimumque
pessimum /// R. -mi va.H sanguinis ideo et inideo et in ego. et ideo ll.v(J). et ideo H. et inde D materiamaria E1. amarum H eiuseius RJ. est rH. eius est v. certe iecur
nulli est nisi sanguinem habentibus. accipit hoc a corde,
cui iungitur, funditque in venas.
Ar. probl. 955a 29.— (9) cfr.
Pl. XXVI 123.— (11) cfr. supra § 163. Sed in felle nigro insaniae causa homini morsque
toto reddito. hinc et in mores crimen bilis nomine: adeo
magnum est in hac parte virus, cum se fundit in animum.
quin et totoe toto
FR1 vagum corpore colorem oculisquoque oculis va.S quoque aufert,
illudan illum? quidem redditum etiam aënisenis R1. in his R2.
ahenis va.S, nigrescuntque contactaconta&a F1. -tacto R2. -teto R1
eo, neneq; mi-
rum F2 quis miretur id venenum esse serpentium.Th. IX 17, 4.
(Ael. XI 29). cfr. Pl. XXVII 45.— (12–15) Ar. II 15, 506b 19
—24.— (15–346, 1) P IV 2, 676b 21. 20. Ar. II 17, 508a 35. 15,
506b 11 sq.— (Carent
eo quaequi va.S apsinthiocarent - apsinthio om.R1apsin-
tium F. -thium G vescunturuncos ego posui; carent — 346, 2
omnibus aberrasse a suo loco videntur: pertinent carent — Ponto
ad § 191 post aduenae, reliqua ad § 192 post attingantur in Pontoponte FR) — Sed avibusauibus P. renibus ll.v. totum locum perturbatum esse elucet ex Ar., qui carere aves renibus tradit: cfr. infra § 206 etex
va.G(P)
parte tamentamen ego. tantum (totum R) ll.v. (an potius de-lendum?) altera intestino iungitur inin ll.G. ut v corviscoruis -14 phasianis ll.v. rectius
accipitre miluo (346, 1), coturnicibus
, phasianis, quibusdam intestimo tantum, ut inin om.Eva.S columbis
, accipitre, mureniscolumbis —
murenis ll.v. rectius columbis, coruis — phasianis; paucis avium in iecoreiecore
F2RG. pec- DF1. pect- Eadv. serpentibus
portione maxime copiosum.ib. 506b 7. 8.— (2 sq.) cfr. Pl. VIII 111. XXVIII 146. etet om.a piscibuset piscibus cum praecedd. iung. v autem estAuibus autem est (coni. S) JD. Est autem v
toto plerisque intestino, sicut accipitri, miluoaccipitri miluo ll.v. rectius acipenseri murenis (345,15); praeterea etet
om. va.S
in iecoreiecore (P)G2. .. core M. pecore DF1da. pectore
F2REv(S) est, utut ego. et ll.v cetis omnibuscetis omnibus B ex Ar. ceteris aui-
bus ll.v. — Vitulis quidem marinis
ad multa quoque nobile. taurosum felle aureus ducitur
color. haruspices id Neptuno etut (pro et) coni. H umoris potentiaepatientiae M dicavere,
geminumque fuit Divo Augusto quo die apud Actium vicit.
cfr. Pl. II 109. XXIX 59. Ael. II 56.— (10) cfr. Pl.
XXXII 50. Ael. XVII 15.— (11. 12) Philo mech. synt. V 2 p. 86,
35 Schoene. Murium iocusculisiocuscu-
lus MF2J. -lis F1R1a. iecusculis R2v fibrae ad numerum lunae in
mense congruere dicuntur totidemque inveniri, quotum lumen
eius sit, praeterea bruma increscere. culiculorum
extaexta om.zHBrot. in Baetica geminage-
minae HBrot. saepesęper DF. semper RS reperiuntur. ranarum rubetarum
altera fibra a formicis non attingitur propter venenum
, ut arbitrantur. iecur maxime vetustatis patiens centenis
durare annis obsidionumobsidionum (ops-
M) MF2v. odionum R. obsodion cum DF1. hoc sirion cum E.om.a exemplaexempla MF2Rv.om.a. explenda r prodidere.
Ar. II 17, 508a 29.— (15) Plut.
Pyrrh. 31 extr.— (17) Ar. I 17, 496b 10 sq.— P III 11 init. 10,
672b 10–13 14–19. 30. 31. 673a 2–4. 7–12. (cfr. Plut. plac.
philos. IV 899b). Exta serpentibus et lacertis longa. Caecinae Volaterrano
dracones emicuisse de extis laeto prodigio traditur,
et profectoprotecto F1a nihil incredibileincredibilis ita F1. -lius a sit aestimantibusextimantibus F1R1. existi- ava.J Pyrrho regi
quo die periit praecisa hostiarum capita repsisse sanguinem
suum lambentia. exta homini ab inferiore viscerum
parte separanturseparant F2 membranamembranis va.(P)H, quamquam MR2(P)S.
quae rv praecordia appellant, quiaquam (pro quia) M.an quoniam?
a cordea cordi E.
corde R. cordi v. cfr. Fels p. 42 praetenditurpraetenduntur va.H quod Graeci appellaverunt φρένας.phranas
M. phyenas F. chyenas a.
omnia quidem principalia viscera membranis propriis ac
velut vaginis inclusit providens natura; in hacan in hoc? fuit et peculiaris
causa vicinitas alvi, ne cibocibosu (-so R1) premeretur F1R1 supprimeretur animusani-
mus- 7 cute om.a.
huic certe refertur accepta subtilitas mentis; ideo nulla est
ei caro, sed nervosa exilitas. in eadem praecipua hilaritatis
sedes, quod titillatu maxime intellegitur alarum, adad om. va.G. a M
quas subit, non aliubiubi FRd.
alibi va.D tenuiore humanahumana om.RS cute ideoqueideo Rava.D scabendi
scabenda R2.
-ben R1 dulcedine ibi proxima. obab M hoc in proeliispraeliis MFaC(JD) gladiatorumque
spectaculis mortem cum risu traiecta praecordia
attulerunt.
Ar. II 17, 507a 31 27. 28. P III 14, 674a 9. 11. 25. 30.
674b 5.— (13) Ar. IV 1, 524b 10–14 (cfr. P IV 5, 678b 27–29).
— (14. 15) I 16, 495b 24. P III 14, 675a 34 sq. Subest venter stomachum habentibus, ceteris sim- 199
plex, ruminantibus geminus, sanguine carentibus nullus.
intestinumintestinum M
(coni. Dal.) D. -nus rv(H). nis TG2 enimenim quibusdam v.a.H ab ore incipiensincipiens Mv(S). -ient DF1R -iet Ea. -it et F2H quibusdamquibusdam
MF2Rd2H. quidam r. quadam uia v eodem reflectitur
, ut saepiae etet om. C polypo. in homine adnexus infimo stomacho
similis canino. his solis animalium inferiore parte
angustior; itaqueita-
que et F2in ras.R2v. linque et M. liqui et D. liquet Ea.
liquida et R1 et sola vomunt, quia repleto propter angustias
supprimitur cibus, quod accidere non potest iis
quorum spatiosa laxitas eum inin om.F1a. ad va.G2 inferiora transmittit.
cfr.
Paul. Festi 101, 6. Non. 122,5. (cfr. Ar. I 16 extr. P III 15 init.).
— (20–22) cfr. P III 14, 675b 22 sq.(1) Ar. III 17, 520a 25. 26.— (1–5) II 17, 508b 26
—29. Ab hoc ventriculo lactes in ove et hominehomini F1a, per
quas labitur cibus, in ceteris hillaehillae a MF2H. -lla e F1. hilae a R. illa a. ile a C.
ilae a B. ilia v, a quibus capaciora intestina
ad alvum, hominique flexuosissimis orbibus. idcirco
magis avidi ciborum quibus ab alvo longius spatium. itemitem (U 210) D. idem ll. iid- v
minus sollertes quibus obesissimus venter. aves quoque
geminosdist. P sinus habent quaedam: unum quoquo om.M.an in quem? merguntmergunt M. -ntur rv recentia
utut MF2v. aut r. ad D guttur, alterum in quem ex eo dimittuntdemittunt G concoctione
maturata, ut gallinae, palumbes, columbae, perdices.ib. 508b 33 sq. - (6–8) ib. 509a 10. 11. ceterae
ceterae MHack. -ra rv fereferae M carent eo, sed gula patentiore utuntur, ut graculi,
corvi, cornices. quaedam neutro modo, sed ventrem proximum
habent, quibusquibusdam P. an item (vel
et) quibus? praelonga colla et angusta, utut F2Ev. et r porphyrioni
porphorioni M. venter solidipedum asper et durus; terrestrium
aliis denticulatae asperitatisasperitatas M, aliisdenticulatae
—aliis MF2R2v.om. r cancellatimconcellatim F1. colla-
R1 mordacis, quibus
nequeneque om.zB dentes utrimque nec ruminatioluminatio M. hic conficiuntur 01
cibi, hinchinc Mv. hic r in alvum delabunturdilabuntur Md.Ar. I 16, 495b 27.— P III 14, 675b 7. 675a 35. 36. 20–24. media haec umbilico adnexa
omnibusin omnibus G, in homine suillaeuillae F1d. hillę a. ille
(ile Verc.) va.G infima parte similis, aa om.a Graecis
appellatur colon, ubi dolorumcolorum M magna causa. angustissima
canibus, qua de causa vehementi nisu nec sine cruciatu
levant eam. insatiabilia animalium quibus a ventre protinus
recto intestine transeunt cibi, ut lupis cervariis et inter
avesauis RSJ mergis.Ar. II 17, 507b 34 sq.— (18) ib. 508b 32.— (19) cfr.
Pl. XXX 91. Diosc. II 60.— (21) cfr. Pl. XXVIII 247. ventresuentres - 23 attigerit om.a elephantoelephanto F2G. et ele- (-tos F1) rv quattuor, cetera subus similia
, pulmo quadruplo maiormaior F2v. -rib; r bubulobulo R. avibus venter carnosus
callosusque. in ventre hirundinum pullis lapilli candido
aut rubenti colore, qui chelidonii vocantur, magicismagicis F2R2v. -gis r narrati
artibus, reperiuntur; et in iuvencarum secundo ventre pilae
rotunditate nigricans tophus, nullo pondere, singulare, ut
putant, remedium aegre parientibus, si tellurem non attigerit.
Ar. I 16, 495b 29. 30. (cfr. III 13. 14. P IV 3).—
(2) I 17, 496b 16–21. II 17, 507a 19–24. G IV 4, 771a 8. 9.—
(4) Ar. II 15, 506a 13. 14. 17. 19. 20. 12. cfr. P III 7, 670a 32 sq. Ventriculus atque. intestina pingui ac tenui omentoomento F2E2a (index)v. iom-DF1E1. ium-R1. indum-R2
integuntur praeterquam ova gignentibus. huic adnectitur
lien in sinistra parte adversus iecoriiecuri F. -ur va.(P)G2, cum quocum quod cum R locum aliquando
permutat, sed prodigioseprodi-
giosae F1. -sa F2. quidamquidam F2v. -dem r eum putant inesse
ova parientibus, item serpentibus admodum exiguum. ita
certecerte v. certe
admodum ll (prava iteratione) apparet in testudine et crocodilo et lacertis et ranis.
aegocephaloaegocephalo B. egoc- F2R2. equoc- d. cynoc- v. egoe (ecgoe E. Ergo a) palo r avi non inesseesse va.S constat neque iis quae careant
sanguine.cfr. Pl. XXVI 132. — (11) Seren. Samm. 426 sq. peculiare cursus inpedimentum aliquando in eo,
quam ob rem minuiturminuitur J coll. XXVI 132. inuritur ll.v. (de dictione cfr. XX 243) cursorum laborantibus. et per vulnus
etiam exempto vivere animalia tradunt. sunt qui putent
adimi simul risum homini intemperantiamque eiuseius F2RG. cios r. (alac.) ioci v constare
lienis magnitudine. Asiae regio Scepsissepsis
ava.C. pscessis R appellatur, in
quaquā FR minimos esse pecori tradunt, et inde ad lienem invectainuecta F2R2dTS. -enta
Eav(D). -eta r
remedia.
(15) Apion ap. Ael. XI 40.— Ar. P III 9 init.— (16–19)
Ar. I 17,496b 34 sq. 497a 5 — 7. P III 9, 671b 28. 29. 3–5. 672a
23. 24.— (19) Ar. III 18, 520a 28–32. P ib. 672a 1. 2. 28.(1–4) Ar. II 16. P III 9 init. ib. 671b 5–7. At in Brileto et Tharnetarne FR. (alac.). cfr. § 190 quaterni renes cervis,
contra pinnatis squamosisqiue nulli. dede
om. va.S cetero summis adhaerent
lumbis. dexter omnibus elatior et minus pinguis
sicciorque. utrique autem pinguitudo e medio exit praeterquam
in vitulo marino. animalia in renibus pinguissimapinguissima zv. -mus R. -mis r,
oves quidem letaliter circum eos concretecon-
creto Mv. -tos r pinguipingu M. aliquando
in iis inveniuntur lapilli.— RenesRenes - 4 compositos videntur pertinere ad 349, 15 ante
At in Brileto habent omnia quadripedum
quae animal generantanimalia gerant M, ova parientium testudo sola,
quae et alia omnia viscera, sed utut om. va.H homo bubulis similessi-
milis aS. simis F1. similis similes M
velut e multis renibus compositos.
Ar. III 7, 516a 30. 31. P II 9, 654b 35 sq. (IV 10, 688b 34 sq.).—-
(7) Ar. II 1, 497b 33. P IV 10, 688a 13. 12, 693b 15. 16. de incessu
an. 10 extr.— (9) Ar. I 15,493b 14. II 17, 508b 3. 4. Pectus, hoc est ossaossa MF2Rv. orta r.
(alac.)., praecordiis et vitalibus natura
circumdedit, at ventri, quem necesse erat increscere,
ademit: nulli animalium circa ventrem ossa pectus homini
tantumhomini tantum R2va.J latum, reliquis carinatum, volucribus magis et inter
eas aquaticis maxime. costae homini octonae, subussubus Md2J. sui-
bus F2R(?)v. subitus DF1d1. -tos Ea denae,
cornigeris XIII, serpentibus XXX.
Ar. II 16. III 15 init. P III 8 init. ib. 671a 15.— (14) cfr. Ar. I
17, 497a 17 sq. Cels. IV 1 extr.— (15–18) Ar. II 15. 13 extr. Infra alvum est a priore parte vesica, quae nulli
ova gignentiumgignentem M praeter testudinem, nulli nisi sanguineum
pulmonem habentihabent F1, nulli pedibus carentium. inter eamea M et
alvum arteriaealteriae M. act- F1. (alac.) ad pubem tendentes, quae iliailia F2in marg.Rv. ila E2. illa r. (alac.) appellantur. in
vesica lupi lapillus, qui syrites vocatur, sed in hominum
quibusdam diro cruciatu subinde nascentes calculi et saetarum
capillamentacapillamentum
Rva.S. vesica membrana constat, quae volnerata
cicatrice non solidescit nec quanec qua MF2R2S. neque r. -que qua v cerebrum aut cor involvitur
; plura enim membranarum genera.
Ar. I 17, 497a 30. 31.— (21) cfr. Varro LL V 15.(1) Ar. III 1, 511a 3.6. 7.— (3) ib. 510b 8–10. Hip-
pocr. morb. mul. I 10. Feminis eademeo-
dem M omnia praeterqueque om.M vesicaeuesica (sica R1) et unctus (uictu R1)
DF1R1Ea iunctus
utriculus, unde dictus uterus. quod alio nomine locoslucos F1d.om.R1a. melocos R2 appellant
, hoc in reliquis animalibus volvam haec viperae et
intraintraue M. inter se a se parientibus duplex, ova generantium adnexa praecordiis
, et in mulnere geminos sinussinos F1. sino R1 an utraque parte laterum
habet, funebrisfunebris MF2R2v. -eris r quotiens versa spiritum inclusit. boves
gravidas negant praeterquam dextero volvae sinu ferre, etiam
cum geminos ferant. volva eiecto partu melior quam editoeiecto (B) Verc. ele- M. iecto (icto
R1) R. fecto F2. e tecto r. ene- v:
eiecticiaeiecticia DFS. -titia
(iect- a) Eav. electicia M. &iec- R.similiter 12. 13 vocatur illa, haec pprcaria. primiparaequi primiparae M suis optima,
contra effetiseffetis R(?)v. -etus M. -etas F2. -ectus r.
(alac.). a partu, praeterquam eodem die suis occisae,
lividaliquidam M ac macra.(12) cfr. Pl. VIII 209. (Non.
458, 2).— (15) cfr. Fest. 97, 15.— nec novellarum suum praeter primiparas
probaturprobatur MRG2. -antur rv potiusque veterum, dum ne effetarumeffectarum DF1Ea, necnec-
dum zva. (P) G2 biduo
ante partum aut post partum aut quo eiecerint die. proxima
abab (hab R) om. va.seiecticia est occisae uno diedie eras.R2 post partum. huius et
sumen optimum, si modo fetusfetum M non hauserit; eiecticiae deterrimum
. antiqui abdomen vocabant prius quam calleretcalleret v. calaret MDF1.
caleret r,
incientesincientes MDF1R (Turn.) H coll. Festo. inici-
Ea. insci- F2. id scientes (sine- B) v occidere non adsueti.
Ar. P II 5, 651a 30–32. 33–35.— Ar. III 17, 520a 15. 7. 8. 11–13.— (21) III 18
med. P ib. 651b 13. 8. Cornigera una parte dentata et quae in pedibus
talos habent seboseuo ava. S pinguescunt, bisulca scissisve in digitosdi-
gitis Fa
pedibus et non cornigera adipeadipem R2. concretus hic et, cum refrixit
, fragilis semperque in fine carnis; contra pingue inter
carnem cutemque suco liquidum. quaedam non pinguescunt
, ut lepus, perdix. steriliora cuncta pinguia et in maribus
et in maribus— et in feminis; senescunt quoquequoque MD. que RBrot. om. v celerius praepinguiapraepin-
guia MRv. om. r.
omnibus animalibus est quoddam in oculis pingue.Ar. III 18 init. (IV 8, 533a 9).— (2) P ib. 651b 6.—
(4) Varro II 4, 12.— adips
cunctis sine sensu, quia nec arterias habet nec venas. plerisque
animalium etet MFED. est DR(?)v. (a lac.) pinguitudo sine sensu; quam ob causam
sues spirantesspirantes F2Rv.
-ritantes M (an recte?). -rantur r a muribus tradunt adrososadrosas a. rosas (arro- G)
va.H, quin et L. Aproni
consularis viri filio detractos adipes levatumque corpus inmobili
onere.
Ar. P II 6 init.— Ar. III 20, 521b
8–12.— (10) P ib. 651b 30–32. 13. 14. 36. 37. Ar. III 7,516b
7–11.— Medullamedulla M. et med- rv ex eodem videtur esse, iuventaeiuuentae (iume- M) DF1.
-nt ac E. -nta F2R. in iu- Bas. e iu- C. a iu- v. (a lac.). cfr. § 221 rubensrubents M,
inin ll.S. et v. et in J D senecta albescens. non nisi cavis haec ossibus nec cruribus
iumentorum aut canum; quare fracta non feruminantur,
quodquod MRv. quo r defluentedefruente M evenit medulla. est autem pinguis iisiis Rv. in M. is D. ///s F1. his
F2EaD quibus
adipsadeps R(?)ava.s, sebosa cornigeris, nervosa et in spina tantum
dorsi ossa non habentibus, ut piscium generi, ursis nulla,
leoni in feminum et bracchiorum ossibus paucis exigua admodum
; cetera suntcetera sunt (s???) F2D.
ceta sit DF1. cetus in Ea. cetera R(?)G (Brot.). sed in iis H.
ceteris enim est v tantatanta a DF1. -tū ae R duritiaduritia F2Eadv (H)D. -itiae F1R. -iciae D. -itie G (S), utut F2Rdv. u DF1.
et Ea ignis elidatur velut ee om.R1Ea
silicesilice. et F2RG(S).-cet DF1. -ice
Eav(Brot.).(16) Ar. ib. 516b 12.19. 20. P II 9, 655a 16.— (17) cfr. P II 8, 654a 10. 11. 13. 18. 26 sq.— (19) Ar. III 8, 516b
36 sq. VI 12, 567a 9. P II 9,655a 37 sq. et iisis DF. his REBrot. dura quae non pinguescunt, asinorum
ad tibiastibias Bas. tubas ll.v. cfr. XVI 172 canora. delphinis ossa, non spinaespina F2, animal enim
pariunt; serpentibus spinae. aquatilium mollibus nulla, sed
corpus circulis carnis vinctum, ut saepiae atque lolligini.
et insectis negaturnegantur, R. regatur E aequeaeque
R(?)v. atque (adque D.del.F2) r esse ulla. cartilagineacartilagina DFE. animalia R1.
cartilago (-ginea v) animalium R2va.Bas. aquatilium
habent medullam in spina, vituli marini cartilaginem, non
ossa.Ar. III 8, 517a 3.4. 516b 33. P ib. 655a 29–31.34.—
(5) Ar. VII 1 extr. cfr. Macrob. in somn. Scip. I 6, 72. Sen. benef.
VII 1, 5. Cens. DN 7, 2.— item omniumhominum coni. S. an omnium animal parientium? (Ar.ζῳοτόκων καὶ πεζῶν) auriculaeauriculae Rsv. ori- DFE ac nares, quae modo eminent,
flexili mollitia, naturae providentia ne frangerentur. cartilagocartilla-
gine R1
rupta non solidescit nec praecisa ossa recrescunt praeterquam
veterinislac. ego indicavi; exciderunt fere celeriter crescunt cetera animalia ab ungula ad suffraginemsuffraginem C. -gia F1. -gina rv. . . . . homohomo cre-
scit v in longitudinem
usqueusque—plenitudinem om.R1 ad terusque ad ter F2R2S.
utque (-ui DF1) aterer. ad annos usque ter v septenos annosannos DFR2S.om.Edv, tum deinde ad plenitudinem
. maxime autem pubescens nodum quendam solvere
, et praecipue aegritudine, sentitur.
Ar. III 5 init. G V 7,
787b 15.— (13) Ar. III 5, 515b 19. 24. 25.— Nervi, orsiursi F2 a corde bubuloque etiam circumvoluti,
similem naturam et causam habent, in omnibus lubricis
applicatiapplicatis a. apl- Fd ossibus nodosque corporum, quique (pro
qui) Rs vocantur articuli,
aliubi interventu, aliubi ambitu, aliubi transitu ligantesrigantes Rs, hic
teretes, illic lati, utut quęque F2z. ut quoque DF1E. et hubiqueue que Rs. alac. ut in unoquoque d2v. om.d1 quaeque poscit figuratio. nec hine hi E. neci hi D2. neque ii va.S solidantur
solidantur RsF2v. sali-
D1F1. salli- D2E. alac. incisi, mirumque, vulneratis summus dolor, praesectis
nullus. sine nervis sunt quaedam animalia, ut pisces,
arteriis enim constantconstat Rse corr.; sed neque his molles piscium generis.
ubi sunt nervi, interioresinterioris Rs conducunt membra, superiores
revocantuocant Rs.
(20) cfr. Ar.
III 4, 514b 22. 5, 515a 30. 19, 520b 12. 13. 521a 6. P III 5 init.(2) cfr. Pl. XXIX 6. Cens. DN 12, 4. (Varro ap. Gell.
III 10, 13).— Inter hos latent arteriae, id est spiritus semitae;
his innatantnatant RsEa venae, id est sanguinis rivi. arteriarum pulsus
in cacumine maxime membrorummemb-
farum Rs evidens, index fere morborum
morborum R2v. membro- r, in modulos certos legesque metricasmetricas RsF2 (D?)v. ///// F1. meretr- MEa per aetates—
stabilisstabilis
—discriptus MRsF2v. om. rstabilis RsF2v. tantis M aut citatus aut tardustar-
dius Rs —discriptusabdescriptus F2G. -tas v Herophilo
medicinaedist. ego coll. XXIX 6 vate miranda arte; nimiam propter suptilitatem
desertus, observationeobseruatio va. G tamen crebri aut languidi ictus gubernacula
vitae temperattemperant RsF2D. -ret E.alac..(7) cfr. Ar. III 4 extr.— (10) Ar. P III 5,
668b 1–4.— (14) Ar. VII 8, 586b 12 sq. G II 7 init. 4, 740a
30 sq.— arteriae carent sensu, namnam om.a. nec F2 et sanguine
sanguinem & omne Rs. nec omnes vitalem continent spiritum, praecisisque
torpescit tantum pars ea corporis. aves nec venas nec arterias
habent, item serpentes, testudines, lacertae, minimumque
que om.a.
quia F2 sanguinis.
Venae inin om.RsFa praetenues postremopostremos Rs fimbriasfimbras Rs. finbrias
F2. fibras D2E2in ras. va. S suptersuper F1Ta totam
cutem dispersae adeo in angustam suptilitatem tenuantur,
ut penetrare sanguis non possit aliudve quam excitusexcitus ego n. luc. p. 37. exitus M. exilis rv umor
ab illo, qui cacuminibus innumeris sudor appellatur. venarum
in umbilico nodusnodos F. -osus Ts.
-oso va.G. rodu Rs acad M. ab ac Rs. aF. at a.om.Tsva. G coituscoitu. M.va.G.
Ar. P II 4, 650b 33–35.— (16) cfr. Ar. III 19,
521a 21. 22. 33. 34. 4. 5. (P II 2, 647b 34).— (17) cfr. P II 4,
651a 12 sq.— (18) Ar. III 19, 521a 10–12. 520b 14. 15. (P III
4, 666a 16. 17).(1) P II 4, 650b 33. 34. 18–21. 27- Sanguissanguinis RsS (cum coitus iungens) quibus multus etet om.Rs pinguis, iracundiiracundi M (D?) J. -dus Rs -dia rv (Brot.). -da C.
maribus quam feminis nigrior et iuventaeiuuenta F2. in iu- va. G. cfr. § 214 quammagis quam va.S senio, et
inferiore parte pinguior. magna etet (del. G) tamen tactum va.H. iacturam tamen F2. at cfr. Ar. in eo vitalitatisuitalitatis Mv. uili- Rs. utili- r portiotertie portio M.
emissus spiritum secum trahit, tactum tamen non sentitsentio F1. (sentiunt F3in marg., sed rursus detersum).
animalium fortiora quibus crassior sanguis, sapientiora quibus
tenuiortau-
rorum om.Rs, timidiora quibus minimus autaut ut nullus F. at quibus nullus hebetia va.H nullus.Ar. III
19, 520b 26. 27. (cfr. Pl. XXVIII 147). 23. 24. III 6 extr. P II 4,
651a 2–4–(5) Ar ib. 521a 3. 4 2. 3. — (6) I 4, 489a 32–34.
— (6. 7) III 19, 521a 31 sq. — taurorum
celerrimedist. ego n. luc. p. 32 coit atque durescit—ideo pestifer potu—, proxime
proxume Rs. . . . . . me
M. maxime rv aprorum, atat ego. ad MRs. a D1F1E. ac rH. & v cervorum caprearumque et bubalorumbubulorum Rs omni
no nonomnino non ego. -im onos Rs. -ium no rv spissatur. pinguissimus asinis, homini tenuissimus.
iis, quibus plus quaterni pedes, nullus. obesisobesus Rs minus copiosus
, quoniam absumitur pingui.Ar. ib. 521a (13) cfr. Ar. ib. 520b 30.— profluvium eius uni fit
in maribusmaribus MFd. ma//ni- Rs. nari- r(?)v. cfr. Madvig adv. crit. II p. 526. n. luc. p. 32 homini, aliis nare alterutraaltera va.J vel utraqueuel
utraque M. que (del.F2) r. aliis utraque v, quibusdam
per inferna, multis per ora stato tempore, ut nuper
Macrinosed H Viscouisco MRsF2G.
uico r. Iusto B. om. szv praetorio viro et omnibus annis Volusio Saturnino
urbis praefecto, qui nonagensimum etiam excessitannum etiam ex-
cessit M
annum. solum hoc in corpore temporariumtempore corporarium Rs sentit incrementum
, si quidem hostiae abundantiorem fundunt, si prius
bibere.
(18) Ar. ib. 521a 15. 16. Quintil. XI 3, 78. Quae animalium latere certis temporibus diximus,8, 122. 128
non habenthabentē (om. tc???)
Rs tunc sanguinem praeter exiguas admodum circa
corda guttas, miro opere naturae, sicut in homine vim eius
ad minima momenta mutari, non somnosomno ego ex Ar. modo ll.v. add. felis Rs. fellis SJ tantumtantum Rsv(H). -to rG. toto D minoreminore MD2F2G. in ore
rv (H)
materia suffusisuffusi MRsG(S) -sus Dd. -sa FEav(H)D, verum ad singulos animi habitus, pudore,
ira, metu, palloris pluribuspalloris MVerc. -res Rs. -ribus rv modis, item ruboris: alius enim
irae etet om.RsS. est D. cfr. Müller stil. p. 149 (65) alius verecundiae.(2. 3) Ar. ib. 17– nam in metu refugere etet in va.S nusquam
nūquam Rs esse certum est multisque nonnon om.Ea. //// D1 profluereprofluere MJ.
preflu- Rs. transflu- F2v -sf////ere F1 -sfuere D. -sfugere Eaz transfossis,
quod hominid tantum evenit. nam quae mutaremutari va.S diximus8, 122 9, 87
colorem, alienum accipiunt quodam repercussurepercussus Fd. percurro Rs; homo solus
in se mutat. morbi omnes morsque sanguinem absumunt.
cfr. Ar. de anima II 9,
421a 25. 26.— Sunt qui suptilitatem animi constare non
tenuitate sanguinis putent, sed cute operimentisque corporum
magis aut minus bruta esse, uttuta Rs ostreasostrea G et testudines;
boumlitium (pro boum) Rs ferga, saetas suum obstare tenuitatitenuitate RsF2 immeantis spiritus
, nec purum liquidumque tramitti; sic et in homine,
cum crassior callosiorve excludat cutis: ceuce D1F. quae Eva. G.alac. vero non crocodilis
et duritiaduritiae F2 tergoris tribuatur et sollertiasollertico F.Ar. II 7 extr. (Herod. II 71). cfr. Pl. VIII
96–(17) Ar. III 11 517b 31 sq. cfr. supra § 157.— hippopotami
corio13 colio M. cori F1. -rii va.S. iecori F2 crassitudo talis, ut inde tornenturturnentur Rs. torme- F1 hastae, et
tamen quaedam ingenio medica diligentia. elephantorummaedica elephantorum diligentia M
quoque tergora inpenetrabiles caetrasscaetras DE2. cetras adG. cer///tras Rs. setas v. (certas Dal. errore) habent, cum tamen
omnium quadripedum suptilitas animi praecipua perhibeturperhib&us R2 -beatur v. cfr. CFW Müller p. 6
illis. ergoerga M cutis ipsa sensu caret, maxime in capite. ubicumque
per se ac sine carne est, volnerata non coit, ut in
bucca cilioque.
Ar. III 10 init. (I 6, 490b 21–24. G V 3 init.).(1. 2) ib. 12, 519a 26–28—(2) I 5, 490a 6–8. (P IV
6, 682b 18. 19. 13, 697b 11). cfr. Pl. IX 82 Quae animal pariunt, pilospilosque auent Rs habent; quae ova, pinnas
aut squamas aut corticemcorticem ll. (P) G2.
-cem aut testam v , ut testudines, aut cutemcutem pura DF1. purpuram cutem RsS.
puram cutem J. (loc. corr.) puram
, ut serpentes. pinnarum caules omnium cavicaui DFdT (P) G2. -ues Rs. auiū Eazv. praecisae
praecisae ll. v (H). -si z. -sique dT (P) G2 non crescunt, evulsaeuulsae F2d. -sa ea F1a. -sae
autem Tva. G renascuntur. membranis volant
fragilibus insecta, umentibus hirundines in mari, siccis
interdist. ego. (Plin. male intellexit verba Ar.) tecta. vespertilionumuespertilionum dT. -iorum Rs. -io. horum DFEv (D). -io. nam
horum J (errore alae quoque articulos habent.
Ar. III
10, 517b 11. 12. (G V 3, 782a 33)— IV 11, 538b 8.—(5. 6) II
1, 498b 27–30. (P II 14, 658a 30. 31.)— (6. 7) III 12, 519a 22.
23. Trogus = G IV 5, 774a 35 sq—Pili epili e (ae D1F1) DFES (D). -lpe Rs. -li a
dv (J) cute exeunt crassacrassa RsF2v. -sse E. grassae D1F1. grossi D2 hirti, feminis tenuiores; equisequi
DE. aequi F
in iuba largi, in armis leoni, dasypodi et in buccis intus et
subsub RsS. in rv. cfr. index et Ar. pedibus, quae utraque Trogus et in lepore tradidit,
hoc exemplo libidinosiores hominum quoque hirtos colligens.
villosissimumuillo-
sissimū RsG2. -mus rv (H) animalium lepus.Ar. III 11, 518a
19–21. 518b 3. 4. 518a 18. 19. 31–33. 30. 34. 35. (IX 50, 631b
31 sq. G V 3, 784a 4–10). cfr. Sen. ep. 95, 21 extr.—(15) Ar.
III 11, 518b 2. 3– pubescit homo solus, quod
nisi contigitcontingit (can- Rs) RsS. -gat
dva.H , sterilis in gignendo est, seu masmas RsG2 (S). mās DF. masculus Eav (H) D seu feminafeminas Rs.
pili in homine partim simul, partim postea gignuntur. hihi—
castratiscastratis
S. castris Rs non nascunturnascuntur Rs. S. om. rv. cfr. Ar., congeniti autem non desinunt, sicut
nec feminis magno opere; inventae tamen quaedam defluvio
capitis invalidae, utut et DFEG (J). ut a. uelut Rsv (S) et lanuginelanu-
gine oris DFEa (P) J. -nes oris B. languini oris Rs. -uidiores v.
lanuginosi oris S oris, cum menstrui cursus
stetere. quibusdam post geniturigenituri (sc. pili) ego coll. Ar. genitis
(-ti Ber.) uiris ll. v sponte non gignuntur.
quadripedibus pilum cadere atque subnasci annuum est.ib. 518b 5. 6. 27. 28. (12, 519a 25).
20–22. 24. 25. (G II 6, 745a 10–13. 17).(5) Ar. ib. 518b 30—32.— (6) II 1, 498b 19–20. (P II
14, 658a 19–21).— (7. 8) III 10, 517b 29. 30.— viris
crescunt maxime in capillocapite Rsva. (P) H. (Ar.αἱ ἐν τῇ κεφαλῇ), mox in barba. recisi non,
ut herbae acac (hac
Rs) cetera ab RsS. ab cetera rv. ab ipsa C cetera, ab incisura augentur, sed ab radice
exeunt. crescuntcrescunt H ex Ar.
recr- Rsv. decr- r. excrescunt coni. Dal. et in quibusdam morbis, maxime phthisiphtbisi C.
ptysi Verc. tussi ll.v. cfr. Ar.,
et in senecta, defunctisdefunctis R2S. -tum r.
-torum v quoque corporibus. libidinosis congeniti
ac (at v) nati F2dv a. Bas. maturius defluunt, agnati celerius crescunt. quadripedibus
senectute crassescuntcarescunt Rs lanaeque rarescuntrarescuntque lanae z.an ii lanaeque et rarescunt?. quadripedum
dorsa pilosa, ventres glabri.— Boum coriis glutinum
excoquitur, taurorumque praecipuum.—
Ar. II 1,
497b 34. 35. (P IV 10, 688a 18. 19. 29. 30. 688b 30–32).— (11) II
13, 504b 19–21. III 20, 521b 21. 22. 25. 26. (P IV 11, 692a 9–14).
— (14) Isid. XII 7, 42. cfr. Fest. 314a 34.— Mammas homo solussolu
& Rs e maribus habet, cetera animalia
mammarum notas tantum. sed ne feminae quidem
in pectore nisi quae possunt partus suos attollere. ova
gignentium nulli; nec lactlact MD. lac RsD2F2v. om.a. laetis r. cfr. § 236. 237 nisi animal parienti. volucrumparientium olucrum Rs
vespertilioniuespertilioni E(?) G2. -lio ll.v tantum: fabulosum enim arbitror de strigibus,
ubera eas infantium labris inmulgere. esse in maledictis
iam antiquis strigem convenit, sed quae sit avium, constare
non arbitror.cfr. Varro
II 6, 4 (aliter).— (18) Ar. P IV 10, 688a 32–34.— (20) Ar.
II 1, 500a 23–25. 18–21. P ib. 688b 5. 6.
asinis a fetu dolent, ideo sexto mense
arcent partus, cum equaeaeque M. -uae F anno prope toto praebeant. quibus
solida ungula nec supra geminos fetus, haec omnia binas
habentet quibus F2 mammas, nec aliubialibi S quam in feminibus. eodem lociloco
Rsva. D. cfr. § 136. luc. p. 75
bisulca et cornigera, boves quaternas, ovesquaternas oues om.Rs et capraeet caprae MRsS. cap- rv. -raeque C binas.
quae numeroso fecunda partu et quibus digiti in pedibus,
haec plurespluris MRsS habent etet om.DFEva.S toto ventre duplici ordine, ut sues,
generosae duodenas, volgaresuolgare Rs binisbinas B minus; similiter canes.
aliaalias RsE ventre medio quaternas, ut pantherae, aliaet alia Rs. alias DFE binas, ut
leaenaeleenae F2d2.
lanae D1F1. lamiae E . elephanshelephans Rs. elephas va.J tantum sub armis duas nec in pectore,
sed citrautra M.an circa (vel iuxta)? in alisalis v. om.Rs. aliis r occultas. nullinulli MRsG2.
-llis r. -lla v in feminibus digitos habentium
.(5–7) P ib. 8. 11. 12. 14.— primisprimis MRSG (S). -mis in r. -mo zC (H).
-mi v genitisgeniti zva.G (H) in quoquequoquo Rs. quaque E2zva.G partu suespartu sues G (S). -tus sues D1Fd. -tus uel M. -tus sue E. -tu et
Rs. -tu suis H. -te sues D2zv primas praebentpraebent MRsG (S). -ement
DFE. premunt Tszv (H)
—eae sunt faucibus proximae—, etet MRsG2 (S). ut rG1. om.dTzH.
tamen v suam quisque novit
in fetufetus F1 quo genitus est ordine, eaque alitur nec alia. detracto
s& tracto Rs. sed detr- S illa alumno suoalumnuo sus Rs sterilescit ilico ac resilit, unoun F1. tunc E vero ex
omni turba relictorelicta D1F1E sola munifex, quae genito fuerat attributa,
dependetdependet RsS. -dent M. -dat E2. defendat DF. -nsa E1. defcendit v.Ar. II 1, 500a 23.
— (11–13) ib. 13, 504b 21–26.— (14) III 20, 521b 23–25.— ursae mammas quaternas gerunt, delphini binas
in imaimo M. bina F1. om.a alvo papillaspapilla Rs tantum nec evidentes et paulum in oblicum
oblicuum F. obi-
licum Rs porrectas. nequeneque ne M. ///// nec RsSJ aliud animal in cursu lambiturlambitur MF2v.
lab- Rs. amb- r. et
ballaenae autemautem om.azva.G marini mammis
(coni. Dal.) S. mammis ll.v (D) vitulique marinimammis nutriunt fetus.
Ar. VII 5 init.— (16. 17) ib. 11 init.(1) VI 26 extr. cfr. Pl. XXVIII 123.— (2) VI 21,
575b 9–12.— (5) ib. 23, 577a 28.— Mulieri ante septimum mensemmense (om. septimum) Rs profusumprofusum MF2v. praf- Rs. fu- r lact
inutile, ab eoeo MRsD2F2v. eius r mense, quoquo MzS. e quo Rs. quod rv vitalesuitalis est va.H partus, salubresalubres Rs. plerisque
autem totis mammis atque etiam alarumalarum MRsF2v. mal- r sinusinu MRsG2. -nus rv fluit. cameli
lact habent, doneclact (lac RsB) habent done MRs (B) Bas. lac tabendo
nec r. lac mulgetur ne v iterum gravescantgrauescat va. (B) Bas.. suavissimum idid MRsS.
hoc F2v. hic r existimatur
ad unam mensuram tribus aquae additis. bosbis D1F1Ea ante
partum non habethabet MRsF2v. -ent E1.
-eant r, etet MRsF2S. ex rv primo semper a partua partu MD2F2v. -tum DF1.
apar Rs. apertum Ea colostraeclostrę F1a. colostae M. -stra va. Brot. fiunt,
nine Rs. quae ni Cspumae D
coll. § 239. at cfr. n. luc. p. 11 admisceatur aqua, inaquatim in Rs. aqua S pumicis modummodo RsS coeunte MRsS.
-nt rv coeunte duritia.
asinae praegnatespraegnacesRs.—antes Fava.J pullo (-llis G)
va.Brot. continuo lactescunt. pullos earum, ubiubi om.Rs
pingue pabulum, biduo a partuparunt Rs maternum lactlact MD. lac rv gustasse letale
est.Ar. III 20, 521b
29–33.— genus mali vocatur colostratio. caseus non fit ex
utrimqueutrique RsFa dentatis, quoniam eorum lact non coit. tenuissimum
camelis, mox equis, crassissimum asinae, ut quoquo del.F2 coaguli
vice utantur.Dio LXII 28, 1. schol. Iuven. 6,462. cfr. Pl.
XXVIII 183.— (14) cfr. Ar. III 20, 521b 33 sq.— (15) ib. 522a
29–522b 2.— conferre aliquidaliquit M. aliquod et
candor ferre aliquid Rs et candoriet candori MRsF2v. ex candore rv in mulierum
cute existimatur. Poppaea certe, Domiti Neronis coniunx,
quingentas per omnia secum fetas trahens, balnearum etiam
solio totum corpus illo lacte macerabat, extendi quoquequorumque Rs. quocu- S cutem
credensrendens Rs. omne autem igne spissatur, umoreumore (hu-
F2v) ll. v (J). frigore (B) C fervescitferuescit (ferbe- DF) ll. v (D). ferescit
(B) Verc. ex Ar..
bubulum caseo fertilius quamquam om.Rs caprinum, ex eadem mensura
paene altero tanto. quae plures quaternisplure quaternas Rs mammas habent,
caseo inutilia, et meliora quae binas.
Ar. ib. 522b 12. 9–11.(4) cfr. Pl. XXVIII 133.— (6) ib. § 134.—Coagulum hinnuleihinnulei MH. -llis Rs. hinulei G2. -li C. inulei F2. -li
B. inutilei D1F1. -le rv, leporis, haedi laudatum, praecipuum
tamen dasypodis, quod et profluvio alvi medetur, unius
utrimqueutrumque Rs dentatorum. mirum barbaras gentes, quae lacte
vivant, ignorare aut spernere tot saeculis caseicaseis F1a dotem, densantes
id alioqui in acorem iucundum et pingue butyrumbuturum Rs. bytir-
F1a. byttir- F2. cfr. § 284.
spuma id est, lactelactis Rs (?) va. J concretiorconcretior
(congr- Rs) MRsS. -tiorque r H. -tiusque v lentiorquelentiorque MRsJ.
om. rv quam quod serumferum v. -ru D2F2. fer Rs. cerum d. -ras a. -ru r
vocatur. non omittendum in eo olei vim esse et barbaros
omnes infantesque nostros ita unguiungi Fava.S.
Laus caseo Romae, ubi omnium gentium bona
comminus iudicantur, e provinciis Nemausensinemauseni MFd praecipua,
Lesuraelesurę F2dv.
-ur Rs. -ure r D. cfr. Sid. Apoll. 24, 44 GabalicoqueGabalicoque D. -li
quoque M. -licique (geb- Rs) rv pagispagis MF2v (D). pacis Rs. pa-
uis r. pagi H, sed brevis ac musteo tantum
commendatiocommendatior Rs. duobus Alpes generibus pabula sua adprobant
: Delmaticaedelmaticae MRsS.
dol- Fa. Dal- G. -iae v docleatem (dio- Rs) RsF2v (J). -te M.
-tam r Brot. Docleante S (errore) Docleatem mittunt, Ceutronicaecentronicae D(?) H. cfr. III
135. Fels p. 50 Vatusicumuathusiccum Rs.
numerosior Appennino:(14) Sil. Ital. VIII 462. Martial. I 43, 7. III 58, 35.— (15) Mar-
tial. XIII 30.(1) ib. 32. (cfr. Col. VII 8, 7). — Cebanumcebanum RsG. caeb- F.
a lac. coeb- r D. cfr. CIL V p. 895 hic e Liguria mittit ovium
maxime lactelacte MRs. -ti r.
-tis v. e lacte J. cfr. Fels p. 14, SassinatemSassinatem (U)J. saes- Rs.
sassinn- a. sasinn- r. Aesina- B. Auxima- v. cfr. III 114. CIL XI p. 977 ex Vmbriaex bria Rs mixtoque Etruriae atque
Liguriae confiniocontinuo Rs Luniensemiuniensem F1. lu-
nensem F2va. J. cfr. XXXVI 48. 135 magnitudinemagnitudinem F conspicuum,
quippe et ad singula milia pondo premitur, proximumproximum—362, 5 detur om.a autem
urbi Vestinumaestinum F1. uesci-
num T (Cluver) D2. cfr. CIL X p. 463. Niss. It. 1 p. 517 n. 10.II p. 665 n. 5 eumque e Caediciocaedicio MDEJ.—itio (c in ras.) FG. ceditio
Rsv (H). cfr. XIV 62 campo laudatissimum.
et caprarum gregibus sua laus est, in recentiin recenti MF2v (S). rece- G2. in rege- Rs. ingrege- F1. in-
graege- DE. Agrige- (Merula) Verc. (H) maxime
augenteaugente (eam praem. v)
J. aque- Md. -ēte DFE. hcauente Rs. hanc acuente S gratiamgratia MRs fumo, qualis in ipsa urbe conficitur cunctis
praeferendus; nam Galliarum saporsaper MD1F1 medicamentimedicamentiu tium Rs.—nti
uitium S vim optinet.
trans maria vero Bithynus fere in gloria est. inesse pabulisparuulis Rs
salemsale M, etiam ubiubi om.M non deturdetur MFdv. uidetur Rs (DE?) S. cfr. XXXI 88. n. luc. p. 52 , itamaior (pro ita) RsS.an situ? maxime intellegitur, omni
in salemsalem MC. -le rv caseo senescente, quales redire in musteum saporem
aceto et thymohimo Fa maceratos certum est. tradunttraditum. tradunt Fa Zoroastren
zorastren MF1a in desertis caseo vixisse annis XXXXX RsS ita temperato, ut
vetustatem non sentiret.
Ar. V 1,
539a 15. (cfr. P I 3, 643a 3).— (11) I 15, 493b 32. 33. 494a 2.
— Terrestrium solus homo bipes. uni iuguliiuguli MDFav. -lum RsS. unguli E.cfr. Sen. De ira I 2, 2. Lucan. II 317,
umeri, ceteris armiarmis Rsa; uni ulnae. quibus animalium manus
sunt, intus tantum carnosae, extra nervis et cute constantconstat F1a.
cfr. Ar. G IV 4, 770b 30.— (15) cfr. Gell. XV 24.—
(16) Ar. I 15, 493b 29. 30. II 11, 503a 24. 25. P IV 10, 687b 11
–14. 17. 18. Digiti quibusdam in manibus senieni F1. om.a. M.M. om.Rsava.G (H) Coranicorani MF2J. -am
Rs. -//// F.1 -aci r. Curiatii G.C. Oratii (Hor- H) v(H). cfr.CIL VI p. 451 ex
patricia gente filias duas ob id Sedigitas accipimusaccepimus va.S appellatas
et Volcaciumuolcaciū M. -atium
RsBas. uulcatium Fv. (alac.) Sedigitum, inlustrem in poetica. hominis digiti
ternosternos MRsD2F2S.
om. rv articulosapticulos F1Ea. oculos Rs habenthabent ternos va.S, pollex binos; etet om.M digitis adversusaduersis a
universisiniuersis M flectitur, per se veroperuerso Rs in oblicum porrigitur, crassior
ceteris. huic minimus mensura par, acac del.F2. e a. es d. est zva.S duo reliqui sibi,
inter quos medius longissime protenditur. quibus ex rapina
victus quadripedum, quini digiti inin om.Fdava.S prioribus pedibus,
in reliquis quaterni.P ib. 688a 4–7. 8. 9.— (9) Ar. II 1, 497b 20.— leones, lupi, canes, pantherapanthera ego ex Ar. et pauca ll.v in posterioribus
quoque quinosquenos F1. quanas Rs unguesunguis MS. linces dTs (P) habent unounū
RsS iuxta cruris articulum
quino (pro articulum) M dependentedependentem S; reliqua, quae sunt minora; et digitos
quinos.
Bracchia non omnibus pariaparia MD2F2v. piria D1F1. pria Rs. propria Ea secum. Studioso Threcithraeci M. traeci Rs. trechi F. a lac. Thracio (-ci B) va.S
ingai Fa C. Caesaris ludo notum est dexteramdextram G fuisse proceriorem.
Animalium quaedam ut manibus utuntur priorum ministerio
pedum sedentque ad os illis admoventia cibos, ut
sciuri.ib. 8, 502a 27–502b 8. 23–26.— nam simiarum genera perfectamperfecta DF1Ea hominis
imitationemimitationem MRsF2G.
simila- DF1. simula- Eazv continent facie, naribus, auribus, palpebris, quasquae Eazva.Bas. (S)
solae quadripedum et in inferioreinferiorē Fa. (-orē [om. in] . . . genā RsF2zva. Bas.) habent gena, iam mammas
in pectore et bracchia et crura in contrarium similitersimiliter et Rs
flexa, in manibus ungues, digitos longioremque medium.
pedibus paulumpaulolū F2 differunt; sunt enim ut manus praelongaepraelonge E2. -ges DF1E1a. -gi F2va. (P) D. cfr. Ar.οἷον χεῖρεξ μεγάλαι,
sed vestigium palmae similesimilem RsFa faciunt. pollex quoque iis etet G2
articuliarticulis F1Ea. -lus D1 ut homini, ac praeter genitale — et hoc in maribus
tantumextrema Rs — viscera etiam interiora omnia ad exemplarexempla
F1a. -liarum Rs.
(21) Ar.
III 9, 517a 30.— (22) ib. 11, 518b 23. 9,517a 33 sq. 31. 32. Vngues clausulae nervorum summaedigitur simiae Rs. -ti, simiae SJ existimantur
. omnibus hi quibus et digiti. sed simiae imbricatiimbricati Rsv. -tae M. inbricti D2F2. -tae r,
hominibus lati — et defuncto crescunt —, rapacibus unciuncę F2,
ceteris rectirectae F.alac., ut canibus, praeter eum qui a crurecrure om.Rs plerisque
dependet.(3) Ar. II 1,497b 22–26. 498 12. 13. 5–7.— omnia digitos habent quae pedes, excepto elephanto
; huic enim informes, numero quidem VV a. quinque (pro
quini) r, sed indivisi
ac leviter discreti ungulisque, nonhaud (pro non) G2 unguibus, similes, et pedes
maiores priores, in posterioribus articuliarticulis DF1Ea breves. idemitem Rs poplites
intus flectit hominis modo, cetera animalia in diversum
posterioribusposterioribus (-eribusRs) MRs. -bus articuli (-los B)
r v. cfr. 5 pedibus quam prioribus. nam quae animal generant
, genua ante se flectunt et suffraginum artus in aversumaduersum Rsva.Bas..
Ar. ib. 498a 19–22. (cfr. supra § 246). 13–17 (aliter). 29. 31.
— Homini genua et cubita contraria, item ursis et
simiarum generi, ob id minime pernicibus. ovaoua MRsF2v. qua
(quia E2) r parientibus
quadripedum, crocodilout crocodilo P, lacertis, priora genua post curvantur,
posteriora in priorem partempartem—13 humani
om.M. sunt autem crura his obliqua
, humani pollicispoplitis coni. B modo. sic et multipedibus praeterquam
novissima salientibus. aves, ut quadripedes, alas in
priora curvant, suffraginemsuffragines va.G2 (H) in posteriora.
Hominis genibus quaedam et religioreligioni M inest observatione
obseruationem F1a gentium. haec supplices attingunt, adad —21 fluit om.a haechae M manus
tendunt, haec ut aras adorant, fortassis quia inest iis vitalitas
uilitas Rs. namque in ipsa genusgenu va.S utriusque commissura, dextra
laevaque, a priore parte gemina quaedam buccarum inanitas
inest, qua perfossa ceu iuguloiugulo MRsF2G.
iungulo D1 (?). -los F1. ungulos E. -las D2. -la D2. uinculis v spiritus fluitfluit MRsD2S. fuit D1F1E. fugit F2v. inest et aliis
partibus quaedam religio, sicut in dexterain dextera MD.
dextra rv. dist. Fels p. 27: osculis aversaaduersa M
adpetitur, in fide porrigitur.(23) cfr. Horn. A 501.(2) Hor. sat. I 9, 76. antiquis Graeciae in supplicando
mentummetu DF1Ea attingere mos erat. est in aure ima memoriae
locus, quem tangentes antestamurantestamur H cum vet. Dal. (S). adt-
DF. att- MRsav (Brot.). -antur EzG2; est postpostea Rs aurem
aeque dexteramdextram
va.J Nemeseosnemesios Fdava.S, quae dea Latinum nomen ne in
Capitolio quidem invenit, quoqua M referimusreferemus F1a tactumtractu
Rs. tacto va. H ore proximum
aa RsF2v. om.M. an r minimonimi mo Rs digitumdigito
F2. ducitū F1. duci a, veniam sermonis a diisab iis M ibiibi MRsG. sibi r. om. v recondentes
.
Ar. III 19, 520a 29.—
Oppius fr. 8 Pet. cfr. Cic. Tusc. II (35) 53. Plut. Mar. 6 extr. Varices in cruribus viro tantum, mulieri raro.
C.C. om.Rs. G. F2in ras. MariumMarium v. -rtium Rs. -rio MDF2in ras. -ri Ead, qui VII consul fuit, stantistantisRs. -te Fda. -tē va.S sibi extrahiextrahi MF2v.
intr- Rs. extra r passum
unum hominumhominē Fda Oppius auctor est.
Ar, II 1, 498b 6–10. de incessu an. 4, 705b 18 sq.—
(13) P IV 10, 690a 27. (cfr. Ar. IV 11, 538b 11).— (14) Ar. II 1,
499b 3–5. P ib. 689b 7.— (16) Paul. Festi 370, 7. Ar. I 15,
494a 16. 17. Omnia animalia a dextrisdexetris M1. -xteris J partibus incedunt, sinistris
sinistris Rs (?) E2av. -tra F2. -tras r (an recte? cfr. II 145) incubant. reliqua ut libitum est gradiuntur, leo
tantum et camelus pedatimpedum RsS J, hoc est, ut sinister pes non
transeatnostram seat Rs dextrum, sed subsequatur. pedes homini maximimaxime M. -mae Rs,
feminis tenuiores in omni genere. surae homini tantum et
crura carnosacarnosae DFEa. reperitur apud auctores quendamquedam a. quaed- DFEva. G in Aegypto
non habuisse suras. volauota
M. ola Rs homini tantum exceptis quibusdam
.Paul. Festi 231, 3.— Fest. 238a, 31. Paul.
Festi 239, 4. Quintil. I 4, 25. Hor. sat. I 3, 47. 48.(1) Ar. P IV 10, 690a 6–10. 21. 24. 16. 17. 22–24.
28–30. cfr. Sol. 49, 9. namque et hinc cognomina inventa Planci, Plauti,
Pansaepanasae M. -nsa Rs, Scauri, sicutsicuti Fa. scut Rs a cruribus Vari, Vatiaeaua-
tiae Rs. Vaciae H, Vatini, quae
vitia et in quadripedibus. solidas habent ungulas quae non
sunt cornigera; igitur pro iisiis M. his r H. eis v telum ungulae ictusungulae ictus (int- M) MJ. enun-
cule hictus Rs. in ungulae ictu S. ungula (inung- D) eius r.
(alac.) -la v est illis.
nec talos habent eadem, at quaeatque MF1 bisulca sunt, habent. iidem
digitos habentibus non sunt, neque in prioribus omnino
pedibus ulli. camelo talitales Rs similessimilis RsF bubulis, sed minores paulo;
est enim bisulcumbisulcus D2G (D). -corum C. cfr. n. luc. p. 67 discrimine exiguo; pes inpes in MRsDF2S.
pes inus F1. pes a. pessimus Ev. pes imus B vestigio carnosus
carnosus MF2S.
-sis D2. -nasis Rs. -nosa E2. -si r. -so v ut ursiuasi M. ursis
RsF2S, qua de causa inin om.RsS longiore itinere sine calceatutalceatu M. calciatu rv
fatiscuntfatescunt Rs.
(10) Ar. II 1, 499b 12. 13. 16
-22. (cfr. supra § 128. VIII 76). 23–25. 27. Vngulae veterino tantum generi renascuntur.
sues in Illyrico quibusdam locis solidas habent ungulas.
cornigera fere bisulca; solida ungula et bicorne nullum,
unicorneet unicorne Müller stil.p. 148, 58 asinus tantum Indicus; unicornelinicorne M et bisulcum oryx.
talos asinus Indicus unus solidipedumsol-
dipedum MF. solip- a. sodep- Rs habethabent RsF1a, nam sues ex
utroque genere existimantur, ideo foedi earum. hominem
quihomi-
neque Rs existimaruntextimar??? F. esti- a. existimat Rs habere, facile convicticonbicti F1.
conni- DEa. lynxlinx Fa.—nax Rs tantum digitos
habentium similesimile—367, 5 radii
om.a quiddam talo habet; leo etiamnum tortuosius
. talus autem rectus est in articuloarticulis R2S pedis, ventre eminens
concavoconcaua (cum seqq. iunctum)
va. H, in vertebra ligatus.
Ar.
II 12, 504a 5–10.(1) P IV 12, 695a 20. 21.— Ar. II 12, 504a 11. 12.
14–19. Aviumauibus DFE aliae digitataeacitata & Rs, aliae palmipedes, aliaepalmipedes aliae om.Rs
inter utrumque, divisis digitis adiecta latitudine. sed omnibus
quaterni digiti, tres in priore parte, unus a calce.
hic deest quibusdam longa crura habentibus. iynxiynx MB. lynx Dv. linx FE. eux Rs sola
utrimque binos habet; eadem linguam serpentium similem
in magnam longitudinem porrigitcorrigit Rs; collumlonga (pro collū) F1 circumagit in
aversamauersam DFS. -sum EBas. auer. . .
M. aduersam Rs. -sum szv sese ll.szv (S). del. Bas.; ungues ei grandes ceu graculis.ib. 504b 6–9. 504a 32–35 (P IV 12, 694a
12 sq. 694b 21. 23).— (7) Ar. I 1, 487b 24–27. 30. 31. aviumauibus
RsS quibusdam
gravioribus in cruribus additi radii, nullinonnulli E2 uncos habentium
dist. P unguesunguis Rs. longipedes porrectis ad caudam cruribus
volant; quibus brevespedes (pro
breues) Rs, contractis ad medium. qui negant
volucrem ullam sine pedibus esse, confirmant et apodas
habere, docentdocent ego. ctocen D. /////cen F1. et ocen RsF2v (G). -cem d. rectorem E.om.a. et oten Ber. (Brot.) nyc-
terin B. hirundinem (P) H ex Ar. breuiores D. (cfr. n. luc. p. 94) et drepanindrepani Ed.om.a, quae ex hisquae ex hisRsS. eisque D. ////sq; F1. in
eis quae Edv (L). ex his quae F2G2. om. a. quae D rarissime apparetapparent
va.S.
— Visae iamtam Rs et serpentes anserinis pedibus.—
Ar. P IV 6, 683a 26–30. 31. 33. 34. 683b 2.— (16) Ar. IV 1,
523b 27. P IV 9, 685a 22. 23 - Ar. IV 2, 525b 24–26. (P IV
8, 683b 33–35 aliter). Insectorum pedes primiprimo FdT longiores duros habentibus
oculos, ut subinde pedibus eos tergeant, ceu notamus
in muscis. quae ex iis novissimos habent longoslongas RsF,
saliunt, ut locustae. omnibus autem his seni pedes. araneis
quibusdam praelongi accedunt bini. internodia singulis
terna. octonos et marinis esse diximus, polypis, saepiis, 9,83 97
lolliginilolliginis a. -nibus va.S (D), cancris, qui bracchia in contrarium movent, pedes
in orbem autad (pro aut) Rs. (loc.
corr., nisi forte Ar. verba male intellecta redduntur; cfr. IX 97) in oblicumoblicuū F. -icum (DE?) J; iidem solisiidem solis ego. idem soli ll. v. iisdem
solis H e coni. Dal. animalium rotundi.
Ar. I 5 extr.(3) ib. 489b 22. 23.cetera binos pedes ducesduce Rs habent, cancri tantum quaternos.
quae vermes, non infra duodenos habent, aliqua vero et centenos
. numerusnumerus (DE?)v. -rū Rs. -ro F2. -ros F1a pedum inpar nulli est.
Ar. P IV 10, 686b
12–17. (cfr. Ar. II 1, 501a 4–6).— (10) ib. 2. 3. 20–22.Solidipedumsoli-
pedum F1a crura statim iusta nascuntur mensura, postea
exporrigentia se verius quam crescentiacfiftentia Rs. crescenti' a. itaque in infantia
scabunt aures posterioribus pedibuspedibus RsS.
om. rv, quod addita aetate non
queunt, quia longitudo superficiemsuperfici F1. -cie d. alac. corporum solamsola FEz.alac. ampliat.
hac de causa inter initia pasci nisini Fa summissis genibus non
possunt nec usque dum cervix ad iusta incrementacrementa Rs perveniat
.
pumilionumpumilionum RsF2G2. popi- r.
pomi- v genus in omnibus animalibus est,
atque etiam inter volucres.
(13) Ar. II 1, 500b 23. 24. IX 6 extr. (Mir. ausc. 12).—
(15) V 2, 540a 18. 19.— cfr. Pl. XXXV 165. Genitalia maribus quibus essent retrorsaretrosa F1. -tro sat (satis v) dTva.S diximus.
ossea sunt lupis, vulpibus, mustelis, viverrisui-
uerris G. uniuerfif Rs. uiuerrę dv. -ere r, undeunde RsG. sunt
die r. sunt dis (iis v) sv. sunt inde z etiam10, 173
calculo humano remedia praecipua. urso quoque, simul atque
atque om.a. ut
d2va. G expiraverit, cornescere aiunt. camelino arcus intendere
orientis populis fidissimum. nec non aliqua gentium quoque
in hocho M2a. hod M1. iis va. G discriminacrimina a et sacrorum etiam, citracirca Rs perniciem
amputantibusamputatibus M. -antis F1a. -atis zva. G Matris deum Gallis.(19) cfr.
Pl. VII 34. contra mulierum paucis
prodigiosa adsimulatioadsi-
milatio MJ D. cfr. III 43. XXXVII 179, sicut hermaphroditis utriusque sexus,
quod etiam quadripedum generi accidisse Neronis principatu
principatus Rs.
-tum F1 primum arbitror. ostentabat certecerta F1a hermaphroditas
subiunctassubiungias F1. -gi a a. -iuges
va. (P) G2 carpento suo equas, in Trevericotriuerico Ma. trinueria (triue- F2)F Galliae agroacro F1. egro Rs
repertasreperias F1. om.Rs: ceuceti Rs planepinnae M visenda res essetesse F1a principem terrarum
insidereinsudere M portentis.
Ar. III 1, 509b 13. 14. 9. 10. 15–17. G I 3 init.—
(7) cfr. Pl. X 21.— (10) Ar. IX 1, 608a 33. 34. Testes pecori armentoque ad crura decidui, subus
adnexi. delphino praelongi ultimaultuma MRsD conduntur alvo; et
elephanto occulti. ovaqua Fa. qui oua va.G parientium lumbis intus adhaerent,
qualia ocissima in venere. piscibus serpentibusque nullinullis RsF1a,
sed eorum viceuie Rs binaebinae MRsv.om. r ad genitalia aaom.M.
ea Rs renibus venae. buteonibus
terni. homini tantum iniuria aut sponte naturae
franguntur, idque tertium ab hermaphroditishermaproditis MF. -frod- a et spadonibus
semiviri genussemiuiri genus
om.Rs habent.— Mares in omni genere fortiores
suntsunt MD. om. rv praeterquam pantherisphantheris M. fon- Rs. in pan-
va. J etut (pro et) M. (item 15) ursis.
Ar. P IV
10, 689b 2. 3. 5. 6. 33. II 14, 658a 34. 36 sq. 33.— (15) Ar. II 17,
508b 8.— (16) P IV 9, 685b 22. 23. Caudae praeter hominem ac simias omnibus
fere etet MD.om. rv animalanimali
D1F1. -libus D1Eava. H etet MRsF2v. om. r ova gignentibus, pro desiderio corporum
nudae hirtis, ut apris, parvae villosis, ut ursis, praelongaepraelongae
saetosis ego. -gis saetosae MDFEav (D). saetosis (-sae S) prae-
longis Rs
saetosis, ut equis. amputatae lacertis et serpentibus renascuntur
. pisciumpiscibus RsS meatus gubernaculi modo regunt atque
etiam in dexteramin dextera F. -tra Rs.
om.M ac laevamlaeua MRsF2 motaeotae M. motem Rs ut remigio quodam inpellunt
. lacertis inveniuntur et geminaegeminae om.Rs.(19. 20) cfr. Ar.
I 6, 491a 1.(2) cfr. Pl. VIII 207. boum caudis
longissimuslautissimus Rs cauliscaulis MRsD2F2v. caudis D1F1. om.Ead atque in ima parte hirtushirsutus a; idem asinis
longiorseqq. dist. S quam equis, sed saetosus veterinisueterinus Fa. leonileoni D2F2v. -nis
D1F1Ea. -num Rs. om.M in primain prima MRsF2S (D). in trima E.
-ina a. in tria DF1. infima v(J)
parteita RsF2 ut bubus et sorici, pantheris non item; vulpibus et
lupis villosuslupus uillosis Rs ut ovibus, quibus procerior. suessue F1. su Rs intorquentintor-
quet F1a. torquent Rs. reto- G,
canum degeneresdegenere RsF1a sub alvum reflectunt.
Ar. IV 9, 535a 30.—
(6) ib. 535b 3–12. cfr. supra § 93 107. Vocem non habere nisi quae pulmonempul-
monem — nisi quae R1D2v (S). om. r H et
arteriasan arteriam?
cfr. § 267 med. habeanthabeant (U 212) J. -ent RsD2v, hoc est nisi quae spirentspirant Eava. H, Aristoteles
putat. idcirco et insectis sonum esse, non vocem, intus inmeante
inmeantes Rs. alac. meanteva.S spirituspiritus Rs et incluso sonante; alia murmur edere, ut
apes, alia contractumcontractū ego. -tu D. cum tractu ll.v stridorem, ut cicadas, receptumrecepto va.S enim
duobusduobus RsS. ut du- rv sub pectoresub pectore om.Rs caviscauid Rs. canis
E1. alac. cannis E2z spiritumspiritu va.S, mobili occursante membrana
intus, attrituad tritus F eius sonare. muscas, apes, ceteraceteua
Rs. et zH similia
cum volatu et incipere audiri et desinere, sonum enim
attritu et interiore auraaure Rs, non anima, reddi; locustas pinnarum
dist. D et feminumet feminum F2G2. et fum- Rs.
et fem- D2. et em- D1. //////m- F1. ee minimum Ea. et femo-
rum v attritu sonare.Ar. ib. 26.
27. 13–18. (cfr. Pl. XXXII 19).— (19) ib. 536a 5–8. 11.(4) cfr. Ar. VIII 27, 606a 5. (Mir. ausc. 68). Ael. III 35.
Pl. VIII 227. credaturcredatur RsS. -ditur rv (D) sane item
aquatilium pectines stridere, cum volant, mollia et crusta
intectauoce Rs nec vocem necnec Rsv. in r sonum ullum habere: sedsed et va.S ceteri
pisces, quamvis pulmone et arteriaarteriae Rs careant, non in totum
sine ullo sunt sonosunt sonu (-no S) RsS. sono sunt rv (D) — stridorem eum dentibus fieri cavillantur
—, et is, qui caperaper (B) SJ
ex Ar. (ὁ κάπρος ὁ ἐν τῷ ʼαχελῴῳ). sed ipsi Plinio error tri-
buendus vocatur in Achelooarchelo////ne F1. acheo omne Rs. alac. amne, grunnitum
habet et aliialii
RsDF2v. de alii D1F1. de haliis E1. de aliis E2d.alac., de quibusde
quib; de qua Rs diximus. ova parientibus si-9,70
bilussurilus Rs, serpentibus longus, testudini abruptus. ranis suisuisRsF1a. sonus sui v, sed uox intellegenda est propter seqq.
generis, utan uox, ut? dictum est, nisi sisi om.Rs et in his ferenda dubitatio172 sqq.
est, quia voxquia uox RsS. qui mox
rv. (alac.) in ore concipitur, non in pectore. multum
tamen in his refert et locorum natura: mutae in Macedonia
traduntur, muti et apri.(5–9) Ar. IV 9, 536a 24–27. (cfr. Pl. X
47). 27–29. avium loquaciores quae minores,
et circa coituscoetus Rs maxime: aliis in pugna vox, ut coturnicibus,
aliis ante pugnam, ut perdicibus, aliis cum vicere, ut gallinaceis
. isdem sua maribus, aliis eadem etet RsS. ut rv feminis, ut lusciniarum
generi. quaedam toto anno canunt, quaedam certis
temporibus, ut in singulis dictum est.Ar. V 14, 545a 18–21. (IV 9 extr. 11,
538b 12–15. G V 7, 786b 16 sq. 787b 19). elephanselephans — 11 sternume om.Melephas Fva. J citra nares
ore ipso sternumentosternutamento
dva. S. leto M similem elidit sonum, per nares autem
turbarum raucitati. bubusraucitate bobus F2. -ci etatibus Rs tantum feminis vox gravior, in
alio omnialiquo omni F2. alio homine Rs. omni alio va.S genere exilior quam maribusmalibus M, in homine etiam
castratis.Ar. VII 10,
587a 33.— (16) Cic. div. I 121.— (18) Ar. VII 1, 581a 17. 18.
- G V 7, 787a 26. 27. 787b 13.— (20–372,2) cfr. Ar. probl.
901b 30. 899b 25. infantis in nascendo nulla auditur ante quam totus
emergat utero. primusutero primus MEav (D) . -rus primo F1d. -ro primo F2
(RsD?) S sermo anniculo; setset MJ. et RsE. ē av. ee F1. eeDF2d semenstrissemestris
F2v. -enstri MEa. senestri Rs. Menstris D2. -tri r
locutus est Croesi filius etet
om. va. S in crepundiishinc rependius Rs prodigio, quoprodigio quod RsS. quo prod- v.
an prodigioq. eo? totum
idtunc id RsS concidit regnum. qui celerius fari coepere, tardius
ingredi incipiunt. vox roboratur aa om.RsG2 XIIIIXIII
zva. G2 annisanno G2; eadem in
senecta exilior, neque in alio animalium saepius mutatur.
Mira praeterea sunt de voce digna dictu: theatrorumtheatro in F2. -trorum RsS. eatropum in a in
orchestrisochestris M. orchertris F1. ortenst- a. horechestros Rs scobe aut harena superiactasuperacta F1. -riecta va.s devoratur, itemitem ego. et D2. et in rv rudirudi
MR2F2v. nuri DF1. muri r
parietum circumiectucircumiectu (-tum Fa)—3 pa-
rietum om.Rs, doliis etiam inanibus. currit eadem
recto vel conchatoconcato a. conhato M. chonato F1. chon-
cauo D2. chon- F2E2va. S parietum spatio, quamvis levi sono dicta
verba ad alterumad olterum F1. adult- a caputica-
put M perferens, si nulla inaequalitas impediat
. vox in homine magnammagna M voltus habethabent M. -bet et F1a partem. adgnoscimus
eaea RF2z (P) S.
eā rv. cfr. VIII 61. X 207 prius qua cernamus non aliter quam oculis,
totidemque sunt haehe Rsa. eae va.S, quotquod
MF1a in rerum natura mortales, et sua
cuique sicut facies. hinchuic Rs. hic F. hi M2. hil M1. alac. illa gentium totque linguarum
toto orbe diversitasdeuer-
sitas MRs, hinchic MF tot cantuscantuus MF1D. -tibus Tva. G et modulimodolis
Rs. -dulis Fva. G. a lac. flexionesque,
sed ante omniaomni M explanatio animi, quae nos distinxit a feris
etet MRsS. om. rv inter ipsos quoque homines discrimen alterum, aeque
quam a beluis, fecit.
Membra animalibus adgnata inutilia sunt,
sicut sextussexus Ma hominihomines Rs semper digitus. placuit in Aegypto
nutrire portentum, binis et in aversa capitis parterecte (pro parte) D1Ea. -tae F1 oculis
hominem, sed iis non cernentem.
cfr. Ar. fr. 286 Rose.— (22) Ar. II 3 extr. Mirormiror—22 spreuit om.a equidemquidem Fdva.S Aristotelem non modo credidisse
praescita vitaeuitate
Rs 1. del.Rs 2. uita uitae F1 esseesse del.F2. aliqua in corporibus ipsis, verum
etiam prodidisse. quae quamquam vana existimo nec sine
cunctatione proferenda, ne in se quisque ea& (pro ea) F1dva.S auguriaauria M anxieanxiae M. -ia F1d
quaerat, attingamattingat F1. tingam
Rs 1. tang- Rs 2 tamen, quiaquae D2dva.S. cfr. II 85 tantus vir in doctrinisdoctrina Rsva. G (Dal.2) non
sprevit. igitur vitae brevis signa ponit raros dentes, praelongos
digitos, plumbeum colorem pluresque in manu incisuras
incurui Rse corr. inceruos Fa nec perpetuas. contra longae esse vitae incurvos
umeris et in manu unamunam Rs 2S. una rv autaut MRsS. et Fda.om. v duas incisuras longas habenteshabentis MRsS
et plures quam XXXII dentes, auribus amplis. nec universa
haec, ut arbitror, sed singula observat, frivola, ut reorrear Rs. recor F1, et
volgo tamen narrata. addidit morum quoque spectusspectuus MDF1ED. -tus aJ. aspectus Rs(?)F2v. species
R Förster physiogn. II p. 263 simili
modo apud nos Trogus, et ipse auctor e severissimise feuerissimis T(P)S. e
reuer- D1F1. ē feuer- D2. ē uer- F2. esteuerissim. . M. ē feue-
rissimus a. ///feuer- Ev. est uer- Rs, quos
verbis eius subiciam: Trogus = Ar. I 8
extr.— (11) I 9 init. Fronsfros M. fons F1quibusquib;
Birt p. 152. ubi ll.v est magnamagnam. . .
, se-
gnem animumanimā F1 subesse significat; quibus parva,
mobilemmobile
Rsv. nob- ruelocius Birt; quibus rotundarutunda MF, iracundum, velut hoc
vestigio tumorishumoris Rs apparente. supercilia quibus
porrigunturporrigentur RsS in rectum, molles significant; quibus
iuxta nasum flexaflexa MRsv. ple- r sunt, austeros; quibus iuxta
tempora inflexa, derisoresdelusores R2; quibus in totum demissa
demisso M. dimissa a, malivolos et invidos.I 9, 491b 24–26.— (18) I 10
extr.— (20) I 11, 492b 1. 2. oculi quibus utrimque
quibus utrimque ego ex Ar. -bus-
cumque ll.v. quibus anguli Birt. quibus canthoe Gutschmid opusc. V p. 218 sunt longi, malificos moribusmoribus om. va.S esse indicant;
qui carnososcarnosus F1.
-sis a aaom.F1a naribus angulos habent, malitiae
notamnotā pre//ent// F1. nota (-tā a) prae-
uenti adTzva. G praebent: candidacandido F. -idi adva. G pars extenta notam inpudentiae
inpudentiae Rsv.
inpru- r. cfr. Ar. (Plin. XI 143. 144) habethabent F1a; qui identidem operirioperiri
MRsF2. -rire rv solent, inconstantiae
. oricularumauricularum RsTzva. G (Brot. S) magnitudo loquacitatis
et stultitiae nota est. hactenus Trogus.
Ar. VIII 5, 594b 26. cfr. Pl. VIII 46.— (11) cfr. Pl.
XIV 142.— Th. IV 4, 2 extr. Verg. G II 134. cfr. Pl. XII 16. Animaeanima Ea leonis virus gravegraui (-is Rs 2) ursis Rs. grauetur a, ursi pestilens.
contactacon-
tata F1. concit- F2 halitu eius nulla fera attingit, ociusqueotiusque Fda. cici- Rs 2. citi- E2va.S putrescunt
adflata. eadflata. e Müller em. II p. 17. -tae (-te Ea) ll.v. -ta (Rs?) C reliquis hominihomini MRsF2 (P)J. -ne Rs 2. -nis rv tantum infici natura voluit pluribus
modis, et ciborum ac dentium vitiis, sed maxime senio.
dolorem sentire non poterat, tactu sensuquesensuque Rs (?)v.
esuque r omni carebat
sinesine quibus Rse corr. SJ qua nihil sentitur; eademeadem —13 addito
om.a commeabatcommeaba D1F1. -mae ab ea E. -meabat ab eo zva.G recens assidue,
exituraexitura RsF2v. -tura ut D2. -tur ut F1d. -tu ut D1. -tus
in E supremo et sola ex hominehomine Rs (P) S. omne (-ni D2E) r. -nibus v superfutura, denique
haecae F1.
aF2 trahebatur e caelo: huius quoque tamen reperta poena
est, utui F1 neque idin id F2 ipsum, quoquo Rsv. quia E2. qua r vivituruuitur
RsF2v (S). uiuere DF1E1. -ret E2H, in vita iuvaret. Parthorum
populis haechoc Rs (?) va.D praecipue et a iuventa propter indiscretos
ciboscibonos Rs 1an posteaque?, namque et vino faetent orafaetentiora D. -n///ora F1. fe-
tentiora E1. -ntia ora E2 nimionimis & ibi (cibi Rs 2) Rs; sed sibi
proceres medentur granogra-
nos Rs 1. -nis Rs 2 Assyrii mali, cuius etest Rs(?)v suavitas
praecipua, in esculentaesculenti Rs addito.
cfr. Pl. VIII 118. XXVIII 149.— (16) Ar. IX 1, 609b 30.
— (17) Ar. VIII 27 extr. cfr. supra § 66.(1) Th. C. VI 5, 1. (Mir. ausc. 147). Ael. IV 18. III 7.
- (3) Mir. ausc. 141.Elephantorum anima serpentes extrahit, cervorum uritut Rs.
item urit d2va.H.
diximus hominum genera qui venena serpentium suctusucu Rsa corporibus7, 13 sq.
eximerenteximerent G. &ime-Rs.
exige- rv. quin et subussub his a. his z. ceruis B e Th. C IV 9, 2 serpentesser-
pentis Rs in pabulo sunt,
et aliiset aliis av. -lii DFE. et aluu. Alu Rs. (loc.corr. an nec aluo?) venenum est. quae insecta appellavimus, omnia olei1
aspersu necanturnegantur F1a uulturesq; F2,dist. ego n. luc. p. 100 vultures unguentiunguenti (sc. aspersu) Rs. -to rv—qui fugatfugat Rs. -antur rv. -antem J alios appetunt
odoremodorem RsJ. -res rv —, scarabaeiscarabae& Rs (an -baei et?) rosarosa
Rs (B) J. -sam rv. quasdam serpentesserpentis RsSJ
scorpio occidit. Scythae sagittas tingunt viperinauiperinae Rs sanie et
humano sanguine; inremediabile id scelus: mortem ilico
adfert levi tactu.
(8. 9) Ael. IX 28.— (12) Ael.
XVII 12. Quae animalium pascerentur veneno diximus.
quaedam, innocua alioqui, venenatis pasta noxia fiunt et ipsa. 10, 69
apros in Pamphylia et Ciliciae montuosismon-
tuosius Rs. -tosis va. G salamandra ab iis
devorata qui ederequi inedere Rs, moriuntur: nequenec va.S enimenim
Rsv (S). om. r G est intellectus
ullusnullus Rs in odore vel sapore; etet (pro uel) RsSJ aqua vinumque interemitinterimit
F2ava.J salamandra
ibi inmortua vel si omnino biberit unde poteturpetetur D1F1Ea. put- F2,
item ranaranam Fa quam rubetam vocant. tantum insidiarum est
vitae!Ael. IX 15. Mir. ausc. 140.— (15) cfr. Ael.
XVII 30. (Herod. V 16 extr.). vespae serpenteserpentem RsS J. -tes va. Verc. avide vescuntur, quo alimento mortiferos
ictus faciunt. adeoqueadeoque RsS. Ide-
Fdv.alac. magna differentia est victus,
ut in tractu pisce viventiumuiuentium —16 pisce om.Rs Theophrastus prodatprodat F1dTS.
-dit F2H. -didit v boves
quoque pisce vesci, sed non nisi vivente.
Diog. La. X 27,131. Hor.
sat. II 72. 73. Cels. I 1 (p. 13, 14 Dar.).— (18) cfr. Cels. I 2
(p. 15, 18).— (20) ib. I prooem. (p. 12, 22).(1) cfr. Gels. I 3 (p. 18, 25. 19, 16 sq.). Pl. XXVI 17.
XXVIII 54. Sen. cons. ad Helv. 10, 3 med. Homini cibus utilissimus simplex, acervatio saporum
pestifera et condimentocondimento MRsF2H. -ta rv perniciosiorperni-
cior M. -ciosiora D2dva.H. difficulter autem
perficiuntur omnia in cibis acriaacrim Rs, asperaaspera -20 uaria
MRsJ.om. rv, inconsueta,
variauari Rs, nimianimie F2 et avideauida a hausta, et aestate quam hieme difficilius
et in senecta quam inquam in Mv. quam r iuventaiumenta Rs. vomitiones homini ad
haec in remedium excogitatae frigidiora corpora faciunt, inimicae
oculis maxime acaut (autem B)
ava.G dentibus.
(6) Gels.
I 3 (p. 18,13.14. 20, 15). Pl. XXIII 41.— (8) Ar. VIII 8 extr.
(Pl. VIII 68).— (9) cfr. Hippocr. (de carne) I p. 442 Kühn.
Varro ap. Gell. III 10, 15. Macrob. in somn. Scip. I 6, 78. Somno concoquere corpulentiaecorpulentae M1d. -ta F1. -tiam Rs quamequam Rs firmitati
utilius; ideo athletasathetas F1. ad lethas a. ad laetas Rs ambulatione malunt cibos perficere.
pervigilio quidem praecipue vincuntur cibi.
augescuntaugescun-
tur Rs
corpora dulcibus atque pinguibus et potupetu Rs. poto F1, minuuntur siccis
et aridis fridigisque ac siti. quaedam animalia et pecudes
quoque in Africa quarto die bibunt. homini non utique
septimo letalisletalis MF2v (D). -les
Rsa. -le est H. laetales DF1E inediainedia MDFv (D) . -di Rs. -dias
EazH. -diam S; durasse etat (pro et) HBrot. ultra undecimum plerosque
certum est. morbusmorbus Rs. mori
rv. dist. va. H. cfr. Madvig adv. crit. II p. 527 esuriendiesurienti a.
exuendis Rs semper inexplebili aviditateauiditatē Rs
uniuni RsS. uini M.om. rv animalium hominihomini MRsS. uni hominum (-ni v) D2F2v. uni qui (cui F1) D1F1.
unicuique EaH.
(14) cfr. Pl. XXV 83. XXII 26. Quaedamquedam Fa. quid- D1 rursus exiguo gustugustus MRs.
gestu F1a.an gustatu? cfr. nota ad IX 77 et XXV 79 famemfame Rs ac sitim
sedant conservantque vires, ut butyrumbuturum Rs. cfr. § 239, hippacehippace B. ipp- M. ip- E. tipp-
F. typp- Rs. ut ipp- D d. ut urip- a. ut titip- v, glycyrrhizaglycyrhiza M.
-ciriza Rs. -cyrrhizon va.Brot. clyzyrica F. -zirica a.
perniciosissimum autem etest
in D. at cfr. vol. I p. 543 ad 11247 in omni quidem vita quod nimium
, praecipue tamen corpori, minuique quod gravetgrauet MRsH. -uat
B. -uę F. -ue rv quolibetquodibet Rs. -dlibet ava.B
modo utilius.
Verum ad reliqua naturae transeamus.
C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBER XII
LIB. XII
Animalium omnium quae noscinasciRsF1 potuere naturaenatura Rs generatim
membratimque ita se habenthabet Rs. restat utrestat ut
z (coni. Madvig adv. crit. IIp. 527). restant ll.v neque ipsa
anima carentia — quandoquidem nihil sine ea vivit —,
terra edita etet ego.
ut ll.v. aut Madvig l.l. inde erutaeruta RsF2v. erudita r, dicantur ac nullum sileatur rerum
naturae opus. diu fuere occulta eius beneficia, summumque
munus homini datum arbores silvaeque intellegebantur.
hinc primum alimenta, harum fronde mollior specuspecus
Rs. -udis Rs 2, libro
vestis. etiam nuncetiamnum Rs 1E1va.S. -annum F. -am n??? a gentes sic degunt.cfr. Pl. XXXVI 2. IX 105. quo magisac magis om.Rs ac magis
admirariadmireris ubi E. -reris azva.B subit hisab iis
zva.s. om.a a principiis caedi montes inin-13 uestes om.Rs marmora,
vestes ad Serasseres E2. a Seribus
va.G peti, unionem in Rubri maris profundaprofundo va.s. at cfr. XXXVI 2,
zmaragdum in ima tellure quaeri. ad hoc excogitata sunt
auriumauri R1 vulnera, nimirum quoniam parum eraterat
manibus RsS collo, crinibus
crinibusque va S, manibusmanibus F2. om. gestarigestare Rs 2, nisi infoderentur etiam corpori.
quam ob rem sequi par est ordinem vitae et arbores ante
aliamoniliis F2 dicere ac moribus primordia ingerereingerere RsRF2E3v. in genere r nostrisnostris (nr???s) ego. nis Rs. om. rv.
cfr. Tac. Germ.
9 extr. Herod. I 131 init.(3) Phaedr. fab. III 17. Haec fuere numinumnominum F1E1 (item
infra passim) templa, priscoque rituritus Rs. rit ut F1. ritu ut zC simplicia
rura etiam nuncetiam
Num Rs deo praecellentem arborem dicant.
necnec RsF2v. ne r magis auro fulgentia atque ebore simulacra quam lucosludo Rs
et in iis silentia ipsaipsa non Rs adoramus. arborum genera numinibus
suis dicata perpetuoper-
petuo Rsv. -tuae F1a. -tue rz servantur, ut Iovi aesculusesculus Rsava. S, Apollini
laurus, Minervae olea, Veneri myrtus, Herculi populus. quin
et Silvanos Faunosquefaunos-
que om.Rs et dearum genera silvis ac sua numina
tamquam ee EadTv (S). ae Rs. & FG caelo attributa credimus. arbores postea
blandioribus fruge sucis hominem mitigaveremititare Rs. ex his recreans
membra olei liquorliquorum Rs viresque potus vini, tot deniquetotidemque Ea
sapores anni sponte venientes et mensae, depugnetur licetlicet & Rs
earum causa cum feris et pasti naufragorum corporibus pisces
expetanturex-
petantur RsE2av. expect- r, etiam nuncetiamnum Rsva.J. -annum F tamen secundae. mille praeterea
sunt usus earum, sine quis vita degi non possit. arbore
sulcamus maria terrasqueterrisque F2 arbores F admovemus, arborearborea MRsS. -re r H (praem.
ex v) exaedificamus
tecta. arborea et simulacra numinum fuere nondum pretio
excogitato& cogitatio Rs beluarum cadavericaueri Rs atqueatque ll.v (Brot.). ante-
quam Bas. ut, a diis natonatio Rs iure
luxuriae, eodem ebore numinum ora spectarenturspectantur MD et mensarum
pedes. produnt Alpibus coercitas utut ego. et ll.v tumcum M inexsuperabili
inexsuperabile F1E munimentomonimento E1. monum- M Gallias hanc primum habuisse causam superfundendi
elu////is F1E1 se Italiae, quod Helico ex Helvetiis civisciuis om. IIX earumeorum zva.G
fabrilem ob artemab arte
F1E1 Romae commoratus ficum siccam et uvam
oleique ac vini promissapromissa MRs(B)C. -sso F2. premissa r. praem-
v (G) remeans secum tulisset. quapropter
haec vel belloilla (pro bello) F2 quaesisse venia sit.
(24) Th. IV 5, 6. Sed quis non iure miretur arborem umbrae gratia
tantum ex alieno petitam orbe? platanus haec estest MF2v. et Rs. om. R SJ, inin ego. per zv. om. ll. H mare
Ionium Diomedis insulainsulam (praem. in) va.s tenustenus MRsF2S. -uis r. om. v eiusdem tumuli gratia primum
invecta, inde in Siciliam transgressa atque inter primas
donata Italiae et iam ad Morinos usque pervecta ac tributarium
etiam detinens solum, ut gentes vectigal et pro umbra
pendantpendunt F1E.Th. ib. Dionysius prior Siciliae tyrannus Regiumregiam dTva.B (Brot.) in
urbem transtulit eas domus suae miraculum, ubi postea
factum gymnasium; nec potuissepotuisset FE in amplitudinem augescereaugescere MU. adolescere (-les Rs) rv
autautRsF2U. haut
Mv. ut r Brot. et B alias fuisse in Italia ac nominatim Hispaniahispania ll. v (ortum verbis male intellectisσπανίαν δὲ καὶ ἐν ʼͅταλίᾳ πάσῃap. Th.). Cispadana Gutschmid apud auctores
invenitur.
cfr. Macrob. III 13, 3. Hoc actum circa captaecapiae F1E. -pie a. -pua z. -puae P urbis aetatem, tantumque
postea honoris increvit, ut mero infuso enutriantur. conpertum
comper
id Rsque om.Rs. quę Fa id maxime prodesse radicibus, docuimusque etiam
arboresuita Ea vina potare.
Th. I 7,1.
Varro I 37, 5.— (21) Mucian. fr. 7 Brunn. Celebrataecelebrata est (S) J sunt primum in ambulatione Academiaeacademina F2. cad- F1. Eadem in E. (a lac.)
Athenis cubitorum XXXIIIXXXIII RsJ. -III a H. XXXI a r. XXXVI unius v. (an Athe-
nis unius?) radice ramos antecedente. nunc
estestRsF2v. sit r clara in Lycia fontis gelidi socia amoenitate, itineri adposita
, domicilii modo cava octoginta atque unius pedum
specu, nemorosanemorosa ll. H. -so G.
numerosa z. -so v vertice et se vastis protegens ramisramis arborum B. ramorum arbo-
ribus ll. v arbor
um instar, agros longis obtinensobtinens Rv(S) . -inet r H. (an operiens?) umbris ac, ne quid desit
speluncae imagini, saxeasaxa Ez. saxeae HBrot. intus crepidinis corona muscosos
conplexa pumicespumis cestam F1. -is cestas
E. -ices stat z. -ices extat tam va. G, tam digna miraculomiracula (om. ut) DF1E, ut Liciniusliscinius FE Mumutianus Fva.H (SJ) passim-
cianus ter consul et nuper provinciae eius legatus prodendum
etiam posteris putaverit, epulatum intra eam se cum
duodevicensimo comite, large ipsa toros praebente frondisfrondes E. -de va.s,
ab omni adflatu securum, optantemobtantem D1F. obsta- D2. ob-
lectante D. captantem P. an optantem etiam? imbrium per foliafolia E crepitus
cre-
pitu D, laetiorem quamquam B. quę E. que rv marmorum nitore, picturaeficturae Rs. p&tu- F1 varietateuarietate Rsv.om. r.,
laquearium auro cubuisse in eadem. aliud exemplum Gai
principis in Veliterno rurerure Rsv. iure r mirati unius tabulata laxequelaxęque Fz. -xo
quae Rs. -xisque va. H
ramorum trabibus scamna patula et in ea epulatiepulatiRsB. -anti D2F2v. epal- r, cum ipse
pars esset umbrae, quindecim convivarum ac ministerii capaci
capaciRsS. -ce B. -cem rv (J) triclinio, quam cenam appellavit ille nidum.(10–15) Th. I 9, 5. Varro I 7, 6. est Gortynae
in insula Creta iuxta fontem platanus una insignisinsignis RsF2v. -nę E.
-ne DF1a utriusque
linguae monimentis, numquam folia dimittens, statimque
ei Graeciae fabulositas superfuit Iovem sub ea cum Europa
concubuisse, ceu vero non alia eiusdem generis essetesse F1E1a in
Cypro. sed ex ea primum in ipsa Cretacreta ut RsF2v. creauit r, ut est natura hominum
novitatis avida, plataniplatanis adae F1Ea satae regeneraveredegenerauere Müller em. IIp. 21 vitium,
quandoquidem commendatio arboris eius non alia maior est
quam solessoles RsS. -lē F2v. -let r aestateaestatem Ea arcerearcereRsF2v.
-ri r, hiemehiemem Ea admittere. inde in Italiam
quoque adad Rs. ac rv surburbana sua Claudio principe Marcelli Aesernini
est (pro sed) F2in ras. libertus, sed qui se potentiae causa Caesaris libertis
adoptasset, spado Thessalicus praedives, ut merito dici possitpossit RsJ. -sset rv (D)
is quoquequoque crete Rs Dionysius, transtulit id genus. durantquedurante Rs et in
Italia portentaportenta—
24 Italia om.Rsa terrarum praeter illa scilicet quae ipsa excogitavit
Italia.
Namque et chamaeplatani vocantur coactae brevitatis
, quoniam arborum etiam abortus invenimus. hoc
quoque ergoergo quoque E. quoque a in genere pumilionum infelicitas dicta erit.
fit autem et serendi genere et recidendi. primus C. Matius
ex equestri ordine, Divi Augusti amicus, invenit nemoranemoriaRs. -o rati Ea
tonsiliatonsilia RsF2v. con- r intra hos LXXXLXXX RsF2v. XXX r annos.
Peregrinae et cerasice-
rasi F2v. cetera siRs. cerase DF1. -sae Ea Persicaequepersici (-si//// F1)
quae F et omnes quarum
Graeca nomina aut aliena, sed quae ex iisits Rs. his r C incolarum
numeronumero Rsv. nomine rz esse coepere, dicentur inter frugiferas. in praesentia
externasexternas RsF2. G. -na rv persequemur a salutari maxime orsi.
Th. IV 4, 2. 3. (Athen. III 26). Diosc. I 166. Verg. G II
127. Isid. XVII 7, 8. (cfr. Pl. XXIII 105). Sol. 46, 4 5.Malus Assyriaassuria FE, quam aliialias Eaz. al//// F1 Medicam vocant, venenisuenenis RsF2v. ueneris (-ri D2z) r medetur
. folium eiuseiusRs(?)v. om. r est unedonis intercurrentibus spinis.
pomum ipsum aliasalius Rs non manditur, odore praecellitpraecellit F2E2v. -llet r foliorum
quoque, qui transit in vestes una conditusconditas D arcetque animalium
noxia. arbor ipsa omnibus horis pomifera est, aliis
cadentibus, aliis maturescentibus, aliis vero subnascentibus.
Th. IV 4, 3. cfr. Pallad. IV 10, 16. 18. Sol. 46, 6.— Th. ib. 2 extr.
Verg. G II 134.temptavere gentes transferre ad sesese Rsva.G propter remedii praestantiam
fictilibus in vasis, dato per cavernas radicibusradicibus MRsv. -citus rz
spiramento, qualiter omniaomni
F1E2. -nis E1. om. a transitura longius seri aptissimeaptissime Rs. art- rv
transferrique meminisseemisisse F1E. -sset a conveniet, utut MRsv.del.F2.
et r semel quaequeque quę Rsva.Bas. quem F1Ea dicantur
dicantur MRsv. dicta- r. sed nisi apud Medos et in Perside nasci noluit. haechaec zv. hoc ll
estest
autem cuius Rs (?)Cet culentis F1E1. (a lac. cuius grana Parthorum proceres incoquere diximus esculentis11, 278
commendandi halitus gratia. nec alia arbor laudatur
in Medismaris Rs.
Verg. G II 121. 117. Herod. III 97. Th. IV 4, 6.
Diosc. I 129. (Isid. XVII 7, 36).— (14) Herod. III 115. Lanigeraslanigeris M Serum in mentione gentis eius narravimus
, item Indiae arborum magnitudinemmagnitudine Rs. unam e peculiaribus6,54
Indiae Vergilius celebravit hebenum, nusquam
alibi nascienasci Rs professus. Herodotus eamea Rs Aethiopiae intellegi
maluituice
zva.G. om.Rs inin MRsFaG (J). om.Ezv (S) tributi vicem regibus Persidisp???sidis Rs e materiamateria MRsS. -riae F2. -rie v.
mariae r eius centenas
ducentenas Herod. phalangas tertio quoque anno pensitasse Aethiopas
cum auro et ebore prodendo. non omittendum idid—19 fuerit om. a quoque,
vicenosuicenos Mv (J). uige-RsF2S. -gens r dentes elephantorum grandes, quoniam ita significavit
eadem Rsva.
Brot. (S), Aethiopas ea de causa pendere solitos. tantatanta ebori MF2v. -ria F1. -rea Ez. iam. Tebori Rs ebori
auctoritas erat urbis nostrae CCCX anno; tune enim auctor
ille historiarumhistoriarum M. -iam (sto- Rs) eam rv condidit Thuriisthuriis F1B. -ris
MD. -rius Ev. turis Rs. tyris F2superscr. Thurios Dittrich (prob.
Fleckeisen) ann. phil. CXL p. 559. sed de condidit absolute po-
sito cfr. XIII 88. XXV 5 in Italia, quo magis mirum
est quod eidemidem F1E credimus, qui Padum amnem vidissetnidisset F. n??? uid- E neminem
nemine Rs. -ini Mva.Bas.dist. ego ad id tempus Asiae Graeciaequegraeciaeque (-quae M) MRsF2v.
quae D1F1. que r visumuisum M1. -su M2. ut sibi Rs. aut (haud E)
sibi DFEv. cognitacognita M. -tum rv
Aethiopiae forma — ut diximus, nuper allataallatam Mva. Bas. Neroni principi6, 181
—raram arborem Meroenmeraen M. a Meroe va. G usque aa sueneRsFE. ad
Syenē va.G Syene finefine MRsF2G. -nem rv imperii perper om.MDCCCCLXXXXVIDCCCC.
MRsF2v (J). dCCC. EH. aCCC. F1d. ///CCC. D p. nullamque nisi palmarum generis esse
docuit. ideo fortassis in tributitribut////
F1. -tum E. -torum va. H auctoritate tertia res fuerit
hebenus.
Sol. 52, 52.— Diosc. I 129. Th. IV 4, 6. Romaeea Fa eam Magnus Pompeius triumphoin triumfo (-pho v) Eva.S Mithridatico
ostendit. accendi Fabianus negat, uritur tamen odore iucundo
. duo genera eius: rarum id quod melius, arboreumarboreum MF2v.
-rem r,
puraepurae Madvig adv. crit. II p. 527. iure ll. mire
(Salm.) S. tereti D coll. § 57. trunco v et enodiset enodis M. -di F2D.
et nodi r. enodi v materiaemateriae FEav. -ri M. -rie RsC nigri splendoris ac veluel om.Rs sine arte
protinus iucundi, alterum fruticosum cytisi modo et tota
India dispersum.
Est ibi et spina similis, sed deprehensa vel lucernis
igni protinus transiliente.
Nuncnon FEa eas exponemusexponemus MRsS. -nam rv, quas mirata est Alexandri Magni
victoria orbe eo patefacto.
Th. IV 4, 4. (I 7, 3). cfr. Pl. VII 21. Strabo XV 694. Curt. IX 1,
10. Diod. XVII 90, 5. Arrian. h. Ind. 11, 7.— (18–20. 384, 3)
Sol. 52, 47.— (cfr. Th. C II 10, 2). Ficus ibi eximiaeximia
MRsD2F2D. exilia rv. -ili J pomopomo MRsJ. -ma F2E2zS (add.
habet v). pimo r, sesui MMadvig l. l. ipsa semper serensferens RsFv (Bas.). ferens
EzC. (a lac.). heret M2. eret M1. heres Madvig.
vastis diffunditur ramis, quorum imiimi
MRsF2G.om r. r. pondera zv in terramterra Rs adeo curvantur
, ut annuoann////o F1. a
nouo E spatio infigantur novamque sibi progeniemprogeniem M. propaginem rv
faciant circa parentem in orbemorbem RsF2G.
-be M. -bes Ev. -bis DF1 quodam opere topiario. intra
saepem eam aestivant pastores, opacam pariter et munitam
munitam MRsF2v. -tas r vallo arboris, decora specie subter intuenti/////uenti F1. id ue- E proculve
fornicato ambitu. superiores eiusdem rami in excelsum
emicanteuocant Rs. -olant S erroresexaginta (pro -genos) ll.v. an XL? c fr.
Th. silvosa multitudine, vastouasto—20 latitudo om.Rs matris corpore, ut LX
passus pleraequepleraeque Mv (S). -rique r H orbe colligant, umbra vero binabino E.spat. vac. inM stadiastadio periant (par- E2) F1E
operiant. foliorum latitudo peltae effigiemeffigie F2 Amazonicae habet;
eaea MRsF2v (S). e F1E1a. hec E2. haec z. hac (Dal.) Hlac. ego indicavi; excidit fere is paruus: cfr. Th. causa fructum integens crescere prohibet. rarus. . . queque est v
nec fabae magnitudinem excedens, sed per folia solibus
coctus praedulcispraedulcis MRsdD. -ci rv praedulcis MRsdD. -ci rv saporesapore et (ego) D. -or et M.
-oris Rs. -ore rv et dignus miraculo arboris. gignitur
circa Acesinenacesin M. Accessinē Rs maxime amnem.
(5–7. 10–12) Th. IV 4, 5. Maior alia pomo et suavitate praecellentior, 5
quo sapientes Indorum vivunt. folium alas avium imitatur,
longitudinelongitu-
dinem MRs triun cubitorum, latitudinelatitudine MEav. -nem r duum. fructum
cortice emittitemittit G. mi-
ll. v (H) admirabilem sucisicut Rs dulcedinedulcedine MF2v. -nem r. add. et tanta ma-
gnitudine J, ut uno quaternos
satietsatiet MRsF2v. -ient D2E2a. -ien r. arbori nomen palae, pomo arieraearierae
Mone. -ere M. -ene DFEa. -enae v. aritate Rs. cfr. index. plurima est in
Sydracissidracis F. Syndracis C coll. VI 92, expeditionum Alexandri termino. est et alia simi- 10
lis huic, dulcior pomopoma F1Ea , sed interaneoruminter-
aneorum F2v. inter (om.Rs) arane- r valetudiniualetudini v. -ne (-nē
Ea) ll infestainfesta edixerat F 2B. -sta dix- D2v. -ste dix- r.
edixerat Alexander ne quisne quid ac minus Rs agminis sui id pomum attingeret.
Th. IV 4, 7. 8.—
Genera arborum Macedones narravere maiore ex
parte sine nominibus. est et terebintho similis cetera, pomo
amygdalis, minore tantum magnitudine, praecipuae suavitatis, 15
in Bactris utique. hanc aliqui terebinthonterebinthum Eava.S esse proprii
generis potius quam similem ei putaverunt. sed unde vestes
lineas faciunt, foliis moromoro D2F2v. odore Rs. mollo D1F1. -lli E. -llis a similis, calycecalice
FEava.C pomipomy FE. -mpi a cynorrhodocinorhodo F2E. cino////F1. cy-
norcho a .
serunt eam in campis, nequenec va.s (J) est gratior vinearumuinearum P coll. Th. ullarum
D2F2 (D). uilla- r H prospectus
. 20
Th. IV 4, 11. Diosc. 11 188. Sol. 52, 50. 51. Isid. XVII 8, 8. Oliva Indiae sterilis praeterquam oleastri fructus
fructus Rs. -tum (ortum ex -tuuf) r. -tu v. passim vero quae piper gignunt iunipirisiunipiris J (passim). -puris F. -peris rv. cfr. M XIII 52. 67 nostris similes
similis E1a, quamquam in fronte Caucasi solibus opposita gigni
tantum eas aliqui tradidere. semina a iunipiroaiunt piro Rs distant parvulis
siliquis, qualesqualis F1E (a lac.) in phasiolispha-
siolis B(S). pass- Rsv. pasin pass- FE. faseolis Bas. videmus. hae prius quam
5 dehiscant decerptae tostaeque sole faciunt quod vocatur
piper longum, paulatim vero dehiscentes maturitatema-
turitate RsF2G. -atem (praem. per E2v) r ostendunt
candidum piper, quod deinde tostum solibus colore
rugisque mutatur.Diosc. II 188.— § 28: Diosc. II 188.189. verum et his sua iniuriainteriora F1Ea est, atque caeli
intemperie carbunculantcabunculant F1Ea. carbunculantur va.s. cfr. luc. p. 99 fiuntque semina cassacassa D2F2v. -sca r et inania,
quod vocant bregma, sicbregma sic RsS. (cfr.Min ind.).
brecma (-chma H) sic D2Brot. bricma (-ioma Ea) sic r. brech-
masin sic G. -asin v Indorum lingua significante mortuum
mortuum ll. Brot. abortum v. hoc ex omni genere asperrimum est levissimumque et
pallidum, gratius nigrum, lenius utroque candidum. non est
huius arboris radix, ut aliqui existimavere, quod vocant
zingiberizin-
giberi RsBrot. (D). -rim C. singiueri r (alac.). -rim v. zimpi-
beri G(S), alii vero zimpiberizimpiberi (-iperi E2. zimziberi D2) ll. Brot. zinp- Min ind. D. zingiberi G (S). gingiberim v, quamquam sapore similisimili Rsv. -le rG. id
15 enim in Arabia atque Trogodytica in villisin uillis ll. v. uilius Salm. coll. Diosc. II 189. an in si-
luis? nascitur, parva
herbaparua herba Rs. -uae herbae rv (D), radice candida. celeriter ea cariem sentit, quamvis
in tanta amaritudine. pretium eius in librasli-
bras F2v. -ra r (item 19) $X$ VI.X. VI (Dal.) S. XVI Rs. VI D2F2v. III
D1. ui (superscr. sex) F1. ut Ea piper
longum facillime adulteratur Alexandrino sinapisinapi Rsav. sen- FE. emitur in
libras $X$ XV, album $X$ VII,XXVI Rs. XV F2 nigrum $X$ III. usum eius adeo
eum [pro adeo) Rs placuisse mirum est; in aliisin alis—385, 2
aliqua parenthesin fecerunt JD. at de infinitivis placere et peti
cfr. Madv. granmm. § 399 quippe suavitas cepitcaepit F. coep- Eva.C. ē a, in
aliisalias F species invitavit: huic nec pominepotini F1E1a. nec potioni E2 nec bacae commendatio
est aliquaaliquid Rs. sola placere amaritudine, et hanc in Indosin inuidos F1E1a
peti! quis ille primus experiri cibis voluit aut cui in appetenda
appetendi (U 214) D. at cfr. (XXII
113). XXIII 38 aviditate esurire non fuit satissatius zva.G? utrumque silvestre
gentibus suis est et tamen pondere emitur ut aurum vel
argentum.
Piperis arborem iam et Italiaitaliam Rs habethabet
RsF2v.om. r, maiorem myrto nec
absimilem. amaritudoamaritudine Ea. -nem z granograno—10 simi-
litudo om.Rs eadem quae piperi musteomusteo aB. -theo DFE. myrteo v. mur- D.
cfr. n. luc. p. 22
credatur esse: deest tostacosta F1E1a illa maturitas ideoque et rugarum
colorisque similitudo. adulteratur iunipiriiunipiri RsJ. -peri rv (D) bacis mire
vim trahentibus; in pondere quidem multis modisin - modis RsF2v.om. r.
cfr. Diosc. I 171.(16) Diosc. I 132. Est etiamnum in India piperis granisgranis ll. v. -ni Ven.
cfr. n. luc. p. 23 simile quod
vocatur caryophylloncaryophyllon (Min ind.) S. gar- G. caro-
phillon Rs 1. garioph- Rs 2. -phylon v. -fyllon F. -fillon E1. -filon
E2. -filū a, grandius fragiliusque. tradunt in Indica
lotoIndica loto (Oudendorp) J. -ca toto d2. -co
loco RsD2F2. -cato r. -co luco v id gigni. advehitur odoris gratia. fert et spinaspina RsF2G. in spinis
rv(H). in spina J
piperis similitudinem praecipua amaritudine, foliismagnitudine folii Rs parvis
densisque cypri modo, ramis trium cubitorum, cortice pallido
, radice lata lignosaque, buxei coloris. hachanc Rs.
haec C in aqua cum
semine excoctaexcocta RsS.cfr. Diosc. -cepta rv in aereo -vase medicamentum fit, quod vocatur
lycionlycion
ea spina F2B. -one (licyone Rs) aspina rv.(3) Pl. XXIV 125 ea spina et in Pelio monte nascitur adulteratque
adulteraque F1E1a medicamentum, item asphodeliasphodeli v. -dyli M. espodileno Rs. apodeli r radix aut fel bubulum
aut apsinthiumab-
sintium FE. absen- Rs vel rhusrus FEa vel amurca. aptissimumabtissimum F. absinthium
Ea. -thium (Lycium B) aptissimum va.s medicinae
quod est spumosum. Indi in utribus camelorum aut rhinocerotum
id mittuntadmittunt Eva.Bas (a lac.). spinam ipsam in Graecia quidam
pyxacanthumpyxacantum R. pixa-
canthu F. -thum va. C. -ti-;a. -tu E Chironiumchiroum F1Ea.an Chi-
roniam? cfr. XXIV 125 vocant.
Diosc. I 111. Ps-Arrian. per.
M. Erythr. 8.— (8) Diosc. II 104. Strabo XV 694 init. Ps-Arrian.
ib. 14. Varro ap. Isid. XVII 7, 58. Sol. 52, 48. cfr. Sen. ep. 84, 4.
Lucan. III 237. Et macirmachir Rsva. ex India advehitur, cortex rubens
radicis magnae, nomine arboris suae. qualis sit ea incompertum
habeo. corticis melle decocti usus in medicina ad
dysintericosdysen-
tericos FEava.S praecipuus habetur.
Saccaronsccaron Mv. saccha- H. sactra- Rs.
sacta- r et Arabia fert, sed laudatius India. est
autem mel in harundinibus collectum, cummiumcommium F1E1a. gumm- E2va.S (passim) modo candidum
, dentibus fragile, amplissimum nucis abellanae magnitudine
magnitudinem F1Ea, ad medicinae tantum usum.
34: Th. IV 4, 12.13. Strabo XV 722 extr.
723. (Aristobul. ap. Arr. anab. VI 22, 4. 7. 8). Contermina Indis gens Arianaariane MJ. arriana EaDal. appellatur, cui spinacuius pina F1Ea. -us spina F2va.S
lacrimalacrima MRsJ. -arum
rv pretiosa murraemyrrae FEava.S similisimilia Rs. -lis va. D. om.M, difficilidifficili
MD.om. rvaccessus Rs accessu propter aculeos
lac. coni. J coll. Th.; exciderunt fere magnitu-
dinem non excedens (cfr. § 23) adnexosadnexos (Fels p. 56) D. -nixos
M. anxio rv. ibi et frutex pestilens, . . . raphani, folio lauri,
odore equos invitansinuitans M. -ante (uita- E2)
rv, quiquae M paene equitatu orbavit Alexandrum
primodist. va. Bas. cfr. Th. introitu. quod et in Gedrosis accidit item laureolaureo MRsS. lario F1Ea. lauri F2. -rino v
folio.(1) Onesicr. fr. 3 Mü. et ibi spina tradita est, cuius liquor adspersus oculis
caecitatem inferretinferret (Chiffl.) S. -feret
Rs 1D1F1. -fer M. -fert rv omnibus animalibus, nec non et herba
praecipui odoris, referta minutisreperta minutas M serpentibus, quarum ictu
protinus moriendum esset. Onesicritus tradit in Hyrcaniae
convallibusconuallis FEa ficofico MD2F2S. -cosRsD1F1. -cis Eav similes esse arbores quae vocentur
occhi, ex quibus defluat mel horis matutinis duabus.
Diosc. I 80. Isid. XVII
8, 6.— (10) Ps-Arrian. per. m. Erythr. 37 extr. Vicina est Bactrianabactriana Mv (D). -nae
Fa. -ne ES, in quauicina—qua b (post duab.) om. Rs bdelliumbdelium M. bidell- F laudatissimum
laudatissimum (-ma Rs)
MRsJ. nominat- rv. arbor nigranigra M. -ra est RsVen. (S). est nigra
rv (HD), magnitudine oleae, folio roboris,
fructu caprificicaprificis FEa. ipsiipsa M1. -sis F.om.Eava.S natura quaenaturaque RsFva.S cummi. alii brochon
appellantbrochon appellant alii om.Mbrochon
Rs 2v.
-cchon Rs 1. -con F. prochon a. -con Ez. (blochon Diosc.), alii malachammalachan Rs. -chram va. H , alii maldaconmadelcon Diosc., nigrum vero et in offas
convolutumconuo-
luto M hadrobolonadrobolo Rs. hadrobolum Eva.Bas.. esse autem debet tralucidaetranslucidae E2.
-dum va.s simile
cerae, odoratum et, cum frieturfrietur MRsS. -ictur D1F1. -icetur F2. -icatur rv, pingue, gustu amarum citra
acorem. in sacris vino perfusum odoratius. nascitur et in Arabia
Indiaque et Media ac Babylone. aliqui peraticum vocant ex
Mediaper (. . r M) media MRs. per Mediam SJ advectum. fragiliusfra-
gilius MRsS. facil- rv (alac.) hoc et crustosius amariusqueque-13 umidius om.F1Eva.G, at
Indicum umidius et cumminosumgumminosum MF2Brot. -narum Rs. -mmosum v. adulteratur amygdala nuce,
cetera eius genera cortice et scordastiscordasti MRsv. scorti r—ita vocatur arbor
aemuloemula F2va.G(S) cummi& F2 commi
F1E1 (alac.) .um. M. gummi E2va.S. gommis F2 —, sed deprehendunturde-
prehendunt RsS. depraenduntur FE semel quodsemel quot M. quod (et
add.F2) semel RsF2v. quod esse mel r dixisse
et in ceterosceteras Ea odores satissatis
est MD. sed cfr. XIII 31. VII 32. XVIII 36. (XXIII 39) sit, odore, colore, pondere, gustu,
igneigni Rs. Bactriobractrio F1. Bactriano va.s nitor siccussucus Rs. sicus F1.
secus F2. suus P multique candidi ungues, praeterea
suum pondus, quoquo MJ. quod rv gravius esse aut levius non debeat.
pretium sincero in libras $X$ III.III MRsS. terni rG. tantum v
Th. IV 7, 5. 6. C II 5, 2. Aristobul. ap. Arr. anab. VI
22, 6. 7. (Megasth. ap. Antig. Car. 132 (147). Plut. qu. nat. I 911d). Gentesdist. ego supra dictas Persis attingit. Rubro mari,
quod ibi Persicuman Persicum sinum? cfr. 13 vocavimus, longe in terrainterrain MJ.
-rra rv aestusaestuus FaD. -tiiuus E agenteagents F2,6,108
mira arborum natura. namque erosaeaerosae F2Dal. (errore). -ssae F1Ea sale, invectisinuictisque (om. ectis derel) M derelictisque
similes, sicco litore radicibus nudis polyporum
modo amplexae steriles arenas spectantur. eaedemaeaedem M1F. ead- Ea mari
adveniente fluctibus pulsatae resistunt inmobiles; quin et
pleno aestu operiuntur totae, adparetque rerum argumentis
asperitate aquarum illas aliillas ali MD2av. milla salus
Rs. illa soli r. magnitudo miranda est, species
similis unedoniunedonlis Fva.H. unde donis Ea, pomum amygdalis extra, intus contortis
nucleis.
Th. IV 7, 7. Herod. III 106 extr. Strabo XV 694 med.
Nearch. ap. Arrian. h. Ind. 16, 1. (cfr. Pollux VII 75). Tylostylo
Rs. Hylos F1Ea insula in eodem sinu est, repleta silvis
qua spectat orientem quaque et ipsa aestuquae. . . quaeque. . . aestuariis M maris perfunditur
pro-
funditur FEa. magnitudo singulis arboribus fici, flos suavitatesuauibatem (om. sqq. -16 asperitatem) Rs inenarrabili
, pomum lupino simile, propter asperitatem intactum
omnibus animalibus, eiusdem insulaean in insulae? excelsioreexcelsiore v. -res Rs. -effiore r suggestu
lanigerae arbores, alio modo quam Serum: his folia
infecunda, quae ni minoraquae nimiora Ea essent, vitium poterantpouerat Rs videri.
ferunt mali cotonei amplitudine cucurbitas, quae maturitate
ruptae ostendunt lanuginis pilas, ex quibus vestes pretioso
linteo faciunt.cfr. Pl. XIX 14.Iuba fr. 58 Mü.—(4) Th. IV 7,8.
arboremarborem ego ex ind.
-res ll. v vocant gossypinumgossypinum Rs (Min ind.) S. gossymp- r. -nos H.
-ssampinum z. -nos v, fertiliorefeitilione F. -ores va. G
etiam Tylotylo e E. tyle a. tylo in B. tylo uero v minore, quaequae om.Rs distat XXII. D Pl. VI 148 p. Iuba circa fruticem
lanugines esse tradittradit Rs(?) v. om. r linteaque ea Indicis praestantiora,
Arabiaequibus va. D autem arboremarborem D ex
ind. -res ll. v, ex qua vestes faciant, cynas vocari,
folio palmae simili. sic IndosIndos et Arabes Sprengel p. 41 suae arbores vestiunt. in
Tylis autem et alia arbor floret albae violae specie, sed
magnitudine quadripliciquadriplice RsS. -ruplici v (D). om. r, sine odore, quod miremur in eo
tractu.Th. ib.
(C II 5, 5). Sol. 52, 49. August. CD XXI 5. est etet om.Rs alia similis, foliosior tamen roseique
florisflores Rs, quem noctu conprimens aperire incipit solis exortu,
meridie expandit; incolae dormire eum dicunt. fert eadem
insula et palmas oleasque ac vites et cum reliquo pomorum
genere ficos. nulli arborum folia ibi decidunt, rigaturque
gelidis fontibus et imbres accipit.
cfr. Th. IX 7, 3.
—(17) Diosc. I 15. Ps-Arrian. per. M. Erythr. 39. Vicinauicinatis Rs. -na his rv(D). -nitas Siis Arabiaara-
biae RsSJ flagitat quandamquando Rs generum distinctionem
, quoniam fructusfructus Rs. -tus is (iis v) r D constantconstant RsS. -at rv. cfr. ind. radice, frutice, cortice,
suco, lacrima, ligno, surculo, flore, folio, pomo.
radix et folium Indis inin RsS. et r. est et z.
est v maximomaxime Rs pretio.
Radix costi gustu fervens, odore eximiaeximia Rs. -miae DF. -mio Eav, frutice alias
inutili. primo statim introitu amnis Indi in Patale insula
duo eiuseius RsD2d2S.D1F. /// d1. sunt. Est a. sunt eius (e////
E1) Ev genera: nigrum et, quod melius, candicans. pretium
in libras $X$ VS.X. VS D. XVI. S Rs. XVI rv. X. V S
Diosc.
I 6. (cfr. Aristobul. ap. Arr. anab. VI 22, 5. Isid. XVII 9, 3). De folio nardi plura dici par est ut principaliprin-
cipalis Ea in
unguentis. frutex est gravi et crassa radice, sed brevi ac
nigra fragilique, quamvis pingui, situm redolente, utut RsE(?) v. aut DFaz cypiroscypiros J coll. § 43. XXI 115.
117. (κυπειρίζουσαDiosc.). cypiressum E1. cyper- E2. cupres-
sum (-raessum D) r. -ssi v. cyperi B. (an cypiros, subaspero?),
aspero sapore, folio parvo densoque. cacumina inin om.Ea aristas
se sparguntaristas se spargunt v. -tas res par-
cunt Rs. -tae spargunt D2. -te (-tę F) asperg- r; ideo gemina dote nardi spicas ac folia celebrant.
alterum eius genus apud Gangen nascens damnatur in totum
ozaenitidoszenitidos
Rs. ozaenitidis rva.s nomine, virus redolens.Diosc. I 6. adulteratur et
pseudonardo herba, quae ubique nascitur crassiore atque
latiore folio et colore languido in candidum vergente, item
sua radice permixta ponderis causa et cummi spumaque
argenti autargentea ut Eaz. -tiaque aut Rs stibistibio Rs (?) va. D. cfr. XXXIII 101 ac cypiroac cypiro H (J). -pirro E1.
-pero F2E2zBrot. -paero D. -pearo F1. -paro Rs. ac cipro a.om. v cypirivecyperiue Eazva.J cortice. sincerum quidem
levitate deprehenditur et colore rufo odorisque suavitate
et gustu maxime siccante os, sapore iucundo. pretium
spicae in libras $X$ C. foliifoliiue Rs. -lia va. H divisere annonam amplitudineampli-
tudine FEaS (praem. ab v). -nem Rs. dist. S.
hadrosphaerumhadrosperum
FEa vocatur maioribus pilulispilulis (Salm. 754aD) S. pilus Rs. pipulis DF. pop- Ea.
foliis zB. ficlis v $X$ XXXX.XXXX DFS. CXXXX Rs. L Ez. (alac.)
X. L H. X. XXX B. XXX v: cfr. Ps-Arrian. ib. 65 (GGm I p. 304). quod
minore folio est, mesosphaerummesospherus Rs. messos-
ferum F appellatur; emitur $X$ LX.
laudatissimum microsphaerummicrosferun FE e minimis foliisfoliisRsS. -ium rv; pretium
eius $X$ LXXV. odorisodo-
ris Rsv. -ibus r gratia omnibus, maior recentibus. nardo
colos, si inveteravit, nigriori meliornigrior meliori Müller em. II p. 21.Diosc. I 7. 10. cfr. Isid. ib.(2) Diosc. I 9 init.— (4) Diosc. I 7. in nostro orbe proxime
laudatur Syriacum, mox Gallicum, tertio locoloco E2v. loci r Creticum, quod
aliquialiqui RsD2G. alii (allu F1) qui r.
alii quidem v agrionagrion RsS. -ium Verc. acrion r vocant, alii phunphun RsJ. fun
D2d. fu r. phu B. aliphum v, folio olusatriolysatri E2. holis- Rs, caule cubitalicubitale FE,
geniculato, in purpurampurpuram coni. J. -ra ll. v. cfr. vol. I p. 536 ad II 89. an
e purpura? albicante, radice obliqua villosaque
et imitante avium pedes. baccarisbaccharis L vocatur nardum rusticum,
de quo dicemus inter flores. sunt autem omnia ea herbae21, 35
praeter Indicum. ex iis Gallicum et cum radice vellitur
abluiturque vino. siccatur in umbra, alligatur fasciculis in
charta, non multum ab Indico differens, Syriaco tamen
leviusleuius Rsv. lenius r. pretium $X$ III. in his probatio unapro-
bationi una Fa, ne sint fragilia
et arida potius quamquaMRsE2v. que quam r sicca folia. cum Gallico nardo semper
nascitur herba quae hirculus vocatur a gravitate odoris et
similitudine, quaqua v.
quam ll. cfr. VIII 58 maxime adulteratur. distat quod sine
cauliculo est etet (om. quod) RsSJ quod minoribus foliis quodque radicis neque
amarae neque odoratae.
Diosc.
I 9. cfr. Pl. XXI 30. Isid. XVII 9, 7.— (18) cfr. Pl. XXI 134. Nardi vimnardi
uim Rsv. -diū F. -dum Eaz habet et asarum, quod et ipsum
aliqui silvestre nardum appellant. est autemappellantes autem FE1a hederaeedere FEa. -rae va.s foliis,
rotundioribus tantum mollioribusquean minoribusque? cfr. Diosc.
(n. luc. p. 19 n. 6), flore purpureo, radice
Gallicigalli Rs nardi, seminesemine RsS. semen B. si-
mile rv acinosumacinorum JD. cfr. n. luc. p. 18. (an acino fimili?), saporis calidi ac vinosiuinosi RsVerc. uen- rv, in
montibusmontibus in FEava.S umbrosis bis anno florensflorens RsS. -ent r. -et v. optimum in Ponto,
proximum in Phrygia, tertium in Illyrico. foditur, cum
folia amittereamittere ego. mi- ll.v. cfr.
vol. III p. 492 ad XVI 246 incipit, et in sole siccatur, celeriter situmsucum Eaz
trahens ac senescens. inventa nuper et in ThreciaThrecia J. tre-
D1F. trechia d. grecia Rs. tracia r. Thra- v herba
est cuius folia nihil ab Indico nardo distant.
Diosc. I 14. Amomi uvaDiosc. I 14.— (7) cfr. Verg. B 4, 25. ammomi
iuba FEa in usu est exex coni. Dal. om. ll.v Indica vitea uite JD labrusca, utaut ut J
alii existimavere, frutice fortuosotortuoso ego coll. Diosc. et v. 9. m&uoso Rs. mirt- E.
myrt- aG. mut- D1F. mont- D2dTJD. uenoso v, palmi altitudine, carpiturque
cum radice, manipulatimmanu
(-ni F) paulatim FEaz lenitereniter Rsv. leui- r componitur, protinus
fragile. laudatur quam maxime Punici mali foliis simile
nec rugosis, colore rufo. secunda bonitas pallido; herbaceum
herbatium
Fa. -tum E. -beceum Rs peius, pessimumqucandidum, quod et vetustate evenit
euenit Rsv. -iet r. pretium uvae in libras $X$ LX, friato vero amomo $X$
XLIIX.X. XLIIX
(Salm.) H (D). X. XLII. DF. XX. LIIX Ead1. XXLIX Rs.
X. XLIX S. XLIIX d2Tv nascitur et in Armeniae parte quaequa E. que F. (alac.) vocatur Oteneotenae
FE
et in Media et in Ponto. adulteratur foliis Punicipunici (sc. mali) ego. -cis ll. v. cfr. XXIII 109. 114 et cummi
cum in Ea liquido, ut cohaereat convolvatque se in uvae modum.
est et quae vocatur amornis, minus venosa atque durior ac
minus odorata, quoa quo Fa apparet aut aliud esse aut colligi inmaturum
.
Diosc. I 5. Simile his et nomine et frutice cardamomum, semine
oblongo. metitur, eodem modo inmodo et in va.s Arabia. quattuor
eiuseius
RsD2v. ē D1F. sunt Ea genera: viridissimum ac pingue, acutis angulis contumax
friantifrianti Brot. fricant Rs. -nti rv—hocquod (pro hoc) va.s maxime laudatur—, proximum ee RsBas. eu r. eius v rufo
candicans, tertiumtercius
FEa brevius atque nigrius, peiusnicarius peior FEa tamen varium
et facile trituritum Rs odorique parvi, qui verouero RsdS. -ros
D1F. -rus D2EaG (D). [quod] uerius v. an in uero? costo vicinusuicinius
va. G
esse debet. hoc et apud Medos nascitur. pretium optimioptime Ea. -tume F
in libras $X$ III.XIII S. XIII Rs. XII rv
(394, 1–8) Sol. 33, 5. 6.— Th. IX 4, 2.
Diosc. I 81. cfr. Agatharch. M. Erythr. 97. 99. Diod. II 49, 1. III
46, 3. Strabo XVI 778. Pl. VI 154. 155. 161. Cinnamomo proxima gentilitas erat, ni prius Arabiae
divitias indicari conveniret causasque quae cognomen
illi felicis ac beatae dedere.
Principalia ergo in illa tus atqueatque ll.S. et v murramurra Rs. myrrae F. mirrę a. mirae
E. myrrha v. (an murra. ē haec?), haec et cum
Trogodytis communis, tura praeter Arabiam nullis ac
ne Arabiae quidem universae. in medio eius fere sunt Atramitae
atramitae E(?)v. astra-
RsD2aD. stra- D1F.cfr. § 69. VI 155. Sol., pagus Sabaeorum capite regni Sabota in monte excelso
, a quo octo mansionibus distat regio eorum turiferaturiferus Rs
Saribasariba D2EaD. -bu D1F. arabiaRs 2e corr. Sol. saba
Tv appellataappellatur FdTas; hoc significare Graeci mysterium dicunt.
spectat ortusspectat ortus D2G. -ta portus Rs.
-tatur tuus (tus E. thus ad) r. -tans ortus v solis aestivi, undique rupibus invia et a dextera
rupibus - dex-
tera Rsv.om. r marimaris Eava.H scopulis inaccessoinaccessa va.H. id solum e rubro lacteum
traditur.(15).Th. IX 4, 2. 8. silvarum longitude est schoenichoeni FEa (passim). schoenorum va. HXX, latitudo dimidium
eius. schoenus patet Eratosthenis ratione stadia
XL, hoc est p. V???, aliqui XXXIIXXII Rsva.G stadia singulis schoenis dedere
. attolluntur colles alti, decurruntque et in plana arbores
sponte natae. terram argillosam esse convenit, raris
fontibus ac nitrosis.(19) Th. ib. 5.— (21) Sol.
33, 6. 7. attingunt et MinaeiMinaei B. -nei D2d2. -nent Rs. minmei D1. minimei
Fd1. -mey a. -me E. -niei v, pagus alius, per
quos evehitur uno tramite angusto. hi primihi primum Rs. ipprimi F commercium
turis fecere maximeque exercent, a quibus et Minaeum
dictum est. nec praeterea Arabum alii turis arborem vident
, ac ne horum quidem omnes, feruntquefeceruntque rIIIIIIS. III Rs. om. r. MMM G. CCC v nonnunc Rs amplius
esse familiarum quaeque FEa iusius Ev. eius DFa. plus Rs. tus D per successiones id sibiid esse sibi RsS vindicent
uim dicent Rs; sacros vocari ob id nec ullo congressu feminarum
funerumque, cum incidantincidant Rsv. indicant r eas arbores aut metant, pollui
atque ita religionem mercisreligionem mercis RsS.
-one (-onem D) merces rv (D) augeri. quidam promiscuum
tustus RsS. ius rv iishis FEa populis esse tradunt in silvis, alii per vices annorum
dividi.
Nec arboris ipsius quae sit facies constat. res in
Arabia gessimus et Romana arma in magnam partem eius
penetravere, Gaius etiam Caesar Augusti filius inde gloriam
petiitpetit FE (alac.), nec tamen ab ullo, quod equidem sciam, Latino arborum
earumearum DFEv (H). etiam RsL tradita est facies.Th. IX 4, 2. 7. 8.— Iuba fr. 51 Mü. Sol. 33, 8. Strabo
XVI 782. Graecorum exempla variant
ca-
reant E: alii folio piri, minore dumtaxat et herbidi coloriscolores Rs, prodidere
, alii lentisco similem subrutilo foliofolio ll. v (S). om. Dal., quidam terebinthum
esse, et hoc visum Antigono regi allato frutice.
Iuba rex iis voluminibus, quae scripsit ad CG.
FE. Caesarem
Augusti filium ardentem fama Arabiae, tradit contorti esse
caudicis, ramis aceris maxime Pontici, sucum amygdalae
modo emittereemitteret Fda, talesque in Carmania apparere et in Aegypto
satassatas (D?) v. -ta ll studiostadio Fd1 Ptolemaeorumptolaemeorum FE1. ptolomae- E2ava.Verc. (D). cfr. § 76 regnantium.(17) Ta. IX 4, 2 extr. 9. cortice lauri esse
constat; quidamquidem a.ee qu- E1 et folium simile dixere: talis certecerte talis Ea fuit
arbor SardibusSardibus v. ardi-
FE. arbi- a, nam et Aiae reges serendi curam habuerunt.
qui mea aetate legatilegati v. laetica F. let- Ea ex Arabia venerantuenerunt v, omnia incertiora
fecerunt, quod iure miremur, virgis etiam turis ad nos
commeantibus, quibus credi potest matrem quoque teretemteretem D2G (D). -te r. -te et zH. -te r. et v
enodi fruticare trunco.
(1) Sol. 33, 8.— (4) Th. IX 4, 4.5. Meti semel anno solebat minore occasione vendendi
; iamiam
D2v. uiam r quaestus alteram vindemiamuindemiam Verc. uid- D3. uiam rv adfert. prior atque
naturalis vindemia circa canis ortum flagrantissimo aestu,
incidentibus qua maxime videatur esse praegnaspraegnans E2va.J tenuissimusque
tendi cortex. laxatur hic plaga, non adimitur; inde
prosilit spuma pinguis. haec concreta densatur, ubi loci
natura poscat, tegete palmea excipiente, aliubi area circumpavita
circumpauita DFav. -imenta E. purius illo modo, sed hoc ponderosius. quod in
arbore haesithęc sit E1a. hae//// F1, ferro depectitur, ideo corticosum. silva divisa
certis portionibus mutua innocentia tuta est: nemonemo zS. neque DFE (alac.).
neque ullus v. an nemoque? saucias
arbores custodit, nemo furatur alteri. at Hercules Alexandriae
, ubiubi v. aubi FE tura interpolantur, nulla satis custodit diligentia
officinas. subligaria signantur opificiopi-
fici D2v. opici (-iti F1) r; persona additur capiti
densusve reticulus; nudi emittuntur: tanto minus fidei apud
nos poenapoena ll.v. poma D. penates
Müller em. II p. 22 quam apud illos silvae habent!(18) Th.
IX 4, 10. Iuba fr. (51a: deest FHG III p. 479). autumno legitur
exex v. et ll. ab (Chiffl.) H aestivo partu; hoc purissimum, candidum. secundasecundum
FE1a vindemia
est vere, ad eam hieme corticibus incisis. rufum hoc
exit nec conparandum priori. illud carfiathumcarfiathum F2Ev (S). -tun F1a. carphi- Brot. -pheo-
tum C, hoc dathiathum
dathiatum F1aH Brot. vocant. creditur et novellae arboris candidius esseesse ll. v (S). om. C,
sed veteris odoratiusodoratius om.Fd1. quidamquidem FEa et inin om.EaDal. (errore) insulis melius putant,
gigni, Iuba in insulis negat nasci.(19. 20)
Diosc. I 81 init. (cfr. Verg. B 8, 65).— (22. 23) Isid. XVII 8, 2.(1) Th. IX 4, 10. quod ex eo rotunditate
guttae pependit, masculum vocamus, cum alias non fere
mas vocetur ubi non sit femina; religioni tributum, ne
sexus alter usurparetur. masculum aliqui putant a specie
testiumteftium v. tert- ll dictum. praecipua autem gratiagratia M. -tia ē rv mammoso, cum
haerentemammo
coherente M lacrima priore consecutaconsecuto FE (alac.) alia miscuit sese om.M. singula
haec manum inplere solita invenioinuio M, cum minoreminore Mv. inope r deripiendidiripiendi Eva.D
aviditate lentius nasci liceret.Diosc. I 81 init. 83.—
(5) Th. ib.— (6) Plut. apophth. 179f. Graeci stagonianstragonian M. strig- vc. B et atomum
tali modo appellant, minorem autem orobianorobian MS. -am Fv (G).
arabiam EB. micas concussu
elisas mannam vocamus. etiamnumetiannu F. -amnunc E2S tamen inveniuntur
guttae quae tertiamcertam (pro
tertiam) M partem mnaemnae M. miruae rv. cfr. XXI 185. XXXV 107, hoc est XXVIIIXXVIII Esz (alac.) H. -VIIII DF. XXXIX v. XXXIII P denariorum
pondus, aequent. Alexandro Magno in pueritia
sine parsimonia tura inerenti aris paedagogus Leonides
dixerat, ut illo modo, cum devicisset turiferas gentes, supplicaret
. at ille Arabiaearabiae MEaD. -ia DFv. cfr. luc. p. 86 potitus ture onustam navem misit
etet MD. ei rv
est MD.om. rv exhortatus est, ut large deos adoraretadoraret Eav. odor- DF. or- M.cfr. Ps-Arrian. per.
m. Erythr. 27.— (12–14) cfr. Th. IX 4, 6. tus collectumcollectam
E.1 -ta in E2
Sabotamsaboliam Mv (J). -ta (-tha a) r H camelis convehitur, porta ad id una patente. degredi
digredi
ava. Brot. via capitalcapitale va.s regesreges MD2J. leges rv fecerefere M. ibi decumas deo quem vocant
uocans F Sabinsabin Mv. ibi in r mensura, non pondere, sacerdotes capiunt, nec
ante mercari licet: inde inpensae publicaepublice FE tolerantur; nam
et benigne certo dierumdierum MD. iterum rv. itinerum Ven. cfr. luc. p. 87 numero deus hospites pascit. evehi
non potest nisi per Gebbanitasgebbanitas v (D). cebba- DFa. geba- E2C. ceba- E1. cre-
bia- M.cfr. §68. 69. 93. VI 153, itaque et horum regi penditur
vectigal. caput eorum Thomna abest a Gazazaza F.de mendo cfr.V 65. 68. VI 144, nostri
litoris in Iudaea oppido, |XXIIIII||XXIIII| ego.LXXIIII.L M. XXXXIIII
r H. |XIIII| D.LXXXv.XXXVIIXXXVIIMv. -VI r.LXXXVIID.
XXVII G . DD om. va.s p., quod dividitur
in mansiones camelorum LXVLX M2. LXII va. H. sunt et quae sacerdotibus
dantur portiones scribisque regum certae. sed
praeter hos et custodes satellitesque et ostiariihostiarii Eva. H. -trearii F et ministriministeri F. -rii E
populantur.(8) Diosc. I 81. Isid. XVII 8, 2. iam quacumque iter est aliubi pro aqua, aliubi
pro pabulo aut pro mansionibus variisque portoriis pendunt,
ut sumptus in singulassingulas MD. -los rv. cfr. VIII 67. XI 164 camelos $X$ DCLXXXVIII ad nostrum
litus colligat, iterumque imperii nostri publicanispublicanis
D2v. -ans is (his E2d2) r penditur.
itaque optimi turis libra $X$ VI pretium habethabet E2v. -ent r, secundisecundi
D2D. -da rv $X$ V,
tertiitertii D2D. -tia v. ueriti (-tia D1) r $X$ III. adulteraturadul-
terantur FE1a apud nos resinae candidae gemmagemmę Fa. -mme E1
perquam similisimili v. -lis ll, sed deprehenditur quibus dictum est modis.
probatur candore, amplitudineamplitudine ll.v. an ac pinguedine?, fragilitate, carbone, ut statim
ardeat, item ne dentem recipiat potiusquepotius quam v.
cfr. n. luc. p. 40 n. 14 in micasinimicas FE1a
frieturfrietur G. frige-
D1FE1a. frice- D2d. fringitur E2. frangatur v.
Diosc. I 77.
Th. IX 4, 2. Sol. 33, 9. Diod. V 41, 6. Murrammyrram
FEadva.S (semper) in isdem silvis permixtapermixta DFdG. -tam Eav (Brot.) arborearbore
F2dG. -rē rv (Brot.) nasci
tradidere aliqui, plures separatim, quippe multis locisin locis va.s Arabiae
gignitur, ut apparebit in generibus. convehitur et ex69 sq.
insulisinsulis G. iluis
E1. siluis rv (D) laudata, petuntque eam etiam ad Trogodytas Sabaei
transitu maris. sativa quoque provenitperuenit E, multum silvestri
praelata. gaudet rastris atque ablaqueationibus, melior radice
refrigerata.
Th. IX 4, 3.7.8.
Iuba fr. 50 Mü. So.33, 10. Arbori altitudo ad quinque cubita, nec sine spina,
caudice duro et intorto, crassiorecruris coni. Dal. e Th. (ἤ κνημοπαχές) quam turis, et ab radice
etiam quam reliqua sui parte. corticem levem similemque
unedoni scabrum alii spinosumque dixere, folium olivaeoliuę av. obl- E. ///oliue F. (πτελέᾳ, non ἐλαίᾳ),
verum crispius et aculeatum, Iuba olusatri. aliqui similem
iunipero, scabriorem tantum spinisque horridam, folio rotundiore
rotundiore v (J). -rem ll .S, sed sapore iuniperi. nec nonnec non — 7 ualent om.a fuere qui e turis
arboree turis arbore v. et ruris arborem ll utrumque nasci mentirentur.
(6–8) Diod. V 41, 6. Th. IX 4, 10. Diosc. I 77. Athen.
XV 6880. Suid. s. v. σκακτή. Sol. 33, 9. Inciduntur bisbinis E2 et ipsae isdemqueipsae iisdemque v. -sas (-sae E2) denique ll temporibus, sed
a radice usque ad ramosramos v.
ramum D2. ram D1F. aram E.an ramorum? qui valent. sudant autem sponte
prius quam incidanturincidatur
Fd sta;ctestacte E1adD (cfr. Fels p. 65). -tē DF. -tę E2. -ten v dictadicta E2va.D, cui nulla praefertur. ab
hac sativasatiua v. stat- FE. stact- a et in silvestri quoque melior aestiva. non dant
ex murra portiones deo, quoniam et apud alios nascitur;
regi tamen Gebbanitarumgebba-
nitarum Eadv (D). gaebba- DF. geba- C (item infra). cfr. § 63 quartas partes eius pendunt. cetero
passim a vulgo coemptam in folles conferciuntconfertiunt FE. ccnuert- a. confarciunt va. H, nostrique
unguentarii digeruntdge-
runt E1. id ger- E2a haud difficulter odoris atque pinguedinis
argumentis.
Diosc. I 77.—
(16) Ps-Arrian. par. M. Erythr. 24 extr.
Genera complura: Trogodytica silvestrium prima,
sequensErythraea sequens et va. G MinaeaMi-
naea B. -nea D3. in eaom. v, in quain qua. G. in aqua (qua B)
stactea v et om. SJ et Atramiticaastramitica ll. D. cfr. § 52 est et Gebbaniticaet gebba-
nitica av (J). et gaebb- r. om. G et
Ausaritisaustaritis E. auser-
(ausir- C) va. Bas. Gebbanitarumgaebbanitarum ll regno, tertia Dianitis, quarta collaticia
Caucalitia coni. He
Diosc., quinta Sambracenasambracena E2S. semb- rv. cfr. infra et VI 78 a civitate regni Sabaeorum mari
proxinia, sexta quam DusaritimDusaritim Bas. cfr. Steph. Byz. s. v.δουσαρήet Hesych.
dusyr- DF. syr- a. dusir- EJ. durisitin v vocant. est et candida uno
tantum loco, quae in MesalumMessalum va. D. cfr. VI 158 oppidum confertur. probatur
Trogodyticatro-
godytica v. -cę llom.a pinguedinepinguedine v(Brot.). -nis Ez.—uidinis DF.
-uitudine G et quod aspectu aridior estest E1v (D). & F.del.E2S. om.Dd sordidaque
ac barbara, sed acrior ceteris. Sambracena praedictaprae-
dicta ego. -dictis ll. -dicatur D. -dictis caret uitiis D3v.om.z
ante alias hilaris, sed viribus tenuis.(5–8) Diosc. I 77 med. in plenum autem probatio
probationem (om. est) Fd est minutis glaebis nec rotundis, in concretu albicantis
suci et tabescentistabescentis D2v. taue- E1.
-nte E2. auescentes D1F utqueutique E2Ven. fractaconfracta zva.G candidos ungues habeat,
gustu leniter amara. secunda bonitas intus variaeuariae DFG. -ie d. -ia Ev; pessima
quaequae v (D). que DFd.om.EG intus nigra, peior, si etiam foris. pretia ex occasione
ementium varia: stactae aa X. III ad X. L S. a XIII ad XL ll. H. uero a VI ad L v $X$ III adad XVI va.s $X$ L, sativae summum
$X$ XI, Erythraeae XVI—hanchanc E2v. hac FE1 volunt Arabicam intellegi
—, Trogodyticae nucleo XVI SXVI S, ei S.
XVI. sei Ed. XIV sei DF. XIII eius B. XIII seiae v, ei vero quam odorariam
vocant XII.XII
D2in ras. D. XIIII rv. (an XVII?)(12) Diosc. ib. ante
med. adulteratur lentiscilentici FE1a glaebis et cummicummitem
FE1. cumi- a, item cucumeris
suco amaritudinis causa, sicut ponderis spuma argenti
. reliqua vitia deprehenduntur saporesapori E1a, cummisgummis Ea dente
lentescenslente-
scentis E2va.G. fallacissimefallacissima Eaz. facillime va. G autem adulteratur Indica murra,
quae ibi dede
ll. G. an e (ae)? quadam spina colligitur. hoc solum peius India
adfert, facili distinctione: tanto deterior est.
(1) Th. VI 4, 9.— (4. 5) Diosc. I 90. 51 extr. Isid. XVII
7, 51. 8, 7.
Ergo transit in mastichenmastichen G. -cen ll (passim). -cem v, quae et ex alia
spina fitfit v. fit ll in India itemque in Arabia; lainamlainam ll. (Salm.) Brot. lamam v vocant. sed
mastichema-
stichen M quoque gemina est, quoniam et in Asia Graeciaque
reperitur herba aa MJ.om. rG. e ??? radice folia emittens et carduum similem
malomalo D2B. alo rv , seminis plenum acac MD.om. rv lacrimae, quaelacrimae quae MD. -maeque DFE1a. -ma ęque E2.
-maque B. -ma quae v erumpit incisa
parte summa, vix ut dinoscidinosci Mv(J). id no- r. digno-
Verc. possitpossit Mv. -sset r a mastiche vera.
nec non et tertia in Ponto est, bituminibitumini MJ. -nis rv similior, laudatissima
autem Chia candida, cuius pretium in libras $X$ X,X. X J. $X$ X: (= decem sextans) MD. XX rv nigrae
vero $X$ II.X. IIJ. $X$. IN. M
(bini coni. Mone). XII rv Chia e lentisco traditurchiae lentis contraditur FEa gigni cummium modo.
adulteratur ut turaut tura DFEav. ut a M. (ture et B e Diosc.) resina.
Herod. III 112. Diosc. I 128. — (12. 13) cfr.
Sol. 27, 48. — Arabia etiamnumetiam nunc MJD et ladano gloriatur. forte casuque
hoc et iniuria odorumodorun. MD. -ris C. -res rv fieri plures tradidere, caprasquecapras quae
M. -prisque Ea. -ras va.S
maleficum alias frondibus animal, odoratorum vero fruticum
adpetentiusadpetentius MG. exp- v. et
petentibus r, tamquam intellegantintellegat MD. sed cfr. vol. V p. 487 ad XXXII
59 pretia, carperecafpere FE1. cap- E1a.om. H Brot. errore germinum
caules praedulci liquor turgentestorrentes M destillantemquedistillantemque F2Eava.S ab iisis MD. his r C
casus mixturamixturā E sucum inprobo barbarum villo abstergere.
hunc glomerari pulverepuluere G. -rem 11 (praem. in) v, incoqui sole, et ideo in ladano caprarum
pilos esse. sed hoc non alibi fieri quam in Nabataeis
nabatae his FE1a, qui sunt ex Arabia contermini Syriae.Diosc. I 128. cfr. Pl. XXVI 47. recentiores ex
auctoribus storbonstorbon MJ. strob- rv. stobolon zS hoc vocant traduntque silvas Arabum
pastu caprarum infringi atque ita sucum villis inhaerescere,
verum autem ladanum Cypri insulaeinsulae MG. -lā Ead. -la DF (piaem. in) v esse, ut obiter quaeque
genera odorum dicantur, quamvis non terrarum ordine. similiter
hoc et ibiet ibi MD2G. tibi D1FE1. om. a. ibi E2S. et hoc ibi v fieri tradunt et esse oesypumoesypum Bas. -sopum M. osyfum FEa. cesyphum v hircorum
barbis genibusque villosis inhaerens, sed hederaeedere FEa. -rae va.S flore deroso
, pastibus matutinismantinis FEa, cum est rorulentarorulentas F2Ea.
-tes F1 Cypros. dein
nebula solesolae FE. solue a discussadiscussa MG. -ssam DFa. -ssa in Ev pulverem madentibusmandentibus FEa villis adhaerescere
atque ita ladanum depecti. sunt qui herbam in Cypro,
ex qua id fiat, ledam appellentappellent Mv(D). -llant
r H; etenim illi ledanum vocant.
huius pinguiapinguia MJ. -ue C. -ui
rv insidereinsidens C Bas. exsudare D ; itaqueitaque Ev (alac.). etenim
itaque M (prava iteratione). atque FdT et tractiset tractis MDFd. attr-
Ev funiculisan huius foliis? cfr. Diosc. herbam
eam convolvi atque ita offas fieri. ergo in utraque gente
bina genera, terrenum etet — terrenum om.M facticium. id quod terrenum est
friabiletriabile FE, facticium lentum.(17) Diosc. I 128 med. nec non fruticem esse dicunt in
Carmania et super Aegyptum per Ptolemaeosptholęmeos E tralatistranslatis E2va.J plantis
aut, utaut ut Mv(J). aut r. ut
dS alii, degenerantedegenerante MJ. genera ante r. -rante G. -rari v in idin
id ll.S. et id G. et id in iis ut v turis arbore, colligique ut
cummim incisoincinciso F. -naso E cortice et caprinis pellibus excipi. pretia
sunt laudatissimolaudatissima E1. -mae E2 in libras asses XXXX. adulteratur myrti
bacis et aliis animalium sordibus. sincerisincerus E odor esse debetdebet esse va.J
ferus et quodam modo solitudinem redolens, ipsum visuuisum FE1
aridum tactutactus FE statim mollescere, accensum fulgere odore
iucundoiucunde FT (P)S subl. dist. -da E1. (alac.); gravi myrtatumgraui myrtatum J. (dist. D). graui
tum myrta (-tata S) ll.S. gratuitum (gratum Bas.) myrtata
(-rrata va.B) v deprehenditur crepitatquedeprehenduntur crepitantque in DFEdva.J igne E2va.S igni.
praetereapraeter eas FE sincero calculi potius e rupibus inhaerent quam
pulvis.
Th. IV 7, 2. 1. (efr. Strabo XVI 777. Pl. XXIII 72.
Cels. V 19 init.). — (4) cfr. Pl. XIII 139. — In Arabia et olea dotatur lacrima, qua medicamentum
quam dicamentum F1E1a. qua indis medi- dTS conficitur Graecisa graecis E2 cnhaemonenbemon E. inb- a. inbaenon F dictum, singulari effectueffectum M. ex fectu F
contrahendis vulnerum cicatricibus. in maritimis hae fluctibus
aestuque operiuntur, nec bacae nocetur, cum constet
in foliis salem relinqui.
cfr. Pl. XXIV
102. (Diosc. I 104). Claud. fr. 3 Peter. — Haec sunt peculiaria Arabiae, et pauca praeterea communia
alibi dicenda, quoniam in iis vincitur. peregrinos
ipsa miremiros M. mirę E1a. -rrę E2. myrrae zva.G odores et ad cxteros petit: tanta mortalibus suarum
rerum satiassatias MJ. satietas av. saci- r. cfr. V 6. X 172. XIII 130. (VIII 209) est alienarumquealiarumque M aviditas. petunt
igitur in Elymaeos arborem bratumbrathum M. -tam Ea. bru-
tam va. H, cupressocypresso ll fusaefuse E. fuisse a. russae M similem,
exalbidis ramis, iucundi odoris accensam et cum miraculo
historiis Claudi Caesariscaesaris claudi historiis M praedicatampraedicata FEa. folia eius inspergere
potionibus Parthos tradit; odorem esse proximum
cedro fumumque eius contra ligna aliaalio M remedio. nascitur
ultra Pasitigrimphasin tigrim M. -rinique va.B finibusin finibus E2va.D oppidiop-
pido M SostrataeSostratae ego coll. VI 136. sostrae MD. soytrae F.
scy- rv(J). Sittacae B scanchro MdJ. -ntro a. -nthro v. in monte Scanchroschantro r. Zagro B e VI 131. (cfr. VI 136 chasiro vel castro ll).
petunt et in Carmanoscarmanios M. charmonos FEa arboremarbore F1Ea stobrumstobrum
FTS. isto- M. istrobum E. ystr- a. str- v ad suffitus,
perfusam vino palmeo accendentesaccendentes FC. actend- M. acced- Eav. huius odor reditredit Mv. reddit r a camaris
ad solum, iucundusiocundos FEa, sed adgravans capita, citra dolorem
tamen; hoc somnum aegris quaerunt.(404, 3) Iuba fr.
52 Mū. — Herod. III 97. his commerciis
Carracarra ll.J. -rras B. -rracem v oppidum aperuere, quod est ibiibi MD. illi r. illis v nundinarium. inde
Gabbam omnes petere solebant dierum viginti itinere et
Palaestinen Syriam. postea Characem peti coeptum acac Mv. ad r regna
Parthorum ex ea causa, auctor est Iuba. mihi ad Persas
etiam prius ista portasse quam in Syriam aut Aegyptum
videntur Herodoto teste, qui tradit singula milia talentum
annua turis pensitasse Arabas regibus Persarum.cfr. infra § 125. — Agatharch. m. Erythr. 99. Strabo
XVI 778. Diod. II 49, 3. Sol. 33, 10. — (14) Herod. III 107. cfr.
Pl. X 195. ex Syria
revehunt styracem, acri odore eius in focisforis M abigentes suorum
fastidium. cetero non alia sunt ligniligni sunt FEaS genera in usu
quam odorata, cibosque Sabaei coquuntcogunt FE1a turis ligno, alii
murrae, oppidorum vicorumque non alio quam ex aris fumo
atque nidore. ad hunc ergo sanandum styracemstyracem MJ. urunt sty- rv in follibus
petuntfollibus petunt MJ. pellibus rv hircinis suffiuntqueeffiuntque E. effici- Fa tecta: adeo nulla est voluptas
quae non adsiduitate fastidium pariat. eundem et ad serpentes
fugandas urunt in odoriferis silvis frequentissimasfrequentissima FEa.
Non sunt eorum cinnamomum aut casia, et
tamen felix appellatur Arabia, falsi et ingratifalsi (-so v) et ingrati Mzv(J).
-sa et ingrata r G cognominis,
quae hoc acceptum superissuper his FEa ferat, cum plus ex eo inferis
debeat. beatambeatam MD2B.
-tum v. tam D1. am r illam fecit hominumilla.. hominem va.B etiam in morte luxurialuxurię E. -rie a
quae dis intellexerant genita inurentiuminurentium MD2D. ure- r S. adhibens urendis v defunctis.(1. 2) cfr.Pl. praef. § 11. (Sen. benef. I 6, 3). — periti
rerum adseverantadseuerant D2G. adstuer- DF1. adsuer- M. adstruer- F2.
astruxer- E. -erunt v non ferre tantum annuo fetu, quantum
Nero princeps novissimo PoppaeaePoppaeae (Budaeus) G. -ppae DF.
pompae Mv. puppę E suae die concremaverit.
aestimentur post ea toto orbe singulis annis tot funera
acervatimque congesta honori cadaverum quae dis perdispersa Ea singulas
micas dantur. nec minus propitii erant mola salsa
supplicantibus, immo vero, ut palam est, placatiores. verum
Arabiaearabia M etiamnum felicius mare est;(4. 5) cfr.Pl. VI 101. — ex illo namque margaritas
mittit. minimaque computatione miliens centena
milia sestertium annis omnibus India etet MD. om. rv Seres et paeninsulapaeninsulaque va.D
illa imperio nostro adimunt: tanti nobis deliciae et feminae
constant. quota enim partio ex illis ad deos, quaeso, iam
veluel MJ. uti rv ad inferos pertinet?
Herod. III 111. Ar. IX 13 extr.
Ael. XVII 21. Antig. Car. 43 (49).Pl. X 4. 97. — (13) Herod.
III 110. Th. IX 5, 2. — Cinnamonum et casiascassias F2passim fabulosefabulosae F. -sa
va.H narravit antiquitas
princepsqueprincepsue FEva.S. (alac.) Herodotus avium nidis et privatim
phoenicis, in quo situsiti Ea Liber pater educatus esset, ex inviis
rupibus arboribusquearborum M decuti carniscauernis M quam ipsae inferrentipsae inferrent Mv. ipse inferet r.
-rret dTzD
pondere autet (pro aut) M plumbatis;agittis, item casiamcasia M circa paludes,
propugnante unguibus ciro vespertilionum genere aligerisque
serpentibus, his commentis augentes rerum pretia.Herod. III 113 init. Diod. III 46, 4.
- (20) cfr. Sol. 30, 30. — (21) cfr. Pl. VI 168. comitata
vero fabula est ad meridiani solis repercussus inenarrabilem
quendam unversitatis halitum e totaet tota M. & uta F paeninsula
existere tot generum auraeaure Fa. autrę E1. aura e S. -ris va. G spirante concentuconcentu Mv (J). -eptum r S, Magnique
Alexandri classibus Arabiam primum odoribus.....m odoribus M. odore pri-
mum rva.D nuntiatamnunciatū F in
altumin eptum M. omnia falsa, si quidem cinnamomum idemque cinnamum
nascitur in Aethiopia Trogodytis conubio permixta.
hihii M. in E. ii va. mercantes id a conterminiscum (com F1) terminis FEa vehunt per maria vasta ratibus
, quas neque gubernacula regantregant D2v.
fecant D1. rexant Ea. rexeant F1. fexant F2d neque remi trahant vel
inpellant vela, nonuela ego (et dist.). non uela ll. v ratio ullaulla D2v. illa r adiuvetadiu-
uet v. -uuit ll: omniumcomnium E. comi- a. cum omni- va.S. instar
ibi v. -abiri DF1. -abili F2Ea instar ibi
suntsint va.S homo tantum et audacia. praeterea hibernum mare
exiguntexigant Eava.Bas. circa brumam, euris tum maxime flantibus.(5) cfr. Pl. VI 104. — hi recto
cursu per sinus inpelluntinpellant F, atque a promunturii ambitu argestae
argestę FE. -te av deferunt in portumportum v. -tu ll Gebbanitarum qui vocatur Ociliaocilia ll. S. -la v. Ocelis (P) Brot. e VI 104.
quam ob rem illi maxime id petunt, produntque vix quinto
anno reverti negotiatores et multos interire. contra revehunt
vitrea et aënaaena ll.S. ahena G. aenea v(D), vestes, fibulas cum armillis ac monilibus
monilibus av. mun- FE. ergo negotiatio illa feminarum maxime fide constat.
cfr. Th. IX 5, 2. Sol.
30, 30. — (15) Sol. 30, 31. Th. ib. extr. — Ipse frutex duum cubitorum altitudine amplissimus palmique
minimus, quattuor digitorum crassitudinisgrassitudinis FE2a. gross- E1, station a
terra VI digitis surculosus, arido similis, cum viret, non
odoratus, folio origani, siccitatesiccitate v. -ati ll gaudens, sterilior imbre,
caeduaeceduę F. caeu duę E3. ceu dirae va.G naturae. gignitur in planisin planis D2v. om. r quidem, sed densissimis
in vepribus rubisque, difficilis collectu. metitur non
nisi permiserit deus. lovem hunc intellegunt aliqui, Assabinum
illi vocant. XLIIII boum caprarumque et arietum
extis impetraturimpetratur.v. -eratur ll venia caedendi, non tamen utut ll.D. aut v ante ortum
solis aut post occasum liceatliceatD2D. -cet rv. sarmenta hasta dividit sacer-
dos deoque partem ponit, reliquum mercatormercatur FE1a in massasmassas E2zH. na- v.
assas r condit
condidit F. abscondit a. est etest et v. est D2D. et r alia fama cum Sole dividi ternasque partes fieri,
dein sorte geminagemina EaH. -ia F.germina zv. cremia G discerni quodque Soli cesserit relinqui
ac sponte conflagrare.Th. IX 5, 1.
Sol. 30, 30. —(6) Diosc. I 13. — praecipua bonitas virgultorum tenuissimis
partibus ad longitudinem palmi, secundafecunda Ea proximis
breviorebreuiore v. -rem ll mensura, atque ita ordine. vilissimum quod radicibus
proximum, quoniam ibi minimum corticis, in quo
summa gratia, eaquegratia eaque D2D. -tiae a. -tiaeque r. -tiae qua v de causa praeferuntur cacuminacacumini Ea, ubi
plurimusplurimus v. -ibus ll torpettorpet ll. cortex v . ipsum vero lignum in fastidio propterest propter va.S
origani acrimoniamagrimoniam ll, xylocinnamomum vocatur. pretium eiei S. et ll. est v
in libras $X$ X.X. X (H)S. XX ll.vTh. IX 5, 2. — Diosc. I 13. quidam cinnami duo genera tradidere, candidius
nigriusque, etet om. G quondam praeferebatur candidum,
>nunc contra nigrum laudatur atque etiam varium praeferunt
candido. certissima tamen aestimatio, ne sit scabrum atque
ut inter sese tritumsese tritum v. sestertium ll tarde frietur; damnatur in primis molle
aut cuicui v.
eui ll labetlabet ego n. luc. p. 41. labit (ba- E1) D1FEa. -bitur
dTBrot. liuet D2D. labat H. albet v cortex. ius eius a Gebbanitarum regerege v. -ges ll solo
proficiscitur; is edicto mercatumercatu v. -to ll vendit. pretia quondam fuere
in libras denarium nilia. auctumauctum E3v. act- ll id parte dimidia est
incensis, ut ferunt, silvis ira barbarorum. id acciderit ob
iniquitatem praepotentium an forte, non satis constat. austros
ibi tam ardentesardentis FS. -ter dTva.G flare, ut aestatibus silvas accendant, invenimus
apud auctores coronas exex E2v. et r cinnamocinnamomo Eava. G(S)
interrasili F2av. -ter asili (aus- F1) r interrasili
auro inclusas primus omnium in templis Capitolii atque
Pacis dicavit Imperator Vespasianus Augustus. radicem eius
magni ponderis vidimus in Palatii templo, quod fecerat
Divo Augusto coniunxconiux F1aH. cfr. VII 39 Augusta, aureaeaureae D2v. -ea r pateraepatere FE1a. -ra E2 inpositaminpositam —23 editae D2v. inpositae D1. -te FE1a. -ta E2,
ex qua guttae editae annis omnibus in grana durabantur,
donec id delubrum incendio consumptum est.
Frutex et casiacasia v. -ię ll est iuxtaque cinnami campos nascitur
, sed in montibus crassiorecrassiore v. -ri S. grass- FEa sarmento, tenui cute verius
quam cortice, quem contraconteri zva.Bas. atque in cinnamocannamo F.cfr. § 98 diximus labarediximus labare ego luc. p. 21. lab- dix- M. labare D1FS. lauare D2Ea. leuari v. liuere D92
et exinaniri pretium est. amplitudo frutici trium cubitorum,
colos triplex: cum primum emicat, candidus pedali mensura,
dein rufescitrubescit Eava. S. cfr. § 116. IX 109. XI 118.
167. XIV 35 addito semipede, ultra nigricans.(8) Diosc. I 12. — (8–11) Th. IX 5, 3, — haec pars
maxime laudatur ac deinde proxima, damnatur vero candida.
consecant surculos longitudinelongitudinem FE1 (a lac.) binum digitorum, mox praesuunt
praeiciunt M recentibus coriis quadripedum ob id interemptarum,
ut putrescentibus vermiculi lignumuermiculus nigrum M erodant et excavent corticem
cortice E2, tutumtotum M. tuto E2 amaritudineamaritudinem FE.cfr.
Diosc. I 12. — probatur recens maxime et quae
sit odoris longissimilongissimi M.cfr. n. luc. p. 39. mol-
liss- rv gustuquegustuue FEava.H quam minimeminime M.cfr. luc. p. 89. maxi-
rv fervens potiusque
potiusque ll.D. -ius quam B. -ius v lento tepore leniter mordens, colore purpurae, quaeque
plurima minimum ponderis faciat, brevi tunicarum fistula
atqueet (pro atque) Eva.D. (alac.) non fragili. ladamladam Mv(S). -dan/// dT. -dant DF. laudant
E. lactam C vocant talem barbaro nomine. alia
est balsamodes, ab odoreaba odore Ea. abad- F simili appellata, sed amara ideoque
utilior medicis, sicut nigra unguentis. pretia nulli diversiora
, optimaeoptumae MS. -time E (Ven.). -timi rv in libras $X$ L, ceteris $X$ V.
(19) cfr. Diosc. I 12.
(1) cfr. Pl. XVI 136. Col. III 8, 4. — (5) Diosc. I 23.
Ps-Arrian. per. m. Erythr, 8 extr. —
His adiecereadiecere MD. addidere rv
mangones Mv. -oriis r mangones quam Daphnidisdaphnidis MJ. -phanidis (-dos E) r.
-phnoiden C. -des v vocant,
cognominatam isocinnamonisocanamon F. -cananom E , pretiumque ei faciuntfaciunt Mv. -iant r $X$ CCC.
adulteratur styrace et propter similitudinem corticumcorticem FE1. -ce va.G laurus
tenuissimis surculis. quin et in nostro orbe seritur, extremoque
in margine imperiimarginem perii F. -nem (-ne E2z) per id Ez, quaquae E. quod z Rhenus adluit, vidiuidi M (vet. Dal.) D. -dit rv. uiuit Verc. in alvariis
apium satamsatam (vet. Dal.) D. -tum M. -ta rv. color abest ille torridus sole et ob id simul
idem odor.
Ex confinio casiae cinnamiquecaseae cannamque ei FE et cancamum ac
tarum invehitur, sed per Nabataeosnabasa eos FEa TrogodytasTrogodyticas M. -tasque va.G, qui consedere
con-
sedere MVerc.(J). -sideret r. -re v(C) ex Nabataeis.
Eo comportatur et serichatum et gabalium,
quae intra se consumuntconsumunt v. -mit ll Arabes, nostro orbi tantum nominibus
cognita, sed cumcum v. eum ll cinnamū E2 cinnamo casiaquecassiaque F2E1 nascentia. pervenit
tamen aliquando serichatum et in unguenta additur
ab aliquisaliquibus va.S(D). permutatur in libras $X$ VI.
Diosc. IV 157. Th.
IV 2, 6. (Martial. XIV 57). Myrobalanum Trogodytis et Thebaidithebaidis E2 et Arabiae,
quaeque Fa. an qua? Iudaeam ab Aegypto disterminat, commune est, nascen
s idnascens id ego. -entib. ll. -ens v unguento, ut ipso nominenomine D2v.
-ni r apparet, quo item indicatur
et glandem esse. arborarbor ē ego. -orē a. -orem (-ore D2D) ll. -ris B. -ri v est heliotropiotheliotropio F. eli- a, quam dicemus22,57
inter herbas, simili folio, fructus magnitudine abellanae
nucis. ex his in Arabia nascens Syriaca appellatur et est
candida, contra in Thebaidethebaiden F. -dē a nigra. praefertur illa bonitate
olei quod exprimitur, sd copia Thebaica. inter haec Trogodytica
vilissima est. Sunt qui Aethiopicam his praeferant,
glandem nigram necac C pinguempinguem v. -gue DFa. -guę E. (glande nigra ac pingui coni. Dal.), nucleoque gracili, sed liquore
qui exprimitur odoratioreodoratiore D2D. -ori v. -oris a. -or. is E. -onis r, nascentem in campestribus. Aegyp-
(6. 7) Th. IV 2, 6. Diosc. IV 157. — tiam piuguiorem esse et crassiore cortice rubentem et,
quamvis in palustribus nascaturnascatur D2v. -citur r, breviorem siccioremque; e
diverso Arabicam viridem ac tenuiorem et, quoniam sit
montuosasit montosa va. H. (an
amet montuosa? cfr. XIII 28. XVI 73), spissioremaspissiorem F. ac
spissiorē a. -or ē E; longe autem optimam Petraeampretream E2 ex
quo diximus oppido, nigro cortice, nucleo candido. Unguentarii6,144
autem tantum cortices premunt, medici etet ego e Diosc. om. ll. v. de mendo (ci = et) cfr. nota ad VI 55 extr. nucleos,
tundentes adfusa paulatim calida aqua.
Diosc. I
148. Sol. 32, 36. —
Myrobalano inmyrobalancin in E1a. -lani in E2 unguentis similem proximumque
usum habet palma in Aegypto quae vocatur adipsos,
viridis, odore mali cotoneiatonei Ea, nullo intus ligno. colligitur aut
umnoautumno ego e Diosc. (τῆς κατὰ τὴν ὀπώραν ἀκμῆς). aut enim FEa. ////enim Dd. autem v paulo ante quam incipiat maturescere. quod si relinquatur
, phoenicobalanus vocatur et nigrescit vescentesque
inebriat. myrobalano pretium in libras $X$ II.II MJ. bini RsG. -nis r. -nas v institores et
faecem unguenti hoc nomine appellant.
Th. IX 7, 1. 2. Sol. 52, 52. — Calamus quoque odoratus in Arabia nascensnascitur M
communis IndisIndis — omnes om.Rs atque Syriae est, in qua vincit omnesomnis ll.S. a
nostro maria CLCL MRsF2B e Th.
Ci F1E. (alac.). C D2v. 0 D1 stadiis inter Libanum montem aliumque
ignobilem (non, ut quidam existimavere, Antilibanumantelibanum MD2. cfr. V 77. 80 ) in
convalle modica iuxta lacum, cuius palustria aestate siccantur
, tricenis ab eo stadiis calamus et iuncus odoratiodorate Ea. -rat F gignuntur
. saneenim dicamus et de iunco, quamvis alio herbis
dicatotantum P volumine, quoniam tamen hic unguentorum materia21,120
tractatur.Th. IX 7, 2. Diosc. I 17. nihil ergo a ceteris sui generis differunt aspectuaspectus FEa,
sed calamus praestantipraestanti MD. -ior rv. cfr. luc. p. 91 odoreodori M statim e longinquo invitat,
molliormellior (om. tactu melior) Rs tactu, meliorquemelioreque M. quae Rs
qui om.M qui minus fragilis et qui assuloseminus — assulose (a solo se v) MRsB. om. r
potius quam quiqui MRsv(S). om. r Bas. raphani modo frangitur.(2) cfr. Isid. VII 8, 13. — inest fistulae araneum
, quod vocant floremflore M, praestantiorepraestantiore (abl.
abs. sc. eo) MD1Fa. -orem RsD2. -or est Ev cuicui om.M numerosiusnu-
merosi quis Rs.
reliquarelinquā FEa probatio ut nige??? sit — damnanturdamnantur RsS. -atus M.
-atur rv albialbi MRsS. alibi rv. -iubi C. albi. iuncus Müller
em. II p. 23. (loc. corr.) —, melior,
quoquod FEa brevior crassiorque, et lentus in frangendo. calamo
pretium in libras singulassingulas MD.
om. rv $X$ I, iunco $X$ V. traduntque iuncum
odoratum et in Campania inveniri.
(10–17) Diosc.
III 88. — (10. 12) Sol. 27, 47. — Discessimus a terris oceanum spectantibus ad convexas
conuexa M in nostra maria. ergo Aethiopiae subiecta Africaafrica e M
hammoniaci lacrimalacrimam va.J. an
lacrimas, ut XI 14. XX, 254? stillat in harenisinhaerens M suis; inde nomennomen ego. -mine ll.v
etiam Hammonis oraculo, iuxta quod gignitur arborearbore (Fels p 44) D. -orē MRs. -or rv quam
metoponmetopona Rs. -pion va.S e Diosc. cfr. § 123. criumetopon D2. me-
lopos Sol. appellantappellat Rs. uocant va.S, resinae modo aut cummiumcommium FE1a. gumm-
E2. -mmi va.S. genera
eius duo: thraustonthlauston B e Diosc. ranstron M. thas-
mum thon Rs. traston rv masculi turis similitudinesimilitudine Mv. -nem r, quod maxime
probaturpzrobatum M, alterum pingue et resinosum, quod phyramaphyrama B e Diosc. -ram M. -ranma Rs. pyram r. -ama v appellant
. adulteratur harenis velut nascendo adprehensis; igitur
quam minimisquamuis minim Rs glaebis probatur et quam purissimis. pretium
optimooptimo MRsS. -mū r.
-mi v in libras asses XXXX.
(18. 412, 1. 4) Diosc. I 20.
cfr. Pl. XVI 33. Sphagnossphagnos (index) B e Diosc. sfagnos a. sphacnos
FE. spagnos Rsv. -achnos M infra eos situs in Cyrenaica provincia
maxime probatur; alii bryonbriom M. brion a. ibr- va.B vocant. secundum locum optinet
Cyprius, tertium Phoenicius. fertur et in Aegypto nasci,
quin et in Gallia; nec dubitaverim: sunt enim hoc nomine
canicarni FEa arborum villi, quales in quercuquer-
cum Ea. -re cum F maxime videmus, sed
odore praestantes. laus prima candidissimis atque latissimis
latissimis MRsS. alt- rv, secunda rutilisrutilis Mv. rum tulis Rs. ratilis FE1a. grat- E2, nulla nigrisnigri M. et inin om.M insulis petrisque
nati improbantur omnesque quibusquibusque FE palmarum atque non
suus odor sitsit MRsG(S). it F. est Eav(H).
cfr. Diosc. I 124. (165).Pl. XXIII 90. XXIV 74. — Cypros in Aegypto est arbor, ziziphi foliis,
semine coriandri, candido, odorato. coquitur hoc in oleo
premiturque postea, quod cypros vocatur. pretium ei in
libras $X$ V. optimum e Canopica in ripis Nilinili MRsv. li r nata, secundum
Ascalone Iudaeae, tertium inin ego. om. ll.v. cfr. § 133. VIII
226. XIII 4. 5. 10. 33. XV 82. XIX 94. (CFW Müller p. 21) Cypro insula. odoris suavitas
suauitate va. J quaedamquaedam MJ(et dist.). Quid- rv . hanc esse dicunt arborem quae in Italiaitaliam Fa
ligustrumligostrum FEa vocetur.Diosc. I 19. cfr. Pl. XXIV 111. 112. — (17–19) Ar. probl.
12, 3. cfr. Th. C VI 17, 7. Pl. XVII 39.XXI 39. — (20) cfr. Th.
de od. 57. in eodem tractu aspalathosaspal//-
thus E2 (item v. 18. 19) nascitur
in — nascitur om.Rs, spinaspinae Rs candida magnitudine arboris modicae, flore rosae.
radix unguentis expetitur. tradunt in quocumque frutice
curvetur arcus caelestis, eandem quaeeandemque Fa. -que que E sit aspalathi suavitatem
odoris exsistere; sed sisi om.Mva. H in aspalatho, inenarrabilem
quandam. quam quidamquam (so. spinam) M.om. rv erysisceptrumerytrisceptrum M. emerysi- DFEa. eum erysi- Rs (?)v.
eriscepton vel iriscepton Salm. p. 282aD ex Hesych. vocant, alii sceptrumuocant —sceptrum om.Rs.
probatioque om.Rs eiuseius MRG. est rv in colore rufo vel igneo tactuque spisso et
odore castoreicastorei MG. -re Rs. -ria FE1a. -rio E2. -reo v.cfr. Diosc. III 42. Th. de od. 7, 33. — (5) Th. IX 6, 1.
Diosc. I 18 init. Strabo XVI 763. Iustin. XXXVI 3, 1. 2. Tac. H
V 6 init. — (6) Sol. 35, 5 — permutatur in libras $X$ V. in Aegypto
nascitur et maronmaro Rs, peius quam Lydium, maioribus foliis ac
variis; illa brevia ac minuta et odorata.
Sed omnibus odoribus praefertur balsamum,
uniuni om.Rs terrarum Iudaeae concessum, quondam in duobus tantum
hortisortis FEa. hores Rs, utroque regio, altero iugerum viginti non amplius
, alteroalterum Rs pauciorumpaucorum M. -ciorem Ea { arborum ego. -butum
(-tam Rs) ll.J. -busculum v. ostendere arborum bane urbi Imperatores
imperatoris FEa Vespasiani, clarumque dictu, a Pompeio Magno in
triumpho arbores quoque duximusdiximus EaVen. .(12.14) Iustin. ib. 4. Sol.
ib. Isid. XVII 8, 14. — (16) Th. IX 6, 1. Diosc. I 18. — servitseruis F. -ui Ea nunc haec ac
tributaac tributa MRsS. attri- a.
atri- FE1. ad tri- E2. el; tri- v pendit cum sua gente, inin om.Rs totum alia natura quam
nostri externique prodiderant. quippe viti similior est quam
myrto. malleolis seri didicitdidicit M(P)S. dicit D1FEa. -tur Rs (?)D2v nuper, vinctauincta MRsD2C. dicta r.
iuncta v ut vitisuictis FE1a, et inplet
colles vinearum modo. quae sine adminiculis se ipsaipse FE1a. -sę E2va.J
sustinetsustinent Eava.J, tondeturtundetlur Ea simili???er fruticansfructificans FEa ac rastrisastris FEa. rastri Rs nitescit properatque
nasci, intra tertium annum fructifera. folium
proximumproximae DFE. -me a tuburituburi MRs. -beri rv. rutae B. rutae. fructus proximus tuburi (coni. J)D. cfr. n.
luc. p. 16, perpetua coma. saeviere in eam udaei
sicut in vitam quoque suam; contra defendere Romani, et
dimicatum propro om,FEa frutice est; seritque nunc eumea Rs. eam va.H fiscusficus FEa, nec
umquam fuit numerosior. proceritasproceritas MRsJ. -cerior a. -cerior proceritas r (praem.
aut) v intra bina cubita subsistit
.Diosc. I 18 post init. arbori tria genera: tenuetenue MRsS. -ui v. tribui r et capillaceacapelleocea FEa coma quod vocatur
eutheristoneutheriston B e Diosc. entheristeum D1. -trum FEa. epen-
theristion M. henthefiscum Rs. aentheristum D2. anthericeum v
fruticosum Mav. fructi- RsE. fructifi- F; alterum scabro aspectu, incurvum, fruticosum
, odoratius; hoc trachytrachy MB. thracy
Rs. tracy DF. -ci Ea. stracū dv appellant, tertium eumeces,
quia est reliquis procerius, levi cortice. huic secunda bonitas
, novissima eutheristoeutheristho D. enth- F.
-isto MRE1. -istro E2. (alac.) anthericio va.B.(6–11) Sol. 35, 6. cfr. Th. IX 6, 2. Diosc. I 18.
Strabo XVI 763. — semen eiuseius MRsD2d2G(S). est r H. eius est v vinouino — 5 peius om.Rs proximum gustu,
colore rufum, nec sine pingui. peius in grano quod levius
atque viridius. ramusramos FE1. -mo E2. -mis a crassior quam myrto. inciditur vitro,
lapide osseisve cultellis; ferro laedi vitaliauitalia laedit (om. odit) Rs odit, emoriturmoritur
MEa
protinus, eodemeadem va.S amputari supervacuasuperba (-bae E2) qua FEa patiens. incidentis
manus libratur artificiartificii M. -cem FEa temperamento, ne quidnequit F. neque Rs ultra corticem
violet. sucus e plaga manat quem opobalsamum vocant,
suavitatisdist. ego n. luc.
p. 18 eximiae. sed tenui guttatenuis guttae zS. gutta damn. J ploratuproloratu D1F. ploratus D: lanis parva
colligitur in cornua, ex iis novonoua F fictili conditur, crassiori
similis oleo et in musto candidacandidus D ; rufescitrubescit Eava.S. cfr. § 95 deinde simulque
durescit e tralucido.Th. IX 6, 2. 4. 2. 3. Diosc. ib.
Strabo ib. Alexandro Magno res ibi gerente toto
die aestivo unam concham impleri iustum erat, omni vero
fecunditate e maiore horto(e om.) maior horreo (-eto E. -et a) FEa congios senos, e minorese (sę E)
minore FEa. min- va.S singulos,
cum etcum et ll.zS. cum aG. et cum v duplo rependebatur argentoargento v. -tum ll.zH. cfr. CFW Müller p. 7, nunc etiam singularum
arborum largiorlargior MRsv. long- r vena. ter omnibus percutitur aestatibusannis aestatibus M,
postea deputatur.(4) Sol. 35, 6. — et sarmentasarmentis Rs quoque in merce sunt. DCCCDCCCMRsv(S). DCC r H
HSHS MRsH. III r. cm. v amputatio ipsa surcalusquesurculisque FE1a. e sure- E2 veniereuenire FEa. -iit H. -it v intra quintum devictae
deuinctae M. –ictua & Rs. demum
va.HIudaeaeIudaeae CFW Müller p. 7. om. ll.v annum; xylobalsamum vocatur et coquitur
in unguentis. pro suco ipsoipsa D1.
-sum va.J substituere officinaesubstituere (inuere D1FEa) officinae om.MRs. corticis
etiam ad medicamenta pretium est. praecipua autem gratia
lacrimae, secunda seminifemini F. femina M, tertia cortici, minima ligno.Diosc. I 18. — ex
hoc buxosum optimumoptimum MRsJ. est oot- rv(D), quod etet MRsS. est rv odoratissimumodoratissim M, ee MRsS. et r. om.a. ex B. e — 7 maximum om. v semine
autem maximum et ponderosissimumet ponderosissimum om.Mva.B, mordens gustu fervensque
in ore. adulteratur Petraeo hyperico, quodquod om.Rs coarguitur
fo arguitur D1F. fuo (fuco E2. fua z) arg- Eaz magnitudine, inanitate, longitudine, odoris ignavia,
sapore piperis.cfr. Diosc. I 18. lacrimac probatio ut sit ee om.Eava.S pinguipinguis va.S tenuistenuis MRsv. -uir ac
modice rufa et in fricando odorataodora MJ D. cfr. § 134. secundussecundo Rs 2. -da D2D. (sc. sucus,
ut in sqq.) candidicandidi MJ. -dida D2D. -dido (amcalido Rs) rv
coloriscoloris ego. colos ll.v, peior viridisuiridiq. F. -di a crassusque, pessimus niger, quippe ut oleum
senescit. ex omni incisurainclusura FEa maxime probatur quod ante
semen fluxit. et alias adulteratur seminis sucosemini suco Ea. -ne suco (suo C) va. H, vixque
maleficiummaleficium — 16 lenis MRsv. om. r deprehenditur gustu amariore; esse enimenim om.M debet
lenis, non subacidus, odore tantum austerus. vitiatur et
oleo rosaeaut oleo roseo M, cypri, lentisci, balani, terebinthi, myrti, resina,
galbano, cera Cypria, prout quaeque res fuit, nequissime
autemdist. ego n. luc. p. 70 cummi: quoniam arescitarescit MRsD2S. inare-
D1Fv. marce- Ea. inhaere- C, in manu inversa et in aqua
sidit, quae probatio eiuseius Rsv(S). ē FE1. om.E2aH gemina est. debet et sincerumet sincerum ego l. l. p. 71. sincerum et FEv. -rum RsaS
arescerearescere ego. marce- a. inare- rv (Brot.).
inhaere- C. (an potitus debet sincerum item arescere?), sed hoc cummihoc cummi RsS.
haec commi (gummi D2) D. haec omnia (om???a) r. hoc et (e H)
gummi v additaaddita Rsv(S). -to D2. arescere addita r H fragilifragili
Rsv. -le r D crusta evenit. et
gustu deprehenditur, carbone vero quod cera resinaque
adulteratumadulteratum Rsv. -atur r est, nigriore flamma. nam melle mutatummutatur RsD2D. an uitiatum? statim
in manuin manu RsH. mann r. om. v contrahit muscas.(7) Diosc. I 18. — praeterea sincerisinceri RsBas.
-re rv. -ra Verc. densatur
in tepida aqua gutta sidens ad ima vasa, adulterata olei
modo innatat et, si metopiometopia Rs vitiatauitiata RsG. uitia r. (alac.).
-atū v est, circulo candido
cingitur. summa est probatio ut lac coagulet, inet in Eva.G veste maculas
non faciat. nec manifestior alibialibe D1F. in album Rs fraus, quippe milibus
denarium sextarii, empti vendente fisco trecenistrecenis FdaG. -ntis EH. tricenis RsS. CCC v denariis,
veneunt: inan in delendum? cfr. vol. V p. 495 ad XXXIV 108 tantum expedit augere liquoremaugere (-ri a)
liquorem DFEav. alicere auctorem liquorē Rs. licere auctorem
JD. -re liquorem U. -re auctorem in liquore Müller em. II p. 25. xylobalsamo
pretium in libras $X$X om. va.H VIVI Rsv. V r H.
Diosc. I 79. Strabo XII
570. cfr. Isid. XVII 8, 5. Proxima Iudaeaepraxuma iudea & Rs Syria supra Phoenicen styracem
gignitgigni FEa circa Gabala et Marathunta et Casium Seleuciae montem
. arbor est eodem nomine, cotoneocoto nec FE. coto a malo similis, lacrimae
ex austero iucundi odorisiucundi odoris RsS. -ndioris rv. de mendo cfr. § 105. XI 38. XIII 118. XX 36; intus similitudo harundinis,
suco praegnans. in hanc circa canis ortus advolant pinnati
vermiculi erodentes, obob om.a idid D2dTJ. ids D1. yd F2. yde
F1. idy in E. in a. id in v scobe sordescit. styrax laudatur
postdist. Salm. supra dicta ex Pisidia [Sideside DFD. id e Rs. sydone
Ea. Sid- v. damn. Salm.], Cypro, Cilicia, Creta, minime
ex Amano Syriae medicis, sed unguentariis magis.
colos in quacumque natione praeferturpraeferuntur RsS rufus et pinguiter
lentus, deterior furfurosus et cano situ obductus. adulteratur
cedricedris FE1a resina vel cummi, aliasgummi (cu- S) alias
RsD2v. cū millias (mili- F1) D1F. cum milia Ea mellemille Ea.
uelle Rs aut amygdalis amarisamoris FEa.
omnia ea deprehenduntur gustu. pretium optimo $X$ XVIIX. XVII S. XXVII Rs. XVIII r. X.
VIII H. XIX v.
exit et in Pamphylia, sed aridioraridor RsG. arior DF. acrior Eav minusqueminorque FEa sucosus.Diosc. III 87. fr. Isid. XVII 9, 28. — (10) Nic. ther.
52. cfr. Pl. XXIV 22. —
dat et galbanum Syria in eodem Amano monte ee RsB. et rv ferulaferula B. -lae RsD. -le r.
-lam v,
quaequae D2. om.a. que r. quam vdist. ego eiusdem nominis, resinae modo; stagonitimstago-
niti FEa appellant.
quod maxime laudantappellans ... landat Rs, cartilaginosumcartaginosum FEa, purum ad similitudinem
hammoniaci minimeque lignosum. sic quoquesiccoque Rs adulteratur
fabafaba a. taba FE aut sacopeniosacopenio D (ed pr.) Brot. -pemo MFEa. -p//ino Rs. sagapeno v. sincerum, si uratur, fugat nidore
serpentesdist. ego. permutatur iu libras $X$ V.Th. IX 7, 2 med. 9, 2 extr. 15, 7.
Diosc. III 48. cfr. Pl. XXV 30. 31. (Isid. XVII 9, 28).
medicinae
hoc tantum, panacenpanacem FEava.D et unguentis eadem gignit, nascentem
et in Psophidepsophide MBas. pro- Rs. ipso fide
(finde a) D1Fa. ipso fine D2Ev Arcadiae circaque Erymanthi fontemfontem MD. -tes rv et in
Africa et in Macedonia, ferulaan e ferula? sui generis quinque cubitorum,
foliis primo quaternis, mox senis in terra iacentibus, ampla
magnitudine rotundis, in cacumine verouero om.M oleagineis, seminesemine ego. -ne uero M. -ne in rv. cfr. XV 115
muscariis dependentedependentib. M ut ferulaeferula M. excipitur sucus inciso
caule messibus, radiceradicem Rs.
-ce in Eva.J autumno. laudatur candor eius coacti
candore fusco ac si M; sequens pallidopallidus D2 staterastatera DFEav. sta Rs. om.M. (loc. corr.), niger colos inprobatur. pretium
optimo in libras $X$ IIXII Rs. denaris
II M. X. bini r H. bini asses v.Diosc. III 80. — ab hac ferula differt quae
vocatur spondylion foliis tantum, quia sunt minora et plataniplatini FEa
divisura. non nisi in opacis gignitur. semen eodem nomine
sills speciem habet, medicinae tantum utile.cfr. Hor. od. II 7, 8. Diosc. I
11. (Ps-Arrian. per m. Erythr. 56 post med.). cfr.Pl. XXIII 93.
— dat et
malobathrum Syriasyriae Rsva.C, arborem folioarido (-di a) folio Ea. -do colore va.S convoluto, colorecolore om. va.S aridi
folii, ex quo premitur oleum ad unguenta, fertiliorefertiliorem M1Rs.
-ra a eiusdem
Aegyptoaegyptos M. laudatius tamen ex India venit. inin—7 gigni om.Rs paludibus
ibiubi Ea gigni tradunt lentis modo, odoratius croco, nigricans
scabrumque, quodam salis gustugustum Fa. minus probatur candidum
. celerrime situm in vetustateuenustate FEa sentitsentii F. -tu E.om.a. sapor eius nardo
similis esse debet sub lingua. odor vero in vino subfervefacti
subferuefacti MS. suff- rv anteceditantecedit MD2v. -d& r alios. in pretio quidem prodigio simile est,
a denarisa denaris MD. a XI Rs. om.a. aX rH.av singulissingulis om.Rs ad $X$ CCCad dendrios CCCC Rs pervenire libras, foliumfolium — 13 libras om.Mfo-
lium ll.v(S). oleum B autem
ipsum in libras $X$ LX.
Diosc. I 29. cfr. Pl. XXIII 7. 79. Diosc. V 6. Oleum et omphacium est. fit duobus generibus
et totidem modis, ex olea et vite, oleaet uitae olea Ea. t uita olea F.om.Rs adhuc alba expressa
, deterius ex druppad///ruppa E. ru- Rs. ita vocatur prius quam cibocibo RsD2v. -bu M. -bum r
maturamaturo Rs. matu M (hie deficiens) sit, iam tamen colorem mutans; differentia quod hoc
virideuiridis (om.
hoc) Rs est, illud candidum. e vite psithiapsithia FEJ. -tia Rs. (alac.). psythia L. -tiav fit aut aminneaamin-
nea J. (cfr. Verg. G II 97). -nnia RsD1. -inea D2v(S). amm- L. uminnia FE.
cumdist. D suntsunt RsS. sint D2v. sit r acini ciceris magnitudine, ante canis ortum, in
primaiuba FEa lanugine demetitur uva eiusque melligo. reliquum
corpus sole coquitur — nocturni rores caventur in fictili
conditaeconditae RsE. -te Fa. -ta D(?)v. dist. ego—; melligo coligiturcolligitur Rsv. collitur DF. colitur Eaz subinde etet RsS. om. rv. an et in? Cyprio aere servatur
. optima quae rufa acriorque et aridior. pretium
omphacioomphaco Ea. -ago F in libras $X$ VI. fit et alio modo, cum in mortariis
uva inmatura teritur siccataque in sole postea digeritur in
pastillos.
Diosc. I 20. cfr. Pl. XXIV 27. — (8–12) Diosc.
V 5. cfr. Pl. XXIII 8. 9. —
Eodem et bryonbrion FEa. irion va.B pertinet, uva populipupili FEa albae.
optima circa Cnidumnidum Rs. gni- rva.S aut Cariam in sitientibusinstituentibus FEa aut siccis
asperisque, secunda in LyciaeLycia e P. -cia va.G cedro. eodem et oenanthe
pertinet; est autem vitis labruscae uvauue Rs; colligitur, cum floretfloret RsG. -re r (om. id
est v),
id est cum optime olet, siccatur in umbra substrate linteo
atque itaita om.Rs (?) va.S(J) in cados conditur. praecipua ex Parapotamia, secunda
ab Antiochia atque Laudicealaudice as a. -cae as
DFE. laodicesa Rs. -cie as D2. -cea v Syriae, tertia ex montibus
Medicis; haec utilior medicinae. quidam omnibus hishis Rsd2S. om.
r H. is v
praeferunt eam quae in Cypro insula nascitur. nam quae
in Africa fit, ad medics tantum pertinet vocaturque massaris
massaris (index) C. masa- d2v. massia- (in
marg. masia-) F2. masya, - RsD2. massiris F1. masyris r . omnisomnis Rsv(S). -ibus r H autem ex alba labrusca praestantior quam e
nigra.
Diosc. I 150. Est praeterea arbor ad eadem unguenta pertinens,
quam alii elatenelatent FE vocant — quodQuod Rs nos abietem — alii palmam
, alii spathamspatham damnat Rs. spatam r. -then va.D. laudatur Hammoniaca maxime, moxmox RsD2v.
om.a. ex r
Aegyptia, dein Syriaca, dumtaxat in locis sitientibus odorata
odoratia av. ado- FE. odora RsS. cfr. § 120, pingui lacrima, quae in unguentaungui ita FEa additur ad domandum
oleum.
cfr. Th. IX 7,2 extr. — In Syria gignitur et cinnamumcomacum F2in marg. v (Brot.) ex ind. comma- Rs. cama-
rH. caryopum B. (cfr. Th., quem Plin. parum recte intellexit) quod comacum
appellant. idid Rs. hic rv. cfr. infra v. 15 est sucus nuci expressus, multum a suco illoa suco illo (P)S. a su-
sculo Rs. a surc- v. masc- r. a suco H
veriueri Rsv(S). -ro rH
lib. Tam??? Rs cinnami differens, vicina tamen gratia. pretium in libras
asses XXXXad XXXX add. Hactenus in odoribus praecia
(pretia Rs) habent silua (silliae Rs) ll.
C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBER XIII
LIB. XIII
Hactenus in odoribus habent pretia silvae, erantque
per sean parum per se? mira singula, iuvitqueiuitque Rs. (cfr. IX 139) luxurialuxuriam va. H omnia ea miscere et
ee om.Rs cunctis unum odorem facere: ita reperta sunt unguenta.
cfr. Athen. XV 688cd.
Hom. ψ 186.
quis primus invenerit non traditurtraditur Rsav. -datur FE. Iliacis temporibus
non erant, nec ture supplicabatur: cedri tantum et citricitri D2v. -riis Rs. in citri r,
suorum fruticum, etet om. v. a.S in sacris fumo convolutum nidorem
verius quam odoremuerius quam odorem Rsv(S). om. r H noverant, iam rosae suco reperto; nominatur
enim hichic RsS. id DFav. om.EH quoque inin
om.FEa olei laude.(2. 3) Sol. 46, 1. cfr.Pl. VII 108. — unguentum Persarum
gentis esse debetgentis esse debet RsS. esse debet gentis v. gentis (-tes E1) sedebat r. -ti se debet H. illi madent eomadente eo E. -te a.
mamdente (-ent F2) eo F et accersitaan arcessita? cfr. XV 16 et n. luc. p. 53 commendatione
inluvie natuminluuie (ingl- va.S) natum Rsv. inlubi (-bie F2) natum
FE1a. inlumin- E2 virus extingunt. primum, quod equidem
inveniam, castris Dariidarei FE1J regis expugnatis in reliquo eius
apparatu Alexander cepitcoepit FEva.C scrinium unguentorum. postea
voluptasuolupta F1E1 eiusan rei eius? a nostris quoque inter lautissimalautissima RsS. laudat- rv. cfr.
VIII 183. 195. XV 5. XVIII 86. (item XXXI 94 et fortasse
XXXVI 110 scribendum erat) atque etiam
honestissima vitae bonabone F1Ea a imissa est, honosque et adiis (is C) et ad
va.H defunctos
pertinere coepit. quapropter plura de eo dicemus. quae
exex om.E his non erunt fruticum, ad praesens nominibus tantum
indicabuntur, naturanaturae Rs vero eorum suis reddetur locislocis om.Rs.
Vnguentis cognomina dedere aliis patriae, aliis
suci, aliis arbores, aliis causae, primumque id scire convenit
, mutatam auctoritatemmutata auctoritate DFEazva. G(D) et saepiuset sepius Fa. et (ad v) peius
Eva. G transissetraxisse Rs gloriam.
laudatissimum fuit antiquitus in Delo insula, postea Mendesium
. nec mixtura et compositione tantum hoc accidit,
sed iidem suci varieuariae FE alioi atque alibiatque libet Fa. at (ad v)
quaelibet Eva.S praevaluere aut degeneravere
.(15–422, 2)
Apollon. ap. Athen. XV 688ef. irinum Corinthicorinthidium FE. -thium az diu maxime placuit, postea
Cyzicicizicis Ea. -isis F, simili modo rhodinum Phaseli, quam gloriam abstulere
Neapolis, Capua, Praenestepraeneste Rsav. paenestae E. peneste Funcos ego posui. crocinum [in] Solis Ciliciae
diu maxime laudatum estest om. va.S, mox Rhodi, oenanthinum in
Cyproad Cypro add. deinde
in Aegypto praepositum oa. H (S), postpost ex Rs Adramytteoadramyteo E. -mateo Fva.G. om.a, amaracinumaramacinum F.
-cynum Ea in Coo, posteaposit DFE. -ita a. postea
va.S eodemeadem... 20 praelata DFEa
loco praelatum est melinum, cyprinum in Cypro, deinde
in Aegypto, ubi Mendesiam et metopium subito gratius factum
est. mox haec abstulit Phoenicehoenice FEa et cyprini laudem
Aegypto reliquitReliqua FEa. Panathenaicum suumpanthene (om. athenaicum suum a) Rs Athenae perseveranter
optinuere. fuerat et pardalium in Tarso, cuius etiam conpositio
et mixtura oblitterata est. narcissinumnarcissi va. H quoque exet (pro ex) FEa
flore narcisso desiitdesit FEa conponi.cfr. Th. od. 14. 31. — ratio faciendi duplexduplus FEa, sucus
et corpus: ille olei generibus fere constat, hoc odorum;
haec stymmatastymmata B. statim mata Rs. stin m- DF. stigm-
Ea. stagm- v vocant, illa hedysmatahaedismata FE. edis- a. tertius inter haec est
colos multis neglectus; huius causa adduntur cinnabaris et
anchusahanc hiusa F.
hanc uisa Ea. sal adspersus olei naturam coercet. quibus anchusa
hanc usa F adiecta est, sal non additur. resina aut cummis adiciuntur
ad continendum odorem in corpore; celerrime is
evanescit atque defluit, si non suntsunt ll. H. sint G. sit v haec addita.(13) Diosc. I 20 extr. —
(14) ib. 72. — (15) ib. 71. Apollon. ap. Athen. XV 688f. — unguentorum
expeditissimum fuit primumque, ut verisimile est, e
bryoebrio a. et bryo Rs et balanino oleo, de quibus supra diximusde — diximus Rsv(S).
om. rz H etet Rs. om. rv increvit12,108.
deinde Mendesiumindesium Rs balanino, resina, murramyrra E. -rro a.
mixta va.S, magisque etiamnum100
metopiummetopium coni. Dal. -io ll.v. cfr. Diosc. I 71. oleum hoc est amygdalis amaris expressum
in Aegypto, cui addidere omphacium, cardamomum, iuncum,
calamum, mel, vinum, murram, semen balsami, galbanum,
resinam terebinthinam.(22) cfr. Diosc. I 53. (Th. od. 25). e vilissimis quidem hodieque est—
ob id creditum et id eid e DFD. id Ea. in Rs (?)G(H). id in v(L) vetustissimis esse — quodquod
om.Rs constat
oleo myrteo, calamo, cupressocypressio Rs, cypro, lentisco, mali granatimali granati RsS. malogr- v. -li
granatici r
cortice. sed divulgatadiuulgato FEa maxime unguenta crediderim rosarosae H Brot.,
quae plurima ubique gignitur. itaque simplicissima rhodini
mixtura diu fuit additisaddita Rs. -to S omphacio, fore rosae, crocino,
cinnabari, calamo, melle, iunco, salis flore aut anchusaangusta Fa. aug- E, vino.
(3) cfr. Diosc. I 64. ~– (4) ib. 58. III 41a. cfr. Pl. XXI
163. — (5) cfr. Th. od. 28. —similis ratioratio — 3 similis RsD2v.om. r et in crocino additis cinnabari, anchusa, vino.
similis et in sampsuchinosampsuchino L. samphsuco Rs. samsucino rv. cfr. XV 30. XXI 163 admixtis omphacio, calamo. optimum
hoc in Cypro, Mytilenis, ubi plurima sampsuchussampsucus Rs. sams- rva.L (passim).
miscentur et viliora genera oleielei Rs ee D2G(D). om. rv(S) myrto, laurulauro FEava.S, quibus additur
sampsuchumsampsuchum (coni. Dal.) S. -cum Rs. samsucum D2a. -cium r. -chi-
num L. -cinum v, liliumillium FEa, faenum Graecumfaenum Graecum om.Rs, murramyrra
Eava.S. mirra F, casiacassia Rs,
nardum& Rsv. e r, iuncus, cinnamomum.(10) Diosc. I 62. — e& (pro e) Rs malis quoque cotoneis et
strutheisstrutheis C(S). -teis Rsv. srutiis a. -thiis FE. stru- H fit oleum, ut dicemusdicimus FEa. dixi- va. G, melinum, quod in unguenta23,103
transit admixtisadmixtis om.Rs omphacio, cyprino, sesaminosesamino B.
-io D2. samio rv , balsamo, iunco,
casia, habrotonohabrotano Ea. abr- va.S. (item infra). susinum tenuissimum omnium est; constat
ex liliisex iliis F. exilis Fa, balanino, calamo, mellemelle B e Dios. -llo v (cfr. § 13).
melius D2D. om. r. cfr. ??? luc. p. 69, cinnamocinnamo D2D. -momo v.
om. r, croco, murramyra Rs. myrra Ea. mirra F. myrrha aspalatho B
e codd.;
ib. 65. (Th. od. 25).— (14) Apollon ap. Athen. XV 688f. — et deinet dein ego. et idem (isd- Rs) ll.v. et item P cyprinumcyprio Ea. cip- F ex cypro et omphacio et cardamomo, calamo
, aspalathoaspalatho v. spal- FE. -to Rsa, habrotono; aliqui etet om. va.S cyperumcyperum D. cip- F. cyprum Rs 1Ea.
cuprum Rs 2. cyprinum v de cypero cfr. XII 42. 43 addunt etet
Rs. et in rv. (an etiā?) murram
myrram Eava.S. myrum F. maix Rsdist. D et panacem. hoc optimum Sidone, mox Aegypto. si
nonan uero (ů) pro non (n???)? addatur sesaminumresaminum Rs. sesamnum r oleum, durat et quadriennio; excitatur
cinnamomo.Diosc. I 57.(3) Th. od. 30. Diosc. I 69. cfr. Athen. XV 690ef. — telinum fit ex oleo recenti, cypirocypiro RsS. -pero B. -pro rv, calamo
calamum FEa, melilotomelio loto Rs. eliloto E. elitoto Fa, faeno Graeco, mellemelle ll.H. melle
mello (melino Verc.) v, maro, amaraco. hochęc FEa
multomulto RsS. om. rv erat celeberrimum Menandri poetae comici aetate;
posteapostea S. -tea multo (-tos FE) ll.v successit propter gloriam appellatum megalium, ex
oleo balanino, calamobalanino balsamo calamo v, iunco, xylobalsamo, casia, resina.
huiushuius FEav. ius Rs proprietas ut ventiletur in coquendo, donec desinat
olereolere RsD2v. col-
D1F. cal- z. colore Ea; rursus refrigeratum odorem suum capit.(8) cfr. Pl. XXI 40. Diosc. I 1. ib. 68. — singuli quoque
suci nobilia unguenta faciunt: in primis malobathrummalobatherum Fa. -thorum E,
postea iris Illyrica et Cyzicena amaracus, herbarumherbarii in va.H utraque
. veluel Rs (D?)S(D). om. rv(J) pauca his ethis (iis v)
et ll.v(H). sed B alia aliialii B. a Rs. aliis rv miscent; qui plurima, alterutri
dist. J mel, salis florem, omphacium, agni foliaagni folia RsG.
hac (ac a) nipolia r. anguifoliam v. agnon polium B, panacem.
externa omnia etet ll.v(J). om. H prodigiosa cinnamominocinnamomo Eava.C pretiapretia ll.v(H).
om. G:Diosc. I
74. — (14) ib. 75. — adicituraddicitur FEa
cinnamocinnamo ll.H. om. G. -momo v.
-momino C balaninum oleum, xylobalsamum, calamus, iuncitumci F. tunfi Ea. iuncus va.S,
balsami semina, murra, mel odoratum. unguentorum hoc
crassissimum. pretia eieis (pro
ei a) Rs. eius D2 a $X$X del. G. denaris Rsv XXXVXXV EaH ad $X$ CCCX. CCC
ll.L. CCC G. CCCX v. nardinum
sive foliatum constat omphacioompha F autut D1F.om.Eava.S balanino, iunco, costo,
nardo, amomocasto nardaro momo Rs, murra, balsamo.(20) cfr. Th. od. 32. Diosc. I 74 med. in hoc genere conveniet
meminisse herbarum, quae nardum Indicum imitarentur,
species VIIII a nobis esse dictas: tanta materia adulterandi12,43 sq.
est. omnia autem acutiora fiunt costo, amomo, quae maxime
naresnaris MRsS feriunt, crassiora murra suavioraque, medicinae autem
utiliora croco, acerrima per se amomo; hoc et capitis dolores
facit. quidam satis habenthab& Rs adspergere quae sunt pretiosissima
ceterise ceteris Rs. a cet- FEa decoctis, inpendioinpendio (-edio
Rs) — 3 decoctis om.EzH Brot. parcentes, sed non estest MRsv. om.Fa
eadem vis nisi una decoctis.Diosc. I 73. (Th. od. 32). — murra et per se unguentum
facit sine oleo, stactestacteo M dumtaxat, alioqui nimiam amaritudinem
adfert. cyprino viride fit, susino unguinosumunguinosum Rsv. om.M. ing- r, Mendesio
Mendesio om.M nigrum, rhodino candidum, murra pallidum. haec sunt
antiquae inventionis genera et posteaposter F1. an postera? officinarum furta.
Nunc dicetur cumulus ipse deliciarum et summa auctoritas
rei.Athen. XV 690e.
(Th. IX 7, 3). — (14) Th. IX 7, 4. — ergo regale unguentum, appellatum quoniam
Parthorum regibus ita temperatur, constatconstat om.Rs myrobalano, costo,
amomo, cinnamo comacocamaco M. mom- Rs. (comaro C errore). cfr. XII 135, cardamomo, nardinardi v.
-dis ll spicaspica om.MRs, maro,
murra, casia, styrace, ladano, opobalsamo, calamo iuncoqueiuncoque syris (-io v) MRs(v)S.
iunco r H
Syriis, oenanthe, malolathro, serichatosericath??? Rs. -to Mva.C. -ton r , cyprocypro (-rio M)
ll.v(H). -pero C, aspalatho,
panace, croco, cypirocypiro RsDFEaH. cyapro M. cyprio
dzv. -ro C , amaraco, lotolato Ea. colato va.H, melle, vino. nihilque
eius rei causaeius rei causa damn. P in Italia victrice omnium, in Europa vero
tota praeter irim Illyricamiri in yllirica Ea et nardum Gallicum gignitur.
nametiam (pro nam) Rs vinum et rosa et myrti folia oleumque communia fere
omnium terrarum intelleganturintelliguntur va.S.
Th. od. 8. — (20) ib. 17.
—(22) ib. 41. cfr. Pl. XXXVI 60. Isid. XX 7,2. —(22.426,1) Th. od. 14.(2) ib. 34. — (2. 3) ib. 40. 41. — (4) ib. 53. Siccis odoribus constantconstat FEa quae diapasmata vocantur.
namIam a faecemfecen E.
fece Fa. faeces va.G unguenti magmamagma DaG. -mā M. magna FE. -na
appellant. Magma Rs appellant. inter omnes potentissimus
omnnepotentissimos Rs odor quisquis novissime additur. unguenta optimeoptima FEa
servantur in alabastris, odoresalabastri odore M in oleo, quod diuturnitatidiuturnitate FEa
eorum tantotanta FE1a utiliusutilius M. -us est rv quanto pinguius, ut ex amygdalis. et
ipsa unguenta vetustate meliora. sol inimicus iisiis Mv(D). as
F. his rC, quam ob
rem in umbra condunturconduntur (coni. Chiffl.) S e Th. coquuntur (co-
qun- DF) ll. v plumbeis vasis. experimentumexperimenta M
eorum inversa manu capitur, ne carnosae partis calor vitiet.
Haec est materia luxuslusus F1Ea e cunctis maximemaxuma M supervacui
. margaritae enim gemmaeque ad heredemaddere dem Rs tamen
transeunt, vestes prorogant tempus: unguenta ilico expirant
ac suis moriuntur horis. summa commendatio eorum ut
transeuntem feminamtranseuntem feminam Mzv. -nte (-nt Rs)
femina rG odor invitetinuitat Ea etiam aliud agentisagentis MFEaS. -tes Rs (?)G. -tem
zv. exceduntque
quadringenosquadringenos MRsG(S). quadrig- FT. quadrag- (drag-
E1) Eav(H) denarios librae: tantitantui F. -tum EazVen. emitur voluptas
aliena; etenim odorem qui gerit,Cic. de or. III 99. cfr. Pl. XVII 38. — ipse non sentitfent Rs. fetit D1F1.
fecit Ea. sisi ll.J. sed v. om. S tamentamen om. C
etan et inter
haec?dist. J haec aliqua differentia signanda suntsint RsS, in M. Ciceronis
monumentis invenitur unguenta gratiora quaequae MRsD2F2S. ti r. (om.a).
esse quae v terrain quamquam om.R
quae crocum sapiantfapiunt F. faciant Rs, quando etiam corruptissimo in genere
magis tamen iuvat quaedam ipsius vitiiuitii Mv. -tiis r severitas. sed quosdam
crassitudo maxime delectat, spissumspissum MRsD2G. is (si D1. id v)
ipsum rv appellantes, linique
iamneque iam M, non solum perfundiperfundi MRs. -di un-
guentis rv, gaudent.(21) cfr. Suet. Cal. 37 init. vidimus etiam vestigia
pedum tingui, quod monstrasse M. Othonemcithonem Ea. ////honem F1 Neroni principi
ferebant, quaeso ut qualiter sentiretur iuvaretque ab eaiuuaret ea
F. -ret Ea. -ri va.G
parte corporis? nec non aliquemaliter Rs ee MD. et r. ex v privatis audivimusaudimus MRsSJ iussisse
spargi parietes balnearum unguento atque Gaium principem
solia temperari ac, ne principale videatur hoc bonum, et
postea quendam ee MJ. ex RsEv. et Fa servi; Neronis. maxime tamen mirum
est hanc gratiam penetrasse et in castra; aquilae certecerta (-te F) ea digna FEa ac
signa, pulverulenta illa etex Ez cuspidibuscuspidibus MRsS. custod- rH. -diis v horrida, unguunturinun-
guntur va.S
festis diebus, utinamque dicere possemuspossimus F. -ssent RsS quis primus instituisset
! ita est nimirum: hac mercede corruptae orbem
terrarum devicere aquilae. ista patrocinia quaerimus vitiis,
ut per hoc ius subsub MS. su Rs.
sumantursumantur MRsS. om. rvr. -tur sub v casside unguenta sumantur.
(11) Sol. 46, 2. (cfr. Pl. XIV 95). — Quando id primum ad Romanos penetraveritpenetrauerat FEa, non
facile dixerim. certum est Antiocho rege Asiaque devictis,
urbis anno DLXVDLVI Rs, P. Liciniumlicinum FEa Crassum L. Iulium Caesarem
censorescensores edi-
xisse Rsv. -rem se dix- FEa. -res reticuisse M edixisse ne quis venderet unguenta exoticaexortica F1E1aVen.; sic
enim appellavereappellauere id M. -re ut Ea. -re te F1. -rat F2.cfr. Th. od.
32. 67. — (15) Val. M. VI 8, 5. Sol. 46, 3. at Hercules iamiam om.Rs quidaman quidem? etiam in potuspotuus MD. pomtus Rs. potu v a.L
addunt, tantique est amaritudo, ut odore prodigo fruanturfruatur ... corpus M ex
utraqueI. aI. FE2ator (pro cof.) FEa parte corporis. L. Plotiumpolitium E. -icium
DFa., L. Planci bisbus Rs consulis
censorisquecensoresue
FEa. -risue v a. L fratrem, proscriptum a triumviris in SalurnitanaSalernitana va.J. (cfr. codd. III 70)
latebra unguenti odore proditum constat, quo dedecore tota
absoluta proscriptio est: quis enim non merito iudicetiudices (-cis F) perisse??? D1FEa perisse
tales?
(2) cfr. Th. III 3, 5. — Ceterocetera Ea. -rum va.H terrarum omnium Aegyptus accommodatissimaaccommodissima F. acomo- Ea
unguentis, ab ea Campania est copia rosae.
Iudaea verouero om.FEav a. G
inclutaincluta RsS. -lyta rv est vel magis palmis, quarum natura nunc diceturdicitur FEa.
sunt quidem etet om.FEava. G in Europa vulgoque Italia, sed steriles.
feruntfuerunt Rs. ut M in maritimis Hispaniae fructum, verumuero M inmitem; dulcem
dulce
... 4 euanescente F1Ea in Africa, sed statim evanescentem.Herod. 1 193 extr. — contra in orienteoriented M
ex iis vina gentiumque aliquisaliquibus va.S. panis, plurimis vero etiam
quadrupedumquadripedum FSJ. -rupedo Rs cibus; quam ob rem iure dicentur externae. 5
nulla est in Italia spontesponte — alia (italia
M1) MD2F2v. sponte et ratio Rs. om. r genita nec in alia parte terrarum
nisi in calidagalida Rs. calica
F1. gallica Ea, frugifera vero nusquam nisi in fervida.Th. II 6, 2. 3. Pallad. XI 12, 1. 2. Geop. II 10, 8. 9. X 4, 1. 2. cfr.
Pl. XVII 261. —
gignitur levi sabulosaque terra, maiore in parte et nitrosa.
gaudetgaudet et FEava.Sdist. ego riguis totoque anno bibere, cum ametamet MRsJ. amet
anno rv(D) sitientiasitientia z. -ti a ll.v . fimo
quidamquedam F1a.
quaed- E. quidem Dal. etiam laedi putantputant et FEava.S, Assyriorum pars aliqua, si non
rivis misceatmisceatur
va.S. genera earum plura, et prima fruticefruticem v. sq. dist. ego non
excedentia sterilem hunc — aliubi et ipsum fertilem —
brevisquebreuisque MJ. -uemq; Rsv.
-uesque r. -uique G ramirami ll. J. -morum G. -mis v orbeorbe MG.
-bem Rs. obre r. an in orbem? foliosumfoliorum (flol- E1) F2Eava.G
(J puncto ante orbe posito). tectorii vicem hic parietibus
plerisque in locis praestatpraeconstat M contra asperginesasparagines
F2. -ine F1Ea .Lucian. Syr. dea 29 init. est etest et MRsJ. est rS. del. G. sunt e v procerioribus
dist. va.H silvasilue F1a. -uae Eva.G arbore ex ipsa, foliorum aculeo fruticantefructicante F2. -ifi-
cante F1Eaz
circa totas pectinatim. quas silvestres intellegi necesse est,
incerta tamen libidine etiam mitioribus sesed F1Ea miscent. reliquae,
teretes atque proceraeprocere F1E. -res a , densis gradatisquecra-
datisque F1. tradat hisque Ea corticum pollicibus
autaut (ut v) orbibus MRs
(v)S. auctoribus (augur- F2) r orbibus facilesfacile FEa ad scandendum orientis se populispopulis praebent
(-ns F2) MRsF2v. -li praebenti r
praebent, vitilemuitilem DF1dH. uti- rv sibi arboriquearborique MRsH. -rem quę r.
-risque v indutisindutis MDFdH. -uctis Eaz. -uciis Rs. -uuiis v circulum mira pernicitate
cumtum va.S hominehomines Rs subeuntemsubeunte Rsva.S.(2) Th. I 14, 2 extr. — (6) cfr. Pl. XVI 89. — coma omnis in cacumine
et pomum est, non inter folia hochoc om. va.H , utut inter MRs. ut in/// E in ceteris, sedse Rs suis
inter ramos palmitibus racemosumracemosos Rs , utraque naturanaturae
MRs uvae atque
pomi. folia, cultrato mucrone lateribus in sese bifida,
tabellassese bifida tabellas MJ. -datas bellas DF. -datas
a. -datis bellas (-lla H) Ev. ereb; fidata bellas Rs primum demons;ravere geminasgeminas
ll.J. -na Rs (?)H. gemmas v , nunc ad funes vitiliumque
utiliumque F1Ea nexus et capitum levia umbracula findunturfunduntur M.
Th. II 6, 6. I 13, 5. (C I 20, 2). — (12) Th. II 6, 4 extr. — arboribus, immo potius omnibus quae terra gignatgignat MRsL. -nit rv herbisque
etiam, utrumqueetiam utrumque om.Rs esse sexum diligentissimi naturae tradunt
, quodquod MRsF2v. hoc r in plenum satis sit dixisse hoc in loco, nullis
tamen arboribus manifestius. mas palmitepalmite M. in pa- rv. cfr. Fels p. 55 floret, femina
citra florem germinatgermana F1Ea tantum spicaespicae MRsD2H. spinae rv modo. utrisqueutris-
que MRsv. -iusque r autem
prima nascitur pomi caro, postea lignum intus, hoc est semen
eius. argumentum quod parvae sinesin (om. e hoc — in) M hoc reperiuntur
in eodem palmite.(17) Th. ib. 1. est autem oblongum, non ut olivis orbiculatum
, praeterea caesumcae-
sum a MRsF2v. suma F1 -mma Ea. -mmo z a dorso pulvinatadorsa puluinato
F1. -so paluinato (palmi- E. pului- v) Eava. G fissurafistura F1E1.
fistu a et in
alvo media plerisque umbilicatum. indeinde MRsS. un- rv primum spargitur
radix. seritur autem pronum et bina iuxta composita semina
superque totidem; quoniam infirma einfirma e ego. -mae
(-me RsF) ll.J. -ma v singulis planta
estplanca est FEa. -ntae J, quaternae coalescuntquae ternae qualescunt M.(3) Th. II 6, 7. 8. — multis candidisque lignum hoc
a carnibus discerniturdiscedituri E. disinditur a. discin- va. G tunicisunicis Rs, aliis corpori adhaerentibus,
laxeque distansdistant M tantum cacuminiscacuminis ll.J. -ni G. -nibus v filofilo MD2F2v.
-lio r adhaeretadhaeret MG(J). -rentibus Rs. -rens rv(S). caro maturescit
anno. quibusdamquibus-
dam MF2av. -bus r tamen in locis, utut om.E inin om. va. G Cypro,
quamquam ad maturitatem non perveniat, grato sapore dulcis
estest MJ. est
et Rs (?)v. et rS . folium ibi latius, fructus quamque (pro quam) va. H reliquis rotundiorrutundior F. iucu- M
nec ut devoretur corpus, verum ut expuatur suco modo expresso
.Iuba fr. 53 Mü. — (9) Th.
II 8, 4. Geop. X 4, 5. — et in Arabia languidelanguide om.Rs. del.F2 dulces traduntur esse palmaepalmam F1Ea,
quamquam Iubaiuua F1E2a.
iua E1 apud Scenitasaenitas M. en- Rs. cfr. V 87 Arabas praefert omnibus
saporibus quam vocant dablandabulan va. H . cetero sine maribus non
gignere feminas sponte edito nemore confirmant circaque to
singulos plures nutarenutare MRsF2v. naturae (-re F) r in eum pronas blandioribus comis.
(14) Th. II 8, 4. (C II 9, 15. III
18, 1). Geop. X 4, 8. — illum erectis hispidum adflatu visuque ipso et pulvere etiam
reliquas maritare; huius arbore excisa viduviouiduuio coni..S. -io
post J. uidi uuio Rs. uid... o M. biduuio po F1. -io post D(?).
biduo post E. -uo (om. sqq. — 15 lanugine) a. bidubias post F2.
uiduas post v sterilescere
feminas. adeoque est veneris intellectus, ututi FEva.L. ut — coituscoitu M etiam
excogitatusexcogitatus om.Rs sit ab homine, eex FEva. S maribus flore ac lanugine, interim
vero tantum pulvere, inspersoin perso FE1a feminis.
Th. II 6, 2. — (19) Geop. X 3, 9. Seruntur autem palmae et truncotruncū erat Rs. -co ad S duum cubitorum
longitudinelongitudine MRsv(J). -nem r , a cerebro ipso arboris fissuris diviso atque defosso
defesso
D1F1Ea. -fisso D2. et ab radice avulsaeauolse F. euulse a. auulso R vitalis est satus et ramorumarborum F tenerrimis
. in Assyria ipsa quoque arborarbor—solo om.M stratastracta Ea -in om.Ea in solosolom F1. -lum Ea umidoumido MRsv. -da (hu- Ea) r
tota radicatur, sed in frutices, non in arborem.Th. II 6, 3. 4. — ergo plantaria
instituunt anniculasque transferunt et iterum bimasbimas Mv. hub- Rs. binas r.
gaudent enim mutatione sedissenis Rs. sed M.del.D2 , verna alibiuerna alibi (-be D1) RaD1v. -na salibe F. -nas abile Ea.
hiberna niue M. uenerbili D2, in Assyria autem
circa canis ortus. nec ferro attinguntferuattincunt F1. -uant
(-uunt a) tingunt Ea ibi novellas, sed religant
comas, ut in altitudinemaltitudine FEa exeant. robustasrobusta DF1Ea deputant
crassitudiniscrassitudini F1E. -ne a gratia, semipedales ramorum truncos relinquentes
, qui decisi alibi necantnegant F1Ea matremmatre F1a.Th. ib. 2. 9. 7. (C III 17, 1).
Geop. X 4, 2. — (13) Ar. ap. Athen. XIV 652a (fr. 267 Rose). — diximus salsum
ab iis solum diligideligi M. ergo, ubi non est tale, salem aspergunt,28
non radicibus, sed longius paulo. quaedam in Syria
etet in RsSJ Aegypto in binosin binos om.Rs se cividuntse diuidunt
MdJ. diuid- se rv truncos, in Creta et in ternos
, quaedamquequaedam quae MEa. -dam va. H etet
in E(?)va.J quinos. feruntquedam (quae- S) ferunt RsSJ. om.M statim in trimatu, in
Cyprocy-
tao M veroucro F2 , Syriasyriae M, Aegypto quadrimae, aliaealiae MRsS. -iquae FEH. om.a.
aliae, aliaeque (aliae G) v quinquennes,
altitudine hominis, nullo intus pomi ligno quamdiu sunt
novellae, ob id spadonum accepto nomine.
Th. II 6, 6. Strabo XVI 739 init. — (16) Th. II 6, 11. —
(21) cfr. Strabo XVI 742 extr. Generagenera—432, 17 huius om.Rs earum multa. sterilibus ad materias operumque
lautioralautiore Fa. lauci- E utitur Assyria et tota Persis. sunt et caeduae
et ceduę Ea. ecce due (duo F1) F palmarum quoque silvae, rursus germinantes ab radice
succisaesucis e F1Ea . dulcisdulces F2E medulla earum in cacumine, quod cerebrum
appellant, exemptaque vivunt, quod non aliae. Vocantur
autem chamaeropeschamaeropes J. -rhopes
M. -meropes rG. -maerepes v(H). -riphes B e Th. , foliofolia F1Ea latiore ac molli ad vitilia utilissimae
utilissimae M. -mo rv , copiosae in Creta, sed magis in Sicilia. e palmis prupb
n=432>
nae vivaces ignisquesignisque FEa lentuslentas Ea.cfr. Th. II 6, 6. — fructiferarum aliis brevius
lignum in pomo, aliis longius, his mollius, illisillis F2av. illius illis M.
illius E. i/////s F1 durius, quibusdam
osseum, limarumlimarum D. lym- M. limatumque rv.
luna- B dente contracontra om.F1Ea fascinantes religionereligioni M
politum. aliudali M pluribus vestitum paucioribusve tunicis, aliud
crassioribus tenuioribusve. ita fiunt undequinquaginta genera
, si quis omnium persequi velit nomina, etiam barbara,
vinorumque ex iis differentiasdiffe-
rentia M. (an recte? cfr. § 21) .Th. ib. 7. clarissimae omnium, quas
regias appellavere obob EaD. ad M. ab DFv honoremhonore DFG. -ribus v, quoniam regibus tantum
Persidis servarenturseruabantur ML(J). cfr. CFW Müller
p. 6 ad X 114 , Babylone natae uno in horto Bagoubaguo F2. -goo (-goi B) v a.G ;
itaitata M.
ita enim v a.S vocant spadones, qui apud eos etiam regnavere. hortushortos F1. ortus F2
ille numquam nisi dominantis in aula fuit. at in meridiano
orbe praecipuam optinentoptinet M nobilitatem syagri proximamque
margarides. hae breves, candidae, rotundaero-
tundae om.M, acinis quam
quam balanis similiores, quare et nomen a margaritis accepere
. una earum arbor in Chora esse traditur, una et syagrorum
, mirumque de ea accepimusaccepimus Eav. accip- rJ , cum phoenice aveaue MF2v. ue F1.
uel Ea,
quae putatur ex huius palmae argumento nomen accepisse,
intermori(i)ntermori MJ. inter mon Rs. iter mori D1F1.
inmori F2. iterum mori D2Eav(H). emori G ac renasci ex se ipsaex re ipsa Rs , eratqueeratquae M. erantque Rs. erat a , cumcum MRsJ. quam r. cum
haec G proderemprodere RsEa,
fertilisfertis F1Ea . pomum ipsum grande, durum, horridum et aa om.RsS ceteris
generibus distans sapore quodamquo-
dam MS. quid- Rs. quoa.qmr. ferino quem v ferinaefertinae M1.
-rine Ea. -rme v a. S in aprisapris nouimus v a.S evidentissimo
euentissimo quae F1.
seuent- Ea. uidentissimeque Rs. euid- (quae S) v a. J, quae causacausa
est v a. S nominisnuminis F1Ea. quarta auctoritas sandalidum a
similitudine appellatarumappellatorum M. -turum F1. -tum Ea , iamtam F2superscr.
iam et a in Aethiopiae fine quinque
harum, quiqui MRsS. om. r. nec v plurimasplures B, arbores tradunt, non raritate magis
quam suavitate mirabiles.cfr. Strabo XVII 818 extr. Martial. XIII 27. Isid. XVII
7, 1. — Diosc. V 40. — (Pl. XIV 102. XXIII 52). — cfr. Ios. b.
Iud. I 18, 5. II 9, 1. — ab his caryotae maxime celebrantur,
et cibo quidem, sed et suco uberrimaeuber-
rima F1Ea, ex quibus praecipua
vina orienti, inimicainimica CFW Müller p. 17. iniqua ll.v capili, unde pomo nomen. sed ut copia
ibi atque fertilitas, ita nobilitasnobilitastes E1. -ates F1E2a in Iudaea, nec in tota, sed
Hiericuntead (pro
et) M maxime, quamquam laudatalaudatae et va.D et Archelaide et
Phaselide atque Liviadeleuia de F1E1a. libiade F2. libyadae v a.G, gentis eiusdem convallibus. dos iis
praecipua suco pingui lactentibuslactantibus M quodamque vini sapore
inin hoc va.S melle praedulci.Athen. XIV 652a. Isid. ib. (Th. II
6, 6 extr.). — sicciores ex hoc genere nicolai, sed
amplitudinis praecipuae: quaterniquaternū M cubitorum longitudinem
efficiunt. minus speciosae, sed sapore caryotarum sorores
etet om.Rs(?)va.S ob hoc adelphides dictae proximam suavitatem habent,
non tamen eandem. tertium ex his genus patetaepatetae (-te F2) nimio MF2dTH.
patet aenimi (ac nimi a. enim F1) ob F1Ea. pari& e nimio
Rs. pateton nimio B. patet et ni- v. dist. ego n. luc. p. 54: nimio
liquore abundantabundant MRs. -dat rv, rumpitque se pomi ipsius, etiam in sua
matresuam matrem (-re F) F1Eava.G, ebrietas, calcatis similissimiles F2. - le va.G .cfr. Isid. ib.cft. Pl. XIV 102. — suum genus ese F1. sed Ea. sed e va.G sicciore
turba dactylisdactylis MG(J). -lis & Rs. -lis est S. iacens dactilis
D2v. iaces D1F1. -ens F2Ea. iunceis H , praelonga gracilitate curvatis interimimterim F. in terram
va. G(Brot.) ; nam
quosnam quas Rs (?)Brot. quos D coll. luc.
p. 121. namque uuas Müller em. II p. 29. (loc. corr.) ex his honori deorum damusdi-
camus va. S , chydaeoscydaeos Rs. chydacos a. chid- F1. -daeos F2.
Idaeos va. G appellavit Iudaea
gens contumelia numinum insignis.Th. II 6, 10 (κύκας). I 10, 5
(κόιξ). Hesych. s. v. κόικες. — inin — arentes om.M totum arentes
Thebaidithebaidi J. -di in totum arentes
(mar- Rs) MRs. theabide F. thebaide a. -dę E. -dis H. -des v.
-aicae S atque ArabiaeArabicae va. H macroque corpore exiles, etet om. (P)S adsiduo
vapore torrentetorrente MRs (P)S.
-tes rv crustam verius quam cutem obducunt. in
ipsaet inopia Fa quidem Aethiopia friaturfricatur F2Ea haechaec (hac F2) ll.v(S).
om. L — tantatacta F1. tota Ea est siccitas —
etut (pro et) ... spissetur F2 farinae modo spissatur in panemin pane Rs. gignitur autem in frutice
ramis cubitalibus, folio latiore, pomo rotundo, sed
maiore quam mali amplitudine; coecascoecas ll.J. coicas H. cycas B. caecas v vocant. triennio
maturescunt, semperque frutici pomum estet Rs subnascentesubnascenti F1Ea alio.
Thebaidis fructusfructu M extemplo in cados conditur cum sui ardoris
anima. nianima ni
MRsG. -ma D2F2. -mi r. -mam ni v itana (pro ita) F fiatfiet
DF1Ea. fit ut F2 , celeriter expiratexpiret F2va. G marcescitque non
retostusretortus MF1Ea furnis. eex
Rs(?)va.J reliquo genere plebeiae videntur SyriaeSyriae et J. -riae.. M. -ria et Rs. -ri et r G. -ri
hoc v. et S
et quasquas (.. uas M) tragemata MRsS. strag- r.
Iuba trag- v tragemata appellant. nam in aliain aliqua L (errore) parte Phoenices
Ciliciaeque populari etiam nomine a nobis appellantur balani.
eorum quoque plura genera.(15) Th. II 6, 6. — (18–20)
ib. § 2 extr. differunt figura rotunditatis
aut proceritatis, differunt et coloreodore Rs , nigriores acad M rubentes.
nec pauciores ficoficu va. H traduntur colores, maxime tamen placent
candidi. Distantstant M et magnitudine, prout multi cubitum effecere,
quidamquidem... amplius...
seruatur F1Ea sunt non ampliores faba. servantur iiii demum v. Ide- MF1. hi de- Rs(?)F2C. item
n??? E. Itē a demum qui
nascuntur in salsis atque sabulosis, ut in Iudaea atque Cyrenaica
AfricaAfricae Fels p. 46 , non item in Aegypto, Cypro, Syriasyria MRsv. -iae r (D2UZ p. 33). -ia et G , Seleuciaseleucias D1F1. -iae F2
Assyriaassyria MRsD2v. (cfr. VI 117). -iae rG , quam ob rem sues et reliqua animalia ex iisiis Mv. his
rC. (an ex delendum?) saginantur
.(3) Th. IV 4, 13 extr. Strabo XV 723 init. (Pl. XII
33). — vitiati autuitiata ut F1Ea vetusLi eiuseius MRsE2v.
est r pomi signum est decidissedecidisse Mv(J). cec- r H
candidam verrucam, quaquare a (om.E1) cemo
E. quae rac- va.S racemo adhaeserintadhaoserit v a.S. Alexandri
milites palmis viridibus strangulati sunt; in Gedrosiscedrosis M. caed- Rs.
gredo- a. grecio- F1 id
factum est pomi genere, alibi copiacopiae D2d eveniteuenit MRsv. -ient
DF1E. -iunt a. -iente F2: est enim tanta
suavitas musteismonstrei sunt D1F1. -ri sunt Ea , ut finis mandendimandendis M non nisi periculo fiat.
Diosc. I 17". Pallad. XI 12, 3. Nicand. ther. 891.
cfr. Pl. XV 91. XXIII 150. — (10. 11) Martial. XIII 28. 29. cfr.
Pl. XV 83. 43. (Pallad. III 25, 32. Isid. XVII 7, 10). —
Syria praeter hanc peculiares habet arboreshabet arbores om.Rs:
in nucum genere pistaciapistacia v. -cea a.
-cita F1. bistacia MRsF2.-cita E.cfr. O Schneider Nicand.
p. 150 nota — prodesse adversus serpentium
morsus traduntur et potu et cibo —, in ficorum
autem caricas etea F1. e Ea minoresminoris FEa eiusdemeiusdem MRsS. eius
rv generis, quasquos Rs. quae a. quit D1F1E cottana
vocant, item prunaprunas FEa in Damasco monte nata et myxasmyxas
MD. -xa v. mixas F2. -xaas D2. missa r , utramque
utrumque M. uirram-
Rs iam familiarem Italiaealiae F1Ea . ee om.M. ex va.S. myxismixis FEa. -xin M in Aegypto et vina fiunt.
Th.
III 12, 3. 4. Diosc. I 105. Iunipirisiunipiris M. -ri Rs. -peri rv. cfr. n. luc. p. 26 similemsimile
M.om.Rs. -litudine z. -nem va.Bas. habethabet MRsS. -ent rv Phoenicephoenice MRsS. -ces et v. poenicum (phoe- E) r cedrum minorem
. duo eius genera, Lycialicię
Ea. -cie F1. ticia F2. Lyria va.B et Phoeniciaphoenicea E. poen- F. fen- a , differuntdifferunt — 16 fructum om.Rs foliofolia Fa;
nam quae durumdorum E. -unt
F1. om.a , acutumagutum F1. agat- Ea.om.M, spinosumspinosum acutum M.at cfr. Th. habet, oxycedrosexycedros M. oxic- (-rus F2) Fa vocatur
, ramosa et nodisnidos E1a.
-dis E2. -dore z infesta alteraalteram M , odore praestanspraestant Fa. -an// E1. -at v a.J. fructum
feruntfert E2 myrti magnitudine,Th. III (3, 8). 12, 3. 4. Diosc. ib. — (8) Th. I 9, 4. —
§ 54: Th. III 15, 3. 4. — dulcem sapore. et maioris
cedri duo genera. quae floretflores MF2 (sed floret restit.F3), fructum non fert, fructiferafrugifera G
non floret, et in ea antecedentem fructum occupat novus;
semen eiuseius MRsF2v. ē E2. anno ē (eius D2) r cupresso similesimili F1E1a . quidam cedrelatenedrelactem F1. fed re latent Ead vocant. ex
hac resina laudatissima. materiaemater nitar (om. iae —
aeter) Rs vero ipsi aeternitas, itaque
et simulacra deorum ex ea factitaveruntfacti itauerunt D1F1. -ti durauerunt D2. fructi-
ficaue- a. cedrinus est
Romae in delubro Apollo Sosianussosianus F2v. -nnus F1E. sossianus Rs. sianus
M. si annus a Seleucia advectus. cedro
similis in Arcadia est arbor, in Phrygia frutex vocatur cedriscedris M. -rys RsS. om. rv. cfr. n. luc.
p. 38.
Syria et terebinthum habet. ex iis mascula
estmascula est Rsv. -lus M. -lae r sine fructu; feminarum duo genera. alteri fructus rubet
lentis magnitudine, alteri pallidus cum vite maturescit, non
grandior faba, odore iucundusiucundus
MRs. -dior rv , tactutractu FEz. -ta a resinosus. circa Idenident F1. -em Rs. om.a.
Idam va.S.
Troadistroadi sed F1E. -dis sed F2va.H. -dissent
Rs. Sed a et in Macedonia brevis arbor haec atque fruticosa,
in Damasco Syriae magna. materiesmateriae rei Rs. -ries et F2 ei admodum lenta ac
fidelis adad MRsv.
ac r vetustatem, nigrinigris F2z splendorissplendoribus FEaz ; flosflos om.Rs racemosus olivae
modo, sed rubens, foliafolia
— et om.Rs densa. fert et folliculos emittentesmittentes Eaz
quaedam animalia ceu culicesculis F1Ea lentoremque resinosum, qui
et exet ex
MD2Verc.(J). ex Rs (?)Brot. e F2. et rv(C) cortice erumpitrumpit F1Eaz.Th. III 18, 5. cfr. Diosc. I 147.
Pl. XXIV 91. etetiam va.S rhusrhus Mv. hrus Ea. rus r Syriaesirię F2. ser- F1. seria
E. eria a mascula sterilisterili fert ego. cfr. supra 9. 10 et Th. fert
sterili (stereli Rs) ll. v
fert femina, folio ulmi paulo longioreulmi por ulo longiore Rs et piloso, foliorum
semper inter se contrariiscontrari M pediculispedeculis Rs. -duculi M , graciligracili om.Rs brevique ramo.
pelles candidae conficiuntur iis. semen lentilentis MRsa simile cum
uva rubescit, quod vocatur rhusrhus v. ros ll , medicamentismedicamentum FEaz necessarium.
Th. IV 2, 1. 2. Diosc. I 181. Sol. 32,34. 35. (cfr.
Diod. I 34, 8. Strabo XVII 823. Pl. XXIII 134). —
EtEt in va. H Aegypto multa genera quae non aliubialiubi MJ. -ibi rv,
ante omnia ficus ob id Aegyptia cognominata. arbor moro
similis folio, magnitudine, aspectuaspectum F1Ea; pomum fert non ramis,
sed caudicecau-
dice fert MJ ipso, idqueipso idque MRsS. ipso idque ipse (-sum v) F2v.
idque ipse (-so D2) r ficus est praedulcis sine granis interioribus
, perquam fecundo proventu scalpendo tantum ferreis
unguibus; aliteraliter om.FEa non maturescit. sed cum hochoc MRsS. om. rv factum est,
quarto die demetitur alio subnascente, septeno ita numerosa
partu per singulas aestatesaestates Mv. aeta- r , multoita multo M. (an item multo?) lactelacte MRsv. iactu r abundanteabundantes FEa. subnascitur
, etiamsi non scalpatur, fetus quater aestate prioremque
expellit inmaturum. maleriesmateris F. -ter his
Ea proprii generis interinter utilis Rs. intilissimis F1 utilissimas
. caesa statim stagnis mergitur — hoc est eiusei coni. Dal. siccari
— et primo sidit, posted fluitare incipit, certoque eam sugit
alienus umor, quiquali qui M aliam omnem rigat. cum innatare
coeperitcoeperit MRsv. -pit r , tempestivaetespestiuue F.
tempestiuę uuę Ea haBet signum.
Th. IV
2, 3. (Diosc. I 182). Huichoc M similis quadamtenus quae vocatur Cypria
ficusficus MRsav. fiscus F1.
fuscus E in Creta. nam et iPsaet ipsa M. et illa RsS. et in illa r. et illa in v caudice ipso fert pomum et ramis
, cum in crassitudinem adolevere, sed haec germen
emittitgermen emittit RsS. -ment emmittit M. -mine mittis F.
-mina mittit (emi- v) Eav sine ullis foliis radiciradici Rsd2Tv(S).-cis MBas.
-ce rH similesimile Rsd2S. -les M. -lia v. -lis (om. caudex— similis)
r H . caudexcaudex arboris Md2va.H(S). -de ex arbor Rs arboris similis
populo, foliumpopulū filiū Rs ulmo. fructus quaternosquaterno Rs fundit, totiens et
germinatgraetat Mē (pro
ei`) F, sed grossus eius non maturescit nisi incisuraincisure misso Fa
emisso lacte. suavitas et interiora fici, magnitude sorvisorui M. (cfr. XV 61).
soluit Rs. sobi E1. sorbe E3. sorbi rv.
Th. IV 2, 4. (I 14, 2). — Similis et quam Ionesiniones M cerauniamceraunū
Rs. -nia FEa. ceroniam (P)H e Th. vocant, trunco
et ipsaipse Rs fertilis — pomumpomum
MRsS. sed pomum r D. -mo v. -mum in P siliquasiliqua MRsJ.
-quae rv. cfr. XV 95 —; ob id quidam Aegyptiam
ficum dixere, errore manifesto: non enim in Aegypto
nascitur, sed in Syria Ioniaque et circa Cnidumcnidum ES. oni- a. nid- F. gnid-
Mv. cersannium Rs atque in
Rhodo, semper comantibus foliis, flore candido cum vehementia
odoris, plantigeraplantigerat FE1 imis partibus etet om.FEa ideo superficiesuper-
ficio M
flavescensflauescens (-nt M) MRsv. fau- r. de dictione cfr.
XV 121. XVI 18. 19. XIX 159. 176. (Th.ὑποξηραινόμενον), sucum auferente subole. pomo antecedentis anni
circa canis ortusortū adT detracto statimstatim MRsD2v. -im placuit r alterum paritpari E3 , postea floretfloret
MRsz(P)S. -re r. -rem E3v
per arcturumarcturum Rs (?)v. act- r, hieme fetus eiuseius
MdTJ. om.Rsv. est r nutrientenutrienta Rs. -te S. enu- v.
Th. IV 2, 5.6. cfr.
Diosc. I 187. Diod. I 34, 7. Strabo XVII 823.
Aegyptus et perseamper-
seam P e Th. et Diosc. -sitam M. -sicam rv. cfr. § 63 extr. arborem sui generis habet,
similem piro, folia retinentem. fertilitasfertilitas — subnascente iteratRs adsiduaassidui FE1. -due a eiuseis
Rsa. et Rs. ei D2G, subnascente
crastinocrasso M fructufructum FEa, maturitas etesiarum adflatu. pomum
longius piro, inclusumin-
cisum M amygdalae putamine et corio, colore
herbido, sed ubi nuxnix M illi, huic prunumprimum FaTs. pom- v a. H differens brevitate
ac mollitiamol-
litia et MRsS. -tię E. -tie Fa. -tie et v et, quamvis blandiatur praedulcis suavitas, innocuum
innocum F1. in nu-
cum Ea. materies bonitate, firmitudine, nigritia quoque nihilnihilo RsS
differens a loto. simulacra etet ex MJ. ex rv. cfr. § 53 ex ea factitavere. non eadem
gratia, quamquam fideli, materiaema-
terię FEa. -rie MRsv. dist. ego ex arbore quamquam FEava.H balanum
appellavimus, magna exex ll.H. ut ex v parte contortaecon-
tortae MRsJ. -ta rv(D) ; navalisna uallis FEa. (noualis Dal. errore) itaque tantum48
est.Th. IV 2, 7. cfr. Ps-Arrian. per. m. Erythr. 33 extr. — at eest at e MRsv. aestate (est- a) r diverso cuci in magno honore, palmae similis
, quando et eius foliis utuntur ad textilia. differt quod in
bracchiabracchia S. bacc-
M. brachia (-io F) rv ramorum spargitur. pomo magnitudo quae manum
inpleat, coloscolor F2va.S fulvus, commendabilicommendabili RsS.
-lis rv suco ex austero dulci.
lignum intus grandegrandis FRva.G. (alac.) firmaeque duritiae, ex quo velares detornant
anulos. in eo nucleus dulcis, dum recens est; siccatus
siccatu Rs durescit ad infinitum, ut mandi non possit, nisi sitnisi sit ego. nisi si M. nisi Rsv. om. r
pluribus diebus maceratus. materies crispioriscrispiores FEa elegantiae
et ob id Persis gratissima.Th. IV 2, 8. 9. Herod. II 96. (Diosc. I 133). — nec minus spinaspine F. Syria spina Rsva.B celebratur
in eadem gente duntaxat nigra, quoniam incorruptaincorruptam F1. -tu
Ea
etiam in aquis durat, ob id utilissima navium costis. candidae
candidae S. -de RsT. -da rv. an e candida? facile putrescuntputrescit va.S . aculeiaculei MJ. -eus rv spinarum et in foliis, semen
in siliquis, quo coriacuria F1Ea perficiuntper-
ficiuntur va.S gallae vice. flos et coronis
iucundus et medicamentis utilisutilis si MRs. an -lis est? . manat et cummiscum is (his
Ea) FEa. gummi va.S ex ea.
sed praecipua utilitas quod caesa anno tertio resurgit. circa
Thebas haec, ubi et que???cus et perseapersea EaT(P)S. -sęa DF. -sia
MRs -sica v et oliva, CCC a Nilo
so stadiis, silvestri tractu et suis fontibus riguo.Th.
IV 2,10.
ibiibi Pronus (prun- v) FEva.G. ibi a et
prunus Aegyptia, non dissimilismodis similis D2 spinaespina Ea proximeproxime RsBas. -mae rv dictaedie-
tae RsFv. -ta r, pomo
mespili, maturescensmespile maturescent Rs bruma nec folia dimittensdemittens DF1TD. lignum in
pomo grande, sed corpus ipsum natura et copiaet copia
MJ. copiaque rv messiummespilum D2
instar incolisinstat incolis a. -ar colis E; purgatum enimenim om.M tundunt servantque eius offas.
Th. IV 2, 12. 11. 12. (schol. Nic. ther. 677 extr.). — silvestris fuitfuit MRsv(S). om. r H et circa Memphinmemphim FEava.D.
-phi arbore Rs regio tam vastis arboribus,
ut ternicerni Ea non quirent circumplecticircumflecti FEa, unius peculiari miraculo,
necue Rsv.
uel M. ut r. del.D2dT pomum propter usumve aliquem, sed eventum. facies
est spinaespumae M , folia habet ceu pinnaspennas Rs(?)Eava.S, quae tactis ab homine
ramis cadunt protinus ac posteapostera M renascuntur.
cfr. Pl. XXIV 105–107. — § 66: Diosc. I 133. 176.
157. 174.—
Cummimcum F1. gummim aBrot. -mi (optimum) v optimam esse exex om.M. et a Aegyptia spina
convenit, vermiculatam, colore glauco, puram, sine cortice,
dentibus adhaerentem. pretium eius in libras X III. deterior
ex amygdalis amaris et ceraso, pessimapessima e (ex v) S. -mae M. -me Rs.
persimę a. -symae FE e prunis.Diosc. V 1. I 141. — (14) Th. III 14, 1 extr.
IX 1, 2. Diosc. I 112 extr. — (16) Diosc. III 89. Pl. XXIV 128. fitfit MRsD2S. filii F1. -lis D1. folii F2Ea.
fuit d. fluit v
etet om.M inin ll. S. ex v vitibus infantiuminfantibus FEa ulceribus aptissima, et aliquando in
oleainuolea FEa. ex olea C dentium dolori, ulmo etiam in Corycocryco Rs. corico FEva.Bas. cortico a. (ἐν ταῖς κωρυκίσιTh.) monte Ciliciae
ac iunipiro ad nihil utilesutiles ll.S. -le
av. -lis Brot., ex ulmi vero cummi et culices
ibidist. Fels p. 48 nascuntur. fit et eet eo F1. et ea F2. et ex va.S sarcocolla — ita vocatur arbor etet om. va.S
cummis — utilissima pictoribus ac medicis, similis pollini
turis et ideo candidaetiam ideo candido Rs quam rufa melior. pretium eius quod
supra.
Nondum palustria attingimusattigimus va.S(D) necsed (pro nec) M. et Dzi. frutices amnium;
prius tamen quam digrediamur ab Aegypto, et papyripapyri MRsav. -piri r passim natura
dicetur, cum chartaecarte F. pa- Ea usu maxime humanitas vitae constet,
certecerte MRsS. om. r. et v memoria.(5) Isid. VI 12, 1. 13, 3. — (Paus. IX 31, 4). — Isid.
VI 9, 1. (8, 18). — (9) Hcm. ζ 169. et hanc Alexandrialexandrea nisi M. -dri in Asia
coni. Dzi. Magni victoria repertamreperta FEa
auctor est M. Varro, condita incundita in Rs. conditam F1Ea Aegypto Alexandriaalexandrea Rs. anteaante ea RsS
non fuisse chartarum usam: in palmarum foliis primo scriptitatum
scripsitatum M (item § 88).
-ptatum Rs 1, dein quarundam arborum libris. postea publica monumenta
plumbeis voluminibus, mox et privata linteis confici
coepta aut cerisceris MRsD2v. cedis r. schedis zcodd. B; pugillarium enim usum fuisse etiam
ante Troiana tempora invenimus apud Homerum, illo vero
prodentedist. H. de ellipsi cfr. III 129 et
Müller stil. p. 79 § 30 ne terramterra Eava.C(H) quidemquidaeRs. -dam F1 ipsamipsam (sc. fuisse)
MRSJ. -sa rH. -sa (-sam C) tota (-am C) fuisse v(S), quae nunc Aegyptusae-
gyptus ap(p)elletur RsSJ, intellegitur
, cum in SebennyticoSebennytico B. -nnut- M2Dzi.
-nniut- M1. -ntnyt- Rs 3. -bant nyt- Rs. -beninst- DF. -benist-
av. -benunst- E.cfr. V 49. 64 et Saiteet Saite S. -tae M. & fāite Rs.
est altem (-ter D2) r. est a. saltem v eius nomonomo del.F2 omnisomnis
MRsG2(S). nonnis r. -isi (P)H. nominis v
charta nascatur,Hom. δ 354 sq. cfr.
Sen. NQ VI 26, 1. Pl. II 201. XXV 12. — (16) cfr. Isid. VI 11, 1.
Pl. II 201. XXV 12. — (16) cfr. Isid. VI 11, 1. postea adaggeratamadaggerata H Brot. Nilo, si quidem a Pharo
insula, quae nunc Alexandriaealexandreae F ponte iungiturigitur E1. gigni- F1, noctis dieique
velifico navigi cursu terram afuisseafuisse
MJ. ari fu- Rs. abfu- S. fu- rv prodidit. mox aemulatione
circa bibliothecasbybliothecas RsDzi. regum Ptolemaeiptolemaei Mv. -lomei RsF2E2 (item infra). -lomeo ei r et Eumeniseumeni
F2, supprimente
subprimente M. sup:im- F2. supram- F1Ea chartas Ptolemaeo, idem Varro membranas Pergami
tradittradit
MRSS. -didit rv repertas. postea promiscueprimiscue Rs 1. perm- a. -cuę FE repatuitrepatuit M.
pat- rv, cfr. luc. p. 93 usus rei
qua constat inmortalitas hominum.
Th. IV 8, 3. cfr. Strabo XVII 799 extr. 800 init. —
(7) cfr. Theopomp. ap. Athen. XV 676d. Plut. Ages. 36. Papyrum ergo nascitur in palustribuspalustri a M. -stri delta (δproα) Dzi. Aegypti autait M. ut a
quiescentibus Nili aquis, ubi evagatae stagnant duo cubita
non excedente altitudine gurgitumgur///gitū Rs. -ghithum F. gyrgytum M, bracchialibracchiali RsF2S.
brach- rv radicisradicis MFdv. -ces Ea. -ce Rs (D?) obliquae
obliquae
Ev. -que r crassitudine, triangulistrianguli lateribus non de amplius Rs lateribus, decem non amplius
cubitorum longitudinelongitudinem in MF in gracilitatemgragilitate (graci- Rs 3) Rs fastigatum, thyrsi modo 5
cacumen includens, nullo semine aut usuusū Rs eius alio quam
florisflorē Rs. foris E ad deos coronandos. radicibus incolae pro ligno utuntur
, nec ignis tantum gratia, sed adad D(?)v. & FEa.om. r aliaali// M quoque utensilia
vasorum. ex ipso quidem papyro navigia texunt et e libro
velaet a libro uala Rs tegetesquetegates que FE. (alac.), nec non et vestem, etiametiam
ML. ē tam Rs. et quam r. atque zv stragulastragula MRs 3v(S). -lam
RsL. strangula r ac funes.
mandunt quoque crudum decoctumque, sucum tantum devorantes
.73: Th. IV 8, 4. Diosc. I 115. Herod. II 96. 92. cfr. Lucan. IV
136. Pl. VI 82. nascitur et in Syria circa quem odoratusque moderatus F. -tur Ea ille calamus
lacumlatū Rs, neque aliis usus est quam inde funibus rex
Antigonusanti cognumin Rs in navalibusnabalibus F. nauall- Rs 1E1 rebus, nondum spartospara
to Rs 1 communicato.
nuper et in Euphrateeufrate FEa nascensnescens Rs circa Babylonembabilonem RsF papyrum intellectum
est eundem usum haberehaber& FE. -bet a. -bere quem va.Bas. chartae; et tamen adhuc
malunt Parthi vestibus litteras intexere.
Isid. VI 10, 2–5. Praeparaturpraeparantur
va.J ex eo chartachar& FE. -rtae va.J. caret a diviso acu in praetenues
, sed quam latissimaslatissime Rs philyrasphi-
lyras MJ. -luras FEav. phylitras Rs. -luras Rs 3. fasciolas
coni. Dzi. fibras Birt AB p. 243. principatus medio,
atqueadque ate Rs indein di FEa scissurae ordinepost ordine pos. proximarum
-uicenae (§ 77) U. hieraticapritaa hieratica Birt ib. appellabatur antiquitus
religiosis tantum voluminibus dicata, quae adulationeadulatione
MRsF2S. ab adu- v. ablat- a. ablut- rH
Augusti nomen accepit, sicut secunda Liviaeliuia F2 a coniuge eiusest (pro
eius) F1Ea:
ita descendit hieratica in tertium nomen. proximum amphitheatriticae
amphitheatriticae J. ampi- M. amphite- F (item
v. 8). amphyte- Rs. amphitheatriticę Ea. amphithe- v. cfr. § 78 datum fuerat a confecturae loco; excepit
hanc Romae Fanni sagas officina tenuatamque curiosa interpolatione
interpolationem M1. -potatione Rs. -pretatione Rs 3 principalem fecit ee om.Ea plebeiapleucia F1Ea etsed M nomen ei dedit;
quaededit ei qui Rs non esset ita recurata, in suosua Ea mansit amphitheatritica.
post hanc Saiticasaltica M. saiticā Rs ab oppdo ubi maxima fertilitas, ex vilioribus
ramentis, propiorquepropriorque MRsEa etiamnum corticiet cortici F1E Taeneoticataeneotica MJ. ten- v. taenio- B(S). teneo
itice Rs. Laeneotica D. Lan- F. Len- EaH a
vicinouicino iam M loco, pondere iam haec, non bonitate, venalis. nam
emporiticaemporitica (-pur- Rs) MRsJ. emporet- F2B. emport- r.
amphoret- v inutilis scribendo involucrisinuolucres FEa chartarum segestriumque
quę F2. quem F1Ea. que
in va.S. (an merciumque segestribus?) mercibus usum praebetpraebet et Eava.L, ideo aideo a D2F2Eav. ideo MRs. idea r mercatoribus cognominata
mercib; cognominatā Rs. post hanc papyrum estest (pro eius) F extremumque eius scirposcipo F1E. scypo a
simile acsimilis ac
ne M1. ac ne simile quidem Rs ne funibusfinibus E quidemquidem om.Rs nisi in umore utile. Texiturte-
xitur M (bis) RsS. -xuitur r. -xuntur L (add. que v)
omnisom-
nib. Rs. -nes Eva.S madentemalidente FEa. madentes (tabulae) va.H tabula Nili aquaacua F1Ea. turbidumturbidum M. -dus rv liquoris glutinumliquoris glutinum coni. Dzi.
-orum glutinis MRs. -or in (uim in D2) glutinis r. -or glutinis
H. -or uim glutinis S. -ini v
praebet. inin del.F2va.S rectumrectum
MRsF2S. re (rē E) cum F1Ea. cum v. uicem H (cum praecedd.
iungens) primo supina tabulaetabula Eava. S schidaschida MD. scida F. scid Rs. sceda
Eav. scheda Ven. adlinitur
longitudinemagnitudine M papyri quae potuit esse, resegminibusresegminibus L. resigm- (res ignim-
Ea) ll. segm- v. cfr. XXVIII 5. 86 utrimque
amputatis, traversa postea crates peragitpergit Rs. pargit Rs 3.
peragitur va.H. huc traiecit postea — malleo (§ 82) Birt AB p. 244. premiturpraemitur MF. premuntur va.G ergoergo MDzi. deinde
rv. (an ex eo?)
praelispraelis MJ. prelis RsF2v. pleris r, et siccantur sole plagulae atque inter se iunguntur,
proximarum semper bonitatis deminutionediminutione FEava.S ad deterrimasteterrimas E.
numquam plures scaposcapos M1. scabo
Rs 1 quam vicenaeuicaenae Rs. -cine F1a. -cena F2.
Magna inin om.F latitudine earum differentia: XIII digitorum
optimis, duooptū
is duae Rs detrahuntur hieraticaehieratica et M2. hęraticae E. heratice Fa. hiera-
cae Rs 1, Fannianafanniaca Ea denos
habet, et uno minus amphitheatriticaamphiteatritica Rs. -teatrica (ampi- M)
r. cfr. § 75, pauciores Saiticasaltiga M. sartica FEa.cfr. § 69. 76, nec
malleomalleo
v. -llio MRs. -lio D1F. in alio (-ia a) D2da. alio E sufficit; nam emporiticaeemphori-
ticae FEa. en (in Rs 3) poret- Rs. cfr. § 76 brevitas sex digitos non
excedit. praeterea spectaturspectantur
DFEava.S(D) in chartis tenuitas, densitas,
candorcandar Rs 1. camdor F2. eam- F1E.om.a
liuor M.om.a, levor. primatum mutavitmutauit MRsv. mutua- r Claudius Caesar: nimia
quippe Augustaeangustae Ea tenuitas tolerandistneerandis F. tener- Ea non sufficiebat calamis;
ad hoc tramittens litteraslitteris M lituraeliture RsFa. litturae
E metum adferebat exex om. va.H aversisaduersis MdTVerc.,
et alias indecoro visu pertralucida. igitur ee MH (J). et D2v.
om. rS secundo coriocorto Rs
statuminastamina Birt AB p. 245 facta sunt, eet EaSJ primo subteminasubtemina MRsF2Brot. s opt- F1Ea. subtegmina H. -ne v. auxitausi & Rs et amplitudinem
amplitudinem MDzi. ita latitu- Rs. latitu- rv, pedalipedalis va.S erat mensura et Eava. S mensura. erat et cubitalis macrocollismacrocolis va. H(D), sed
ratio deprehendit vitium, unius schidaescide RsF. scedę E.om.a revulsionere uo//si////ones Rs. -uolsione
FES plures
infestanteinfestantes FEa paginas. ob haec praelata omnibus Claudia, Augustae
in epistulisepistolis FEva.S. epsiis Rsa auctoritas relicta; Liviana suamnam (pro suam) M tenuit,
cuicum F1 nihil ee MRsFv(S). cm.D(?)EaH primaprimae H e MRsv(S).
om. rH erat, sed omnia e secundasecundae H.
Scabritia levigatur dente conchaveconcaue E. -auo va.B, sed caducae
litterae fiunt. minus sorbet politura charta, magis splendetpost
splendet inseruit postea — malleo (§ 82) Dzi..
rebellat saepe umor incuriose datus primo, malleoquemalleo quae FEa deprehenditur
autaut—7 deprebenditur om.MRsaut v. aui DFEa etiam odore, cum curacura ego. om. ll.v. cfr. v. 12 fuitfuerit va.D indiligentior.
deprehenditur et lentigolentico E oculis, sed inserta mediis glutinamentis
taeneatenea RsFEa. taenia va.J fungofungo MRsv(G). -nco r. iunco
zB papyri bibula, vix nisi littera fundentefindente E2
se: tantum inest fraudis. alius igitur iterum texendistetendis FE. tenen- a labor.
Glutinum vulgare e pollinisepollonis F.
apollinis (-inu E1) Ea flore temperatur fervente
feluente M aquaqua FEa, minimo acetiacceti F.
a&i E1 aspersu, nam fabrile cummisquecummiscue (comm- a) Fa. -cuę E
fragilia sunt. diligentiordiligenter M.
-tiore Dzi. cura mollia panis fermentati colatcolat ego. -ata ll. v
aqua fervente; minimum hoc modo intergeriviintergeriui MS. -e///im Rs.
-eri r. -erii G. -erit v, atque etiam
Nilinili Mv(D). nil R. lini rH. cfr.
§ 107 lenitas superatursuperatu Fa. cmne autem glutinumgltinum om.M necuel (pro nec) M vetustius
esseex se FE1a debet uno die nec recentiusrecentius:Rsv. rectius M.om. r.— (postea malleomallio (melleo
E1a) recentius FEa tenuatur
tenuatus FEa et glutino percurritur, iterumque constrictaconstricta v. -scripta
(prosc- Rs) MRsD. -pte r. de m endo cfr. XXXV 93. (concri-
spata Birt AB p. 244) erugaturrugat FEa
atque extenditur malleo) — ita sintsunt va.S longinqua monimentamonu-
menta Rsva.S.
Tiberidist. U Gaiquegaliq; //// Rs. ca.II. quae FEa Gracchorumgrece (grathe E. gratę a) horum F1Ea manusmanus quae va.J apud Pomponium Secundum
vatemaltem FEa civemque clarissimum vidi annos ferefere om.Rs post ducentos
; iam vero Ciceronis ac Divi Augusti Vergiliqueuergiliique (-q. que Rs 1) RsF. uirg- Rs 3Eav a.S saepenumero
videmus.
Cass. Hem. fr. 37 Pet. (cfr. Varro ap. August. CD
VII 34 init. Liv. XL 29, 3 sq. Val. M. I 1, 12. Plut. Numa 22
med.). Ingentia exempla contra M.M. MRsS. om. rv Varronis sententiam
de chartis reperiuntur. namque Cassius Hemina,
vetustissimus auctor annalium, quarto eorum libro prodidit
Cn.c???. n???. Rs. C- M Terentiumterrentium FE scribam agrum suum in laniculo repastinantem
re-
spirantem Rs 1 effodisseeffodisse MRsS. offend-rv arcam, in qua Numa, qui Romae regnavit
, situs fuisset. in eademeodem DFEa libros eius repertosrepertus M P. Cornelio
cornelius FEa LL. om.MRs. filioF. (vel. P. pro
filio) MBas. Cethego, M. Baebiobrebio M Q. filio TamphiloTamphilo (Sigonius) S. pham- F. pam-
(-lio Rs. -li lo a) r cos., ad
quos a regno NumaeNumae om.M colliguntur anni DXXXV. hos fuisse
ee Mv. om. r charta, maiore etiamnum miraculo, quodquod-
quod DFE. (alac.) quod tot va.D infossiin fossa M duraverint
durauerunt
(-rint SJ) annis va.D. cfr. luc. p. 29 — quapropter in re tantain retenta FEa ipsius Heminae verba
ponam: Mirabantur alii, quomodo illi libri durare
possent; ille ita rationem reddebat: lapidem fuisse
quadratumquod ratum Fa circiter in media areamedia area MRsv(L)J. -iae (-ia a) arcae
(-ce a) r. -io arcae zS. -io arcte C evinctumeuinctum RsJ. euict- M.
uinct- rzv(D) candelis
quoquoversusquoquouersus FG. quoqueuer- (-su M) r.
quaquauersum zv. in eo lapide insuper libros
III sitosIII sitos ego. insitos MRsS. inse po-
sitos r. III sepo- D. impo- Verc. -tum v fuisse; propterea arbitrarierarbitranter Rs. -ari
ea Ea. -arier (-ari H) eos va.S non computuisse
concuputuisse Rs. computru-
D2F2va.S. potu- Ea. et&e F libros citratos fuisse; proptereapropter FEa arbitrarier
tineastineas
Mv. -nias r non tetigissetegisse FEa. in iisiis Mv(D). his rC. (in iis — 447,1
Pythagoricae damn. J) libris scriptascriptae RsMadvig adv. crit. Iip. 527
erant philosophiae PythagoricaePythagoricae — 2 philosophiae om.F1. -ricae— 2 essent
om.Ea — eosque combustos
a Q. Petiliopettilio Rs. Poetelio B. (an Petillio?) praetore, quia philosophiae scriptascriptae
MMadvig. scripti (sor- Rs 1) Rs essent.Pisophyso Rs. ipso D1F1. -se
Ea fr. 11 Pet. —Tudit. fr. 3 Pet. — Varro VI fr. 3
Mirsch. — Val. Ant. fr. 8 Pet. hoc
idem tradit Piso censorius primo commentariorum,
sed libros septem iuris pontificiipontifici FEa, totidemtotidemque C Pythagoricos fuisse;
Tuditanusuditanus F1Ea. V
dit- F2 tertio decimotertio decumo DFED. XIIII Rs Numaenume Rsa. num (nu
F1) ac F decretorum fuissefuisse ll.H(D). libro XII. fuisse v. fuisse. Libros. ipse
Varro humanarum antiquitatumantiquitatium M1RsF VIIVII MRsS. VI
rv (H).V G, Antiasantius Ea secundosecundo G. II MRs. -ndos rv
libroslibro M. (libros fuisse del. G)
XII fuisse G(S) fuisse XIIXII MRsS. duos G. ex his
(iis v) rv pontificales Latinos, totidem Graecos praecepta
philosophiae continentes; idem tertiotertio MRsF2G. -ios rv. tres Verc. etid est F1E SCet SC. U 224. & f.c. Rs. et se M. se F2. om. rva.J. ponit
quo comburi eos placuerit.Sol. 2,17. cfr. Gell. I 19.
Dion. Hal. IV 62 al. — Mucian. fr. 8 Brunn. — Homer.: cfr. § 69. inter omnes vero convenit Sibyllam
si-
bullā Rs. sybilla FEa ad Tarquinium Superbum tres libros adtulisse, ex
quibus sintini (pro sint) F1. in D1. in his
Ea. igni va.S duo cremati ab ipsa, tertius cum Capitolio Sullanis
syllanis Mva.Brot. sill- a temporibus. praeterea Mucianusmutianus
Rsva. H (S) ter cos. prodiditpost prodidit deficitRs
nuper se legisse, cum praesideret Lyciaelyciae Mav. lic- r, Sarpedonis ab
Troia scriptam in quodam templo epistulae chartam, quod
eo magis miror, si etiamnum Homero condente Aegyptus
non erat. autaut — 448, 1 sentit om.a cur, si iam hic erat usus, in plumbeisin plumbeis — 17 Homerus
ll.v(G2)S. del. G1e codd. (L) linteisque
litterisque M voluminibus scriptitatum constet, curvecurue MJ. cur & rv Homerus in
illa ipsailla ipsa M. ipsa illa rv Lycialychia FE Bellerophontibellero-
fonti F. belloro- E codicillos datos, non epistulasepistolas Eva.S,
tradideritprodidit FEva.J? sterilitatem sentit hoc quoque, factumque iam
Tiberio principe inopia chartae ut e senatu darentur arbitriarbitris M2. -tri is coni. Dzi.
dispensandisdispensandis MDzi. -di v. -de Fa. -dę EH; alias in tumultu vita erat.
Aethiopia Aegypto contermina insignes arbores
non ferenon fere
arbores non fere M habet praeter liniferam, qualisliniferam qualis MD. -ras quarum r. -ras
(lani- C) quarum natura in descriptione v Indorum atque Arabiae
arabiae Mv. -ia r dicta est. propiorpropior v. -prior ll tamen huic natura lanae maiorque12,38 sq.
folliculus granati modo mali, similesquesimilisque F et inter se arbores
ipsae. praeter hanc palmae, quales retulimus. insularum36 sq.
arbores ambitu Aethiopiae et nemora odorata in mentione6,198 sq.
earum dicta sunt.
cfr. Strabo XVII 826 p. med. Sen. benef. VII 9, 2.
Lucan. IX 426 sq. al.
AtlansAtlas va.J mons peculiaripeculia M proditur silva, de qua
diximus. confines ei Mauri, quibus plurima arbor citricitri Mz(Ber.)H (S). -ria D2. -rei E. eitrei
D1d. oit- F. cyt- a. cedri v(Brot.) et5,14
mensarum insania, quas feminae viris contra margaritasmargaritis Ea. -r&is F regerunt
.Tertull. de pallio 5. — [Iuba fr.
25 Mü.]. exstat hodie MM. Mv. in r. Ciceroniciceroni M. -nis rv in illaille FEa paupertate et (quod
magis mirum est) illo aevo emptaempta
MG. -tae rv HSHS MG. his r. libris v (item passim infra) D???D??? MJ. om. r. X G. XI.(X. C) Cum his v. memoraturmemorantur va.G et
Galli Asinigalli asini (-nii G) MS. -nii quae v. gallias in II r HS |X||X| MJ. XI rv. venumdataeuenumdata M. uenundatae rva. H sunt et duae abab MJ.
om.a. a rv(H). del. G Iuba rege
pendentesuendente va.H, quarum alteri pretium fuit HS |XII||XII| MJ.XIIrH. XV v, alteri paulo
minus. interiitinterit F1Ea nuper incendio a Cethegiscetegus FEa descendens, HS
|XIII||XIII| MD.
XIIII rv.XIIIIaH permutatapermutata —449, 17 caudice om.a, latifundiilati-
fundii MB. -ti fundi rv taxationetaxatione Mv. -nes r, si quis praediapraedi FE tanti
mercari malit. magnitudo amplissimisamplissima va.J adhuc fuit uni commissae
commisse M. cumm- E. -ssae F ex orbibus dimidiatisdimitiatis F. dimiatis E duobus a regeduobus a rege Mv. a rege duo-
bus r Mauretaniaemaurataniae F. maurit- Eva. H(passim)
Ptolemaeo quattuor pedespede E.
pedum va.D et semipedemsemipedem MD. -dum r. -dis v per medium ambitum
dist. ego, crassitudine quadratali — maiusque miraculum in ea
est artis latente iuncturaiunctum M quam potuisset esseesse Mv. este E. est ae F naturaenatura va.H —,
solidaesolida FTS autemautem ll.H. item G. del. v. (dist. H) a Nomio CaesarisTi-
berii Caesaris va. H(S) libertolibertum M cognomen trahentitrahenti J. -te ll.S. -tis v
tribus sicilicissilicis E infrainaera M quattuor pedes totidemque infra pedempedem MD. fe de r. semipedem v
crassitudinis. qua in re non omittendum videtur Tiberio
principi mensamprincipe mensa M quattuor pedes sextante et sicilicopedes et extante silico E excedentem
exce-
dente M, tota vero crassitudine sescuncialises (eeE) concili FE, operimentooperimento v. operam-
M. operm- r lamnae
lamne F1E1. -minę F2va.S vestitam fuisse, cum tam opimaopima C. opti-
ll.v. de mendo cfr, VIII 183 init. XVIII 263. 78. XXXV 47
XXV 49 Nomio liberto eius essetesset om.M. esset, cuius materia erat va.H(S).
(14) Sen. benef. VII 9, 2. — (16) Th. V 3, 7.tubertuber MF2v. Luber ??? hoc est radicis, maximequeradicis uitium maximeque in eo
va.H(S) laudatum quod sub terra
totum fuerit, et rarius quam quae supernesuperne MF2J. -rque r. -rne quaeque v gignuntur etiam
in ramis, proprieque quod tanti emitur arborum vitium est,
quarum amplitude ac radices aestimari possunt ex orbibus.
sunt autem cupresso feminae atqueadque M.om. va.J etiamnum silvestri similes
siluestres similis FE folio, odore, caudice. Ancorariusanchorarius ll. va. H mons vocatur citerioris
Mauretaniae, qui laudatissimumlaudatissimam (D?) v. cfr. n. luc. p. 53 dedit citrumcitrum
D2F2E(B)H. -rium M. tram r. cedrum v. cfr. XVI 233 , iam exhaustus
ex-
aususs D1FE2. -tis D2. -trus E1.
Mensis praecipua dos in venam crispis vel in vertices
parvosuena ... uertice paruis (uariis B) va. H. illud oblongo evenit discursu ideoque tigrinum
appellaturtigri-
num (-nae v) appellantur Fdva. H, hoc intorto et ideo tales pantherinae vocantur.
sunt et undatim crispae, maiore gratia, si pavonumpaonum D1F1. pro- M caudae
oculos imitentur. magna, verumuerum ll.J. -ro v. dist. ego: cfr. vol. Ip. 539 ad II 172 post has, gratiagratiae FEa extra praedictas
praedicta M crispiscrispis MC. -pi rv densa veluti grani congerie, quasquas om.F ob id aa Mv. om. r similitudine
apiatas vocant. summa vero omnium in colore:
hic maxime mulsi placet, vinisuinis MD coll.§ 99 extr. uenis rv suis refulgens. post haec
amplitude est: iam toti caudices iuvantiuuant Mv. -at r, pluresque in una.
mensaedist. G vitia lignum — ita vocatur materiaemateriae M. -ia rv surda et indigesta
simplicitas aut platani foliorum modo digestasimplicitas — digesta om.M —, itemitem MF2d2in ras. G.
tem r. om. v
ilignaeilignae (-neae v) uenae G. (etiam add. v).
-na uaene D2F2. lignauae (-ue E) nec D1F1E. -na uero si M.
lingue nec a venae similitudo vel coloris et, quibus maxime obnoxias
fecere aestusaestus Mv. -tu (estu Ea) r ventique, rimae aut capillamenta rimas
imitata; postea murena nigronicro F1Ea transcurrens limite variisque
corticumcorticum MFdv(J). coruum EaS. corium z. cor-
nicum H punctis adprehensus papaverum modomodo azv. nodo ll. H. cfr. VIII 195 et in totum
atroue om.M propiorpropior
v. -prior ll colos maculaeve discoloresdiscores F1E. -ors a. — Virides terra
condunt barbari et inlinunt cera, artifices vero frumenti
acervis inponunt septenis diebus totidem intermissisintermitis
F1Ea, mirumque
ponderi quantum ita detrahatur. naufragia docueredocere F1Ea
nuper hanc quoque materiemmateriem M. -iam rv siccatam mari, duritieduritiae
ME incorrupta,57
cospissaricospissari MJ. spi- rv non ullonon ullo v. nullo F2Ta.
non (n???) nullo r. immo nullo Müller em. II p. 30. (an ut
nullo? cfr. VII 152 ut nihil aliud) modo vehementius. nutriuntur
optime splendescuntque manusmanu (-uque va.G sicca Eava.J siccae fricatufricatu MJ. -atur
(friga- DF) r. -atae G. -antur v a balineisa balineis MG. ab aleneis F.
ab alienis Eav maxime
, nec vinisuinis MF2S. binis r. a uinis G. ab acco-
lis v laedunturledantur FEa ut iisis ll.D. his G. in iis (his C) v genitae.
Hom. ε 60.— Inter pauca nitidiorisnitioris M vitae instrumenta haec arbor
estarbor est MF2v. -rem F1. -rum Ea, quapropter insistendum ei quoque paululumpaululum MD. paulum rv videtur.
nota etiamet iam CFW Müller p. 17 Homero fuit. thyonthyon
(coni. Dal.) H. thron M. thio F2. tro rv.θεῖονL Graecegraece ML.
grece F2. geche Fd. -chae D. gethę E. gete av vocatur, ab aliishaliis E. NIS
(=alis) M
thyathia FEava. Verc.. hanc itaque inter odores uri tradidittradidit MJ. tradit rv in deliciis CircaeCirces va.J,
quam deam volebat intellegi, magno errore eorum qui odoramenta
in eo vocabulo accipiunt, cum praesertim eodem
versu cedrum laricemque una tradat uritradat uri (Salm.) J. -at uri in S. -atur M.
-atur in r. -at in v, quoqua Ea manifestum
est de arboribus tantum locutum. Th. V 3, 7. (cfr. Pl. XV 1.
XVI 144. XIX 32).— (18) cfr. Cic. Verr. IV 37. Theophrastus, qui
proximusproximus M (coni. S) J.
primus (-mis D1) DEv. -inus F. (alac.) a Magni Alexandri aetate scripsitscripsit MJ. scribit
r v haechaec MJ. que DF. quae v. del. S. (an h. e.?) circa urbis
Romae annum(om.
annum) post numerum add. gesta sunt annum va.S CCCCXXXX, magnum iam huic arboriarbore
F1E1 honorem
tribuit, memoratasmemoratas Mv. -ta r ex eaex eo M referens templorum veterum
contignationes quandamque inmortalitatem materiae in
tectis contra vitia omnia incorruptaeincorrupta E. radice nihil crispius,
nec aliunde pretiosiora opera. praecipuam autem esse eam
arborem circa Hammonis delubrum, nasci et inin Mv. om. r interiorinterior MF2D. infe- rv
Cyrenaicaecyronaice
F1Ea parte. de mensis tamen tacuit, et alias nullius
ante Ciceronianam vetustor memoria est, quoquo MJ. quac r H. ex quo v noviciaenauiciae F1. -itiae
E. nautice a. nouitia zH apparent
appar& F1EazH. — Alia est arbor eodem nomine, malum ferensterens F1Ea
exsecratum aliquis odore et amaritudineamaritudo F1Ea, aliis expetitum,
domusdomos F2va.S etiam decorans, nec dicenda verbosius.
Th. IV 3, 1. — (8) Nepos. fr. 20 Halm. —
(13) Hom. i 84 sq. — (14. 15) Diosc. I 171.—
Eadem Africa, qua vergit ad nos, insignem
arborem lotonlaton FEa gignit, quam vocatuocant Eava.J celthimcelthim MJ. -tim rv, etet
Mv. om. r ipsam Italiae 5
familiarem, sed terra mutatam. praecipuapraecipuę E. sed multa M. (loc. corr.) est circa Syrtis
atque Nasamonas. magnitudo quae piro, quamquam Nepos
Cornelius brevem tradit. incisurae folio crebriores;
alioquialioqui (-in v) DFv (J). aliqui M. qui E. (alac.). quae z(P)H
ilices FE ilicis viderenturuidentur (P)H. differentiaedifferentia F1Ea pluresplures F2v. plu-
rimis M. pures r. (an plures in iis?), eaequeeaque F1. eae quae Ea maxime
fructibus fiunt. magnitudo huic fabaemagnitudo huic fabae MF2v.om. r, color croci, sed ante
maturitatem alius atque alius, sicut uvisin uuis va.S. nascitur densus
in ramis myrti modo, non ut in Italia cerasiscerasus D2F2. -si va.J, tam dulcisdulcis ll.v(S). -ci L
ibi cibocibus va.L, ut nomen etiam genti terraeque dederit nimis hospitali
advenarum oblivione patriae. ferunt ventris non sentire
morbosmorbos MD2F2G(J). -ruo D1F1. -rbum Eazv(H) qui eumtum M mandant. Th. IV 3,
2. 1. 4. Herod. IV 177. Polyb. XII 2 ap. Athen. XIV 561de. Nepos
fr. 20. melior sine interiore nucleo,
qui inde (pro in) MJD altero genere osseus videtur. vinum quoque exprimitur
illi simile mulso, quod ultra denos dies negat durare
idemidem — 453, 1 arboris
om.a Nepos bacasque concisascontusas va.H cum alicaaliqua E. siliqua va.B ad cibos doliis
condi. quin et exercitus pastos eoeos F1E accepimusaccepimus Ev. accip- rD ultro citroquecitro om.F1E
commeantes per Africam. ligno colos niger; ad tibiarum
cantus expetitur. eeom.E radice cultellis capuloscapolos FE brevesque alios
usus excogitant.
Th. IV 8, 9. 10. 11. 9. Diosc. IV 112. Herod. II
92. Diod. I 34, 6. cfr. PL. XXII 56. — Haecet del.F2. hec M1. haec M2 ibi natura arboris. est autem eodem nomine et
herbaerba E et inin om.E1 Aegypto caulis in palustrium genere. recedentibus
enim aquis Nililini F1. cfr. § 82 riuis provenit, similis fabae caule
foliisqueamen (tn???) a densa congerie stipatis, brevioribus tantum gracilioribusque
que MD. cui r. que cui v. fructus in capite papaveripapauere FEa similis incisuris omnique
alio modo; intus grana ceu miliumgranate (-tę E) umilium
(hu- Ea)... capite F1Ea. incolae capita inin MF2v. non (n???) r
acervis putrefaciunt, mox separant lavando et siccata tundunt
eoque pane utuntur. mirummirum —
§ 110 extr. om.a est quod praeter haec traditur,
sole occidente papavera eapapauerae ea F1. -re ea E1. -ra F2 comprimi et integi foliis, ad ortum
autem aperiri, donec maturescant flosque, qui est candidus,
decidatdecidit E. Th. IV 8, 10.
11. (C II 19, 1). — (16) Diosc. IV 112. — (20) cfr. Col. VII 9, 6.
hoc amplius in Euphrateeprate E. ea parte va.B tradunt, et caput
ipsumescapulis (-poli
F1) sum F1E. et scapum ipaum va.H et floremflore F1E vespera nergi usque in medias noctes totumque
abire in altum, ut ne demissademissa (P L. dim- ll.v quidemque
MF2v. om. r manu possit
inveniri, revertiinueniri reuerti D2F2 (coni. Dal.) D. -ire (-iri M2Ev) uerti rv. cfr. Th. (ἐπανιέναι) deinde paulatimque subrigi et ad exortusexortus MJ. -tu F1. -tū rv
solis emergere extra aquam ac florem patefacere atque etiamnum
insurgereinsurre E1. exurgere
va.H, ut planeulla ne M ab aqua absit alte. radicem lotos
habethabet MdTsD. haec habet rv mali cotoneico-
tonei v. -ni M. -nii r magnitudinemagnitudinem F1E, opertamopertam MF2v. operam F1. -re E nigro cortice, qualis
et castaneascastanea M tegit. interius candidum corpus, gratum cibis
etcibis et MdTJ.
cibis D2D. cibi (-is v) sed rv crudumcrudo B. crudum sed D2D, gratius decoctum sive aqua sive pruna. nequeneque MJ. nec rv
aliunde magis quam purgamentis eius sues crassescunt.
Th. IV 3, 3.5. – Cyrenaicacyrenaice F regio loton auae postponit paliuro.
fruticosior haec fructuqueque M(E3)v. quem F1a. quę F2. quā
E. (an fructusque?) magis rubens, cuius nucleus non
simul mandatur; iucundus per se acac MJ. atque rv suavior e vino, quin et
vina suco suo commendans. interior Africa ad Garamantas
usquepraestat coni. Dal. (cfr.MXIV 137) et deserta palmarum magnitudine et suavitate constat,
cfr. Pl. XXIII 106. (Sen. ep.
85, 5. Martial. XIII 42. 43). — nobilibusnobilius E1. -lis vaG. (an nobiliū?) maxime circa delubrum Hammonis, sed circa
Carthaginem Punicum malum cognomine(om. malum) eo gramine Ea sibi vindicat; aliqui
granatum appellant. divisit et in genera apyrenumapyrenum M(P)H.
-rinum F2. -rinon v. at pirinum D2. apf renum r.om.a vocando
cui lignosusligno E nucleus abessetabesset MD2J. -esse r. -est, sed v; candidior ei natura et blandioresblandiores es
E1. -res est E2. -res sunt va.J
aciniacini MF2v. -idi D2. in-
cini r minusque amarisamari Fava. G. -ri/// E distinctidestincti M membranis. (12) cfr. Diosc. I 151.—
(14. 15) cfr. Pl. XXIII 112. — aliasalias M(S)J. -ia rv structurastructura F2d2. -ras N. strictura r
eorumeorum Mv. ear- r quaedamquaedam (quid- F1) ll.v(H). del. C ut in favisfauis MF2v. famis r, communispunctum pos. post communis v(C), post fauis B(S) nucleos habentiumhabenti M.
horumhorum M.om. rv quinque species:dulcia, acria, mixta, acida, vinosa.
Samia et Aegyptia distinguntur erythrocomiserythrocomis Mv. egrithoc- r et leucocomisglau-
cocomis B.
corticis maior usus ex acerbis ad perficienda coria. flos
balaustiumbalaustium MaB. balast- r. balust- v vocatur, et medicismedi-
cinis va.J idoneus et tinguendis vestibus
, quarum color inde nomen accepit.
Diosc. IV 107. (Pl. XXVII
76). — (19) Diosc. I 117. Nicand. ther. 610. (Pl. XXIV 64).
Diosc. IV 170. (Pl. XXVII 70. XXV 79). —
In Asia et Graecia nascuntur frutices epicactis
epicactis ll.(index) v(G)J. epipa- B(H) e
Diosc., quem alii embolinenembolinen ll.v(G)J. ellebori- B(H) e Diosc. vocant, parvis foliis, quae pota
contra venena prosunt sicut ericesherices FEava.L. frices M contra serpentes,
et455, 1 an et is in?
in quo nascitur granum Cnidiumgnidium FEava.S, quod aliqui linum vocant,
fruticem vero thymelaeanthymelaeam Bas. -lean MC. tym-
E. tim- Fv. om.a, aliialia F1. alii a F2 chamelaeanchamelaeam Bas. -mae-
lean MC. -melean (-am a) Fav. -malean E, alii pyros achnenachnen (index) B e
Diosc. achen ll.v,
aliqui cnestoremcnestorem MJ. cre- F2. d ne- r. ne- av.
cnestron B , alii cneorumalii gneorum (cneo- J) MF2. aluc deo- F1. ali hic
(hie a) neo- Ea. alii cneoron B. est similis oleastro, foliis
angustioribus, cumminosis, si mordeantur, myrti magnitudine.
semensemine Eva.D colore et specie farrisforis B, ad medicinae tantum usum.
Diosc. IV 49. (Pl. XXVII 141). — Diose. III 20. Th. IX 1, 3.
(15, 8).— Tragion fruticem sola Creta insula gignit, terebintho
similem et semine, quod contra sagittarumsagittariorum M ictus efficacissimum
tradunt. eadem et tragacanthamtragacantham J. -thum MD. -then
v. -chantem r spinaeespinae M1. -ine F albae
radice, multum praelatampraelatam Mv(S). -ta
r H apud Medos aut in Achaiaachaia D2F2B. -alani M. cai D1F1. cui (superscr.a) E2.
caui a. caucaso E1. cfr. Th. nascenti
. pretium eius inin om.Ea libras $X$ III.
Diosc. IV 51. (Pl. XXVII 142. XXII 39).—
(12) Diosc. I 116. (Pl. XXIV 57. Isid. XVII 7, 49). — Tragontragon MF2v(H). -gion C. tracon F1E. trocon a et Asiacasia F1. tasia Ea fert sive scorpionem, veprem sine
foliis, racemisracemis B e Diosc. ramis ll.v rubentibusrubentibus Mv. fuben- D. fu-
beun- r, ad medicinae usum. myricen et
Italia, quam tamaricenquam tramaricem (tam- J) MJ. quāta maricen F. quam ama- Ea. quam alii tama- v vocatuocant F1Eava.J, Achaia autem bryanbrian
FEa silvestrem.
insigneinsignem Tsva.G(S) in ea quod sativaquod in ea (eam E1) satiue
(-ua S) F1EaS tantum fertfert MaJ. -rat rv gallae similemsimiliter F1Ea. -le F2 fructum.
in Syria et Aegypto copiosa haec est, cuius infelicia ligna
appellamus, quaqua coni. S. quae ll.v. quaedam (coni. J) D tamen in: eliciorafeliciora M sunt Graeciaegraecia M. (cfr. luc. p. 96 et J ann. phil. 1866 p. 692).Th.
III 10, 3. gignit enim
arborem ostrynostryn B. -rym M. -rin rv, quam et ostryamostryam B. -ream (-an D) ll.v vocant, solitariam circa
saxa aquosa, similem fraxino cortice et ramis, folio pirispiris MJ. -ri B. pilis rv,
paulo tamen longioribus crassioribusque ac rugosisugrosis F1. -ossis F2. grossis a incisuris,
quaeque F1E per tota discurrunt, semine hordeo simili et colorecolorore F1. colore et Eava.G.
materiesmateries (-iaes F1) MDFL(S). -rie EaH. -ria v est dura atque firma, qua in domumdomo M inlata difficiles 5
partus fieri produnt mortesque miseras. Th. III 18, 13. —
nec auspicatior
in Lesbo insula arbor quae vocatur euonymoseuonymos (-nimus a) Ma(B2)G. eno- rv. ano- B1, non
absimilisdist. Müller em. II p. 31 Punicae arbori — inter eam et laurum foliafolia M. -lii r v magnitudine
, figura vero et mollitia Punicae —, florisfloris M. -re rv candidi
odorecandidi odore ego n. luc. p. 39. -didiore
MD2F2G. -didior est rv. de mendo cfr. XII 124 statim pestem denuntians. fert siliquas sesamessiliquas sesames M (luc. p. 32) D. -quas sesamę (-mi va. H) similis (-les v)
F2v. -cuassem similis r, intus
granum quadriangulaquadrangula E2va.S. -li a figura, spissum, letale animalibus; nec
non et foliofolio MS. -lio in r. in folio v eademeadem MF2v. eod- r vis. succurrit aliquando praeceps alvi
exinanitio.
Alex. Polyhist. fr. 147 Mü.
— Alexander Cornelius arborem leonemleonem MDF1ED. leon F2. eon a. eonem v. cfr. index appellavit
, ex qua facta esset Argo, similem robori viscumrobori (-re M) uiscum MF2v. -ribus cum (con Ea) r ferentife-
rens M.an ferentem?,
quae neque aqua nequeneque... neque MJ. nec .. nec rv igni possetposset v. -ssit ll.H corrumpi, sicuti nec
viscum, nulli alii cognitam, quod equidem sciam.
cfr. Pl. XXV 162. — Th. III 16, 5. 3, 1. (IV 15, 1. 2. I
9, 3. III 3, 3. I 5, 2). cfr. Pl. XVI 80. XVII 234. Andrachlenandrachlen S. -em M. -aclen F2d.
-em F1. -aden Ea. adrachnen v (item 457,2) omnes fere Graecisgraecis MD. -ci v.
grece D2Ea. crece D1F1. grecię F2 porcillacaeporcillacae S coll. XX 210.
porcella- M. porcilia- DF1a. -ciliae e E2. -ciliae E1. procile F2.
portulacae v nomine
interpretanturinterpraetatur M, cum sitcum illa sit va.S herba et andrachneandrache M. -ahne
F. -achię a vocetur unius
litterae diversitate. ceterocetera Ea. -rum va.S andrachle est silvestris arbor neque
in planisplanis MF2v.
la- r nascens, similis unedoni, folio tantum minore et
numquam decidente, cortice non scabro quidem, sed qui
circumgelatus videri possit: tam tristis aspectusaspectus MJ. -tu rv est. Th. III 16,6. — (8) Th. III 4, 4. — similis
et coccygiacoccygia (Salm.) H. -gya
F2. coggygya DF1E2. —g???ia C. coggya ME1. coccido a. cog-
grygia B. congrigia v folio, magnitudine minor. proprietatem
habet fructum amittendi lanuginelanuginē F2 (fructuum.. la- va.B) (pappum vocant), quod
nulli aliiali E2 arboriarbori MEv(J). -rem DF1a. -rum F2dG evenit. similis et apharceapharce
B. abphrace M. aparche F2. -rache v. parche r, bifera aeque quam
andrachle. priorem fruc???um incipiente pubescere uva peragunt
peragit va.H, alterum initio hiemis, qualesqualis F2SJ eos non traditur.
Et ferulam inter externas dixisse conveniat arborumque
generi adscripsisse, quoniam quarundam naturae,
sicutisicut Eava.D distinguemusdistinguemus
MB(J). -uimus rH , lignum omneomnem Fa corticis loco habenthabent MJ. -nt hoc est rv forinsecus,16,179
ligni autem loco fungosam intus medullam utut MF2v. ui r sabuci
sambuci Eva.H, quaedam vero inanitatem ut harundinesharundinis E. (17) Th.
VI 2, 7. — ferula calidis
nascitur locis atque trans maria, geniculatis nodata scapis.
duo eius genera: nartheca Graeci vocant adsurgentem in altitudinem
, nartheciamIn artheciam F1d. -tecia a. narthecyan (Dal.) H vero semper humilem. a genibus exeunt
ex-
eunt MJ. -ti r. -tia v folia, maxima ut quaeque terrae proxima. ceteracetero DFva.J natura
eadem quae anethoanetho ve Th. -to ll.D , et fructu similisimili MJ. -lis rv. nulli fruticum levitas
maior; ob id gestatugestata zva.(P)G2 facilisfacilis MG2cum P(S). -lius rv. -lior L baculorum usum senectuti praebet.
(Th. IX 9, 6). Diosc. IV 154.(5) Th. IX 8, 5. — Semen ferulae thapsian quidam vocavere, deceptidecepti MF2ad2.
-ti ei r D. -ti eo v
quoniam ferula sine dubio est thapsia, sed suitapsia (tha- v) sed suis (sui v) D2F2v. thapsia sui NJ. tapsi assiduis r generis, foliis
feniculi, inaniinane F1Ea caule nec excedente baculi longitudinem. semen
quale ferulae, radix candida. incisa lacte manat et contusa
suco, nec corticem abdicant. omnia ea venena: quippe etiametiam om.M
fodientibusdist. J nocet, si minima aspiret aura; intumescunt corpora
, faciemque invadunt ignes sacri; ob id cerato prius inlinunt
. Diosc. IV 154. —
(15) Plin. iun. 104, 10–15. (cfr. Suet. Nero 26. Tac. A XIII 25.
Dio LXI 9, 2). — quibusdam tamen morbis auxiliari dicunt medici permixtam
aliis, itemitem MJ. -em in rv alopeciisalopeciis v. -cis MD. allopicis F2.
alio pisces (pesc- F1) r suggillatisque ac liventibuslibentibus FEa, ceu
vero remedia desintdesunt F1Ea, ut scelerascelera MD2F2v. scesset (cesset Ea) lera r non tractentnon tractent ll. H.
contra- v. an noua tra-? de mendo cfr. XXXIV 65. sedsed MF2v(J). om. r S ista praetexunt
noxio instrumento, tantumque inpudentiae est, ut
venenumtranseant M artis esse persuadeant. thapsia in Africa vehementissima
. quidam caulem incidunt per messes et in ipsa excavant
radice, quo sucus confluat, arefactumque tollunt. alii
foliafolia ML. -lii r. -lium v, caulem, radicem tundunt in pila et sucum in sole coactum
dividunt in pastillos. Nero Caesar claritatem ei dedit
initiointio F1. in uitio M imperi, nocturnis grassationibus converberata facieconuerberatam faciem va.S inlinens
idid MD2D. sit F1. sic rJ. om.a. sibi v cum ture ceraque et secutosecundo a. sequenti
zva.G die contra famamfamem E2a
cutem sinceram circumferensferens E. ignem ferulis optime servari
certum est easque in Aegypto praecellere.
Diosc. II 204. Vbiubi id D1F1. ibi id
(et v) Eva.J. om.a et capparicappari Mv(D). -ris (cappuris E2) r Verc.
cfr. Fels p. 12, firmioris ligni frutex seminisque
et cibiscibis MJ. -bi rv vulgati, caule quoque una plerumque decerpto.
cavenda eius genera peregrina, si quidem Arabium pestilens,
Africumatricum F1E2. -itum E1a gingivis inimicum, Marmaricum vulvis etuoluis et F2S. -isset F1E2a.
-is sed E1 omnibusomnibus MD. -ium rv
inflationibus. Apulum vomitus facitfoluit MF2G(J). facit r.
mouet v(H), stomachum et alvum
solvit. quidam idin (id F2) cinosbaton FEa cynosbaton vocant, alii ophiostaphylenophiostaphylen Verc.
ophios sta- M. opheostaphilen v. opus sta- Ea. opiis (ophios F2.
ofios D2) stha- r.
Th. IV 8, (2). 5. — Frutectosifraticosi va.S est generis et sariphasaripha Min ind. v(J).
-ifa DFEa. sa.ri M. sari B e Th., circa Nilum naScens
, duorum ferme cubitorum altitudine, pollicari crassitudine
, coma papyripapyri Mv. -pini D2F2.
-pari (-paueri E1) r, similique manditur modo, radice ferrariis
officinis praecipua carbonis usu propter duritiam.
Th. C II 17, 3. — Non omittendum est et quod Babylone seritur
in spinis, quoniam non aliubi vivit, sicut etet sicut E. estque sicut va.L. (alac.) viscum in
arboribus, sedet (pro sed) M illud in spina tantum quae regia vocatur.
mirum quod eodemeodem ML. ead- rv die germinat quoquod (qua G)
va. L iniectuminsectum M est — inicitur
iniicitur M2va.S. initiatur Fd autem ipso canis ortu — et celerrime arborem occupat
. condiunt eo vinauinum EazH et ideo serunt. spina illa nascitur et
Athenis in Longis muris.
schol. Nicand. ther. 617. (Pl. XVIII 144). Ar. III 21, 522b 27. Col. V 12, 1. Frutex est et cytisuscytisus v. -thisus M. citi- F1E. cithi- F2. citius a, ab AmphilochoAmphilocho (Ruhnken) J -co M. antiloco D2. -lomaco r. Ari-
stomacho B. Antino- v AthenienseAtheniensi va.J
miris laudibus praedicatus pabulo omniumomnium ll.v(D).
ouium B. omnium pecudum coni. J, aridus vero etiam
suum, spondetque iugero eius annua HSannua HS MG. -ua hF2in ras. -uans D1Ed. -uas D2. -uos v MMMM MF2G(S). om. rH. perpluris v vel mediocri
solo reditus. utilitas quaequae cm.M. herbosa va.G ervo, sed ocioreruo sed ocior
MG. ergo et (eo v) doctior (laetior v) rv satiassatietas va.S. cfr. XII 78, perquam
modico pinguescente quadripedequadripedi aut E1. -pedita ut E2a, ita ut iumenta hordeum
spernant. non ex alio pabulo lactis maiormaior Mv. melior r copia aut melioraut melior om.a,
super omnia pecudum medicinaan medicina
ea? validasualidas ego. (cfr. XVIII 136). -da MJ. om. rv aaom.E1d2 morbis omnibusomnibus MJ. -ni usu rv
praestante.Col. V 12, 2. — quin et nutricibus in defectu lactis aridum atque
in aqua decoctum potui cum vino dari iubetiubet MG. -bet et v.
iuuet (-uat D2z) r — firmioresfirmioret M excelsioresque
firmioret M infantes fore —, viridem etiametiam om.M.an autem? gallinis aut, si
inarueritinaruerit MS. inaurierit (in-
hau- a) r. aruerit v, madefactum. apes quoque numquam defore cytisicyti FEa
pabulo contingente promittunt Democritus atqueatque J. adque M.om.r S. et v. cfr. XV 138 Aristomachus
.Col. ib. 3. 4. 3. — nec aliud minoris impendi est. seritur, cum hordeum
hordeum M (luc. p. 97) D. -deo rv, aut vere semine ut porrum, vel caule autumno ante
brumam; si semine, madidum, autaut MD. et rv , si desintdesint Mv. -init r imbres, satum
spargituran satum a qua
spargitur?. plantae cubitales transferunturtransferuntur M (coni. Dal.) J. perfer- rv.
fer- C. praefer- zS scrobe pedali. seritur
per aequinoctia tenero frutice, perficitur triennio, demetitur
verno aequinoctio, cum florere desiitdesinit Ezva. L(H), vel pueri
anusveanusue MJ.
-us uel r. uel anus v. uel anus uel (Chiffl.) S vilissima opera.Diosc.
IV 111. — (17) Col. V 12, 4. canuscanus — 15 frutex Mv. om. r aspectu, breviterque si quis
exprimere similitudinem velit, angustioris trifoli frutex. datur
animalibus post biduum semper, hieme vero quod inaruit
madidum. satiant equos denae librae et adad MF2dT (ed. pr.) Brot. om. rv portionemportione va.Brot. minora
animalia, obiterque inter ordines aliumallium et G, cepas sericepas seri MJ. caepes
(cape F2. cepe G) seri D2FG. capessere r B. -strinum v fertile
estest (ante hic) om.Eva.S.(2) Col. ib. 1. — inventus est hic frutex in Cythnocythno MC. citano r. cytro v insula, inde tralatustranslatus FES. -us est av
in omnes Cycladas, mox in urbes Graecas, magno casei proventu
. praeterea — quoquo DFa (Fels p. 48) D. quod ME. propter quod v maxime miror rarumrarum
est F2 esse in
Italia — non aestuum, non frigorum, non grandinum aut
nivis iniuriam expavescit. adicit Hyginus, ne cossiumne cossium ego. ne hosti- ll.v. cfr. XVII 220 quidem
propter nullam gratiam ligni.
Th. IV 6, 1. 2. — Nascuntur etiametiam MD. et rv in mari frutices arboresque
— minores in nostro —, Rubrum enim et totus orientis
oceanus refertus estest Mv(J). om. r S silvis. non habethabet Mv. -ent r lingualingna F2. ligna a LatiaLatia ego. alia ll. v. Itala coni. J. cfr. VII
117. XI 123. III 7 nomen
quod Graeci vocant phycosphicos FEa, quoniam algaalga Mv. halga D2F2.
hala D1. haila r herbarum marismaris MJ. magis rv. de mendo cfr. VI 140
vocabulum intellegitur, hic autem est frutex. folio latofolia lata va.J, colore
viridi gignit quod quidam prasonprason B e Th. gra- MJ. -sson rv vocant, alii zostera.
Th. ib. 3. 4. 5. 6. (cfr. Diosc. IV 98. Pl. XXVI 103). —alterum genus eiusdem capillaceocapillacio MD folio, similesimile— 17 folio om.a feniculo, in
saxis nascitur, superius in vadisin uadis MF2Verc. -dit rv haut procul litore, utrumque
utrimque F2 verno, et interitinteriit F2 aatumno. circa Cretam insulaminsulamque
(om. nato — 14 quo) M nato
in petris purpuras quoque inficiunt, laudatissimo a parte
aquilonis utut M(P)S. aut rv(H). aut cum B spongeis. tertium est gramini simile, radice
geniculata et caule qualiter calami.Th. IV 6, 6. (cfr. Diosc. IV 97. Pl. XXVII 56). — (18) Th. IV 6,
7. 8. 9. aliud genus fruticum
bryonbrion FE vocatur, folio lactucae, rugosiore tantum, iam
hoc inferiusinferius coni. U. inte- ll. G. in terra B.
om. v nascensan post in exciderunt saxis et in, ut fuerit: nascens in
saxis. et (= etiam) in alto uero? de re cfr. Th., de et.. vero
XVI 156. XIX 122. XX 23. 30. XXI 156. XXV 67 , in altoin altum
M(U). palmi, tum Müller em. II p. 32 vero abies et quercus cubitali
altitudine& del.F2. etiam va. H; ramis earum adhaerent conchaeconcae F1. cun-
ctae Ea. quercu et tingui
lanaslanas MF2d2v. linas rdist. ego tradunt, glandem etiam quasdam ferre in altoin alto etiam M. nau-
Th. IV 6, 9. 10. — (5) Th. IV 7,1. — fragisnau-
fragiis E2ava.C haec deprehensa urinantibusque; eaque ea M. quae r. que v et aliae traduntur
praegrandes circa ScionenScionen U. -nem M.cfr. IV 36. sicio- r. Sicyo- Bas. Sycio- v . vitisuitis
MB. uilis rv enim passim nascitur, sed
ficusficos F1a. (fico superser.F3). phycos dva.B sine foliis, rubro cortice. fit et palma fruticum generis.
extra Herculis columnas porri fronde nascitur frutex et alius
laurilauri G. laeri M. lauro rv ac thymithymi MG. ty- r. thymo si-
milis v , quique M ambo eiecti in pumicempumicem Mv. -cer transfigurantur.
Th. IV
7, 1. 2. (Pl. XII 77. 37. 38). cfr. Strabo XVI 766 extr. 767. 770.
773. Agatharch. m. Erythr. 108 (83) Mü. Plut. qu. nat. 1, 911f.
— (11) Th. ib. 3. 2.— At in oriente mirum est statim a Copto per solitudines
solitudinem M. si-
militudines F1 nihil gigni praeter spinam quae sitiens vocatur, et
hanc raram admodum, in maria vero Rubro silvas virereuirere MJ. uiuere rv,
laurulauru (ego luc. p. 98) D. -rum ll.v maxime et olivaoliuam F2Eva.D ferentibusferentes E. -tis J. -tem v bacas et, cumcum Mv. com D2a. con r pluatplures D2, fungos
, qui sole tacti mutantur in pumicem. fruticum ipsorum
magnitude ternum cubitorum est. caniculiscanuculis Fa cu-
nic- E2 referta mariamaria D cum P (post est inserente) e Th. om. ll.v,
vixuis F1Ea ut prospicereprospicere MF2G. rosp- DF1E1. resp- E2adv ee om.Ea naveniue E1 tutumtutum MD2F2v. tort- r sit, remosremus FE2a plerumque ipsos
invadentibusinuadentibus B. -tium ll.v. Th. ib. 3. qui navigavere ex Indoex Indo ego. in indos ll.v. in Indico (sc.
mari) B Keil ap. Bretzl p. 87. at cfr. VI 96 et 56.
107 sq. 115 Alexandri
milites frondemfrondem Mv. -de r marinarum arborum tradidere in aqua viridem
fuisse, exemptamexemptam Mv.
-mpta DF2a. -mta r sole protinus in salemin sale M arescentemarescentem MD2F2v. -te r,
iuncos quoque lapideos perquam similessimiles MD2F2v. -li r veris per litora, et
in alto quasdam arbusculas colore bubuli cornus ramosasramosas Mv. -sa r etet in va. G
cacuminibus rubentes, cum tractarenturcontractarentur F1Ea, vitri modo fragiles,
in igni autem ut ferrum inardescentes, restinctis colore suo
redeunte. Th. ib. 4. — eodem tractu insularum silvas operit aestus, quamquam
quamq; Ea altioresaltior est M.
-ores sint va.G platanis populisque altissimis. foliafoliis F2a iisiis F1L. is MD. om. rv. eius G laurealaurea ll.v(S). -ri G,
flos violae et odore et colore, bacae ut oleisut oleus M, et ipsaeut oleus M odoris
iucundi, autumnoautumno MF2v. -ni r nascentes, vere decidentesuere decidentes MJ.om. rv, foliis numquam
deciduis. harum minors totas integit mare; maximarum
cacumina extant, ad quaeatquę E2. atque
F1. aquę F2a naves religantur et, cum recessitrecessi F1a. -ess... E. decesserit va. G
aestus, ad radices. alias quoquequoque in M arbores in alto ab isdem
accepimus eodem in mari visas, semper folia retinentesretinentis MS. retenentes F1,
fructufructum ava.G earum lupinoluponi Ea similisimilem va.G. Iuba fr. 56 Mü. (Agatharch. ib.). Iuba tradit circa Trogodytarum
insulas fruticem in alto vocari Isidissi dis F1a. sed dis E crinemcrimen Ea, curalio
corhalio M, corallio va.S. cfr. XXXII 21 similem sine foliis, praecisum mutato colore in nigrum
durescere, cum cadat, frangi. item alium, qui vocaturuocatur MG. -cetur rv chariton
charithon FE. car- a blepharonolepharon Ea, efficacem in amatoriisamatoris F1EaD. amoris M. spataliaspathalia B exex
MD. om. rv eo facere
et monilia feminas; sentire eum se capi durarique
cornus modo et hebetarehebetare Mv. -ri r aciem ferri. quod si fefellerint insidiae
, in lapidem transligurari.
C. PLINI SECVNDI
NATVRALIS HISTORIAE
LIBER XIV
LIB. XIV
Externae arbores indocilesque nasci alibi quamquam d2v. quae (que a) ll. (inMlitterae eva-
nidae) ubi
coepere et quae in alienas non commeantan commeent? cfr. n. luc. p. 47 terras hactenus
fere sunt, licetque iam de communibus loqui, quarum omnium
peculiaris parens videri potest Italia. noscentesnascentes F2 tantum
meminerint naturas earum a nobis interim dici, non culturas
, quamquam et colendiet incolendi M.an etiam col-? maximamaxima Mv(S). -mae F.
-me rzH in natura portio est.
illud satis mirari non queo, interisse quarundam memoriam
memoria F atque etiam nominuma nominum (-ne D2) DFa quaeque MD1. quam D2 auctores prodidere notitiam
. quis enim non communicato orbe terrarum maiestate
Romani imperii profecisse vitam putet commercio rerum ac
societate festae pacis omniaque, etiam quae ante occultaocculta ante va.S
fuerant, in promiscuo usu facta? (17) cfr. Pl. VII 74. (Gell. XVII 21, 3). at Herculeshercule va.H non reperiuntur
repperuntur M qui norintnorunt DFG multa ab antiquis prodita. tanto priscorum
cura fertilior aut industria felicior fuit, ante milia annorum
mille annos P inter principia litterarum Hesiodo praecepta agricolis
pandere orso subsecutisque non paucis hanc curam
eius, unde nobis crevit labor, quippe cum requirenda sintea sint M.an Iā sint?
non solum postea inventa, verum etiam ea quae invenerant
prisci, desidiadesideria M rerum internecioneinternicione
FTva.G memoriae indictaindicta ll.v(S). -ducta B. cuius
vitiiuitii MD2dTv(J).
summi r. somni B causas quis alias quam publicas mundi invenerit? nimirum
alii subiere ritus circaque alia mentes hominum detinentur
et avaritiae tancum artes coluntur. antea inclusis
gentium imperiis intra ipsas adeoqueadeoque MJ. uid- (-quae Da) r. id- v(D) et ingeniisingeniis Mv.
-entis r, quadam
sterilitate fortunae necesse erat animi bona exercere, regesque
innumeri honore artium colebantur et in ostentatione
has praeferebant opesopes MD2D. opem r. -em et v. opum G, inmortalitatem sibi per illas prorogari
arbitrantes, qua re abundabantabundant M et praemia et operaopera MVerc. -rae GEG. -re DFav vitae.
posteris laxitaslaxita M mundi e; rerum amplitudo damno fuit. postquam
senator censucensu om.M legis Ead legi coeptusceptus Fda. acceptus E, iudex fieri censucenssum M, magistratum
ducemque nihilnihil MGH. nil rv magismagis om.M(Fels p. 27) D exornare quam census, postquam
coepere orbitas in auctoritate summa et potentia esse,
captatio in quaestu fertilissimo ac sola gaudiagaudio M in possidendo
, pessum iere vitae pretia omnesque a maximo bono
liberales dictae artes in contrarium cecidere ac servitute
sola proficiperfici (coni. H) Brot. coeptumcoeptum Mv(S).
-tam DFG. -tae EazBrot.. hanc alius alio modo et in aliis adorare
, eodem tamen habendique adhabendique ad ll.H. -di quae-
stu ad zv. -di quo eat (Badaeus) C spes omnium tendente
voto. passim vero etiam egregiie grege M aliena vitia quam bona sua
colere malle. ergo Herculeshercule Mva. H. cfr. luc. p. 61. 62 voluptas vivere coepit, vita ipsa
desiit. Verg. G IV 148. sed nos oblitterataobliterata MFC quoque scrutabimur, nec deterrebit
quarundam rerum humilitas, sicutisicuti MD. -ut rv nec in animalibus
fecit, quamquam videmus Vergilium praecellentissimum
vatem ea de causa hor???orum dotes fugisse et in hiset in his (iis J) MJ. et (e Ead. et e H)
tantis r H. e tantisque v quaeque Fa
rettulit flores modo rerum decerpsissedecerpisse F, beatum felicemque
gratiae quindecim omninoomni E. -nib; a generibus uvarum nominatis,
tribus oleaetribolae FE. -bule Gd. -lo a, totidem pirorum, malo vero tantum Assyrio,
ceteris omnibus neglectis.
(4) Col. III 8, 5. cfr. Pl. infra 87. — Vnde autem potius incipiamus quam a vitibus?
quarum principatus in tantum peculiaris Italiae est, ut vel
hoc unouna F1G omnia gentium vicisse etiametiam MJ. quam
r H. quamquam v odorifera possit videriuidere Fa
bona, quamquamquoniam (Fels p. 46) D ubicumque pubescentium odori nulla suavitas
praefertur.
cfr. Gai inst.
IV 11. Th. I 3, 1. Hor. od. I 18, 1. (aliter Col. III 1, 2). —
Vites iure apud priscos magnitudine quoque inter
arbores numerabanturnominabantur M. lovis simulacrum in urbe Populonio
ex una conspicimus tot aevis incorruptum, item Massiliae
paterampatheram a. pathae- DF. panthe- Md. Metaponti templum Iunonis vitigineis columnis stetit.
etiam nunc scalis tectum Ephesiae Dianae scanditur unauna e H cum Salm. (S)
vite Cypria, ut ferunt quoniam ibi ad praecipuam amplitudinem
exeunt. nec est ligno ulli aeternior natura. verum
(19) cfr. Pl. XVII 200. ista ex silvestribus facta crediderim; hae vitesmites Salm. tonsura
annua coercentur, et vis earum omnis evocatur in palmites
aut deprimitur in propagines, sucique tantum gratia ex iis
petiturex iis petitur ego. exisse intur D1G. exisse tur FE. exisse quantum
intur a. ex his est in D2. ex his est dD. ex iis v. exire sinitur (Salm.) H. (loc. corr.) pluribuspluribus D2dv. ibus r modis ad caeli mores solique ingenia. in
Campano agro populis nubunt, maritasque conplexae atque
per ramos earum procacibus bracchiis geniculato cursu scandentes
cacumina aequant, in tantum sublimes, ut vindemitornindemiator va. H(D). cfr. XVIII 309. 310 auctoratus rogum ac tumulum excipiat, nullanullo va.S. cfr.
vol. 1 p. 552 ad VI 1 fine crescendi,
vidiquecrescendi uidique ego. crescent
(-cunt v) diuidique (uid- D) ll.viamiam ego. cfr. IX 116.
XIX 11. am DF1G. ant F2. an E. ac a. aut v. etiam D porticuspor-
ticus D. potius ll. v.add. uelli (aue- v) nequeunt Ev. (an totas?), villas et domos& domos uelli nequeunt. Et domos a ambiri singularum palmitibus
ac sequacibus loris. quodque memoriaquodque memoria dTJ (et dist.). quoque me- ll.G. Me-
moria quoque av. memoria H dignum inter
prima Valerianus quoque Cornelius existimavit, una
vitis Romae in Liviae porticibus subdialessubdiuales azva. C inambulationes
umbrosis pergulis opacat, eadem duodenis musti amphoris
fecunda. (8. 9) Col. V 7, 1. Varro I 8, 3. cfr. Pl. XVII 201. — ulmosulmi Eaz quidem ubique exuperantexsuperant v. exube- ll, miratumque altitudinem
earum Ariciae ferunt legatum regis Pyrrhi Cineam
facete lusisse in austeriorem gustum vini, merito matrem
eius pendere in tam alta cruce. rumpotinusrumpotinus Ven. cum B2 (Brot.). rumbo- B1. rumto- DFa. ronto- v. rumtinis GE(?) vocatur et alio
nomine opulusopulus (D?) S e coni. Dal. pop- ll. v arbor Italiae Padumpagum Fva. B transgressis, cuius tabulata
in orbem patula ???eplent puroque perductaeperducto a. prod- va.H dracone
in palmam eius inde sub rectossub rectos Brot. subr- v. in
subr-C(S). subreptus ll ramorum digitos flagella
dispergunt. (12) Varro I 8, 4 extr. — (16) cfr. Pl. infra 40. XVII 165.
184. — eaedem motici hominishominis (DG?) v. -nes ll altitudinealti-
tudine om.Ea adminiculatae
sudibus horrentherent a, vineamque faciunt aliaealiae ego (et dist.). et alia ll. -iae
v. e talea (coni. S) J inprobo reptatuinprobo perticarum reptatu D2D
pampinorumque per inaniaomniaper inania omnia ego. peritiam damna ll. per parietum (pa-
rietum in D) damna JD. peritia domini Brot. superfluitate
peritia domini amplo v. (loc. corr.) discursu atria media conplentes
. tot differentias vel sola tantumtantum om.aT Italia recipit. stat
provinciarum aliquarumin aliquarum Fa per sefere F1. verse F2 vitis sine ullo pedamentoullo impedimento a,
arcusartus E(?)va.S. an recte? cfr. n. luc. p.99 sues in se colligens et brevitate crassitudinem pascens.
(19) cfr. Pl. XVII 186.vetant hoc aliubi venti, ut in Africa et Narbonensis provinciae
partibus, ubiubi D2D. om. rv ecrescere ultra suos pollicespolices Fa prohibitae
prohibiti FGa semperque pastinatisper se natis P similessimilis FaD herbarum modo vagantur
per arva ac sucum terrae passim uvis bibunt, quae ob id
magnitudinem infantium puerorum in interiore parte Africae
exsuperant. vina non alibitristiora — alibi D2in marg. S. om. rv tristiora, sed uvauua va.S non alibi gratiorgra-
tiora adT
callo, undeunde TS. ut inde av. inde r possit invenisse nomen durus acinusduracina G. -atinus G(?). (8) Verg. G II 102. Macrob. III 20, 7. Col. III 2, 1. — namque
genera magnitudine, colore, saporibus aciniacini (-na G) ll.v(S). -nis C innumera etiamnum
multiplicantur vinouina D2a. hic purpureo lucent colore, illic
fulgent roseo nitentque viridi; candicans enim nigerque vulgares
. tument vero mammarum modo bumasti, praelongis
dactylidactilis Fda porriguntur acinis. est etet om. H Brot. illa naturae lascivia, ut
praegrandibus adhaereant parviperui F2. per d.
p uī a. pergulis parui va.(P)G2 comitescomites D2dTD. mites rS.
-tes et v, suavitate certantes;
leptorragasleptorragas G(?)S. -oragas Ven. -orrogas DF.
-orogas Eav has vocant. (11) Cato 7, 2. (Hor. sat. II 2, 121). — (14) Cato 7, 2. Col. I 6, 20. (Hor. sat. II 4, 72). — (16) Suet. Aug. 77. Verg. G
II 96. Strabo IV 206. cfr. Pl. infra 67. durant aliae per hiemeshiemes (D?)TH. -mis FGd. -mem Eav, pensili
concamaratae nodomodo z. aliae in sua tantum continentur anima,
ollis fictilibusdoliis fictilib; F2G et insuper doliiset — doliis om.F1 inclusae, stipatae vinaceis
circumsudantibus. aliis gratiam, qui et vinisuinie F. -niae G, fumus adfert,
fabrilisquefabrilisque (sc. fumi) Ea. -lis quae
S. -lis iisque B. -lisque iis v. fabilesque DFG. fabri- D in eoin eo ego. in ea ll. S. del. v. (an in ea re?) gloriamgloriā v. -ia ll.S praecipuampraecipuam ego. -ua in ll.S. -uā in v fornacibus Africae Tiberi
tibus Fa Caesaris auctoritas fecit; ante eum Raeticis prior mensa
erat uvis exuuis ex ego. et ullis (uillis D2. nullis a) ll. v. et uuis B. e (ex D)
uillis JD Veroniensiumueromensium F1a. Verone- va.J. cfr. § 67. XV 48.
XXXVI 48 (contra IX 75. XVIII 109) agro. quin et patientia nomen
acinis datdat ego. datur ll.v. cfr. § 22. 24. XIII 105. IV 51 passis. conduntur etet a d(?)v mustomuste Fa1.
-tę E uvae ipsaeque vino
suo inebriantur. aliae decoctodecoctae Eava.S in musto dulcescunt, aliae
vero subolem novamnouā av. -ua r in ipsa matre expectant tralucidaetralicidae FE.
-die a. translucidae va.S,
vitro, additqueadditque D2G. adfit- (affit- a) r.
affert- v acinis eandemtandem FGda quam in doliis amphorisve
duratricem illam firmitalem austeritas picis infusa pediculo.
cfr. Pl. XXIII 47. Martial. XIII 107. Plut. qu. conv. V
1, 676c. —iam inventa vitisuitis om.zH Brot. per se in vino picem resipiens, Viennensem
agrum nobilitansnobilitas Fadist. D Taburrnotaburno D2E2D. abu- r. Aruerno v Sotanoquesota-
noque ll.D. seca- v. Sequa- G2 et HelvicoHeluico v. ellinco ll.D. cfr.
III 36. XXIII 48 generibus,
non pridem haechaec J. hanc ll. om. v inlustrata atqueatque haec va.S Vergili vatis aetate incognita
, a cuius obitu XC aguntur anni. quidqui Ea , quod insertainsertae va.S
castrisdist. S summam rerum imperiumque continetcontinet TzS. -ent ll.v centurionum
in manu vitis et opimo praemio tardos ordines ad lentaslaetas Lipsius. elatas coni. H. at cfr. Müller em.
II p. 30 n. 1
perducit aquilas atque eiam in delictisdelictis v. deltis ll poenampenam F. -ne Ea ipsam honorat
? nec non vineaeuinę F oppugnationumob pugnationem FGd dederededere D2v. de r rationemratione
Ea.
nam in medicaminibus adeo magnum obtinent locum, ut per
sese vino ipsouinū ipsū Ea. -na ipsa sz remedia sint.
Verg. G II 103. Col. III 2,29.30. — (19) Th.
II 5, 7.
Genera vitium numero conprehendi posse unus
existimavit Democritus, cuncta sibi Graeciae cognita professus
; ceteri innumera atque infinita esse prodiderunt, quod
veriusuineis adicem' a apparebit ex vini. nec omnia dicentur, sed maximemaxime (DG?)v. -ma FEa
insignia, quippequippe quae va.S totidem paenepene
FEa sunt quot agri, quamquod Fa ob
remquam orbem F celeberrimas vitium aut quibus est aliqua proprietate
miraculum ostendisse sa???is erit.
Verg. G II 97. Col. III 2, 7–9. (Isid. XVII 5, 18 sq.).
Macrob. III 20, 7.— Principatus datur AminneisAminneis D. amineis D2v. ammi- L. aminnos (um- F) r.
cfr. XII 130 firmitatem propterpropter firmitatem E(?)va S senioquesenioque B. -io
quoque v. senique DFG. sineque Ea
proficientem vini eiusuim eius TsP utiqueubi-
que va.H vitamuitē a. (an lenitatem?). quinque earum genera.
ex iis germanagermina Ea. -mania
D2 minorminor v. -ora ll acino meliusmelior G2 deflorescit, imbres tempestatesque
tolerat, non item maior, sed in arbore quam in
iugo minus obnoxia. Col. III 2, 10–12. — gemellarum, quibus hoc nomen uvae
semper geminae dederegemin et edere Fa, asperrimus sapor, sed vires praecipuae
. ex iis minorminus G austro laeditur, ceteris ventis alitur,
ut in Vesuvio monte Surrentinisque collibus, in reliquis
Italiae partibus non nisi arbori accommodata. quintum genus
lanataedist. J. ne Seras miremur aut Indos adeo, lanugo eam vestit.
prima ex Aminneis maturescit ocissimequeoccisimae quae F. -sim eque a putrescit.
ib. 14.15. — Proxima dignitas Nomentanis, rubente materia, quapropter
quidam rubellasręgbellas F. reb- Ga appellavere vineasuineis F. hae minus fertiles
, vinaceisuinaceis ll. v(H). uino,
acinis B et faece nimiaenimiae DFv(D). -ie dT. -ia EazH, contra pruinas fortissimae,
siccitate magis quam imbre, aestu quam algore vexantur.
quam ob rem in frigidis umidisque principatum obtinent.
fertilior quae minor acino et folio scissa minus.
ib. 17. 18. (said. XVII 5, 20). Macrob. III 20, 7. cfr. Pl
infra 81. Apianis apes dedere cognomen, praecipue earum avidae.
ex iis duo genera lanugine et ipsaipsa L(J).
-se ll. -sae v(S) pubescunt. distant quod
altera celerius maturescit, quamquam et altera properante.
situs471,1
celerius maturescit. Imbre EazSJ (prava iteratione ex v. 20) frigidi iisfrigidi is ego. -dus ll.S. -dos D2d2v (D) non respuunturrespuuntur F2. -puntur DF1G. -puitur EaS. -puunt d(?)v(D).
cfr. XVI 47, et tamen nullaenullae Dv(D). -lle Gd. -lla FEaBrot. celerius
imbre putrescunt. vina primo dulcia austeritatem annis accipiunt
. Etruriaetruria dT(P)H. -ubria DFG. et rubra (add. fiunt v)
Eav nulla rlagis viteuitę FaDal. gaudet. (4) Col. III 2, 24. — (6) ib. 16. — et hactenus potissima
nobilitas daturdatur om. H Brot. peculiaribus atque vernaculis Italiae;
ceteraecetere F. -ra Gd advenereaduenae P (et dist.) . ee (P)J. om. ll.v Caio ThasoveThasoue v. -sioue
(ta- DF) ll Graecula non inferiorinferior D2v. inte- GEa. -rio F. -rie D1
Aminneisminneis D1F. amineis rv bonitatebonitatem Fa, praetenera acino et uva tam parva, ut
nisi pinguissimo solo colere non prosit. eugeniam Tauromenitani
colles cum generositatis cognomine misere Albano
tantum agro, quoniamquo a translatatralata (D?)JD statim mutatur. namque est
aliquis tantus locorum amor, ut omnem in iisomnem in iis (his C)v. omne (-nē a) minus ll gloriam suam
relinquant nec usquam transeant totae. cfr. Cels. IV
12 (p. 137, 14 Dar.). — quod et in Raetica
Allobrogicaque, quam supra picatam appellavimus, evenit,18
domi nobilibus nec agnoscendis alibi. fecundae tamen bonitatis
vice copiam praestant, eugenia ferventibus locis, Raetic
.a temperatis, Allobrogica frigidis, gelu maturescens et
colore nigra. (18) Col. III 2, 14. (Isid. XVII 5,
19).— Col. ib. 19. 20. (Isid. ib. 22). — ex iis quas adhuc diximus, sed etiam e nigrisnigris (om. gra — e ni) M,
vina vetustatee uetustate M in album colorem transeunt. reliquae ignobiles
, aliquando tamen caeli aut solisolis Eaz. -la F opera nonnon ll.v. uino JD fallunt vetustatem
an uetustate? cfr. Col., sicuti Faeceniafaecenia MJ. fee- rv. (Faecinia Col.) et cum ea florens Biturigiacabiturigiaca (uit- M) MG2dTS. -riaca r.
-rica v, acino
rarior, numquam floris obnoxii, quoniamquoniam non fauonium J coll. II 122 et XV 12. 13 antecedunt ventisque
et imbribus resistunt, melioresmelior est M tamentamen sunt a algentibusaugentibus F locis
quam calidis, umidis quam sitientibus. Col. III 2, 21. 22. visullauisulla ll. J. -ula H. uix ulla dv grandigrandi MJ. om. rv magis
quam densotam denso va. H uvarum partu, inpatiens variantis caelicaeli Mv. Om. r, sed
contra tenorem unum algoris aestusve constans. quae minor
est ex eo genere, melior. in eligendomeliori negligendo Fa. mollior in neglecto va.G solo morosa, pingui
putrescit, gracili omnino non provenit; mediam temperiem
delicate quaerit, ob hoc Sabinis collibus familiaris. uva
eius indecora visu, sapore iucunda. nisi matura protinuspronus M
rapiturrapiatur va.H , etiam non putrescens cadit. contra grandines eam
tuetur foliorum amplitudo atque duritia.
Col. ib. 23. (Isid. ib. 26). Galen. ap. Athen. I 27e. cfr.
Cato 6, 4. — (11) Verg. G II 95. Col. ib. Macrob. III 20, 7. — Insignes iam colore inter purpureas nigrasquenigrasque MJ. -asque
medio rv(D). cfr. XIII 118. XVI 108 helvolae
saepius variantesuariantes MD2J.
-ti rv et ob id varianae a quibusdam appellatae.
praefertur in iis nigrior; utraque alternis annis fertilis, sed
melior vino, cum parcior. et praeciaepraeciae Mav(J). -cuae D2. -cua D1. preciae (-ie
F) r C duo genera magnitudine
acini discernuntur, quibus materies plurimaprima M uvaque
olliscollis M utilissima; foliumfolio va.G apio similesimile MG.
-lis rv . baliscambaliscam GdTv(J). -sea M. -scham r. basilicam B e
Col. Dyrrachinidyrachini (-cini a1) Fa. Durra- SJ
celebrant, Hispaniae coccolobincoccolobin D2J.
-lobotin M. cocolobin rv vocant. rarior uva, aestusaestus om.F
austrosqueautrosque F tolerat, capiti inimica, copia larga.Col. III 2, 19. (Isid. ib. 22). — Hispaniaehy-
spani a. Hisp- va.C.
duo genera eius faciunt, unum oblongo acino, alterum rotundo
; novissimas vindemiant. quo dulcior estest om. va.S coccolobiscocolobis Eava.J.,
hoc melior. sed et austera transit in dulcem vetustatemuetustatem MFa (coni. Dal.). -ate r(?)v. cfr. luc. p. 99,
et quae dulcis fuit in austeritatem; tune Albano vinoalbanū uinū Eava.G(H) aemulantur
. tradunt vesicae vitiis utilissimum ex iis potum.
albuelisalbueris M1 summis arboribus fertilior est, visullauisulla MJ. -ula DFGv. uisu Ea.cfr. § 28 imisimis om.Ea;Cels. ap. Col. III 2, 24.(1) Col. ib. 31. (Isid. XVII 5, 24). — quam
ob rem circa easdemea.... sede d.uersitatem natura M satae diversitate naturae locupletant.
inerticulam e nigris appellavere, iustius sobriam dicturi, inveterato
praecipue commendabilem vino, sed viribus innoxiam
, si quidem temulentiam sola non facit.
Col. ib. 25.
— Fertilitas commendat ceteras principemque helvennacamheluennaicam (ael- G) EG(?). -enacam v a. S. -enaicam Brot..
duo eius genera: maiormaiorque F quamquam om.a quidam longam, minor quamquidam — quam om.FG
marcummarcum MDFGJ. ema- H e Col. arcum Ea. -cam v appellant, non tam fecundam, sed gratiorem haustu.
discernitur folio circinato, verum utraque gracilis. furcas
subdere iissubdere iis Mv(D). -re his C. -rens (subte- Ea) r necessariumnecessario Ea : alioquialioquin Eava.G ubertatem suam non tolerant
. maritimo adflatu gaudent, roscidaioscidam M. -do Eava Brot. odereodore
FdTava.Brot.. nulla vitium
minus Italiam amat, rara, parva, putrescens in ea, vinouinum D2E2ava.G quoque
quod genuit aestatemestate a non exuperansex-
uperans v. -ant M. exui erans (err- E. creans a) r; nec alia macro
solo familiarior. Graecinus, qui alioqui Cornelium
Celsum transcripsit, arbitratur non naturam eius repugnare
Italiae, sed culturam avide palmites evocantium. ob
id fertilitate suaferti-
litate sua M (coni. Dal.) S. -atem suam rv absumi, si non praepinguis soli ubertas
lassescentem sustineat. carbuncularecarbunculari GE(?)va.D. cfr. luc. p. 99 negatur, magna dote,
si verum est aliqua in viteuitae F. -ta a caelo non esse iuseius Fd.om.a.
(18) Col. ib. 27. (Isid. ib. 28). — (20) Col. ib. 2. 27.
(Isid. ib. 16). Hor. sat. II 4, 71. Macrob. III 20, 7.(1. 2) Col. ib. 27. (Isid. ib. 16). cfr. Pl. infra 81. — Aestusaestus MD2D. -ta D1Fd. -tum GE(?)v. estu eius a fert spioniapionia MD. sedcfr. Col., quam quidam spineam vocant, autumnisque
autumnisque ll.v(D). -que et Verc.
-nique (P)J imbribus pinguescit; quin immo nebulis una
alitur, ob id Ravennatirabenaati F agro peculiaris. vennunculamuennunculam MJ. uenic- rv inter
optimeobtume F deflorescentes e ollis aptissimam Campanicampania M malunt
surculamsurculam MdTJ. scircu- rv(Brot.). sircu- Bas. scirpu- B.
cfr. Col. vocare, alii scapulamscapulam MJ. stacu- rv. sticu- B, Tarracinatarracini ET.
terr- a Numisianam, nullas
vires proprias habentem, sed totam perinde ac solum valeat,
Surrentinis tamen efficacissimamefficacissimam M. -ma rv testis Vesuvio tenus. Col. III 2, 27. 21. Verg. G II 99. — (9) Col. ib. 27. — ibi
enim Murgentina emurgentina e
D2dv. -ina est M. -in ac (hac G) D1FG. -ina Ea Sicilia potentissimapotissima
Eava.D, quam Pompeianam
aliqui vocant, laetolaeto MD2D. lacto r. Latio v demum feracem, sicut horconia in Campania
tantum. e diversoe diuerso
— 8 annua MD2S. om. rv arceracaarceraca MJ. (-elaca Col.). argeica
D2S, Vergilio argitis dicta,
ultro solum laetius facit, ipsa contra imbres et senectam
fortissima, vino quidem vix annua acac MJ. om. rv vilitatis cibariae, sed
ubertate praecipuaubertatem praecipue M . tolerat et annos metticamettica MGdTJ. meti- r S. meri- Brot. moeri- v. cfr. Col., contra omne
sidusomnes situs (ictus v) Eazva. G firmissima, nigro acino, vinis in vetustate rufescentibusrubescentibus Eava.S.
(17) cfr. Col. XII 47, 6. Et hactenus publica sunt genera, cetera regionum
locorumque aut ex iis inter se insitisinsitis MD. -to DFav. -tu r(?)C mixta: si quidem
Tuscisan in Tuscis ... Tuder-
tibus?dist.
ego peculiaris est Tudernis, atqueadque M. aeque Eazva. G etiametiam eius va.S. -mnum J nomen iisnomen iis ( sc. peculiare est) MD. nominis rv. om. J Florentiae
florentiae MD. -ia est rv. -iae in iis J sopinasopina MJ.
opima r C. opti- zv, Arretioarretio Mv. -entio r. de mendo cfr. III 52 talponatalpano F1. -pana ava.S etet — 15 talpona om.M etesiacaetesiaca
v. tesi- ll et conseminiaconseminia EC. -mina DFv(S). -simina G. -sem a.cfr. Col. III 21,7. XI 2, 83.
talponatalpana v a.S nigra candidum facit mustum. etesiacactesiaca
Md. et tes- a fallax: quo
plus tulittollit Eas, hoc laudabilius fundit, mirumquenimirumque M. miroque E.
-raque az, fecunditate
pariter et bonitatepariter et bonitate MJ. om. rv cessat. conseminiaconseminia
MEaC. -mina rv(S) nigra, vino minime
durante, uva maxime, post XV dies quam ulla alia metiturmetitur D2G. me???ti- M. miti- D1F. mitti- r. minus v,
fertilis, set cibaria. (4) cfr. Col. III 2, 28. — buius folia sicutisicuti Mdv (J). -ut r G labruscae prius quam
decidant sanguineo colore mutantur. evenit hoc et quibusdam
aliis, pessimi geneeis argumento. itriolaitriola J cum Andr. Baccio
(ap. H) coll. Athen. XIV 646d. ytriciae M. irtiola GE(?) v e Col.
irci- D1Fa. hirci- D2 Vmbriae Mevanatique
et Piceno agro peculiaris est, Amiterninoamiterno M pumula.
isdem bananicabananica M. banna-
rv fallax est, adamantadamant MD. am- rv tamen eam. municipiimunicipi MdTVerc.(G). munitis r.
Mutinam v. Murgentinara C (coll. § 35)
suamsuam MdT. uuam
rv. sui uuam D Pompei nomine appellant, quamvis ClusinisClusinis v. -ni M. glusinis FGd. -ni Ea.an
Clusini (sc. municipii uua) copiosiore (abl. abs.)? copiosiorem
; municipiimunici M. Mutinam va. Verc.(C) et Tiburtes appellavere, quamvisuis (pro quamuis) M oleagineam
nuper invenerint a similitudine olivae. novissima haec uvarum
ad hoc tempus reperta est. vinaciolam soli noverunt
Sabinisabina FGa Eava.S, calventinam GauraniGauranas va.S. scio eac (et S) Laurenti, nam va.J Falerno agro tralatastralatas MJ. transla- rv
vocari Falernas, celerrime ubique degenerantes. nec non
Surrentinumsurrentinum MJ. taren-
rv genus fecere aliquifecere aliqui MD. al-fec- rv praedulci uva.(1) Verg. G II 91. Col. III 2,24. (Isid. XVII 5, 25).
cfr. Hor. od. I 37, 14. Strabo XVII 799. Athen. I 33d. Macrob.
III 20, 7. —(13) cfr. Ar. G IV 4,
770b 20. Th. II 3, 2. (C 7 3, 1). Athen. I 31e. capnioscapnias va.S et
et buconiatesbuconiates D2D. -nates M. -cuniates v. -coniatis D1Fa. bucco-
(GE?) G et tharrupiatharrupia D. tharpu- M. tarru- rv in Thurinis collibus non ante
demetunturdemetuntur Mv. demitt- DG. dimitt- r quam gelaverit. Parianapariana MdTJ. paria r S. Pharia v gaudent Pisaegaudet pice M, Mutina
PerusiniaPerusinia Verc.( (D). -niae M2. -nie M1.
prusiniae rv(C). -nia L nigro acino, intra quadriennium albescente vino.
mirum ibiibi M (coni. Dal.)S. ubi rH.
ubique v cum sole circumagi uvam quae ob id streptisstreptis MTJ. -tos Bas. -pitis DFGd. -pitus Eav.
-pita Vecr.
vocatur, et in Italia Gallicamgallica EadS placere, trans Alpis vero Picenampicenam MD2v(J). -na r S.
dixit Vergilius Thasias et Mareotidas et Lageas
compluresque externas, quae non reperiuntur in Italia.
(7) Col. III 2, 1. (Isid. ib. 15. 17). Verg. G II
95. — Sed sunt etiamnum insignes uva, non vino, ambrosiaambrosia e MS. -iae Gd. -ioce F1. -iacę Ea. -iace F2.
-iaca v e
duracinisdurrhacinis M. duracina va.Sdist. ego, sine ullis vasis in vite servabilis seruabiles D2.—lis
ē a2. seruatur MJD— tanta est
contra frigora, aestus tempestatesque firmitas, nec [orthampelos
hortampelos Fa.
orthampelo Ven. glossema damn. Müller em. II p. 33] indiget arbore aut palis, ipsa se sustinens, non
item dactylides digitali gracilitate —, columbinae e racemosis
e ra-
cemosis M. -osissimis (e nac- Fa) r H. acinosissimae v, et magis purpureaepur-
puree F. -rae MVen. (P), cognomine bimammiaebibmammiae FG. bibna- Ea. biba- P, quando
non racemos,Col. III 2, 1. (Isid. XVII 5, 15). — (15) Isid. ib. 28.
— sed uvas alias gerunt, item tripedaneatripedanea E(?)B. -nia M. trepidanea r. crep- v, cui
nomen a mensura est, item scripulascribula F1E2a passo acino et Raeticareticae Fa. -iace G
in maritimis Alpibus appellata, dissimilis laudatae illi. namque26
haec brevis, conferta acino, degener vino, sed cute omnium
tenuissima, nucleo (quodquod ll D. quem v chiumchium Mv. chii r vocant) uno ac minimo
, acinum praegrandempraegrande FEa unum alterumve habens. est etet Mv. om. r
nigranigram Fa Aminneaaminnea MD. minnea F. in ea a. aminea r(?)v, cui Syriacaesyriace Mv a. C. sir- Fa nomen inponunt, item Hispana
ignobilium probatissima.
Verg. G II 102. Col. ib. 1. 2. (Isid. ib. 15). Macrob. III
20, 7.(5) Macrob. ib. — In pergulis vero seruntur escariaeescariae Mv. est ea- r appellatae e duracinis
e dura-
cinis ll.zVerc.(H). -rae acinis v(C). ederae aci- G, albae, nigraeni-
grae MJ. -aeque rv(D) , et bumasti totidem coloribus, ac nondum
dictae Aegia etegia et rhodia M. egi trodia
Fa Rhodia et uncialis, velut a pondere aciniacinis F,
item picinapucina va. H, omnium nigerrima, et coronario naturae lusulusus Fa
stephanitis, acinos foliis intercursantibus, et quae forenses
vocantur, celeres proventu, vendibiles aspectu, portatu faciles
. contra damnantur etiam visu cinerea et rabuscularabuscula GE(?)Bas. rhab-
v. rabucu- r et
asinuscaasinisc, va.H, minus tamen caudas vulpium imitata alopecis.
Th. III 17, 6. — (10) cfr. Pl.
supra 18. III 36. — Alexandrina appellatur vitis circa PhalacramPhalacram B. palacraiae
(-ie GE) ll. -raiam v brevis, ramis
cubitalibus, acino nigro fabae magnitudine, nucleo molli et
minimo, obliquis racemis praedulcibus, folio parvo et rotundo,
sine divisuris. septem his annisseptem his annis ll.G(S). add. Sep-
timo hinc anno Ea. septimo ab (om. H) hinc anno v(H) in Narbonensis provinciae
AlbaAlba G. albo ll. aruo szvHelviaHeluia H. El- G. oluia DF.
oliua GE1a. -iuia E2sz.del. Verc. olina v inventa est vitis uno die deflorescens, ob id
tutissimatutissimā Fa; carbunicamcarbunicant DF. carbonicam (Nar- C) va.D vocant, quam nunc tota provincia
conserit.
Catonum ille primus, triumpho et censura
super cetera insignis, magis tamen etiamnumetiamnunc Ea claritate litterarum
praeceptisque omnium rerum expetendarum datis
generi Romano, inter prima vero agrum colendi, illeille D1FGdTS. ille uero Eau. illius D2(Rh)G. -ius
uero v aevi
confessione optimus ac sine aemulo agricola, pauca attigit
vitium genera, quarundam ex iisex iis (his C) iam v. exisiam FG. ex asia Ea iam etiam nominibus abolitis
. separatim toto tractatu sententia eius indicanda estest (GE?) v. om. rTauz,
ut in omni genere noscamus quae fuerint celeberrima anno
DC urbis, circa captas Carthaginem ac Corinthum, cum supremum
is diemhis diem ob id F obiit, et quantum postea CCXXXCC
Ea annis
vita profeceritprofecerit v. -rit scripsit a. -ficerit (-re Eu) r . (24–478, 5) Cato 6, 4. (Varro I 25).(5–10) Cato 7, 2. (Varro I 58. 59). — ergo dc vitibus uvisque ita prodidit: Qui
locus vino optimus diceturdicitur Eava. G esse et ostentus solibussoli Cato ,
Aminniumaminnium Cato. -inium D1FG. -ineum D2Eav(item
infra). aminneum Varro minusculum et geminum eugeniumeugeneum Cato (Varro), helvium
heluinum Gd(?)va.S. heluolum Cato minusculum conserito. qui locus crassior
aut nebulosior, Aminnium maius aut Murgentinum,
Apicium, Lucanum serito. ceterae vites miscellae
maxime in quemvis agrum conveniunt. in ollaolla— 7 musto in MJ. om. r v
vinaceisin olla in uinaceis Cato conduntur Aminniumamminium M minusculum et maius
et Apicium, eadem in sapa et mustoin
sapa, in musto Cato, in lora recterecto M
conduntur. quas suspendas duracinas, Aminnias
maioresammineas minores M, vel ad fabrum ferrarium pro passis haeeae Cato
recte servantur. Varro I
58.— nec sunt vetustiora de illaulla M re Latinae
linguae praeceptapraecepta v. rece- M. praeci-
piam (-puam G2) r. tam prope ab origine rerum sumus.
Aminneamammineam MDF. ami- rv proxime dictam Varro Scantianam vocat.
In nostra aetate pauca exempla consummatae huius artis
fuere, verum eo minus omittenda, ut noscantur etiam praemia
pri-
mia FG. -ma Ea, quae in omni re maxime spectanturspectantur Mv. exp- rau. summam ergo
adeptus est gloriam Acilius Sthenelushelenus M e plebe libertina LX
iugerum non amplius vineis excultis in Nomentano agro
atque CCCCCCCCMH. CCCC G. ecce FG. eque Ea. aeque
CCCC v nummum venumdatisuenundatis Mava.H (J). cfr. XIII 92 . (19) cfr. Sen. ep. 86, 14. 3. magna fama etet om.M
uetulaeno G. -lano ava.G Vetuleno
Aegialo, perinde libertinofuit — Liternino om.F , fuit in Campaniacam-
paniae GEava. J rure LiterninoVeliternino (Lint- B) va. H,
maiorque etiam favore hominum, quoniam ipsum Africani
colebat exilium; sed maxima, eiusdem Stheneli operapera Eau, Remmio
Palaemoniremmio palaemoni DFG(Rh)G. -mi -onis M. -miū
-onē Eauv, alias grammaticagrammaticae M arte celebricelebrem va. G , in hisce viginti
annis mercato rusmercato rus (Rh. G. -torus DFG. -turus M. -torum
Eau. -tum vDC nummum in eodem Nomentano
decimidecunu a. decū F lapidis ab urbe dverticulo. (7) cfr. Suet. gramm. 23 extr. — est autem usquequaque
nota vilitasnota uilitas (GE?)
Rh. notabi- (nut- M1) MDF2au2. nobi- F1du1v a. G mercis per omnia suburbana, ibi tamen maximemaxime
MD. -ma rv,
quoniam et neglecta indiligentiaindeli;enti M. per indiligentiam va.H. an
iidiligenti (sc. homini)? praedia paraverat ac ne in
pessimis quidem elegantioriselegantior M soli. haec adgressus excolere
non virtute animi, sed vanitate primo, quae nota mirenota mire MFd
(Rh) G. -ine Eau. -inare G. notata mira v in illo
fuit, pastinatispastinatis MG.
fast- r. pastinatas v de integro vineisuineas va.G cura Stheneli, dum agricolam
imitatur, ad vix credibile miraculum perduxit, intra
octavum annum CCCC nummum emptori addicta pendente
vindemia. (11) cfr. Pl. XVIII
41. — (12) cfr. Col. III 3, 3. — cucurritque non nemonon nemo Mv(D).
non (om.a) neme r. nemo, non (Gron.) H ad spectandas uvarum in
iisiis Mv (J). his
rS vineis strues, litteris eius altioribus contra id pigra vicinitate
sibi patrocinante, novissime Annaeo Seneca, principe
tumprincipe tma MG. -patum r. -patu v eruditorumeru-
ditorum MD. -tionis G. tra ditionis rv ac potentiapotentiae MdTzva. B (H) , quae postremo nimia fruitruit M (coni. Gron.) J. fuit rv super
ipsum, minime utique miratoremiratori M. -ture Fau. -turi va. G inaniumin animum M , tanto praediipraedit FG. -ito Eau huiushuius MJ.
eius rv
amore capto, ut non puderet inviso alias et ostentaturoostentatur Fu. -nderetur a. -nto future va.G tradere
ad (pro earn) M palmam eam, emptis quadriplicatoquadruplicando M. -cato ava.S vineis illis intra
decimum fere curae annumannuū F . (19) Col. ib. — (21) Cato
(orig. II fr. 10 Iord.) ap. Varr. I 2, 7. digna opera quae in Caecubisecubis Fau
Setinisque agris proficeret, quando et postea saepenumero
septenos culleos singula iugera, hoc est amphoras centenas
quadragenas, musti dedere! ac ne quis victam in hoc antiquitatem
arbitreturarbitretur MJ. -raretur rv , idem Cato denos culleos redire ex
iugeribus scripsit, efficacibus exemplis non maria plus temerata
conferre mercatori, non in Rubrum litus Indicumve
merces petitas quam sedulum ruris larem.
Hom. ι 197. — (7) cfr. Pl. VII 199. — Hom. ι 208. — Vino antiquissimoantiquissimo (-mmo M) U coll. v. 17. -ma rv(D) claritas Maroneo in Thraciaetrecie F
maritimamaritimae MJ parte genito, utut Mv. ue r auctor est Homerus. neque
enim fabulosafabulosa aut v. aut
fab- M. fab- ut r aut de origine eiuseius MJ. om. rv varie prodita consectamur,
praeterquampraeter quod Ea.
ppter quam G Aristaeum primum omnium in eadem gente
mel miscuisse vino, suavitate praecipua utriusque naturae
sponte provenientispreuenientis E . Maroneum vicies tantotantum Mv a. C. -tu a addito aquae
miscendum Homerus prodidit. Mucian. fr. 9 Brunn. — (15) Hom. κ 235. λ 639. cfr. Athen.
I 31e. — durat etiam nuncnunc ego. cfr. v. 16. -num MJ. om. rv vis in
eadem terra generi rigorqueuigorque va.Brot. indomitus, quippe cum Mucianus
ter consul ex iisiis Mv(J). his rC qui nuperrime prodidere sextarios
singulos octonisoctonis MB(J). -oge-
nis rv(H) aquae misceri compereritcomperit Eava.G praesens in eo
tractu, esse autem colore nigrum, odoratum, vetustatepinguescere
. et Pramnio, quod idem Homerus celebravit,
etiametiā tune F1 nunc honos durat. nascitur Zmyrnaezmirneę Ea.
zimi- F. Smyrnae va. S regioneregione B. religi- ll.v iuxtaiuxta om.F
delubrum Matris deum. (17) Cic. Brut. 287. Petron. 34. Martial. II 40, 5.
III 26, 3. Pl. infra 94.(1) Veil. II 7, 5. — cfr. Pl. XXIII 40 extr. in reliquis claritas generi non fuit
alicui: anno fuit omnium generum bonitatebonitate (U 235) D. -ati DFGaJ. -as E(?)v L. Opimio cos.,
cum C. Gracchus tribunus plebemtri-
bunus plebem (-bis C) G. tripliciter ll. tri. pl. v seditionibus agitansagitatis va.Gestest D e coni. J (sed ante ea)
interemptus. ea caeli temperies fulsit (cocturamquam cocturam ava.S vocant)
solis opere natali urbis DCXXXIIIDCXXXIII H. DC (de DF) XXXIIII rv , durantquedurantque B.
-atque ll.v adhuc vina eauina ea D. -nea ll.v. -na B
ducentisdist. ego fere annis, iam in speciem redacta mellis asperi —
etenim·C· (pro ē) F haec natura vinisuini Ea in vetustate est —, necnec ll.B. ne v(U) potari
per se queantqueant DFGdEv(S). queunt aB pervinciveperuinciue (coni. S)J.
prouinciae (-ntię GE) ll. sine prou- v. si non peruincat B aqua, usque in amaritudinem carie
indomita; sed ceteris vinis commendandis minima aliqua
mixtura medicamenta sunt. quodquod ll. H (J). quo v (S). quo fit B ut eius temporis aestimatione
in singulas amphoras centeni nummicentenis nummis
acuantur (acc- a) Eaz statuantur, ex
his tantumtantum (tm???) ego. tamen (tn???) ll.v usura multiplicata semissibus, quae civilis accaulis ac (a E1) Ea
modica est, in C. Caesaris Germanici fili principatu annoanro EaH (U). annis rv(S). nummis P
CLX singulassingulas ll.v(G). -l???s (sc. nummis) B uncias viniuini v. uinee F.
-neae DG. -ni ex Ea. -ni eo U. tanti CFW Müller p. 17. (loc.
corr.) constitisseconstitutis (-utus F1) se (e D2) DFG, nobili exemplo docuimus
referentes vitam Pomponii Secundi vatis cenanmque
quam principi illi dedit. tantum pecuniarum detinentdetinent d(?).
dei inueni F. -nuini r. det:nent uini v. cfr. § 94.118. XXIII 40 apothecae
! nec alia res maius incrementum sentit ad vicensimum
annum maiusve ab eo dispendium, non proficiente
pretio; raro quippe adhuc fuere, nec nisi in nepotatuin nepotatu G. -tua FGd. uini potatus Ea. importatis v, singulis
testis milia nummum. ViennensesViennenses v. uienses ll soli picatapacata F. pecc- G sua,
quorum genera diximus pluris permutare, sed inter sese18
amore patrio, creduntur; idque vinum frigidius reliquis
existimatur in frigido potu.
(2. 3) cfr. Pl. XXIII 43. XXV 152. — Sen. ep. 83, 19.
—
Vino natura est hausto accendendiaccedendi F calore viscera
intus, foris infuso refrigerandi. nec alienum fuerit
commemorare hoc in loco quod Androcydes sapientiasapientiae M
clarus adad om.FG Alexandrum Magnum scripsit, intemperantiam eius
cohibens: Vinum poturus, rex, memento bibere te
sanguinem terrae. Cocitacicuta M (Politianus et B) H. ficuta D1F1G. -ti rv. si-
cut cicuta C hominishominis MJ. -ni DFdTB(D). -num G(?)H.
om.Eava.C venenum estest homini Eava.C,
cicutaecicutae (-te D1F. ita
et D2) ll.(B)H. cicuta ita (sic Verc.) et v. sic cicutae C vinum. quibus praeceptis ille sisic
D2Ea obtemperavissetobtemperauisset Md2v. -auit (-abit D2G) & (ut D2E2a) r,
profecto amicos in temulentia non interemisset, prorsus ut
iure dici possitposset M , neque viribus corporis utilius aliudaliud om.M nequealiud neque aliud va.S
voluptatibus perniciosius, si modus absit.
Genera autem vini alia aliis gratiora esse quis
dubitet aut non exan non norit ex? eodem lacu aliudaliud (-iut M) praestantius Mv. alius
praestantior r praestantius alteroaltero. altero Fa. altero, aliud alterum (ger-
manitate) va.G
germanitatem praecedere sive testa sive fortuitofortuitu F eventu?
quam ob rem de principatu se quisque iudicem statuetstatuat va.S.
cfr. Pl. III 127. XVII 31. — (15) Diosc. V 10 med. — lulia Augusta LXXXVILXXXVI
Nipperdey ad Tac. A V 1 coll. Dione L VIII 2,1. LXXXII ll. v annos vitae Pucinoputino M vino rettulit acceptos
, nonnam D2 alio usaalio usa G. alii M. alicusa DFG. -iquosa E. -oso a. aquoso v . gigniturgignuntur M in sinu Hadriatici maris non
proculprocul M.
-ul a rv Timavotimabo M fonte saxososaxoso MD. -xeo rv collecolle Mv. collo r, maritimo adflatu paucas
coquenteconquente M. coquentē Fa amphoras; nec aliud aptius medicamentis indicatur.
hoc esse crediderim quod Graeci celebrantes miris laudibus
Martial. XIII 112. Pl. XXIII 36. — (18) Col. III 8, 5. Hor.
sat. II 8, 15. Martial. XIII 115. Pl. XVII 31.(3) Tac. A XV 42 extr. Suet. Nero 31 med. — PraetetianumPraetetianum S coll.
Steph. Byz. s.v. prausetia- M. praicia- DF. praicta- as. prae-
cia- GE(?)H(D). pyctanum (-non B) v appellaverint ex Hadriatico sinu. Divusdiuos MS Augustus
Setinum praetulit cunctis et fere secuti principes,
confessa propter experimenta, non temeretimere
Fva.B cruditatibuscrudelitatibus Ed noxiis
ab ea saliva. nascitur supra Forum Appi. antea Caecubo
erat generositas celeberrima in palustribus populetis sinu
Amynclanoamyclano FGva.J. ani sunt clano Ea, quod iam intercidit incuriaincuria MJ. et
cu- E. et incu- rv coloni locique angustia
, magis tamen fessa Neronis, quam a Baianoab Auerno (P)S lacu
Ostiamostiam Mv.
-ia r usque navigabilemnabigabile M incohaveratincohauerat MD. inchoa- rv .
Varro I 2, 6. (Macrob. III 16, 12). Catull. 27, 1. Galen. ap. Athen.
I 26c. 33a. cfr. Pl. XXIII 34. —(11) cfr. Pl. XI 241. — Secunda nobilitas Falerno agro erat et exex om.M eo maxime
Faustinianofaustino DFG. -tini Ea. -tiano va.J ; cura culturaque id collegeratan coegerat? cfr. § 115 . exolescitexsolescit M2. -ecit M. exoleuit va. G haechaec MJ. hoc rv
quoque copiaenimietate copiae va. G. culpa copiae coni. Dal. potius quam bonitati studentiumstuden-
tibus U 236. Falernus
ager a pontemonte M Campano ???aeva petentibus Vrbanam coloniam
Sullanam nuper Capuae contributam incipit, Faustinianus
circitercirciter MJ. autem circ- rv IIII·IIII· milia passum (-uum J) a uico MJ. IIII prope a uico
D2T. IIII (add. miliaria v) a uico prope rv milia passuum a vico CaedicioCaedicio J (coll.
XI 241). -cii MD. -cias (Osann) S. caedias DF. ced- rv. cfr.
Nissen Ital. II p. 665 n. 5, qui vicus a
Sinuessa VIV??? M M passuumM passum (-uum J)
MJ. milibus (GE?) v. om. r abest. nec ulli nuncnunc MJ. in rv vino maior
auctoritas. solosolo B1(J).
-lum (B2)S. om. v vinorurm flamma accenditur. (14) Galen. ib. I 27c. — § 64: cfr. Pl. XXIII 35. Galen. ib. I 26d.
Hor. sat. II 4, 55. Martial XIII 110. tria eius genera
: austerum, dulce, lenue. quidam ita distingunt, summis
collibus Caucinumcancinū a. Gauranum va.S gigni, mediis Faustinianumfausti-
nianum MJ. -tianum rv, imis
Falernum. non omittendum autem nulli eorumn???nulla earum Ea quae celebrentur
celebrantur
Ga2S iucundum saporem uvae esse.
(5) Verg. G II 143. III 526. Hor. od. I 1, 19. Galen.
ib. I 26f. — At tertiam palmam varieuariae Fva.Bas. venere Albana urbi vicinaurbi uicina om.M, praedulcia
ac rara in austeroan
austero genere (aut raro austera)?, item Surrentina in vineis tantum
nascentia, convalescentibus maxime probata propter tenuitatem
salubritatemque. Tiberius Caesar dicebat consensisseconsessisse M
medicos ut nobilitatemui nobilitate Fa Surrentino darent; alioquialioqui MH (J).
-uin rv(S) esse generosum
acetum; CC. om.DFGa. Caesar, qui successit illi, nobilem vappam.
certant Massica atqueaeque va.S aa MJ. e rS.
ex v monte Gaurogaulo F1. Gaurano va. H Puteolos Baiasquebaitasque Fa
prospectantia.cfr. Pl. XXIII 36. Galen. ib. I 26e — (9) Galen.
ib. I 27a. 26e. 27b. Martial. XIII 113. 116. Pl. XXIII 36. — nam Falerno contermina Statanastatiana
M.cfr. XXIII 36 ad principatum
principatum MJ. -tus rv venere non dubie palamque fecere sua quibusque
terris tempora esseesses D1F.
esset D2 , suossuos MJ. quod r. sicut G. secundum quod v rerum proventus occasusque.
iuncta iis praeponi solebant Calenacalentia FEa et quae in vineis arbustisque
nascuntur Fundanafundata Ea etet
a.del. va. H alia exet MJ. ex rv. del. H viciniauicina aL urbis, Veliternaueliterna GdTS. -nia F. -rrana M.
-rnina v. uel iter a. -te//// E,
PrivernatiaPriuernatiaque va.S . nam quod Signiae nascitur, austeritate nimia
continendaecontenende F. -tinente a utile alvo, inter medicamina numeratur.
(15) Galen. ib. I 27d. Martial. XIII 117. Quartum curriculum publicis epulis optinuereoptinere a M1E. obtenere
a FG. inerat. obtinente eā a a Divo
Iulio — is enim primus auctoritatem iis deditdedit MD. tribuit rv , utut
ll. v(S). ut in zC epistulis
eius apparet — Mamertinamamartina FG circacircĪca F. circūca
GdEa Messanammessinam GEa in Sicilia genita;
ex iis PotulanaPotitiana D coll. § 69 , ab auctore dictadicta
EadTv. dic DFG illoillo cognomine dTJ. illo comine DFG. in
loco Eav cognomine, proximaproxima (-me G1d1Ta) ll.v(J). -mo C
Italiae laudanturludan-
tur F. laudatur a praecipue. est in eadem Sicilia et Taurom
enitanistaurominitanis ll.v a.S. cfr. III 88 honos lagonislagonis J. -goenis DFD. -genis GEav. cfr. § 85 pro Mamertino plerumque subditis.
(1. 2) Diosc. V 10. Galen. ib. I 26f. — (5) Verg. G II
95. (Pl. supra 16). — Athen. I 33a, — Ex reliquis autem a supero mariamari om.F Praetutiapraeiutna F atque Ancone
aneone Fava.B nascentia, et quae a palma una forte enata palmensiapalmesia
Fava. H
appellavere, in mediterraneo vero Caesenatia ac Maecenatiana
, in Veroniensiueronisi F item Raeticaitem retita in ueromensi F.om.Ga , Falernis tantum postlatapostlata dTS. -tulata ll. -thabita v a
Vergilio, mox ab intimoab intimo G. abtimo
DG. opt- FEa. optima ab intimo v sinusinū F maris Hadrianaadriana Fva.S.
-ni Ea, ab infero
autem Latiniensialatiensia F1. -inensia Eava.B. cfr. III 69, GraviscanaGra-
uiscana B e III 51. -icana ll.v , StatoniensiaStatoniensia B. stonien- (-sa
D) ll. stomen- v. cfr. III 52. II 209 . (8) Martial. III 82,
22. 23. Galen. ib. I 27c. — Etruriae Lunalunā FGa
palmam habet, Liguriae Genua, inter Pyrenaeum Alpesque
Massilia gemino sapore, quando et condiendis aliis pinguius
gignit, quod vocatuocant
va.S sucosum. BaeterrarumBaeterrarum H (D). bet- DFGG(S). ueternarum Ea.
Ceretano v intraintra (D?)B. inter rzv Gallias consistit
auctoritas. de reliquis in Narbonensi genitis adseverare
non est, quoniam officinam eius rei fecere tinguentestingentes a. -guentis
FdTD
fumo, utinamque non et herbis ac medicaminibus noxiis!
quippe etiam aloealoen B mercatormercator DdTS. -atur Fa. -antur qua
GE(?)v saporem coloremque adulteratadulterant va.S.
(15) Martial. XIII 125. Galen.
ib. I 27e. — (17) Strabo VI 263.(2) Galen. ib. I 27c. — (4) Martial. XIII 114. Galen.
ib. I 26e. — Verum et longinquiona Italiae ab Ausonio mari non carent
gloria, TarentinaTarentina (D?)v. car- ll et ServLtiaser-
uitia ll.D. -tiana v et Consentiae genita et TempsaeTempsae B. -siae (sie- F) rv,
CalabriaeCala-
briae ego. ac babbiae (oalb- v) DFd. ac babiae GEaB. ac
Bari ac D. cfr. Nissen It. ll p. 859 n. 6. 862 n. 6; de dic-
tione § 125 init. Lucanaquequae D anecedentibusantecadentibus DF. -cedunt D Thurinis. omnium vero
eorum maxime inlustrata Messalae Potitipotiti EdJ. ponti DFGa. -tia et v. potu et B salute LagarinaLagarina
Verc. -ria v. -ri ll,
non procul GrumentoGrumento v. grom- ll aascentia. Campania nuper excitavit
novis nominibus auctoritatem sive cura sive casu ad
quartum a Neapoli lapidem Trebellicis, iuxta Capuam Caulinis
dist. va.S et in suo agro Trebulanis, alioqui semper inter plebeiapleutia F
et Trifolinis gloriata. nam Pompeianis summum decem annorum
incrementum est, nihil senecta conferente. dolore
etiam capitum in sextam horam diei sequentis infestadie sequenti sint festa
FG deprehenduntur
deprehenduntur v. -dantur D1 (?). -datur (-dat G) r . quibus exemplis, nisi fallor, manifestum est
patriam terramque referre, non uvam, et supervacuam generum
consectationem in numerum, cum eadem vitis aliud
aliis in locis polleatpolleat G. -lluat DFG2. -lluit G1. pullulat E. -let av .(10) Martial. VII 53, 6. I 26, 9. — ib. XIII
118. Sil. Ital. III 370. — Hispaniarum LaeetanaLae-
etana Hübner. cfr. III 21. laset- Gd. lasit- (-nia D1) r. Lalet-
B cum Sipontino. Lusit- zv copia nobilitantur
, elegantiaelegantia v. -tare G. -ter e
DF. -ter hę Ea vero Tarraconensia atque Lauronensia etet del. D (puncto posito post eatur)
Baliarica ex insulis conferuntur Italiae primis. nec ignoro
multa praetermissa plerosque existimaturos, quando suum
cuique placet et, quocumque eatur, fabula eadem reperiturre-
perit G. -iatur va.G,
Divi Augusti iudiciorum ac palati peritissimum e libertis
censuram vini in epulas eius facientem dixisse hospiti de
indigena vino, novum quidem sibi gustum esse eumcum Fa atqueęque Ea
non ex nobilibus, sed Caesarem non aliud poturum, nec
negaverim et alia digna esse fama, sed de quibus consensus
aevi iudicaveritiudicauerit
(U 237) J. -rint ll. G. -runt zv haec sunt.
(23) Verg. B 5, 71. Strabo XIV
645 med. Athen. I 32f. Vib. Seq. s. v. Arius (p. 154,19 Riese).
Nunc simili modo transmarina dicemus. in
summa gloria post Homerica illa, de quibus supra diximus,53 sq.
fuere Thasium Chiumque, ex Chio quod Ariusiumariusium (-ss- G) DFGdG(D). arus- Eav. aruis- Ber.(L) vocant.
his addidit Lesbiumlesuium F. -utum G
(hic deficiens). lespium a (item infra) Erasistrati maximi medici auctoritas,
circiter CCCCLCCCCL EadTv(H), CCCC. I. DF. DC C annoanno ll.zv(D).
annum C. cfr. XXXIV 49 et vol. V p. 494 urbis Romae. nunc gratia ante omnia
est Clazomenio, postquam parcius mari condiunt. Athen. I 28ef. 29b. 32f. Vitruv. VIII 3, 12. Strabo
XIV 637. Sil. Ital. VII 210 — (6) Athen. I 33b. — Lesbium
sponte naturaesuae naturae
Brot. J suae mare sapit. nec TmolitiTmoliti G. -lio v. timoliti TD. tym- Ead. -lyti DF.cfr. VII 159 et V 110. 111 per se gratia
ut vino, sed cuius dulcidulcis Ea admixtoadmixto v. -tio ll reliquorum duritia suavitatem
accipiat simul et aetatem, quoniam vetustiora protinus
videntur. ab his dignatio est SicyonioSicyonio (D?) v. fic fonio F. fixo- Ea , Cyprio, TelmesicoTelmisico SJ,
Tripolitico, BerytioBerytio C. -rritio FE. -rricio a , Tyrio, Sebennyticosebennitico dva.Bas. -en-
tico FEa .(8) cfr.
Pl. infra 117. — (10) Th. C II 15, 5. — Strabo XIV 637. Vitruv.
VIII 3, 12. — (11) Strabo ib. Diosc. V 10. in Aegyptoaegypto av. -tio E. egiptio F hoc
nascitur tribus generibus uvarum ibi nobilissimisnobilissimis
dTS. -lis ll. -le G. -lius v. (an nobilib.?), ThasiaThasia G. -io ll.v(S).
cfr. § 117,
aethalo, peuceaethalo, peuce G. & allo peuce (-cē DF. pe-
ticę a) ll. et alopece v. post haec auctoritas Hippodamantio, Mystico,
cantharitae, protropoprotropo B. -topo ll.v Cnidio, Catacecaumenitaecatace-
caumte Fa, Petritae,
Myconio. nam Mesogiten capitis dolores facere compertum
est, nec Ephesium saluore esse, quoniam mari et defruto
condiatur. Apamenum mulso praecipue convenire dicitur,
sicut PraetutiumPraetutaum v. -tuitium d. -totium DF. -co-
tium Ea in Italia. est enim etet om. Dal.2 haec proprietas
generum; dulciaut dulcia E(?)va.S utique inter se non congruuntcongruuntur
E1. -ruant va.S. (1. 2) Athen. I 29a. — exolevit
et protagion, quod Italicis proximum fecerantproxima fecerat Ea Asclepiadis
scholae. Apollodorus medicus in volumine, quo suasit
Ptolemaeoptolomeo Ea. ptolē cor F regi quae vina biberet, Italicis etiam tum ignotis
laudavit in Ponto Nasperceniten, mox OreticumOreticam (vel Oreot-) H. oroet- Ead. oroęt-
DF , Oeneatenoeneaten (DE?) C. eneathen av. -achen F,
Leucadium, Ambracioten et, quod cunctis praetulit, Peparet
hiumPeparethium (P)H. preparentium Ed. praep- rv , sed minoris famae esse dixit, quoniam anteante ll.H. om. v. post C sex annos
non placeret.
(7) Diosc. V 12. — Hactenus bonitas vini nationibus debetur. apud
Graecos curacura coni. H. -rę ad. -re DF.
iure E(?)v. cfr. § 62. 83 clarissimum nomen accepit quod appellaverunt
bionbiaeon B. at cfr. XXIII 53, ad plurimos valitudinum usus excogitatum, ut docebimus23,53
in parte medicinae. fit autem hoc modo: uvae paulum
ante maturitatem decerptae siccantur acri sole, ter die
versatae per triduum, quarto exprimuntur, dein inin H. om. ll.v cadis
sole inveterantur. (10. 13) Athen. I 32e. — CoiCoi (DE?) H. cui Fav marinam aquam largiorem miscent,
a servi furto origine orta sic mensuram explentis, qua reexplentis
qua re ego. -ntis quae DFd. -nt idque a. -pellent (-llant E1)
idque E. -plentis idque v
translatatranslata DFd. -tum Eav in album mustum leucocoumleucocoum DFH. -cocum d. -cooum Eas. -cochrun v appellatur. in alis
autem gentibus simili modo factum tethalassomenon vocant,
thalassiten autem vasis musti deiectis in mare, quo genere
praecox fit vetustasuetustas G. –tus DFd. -tū Ea. et uetustius v .Cato 112. — (17) Athen. I 32e.
— nec non apud nos quoque Coum vinum
ex Italico faciendi rationem Cato demonstravit, super cetera
in sole quadrienniobiennio
B. triduo P. quadriduo coni. Dal. cfr. Cato maturandum praecipiens. Rhodium Coo
simile est, Phorineumphorineum
Ed(?)v. -rmaeum M. -rmeum DF. fermeū a salsius CooCoo v. ···· M.
coon r . omnia transmarina septem
septem M. -tem in sex DFdv. -tem uel in sex EaH.
-tem ant sex C(S). uina septem JD annis ad vetustatem mediam pervenire existimantur.
Th. C VI 16, 5. cfr. Pl. XXI 35. — (22) Col. III 2, 24.
Diosc. V 9 med. Athen. I 28f. Geop. V 2, 4.(1) cfr. Galen. san. tuenda V 5. — (2) Diosc. V 9
med. Col. XII 19, 1. 21, 1. (Pl. XXIII 62). Varro ap. Non. 551,
15–27. Isid. XX 3, 15. 14. — Vinum omne dulce minus odoratum; quo 20
tenuius, eo odoratius. colores vinis quattuor: albus, fulvus,
sanguineus, niger. psithiumpsythium va.J
uel (pro et) M et melampsithium passi genera
sunt suo saporesuum saporem (non uini referentia) va.S, non vinouinici a. ui-
cinis E, Scybelitesscybelites (coni Dal.) S. scybil- H. cib .....s M.
ciscibilitis DFd. cisib- v. ciuilitas E. Vil- a.cfr. Galen. vero mulsi, in Galatia
nascens, et HaluntiumHaluntium ego. cfr. III 90. halynt- MDFG. halint- d. alynt-
a. alint- E. Alunt- H. balincium v in Sicilia. nam siraeumsireum Fa. syr- va.B.
psitaeum M1. psith- M2, quod alii
hepsema, nostri sapamsapan FE. saban a appellant, ingeni, non naturae, opus
est musto usque ad terliamtertiam
MJ. -am partem rv mensurae decocto. quod ubi
factum ad dimidiam est, defrutum vocaturuocatur MD. -amus rv. omnia in adulterium
mellis excogitata, sed priora uva terraque constantconstat M.
passumdist.D a CreticoCretico B e Diosc. greco Fa. graeco rv(D). cfr.
XX 208 Cilicium probatur etet ll.v. id D Africum. Diosc. V 9. Col. XII 39, 1. 3.
16, 3. (cfr. Pl. supra 24. 34). et in Italia
finitimisque provinciis fierifieri om.Ea certum est ex uva quam Graeci
psithiampsithiam MJ. sticham E(?)H. -cam DFdav vocant, nos apianamapianam EaBer.
apin- M. appian- DFv, item scripulamscripulam MJ. scirp- rv(S). -la B , diutius uvisuuis (coni. S)D. om. ll.v
in vite sole adustisuuis adustis va.G aut ferventiaut ferti
D1F. adferunt E. aff- a oleodolio EaS. quidam ex quacumque
dulci, dumtum Ea praecoctapraecoctā
a. -cotu M. -cocua Fels p. 30. percocta CFW Müller p. 16 alba, faciunt siccantes sole, donec
paulo amplius dimidium pondus supersit, tunsasque leniter
exprimunt. dein quantum expressere adiciunt vinaceis aquae
puteanae, ut et secundarium passumpassum Mv. -stum r faciant. diligentiores
eodem modo siccatis acinos eximunt ac sine sarmentis madefactos
vino excellenti, donec intumescant, premunt — et
hoc genus ante cetera laudant — ac simili modo aqua addita
secundarium faciunt. (1) cfr. Cato 120. Col. XII 29. — mediummedia M inter dulcia vinumqueque om.azva.G
est quodquod om.F Graeci aigleucosaigleucos (P)H. -ces v. gleucos M. agl- Ed.
-eueos DFa vocant, hoc est semper mustum.
id evenit curacura om.M, quoniam fervere prohibetur — sic appellant
musti in vina transitum —; ergo mergunt e lacu protinus
aqua cadosaqua cados ego. cados aqua M. in aqua
cados rv, done bruma transeat et consuetudo fiat algendi.
est etiamnumetiam nunc Ea aliud genusgenus MD. -us eius rv per seper
se ll.v passi D, quod vocatuocant F1a. (cfr. luc. p. 122) dulce Narbonensis
provincia et in ea maxime Vocontiuoconti MD. -tii G. -tia rv . adservaturasseruantur Ea eius
gratia uvauna F. uina Ea diutiusdulcius a inina Fd. in ea Ea vite pediculo intorto. ab aliis ipse
palmes inciditur adad MdD. in rv medullam, ab aliis uva torretur in tegulis
, omnia ex helvennacahel-
uennica (el- a) Ea. -enaca va.S. cfr. § 32 vite. his adiciunt aliqui quod
vocant diachytondiachyton v.
-cymton M. dyachiaton r, uvis in sole siccatis loco cluso per dies
septem in cratibus, totidem pedes a terraa terra Mv. ad terram r alte, noctibus ab
umoreab umore MD.a rore rv defensis, octavoab octauo M die calcatis: ita fieri optimi odoris
saporisque.Diosc. V 15.
— (15) cfr. Col. XII 27. — ee MJ.
om. rv dulcidulciq. Ea. -ci e va.J genere est et melitites; distat a mulso,
quod fit emusto, cum quinque congiis austeri musti congio
mellis et salis cyatho subfervefactis. austerumausterum sc. est. dist. ego, sed inter
haec genera poni debetponi debet MJ. potui (ponere Ea) debeo r. potuum
ponere debeo v et protropum; ita appellatur a quibusdam
mustum sponte defluens ante quam calcentur uvae.
hoc protinus diffusum inin MJ.om. rv lagonislagonis MFJ. -oenis DD.
-enis Eav suis defervere passi postea
in sole XL diebus torrent aestatis secutaesecute F. -ti Ea ipso canis ortuorto Fa.
Diosc. V 13 init. Cato 25. 57.
Varro I 54, 3. Col. XII 40, 1.
(5) Cato 153. Diosc. V 13. —
Non possunt iure dici vina quae Graeci deuteria
appellant, Cato et nos loram, maceratis aqua viiaceis,
sed tamen inter vina operaria numerantur. tria eorum
generagenera om.M: decimadecuma FS parte aquae addita quamquam MDFav. quae E(?)C. quam quae (U 238)
JD. cfr. n. luc. p. 53 musti expressa sit
et ita nocte ac die madefactis vinaceis rursusque prelo
subiectisprelio sublectis F; alterum, quo modo Graeci factitavere, tertia parte
eius quod expressum sit addita aquae expressoque decocto
ad tertias partes. tertium est faecibus vini expressum,
quod faecatumfaecatum v. fac- M. paec- D.
pecc- r Cato appellat. nullumnullo a. -lli Eva.J ex his plus quam
annuiannui MdT(D?)J. anno rv usus.
(10) cfr. Pl.
supra 8. —
Verum inter haec subit mentem, cum sint
genera nobilia, quae proprieproprie Ead2v. -Ię DF. -ia M.om.d1LXXXM vini intellegi possint, LXXX
fere in toto orbe, duas partes ex hoc numero Italiae esse,
praeterea longepraeterea longe MJ. longe propterea rH. -ge praet- v ante cunctas terras. et hinc deinde altius
cura serpit, non a primordio hanc gratiam fuisse, auctoritatem
auctoritaf ē Ea post DC urbis annum coepisse.(15) cfr. Fest. p. 262. Paul. Festi 263, 4.—
(19) Varro ant. rer. hum. II fr. 17 Mirsch. —
Romulum
lacte, non vino, libasse indicio sunt sacra ab eo instituta,
quae hodiean hodieq.? custodiunt morem. Numae regis PostumiaPostumia Be Catullo
27, 3. -mi E2av. -me E1. portumi DFd. (an proxumi?) lex
est: Vino rogum ne respargitorespergito va.S. quod sanxisse illum
propter inopiam rei nemo dubitet. eadem lege ex inputata
vite libari vina diis nefas statuit, ratione excogitata ut putare
pure F2a. pufe F1 cogerentur alias aratores et pigri circa pericula arbusti
. M.M.E(?)v.
om. r Varro auctor est Mezentiummedentium Fd Etruriae regem auxilium
Rutulisrutilis F contra Latinos tulisse vini mercede quod tum
in Latino agro fuisset. Varro
de vita p. R. I ap. Non. 68, 26. Cic. r. publ. IV 6 ap. Non. 5, 10.
306, 3. Dion. Hal. II 25 p. med. Ael. VH II 38 extr. Serv. Aen.
I 737. Isid. XX 3, 2. Val. M. II 1, 5. VI 3, 9. Gell. X 23, 1–3.
— Fabius fr. 27 Pet. — Cato fr. inc. 14 (p. 86, 8) lord. Non.
5, 5. Isid. X 11. 271. Polyb. VI 2, 5. 7. 8 Hu. (ap. Athen. X
440e). Plut. qu. Rom. 6. Tertull. apol. 6.
non licebat id feminis Romae
bibere. invenimus inter exempla Egnati Maetennimaetenni DFdD. metentini Eav. Mecennii (B)C. -enii
Dal.2 uxorem,
quod vinum bibisset e dolio, interfectam fustifuste va.Brot. a marito, eumque
caedis a Romulo absolutum. Fabius Pictor in annalibus
suis scripsit matronam, quod loculos in quibus
erant claves cellae vinariaeuinariae cellae Eava.D resignavisset, a suis inedia mori
coactam, Cato ideo propinquos feminis osculum daredare E (?)v. dari ad. duris sed DF.an dedisse?, ut
scirent an temetum olerent. hochęc
Ea tum nomen vino erat, undenomen — unde d(?)v. nomenu inuerat unde DIF. nominee
in uerecunda a. -dia E. roma monuerat unde D2
et temulentiatemulentia d(?)v. -ta Ea. tumulentia DF appellata. Cn. Domitius iudex pronuntiavit mulierem
videri plus viniuini om. H Brot. bibisse quam valitudinis causa, viro
insciente, et dote multavit. diuque eius rei magna parsimonia
fuit.Liv. X 42, 7. — (14) Cato fr. or. III p. 38 Iord. Val.
M. IV 3, 11. Plut. Cato Mai. 4 med. Frontin. strat. IV 3, 1. Fest.
p. 169. — (16. 17) cfr. Martial. III 60. — L. Papirius imperator adversus Samnites dimicaturus
votum fecit, si vicisset, Iovi pocillum vini. denique inter
dona sextarios datos lactislactis v (sed ante datos). om. ll invenimus, nusquam vini. idem
Cato cum in Hispaniamspaniam F navigassetnaui-
gaffet ego. -aret ll. v , unde cum triumpho rediit
redit Fa: Non aliud vinum, inquituinum inquit (-id DF) ll.
inquit uinum v. uinum zS, bibibibi v. bibit ll.zS. (an vero cum
.. nauigaret.. .inquit, bibo?) quam remigesremiges v. remeans ll. cfr. Frontin. remigantes coni. S,
in tantum dissimilis istis qui etiam convivisconuiuiis Fdva.C alia quam sibimet
ipsis ministrant aut procedente mensa subiciunt.
Varro ap. Non.
551, 10. 17. Gell. X 23, 2. — Plaut. Persa 88.(4) Plaut. Achar. fr. 2 Leo. — Lautissima apud priscos vina erant murraemurrae S. myre DF. miro EaB. myrrhae v(G) odore
condita, ut apparet in Plauti fabulis, quamquam in eafabulis quam-
quam in ea FSchöll ad Plauti Pers. 88. fabula ll.v quae
Persa inscribiturin scribitur quamquam in ea ll.v et calamum addi iubet. ideo quidam
aromatitearomatice a. -cę E. -cis va.G delectatos maxime credunt. sed Fabius Dossennus
dossennus D2Fd (Min
ind.) H. -nnius a. dosce- E. dorsennus D1C. -enus G. dosennus
Tv his versibus decernit:
Mittebam vinum pulchrum, murrinammurrinam (-na Ea) ll.v(S). muri- C. murrhi- L,
et in Acharistione:
Panem et polentam, vinumuinum Eav. uisum DFd murrinammurrina a (item 10. 11).
Ael. Stilo dub.
auct. fr. 9 van Heusde. — Plaut. Pseud. 740 sq. (Varro ap. Non.
551, 7). —Scaevolam quoque et L. AeliumL. Aelium (van Heusde) S. lael- DFv. lel- r. Aelium P et Ateium Capitonem
in eadem sententia fuisse video, quoniam in Pseudolopseu-
dulo F2 sit:
Quod si opusopus siet G(?):H Brot. est, ut dulce promat indidem,promat indidem C. -ant
id est (idē dv) ll.vecquidecquid v(C). et quid dVerc. et qui
DFG. et quę a. que E habetbabet C. -beat Ead. -bitat DFG.-beant v ? —Rogasrogas C. roget a. roga rv?Murrinam, passumpassitum DFG, defrutumdefritum FVarro ap. Non. 551,9, mella,
quibus apparent non inter vina modo murrinam, sed inter
dulcia quoque nominatum.
(14) cfr. Pl. supra 55. (Cic. Brut. 287).(1) Ribbeck scaen. Rom. poes. fr.3 II p. 133. — Apothecas fuisse et diffundi solita vina anno
DCXXXIII urbis apparet indubitatoindubitato v. -tatu DF.
& ind- G. in consulatu Ea OpimianiOpimiani v. optim- ll vini argumento.
iam intellegentisintellegentis ego (et dist.). -tes ll. -te v suum bonum Italiaeitaliae DFG. -li Ea.
-lia v nondum tamen ista
genera in claritate erant; itaque omnia tune genita unum
habent consulis nomen. sic quoque postea diu transmarina
in auctoritate fuerunt et ad avos usque nostros, quin et
Falerno iam reperto, sicut apparet ex illo comicocomici EaH Brot. versuuersu Anaxipolis Thasii va.G
(ex ind.):
Quinque Thasithassi F1az. Thasii va.H(S) viniuini inde va.H depromam, bina Falernibina
Falerni H.uini (-na D2) fal- ll. Fal- bina v.
P. Licinius Crassus L. IuliusL. Iulius G.
1. icil- Ea. licil- r. L. v Caesar censores anno urbis
conditae DCLXVDCLXV DFEav(H). -XXV C.
DLXV (G?) Brot. coll. XIII 24 edixerunt, ne quis vinum Graecum,
Aminniumqueamminiumque D1FG. -neum-
que D2d. aminiumque Ea. -neumque v. -neique plus coni. Dal.
-neumque ut Müller em. II p. 36 octonis aeris singula quadrantalia
venderet. haec enim verba sunt. tanta vero Graeco vino
gratia erat, ut singulae potiones in convictuconuictu G. uno uictu
(conui- v) Eav. quo uectu (-to G) DFG darentur.
(14) Varro de vita p. R. IV ap. Non. 495, 35. quibus vinis auctoritas fuerit sua iuventaiuuenta ego. in
mensa ll.v. de dictione cfr. X 154. XXXV 147. 125. XVII 5,
de mendo VII 52 init., M. Varro his
verbis tradit: L. Lucullus puer apud patrem numquam
lautum convivium vidit, in quo plus semel
Graecum vinum daretur: ipse cum rediit ex Asia,
milia cadumcadum in EH Brot. cadorum
va. G congiariumcongiarium (-rum F1T) ll.S. -iariorum G. -iorum v divisit amplius centumcen-
tum om.DFda.
C.C. om.F Sentius, quem praetorem vidimus, Chium vinum
suam domum inlatum dicebat tum primum, cum
sibi cardiacocardiacus Ea medicus dedisset: Hortensius super
XXD.
X DFEav. decem MC. add. milia G cadum heredi reliquit. hactenus Varro.
quid?
non et Caesar dictator triumphiquaterni triumphi
Müller em. II p. 37 sui cenas uicenas Md vini Falerni amphoras
, Chii cados in convivia distribuit? idem Hispaniensi
triumpho Chium et Falernum dedit, epulo vero in tertio
consulatu suo Falernum, Chium, Lesbium, Mamertinum, quo
tempore primumtempore primum MJ.
pri- temp- rv quattuor genera vini adposita constat.
postea ergo reliquareliqua MD2dTJ. liqua D1FG. alia Eav omnia in nobilitatem venere etuenere et MEaD. -re rS. -runt et dz. -runt v circiter
DCC urbis annumanno Eaz.cfr. § 73.
(7) Diosc. V 33. — Itaque non mirormiror MB. minor DFGd. -ora Eaz innumerabilia paene genera
ficticii reperta multis ante saeculis, quae nunc dicemus,
omnia ad medicinae usum pertinentia. omphacium quo
modo fieret, propter unguenta diximus priore libro. fit e12,130
labrusca, hoc est vite silvestri, quod vocatur oenanthinum,
florisfloris MF
(D?)D. -res Eavdist. ego eius libris duabus in musti cado maceratisceratis (cela- M2) M. macerati va.D. post dies
XXX utunturutuntur M. utantur DFa. muta- GE(?)v. de re cfr. Diosc.. praeter hoc radix labruscae, aciniet acini v. at cfr. Fels p. 28 coria perficiunt
.(15) Col. VIII 5, 23. (Pl.
XXIII 12 extr.). — hi paulo post quam deflorueredefloruere Mv. defluere r.
-uxerint a singularesingula Fa remedium
habent ad refrigerandos in morbismodis M corporum ardores, gelidissima
, ut ferunt, naturanatu FG. parspers M1 eorumgelidissima per se eorum ut M (e seqq. praecipiens) aestu moritur prius
quam reliqua, quaereliqua quae Ma. -qua qui r J. -qui qui v. cfr. luc.
p. 84 solstitiales dicuntur. universi numquam
maturescunt, et si prius quam tota inarescatinarescat MF2T. mare- F1d. marce- GEaH(J).
mature- D(?)v(S) uva incocta
deturedetur M cibo gallinaceo generi, fastidium gignit uvas adpetendi
.
Diosc. V 13 extr. Ficticiorum primum fit ex ipso vino (quod vocant
adynamonadynamon MB e Diosc.
adfyn- (adfin- G) r. assin- v) hoc modo: albi musti sextariisextarii v(D). -riis (-rios G) ll.S
post dimidium lac. statuit J XX, aquae dimidium
ferventferuent M. -uet rv. cfr. n.
lue. p. 48, donec excoquaturexcoquantur M aquae mensura. alii marinae
sextarios Xex (pro in) M, tantundem pluviae in sole XLLX a diebus torrent
. dant aegris quibus vini noxiamuini noxiam MG. -xam dTv. uini (fui F) innoxiam r timent.
cfr. Diosc. V 54. (Pl. XXV 84). — Proximum fit e miliimilii Mv. -lio r semine maturimaturo Eava.D cum ipsa stipula,
libralibra P. -am
ll.v quadrantequadrante P. -tem ll. (praem. et) v in congios duos musti, maceratomacerato MG. -atos
D2d, -ator D1FG. -atur E. -antur a. -ant v et post
septimum mensem transfuso. ex loto arbore, frutice, herba
dictum est ubiuti va.D quaeque fierent.
13,106 sq.
cfr. Diosc. V 54. (Pl. XXV 84). — Fiunt et e pomis, quae dicemus interpretationibus non
nisi necessariis additis, primumqueprimumque Mv(G). -usque r. proximumque B ea F. ei a a.
ei e va.G. palmis, quo Parthi,
Indi utuntur et oriens totustotus Mv. mo- r , mitiorummitiorum (P)J. cfr. v. 16.
-tiarum M. -tearum r. maturarum B e Diosc. maritima- v quas vocant chydaeasthydeas M. cyd- Fda. cycl- va.B. cfr. XIII 46
modio in aquae congiis tribus macerato expressoque. sic
fit et sycitesficites
FG. fic- Ea e fico, quem alii pharnupriumPharnuprium MJ. parnuprinum D. -imum r.
palmiprimum B. -prunum v, alii trochintrochin MJ. trocin rv. cator-
chiten B e Diosc.
vocant, aut si dulce esse non libeat, pro aqua tantundem
vinaceorum adicitur. e Cypria fico et acetum fitfit om. H Brot. praecellens
atque Alexandrino quoque melius.cfr. Pl. XIII 59. — Diosc. V 32. —
(14) Diosc. V 34.— (15) ib. 42. 45.— vinum fit et ee om.M siliqua
Syriaca et esyriaca et e Mv(D). -cae et DF. -ce et a. -ca e GE(?)S piris malorumque omnibus generibus — sed
e PunicisPunicis quod va.S. (dist. P) rhoitenrhoiten MC e Diosc. -ton rv vocant — et e cornis, mespilis, sorvissoruis M. sorbis rv. cfr. XV 61 ,
moris siccis, nucleis pineis. hi musto madidi exprimuntur,
superiorasuperioiora F1. -iora
ora F2 per se mitia. Diosc. V 36. 37.
Col. XII 38. (Pl. XXIII 161. 164). myrtiten Cato quem ad modun
fierifierit (om. rit docue) E. fuerit a. fecerit va. G docuerit mox paulo indicabimus, Graeci etGraeci uero et va.S alio modo.15,123
ramis teneris cum suis foliis in salsosalso MD. psalmo D1F1G2. pal-r.
albo v musto coctiscoctis M. deco- rv. (loc. corr.) tunsistunsis (GE?)v. tunsi
Ma. tusi DFd,
libramlibram C. -ra ll.v in tribus musti congiis defervefaciuntdeferuere faciunt Eava.H, done duo
supersint. quod ita eita e MF2D. item D2d. it e D1F1. ita Eav silvestris myrti bacis factum est,
myrtidanumcapillos Cornarus e Diosc. vocatur. hoc manus tinguittangit a. tingunt v a. G.
Ex his quae in hortis gignuntur fit vinum e radice asparagi
asparagi M (coni. S) J.
-go rv, cunilacumela Ea, origano, api semine, habrotono, mentastro,
ruta, nepeta, serpylloserpillo Fava. H, marruviomarrubio Eava.D. manipulos binos conduntcondunt — 9 binos om.M
in cadum mustimusti v. -tum ll et sapaesapae
v(H). -peae F. -pee a. -piae E sepe d. saepe L sextarium et aquae marinae heminam
.Diosc. V 56. (Pl. XXIII 52). — (9) Col. XII 33. —
(10) Diosc. V 35. Pallad. VI 13. — (12. 13) Diosc. V 67. 69. — e napis fit duum denariorum pondere in sextarios
binos musti addito, item e scillaee scil-
lae MG. -liae DFG. esculi e Ea. e scylla (scilla C) v radice; inter flores exex
MG. & rv
rosae foliis tusistusis Mv. usus r in linteolo in mustum collatiscollatis Eav(H). cola-
DFVerc. Gala- M. chala- Gron. cum pondusculo
, ut sidat, $X$ L$X$ · L MJ. XL rv ponderepon-
dere denariorum va.J in sextarios musti vicenosmusti uicenos MJ. uicenos musti Eav.
-enum (-na G) multi FG—
vetantuetant ego n. luc. p. 39. nec
ll.v ante tres menses vas apeririuas aperiri M. uase aperto rv e nardo B. nardo MD.
in agro rv —, item e nardo Gallicogallico MB. caligo rv. -ido Ber.
et aliud e silvestri.
Diosc. V 64. 65. (Col. XII 20, 5). Aromatiten quoque invenio factitatum tantum nontantum non DFGEaG. non tant- v. non M. Romae D unguentorum
compositione, primo ex murramyrra Fa. -rrha va.S, ut diximus, mox92
et nardo Celtico, calamo, bituminebitumine ll.v. aspalatho B e Diosc. (ipsius
Plinii errorem corrigens), offis in mustummustum MEav. fust- DFG aut dulce
vinum deiectisdeiectis M(P)H. defe- r. defe- v, alibialibi MD. -bi de J.
alii de Eav(H). alio de r. aliud eG calamo, iunco, costo, nardo Syriaco,
amomo, casiacasia Mv. cassia r , cinnamocinnamomo va.S, croco, palma, asaroasaro B e Diosc.
aga- Eav. aca- r , similiter inin MdTJ. & rv offaoffas M.
(4) Diosc. V 66. — apud alios nardinardo M etiametiam MD. om. rv et malobathri selibris in mustimusti Mv. -to r congios
duos additis, qualia nunc quoque fiunt pipere et melle
addito, quae alii condita, alii piperata appellantappellant—5 hele-
nion om.M. invenitur
et nectarites ex herba quam alii Helenionhelenion B e Diosc. meleni- D. meneli- r.
menali- v, alii Medicam, alii
symphyton, alii Idaeamalii idaeam (GE?) Bas. -ii ideam C. -ii deam
DFdav. deam M. alii idem B , aliialii MdTS. alit EG.om.Eav.
et B Orestionorestion M (hor- B) L. -tium r. -tin va.B, alii nectariamnectaream
va.S vocant,
radice ponderis $X$ L$X$ · L MJ. XL r. XL denariorum v in sextarios sex musti additaadditam Fd, similiter
in linteo.Diosc. V 49. — (10) ib. 50.
— ex ceteris herbis fit absinthites in XL sextariissextarios G
musti absinthi Pontici libra decocta ad tertias partes vel
scopis absinthi in vinum additis. similiter hyssopiteshysopites F. -te G. hysopi E. ys- a e Cilicio
e ci-
licio MB. e licio (Lyc- v) DFv. tessalicio Ea.om.G hyssopohy-
sopo FE. ys- a.om. G unciis tribus in duos congios musti coiectiscoiectis MJ. coni- r
aut tusistunsis a in vinumuinum ll.v(J). unum d1H. fiunt utraque et alio modo, circa radices
vitium sato.Cato 114 (115). cfr. Diosc. V 82. 83. — (17) Dios. V 77. sic et elleboritenelleboriten MC. -orū a. ele-
borithen F. helleboriten r(?)v(S). item v. 16 fieri ex veratroueratro Mv. ęrato
DF. era- r nigro Cato
docetdocet om.Muera M. sic fit et scammonitesscamonites Fa , mira vitium natura saporem
alienumalieni M in se trahendi, quarequare MJ. qualē rv et salicemsilicem M. salicum va.J redolent Patavinorum
in palustribus vindemiae. sic et elleborum seritur in
Thaso aut cucumis silvester aut scammoniascamonia Ma. -nites (mira uitium — 16 uindemie prave
iterans) F, quod vinum
phthoriumphthorium (B)G. ptho- Md. itho- (ito- E) r. ectromatium v vocatur, quoniam abortus facit.
Diosc. V 52. 55. 7. 68. 70–73. 63. 59. 81 — Fit etet om.M ex herbis, quarum naturae suo loco dicenturnatura... dicetur Eava.G: e
stoechadee stoechade
B e Diosc. e stochade M. Est e ocha (ocho D) de rv etet MB(J). om. rv(S) radice Gentianae et tragoriganotragorigano Verc. -riganiodo M. -riano v.
traguritano r et dictamno,
asaro, daucodauco om.Ea.eras.G2, elelisphacoelelisphaco MB.
elebisphagora r. elebi v, panacepanace (-nece F) acoro ll. B. -acea
spagora v, acoro, thymothymo (thimo Fa) ll.J. conyza thymo B. inthimo
d. corinth- v, mandragora,
iunco. vocarunt et scyzinumithyzinum M. syci- va.G. (nomen corr.)
itacomelin a. ithac- va.G. an Idaeomelin? cfr. § 108. XXVII
93. Diosc. IV 44 et itaeomelin et lectisphagitenlectispagitem Fa. letisphagiten M. eleli-
sphaciten coni. J,
quorum iam oblitterataobliterata Fa ratio est.
ib. 45. 46. 39. 38. 79. 80. 51. — Ee MdTJ. et rG. ex v fruticun verouero MdTv(J). -ro a DFG. -ro e G. -rum a Ea genere cedri utriusque, cupressusupressi
Eava. J, laurus
, iunipiripini piri Ea. iuniperi, pini, piri va. G, terebinthiterebin-
thi v. -benthi M. -binthini r. -thi in H, calamicalami B. callen M.
-llim d. -llini Tv. challin r. callia z. Gallia H, lentisci bacae autbace aut Gd.
bac E. hac a. bacas aut va.J lignum
recens inin ll.v(S). om. C musto decocunturdeco-
cuntur MJ. -ocunt GE. -oquunt av. -ogunt F, item chamelaeae et chamaepityischamaepityis
J. -phyis M. -pytiis Fd. -pytus a. -pitiis GE. -pityos et v,
chamaedryischamaedryis J. -ryos v. -rys M. chamedrisis rdist.
ego luc. p. 37 n. 21 lignum. eodem modo etet del.M2 ex flore, in congium
musti decem $X$$X$ MD. denariorum rv pondere addito.
Diosc. V 17. (Pl. XXXI
69. XXII 110).
Fit vinum et ex aqua ac melle tantum. quinquennio
ad hoc servari caelestem iubent. aliialii M. aliqui rv prudentiores
statim ad tertias partes decocunt et tertiam veteris mellis
adiciunt, deindein Fd. deinde in a. deinde
(DGE?) v XL diebus canisa canis coni. S. cfr. § 134 ortu in sole habent. alii
diffusa ita decimodecumo FS die obturant. hoc vocatur hydromeli et
vetustate saporem vini adsequitur, nusquam laudatius quam
in Phrygia.Diosc. V 22. (Pl. XXIII 60). — quin et acetum melle temperabaturtemperabant ad: adeo
nihil intemptatum vitaeuita Ea. in uita zva. G fuit. oxymeli hoc vocarunt, mellis
decem libris, aceti veteris heminis quinque, salis marini
libra, aquae pluviae sextariissextariis Ber. -ius D1F1. -ios rv quinque suffervefactissufferuere factis (fac a)
Ea.cfr. § 104 deciensdecies Fava.S,
mox elutriatis atque ita inveteratis. omnia ab ThemisoneThemisone Ber. ex ind.
-ssone D. -sione Ev. -ssione FG. -mesione a
summo auctore damnata. et Hercules coactus usus eorum
videri potest, nisi si quis naturae opus esse credit aromatiten
aromaticen Ea et ex unguentis vina conposita aut ut biberenturhilarentur G genuisse
eam frutices. itaita d. sta F. ista Eav sunt cognitucognito
Fda iucunda sollertiaesolertiae DFGd. sollertia Eav humanaehumanae ego. -ne Gd.
-na r. -ni v. cfr. XVII 267
nominehomine Ea. animi v omnia exquirentisex-
quirenti Ea. -te va.D. nihil quidem ex iis anno durare,
praeterquam quae vetustate ipsa fieri diximus, et plura ne101
tricenis quidem diebus, non erit dubium.
Th. IX
18, 10. 11. (Athen. I 31f). Ael. VH XIII 6. —
Sunt et in vino prodigia. dicitur in Arcadia
fieri quod fecunditatem feminis inportet, viris rabiem, at
in AchaiaAchaia v. athia ll maxime circa CeryniamCeryniam ego
e Th. cfr. Paus. VII 25, 3. charin- ll.v. Caryn- B abigi partum vino atque
etiam si uvam edant gravidae, cum differentia in gustatuan gustu? cfr. XXVII 22 et nota ad IX 77
non sit. (21) cfr.
Pl. XXIII 14. Geop. IV 8. V 2, 19. (Pallad. III 28). Troezenium vinum qui bibantbibunt ava.S negantur generare.
ThasiosThasios v. -sos ll. H duo genera vini diversa facere proditur, quo somnus
concilietur, alterum vero quounum quo va.S. cfr. Müller
stil. p. 91 fugetur. apud eosdem
vitis theriacaunum quo va.S. cfr. Müller
stil. p. 91 vocatur, cuius et vinum et uva contra serpentium
ictus medetur; libanodeslibanodes ego. -adeos
d. -adeor ll. -aneos B. -anios G. -adios J turis odore, ex qua diis prolibant
. e diverso aspendios damnata arisaris G. auaris ll. ab aris dS.a feris v; ferunt eam nec
ab alite ulla attingi. Thasiam uvam Aegyptus vocat apud
se praedulcem, quae solvit alvum; est contra Lycialicia G.
lyciā Ea. in Lycia va.S, quae
solutamsolutam v. -ta ll firmat. Aegyptus et ecbolada habet abortusabortuus
D1FGD. -tiuos D2Eazva.G facientem
faciente DF. -ta G.Geop. VII 10. vina in apothecis canis ortu mutantur quaedam posteaque
restituuntur sibi. sic et marimaris
zva. G navigatenauigato ll. G(S). -gatio zH. -gio v, cuius iactatus
iis quae duraverint tantum vetustatis adicere sentitur, quantum
habuerint.
(11) Antist. Labeo ap. Fest. 348b, 19. Isid. XX 3, 7. —
(15) cfr. Col. XII 7, 1. 2.
Et quoniam religione vita constat, prolibare
diis nefastum habetur vinauino zva.G — praeter inputataepropter inputatae a.de dictione cfr. XXXIII 9 et nota ad XXV 121 — vitis ss
fulmine tactae quamque iuxta hominis mors laqueo pependerit
aut vulneratis pedibus calcataecalcatae coni. Dal. -ta ll.v. concul- H Brot., et quod circumcisis
vinaceis profluxeritprofluxerit v. prolu- ll, aut superne deciduodeciduo v. cid- ll inmundiore lapsu
aliqud polluta, item Graeca, quoniam aquam habeant.—
Vitis ipsa quoque manditur decoctis caulibus summissummis om.Ea, qui et
condiunturconduntur F in aceto ac muria.
(20) cfr. Pl. XXXVI 166. Col.
XII 20, 8. 25, 1. 24, 1. Dios. V 43. — Col. XII 30, 2. Verum et de apparatu vini dixisse conveniat, cum
Graeci privatim ea praecepta condiderint artemque fecerint,
sicut Euphroniuseuphonius F1E. euphen- a.
(Euphron B coll. ind. XII) et Aristomachus et CommiadesConiades va.H et
Hicesius. Africa gypsocypso Fda. -ppo G mitigat asperitatem nec non aliquibus
partibussui partibus va.S sui calce. Graecia argilla aut marmore aut sale aut
mari lenitatem excitat, Italiae pars aliquaaliquae D. -que F crapulanacrapulana dD coll. § 124. rapu- D. rabu- rv(G). radu- (Ber.) C pice, ac
resina condire musta volgare ei est provinciisque finitimis.
§ 117: cfr. Pl. supra 75. —
nonnusquamnonnusquam Dv. -quae G. n??? usquam F. -que Ea prioris vini faece acetove condiunt. nec non et
ex ipso musto fiunt medicamina. (4) Col. XII 19, 1. decoquitur ut dulcescat
portionean pro portione vel ad portionem? cfr. II 144 virium, nec durare ultra annuum spatium tale proditur
. aliquibusaliqui-
bus Ev. liquib; a. quibus DFG. -busdam dT. (cfr. VIII 119) inin om.G locis decocunt ad sapas musta infusisque
iisiis D1FGv. eius Ea. his D2C ferociam frangunt. et in hoc tamen genere et in omni
alio subministrant vasa ipsa condimentis picis, cuius faciendae
ratio proximo dicetur volumine.
16,52
(11) Diosc. I 91. 90. 92.
(Pl. XII 72).— (13–18) Pl. XXIV 32–37.— (20) Pl. XXIV 34.
Arborum suco manantium picem resinamque
aliae ortaeortae Eav.
certae G2. -te G1. arta D1F. afta D2dT in oriente, aliae in Europa ferunt. quae interest
Asiaasia Ev. -iae
DG. -ie F. alia a1. -ias a2 utrimque quasdam habet. in oriente optimam tenuissimamque
que om.Fa terebinthi fundunt, deindeinde E (?)va.S lentisci, quam et mastichenmastichen (P)L. -chem d2G. -cen FGav(D). -cem E. machem
d1. (item § 128. 135). cfr. XII 72
vocant, postea cupressi, acerrimam sapore, liquidamacerrima.. liquida Ea omnes
et tantumtantum E(?)v. -ta r resinamresina Ea, crassioremcrassior. Est a vero et ad pices faciendas
cedrus. Arabica resina alba est, acri odore, difficilis coquenti
, IudaeaIudaica va.H callosior et terebinthina quoque odoratior,
Syriaca Attici mellis similitudinem habet. Cypria antecedit
omnes, itemitem ego coll. XXIV 34. autem ll. est
autem v. (an vero eadem?) melleo colore, carnosa. Colophonia, praeter ceteras
fulva, si teratur, alba fit, gravior odore; ob id non
utuntur ea unguentarii. in Asia quae fit e(a pro e) E1. o a picea, admodum
candida, psagdaspsag-
das D ex Athen. XV 690e. spagas ll. G. -gos v. spargas zVerc.
-gos (B)C. (epargos vel psegas coni. B) vocatur. resina omnis dissolvitur oleo —
quidam et creta figulinarumfigulinarum J.
fuligin- Ea. figlin- DFGv. cfr. XV 60 hoc fieri arbitrantur —, pudetque
confiteri maximum iam honorem eius esse in evellendis
virorum corpori pilis.
Ratio autem condiendi musta in primo fervore, qui novem
diebus cum plurimum peragitur, adspersu picis, ut
odor vino contingat et saporis quaedam acuminaacumine Ez. vehementius
id fieri arbitrantur crudo flore resinae excitarique lenitatem,
e diverso crapulacrapulā Eav a. G conpesci feritatem nimiam frangique virus
autdist. ego, ubi pigra lenitas torpeat, virus addi, Liguriae maxime
Circumpadanisque mustismustis DFv(S). -tis crapulae EasH (J). (11) Hor. sat. I 5, 16. 1, 104. 2, 12. utilitas discernitur hoc modo:
pugnacibus mustis crapulae plus inditur, lenibus parcius.
sunt qui etqui et ego. que
(quae D2d) ex DFd.om.E1. ex E2a. qui ex G. qui et ex v utroqueutroque qui a. nitro quoque codd. B condiri velint, nec non aliqua estaliqua est (U 240) D.
alia queę est ll.v(H). alia aeque B musti
piceamusti picea (U)D.
mulsi (-lci DF. musti H) pice & ll. H. -ce. EstJ. multiplici
B. multa pice v natura vitiumque musto quibusdam in locis iterum
sponteuappaeque va.S(J) fervere, qua calamitate deperitdeperit G(J). defe- DF. deferuit Ea.
cum deferuit, deperit (om. S) v(S) sapor: vappae accipit
nomen, probrosum etiam hominum, cum degeneravitdegerauit F. -abit a. -enerauerit va.H animus.
acetiaceti E(?)
Verc. -tis rzv enim nequitiae inest virtus magnosmagnos (D?)dv. -nus F. -na Eaz ad usus et sine
quisquis
om.E. quo a mitior vita degi non possit. (16)
Pallad. XI 14, 10. 16. — (17) Col. XII 20, 3. 21, 4. ceteroceterum Ea vinorum medicaminis
tanta cura est, ut cinere apud quosdam, ceu gypso
alibi etet om. va. H quibus diximus modis, instaurentur; sed cinerem e120 sq.
vitis sarmentis ant quercu praeferunt. quin et marinam
aquam eiusdem rei gratia ex alto peti iubent servarique
ab aequinoctio verno, aut certe nocte solstitio et aquilone
flante hauriri vel, si circa vindemiam hauriatur, decoqui.
Diosc. V 12. Col. XII 18, 5. 7. Pl. XVI 53. Pix in Italia ad vasa vino condendo maxime probatur
Bruttiabru-
tia Eava.S. fit eo (pro e) a piceaepiceae G. -cea ll.v. cfr. XVI 53 resina, in Hispania autem e pinastrispinastris TG. pima- d. picina- DF. pici nostris Ea. piceastris v
minime laudata. est enim resina earumresina earum ego. -nearum DF. -narum Ea. -na ha-
rum v amara et aridaarida v. auida ll et
gravi odore. differentiam rationemque faciendi proximo
volumine demonstrabimus inter arbores ferasferaces Eaz. vitia praeter16,53 sq.
supra dicta acor autacaro ut F1
uiros Fa fumidum virus, picis autem adustio;
experimentum verouero om.Ea, si fragmenta subluceant ac sub dente
lentescant acore iucundo. (7) Geop. VI 5, 1. Verg. G II 438. (Col. X 386). —
(9) Geop. VI 6, 1. 2. 7, 1. 2. Asia picem Idaeamidaeam dTG. -acam DF. in-
dicam Eav. idi- B maxime probat
, Graecia Piericam, Vergilius Naryciam. diligentiores
admiscent nigram mastichen, quae in Ponto bituminibitumini EaJ. -nis DFv similis
gignitur, et irisiris v.
iri ll radicem oleumque. nam ceram accipientibus
vasis conpertumcompertum est va.S(J) vina acescere. sed transferre in ea
vasa, in quibus acetumdulce acetum (om.
fuerit) Ea fuerit, utilius quam in ea, in quibus
dulce aut mulsum. Cato 23. 114. 122. Cato iubet vina concinnari — hoc enim
utitur verbo — cineris lixivi cum defrutodefrito F.cfr. § 93 cocti parte quadr
agesimaquadragesima B e Cat.
-ringentes- ll. vinin E(?)H. om. rv culleumculleum EaJ. cule- FH.
pulegii v vel salis sesquilibra, interim et tuso
marmore. facit et sulpurissulphori F. -phuris ava.S mentionem, resinae vero in novissimis
. Cato 23. — (20)Geop. VII 15, 17. 18. super omnia addi maturescente iam vino iubet
mustum, quod ille tortivumtortiuum C. -inum ll.v appellat, nos intellegimus novissime
expressum. et addi scimusaddi scimus ego n. luc. p. 29. addisc- ll. adii-
cimus H. adiici mustis v tinguendi gratia colores, utcoloris ut Fva. H. -risue a
pigmentum aliquod vini, atque ita pinguius fieri. totfieri tot v. -rit ut D1F. -ri. ut a. -ret ut D2Eveneficiis
ueneficiis
v. ben- ll placere cogiturcogatur Eaz, et miramur noxiumnoxium G. -iam ll. -ia v esse! in vitium
inclinantis experimentum est lamnaelamnae MS. -na DF. lamina Eaz. -nae v plumbeaeplumbea Eaz mutatus in
eo coloscolor adT.
(3) cfr. Pl. XXIII 63. Proprium autem inter liquoresreliquores E vinouina a mucesceremulcescere F2Eava.B
aut in acetum verti, extantque medicinae volumina. faexfaex
MS. fex d. ta ex DF. Tam ex Ea. et faex v
vini siccata recipit ignes ac sine alimento per sesesese MD.
se rv flagrat.
cinis eius nitri naturam habet easdemque vires, hoc amplius
quodquo va.S pinguior sentitur.
(7) cfr. Strabo V 218
init. — (9. 10) Verg. G. III 364, Ov. trist. III 10, 23. cfr. Gell.
XVII 8, 8. Magna et collecto iam vino differentia in caelocelo Ed. cella va.J .
circa Alpes ligneisligneis
Mv. licin- D1F. ilicin- D2. liniceis Ea vasis condunt tectisquetectisque M. circulis-
que rv. tectis circulisque Fels p. 30. an tegulisque? cfr. XVI
156. 178 cinguntgignunt M atque
etiam hieme gelida ignibus rigorem arcentarcen Ea. rarumdarum Ea. mirum va.S dictu,
sed aliquando visum, ruptis vasis steterestatere F. -reę Ea glaciatae moles,
prodigii modo, quoniam vini natura non gelascit; alias ad
frigus stupetstupet MJ. -ens rv tantum. Macrob. VII 12, 15. Geop. VI 2, 3.
VII 2. cfr. Col. XII 18, 5. — (14) Vitruv. VI 9, 2. Pallad. I 18, 1.
Col. I 6, 11. XII 18, 3. 28, 4 extr. (Th. C VI 19, 2). Geop. VI 2,
1. 2. 7. 9. — (19) Geop. VI 3, 7. 8. 10. 4, 1. mitiores plagae doliis condunt infodiuntque
terraeterre
F. tepre E1a. tepore E2 tota aut ad portionem situssinus MD. (ortum ex SITVVS). itaita
ego luc. p. 126. item LL. va.D caelum
prohibentprohibent MD. praeb- rv, alibi veroalibero M. alibi, alibi uero J. alii uero va.C inpositis tectis arcentarcent Mv.
argeni DF. ardent Ea, traduntquetraduntque MJ. -turque rv et
haec praecepta: latus cellae vinariae aut certe fenestras
obverti in aquilonem oportere vel utiqueuti-
que MG. usque rv in exortum aequinoctialem
. sterculiniasterculinia ES. -lina M. -lonia F.
sterquilinia av et arborum radices procul abesse omniaque
odoris evitandi, facillimo in vina transitu, ficosficus ava.H utique
et caprificos;(3) Geop. VII 6, 11. VI 12, 1. — (5) Geop. VII 2. doliis etiam intervalla dari, nene Mv. nec r inter sese vitia
serpant contagione vini semper ocissima. quin et figuras
referre; ventriosauentriosa MJ. -ruosa rH. -rosa v ac patula minus utilia. picari oportere
protinus a canis ortu, postea perfundiprofundi F marina aqua aut salsa,
dein cinere ecinere e MdTS. -rce F1. -re ea Ea. -re F2v sarmentissarmenti
va.S aspergiabstergi Pe Geop. vel argilla, abstersa murra
suffiri ipsasque saepius cellascellas v. stellas M.om. r. inbecillainue
cella M vina demissisdemittis M in
terram doliis servanda, Geop. VI 12, 2. — (7) Cato 107. Col. XII 27. 28,1.
— (8. 9) Geop. VII 7, 1. 6, 4. 5. Cato 31, 2. (PL. XVIII 329). validaualida om.M expositis. numquam inplenda,
et quod supersit passo aut defrutodefryto F perunguendum admixto
croco pistave iripistaue iri Fels p. 34 n. 1. peitaueri (vel putancri) M. pi-
saue iri d. -uerri DF. -u&ri Ea. pice (pisa S) ueteri v cum sapa. sic operculaco-
percula F. coop- va.G. . . p- M.an et op-? doliorum medicanda
addita mastichemastiche
MG. -ice rv autac Eava.J pice Bruttiabrutia M. bruma va.S. apeririaperiri
Mv (J). -rire rS vetant nisi
sereno die, vetantuetant om.MJ. at cfr. XVIII 329. Müller
em. II p. 39 austro flante lunaveluna M plena. (14) Col. XII 19, 3. — (15) ib. 20, 1. flos vini
candiduscandidius M probatur; rubens triste signum esseesse ego. est ll.v, sisei F1 non isis om. G2
vini colos sit, item vasa incalescentia operculave sudantiasudant ita M.
quod celeriter florere coeperit odoremque trahere, non forefore ll.v. ferre a.
fere Müller em. II p. 38
diutinum. ipsa quoque defrutadefrita F ac sapassapas v. -pa ll. J.
cfr. § 121. an sapā?, cum sit caelum
sine luna, hoc est in sideris eius coitucoetu F. cgtu a, neque alio die coqui
iubentiubent FdEav.
debent NJ. (debent. iubent Müller ib.), praeterea plumbeis vasis, non aereisaeris F, nucibusque
que om. va. H iuglandibus additis; eas enim fumum excipere. Campaniae
nobilissima exposita sub diudiu MFdJ. diuo Eav (S). dio G in cadis verberari sole,
luna, imbre, ventis aptissimum videtur.
(3) Col. VI 30, 1. II 3, 1. (Hom. θ 189.) Ac si quis diligentius reputet, in nulla parte
operosior vita est — ceu non saluberrimum ad potuspotum (ortum ex -uuf) Eava.S aquae
liquorem natura dederit, quo cetera omnia animaliaanimmalia MU. -an-
tia rv(D) utuntur;
at nos vinum bibere et iumenta cogimus — tantoque opere,
tanto labore et inpendio praestatpraestat MU (sc. uita). constat rv(D). cfr. XV 2. IV 39 extr. quod hominis mentemhomines mente F1H
mutet ac furorem gignat, milibusmilibus ob id
scelera D2 scelerum ob ideditisob id editis MJ. ubi dediti (-itis d. -istis Ea) ll.
huic deditis v,
tanta dulcedine, ut magna pars non aliud vitae praemium
intellegat. (7) cfr. Th. C. VI 7, 4. Martial. II 40, 5. XII 60, 9. — (10) Th.
IX 17, 3. (Pl. XXXVI 156). quin immo, ut plus capiamus, sacco frangimus
vires, et alia inritamenta excogitantur ac bibendi causa etiam
venenaetiam uenena om.F concipiunturconcipiuntur
MD2(P)S. conscipi- d. conspici- r. confici- v, aliis cicutam praesumentibus, ut bibere
mors cogat, aliis pumicis farinam et quae referendo pudet docere
. Col. I praef. 16. Sen. ep.
122, 6. — (15) cfr. Suet. Claud. 33. Vitell. 13 init. cautissimos ex iishis aC inin
MU. immo r. om. v balineis coqui videmusuidimus M exanimesque
efferri, iam vero alios lectum expectare non posse, immo
vero nec tunicam, nudosquenudosque Mdv(J). -dos
G. -dus Ea. nodos DF ibi protinus etet MTzv(J). om. rG anhelosanhelus a.
hane- F ingentia
vasa corripere, velut ad ostentationem virium, ac plenaplena MU. plane d. plene rv infundere
, ut statim vomant rursusque hauriant, idque iterum
tertiumque, tamquam ad perdenda vina geniti et tamquamad — tam-
quam om.M
effundi ilia non possintpossunt M nisi per corpus humanum! huchuc G. hoc MDFD. ad hoc
EaH. ad haec v
pertinent peregrinae exercitationes et volutatio in caenoceno F. caeco M.om.a. coeno va.S ac
pectorosa cervicis repandaerepandi Ea ostentatio. per omnia haec praedicatur
sitis quaeri. iam vero quae in bibendoin bibendo — 21 quae MJ. om. rv certamina,
quae vasa adulteriis caelatace-
lata MFava. C, tamquam per se parum doceat
libidines temulentia! ita vina ex libidine hauriuntur, atque
etiam praemio invitatur ebrietas et, si dis placetdisplicet ad, emitur& emitur FE.
alius, ut quantum biberit, tantum editedit ll.J. edat H. edat
et v, pretium vinolentiaeuinulentiae MF
lege accipit, alius quantum alea quaesierit, tantum bibitquantum — bibit om.Miterans ex
v. 3 ut — tantum ali Fa.
cfr. Sen. ep. 83, 16 sq. — (10) Cato ap. Sen. ep.
122, 2. Col. I praef. 16. (Athen. VI 273c). tunc avidi matronam oculi licenturinlicentur M. licenter adz, graves produnt maritummaritum MD2. -to rv,
tunc animianimis F secreta proferuntur. alii testamenta sua nuncupant
, alii mortifera elocunturmortifera elocuntur
(coni. S)J. -re loc- M. -re loqu- DFd. -ra loqu- Eav rediturasque per iugulum
voces non continent — quam multis ita interemptis!—
volgoque veritas iam attributaad-
tributo Ea vino est. interea, ut optime
cedatcaedat F. cedant a.cadat va.G, solem orientem non videntuidet M ac minus diu vivuntuiuunt Mv(J). bibunt r Brot.. hinc
pallorhic pallore (-llere a) et
FEa et genae pendulaependulo Ea, oculorum ulcera, tremulae manus
effundentes plena vasa — quaeet quae va.D. dist. ego sit poena praesens —, furiales
somni et inquiesinquiens F nocturna praemiumquepraeumquam M summum
ebrietatis libido portentosaportentuosa az ac iucundum nefas. posteropostera
Eava.S die
ex ore halitus cadicadi ll. G. foedi z. fetidi v ac rerumrerum MD2dTJ.
ferrum D1Fa. fere rerum E(?)v omnium oblivio morsquemorsque Mv. moxque (-uę F) r memoriae
. rapereparere M se itauita F vitam praedicant, cumcum om.M priorem diem
cotidie perdant; illi vero et venientem. (18) Sen.
ep. 122, 6. Pl. XXIII 41. (Athen. II 58c. IV 128d. Tiberio Claudio
principe ante hos annos XL institutum, ut ieiuni biberent
potiusquepotiusque ego.
-tius M. -tusque rv. cfr. XI 56. 211. XI 65. VII 8 vinumuinum
M. -ni rv antecederet ciboscibus F, externis et hoc artibus
ac medicorum placitis novitate sempersemper MD2J. om. rv aliquaaliquas F sese commendantium
iam M. (1) Satyrus ap. Athen. XII 534b. — (6) Suet. Tib. 42
init. gloriam hacac uirtutem M virtute Parthi quaerunt, famam apud
Graecos Alcibiadesalbiade merui M meruit, apud nos cognomen etiam Novellius
TorquatusTricongius va.G Mediolanensis, ad proconsulatumconsulatum M usque
praeturaepraeturae M. e praetura rv. (prefecturam a). cfr. Momms. Röm. Staatsr. II p. 222 n. 2 honoribus gestis, tribus congiis — unde et cognomen
illi fuit — epotis uno impetu, spectante miraculi
gratia Tiberio principepricipem M, in senectasenecta Md2v.
-to d1. senata D1F. -tu D2. -tum Ea iamiamiā F severo atqueęqueue Ea etiam
saevosaeuo alias EaG. -ia MD1F. saeuola D2. scae- d2in ras. alias saeuo v alias. Sen. ep. 83, 14. — (10) cfr. Plut. qu. conv. I 6,
624c. etet (sed dT) ipsi MdTJ. sed ipsa rv. dist.
ego ipsi iuventa ad merum pronior fuerat, eaque
commendatione credidere L. Pisonempisone F. pers- a urbisurbis MJ. -bis romae rv curae ab eo
delectumde-
lectum v. dil- ll, quod biduo duabusque noctibus perpotationem
continuassetcontinuasse M apud ipsum iam principem. nec alio magis
Drusus Caesar regenerassedegenerasse Eau patrem Tiberium ferebaturreferebatur M. ferebat au. Torquato
torquato LL. H. -ti G. Tricongii v rarararo F gloria, quando et haec ars suis legibus constat,
non labasse sermonesermon FS, non levatum vomitione necnec alia MJ. non alta
(-tera v) rv alia corporis
parte, dum biberetuiueret M, matutinas obisse sinesine iniuria D. iniuria M.om.
rv. in urbe (J) U. in curia Mone (Madvig adv. crit. LL p. 528) iniuria vigilias,
plurimum hausissehausisse — plurimum om.M uno potu, plurimum praetereapraeterea Mv. propt- DF.om.Ea aliisab is N minoribus
addidisse, optima fide non respirasse in hauriendo
neque expuisse nihilque ad elidendum in pavimentis sonumsonum MBer.(C). somn- rv. summum B
ex vino reliquisse, diligentidiligentis Fd scito legum contra bibendibibendi Mv. -dum FEa fallacias
. Tergilla Ciceronemciceronem
MDFdv(J). -ni EaH -nis z M. F. binos congios simul haurire
solitum ipsi obicit Marcoque Agrippaeagrippa M.om.Eaz aa om.M. ac F1z temulento scyphumsciphum a. -pum F
inpactum. etenimadenim M haec sunt ebrietatis opera. sed nimirum
hanc gloriam auferre Cicero voluit interfectoriinterfectoris (-res F1) F patrispatria (-ri F)
sua FEa sui
M. Antonio.cfr. Sen. ep. 83, 25. is enim ante euminter eum M avidissime adprehenderat
hanc palmampalmam F. primam M edito etiam volumine de sua ebrietate,
quoquod MF1 patrocinariatrocinari tibi M sibi ausus adprobavit plane, ut equidem arbitror
, quanta mala per temulentiam terrarum orbiorbis M intulisset.
exiguo tempore ante proelium Actiacum id volumen evomuituolumine
uomuit quod M,
quo facile intellegatur ebrius iam sanguinesanguinem M civium et tanto
magis eum sitiens. namque et haec necessitas vitium comitatur
, ut bibendi consuetudo augeat aviditatem, scitumque
est Scytharum legati, quanto plus biberint, tanto magis sitire
Parthos.
PL. XXII 164. Geop.
VII 34, 1. Athen. X 447a—c. IV 152c. Hecataeus fr. 290 Mü. Diod.
I 34, 10. V 26, 2. Estest eo M2. et et M! et occidentis populis sua ebrietas frugefrugi D2 madida
maddida F, pluribus modis per Gallias Hispaniasque, nominibus
aliisaliud (om. sed) M, sed rationerationē F eadem. Hispaniae iam et vetustatemue-
tustate M ferre.
ea genera docuerunt. Aegyptus quoque e frugeet fruge Fd sibi potuspotu M
similessimilis FS excogitavit, nullaque in parte mundi cessat ebrietas,
meros quippe hauriunt tales sucossucus nec diluenda M nec diluendo ut vina
mitigant. at Hercules illic tellus fruges parerepatere Fa. parare D2D videbatur.
hen mira vitiorum sollertia! inventum est quem ad modum
aquaeaquae M(luc.p. 100) D. -ua rv. cfr. XI 179 quoque inebriarentinebriaret va.D.
Pl. XXII 114. (Geop. XV 7, 6). Duo sunt liquores humanis corporibus gratissimigrauissimi Fa, intus
vini, foris olei, arborum e genere ambo praecipui, sed olei
necessarius; nec segniter in eoin eo uita MJ. uita in eo rv vita elaboravit. quanto tamen
in potu ingeniosior fueritfuerit MD2J. om. rv, apparebit ad bibendum generibus
centum octoginta quinquecentum octoginta quinque MJ. CLXXXXV F2Eav. CLXXX
DF1dT, si species vero aestimentur
, paene duplici numero excogitatis tantoque paucioribus
olei, de quo sequentiin sequenti E(?)va.D
LIB. XV volumine dicemus.
C. PLINI SECVNDI
NATRALIS HISTORIAE
LIBER XV
Th. VI 2, 4 extr. (Pl. XXI 57. XIII 101. XVI 144. XIX
32). cfr. Col. V 8, 5. — Fenest. fr. 7 Pet.
Oleamoliuam M Theophrastus e celeberrimis Graecorum
auctoribus urbis Romae anno circiter CCCCXL negavit
nisi intra XXXX passuum ab maria mari va.S nasci, Fenestella
veroque del.D2va. S. quae D1F omnino non fuisse in Italia Hispaniaque autaut MD2dTS.om. r. atque v Africa
Tarquinio Prisco regnante, ab annis populi Romani CLXXIIICLXXIII
MdTBrot. CLXXXIII rv,
quae nunc pervenit trans Alpis quoque et in Gallias Hispaniasque
medias.(15) cfr. Pl.
XVIII 16. Cic. de off. II 58. urbis quidem annoanno om.M DV Appioapio FEa Claudio
Caeci nepote LI (pro L) Fda. Iunio cos. olei librae duodenaeduodenae MEadv. due dene D1FG. duae
denis D2Ddenisdenis ego. om. ll. v. cfr. luc. p. 132. n. luc. p. 64 n. 24 assibus
veniere, et mox anno DCLXXX M. Seiusseiu f Ea. sergius z. Seruius va. G L. FI. f. F. if Ea.
T. F. va. G . aedilisedilis (-li Ea) corilis FEa curulis
olei denas libras singulis assibus praestitit populo Romano
per totum annum.(4) Col V 8, 2. 5. minus ea miretur qui sciat post
annosconsulatu
va.JI XXII Cn. Pompeiopompeio MdzJ.
-pei rS. -peii v IIIIII (Pighius) H. ter M. IIII rv cos. oleumeleum M provinciis Italiam
misisse. Hesiodushesiodos M quoque, in primis culturamculturam MD. -tum rv agrorum
docendam arbitratus vitam, negavit oleae satorem fructum
ex eaea om.M percepisse quemquamquamquam F1Ea: tamtam om.Ea tarda tunc res erat. at
nune etiam in plantariis feruntferuntque (om.
translatarum) M1. ferunt C, translatarumque altero anno
decerpunturdecerpum turbacae F. -ptum urba-
nae Ea bacae. Fabianus negat provenire in frigidissimis
oleamoleam — calidissimis om.Moleam (DG?) v. -eum
FEa neque in calidissimis.
Verg. GII 86. Cato 6, 1.
Varro I 24, 1. (LL V 108). Col. V 8, 3. Isid. XVII 7, 63. 64. 66.
— Verg. G II 420 sq. Genera earum tria dixit Vergilius, orchitesorcites M. -chades D2. cfr. § 20. 21 et radios
etue ll. G. aut v posiasposias ll.v(S).
pausias D2Verc. cfr. § 13, nec desiderare rastros aut falcesflaces F1. falices Ea. falcem va. H ullamve curam.
sine dubio et in iisis MFd. his EaS solum maxime caelumque refertreferi F1. -rri F2Ea. verum
tamen et tondentur, cum et vites, atqueutque FE. utiq; a etiam interradi
gaudent. (10) Th. C VI 8, 3. Col. XII 52,1. 2.
(54, 1). Pallad. XII 4, 1. — (15) cfr. Col. XII 52, 10. consequens earum vindemia est arsque vel maior
oleiolei MDGdTH(J). oleo Fea.
-eo quam v. -eum quam C(S) musta temperandi. ex eadem quippe oliva differunt
suci. primum omnium crudafcruda F1. e cruda Ldatdat Müller em. III p. 3. om. ll.v atquequae (pro atque) Müller ib. nondum inchoatae
maturitatishabet (pro hoc) D; hoc sapore praestantissimum. quin et exan ex ea? eo
prima unda preli lautissimalautissima MJ.
laudat- rv ac deinde per deminutionesdiminutiones ava.S,
sive in sportisin sportis — siue MD2S.
om. rv prematur sive, ut nuper inventum est, exilibus
regulis pede incluso. Col.
XI 2, 83. XII 52, 9. Geop. IX 17, 1. — (19) Athen. II 56a. Th. C
II 8,2. VI 8,4. quanto maturior baca, tanto pinguior
sucus minusque gratus. optima autem aetas ad decerpendum
inter copiam bonitatemque incipiente baca nigrescerebani crescere FEa,
cumcum (qum D1) II.J. quam
D2S. nostri v vocant druppas, Graeci vero drypetidasdrypetidas S. petiadas M. drypeditas (try- a) r.
-etas v. cetero distatdistat tum ego. -tat u M. -tant an r. -tat
an v. -tat utrum Mone. cfr. n. luc. p. 49tum, maturitas illa in torcularibus fiat an ramis, rigua fuerit
arbor an suoan suo Mv. hanc suo r tantum baca suco nihilque aliud quam rores
caeli biberit.
Vetustas oleo taedium adfert, non item ut vino,
plurimumque aetatis annuoanno Mzva.G est, provida, si libeat intellegere,
natura, quippe temulentiae nascentibus vinis uti necesse
non est, quin immo invitat ad servandum blanda inveteratiinter-
ueterati FEa
caries: oleo///eo E2 noluit parci fecitquefecitque ueterati ea Ea. -ratica z.
-ratum ea va.G ea necessitate promiscuum
et vulgo. (10) Varro I 2, 6. Strabo V 238. Hor. od. II 6, 16; sat.
II 4, 69. 8, 45. Martial. XIII 101. — (11) Cato 6, 2. Col. V 8, 3. 4.
Isid. XVII 7, 65. — (14) Strabo V 238. III 144 med. Martial.
XII 63, 2. Paus. X 22, 19. Lucian. navig. 23. cfr. Col V 8, 5. Pl.
XVII 31. 93. principatum in hoc quoque bono obtinuit Italia ee om.Eava.J
toto orbe, maxime agro Venafranouenafrano Mv. ue
(om.Ea) afrano r eiusque parte quae Licinianum
licino anū F1. luciniarū Ea fundit oleum, unde et Liciniaelucinię a gloria praecipua olivae.
unguenta hanc palmam dedere accommodateaccomodatu. . odorē Ea ipsis odore,
dedit et palatum delicatioredelicatiorem E1z sententia; de cetero bacas Liciniae
nulla avis adpetit. relicum certamen inter Histriaehistoriae F
terram et Baeticaebeticae F2Ea. -iae F1 parpar est Mv. parē
a. -rem (-trem F1) r est. ceterocetero fere MJ. -ro (-rum Ea) fert r.
om. v fere vicina bonitas provinciis
excepto Africae frugifero solo: Cerericereri MG. -ris E. ceteris azv. -ri DFG idid to-
tum ego. totum MJ. totum id rv(D) totum natura
concessit, oleum ac vinum nonnon ll.v(G). del.
B. (tantum non coni. S. cfr. § 17 et XIV 14. 120. XVII 20) invidit tantum satisque gloriae
in messibus fecit. reliqua erroris plenaplena erroris dJ. erro M, quem in nulla parte
vitaeuitae om.M numerosiorem esse docebimusedomus
M. docuimus J coll. V 3 sq..
10.14.15
(20. 514, 1) Varro I 64. Diosc. I 140.
Isid. XVII 7, 69.(4) Th. C I 19, 3. 5. (VI 8, 1. 5). — (14) Th. ib. 4.
- Cato 65. Col. 1 6, 18. Oliva constatoliua constat MJ. -uae (-ue
DF1G) constant (-trant F) rv nucleo, oleo, came, amurca. sanies
haec est eius amara; fit ex aquis, ideo siccitatibus minimaminimi M. -me F1,
riguis copiosa. suus quidem olivae sucus oleum est, idque
praecipue ex inmaturis intellegiturintellegitur MJ. -imus rv, sicut inin
ego. om. 11. de v. cft. § 29. 39. 43. 94. 95. 105. IX 78. 106.
141 al. omphacio docuimus
. augetur oleum abab Mv(J). ad rH(D) arcturi exortuexortu v(J). -tum ll.H(D) inin a. d. MJ. in ad DFG. /// ad d. ad Eav. del. G. a. d. H(D) a. d. XVI kal.12,130
Oct., postea nuclei increscunt et caro. tumtum ego luc. p. 128. cum ll.va.D si etiamsi etiam MD. siti et
Ea. sici & r. sitienti v copiosicopiosi imbres ego 1. 1. copio-
siores M. imbres copiosi rva.D
imbres accessere, vitiatur oleum in amurcam. huius color
olivamin imum Ea cogit nigrescere, ideoque incipiente nigritia minimum
amurcae, ante eam nihil estest
ego (et dist.). et ll.v. cfr. § 14. 15. error hominum falsus existimantium
maturitatis initium quod est vitii proximum, deinde
quod oleum crescere olivae came arbitranturarbitrantur v. -amur ll.S, cum sucus
omnis in corpus abeathabeat FdEa lignumque intus grandescat. ergo
tum maxime rigantur; quod ubi cura multisvemultisue GT(P)Brot. -ti siue DF.
-ta siue Eav imbribus accidit
, oleum absumitur nisi consecuta serenitate quae corpus
extenuet. omnino enim, ut Theophrasto placet, etet ll.S. om.dT. est v olei
causa calorcalor est dTJ.
-ores DGS. -oris F. -or Eav estet in Ddva.D, quare in torcularibus etiam acac D2D.a D1FGd. in Eav cellismacellis va.B multo
igni quaeritur. Th. ib. 4. C I 20, 3. — (20) Cato
144. Col. XII 52,9. Geop. IX 17, 6. tertia est culpa in parsimoniapaffimonia F. parci- SJ, quoniam
propter inpendium decerpendi expectatur ut decidantdecidant D2D. -at rv olivaeoliuae DFdD. -ue G. -ua Eav.
qui medium temperamentum in hoc servant, perticis decutiunt
cum iniuria arborum sequentisque anni damno. quippe
olivantibus lex antiquissima fuit: oleam ne stringitostringito dv. instr- D2. sir- r
neve verberato. Varro I 55, 2. 3.
Geop. ib. qui cautissime agunt, harundineharundinem DFG levi ictu
nec adversos percutiunt ramos. sic quoque alternare fructus
cogitur decussis germinibus, nec minus sisi/// Ev. sit a. sic r expectetur ut
cadantcadant ego. -at ll.v ; haerendo enim ultra suum tempus absumunt venientibus
alimentum etet
D2v(D). ut rS detinent locum. argumentum est
quod nisi ante favonium collectae novas vires resumunt et
difficilius cadunt.
cfr. Varro I 24, 1. 2. Col. V 8, 3. 4. 6. Primaeprimae ego n. luc. p. 21. (cfr. has v. 9).
prima ll. G. -mum v ergo ab autumno colligunturcolligitur v vitio operaeoperae G. -re ll. v,
non naturaena-
tura Eava.G, posiaposia (a in ras.) cui d2v(S). possia cui DIFG.
posse ac ui Ea. pausia cui D2Verc. (passim) cui plurimum carnis, mox orchites cui
olei, post radiusradius G.
-ios v. -ias (et ad marg. regiae) D2. regias r. has enim ocissime occupatasoccupatos F1.
-pat estas (aestas v) Eava. G(S), quia sunt
tenerrimae, amurca cogit decidere. differunturdifferentur D1FG vero etiam
in Martium mensem callosae, contra umorem pugnaces ob
idque minimaeminime FEa, Licinia, Cominiacuminia DFG, Contia, Sergia, quam Sabini
regiam vocant, non ante favonii adflatum nigrescentesnigrescentes v. -tis ll.D,
hoc est a. d. VI id. Feb.(18) Cato
64. (Col. XII 52, 18. 19). tunc arbitrantur eas maturescere,
et quoniam probatissimum ex iishis ll.D fiat oleum, accedere etiam
ratio pravitati videtur feruntque frigore austeritatemausteritatem MD. sterili- r. cfr. luc.
p. 102 fieri,
sicut copiam maturitatematuritate v. -atem ll, cum sit illa bonitas non temporis,
sed generis tarde putrescentiun in amurcam. similis error
collectam servandi in tabulatis nec prius quam sudet premendi
, cum omni morahora Eava.G oleum decrescat, amurca augeatur.
itaque vulgo non amplius senas libras singulis modiis exprimi
dicunt. amurcae mensuram nemo agit, quanto ea
copiosior reperiatur in eodem genere diebus adiectis.Th. C VI 8, 5. 3. (H II 2, 12).(4) Th. C VI 8, 7. omnino
invictusinuictus MJ. in uictu (uita v) rv error etet ll.D. est v publicus tumoretumor M olivae crescere oleum
existimandiexistimantium (om. cum) Eava.J , cumnec MJ. cum rv praesertim nec magnitudinemagnitudinem M copiam olei
constarenon constare va.J indicio sint quae regiae vocantur, abab om.Ea aliis maiorinae
maio-
rinae MG. -na et r. -nae et v, abab i M aliis babbiaebabbiae MJ.
bambiae rv. phauliae B e Th., grandissimaegratissimae E1 alioqui, minimo sucodist. ego luc. p. 37 n. 21. et
in Aegypto carnosissimis olei exiguum, Decapoli vero Syriae
perquam parvae, nec capparicappari Mv. capari d. appari (apa- E) r maiores, carne tamen commendantur
. (7.8) Martial. I 43, 8. V 78,
19. — (8) Col. XII 49, 3. 50, 1–3. 51, 2. Geop. IX 28, 1. —
(9) Col. XII 49, 8. 50, 5. Pallad. XII 22. Athen. IV 133a. Geop. IX
33, 3. Isid. XVII 7, 67 extr. — (11) Col. XII 49, 2. 5. quam ob causam Italicis transmarinae praeferuntur
in cibis, cum oleoolei M. ul/// F1 vincantur, et in ipsa Italia ceteris
Picenaeprimum G2 et Sidicinae. sale illae privatim condiunturcondiuntur MD2v (J). -ian-
tur rS et ut
reliquaereliqua DFG amurca sapave, nec non aliquae oleo suo etet ll.v(S). del. B(J) sine
arcessitaarcessita
MBrot. accers- B. arcesita F. arte sita (sua v) Eav commendatione purae innatant, colymbadesco-
lumbades M. colim- FEaVen.. franguntur
eaedemeadem F1Ea herbarumque viridium sapore condiuntur.
fiunt et praecoquesprae-
coques M. -oces rv. cfr. n. luc. p. 54 ferventi aqua perfusae quamlibeatquamlibeat MJ. -bet rv inmaturae
; mirumque dulcem sucum olivas bibere et alieno
sapore infici. purpureae sunt etet om.MJ in iisin his (is M) ut (& F1) MDFGdG. his ut
EaB. in iis et in v, ut uvis, in nigrum
colorem transeuntibus posiispossis M. pausiis D2. posiae (paus-
Verc.) Eava.S . sunt et superbae praeter iam
dicta genera. sunt et praedulces, per se tantum siccatae
uvisque passis dulciores, admodum rarae in Africa et circa
Emeritam Lusitaniae. (2) cfr. Col. XII 51, 3. oleum ipsum sale vindicatur a pinguitudinis
pinguidinis E1. -uedinis az vitio. corticeconcise
E. -sę azva.B oleae conciso odorem accipit. medicatio
medicatio (-ita- M) ll.v(S). -cati B aliasalias
B. alia (-io F1) v(S) ut vino; palati gratia nulla est nec tam numerosa
differentia: tribus ut plurimum bonitatibusbonitatis EaVen. distat. odor
in tenui argutior, et ishis F2 tamen etiam in optimooptimo MG. -me DFG.
-ma Eazv brevis.
Diosc. I 30. cfr. Pl.
XXIII 80–82. — (6) Pl. XXVIII 50. (Varro I 55, 4). — (8) Dion.
Hal. VI 13 p. med. — (9) Paul. Festi 192, 4. (cfr. Verg. G III
21. Pl. infra 125). — (10) Paus. I 27, 2. V 15, 3. Lucian. Anachars.
9. Geop. IX 1,4.
Oleo natura tepefacere corpus et contra algores
munire, eidem fervores capitis refrigerare. usum eius ad
luxuriamadiunxerim uerteres M vertere Graeci, vitiorum omnium genitores, in
gymnasiis publicando: notum est magistratus honoris eius
octogenis sestertiis strigmenta olei vendidisse. oleae honorem
Romana maiestas magnum perhibuitpraebuit E(?)
va.S turmas equitum
idibus Iuliis eaea ego. ex ea (er M) ll.v coronando, item minoribus triumphis ovantes.
Athenae quoque victores olea coronant, Graeciagraecia MJ. -ci rS.
-ci uero v oleastro
Olympiae.
Cato 6, 1. 2. (Varro I 24, 1. 2). Nunc dicentur Catonis placita de olivis. in
calidoconcalido M. caldo Cato et pingui solo radium maiorem, Sallentinamsallentinam MJ. sale-
rv, orchitemorcitem MFCato. cfr. § 4,
posiampusiam F. poseam Cato, Sergianamsergianam MCato v. segreg- r, Cominianamcominianam Mv (J). comm-
FE2a. comminiam E1. Comi- S. Colminianam Cato. -miniam
Varro, albiceramalbiteram M. -icerem Cato seri iubet adicit15
quedist. ego singulari prudentia: quam earum in iisin iis MCato B(J). in his D2. infimis D1v. in finis (-nes Ea) r. in fini-
timis G. in fingulis d2T(P)S locis optimam
esse dicentdicent Cato. -cens M, -cunt
Ea. -cant rv, in frigido autem et macro Liciniam.
pingui enim(om. enim) autem E. -tem et a aut ferventi vitiariuitiari
eius MD2d2in ras. v(J). -iari eris F2G. -iari///is D1. -i/////ris
F1. -iaberis Ea. -iari S eius oleum arboremque ipsaipsa M. -am rv. cfr. n. luc. p. 52
fertilitatefertilitatē F consumi, muscomusco MD2v. -co eo D1(?). mus eo r praeterea etet
ll.v(D). om. Bas. ruborerubore MD. rob- rv. rubro B e Cat. infestari.
(1) Cato 7, 4. — (3) ib. 65, 1. 2. — (6) ib. 64, 2.spectare oliveta in favonium loco exposito solibus censet,
nec alio ullo modo laudat.
condi olivas optime orchitesorcites M. archithes F
et posias, vel virides in muria vel fractasfactas M. frictas J in lentiscolen-
tesco F. -tisca M. oleum
quamdiua
F. diu Eazva.G acerbissimaaceruissima F. -mum Ea(va.B) oliva optimum fieri. cetero quam primum
e terra colligendamcolligenda MEaz, si inquinata sit, lavandamlauanda Eaz; siccari triduo
satis esse. si gelent frigora, quarto die premendampremenda Eaz; 5
hanchas Ea et salesalem M aspergi. oleum in tabulato minuiminuit M deteriusque
fieri, item in amurca etet
om.Ea fracibusfragibus (-ilius a) FEa. fla- va.B — hae sunt carnes et inde
faeces —; Cato 64, 2. 67, 1. 66. 65, 2. 66 init. 67, 1. — (12) ib. 66
extr. 67, 2. quare saepius diein die dTS capulandumdecapulandum va.(P)H, praeterea conchaconcha Müller em. III p. 5 e Cat.
concham M. -as rv. in conchas G
etet in Md. et rv in plumbeas cortinasscor-
tinas M; aere vitiari. ferventibusferentibus M omnia ea
fieri clausisque torcularibus et quam minime ventilatisuentilatos FEa, ideo
necdist. Müller em. III p. 4 ligna ibi caedi oportere — qua de causacausas M e nucleis ipsarum
ignis aptissimus —; ex& (pro ex) FEa. et
e va.S cortinis in labra fundendum,
utuna M fracesfraces MB e Cat. feces r. faec- v et amurca linquanturlinquantur
MD. liq- r. -uentur v. ob idsolide ob id EasS. (cfr. v. 16) crebrius vasa mutanda
mundanda va.(P)H, fiscinas spongiaspongeat F tergendastergenda FEa, ut quam maxime pura
sinceritas constet. (15. 16) cfr. Col. XII 52, 21. Geop.IX 17, 5.
— (18) cfr. Varro I 24, 3. postea inventum ut lavarentur utique
ferventi aqua, protinus preloprelo aH. praelo Mv. -los F. proelo E subicerentur solidae — ita
enim amurca exprimitur& pręmitur F —, mox trapetis fractae premerentur
premuntur Eadist. (P)H iterum. premi plus quam centenos modios non probant
: factusfactuus M. fractus D2.
fruct- va.B. item infra vocaturuocantur F1; quod vero post molamprę molam F primum expressum
expressum
MD. exce- d2T.om. rv est, flos. factus trestres ll.v(H). ter B geminogemini F2. -nos B. germini v foroforo MDdTH. fero r. fere B. foros v a quaternis
hominibusac va.S nocte et die premi iustum est.
(6. 7) Pl. XXIII 77. Diosc. I 31. 139. — (8) Pl. XXIV
133.
Non erat tumtunc
ES ficticiumficticium MH. fact- v. tict- Ea. tinctitium r oleum, ideoque arbitror
de eode eo
om.Eava.H nihil a Catone dictum. nunc eius genera plura, primumque
persequemur ea quae ex arboribus fiunt, et inter
illas ante omnes ex oleastro. tenue id multoque amarius
quam oleaeoleo F1. molesta M etet om.Eava. J. ac F1.
ad F2 tantumtantum om.a ad medicamentamedicamenta MJ. -tum rv utileutre M.
ut//// F1. simillimum
huic est ex chamelaeachamelaea G. -lea MEa. ame- DFG, frutice saxoso, non altiore palmo,
foliis oleastri bacisqueolea-
stribus acuque M. Pl. XVI 85. XXIII 84. Herod. II 94. Diosc. IV
161. I 38. proximum fit ee ego. et F1d. et e rv cicifici Ea, arbore in
Aegypto copiosa (alii crotonemfcro-
tonem FEava.B, alii sibisibi MDFGJ. sybi dT. siue Ea. sili (Salm.)
S coll. Diosc. IV 161σέσελι. trixin C e Diosc. ib. rhibin v , alii sesamonse-
xamon FEa silvestre
siluestrę E. -rem MD eamea F.om.Eava.J appellant), ibique, non pridem et inet in Mv. ex in Eaz. ex r Hispaniahispenie F1. -pania e F2. -niae z,
repentesponte coni. Dal. provenit altitudine oleae, caule ferulaceo, folio vitium
, semine uvarum gracilium pallidarumque. nostri earn
ricinumemacinium M vocantuocant
om.Ea a similitudine seminis. coquiturcocitur M id in aqua,
innatansque oleum tolliturtollitur adepta (-empta M2) ubi M. at in Aegypto, ubi abundat,
sinesine om.M igniigne MC et aqua saletale M adspersuman asperso (sc. semini)? exprimitur, cibis foedum,
lucernis exileexile ll.v(J). utile Ce Diosc. et Herod., at cfr. XXIII
84. (an uix utile?). Diosc. I 39. Pl. XXIII 85.(2) Diosc. I 49. Pl. ib. 86. Pallad. II 19. amygdalinumamugdalinum M. amig- r, quod aliquialii qui Ea neopumneopum MD2d2Eav(J). nopum r.netopum vel metopium B e
XIII 8 et Diosc. vocant,
ex amaris nucibus arefactis et in offam contusis adspersamadspersam ego. -sum (-su D2) ll.v. -sis C
aqua iterumque tusis exprimitur. fit etet e EaG laurulauri F1. -ro Eava. J admixto
drupparumdrypparum M oleo, quidamque ean e delendum? bacis exprimunt tantum, aliialiif
FEa
foliis modo, aliqui folio et corticecortici MJD (an recte?) bacarum, nec non styracem
addunt aliosque odores; optima laurus ad id latifolia,
silvestrissiluestris — 7 lati-
folia om.Ea, Diosc.
I 48. Pl. ib. 87. Pallad. II 17 — (12) Pl. ib. 88. 165. XXV 158. nigris bacis. simile est et eet e MD. e v. om. r myrto nigranitor (pro nigra) M, et haec
latifolia melior. tunduntur bacaebaca Ea adspersaeadspersae Mv(J). -sa rS calida aqua,
mox decoquuntur. aliialia FEa foliorum mollissima decoquunt in
oleo et exprimunt, alii deiecta ea in oleum prius sole maturant
. eadem ratio et in sativa myrto, sed praefertur silvestris
minore semine, quam quidam oxymyrsinenoxy-
myrsine DFG, aliiali M2. uocant alii va.S(J)
chamaemyrsinenchamaemyr-
sinen - ali Eadzv. om. rcamalemyrsine Ea. camemirs- d vocantuocant om. va.S(J), aliquialiqui H. alii qui Ea. aliqua dT. qu F1. qui r. alii B. quia v. om.z acoronacoron aB e XXV 158. a
corona (-nae M. -nā a) ll. corone dT. -nae habet v. om.z a similitudinesi-
militudinem FEava. B; est
enim brevis, fruticosa. Diosc. I 41. 105. Pl. XXIII 88. — (15) Diosc. I 43.
50. 65. 40. Pl. ib. 89. Pallad. II 20. — (17) Diosc. II 121. Pl.
XVIII 96. fit et e citrocipro E. cypro az, cupresso, nucibus
iuglandibusiuglan-
dib. v(D). -ndis (iugul-M) ll.J (sc. arboris) quod caryinumcaryinon v. -ry-
num M. -rfinum r vocant, malis, cedromalis cedri Eava.J. at cfr. XXIV 19.
XVI 52 quod pisselaeon
bissileon FEa. cedrelaeon va.H., eex va.D grano quoque Cnidiognidio FEava.S purgatopurgato semine om.F semine et tunsotuso Fava.S, item
lentisco. namnam M. nam et rv cyprinum et ee om.MF grand M glande Aegyptia ut fieret odorum
causa dictum est. Indi einde e Ea.
-di M. -di ex va.D castanets acac ll.D. et v sesimasesama va.S atque12,100.109
oryzaoryza MC. oriza D2v. cor- r facere dicuntur, Ichthyophagiichthyophagi v. icthyo-
phact M. icthiofaci Ea. icthro- F e piscibus. (4) Diosc. I 67. Pl. XXIII 91. Col. XII 53. inopia cogitcoicit M
aliquando luminum causa et eet ę F. et M platani bacis fieri aqua et sale
maceratisdist. Fels p. 14. et oenanthinum fit; de ipsa oenanthe dictumut dictum va.D est12,132
in unguentis. gleucino mustum incoquiturinquoquitur M vapore lento, ab
aliis sine igni circumdatis vinaceis diebus XXIXXI MJ. -II rv bis singulis
permixtum, consumiturque mustum oleo. aliquialiqui MG. alii qui Ea. alii v.
alioqui r non samp-
suchumsampsuchum L. samsucum MFv. iam su- Ea tantum admiscent, sed etiam pretiosiora odoramenta
,utut ego. ni M. nam rH. et v in gymnasiis quoque conditur odoribus, sed vilissimis
. (12) Diosc. I 53. 16. — (13) Pl. XXIII 94. 95. Diosc. I 42. 63. 45.
(Pl. XIX 79). 41. IV 92. (Pl. XXII 31). fit exex M. et r. et ex J. et
de v aspalathoaspalatho B. -phalato M. -phalto v. asflato F. asfalto
E2a. -Iso E1, calamo, balsamo, iri, cardamomo,
melilotomeliloto Ev. melli- a. melioto DFG. e-
tilito M, nardo Gallico, panace, sampsuchosamsucho F. sampu- M. samsuco Eava.L, helenio, cinnamomi
radice, omnium sucis in oleo maceratis expressisque.
sic et rhodinum e rosis, iuncinum e iuncoiunci M.an iuncis?, quod et rosaceo
simillimum, item hyoscyamohiosciamo E. -ano Fa et lupinis, narcisso. plurimum
autem in Aegypto e raphani semine aut gramine herbaherba
B. -bae ll.v(D). -baue J. cfr. XXIV 178. (an graminis her-
bae?) quod
chortinonchortinon MB. cort- rv vocant, item e sesimasesima S. -im M. sesama
Eav (C). -mo dVerc. sesasamo DFG et urtica quod cnidinumcnidinum B(S). caseci-
M. oneti- Ea. enecci- r. cneci- G. cnedi- H. agrosti- v
appellant. Diosc. III 106.
Pl. XXIII 95.(1) Diosc. I 95. Pl. ib. 96 extr. e lilio et alibi fit sub diudiuo Eav (S). dio L sole, luna, pruina maceratum
. suis herbis componunt inter Cappadociam et Galatiam
quod Selgiticumselgiticum M2G coll. XXIII 95.
segniti- M1. seletiti- Ea. selti- r. Selgicum S e Strab. XII 571.
Seleuci- C. seleuti- szv vocant, nervis admodum utile, sicut
in Italia IguviniIguuini H. iguini MD. eguu- r. e gummi v . e pice fit quod pissinumpissinum
MG(H). pisinn- F. pisin- Ea. picin- v(L) appellant, cum
coquitur, velleribus supra halitum eius expansis atque ita
expressis. probatum maxime e Bruttia; est enim pinguissima
et resinosissima. Diosc. I 37.
Pl. ib. 96. Isid. XVII 7, 11. — (7) Diosc. I 30. Pl. ib. 82. —
(8) Paus. V 11, 10. color oleofuluo M fulvus. sponte nascitur in Syriae
maritimis quod elaeomelielaeomeli B. eleo- FGv. oleo- r vocant; manat ex arboribus pin- 5
gue, crassius melle, resina tenuiustaenuius M. tenuis r, sapore dulci, et hoc
medicis. veteri quoque oleo usus est ad quaedam genera
morborum; existimaturqueque ego luc.p. 126. qui M.om. rv et ebori vindicando a carie utile
esse: certe simulacrum Saturni Romae intus oleooleom F1. oleum F2 repletum
est.
Cato 100. — 91. 129. — 128. —
98. — 96. 103. — 97. — 98. — 99. 101. — 130. — cfr. (13) Varro I
51, 1. Col. II 19, 1. Pl. XVIII 295. — (14) Col. I 6, 14. — (15. 16)
Varro I 57, 1. Pl. XVIII 305.— (17) Col. VI 4, 4. II 14, 3. Varro
I 55, 7. Pl. XXIII 75. 74. XVII 263.
Super omnia vero celebravit amurcamamurca M laudibuslaudibus om.Ea
Cato. dolia olearia cadosque illa imbui, ne bibant oleum;
amurca subigisubigi Mv. -ici
FdEaz. -iri DG areas terendisterrendis F2. terrun- F1. torren- Ea messibus, ut formicaefor-
mica Ea rimaeque
absint; quin et lutum parietum ac tectoria et pavimenta
horreorum frumenti, vestiariauestiaria MJ. -rium (best- D2) rv etiam contra teredines ac
noxia animaliumani-
malium MJ. -lia rv amurca aspergi, semina frugum perfundi.
morbis quadripedumquadrupedum Eava.S, arborum quoque, illa medendum, efficaci
efficace
MD ad ulcera interiora humani quoque orishoris E. (4. 5) Varro I 2, 19. Pl. VIII 204. XVII 237. lora etiam et
coriaac coria Eva.S omnia et calceaminacalciamina
EaL axesque decocta ungui atque
aeramenta contra aeruginem colorisquecolors M gratia elegantioris
et totam supellectilem ligneam ac vasa fictilia, inut (pro in) DFG quis ficum
aridamaridum E libeat adservareseruare Ea, aut si folia bacasque in virgis myrti
aliudve quod genus simile. postremo ligna macerata amurca
nullonullo D2TJ. -lli r. -llius v fumi taedio ardere. oleam si lambendo capracapta F. capara E1 lingua
contigerit depaveritque primo germinatugermina tum Ea, sterilescere auctor
est M. Varro. et hactenus de olea atque oleo.
cfr. Pl. XXIII 142. Cato 48, 3. Col. XII 5, 2. Macrob. III 18, 14.
— (12) Col. V 10, 14. Macrob. ib. 13.
Reliqui arborum fructusfructuosis M.
-tuus D vix specie figurave, non
modo saporibus sucisque totiens permixtis atque insitis,
enumerari queunt.
Grandissimusgrandissimis Eava.G pineispiceis M nucibus altissimeque suspensus
suspensis Eava.G. intus exiles nucleos lacunatis includitincludit MG. -di rv toris, vestitos
alia ferruginis tunica, mira naturae cura molliter semina
conlocandi. harum genus alterum Tarentinaeterentinae EaH coll.
Macrob. Tarentinum va.G digitis fragili
putamine aviumque furtoaut (au F2) tumque fulto F in arbore. cfr. Pl. XVI 61.
(Col. XII 5, 2). — (15) Diosc. I 87. — (17) Plut. qu. conv. V 3,
675e. et tertium sappini esappini e MD2J. -niae e H. appinie D1. -nię r. sapiniae e
G. -neae e L. -neum e B. apinum v
picea sativa, nucleorum cute verius quam putamine adeo
molli, ut simul mandaturmandantur FEva.C. mundentur a. quartum pitydiapitydia MJ. -yida B. -yia v. pythidia r vocant e pinastrispinastris Mv. -treis r,
singularis remedii adversus tussim in melle decoctis nucleisdecoctis nucleis MJ. -tos nucleos rv.
Taurini ravicelosrauicelos M2D. araui- M1. aquicęlos (-celos Ev) rv vocant. pinea corona victores apudapu F IsthmumIsthmum v. isthum a. -tum E. histaurum M. istrum
D2. sthum D1FG
coronantur.
Diosc. I 160. (Pl. XXIII 100). Ser. Samm. 435.
Isid. XVII 7, 4. Cels. II 24.(2) Col. V 10, 19. (Cato 143, 3. Varro I 59, 1. Athen.
III 81asq. Th. II 2, 5). His proxima amplitudine mala quae vocamus
cotonea et Graecegraece Mda. -ci rv cydoneacydonea Mv(D).
-naea J. -nia H. cidonea a. -nia E. donea F, ee M. & r.ex v Creta insula advecta. incurvatos
trahunt ramos prohibentque crescere parentem. plura
eorum genera: chrysomelachrisomela Ea. chirso- F incisuris distincta, colore ad
aurum inclinato, quiquae va.J. quis D candidiorcandidiora va.J nostratia cognominatcognominat MJ. -nata rv(D), odoris
praestantissimi. est et Neapolitanis suus honoshonor
FEava. G. minoramaiora coni. Dal. e Diosc. ex
eodem genere strutheastruthea C. -ucta
M. -utia r. -utea v odoratiusvibrant, serotino proventu,.
praecoci vero mustea. strutheisstruteis FEava. C (passim) autem cotonea insita suum
genus fecere Mulvianummului
M, quae sola ex iisiis Fv. his rC vel cruda manduntur
, iamiam MJ. omnia iam rv(D) etex FEa virorum salutatoriis cubiculiscubiculis MD2D. cubilis DIFG. -libus Eav inclusainclausa FE acac
MD. om. rv
simulacris noctium consciisconciis F1. -ntiis E inposita. sunt praeterea parva
silvestria, ee Mv(D). om. r Ven.
a G strutheis odoratissima etet MD. om. r v in saepibus nascentia.
Diosc. I 164. (Pl. XXIII 132).
Col. X 410. — Macrob. III 19, 1. — (16) Col. X 411. 412. Pallad.
XII 7, 4. 6. 8. Geop. X 13–15. Isid. XVII 7, 7. Mala appellamus, quamquam diversi generisdiuersi generis MD2Bas. -ersi r.
-ersim v, Persica
et granata, quae in Punicis arboribus novem generum
dicta sunt. his acinus sub cortice intus, illis lignum in13,112
corpore. nec non et quaedam e piris libralia appellata amplitudinem
sibisipi FEa ponderis nomine adserunt.
sed Persicorum
palma duracinis. nationum habent cognomen Gallica
et Asiaticaasiatica (alterum) D2D. om. rv. (18)
Diosc. I 165. Pallad. ib. Martial. XIII 46. post autumnum maturescunt Asiatica, aestate
praecocia intra XXX annos reperta et primo denariis singula
venumdatauenumdata H. uenund- ll.v. supernatiasupernatia e v. -tię DFa. -tie E. -tica e GD e Sabinis veniunt, popularia undique
. pomum innocuum expetitur aegris, pretiumque iam
singulis triceni nummi fuere, nullius maiore, quod miremur,
quia non aliud fugaciusfugatius Ea. fagacius F. longissima namque decerptodeferpto F1. decerptio D2Ea bidui
mora est cogitque se venumdariuenundari D2ava. H. -ati r.
(6) Verg. B 2, 53. Col. X 404. XII 10, 4. Ingens postea turba prunorum: versicoloriauersicoloria coni. S.
-lori F2d. -logri F1. -lor rve nigro candicante nigro candicant ego. nigra
(gra F1) candicans F1dv. -idans DF2G. -ida EazH. (loc. corr.), hordeariahordiaria F appellata a comitatu frugisfruges FEa eius;
aliaalio F eodem colore seriora maioraque, asinina cognominata
aa v. om. ll vilitate. sunt minoraminora
at ego. ac (et v) nigra ac ll.v. onychina ac S coll. § 55 et Col.
XII 10,2.3. (loc. corr.), at laudatiora cerina atque purpurea,
nec non ab externa gente Armeniaca, quae sola et odore
commendantur. peculiarispeculiari EazSJ inpudentia estest om.EzSJ nucibus insitorum,
quaeque FEa faciem parentis sucumque adoptionisadoftionis F1. aduft- F2 exhibent, appellata
ab utroque nucipruna. (11) Col. XII 10, 3. etet v. ex ll haec autem et Persica et
cerina ac silvestria ut uvaeut uue E. utue F cadis condita usque ad alia
nascentia aetatem sibi prorogant, reliquorum velocitasuelocitas v. uoletias Ea. -entias
DFG cito
mitescentium transvolattrauolat F. nuper in Baetica malinapticam (pet- E2) malinam E. peticam
marina a appellari
coeperunt malis insita et alia amygdalina amygdalis. his
intus in ligno nucleus amygdalae est, nec aliud pomum ingeniosius
geminatumgeminatum v. germ- ll est. Diosc. I 174. Col. X 404. Pallad,
XII 7, 16. Athen. II 49d. Geop. X 39. — (20) Pallad. III 25, 32.
(Pl. XIII 51. XVII 75). in peregrinis arboribus dicta
sunt Damascena, a Syriae Damasco cognominata, iam pridem13,51
in Italia nascentia, grandiore quamquam ligno et exiliore
carne nec umquam in rugasrugas C. -ga ll. v siccata, quoniam soles sui desunt
. simul dici possunt populares eorum myxaemixtę Eava.Ber., quae et
ipsae nunc coeperunt Romae nasci insitaeinsitae Eav. -ta r inin om.Eava.D sorvissoruis F. -rbis rv. cfr. § 61.
(3) cfr. Pl. XVII 96. (Cato 133, 2). Pl. XVIII 34. — In totum quidem Persica peregrina etiam Asiae
Graeciaeque esse ex nomine ipso apparet atque ee M. & Fd. ex rv Perside
advecta. sed pruna silvestria ubique nasci certum est, quo
magis miror huius pomi mentionem a Catone non habitam,
praesertim cum condendacondenda —6 cum om.M demonstraret quaedam et silvestria.
(7) Th. C II 3, 7. (Pl. XVI 111). — (8) Diosc. I 187. schol.
Nic. alex. 101. (Pl. XIII 60). Col. X 405. Isid. XVII 7, 7. — nam Persicae arbores sero et cum difficultate transieretransiere Mv. -ire r, ut
quae in Rhodo nihil ferant, quod primumprimus M. frimum FG. ////im- D1 ab Aegypto earumearum DFGv. nili ear- M. ////iear- E. icar- a
fuerat hospitium. falsum est venenata cum cruciatucruciatu
Eav. -ta MF1. -to F2DG in
Persisin (uim M) persis MD2v. in-
pressis r gigni et poenarum causa abab MJ. a rv regibus tralatatralata F2J. om.F1. transl- rv(D) in Aegyptum
terra mitigata. id enim de Persea diligentiores tradunt
, quae in totum alia est, myxis rubentibus similis, nec
extra orientem nasci voluit. eam quoque eruditiores negaverunt
ex Perside propter supplicia tralatamtralatum F1. -ta M. translatam Eava.J, sed a Perseo
Memphi satamsada M1.
siada M2, et ob id Alexandrum illa coronaricoronare Fd. -na Ea victores
ibi instituisse in honorem atavi sui. semper autem folia
habet et poma subnascentibus aliis. sed pruna quoque
omnia post Catonem coepisse manifestum eritest erit E1. est va.S .
(20) cfr. Pl. XXI 51. XVI 103. XVII 75. Col. IX 4, 3. XI
2, 11. 96. Pallad. V 4. II 25, 20. Martial. XIII 42. 43.
Malorum plura sunt genera. de citreisde (di D2) citreis E2D2v. de ceteris M. de cityreis E1a.
dicitur eis r cum
sua arbore diximus, Medica autem Graeci vocant patriaepatria Ea13,103
nomine. aeque peregrina sunt ziziphazizipa MFd et tuburestubures MJ.
tuberes (tupe- F) r. cfr. p. 527, 2, quae
et ipsa non pridem venere in Italiam, haec ex Africa, illa
ex Syria. Sex. Papinius, quem consulem vidimus, primus
utraqueitaque M attulit Divi Augusti novissimis temporibus in castris
sata, bacis similiora quam malis, sed aggeribusageribus D1FG. gener- Ea praecipuepraecipue Mv (J). - ua rS
decora, quoniam etet om.MF1 in tecta iam silvae scandunt. tuburumtuberum va. J
duo genera: candidum et a colore syricumsyricum (coni. Dal.) H.
ser- ll.v. cfr. § 51. XXXV 30. 40 dictum. itaque M paene
peregrina sunt in uno Italiae agro Veroniensiueronensi Fava.J. ue-
nerenensi E.cfr. XIV 16. 67 nascentia quae
lanata appellantur; lanugo ea obducit, strutheisstruthis M. -teis F1Eava.C quidem
Persicisquequae (pro que) MF plurima, iisplurima iis M. -ma is D1FG. -ma
his D2G. -ma//// E. -mis av tamen peculiare nomen dedit, nulla
alia commendationecommendatio F insignibusinsignis Ea.
-ni z.
cfr. Col. V 10, 19. XII
47, 5. Macrob. III 19, 2. — (12) cfr. Athen. III 82c. (Isid. XVII
7, 3). — (13) Varro I 59, 1. (Cels. II 24. IV 26 med.). — (18) Cato
7, 3. 143, 3. — Varro ib. Reliqua cur pigeat nominatim indicare, cum conditoribus
suis aeternam propagaverint memoriam, tamquamtamquam Eav. om. r
ob egregium aliquod in vita factum? nisi fallor, apparebit
ex eo ingenium inserendi nihilque tam parvum esse quod
non gloriam parere possit. ergo habent originem a Matio
CestioqueCestioque (coni. Dal.) S.
ge- ll.v. Se- P e Col. et MallioManlio va.S, item Scaudioscaudio DFGdE2aJ. scand-
E1sH. Claud- v ; quibus cotoneocatoneo FEa insito
ab Appioappio Eav. oppio (popio
F1) r e Claudia gente Appiana sunt cognominata. (1) Cels. II 24. — (3. 4) Cato 7, 3. Varro ib. Gels. ib.
Martial. I 43, 4. Athen. III 80f. Geop. X 20. Isid. XVII 7, 5. Pl.
XXIII 104. — (6. 7) Diosc. I 162. — odor
est iisiis ego. us F. his Eav cotoneorum, magnitude quaeque (pro quae) FEava. G Scaudianisscandianis F1dH. sed aud- Ea. sed Claud- v. Claud- G, color rubens
. ac ne quis sicsic ego. ic F1. id rv. (an ita?) ambitumambitu v valuisse claritatis ee E1aszS. et
DFGdv(D) familiafamiliae (DGd?) va.S(D)
putet, sunt et Sceptiana ab inventore libertino, insignia rotunditate
. Cato adicit QuirinianaQuiriniana (P)S
e Cat. quiriana ll.v(J) et quae tradit in doliisdoliis Eav. doloreis F2. cioreis F1
condi Scantiana. omnium autem nuperrime adoptata sunt
parva gratissimi saporis, quae Petisia nominantur. patrias
nobilitavere AmerinaAmerina (P)H. dem- E. cam- v. temeriana (dem- a) r
graecula v. grac- ll et Graecula. cetera e causis traxere
nomen: germanitatis cohaerentia gemellagemella ego. & gem- ll.v, numquam singula
in fetu, colorecolore ll.D. a col- v. coloris G syricasyrica d2TH. -iaca d1. sirica ll.
ser- v, cognationecognatione v(D). -nes ll. -nis G melapia, musteamustea v. -ta ll a celeritate
mitescendi, quae nunc melimela dicuntur a sapore
melleo, orbiculata a figura orbis in rotunditatem circumacti 5
—haecdist. ego in Epiro primum provenissepuenisse v. pue- ll argumento sunt Graeci,
qui Epiroticaepitorica Fa vocant —, mammarum effigie orthomastiaor-
thomastia (orto- D2) H cum P. -ica v. ortomasthia D1d. -sihia
FG. -onias thia Ea,
condicionea conditione ll. v castrati seminis quae spadonia appellant Belgae.
(10) Macrob. III 19, 2.
— (14) Cels. IV 26 med. — melofoliis folium unum, aliquando et geminum, erumpit e
latere medio. celerrime in rugas marcescunt pannucea.
stolidestolide ll.v.
an solide? tument pulmonea. est quibusdam sanguineussanguineos F. -neis E1 coloscolor Eava.S
origine ex mori insituinsitu v. in sinu ll tracta. cunctis vero quae fuere a
sole partes rubent. sunt et parva gratiagrati va.G saporis atque etiam
acutiora odore silvestria. peculiareid peculiare va.S inprobaeiisinprobae iis ego. -batis DFGTS. -bitatis Ea (add. et) v acerbitatis
conviciumconuitium FEava. Bas. et vis tanta, ut aciem gladii praestringatprestringunt D2 -ga F1. perstringat
va.S. dat
aliisdat aliis ego. datis ll. dat iis S. dat et s(P)
H(J). Dacis v farinafarina ll.v(P)H. ferme v vilissimisan nomen,
uilissimis? nomen, quamquam primis adventu
decerpique properantibus.
Col. XII 10, 4. V 10,18.
Macrob. III 19, 6.(1. 3) Verg. G II 88. Cels. II 24. Isid. XVII 7,15. 67.
Martial. V 78, 13. Iuven. 11, 73. — Eadem causa in pirispyris FEava. C(passim) taxatur superbiae cognomine
; parva haec, sed ocissima. ee ego. om. ll. v cunctis autem Crustumia
Crustumina va. He Verg. et Col. gratissima, proxima iisiis v. tis F. his EaS Falerna potua potu v, quoniam tanta vis
suci abundathabundat a. -da
F — lacterelactere ego. -tem DFG. -ten d. -te EH. -tea v. ut lac a hoc vocaturhoc uocetur a. haec uocantur va.H —, in iisqueiisque DFGC. his quę
Eav(S) aliaalia C. alii ll.v(S) colore
nigro, donadona ego. -nai DFG. -nant
Eav(S). -nantur G2 Syriae. reliquorum nomina aliter in aliis
atqueatoue F. -one Ea aliis locis appellantur. (7) cfr. Cels. ib. —
(9) Cato 7, 4. Varro I 49, 3. — sed confessis urbis vocabulis
auctores suos nobilitavere Decimiana et ex eo tractum quod
Pseudodecimianumspeudodecimianum E. seudo- F vocant, DolabellianaDolabelliana (P)G2. dobe- (de be- a) ll.
dolobe- v longissimi pediculi,
Pomponiana cognomine mammosa, LicerianaLiceriana v (cfr. v. 12). -rniana ll , SevianaSeueriana va. H et quae
ex iishis EaS nata sunt TurranianaTurraniana H. tyrr- E. -nniana (thir- a.
tyr- v) rv , longitudine pediculi distantia,
Favonianafrauoniana F rubra, paulo superbis maiora, Laterianalaeteriana F, Aniciana
postautumnalia, acidulo sapore iucunda. Tiberiana appellantur
quae maxime Tiberio principi placuere. colorantur
magis sole grandescuntque, alioquialioquin Eava.H(S) eadem essent quae Liceriana
. (14) Iuven. 11, 74. —
(15) Cato ib. Cels. ib. et IV 26 med. Iuven. 11, 73. — (16) Geop.
X 76, 11. — (18) Cato ib. patriae nomina habent serissima omnium AmerinaAmerina (DG?) v. -iana Ea. amarina F,
Picentina, NumantinaNumantina v. m minuta DFG. min- Ea , Alexandrina, NumidianaNumidiana v. -iniana ll, Graeca etet v(J). et ee (esset Ea) ll.S in
iisis DFGD. his
EaH TarentinaTarentina v. -tiniana Ea. -ini DFG, SigninaSignina v.
signa ll, quae alii aa om.Ea colore testaceacolore testacea D2v. -or et (e Ea) stacea
(statea G) r appellant,
sicut onychina, purpurea, ab odore myrapia, laurea, nardina,
temporea tempore va.D hordeariahordiaria ll.D , collocollea Ea.
a collo va. G(H) ampullacea, et Coriolana, BruttiaBruttia (P)S. bruta EaH. -tae rv
gentilitatis, cucurbitina, Verg. G II 88. Cato 7, 4. — acidula suci. incerta nominumnominum v. num- ll
causa est barbaricis, Veneriis quaequae ego. que ll. que quae v colorata dicunt, regiis
quaequell. que quae
va. G minimo pediculo sessilia, patriciis, vocimisuoconiis va.D, viridibus
oblongisque. praeterea dixit volema Vergilius a Catone
sumpta, qui et sementiva et mustea nominat.
Verg. G II 69 sq. cfr.
Geop. X 76. — (11) Varro I 40,5. cfr. Pl. XVII 124. — Pars haec vitae iamuita etiam F pridem pervenit ad columenculmen C,
expertis cuncta hominibus, quippe cum Vergilius insitam
nucibus arbutum, malis platanum, cerasis ulmum dicat. nec
quicquamnecquiquam F amplius excogitariexcogitari Mv. -re r potest; nullum certe pomum
novum diu iam invenitur. neque omnia insitainsitu coni.H misceri fas
est, sicut nec spinas inseri, quando fulgurafulgura Eav. -gurata M(?)D. -gora r. cfr. index piaripiari
M(?). expi- rB. -irari v. cfr. ind., II 92 et Fels p. 75 non queunt
facile, quotquequotque B. -odque M. -oque rv genera insita fuerintfuerint M (?)J. -runt rv, tot fulgura uno ictu
fierifieri MJ. om. rv pronuntiaturpronuntiantur FEva. J. percutiuntur a.
(15) Marcell. de med. 20, 7. — cfr. Cato 143, 3. Col. XII 10, 4. —
(18) Pl. XXIII 115. — (19) cfr. Col. XII 14. Cels. II 24. 33 med. Turbinatior piris figura. in iis serotina ad hiemeshiemes MJ. -mem (ie- F) rv(D) usque
in matrein matre MJ. ad
matrem rv pendent gelu maturescentia Graeca, ampullacea
, laurea, sicut in malis Amerinaamerina Mv. eme- r. cfr. § 50. 59, Scaudianascau-
diana ll.J. Scandi- H. Scanti- v. cfr. § 49. 50. conduntur vero
pira ut uvae ac totidem modis, nequeneque MG.
quae r. non v aliud in cadis praeterquam
praeterquam MG. propt- r. praeterea v pruna. epruna. e ego n. luc. p. 30. -nae ll.S. -na G. quae v pomis proprietaspro-
prietas Mv. -tatis r piris quaequae ego. que ll. G. quoque v vini, similiterque
in aegris medentes cavent. e vino et aqua cocunturcauent.e J. -nte M. -nt ac G. cadent ac r. in escam dant ac v
atque pulmentari vicem inplent, quod non alia praeter cotonea
acac ll. S. et v (J) strutheastruthea C. -thia F. -tia Mdv. -ucia Ea.cfr. § 38.
Varro I 59, 1. — (6) cfr. Geop. IV 15, 22. 1. 5. — In universumuniuersis a. unuers.. Euero Eava.S autem dede om.a pomis servandis praecipitur
pomaria in loco frigido ac sicco contabulari, septentrionalibus
fenestris serene die patereparere Ea1, austrosaustros v. uitro M. austro r specularibusspecularibus Mv.
pecula- F2. peculia- (-uia- F1) r
arcerean arceri?, aquilonis quoque adflatu poma deturpante rugis.
colligi malamala om.M post aequinoctium autumniautumnale va.J neque ante XVIXV C lunam
neque ultraultra — neque MJ. om. rv duodetricesimam, nec pluvio die neque
ante primam horam; cadivacadiuā F. -duca a separari; stramentis solidissolidis MD2D. soleis Ea. soteis DFG.
storeis v
paleisve substerni, rara componi, utiuti M. ut rv limites pervii spiritumper uim spirituum Ea
aequalem accipiant. Amerinaame-
riana M.cfr. § 58 maxime durare, melimela minime
. Col. XII 47, 5. 2 extr. (cfr. ib. 10,5). — (11. 12) ib. 46, 5
(e Magone). Pallad. IV 10, 7. Geop. X 38, 7. —(14) Varro I 59,
3. 4. Geop. ib. 10. X 21, 6. — (17) Col. XII 47, 1. Geop. X 21,
7. 3. Pallad. III 25, 17. — —
Cotoneiscotoneos Ea in conclusoin conclusos Fea. inter-
clusis va.H spiramentumspiramento M omne adimendum
aut incoquiincoci M. inquoqui FE melle ea mergivemergi uero p???ter (-tere F2) F oportere. Punica
aquauento Ea marina fervente indurari, mox triduo sole siccata ita
ne nocturno rore contingantur suspendi etet om.Eava.H, cum libeat uti,
aqua dulci perlui. M. Varro et in doliis harenae servari
iubet; et inmaturaetiam matura M obrui terra in ollis fundo effractoeffracto Mav. e fra- E. & fra- r, sed
spiritu excluso ac surculo pice inlito: sic etiam crescere
amplitudine maiore quam possintpossunt ME1G in arbore. cetera malamala (E?)v etmala et MJ. & mala Fda.
foliis ficulnisficuliis Fd. -lus Ea, praeterquam cadivis, singula convolvi cistisque
vitilibusuitibus M. fictilibus Eaz condi vel cretaoreta E1. orata F1 figulinarumfigulinarum Mv (J). figli- r C inlini. Col. XII 10,4. Pallad. III 25, 8. Varro I 59, 3.(2) Col. XII 16, 4. 5. Pallad. II 15, 4. — — Pira in vasis
fictilibus picatis inversisinuersis MD2v. in uerbis (her- Ea) r obrui scrobescrobe MJ. inter
scrobae (-bea Ea) r. inter scrobes (sco- C) v. in terra scrobe
D coll. v. 3. Tarentinatarentiana M serissimaserissima MD. -me (reri- G. peri-
F1) rv
legi, Anicianaaniciana Mv. aci-r servari et in passo, sorvasorua ll.D. sorba v. cfr.
XIII 58. XIV 103. XV ind. 43. 62. 84. 85 quoque et scrobibus
gypsato operculo, duum pedum terra superiniectasuperiniecta M (coni. Dal.) S. -ntecta DFG. -nducta Eav, in
locoin illo M aprico inversis vasis et in doliis utut om.Ea uvas interque uvasinterque uuas MJ. om. rv(D)
cum ramis suspendi.
cfr.
Col. XII 44, 2. 4. 1. 45, 1. 2. Pallad. III 25, 17. Geop. IV 15, 1–4.
—Ee MEav(H). et FdDal. errore proximis auctoribus quidam altiusaptius M curam repetuntrepetunt MJ. pet- rv deputarique
statim poma ac vites ad hunc usumuuas coni. Dal. praecipiunt
decrescente luna, post horam dieidiei MD2v. cei D1F1G. ceu F2dEa tertiam, caelo sereno autaut ll.v(S). ac C
siccis ventisuentis MD2aC(D). ad (av) uentis rv(S). similiter deligi et ex locis siccis et ante perfectam
maturitatem, addito ut lunalunam FEa infra terram sit, uvas
cum malleolo sarmenti duro, demptis forfice corruptoribuscorruptoribus M. -tioribus rv. cfr. luc.
p. 104
acinis, in dolio picato recentirecentis DFG suspendi, exclusaexcluso EaS omni auraauro D1F2. uer/// F1.
austro EaS
operculo et gypso. sic et sorvasorua MD. -rba rv ac pira, inlitis omnium surculis
pice. Col. XII 44, 4. 3 init. 2. Geop. X 21, 8. Pallad. III 25, 26. dolia procul ab aqua esse. quidam sic cum palmite
pabnite F1G.
uel papn- Ea ipsoipso MD. in ipso r. in gyp- v condunt, capitibus eius scillaesiciliae
M. iscille E. istille a. cellę F1 infixis utrimqueutrumque FEa,
alii etiam vina habentibus doliis, dum ne contingant ea uvaeFA VE M,
aliqui mala in patinis fictilibus fluitantiafluuitantia M, quo genere et vino
odorem adquiri putant. aliqui omnia haec in milio servariseruari MJ. -re rv
malunt, plerique vero in scrobe duum pedum altitudinis
harena substrato et fictili operculo, dein terra operto. Col. XII 46, 5. 7. — (4) Pallad. ib. — (6) Col. XII 47, 5.
Pallad. III 25, 19. — (7) Col. XII 46, 7. 3. — creta
quidam figlina etiam uvas inlinunt siccataquesiccataque (sc. creta) MD. -tasque rv sole suspendunt
, in usu diluentes cretamcretā v. -ta ll. eandem pomis vino subigunt.
mala vero generosissima eadem ratione crustant gypso vel
cera, quae, nisi maturuerintmaturuerint Ven. -rauerint (-runt F1) ll.v(S), incremento calcemcalcem
EaD. -licem rv(Dal.). -lycem C(H) rumpunt.
semper autem in pediculos conlocant ea. alii decerpunt
cum surculis eosque in medullam sabucisambuci Eava.J.
item § 100. 115. cfr. XIII 122 additosabditos (add- ego) obruunt v.
addito subr- llobruunt,63
ut supra scriptum est. cfr. Col. XII
44, 7. — (10) Varro I 59, 3. Geop. X 21, 10. — alii singulis malis pirisque singula
vasa fictilia adsignant et operculo eorum picatooperculo .. picato coni. Dal. -la.. picata
ll. v dolio iterum
includunt, nec non aliqui in floccis capsisque, quas luto
paleato inlinunt; alii hoc idem in patinis fictilibus, aliqui
et in scrobe subiectasubiecta v(J). -to FEaS. subtecto DGd harena: ita sicca operiunt mox terra.
sunt qui cotonea cera Pontica inlita melle demergant. Col. XII
44, 6. Pallad. III 25, 18. — (17. 18) Col. XII 16, 3. — Columella
auctor est in puteos cisternasve uvasuuas
ego e Col. om. ll.v in fictilibus
vasis pice diligenti cura inlitis mergi. Liguria maritima
Alpibus proximaproximas F uvas sole siccataspicatas Ea. siccas Ven. iunci fasceis involvit cadisque
conditas gypso includit. hoc idem Graeci platani
foliis aut vitis ipsius aut fici uno die in umbra siccatis atque
in cado vinaceis interpositis. quo genere Coaco F uvauuas a2 et Berytiaberitia FEa. berr- va.B
servanturseruantur v(J). -ant a. -atur rS, nullius suavitati postferendae. Col.
ib. Geop. IV 15, 11.(3) Col. XII 44, 4. 8. Geop. IV 15, 12. — (5) Geop.
VI 10. — quidam, ut has
faciant, in cinere lixivolixiuo ll.G(S). -uio C (H).
lex- v tingunt protinus quam detraxeredetraxere ui F1. -rint a
vitibus, mox in sole siccant passasquepassasque — 534, 1 sic-
(c)ant D2S(D). om. rv(J) in aquam calidamaquā calidā ego. -ua -da D2S(D) mergunt
et iterum sole siccant, tumtum D2v. cum Ead. eum r foliis, ut supra dictum est,
involutas vinaceis stipant. sunt qui maluntmalint (Fels p. 18) D uvas inin om. H Brot. scobescobe v. scrobe D2Ea. soroue r
ramentisve abietis, populi, fraxini servare. sunt quiqui om.DFG suspendi
procul malis protinusque in granariis iubentiubent EaS. -bant DFG. -beant v(D), quoniam
optimedist. ego siccetfrumentisiccet frumenti ego. sic experimenti (-ienti G) ll. sit operimento v. cfr. § 81. XXII 120. 121 pulvis. pensilibus contra vespas remedio
est oleo adspergi ex ore. de palmis diximus.
13,39
(9) Th. III 17, 4. 5. (Athen. III 77ab). — Onesicr.
fr. 4 Mü. —
Eet (pro e) Ea reliquo genere pomorum ficusficis F amplissima
est, quaedamque et piris magnitudine aemulaeaemulę dG(D). -le DFG. -la Eav(L). de Aegyptiae
Cypriaequeegyptia cypriaque Ea miraculis retulimus inter externas. Idaea13,56 sq.
rubet olivae magnitudine, rotundior tantum, saporesapore (DG?) v. -rem r mespili.
Alexandrinam hanc ibi vocant, crassitudine cubitali, ramosamramosa D2Eaz,
materiematerie ad2G(J). -riae ll. S. -ria v. om.d1 validam, lentam, sine lacte, cortice viridi, folio tiliae,
sed molli. Onesicritus tradit in Hyrcaniahircania FE multum nostris
esse dulciores fertilioresque, ut quaeut quae G. utque DFGdv. atque Ea modios CCLXX singulae
ferant. cfr. Varro I 41, 6. Col. V 10, 11. X 403.
414–418. Macrob. III 20, 2.—Athen. III 75f. 76b. 75ef.
Script. hist. Aug. XII 11, 3. Martial. VII 53, 8. ad nos ex aliis transiere gentibus, Chalcide,
ChioChalcide Chio G. calchi decio ll. Chalcidicae v, quarum plura genera. si quidem et Lydiaelidiae ll, quae sunt
purpureae, et mamillanae similitudinem earum habent et
callistruthiaecallistrutiae ll.va.Bas. fartifarti ego coll. Col.
V 10, 11. -tim FGEa. lartim D1 (?). partim D2v(D). parum B sapore praestantiores, ficorum omnium
frigidissimaefrigidissimae (DG?) v. -mi ll. nam de Africanis, quoniamquoniam ego. quam ll. quas v multi praeferunt
cunctis, magna quaestio est, cum id genus in Africamafricā Eav. -ca r nuperrime
dist. ego transient. (4) Athen. III 75e. — cfr. Varro I 67. — (5) Athen.
III 75f .— (6) Martial. VII 25, 7. — (7) Athen. III 77a. — patriae nomen optinent etiametiam ego. Nam ll.v Alexandrinaealexandrinae (-iae F1d) ll.v(D). -ina G
ex nigrisex nigris ego. eni-
xegris (aeni- DG) DF1G. -xe cresis F2. -xe glis Ea. e nigris
est (om. D) G. enixiores v , candicantecendi canterina Ea. candicans
terina va.G rima, cognomine delicatae. nigra et
Rhodia est et Tiburtina de praecocibus. sunt et auctorum
nomina iis, LiviaeLiuiae v. -io ll , PompeiPompeiae va.S. siccandis haec sole in annuosannuos
Eav. anno r
usus aptissima cum mariscis etet om.E1. sed F quas harundinum folii macula
variat. est et Herculanea et albicerata et aratiaaritia Eaz alba,
pediculo minimo, (11) ib. 75c. — (12) ib. 77d. — (14) ib. 77e. — latissima. primo autem provenit porphyritis
por-
phyritis v. per- (-phir- Ga) ll, longissimolongissima F1E1 pediculo. comitatur eam eet (pro e)
F2 minimisminimis et va.S, vilissimis
uilissima D. -misque U 246 popularis dicta. contra novissima sub hieme maturatur
chelidonia. sunt praetereapraeter DFG eaedemeaedem om.EaS J serotinae et praecoces,
biferae, alba ac nigra, cum messecum ee (eę a) Ea vindemiaque maturescentes
. serotinae et a corio appellatae duro, ex Chalcidicis
quarundam triferotrifario EaS proventu. Cato 8, 1.
— (21) Athen. III 77a. Tarenti tantum praedulces
nascuntur, quas vocant onasonas ll.zv(S). onias Verc. omas (ὠμάς) B . Cato de ficis ita memorat:
Ficos mariscas in loco cretoso autet (pro aut) Cato aperto serito,
in loco autem crassiore aut stercorato Africanas
et Herculaneas, Sacontinassacontinas ll. codd. Cat. Sagon- v. Sagun-
Ven., hibernas, TellanasTellanas codd. Cat. C. telia- ll.v. Tellia- G. Tela- H
atras pediculo longo. postea totut (pro tot) Ea subiere nomina atque
genera, ut vel hoc solum aestimantibus appareat mutatam
esse vitam. sunt et hibernae quibusdam provinciis, utiuti MJ. sicuti rv(D)
Moesiae, sed artis, non naturaearte non natura Eazva.G(S). (non om.M). parvarum genusarborum
post autumnum fimo contegunt,(3) Macrob. III 20, 5. — deprehensasque in his hieme
grossos, quaeque FEa mitiore caelo refossaecaelo refossae Mv. calore (caelo Ea) fosse FEa cum arbore atque in
lucem remissae novossoles aliosque, quam quibusquibus — 5 tamquam om.M vixere,
avide tamquam iterum natae accipiunt et curl venientium
flore maturescunt, alieno praecoces anno, in tractu vel gelidissimo
.
Plut. Cato Cens.
27 init. cfr. Tertull. ad nat. II 16. Sed a Catone appellata iam tum Africanaafricana Mv. -cam r admonetad-
monet MJ. -net et rv
AfricaeAfricae del. D ad ingens docimentumdocumentum Eava.D usiuso va.J eo pomo. namque perni
cialipernitiali D2EaD. permiti- (-itti- M)r odio Carthaginis flagrans nepotumque securitatis
anxius, cum clamaret omni senatu Carthaginem delendam,
adtulit quodam die in curiam praecocem ex ea provincia
ficum ostendensque patribuspatribus ait a : Interrogo vos, inquitinquit Mv. -uid D2. in uuis r,
quando hanchoc v a.H pomum demptamdemtam M putetis ex arbore.
cum inter omnes recentemrecens zva.G esse constaret: Atqui tertium,
inquit, ante diem scitote decerptam Carthagine.
tam prope a moerismoeniis D2E.
men- a. muris va.J habemus hostem! statimque
sumptum est Punicum tertium bellum, quo Carthago deleta
est, quamquam Catone anno sequente rapto. quid primum
insit (pro in) M eo miremur, curam ingeni an occasionem fortuitam, celeritatemque
que om.a cursus an vehementiam viri? (2) Liv. XXVI 10, 3. Sil. Ital. XII 563. cfr. Pl. XXXIV
32. — supersupra G omnia est,
quo nihil equidem duco mirabiliusmirabili ut DFG , tantamtantam Mv. tam r illam urbem et
de terrarumet ceterarum Ea orbe perper om.M CXX annos aemulamaemula FEa unius pomi
argumento eversam, quod non Trebiatrebię Ea aut Trasimenustrhasymenus M. transimennus F. -enus va.c. trausimenus
E. -ennus a, non537,1 non cane M. num cannae E. nunc anne Fa
Cannae busto Romani nominis perficere potuere, non castra
Punica ad tertium lapidem vallata portaeque Collinae adequitans
ipse Hannibal. tanto propius Carthaginem pomo
Cato admovitadmouit MdG. –onuit r. adiri monuit v!
Ov. fast. II 412. Plut. Romul. 4 init. Varro II 11, 5;
LL V 54. Fest. 169, 27 sq. M. Liv. I 4, 5. X 23,12. — (12) Tac.
A XIII 58. — Colitur ficus arbor in foro ipso ac comitioac (ad F2)
commiciora me F. (post Romae deficitM) Romae nata,
sacrasacra v(S). -ro
ll. H fulguribusfulguribus v. -goribus ll ibi conditis magisque ob memoriam eius
quae, nutrixnutrix fuit va.S Romuli ac Remia ac Remi
del. J , conditoresconditores F. -ris (DG?) Eav. -rum U imperiiimperii— 8 pro-
texit D2S. om. rv in Lupercali
prima protexit, ruminalisruminalis Brot. -ialis D2. om. rv appellata, quoniam sub ea inventa
est lupa infantibus praebens rumim (itarumim ita DFGS. ruminita Ea. -men ita v vocabant
mammam), miraculo ex aere iuxta dicato, tamquam in comitium
sponte transisset Attoacto Ea.
adacto va. H Navionauio
— 12 praesagio D2S. nauigio rv. Nauio
augure H augurante. nec sine
praesagio aliquo arescitaliquo arescit D2S. -qua re scit r. ilico (illic
H) arescit v rursusque cura sacerdotum seritur.
fuitlac. explev. CCLX v et ante Saturni aedem, urbis anno .. sublata sacro a
Vestalibus facto, cum Silvanisiluani D2G. -nisi
D1F2G. -no si F1. -ni isi Ea. -ni et isidis zv simulacrum subverteret.(16) Liv. VII 6, 5. Val. M. V 6, 2. eadem
fortuitofortuito D2v. -tos DIFG. -tu Ea satusatu Verc. -to v. aut ll vivituiuit ll. G.
adui- B. adiu- v in medio foro, qua sidentiasidentia Gv. -dencia D1F. -dantia r imperii
fundamenta ostento fatali Curtius maximis bonis, hoc est
virtute ac pietate ac morte praeclara, expleverat. aeque
fortuita eodem loco est vitis atque olea, umbrae gratia sedulitate
sed utilitate Eaz plebeia sataesate FEa, araira D1FG inde sublata gladiatorio munere
Divi luli, quod novissime pugnavit in foro.
Admirabilis est pomi huiusce festinatio, unius in
cunctis ad maturitatem properantis arte naturae.
caprificus
vocatur euocatur e G. -tore DFG. e Eav silvestri genere ficus numquam maturesceus
, sed quod ipsa non habet aliialiis Eava.D tribuens, quoniam est
naturalis causarum transitus fitqueFITque ego. ATque ll.v. aeque D utut om.Eava. D e putrescentibus
gignaturgignatur GdT. fign- F. id gnatū Ea. (deDnon liquet). iden-
tidem (del. SD) generatur v aliquid. (2) Th. C I 18, 4. II 9, 5. 6. (H II 8, 1. 2). cfr. Ar.
V 32 extr. — ergo culicesculicis F2. -cio F1 parit; hi fraudati alimento
in matre, putri eius tabe, adad (DG?) v. ac d. & FEa cognatacognata (sc. alimenta) D2Ga. -nat r. -natam v evolantuolant va.(Salm.)S(J). cfr. v. 12 et Th.ἐκρέτονται morsuque ficorum
crebro, hoc est avidiore pastu, aperientes ora earum,
itaita FeazS. atque ita (DG?)v (D) penetrantespenetrantes v. -ntis FEa intus solem primo secum inducuntin-
ducant Fd cerialesque
cerelesque E1. cereal- E2ava.S(J) auras inmittunt foribusforibus v. flo- ll adapertisadapertis (DG?)dTH. &ap- FEa. ap- v . mox lacteum umoremhumerem
F1. -marem E1,
hoc est infantiam pomi, absumuntadsumunt E. assu- a — quod fit et sponte —,
ideoque ficetis caprificus permittiturpraemittitur H Brot. ad rationem venti, ut
flatus evolantes in ficos ferat. (14) Th. C II 9, 7. (H II 8, 3). inde repertum ut inlatae
quoque aliunde et inter se colligatae inicerentur fico, quod
in macro solosolo (DG?) v. so ll et aquilonio non desiderantdesideratur Eava.D, quoniam sponte
arescunt lociloci (DG?) v. -cis ll situ rimisque eadem quaeque (pro quae) FEa culicum opereopere ll (U 247) J.
-rae S. -ra v causacausa ll.v. an natura (naproca)? cfr. v. 1
perficit, necnec non va.S ubi multus pulvispuluis v. pulfuf ll, quod evenit maxime frequenti
viafrequentatiua Ea adposita. namque et pulveri vis siccandi sucumque
lactis absorbendi. quae ratio pulvere etet puluere et a caprificatione
hoc quoque praestat ne decidant, absumpto umore tenero
et cum quadam fragilitate ponderoso. (1) Th. C I 16, 7. (H I 12, 1). — (4) cfr. Stat. silv. I
6, 15. — (5) Col. XII 15, 2. — (6) Sen. ep. 87, 3. — (7) Cato
56. — ficis mollis omnibus
tactus, maturis frumenta intus, sucus maturescentibus lactis,
percoctis mellis. senescunt in arbore anusque destillantdestillant S. dist- ll.v (passim)
cummiumcum nimiū Ead. gummi (-mi modo C) va. Hdist. U 248 lacrimalacrima ll. H (J). -mas S. -mam v. siccatsiccat ll. Verc.(S). -as H. -ant v. -anturque C honos laudatas, servat in capsis,
Ebuso inin ego. om. ll. v. cfr. VIII 226. XIX 94. CFW Müiller p. 21 insula praestantissimas amplissimasque, mox in
Marrucinis; atat v. aut ll ubi copia abundatabundat (hab- a) adv(J). -ant r S , implentur orcaeorcae v(C). -chae F. orzhae Ea. archę d. arcae Verc. in Asia,
cadi autem inin v.
om. ll Ruspina Africae urbe, panisque simul et opsonii
obsonii Fava.S vicem siccatae implent, utpote cum Cato cibaria ruriscibariarum ris (res d) Fd
operariis iusta ceu lege sanciens minui iubeat per fici maturitatem
. cum recenti(om.
cum) recenti a. -tes va.G fico salisfico salis D2dTS. -cos (-co a) aliis
r. -co salitis G. -cus. Salis (-le B) v vice caseouice caseo. ll.S. uice
casei G. siccatis et casei loco v vesci nuper
excogitatum est. (12) Cic. div. II 84. — ex hoc genere sunt, ut diximus, cottanacottana L. castaneae
ll.v. coctana B. cottona Ber.
et caricae quaeque conscendenti navem adversus Parthos13,51
omen fecere M. Crasso venales praedicantis voce, Cavneae.
omnia haec in Albense rusAlbense rus e v. abfenf
erufe (e rure Ea) v e Syria intulit L. VitelliusI uitellus F, qui
postea censor fuit, cum legatus in ea provincia esset, novissimis
Ti.Tiberii v. titi Eaz.om.DFG Caesariscesari F temporibus.
(17) Th. III 12, 5.
(Pl. XXIII 141).
Malorum pirorumque generi adnumerenturgenerari adnumerantur F
iure mespila atque sorvasorba ll.v. mespilis tria generagenerat F: anthedon,
setania; tertium degenerat, anthedoniantedoni FE tamentametsi va.H similius, quod
Gallicum vocant. setaniae maius pomum candidiusque, acini
molliore ligno; ceteris minus pomum, sedest sed D2D odoreolore F praestantius
et quod diutius servetur. arbor ipsa de amplissimis.
folia ante quam decidant rubescunt; radices multae atque
altae et ideo inexstirpabiles. non fuit haec arbor in Italia
Catonis aevo.
Th. III 12, 6. (Pl. ib.). — (7) Verg. G III 380. —
(10) Cels. II 30. IV 26 med. — (12) Th. III 12, 8. — (13) Cato
7, 4. 143, 3. Varro I 59, 3. Pallad. II 15, 5 extr. — Sorvissorbis ll.v quadriplexquadruplex Eav differentia. aliis enim eorum
rotunditas mali, aliis turbinatio piri, aliis ovata species
ceu malorum aliquisaliquis Fd. -uibus
Eav; haec obnoxia acoriacori DFGG. acri Eadzv. odore et suavitate
rotunda praecellunt, ceteris vini sapor. generosissima
quibus circa pediculos teneratenera EB. genera F. ge-
neta a.om.dTzv folia. quartum genus torminale
appellant, remedio tantum probabile, adsiduum proventu
minimumque pomo, arbore dissimile, foliis paenepaene H. poene F. pene Eav. plane G platani
. non ferunt ante trimatum ex ulloex illo Ea genere. Cato et
sorvasorua F. -rba rv condi sapa tradit.
(20) cfr.
Serv. ad eel. 8, 29. —
Ab his locum amplitudine vindicaverintuindi-
cauerunt Eav, quae
cessere auctoritateauctoritati Eava.D, nuces iuglandes, quamquam etet damn. S. (an ipsae
et?) ipsae
nuptialium Fescenninorum comites, multum pineis minores
universitateuninersitate Eav. -atem DFG eademqueeaedemque v portione ampliores nucleo. nec non
et honor iis naturae peculiaris gemino protectis operimento,
pulvinati primum calyciscalicis ll.va.C(D) passim, mox lignei putaminis. quae causa
eas nuptiis fecit religiosas, tot modis fetu munito, quod est
veri similius quam quia cadendo tripudium soniviumsomnium Ea. sonumue
va. H faciant
. Diosc. I 178. (Pl. XXIII 147). cfr.
Macrob. III 18, 4.(1) Athen. II 53c. 54a. — et has e Perside regibusregionibus Eaz. a regibus va.S translatas indicio sunt Graeca
nomina: optimum quippe genusgenus om.
Dal.2errore earum Persicum atque basilicon
vocant, et haec fuere prima nomina; caryoncaryon v. -rion ll passim a capitis
gravedine propter odoris gravitatem convenit dictum. tinguntur
cortice earum lanae etet v. eorum et ll rufatur capillus primum prodeuntibus
nuculisnucleis D2ava.G ; id conpertum infectis tractatutractatu DF1v. -atum r manibus.
pinguescunt vetustate. (8) cfr. infra 114. —
(10) Diosc. I 179. (Pl. XXIII 150). Cato 8, 2. Col. V 10, 14. Stat.
silv. I 6, 12. Macrob. III 18, 5. 6. 7. Isid. XVII 7, 24. cfr. Athen.
II 53bc. — sola differentia generum in putamine
duro fragilive et tenui aut crasso, loculoso aut simplici.
solum hoc pomum natura conpactili operimento clausit.
namque sunt bifidaebifidae v.
-de DFG. -da Ea putaminum carinaecarine F. care Ea nucleorumque aliaalii Ea. illis va. H
quadripertita distinctio, lignea intercursante membrana. ceteris
quidquidquicquid Ea est solidum est, ut in abellanis, et ipso nucum
genere, quas antea Abellinas patriaepatrio Eava.D nomine appellabant
. in Asiam Graeciamque e Ponto venere eaeuenere eę ideoque et ego. -re et ideo quod ll.S. -re et ideo v. -runt
(-re D) ideoque (U 250) JD ideoqueet
Ponticae nuces vocantur. (16)Th. I 11, 3. — has quoque mollismollis v. molles (mell- F1) ll protegit barba,
sed putamini nucleisque solida rotunditas inest. haehae D. haec ll. eae v et torrentur
torretur a. turbentur F. umbilicus illis intus in ventre medio. tertia in histertia in his d. -tiam his DFG. -tia his Ea. -tia ab his v.
-tia nucis Müller em. III p. 6
>natura amygdalis tenuiore, sed simili iuglandium, summo
operimento, item secundo putaminis; nucleus dissimilis latitudine
et acriore callo. Cato 8, 2. 143,3. (Varro
II 9, 14. Col. V 10, 12. 14). Macrob. ib. 7. 8. Varro ap. Gell. VI
16,5. Athen. II 54b. Geop. X 57.(1) Col. V 10, 14; arb. 22, 2. Macrob. ib. 13. 9.— haec arbor an fuerit in Italia Catornis
aetate dubitatur, quoniam Graecas nominat, quas quidam
et in iuglandium genere servant. adicit praeterea
abellanas et galbasgal////as F1. caluas Se Cat. , Praenestinas, quas maxime laudat et
conditas ollis in terra servari virides tradit. nunc Thasiae
et AlbensesAlbenses v. -beses (-be sis F) ll.D celebrantur et Tarentinarum duo genera, fragili
putamine ac duro, quae sunt etet ll. G. om.dTv(S) amplissimae acac om.F1. et va.S minimeminime adv. -mę rD (puncto
posito) rotundae
; praeterea molluscaemollusculae D2 putamen rumpentes. Varro LL V 102 M. Macrob. ib. 2 sq. Isid. XVII 7, 21. — sunt qui
honorihonori ll.v(S). -ris C. an
honore? nomen interpretenturinterpretantur EazH Brot. et Iovis glandem esse dicantdicunt zva.G(H).
nuper consularem virum audivi biferas et iuglandes nuces
habere se profitentem. de pistaciispostacyis F1. pastaciis d. phast- a. -tatus E, et ipsoipsi Eava.S nucumnucum —7 loco D2S.om. rv genere,
in suo loco retulimus. et haec autem idem Vitellius in13,51
Italiam primus intulit eodem tempore, simulque in Hispaniam83
Flaccus Pompeius eques Romanus, qui cum eo militabat.
Verg. B 2, 52. (Macrob. III 18, 7). — (11) Th. III 10, 1.— Nuces vocamus et castaneas, quamquam adcommodatiores
glandiumclaudium DF2G. lau- F1 generi. armatum iishis EaS echinato cal
yce vallum, quod inchoatum glandibusgrandibus Fa, mirumque vilissima
essecū a Fd quae tanta occultaverit cura naturae. trini quibusdam
partus ex uno calyce; cortexque lentus, proxima vero corpori
membrana etmembrana et Eav. -nae F2. -ne DG. -bra///// F1 in his et in nucibus saporem, ni detrahatur
, infestatinfestat F1dv. -ant r. torrere has in cibis gratius, modo molanturmodo molantur et ego. modolatū r& D1FG. -tū et Ea. moluntur quae D2. -nturque et S(D). -ntur etiam et G(J). mo-
dulantum re et dT. -ntum laturas v. molitura etiam B. (loc. corr.),
et praestantpraestant C. -anti ll.v. -ant in S. -ari coni. B ieiunio feminarum quandam imaginem panis.
Diosc. I 145. Athen. II 54c. Geop. II 8, 4. cfr. Macrob.
ib. 3. 4. Sardibus hae provenere primum, ideo apud Graecos Sardianos
Dios (Turn.) H. diuus ll (add. Tiberius) v balanosbalanu nom??? ego.
balanū (-nam Ea) ll. H. -num nomen v appellant, nam διὸς βαλάνουnomen postea
inposuereimposuit va. H excellentioribus satusatu v. statu ll factis. nunc plura earum
genera. Tarentinae faciles nec operosae cibo, planaeplane Ea.om.F figura.
rotundiordist. Salm. p. 425bA quae balanitisbalnitis Ea vocatur, purgabilis maxime et sponte
prosiliens purapura ES. plura r.
pura et v .(8) Martial. V 78, 14. 15. — plana est etet (Salm.) S. ei ll. ex eis et v Salariana, Tarentina minus
tractabilis, laudatior Corelliana et ex ea facta quoquo G. quod ll.v dicemus17,122inin v. om. ll insitis modomodū Ea.om. va.G TereianaTereiana D ad
XVII 122. Eter- H. &erana ll. mete- v, quam rubens cortex praefertpraefer& F triangulis
et popularibus nigris, quaeque
(que & F1) coctiue FEa coctivae vocantur. patria
laudatissimis Tarentum et in Campania Neapolis. ceterae
suum pabulo gignuntur, scrupulosa corticis intra nucleos
quoque ruminatione.
Col. V 10, 20. (VII
9, 6). Pallad. III 25, 27. Geop. X 72. — (13) Th. IX 12, 3. —
Haut procul abesse videantur et praedulces
siliquae, nisi quod in iisis F1. his EaS ipse manditur cortex. digitorum
omnisomnis
ll.H. hominis v longitude illis et interim falcata, pollicari latitudine.
glandes inter poma numerari non possunt, quam ob rem in
sua natura dicentur.
16,15
Reliqua carnosi sunt generis, eaque bacis atque
carnibus distant. alia acinis caro, alia moris, alia unedonibus
, et alia acinis, inter cutem sucumque, alia myxismixis ll, alia
bacis ut olivis. Th. I 12, 1. — (20) Athen. II 51d. Col. X 402. — (21) Th.
C I 17, 1. (Pl. XVI 102). — (22) cfr. Pallad. III 25, 30.(2) Ov. M I 105. (Pl. XVI 180). moris sucus in came vinosus, trini colores,
20 candidus primo, mox rubens, maturis niger. in novissimis
florent, inter prima maturescunt. tingunt manus suco matura
maturę (mare F)
luunt (ruunt v) ll.va.B, eluunt acerbaacerbę Ea. minimum in hac arbore ingenia profecerunt
, nec nominibus nec insitisinsitu coni. Dal. an insitione?; nec alio mode quam
pomipomi B. pompei ll.vdist. (U 251) D magnitudine differunt mora OstiensiaOstiensia & v.
-si & ll et Tusculana
Romaeromane DFG. nascuntur et in rubisrubus Fa, multum differente callocallo D2v. cauo Ea.
catio r.
Ov. ib. 104.
Varro II 1, 4. — (5) Th. III 16, 4 extr. Aliud corpus etet ll. est Bas. est et v. (corpus = caro: cfr. p. 543,
17 et § 112. 113) terrestribus fragis, aliud congeneri
eorum unedoni, quod solum pormum simulsimul e ego. simile ll. v e fruticefrutice (-cę
Ga) ll. -ci v(H). fructui B
terraequeterrae B gignitur. arbor ipsa fruticosa. fructus anno maturescit
, pariterque floret subnascens et prior coquiturcogitur L. mas
sit an femina sterilis, inter auctores non constat. pomum
inhonorum,(9) Th. ib. init.
(Athen. II 50ef. Diosc. I 175. (Pl. XXIII 151). — Col. VIII 17,
13. 10, 4. VII 9, 6. — Iuba fr. 54 Mü. ut cui nomen ex argument sitfit EaBrot. unum tantum
edendi. duobus tamen hishis ego. hic FGEa. hoc D(?)v nominibus appellantappellant
sc. arborem, non pomum Graeci comaron
et memaecylonmemaecylon D. mymęc- F
mymec- Ea. memec- v. cfr. Th., quo apparet totidem esse genera;
et apud nos alio nomine arbutus vocatur. Iuba auctor est
quinquagenum cubitorum altitudine in Arabia esse eas.
(17) cfr. Th.
I 12, 1. 11, 4. Acinorum quoque magna est differentia, primum
inter uvas ipsas callo, teneritateteneritate (DG?) v.
temer- FEa, crassitudine, interiore ligno
aliis parvo et aliis etiam gemino, qui minime feraces mustimufti v. multi ll.
plurimum vero differunt hederae sabucique acini, etet G. ex ll. in v figurafigurae DFG
etiam Punici, angulosi quippe soli. nec cutiscutis D2v. ut is (his Ea) r ulla singulis
praeter communem quae est candida. totisque sucus et carocuro F2ad
marg. curę E2superscr. cura a
est, iishis EaS praecipue quibus parvolumparuulum Eava.S (item § 130) inest ligni. magna et
bacis differentia:(4) Diosc. I 172. aliaealiae v. -ie DFG. -ia Ea namquenam quę F.
naque a sunt olivisouilis E, lauris et alio
modo loto, corniscarnis F1, alio myrtis, lentisco. aquifolio enim ac
spinae sine suco, medioque etiamnumetiam nunc Ea genere inter bacas
acinosquecerasis. pomum iishis EaC primo candidum et fere omnibus
bacis; mox aliis virescit, ut olivisoliuis v. -ua FEa.
-uae DG(?)S, laurislauris v. -ri ll.S(D). -rui J, rubet vero
moris, cerasis, corniscornis—ce-
rasis om.F. dein nigrescit moris, cerasis, olivis.
Athen. II 51a. Tertull.
apol. 11. (ad nat. II 16). Isid. XVII 7, 16. (Diosc. I 157. Pl.
XXIII 141). Cerasian cerasia? cfr. eadem (v. S) et XXIII 141.
XVIII 232 ante victoriam Mithridaticam L. Luculli
lucilli FEa non fuere in Italia, ad urbis annum DCLXXX. is primum
invexitinuexit ego. uexit ll.v. cfr.
XXXVI 54 e Ponto, annisque CXX trans oceanum in Britanniam
uncos pos. J usque pervenere; eadem [ut diximus] in Aegypto
nulla cura potuere gigni. cerasorumceraseorum d Aproniana maxime
rubent, nigerrima sunt LutatiaLu-
tatia H. ut atia d. ut attia DFG. ut actia (-iua E1) Eav, Caecilianaceciliana FEa vero et rotunda.
lunianisIunianis zH. uini- D2. iuli- v. iunianus
E. uini-r gratus sapor, sed paenepaene H. pene ll.v tantum sub arbore sua,
adeosua adeo D2v. sua-
deo r teneris, ut gestatum non tolerent. principatus duracinis
quae Pliniana Campania appellat, in Belgica vero Lusitanis
, in ripis etiam RheniRheni v. rheniterni ll. tertius iisiis FC. is v. his EaS colos e nigro ac rubenti
viridiqueuiridisque E, similis maturescentibus semper. minus
quinquenniumquinquennio zva.G est quod prodiere quae vocant laurea,(19) Athen. II 50d. — (20) Pallad. XI 12,
4. 9. Geop. X 41, 1. 42. non
ingratae amaritudinis, insitae in laurulauro Eava.D. sunt et Macedonica,
parvae arborisarbores... excedentes Ea raroque tria cubita excedentis, et minore
etiamnumetiamnunc Eava.Bas. fruticefruticae Fa. -ca E chamaecerasi. inter prima hoc e pomis
colono gratiam annuam refert. septentrione frigidisque
gaudet, siccatur etiam sole conditurque ut olivaoliuae DFG cadis.
(22) Col. XII 10, 3. Diosc. I 172. quaesq. dist. ego cura et cornis atque etiam lentisco adhibetur.
ne quid non hominis ventri natum esse videatur, miscentur
sapores et alio alius placere cogitur; miscentur vero et terrae
caelique tractus: in alio cibi genere India advocatur, in
alio Aegyptus, Creta, Cyrenecyrena F1. -rinę Ea singulaeque terraeterre E. -enae F. nec cessat
in veneficiis vita, dumuta dum
F1. uitandum F2 modo omnia devoretdeuoret (DG?) v. -rat FEa. planius hoc
fietfiet
v(J). fiet et ll.S(D) in herbarum natura.
Th. C VI 4,1. (1, 1). Interim quae sunt communia etan et delendum? pomis omnibusque
sucis saporumuaporum F genera XIIIan X? reperiuntur: dulcis, suavis
, pinguis, amarus, austerus, acer, acutus, acerbus, acidus,
salsus. praeter haec tria sunt genera mirabili maxime natura
: unum in quo plures pariter sentiuntursentiunt DFG sapores, ut
vinisbinis F.an in uinis?; namque in iis et austerus et acutus et dulcis et suavis
, omnes alieni. alterum est genus in quo sit et alienus
quidem, sed et suus quidam ac peculiaris, ut in lacte; si
quidem inest eidi///// F1. dicitur Ea. dici non potest va. G quod tamen iure dici dulce et pingue et
suave non possitpossit D2S(D). -int d. -ssent r. -et G(J). om. v, optinente lenitate, quae ipsa succedit in
saporis vicem. Th. C VI 3, 1.
19, 2. 3. cfr. Pl. XXXI 37. nullus hic aquis necnec D. ne ll.v sucussucus quidem va.D, ut tamen eo
ipso fiat aliquis ac suum genus faciat. sentiri quidem aquaeaquae v. om.F1. atque DF2G. ęque
a. eque E
saporem ullumnullum F1. ilium Brot. errore sucumve vitium est. magnum his omnibus
in odore momentum etet om,
H Brot. magna cognatio; qui et ipse nullus
estdist. CFW Müller p. 14 aquis aut, si sentitur omnino, vitium est. mirum triatria genera E1 naturae
praecipua elementa sine sapore esse, sine odore, sine
suco: aquasaquas D2G(D). -ua Eav. -uam S. atque r, aëraera ignes F.
aer ignis Eava.G, ignes.
(24–547, 2) Th. I 12, 1. Ergo sucorum vinosi piro, moro, myrto, minime
547,1 minimeque quod D2D, quod miremurmiremur D2v. -etur r, uvis; pingues olivae, lauro, nuci iuglandi
, amygdalisamygdalis (-las a) Eav. am
amy- DFG. amar' amy- d; dulcesdulces sH. -cis ll. v uvis, ficis, palmis; aquosusaquosus
Edv. -si rS prunis.
magna differentia et in colore suci: sanguineus moris, cerasis
, cornis, uvis nigris; idem albis candidus, lacteuslactens Fz in capite
ficis, in corpore non item, spumeus malis, nullus Persicis
, cum praesertim duracina suco abundent. sed quis eius
ullum dixerit colorem? (8) Th. C VI 16, 5. 14,4. 5. 9, 4. . sua et in odore miracula: malis
acutus, Persicis dilutus, dulcibus nullusnullus D2v. -um r. nam et vinum tale
sine odore, tenue odoratius multoque celerius talia ad usum
veniuntan in delendum? quam pinguia. quae odorata, non eadem in gustu
tenera, quia non sunt pariter odor et sapor. quam ob rem
citreis odor acerrimus, sapor asperrimus, quadamtenusquadamtenus v. -mnemus D1FG. quidam
tenuis D2Ea et
cotoneis, nullusque odor ficis.
(15) cfr.
Pl. supra 95. — Th. I 11, 2. 1. 3. Et hactenusactenus FEa sint species ac genera pomorum: naturas
artius colligicolliget F parpars est E est. alia siliquis distingunturdistinguntur ego. tinguntur E1. gignu- rv. damn. P , ipsis
dulcibusdist. ego semenque conplexis amarum, cum in pluribus semina
placeant, in siliqua damnentur; alia bacis, quarum
intus lignum et extra caro, ut olivis, cerasis; aliquorumaliquorum C. -quarum ll.v(S) intus
bacae, foris lignum, ut iisis F. his EaG.
in his v quae in Aegypto diximus13,60
gigni. (21) Th. ib. 6. —
(23. 25) ib. 4. quae bacis natura, eadem et pomis. aliorum intus
corpus et foris lignum, ut nucum; allis foris corpus, intus
lignum, ut& (pro ut) F Persicis et prunis, vitiumque cinctum fructu,
cum fructus alibi muniatur vitio. putamine clauduntur nuces
, corio castaneae; detrahitur hoc iis, at in mespilis manditur
. crusta teguntur glandes, cutecutae uuae (uae F) FEa uvae, coriocorio
548,1 Punica om.F et membrana
Punica. carne et suco mora constant, cute et suco
cerasicerasim F.an -sia?. (6. 7) cfr. Pl. XIII 38 extr. quaedam statim a ligno recedunt, ut nuces et palmae
; quaedam adhaerent, ut olivae laurusquelaurusque ll.S. -rique C. -ro-
que v. quorundam
generi utraque est natura, ut inin om. va.S Persicis; etenim duracinisduracinis D2v. dux ac- D1FG. uix
ac- Ea
adhaeret corpus etet ego. ę D1FG. e EadTv. ac e D2. ac D lignoligno
dTS. -na D2. -noque v. licino Ea. liquino r avelli non quitnequit Eava.S.
cfr. n. luc. p. 82, cum in ceteris facile
separetur. quibusdam nec intus nec extra lignum, ut
inin om.E1 palmarum generegenera F. (12) Th. I 11, 4.
— (12. 13) Th. III 12, 8 init. aliquorum lignum ipsum in usuusu G(D). usum
ll.v(J) et
pomiuicem va.G vice, ut generagenera e nucleis ego. genera mydis
ll. genera (grana C) myxis v. generi amygdalae G coll. XIII 60. generari myxis J. cuci D coll. XIII 62. generi glandis
Müller em. III p. 6 coll. XIII 61. (loc. corr.)e nucleis quaedamquaedam ego.
quam ll.v(G). quas Verc. quale J in Aegypto diximusgigni diximus va.J.13,60 sq.
quorundam extra geminanturgeminantur D2D. geminam (-na v) geminantur rv vitia, utet om.
va.S in castaneis et amygdalis
amygdalis v. amig- D2. angustialis r nucibusque iuglandibus. quorundam natura trigemina:
corpus estest: corpus
deinde va.S, dein lignum rursusque semen in ligno, ut inut in dS. ut ll.v(D)
Persicis. quaedam inter se densa, ut uvae, sorvasorba ll. v, quae ramos
circumdata ex omni parte uvarum modo degravant; alia
rara, ut in Persicis; quaedam alvoaluo Verc. alio ll.v continentur, ut granata.
Th. I 11, 4. 5. dependent alia pediculis, ut pira, alia racemis, ut uvae, palmae
, alia et pediculis et racemis, ut hederae, sabuci; alia
ramo adhaerent, ut in laurulauro F2Eava.D; quaedam utroque modo, ut
olivae. nam et breves pediculi et longi. quaedam vasculis
constant, ut Punica et mespila lotosque in Aegypto et Euphrate
eupratę F1Ea. (21) cfr. Pl. XIII 47.(1. 2) ib. 107. 108. iam vero diversa gratia et commendatio: carne palmae
placent, crustacrusta D2v. e rusta (-sea Ea) r Thebaicae, suco uvae et caryotaecariotę FEa. -icae va.B, callo
pira ac mala, corpore moramora D2D. mala hora (ora Ea) ll. melimala, mora v.
dist. D, cartilaginecarthilagine DG. -ine in F nuclei, grano quaedam
in Aegypto, cutecute ut C caricaecarichae
F. -ice Ea. detrahitur haec ficis virentibus
ut putamen, eademqueeademque ego. -dem v. eisdemque (-em quae
EaS) ll.J in siccis maxime placet. in
papyrispapiris ll et ferulis spinaquespinaque (DG?) v. pin- Ea. -atem F alba caulis ipseipse (DG?) v. -sa FEa pomum est,ib. 72. 127. sicutsicut ego. suntll.v
et ficulni caules, in fruticoso genere cum caule capparis; in
siliquis vero quod manditur quid nisi lignum est? non omittenda
seminis earum proprietate: nam neque corpus nec
lignum nec cartilago dici potest neque aliud nomen inveniatinueniet adH.
-nit va.G.
(11) cfr. Pl. XXIII 164. — (12) Plut. qu. conv. IX 733f. (Pl. XII
28. 29). — (14) Varro LL V 110 M.
Sucorum natura praecipuam admirationem in
myrto habet, quando ex una omnium olei vinique bina genera
fiunt, item myrtidanum, ut diximus. et alius usus14,104
bacae fuit apud antiquos ante quam piper reperiretur illamillā DaB(S). illa r. illius G. libae v
optinensan optinentis? vicem, inin ll.D. om. v quodam etiam generegenere D2D. -rosae D1FG.
-rosi Eav opsoniiobsonii FEva.S. -senii a nomine
inde tracto, quod etiam nunc myrtatum vocatur. eademque
origine aprorum sapor commendatur, plerumque ad intinctus
additis myrtis.
cfr. P. IV 1. 2.
— Th. V 8, 3.(2) Non. 87, 30 sq. Arbor ipsa in Europaeeuropa Eav.a.G(S) citerioreciteriore EaVen. tetritiore DFG. -iciore dTP. (cfr. XVIII 123).
tetriore v caelo, quod a Cerauniis
montibus incipit, primum CerceisCerceis D. cfr. ll 201. III 57. Circ- Domit.
ap. B e Th. celceis (celteis Ea) ll. -cei v in Elpenorisalpenoris Ea tumulo
visa traditur Graecumque ei nomen remanet, quo
peregrinam esse apparet. fuit, ubi nunc Roma est, iam cumconi F. tum cum va.S
conderetur; quippe ita traditur, myrtea verbena Romanos
Sabinosque, cumenim (pro cum) F1 propter raptas virgines dimicare voluissent,
depositis armis purgatospurgatos D2G(?)G. pugna- r. pacifica- v in eo loco qui nunc signa Venerisuenerit F
Cluacinae habet; cluere enim antiqui purgarepugnare D2 (?)FEava. G. cfr. n. luc. p. 66 n. 25 dicebant. (4. 5) Plut. Marcell. 22.
cfr. Pl. XII 3. et
in ea quoque arbore suffimenti genus habetur, ideo turn
electa, quoniam coniunctioni et huic arbori Venus praeest,
haud scio an prima etiamprima
etiam DFGG(D). -męua EaS (add. etiam v). -ma H omnium in locis publicis Romae
sata, fatidico quidem et memorabili augurio. inter antiquissima
namque delubra habetur Quirini, hoc est ipsius
Romuli. in eo sacraesacra Ea fuere myrtimyrtiuę (-ue a) ante Ea duae ante aedem ipsam
per longum tempus, altera patricia appellata, altera plebeia.
patriciaflauescens et (flac-
cescente plebeia v) exuberans Eava. H multis annis praevaluit exuberans ac laeta;(15) Plut. qu. Rom. 20, 268e. Varro LL
V 154 M. quamdiu
senatus quoque floruit, illa ingensilla ingens D2EaVerc.(H). illam (illa F) gens r. illa uigens v(C)., plebeia retorridatorrida Eazva. G ac
squalida. quae postquam evaluit flavescenteflabescente E. flacce- va.H patricia, aa D2D. om. rv Marsico
bello languida auctoritas patrum facta est ac paulatim
in sterilitatem emarcuit maiestas. quin et araa (pro ara) F vetus fuit
Veneri Myrteae, quam nunc MurciamMurciam H. myrci- DF. -rtiam
rv. Murtiam Ber.(J) vocant.
Cato 8, 2. 133, 2. — (19) cfr. Pl. XXIII
159. 165. Cato tria genera myrti prodidit, nigram, candidam
, coniugulamconiulam F1. -ugalam E1. -lem
va.G, fortassis a coniugiisconiugis FE, exex v(S). et (et in D2) ll.H illo Cluacinae
genere. nunc etest (pro
et) D2U Z p. 45 n. 2 alia distinctio sativae aut silvestris et in
utraque latifoliaelatifolia Ea, in silvestri propria oxymyrsinaeoximyrsynę F. -sine
Ea(v). sativarum
genera topiariigenera iopiarii F1. -ratio pia- F2 faciunt Tarentinam folio minuto, nostratem
patulo, hexastichamhexasticham
(P)H. exasticam ll. exot-v densissimo, senissenis D2d2v. seminis r foliorum versibus
. haec non est in usu, ramosaramus a F1. famos a a. fammos E1. ramos E2atqueatque
n??? alta ego. utque (ut quę a. utraquę E) in alia (halia DF2G)
ll. utraque alia v. utique in Italia (coni. S) D. ut quae minus alta J e Th. non alta. coniugalem
coniugulam G existimo nunc nostratem dici. myrtus odoratissima
Aegyptoaegypto ll.D. in aeg- zH.
est in aeg- v. Cato 125. —
(5) Col. XII 38, 5. — (7) ib. 7. Diosc. I 155. — Cato docuit vinum fieri e nigra siccata usque in
ariditatem in umbra atque ita mustomufto DGE1H. muito F1. mulfo E2av.
multo F2 indita. si non siccentur
bacae, oleum gigni. postea conpertum et ex alba vinum
fieri album, duobus sextariis myrti tusae in vini tribus heminis
maceratae expressaeque. folia et per se siccantur in
farinamfarinam G(?)C. -na rv ad ulcerum remedia in corpore humano, leniter
mordaci pulvere, ac refrigerandis sudoribus. cfr. Pl.
supra 27. — (15) Pl. iun. II 21 (p. 65, 1). — quin immo
oleo quoquequoque om.F , mirum dictu, inestdictum est F1 quidam vini sapor simulque
pinguis liquor, praecipua vi ad corrigenda vina saccis ante
perfusis. retinet quippe faecem nec praeter purum liquorem
transire patitur datque se comitem praecipua commendatione
liquatoliquato Eav. -atum D2. -arum r . virgae quoque eius, gestatae modomodo
ll.v(H). manu C. nodo Müller em. III p. 6. dist. ego (modo
=== tantum (omnino) cfr. VII 83. VIII 163. XI 178. XXXIV
120) , viatori
prosunt in longo itinere pediti; quin et virgei anuliuirge iaculi E1. -gę ianuli (an-v) F2ava.G expertes
ferriexpferri F inguinum tumori medentur.
Gell. V 6,
20–23. Paul. Festi 195, 7 M. Bellicis quoque se rebus inseruit, triumphansque
de Sabinis PP.D2D. om. rv . PostumiusPostumius (DG?) v. positum ius ll Tubertus in consulatu, qui primus
omnium ovans ingressus urbem est, quoniam rem leniterleuiter va.J
sine cruore gesserat, myrto Veneris victricis coronatus incessit
optabilemque arborem etiam hostibus fecit. haec
postea ovantiumouantū a. -atum E fuit corona excepto M. Crasso, qui de fugi-
§ 122: Th. VI 8,5; CVI 18,4. —
tivis et SpartacoSpartaco (DG?) v. -ago ll laurea coronatusincessit. MasuriusMasurius H(J). mass- ll.v(S).
cfr. § 135 fr. 18 Huschke. — Piso fr. 31 Pet. (Val.
M. III 6, 5. Paul. Festi 144, 13 M.). — Masurius auctor
est curru quoque triumphantes myrtea corona usosusus E1. ausos F.
L. Piso tradit Papirium Masonemmasonem ll. H. Masso- G.
Naso- v, qui primus in monte
Albano triumphavit de Corsis, myrto coronatum ludos Circenses
spectare solitum; avus maternus Africani sequentis
hic fuit. Marcus Valerius duabus coronis utebatur, laurea
et myrtea, qui et hocqui & hoc F2ad marg.Eav. quieto r. an quia
hoc? voveratuouerat et ououerat E1.
Ov. M I 560 sq.
Dio LIII 16, 4. Paul. Festi 367,12 M. — Cato 133, 2. (Pl. XXIII
157). —(12) cfr. Cato 121. Cic. ad Att. V 20, 4. — (15) Isid.
XVII 7, 2. — Laurus triumphis proprie dicatur, vel gratissima
domibusdomibus damn. S, ianitrix Caesarum pontificumque. sola et
domos exornat et ante limina excubat. duo eius genera
tradidittra-
dit va.S Catocato D2v(D). colito r. coli Cato (coni. S) J , Delphicam et Cypriam. Pompeius Len
a e u s adiecit quam mustacemmult'acem F appellavit, quoniam mustaceis
subiceretur: hanc esse folio maximo flaccidoqueflactidoque E2. -iodoque E1 etet om.F albicante
; Delphicam aequali colore viridiorem, maximis bacis
atque e viridi rubentibus acac (hac v) uictores D2v. acutio- r victores Delphis coronarecoronare ego. -ri ll.v utut D2D. & r v
triumphantes Romae; Cypriam esse folio brevibreue F, nigro, per
margines imbricato crispam. cfr. Pl. XVII 60. Ov. M X 98. Cato 8, 2. postea accessere generaan genera plura? : tinustinus
ll.G. cinus Verc. eius C. cuius v
— hanc silvestrem laurum aliqui intellegunt, nonnulli sui
generis arboremarbore E. -ris a — differt colorecolore
dC. -or ll.v(H); est enim caerulacęru F1. -ulea va.S baca.
accessit et regia, quae coepit Augusta appellari, amplissima
et arbore et folio, bacis gustatu quoque non asperisaspero Eazva. G(SJ). aliqui
negant eandem esse et suum genus regiae faciunt longioribus
foliis latioribusque. iidem in alio genere bacaliam appellant
hanc quaequę av. que FE vulgatissima est bacarumque fertilissima,
sterilem vero earum, quod maxime miror, triumphalem eaque
dicunt triumphantes uti, nisiut nisi F2 idquod id a a Divo Augusto coepit,
ut docebimus, exan
et (pro ex)? ea lauru quae ei missa e caelo est, minima137
altitudine, folio crispo, brevibreui (DG?) S. -ue ll. ac breui v, inventu rarainuentu
rara G. -nitur ara (rara Eav) ll . accedit in
topiario opere Thasiathasia D2D. thaxa (taxa
E1v) r , excrescente in mediomedia E folio parvolaparuulo va.D
veluti lacinia folii, et sine ea spadoninaspadoninā Ea. -ia v a. J, mira opacitatis patientia
, itaque quantalibeatquantalibet G sub umbra solum implet. Diosc. IV 147. (Pl. XXIV 132). — Th. III 17, 4. Diosc.
IV 145. (Pl. XXIII 158). — est et
chamaedaphnechamaedaphne (DG?) v. -da (-la a)
pene ll silvestris frutex etet ll.v(D). est et B Alexandrina, quam aliqui
Idaeamideam ll , alii hypoglottionhypoglot-
tion H e Diosc. hippo- ll.C. -tthion v , alii danaendanaen ll.H. daphnen
v. -nitin C, alii carpophyllon, alii
hypelatenhypelaten v. -ton (hipe- GEa) ll vocant. ramos spargit a radice dodrantales, coronari
icoronarii
H. -ri ll.D. praem. topiarii ac v(S) operis, folio acutiore quam myrti acmyrti ac D. -tię a d.
-tice E. miritię F2G. -ticę DF1. myrti v molliore et
candidiore, maioreet maiore H
(qui dist. e Diosc.). de asyndeto cfr. Müller stil. p. 69, 32, semine inter folia rubro, plurima in Ida
et circa Heracleamheraclean Ea. -chean F Ponti, nec nisi in montuosis. Diosc. IV 146. (Pl. ib.). id quoque
quod daphnoidesdaphnoides B e Diosc. damno-
(-no id est F2) ll. danaides v vocatur genus in nominum ambitu
est; alii enim Pelasgum, alii eupetaloneupetalon D2B e Diosc.
eupta- D1FGv. eutha- EaS , aliiii F stephanonstephanon B. sthepa- F.
tepa- Ea. stephalon d. cepha- v Alexandri
alexandri Eav. -dro r. (an
-dru?) vocant. et hic frutex est ramosus, crassiore ac molliore
quam laurus folio, cuius gustatu accendatur osaccendatur os Verc. (D). -daturus DFG. -dat turus
Ea. -datur os thuris v. -datur (-ditur C) os atque guttur B e Diosc. , bacis
e nigro rufis. notatum antiquis, nullum genus laurus in
Corsica fuisse, quod nunc satum et ibi provenit.
(5) Liv. V 27, 13. Ov. am. I 11, 25. Martial. IX 35, 6.
— (5. 6) Plut. Pomp. 41 p. med. Martial. VII 6, 6. Caes. BC III
71, 3. — Ipsa pacifera, ut quam praetendi etiam inter armatos
hostes quietisquietis (DG?) v. qui et his ll sit indicium. Romanis praecipue laetitiae
victoriarumqueque av. quę FE nuntia additur litterislituis B et militum lanceis
pilisque, fasces imperatorum decorat.Plin. paneg. 8, 3. Tac. A II 26. Sil. Ital. XV
119. Stat. silv. IV 1, 41. — (9) Isid. XVII 7, 62. — (10) cfr.
Geop. XI 2, 3. 4. — (12) Liv. I 56, 11. 12. Val. M. VII 3, 2. —
(15) cfr. Pl. II 146 init. Plut. qu. conv. IV 2, 665d. Geop. XIV
11, 5. Isid. XVII 7, 2. — ex iishis EaC in gremio Iovis
optimioptime F maximiquemaximeque F2. -mi
va.H deponitur, quotiens laetitiam nova
victoria adtulit, idque non quia perpetuo viret nec quianon quia Eav. non ex DFG pacifera
est, praeferenda eiei om.Eava. G
(SJ) utroque olea, sed quia spectatissima
in monte Parnasoparnasso EaL. -nas id F ideoque etiam grata Apollini visaapollini uisa D2in ras.
D. -inis FG. -ini Eav, adsuetis
eo dona mittere, oracula inde repetereoracula inde repetere D2ad marg.
S. om. rv iam et regibus Romanis
teste L. Bruto, fortassis etiam in argumentum, quoniam
ibi libertatem publicampublicanis F is meruisset lauriferam tellurem
illam osculatus ex responso et quia manu satarummanu satarum v. -nu satt-
D2. -nus at garum r receptarumque
in domos fulmine sola non icituricitur v. iac- ll. Masurius fr. 19 Huschke. ob has causas
equidem crediderim honorem eiei G. et ll.
eis v habitum in triumphis potius
quam quia suffimentum sit caedis hostium et purgatio, ut
tradit Masuriusmassurius ll.va.H. cfr. § 126, adeoque in profanis usibus pollui laurum
et oleam fas non est, ut ne propitiandis quidemquidam F numinibus
accendi ex iishis EaC altaria araeve debeant. laurus quidemqui F manifesto
abdicat ignes crepitu et quadamqua Fdetestationedetestatione v. testa-
(-nem F) ll, interaneorum
etiam vitia et nervorum ligno torquente. TiTiberium E(?)va.D. principem tonante
caelo coronaricoronariae F ea solitum ferunt contra fulminum metus.
(1) Suet. Tib. 69. —Suet. Galba 1. Dio
XLVIII 52, 3 sq. (LXIII 29, 3). — (14) Martial. IX 35, 9. — Sunt etSed et zva.G circa Divum Augustum eventa eius digna memoratu
. namque Liviae Drusillae, quae postea AugustaAugustam U(D) matrimonii
nomen accepit, cum pactapacta E2av. capta E1. facta
DFG esset illailla D2B. illi rv Caesaricaesarea D2, gallinam
conspicui candoris sedenti aquila ex alto abiecit in
gremiumdist. ego inlaesam, intrepideque miranti accessit miraculum.
quoniam teneretteneret in ego. -eret B. -entem ll.v(S). cfr. v. 13 et XXIV 47. XXV 166in rostro laureum ramum onustum suis
bacis, conservaritenentem cum conseruari iunxit (U 254) D alitem et subolem iussere haruspices ramumque
eum seri ac rite custodiri: quod factum est in villa
Caesarum fluvio Tiberi inposita iuxta nonum lapidem Flaminiae
flaminiae uiae D2D. -nia uia Eav. fluminia aeuae
(//uae D1) r viae, quae ob id vocatur Ad Gallinas, mireque silvasiluea G. -ua ea D
provenit. ex ea triumphans postea Caesar laurum in manu
tenuittenuit D2Eav.
tentet & F1. tendet r coronamque capite gessit, ac deinde imperatores
Caesares cuncti. traditusque mos est ramos quos tenuerunt
serendi, et durant silvae nominibus suis discretae, fortassis
ideo mutatis triumphalibus. (20) Varro LL V 152. — (21) cfr. Pl. XVII 61. — Th. II 1, 3. unius arborum Latina lingualatinę linguę E1
nomen inponitur viris, unius folia distinguntur appellatione;
lauream enim vocamus. durat et in urbe inpositum loco,
quando Loretumlauretum
D2va.G in Aventinoaduentino F1Ea vocatur ubi silva lauruslaurus D2GdTS. -riis D1F. -ris Ea.
-ri v fuit.
eadem purificationibus adhibetur, testatumque sit obiternouiter Ea et
ramo eam seri, quoniam dubitavere Democritus atqueatque ll.H(D). et v(J)
Theophrastus.
Nunc dicemus silvestrium naturas.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBRI XVI–XXII
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XVI.
Pomiferae arbores quaequequaequae DGPar. mitioribus sucis voluptatem
primae cibis attulerunt et necessario alimento
delicias miscere docuerunt, sive illaeille EX. ultro abultro siue ab Arund.
v.a.D. homine didicere
blandos saporesblando saporis EX. adoptione et conubio—idque
munus etiam ferisa feris D coll. XVII 99. volucribusque dedimusdedimus D2dv. dedicimus D1. didicimus rArund. D. dididi-
mus S.—, intra praedictas
intra praedictas ll. v. ita Arund. constantconstant Arund. v. -stat ll.. proximum erat narrare glandiferas, quaequae D. que D2. quoque r Arund. S. quoque
quae v.
primae victumprimo uictu Arund. man. Dal. S. mortalium alueruntaluorum EArund. man. Dal. S. nutrices inopis ac feraeferreae Arund.
sortis, nini dEArund. v. in r. praeverti cogeretcongreget DG. admiratio usu compertaconferta DG., quaenam
qualisque esset vita sine arbore ulla, sine frutice
viventium.
Diximus et in oriente quidem iuxta oceanum complures
ea in necessitate gentes. sunt vero et in septentrione13,139
visae nobis ChaucorumChaucorum H. Cauch- C.
cauc- ll. v., qui maiores minoresque
appellantur. vasto ibi meatu bis dierum noctiumque singularum
intervallis effusus in inmensum agitur oceanus,
operiens aeternamalternam D2D. rerum naturae controversiam dubiamque
dubiumque Ev.a.S. terrae [situncos ego posui. sitam d. situm an S. sit in Dederich.
sitne Cornelissen Mnemos. 1879 p. 298.] an partempars Arund. man.Dal. v. parte in G. in parte Müller de stilo p. 135. parte an
Dederich. pars an Cornelissen. maris. illic, misera gens, tumulos
optinentoptinet D2v.a.J. altos autaut
D1GdEArund. v. sub D2. ut P. ceu D. tribunalia exstructa manibus ad experimenta
altissimi aestus, casis ita inpositis navigantibus
similes, cum integant aquae circumdata, naufragisnaufragiis dEXv.a.G. vero,
cum recesserint, fugientesque cum mari pisces circa tuguria
venantur. non pecudem his habere, non lacte ali, ut finitimis
, ne cum feris quidem dimicare contingit omni procul
abactoabaucto DG. frutice. ulva et palustri iunco funes nectunt ad
praetexenda piscibus retia captumque manibus lutum ventis
magis quam sole siccantes terra ciboscibo GEArund. cibis d. etet v.
set D2. sed r Arund. rigentiarigentia dv. -gantia r Arund. septentrione
viscera sua urunt. potuspotuus DGD. potius E. potus iis G. non nisi ex imbre servato
scrobibus in vestibulo domus. et hae genteshae gentes D2dv.
accentes D1G. -te E. accedente X. hae terrae Arund. man.Dal., si vincantur
hodie a populo Romano, servire se dicunt! ita est profecto
parcior ES. partior Arund. pactior man. Dal.: multis fortuna parcit in poenampoena EArund. man. Dal..
Aliud e silvis miraculum: totam reliquam Germaniam
operiuntoperiunt D. replent B. re-
periunt DGdf. referunt EArund. man. Dal. v. an referciunt? adduntque frigori umbras, altissimae
tamen haud procul supra dictis ChaucisChaucis H. Cauchis C. caucis dv. chausis D2GE. cau-
sis D1. circa duos praecipue2
lacus. litora ipsa optinent quercus maxima aviditate
nascendi, suffossaeque fluctibus aut propulsae flatibus
vastas complexucomplexu dArund. v. conplexa (com- E) r. radicum insulasin-
sulas D2dv. in siluas D1G. siluas EXArund. S. secum auferunt, atque
ita librataelibratae dArund. v. -ta rX. stantes navigant, ingentium ramorum armamentis
saepe territis classibus nostris, cum velut exex D2D. om. r G. de v. industria
fluctibus agerentur in prorasproras G. -ra d. prospera r Arund. prospectu v. stantium noctu, inopesque
remedii illae proelium navale adversus arbores
inirent.
in eadem septentrionali plaga HercyniaeHercyniae C. -ciniae D(?). hirciniae G. -caniae EX.
hyrcinie dv. silvae
roborum vastitas intacta aeviseuis d.om. v. a. G. et congenita mundo prope
inmortali sorte miracula excedit. ut alia omittantur fide
caritura, constat attolli colles occursantium inter se radicum
repercussu aut, ubi secuta tellus non sit, arcus ad
ramos usque et ipsos inter se rixantes curvari portarum
patentium modo, ut turmas equitum tramittant.
Glandiferi maxime generis omnes, quibus honos
apud Romanos perpetuus.
hine civicae coronae,
militum virtutis insigne clarissimum, iam pridem vero et
clementiae imperatorum, postquam civilium bellorum profano
meritum coepit videri civem non occidere. cedunt
his murales vallaresque et aureae, quamquam pretio antecedentes
, cedunt et rostratae, quamvis in duobus maxime
ad hoc aevi celebres, M. Varrone e piraticis bellis dante
Magno Pompeio, itemqueitemque D2dEv.
quae r. M. Agrippa tribuente Caesare e
Siculis, quae et ipsa piratica fuere. antea rostra navium
tribunalipublice R.dT. praefixa fori decus erant, veluti p. R. ipsi corona
inposita. postquam vero tribuniciis seditionibus calcari ac
pollui coepere, postquam vires ex publico in privatum agipriuatum agi fBrot. -tu
magis ll. -tum magis v.
singulisque civium quaeri et sacrosanctisacrosancta Tv.a.S. omnia profana
facere, tum a pedibus eorum subieresubire dE. in capita civium
rostra. dedit hanc Augustus coronam Agrippae, sed civicam
a genere humano accepit ipse.
Homerus ς 485. ν 736. Antiquitusdist. Brunn. p. 26. quidem nulla nisi deo dabatur—ob
id Homerus caelo tantum eameā DS. ea r. eas v. et proelio universo tribuit,
viritim vero ne in certamine quidem ulli—feruntque
primum omnium Liberum patrem inposuisse capiti suo ex
hedera. postea deorumeorum E. honori sacrificantes sumpsere, victimis
simul coronatis. novissime et in sacris certaminibus
usurpatae, in quibus hodieque non victori danturdantur D. datur ll. G. dant v., sed
patriam ab eo coronari pronuntiatur; inde natum ut et
triumphaturis conferrentur in templis dicandae, mox ut
et ludis darentur. longum est nec institutiinstitutio E. operisone-
ris DGf. disserere
, quis quamque Romanorum primus acceperit; neque
enim alias noverant quam bellicas. quod certum est, uni
gentium huic plura sunt genera quam cunctis.
Romulus frondea coronavit Hostum Hostilium,
quod Fidenam primus inrupisset. avus hic Tulli Hostilii
regis fuit. P. Decium patrem tribunum militum frondea
donavit exercitus ab eo servatus imperatore Cornelio Cosso
cos. Samnitium bello. civica ilignailigna Verc. -no DGE. in ligno d. primo fuit, postea
magis placuit ex aesculo Iovi sacraioui sacra D2v. iouis ara r., variatumqueuastatumque D1GE. et cum
quercu est ac data ubique quae fuerat, custodito tantumtamen v. a. G.
honore glandis.Masurius Sabinus apud Gellium V 6, 13. additae leges artae et ideo superbae quasque
conferre libeat cum illa Graecorum summa, quae sub
ipso love datur cuique muros patria gaudens rumpit:
civemciuem D2Gv. quem r. servare, hostem occidere, utqueut ne J. -utcumque S. eum locum, in quo
sit actum, hostis optineat eo die, ut servatus fateatur—
alias testes nihil prosunt—, ut civisciuis D2v. ciues r. fuerit. auxilia quamvis
rege servato decus non dant, nec crescit honos idem
imperatore conservato, quoniam conditores in quocumque
civeciue dv. -em r S. summum esse voluere. accepta licet uti perpetuo.
ludisludi E. ludos B. ineuntiineunti B. sine uentis E. inouentis DG. innouanti d. semper adsurgi etiam ab senatu in more est,
sedendi ius in proximo senatui, vacatiouacatio dv. uoc- r. munerumnumerum DG. omnium
ipsi patrique et avo paterno. XIII eas accepit Siccius
Dentatus, ut retulimus suo loco, VI Capitolinus, is quidem7,102
et de duce Servilio. Africanus de patre accipere noluit
apud Trebiam. o mores aeternos, qui tanta opera honore
solo donaverint et, cum reliquas coronas auro commendarent
, salutem civisciuis v. quis ll. in pretio esse noluerint, clareclara v. a. H. professi
neprofessi ne TfH. -sione
(-seone G1).rv. servari quidem hominem fas esse lucri causa!
Glandeglande J. grande DG. -des dE. glandes v. opesoppes DG. nuncnunc dJ. sunt r. sunt nunc S. esse nunc v. quoque multarum gentium
etiam pace gaudentium constantconstat v. a. S.. nec non et inopia frugum
arefactis emolituremollitur D. molitur dEv. a. D. farina spissaturque in panis usum; quin
et hodieque per Hispanias secundis mensis glans inseritur.
dulcior eadem in cinere tosta. cautum est praeterea lege
XII tabularum, ut glandem in alienum fundum procidentem
liceret colligere.
Th. H. III 8, 2.Genera earum multa. distant fructu, situ, sexu, sapore
. namque aliaalia dv. in alia r. fageae glandi figura, quernaequeronae DG. alia quernae v. a. J. aliaalia et J. et alia ll. v. et
ilignaeiligneae E., atque inter se quoque generum singulorum differentiae
. praeterea sunt aliquae silvestres, aliae placidiores,
quae culta optinentoptinent v.
-net ll.. iamiam ego. iam in ll. v. montuosis planisque distant,
sicut et sexu, mares ac feminae, item sapore: dulcissima
omnium fagi, ut qua obsessos etiam homines durasse in
oppido Chio tradat Cornelius Alexander. genera distinguere
non datur nominibus, quae sunt alia alibi, quippe
cum robur quercumque vulgo nasci videamus, aesculum
non ubique, quartam vero generis eiusdem, quae cerruscurrus D1G. eurrus d.
vocatur, ne Italiae quidem maiore ex parte notamnotam v. -ta ll. esse.
distinguemusdistinguemus v. -guimus ll. S. ergo proprietate naturaque et, ubi res cogetcogit dJ.,
etiam Graecis nominibus.
Fagi glans nucleis similis triangula cute includitur
. folium tenue atque e levissimis, populopopuleo D2D. simile,
celerrime flavescens et media parte plerumque gignens
superne parvolam bacam viridem, cacumine aculeatam.
fagumfagum D2dES. in facum r. fagi glans v. fagus U 256. muribus gratissimumgratissimum D2dJ. -mam ES. -ma v. U l.l gratis sunt D1G. | est
DGEv. esse dS. est, et ideo animalis eiuseius dEv. ei r. una
proventus, glires quoque saginat, expetiturexpedit ES. et turdis. arborum
fertilitas omnium fere alternat, sed maxime fagi.
milaces: Th. H. III 16, 2.—Homerus K 242. Th. H.
III 8, 1. Glandem, quae proprie intellegitur, ferunt robur,
quercus, aesculus, cerrus, ilex, suber. continent hispido
calyce per genera plus minusveminusue D2dS. -nus ite D1G. -nus item Ev. minus C. -nus cutem G.
-nusve cutem J. complectente. folia praeter
ilicemn gravia, carnosa, procera, sinuosa lateribus, nec, cum
cadunt, flavescentia, ut fagi, pro differentia generum breviora
vel longiora.
Ilicis duo genera. ex his in Italia folio nonnon v. non t D2. non ut rS. non ita J. multum
ab oleis distant milaces a quibusdam Graecis dictae; in
provinciisdist. Salm. exerc. 192a G. aquifoliae sunt ilicesilices D2 Salm. -cis dEv. a. D.
-ci r.. glans utriusque brevior
et gracilioret gracilior dv. e (del. E2) grac- E.om.DG., quam Homerus aculon appellat eoque nomine
a glande distinguit. masculas ilices negant ferre.
ibid. 2. 3. Glans optima in quercu atque grandissima, mox
aesculo. nam roborirobori D2dD. -ris rv. parva, cerro tristis, horridahorrid d., echinatoechinato v. ecyn- DGd.
cin- E.
calyce ceuceu EVerc. seu r. castaneae. sed et in querna alia dulcior, molliorque
feminae, mari spissior. maxime autem probantur
latifoliae ex argumento dictae. distant inter se magnitudine
et cutis tenuitate, item quod aliis subest tunica
robigine scabra, aliis protinus candidum corpus. probatur
et ea, cuius in balano utrimque ex longitudine extrema
lapidescit duritiaduritiam E. in dur-
v. a. G., melior cui in cortice quam cui in corpore
, utrumque non nisi mari. praeterea aliis ovata, aliis
rotunda, aliis acutior figura, sicut et colos nigrior candidiorve
, qui praeferturqui praefertur dv. quippe fertur r.. amaritudo in extremitatibus, mediae
dulces. quin et pediculi brevitas proceritasque differentiam
habet.ibid.4. in ipsis vero arboribus quae maximam fert
hemeris vocatur, brevior et in orbem comosa alasque
ramorum crebro cavata. fortius lignum quercus habet et
incorruptius, ramosa et ipsa, procerior tamen et crassior
caudice, excelsissima autem aegilopsaegilops v. e
Theophr. aezops (ez- d) ll., incultis arnica.
ibid. 5. 7 extr. V 9, 1. 4. Ab hachac dv. haec r. proxima latifoliae proceritas, sed minus utilis
aedificiis atque carboni: dolatadotata D1GEv. a. H. vitiis obnoxia est, quamobrem
solida utuntur; carbo in11 carbo in H. -oni ll. G. -one v. -one in U 257. aerariorumaerariorum dv. -iarum E. era- r. tantum officinis
compendio, quoniam desinente flatu protinus emoriens
saepius recoquitur, cetero plurimus scintillis. idem e novellis
melior. acervi consertis taleispaleis D2v. a. B. recentibus luto caminantur
, accensa strue contis pungitur durescens calyxcalix E (ut semper) D.
atque ita sudorem emittit.
Th. H. II 8, 5. 7 init. Pessima et carboni et materiae haliphloeos dicta, cui
crassissimus cortex atque caudex et plerumque cavus
fungosusque. nec aliaan nec alia pariter (vel ita)? cfr. Theophr. h. pl. III 8, 5. putrescit ex hoc genere, etiam
cum vivit. quin et fulmine saepissime icituricitur v. iacitur ll. D. cfr. II 146. XV 134., quamvis
altitudine non excellat. ideo ligno eius nec ad sacrificia
uti fas habeturhabetur om. d.. eidem rararare E. raro v.a.S. glans et, cum tulit, amara,
quam praeter sues nullum attingatatongat G. attingit Ev.a.G. animal, ac ne hae quidem
, si aliud pabulum habeant. hoc quoque inter reliqua
neglectae religionis est, quod emortuo carbone sacrificatur.
Glans fagea suem hilarem facit, carnem cocibilemcoquibilem dG. ac
levem et utilem stomacho; iligna suem angustam, nitidam,
strigosamdist. Strack.; ponderosam querna, diffusamdiffusam D2v. -sa et D1. -saa G. -sa/// d.
-sa ES., gravissimagrandissima CFW Müller p. 20. et ipsa
glandium atque dulcissima. proximam huic cerream tradit
Nigidius, nec ex alia solidiorem carnem, sed duram.
iligna temptari sues, nisi paulatim detur. hanc novissimam
cadere. fungosam carnem fieri aesculo, robore, subere.
Th. H. III 8, 6. Quae glandem ferunt, omnes et gallam alternisque
annis glandem, sed gallam hemeris optimam et coriis
perficiendis aptissimam, similem huic latifolia, sed leviorem
multoque minus probatam. fert et nigram—duo enim
genera sunt—; haec tinguendis lanislanis D2Pe Theophr. om. r v. a. S. utilior.Th. H. III 5, 2 (Diosc. I 146).
nascitur
autem galla sole de geminis exeunte erumpens noctu
semper universa. crescit uno die candidior et, si aestu
excepta est, arescit protinus neque ad iustum incrementum
pervenit, hoc est ut nucleum fabae magnitudine habeat
. nigra diutius viret crescitque, ut interdum mali
compleat magnitudinem. optima Commagena, deterrima ex
robore. signum eius quod cavernaecauernae v. -na ll. D. tralucenttralucent
D1G. -cet D2D. translucent rv..
Th. H. III 7, 4. 5. Robur praeter fructum plurima et alia gignit.
namque fert et gallae utrumque genus et quaedamquaedam v. quae iam ll. S. veluti
mora, ni distarent arida duritie, plerumque etet ego. om. ll. v. cfr. Theophr. tauri caput
imitantia, quibus fructus inest nucleisnucleis dv.
-eus r. olivae similis. nascuntur
in eo et pilulae nucibus non absimiles, intus habentes
floccos molles, lucernarum luminibus aptos. nam
et sine oleo flagrant, sicuti galla nigra. fert et aliam
inutilem pilulam cum capillo, verno tamen tempore melliginis
sucisuci plenam U 258.. gignunt et alaealae Be Theophr. aliae
ll. C. alii v. ramorum eius pilulas corpore
, non pediculo adhaerentes, candicantescandicantibus D2D. umbilicis,
cetera nigra varietate dispersa; media cocci colorem
habent, apertisatra P e Theophr. amara ll.v. autem atra J. atra inanitas est. aliquando et pumices
gignit nec non et e foliis convolutas pilulas et in foliorumfolio-
rum uenis D2S. folio rubens r. -bente G. -tes v.
venis aquosos nucleos candicantes ac tralucidos, quamdiu
molles sint, in quibus et culices nascuntur. maturescuntindu-
rescunt B coll. Theophr.
in modumlacunam ego indicavi. in modum
gallae B. in nodum ad parvae levis gallae modum J coll.Theophr.....
Th. H. III 5, 5. Feruntferunt v. ferunt ll., robora et cachrym; ita vocatur pilula
in medicina urendi vim habens. gignitur et in abiete,
larice, picea, tilia, nuce, platano, postquam folia cecidere,
hieme durans. continet nucleum pineis similem. is crescit
hiemeuero D1G.dist. D coll. Theophr., aperitur vere. pilula tota cadit, cum folia coeperecoeperit E. -rint v. a. H.
crescere.Hesiodus ἔργα καὶ ἡμ. 233. Th. H. III 7, 6. tam multifera sunt, tot res praeter glandem
pariunt robora, sed et boletos suillosque—gulae novissima
inritamenta—, qui circa radices gignuntur, quercus
probatissimosprobatissimos
D2v. -mum rS., robur autem et cupressus et pinus
noxios. robora ferunt et viscum et mella, ut auctor est
Hesiodus, constatque rores melleos e caelo, ut diximus,11,30
cadentes non aliis magis insidere frondibus. crematoquecrematoque ego. craemato (crem- D)
quoque D2D. cremati (craem- D1. graem- G) quoque rv.
roborerobore D2D robi r. roboris v. cinerem nitrosum esse certum est.
Omnes tamen has eius dotes ilex solo provocat
cocco. granum hochic GED. primoque ceu scabiesscabies
dTH. scaptes r. scapus G. spectes v. fruticisfruticis G. -ces ll. v., parvaeparuae G. parua DdE. -ui G. -uos v.
aquifoliae ilicisilices GdEv. a. G.. cusculiumcusculium DGG. cuscolium EJ. esciiscolium d. quis-
quilium v. scolecium D coll. XXIV 8. vocant. pensionem alteram
tributi pauperibus Hispaniae donat. usum eius acac rationem D.
grationem DG. -iorem dv. generationem E.an grani et ratio-
nem? rationem
in conchylii mentione tradidimus. gignitur et in9,140 sq.
Galatia, Africa, Pisidia, Cilicia, pessimum in Sardinia.
Th. H. III 8, 6. Galliarum glandiferae maxime arbores agaricum
ferunt. est autem fungus candidus, odoratus, antidotisantidotus DGd.
efficax, in summis arboribus nascens, nocte relucens. signum
hoc eius, quoquo G. que DG. quae E.om.dT.
quod v. an qui? in tenebris decerpitur. e glandiferis
sola quae vocatur aegilopsaegilops v. cfr. § 22. aezops (ez- d) ll. fert pannos arentes, muscoso
villo canos, non in cortice modo, verum et e ramis dependentes
cubitali magnitudine, odoratosodoratos v. -tus ll., utiuti D. ut Ev. ubi r. diximus12,108
inter unguenta.Th. H. III 17, 1. 16, 3. suberi minima arbor, glans pessima, raraet rara D2D.,
cortex tantum in fructu, praecrassus ac renascens atque
etiam in denos pedes undique explanatus. usus eius ancoralibus
maxime navium piscantiumque tragulis et cadorum
obturamentis, praeterea in hiberno feminarum calceatu.
quamobrem non infacete Graeci corticiscortices arborum EVerc. arborem appellant
. sunt et qui feminam ilicem vocent atque, ubi non
nascitur ilex, pro ea subere utantur in carpentariis praecipue
fabricis, ut circa Elim et Lacedaemonem. nec in
Italia tota nascitur aut in Gallia omnino.
Cortex et fagis, tiliae, abieti, piceae in
magno usu agrestium. vasa eoeo D2D.om. rv. corbesque ac patentiora
quaedam messibus convehendis vindemiisque faciunt atque
protectaprotecta D2dTS. -exta D1G pretexta E. praet- v.
proiecta coni. H coll. Vitruv. IV 2, 1. tuguriorum. scribit in recentirecenti v. -tia ll. ad duces explorator
incidens litteras a suco. nec non et in quodam usu
sacrorum religiosus est fagi cortex. sed non durat arbor
ipsa.
Scandulascandulae... aptissimae dv. a. S. e robore aptissima, mox e glandiferis
aliis fagoque, facillimafacillima fS. -me
DGE. -mae dv. ex omnibus, quae resinam
ferunt, sed minime duransdurant v. a. S. praeterquam e pino. scandula
contectam fuisse Romam ad Pyrrhi usque helium annis
CCCCLXX Cornelius Nepos auctor est. silvarum certe
distinguebatur insignibus, Fagutali love etiam nunc ubi
lucuslucus D2dv. litus r. fageus fuit, porta Querquetulana, colle in quem
vimina petebantur, totque lucis, quibusdam et geminisminis
DG..
Q.Q. v. quae ll. Hortensius dictator, cum plebesplebs Ev. a. D. secessissetsuccessisset E. in Ianiculum
, legem in aesculeto tulit, ut quod ea iussisset omnes
Quirites teneret.tenerent D2.
Peregrinae tum videbantur, quoniam non erant
suburbanae, pinus atque abies omnesque, quae picempice DG.
gignunt.dist. ego. cfr. Pliniana p. 30. de quibus nunc dicemus, simnul ut tota condiendi
vina origo cognoscatur, quae feruntquae ferunt v. quae ferrunt DG. quae ferrent
dES. quaedam ferunt Bas. in Asia aut14,122
oriente praedictis.praedictis ll. v. e praed- B.
Picem in Europa sex genera cognatarum arborum
ferunt. ex his pinus atque pinasterpinastri DG. folium habent capillamenti
modo praetenue longumque et mucrone aculeatum.
pinus fert minimum resinae, interdum et nucibus ipsis,
de quibus dictum est, vixque ut adscribatur generi.
15,35
Pinaster nihil est aliud quam pinus silvestris
minorminor D. miror DG. mira rv. altitudine et a medio ramosa, sicut pinus in vertice
. copiosiorem dat haec resinam quo dicemus modo.57 sqq.
gignitur et in planis. easdem arbores alio nomine esse
per oram Italiae quasquas D2v. quos rG. tibulosstibulos E. vocant,plerique arbitrantur,
sed graciles succinctioresque et enodes liburnicarum ad
usus, paene sine resina.
Picea montes amat atque frigora, feralis arbor
et funebri indicio ad fores posita ac rogis virens, iam
tamen et in domos recepta tonsili facilitate. haec plurimam
fundit interveniente candida gemma, tam simili turis,
ut mixta visuuisu D2v. a uisu
r Lugd. discerni non queat; unde fraus Seplasiaeseplasiae TB. sepra- r..
omnibus his generibus folia breviabreuia sed D2D. breui saeta et rv., sed crassioracrassiora D. crasi-
D2. -ore DlGd. crassiore Ev. duraque
ceu cupressis. piceae rami paene statim ab radice modici
velut bracchia lateribus inhaerent.
Similiterdist. Külb. abieti expetitae navigiis situs in excelso
montium, ceu maria fugerit, nec forma alia.(Th. H. III 9, 5). materies vero
praecipua estpraecipua est fS. -puaes G. -pues D. -pue E. -pua dv. trabibus et plurimis vitae operibus. resinaresina in ea ego. resinae ll. -na ei v. -na est D.
in ea vitium, unde fructus piceae, exiguumque sudat aliquando
contactu solis. e diverso materies, quae abieti
pulcherrima, piceae ad fissiles scandulas cupasque et pauca
alia secamenta.
Vitruv. II 9, 14. Quinto generi estest coni. J. et DGET.om.dv. situs idem, facies eadem.
larix vocatur. materies praestantior longe, incorrupta
aevisincorrupta aeuis ego. cfr. XXIV 17.XVI 6. Pliniana p. 31. -ptae uis DGd. -pte uis E. -pta uis v.
-pta ei uis J. -pta est usu S., umoriumori DGEv. u maiori d
mori Verc. umore J. contumax, rubens praeterea et odore acrior.
plusculum huic erumpit liquoris melleo colore atque lentore
lentore coni. S. -tiore dv. ren-
tiore D1G. recentiore D2ED., numquamdist. J. durescentis.durescenti coni. S.
durascentis Ev. a. Bas.
Th. H. III 9, 3. 5. Vitruv. l. l.Sextum genus est taeda proprie dicta, abundantior
suco quam reliqua, parcior liquidiorque quam picea, flammis
ac lumini sacrorum etiam grata. hae, mares dumtaxat
, ferunt et eam, quam Graeci sycen vocant, odoris
gravissimi. laricis morbus est ut taeda fiat.
Omnia autem haec genera accensa fuligine inmodica
carbonem repente exspuunt cum eruptionis crepitu eiaculanturque
longe, excepta larice, quae nec ardet nec carbonem
facit nec alio modo ignis vi consumitur quam lapides
. omnia ea perpetuo virent nec facile discernuntur
in fronde etiam a peritis;a peritis v. apertis ll. tanta natalium mixtura est.
sed picea minus alta quam larix;Th. H. III 9, 5. illa crassior leviorque
cortice, folio villosior, pinguior et densior, mollius flexo;molliorque flexu dTv. a. S.
at piceaeat piceae v. ac pi- J.
ac picae D2. ac pitae D1G. ac pice d. a capite et E. rariora siccioraque folia et tenuiora ac magis
algentia, totaque horridior et perfusa resina, lignum abietiabieti Ev. -tis r G.
similius. larix ustis radicibus non repullulat, picea re-
pullulat,picea repullulat inseruit B e Theophr.
om. ll. v. ut in Lesbo accidit incenso nemore Pyrrhaeo.
alia etiamnunc generibus ipsis in sexu differentia.Th. H. III 9,2.3. mas
brevior et duriordurior foliis coni. P coll. Theophr., femina procerior, pinguioribus foliis et
simplicibus atque non rigentibus. lignum maribus durum
et in fabrili opere contortum, feminae mollius, publico
discrimine in securibus. hae in quocumque genere deprehendunt
marem, quippe respuuntur et fragosius sidunt,
aegrius revelluntur. ipsa materies retorrida et nigrior
maribus.dist. D.Th. H. III 9, 6. II 2, 6. laricislaricis
D2D coll. Theophr. radicis D1G. -ix dEv.del. P. circa Idam in Troade et alia differentia,
montanae maritimaeque. nam in Macedonia et Arcadia
circaque Elim permutant nomina, nec constat auctoribus,
quod cuique generi adtribuant. nos ista Romano discernimus
iudicio. abies e cunctis amplissima est et femina
etiam prolixior, materie molliormollior D2dv. -orum D1G. -ore E. utiliorque, arborearbor E. rotundior
, folio pinnato densa, ut imbres non tramittat, atque
hilarior in totum. e ramis generum horum panicularumpani-
cularum dv. pini- r.
modo nucamentanucamenta v. nunc- ll. squamatim compacta dependent praeterquam
prima in Ev. a. G. larici. haechaec
D2dG. hae rv. abietis masculae primori parte nucleos
habent, non item feminae. piceae vero totis paniculis,
minoribus gracilioribusque, minimos ac nigros, propter
quod Graeci phthiropoeonphthiropoeon ego.cfr. Theophr. -poron d. pthiroporen r. phthirophoron Verc. eam appellant. in eadem
nucamentanucamenta dv. nunc- r. maribus compressiora sunt ac minus resina
roscida.
Similis his etiamnunc aspectu est, ne quid
praetereatur, taxus minime virens gracilisque et tristis ac
dira, nullonullus DG. suco, ex omnibus sola bacifera.bacifera mas
D2v. bacis fera mas D1G. bacis fert ramos d. bacas fert. Mas
ES. mas noxio
fructu; letale quippe bacis in Hispania praecipue venenum
inest,uas DG. vasa etiam viatoria ex ea vinis in Gallia facta mortifera
fuisse compertum est.Diosc. IV 80. hanc Sextius milacemmilacem DGdG. cfr. § 19. smillacem E.
smilacem B coll. Diosc. IV 80. a
Graecis vocari dicit et esse in Arcadia tam praesentis
veneni, ut qui obdormiant sub ea cibumve capiant moriantur
. sunt qui et taxica hine appellata dicant venena—
quae nunc toxica dicimus—, quibus sagittae tinguantur.
repertumreperto DGD.an re-
perio? innoxiam fieri, si in ipsam arboremipsa arbore dES. clavus aereus
adigatur.adicatur d. addicatur Ev.a. C.
Herodotus 1187. Pix liquida in Europa ee v. om. ll. taeda coquitur,
navalibus muniendis multosque alios ad usus. lignum eius
concisum furnis undique igni extra circumdato fervet.feruet dG. fero (ferro D2 ) ex DG. ferro-
ut Ev. a. C.
primus sudor aquae modo fluit canali. hoc in Syria cedrium
cedrium B e Vitruv. II 9,13 (ubi nunccedreum legitur). cedrum ll. vocatur, cui tanta vis est, ut in Aegypto corpora
hominum defunctorum perfusa eo serventur.
(Dion. Halic. frgm. XX 15 [20, 6] Kiess].). Sequens liquor crassior iam picem fundit. haec
rursus in cortinas aereas coniecta aceto spissatur ut coagulo
ut coagulo et dTS. et
coagulo et DGf. et coagulat E. -lata v. et Bruttiae cognomen accepit, doliis dumtaxat vasisque
ceteris utilis, lentorelento E. ab alia pice differens, item
coloredist. ego. cfr. XIV 127. rutilante et quod pinguior est reliqua omni. illaomni illa D2. illa omni D1GdfD. illa omnia TEAruncd. v.
fitfiunt dTEArund. v. a. D. ee om.D1. piceaepicea dfTEv.
pice D2. resina ferventibus coactaan cocta? lapidibus in alveis
validi roboris aut, si alvei non sint, struiscongerie, velut
in carbonis usu. haec in vinumuinum dv. uimum DG. fimum E.
fumum Arund. additur farinae modo
tusa, nigrior colore. eadem resina si cum aqua leniuslenius ego. cfr. XXV 90. leuius ll. v.
decoquatur coleturque, rufo colore lentescit ac stillaticia
vocatur. seponuntur autem ad id fere vitia resinae cortexque
. alia temperies ad crapulamcrapula DGd.. namque flos crudus
resinae cum multa astula tenui brevique avulsus conciditur
ad cribrumcribri dG. minuta. dein ferventi aqua, done coquaturcoquatur dv. coquentur r.
cogatur J coll. § 53.,
perfunditur.
Diosc. 193. 91. Th. H. IX 2, 2.Huius expressum pingue praecipua resina fit atque
rara nec nisi paucis in locis subalpinae Italiae, conveniens
medicis. resinae albae congium in IIII ego. duobus ll. v.nonne binis? aquae pluviae cocunt
. alii utilius putant sine aqua coquere lento igne toto
die, utiqueutrique DGdv. a. Bas. vase aeris albi, item terebinthinam in sartagine
sartagine v. cart- ll. cinere ferventicinere feruenti dTBrot. ref- rv., hanc ceteris praeferentes. proxima
ee ego. et ll. ex v. lentisco.Th. H. IX 2, 7.Diosc. I 98.
non omittendum apud eosdem zopissam
zopissam B e Diosc I 98. zosippam ll. vocari derasam navibus maritimis picem cum ceracera
dB. cetera r.,
nihil non experiente vita, multoquemulto dC. efficaciorem ad omnia,
quibus pices resinaeque prosunt, videlicet adiecto salis
callo.
Aperitur picea e parte solari, non plaga, sed vulnereuulnere dv. -ra r.
ablati corticis, cum plurimuin bipedali hiatu, ut a terra
cubito cum minimum absit. nec corpori ipsi parcitur, ut
in ceteris, quoniam astula in fructu est. verum haec
proxima laudatur, altior amaritudinem adfert. postea umor
omnis e tota confluit in ulcus.Th. H. IX 2, 1. 3. 5. 6. item in taeda. cum id
manare desiit, simili modo ex alia parte aperitur ac deinde
alia. postea tota arbor succiditur et medulla eius uritur.
sic et in Syria terelhintho detrahunt cortices, ibi quidem
et e ramis ac radicibus, cum resina damnetur ex his
partibus. in Macedonia laricem masculam urunt, feminae
radices tantum. Theopompus scripsit in Apolloniatarum
agro picem fossilem, non deteriorem Macedonica, inveniri.
pix optima ubique ex apricis aquilonis situ, ex opacis
horridior virusque praeferens, frigida hieme deterior ac
minus copiosa et decolor. quidam arbitrantur in montuosis
copia praestantiorem ac colorecolore dG. -rem r. et dulciorem fieri, odoreodore T. -rem rv. cfr. U 261.
quoque gratiorem, dum resina sit, decoctam autem minus
picis reddere, quoniam in serum abeatferum abeat dBcoll. Theophr. ferum habeat r., tenuioresque esse
ipsas arbores quam in planis, sed has et illas serenitate
steriliores. fructum quaedam proximo anno ab incisu largiuntur
, aliaealiae Dv. -ia r. secundo, quaedam tertio. expletur autem
plaga resina, non cortice nec cicatrice, quae in hac arbore
non coit.
Inter haec genera propriamproprium dv. a. S. quidam fecere sappinumsappinum J. sapi- dT.
sappium rv.,
quoniam ex cognationecognatione D2dArund. v. cogita- r. harum seritur, qualis dicta est inin C.
om. ll.15,36
nucleis, eiusdemque arboris imas partes taedas vocant,
cum sit illa arbor nil aliud quam picea feritatis paulum
mitigatae satu, sappinussapinus (sapp- D) DGGD. -ni EC. -na dT. sapii
Arund. autem materies caesuraecaesurae D2D. -sare r. -sarum e v. generegenerata EArund.
fiatfiat DGG. fit TEArund. v. fit dH., sicuti docebimus.
196
Homerus υ 277. Materiae enim causa reliquas arbores natura
genuit copiosissimamque fraxinum. procera haec ac teres,
pinnata et ipsa folio, multumque Homeri praeconio et
Achillis hasta nobilitata. materies est ad plurima utilis;
ea quidem, quae fit in Ida Troadis, in tantum cedro similis,
ut ementes fallat cortice ablato.Th. H. III 11, 3 4. 5. Graeci duo genera eius
fecere: longam enodem, alteram brevem duriorem fuscioremque
, laureis foliis. bumeliam vocant in Macedonia
amplissimam lentissimamque. alii situ divisere, campestrem
enim esse crispam, montanam spissam.Diosc. I 108. Pl. iun. p. 111, 10. folia earum iumentis
mortifera, ceteris ruminantium innocua Graeci prodidere
; in Italia nec iumentis nocent.nocent dC. -cet rv. contra serpentes
vero suco expresso ad potum et inposita ulceriulterior E. -ori d. opifera,
ut nihilut
nihil ego. ac nihil ll. v. aeque, reperiuntur, tantaque est visuis ut D1dv. uisui E. uis huic D2., ut ne matutinas
quidem occidentesve umbras, cumcum dP. quam rv. sunt longissimae,
serpens arboris eius adtingat, adeo ipsam procul fugiat.
expertiexperta D2v. a. G. prodimus, si fronde ea circumcludanturcircumcludan-
tur ego. -datur D2D. ciroque cludatur D1G. giro concludatur
Arund. gyroque cludatur Ev. gyroque circumclaudatur dT.cfr.U 262. igniset igni D. et
serpens, in ignes potius quam in fraxinum fugere serpentem
. mira naturae benignitas, prius quam hae prodeant
, florere fraxinum nec ante conditas folia demitteredemittere ego. dim- ll.v.cfr. § 81.83. XIX 66..
Th. H. III 10, 4. I 12, 4. In tilia mas et femina differunt omni modo.
namque et materies maris dura rufiorque ac nodosa et
odoratior, cortex quoque crassior ac detractus inflexibilis.
nec semen fert aut florem ut femina, quae crassior arbore,
materie candida praecellensque est. mirum in hac arbore
fructum a nullo animalium adtingi, foliorum corticisque
sucum esse dulcem. inter corticem ac lignum tenues
tunicaetunicae coni. Dal. -cas dv. tonicas r. tuni-
cae sunt D. multiplici membrana, e quibus vincula tiliae vocantur
tenuissimumque eorumtenuissimumque eorum ego. -mum quorum
DGD. -mum eorum Ev. -mae earum dG. philyrae, coronarum lemniscis
celebres antiquorum honore. materies teredinem
non sentit, proceritate perquam modica, verum utilis.
Acer eiusdem fere amplitudinis, operum
elegantia ac subtilitate citro secundum. plura eius genera:
album, quod praecipui candoris, vocatur Gallicum in
transpadana Italia transque Alpes nascens. alterum genus
crispo macularum discursu, qui cum excellentior fuit, a
similitudine caudae pavonum nomen accepit, in Histria
Raetiaque praecipuum. e viliore genere crassivenium vocatur
.Th. H. III 1, 1.2 (III 3, 1). Graeci situ discernunt, campestre enim candidum
esse nec crispum—quod glinonglinon v e Theophr. alinon D2dTE. -ono r. vocant—, montanum
vero crispius duriusque, etiamnunc e mascula crispius ad
lautiora opera, tertium genus zygian rubentem, fissili lignoligno v. -ni ll.,
cortice lividoliuido ego. -do de ll. -do et v. -do ac D., scabro. hoc alii generis proprii esse malunt
et Latine carpinum appellant.
Pulcherrimum vero est bruscum, multoque
excellentius etiamnum molluscum. tuber utrumque arboris
eius, bruscum intortius crispum, molluscum simplicius
sparsum et, si magnitudinem mensarum caperet, haud
dubie praeferretur citro; nunc intra pugillares lectorumque
solidossolidos Salm. exerc. 296aD. solicios DGf. sili- dE2V. sibli-
E1. cfr. U 263. aut lamnas raro usu spectatur. e brusco fiunt
et mensaean mensae, sed nigrescentes? nigrescentes. reperitur et in alnoalni D1Gd. tubertuber D2v. -ber et ES. -bere r. -ber set J., tanto
deterius, quantum ab acere alnus ipsa distat. aceris mares
prius florent. etiamnum in siccis natae praeferuntur aquaticis
, sicut et fraxini. est trans Alpes arbor simillima
aceri albo materie, quae vocatur staphylodendron. fert
siliquas et in iis nucleos sapore nucis abellanae.
extr.: Th. H. III 3, 3. In primis vero materies honorata buxo est raro
crispanticrispi//canti
E.lacunam ego indicavi. Excidit fortasse simplicis. nec nisi radiceradice ll. v. cortice Arund., de ceteo..... levisque estleuisque est ego. lenis qui est EArund.
lenis quies rv. lenis quies est S. leui cuius U 264.
materiaemateria EArund. v. a. G., set lentoreset lentore ego. silentio D2G.
-tiae D1Gd. -ti EArund. v. est lentitie U. quodamet quadam EArund.v. a. G. quadam et U. et duritie ac pallore commendabilis
, ipsaipsa ego. in ipsa ll. v. vero arbor etarbor et
ego. -bore ll. v. topiario opere. tria eius
genera: Gallicum, quod in metas emittitur amplitudinemque
procerioremamplitudine procerior-est E. -ores S.. oleastrumoleastrum ll. v. siluestre U 264., in omni usu damnatum,
gravem praefert odorem. tertium genus nostratisnostratis DGdv.
-trates TES. -trate Verc. -tras D. vocant,
e silvestrisiluestre (om. e) Ev. a. D., ut credo, mitigatum satu, diffusius et densitate
parietum, virens semper ac tonsile.Th. H. III 15, 5. 4, 6 (IV 5,1). buxus Pyrenaeis ac
Cytoriis montibus plurima et Berecyntio tractu, crassissima
in Corsicacorsica dv. -cam r., floreflore G. -rem ll. v. non spernendo, quae causa amaritudinis
mellis. semenmellis.
semen D. semen mellis ll. mellis. semen illius v. cunctis animantibus invisum. nec in Olympo
Macedoniae gracilior, sed brevis. amat frigida, apricaan aspera (Theophr.τραχέσι)?. in
igniin igni DGEv. ligni
dTD. quoque duritiaduritiam E. quaequae DdTv. que G.om.ES. | ferri
ES. ferro, nec flamma nec carbone utiliutilis dEv. a. G..
Th. H. III 14, 1. Colum. V 6, 2. de arb. 16,1. Tremellius Scrofa ap. Colum. l.l. (IX 13, 2). Inter has atque frugiferas materie vitiumque
amicitia accipitur ulmus. Graeci duo genera eius
novere: montanammontanam ego. -tuosam ll.v. cfr. §48. 63. 67. 128. XVIII 63. 179. XX 173. XXI 160. XXIV 34. quae sit amplior, campestrem quae
fruticosa. Italia Atinias vocatuocat dv. -ant r. excelsissimas et ex iis siccan
eassiccaneas vet. Dal. cfr. Index libri et Colum. II 2, 4. 16, 3. IV 30, 5. siccanas ll. v. praefert, quae non sint riguae, alterum genus Gallicas,
tertium nostrates, densiore folio et ab eodem pediculo
numerosiore, quartum silvestre. AtiniaeAti-
niae v. rat- ll. non ferunt samaram
samaram dH. -riam Ev. -rim D.
-ritim G. -ra B.—ita vocatur ulmi semen—, omnesque radicum
plantis proveniunt, reliquae semine.
(Th. H. III 3, 1). Nunc celeberrimis arborum dictis quaedam
in universum de cunctis indicanda sunt. montes amant
cedrus, larix, taeda et ceterae, e quibus resina gignitur,
item aquifolia, buxus, ilex, iuniperus, terebinthus, populus,
ornus, carpinus. estest D. est et ll. v. in Appennino etet om.dEv. frutex, qui vocatur
cotinus, ad linamentalinamenta H.
ligna- ll. linea- v. modo conchylii colore insignis.
montes et valles diligit abies, robur, castaneae, tilia, ilex,
cornus. aquosis montibus gaudent acer, fraxinus, sorbussorbus dv. soruus D2. oruus D1G.
ornus E.,
tilia, cerasus. non temere in montibus visae sunt prunus,
punicae, oleastri, iuglans, morimori fS. -ris D1GE. -rus D2dv., sabuci. descendunt et in
plana cornus, corylus, quercus, ornus, acer, fraxinus,
fagus, carpinus. subeunt et in montuosa ulmus, mains,
pirus, laurus, myrtus, sanguinei fruticesfruticis DG(?)D., ilex tinguendisque
vestibus nascentesnascentis DG(?)E2D. -ndis E1. genistae. gaudet frigidis sorbus, sed
magis etiam betulla. Gallica haec arbor mirabili candore
atque tenuitate, terribilis magistratuum virgis, eadem circulis
flexilis, item corbium costiscostis D2dfH. cortis r. sportis v.. bitumen ex ea Galliaegalli D2D.
excoquunt. in eosdem situs comitanturcomitatur v.sed cfr. IX 110. XXI 65. et spina, nuptiarum
facibus auspicatissima, quoniam inde fecerint pastores
qui rapuerunt Sabinas, ut auctor est Masurius. nunc
facibus carpinus, corylus familiarissimae.
Th. C. V 15, 3. H. II 7, 1. Aquas odereaquas odere v. aqua sudore ll. cupressi, iuglandes, castaneae, laburnum
. Alpina et haec arbor, nec vulgo nota, dura ac candida
materie, cuius florem cubitalem longitudine apes non
adtingunt. odit et quae appellatur Iovis barba, in opere
topiario tonsilis et in rotunditatem spissa, argenteo folio.
Cato 9. Th. H. III 3, 2.non nisi in aquosis proveniunt salices, alni, populi, siler,
ligustra tesseris utilissima, item vaccinia Italiae in aucupiis
sata, Galliae vero etiam purpurae tinguendae causa ad
servitiorum vestes. quaecumque communia sunt montibus
planisque, maiora fiuntfiunt et ego. fiunt ll. v.et aspectuaspectuque v. a. S. pulchriorapulchriora
quae d. -oraque r S. -ora v. quae in
campestribus, meliora autem fructuautem fructu D2D. om. rv., materieet materie D. crispiora quaecrispiora quae ego. cfr. Pliniana p. 40. -oraque
ll. v.
in montibus, exceptis malis pirisque.
Th. H. I 9, 3. Praeterea arborum aliis decidunt folia, aliae
sempiterna coma virent, quam differentiam antecedat necesse
est prior. sunt enim arborum quaedam omnino silvestres
, quaedam urbaniores, quoniamquoniam DGS. Quõ E. qllm d. quas v. his placet nominibus
distinguere acac ego.cfr. p. 27, 7. hae ll. H. h. e. Müller emend. III 8. ergo v. mites, quae fructu aut aliqua dote umbrarumque
officio humanius iuvant, non improbe dicantur
urbanae.
Harum generisgeneris ego. cfr. § 80. -ri ll. v. non decidunt oleae, lauro,
palmae, myrto, cupressiscupresso dEv. a. S., pinis, hederae, rhododendro et,
quamvis herba dicatur, sabinae. rhododendron, ut nomine
apparet, a Graecis venit. alii nerium vocarunt, alii rhododaphnen
, sempiternum fronde, rosae similitudine, caulibus
fruticosum. iumentis caprisque et ovibus venenum
est, idem homini contra serpentium venena remedio.
Silvestrium generis folia non decidunt abieti,
larici, pinastro, iunipero, cedro, terebintho, buxo, ilici,
aquifolio, suberi, taxo, tamarici. inter utraque genera sunt
andrachleandrachle Salm. exerc. 362aF. (cfr. Theophr). -acile ll.
-achne v. adrachne B. in Graecia et ubique unedo; reliqua enim folia
decidunt iis praeterquam in cacuminibus. non decidunt
autem et in fruticum genere cedro cuidamcedro cuidam ego coll. Theophr.h. p. I 9, 4. cuidam dEv. cudam DG, del. D. quibusdam S., rubo, calamocalami E. calam G..
in Thurino agro,ibid. 5. I 3, 5. ubi Sybaris fuit, ex ipsa urbe prospiciebatur
quercus una numquam folia demittens nec ante
mediam aestatem germinans; idque mirum est, Graecis
auctoribus proditum, apud nos postea sileri. nam locorum
tanta vis est, ut circa Memphim Aegypti et in Elephantine
Thebaidis nullinullae E. arborumarborum dTS. -res r. -ri v. decidant, ne vitibus quidem.
Th. H. I 9, 4. Ceterae omnes extra praedictas—etenim
enumerare longum est—folia deperdunt, observatumque
non arescere nisi tenuia et lata et mollia, quae vero non
decidant, callo crassa et angusta esse. falsa definitio est
non decidere iis, quarum pinguior sucus sit. quis enim
potest in ilice intellegere? decidere Timaeus mathematicus
sole scorpionem transeunte sideris vi et quodam
veneno aëris putat. cur ergo non eadem causa adversum
omnes polleat, iure miremur.ibid. 6. 7. cadunt plurimisplurimi E. -ma Arund. autumno,
quaedam amittunt tardiusamittunt tardius ego. tardius amittunt dv.
tardius r Arund. S. atque in hiemes prorogant moras,
neque interest maturius germinasse, utpote cum quaedam
primae germinentgerminent dv. -nant r. et inter novissimas nudentur, ut amygdalae
,dist. D. fraxini, sabuci, morus autemaut G. haud E. novissima germinetgerminat dEv.,
cum primis folia demittatdemittat D. -ttet DG. dimittit rv.. magna et in hoc vis solisolis E..
prius decidunt in siccis macrisque, et vetustaeuetustae dv. -tate r. prius arbori
, multis etiam antequam maturescat fructus, utut D2dS. in rv. serotinae
serotina v. a. S.dist. D. fico et hibernaehibernae D2s.
-na Ev. -no r. piro et malomalo Ev. -la r., granatumquegranatumque DGD.
-tum d. -tum quod ES. -to v. est
pomum talitali ego. om. ll. v tantum aspiciaspicit E. -citur J. in matrematrem E.. neque iis autem,
quaedist. D. semper retinent comas, eadem folia durantdurant sed d (?) v. a. S. subnascentibus
alis; tum arescunt vetera, quod evenit circa
solstitia maxime.
Th. H. I 10, 1. Foliorum unitas in suo cuique genere permanet,
praeterquam populo, hederae, crotoni, quam et cici diximus15,25
vocari.
populi tria genera: alba ac nigra et
quae Libyca appellaturappellatur v. -antur ll., minima folio ac nigerrima fungisque
enascentibus laudatissima. alba folio bicolor, superne
candicans, inferiore parte viridi. huic nigraeque et crotonicrotoni Tv. -tam G. cotoni d.
-tam D. -ta E.
in iuventa circinatae rotunditatis sunt, vetustiora in angulos
exeunt. e contrario hederae angulosa rotundantur.
populorum foliis grandissima lanugo evolat candida et
radiatacandida et radiata D2J. -dae traditae
dH. -dae tradita rv., foliofilo TJ. numerosiore candicant utcandicant ut ego. candida
et ut ll. v. -dae fiunt J. villiuilli v. uillae ll. J. iuli B. iulus C.. folia granatis
et amygdalis rubentia.
Mirum in primis id quod ulmo tiliaeque et oleae
et populo albae et salici evenit. circumaguntur enim folia
earum post solstitium, nec alio argumento certius intellegitur
sidus confectum.ibid. 2.
est et publica omnium
foliorum in ipsis differentia. namque pars inferior a terra
herbido viret colore, ab eadem leviora nervos callumque
et articulos in superiore habent parte, incisuras vero
subter, ut manus humana. oleae superne candidiora et
minus levia, item hederae. sed omnium folia cotidie ad
solem oscitant, inferiores partes tepefieri volentiauolentia dv. uiol- r.. superior
pars omnium lanuginem quantulamcumque habet, quae
in aliis gentium lana est.
In oriente funes validos e foliis palmae fieri
dictum est, eosque in umore utiliores esse. et apud nos13,30
verouero D. uere DGEv. fere
dG. palmis a messe decerpunturdecerpuntur dv. -pantur r.. ex hisex his D2G. iis D1. eis r. meliora quae
sesesese D2dG. esse r. non diviserintdiuiserint dG. -rit G. deuiserit D.
diuisis erit E.. siccantur sub tecto quaternis diebus,
mox in sole expanduntur et noctibus relicta, done candore
inarescant, postea in opera finduntur.
ibid. 4. 5. 6. 7. Latissima fico, viti, platano, angusta myrto,
punicaepunicae v. -co ll. D., oleae, capillata pino, cedro, aculeata aquifolio et
ilicumilicum dv. licum r. generi—nam iuniperisiunipero dv. a. S. spina pro folio est—,
carnosa cupresso, tamarici, crassissima alno, longa harundini
, salici, palmae et duplicia, circinata piro, mucronata
malo, angulosa hederae, divisa platano, insecta pectinum
modo piceae, abieti, sinuosa totototo dv.
tota r. ambitu robori, spinosa
cute rubo. mordacia sunt quibusdam, ut urticis, pungentia
pino, piceae, abieti, larici, cedro, aquifoliis, pediculo brevi
oleae, ilicioleae ilici D2D. -ae et ilici dv. -ae et lici E.
-a et lici r., longo vitibus, tremulo populis, et iisdem solis
inter se crepitantia. iam et in pomo ipso mali quodam
in genere parva mediis emicant folia, interim et gemina,
praeterea aliis circa ramos, aliis et in cacumine ramorum,
robori et in caudice ipso.Th. H. I 10, 8. Cato 5, 8. iam densadensa v. -so ll.
autaut ego. ac ll. v. rara semperque
lata rariora. disposita myrto, concava buxo, inordinata
pomis, plura eodem pediculo exeuntia malis pirisque,
ramulosa ulmo et cytiso. quibus adicit Cato deciduadecidua G. -dua ea DGD. -due a d. -dua a Ev. popul
eapopulea G. -lo a ll. -lo v. quernaque, animalibus iubens dari non perarida,
bubus quidem et ficulnea ilignaqueilignaque v. lig- ll. et hederacea. dantur
et ex harundine ac lauru. decidunt sorbo universa, ceteris
paulatim. et de foliis hactenus.
(Th. H. III 4, 1. C. I 10, 1). Ordo autem naturae annuus ita se habet:
primus est conceptus flare incipiente vento favonio, ex
a. d. fere VI idus Febr. hoc maritantur vivescentia e terra,
quippe cum etiam equae in Hispania, ut diximus. hic est8,166
genitalis spiritus mundi a fovendo dictus, ut quidam existimavere
.extr.: Th. C. II 11, 11. flat ab occasu aequinoctialiaequi-
noctiali D2v. noct- r. ver inchoans. catlitionem
caditionem d. catulit- C. rustici vocant, gestiente natura semina accipere
eaque animamanima Ev. a. B. ferenteinferente dEv. a. S. omnibus satis. concipiunt variis
diebus et pro sua quaeque natura alia protinus, ut animalia
, tardius aliqua et diutius gravida partus gerunt,
quod germinatio ideo vocatur. pariunt vero, cum florent,
flosque illeilla E. ruptisruptis D2dv. prumtis D1G. eprumptis E. e
promptis Arund. constat utriculisutriculi EArund.; educatioeducatio D2dv. cfr. Pliniana p. 41. edubitatio D1G. sed dubitatio EArund. U 267.
sed educatio S. in pomo est.
Th. H. III 3, 8. Haechaec ego. hoc ll. v. et germinatio laborarborumlabor arborum coni. S. laborum ll. arborum v., flos est pleni
veris indicium et anni renascentis, flos gaudium arborum.
tunc se novas aliasque quam sunt ostendunt, tunc variis
colorum picturis in certamen usque luxuriant. sed hoc
negatum plerisque; non enimnon enim D2dG. nomen in r. omnes florent, et sunt tristes
quaedamquaedam dv. om. r. quaeque non sentiant gaudia annorum. nam
neque ilex, picea, larix, pinus ullo flore exhilarantur natalesve
pomorum annuos versicolori nuntio promittunt, nec
fici atque caprifici; protinus enim fructum pro florepro flore D2S. flores rv.
gignunt. in ficis mirabiles sunt et abortus qui numquam
maturescunt. nec iuniperi florent. quidam earumeorum E. duo
genera tradunt: alteram florere nec ferre, quae vero non
floreat ferre protinus bacis nascentibus, quae biennio haereant
. sed id falsum, omnibusque his dura facies semper.
sic et hominum multis fortuna sine flore est.
Th. H. III 4,1.2. Omnes autem germinant, etiam quae non florent,
magna et locorum differentia, quippe cum ex eodem genere
quae sunt in palustribus priora germinent, mox campestria
, novissima in silvis, per se autem tardius piri silvestres
quam ceteraeceterae U 268. -ra ll. v.. primo favonio cornus, proxime
laurus pauloque ante aequinoctium tilia, acer, inter primas
vero populus, ulmus, salix, alnus, nuces. festinat et platanus
. ceteraceterae
v. a. D. vere coepturo, aquifolium, terebinthus, paliurus
, castanea, glandes, serotinoserotino dv. -nae r. autem germine mains,
tardissimo suber. quibusdam geminaturgerminatur Gd Lugd. germinatio, nimianimia Dv. minima r.
solisoli D2dv. sol r. ubertate aut invitantisinuitantes D1G. -nte D. caeli voluptate, quod magis in
herbis segetum evenit. in arboribus tamen nimia germinatio
elactescitelactescit
D2D. cfr. XVII 15. XVIII 281. elacescit r. elasse- v..Th. H. III 5, 4. sunt aliae naturales quibusdamqui-
busdam dG. quiddam DG. quidam E. praeterque
praeterque D2G.
paterque r. vernamuernam ES. -nas rG., quae suis constant sideribus—quorum ratio
aptius reddetur tertio ab hoc volumine—, hiberna18,201 sqq.
aquilae exortu, aestiva canis ortu, tertia arcturi. has duas
quidam omnibus arboribus communes putant, sentiri autem
maxime in fico, vile, punicis, causam adferentes, quoniam
in Thessalia Macedoniaque plurima tum ficus exeat. maxime
tamen in Aegypto apparet haec ratio.Th. H. III 5, 1. 2. et reliquae quidem
arbores, ut primum coepere, continuant germinationem,
robur et abies et larix intermittunt tripertitotripertita ES. ac terna
germina edunt. ideo et terter dH. inter rv. squamas corticum spargunt,
quod omnibus arboribus in germinatione evenit, quoniam
praegnatium rumpitur cortex. est autem prima earum
incipiente vere circiter xv diebus. iterum germinant
transeunte geminos sole. sic fit, ut prima cacumina inpelli
secutissecundis D cum U 269. sed cfr. CFW Müller p. 9 et XIV 61. XVI 110. XVIII 242. appareat, geniculato incremento. tertia est earundem
aa TD.
ad rv. solstitiosolstitio T. solisstitio DGD. solstitium rv. brevissima, nec diutius septenis diebus,
clareque et tune cernitur excrescentium cacuminum articulatio
. vitis sola bissola bis D2dv. sola ab his D1. sol ab his r. parturit, primum cumprimum cum P. cum
pri- ll. v. a. D. emittit uvam,
iterum cum digerit. eorum, quae non florent, partus
tantum est et maturitas. quaedam statim in germinatione
florent properantque in eo, sed tardetarde om.D1G. maturescunt, utut D2dv. om. r. vitisuites
dEv..
serotinoserotino v. -na ll. D. quaedam germinatugeminatu G. germinant D. florent maturantque celeriter,
sicuti morus, quae novissima urbanarum germinat nec
nisi exacto frigore, ob id dicta sapientissima arborum.
sed cum coepit, in tantum universa germinatio erumpit,
ut una nocte peragatur etiamperagatur et iam D2S. -gat etiam dv. -geret iam (etiam
E) r. cum strepitusterritu D1G..
Ex iis, quae hieme aquila exoriente, ut diximus,
concipiunt, floret prima omnium amygdala mense Ianuario,99
Martio vero pomum maturatmaturant d. -ra E.. ab ea proximaeproxime dv. a. S. florent Armeniaca
, deinArmeniaca dein v. -nia cadent (-dunt d) in ll. tuberes etet dEv. set rD. praecoces, illae peregrinae, haehae dv. hac DG. ac ED.
coactae; ordine autem naturae silvestrium primae sabucus,
cui medulla plurima, et cui nulla, cornus mascula, urbanarum
urbanarum D2v. -norum r. malus parvoque post, ut simul possit videri, pirus
et cerasus et prunus. sequitur laurus, illam cupressus,
dein punica, fici. et vites et oleae florentibus iam his
germinant, concipiunt vergiliarum exortu. hoc sidus illarum
est. floret autem solstitio vitis et, quae paulo serius
incipit, olea. deflorescunt omnia septenis diebus non celerius
, quaedam tardius, sed nulla pluribus bis septenis,
omnia et intra VIII id. Iul. etesiarum praecursu.
Th. H. III 4, 3–6. Nec statim fructus sequitur in aliquibus.
cornus enim circa solstitia reddit primo candidum, postea
sanguineum. ex eo genere femina post autumnum fert
bacas acerbas et ingustabiles cunctis animantibus, ligno
quoque fungosafungosa dv. -so S. fumgosa DG.
fumigoso E. et inutilisinutili GES., cum mas ecun mas e D2dB. summa se r. fortissimis durissimisque
durissimisque D2S. quae D1. que r. quoque v. sit. tanta differentia ab eodem genere fit sexusexu D2D. sceu E. seu r. sed G. del. v..
et terebinthus messibus reddit semen et acer et fraxinus,
nuces et mala et pira praeterquam hiberna aut praecocia
autumno, glandiferae serius etiamnum, vergiliarum occasu,
aesculus tantum autumno, incipiente autem hieme quaedam
genera mali pirique et suber. abies floretfloret D2dTD.
-res rv. croci colore
circa solstitiumsolisstitium D., semen reddit post vergiliarum occasum.
pinus autem et picea praeveniunt germinatione xv fere
diebus, semen verouero dv. uere r. post vergilias et ipsae reddunt.
Citreae et iuniperus et ilex anniferae habentur,
novusque fructus in his cum annotino pendet. in maxima
tamen admiratione pinus est: habet fructum maturescentem
, habet proximo anno ad maturitatem venturum ac
deinde tertio. nec ulla arborum avidius se promittit; quo
mensequo mense dv. quod mense D2. qm??? se D1. quo se (si E) r. ex ea nux decerpitur, eodem maturescit alia; sic
dispensatur, ut nullonulla GdE. non mense maturescantmaturescant dv. -cunt r.. quae se in
arbore ipsa divisere, azaniae vocantur laeduntque ceteras,
nisi detrahantur.
Fructum arborum solae nullum ferunt—hoc
est ne semen quidem—tamarixtamarix dv. -ris D2E.
-ri r., scopiscopiis E. tantum nascenspost nascens D2ins. Nec semen tantum.,
populus, alnus, ulmus Atinia, alaternus, cui folia inter
ilicem et olivam. infelices autem existimantur damnataeque
religione, quaequae dv. om. r. nequeseruntur umquam neque fructum
ferunt. Cremutius auctor est numquam virere arborem,
ex qua Phyllis se suspenderit. quae cummimcummim et cummis S. gum- ll. v. gignunt, post
germinationem aperiuntaperiuntur v. sed cfr. § 109 inflectunt, § 124 tingunt.; cummis non nisi fructu detracto
spissatur.
init.: Th. H. II 8, 1. Novellae arbores carent fructu, quamdiu crescunt
. perdunt facillime ante maturitatem palma, ficus,
amygdala, malus, pirus, item punica, quae etiam roribus
nimiis et pruinis florem amittit. qua de causa inflectunt
ramos eius, ne subrecti umorem infestum excipiant atque
contineant. pirus et amygdala, etiam si non pluat, sed
fiat austrinum caelum aut nubilum, amittunt florem et
primos fructus, si, cum defloruere, tales dies fuerint.
ocissime autem salix amittit semen,Th. H. III 1, 3. Homers κ 510. Th. C. II 9, 14.
H. III 3, 4. antequam omnino
maturitatem sentiat, ob id dicta Homero frugiperdiafrugiperdia D2dJ. -da v. frugifer die r..
secuta aetas scelere suo interpretata est hanc sententiam,
quando semen salicis mulieri sterilitatis medicamentum
esse constat. sed in hoc quoque providens natura facile
nascenti et depacto surculo incuriosius semen dedit. una
tamen proditur ad maturitatem perferre solita in Creta
insula ipso descensudescensu
dv. -so r. Iovis speluncae durumdurum ego. cfr. Pliniana p. 33. dorum DG. edorum
d. torum E. thorum Arund. torvum v. ligneumque,
magnitudine ciceris.
Th. H. III 3, 5. C. II 3, 7. C. II 10, 1.
Colum. V 10, 5. de arb. 19, 3. Fiunt vero quaedam loci vitio infructuosa, sicut
in Paro silva Cendecende DGdD.
-dae E. -da v. caedua B. videtur arboris nomen latere in cende
(vel cende quae) et pro silua ponendum esse insula. quae nihil fert. persicae arbores in
Rhodo florent tantum. fit haec differentia et sexu, ut inet
sexu ut in iis D2D. et ex sexu in iis dv. e sex uiciniis DlG.
ex uicinis E.
iis quaequae DGED. que dG. esse v. mares non ferunt; aliqui hoc permutantpermutant
et D2dD. -tante D1G. -tantes Ev. et mares
esse quae ferant tradunt. facit et densitas sterilitatem.
Gignentium autem quaedam et lateribus ramorum
et cacuminibus ferunt, utut D2dv. et r. pirus, punica, ficus, myrtus.
ceterocetera E. eadem naturamatura D1GE. quae frugibus. namque et in eis
spica in cacumine nascitur, legumina in lateribus. palma
sola, ut dictum est, in spathis habet fructum, racemis13,30
propendentem.
Th. C. V 1, 8 (6 extr.). Reliquis sub folio pomum, ut protegatur, excepta
ficoficu d., cui folium maximum umbrosissimumqueumbrissimumque
D2GdE. et ideo supra
id pomum. eidem unieidem uni D2D. ei demum rv. eidemque G. serius folium nascitur quam pomum.
insigne proditur in quodam genere Ciliciae, Cypri, Helladis,
ficos sub folio, grossos vero post folium nasci. ficus et
praecoces habet, quas Athenis prodromos vocant, in Laconico
genere maxime.
(Athenaeus III 77e) Th. C. II 9, 13. H. I 14, 1. Suntdist. D. et biferaebiferae dv. -re D2. ibi fere r. in isdem; in Ceoceo dE.cfr. Athen. III 77e. Cea v. caeco D1. oaeco G. coho D2. Coo D. insula
caprifici triferae sunt; primo fetufetu dv. fetus r. sequens evocatur, sequenti
tertius. hoc fici caprificantur. et caprifici autem
ah adversis foliis nascuntur. biferae et in malis ac piris
quaedam, sicut et praecoces. mains silvestris bifera. sequens
eius fructusfructus D2dv. -um r. post arcturum, in apricis maxime.
Th. C. I 11, 3. Varro r. r. I 7, 6.vites quidem et triferae sunt, quas ob id insanasinfanas
dv. infra sanas DGE2. infrabsanas E1. vocant,
quoniam in his alia maturescunt, alia turgescunt, alia
florent. M. Varro auctor est vitem fuisse ZmyrnaeZmyrnae S. smy-
Ev. my- r. apud
MatroonMatroon P. -oum H. matream TVerc. -ean
D2Gd. matrem an r. mare C e Varr. de re rust. I 7, 6. triferamtri-
feram ll. v. biferam C e Varr. l. l. et malum in agro Consentinoconsentino dv. -ina r.. hoc autem
evenit perpetuo in Venesiuenesi ll. D. Tacapensi B coll. XVIII 188. frauennesi v. Africae agro, de quo plura
alias. ea est soli fertilitas. trifera est et cupressus. namque18,188
bacae eius colliguntur mense Ianuario et Maio et
Septembri, ternasque earum geritgenerit D1G. magnitudinesmagnitudinis DG (?) D..
Est vero et in ipsis arboribus etiam onustis peculiaris
differentia. summa sui parte fertiliores arbutus, quercus,
inferiore iuglandes, fici mariscae. omnes quo magis senescunt
, hoc maturius ferunt, et in apricis locis nec pingui 20
terra. silvestriasiluestria
P. -triora ll. v. omnia tardiora. quaedam ex his omnino
nec maturescunt. item quae subarantur aut quae ablaqueantur
celeriora neglectis. haechaec D2dv. bacae r. et fertiliora.
Th. C. II 11, 10. 6. EstEst v. A DG.om.dE.an Alia (vel mira)? etiamnum aetatis differentia. amygdala enim
et pirus in senecta fertilissimae, ut et glandiferae et
quoddam genus ficorum, ceteraeceterae in G. -ra in d. -ra eius r. in iuventainuenta E. tardiusque
maturantes, quod maxime notatur in vitibus. vetustioribus
enim vinumuinum
DGv. uuam d. uina E. melius, novellis copiosius. celerrime vero
senescit et in senecta deteriorem fructum gignit malus.
namque et minora poma proveniunt et vermiculis obnoxia;
quin etan qui et? in ipsain ipsa dv. ipsa r. arbore nascuntur.ibid. 2. 3. 7. ficus sola ex omnium
arborum fetu maturitatis causa medicaturmedicatur D2dv. -itatur r., iam quidem etet dTP. ex rv.
portentis, quoniam maiora sunt pretia praeposteris. omnia
autem celerius senescunt praefecunda. quin et protinus
moriuntur aliqua caelo fecunditatem omnem eblandito,
quod maxime vitibus evenit.
contra morus tardissime
senescit, fructu minime laborans, tarde et eaea
D2dTv. a D1G.om.E., quorum
crispa materies, ut palma, acer, populus.
et subarata
ocius senescunt, silvestria autem tardissime. atque in
totum omnis cura fertilitatem adicit, fertilitas senectam.
ideo et praeflorent taliatalia B. ealia D1G. alia rv. et praegerminant, in totumin
totum ego. totum DGd. tota ES. atque in totum v. praecocia
fiunt, quoniam omnis infirmitas caelo magis oboeditob-
oedit D2S. ob oidit f. oboccidit r..
Th. H. III 7, 3. III 16, 1 (cfr. III 15, 5). Multae plura gignunt, ut diximus in glandiferis,
inter quasquas G. quae Ddv.
que r. laurus uvas suas maximeque sterilis, quae 26 sqq.
non gignit aliud; ob id a quibusdam mas existimatur.
ferunt et abellanae iulos compactili callo, ad nihil utiles,
plurima vero ilicesilices ego. ilex P e Theophr. buxeis D2. buxiis
D1G. buxus rv., nam et semen suum et granum,
quod crataegumcrataegum H (cfr. index libri). crate-
gum f. grataegum DGE. -tecum dT.cfr. U 272. vocant, et a septentrione viscum, a meridie
hyphear—de quis plura mox paulo—interdumque
pariter res quaternas habent.
Th. H. I 3, 3. C. II 12, 6. H. I 8, 2. Arbores quaedam simplices, quibus a radice
caudex unus et rami frequentes, ut olivae, fico, viti.
quaedam fruticosi generis, ut paliurus, myrtus, item nux
abellana, quin immo melior et copiosior fructu in plures
dispersa ramos. hi quibusdamhi quibusdam DGD. in qu- Ev. haec d quibus d. omnino nullinulli D. nullum DGE. nullus dv., ut in satosato (vel satiuo) ego. cfr.§ 70 et Theophr. suo ll. v. universo Müller emend. III 8.
genere buxibuxo v., loto transmarinae.Th. H. I 8, 3. quaedam bifurcae atque
etiam in quinas partes diffusae, quaedam dividuae nec
ramosae, ut sabuci, quaedam individuae, ramosae, ut piceae
. quibusdam ramorum ordo, sicut piceaepiceae D2v. piseae (-ee d) r., abieti, aliisaliis Gv. alias r Hack.
inconditus, ut robori, malo, piro. et abieti quidem subrecta
divisura ramique in caelum tendentes, non in latera
proni.Th. H. III 7, 2. mirum, cacuminibus eorum decisis moritur, totis
vero detruncatis durat. et si infraintra fE. quam rami fuere
praecidatur, quod superest vivit, si vero cacumen tantum
auferatur, tota moritur. alia ab radice bracchiata, ut ulmus
, alia in cacumine ramosa, ut pinus, fabafaba ll. J. lotos sive faba v. Graeca,
quam Romae aa Ev.
ac r. suavitate fructus, silvestris quidem, sed
cerasorum paene naturanatura om.dT., loton appellant.125: Th. H. I 8, 4. 5. I 9, 1. III 13, 1. I 9, 1. praecipue domibus
expetitur ramorum petulantia brevi caudice latissima
expatiantium umbra et in vicinas domos saepe transilientium
. nullanulli Ev. a. S. opacitas brevior, nec auferunt ramiauferunt
rami ego. auferunt ll. S. aufert v. solem
hieme decidentibus foliis. nullis cortex iucundior aut
oculos excipiens blandius, nullis ramirami dv ramis r. longiores validioresque
aut plures, ut dixisse totidem arboresarbores dv. -ore r. liceat. cortice
pelles tingunt, radice lanas. malis proprium genus. ferarum
enim rostra reddunt adhaerentibus uni maximo minoribus
.
Ramorum aliqui caeci, qui non germinant, quod
natura fit, si non evaluere, aut poena, cum deputatos
cicatrix hebetavithebetauerit d.. quae dividuis in ramoramo dv. roma r. natura est, haec
viti in oculo, harundini in geniculo. omnium terrae proxima
crassiora. in longitudinem excrescunt abies, larix,
palma, cupressus, ulmusulmus dv. -mis r. et si qua unistirpia. ramosarum
cerasus etiam in XLXL ll. v. XXIIII (pro XXXX) U 273 e Theophr. cubitorum trabes aequali per totam
duum cubitorum crassitudine reperitur. quaedam statim
in ramos sparguntur, ut mali.
Th. H. I 5, 2. Cortex aliis tenuis, ut lauro, tiliae, aliis
crassus, ut robori, aliis levis, ut malo, fico, idem scaber
robori, palmae, omnibus in senecta rugosior. quibusdam
rumpitur sponte, ut viti, quibusdam etiam cadit, ut malo,
unedoni, carnosus suberi, populo, membranaceus vitiuiti J. ut uiti ll. v., harundini
, libris similis ceraso, multiplex tunicis vitibusuitibus coni. S.
ut uitibus ll. v.,
tiliae, abieti, quibusdam simplex, ut fico, harundini.
Th. H. I 6, 3. Verg. Georg. II 291. Magna et radicum differentia: copiosae fico, robori
, platano, breves et angustae malo, singulares abieti,
larici; singulis enim innitunturinnituntur dv. -tentur r., quamquam minutis in
latera dispersis, crassiores lauro et inaequales, item oleae,
cui et ramosae. at robori carnosae. robora suas in profundum
agunt; si Vergilio quidem credimus, aesculus
quantum corpore eminet, tantum radice descendit.Th. H. I 6, 4. oleae
malisque et cupressis per summaan
serpunt per summa? cfr. XXI 99. XVII 144. caespitum, aliis recto
meatu, ut lauro, oleae, aliis flexuoso, ut fico. minutis
haec capillamentis hirsutafortasse
hirsuta, ut et abies. cfr. CFW Müller p. 15. et abies multaeque silvestrium,
e quibus montani praetenuia fila decerpentes spectabiles
lagoenas et alia vasa nectunt.Th. H. I 7, 1. II 5, 2. quidam non altius descendere
radices, quam solis calor tepefaciat, idque natura loci
tenuioristenuioris
D2dTG. -res rv. crassivecrassiue D2S. grauisue dT. grauis siue D1G.
-uissime E. -mas v. siue crassiores B. crassiorisue G. dixere, quod falsum arbitror. apud
auctores certe invenitur, abietis planta cum transferretur,
octo cubitorum in altitudinemaltitudinem dT.cfr. XXVII 123. -ine rv. (an in ante ablativum delendum?). nec totam refossam, sed
abruptam. maxima spatio atque plenitudine citricitri D. et citri ll. v. est, ab
ea platani, roboris et glandiferarum.fici: Th. H. I 7, 2. quarundam radix
vivacior superficie, ut lauruslauri
Ev.a.D.. itaque cum trunco inaruit,
recisa etiam laetius fruticat. quidam brevitate radicum
celerius senescere arbores putant, quod coarguunt fici,
quarum radices longissimae et senectus ocissima. falsum
arbitror et quod aliquialiqui D2dv. aliqui ut r. prodidere, radices arborum vetustate
minuiuetustate minui
uisa D2Gdv. -ate/////uisa D1. -atem indiuisa E.. visa enim est annosa quercus eversa tempestatis
vi, iugerum soli amplexa.
Th. H. IV 16, 2. Prostratas restitui plerumque et quadam terrae
cicatrice vivescere volgare est. familiarissimum hoc platanis
, quae plurimum ventorum concipiunt propter densitatem
ramorum, quibus amputatis levato onere in suosuo DGdD.
sua Ev.
scrobe reponuntur; factumque iam est hoc et in iuglandibus
oleisque ac multis aliis.
est in exemplis et sine
tempestate ullave causa alia quam prodigi cecidisse multas
ac sua sponte resurrexisse. factum hoc populi Romani
Quiritibus ostentum Cimbricis bellis Nuceriae in luco
lunonis ulmo, postquam etiam cacumen amputatumamputatum dv. amputamentum r. erat,
quoniam in aram ipsam procumbebat, restituta sponte ita
ut protinus floreret, a quo deinde tempore maiestas p. R.p. r.D2dv. py r.
resurrexit, quae ante vastata cladibus fuerat.ibid. 3.2. memoratur
hoc idem factum et in Philippis salice procidua atque
detruncata et Stagiris in museo populomusaeo ropulo E. alba, omnia fausti
ominis. sed maxime mirum, Antandri platanus etiam
circumdolatis lateribus restibilisrestibulis E. sponte facta vitaeque
reddita longitudine xv cubitorumx cubitorum U 273., crassitudine quattuor
ulnarum.
Verg. Georg. II 9 sqq. Arbores quas naturae debemusdebemus U 273. debeamus ll. v. tribus modis
nascuntur, sponte ant semine aut ab radice. cura numerosior
extitit, de qua suo dicemus volumine. nunc enim17,58
totus sermo de natura est multis modis mirisque memorabili
. namque non omnia in omnibus locis nasci docuimus12,51
nec tralata vivere. hochoc (haec d) alias
dTH. hoc aliaque r. hocque alias v. alias fastidio, alias contumacia,
saepius inbecillitate eorum quae transferantur evenit, alias
caelo invidentecaelo inuidente
alias om.DG., alias solo repugnante.
Fastidit balsamum alibialibi om. Arund. nasci, nata Assyrianata Assyria H. natura
syria DGfdT. natura nisi in syria EXArund. man.Dal. Assyria
G. natura quae in Syria v.
malus alibi ferre, necmaluit fere nec Arund. fere
noluit nec man. Dal. noluit fere nec v. a. G. non et palma ubique nascipalmam nasci
ubique aut natam Arund. man. Dal. v. a. G. aut nata
parere vel, cum promisit etiam ostenditqueostenditque
etiam Arund. man. Dal., educare, tamquam
quae (quae si Arund. ) tam-
quam dArund. v. a. S. invita pepereritpeperit dTv. a S.. non habet vires frutex cinnami in
Syriae vicina perveniendi. non ferunt amomi nardique
deliciae, ne in ArabiamArabiam J.
-bia ll.v. quidem, ex India et nave peregrina
riperegrinari v. peregrinauit (perig- DG) ll.; temptavit enim Seleucus rex. illud maxime mirum,
ipsas plerumque arbores exorari, ut vivant atque tramigrent
, aliquando et a solo impetrari, ut alienas alat advenasque
nutriat, caelum nullo modo flecti. vivit in Italia
piperis arbor, casiae vero etiam in septentrionali plaga,
vixit in Lydia turis, sed unde sorbentessorbentes D2dv. scor- r. sucum omnem
ex iishis D2ED. solessoles dv.
solis rD. coquentesve lacrimam?Th. H. IV 5, 2. 3. illud proxime mirum,
mutari naturam in iisdemiisdem fH. iisdem locis ll. v. atque pro indivisopro indiuiso
DGdG. inprouiso Ev. ex improuiso f. valere.
cedrum aestuosis partibus dederat, setset ego. et ll.v. in Lyciis Phrygiisque
montibus nascitur. frigus inimicum lauro fecerat, sed
in Olympo copiosior nulla est. circa Bosporum Cimmerium
in Panticapaeo urbe omni modo laboravit Mithridates
rex et ceteri incolae sacrorum certe causa laurum myrtumque
habere: non contigit, cum teporisteporis G. temporis ll. del. v. arbores abundent
ibi, punicae ficique, iam mali et piri laudatissimae.
frigidas eodem tractu non genuit arbores, pinum, abietem,
piceam. et quid attinet in Pontum abire? iuxta Romam
ipsam castaneae cerasique aegre proveniunt, persica in
Tusculano, nucesTusculano nuces ego,
-ano non nuces DG (dittogr. vitio). -ano nec non nuces dv.
-ano nam nuces ES. -ano iam nuces D. Graecae cum taedio inseruntur Tarracina
silvis scatente earum.
Cato 48.151. Th. C. I 8, 4. Geop. XI 5, 5. Cupressus advena et difficillime nascentium
fuit, ut de qua verbosius saepiusque quam de omnibus
aliis prodiderit Cato, satusatu D. sato D2.
yato D1GE. raro d. natu v. morosamorosa Ev. mur- r., fructu supervacua,
bacis torva, folio amara, odore violenta ac ne umbra quidem
gratiosa, materie rara, ut paene fruticosifruti-
cosi dv. -sis r. generis,
Diti sacra et ideo funebri signo ad domos posita.Verg. Aen. III 680. Varro r. r. I 15. feminalacunam ego indicavi coll. XVII 73. exciderunt fert femen, mas. cfr. §247.
.... sterilis.dist. U 275. diu metae demum aspectu non repudiata
distinguendis tantum pinorumpi-
norum ll. v. cfr. Varr. de re rust. I 15. uinearum P parum apte coll. Varr. I 26. ordinibus, nunc vero tonsilis
facta in densitatemdensitatem ego. -ate ll. v. parietum coercitaque gracilitate
perpetuo teresteres
Salm. exerc. 122aA. tere G. tera D1. terra D2. tenera dEv. trahitur etiam in picturaspictura DG. operis topiariioperis topiarii P. operistoriarii (-ri D) DG. operi
istoriarum E. operi historiari dT. -iali v.a.H.,
venatus classesve et imagines rerum tenui folio brevique
et virente semper vestiens.Varro r. r. I 126. Colum. IV 26, 1. duo genera earum: meta in
fastigium convoluta, quae et femina appellatur. mas spargit
extra se ramos deputaturque et accipit vitem. utraque
autem immittitur in perticaspersicas E. asseresve amputation ramorum
, qui XIII anno denariis singulis veneuntueneunt dv. -nerunt D1GE. -nierunt D2D., quaestuosissima
in satus ratione silva, vulgoque dotem filiaefiliae
dS. -lia r. -liarum v. antiqui
plantaria eaplantaria ea coni. S. -ariae ll.
-aria v. appellabant. huic patria insula Creta,
quamquamquamquam ll. det. v. quam ll. cum H. Cato Tarentinam eam appellatappellet H., credo, quod
primum eo venerit. et in Aenariain aenaria D1Gdv. marenaria E. in ea D2. in Tarra
Bentleius non accurate coll. Theophr. h. pl. II 2, 2. succisa regerminat;
Th. H. III 1, 6. IV 1, 3. Solin. 11, 12.sed in Creta quocumque in loco terram moverit quispiam,
nisunisu
naturali U 276. nisi naturalia DGE. ni (nisi v.) seratur alia
dv.a.H. ui naturali coni. Dal. naturali haec gignitur protinusque emicatemicat C. emigrat ll. v., illa vero
etiam non appellato solo ac sponteac sponte dEv. ae sponso r. maximeque in Idaeis
montibus et quos Albos vocant summisque in his, unde
numquam nives absunt, plurima, quod miremur, alibi
non nisi in tepore proveniens et nutricem magno opere
fastidiens.
Th. H. III 1, 5. 6. C. 15, 1. Nec terrae tantum natura circa hashas v. hos ll. refert aut
perpetuadist. ego. caeli, verum et quaedam temporaria vis. imbresimbres DGdG. imbrium Ev.
aliquaaliqua ego. -quae Ev.
-que DG. aquae dH. plerumque semina adferunt et certocerto dv. certe rS. fluunt genere,
aliquando etiam incognito, quod accidit Cyrenaicae regioni,
cum primum ibi laserpicium natum est, utut v. om. ll. in herbarum 19,41
natura dicemus. nata est et silva urbi ei proxima imbre
piceo crassoque. *
Th. H. IV 4, 1. III 18, 10. Hedera iam dicitur in Asia nasci. *circiter
urbis Romae annum ccccxxxxcirciter—ccccxxx in. ll. leguntur post crassoque
(v, 19); transposuit et numerum corr. U 277.* negaverat Theophrastus,
nec inin v. om. ll. India nisi in monte Mero, quin et Harpalum omni
modo laborasse, ut sereret eam in Medismedis D2dv. -diis r. frustra, Alexandrum
vero ob raritatem ita coronato exercitu victoremuictore DG. ex India
redisse exemplo Liberi patris. cuius dei et nunc adornat
thyrsos galeasque etiam ac scuta in Thraciae populis sollemnibus
sacris, inimica arboribusarboribus coni. S. -oris DGd. -ori EG. satisque omnibus, sepulchra
, muros rumpens, serpentium frigori gratissima, ut
mirum sit ullum honorem habitum eiei D2dG.
e/// D1. ē G.om.Ev..
Th. H. VI 2, 1.Th. H. III 18, 6. Duo genera prima, ut reliquarum, mas atque femina.
maior traditur mas et corpore et folio, duriore etiam ac
pinguiore etpinguiore et Ev. -ore set D2D.
-orem et r. an -ore ut et? flore ad purpuram accedente; utriusque autem
similis est rosae silvestri, nisi quod caret odore. species
horum generum tres: est enim candida ant nigra hedera
tertiaquetertia quae E. -tiaque quae
v. sed cfr. § 70. 177. XVII 112. vocatur helix. etiamnum haechae D2v. species dividuntur
in alias, quoniam est aliqua fructu tantum candida, alia
et folio. fructum quoque candidum ferentium aliis densus
acinus et grandior, racemis in orbem circumactis, qui
vocantur corymbi, iidemidem DGD.
item rv.. Silenici, cum est minor acinus,
sparsiordist. ego. racemus, simili modo ut inut in ego. cfr. Theophr. in DGEv.
om.d. nigra.Diosc. II 210. alicui et semen
nigrum, alii crocatum, cuius coronis poetae utuntur, foliis
minus nigris, quam quidam Nysiam, alii Bacchicam vocant,
maximis inter nigras corymbis. quidam apud Graecos
etiamnum duo genera huius faciunt a colore acinorum,
erythranum et chrysocarpum.
Th. H. III 18, 7–9. Plurimas antem habethabet v. -ent ll. differentias helix, quoniam folio
maxime distat. parva sunt et angulosa concinnioraque,
cumquam d. reliquorum generum simplicia sintsunt DGd.. distat et longitudine
internodiorum, praecipue tamen sterilitate, quoniam
fructum non gignit. quidam hoc aetatis esse, non generis
existimant primoqueprimoque dv. primo qui r. helicem esse, fieri hederam vetustate.
horum error manifestus intellegitur, quoniam helicis plura
genera reperiuntur, sed tria maxime insignia: herbacea ac
virens, quae plurima est, altera candido folio, tertia versicolori
, quae Thracia vocatur. etiamnumet hi annum E. herbaceae tenuiora
folia et in ordinem digesta densioraque; in alio genere
diversa omnia eaomnia ea ego. omnia. et DGEv.
omnia d.cfr. Theophr.. in versicolori alia tenuioribus foliis et
similiter ordinatis densioribusque est, alteri generi neglecta
haec omnia; maiora quoque aut minora sunt folia macularumque
habitu distantdistat DG.. et in candidis aliisaliis ego. alii DGE.
alia dv. cfr. Theophr. sunt candidiora
.ib. 8. 9. 10. 6 init. adulescit in longitudinem maxime herbacea. arbores
autem necatnecat dv. nec ad r. candida omnemque sucum auferendo tanta
crassitudine augetur, ut ipsa arbor fiat. signa eius folia
maxima atque latissimalatis-
sime G., mammae rigentesmammae rigentes ego. cfr. § 152. -mas erigentes DGE.
-mas erigentis dv., quae sunt ceteris
inflexae, racemiracemi v. -mis ll. stantes ac subrecti. et quamquamquamquam dv.
quamque r.
omniuman omni? cfr. XVII 120. hederarum generi radicosa bracchia, huic tamen
maxime ramosa ac robusta, ab ea nigrae.152 sed proprium
albae, quod inter media folia emittit bracchia utrimqueutrimque
dC. utrumque rv.
semper amplectens, hoc et in murismuris D2dv. -res r. -ros fS., quamvis ambire non
possit. itaque etiam pluribus locis intercisa vivit tamen
duratque, et totidem initia radicum habet quot bracchia,
quibus incolumis et solida arbores sugit ac strangulat.
est etest
et v. e Theophr. est ll. J. in fructu differentia albae nigraeque hederae, quoniam
aliisaliquis U 279. sed cfr. § 20 et Müller de stilo Pl. p. 91. tanta amaritudo acini, ut aves non attingant.
est et rigens hedera, quae sine adminiculo stat sola
omnium generum, ob id vocata orthocissosorthocissos P. oriocissos D2.
cissos r v. a. S., e diverso
numquam nisi humi repens chamaecissos.
Th. H. III 18, 11. 12 (Diosc. IV 142). Similissimilis dv. -le r. est hederae ehederae e v. -reae E1.
-rae (ed- G) r. Cilicia quidem primum
profectaprofecta dv. -cto r., sed in Graeciagraecia dEv. traccia r. frequentior, quam vocant smilacem
si-
milacem E (ut v. 13) v.a.B., densis geniculata caulibus, spinosis frutectosa ramis,
foliofolio D2dv. -ia r. hederaceo, parvo, non anguloso, a pediculopediculo
D2dv. red- D1G. ret- E. emittente
pampinos, flore candido, olente liliumlibium E..Ovid. Met. IV 283. fert racemos labruscae
modo, non hederae, colore rubro, conplexa acinis
maioribus nucleos ternosternos D2dB.
inter nos D1. unt nos G. undenos Ev., minoribus singulos, nigros durosque
, infausta omnibus sacris et coronis, quoniam sit
lugubris virgine eius nominis propter amorem iuvenis
Croci mutata in hunc fruticem.Cato 111. id volgus ignorans plerumque
festa sua polluit hederam existimando, sicut in
poetis aut Libero patre aut Sileno quis omnino scitquis omnino scit
ego. qui somno nescit; ll. P. qui (quis G) omnino nescit v. qui
quis omnino nescit coni. S. quibus
coronenturcoronetur P.?
E smilace fiunt codicilli, propriumque materiae est, ut
admota auribus lenem sonum reddat.—Hederae mira
proditur natura ad experienda vina, si vas fiat e ligno
eius, vina transfluere ac remanere aquam, si qua fuerit
mixta.
Inter ea, quae frigidis gaudent, etgaudent
et D2dG. -dentes r. gaudent v. aquaticos
frutices dixisse conveniat. principatum in his tenebunt
harundines belli pacisque experimentis necessariae atque
etiam deliciis gratae.
Tegulo earum domus suas septentrionales populi operiunt
, durantque aevis tecta taliatalia D2coni. S. alta rv.; et in reliquo vero orbe
et camaras levissime suspendunt. chartisquechartisque v. trhacisque D. thra- r. an chartis quoque? serviunt calami
, Aegyptii maxime cognatione quadam papyri. probatiores
tamen CnidiiCnidii S. gnidi DGE. -dii dv. et qui in Asia circa Anaeticum lacum
nascuntur. nostratibus fungosior subest natura, cartilagine
bibula, quae cavo corpore intus, superne tenui inarescit
ligno, fissilis, praeacuta semper acie. geniculata cetero
gracilitas nodisquenodis dv.a.S. distincta leni fastigio tenuatur in cacumina
, crassiore paniculae coma, neque hac supervacua.
aut enim propro dv. om. r. plumaplurima D2. strata cauponarum replet aut, ubi
lignosiorelignosiore P. limosiore ll. v. a. H. induruit callo, sicut in Belgis, contusa et interiecta
navium commissuris feruminat textus glutino tenacior
rimisquerimisque D2dv. prim- r. explendis fidelior pice.
Calamis orientis populi bella conficiunt, calamis*
mortem adcelerant pinna addita, calamis *spicula addunt
inrevocabili hamo noxiaspicula—noxia ll. v. habent post alterum calamis
(v. 8), transposui auctore U 280.noxia v. noxiae D1GE.
noxie d. noxia et D2D.* fitque et ex ipso telum aliud
fracto in vulneribus. his armis solem ipsum obumbrantobumbrant v. -rat ll..
propter hoc maxime serenos dies optant, odere ventos et
imbres, qui inter illos pacem esse cogunt. ac si quisquis
dv. quid r.
Aethiopas, Aegyptum, Arabas, Indos, Scythas, Bactros,
Sarmatarum tot gentes et orientis omniaque Parthorum
regna diligentius conputet, aequa ferme pars hominum in
toto mundo calamis superata degit.init.: Th. H. IV 11, 13. Herodot. III 98. praecipuus hic usususus D2dv. uisus rS.
in Creta bellatores suos nobilitavitnobilitauit D2S.
praecipitauit rv.. sed in hoc quoque,
ut ceteris in rebus, vicit Italia, quando nullus sagittis
aptior calamus quam in Rheno Bononiensi amne, cui
plurima inest medulla pondusque volucre et contra flatus
quoque pervicax libra. quippe non eadem gratia BelgicisBelgicis v. bellicis ll.
haecdist. ego. et Creticis commendatioribuscommendatioribus dB (cfr. XXV 130). -ationibus D1GE. -atio
D2. -atio. omnibus coni. S.. quamquam praeferuntur
Indici, quorum alia quibusdam videtur natura, quando
et hastarum vicem praebent additis cuspidibus.Solin. 52, 48. harundini
quidem Indicae arboreaarborum D2. amplitude, quales vulgo in templis
videmus. differre mares ac feminas in his quoque Indi
tradunt. spissius mari corpus, feminae capacius. navigiorumque
etiam vicem praestant, si credimus, singula
internodia. circa Acesinen amnem maxime nascitur.
Harundo omnis ex una stirpe numerosa, atque etiam
recisa fecundius resurgit. radix natura vivax, geniculata
et ipsa. folia Indicis tantum brevia, omnibus vero a nodo
orsa conplexuconplexu D2dv. con (cum E) conplexo r. tenues per ambitum inducunt tunicas, atque
a medio internodio cum plurimum desinunt vestire procumbuntque
. latera harundini calamoque in rotunditate
bina, super nodos alterno semper inguine, utut dv.
om. r. alterum aa S. ad ll. v.
dexteradexteram d1v.a.G. -ras d2. fiat, alterum superiore geniculo ab laevaableua
EVerc. ad laeua v. per vices.
inde exeunt aliquando rami, qui sunt calami tenues.
Th. H. IV 11, 10–13. Plura autem genera. alia spissior densiorque
geniculis, brevibus internodiis, alia rarior maioribus, tenuiorque
et ipsa. calamus vero alius totus concavus, quem
vocant syringian, utilissimus fistulis, quoniam nihil est ei
cartilaginis atque carnis. Orchomenioorchomenio ll. D. -ius v. et nodinodi D2D.
om. ll. v. continuo
foramine perviiperuii D. peruit Gd1. perum E. perui//t D1.
aperuit d2. perui//s D2. pervius v., quem auleticon vocant. hic tibiis utilior,
fistulis ille. est alius crassiore ligno et tenui foramine.
hunc totum fungosa repletreplet v. -leet D2.
-leeti D1. -leti GE. -leuit dS. medulla. alius brevior, alius
proceriorprocerior et tenui fora-
mine D2., exilior crassiorque. fruticosissimus, qui vocatur
donax, non nisi in aquaticis natusnatus D2dv. natis r., quoniam et haec
differentia est, multum praelata harundine quae in siccis
proveniatproueniat v. -nit d.
praeueniat (pre- G) r.. suum genus sagittario calamo, ut diximus, sed
Cretico longissimis internodiis, obsequiumque quo libeat 161
flecti calefacto. differentias faciunt et folia non multitudine
tantum et longitudine,tantum et longitudine ego e Theophr. om. ll. v. tantum P (non modo multitudine coni. J). verum et colore. variauaria B
e Theophr. ualida ll. v. Laconicis
et ab ima parte densiora, quales in totum circa
stagna gigni putant dissimiles amnicis longisque vestiri
foliis spatiosius a nodo scandente complexu.Diosc. V 136. est et obliqua
harundo, non in excelsitatem nascens, sed iuxta terram
fruticis modo se spargens, suavissima inin del. U 281 in eius coni. Dal. teneritatetemeritate D1GdE.
animalibus. vocatur a quibusdam eletiaeletia D. iletia U 281. elegia ll. v.. est et in ItaliaGalatia U 282 coll. Diosc. V 136.*
palustris ex cortice tantum sub ipsa coma *nascens, adarea
nomine*nascens adarca nomine ll. v. habent post Italia;
transposui auctore U 282 coll. XX 241., utilissimautilissime DG. dentibus, quoniam vis eadem est
quae sinapi.
Th. H. IV 11, 1. 2. De Orchomeniiorchomenii Ev. orcomeni DG. comenti d. lacuslacus v. flacus
DG. flaccus E. raciis d. harundinetis accuratius dici cogit
admiratio antiqua. characian vocabant crassiorem firmioremque
, plocimonplocimon U 283 e Theophr. plocian
DGfEv. politian d. plotiam Bas. vero subtiliorem, hanc in insulis fluvitantibus
natamnatas dE., illamillam v.
illas ll. in ripis exspatiantis lacus.ib. 8. 9, 3. tertia est
harundo tibialis calami, quem auleticon dicebant. nono
hic anno nascebat.ur. nam et lacus incrementaan incrermento.. spatium? hoc temporis
spatio servabat, prodigiosus, si quando amplitudinem
biennio extendisset, quod notatum apud Chaeroniam infausto
dist. ego; lacunas indicaverunt J. U 283. Atheniensium proeliopraelio
D2v. om. r H. est... aepeEst
aepe DG. et saepe dTEv. Est prope D.... LebadiaLebadia D. lebaida
(laeb- DG) ll. H. apud Lebadiam B.... vocatur
notatur v. a. H. influente Cephiso. cum igitur anno permansit inundatio
, proficiunt in aucupatoriaman aucupatoriae? quoque amplitudinem.
vocabanturdist. U 284 coll. Theophr. zeugitae, contra bombyciae maturius reciprocoan reci-
proca (sc. inundatione)?;
graciles, feminarum latiore folio atque candidiore, modica
lanugine; atat ego. aut ll. v. omnino nulla spadonum nomine insignibusinsigni// D1.
-gnis D2D..
hinc erant armamenta ad inclutosinclutos Aldus. -lytos D2. -lusos rv. a. D. cantus,Th. H. IV 11, 4. 5. 7. 9.
§ 173: Cato 6, 3, 4. non silendo et
reliquo curae miraculo, ut venia sit argento iam potius
cani. caedi solebant tempestivae usque ad Antigeniden
tibicinem, cum adhuc simplici musica uterentur, sub arcturo
. sic praeparatae aliquot post annos utiles esse incipiebant
, tunc quoque multa domandae exercitatione et
canere tibiae ipsae edocendaeedocen-
dae Palm. doc- dB. educ- rv.a.G., comprimentibus se linguislinguis D2D. liguris r.
lingulis Verc. lig- v.,
quod erat illis theatrorum moribus utilius. postquam varietas
accessit et cantus quoque luxurialuxuriantes Ev. a. G, caedi anteantes DG solstitiasolstitia D2v. StultitiaD1GE. -iciae d.
coeptae et fieri utiles in trimatu, apertioribus earum lingulis
lingulis Verc. ung-
DGEv. lig- dB. ad flectendos sonos, quae inde sunt et hodie. sed
tum ex sua quamque tantum harundine congruere persuasum
erat, et eam, quae radicem antecesserat, laevae
tibiae convenire, quae cacumen, dexterae, inmensum quantum
praelatis quas ipse Cephisus abluisset. nunc sacrificae
Tuscorumsacrificae tuscorum dv. -cae tus-
quorum DG. -cetur quorum E. e buxo, ludicrae vero e loto ossibusque
asininis et argento fiunt.—Aucupatoria harundo ee ego. a ll. v. Panhormo
laudatissima, piscatoria Abaritana ex Africa.
Harundinis Italiae usus ad vineas maxime. Cato
seri eam iubet in umidis agris bipalio subacto prius solo,
oculis dispositis intervallo ternorum pedum, simul et corrudae
cor-
rudae ego. -dam ll. v., unde asparagiasparagi v. aspargi D2. -git D1G.
aspergit r. fiant, concordare amicitiam, salicissalicis dv. sil- r. salices S. -cem Bas.
vero circa.
qua nulla aquaticarum utilior, licet
populi vitibus placeant et Caecuba educent, licet alnialni v.
alnis D2dE. alny r. saepibus
saepes v. a. G. epirus D2. muniant contraque erumpentium amnium impetus
riparum muro in tutela ruris excubent in aqua satae densius
caesaequedensius caesaeque U 285. caesaeque densius ll. v. innumero herede prosint.
Salicis etiametiam ego. statim ll. v. autem U 285. an utilitatum? plura genera. namque et in proceritatem
magnam emittunt iugis vinearum perticas pariuntque
pariuntque dv. paritque r. pariterque D. balteo corticis vincula, et aliae virgas sequacissequaces E. ad
vincturasiuncturas Ev. a. G. lentitiaelentitiae v. laet- DG. let- r., aliaealiae v.
-ias ll.S. praetenuespraetenuae DG. viminibus texendis spectabili
subtilitate, rursus aliae firmiores corbibus ac plurimae
agricolarum supellectili, candidiores ablato cortice lenique
lenique dH. leuique rv. tractatutractatu D2dv. tractat ut D1G. -tatu ut E. maioribusmaioribus (an am-
plioribus?) ego. Melio///ribus E. molioribus DG. mollio- dT.v.S.
uilio- G. vasis, quam ut equam ut e v. quae (que dT) ut ne ll. quae sine
Salm. corio fiant eadem,
atqueeadem, atque ego. eodem atque ll. v. atque
eodem U 285. etiam supinarum in delicias cathedrarum aptissimae.
caeduaaptissimae caedua (-uas D1G) DGG.
-ma ecce duas E. -ma haec eduas d. salici fertilitas densiorque tonsura ex brevi pugno
verius quam ramo, non, ut remur, in novissimis curanda
arbore. nullius quippe tutior reditus est minorisve inpendi
ant tempestatium securior.
Cato 1, 7. Tertium locum ei in aestimatione ruris Cato
adtribuit prioremque quam olivetis quamque frumento aut
pratis, nec quia desint alia vincula. siquidem et genistae
et populi et ulmi et sanguinei frutices et betullae et
harundo fissa et harundinum folia, ut in Liguria, et vitis
ipsa recisisque aculeis rubi alligant et intorta corylus—
mirumque contuso ligno alicui maiores ad vincula esse
vires—, salici tamen praecipua dos.Colum. IV 30, 4. Th. H. III 13, 7. finditur Graeca
rubens, candidior Amerina, sed paulo fragilior, ideo solido
ligat nexu. in Asia tria genera observant: nigram utiliorem
viminibus, candidam agricolarum usibus, tertiam, quae
brevissima est, helicem vocant. apud nos quoque multi
totidem generibus nomina inponunt, viminalem vocant eandemque
purpuream, alteram nitelinam a colorecolore dv. cal- r., quae sit
tenuioran est tenuior?, tertiam Gallicam, quae tenuissima.
Nec in fruticum nec in veprium cauliumve neque
in herbarum aut alio ullo quam suo genere numerentur
iure scirpiscirpi v. -pis ll. fragiles palustresque*, e quibuse quibus ll. v. habent post tegetesque;
transposui cum U 286. *[etet del. U ad v.a.D.] tegulum
tegetesquestragulum
tegetesque texuntur U.*, detracto cortice candelae luminibus et funeribus
serviunt. firmior quibusdam in locis eorumeorum Dal. earum ll. v. rigor.
namque iis velificant non in Pado tantum nautici, verum
et in mari piscator Africus praepostero more velumue-
lum D2D. uela dEv. leua G.inD1ras. intra
malos suspendens, et mapalia sua Mauri tegunt, proximeque
aestimantiaestimanti dB.
-ati rS. hoc videanturuideantur EB. -atur rv. esse, quodquo TB. in interiore parteinferiore parte
Nili B.
mundi papyrumpapyrum. Sui S. -rum usui ll. -rum usu
Brot. -ri sunt usu B..
Sui, sed frutectosi generis sunt inter aquaticas
et rubi atque sabuci, fungosi generis, aliter tamen quam
ferulae, quippe plus ligni estligni est D2dS. -gnist D1G. -gnit
E. -gni G., utique sabuco, ex qua magis
canoramcanoram v. -rum ll. bucinam tubamque credit pastor ibi caesacaesa C. -sae dv. cau-
sae r., ubi
gallorum cantum frutex ille non exaudiat.Diosc. IV 38. Th. H. III 13, 6. rubi moramora D2dv. more r. ferunt
et alio genere similitudinem rosae quaequae ego. cfr. XXIV 121. qui ll. v. vocatur cynosbatos
cynosbatos v. cynusbatos D2E. -tus d.
-tis r.. tertium genus Idaeum vocant Graeci a loco, teneri
ustenerius ego. teneriores D2. tenuiores r. cfr. XXIV 123 et Diosc. tenuior est v. tenerior est B. tenuius est
C. tenerioribus D. quam cetera minoribusque spinisspinis dv. pinis DE. -nus G. et minus aduncis.
flos eius contra lippitudines inlinitur ex melle et igni
sacro; contra stomachi quoque vitia bibitur ex aqua.
sabuci acinos habent nigros atque parvos, umoris lenti,
inficiendo maxime capillocapillos D2D. sed cfr. XXIV 54.. qui et ipsi aqua decocti manduntur
.
Th. H. I 12, 2 (cf. ib. IX 1, 2). Umor et corporicorpori ego cfr. Theophr. (τῶν δένδρων αὐτῶν) et infra v. 6. cortici ll. v. del. P. arborum est, qui sanguis
earum intellegi debet, non idem omnibus: ficis lacteuslacteus dv. acteus f. lactens rS.—
huic ad caseos figurandos coaguli vis—, cerasis cumminosus
,dist. D. cfr. Theophr. ulmis salivosus, lentus acac D2dEv. e r.ac piris dv.a. D. pinguis, malis, vitibus,
piris aquosus. vivaciora quibus lentior. atque in totum
corporicorpori dHack. -re rv. arborum, ut reliquorum animalium, cutis, sanguis,
caro, nervi, venae, ossa, medullae.Th. H. I 2, 4–6. pro cute cortex. mirum
, is in moro medicis sucum quaerentibus vere hora
diei secunda lapide incisusincisus dT. incussus rv. manat, altius fractus siccus
videtur. proximi plerisque adipes. hi vocantur a colore
alburnum,arbornum DG. -borum d. mollis ac pessima pars ligni, etiam in robore
facilefacile dEv. facre (-rae
D2)r. putrescens, teredini obnoxia, quare semper amputabitur
. subest huic caro, carnicarni ego. cui ll. v. ossa, id est materiae
optimum. alternant fructus quibus siccius lignum, ut
olea, magis quam quibus carnosum, ut cerasus. nec omnibus
adipes carnesve largae, uti nec animalium acerrimis.
neutrum habent buxus, cornus, olea, nec medullam minimumque
etiam sanguinis, sicuti ossa non habent sorba,
carnem sabuci—atat ego. et ll. v. sed Dal. plurimamplurimam dv. -mas D1. -mae r. ambae medullam—nec
harundines maiore ex parte.
In quarundam arborum carnibus pulpae venaeque
sunt. discrimen earum facile; venae latioresletiores DGd. candidioresque
. pulpaepulpe
G. pulpa (puncto posito) D. fissilibus insunt. ideo fit, ut aure ad
caput trabis quamlibet praelongae admota ictus ab altero
capite vel graphiigraphii G. grapi DG. graui
r. grauis v. sentiantursentiatur dv.a.S. sencientur DG. penetrante rectis meatibus
sono, unde deprehenditur, an torta sit materies nodisque
concisa. quibus sunt tubera, sicut suntsic-
ut sunt v. sic sunt ll. H. sicut S. in came glandia,
in iis nec vena nec pulpa, quodam callo carnis in se convoluto
. hoc pretiosissinum in citro et acere. cetera mensarum
genera fissis arboribus circinantur in pulpamin pulpam D2dEv. ut pul- r.; alioqui
fragilis esset vena in orbem arboris caesaarboris caesa dEv.
-oribus cercenantur (circ- D2 )r.. fagisfagis Dv. fagis r. pectines
traversi in pulpa. apud antiquos inde et vasis honos.
M'. Curius iuravit se nihil ex praeda attigisse praeter guttum
guttum dv. gutum r. faginum, quo sacrificaret.Th. H. V 4, 8.—Lignum in longitudinem
fluvitatfluuitat ego cum P (fluitat) e Theophr. cf. § 204. XIII 57. fluctuatur ll. v., ut quaequeut quaeque CFW Müller p. 17. ut quae dEv. utque rD. pars fuit ab radice, validius sidit.—
quibusdam pulpa sine venis mero stamine et tenui constat
. haec maxime fissilia. alia frangi celeriora quam findi,
quibus pulpa non est, ut oleae, vites. at e contrario totum
e carne corpus fico, tota osseaossea ego. ossea est ll.v.
an ossea sunt? ilex, ornusornus DG. cornus rv., robur, cytisus,
morus, hebenus, lotos et quae sine medulla esse diximus. 183
ceteris nigricans color, fulva cornus in venabulis nitet incisuris
nodata propter decorem. cedrus et larix et iuniperus
rubent.Th. H. III 9, 3. 7. Vitruv. II 9, 17.
larix feminafemina B e Theophr. -nam DdE. et fem- G. habet quam Graeci vocant
aegida mellei coloris. *hoc lignumhoc lignum - uocant ll. v. habent post rimis (v. 19); transp. ego coll. Theophr. proximum medullae est.
in abiete lussonlus-
son Robertus Constant. e Theophr. (λοῦσσον). leuson ll.G. leu-
con v. Graeci vocant*. inventum pictorum tabellis
inmortale nullisque fissilefissile v. -lem dE. fyssyle D2. -lem r. rimis. * cedri quoque durissima
quae medullae proxima, ut in corpore ossa, deraso
modo limo. et sabuci interiora mire firma traduntur,
quidamquequi-
damque J. qui namque ll. v. venabula ex ea praeferuntfaciunt praeferunt v. a.J. omnibus, constat
enim ex cute et ossibus.
Th. H. V 1, 1. Caedi tempestivum quae decorticentur etet
P e Theophr. ut ll. v. teretes
ad templa ceteraqueceterosque ES. usus rotundiretundi DGd., cum germinant, alias
cortice inextricabili et carie subnascente ei materiaque
nigrescente; tigna et quibus aufert securis corticem a
bruma ad favonium aut, si praevenire cogamur, arcturi
occasu et ante eum fidiculae, novissima ratione solstitio.
dies siderum horum reddenturreddentur D2Gv.
-etur r Brot. suo loco. vulgo satis 18, 271 313
putant observare, ne qua dedolanda sternatur ante editos
suos fructus. robur vere caesum teredinem sentit,
bruma autem neque vitiaturuitiatur D2V. uiatur D1GEG. deiciatur dT. neque pandatur, alias obnoxium
etiam, ut torqueat sese findatque, quod in subere
tempestive quoque caeso evenit. infinitum refert et lunaris
ratio, nec nisi a xx in xxx caedi volunt. inter
omnes vero convenit utilissime in coitu eius sterni, quem
diem alii interlunii, alii silentis lunae appellant. sic certe
Tiberius Caesar concremato ponte naumachiario larices ad
restituendum caedi in Raetia praefinivit. quidam dicunt,
ut in coitu et sub terra sit luna, quod fieri non potest
nisi noctu. si competantsi competant D2dv. sic opet- D1G. sic oppet- E. coituscoi-
tus D2v. coetus D1GE. ceptus d. in novissimum diem brumae
, illa fitfit Dal. fit ll. v. aeterna materies; proxime, cum supra dictis
sideribus. quidam et canis ortum addunt, et sic caesas
materias in forum Augustum.Vitruv. II 9, 3. nec novellae autem ad materiem
nec veteres utilissimae. circumcisas quoque inin DGD. ad rv.
medullam aliqui non inutiliter relinquunt, ut omnis umor
stantibus defluat. mirum apud antiquos primo Punico bello
classem Duilli imperatoris ab arbore LX die navigavisse,
contra vero Hieronem regem ccxx naves effectas diebus
XLV tradit L. Piso. secundo quoque Punico Scipionis
classis XL die a securi navigavit. tantum tempestivitas
etiam in rapida celeritate pollet.
Cato 31, 2. Cato hominum summus in omni usu de materiis
haec adicit: Prelum ex sappino atra potissimum
facito. ulmeam, pineam, nuceam, hanc atque
aliam materiem omnem cum ecfodiesecfodies ego. exf- DGE. eff- dv., luna
decrescente eximito post meridiem sine vento
austro. tum erit tempestiva, cum semen suum
maturum erit. cavetoque per rorem trahas aut
doles.Cato 37, 3. 4. Varro I 37, 2. idemque mox: Nisi intermestri lunaque dimidiata
ne tangas materiem. quamquam ego e Cat.
37, 4. tuam D2. tam r. tunc ne v. tum Brot. effodias aut
praecidas abs terra. diebus VIIVII E (?)
H e Cat. IIII rv. proximis, quibus
luna plena fuerit, optime eximitur. omnino caveto
ni quamni quam Gesner ad Cat. l. l. ne quam
Brot. nigram ll.v. materiem doles neve caedas neve
tangas nisi siccam, neve gelidam neve rorulentam
. —Tiberius itemitem U 287. idem ll. v. et in capillo tondendo servavit interlunia
. M. Varro adversus defluvia praecipit observandum
id a pleniluniispleni-
luniis dv. plenal- r..—
Th. H. V 1, 6. 9. 10. 11. <1> Laricilarici v. -cis ll. S. et magis abietiabieti v. -tis
ll.S. succisis umor diudiu dv. dio r. defluit
. haechae dv.cfr. XVII 5. omnium arborum altissimae ac rectissimae.
navium malis antemnisque propter levitatem praefertur
abies. communia his pinoquepino
quoque D2. an commune et his et pino quoque?, ut quadripertitos venarum
cursus bifidosvebifidos-
que Ev.a.D. habeant vel omnino simplices. fabrorumad fabrorum B.inin coni. S. om. ll. v. intestina opera medulla sectilis optima quadripertitis,
.... materiesmateriis D2Ev. a. G. etdist. ego et lac. indicavi e Theophr. h. pl. V 1, 10. exciderunt
pessima bifidis. mollior quam ceterae. intellectus in cortice
protinus peritis.Vitruv. II 9, 7.—Th. H. V 1, 11; IV 1, 4. Vitruv. II 9, 17. abietis quae pars a terra fuit, enodis
est. haechac dEv.a.G. qua diximus ratione fluviata detoraturde-
toratur coni. D philol. XXXIp. 391 coll. Vitruvii II 9, 7eiecto
torulo
. decoratur ll. decorticatur v. atque186
ita sappinus vocatur, superior pars nodosa duriorque
fusterna. et in ipsis autem arboribus robustiores aquiloniae
partes, et in totum deteriores ex umidis opacisque,
spissiores ex apricis ac diuturnae. ideoideo romae D2dv. ideo rumae D1G. id eorum. hae E. Romae infernasinfernas D2B. -na rv.
abies supernati praeferturpraeferunt D2..
Th. H. V 2, 1. Vitruv. II 9, 13.Est per sese dTS.om. rv. gentium quoquequoque regiones v.a.S. in his differentia. Alpibus
dist. U 289. an Galliae? Appenninoque laudatissimae, in Gallia Iuribus ac monte
Vosegouosago E. Vogeso C., in Corsica, Bithynia, Ponto, Macedonia. deterior
AenianicaAenianica (vel Aeanica) B e Theophr.
aeneatica (ene- G) ll. v. a. D. et Arcadica, pessima Parnasia et Euboicaeuboica D2G. eb- d. eubuica D1G.
euboea Ev., quoniam
ramosaeramosae D2dv. ramos ac r. ibi et contortae putrescentesque facile. at
cedrusac cedros DG. in Creta, Africa, Syria laudatissima. cedri oleo
peruncta materies nec tiniam nec cariem sentit.Th. H. V 2, 3.4. iunipero
eadem virtus quae cedro. vasta haec in Hispania maximeque
an utique? Vaccaeisuaccaeis D2H. -ceis dT. -cae eis rv. -cae eius C.. medullamedullae uis D2. eius ubicumque solidior etiam
quam cedriscedris DGf. -rus rv. an
cedri?. publicum omnium vitium vocant spiras,
ubi convolvere se venae atque nodi. inveniuntur in quibusdam
in quibusdam dv. quib- r., sicut in marmore, centra, id est duritia clavoclauso DG.
similis, inimica serris. et quaedam forte acciduntaccidunt dv. acced- r., utut coni. Dal. in ll. v. iis D. del. C. lapide
comprehenso aut receptoan ac recepto? in corpus aut alterius arboris
ramo. <2> Megaris diu stetit oleaster in foro, cui
viri fortes adfixerant arma, quae cortice ambiente aetas
longa occultaverat, fuitque arbor illa fatalis excidio urbis
praemonitaepraemonitae v. -tas G. -ta
D. -tis dS. post monita E. oraculooraculo cum dv. -lum cum E, -lo
D2. -lum r. -lorum cum S., cum arbor arma peperisset, quod
succisae accidit ocreis galeisque intus repertis. ferunt
lapides ita inventos ad continendos partus esse remedio.
Amplissima arborum ad hoc aevi existimatur Romae
visa, quam propter miraculum Tiberius Caesar in
eodem ponte naumachiario exposuerat advectam cum reliqua
materie, duravitque ad Neronis principis amphitheatrum
. fruit autem trabstrabs D2dVerc. traps D1G. trabes Ev. ea eea e D1GD. ae
D2. e dEv. larice, longa pedes cxx,
bipedali crassitudine aequalis, quo intellegebatur vixuix Ev. uia r. credibilis
reliqua altitudo fastigium ad cacumen aestimantibus
. fuit memoria nostra et in porticibus saeptorum a
M. Agrippa relicta aeque miraculi causa, quae diribitoriodiribitorio B. dilib- DG.
del- E. delibat- dv.
superfuerat, XX pedibus brevior, sesquipedali crassitudine.
abies admirationis praecipuae visa est in nave, quae ex
Aegypto Gai principis iussu obeliscum in Vaticano circo
statutum quattuorque truncos lapidis eiusdem ad sustinendum
eum adduxit. qua nave nihil admirabilius visum in
mari certum est. CXXcxxD. cxxM G. cxx Ev. cxxx
DGdf. modium lentis pro saburra ei fuere.
longitudo spatium obtinuit magna ex parte Ostiensisostensis d. -sus E. portus
latere laevo. ibi namque demersa est Claudioa Claudio dv.a.D. sed cfr. VII 74. 158. VIII 37. IX 10. principe
cum tribus molibus turrium altitudine in ea exaedificatis
obiterob iter Brot. ob id ex
D. (cfr. XXXVI 70). ob id ter (advecto) P. Puteolano pulvere advectisque. arboris eius
crassitudocrassitu-
dine D2. quattuor hominum ulnas conplectentium implebat
, vulgoque auditur LXXX nummum et plurispluris v. -res E. -re r. malos venundari
ad eos usus, rates vero conecticonnecti dv. con-
iecti r.XL sestertiumsestertium J. -tii DGE. HS d(?)H. -tiis v.
plerasque.Th. H. V 7, 1. V 8, 1. at in Aegypto ac Syria reges inopia abietis
cedrouncos ego posui. ad classes feruntur usi. maximamaxi-
mae DG. -me E. [ea] in Cypro
traditur ad undecirememundeciremem v. un-
decumcegem D2. unde cerem r. Demetri succisa CXXX pedum,
crassitudinis vero ad trium hominum conplexum. Germaniae
praedones singulis arboribus cavatis navigant, quarum
quaedam et xxx homines ferunt.Th. H, V 3, 1. 2. <3> spississilmaspississima Salm. exerc. 728bE coll. Theophr. sciscima G.
scissima DE. siccissima dv.
ex omni materie, ideo et gravissima iudicatur hebenus et
buxus, graciles natura. neutra in aquis fluvitat, nec suber,
si dematur cortex, nec larix. ex reliquis spississima lotos,
quae Romae ita appellatur, dein robur exalburnatum. et
huic nigricans color magisque etiam cytiso, quae proxime
accedere hebenum videtur, quamquam non desunt qui
Syriacas terebinthos nigriores adfirment. celebravitcelebrauit ego. -ratur ll. v. et Thericles
Thericles Bas. teri- DGEv. tetri- d. nomine calices ex terebintho solitus facere torno;
perquamper quem v.a.J.dist. U 290. probatur materies. omnium haec sola ungui vult
meliorque fit oleo. colosfit oleo. colos D2S. fit oleo olos D1. fit oleae
olos (olor d)r. oleo fit colos v. mire adulteratur iuglande ac
piro silvestri tinctis atque in medicamine decoctis. omnibus
quae diximus spissa firmitas.ib. 3. 4. ab iis proxima est
cornus, quamquam non potest videriuideri ll. v. an nitere?
cfr. § 186. 215. XVII 26. materies propter
exilitatem, sed lignum non alio paene quam ad radios
rotarum utile aut si quid cuneandum sit in ligno clavisve
figendum ceu ferreis. ilex item et oleaster et olea atque
castanea, carpinus, populus. haec et crispa aceris modo,
si ulla materies idonea esset ramis saepe deputatis. castratio
ilia est adimitque vires. de cetero plerisque horum,
sed utique robori, tanta duritia, ut terebrari nisi madefactum
non queat et ne sic quidem adactus avelli clavusclauus dEv. clabus D1G. cla-
uis D2..
e diverso clavum non tenet cedrus. mollissima tilia. eadem
videtur et calidissima. argumentum adferunt quod
citissime ascias retundat. calidae et morus, laurus, hederae
et omniaomnia D2D. omina D1G. homine d. omnes Ev., e quibus igniaria fiunt.
Th. H. V 9, 6. 7 init. Exploratorum hoc usus in castris pastorumque
repperit, quoniam ad excudendumexcudendum D2G. exclud- r. excuti- v. ignem non semper lapidis
occasio est. teritur ergo lignum ligno ignemque concipit
adtritu, excipiente materie aridi fomitis, fungi vel foliorum
facillimofacillimo dH. -me DGv. -mae E. conceptuconceptum v.a. H.. sed nihil hedera praestantius
quaee Salm. exerc. 126bC e Theophr. et GdE.om.Dv. ex
D teratur, lauro quae terat. probatur et vitis e silvestribus
siluestris v. a. D.—alia quam labrusca—, et ipsa hederae modo
arborem scandens.Th. H. V 3, 4–6. (ad § 209 cfr. etiam Th. H. V 9, 5. V 7, 7. Vi-
truv. II 9, 9). frigidissima quaecumque aquatica, lentissima
autem et ideo scutis faciendis aptissima quorum
plaga contrahit se protinus cluditque suum vulnus et ob
id contumacius tramittit ferrum, in quo sunt genere
vitisuitis ego e Theophr. et § 176.
fici ll. v.uitex ego e Vitruv. ut ex D1G. ilex D2. frutex d.
ut haec E.del. Verc. ut v., vitex, salix, tilia, betulla, sabucus, populus utraque.
levissimaeleuissima DG (?). ex his vitexuitex
ego. cfr. XXIV 59. sicut et ll. v. ficus et C., salix ideoque utilissimae; omnes
autem ad cistas quaequequaequae
D. flexili crate constentconstent ES. -tet D2. -test D1G. cum testa d. constant
v.. habenthabent dEv. habilia (-les D) habent D2D. habera r.
et candorem, rigorem et in sculpturis facilitatem. est len-
titialentitia v. laetitia (let- d) ll. platano, sed madida, sicut alno. siccior eadem ulmo,
fraxino, moro, ceraso, sed ponderosior. rigorem fortissime
servat ulmus, ob id cardinibus coassamentisquecoassamentis-
que D cum Schineidero ad Theophr. h. pl. V 3, 5. crass- ll. H.
ass- v. portarum
utilissima, quoniam minime torquetur, permutanda
tantum sicsic v. sit DGE.om.d., ut cacumen ab inferiore sit cardine, radix
superiorlac. ego indicavi coll. Theophr. exciderunt fortasse
leuis et mollis, sed lenta, palmae.Th. H. V 3, 3. V 4, 1. palmapalma est dTEv.
-mae est rG. est.... similissimilis D2J. milis D1GdT.
mitis E. mollis v. et suberissuberis D1dTv. superies G. -ius E. materiesmateries
D2dTv.om. rG.,
spissae et malus pirusque, nec non acer, sed fragile, et
quaecumque crispa. in omnibus silvestria et mascula differentia
mdifferentiam S. -tia ll. v. -tias G. cuiusque generis augent. et infecunda firmiora
fertilibus, nisi quo in genere mares ferunt, sicut cupressus
et cornus.
Th. H. V 4, 2. Vitruv. II 9, 13. Cariem vetustatemque non sentiunt cupressus,
cedrus, hebenus, lotus, buxumbuxus dTEv.a.G. sed cfr. § 227. 231., taxus, iuniperus, oleaster,
olea, e reliquis tardissime larix, robur, suber, castanea,
iuglans. rimam fissuramque nonnon D2d2v.
om. r. capit sponte cedrus, cupressus
, olea, buxumbuxus dTH..
Maxime aeternameternae G. aeterna dT. putant hebenum et cupressum
cedrumque, claro de omnibus materiis iudicio in templo
Ephesiae Dianae, utpote cum tota Asia extruente cxxcxx D2D coll. XXXVI 95. cccc rv.
annis peractum sit. convenit tectum eius esse e cedrinis
trabibus. de simulacro ipso deae ambigitur. ceteri ex
hebeno esse tradunt, Mucianus III cos. ex iis, qui proxime
viso eoeo dEv.om.DGD. scripsere, vitigineum et numquam mutatum
septies restituto templo,Th. H. V 4, 2. hanc materiam elegisse EndoeonEndoeon S. eandem con ll. Pande-
mion H. Endyon Brot.,
etiam nomen artificis nuncupans, quod equidem miror,
cum antiquioremmineruam DGEv.a. Verc. Minerva quoquequo-
que non Bas. non quoque ll.v., non modo Libero patre,
vetustatem ei tribuatei tribuat D2dBas. et
trib- D1G. attrib- Ev.. adicit multis foraminibus nardonardo D2Gv. -di r.
rigari, ut medicatus umor alat teneatque iuncturas—quas
et ipsas esse modico admodum miror—, valvas esse e
cupresso et iam CCCC prope annis duraredurare dv.
-ri r. materiem omnem
novae similem. id quoque notandum, valvas in glutinis
compage quadriennio fuisse. cupressus in eas electa, quoniam
praeter cetera inin om.E. uno genere materiae nitor maxime
valeat aeternus. non etnon et ego. non ae DGE. nonne
dv. simulacrum Veiovis in arce e
cupresso durat a condita urbeurbe v. om. ll. DLXIDLXI dTE2. DLI DGG. DCLXI E1v. DLX
D cum Merkelio (ad Ovid. fast. CXXVIII). anno dicatum? memorabile
et Uticae templum Apollinis, ubi cedro Numidica
trabes durant ita, ut positae fuere prima urbis eius
origine annis MCLXXVIII, et in Hispania Saguntisagunt E. -unti aiunt dv.a.S. templum
Dianae a Zacyntho advectae cum conditoribus annis cc
ante excidium Troiae, ut auctor estest v. erit DG. erat
rS. Bocchus; infraan intra? ipsum
oppidum id habenthabent ego. habenteui (ortum ex habent-
ent) DG. -benti. Cui E. -bens cui dT. -bent cui S. -beri. Cui
v. | dist. ego.—pepercit religione inductus Hannibal
—iuniperi trabibus etiam nuncnunc dv. none r. durantibus. super
omnia memoraturmemorantur DGE.aedisaedis S. elis ll. aedes in v. Aulide eiusdem deae saeculis ante
Troianum bellum exaedificata, quonamquonam genere dG. quō
(qmD) genera r. genere materiae,
scientia oblitterata. in plenum dici potest utique quae
odore praecellant, eas eteas et Salm. exerc. 31aB. ea sed ll,
ea v. aeternitate praestare.ibid. Vitruv. II 9, 8. Th. V 4, 3. V 7, 7 init. V 7, 6
extr. Vitruv. II 9, 9. a praedictis
morus proxume laudatur, quae vetustate etiam nigrescit
. et quaedam tamen in aliis diuturniora sunt usibus
quam aliaad alia Müller emend. III 12. an alias vel in aliis?: ulmus in perflatuperflatu D2Bas. prefatu dE. praefa- r. praeflante v. firma, robur defossum et in
aquis quercus obruta. eadem supra terram rimosa facit
opera torquendo sese. larix in umore praecipua et alnus
nigra. robur marina aqua conrumpitur. non inprobatur
et fagus in aqua et iuglans, hae quidem in iis quae defodiuntur
vel principales, item iuniperus, eadem et subdialibus
aptissima. fagus et cerrus celeriter marcescunt.
aesculus quoque umoris inpatiens.Vitruv. ib. § 9. 10. 11. Th. H. V 4, 4.
contra adacta in terram
in palustribus alnus aeterna onerisque quantilibet
patiens. cerasus firma, ulmus et fraxinus lentae, sed facile
dist. D philol. XXXIp. 393. pandantur, flexiles tamen, stantesque acac D2D. a rv. circumcisura
siccataesiccatae fiunt du-
riores coni. D l.l. coll. Vitr. II 9, 11. fideliores. laricem in maritimis navibus obnoxiam
teredini tradunt, omniaque praeterquam oleastrum et
oleam. quaedam enim in mari, quaedam in terra vitiis
opportuniora.
Th. H. V 4, 4–7. Infestantiuminfestantium D2v. -estatiuum E. -ertatiuum r. quattuor genera: teredines capite
ad portionem grandissimogran-
dissimo D2D. grad- D1. graui- rv. rodunt dentibus. hae tantum
in mari sentiuntur, nec aliam putant teredinem proprie
dici. terrestres tinias vocant, culicibus vero similes
thripas. quartumquartum D2v. qua-
rum r. estest om.E. etet a E. e vermiculorum genere, et eorum
alii putrescente suco ipsa materie, alii pariuntur sicut in
arboribus ex eo, qui cerastes vocatur. cum tantum erosit
, ut circumagat se, generat alium. haec nasci prohibet
in aliis amaritudo, ut cupresso, in aliis duritia, ut buxo.
tradunt et abietem circa germinationes decorticatamdecorticatam D2dv. de co-
stis (coctis E) aram r. qua 189
diximus luna aquis non corrumpi. Alexandri Magni
comites prodiderunt in Tylo Rubri maris insula arbores
fuere D2.dist. U 294 e Theophr. esse, ex quibus naves fierent; quas ducentis annis
durantesdurantes del. P. inventas, etsi mergerentur, incorruptas. in eadem
esse fruticem baculis tantum idoneae crassitudinis, varium
tigrium maculis, ponderosum et, cum in spissiora decidat,
vitriuitri D2v. cuitri D1GE. eyt d1.
eyit d2. modo fragilem.
Th. H. V 5, 6. 6, 1. Apud nos materiae finduntur aliquae sponte,
ob id architecti eas fimo inlitasinlaetas DG. siccari iubent, ut adflatus
nene ego. non (ortum e no)
ll. v. noceant. pondus sustinere validae abies, larix,
etiam in traversum positaeposita et D2.. robur, olea incurvantur ceduntque
ne dT. ponderi. illae renituntur nec temere rumpunturrumpantur dTES.,
priusque carie quam viribus deficiunt. et palmae arbor
validaarbor ualida dH. -orum ual- rv. -or inual- G.uncos posui cum Brot. et Schneidero ad Theophr. h. pl. V 6, 1. at populus v.a.H.; in diversum enim curvaturcuruatur dv. -tus r., [et populus] ceteracetera H. contra ll. v.
omnia inin P.om. ll. v. a. J. cfr. XVIII 178. inferiora pandantur, palma ex contrario fornicatim
. pinus et cupressus adversus cariem tiniasque firmissimae
. facile pandatur iuglans, fiunt enim et ex ea
trabes. frangi se praenuntiat crepitucrepitu dTD.
screp- G. strep- rv., quod et in Antandro
Antandro B e Theophr. andro ll. v. antro T.accidit, cum e balineis territi sono profugerunt. pinus
, piceae, alni ad aquarum ductus in tubosin tubos D2dB. intobos D1G. intus E. cavantur;
obrutaedist. ego.no DG. terraobru-
tae terra D2v. -ta uerra D1G. -ta terra r. plurimis duraturaeduraturae D. -ra-
tur DG. -rantur E. -rant dv. annis eaedem, si non
integanturtegan-
tur ES., cito senescunt, mirum in modum fortiores, si
umor extra quoque supersit.
Th. H. V 6, 2 (IV 1, 2). Firmissima in rectum abies, eadem valvarum paginis
et ad quaecumque libeat intestina opera aptissima
sive Graeco sive Campano sive Siculo fabricae artis genere
dist. ego., spectabilis ramentorum crinibus, pampinato semper
orbe se volvens ad incitatos runcinaeruncinae D2dTBrot. -nam r.
-narum v. raptus, eadem e
cunctise cunctis D. e curris DGd. et curris E.
et curribus v. maxime sociabilis glutinoglutino dv. -nos r. | findatur dv -antur
r. in tantum, ut findatur
ante, quaqua dB. quam rv. solida est.
Th. H. V 7, 2. Magna autem et glutinatio propter ea, quae
sectilibus laminis autaut ego. aut in D2Dal. ac in rv. alio genere operiuntur. stamineam
in hoc usu probant venam, et vocant ferulaceamferulaceam Brot. -cea D2. fertile eam r. feruleam H. argumento
dist. Brot. similitudinis, quoniam lacunosalacunosa et EBrot. -osae dPalm. -ose rv. lacrimose
B. laciniose H. et crispa in omni
generegenere et DG. glutinum abdicantabdicant v.
-cat ll.. quaedam et inter se et cum
aliis insociabilia glutino, sicut roburrobur D2dv. robius r., nec fere cohaerent
nisi similiani similia G. dis-
similia U 295. natura, ut si quis lapidem lignumque coniungat
coniungat D2v. -git rS.. cornum maxime oditodit d2TBrot. audit rv. sorbus, carpinus, buxus, postea
tiliatilia D2v. talia r..Th. H. V 6, 2. 3. cuicumque operi facilia flexilia omnia, quae lenta
diximus, praeterque morus et caprificus. forabiliaforabilia D2J. fUr r. ferrabilia H col. Theophr. ac sec- 209
tiliafectilia D2dv.
fect- D1G. fecti E., quae modice umida. arida enim latius quam teras
cedunt, viridia praeter robur et buxum pertinacius resistunt
serrarumque dentes replent aequalitate inerti. qua
de causa alterna inclinatione egerunt scobem.
Oboedientissima quocumque in opere fraxinus, eademque
hastis corylo melior, cornu levior, sorbo lentior, Gallica
vero etiam ad currus flexiliflexili ego. -ibili ll.v. levitateleuitate D.
uita ll. uitem v. cui coni. S.. aemularetur
ulmus, ni pondus esset in culpa. facilis et fagus,
quamquam fragilis et teneraet tenera D2B. -ro E. e tenore rv.. eadem sectilibusfectilibus
D2v. fict- r. lamnislaminis DGD. in
tenui flexilis capsisque ac scrineis sola utilis. secatur in
lamnas praetenues et ilex, colore quoque non ingrata, sed
maxime fida iis, quae terantur, ut rotarum axibus, ad
quos lentore fraxinus sicut duritia ilex et utroque legitur
ulmustaxus P coll. Theophr. h. pl. V 7, 6..Th. H. V 9, 8. Cato 31, 1. sunt vero et parvi usus fabriliium ministeriorum
insignes, ideoqueinsignes ideoque ll. v. an
insigneque? cfr. § 113. proditum, terebris vaginas ex oleastro,
buxo, ilice, ulmo, fraxino utilissimas fieri, ex iisdem malleos
, maioresque e pinu et ilice. et his autem maior ad
firmitatem causa tempestivae caesurae quam inmaturaeinmaturae v. in nat- DG. mat- dT.
in natura E.,
quippe cumcum dv. eum r. ex olea, durissimo ligno, cardines in foribus
diutius immoti plantae modo germinaverint. Cato vectes
aquifolios, laureos, ulmeos fieri iubet, Hyginus manubria
rusticis carpinea, iligna, cerrea.
Quae in lamnas secentursecentur U 295.
-cantur ll. v. quorumque operimento vestiatur
alia materies, praecipua sunt citrum, terebinthus,
aceris genera, buxum, palma, aquifolium, ilex, sabuci radix
, populus. dat et alnus, ut dictum est, tubertuber Gv. su- r. sectile, 69
sicut citrum acerque. nec aliarum tuber iamtuber iam ego. tuberia G. -era
rv. tuber tam D. in pretio.
media pars arborum crispior et, quo propior radici, minoribus
magisque flexilibusflexilibus dv. -lis E. -les r. maculis. haec prima origo
luxuriaeluxu-
riae dv. -iam r. arborum, alia integi et vilioris ligniuiliores ligni ES. -res ligno v. ee GD. ae D.om. rv. pretiosiorepretiosiores v.
corticemcorticem DGD. -ce rv. fieri. ut una arbor saepius veniret, excogitatae
sunt et ligni bratteae. nec satis, coepere tingui animalium
cornua, dentes secari lignumque ebore distingui, mox
operirioperiri dv. -ire r.. placuit deinde materiem et in mari quaeri. testudo
in hoc secta, nuperque portentosis ingeniis principatu
Neronis inventum, ut pigmentis perderetpenderet G. sese om.DG. plurisque
veniret imitata lignum. sic lectis pretia quaeruntur,
sic terebinthum vinci iuvatiu-
uat dT. iubant DG. iubent Ev., sic citrum pretiosius fieri,
sic acer decipi. modo luxuria non fuerat contenta ligno,
iam lignum et eet e Salm. exerc. 296bA.
et D2D. eme G. emi D1Ev. enim e dTH. testudinetestudinem D2V. facit.
Vita arborum quarundam inmensa credi potest
, si quis profunda mundi et saltus inaccessos cogitetcogitet D2dG. -ite D1G. -itat Ev..
verum ex iis, quas memoria hominum custodit, durantdurat D2. in
Liternino Africani prioris manu satae oleasatae olea ego. sata olea D2. satae oliuae rv., item myrtus
eodem loco conspicuae magnitudinis—subest specus, in
quo manes eius custodire draco traditur—, Romae vero
lotos in Lucinae area, anno, qui fuit sine magistratibus,
CCCLXXIXCCCLXXIX Pigh. ann. 1, 254. (cfr. Liv. VI 35, 10). CCCLXIX II. V. a. H. urbis aede condita. incertum, ipsa quantoquanto ipsa dT. vetustior
; esse quidem vetustiorem non est dubium, cum ab
eo luco Lucina nominetur. haec nunc DD D2D. cfr. index libri. om. r. CCCCL V. circiter annum
habet. antiquiorantiquiorem E. -ior est S. -ior illa est G., sed incerta eius aetas, quae capillata
dicitur, quoniam Vestalium virginum capillus ad eam
defertur.
Verum alteraaltera v. -ter ll. lotos in Volcanali, quod Romulus
constituit ex victoria dede om.GdE. decumis, aequaeva urbi intellegitur
, ut auctor est Masurius. radices eius in forum
usque Caesaris per stationes municipiorum penetrant. fuit
cum ea cupressus aequalis, circa suprema Neronis principis
prolapsa atque neglecta.
Vetustior autem urbe in Vaticano ilex, in qua
titulus aereisaereus Hiib-ner. litteris Etruscis religione arborem iam turn
dignam fuisse significant. Tiburtes quoque originem multo
ante urbem Romam habent. apud eos extant ilices tres
etiam Tiburno coinditore eorum vetustiores, apud quas inauguratus
traditur. fuisse autem eum tradunt filium
Amphiarai, qui apud Thebas obierit una aetate ante Iliacum
bellum.
Th. H. IV 13, 2. Sunt auctores et Delphicam platanum Agamemnonis
manu satam et alteram in Caphyain Caphya ego. -phiae ll. v. -phyis B e Theophr.
Caphyae in D. Arcadiae locoloco U 297. luco ll.v..
sunt hodie ex adverse Iliensium urbis iuxta Hellespontum
in Protesilaiprotesilai D2v.
-liai D1G. -lia dE. sepulchresepulchro D2v. in sep- d. ipse p-D1. ipsae
p- G. ipsa pulchre E. arbores, quae omnibus ex
eoex eo aeuis D2S. aeuis H. ex
foaebis D1G. exfebis d. ephebis E. -biis eius v. aevis, cum in tantum adcrevere, ut Ilium aspiciantaspi-
ciunt (ads- E)DGE.,
inarescunt rursusque adolescunt. iuxta urbem autem
quercus in Ili tumulo tunc satae dicuntur, cum coepit
Ilium vocari.
Argis olea etiamnum durare dicitur, ad quam
in tauramtauram U 298. -rum ll. J. vaccam
v. mutatam Argus alligaverit. in Ponto citracitra D. cytra DG. circa rv.
Heracleam arae sunt Iovis στρατίουστρατίουS. Stratiu DG.
-atiui E. -tii dB. Statiui v. cognomine, ibi quercus
duae ab Hercule satae. in eodem tractu portus Amyci
est, Bebrycebebryce fv. Bebrice D2. hebrice D1GE. thebe rice d. rege interfecto clarus. eius tumulus a supremo
die lauro tegitur, quam insanam vocant, quoniam,
si quid ex ea decerptum inferatur navibus, iurgia fiunt,
donec abiciatur.Th. H. IV 13, 2. 3. 5. regionem Aulocrenenaulotrenen DGE. diximus, per quam
Apamea in Phrygiam itur. ibi platanus ostenditur, ex 5, 106
qua pependerit Marsuas victus ab Apolline, quae iam tum
magnitudine electa est. nec non palma Deli ab eiusdem
dei aetate conspicitur, Olympiae oleaster, ex quo
primus Hercules coronatus est, et nunc custoditur religio
. Athenis quoque olea durare traditur in certamine
editaedito DGEv. a. Bas. a Minerva.
Ex diverso brevissima vita est punicis, fico, malis
, et ex his praecocibus brevior quam serotinis, dulcibus
quam acidisacidis P.
acutis ll. v. acerbis U 299. at v. XIII 113 coll. Diosc. I 151. XVII 259. XXIII 109., et dulcioridulciori codd. G. -ior ll v. in punicis, item initem in
ll. v. a. D. item U 299. at cfr. Theophr. h. p1. IV 13, 2καὶ ἀμπέλων ἔνια γένη. vitibus,
praecipueque fertilioribus. Graecinus auctor est sexagenis
annis durasse vites. videntur et aquaticae celerius
interire. senescunt quidem velociter, sed e radicibus repullulant
laurus et mali et punicae. firmissimae ergo ad
vivendumuiuendum dv. uide- r. oleae, ut quas durare annis cc inter auctores
conveniat.
Est in suburbano Tusculani agri colle, qui Corne
appellatur, lucus antiqua religione Dianae sacratus a Latio
, velut arte tonsili coma fagei nemorisfagei
nemoris D2B. fagenei moris D1GE. faginei mori (moris v)dv.. in hoc arborem
eximiamarbore eximia EX. aetate nostra amavit Passienus Crispus bis
cos., orator, Agrippinae matrimonio et Nerone privigno
clarior postea, osculari conplectique eam solitus, non modo
cubare sub ea vinumque illi adfundere. vicina luco est
ilex, et ipsa nobilis XXXIV pedum ambitu caudicis, decemdecem ceu Müller emend. III p. 13.
arboresarboris D2D. arbo D1G. emittensemittens D2D. mittens dG.
mitiens r. metiens v. singulas magnitudinis visendae silvamque
sola faciensfaciens D2dTS. -ent D1E. fatient
G. facit v..
Th. C. V 15, 4. Hedera necari arbores certum est. similem quidam
et in visco, tametsi tardiorem, iniuriam earum arbitrantur
. namque et hoc praeter fructus adgnascituradgnascitur Müller l. l. p. 14. adgnosc- ll. v., non
in novissimis mirabile.Th. C. II 17, 1. 3. 4. 18, 3. Diosc. IV 160 (cfr. Plin. XXVII 92). quaedam enim in terra gigni non
possunt et in arboribus nascuntur. namque cum suam
sedem non habeant, in aliena vivunt, sicut viscum et in
Syria herba quae vocatur cadytascadytas B e Theophr. castas ll. cassytias v., non tantum arboribus,
sed ipsis etiam spinis circumvolvens sese, item circa
TempeTempe
B. templi ll. -pla v. Thessalicathessalica dv. etess- D1GE. edess- D2. quae polypodion vocatur et quae dolichos
ac serpyllum. oleastro quoque deputato quod gignatur
, vocant phaunosphaunos ll. v. phaulias Salm. exerc. 911bD. cfr. Theophr. h pl II 2, 12. c. pl. VI 8, 3. 5.; quod vero in spinaspina B. hispiria DGdv. hi-
spania E. fullonia, hippopha
estonhippophaeston G. -sto B e Diosc. hypo-
phacto (-ofa- d) in ll.v., cauliculiscauliculis D2S. calli- dEv. galli- r.
calyc- C. capitulis H. inanibus, foliis parvis, radice alba,
cuius sucus ad detractiones in comitiali morbo utilissimus
habetur.
Th. C. 11 17, 1 (cfr. Th. H. III 16, 1 et Plin. XVI 120). Visci tria genera. namque in abiete, larice stelin
dicit Euboea nascinasci del. B., hyphearhyphear v e Theophr.
hypear DGE. -pea d. Arcadia, viscum autem
in quercu, robore, ilice, piropiro D2coni. H. primo DGE.
pruno dv. a. D. silvestri, terebintho, nec non
etnec non et ego. nec ll. v. cfr. Theophr.καὶ ἐν ἑτέροις πλείοσιν. aliis arboribus adgnasci pleriquean plerisque?. copiosissimum in
quercu quod hyphearquod hyphear
ego. adhisphear D2. adhasphear D1Gd. ada- ES. quod dryos
hyphear v. Arcades hyphear U 300. vocant. in omni arbore, excepta
ilicelac. ego indicavi. excidit acini. et quercu, differentiam facit.. odor virusque, et
folium non iucundi odoris, utroqueutriusque v. in utroque
G. visci amaro et lentouiscum amarum et lentum v. a. H..
hyphear ad saginanda pecora utilius.Th. C. II 17, 6. 2. 5. 8. 9. vitiauicia DGD (puncto posito ad utilius referens). modo purgat
primo, dein pinguefacit quae suffeceresufficere dE. purgationi; quibus
sit aliqua tabeslabes P. intus, negant durare. ea medendi ratio
aestatisaestatis D2dG. aetatis rv. quadragenis diebus. adiciunt discrimen: viscouisco D2G. uiso r. del. v. in
iis, quae folia amittantamittant C. mittant ll. S., et ipsi decidere, contra inhaerere
nato in aeterna fronde. omnino autem satum nullo modo
nascitur nec nisi per alvum avium redditum, maxime palumbis
ac turditurdi C. -dis ll. v.. haec est natura, ut nisi maturatum in
ventre avium non proveniat. altitudo eius non excedit
cubitalem, semper frutectosi ac viridis. mas fertilis, femina
sterilis, nisi quod et fertilisnisi quod et fertilis D2S. om. rv. aliquando non fert.
Viscum fitfit D2V. cum fit E.
confit rG. ex acinis, qui colliguntur messium
tempore inmaturi. nam si accessere imbres, amplitudine
quidem augenturaugetur DGE., visco vero marcescunt. siccantur deinde
et aridi tunduntur ac conditi in aqua putrescunt duodenis
fere diebus, unumque hoc rerum putrescendo gratiam
invenit. inde in profluente, rursus malleomalleo v. a malleo ll. Brot. aqua malleo Müller emend. III 15. tusi, amissis
corticibus interiore came lentescunt. hoc est viscum pinnis
avium tactu ligandisligandis D2dTH.
liglandis D1G. iugl- E. ligandis iuglandis v. oleo subactum, cum libeat insidias
moliri.
Non est omittenda in hachac D2S.
ga r. ea v. re et Galliarum admiratio
. nihil habent Druidae—ita suos appellant magosmagis E.
-visco et arbore, in qua gignatur, si modo sit robur,
sacratius. iamiam iam d.an cum iam? per se roborum eligunt lucos nec ulla
sacra sine earum fronde conficiunt, ut inde appellatiappellati dG. -atio r. -ari v. quoque
interpretatione Graeca possint Druidae videri. enimvero
an tum vero? quidquid adgnascatur illis e caelo missum putant
signumque esse electae ab ipso deo arboris. est autem
id rarum admodumadmodum D2v. ad morum r. inventu et repertum magna religione
petitur et ante omnia sexta luna, quae principia mensum
annorumque his facit et saeculisecula E. post tricesimum annum,
quia iam virium abunde habeat nec sit sui dimidia. omnia
sanantem appellantappellant
ego. -antes (ortum ex iterata littera s) ll.v. U. chrest. p. 217
omnia—vocabulo transposuit post arboris (v. 4). suo vocabulo. sacrificio epulisque rite
sub arbore conparatis duos admovent candidi coloris tauros
, quorum cornua tum primum vinciantur. sacerdos
candida veste cultus arborem scandit, falce aurea demetit
, candido id excipitur sago. tum deinde victimas immolant
precantes, suum donum deus prosperum faciat iis
quibus dederit. fecunditatem eo poto dari cuicumque animalium
sterili arbitrantur, contra venena esse omnia remedio
. tanta gentium in rebus frivolis plerumque religio
est.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XVII
Natura arborum terra marique sponte sua provenientium
dicta est; restat earum, quae arte et humanis
ingeniis fiunt verius quam nascuntur. sed prius mirarimirari v.
cfr. index libri. arari ll.
succurrit, quaequae fv. qua ll. H. retulimusabstulimus
v. a. H. paenuria pro indiviso possessapossessa ego. -essa a D2v. -essas a rH.16, 1 15.
feris, depugnante cum his homine circa caducos
fructus, circa pendentes vero et cum alitibus, in tanta
deliciarum pretia venisse, clarissimo, ut equidem arbitror,
exemplo L. Crassi atque Cn. Domiti Ahenobarbi. Crassus
orator fuit in primis nominis Romani. domus ei
magnifica, sed aliquanto praestantior in eodem Palatio
Q. Catuli, quiquę E. Cimbros cum C. Mario fudit, multo vero
pulcherrima consensu omnium aetate ea in colle Viminali
C. Aquili, equitis Romani clarioris illa etiam quam iuris
civilis scientia, cum tamenan tum tamen? obiecta Crasso sua est.cfr. Valer. Max. IX 1, 4. nobilissimarum
gentium ambopost ambo ll. v. habent
Crassus est (est om.dEv) atque Domitius; glossema cognovit U 301. censuram post consulatus simul
gessere anno conditae urbis DCLXII frequentem iurgiis
propter dissimilitudinem morum. tum Cn. Domitius, ut
erat vehemens natura, praeterea accensus odioira odio d., quod ex
aemulatione avidissimumaudissimum E.an acidissimum? est, graviter increpuit tanti censorem
habitare, |LX|LX| HSego coll. § 4 et Val. Max. his d. tis G. //is D. is E.
milla nummorum v. sestertium milies G. sestertium sexagies
Brot. (post eius). HSS. M??? HS D.| HSpro domo eius identidem promittens
, et Crassus, ut praesens ingenio semper, ut faceto
lepore sollers, addicere se respondit exceptis sex arboribus
. ac ne uno quidem denario, si adimerentur, emptam
volente Domitio, Crassus: Utrumne igitur ego sum,
inquit, quaeso, Domiti, exemplo gravis etet GD. et ab rv. ipsaan ipse?
mea censura notandus, qui domo, quae mihi hereditate
obvenit, comitercomiter dv. cumiter (-tor D1) r. conmuniter S. habitem, an tu, qui sex
arbores |LX|LX] ego. cx D1. om. rv. HS milies G. sestertio sex-
agies Brot. (ante sex). |HS| S (post aestimes).M??? D.| aestimes? haechaec
DGE. eae dv. hae D. cfr. XVI 195. fuere lotoe patula ramorum
opacitate lascivae, Caecina Largo e proceribus crebro
iuventa nostra eas in domo sua ostentante, duraveruntque
—quoniam et de longissimo aevo arborum diximus—16, 234 sqq.
ad Neronis principis incendiaincendia D. in-
cendia quibus cremauit urbem annis (CLXXX add. v) postea ll. v. cultu virides iuvenesque,
ii princeps ille adcelerasset etiam arborum mortem. ac
ne quis vilem de cetero Crassi domum nihilque in ea
iurgantiiurganti U chrest. p. 219. -nte ll. v. a. D. Domitio fuisse licendumlicendum ego.
dic- ll.v. praeter arbores iudicet,
iam columnas VIVI (pro IV) U chrest. l. l. cfr. XXXVI 7. quat-
tuor ll. v. Hymetti marmoris, aedilitatis gratia ad
scenam ornandam advectas, in atrio eius domus statuerat,
cum in publico nondum essent ullae marmoreae. tam
recens est opulentia, tantoque tunc plus honoris arbores
domibus adferebant, ut sine illis ne inimicitiarum quidem
pretium servaverit Domitius.
Fuere ab his et cognomina antiquis: Frondiciofronditio dEv. a. D. militi
illi, qui praeclara facinora Volturnum transnatans frondefronde DGED.
fronde capiti d(?)v.
inposita adversus Hannibalem edidit, Stolonum Liciniae
genti. ita appellatur in ipsis arboribus fruticatio inutilis,
undeinde dT. et pampinatio inventa primo Stoloni dedit nomen.
fuit et arborum cura legibus priscis, cautumque est XII
tabulis ut, qui iniuria cecidisset alienas, lueret in singulas
aeris xxv. quid existimamus? venturasnefuturasne Ev. a. H. eas credidisse
credidisse v. -set ll. ad supra dictam aestimationem illos, qui veluel om.Ev. a. S. frugiferas
tanti taxaveranttaxauerant v.
tuex- E1. uex- r.? nec minus miraculum in porno est
multarum circa suburbana fructu annuo addicto binis milibus
nummum, maioremaiore dv. -res r. singularum reditu quam erat apud
antiquos praediorum. ob hoc insita et arborum quoque
adulteria excogitata sunt, ut nec poma pauperibus nascerentur
. nunc ergo dicemusdicemus dv.
dicimus r., quonamquonam TS.quoE. quo dv. Qm??? D. qu G. maxime modo tantum
ex his vectigal contingat, veram colendi rationem
absolutamque prodituri, et ideo non volgata tractabimustractauimus EX.
nec quae constare animo advertimus, sed incerta atque
dubia, in quibus maxime fallitur vita. nam diligentiam
supervacuisin superuacuis d.v. a. D. adfectare non nostrum est. ante omnia autem
[inuncos ego posui. universum et] quae ad cuncta arborum genera pertinent
in commune de caelo terraque dicemusdicimus D1GE..
Th. H. IV 1, 4. (V 1, 11). Colum. IV 16, 3. Varro
r. r. I 26. Th. H. IV 14, 1. Th. C. II 1, 2. 3.
Aquilone maxime gaudent, densiores ab adflatu
eius laetioresque et materiematerie D. -riae D2dEv. maturia ore G2. -uriore r. firmioresfirmioris v. a. S.. qua in re plerique
falluntur, cum in vineis pedamenta non sint a vento
eoea E. opponendaponenda d. et id tantum a septentrione servandum.
quin immo tempestiva frigora plurimum arborum firmitati
conferunt, et sic optime germinant, alioquialioqui dv. alio
qua DG. alia qua ES., si blandiantur
austri, defetiscentesdefatiscentes Ev. a. D., ac magis etiam in floreflore G.
florem ll. v..Th. C. II 2, 1. 2. 3. 2. 3. Verg. G. I 100. 101. nam si, cum
defloruere, protinus sequantur imbres, in totum poma depereunt
, adeo ut amygdalae et piri, etiam si omnino nubilum
fuitfuerit d. austrinusve flatus, amittant fetus. circa vergilias
quidem pluverepluuere S. puluere DGE.
pluere dv. inimicissimum viti et oleae, quoniam tum
coitus est earum. hoc est illud quadriduum oleis decretorium
, hic articulus austrinus nubili spurci, quod
diximus. fruges quoque peius maturescunt austrinis diebus, 16,109
sed celerius. illa sunt noxia frigora, quae septentrionibus
aut praeposteris fiunt horis. hiememhiemem dv. -mes D2E. -nes r. quidem aquiloniam
esse omnibus satis utilissimum. imbres vero tum
expetendi evidens causa est, quoniam arbores fetu exinanitas
et foliorum quoque amissioneamis-
sione v. emiss- ll. J. languidas naturale est
avide esurire, cibus autem earum imber. quare tepidam
esse hiemem, ut absumpto partu arborum sequatur protinus
conceptus, id est germinatio, ac deinde alia florescendi
exinanitio, inutilissimum experimentis creditur.
quin immo si plures ita continuentur anni, etiam ipsae
moriunturmoriuntur v. -iantur ll. H. arbores, quando nemini dubia poena est in
fame laborantium. ergo qui dixit hiemes serenas optandas
, non pro arboribus vota fecit;Verg. G. ib. Th. C. II 1, 3. 4. 5. 6. 7. Cato 40, 4. nec per solstitia imbres
vitibus conducunt; hiberno quidem pulvere laetiores fieri
messes luxuriantis ingenii fertilitatean de fertilitate? dictum est. alioqui
vota arborum frugumque communia sunt nives diutinas
sedere. causa non solum quia animam terrae evanescentem
exhalatione includunt et conprimunt retroque agunt
in vires frugum atque radices, verum quod et liquorem
sensim praebent, purum praeterea levissimumque, quando
nix aquarum caelestium spumapuma D1G. pruina EU 302. est. ergo umor ex his
non universus ingurgitans diluensque, sed quomodo sititur
destillans velut ex ubere, alit omnia, quia nonquia non ego. quae non ll. v. neque P. inundat.
tellus quoque illoillo dv. ullo
r. a del. D. ac v. modo fermentescit, et sui plena, a lactescentibus
satis non effeta, cum tempus aperit, tepidis
adridet horis. ita maxime frumenta pinguescunt, praeterquam
ubi calidus semper aër est, ut in Aegypto. continuatio
enim et ipsa consuetudo idem quod modus aliubi
efficitefficit dv. effecti r., plurimumque prodest ubicumque non esse quod
noceat. in maiore parte orbis, cum praecoces excurrere
germinationes evocatae indulgentiaindulgen-
tia dv. -tiam r. caeli, secutis frigoribus
exuruntur. qua de causa serotinae hiemes noxiae,
silvestribus quoque, quae magis etiam dolent urguente
umbra sua nec adiuvante medicina, quando vestire teneras
intorto stramento in silvestribus non est.Th. C. II 2, 1. 3. ergo tempestivae
aquae hibernis primum imbribusin imbribus ES., dein germinationem
germinatio-
nem dv. -ione et r. antecedentibus; tertium tempus est, cum educant
poma, nec protinus, sed iam valido fetu. quae fructus
suos diutius continent longioresque desiderant cibos, his
et serotinae aquae utiles, ut vitiut uiti dv. ut uitio D. et uitio r., oleae, punicis. hae tam
entamen ego. iam ll. v. pluviae generis cuiusque arboribus diverso modo desiderantur
, aliis alio tempore maturantibus. quapropter
eisdem imbribus aliqua laedi videas, aliqua iuvari, etiam
indist. J. eodem genere, sicut in piris alio die hiberna quaerunt
pluvias, alio veroalio uero v. uero alia ll. praecocia, ut pariter quidem omnia desiderent
dist. J. hibernum tempus, setset ego.
est ll. v. del. J. ante germinationem.ib. II 3, 1. II 2, 4. quae
aquilonem austro utiliorem facit ratio, eadem mediterranea
maritimis praefert—sunt enim plerumque frigidiora —
et montuosa planis et nocturnes imbres diurnis. magis
fruunturfruuntur v. fruitur DGdE1. -tura E2S. aquis sata non statim auferenteauferente dv. -rent r. eas solesolae E..
Verg. G. II 298. Colum. III 12, 5. 6. Conexa et situs vinearum arbustorumque ratio est,
quas in horashoras v. (cfr. § 83. 84).
oras dVerc. hora r. debeant spectare. Vergilius ad occasus
seri damnavit, aliqui sic maluere quam in exortusexortus vet. Dal. -tu ll. v.. a pluribus
meridiem probari adverto, nec arbitror perpetuum
quicquam in hoc praecipi posse. ad soli naturam, ad lociad
soli dv. ac soli r.
ingenium, ad caeli cuiusque mores dirigenda sollertia est.
in Africa meridiem vineas spectare et vitietsi uiti v. uiti H. inutile et colonoet colono D.
col- (eol- G) ll. v.
insalubresalubre v. a. H. est, quoniam ipsa meridianae subiacet plagae,
quapropter ibi, qui in occasum aut septentriones conseret,
optimeoptimi D2G.
-mu D1. miscebit solum caelo. cum Vergilius occasus
improbet, nec de septentrione relinquirelinqui dv. -iqui DG. -iqua ES. dubitatio videtur.
atqui in cisalpinaan sub-
alpina? cfr. XVI 55. ItaliaGallia pro Italia coni. Strack. magna ex parte vineis ita positis
compertum est nullasnulla E. esse fertiliores. multum rationis
optinent et venti. in Narbonensi provincia atque Liguria
et parte Etruriae contra circium serere imperitia existimatur
, eundemque oblicum accipere providentia. is namque
aestates ibiaestatem sibi E. temperat, sed tanta plerumque violentia,
ut auferat tecta.(cfr. Colum. III 12, 6) [Pallad. II 13, 6]. Colum. III 1, 7.
quidam caelum terrae parere cogunt,
ut, quae in siccis serantur, orientem ac septentriones
spectent, quae in umidis, meridiem. nec non ex ipsis
vitibusuitis D. causas mutuantur in frigidis praecoces serendo, ut
maturitas antecedat algorem, quae poma vitesque rorem
oderint, contra ortus, ut statim auferatauferat D2dv. -ant r. sol, quae amentamant E.,
ad occasus vel etiam ad septentriones, ut diutius eoeo v.
con d. com D2. eum E. cum r.
fruantur. ceteri fere rationem naturae secuti in aquilonem
obversasobuersas G. obseruas DE.
obser G. -eruantes dT. vites et arbores poni suasere. odoratiorem etiam
fieri talem fructum Democritus putat.
aquilonis
situm ventorumque reliquorum diximus secundo volumine 2,119 18,321 sqq.
dicemusque proximo plura caelestia. interim manifestum
videtur salubritatis argumentum, quoniam in meridiem
etiam spectantium semper ante deciduntdecidunt v. -dant ll. G. folia. similis et
in maritimis causa. quibusdam locis adflatus maris noxii,
in plurimis iidem aluntalunt J. aiunt ll. utiles v. a. S.. quibusdam satis e longinquo
aspicere maria iucundum, propius admoveri salissatis dEHack. halitum
inutile. similis et fluminum stagnorumque ratio. nebulis
adurunt aut aestuantia refrigerant. opacitate atque etiam
rigore gaudent quae diximus. quare experimentis optime 16,74
creditur.
Colum. III 11, 6. Verg. G. II 217. Colum. III 11, 10. 7. A caelo proximum est terrae dixisse rationem,
haud faciliore tractatu, quippe non eadem arboribus convenit
et frugibus plerumque, nec pulla, qualem habet
Campania, ubique optima vitibus, aut quae tenues exhalat
nebulas, nec rubricalubrica GdTEv. a. B. multis laudata. cretam in Albensium
Pompeianorumpompeianorumque Ev. a. Bas. agro et argillam cunctis ad vineas generibus
anteponunt, quamquam praepinguespraepingues DGv. -guis rS. -gue est D., quod excipitur
in eo genere. invicem sabulum album in TiciniensiTici-
nensi v. a. J. multisque
in locis nigrum itemque rubrum, etiam pingui
terrae permixtum, infecundum est.Verg. G. II 207. 184. 185 (219). argumenta quoque
iudicantium saepe fallunt. non utique laetum solum est,
in quo proceraeprocerae dv. -ras r. arbores nitent, praeterquam illis arboribus
. quid enim abiete proceriusabiete procerius dv. ab iste
proceries r.? atat Dv. aut r Verc. quae vixisse possitan possint (sc. sata)?
alia in loco eodem? nec luxuriosa pabula pinguis soli
semper indicium habent. nam quid laudatius Germaniae
pabulis? atat ego. et DGES. et tamen d(?)v. statim subest harena tenuissimo caespitum
corio.Verg. G. 184 (251). 248–250 (Colum. II 2, 18). 227 sqq.
(Colum. II 2, 19) [Pallad. I 5, 3]. 220. 254. 186. 187. Hyginus
apud Colum. III 11, 8. nec semper aquosa est terra, cui proceritas herbarum
, non, Hercules, magis quam pinguis, adhaerens digitis,
quod in argillis arguitur. scrobes quidem regesta in eos
nulla conplet, ut densa atque rara ad hunc modum deprehendi
possit, ferroque omnis rubiginem obducit. nec
gravis aut levior iusto deprehenditur pondere. quod enim
pondus terrae iustum intellegi potest? neque fluminibus
adgesta semper laudabilis, quando senescantsenescunt Scum
Gesnero. sata quaedam
aquaaqua v. aquae ll. an aquae sede, neque?. sed neque illa, quae laudatur, diu praeterquam
salicisalici v. -cis ll. utilis sentitur. inter argumenta stipulae crassitudo
est, tanta alioqui in Leborino Campaniae nobili campo, ut
ligni vice utantur. sed idis E. idem v. a. D. solum ubicumque arduum
opere, difficili cultu, bonis suis acrius paene, quam vitiis
posset, adfligit agricolam.Colum. III 11, 7. 9 [Pallad. II
13, 6]. (cfr. Varro r. r. I 9, 2. Vitruv. II 6, 6). Colum. arb. 3, 6
[Pallad. II 13, 3]. (cfr. Vitruv. II 7, 2). Verg. G. II 189. et carbunculus, quae terraterrae D2. ita
vocaturita uocatur (-antur DGE) ll. v. an damnatur vel inpro-
batur?, emendari intenta curaintenta cura ego. (an inuicem arte? cfr. § 58).
uidemacra D1G. idemacra D2. uite macra dEG. macra D.
quidem cura Müller emend. III 16. marga U. videturutetur E. pu-
tatur v. a. S.. nam tofus naturaenaturae ego (cfr. XXXVI 144). satur ac dTJ.
satura ac r. scaber natura v. scaber ac S. natura D.
friabilisfricabilis E. expetitur quoque ab auctoribus. Vergilius et
quae felicemfilicem v. a. S. ferat non inprobat vitibus. salsaeque terrae
multa melius creduntur, tutioratumora DG.aa Bas. om. ll. v. vitiis innascentium animalium
. nec colles opere nudantur, si quis perite fodiatperite fodiat v. periteff- D1GE. perit'eff- d. per id eff- D2.,
nec campi omnes minus solis atque perflatus, quam opus
sit, accipiunt, et quasdam pruinis ac nebulis pasci diximus 14,23
vites. omnium rerum sunt quaedam in alto secreta et
suo cuique corde pervidenda.Th. C. V 14, 2. 3. 5. III 20, 5. quid quod mutantur saepe
iudicata quoque et diu compertacomperta G. -pressa dTE. conpressa G. -raessa D. com-
prehensa v.? in Thessalia circa
Larisam emisso lacu frigidior facta ea regio est, oleaeque
desierunt, quae prius fuerant, item vites aduri, quod non
antealacunam cognovit P coll. Theophr., explevit U 304 his: coeperunt, contra calorem augeri.,.... Aenos sensit admoto Hebro, et circa Philippos
cultura siccata regio mutavit caeli habitum. at in Syracusano
agro advena cultor elapidato solo perdidit fruges
lutoluto del. P.
gelu U 305, sed ap. Theophr. lectio est incerta., done regessit lapides. in Syria levem tenui sulco
inprimunt vomerem, quia subest saxum exurens aestate
semina.Th. C. III 23, 4.
H. VIII 2, 9. iam in quibusdam locis similessimiles
dv. -lis rS. aestus inmodici
et frigorum effectus. est fertilis Thraciaan frugum Thracia? frugum rigore,
aestibus Africa et Aegyptus. in Chalciachalcia dC. chal-
chia Gv. calchia r. Rhodiorum insula
locus quidam est in tantum fecundus, ut suo tempore
satum demetant hordeum sublatumque protinus serantferant dv. ferant r. et
cum aliis frugibus metant. glareosum oleis solum aptissimum
in Venafranouenafrano
dv. uenef- r., pinguissimum in Baetica. Pucinapucina DB. punica r. vina
in saxo cocuntur, Caecubae vites in Pomtinis paludibus
madent. tanta est argumentorum ac soli varietas ac differentia
.Varro r. r. I 7, 10. Caesar Vopiscus, cum causam apud censores ageret,
campos Rosiaerosiae DGEVerc.
roseae d(?)G. Rosciae v. dixit Italiae sumensumens E. esse, in quibus
perticas pridie relictas gramen operiret, sed non nisi ad
pabulum probantur. non tamen indociles natura nos esse
voluit, et vitia confessa fecit etiam ubi bona certa non
fecerat. quamobrem primum crimina dicemusdicemus dTU 305. -cimus rS. -camus v..
(cfr. Varro r. r. I 9, 7. Colum. III 11, 6. 9. [Pallad. I 5, 2. 34, 3.] Verg. G. II 255).Terram amaram [probaverimuncos ego posui. probauerim ll. D. an probaturis? -averint coni. S.
siue macram si quis probare uelit v. a. J.] demonstrantdemonstrantes J. eiuseius ego. eas ll. H. eam v. sata J.
atrae degeneresquedegenerisque J. herbae, frigidam autem retorride nata,
item uliginosam tristia, rubricam oculioculi v. -lis ll. S. argillamque, operi
difficillimasdifficillima v. a. G. -mam D. quaequequae-
quae D. rastros aut vomeres ingentibus glaebis
onerentonerent dG. -ret rv., quamquam non quod operi, hoc et fructui adversum
; item e contrario cineraceamcinericeam ES. sed cfr. XXVII 44. et sabulum album.
nam sterilis densodenso D. -sa ll.v. callo facile deprehenditur vel uno ictu
cuspidis.Cato 5, 6. Cato breviter atque ex suo more vitia determinat
: Terram cariosamcariofam D2v.
-otam d. -ota E. carior iam D1. cavecave ne ares P e Catone., neve plaustroplo-
strum et pecus Cato. neve
pecorepecores Dd. inpellas. quid putamus hac appellatione ab eo
tantoperetanto opere ab
eo dES. reformidari, ut paene vestigiis quoque interdicat?
redigamus ad ligni cariem, et inveniemus illa, quae in
tantum abominaturabominatur v. abominantur (abho- D) ll., vitia aridae, fistulosae, scabrae,
canescentiscanescentis v. canentientis (-tes DE) ll. canentis J., exesaeexesae v. ex se ll., pumicosae.Colum.
II 1, 2. plus dixit una significatione
quam possit ulla copia sermonis enarrari. est enim interpretatione
vitiorum quaedam non aetate (quae nulla in ea
intellegi potest), sed natura sua anusan anilis? terra, et ideo infecunda
ad omnia atque inbecilla.Cato 1, 3. 151, 2. idem agrum optimum
iudicat ab radiceab radice D2dTD.
-cem D1. ad radicem Ev. sub radice P e Catone. montium planitie in meridiem excurrente,
qui est totiustotius v. potius ll. Italiae situs, terram vero teneram, quae vocetur
pulla. erit igitur haec optima et operi et satissatis P. satia DE. sata dT..
intellegere modo libeat dictamdictam Ev. -ta r. mira significatione teneram
, et quidquid optari debet, in eo vocabulo invenietur.
illa temperatae ubertatis,Hom. ς 541. 547. illa mollis facilisque culturae,
nec madida nec sitiens. illa post vomerem nitescens,
qualem fons ingeniorum Homerus in armis a deoa deo B. ab eo ll. v. caelatam
dixit addiditque miraculum nigrescentisnigre-
scentis B. incresc- ll. v., quamvis
fieret ex auro. illa quam recentem exquirunt inprobae
alites vomerem comitantes corvique aratoris vestigia ipsa
rodentesrodentis DD.. reddatur hoc in loco luxuriae quoque sententia
et aliquaet aliqua
ll. v. Italica S parum apte coll. § 93. an et alioqui (cfr. XIII 21) vel ex obliquo (i. e. inproprie)? in propositum certe.Cic. de or. III 25, 99. Cicero, lux doctrinarum
altera, Meliora, inquit, unguenta sunt quae terram,
quam quae crocum sapiunt. hoc enim maluit dixisse
quam redolent. ita est profecto, illa erit optima quae
unguenta sapiet.Th. C. VI 17, 6. 7. quod si admonendi sumus, qualis sit
terrae odor ille qui quaeritur, contingit saepe etiam quiescente
ea sub occasum solis, in quo loco arcus caelestescaelestis DEv. a. S.
deieceredeucere E. deiecerit v. a. S. capita sua, et cum a siccitate continua immaduit
imbre. tune emittit ilium suum halitum divinum exex v. et ll. solesole dv.
solem r.
conceptum, cui conparari suavitas nulla possit. is esse ee ego (cfr. XXXIII 98). om. ll. S. odor in v.
commota debebit repertusque neminem falletfallet dv. -lat r., ac de terra
odor optime iudicabit. talis fere est in novalibus caesa
vetere silva, quae consensu laudatur.Colum. I praef. 1. 2. II 1, 2. et in frugibus quidem
ferendis eadem terra utilior intellegitur, quotiens intermissa
cultura quievit, quod in vineis non fitfit E., eoque est
diligentius eligenda, ne vera existat opinio eorum, qui
iam Italiae terram existimavere lassam.Th. C. III 20, 3. operis quidem
facilitasfacilitas ego. facultas ll.v. cfr. XVIII 110. in aliis generibus constat et caelo, nec potest
arari post imbres aliquaali-
quo E., ubertatis vitio lentescens. contra
in Byzaciobyzantio dv. a. G. Africae illum centena quinquagena fruge fertilem
campum nullis, cumcum dv. eum r. siccumsiccum
ll. J. -us v. est, arabilemarabile E. tauris,
post imbres vili asello et a parte altera iugi anuiugi anu v. iungi anum ll. U 306
et a parte altera iungi anum post scindi transponi vult. vomerem
trahentetrahente v. -tem ll. vidimus scindi. terramterra E. enim terraterrae DE. emendandi
emendari
dv. a. S. sed cfr. Nipperd. ad Tac. ann. XIII 26 extr., ut aliqui praecipiunt, super tenuem pingui iniectaintecta
DE.
aut gracili bibulaque super umidam ac praepinguem, dementi
sdementis coni. J. cfr. II 85. -tia ll. v. operae est. quid potest sperare qui colit talem?
extr.: Th. C. III 20, 3. 4. Alia est ratio, quam Britanniaebri-
tanniae dTJ. -nia Ev. brittannia D. et Galliaegallia Ev. a. J. invenere
, alendi eam ipsaipsa dv. ipsae DES (indicata lacuna). ipsa. est U 307., genusque, quodquod genus v.a.S. genus quod U.an quod delendum? vocant margam.
spissior ubertas in ea intellegitur et quidamquidem E. terrae adipes
ac velut glandia in corporibus, ibi densante se pinguitudinis
nucleo.
non omisere et hoc Graeci—quid
enim intemptatum illis?—leucargillonleucargillon G. -ilion dE. leugargilion D. vocant candidam
argillam, qua in Megarico agro utuntur, sed tantum in
umida frigidaque terra. illamillas Ddv. a. H. Gallias Britanniasque locupletantem
locupletantes v. a. H. cum cura dici convenit.
Duo genera fuerant, plura nuper exerceri coepta proficientibus
ingeniis. est enim alba, rufarufa v. rofa ll., columbina, argillacea
, tofacea, harenacea. natura duplex, aspera aut pinguis;
experimenta utriusque in manu. usus aequemanu usus aeque D. manus usaeque
Dd. manus usu quae E. manus ususque v. geminus, ut
fruges tantum alant aut eaedem et pabulum. fruges alit
tofacea albaquealbaque dEBrot. alba quae Dv., sisi DdBrot. sit ED.
si sit v. inter fontes reperta est, ad infinitum
fertilis,dist. Brot. verum asperaaspero D. tractatutractatu v. tractuus D.
tractu rD.; sisi S. et si v. om. ll. nimia iniecta est, exurit
solum. proxima est rufa, quae vocatur acaunumargaacaunumarga TfEH.
-nomarga r., intermixto
lapide terrae minutae, harenosae. lapis contunditur
in ipso campo, primisque annis stipula difficulter caeditur
propter lapides; inpendio tamen minimaminima DED. -mo v. nimia dT. levitate dimidio
minoris,dist.Müller emend. III 17. quam ceterae, invehitur. inspergitur rara; sale
eameam dv. ea r. misceri putant. utrumque hoc genus semel iniectum
in L annos valet et frugum et pabuli ubertate.
Quae pingues esse sentiuntur, ex his praecipua
alba. plura eius genera: mordacissimum quod supra diximus
. alterum genus albae cretacretae dEv. a. J. argentariaargumentaria DdT. est. petitur43
ex alto, in centenos pedes actis plerumque puteis, ore
angustoangusto ego. (an angustiore?) -tur
D1. -tatur r Brot. -tatis v. -tis vet. Dal., intus, ut in metallis, spatiante vena. hac maxime
Britannia utitur. duratdurat C. -ant
ll. v. annis LXXX, neque est exemplum
ullius, qui bisqui bis v. quibus ll. in vita hanchanc v. hunc ll. eidem iniecerit. tertium genus
candidae glisomargam vocant. est autem creta fullonia
mixta pingui terra, pabuli quam frugum fertilior, ita ut
messe sublata ante sementem alteram laetissimum secetur.
dum frugesfruges
ego. in fruge est ll. v. in frugem exit Müller emend. III 17., nullum aliud gramen emittit. durat XXX annis.
densior iusto Signini modo strangulat solum. columbinam
Galliaegallia Ev. a. H. suo nomine eglecopalamglecopalam d. appellantappellat v. a. H.. glaebis excitatur
lapidum modo, sole et gelatione ita solvitur, ut tenuissimas
bratteas faciat. haec ex aequo fertilis. harenacea
utuntur, si alia non sit; in uliginosis verouero
DdG. uerti E., et si alia sit.
Ubiosubi hos Ev. a. G. gentium solos novimus, qui fertilissimum agrum
colentes quacumque terra infra pedes tres effossa et pedali
crassitudine iniectaintecta DE. laetificent. sed ea non diutius
annis x prodest. Aedui et Pictones calce uberrimos fecere
agros, quae sane et oleis vitibusqueet uitibus dv. a. S. utilissima reperitur.
omnis autem marga arato iniciendaaratro initienda E. est. ut medicamentum
rapiatur,dist. D. et fimifimum D2D. desiderat quantulumcumquequantulumcumque D. -lumquae ll. aliquantu-
lum, quae (quaeque J) v., primo plus
aspera et quae in herbas non effunditur; alioquin novitate
quaecumque fuerit solum laedet, ne sic quidem primo
anno fertilis. interest et quali solo quaeratur. sicca enim
umido melior, arido pinguis. temperatotemperato B. -te E. -tae dG.
-poratae D. alterutra, creta
vel columbina, convenit.
Th. H. II 7, 5 (Colum. XI 2, 60). Transpadanis cineris usus adeo placet, ut anteponant
fimo iumentorumque, quodquod quia (pro que quod) d(?) v. a. D. levissimum estest
dv. esse r., ob id
exurantexurunt v. a. S. exarant J.. utroque tamen pariter non utuntur in eodem
arvo, nec in arbustis cinere nec quasdam ad fruges, ut
dicemusdicimus D1E.
diximus v. a. S.. sunt qui pulvere quoque uvas ali iudicent
pubescentesque pulverent et vitium arborumque radicibus
adspergant. quod certum est, Narbonensinarboniensi E. -sis d. provinciae et
vindemias circiuscircius D
coll. § 21 et II 121. cercius D. certius rv. sic coquitsic coquit D. sicco
quid D. sicco quod E. sic (certius) coqui dTv (add. eo)., plusqueplus
quia D. quia plus v. a. S. pulvis ibi quam sol
confert.
Hom. ω 225,
Varro r. r. I 38, 2. Fimi plures differentiae, ipsa res antiqua. iam
apud Homerum regius senex agrum ita laetificans suis
manibus reperitur. Augeas rex in Graecia excogitasse traditur
, divulgasse vero Hercules in Italia, quaequae om.E. regi suo
Stercuto Fauni filio ob hoc inventum inmortalitatem tribuit
. M. Var r o principatum dat turdorum fimo ex aviariis,
quod etiam pabulo boum suumque magnificat neque alio
cibo celerius pinguescere adseverat. de nostris moribus
bene sperare est, si tanta apud maiores fuere aviaria, ut
ex his agri stercorarentur.Colum. II 14, 1. Chartodras ap. Th. H. II 7, 4. Th. C. III 9, 3. 17, 5. primumprimum P e Colum. proximum ll. v. Columella ee DD. om. rv. ex P. columbariis
, mox gallinariis facit, natantium alitum damnato.
ceteri auctores consensu humanas dapes ad hoc in primis
advocant. alii ex his praeferunt potus hominum in
coriariorumcoriariorum C. (cfr. § 258). coriorum ll. v. officinis pilo madefacto, alii per sese aqua iterum
largiusque etiam, quamiam
ibi d(?) v. a. D. cum bibitur, admixta. quippe plus
ibi malimali dH. male rv. domandumdomandum dv. -dus D2E.
-mundus D1. est, cum ad virus illud vini homo
accesserit. haec sunt certamina, invicemqueinuicemque ll. S. quibus inuicem v. ad tellurem
quoque alendam alunturaluntur ego. utuntur ll. v. homineshomine U 312..Colum. II 14, 4. Varro r. r. I 38, 3. proxime spurcitias suum
laudant, Columella solussolus v.
solum ll. damnat. alii cuiuscumque quadripedis
ex cytisoexciti. so E. exitiosum v.a.G., aliqui columbaria praeferunt. proximum
deinde caprarum est, ab hoc ovium, dein boum, novissimum
nouissi-
mum dG. -us rv. iumentorum.
Varro I 13, 4. Colum. I 6, 21. Geop. II 21, 11. Hae fuere apud priscos differentiae, simulque praecepta
non invenionon inuenio ll. v. ut inuenio B. non
inuenta ingeniorum S. plura non inuenio J. eici vult U 313. recentirecenti ego. rettuli ll. S. re tali v. utendi, quando et hic vetustas
utilior; visumque iam est apud quosdam provincialium
inveteratuminueteratum ego. in
tantum ll. v., abundante geniali copia pecudum, farinae vice
cribris superiniciiniici dT., faetore aspectuque temporis viribus in
quandam etiam gratiam mutato.—(Nuper repertum oleas
gaudere maxime cinere e calcariis fornacibusverba Nuper—fornacibus
videntur pertinere ad § 49 (post ut dicemus)..)Varro I 38, 3. Colum. II 14, 4. 5. 6 [II 15, 5. 6]. Pallad. I 33, 2.—Varro
praeceptis adicit equino, quod sit levissimum, segetes
alendi, prata vero graviore et quod ex hordeo fiat multasque
gignat herbas. quidam etiam bubulobubula d.
bubalo E. iumentorum
praeferunt ovillumquesuillumque dT. caprino, omnibus vero asininum,
quoniam lentissime mandant. e contrario usus adversus
utrumque pronuntiat. inter omnes autem constat nihil
esse utilius lupini segete, priusquam siliquetursiliquetur v. -quet D. -queat d.
-quent T. -quę E., aratro vel
bidentibus versauersa v. -sae ll. manipulisve desectae circa radices arborum
ac vitium obrutis. et ubi non sit pecus, culmo ipso
vel etiam felice stercorare arbitrantur.
Cato 37, 2. Cato 30. Cato: Stercus unde faciasfacias P e Catone.
faciat ll. fiat v. a. S., stramenta, lupinum
, paleas, fabalia ac frondisfrondes dv. a. S. iligneamiligneam J. -nea
DE. -nas v. iliginea d. quernea
mquerneam J. -nea DE. -na d.
-nasque v.. ex segete evellito ebulum, cicutam et
circum salicta herbam altamaltam P e Catone. actam DE. auctam v.
mactam dTBrot. ulvamque. eam substernito
ovibus, bubusquebubusque S e Catone. que ll. om. v. frondemfrondemque v. a. S. putidam.
-Vineauitis Cato. si macra eritmacra erit H e Catone.
macrauerit ll. macruerit v. macra fuerit S., sarmenta sua comburito
et indidem inaratosua con-
cidito minute et ibidem inarato aut infodito Cato.. idemque: Ubi saturus erisubi
sementim facturus eris, ibi oues delectato Cato.
frumentum, oves ibi delectato.
Cato 37, 2. 1. Verg. G. I 77. Nec non etet dv.
est r. satis quibusdam ipsis pasci terram
dicit:dist. ego. segetem stercorant fruges: lupinum, faba,
vicia; sicut e contrario: cicer, quia vellitur et quia
salsumquod uellitur et quod salsum
Cato. est, hordeum, fenum Graecum, ervum, haec
omnia segetem exuruntexsugunt Cato. et omnia quae velluntur.
nucleosnucleos dv. -eus D. -eum E. in segetem ne indideris.—Vergilius et
lino segetem exuri et avena et papavere arbitratur.
Colum. I 6, 22. II 14, 7. 6. Varro r. r. I 38, 3. Cato 29. Colum. II 14, 9. Fimeta sub diu concavo loco et qui umorem colligat
, stramentostramenta E. intecta, ne in sole arescant, palo e robore
depacto fieri iubentiuuent E.. ita fore ne innascantur iis serpentes.
fimum inicere terrae plurimum refert favonio flante ac
luna sitientesilente P e Catone.. id plerique prave intellegunt a favonii ortu
faciendum ac Februario mense tantum, cum id pleraque
sata aliis postulent mensibus. quocumque tempore facere
libeat, curandum, ut ab occasu aequinoctiali flante vento
fiat lunaque decrescente ac sicca. mirum in modum
augetur ubertas effectusque eius observatione tali.
Th. H. II 1, 1. Trogus: cfr. Th. H. II 2, 2. Etet TEJ. om. rv. abunde praedicta ratione caeli ac terrae
nunc de iis arboribus dicemusdicemus D2dv. -cimus rH., quae cura hominum atque
arte proveniunt. nec pauciora prope sunt genera; tam
benigne naturae gratiam retulimus. aut enim semine proveniunt
aut plantis radicis aut propagine aut avolsione
aut surculoaut consecto DES.
(cfr. Theophr. ) in cons- dTH. et cons- v. aut insito aut consecto arboris trunco. nam
folia palmarum apud Babylonios seri atque ita arborem
provenireproueniret D. TrogumTrogum om.D. credidissedeuenisse credidisse E1. demiror. quaedam autem
pluribus generibus seruntur, quaedam omnibus.
Colum. IV 33, 2. 4. Verg. Geo. II 15. Th. H. II 2, 4. 5. Th. C. I 8,1.
IV 1, 1. I 9, 1. 16, 12. Ac pleraque ex his natura ipsa docuit et in
primis semen serere, cum decidens exceptumque terra
vivesceret. sed quaedam non aliter proveniunt, ut castaneae
, iuglandesiuglandes Ev.
ut glandes r., caeduis dumtaxatdumtaxat v. -xaret ll. exceptis; etet DdG. e ES. ex v. semine
autem, quamquam dissimilidissimilia D., ea quoque, quae aliis modis
seruntur, ut vites et mala atque pira. namque his pro
semine nucleus, non, ut supra dictisdictus E., fructus ipse. et
mespila semine nasci possunt. omnia haec tardatardo d. proventu
ac degenerantia et insito restituenda, interdumqueinter-
dumque DTD. -dum rv. etiam
castaneae.
Th. H. II 2, 6. Quibusdam natura contracontra om.d.an contra natura? omnino non degenerandi
, quoquoquoquo dv. quo r. modo seranturserantur dv. seruantur r. seruntur S., ut cupressis, palmae, lauris.
15,27 sqq. namque et laurus pluribus modis seritur. genera eius
diximus. ex his Augusta et bacalis et tinustinus G. (cfr. XV 128).
tpinus E1. pinus rv. simili modo
seruntur. bacae mense lanuario aquilonis adflatu siccatae
leguntur expandunturque rarae, ne calefiant acervo. postea
quidam fimofimo Verc. fumo ll. v. ad satumsatum G.
-tu ll. praeparatasparatas Ev. a. G. urinaurina v. ad urinam (-na D) ll. madefaciunt,Pallad. III 23, 2. alii
in qualo pedibus in profluente deculcant, donec auferatur
cutis, quaequae DD. que d.om.Ev. alioqui uligineuligo v. a. S. infestatinfestatur D. nec patitur partum.pati-
tur partum ego. (an potius parturire? cfr. § 135. XVI 101).
patitur ll. patitur nasci v. panditur D.
in sulco repastinatorepastinato v.
-nati ll. palmi altitudine vicenae fere acervatim
*seruntur*seruntur ll. v. habent post propagine; transposui et dist. ego., mense Martio. eaedem et propagine*,
triumphalistriumphali E. talea tantum.Geop. XI 7, 4. Colum. XI 3, 5. Pallad. 1 34, 5. myrti genera omnia in Campania
bacis seruntur, Romae propagine. TarentinamTarentinam P coll. XV 122. -na ll. v. Democritus
et alio modo seri docet, grandissimis bacarum
tusislacunam ego indicavi his fere ex-plendam: ex aqua farinam misceri: cfr. Pall. 1 34, 5. leviter, ne grana frangantur,..... eaqueea
quae D. intrita
restemrestem Bas. reste ll. v.lacunam ind. J. mirae expl. Dal. circumlini atque ita seri. parietempariete E. fore... densitatis
densitates D. -ate D., ex quo virgulae differantur. sic et spinas saepissaepis v. -pe D. sepe r. (cfr. § 68).
causa serunt, tomice moris spinarum circumlita. pilas
autem laurus et myrti inopia a trimatu tempestivum est
transferre.
Pallad. II 15, 7. 8. 15. Colum. V 10, 12. 13. Inter ea, quae semine seruntur, MagoMago v. magno ll. in nucibus
operosus est. amygdalamamygdalam dS. amygdala (amig- D) rG. in argilla molli meridiem spectante
seri iubet; gaudere et dura calidaque terra, in
pingui aut umida mori aut sterilescere; serendas quam
maxime falcatas et e novella fimoque diluto maceratas per
triduum aut pridie, quam serantur, aqua mulsa; mucrone
defigi, aciem lateris in aquilonem spectare; ternas simul
serendas, triangula ratione palmopalmo v. (cfr. Column. ) -mas ll. -mam D. inter se distantes; denis
diebus adaquari, donec grandescant.Pallad. IV 10, 11. II 15, 2. iuglandes nuces porrectae
seruntur commissuriscommis-
suris dv. -ra r. iacentibus, pineae nucleis
septenis fere in ollas perforatas additisabditis D. aut ut laurus, quae
bacis seritur. citrea grano et propagine, sorba semine et
a radice planta et avolsioneauolsione v. auers- ll. proveniunt, sed illa in calidis,
sorba in frigidis et umidis.
Verg. Geo. II 17. 55. 17. Natura et plantaria demonstravitdemonstrauit dv. -aui r. multarum radicibus
pullulante subole densa et pariente matre, quasquis E.
necet: eius quippe umbra turba indigestaingesta
ES. premitur, ut in
lauris, punicis, platanis, cerasis, prunis. Paucarumpaucarum U 314 (cfr. v. 18 quarum). paucorum ll. v. in hoc
genere rami parcunt suboli, ut ulmorum palmarumque.
nullis vero tales pullulipilluli E. proveniunt nisi quarum radices
amore solis atque imbris in summa tellure spatiantur.
omnia ea non statim moris est in suasua (i. e. tellure) DEv. suo dT.an suo
solo? locarilocari Tv. iocati r., sed prius
nutricinutrici dv. -cis E. -risci D. dari atque in seminariis adolescere iterumque
migrare, qui transitus mirum in modum mitigat etiam
silvestres, sive arborum quoque, ut hominum, natura novitatis
ac peregrinationis avida est, sive discedentes virus
relincunt mansuescuntquemansuescuntque v. -cunt ceu ll. tractatu ceu ferae, dum radiciradicis P.
avellitur plantadum
—lanta videntur post relincunt transponenda esse..
Th. H. II 5, 3. Pallad. IV 10, 19. Et aliud genus simile monstravit, avolsiquean
avolsi namque (vel quippe)? cfr. § 65. 96. arboribus
stolones vixere, quo in genere etet v. ut ll. S. an ut... avellantur, partem plerumque? cum perna sua
avelluntur partemque aliquam e matris quoque corpore
auferuntauferunt v. -ant ll. D. secum fimbriato corpore. hoc modo plantantur
punicae, coryli, mali, sorbi, mespilae, fraxini, fici inprimisque
vites. cotoneum ita satum degenerat. ex eodem
inventum est surculos abscisos serere.[Pallad.III 25,21]. Th. C.II,4. hoc primo saepis
causa factum, sabucis, cotoneo et rubisan cotoneo, rubis? depactis, mox et
culturae, ut populis, alnis, salici, quaequae
dv. aquae r. vel inverso surculo
seritur. iam haec ibihaec ibi E (cfr. § 5. XVI 195). helbi D.
eae ibi d(?)v. hae ibi S. disponuntur, ubi libeat esse eas.
quamquamquamquam ll. dist. ego. cfr. XVIII 125. quamobrem v. seminarii curam ante convenit dici, quam
transeatur ad alia genera.
Colum. arb.
1, 4. 5. Cato 46, 1. Colum. V 9, 1. 10, 1. Namque ad id praecipuum eligi solum refert,
quoniam nutricem indulgentiorem esse quam matrem saepe
convenit. sit ergo siccum sucosumque, bipalio subactum,
advenis hospitale et quam simillimum terrae ei,ei ego. cfr. Cato. om. ll.v. in quam
transferendae sint, ante omnia elapidatum munitumque ab
incursuab incursu DD. -sum dT. ad incursum Ev. etiam gallinacei generis, quam minime rimosum,
ne penetrans sol exurat fibras.Colum. V 10, 7.
Cato 46, 2. Colum. V 6, 7. intervallo sesquipedum
seri—nam si inter se contingant, praeter aliaalia
D2dTv. aha D1. ea ali E. vitia
etiam verminosauermiosa dv. a. C. fiunt—, saririante sariri
habent ideo Ev. dist. ego. convenit saepius herbasque
evelli, praeterea semina ipsa fruticantia supputare ac
falcem pati consuescere.Cato 48, 2. 3. Th. C. I 5, 4
(IV 4, 3). Varro I 40, 1. Cato et furcis crates inponi
iubet altitudine hominis ad solem recipiendum atque integi
culmo ad frigora arcenda. sic pirorum malorumque semina
nutriri, sic pineas nuces, sic cupressos semine satas et
ipsas.extr.: Th. H. II 2, 1. minimis id granis constat, vix ut perspici quaedam
possint, non omittendo naturae miraculoomittendum... miraculum dTEv. a. G. cfr. XVI 170. e tame tam G. etiam ll. ex tam v. parvo gigni
arbores, tanto maiore tritici et hordei grano, ne quis
fabam reputet. quid simile origini suae habent malorum
pirorumque semina? his principiis respuentem securis
materiem nasci, indomita ponderibus inmensis prelaprela dv. preda E. praeda D., arbor
esarbores v. -ris DED. -ribus d. velis, turribus murisque inpellendis arietes! haechoc E.
est naturae visna-
turae uis C. -ra eius ll. v., haec potentia. super omnia erit e lacrima
nasci aliquid, ut suo loco dicemus.
19,162.21,24
Geop. XI 5, 5. Cato 48,
1. 2. 151, 3..Ergo e cupresso femina—mas enim, ut diximus,(16,140)
non gignit—pilulae collectae quibus docuian docuimus? mensibus60
siccantur sole, ruptaeque emittunt semen formicis mire
expetitum, ampliato etiam miraculo tantuli animalis cibo
absumi natalem tantarum arborum. seritur Aprili mense,
area aequata cylindris aut volviculisuolui-
culis ego. uuluoalis Df. uulgo alis dT. uulgiualis E1. ualgi- E2.
uolgiolis v. pauiculis U 315. (cfr. Cato 91.129. Colum. XI 3, 34)., densum, terraque
cribris superincernitursuperincernitur DdTS. supercern- Ev. pollicis crassitudine.Cato ibid. 28, 1. Th. H. II 7, 1 (cfr. Plin.
XVI 76). contra maiusmaius D2D.
mans D1. mas/// d. immane Ev.
pondus attollere se non valet torqueturque sub terra. ob
hoc et paviturpauitur DfH. patitur r.
parcitur v. vestigiis. Leniterleniter v. (cfr. Cato 151, 3). leuiter ll. S. rigaturrigatur
dv. lig- r. a solis occasu in
trinis diebus, ut aequaliter bibat, donec erumpant. differuntur
deferuntur P. post annum dodrantali filo, custodita temperie, ut
viridi caelo serantur ac sine aura. mirumque dictu, periculum
eo tantum die est, si roravit quantulumcumquequantulacumque Df.
imbrisimbris ego. imbres Ddf. imbrem Ev., aut si adflavit. de reliquo tutae sunt perpetua
securitate aquasque postea odereodere E2Verc.
uidere Dd. odore E1v..Pallad. V 4, 1. II 15, 20. X 14, 3. II 25, 32.
V 5, 2. Colum. V 6, 8. et zizipha grano seruntur
Aprili mense. tuburestuberes dv. tubes E2. tubescere E1. melius inseruntur in pruno
silvestri et malo cotoneocotoneo v.
-onea E. -one d. cotinne D. etet om.E. in calabrice. ea est spina
silvestris; quaecumquequacumque E. optime et myxas recipit; utiliter et
sorbos.
Plantas ex seminario transferre inin dv. m D.om.E. aliud, priusquam
suo loco ponantur, operose praecipi arbitror, licet
translatione folia latiora fieri spondeant.
Colum. V 6, 6. Ulmorum, priusquam foliis vestiantur, samara
colligenda est circa Martias kalendas, cum flavescere incipit.
dein, biduo in umbra siccata, serenda densa in refractorefracto v. refacto DE. arefacta
dT. area facta Schneider, sed cfr. Colum. V 6, 6 cum XI 2, 60.,
terra super minuta incribrata crassitudine, quaqua CFW Müller p. 18. quae ll. v. in cupressis.
pluviae si non adiuvent, rigandum. differendaedeferendae
TEv. disse- G. ex arearum
venis post annum in ulmaria intervallo pedali in quamque
partem.Colum. V 6, 9. 10. 12. arb.
16, 3. Th. H. II 5, 6. AtiniasAtinias ego coll. XVI 72. 108 et Colum V 6,9. maritas ll. v. ulmos autumno serere utilius, quia
carentescarentes TU 316. -ente ll. -ent v. seminepost
semine habent nam (non dTf) ut e ll. S.; eieci ut ex iterato
semine orta. nam et eae D. nam eae e v. plantis seruntur. in arbustum quinquennes
sub urbe transferunttransferuntur
fv. a. Bas. aut, ut quibusdam placet, quae vicenum
pedum esse coeperunt. sulco, qui novenarius dicitur,
altitudine pedum IIIIII ego. trium ll.v. nonne ternorum?, pari latitudinelatitu-
dine v. altit- ll. om.d1. et eo amplius circa
positas pedes terniterni D2v. sterni r. undique e solido adaggerantur. arulas
id vocant in Campania. intervalla ex lociex
loci v. sex luci ll. natura sumuntur
. rarioresrariores dTfH. ariores D1E. ari-
diores D2v. serendas in campestribus convenit. populospopulos D1dv. -lus r.
et fraxinosfraxinos dv. -nus r., quia festinantius germinant, disponi quoque
maturius convenit, hoc est ab idibus Februariis, plantis
et ipsas nascentes. in disponendis arboribus arbustisque
ac vineis quincuncialisquincuncialis v. -unculis d. quisuncalis E. quinsonoalis
D. ordinum ratio vulgata et necessaria,
non perflatu modo utilis, verum et aspectu grata, quoquoquoquo dTfH. que quo r. quocumque v.
modo intueare, in ordinem se porrigente versu. populospopu-
los dTS. -lus r. -lis v.
eadem ratio seminesemine v. -na DE. -nandi dT. quaequae dS. qua rv. ulmos serendi, transferendi quoque
e seminariis eadem et silvis.
Pallad. III 9, 5. Th. H. II 5, 1. C. III 5, 2. (Colum.
arb. 20, 2). Colum. III 5, 2. 9, 7–9. Th. C. III 4, 1. Ante omnia igitur in similem transferri terram
aut meliorem oportet, nec ex tepidis aut praecocibus in
frigidos autaut dv. et rTS. serotinos situs, ut neque ex hisex his dS. exiit r.
ex iis v. in illos; praefodere
scrobes anteante ll. v. an ante aliquanto? (Theophr.ὡς πλείστου χρόνουetἐκ πολλῶν).; si fieri possit, tanto, donectanto donec Dv. tanto prius do-
nec EG. tanto prior nec d. pingui
caespite obducantur.Colum. V 5, 1. 2. 10, 2. arb. 19, 1. 16, 2. 4, 3. V 9, 7. 10, 3.
(III 13, 8). V 10, 4. arb. 4, 3. 19, 2. Xenoph. Oecon. 19, 5. 7.
Colum. III 13, 7. 8. (Th. H. II 6, 2). Magomagno E. ante annum iubet, ut solem
pluviasque conbibant, aut, si id condicio largitalargita om.dT.cfr. Colum. V 9, 7. non sit,
ignes in mediismediis DdTD. -ios ES. -io v. fieri ante menses duos, nec nisi post imbres
in his seri, altitudinem eorum in argilloso aut duro
solo trium cubitorumpost cubitorum Petavius suspicatus est lacunam esse, his fere explendam: latitudinem duorum. esse in quamque partem, in pronispronis H coll. Colum.
pruinis DTE. prumis d. prunis v.
palmo amplius, iubetqueiubetque ego. et ubi-
que ll. v. caminata fossura ore conpressiore
esseconpressiore esse in ego. -iores (S. -iore dv). sint
ll. v., in nigra vero terra duo cubita et palmum quadratis
angulisdist. J. eadem mensura. Graeci auctores consentiunt
non altiores quino semipede esse debere nec latiores IIII ego. duobus ll. v.
pedibus, nusquam vero semisquipedesemisqui-
pede dS. -dem r. minus altos. quoniam
dist. ego. in umido solo ad vicina aquaeaquae dv. quae D. quēque E. perveniaturperueniatur ego. -iat ll. v. (cfr. § 193. IV 94. VI 52).an potius exciderunt ante quoniam haec fere: fodiendum autem
in sicco tantum? cfr. Xenoph. Oecon., Cato,
si locus aquosus sit,Cato 43. (Colum. arb. 20, 3). Th. C. III 4, 2. H. II
5, 1. Colum. V 9, 7. Th. C. III 8, 1. Liv. IX 16, 17. 18. latoslatos G. latus ll. pedes ternos in faucibus imosque
imisque Ev. a. G. palmum et pedem, altitudine IIIIIII ego. quattuor ll. v. pedum, eos lapide
consterni aut, si non sit, perticis salignis viridibus, si neque
hae sint, sarmentis, ita ut in altitudinemaltitu-
dinem v. -ne Ef. -ni D. -nis d. semipes detrahatur
semipes detrahatur J. -pede
trahatur ll.. nobis adiciendumadiciendum v. adiuuendum DE. -ntum d. videtur ex praedicta arborum
natura, ut altius demittantur ea, quaeea quae dv. aquae r. summa tellure gaudent
, tamquam fraxinus, olea. haec et similia quaternos
pedes oporteatoporteat Dd. -tet Ev. demittidimitti
Ev.. ceteris altitudinis pedes terni suffecerint
terni suffecerint D. ternis (-ni d. -nos v) effecerint
ll. v.. *estest D2. esti r. et est J. innoxium adradiadradi DED. abradi
dv. cfr. § 115. 138. Column. IV 29, 9. arb. 8, 2. partes, quae se nudaverintest innoxium—nudaverint post securi iussa habent ll. v. transposui ego..*
Excide radicem, inquit, istam, Papirius Cursor imperator
, ad terrorem Praenestinorum praetoris destringi
securi iussasecuri
iussa J. securius set (sed D2) ll..*Aristot. de invent. 6. Colum. arb. 4, 4. 5. Th. C. III 6, 5. 4, 3.
Verg. Geo. II 348. Colum. III 15, 3. 4. arb. 17, 2. V 9, 9. Pal-
lad. III 18, 5. testastestas om. v. a. H., aliquialiqui,
aliqui J. aliqui vel S. sed cfr. Müller de stilo Plin. p. 91. lapides rotundos subici malunt
, qui et contineant umorem et transmittant, non idemidem ego. item ll.v.
planos facere et a terreno arcere radicem existimantes.
glareaglarea Ev. gloria r. substrata inter utramque sententiam fuerit.
Cato 45, 3. (Pallad. III 25, 2). Colum.
V 9, 10. Cato 28, 2. Verg. Geo. II 269 (Th. H. II 5, 3). Co-
lum. V 6, 20. 9, 8. 10, 7. arb. 17, 4. Arborem nec minorem bima nec maiorem trima transferre
transferri dv. a. S. quidam praecipiunt, alii cum manumannum dv. a. D. conpleat, Cato
crassiorem v digitis. non omisisset idem, si attineretattineret G.
absti- ll. v., meridianam
caeli partem signare in cortice, ut translataetranslatae S. -lat DE. -latis dT. -lata v.
isdem et adsuetis statuerenturstatuerentur TS. -eretur ll. v. horishoris dG. oris rTv., ne aquiloniae meridianis
oppositae solibus finderentur et algerent meridianae
aquilonibus.Th. H. II 6, 12. C. III 5, 2. Colum. III 9, 7. quod e diverso adfectant etiam quidam in
vite ficoque, permutantes in contrarium. densiores enim
folio ita fieri magisque protegere fructum et minus amittere
, ficumqueficumque dv. -mue r. sic etiam scansilem fieri. plerique id demum
cavent, ut plaga deputati cacuminis meridiem spectet,
ignari fissuris nimii vaporis opponi.cfr. Plin. XVIII 334. Column. V 6, 19. id quidem in horam
diei quintam vel octavam spectare maluerim. aeque latet
non neglegendum, ne radices mora inarescant neve aa om.Dd. septentrionibus
aut ab ea parte caeli usque ad exortum brumalem
vento flante effodiantur arbores, aut certe non
adversae his ventis radices praebeantur, propter quod emoriuntur
ignaris causae agricolis.Cato 28, 1 (cfr.
Cato 61, 2, ubi plurima cum terra scribendum videtur). Colum.
V 9, 8. Cato 28, 1. 2. (Colum. V 6, 21). Colum. V 10, 16. Pal-
lad. IV 10, 2. Cato omnes ventos et
imbrem quoque in tota translatione damnat. et ad haec
proderit quam plurimum terrae, in qua vixerint, radicibus
cohaerere ac totas cumcum ego. om. ll. v. cfr. Colum. V 9, 8. an totos caespites? caespite circumligari cum ob id
Cato in corbibus transferri iubeat, procul dubio utilissime
. qui quidemqui quidem
ego. quidem DTEv. idem d(?)P. qui idem D. summam terram contentus est subdi.
quidam punicis malis substrato lapide non rumpi pomum
in arboribus tradunt.radices inflexas poni melius; arborem
ipsam ita locari, ut media sit totius scrobis, necessarium
.Th. H. II 5, 5. (C. V 6, 10). Pallad. IV
10, 25. Th. C. V 9, 4. Cato 28, 2. (Colum. V 6, 13. Th. C.
III 5, 5). ficus si in scillasi in
scilla TVerc. in ficilia (in fic- D1 ) ll.—bulborum hoc genus estest dv. om.D. esse E.—
seraturratur E. seritur v. a. G., ocissime ferre traditur pomum neque vermiculationi
obnoxium, quo vitio carent etet ego. om. ll. v. reliqua poma similiter
sata. radicum filisfilis ego. cfr. XVI 128. eius ll. v. del. P. magnam adhibendam curam, ut exemptas
appareat, non evolsas, quis dubitet? qua ratione
et reliqua confessaconfesse
E. omittimus, sicuti terram circa radices
festuca cospissandamfestuca cospissandam (consp- P) D cum P. festugato
(-ucato v. fistucato dC) spissandam ll.v., quod Cato primum in ea re esse
censet, plagam quoque a trunco oblini fimo et foliis praeligari
praecipiens.
Th. H. II 5,6. Huius loci pars est ad intervalla pertinens:
quidam punicas et myrtos et lauros densiores seri iusserunt
, in pedibus tamentamen ll. v. an
tantum? novenis, malos amplius paulo, vel
magis etiam piros magisque amygdalas et ficosficos TE1S. ficus rv.. Quam-
quamquamquam ego
(mutata distinctione). qmDd. quoE. quod v. del. S. quod iam
D. optime diiudicabitdiiudicabit v. -cauit ll. an id diiudicabit? ramorum amplitudinis ratio locorumque
; et umbrae cuiusque arboris, quoniam has quoque
observari oportet. breves sunt quamvis magnarum
arborum, cumcum
ego. om. ll. D U 318. quae v. ramosramis D. in orbem circinantcircinant ego. -nent
v. -nat D2d. cercineat E. -nat D1. circinatis D. -nantium U 318., ut in malis pirisque
; eaedemeadem Ev. a. Verc. enormes cerasis, lauris.
(Varro I 16, 6. Pall. XII 7, 9). Iam quaedam umbrarum proprietas: iuglandumiuglandium dv. a. D. (item § 91).
gravis et noxia, etiam capiti humano omnibusque iuxta
satis. necat gramina et pinus, sed ventis utraque resistit,
quoniam et protectaproiecta D cum Dal. sed cfr. XVI 35. vinearum ratione egentegent dv.
aegent r. augent (iunctum cum stilicidia) D.. stilicidia
pinus, quercus, ilicis ponderosissima, nullum cupressinulla com-
praessi D2.,
umbra minima et in se convoluta. ficorum levislenis f., quamvis
sparsa, ideoque inter vineas seri non vetentur. ulmorum
lenislevis v. a. H., etiam nutriens, quacumque opacat. Attico
haec quoque videtur e gravissimis, nec dubito, si emittantur
in ramos; constrictae quidem illiusillius E1S.
ullius DE2G. mollius d. noxiam esse
non arbitror. iucunda et platani, quamquam crassa. licet
graminigramina EU 319. credere non subnon sub ego. cfr. XIX 156. Pliniana p. 32. non soli ll. v. soli non U 319. non solum Müller emend. III 18. aliahaud alia v. a. D. laetius operientioperienti E. -imenti d. -iente Dv. torostoros v. cfr. XXII 76. -rus ll. -ris Müller l. l.. populo
nulla ludentibus foliis, pinguis alno, sed pascens sata.
vitis sibi sufficit, mobili folio iactatuque crebro solem
umbra temperans, eodem gravi protegens in imbre. omnium
fere levis umbra, quorum pediculi longi. non fastidienda
haec quoque scientia atque non in ultimis ponenda,
quando satis quibusque umbra aut nutrix aut noverca est.
iuglandum quidem pinorumque et picearum et abietis
quaecumque attingereattigere
dv. a. S. non dubie venenum.
Th. H. II 5, 6. C. III 7, 2. Cato 6, 1. (Colum.
V 9, 7). Stilicidii brevis defiuitio est: omnium, quae proiectu
frondis ita defenduntur, ut per ipsas non defluant
imbres, stilla saeva est. ergo plurimum intererit hac in
quaestione, terra, in qua seremus, in quantuman in quantum intervallum? arbores
quasque alat. iam per se colles minora quaerunt intervalla
. ventosis locis crebriores seri conducit, oleamoleam ego.
olea ll.v. tamen
maximo intervallo, de qua Catonis Italica sententia est
in XXV pedibuspedes Cato 6, 1., plurimumplurimum DED. minimum,
plurimum d(?)v. XXX seri. sed hoc variatur
locorum natura. non aliaalia dv. alio r. maior in Baetica arbor, in Africa
vero—fides penes auctores erit—miliarias vocari multas
narrant a pondere olei, quod ferant annuo proventu.
ideo LXXV pedes Mago intervallo dedit undique aut in
macro solo ac duro atque ventoso, cum minimum, XLV.extr. cfr. Column. I 8, 14
Baetica quidem uberrimas messes inter oleas metit. illam
inscientiaminscitiam v. a. H. pudendam esse convenietconueniet v. cum (com D2) uehi et ll. adultas interlucareinterlucare G. -uc-
tare ll.v.
iusto plus et in senectam praecipitare aut, utut om.dv. a. S. plerumque
ipsis, qui posuere, coarguentibus imperitiam suam, totas
excidere. nihil est foediusfoedius v. fidius ll agricolis quam gestaegestae v. castae ll. rei poenitentiapoeni-
tentia v. potentia ll., multo iam ut praestet laxitatelaxitate dv. -tati r. delinqueredelingere D..
§ 59. Th. C. I 8, 1.
Colum. arb. 20, 2. Verg. Geo. II 57. Varro I 41, 4. Th. C. I
8, 4.
Quaedam autem naturanaturae D2. natorae D1. tarde crescunt, et
in primis semine tantum nascentia et longo aevo durantia
. at quae cito occidunt, velocia sunt, ut ficus, punica,
prunus, malus, piruspirus dv. Pinus r., myrtus, salix, et tamen antecedunt
divitiisdiui-
tis DD.. in trimatu enim ferre incipiuntincipiunt v. -pit ll., ostendentes et
anteostendens stante DE.. ex his lentissima est pirus, ocissima omnium cypirus
et pseudocypiruspseudocypirus C. -capirius ll. v. frutex. protinus enim floret semenque
perfertprofert d.v. a. S.. omnia vero celerius adolescunt stolonibus
ablatis unamque in stirpem redactis alimentis.
Th. H. III 18, 4. Cato 133, 2. 4. (52, 2). Eadem natura et propagines docuit. rubi namque
curvati gracilitate et simul proceritate nimia defigunt
rursus in terram capita iterumque nascuntur ex sese repleturi
replentur d. omnia, ni resistat cultura, prorsus ut possint videri
homines terrae causa geniti. ita pessima atque execranda
res propaginem tamen docuit ac viviradicemuiuiradicem TG. uirira- D. uiridem ra- r.. eadem autem
natura et hederisnatura et hederis S. naturae (-re D1E. -ra D2) tederis ll.
-ra est hederis v.. Cato propagari praeter vitem
tradit ficum, oleam, punicam, malorum genera omnia, laurus
lauros dT. laurum v. a. S e Ca-tone., prunapruna J. -nam ll. -num S e Catone. -nos v. del. P., myrtumsyrtus Dd. myrtus v. -tos C., nuces abellanas et Praenestinas, platanum
.
Cato 51. 133, 3. Column. arb. 7, 2. Cato 51. Propaginum duo genera: ramo ab arbore depresso in
scrobem IIII pedum quoquoquoquo dVerc. quoque rv.
an quoquoversus vel undique? et post bienniumpost biennium D2V. posten-
nium r. amputato
flexu plantaque translata post trimatum, quas siquas si dv. qnasi r. longius
ferre libeat, in qualis statim aut vasis fictilibus defodere
propagines aptissimum, ut in his transferantur.Cato 133, 3. 52, 1. Pallad. III 10, 6. 7. Geop. XI 16. alterum
genus luxuriosiusluxoriosum E., in ipsa arbore radices sollicitando traiectis
per vasa fictilia vel qualos ramis terraque circumfartis
circum-
fartis dTH. -mpartis r. -mpactis v., atque hoc blandimento inpetratis radicibus inter
poma ipsa et cacumina—in summacacuminum summa
dT. etenim cacumina
hocdist. ego. modo petuntur audaci ingenioingenio ll. cfr. XV 49. an inuento? arborem aliam longe
a tellure faciendi—eodem quo supra biennii spatio abscisa
propagine et cum quasillisquasillis S. quas illis E. qua illis r. qualis illis v. sata. Sabina herba propagine
seritur et avolsione; tradunt faece vini aut e parietibus
latere tuso mire ali. iisdem modis rosmarinum seritur
et ramo, quoniam neutri semen, rhododendrum propagine
et semine.
(Th. C. II 17, 4. V 4, 5). Semine quoque inserere natura docuit raptim
avium fame devorato solidoque et alvi tepore madido cum
fecundo fimi medicamine abiecto in mollibusfortasse e mollibus. an potius in mollitias arborum vel ventis? arborum lecticis
et ventisuentis dv. -ti E. ueti D. saepe translato in aliquas corticum rimas,
unde vidimus cerasum in salice, platanum in lauru, laurum
in ceraso et bacas simul discolores. tradunt et monedulam
condentem semina in thensauros cavernarum eiusdem
rei praebere causas.
Verg. Geo. II 74 sq. Hinc nata inoculatio sutoriae simili fistula ape-100
riendi in arbore oculum cortice exciso semenque includendi
eadem fistula sublatum ex alia. in ficis etet U 321. hoc et ll. autem
et v. malis
haec fuit inoculatio antiqua. Vergiliana quaerit sinum
in nodo germinegermine dEv. gemine D. gemmae C. cfr. Colum. V 11, 3. expulsi corticis gemmamque ex alia arbore
includit.
Th. C. I 6, 1. Colum. V 11, 3. 4. 6. 7. Et hactenus natura ipsa docuit, insitionem autem
casus, magister alius et paene numerosior, ad hunc modum:
agricola sedulus casam saepis munimento cingens, quo
minus putrescerent sudes, limen subdidit ex hedera. at
illae vivaci morsu adprehensae suam ex alienaaliena Hack. -eno ll. v. fecere vitam,
apparuitque truncum esse pro terra. aufertur ergo serra
aequaliter superficies, levigatur falce truncus.Colum. V 11, 1. Verg. Geo. II 78 sq. ratio postea
duplex, et prima inter corticem lignumque inserendi. timebant
prisci truncum findere, mox inforareinforare dEv. inperare D. ausiausi dv. aut si r. medio ipsique
in eo medullae calamum imprimebant, unum inserentes
, neque enim plures capiebat medulla. subtilior postea
ratiodist. Müller emend. III 19. vel senos addiaddi ego. adici DES. adiicit d(?)v., mortalitati eorum et numeronumero succurrere persuasa v. a. D., per
media trunco leniter fisso cuneoque tenui fissuram custodiente
, donec cuspidatim decisus descendat in rimam calamus
.
Multa in hoc servanda: primum omnium, quae patiatur
coitum talem arbor et cuius arborisarboris calamus v. a. S.. varie quoque
et non isdem in partibus subest omnibus sucus. vitibus
ficisque media sicciorasicciora v. -iore ll. et ee
om.d. summa parte conceptus; ideo
illinc surculi petuntur. oleis circa mediamedia fEH. -ias rv. sucus, inde et
surculisurculi dv. -lis r.; cacumina sitiunt.Colum. V 11,
1. 12. Th. C. I 6, 2. Verg. Geo. II 78. Colum. V 11, 3. 10. 4. 7.
IV 29, 9. facillime coalescunt quibus eadem
corticis natura quaeque pariter florentia eiusdem
horae cognationemcognationem DBS. gigna- rv. germina- C. sucorumque societatem habent. lenta
resres Ddv.
res est EC., quotiens umidis repugnant sicca, mollibus corticum
duridura Brot. ex ed. princ.. reliqua observatio, ne fissura in nodo fiat—repudiat
quippe advenam inhospitalis duritia—, ut in parte
nitidissima, ne longior multo tribus digitis, ne obliqua,
ne tralucens.Verg. Geo. II 78. Colum. V 10, 6. arb. 20, 1. V 11,
3. 9. Pallad. III 17, 4. Th. C. I 6, 3. 4. III 5, 1. Vergilius e cacumine inseri vetat, ceitumque
est ab umeris arborum orientem aestivum spectantibus
surculos petendos, et e feracibus et e germine
novello, nisi vetustaeuetustae dv. -state r. -stati S. arboriarboris DS. inserantur: iiii E2v.
id r. enim robustiores
esse debent. praeterea ut praegnates, hoc est germinatione
germinatione dTv. cfr. Colum. V 11, 3. gemina-
r. gemma- G. turgentes et qui parere illo speraverint anno,
bimi utique nec tenuiores digito minimo.Colum. V 11, 7. 5. (Pallad. III 17, 5). Th. C. I 6, 7. Colum.
IV 29, 9. inseruntur autem
et inversi, cum id agitur, ut minor altitudo in latitudinem
latitudinem v. alti- ll. se fundat. ante omnia gemmantes nitere conveniet
;dist. D. nihil usquam ulcerosum aut retorridumaut retor-
ridum v. aut ore to- d. auctore to- r. spei favet.
medulla calami commissurae in matresi in
matre v. a. D. ligni corticisque
iungatur, id enim satius quam foris corticicortici dv. -cis r. aequari. calami
exacutio medullam ne nudet, tamen tenuitenui tamen dv. a. S. an tantum tenui? fistula detegat.
fastigatiofastigio d. levi descendat cuneocuneo dv. cum
eo r. tribus non ampliore digitis,
quod facillime contingit tinctum aqua radentibus.Th. C. I 6, 8. 5. ne exacuatur
exacuatur G. exaquatur DE. -uetur d. in vento, ne cortex a ligno decedatdecidat dv. a. G. alterutri.
calamus ad corticem usque suum deprimatur. ne luxeturlaxetur dTv. a. G.,
dum deprimiturdeprimitur v.
rep- ll., neve cortex replicetur in rugas. ideo
lacrimantes calamos inseri non oportet, non, Hercules,
magis quam aridos, quia illo modo labat umore nimio
cortex, hoc vitali defectu non umescit neque concorporatur
concorporatur DC. -rat rv..Colum. V 11,2.
Pallad. III 17, 4. id etiam religionis servant, ut luna crescente, ut
calamus utraque deprimatur manu. et alioqui hoc in opere
duae simul manus minus nituntur, necessario temperamento
. validius demissi tardius ferunt, fortius durant,
contraria ex diverso. ne hiscat nimium rimarima v. prima ll. laxeque capiat
, aut ne parum etet ll. G. del. v. ut D. exprimat aut conpressum necet;
hocdist. ego. maxime cavendumpraecauen-
dum dv. a. S. inin Dd1EJ. ne in d2T. ut v. praevalide accipientis trunco.Pallad. III 17, 3. Colum. IV 29, 9. (V 11, 7. 4).utut
ego. in ll.v. mediaan modica? fissura relinquaturrelinquatur v. -quant ll. S. de dic-tione cfr. Colum. IV 29, 16 et V 11, 7., quidamquidem dE. vestigio fissurae falcefalce dv.
-cem r.
in truncis facto salice praeligant marginem ipsum, postea
cuneocuneo J. -eos ll. v. finduntfigunt v. a. J. continente vinculo libertatem dehiscendi.—
(quaedam in plantarioplantario
v. -tatio ll. insita eodem die transferuntur).—
si crassior truncus inseratur, inter corticem et lignum
inseri melius, cuneo optime osseo, cortexnecortex ne ego. cortice ll. J. ne cortice v. cfr. Colum. V 11, 4. rumpatur,
laxato.Pallad. XI 12, 5. Colum. V 11, 5. cerasi libro dempto findunturfinduntur dv. fund- r.. hae solae et post
brumam inseruntur. dempto libro habent veluti lanuginem
, quae si conprehenditcomprehen-
derit d. insitum, putrefacit. vinculunputrefacit. uinculum Schneider ad Colum. IV 29, 10.
putrefacito incolume DE. -cit incolume (-mi v) dH.
cuneo adactoad-
acto Schneider l. l. -tum ll. v. utilissime adstringitur. inserere aptissimum,
quam proximeproximum dv. a. S. terrae patiatur nodorum truncique ratio.
Cato 40, 2. 3. eminere calamicalami sex dv. -mi se D. -mis e ī E. VI digitorum longitudine non amplius debent.
Cato argillae vel cretae harenam fimumque bubulum admiscet
atque ita usque ad lentorem subigi iubet idque
interponi et circumlini. ex iis, quae commentatus est,
facile apparet illa aetate inter lignum et corticem nec
alio modo inserere solitos aut ultra latitudinem II digitorum
calamos demitteredemittere dv.
dim- r.. inseri autem praecipit pira ac
mala per ver et post solstitiumper solstitium S e Catone 40, 1. diebus L et postet post H.
post ll. v. et per S. vindemiam
,Cato 41,1.40, 1. (28.) 40, 4. Colum. VII, 6. Th. C. I 6, 7. oleas autem et ficos per ver tantum, luna sitientesilente P e Catone 40, 1.,
[hocuncos posuit D. cfr. XVII 57. est sicca] praeterea post meridiem ac sine vento
austro. mirum quod non contentus insitum munisse, ut
dictum est, et caespite ab imbre frigoribusque protexisse 111
ac mollibus bifidorum viminum fasciisfasciis J. fasces ll.
fascibus v., lingua bubula —
herbae id genus est—insuper optegi iubet eamque inligari
opertam stramentis. nunc abunde arbitrantur paleato
luto sarcirefarcire dDal. farcire rv. fasciare J.et libroet libro
ego. libro ll. v. -ros C. plagam vincire libro coni. S. II digitosduos ll. v.
quattuor digitis Colum. V 11, 6. insito exstante.Th. C. I 6, 5. 8. verno inserentes
tempus urguet, incitantibus se gemmis praeterquam
in olea, cuius dintissime oculi parturiunt, minimumque
suci habet sub cortice, qui nimius insitis nocet.
punica vero et ficum quaequequaeque Brot. e Theophr.
quamque ll. quamquam (alias) v alia sicca sunt recrastinareprocrastinare coni. Dal.
minime utile.(Pallad. III 25, 7. -
Geop. X 75, 22). Colum. IV 29, 8. pirum vel florentem inserere licet et in
Maium quoque mensem protendere insitionesinsitionem dv. a. S.. quod si
longius adferantur pomorum calami, rapo infixosinfixos v. -xo ll. optime
custodire sucum arbitrantur, servari inter duos imbrices
iuxta rivos vel piscinas utrimque terra obstructos,
vitium
vero in scrobibus siccis stramento opertos ac deinde
terra obrutos, ut cacumine exstentexstent
Duker ad Liv. 42, 2. existent DE. -tant dv. a. S..
Cato 41, 2. 3. 4. Cato vitem tribus modis inserit: praesectam findi
iubet per medullam, in eam surculos exacutos, ut dictum 106
est, addi, medullas iungiiungi
dv. iunci r.. altero, sialtero si dVerc. -ros r. inter se vites contingant
, utriusque in obliquum latere contrario adrasoadraso v. -sa ll.
iunctis medullis colligari. tertium genus est terebrare vitem
in obliquum ad medullam calamosque addere longos
pedes binos atque ita ligatum insitum intritaque inlitum
operire terra calamis subrectis.Colum. IV 29, 16. 4. 6. arb. 8, 1. (Geop. IV 12). IV
29, 10. arb. 8, 3. Th. C. I 6, 8. nostra aetas correxit, ut
Gallica uteretur terebra, quae excavat nec urit—quoniam
adustio omnis hebetat—, atque ut gemmascere incipiens
eligeretureligeretur D. ligatur ll. -getur v. legatur G. calamus, nec plus quam binis ab insitoan ab in-
sitione?
emineret oculis, ulmiulmi ll. S. ulmeo v. del. D. an ulmi libro uel?... vimine alligatoalligatus v. a. S..... binabinaque v. a. S. circumdarentur
circumdaretur Tv. circum-
cidatur C. -cideretur G. lacunam indicavi cum J. etiam bina
corruptum videtur. legendumn fortasse: ulmi libro vel vimine
alligato vincula luto paleato oblita circumdarentur, et vitis
infra falcis incideretur acie..... acie a duabus partibus, ut inde potius destillaret
mucormucor DEG.cfr. Theophr.
humor dTv.cfr. Colum. arb. 8, 3., qui maxime vites infestat; dein cum evaluissent
flagellaflagella dv. -elli r. pedes binos, vinculum insiti incideretur,
ubertatiubertati v. -ate ll. D. crassitudine permissa.(Colum. IV 29, 1). Th. C. I 6, 10. 6. vitibus inserendis tempus
dedere ab aequinoctio autumno ad germinationis initia.
sativae plantae silvestrium radicibus inseruntur natura siccioribus
siccioribus ll. v. an spis-
sioribus? cfr. § 121. Theophr. c. pl. I 6, 10 cum h. pl. III 2, 3.; si sativae silvestribus inserantur, degenerant in
feritatemferitatem dv. -tate r.. reliqua caelo constant. aptissima insitis siccitas
siccitas dv. -catas r.;dist. ego. huius enim remediumin remedium D.: adpositis fictilibus vasis modicus
umor per cinerem destillatdistillans Hack.. inoculatio rores amat
lenes.
Colum. V 11, 8. 11. 9. 10. 11. 8. Cato 42. EmplastratioEm-
plastratio Huet ap. Brot. cfr. index libri. emplastri (-sti E)
ratio dEv. Emplastri D. et ipsa exex om. ES. inoculatione nata videri
potest, crasso autem maxime corticicortice E. convenit, sicut
est ficisficus
D.. ergo amputatis omnibus ramisan summis ramis? cfr. Colum., ne sucum avocent,
nitidissima in parte quaque praecipua cernaturcernatur dv. certatur r. hilaritas,
exempta scutula ita, ne descendat ulta corticem ferrum,
inprimitur ex alia cortex par cum sui germinis mammamamma v. -mas ll.,
sic conpage densata, ut cicatrici locus non sit et statim
fiat unitas, nec umorem nec adflatum recipiens; nihilominus
tamen et luto munire et vinculo melius. hoc genus
non pridem repertum volunt qui novis moribus favent, sed
iam etiam et ego. etiam et DED. etiam d. id etiam v. et iam
J. et S. apud veteres Graecos invenitur et apud Catonem,
qui oleam ficumque sic inseri iussit, mensura etiam praefinita
secundum reliquam diligentiam suam: corticescorticis DD. scalpro
excidi quattuor digitorum longitudine et trium latitudinelongitudinem... latitudinem DD.
atque ita coagmentaricoagmentati d. et ilia sua intrita oblinioblini v. obliti dE. oblita D., eadem
ratione utut D. et ll. v. in malo. quidam huic generi miscuere fissuram
in vitibus, exempta cortici tessella laterelatere ego. a latere ll. D. surculo a la-
tere v. planoplano ll. v. calamo D. adigendo
.(Colum. IV 29, 9). Th. C. III 1, 1. 4. tot modis insitam arborem vidimus iuxta Tiburtes
tulliostullios O. Jahn (bull. dell' inst. arch. 1840 p. 12). tullias dBrot. thulias rS. Tullios
H. tulias G. tilias v. omni genere pomorum onustam, alio ramo nucibus,
alio bacis, aliunde vite, piris, ficis, punicis malorumque
generibus. sed huic brevis fuit vita. nec tamen omniaomnem v. per omnia S.
experimentisex-
perientes CFW Müller p. 18. adsequi in naturain natura ego. naturam ll. v. possumus. quaedam enim
nasci nisi sponte nullo modo queunt, eaque inmitibus tantum
et desertis locis proveniunt.extr.: Colum. V 10, 6. arb. 20, 2. capacissima insitorum
omnium duciturdicitur v. a. S. platanus, postea robur, verum utraque
sapores corrumpitcorrumpunt Ev. a. H.. quaedam omni genere inseruntur, ut
ficus, ut punicaeet puni-
cae dv. a. S.an punicae?. vitis non recipit emplastra, nec quibus
tennis aut caducusac caducus dv. a. S. rimosusque cortex, neque inoculationem
siccae aut umoris exigui. fertilissima omnium inoculatio
, postea emplastratio, sed utraque infirmissima; et quae
cortice tantum nituntur, vel levi aura ocissime deplantantur
. inserere firmissimum et fecundius quam serere.
Non est omittenda raritas unius exempli. Corellius
cornelius d. eques Romanus Ateste genitus insevit castaneam suomet
ipsam surculo in Neapolitano agro. sic facta est
castanea, quae ab eo nomen accepit inter laudatas. postea
TereusTereus D coll. v. 6 et XV 94. heret
E. heres d. haere// D1. haeres D2v. Etereius H. Hetereius
U 321. eiusdemeiusdem dv. eius de r. (an eius de libertis?) libertus Corellianam iterum insevit. haec
est inter eas differentia: illa copiosior, haec Tereianahaec
terreiana E. haec Etereiana H. Hetereiana U 321. si Tereiana
recte legatur, fortasse (illa ex dittogr. orto) legendum sit: copio-
-sior haec, Tereiana melior.
melior.
Th. H. II 1, 2. II 5, 6. 4. 5. II 1, 4. Reliqua genera casus ingenio suo excogitavit ac
defractos serere ramos docuit, cum pali defixi radices
cepissent. multa sic seruntur inprimisque ficus omnibus
aliis modis nascens praeterquam taleatalea v. tale ll., optime quidem, si
vastioreua-
stiore dv. uastatiore r. ramo pali modo exacuto adigaturadigatur dv. adicatur r. alte, exiguo
super terram relicto capite eoque ipsoipso
dv. ipsa r. harena cooperto.
ramo seruntur et punica, palis laxato prius meatu, item
myrtus, omnium horum longitudinelongitudine dv. -nem r. III pedum, crassitudine
crassitu-
dine dv. nem r. minus bracchiali, cortice diligenter servato, trunco
exacuto.
Th. H.
II 1, 4. Pallad. III 25, 28. 30 extr. (Plin. XV 57). Colum. V 9,
2. 3. Varro r. r. I 40, 4. Th. H. II 5, 5. Myrtus et taleise taleis E. seritur, morus talea tantum,
quoniam in ulmo eam inseri religio fulgurum prohibet.
quapropter de talearum satu nunc dicendum est. servandum
in eo ante omnia, ut taleae ex feracibus fiant arboribus
, ne curvae neve scabrae aut bifurcae, nene v. om. ll. neue C.
et D. tenuiores
quam ut manum impleant, ne minores pedalibus, ut inlibato
cortice atque ut sectura inferior ponatur semper et
quod fueritfuerit Müller emend. III 20. erit ll. v. erat U. ab radice, adcumuleturque germinatio terra,
done robur planta capiat.
Cato 45. Quae custodienda in olearum cura Cato
iudicaverit, ipsius verbis optime praecipiemus: Taleas
oleagineas, quas in scrobe saturus eris, tripedaneas
facitodecidito Cato., diligenterque tractato, ne liber laboret
, cum dolabis aut secabis. quas in seminario
saturus eris, pedales facito. eas sic inserito: locus
bipalio subactus sit benequesiet beneque terra tenera siet bene-
que, glittus siet Cato. gluttusguttus E1.. cum
taleam demittesdemittes fCato H. -tis
Dv. dimittes E. -tis d., pede taleam opprimito. si parum
descendetdescendet f Cato S. -dat rv., malleo aut mateola adigitoadigito dCato v. adicito r., cavetoque,
ne librum scindas, cum adigesadiges Cato H. adices ll.. palo prius locum
ne feceris, quo taleam demittasdemittas Cato v. -tat ll.; itasi ita seueris uti stet talea,
melius Cato. melius vivet.
taleaetaleae dCato H. talea et rv.sese Cato. ubi trimae suntsint dv., tum denique maturaematurae
Cato curae ll. v. sunt,
ubiubi dCato v. obi r. liber se vertet.Cato 61, 2 si in scrobibus aut in sulcis
seresseres DdfCato H.
seras Ev., ternas taleas ponito easque divaricato.
supra terrain ne plus quattuor digitos traversestrauersos (transuersos v) emineant v e Cat. D.
trauerso semine aut ll.
emineant, vel oculosoculo seruato P. serito.—Diligenter eximereeximere
semina et per tempus radices Cato.
oleam oportet et radices quam an quam plurima?
cfr. § 86 et Cato 28, 1.plurimas cum terra
ferre, ubi radices bene operueris, calcare bene,
nene aqua
noceat Cato. quid noceat. si quis quaeretquaeret DCato. -rat dE2. -rit E1., quod tempus
oleae serendae sitsiet Cato., agro sicco per sementem, agro
laeto per ver.Cato 44. 5, 8. 61, 1. <1> Olivetum diebus xv ante
aequinoctium vernum incipito putare. ex eo die
dies XLXLV Cato. recte putabis. id hoc modo putato: qua
locus recte ferax erit, quae arida erunt et si quid
ventus1 uentus Cato v. uetus ll. interfregerit, indeinde ll. H. om. codd. Cat. Verc.
in v. ea omnia eximito. qua
locus ferax non erit, id plus concidito aratoqueartatoque S cum Pontedera antique. p. 56.
bene enodatoqueeno-
dato Cato. stirpisque leves facito.—Circum
oleas autumnitate autumno v. a. H.ablaqueato et stercus addito
.—Qui oletumoliuetum dEv. a. D. saepissime et altissime miscebit
me miscebit is tenuissi om. codd. Cat., is tenuissimas radices exarabit. si male
arabit,si male arabit S e Cat. om. ll. v. radices susum abibunt, crassiores fientfient Cato v. fiunt ll.
et eoeo om.TCato. in radices vires oleae abibunt.
Mago ap. Colum. arb. 17, 1. (Plin. XVII 11). <2> Quae genera olearum etet TS. ut DE. uel dv. in quo genere terrae
iuberetiuberet S. -re et DE. ui-
uere et dv. seriseri debeant v. a. S. quoque spectare oliveta, diximus in ratione 15,20 sqq.
olei. Mago in colle et siccis et argillaargilla v. -la et E.
-lam et r. inter autumnum
et brumam seri iussit, in crasso aut umido aut subriguosubriguo solo P. -iguoso T. -icosu D. -icoso
d. -igu E. -iguo v. a. S.
solo a messe ad brumam. quod praecepisse eum Africae
intellegituruero Dd.. Italia quidemquidem v. -dam ll. nunc vere maxime seritserit v. seri ll.. sedsed et si dT.
si et autumno libeat, post aequinoctium XL diebus ad vergiliarum
occasum IIIIIII H coll. XVII
11. XVIII 287. 288. XIIII ll. v. soli dies sunt, quibus seri noceat.
Africaeinserere v. a. S. peculiare,Pallad. V 2, 2. 3. (Colum. V 9, 16). Th. C I 6, 10. quod in oleastroolea-
stro eas Müller emend. III 20. -stro est ll. v. -stro S. -stros
D. eas inserit quadamquidem in v. a. S.
aeternitate, cum senescant, proxima adoptioneadoptione v.
-oni ll. H. virga emissa
atque ita alia arbore ex eadem iuvenescenteuiuescente dTP. iterumque et
quotiens opus sit, ut aevis eadem oliveta constentconsenescunt v. a. S.. inseritur
autem oleaster calamo et inoculatione.
Colum. V 8, 7. arb. 17, 3. (Varro I 16, 6). Pallad. XI 8, 2. Colum. XI 2, 40. 41. V 9, 12. 15. <3> Olea, ubi quercus effossa estest ego. sit ll. v., male ponitur, quoniam
vermes, qui raucae vocantur, in radice quercus nascuntur
et transeunt. non infumareinfumare dTBrot. cfr. § 143. XIX 73. intu- ll. inhu- v. taleas aut siccare
prius, quam serantur, utilius conpertum. vetus olivetum
ab aequinoctio verno intra vergiliarum exortum interradi
alternis annis melius inventum, item museum radiradi ego coll. Colum. et Pallad. radici DTE. circumdare
radici d(?)v., circumfodi
autem omnibus annis a solstitio II cubitorum
scrobe pedali altitudine, stercorari tertio anno.
Colum. V 9, 13. Pallad. XI 8, 2. 3. (II 15, 6. III 25, 1).<4> Mago idem amygdalas ab occasu arcturi ad brumain
seri iubet, pira non eodem tempore omnia, quoniam
dist. D.nequenon aeque v. a. D. floreant eodemeodem D. eadem
ll. v., oblonga aut rotunda ab occasu vergiliarum
ad brumam, reliqua genera media hieme ab
occasu sagittae, subsolanum aut septentrionis spectantia,
laurumlaurum ad occasum D. ab occasu aquilae ad occasum sagittae. conexa enim
de tempore serendi inserendiqueinserendique
ratio Müller emend. III 21. que (quae Dv) ratio ll. v. aeque
ratio Verc. quaestio D. cfr. § 19. 140. ratio est.Th. C. III 2, 6. 3, 3. vere et autumno
id magna ex parte fieri decrevere. est et alia hora
circa canis ortus, paucioribus nota, quoniam non omnibus
locis pariter utilis intellegitur, sed haud omittenda
nobis non tractus alicuius rationemratione E., verum naturae totius
indagantibus.Th. C. III 3, 4. 3. in Cyrenaica regione sub etesiarum flatu
conserunt, nec non et in Graecia, oleam maxime in Laconia
. CoosCoos J. cuius ll. Cos C. Co v. insula et vites tune serit, ceteri apud Graecos
inoculare et inserere non dubitant, sed arbores non
serunt. plurimumque in eo locorumeo locorum dv. oleo
quorum E. oleo colarum D1. ocularum D2. natura pollet; namque
in Aegypto omni serunt mense et ubicumque imbres
dist. J.aestivi suntnon sunt H., ut in India etat J. Aethiopia, necessario postpost aestum coni. J. an postea h. e. vel post
hos? haec
autumno seruntur arbores.Th. C. III 2, 6. <5> ergo tria tempora eadem
eadem del. P. germinationis, ver et canis arcturique ortus. neque
enim animalium tantum est ad coitus aviditas, sed multo
maiormaior est dv. -iore r. est terraeterrae ac dv. ac terrae r. ac satorum omnium libido, qua tempestive
uti plurimum interest conceptus, peculiare utique in insitis
, cum sit mutua cupiditas utrimqueutrimque dv. -rique rS. cfr. VIII 163. 187. coeundi.Th. C. III 3, 1. 2, 7. Varro I 39, 2. Colum. XI 2,
96. Pallad. II 15, 12. Th. C. III 3, 4. qui ver
probant, ab aequinoctio statim admittunt, praedicantes germina
parturire, ideo faciles corticum esse conplexus. qui
praeferunt autumnum, ab arcturi ortu, quoniam statim
radicem quandam capiant et ad ver parata veniant atque
non protinus germinatio auferat vires. quaedam tamen
statutum tempus anni habent ubique, ut cerasi et amygdalae
circa brumam serendi vel inserendi. de pluribus locorum
situs optime iudicabitiudicabit
dv. -cauit r.. frigida enim et aquosa verno
conseri oportet, sicca et calida autumno.Colum. V 10, 20. 17. (Varro I 25, 2). 19. 20. 14. arb. 25, 1. 24. 25, 1. 22, 3.
29, 1. <6> communis
quidem Italiae ratio tempora ad hunc modum distribuit:
moroMora Dv. a. G. ab idibus Februariis in aequinoctium, piropiro dG. pira rv. autumnum,
ita ut brumam XV ne minus diebus antecedant, malis
aestivis et cotoneis, item sorbis, prunis, post mediam hiemem
in idus Februarias, siliquae Graecae et persicis ante
brumam per autumnum, nucibus iuglandi et pineae et
abellanae et Graecae atque castaneae aad v. et ll. kal. Martiis ad
idus easdem, salicisalici Tv. -icis r. et genistae circa Martias kal. hanc
in siccis semine, illamillam dv. illa r. in umidis virga seri diximus.
16,74. 77
Colum. V 11, 13. arb. 26, 2. <7> Est etiamnumetiamnunc Ev. H. etiam G. nova inserendi ratio, ne quid
sciens quidem praeteream, quod usquam inveneriminuenerim dv. -rit r., Columellae
excogitata, ut adfirmatadfirmet E. ipse, quaqua v. quo DdT. que E. vel diversae insociabilesque
inso-
ciabilisque DED. arborum naturae copulentur, ut ficifici dv. faci D. fagi E. atque
oleae. iuxta hanc seri ficum iubet non amplioreampliorum E. intervallo
, quam ut contingi large possit ramo oleae quam
maxime sequaci atque oboedituro, eumque omni interim
tempore edomari meditatione curvandi.Colum. V 11, 14. 15. arb. 26, 3. IV 29, 13. (Varro
I 40, 6). postea fico adepta
vires, quod evenire trimae aut utique quinquenni, detruncata
superficie ipsumipsum quoque coni. S. ipsumque ll. G.quoque deputatum et, ut dictum est,115
adraso cacumine defigi inin crure—fugiat transponi post cur-
vandi voluit P. crurecruce Ev. a. C. fici, custoditum vinculis,
ne curvatura fugiatan refugiat?. ita quodam propaginum insitorumque
temperamento triennio communemcommunem (sc. ramum)
ego. -une DED. -uni dv. -uniter (del. inter) Huet ap. Brot. inter duas matres
coalescere, quarto anno abscisum totum adoptantis esse,
nondum vulgata ratione aut mihi certe satis conperta.
extr.: (Colum. V 9, 13). Cetero eadem illa de calidis frigidisque et umidis
aut siccis supra dicta ratio et scrobes fodere monstravit.135
in aquosis enim neque amplos neque altos facere expediet
, aliter in aestuosoaestuoso TBas. aestiuoso r v.D. et sicco, ut quam maxime accipiant
aquam contineantque. haec et veteres arbores colendi ratio
est. ferventibus enim locis adcumulant aestate radices
operiuntque, ne solis ardor exurat.Colum. V 5, 6. aliubi ablaqueantablaqueant v.
alla- d. adlaqueant (-ntur E)r. perflatusque
perflatusque dv. -atum
usque r. -atuusque D. admittunt. iidemidem DD. id est E. hieme cumulis a gelu vindidicant
. contra illi hieme aperiunt umoremque sitientibus
quaerunt. ubicumque circumfodiendi [arboresarbo-
ris DD. uncos posui, quia radices dicendum erat propter vv.
in summa tellure oberrant; si radices ante ratio intercidisset,
arborum radices scribendum esset.] ratio [in
circuitumcircuitum DTE. -itu
dv. uncos posui cum Dal.; glossema est ad vv. in orbem.] pedes in orbem ternos, neque id in pratis, quoniam
quoniam DD. qm??? d. quando Ev. amore solis umorisque in summa tellure oberrant.
Et de arboribus quidem fructus gratia serendisserendis inserendisque Tv. -di inserendique r. inserendisque
in universum sintsint
D1dv. sunt r. dicta haec:Colum. IV 30, 3. 4. 5.
restat
earum ratio, quae propter alias seruntur ac vineas maxime,
caeduo ligno.
Principatum in his optinent salices, quas seruntquas serunt Müller emend. III 22. qua-
rum ll. quarum satio fit v. lac. indicavit D. loco
madido, tamen refossorefosso v. -ssos ll. pedes II et semipedem, talea sesquipedali
vel pertica, quae utilior, quo plenior.Colum. IV 30, 6. 31, 2. intervallo
esse debent pedes seniseni dBas. semi r.. trimae pedibus binis a terra putatione
coercentur, ut se in latitudinem fundant ac sine
scalis tondeantur. salix enim fecundior, quo terrae propior
. has quoque omnibus annis confodiconfodi D2dv. -fidi D1. -figi E. iubent mense
Aprili.Colum. IV 30, 7. Atticus ap. Colum. IV 30, 2. haec est viminalium cultura. perticalis et virga
et talea seritur, fossura eadem. perticas ex ea caedi iustum
est quarto fere anno. et haeeae dv. a. S. autem senescentium locumlocum om.dv. a. S.
propaginepropagine D2dv. om. r. S. sarciuntsarciunt D2D. sarciunt locum dv. praesarciunt
D1ES. praesarciunt locum f.Brot. resarciunt locum H. praecisaprae-
cisa ego. (cfr. § 211. Colum. IV 31, 3). pertica EJ. pertica
ac D. pertica immersa ac dv. post annumannum recisa d2(?)v. a. J.. salicis viminalis
iugera singula sufficient xxv vineae iugeribus. eiusdem
rei causa populus alba seritur bipedaneo pastinato, talea
sesquipedali, biduo siccata, palmipedi intervallo, terra superiniecta
II cubitorum crassitudine.
Colum. IV 32, 1. 2. 4. 5. arb. 29, 1. Pallad. III 23, 1. Geop. V 53, 1. (Cato 6, 3). Geop. V 53, 5. Harundo etiamnumetiam D2D. dilutiore quam hae solo gaudet
. seritur bulbo radicisradici E., quod alii oculum vocant, dodrantali
scrobe, intervallo II pedumduum ll. v. et semipedis, reficiturque
ex sese vetereutere D1E. harundineto exstirpato, quod utilius
repertum quam castrare, sicut antea. namque inter se radices
serpunt mutuoque discursudiscursu dTv. decursu rD. necantur. tempus conserendi
, priusquam oculi harundinum intumescant, ante
kal. Martias. crescit ad brumam usque desinitque, cum
durescere incipit. hoc signum tempestivam habet caesuram
. et hanc autem, quotiens et vineam, fodiendam putant
. seritur et traversa, non alte terraalte terra dC. altera r Verc. condita, erumpuntque
e singulis oculis totidem plantae.Colum. arb. 29, 2. Geop. V 53, 2. seritur et deplantata
pedali sulco, binis obrutis gemmis, ut tertius
nodus terram attingat, prono cacumine, ne rores concipiat
. caeditur decrescente luna. vineis anno siccatafumo siccata Schneider ad Colum. IV 32, 1 ex Geop. V 53, 6. utilior
quam viridis.
Pallad. XII 15, 2. Colum. IV 33, 1. Pallad. XII 7, 19. Geop. X 63, 1. Castanea pedamentis omnibus praefertur facilitate
tractatus, perdurandi pervicacia; regerminatione caedua
vel salice laetior. quaerit solum facile nec tamen harenosum
, maximeque sabulum umidum aut carbunculum vel
tofi etiam farinam, quamlibet opaco septentrionalique et
praefrigido situ, vel etiam declivi. recusat eadem glareamglaream P e Palladio H. galleam DE. galeam dT. Gallicam B.,
rubricam, cretam omnemque terrae fecunditatem.Pallad. XII 7, 21. 17. Column. IV 33, 2. 3. 4. 1. Geop. X 63, 3. Colum. IV 30, 2. seri nuce
diximus, sed nisi exnisi ex v. nifi et DE. ni fiet d. maximis non provenit, nec nisi quinis59
acervatim satis. refringirefringi DdfT.cfr. Colum. IV 33, 1. perfr- Ev. solum debet subeasub ea D. supra ll. v. ex Novembri
mense in Februarium, quo solutae sponte cadunt
ex arbore atque subnascuntur. intervalla sint pedalia, undique
sulco dodrantali. ex hoc seminario transferuntur in
aliud bipedali intervallo postpost D. plus ll. v. bienniumbiennio dv.. sunt et propagines
an serunt et propagine... faciliore? sequentia Schnei- der ad Colum. IV 33, 3 vitiata putavit., nulli quidem faciliores. nudata enim radice tota in
sulco prosternitur; tur ex cacumine supra terram relicto
renascitur et alia ab radice. sed tralata nescit hospitari
pavetquedist. Schneider l. l. novitatemnouitatem D2dv. -tas tam r. biennio fere; postea prosilit. ideo
nucibus potius quam viveradicibusuiueradicibus J. uiuir- G. nice ra- ll. plantaria caedua implentur
. cultura non alia quam supra dictis, fodiendofodiendis dv. a. S.
supputandisquesupplantandisque E. per biennium sequens. de cetero ipsa se
colit umbra stolonesstolones v. -one ll. supervacuos enecante. caeditur intra
septimum annum. sufficiunt pedamenta iugeri vicenisuice-
nis D2S. uicem sui r. unius uicenis v. vinearum
iugeribus, quando etiam bifida exex Schneider l. l.
ea ll. v. a. S. stirpe fiunt,
durantque ultra alteram silvae suae caesuram.
Aesculus similiter provenit, caesura trienniobiennio Colum. seriorserior C. senior ll. v. H. an
caesurae biennio senior?,
minus morosa nasci in quacumque terra seritur vere balano,
sed non nisi aesculi, scrobe dodrantali, intervallis II pedum
. saritursaritur J cum Dal. seritur
ll. v. leviter quater anno. hoc pedamentum minime
putrescit caesumquecaesumque H cum Dal. laes- ll. v. maxime fruticat.
Praeter haec, quae diximus, sunt caeduaquae dixi-
mus sunt caedua ego. sunt caedua quae diximus ll. v. fraxinus, laurus
, persica, corulus, malus, sed tardius nascuntur terramque
defixa vix tolerant, non modo umorem. sabucus contra
firmissima ad palum taleis seritur, ut populus. nam de 16, 139 sqq.
cupresso satis diximus.
<1> Et praedictis velut armamentis vinearum
restat ipsarum natura praecipuaan praecipuaque vel ac praecipua? tradenda cura. vitium
surculis et quarundam arborum, quibus fungosior
intus natura, geniculati scaporum nodi intersaepiunt medullam
. ferulaefistulae coni. Dal. probante Schneidero ad Colum. IV 29, 8. ipsae breves, et ad summasummam d. brevioresbreuio-
ris DD. articuli
articuli d. -lis rv. utrimqueutrimque ego. utique
ll. v. suasua ego. si in D1. dua E. duo d. his in D2D. his S.
duobus v. internodia includunt.Colum. III 10, 2. IV 20, 2. medulla, sive ilia
vitalis anima est, ante se tendit longitudinem inplensinplens ego. inpellens ll. v.,
quamdiu nodi pervia patentpatent U 323. patet ll. v. a. D. fistula. cum vero concreti
ademereadimere E. transitum, repercussa erumpit ab ima sui parte
iuxta priorem nodum alternis laterum semper inguinibus,
ut dictum est in harundine ac ferula, quorum dexterumdexterum v. -ro ll.16,163 13, 122
ab imo intellegitur articulo, laevum in proximo,
atque ita per vices. hoc vocatur in vite gemma, cum ibi
caespitem fecit; ante vero quam faciatfacit dTEv. a. G., in concavo oculusoculos D2Ev. a. C.
et in cacumine ipso germen. sic palmites, nepotes, uvae,
folia, pampini gignuntur, mirumque firmiora esse in dextera
parte genita.
(ib. IV 16, 3). <2> Hos ergo in surculis nodos, cum seruntur, medios
medio D. secare oportet ita, ne profluat medulla. et in fico
quidem dodrantales, paxillispaxillis coni.J. paxilli D2v. tax-
dTE. ta.x.illi D1. solo patefacto, seruntur sic,
ut descendant quae proxima arbori fuerint, II oculi extra
terram emineant. oculi autem in arborum surculis proprie
vocantur, unde germinanturgerminant dv. -nent Brot..extr.: Plin. XVI 118. Colum. arb. 3, 1. 3. hac de causa et in
plantariis aliquando eodem anno ferunt, quoquo
D2D. aquos D1d aquas E. quos v. fuerefluere E. laturi
fructus in arbore, cum tempestive sati praegnates inchoatos
conceptus aliubi pariuntpariant
coni. S.. ita satas ficos tertio anno
transferre facilefacile est dT.. hoc pro senescendi celeritate adtributum
huic arbori, ut citissime proveniat.
Iulius Atticus et Celsus ap. Colum. III 17, 3. III 6, 3.
(17, 2. 19, 2). III 10, 5. 7 (15. 16. 17. 21). III 17. 3. (18, 2).
10, 21. 19, 1. (arb. 3, 4). 19, 2. (15, 3. arb. 3, 3). <3> Vitium numerosior satus est. primum omnium
nihil seritur ex his nisi inutile et deputatum in sarmenta.
opputatur autem quidquid proximo tulit fructum. solebat
capitulatus utrimque e duro surculus seri, eoque argumento
malleolus vocatur etiamnunc. postea avelli cum sua
calce coeptus est, ut in fico, neque est aliud vivacius.
tertium genus adiectum etiamnum expeditius sine calce,
quod sagittae vocantur, cum intorti panguntur, iidemiidem G. id enim ll. v. cum
recisi nec intorti, trigemmes. plures autem ex eodem surculo
hoc modo fiunt. serere e pampinariis sterilee pampinariis sagittas ste-
rile v. a. G. est,
nec nisi fecundofecunda d. -das v. a. G. an e fecunda (sc.
vite)? cfr. Column. III 10, 17. oportet. quae raros habet nodos, infecunda
iudicatur; densitas gemmarum fertilitatis indicium
est. quidam seri vetant nisi eos qui floruerint surculos.
sagittas serere.minus utile, quoniam in transferendo facile
rumpitur quod intortum fuit. seruntur pedali, non breviores
, longitudine, quinque sexve nodorumnodorum D2v. donorum r.. pauciores
tribus gemmis in hac mensura esse non poterunt. inseri
eodem die, quo deputentur, utilissimum; si multo postea
necesse sit serere custoditoscustodito sicuti d., uti praecepimus, cavericauere dT. utique,114
ne extra terram positi sole inarescant, vento aut frigore
hebetentur. qui diutius in sicco fuerint, priusquam
serantur, in aqua pluribus diebus revirescant.
Colum. III 5, 3. (13, 8. IV 1, 3). 13, 9. 10.
(II 4, 3. III 15, 5. Pallad. III 9, 14). Colum. arb. 3, 4. 5. 9,
1. 2. 3. (Pallad. III 29, 1). Th. C. V 5, 1. (III 14, 6). Geop.
IV 7.<4> Solum apricum et quam amplissimumquam aptissimum
Schneider ad Colum. III 5, 3. 13, 8. an quam mollissimum?
cfr. Colum. III 13, 7. in seminario
sive in vinea bidente pastinari debet, ternos pedes
bipalio alto, marra reici quaternum pedum fermentoferramento C. , ita
utut in v. ut ll. S.in pedes binos fossa procedat, fossum purgari et extendi
, ne crudum relinquatur, verum exigiet exigi v.a.G. mensura. male
pastinatum deprendunt scamna inaequalia. metienda est
et ea pars, quae interiacet, pulvini. surculi seruntur et
in scrobe et in sulco longiorelongiore, super v. -iore se su-
per E. -iores aesuper D. -iores haec (hac T) super dT. -io-
res. desuper D.; super quamquam ll. J. quos v. tenerrima ingeritur
terra, sed in gracili solo frustra nisi substratesubstrato dEv. -ata
D(?)J.
pinguiorelacunam indicavi cum J, qui explevit gemmas non pauciores coll. § 204.
nec minus v. coriopinguiore corio D2. -iores rv. -iore. corio D....... quamquam ll. v. gemmas D. duas integi oportet et proximam
dist. D. attingi, terram eodem paxillo deprimi etet eodem
v. a. H. an autem? spissari,
interesse in plantario sesquipedes inter bina semina insemina in dv. semina r.
latitudinem, in longitudinem semisses; ita satos malleolos
XXIIII mense recidere ad imum articulum, nisinisi
deleri voluit J. an si vel sic, ut? ipsi parcatur
. oculorum inde materia emicat, cum qua XXXVI
mense viveradixut ue radix D1. ut uera
radix D2. transfertur.
<5> Est et luxuriosa ratio vites serendi, ut quattuor
malleoli vehementi vinculo colligentur imaima D2D. in rv. parte [luxuriosaluxuriosae E. -ose d.uncos posui cum Salm. exerc. p. 413bD.]
atque ita velprius uel om.E. per ossa bubuli cruris vel per colla fictilia
traiecti obruantur binis eminentibus gemmis. uniscuntuniscunt D2D. unesc- D1. umesc- rv. cfr. Colum. arb. 9, 2.
hoc modo recisisque palmitem emittunt. postea fistula
fracta radix libere capit vires, uvaque fert omnium corporum
suorum acinos. in alio genere inventoinuento ego. -tu ll. v. cfr. XXIII 41. novicio
finditurfun-
ditur E. malleolus, medullaque erasaerasa dv. crassa r. in se colligantur ipsi
caulescaules v. candales ll. ita, ut gemmis parcatur omni modo. tum malleolus
malleolo Ev. a. G. in terra fimofino G. fixo ll. v. mixta seritur et, cum spargere caules
coepit, deciditur foditurque saepius. talis uvae acinos
nihil intus ligni habituros Columella promittit, cum vivere
semina ipsa perquam mirun sit medulla adempta.
Nasci surculis etiam, quibus non sit articulatio, arbores
non omittendum videtur. namque buxi tenuissimis
quinis senisvesenisue v. senisque TE. semisque r. colligatis depacti proveniunt. quondam in
observatione erat, ut defringerentur ex inputata buxo, aliter
vivere non crediti. detraxere hochaec Ev. a. G. experimenta.
Colum. V 4, 1. 2. arb. 4, 1. Pallad. III 11. 14.
(Colum. IV 12, 2). Colum. IV 17, 8. arb. 4, 2. <6> Seminarii curamcura E. sequitur vinearum ratio. quinque
generum hae: sparsis per terram palmitibus aut per
se vite subrecta vel cum amminiculoamminiculo v. anniculo ll. sine iugo aut pedatae
simplici iugo aut conpluviatae quadriplici. quae pedatae
pedatae ratio J. pe-
data erat (erit ES) ll. S. pedatae ratio erit v. pedatae erit
Strack. ratio, eadem intellegeturintellegitur Ev. a. J. eius quoque, in qua sine
amminiculo vitis per se stabit. id enim non fit nisi pedamenti
inopia. simplici iugo constat porrecto ordine quem
canteriumcanterium dv. canthe-
r. appellant. melior ea vino, quoniamquoniam DTS. quō E. qm d. quando v. sibi ipsa
non obumbrat adsiduoque sole coquitur et adflatum magis
sentit, celerius rorem dimittit, pampinationi quoque et
occationi omnique operi facilior. super cetera deflorescit
utilius.Colum. IV 17, 1. 19, 2. Varro r. r. I 8, 2.
Colum. arb. 4, 2. 3. V 4, 2. (Pallad. II 10, 1. 2). Colum. III
16, 1. 13, 2. IV 4, 2. iugum fit pertica aut harundine aut crine funiculove
, ut in Hispania Brundisiquebrundisio-
que Ev.a. H.. conpluviata copiosior
vino est, dicta a cavis aedium conpluviis. dividitur in
quaternas partes totidem iugis. huius serendi ratio dicetur
, eadem valitura in omni genere, in hoc vero numerosior
tantumtantum. III uero ego cum S. -tum uero ll.
tribus uero P. tantum. His uero tribus v.. <7> III vero seritur modis: optime in pastinato
, proxime in sulco, novissime in scrobe.
De pastinatione dictum est; sulco latitudo palae
satis est, scrobibus ternorum pedum in quamque partem. 159
altitudo in quocumque genere tripedalis, ideo nec vitis
minor transferri debet, exstatura etiamnumetiamnunc E. duabus gemmis
.Pallad. III 9, 14. Colum. arb.
4, 4. 5. 3. 10, 4. III 13, 8. Pallad. II 13, 7. III 11. emolliri terram minutis in scrobe imo sulcissulcis v. sulcisue D2d. salcisue D1. sulcisque E. fimoque
misceri necessarium. clivosa altiores scrobes poscunt,
praeterea pulvinatis a devexitate labris. qui ex his longiores
fient, ut vites binas accipiant e diverso, alveialuei D2G. alei D1E. alae dTJ. cfr. Cato 43,1. Colum. IV 4,2. vocabuntur
. esse vitis radicem in medio scrobe oportet, sed
ipsam innixam solido in orientem aequinoctialem spectare,
adminicula prima e calamo accipere;(Colum. IV 20, 5. III 20, 4). Pallad. III 9, 11.
9. 8. Colum. III 14, 3. 1. (Plin. XVII 135. Th. C. III 3, 4. 11.
5). Column. III 19, 3. Cato 40, 1. vineas limitari decumano
XVIII pedum latitudinis ad contrarios vehiculorum
transitus, aliisque traversis limitibus denum pedum distingui
per media iugera aut, si maior modus sit, totidem
pedum cardine, quotquot dv. quod r. decumano, limitari, semper vero quintanis
quinquanis E. semitariseminari
G., hoc est utut dBas. in rv. quinto quoque palo singulae
iugo paginae includantur; <8> solo spisso non nisi repastinato
nec nisi viveradicem seri, tenero et soluto vel
malleoluman soluto et malleolum? sulco vel scrobe. in colles sulcos agere traversos
melius quam pastinare, ut defluvia transtristran-
stris D2S. tales E. tilis D1. tiles dT. palis v. eorum
contineantur; aquoso caelo vel siccosicca E. solo malleolosmalleolos dv. -lus r. serereserere om. d.
autumno, nisi si tractus ratio mutabitmutabit D. -auit ll.
G. -auerit v. cfr. § 135. 184.. siccus enim et
calidus autumno poscetposcit d. poscit seri v. a.S., umidus frigidusque etiam veris
exitu. in arido solo viveradix quoque frustra seritur, male
et in siccis malleolus, nisi post imbrem, at in riguis vel
frondens vitis et usque ad solstitium recte, ut in Hispania
. quiescere ventosuentos dC. ueritos r. sationis die utilissimum. plerique
austros optant, Cato abdicat.
<9> Interesse medio temperamento inter binas vites
oportet pedes quinos, minimum autem laeto solo pedes
quaternos, tenui plurimum octonos—Umbri et Marsi ad
vicenos intermittunt arationis gratia in his, quae vocant
porculetaprocul et a Ev. a. B. —, pluvio et caliginoso tractu rariores poni,
sicco densioresdensiores congruit v. a. S..Colum. III
16, 1. 2. (III 3, 12). III 3, 9. 4, 2. (Varro I 31, 2. 3). V 5, 10.
12. 13. IV 10, 2. 11, 2–4. 26, 1. 2. (Geop. XI 3, 4). IV 17, 2. subtilitas parsimoniae conpendia invenit,
cum vinea in pastinato seratur, obiter seminarium faciendi,
ut et viveradix loco suo et malleolus, qui transferatur,
inter vites et ordines seratur, quae ratio in iugero circiter
XVIXVI E. viveradicum donat. interest autemautem om.dT. biennium fructus
, quo tardius in sato provenit quam in tralato.
Viveradix posita in vinea post annum resecatur usque
ad terram, ut unus tantum emineat oculus, adminiculo
iuxta adfixo et fimo addito. simili modo et secundo anno
reciditur viresque concipit etconcipit et v. -pit d. -pit
ut E. -pitur D. intra se pascit suffecturas
oneri. alias festinatione pariendi gracilis atque eiuncidaeiundicia E1. runcida D2.,
ni cohibeatur castigatione tali, in fetum exeat tota. nihil
avidius nascitur ac, nisi ad pariendum vires serventur,
tota fitfit dv.
fit r. fetus.
<10> Pedamenta optuma, quae diximus, aut ridicaeradice Ev. a. B.ee coni. Dal. om. ll. v. a. H.
robore oleaque, si non sint, pali e iunipero, cupresso, 147 sqq.
laburnolaburno B coll. XVI 76. alburno ll. v. an lauru? cfr. Colum. IV 26, 1. Geop. XI 3,4., sabuco. reliquorum generumgenere d. sudes omnibus annis
reciduntur. saluberrima in iugo harundo conexa fasciculisfasciculus E.
duratdurant d. annis quinis. cum breviores palmites sarmento
iunguntur inter se funium modo, ex hoc arcus funeta
dicuntur.
Colum. V 5, 13. IV 11, 1. (arb. 5, 6. IV 24, 4.
22, 4). <11> Tertius vineae annus palmitem velocem robustumque
emittit et quem faciat aetas vitem. hic in iugum insilit
. aliquialiqui S. atqui dT. aqui r. quidam v. tum excaecant eum supina falce auferendo
oculos, ut longius evocent, noxia iniuria. utilior enim
consuetudo pariendipariendi dv. -enti r. satiusque pampinos adiugataeadiudicatae Ev. a. Bas. detergere
usque quo placeat roborari eam. sunt qui vetant
tangitangi
dv. tingi r. proximo anno, quamquam dG. q.L.I. autem D. quo Ev. tralata sit, neque ante LX
mensem falce curaricur-
uari d., tune autem ad III gemmas recidi.
alii et proximo quidem anno recidunt, sed ut ternos
quaternosve singulis annis adiciantadiciat E. -iunt d. articulos, quarto demum
perducant ad iugum. idid ll. G. ideo v. an fit? utrimqueutrum-
que G. utriusque v. fructufructu U 324. -tum ll. v. tardum, praeterea
retorridum et nodosumnodosum
reddit G. pumilionumpumilionum dG. -orium D. -orum E. incremento.
optimum autem matrem esse firmam, postea fetum audacem
. nec tutum est quod cicatricosum, magno imperitiae
errore;(Colum. IV 10, 1, 2. 17, 5). IV 20, 5. quidquid est tale, plagis nascitur, non e matre.
totas habeat illa vires, dum roboratur, et annuos accipietaccipiet
ego. -pit ll. v.
tota fetus, cum permissummissum D. fuerit nasci. nihil natura portionibus
parit. quaequae/// E. excreverit satis firma, protinus in
iugo collocari debebit; sisin
dv. a. S. etiamnum infirmior erit, sub
ipso iugo hospitari recisa.ib. IV 17, 5. 4 (24, 11. 14, 3). 21, 2. 1. 26, 4. V 6, 28 (IV 20, 3. 2). viribus, non aetate, decernitur.
temerarium est ante crassitudinem pollicarem viti imperare
. sequentesequenti dv. a. S. anno palmites educentureducentur ego. cfr. Colum. IV 10, 2. 17, 4. 27, 4. salutentur ll. v. saluentur H. seruentur
Brot. attollentur S. alitentur J. pro viribus matris
singuli aut gemini. iidem et secuto, si coget infirmitas,
nutriantur, tertioque demum II adiciantur. nec sunt plures
quaternis umquam permittendi, breviterque non indulgendum
et semper inhibenda fecunditasfecundita D. estest ea
est D (dist. ego). et ea est dS. in ea est Ev. ea est Bas.. ea est natura,
ut parere malitmalit dv. mallit r. quam viverelibere vivere Müller emend. III 22.. quidquid materiae adimitur,
fructui accedit. illa seminasemina mauult dv. semina uult r. se mauult D. mavult quam fructum gigni,
quoniam fructus caduca res est. sic perniciose luxuriat,
nec ampliat se, sed egeritegerit ll. v. an deperit? cfr. § 11..
<12> Dabit consilium et soli natura. in macro, etiamsi
vires habebit, recisa intra iugum moreturmoretur v. -ritur ll., ut omnis fetura
sub eo exeat. minimum id esse debebit intervallum, ut
attingat iugum speretquesperetque G. superetque (quae E) ll. v., non teneat, adeoan ideo? non recumbat
in eo nec delicate se spargat. itaita dv. ista r. temperetur hic modus,
ut crescere etiamnumetiam D2v.a.Brot. malitmalit dTv. mallet r. quam parere.
<13> Palmes duas tresve gemmas habere sub iugo
debet, ex quibus materiaex materiis quibus materia dEv. a. Bas. nascatur, tunc per iugum mergimergi ll. v. cfr. Colum. IV 26, 3. erigi D.
alligarique, ut sustineatur iugo, non pendeat, vinculo mox
adstrictiusadstrictus dv. a. S. a tertia gemma alligari, quoniam et sic coercetur
impetus materiae densioresque citra pampini exultantexultent E..
cacumen religari vetant. natura haec est: deiecta pars
aut praeligata fructum dat, plurimumque ipsa curvatura.
quod citra est, materiem emittitemittit ego. mittit ll. v., offensante, credo, spiritu
et illa quam diximus medulla. quae ita emicuerit materia152
fructum dabit anno sequente.Colum. V 6, 29 (IV 22, 4. arb. 10, 2). IV 21, 3. 24, 3.
arb. 5, 1. IV 24, 5. 17 (22, 4). sic duo genera palmitum:
quod e duro exit materiamque in proximum annum promittit
, pampinarium vocatur autaut ubi v. cfr. § 197. aut uti D1dEJ. aut si D2D. at ubi C., ubi supra cicatricem est,
fructuarium; alterum ex anniculo palmite sempersemper-
que Ev. a D. fructuarium
. relinquitur sub iugo et qui vocatur custos—hic
est novellus palmes, non longior tribus gemmis—proximo
anno materiam daturus, si vitis luxurialuxoriose E. se consumpserit,
et alius iuxta eum, verrucae magnitudine, qui furunculusferunculus dE.
appellatur, si forte custos fallat.
Colum. IV 22, 2 (Plin. XVII 206). <14> Vitis, antequam septumum annum a surculo conpleat
, evocata ad fructumfluctum E. eiuncesciteuanescit D2Bas. ac moritur. nec veterem
placet palmitem in longum et ad quartum usque pedamentum
emitti, quodut quod D2D. alii dracones, alii funiculosfuni-
culos D2D. iunic- rv. vocant,
ut faciant quae masculeta appellant. cum induruitinduruerit dT. vitis,
pessimum in vinea traducere.Colum. arb. 10, 2 (IV 24, 11). quinto anno et ipsi palmites
intorquentur singulaeque singulise singulis v.a.S. materiae emittuntur ac
deindedeinde e d2Ev.a.D. proximis, prioresque amputantur. semper custodem
relinqui melius, sed is proximus viti esse debet, nec
longior quam dictum est, et, si luxuriaverint palmites,181
intorqueri, ut IV materias vel II, si uniiugauniiun-
gerit erit E. erit vinea,
emittat.
Colum. V 5, 7. 8 (IV 24, 9). <15> Si per se vitis ordinabitur sine pedamento,
qualecumque initio adminiculum desiderabitdesiderabit dv. -rauit r., dum stare
condiscatdist. Müller emend. III 24. et recta surgere, cetera a primordioa primordio
dG. ad primordio D. -ium ES. eadem,
dividi autem putatione pollicespollices DG. -cis rv. in aequali examine undique
, ne praegravetpraegauet D1. pre-
cauet E. fructus parte aliqua. obiter idem deprimens
prohibebit in excelsum emicareemitare D1. emittere E.. huic vineae
trium pedum altitudo excelsior nutat, ceteris a quinto,
dum ne excedat hominis longitudinem iustam. iis quoque,
quae sparguntur in terra, brevesbreues G. breui
ll. -uis v. ad limitandumlimitandum J. imita- Dd1E. nita-.d2. innite- v. caveascannas H coll. Pall. III 11, 14.
circumdant, scrobibus per ambitum factis, ne vagi palmites
inter se pugnent occursantes, maiorque pars terrarum
ita supinam in telluretellurem DES. vindemiam metitmetit v.
metuit D1dE. mittit D2D., siquidem et
in Africa et in Aegypto Syriaque ac tota Asia et multis
locis Europae hic mos praevalet.Colum. V 5, 18 (arb. 10, 3). ibi ergo iuxta terram
conprimi debet vitis, eodem modo et tempore nutrita
radice, quo in iugata vinea, ut semper pollices tantum
relinquanturnonne ternis?, fertili solo cum tribus gemmis, graciliore
binisbinis P e Colum. arb. 10, 3. quinis ll. v.a.S. an gracilioreque binis?, praestatque multos esse quam longos. quae de natura
soli diximus, tanto potentiora sentientur, quanto propior
fuerit uva terrae.
Colum. III 20, 4. arb. 3, 2. III 21, 1. 6. 5. 11. 19, 2. 3.
IV 16, 4. 13, 2. <16> Genera separari ac singulis conseri tractustractus U 325. cfr. Colum. III 21, 1. -tum (=== -tuus) DE.
-tibus dv.a.D. utilissimum
—mixtura enim generum etiam in vino, non
modo in musto, discors—aut, si misceantur, non alia
quam pariter maturescentia iungi necessarium. iuga altiora,
quo laetior ager et quo planior, item roscido, nebuloso
minusque ventoso conveniunt, contra humiliora gracili et
arido et aestuosoarido aestuoso dv.a.S. ventisqueuentis dT. exposito. iuga ad pedamentum
quam artissimo nodo vinciri oportet, vitem levileui dv. leue r. an leni? contineri.
quae genera vitium et in quali solo caeloque essent conserenda
, cum enumeraremus naturas earum et vinorum,14,20 sqq.
docuimusdocuimus DTfD. notaui-
mus rv..
(Colum. arb. 12. 2). IV 27, 1. Verg.
Geo. II 371. lulius Graecinus ap. Colum. IV 28, 2. <17> De reliquo cultu vehementer ambigitur. plerique
aestate tota post singulos rores confodi iubent vineam,
alii vetant gemmantem; decuti enim oculos tractuquetactuque v.a.G. intrantium
deteri, et ob id arcendum procul omne quidem
pecus, sed maxime lanatum, quoniam facillime auferat
gemmas. inimicos et pubescente uva rastros, satisque esse
vineam ter anno confodiconfodi D2dv. confido D2.
-fidi E., ab aequinoctio verno ad vergiliarum
exortum et canis ortuortu G. ortum ll. H. exortum v. et nigrescente acino.Colum. arb. 5, 3. 4. 10, 5. (IV 8, 1. Pallad. IX 5, 1). arb. 12, 1.
11, 2. IV 28, 1. Pallad. VI 2, 2.— Colum. IV 23, 1. 29, 4. 5.
(24, 2). 23, 2. 3. IV 9, 1. 24, 7. arb. 10,1.3. (5, 2. IV 24, 15. 21.
Pallad. III 12, 6. 6, 4). Colum. IV 9, 2. 1. 24, 16. quidam
ita determinant: veterem semel a vindemia ante brumam,
cum alii ablaqueare et stercorare satis putentputent v.
-tant ll. Brot., iterum ab
idibus Aprilibusaprilibus D2D. -lis dEv. -los D1., antequam concipiatcon-
cipit dE., hoc est in VI idus
Maias; dein prius quam florere incipiat et cum defloruerit
et varianteuariante D2dv. uaria ante r. se uva. peritiores adfirmant, si iusto saepius
fodiatur, in tantum tenerescere acinos, ut rumpantur.
quae fodiantur, ante ferventes horas diei fodiendas convenit
, sicuti lutum neque arare neque fodere, fossionefossionem E.
pulverem excitatum contra soles nebulasque prodesse.
<18> Pampinatio verna in confesso est ab idibus Maiis,
intra dies X, utique antequam florere incipiat, et eameam v. ea ll.
infra iugum debere fieri. de sequente variant sententiae.
cum defloruerit, aliqui pampinandum putant, alii sub ipsa
maturitate. sed de his Catonis praecepta decernent.17,197
namque et putationum tradenda ratio est.
<19> Protinus hanc a vindemia, ubi caeli tepor indulget
, adoriuntur. sed et in hocet in hoc Müller emend. III 24. in hoc ll. hoc v. fieri numquam debet
ratione naturae ante exortum aquilae, ut in siderum causis
docebimus proximo volumine, immo vero favonio, quo- 18, 283
niaman est? anceps culpa sit praeproperae festinationis. si saucias
recenti medicina mordeat quaedam hiemis ruminatio, certum
est gemmas earum frigore hebetari plagasque findi
et caeli vitio exuri oculos lacrima destillante. nam gelu
fragiles fieri quis nescitnesciat
dv.a.S.? operarumoperariorum dT. ista conputatio est in
latifundislatis fundiis d., non legitima naturae festinatio. quo maturius
putantur aptis diebus, eo plus materiaemate-
riam d. fundunt; quo
serius, eo fructum uberiorem. quare macras prius conveniet
conueniat dE1H. -nit v. putare, validas novissime, plagam omnem obliquam
fieri, ut facile decidant imbres, et ad terram verti quam
levissima cicatrice acie falcis exacutaexacuta P.
exacta ll. v. a. D. plagaque conlevataconleuata P. conuelata ll. v.a.H.,
recidi autem semper inter II gemmas, ne sit vulnus oculisuul-
neratus oculus coni. Dal.
in recisa parte.Colum. IV 24, 5. nigram esse eameam ll. v. laesam coni. Dal. cfr. § 226. an eam noxium? existimant et, donec
ad sincera veniatur, recidendam, quoniam e vitioso materia
utilis non exeat. si macra vitis idoneos palmites non
habeat, ad terram recidi eam novosque elici utilissimum,
in pampinatione non hoshos dv. his r. eos de his fS. detrahere pampinos, qui cum
uva sint; id enim etenim et DdTD. et-
enim EG. enim v. uvas supplantat praeterquam in novella
vinea. inutiles iudicantur in latere nati, non ab
oculo, quippe etiam uva, quae nascaturnascitur dT. e duro, rigescente,
ut nisi ferro detrahi non possit.Colum. (IV 24, 18). IV 16, 3. 17, 7. 16, 2. (arb. 5, 3). pedamentum quidam
inter II vites utilius putant statui, et facilius ablaqueantur
ita, meliusque est uniiugae vineae, si tamen et ipsi iugo
sint vires nec flatuflatu Bas. -tui ll. v. infesta regio. in quadripertita quam
proximum onerioneri dv. -rari r. adminiculum esse debet, ne tamen inpedimentum
sentiat ablaqueatio, cubito abesse non amplius,
ablaqueari autem prius quam putari iubentiubentur T..
Cato 33, 1. 2. 3. 4. <20> Cato de omni cultura vitium ita praecipit: Quam
altissimam vineam facito alligatoque recte, dum
ne nimium constringas. hoc modo eam curato:
capita vitium per sementim ablaqueato. vineamper—uineam
P e Cat. om. ll. v.a.S.
putatamputata dEv.a.S. circumfodito, arare incipito, ultro citroque
sulcos perpetuos ducito. vites teneras quamquam
proximum d.
primum propagato, sicoccatosic occato S e Cat. cato ll. om. v.: veteres quam
minimum castrato; potius, si opus erit, deicito
biennioque post praecidito. vitem novellam resecari
tum erit tempus, ubi valebit. si vinea ab
vite calvatacalua Cato. erit, sulcos interponito ibique vivam
radicemuiueradicem Cato. serito. umbram a sulcisab sulcis
Cato. removeto, crebroque
fodito. in vinea vetere serito ocinum, si
macra erit—quod granum capitcapiat Cato. ni seritoni serito D. ne ser- dCato v. inser- r.—, et
circum capita addito stercus, paleas, vinaceas,
aliquid horumcehorum, quo rectius ualeat S e Cat.. ubi vinea frondere coeperit,
pampinato. vineas novellas alligato crebro, ne
cauliscaules praefringantur Cato. praefringatur, et quae iam in perticam
ibit, eius pampinos teneros alligato leviter porrigitoque
corrigitoque Cato., utiuti S e Cat. ubi DEH. iu d. ut Brot. quae ubi v. recte stentspectent
Cato.. ubi uva variauaria v e Cat. uallaria ll. fieri
coeperit,Cato 41, 1. 49, 1. 2. vites subligatosubligato, pampinato
uuasque expellito, circum capita sarito Cato. lac. ind. J..... <21> Vitis insitio
una est per ver, altera cumaltera est cum Cato. uva floret; ea optima
est.—Vineam veterem si in alium locum transferre
voles, dumtaxat bracchium crassam licebit.
primum deputato; binas gemmas ne amplius relinquito
. ex radicibus bene exfoditoexfodito, usque radices persequito
et caueto ne Cato. et cave, nene dT.om. rv.
radices sauciesne saucies Ev.. ita uti fuerit, ponito in scrobe
aut in sulco operitoque et bene occulcato, eodemque
modo vineam statuito, alligato flexatoqueflexatoque dfH. flox- DE2. flosx- E1. laxatoque v.,
uti fuerit, crebroque fodito.—Ocinum, quod in
vinea seri iubet, antiqui appellabant pabulum umbrae
patiens, quod celerrime proveniatproueniet Dd..
Colum. V 6, 24. (Pallad.
III 13, 1). <22> Sequitur arbusti ratio mirum in modum damnata SasernaeSasernae ego. sasserne T. -na Dd. a
Serna E. a Sarsenna v. Sarsennae G. patripatri TG. patre rv. filioque, celebratacelebrata dv. -ato r. Scrofaescrofae D2v. scropae D1. sropae E.
scrobe d., vetustissimis
post Catonem peritissimisqueperitissimisque dv. -mis r. | ac ne a v. aenea
DE. eneas d., ac ne a Scrofa
quidem nisi Italiae concessa, cum tam longo iudicetur
aevo nobilia vina non nisi in arbustis gigni et in his
quoque laudatiora summis sicut uberiora imis. adeo excelsitate
proficitur.(Colum. V 6, 4. arb. 16, 1). V 6, 5.
arb. 16, 3. V 7, 1. 6, 15. 7, 2. (6, 10). V 6, 17. (arb. 16, 2. V 6, 11).
Pallad. III 10, 5. Colum. V 6, 18. arb. 16, 3. (V 6, 19. 21). hac ratione et arbores eliguntureliguntur v. religuntur D. -gantur rH..
prima omnium ulmus, excepta propter nimiam frondem
Atinia. dein populus nigra, eadem de causa, minus densa
folio. non spernunt plerique et fraxinum ficumque, etiam
oleam, si non sit umbrosa ramis. harum satus cultusque12,22 sqq.
abunde tractatus est. ante XXXVI mensem attingi15,1 sqq.
falce vetantur. alterna servantur bracchia, alternis putantur16,62 sqq.
annis, sexto anno maritantur. Transpadana Italia
praeter supra dictas cornu, opuloopulo P coll. Colum. populo ll. v. a. S. , tilia, acereacer D., ornoorno
Bas. ornu dE. cornu D. corno v. , carpino
, quercu arbustat agros, Venetia salice propter uliginem
soli. et ulmus detruncata media in triain tria D. (in trium
U 326). intra ll. inter v. in G. ramorummorum DE.
scamna digeritur, nulla fere XXxv P. pedumpedibus coni. Dal. altiore arbore.
tabulata earum ab octavo pede altitudinis dilatantur in collibus
siccisque agris, a duodecumo in campestribus et umidis
. meridianum solem spectare palmae debent, rami a
proiectu digitorum modo subrigi, tonsilitonsili D2v. consilii r. in his tenuium
quoque virgultorum barba, ne obumbrent. Intervalluminter-
uallum v. -allo ll.
iustum arborum, si aretur solum, quadrageni pedes in
terga frontemque, in latera viceni; si non aretur, hoc in
omnes partes. singulis denas saepe adnutriunt vites, damnato
agricola minus ternis. maritare nisi validas inimicum
, enecante velociueloci D2dv. uel loci r. vitium incremento. serere tripedaneo
scrobe necessarium distantes inter sese arboremque singulis
pedibus. nihil ibi malleolimal-
leolis v. atque pastinationispastinationis ego. -oni ll. v. , nulla
fodiendi inpendia, utpote cum arbusti ratio hachaec DD. peculiari
dote praestet, quodquod in eodem v. ab eodem solo ferriferri ego. feri ll. v. fruges et vitibus
prodest, superque quodvindicans se altitudo non, ut in
vinea, ad arcendas animalium iniurias pariete vel saepe
vel fossarum utique inpendio muniri se cogitcogit DTS. -get E. -gat dv..
Colum. V 6, 18. (Cato 133, 4. Pallad. III 10, 6. 7). (Colum. V 6, 30. 37. IV 15, 2). arb. 7, 3. 2. arb. 16, 3.
IV 15, 3. <23> In arbusto ee dEBas. et Dv. ex D. praedictispraedicta v. sola viveradicum ratio,
item propaginum, et haec gemina, ut diximus: qualorum 97
exex ego. et DTES. in d(?)v. ipso tabulato maxime probata, quoniam a pecore tutissima
tutissimum D. est, altera deflexa vite vel palmite iuxta suam arborem
aut circacirca dEVerc. citra DTf. cura v. proximam caelibem. quod supra terram est
e matre, radi iubetur, nene Ddv. nec E. fruticet. in terra non pauciores
IV gemmae obruuntur ad radicem capiendam, extra in
capite binae relincuntur. vitis in arbusto IV pedes longolongo ego. in longo ll. v.
constat [omnisuncos ego posui. omnis dED.
om???is D1. om???s D2. omni v. fortasse omissum erat sulco et mar- gini adscriptum oms. sulco.] sulco, tres latoalto, lato coni. H. e Colum., alto duos cum semipede.
post annum propago inciditur ad medullam, ut paulatim
radicibus suis adsuescat; caulis a capite ad duas gemmas
reciditur; tertio totus mergus absciditur repetiturquereponiturque v. a. D. altius
in terram, ne ex reciso frondeat. tolli viveradix a vindemia
protinus debet.
Colum. V 6, 19. <24> Nuper repertum draconem serere iuxta arborem;
ita appellamus palmitem emeritum pluribusque induratum
annis. hunc praecisum quam maxima amplitudine, tribus
partibus longitudinis deraso cortice, quatenus obruaturobseruatur Df. —
unde et rasilem vocant—, deprimere sulco, reliqua parte
ad arborem erecta, ocissimum in vitean in uite
est?. si gracilis sit vitis
aut terra, usitatum est quam proxime solum decidi, donec
firmetur radix, sicuti neque roscidam seri neque a septentrionis
flatu. vites aquilonem spectare debent ipsaeipse D1. ipsi D2.,
palmites autem earum meridiem.
Celsus ap. Colum. V 6, 22. 23.<25> Non est festinandum ad putationem novellae,
sed primoprimo dv. -mos r. in circulos materiesmate-
riae D. -ria d. colligenda, nec nisi validae
putatio admovenda, seriore anno fere ad fructum arbusta
vite quam iugata. sunt qui omnino putari vetentuetent DD. -tant rv. (cfr. § 176).,
priusquam arborem longitudine aequaverit. prima falce VI
pedes a terra recidatur, flagello infra relicto et nasci coacto
incurvationeincurbationem DE. materiae. III ei gemmae, non amplius, deputato
supersint.Colum. V 6, 23. 26. 27. (IV 29, 10). ex his omissi palmites proximo anno imis
digeranturdigerantur D2D. (cfr. Colum. V 6, 23. 36. 7, 3. arb. 16, 4). uig- D1E. ing- dTfH. infer- v. scamnis ac per singulos annos ad superiora
scandant, relicto semper duramento in singulis tabulatis
et emissario uno, qui subeat usque quo placuerit. de
cetero putatione omniaomnia ego e Colum. omni ll. v flagella, quae proxime tulerinttulerunt EH. , recidantur
, nova circumcisis undique capreolis spargantur in
tabulatis. vernacula putatio deiectis perper an-
nos E1. ramos vitium crinibus
circumvestit arborem crinesque ipsosipsos dv. -so r. uvis, Gallica
in traduces porrigitur, Aemiliae viae in ridicas Atiniarum
ambitu, frondem earum fugiens.
<26> Est quorundam inperitia sub ramo vitem vinculo
suspendendi, suffocante iniuria. contineri debet vimine
, non artari; quin immo etiam quibus salices supersunt
, molliore hoc vinculo facere malunt, herbaque Siculi,
quam vocant ampelodesmon, Graecia vero universa iunco,
cypero, ulva. liberata quoque vinculoan uinculo uolt? per aliquot dies
vagari et incondita spargi atque in terra, quam per totum
annum spectaverit, recumbere; namque utut v. om. ll. veterina a iugo
et canes a cursu volutatio iuvat, ita tumiuuat ita tum dv. uiuacitatum r. et vitium porrigi
lumbos. arbor quoque ipsa gaudet adsiduo levataleuato d.
onere, similis respiranti, nihilque est in opere naturae,
quod non exemplo dierum noctiumque aliquas vices feriarum
velit. ob id protinus a vindemia putari et lassas
etiamnumetiamnum dv. setiannum E. setiam///// D1.
etiam D2. fructu edito inprobatur. putatae rursus alligentur
alio loco, namque orbitas vinculi sentiunt vexatione
non dubia.
Colum. V 7, 2. (IV 16, 4). V 6, 30. (cfr. IV 6, 4. 7, 3).Traduces Gallicaegallicae ll. v. -ica e D cum S. -ca C. culturaeculturae ego. -ra
ll. v. bini utrimque eutrimque e ego. -imque ll. v. an utriusque e? lateribus, si dist. ego.parpar
ego. pars ll. v. pes G. utraque pars D cum U 327. quadrageno distet spatio, quaterniquater-
nis (om. si) E. , si viceno, inter
se obvii miscentur alliganturque una conciliati, virgultorum
comitatu obiter rigorati, qua deficiant, aut, si brevitas
non patiatur ipsornm, adalligato protenduntur in viduam
arborem unco. traducem bimum praecidere solebant—
dist. U 327.oneratoneratis v. a.D. enim vetustate—; melius donare tempus, ut rasilem
ut rasilem U 327. ut (in D) transilem ll. v. faciant, sisi v.
ni ll. Brot. largiatur crassitudo. alias utile toros futuri
draconis pasci.
<27> Unum etiamnumetiam D2. genus est medium inter hoc et
propaginem, totas supplantandi in terram vites cuneisque
findendi et in sulcos plures simul ex una propagandi, gracilitate
gracilitate dv. -tes r. singularum firmata circumligatis hastilibus nec recisis
, qui a lateribus excurrant, pampinis. Novariensis agricola
, traducum turba non contentus nec copia ramorum,
inpositis etiamnum patibulis palmites circumvolvit; itaque
praeterpropter D2. soli vitia culturacurua E1. quoque torva fiunt vina. alia
culpa iuxta urbem AricinisAricinis Sab. cfr. XIV 12.
uarracinis ll. uara- v. Tarracinis vel Marrucinis coni. H., quae alternis putantur annis,
non quia id viti conducat, sed quia vilitate reditum inpendia
exuperent. medium temperamentum in CarsulanoCarseolano C. sed cfr. III 113. secuntur
cariosasquecariosas U 328. tantum vitis partes incipientesqueincipientes v. a. H. inarescere
dist. ego. deputando, ceteris ad uvam relictis. detracto
onere supervacuo pro nutrimento omniomni dv. -nis r. est raritas volneris;
sed nisi pingui solo talis cultura degenerat in labruscam.
(Colum. IV 9, 2. 1). <28> Arbusta arari quam altissime desiderant, tametsitametsi Brot. cum P. tanta etsi ll. etsi tantum v. tamen,
etsi S. etsi U 329.
frumenti ratio non exigit. pampinari ea non est moris
; et hoc conpendium operae. deputantur cum vite pariter
interlucatainterlucata dB. interloc- rv. densitate ramorum, qui sint supervacui et
absumant alimenta. plagas ad septentriones aut ad meridiem
spectare vetuimus; melius, si neque in occasus solis.
diu dolent talia quoquequoque ll. v. an talia-
que? ulcera et difficile sanescuntsenescunt E. algendo
nimisnimis B. minus ll. v. aestuandove. non eadem utut ego. om. ll. v. in vite libertasin uite quae in arbustis libertas v. a. D., quoniam
certacerta v. creta
ll. latera, sedsed DES. est dC. non est T. et v. facilius abscondere et detorquere,
quo velis, plagas. in arborum tonsura supinioresupino ore coni. J. velut calices
faciendi, ne consistat umor.
Colum. arb. 15. Viti adminicula addenda, quae scandat adprehensaadprehensa v. -(-praeh- D) sas ll. ,
si maiora sint.
vitium generosarum pergulaspergulas Ddv.
per singulas E. quinquatribus
quinque (quique D) tribus DE. putandas et, quarum servare uvas libeat, decrescente
luna tradunt; quae vero interlunio sintsi
sint E. putatae,
nullis animalium obnoxias esse. alia ratione plena luna
noctu tondendas, cum sit ea in leone, scorpione, sagittario
, tauro, atque in totum serendasserendas v. -dasque ll. plena autaut v. ut ll. crescente
utiqueuti-
que v. utque D. utquę dE. censent. sufficiunt in Italia cultores denian duodeni? cfr. Colun. III 3, 8. Geop. II 46. in centena
iugera vinearum.
Th. H. IV 14, 1. (C. V 8, 3).—H. IV 14, 2. C. V 9, 1. 7. 11, 3. <1> Et abunde satu cultuque arborum tractato,
quoniam de palmis etet DS. ac rv. cytiso in peregrinis arboribus adfatim
diximus, ne quid desit, indicanda reliqua natura13,26 et 130 sqq.estest Brot. sit ll. magno opere pertinens ad omnia ea. infestantur
namque et arbores morbis. quid enim genitum caret his
malis? etan set? silvestrium quidem perniciosos negant esse vexarique
tantum grandine in germinatione aut flore, aduri
quoque fervore aut flatu frigidiorefrigidiore B. fragiliore ll. v. , praepostero die, namnam ego. quam ll. v. quo-
niam G. quamquam S.
suo frigorafrigore E2. etiam prosunt, ut diximus. quid ergo? non
et vites algore intereunt? hoc quidem est, quo deprehendatur
solisoli dv. oli r. vitium, quoniam non evenit nisi in frigido.
itaque per hiemes caeli rigorem probamus, non soli. nec
infirmissimae arbores gelugelu dv. gulae D. gelis E. periclitantur, sed maximae, vexatisque
ita cacumina prima inarescunt, quoniam praestrictuspraestrictus fv (gelu
add. v. a. S). -ctas ll.
non potuit eo pervenire umor.
<2> Arborum quidam communes morbi, quidam privati
generum. communis vermiculatio etet D2D. est rv. sideratio ac dolor
membrorum, unde partium debilitasdebilitas
DG. debita r. adhibita v., societate nominum
quoque cum hominis miseriismiseriis dv. -ris rD.. trunca dicimus certe corpora
et oculos germinum exustos ac multa simili sorte.
itaque laborant et fame et cruditate, quae fiunt umoris
quantitate, aliquaaliqua ego. -quae ll. v. vero et obesitate, ut omnia, quae resinam
ferunt, nimia pinguitudine in taedam mutantur et,
cum radices quoque pinguescere coepere, intereunt, ut
animalia nimio adipe, aliquandoaliquando D2C. quanto r.
quando v. et pestilentia per genera,
sicut inter homines nunc servitia, nunc plebes urbana
vel rustica.
Th. H. IV 14, 2. 5. C. V 9, 4. 10, 5. Pallad.
II 15, 3. IV 10, 20. <3> Vermiculantur magis minusve quaedam, omnes
tamen fere, idque aves cavicani E. corticis sono experiuntur. iam
quidem et hoc in luxuria esse coepit, praegrandesque roborum
delicatiore suntdelicatiore sunt Bas. -res ut
(uti Ev)ll. in cibo—cosses vocant—atque
etiam farina saginati hian hi delendum? quoque altiles fiunt. maxime autem
arborum hoc sentient piri, mali, fici, minus quae
amarae sunt et odoratae. eorum, qui in ficis existunt,
alii nascuntur ex ipsis, aliosalios dv. alius r. parit qui vocatur cerastes,
omnes tamen in cerasten figurantur sonumque edunt parvoli
stridoris. et sorbus arbor infestatur vermiculis rufis
ac pilosis atque ita emoritur; mespila quoque in senecta
obnoxiaobnixa d. eiei v. ein DGd. in E. morbo est.
(Colum. III 2, 4). <4> Sideratio tota e caelo constat. quapropter et grando
in his causis intellegi debet et carbunculatio et quod pruinarum
iniuria evenit. haec enim verno teporetepore G. tempore ll. v. invitatis et
erumpere audentibus satis mollibus insidens adurit lactescentes
germinum oculos, quod in flore carbunculum vocant.
pruinae perniciosior natura, quoniam lapsa persiditpersidit D2D. -det rv. gelatque
ac ne aura quidem ulla depellitur, quia non fit nisi
inmoto aëre et sereno. proprium tamen siderationis est
sub ortu canis siccitatumsiccitatum D2v.
-atium S. sittacum G. sit citatium r. vapor, cum insitainsitae dv. a. S. ac novellae
arbores moriuntur, praecipue ficus et vitis.
Th. (C. V 9, 1). H. IV 14, 2. 3. Cato 6, 2. Th. H. IV 14, 3. 4. 5. C. V 9, 12. Olea praeter vermiculationem, quam aeque ac ficus
sentit, clavum etiam patitur, sive fungum placet dici vel
patellam. haec est solis exustio. nocere tradit Cato et
museum rubrum. nocet plerumque vitibus atque oleis et
nimia fertilitas. scabies communis omnium est. inpetigo
et, quae adgnasciagnasci DG. agnosci E. solent, cocleae peculiaria ficorum vitia,
nec ubique. sunt enim quaedam aegritudines et locorum.
<5> Verum utut E2v. at DGE1. ad d. homini nervorum cruciatus, sic et arbori
, ac duobus aeque modis. aut enim in pedes, hoc est
radices, inrumpiterumpit dv. a. H. vis morbi, aut in articulos, hoc est
cacuminum digitos, qui longissime a toto corpore exeunt.
nigrescuntnigrescunt coni. Dal. e Theophr. in-
arescunt (-cent E) ll. v. ergo, et sunt apud Graecos sua nomina utrique
an utrobique? fortasse huc transponenda sint nigrescunt ergo et [utrobique primo e. q. s.]. vitio. undique primo dolor, mox et macies earum
partium fragilis, postremo tabes morsquemorbusque Ev. a. H., non intrante suco
aut non perveniente, maximeque id fici sentiunt. caprificus
omnibus immunis est, quae adhuc diximus. scabies
gignitur roribus lentis post vergilias; nam si largioreslargiores S e coni. Dal. rariores ll.v. annon rariores? fuere,
perfunduntperfundunt v. -duntne ll. J. an perfundunt benigne? arborem, non scalpunt scabie, et grossiet
grossi H. eteros si (siue d1)ll. caeterum si v. an at grossi? cadunt
malo P.; sivesiue ll. v. si uel H. an sin et vel si uero? imbres nimii fuere, alio modo ficus laborat,
radicibus madidis.
Th. H. IV 14, 6. (C. V 9, 13). 14, 7. 8. 9.
(C. V 10, 3). 14, 10. (C. V 10, 1). <6> Vitibus praeter vermiculationem et siderationem morbus peculiaris articulatio tribus de causis: una viui v.
uti ll. tempestatium
tempestiuum E1. germinibus ablatis, altera, ut notavit Theophrastus
, in supinum excisisrecisis dT., tertia culturae imperitia laesis.
omnesomnis
DGED. enimenim om.ES. earum iniuriae in articulis sentiuntur. siderationis
genus est et hiset his DGD. in his dEv. uuis
CFW Müller p. 25. deflorescentibus roratio, aut cum
acinicum acini dv. conacini r., priusquam crescant, decocuntur in callum. aegrotant
et cum alsere, laesis uredine attonsarum oculis. et
calore hoc evenit intempestivo, quoniam omnia modo constant
certoque temperamento. fiunt et culpa colentium
vitiacolentium uitia ego. uitium (-tia G) colentia ll. uinito-
rum (uites H. uitia J) colentium v. , cum praestringuntur, ut dictum estest om.DGED. , aut circumfos-209
sor iniurioso ictu verberavit vel etiam subarator inprudens
luxavit radices corpusve desquamavit. est et quaedam
contusio falcis hebetioris. quibus omnibus causis
difficilius tolerant frigora aut aestus, quoniam in ulcusulcis DG.
penetrat iniuria omnis a foris. infirmissima vero malus,
maximeque quaemaximeque quae dE1v. -me quaeque (quaque
D1)D. -meque quaeque (quaque G)E2G. -me quaequae D. dulcis est. quibusdam debilitas sterilitatem
, nonnon E1T. necem, adfert, ut si quis pino cacumen auferat
vel palmae. sterilescunt enim nec moriuntur. aegrotant
aliquando et poma ipsa per se sine arbore, si necessariis
temporibus imbres aut teporestepores v. temporis ll. vel adflatus defueredefluere D1GE. aut
contra abundavere. decidunt enim aut deteriora fiunt.
pessimum est inter omnia, cum deflorescentem vitem et
oleam percussit imber, quoniam simul defluit fructus.
<7> Sunt ex eadem causa nascentes et urucaeuerucae E.
erucae dv. a. S. , dirumdirum DGdv. dicitur E.
animal, eroduntque frondem, aliae florem quoquequoque oli-
uarum U 330 coll. Theophr. oliuarum quoque ll. v. , olivarum
, ut in Mileto, ac depastam arborem turpi facie relinquunt
. nascitur hoc malum teporetem-
pore dEv. a. G. umido et lento. fit
aliud ex eodem, si sol acrior insecutus inussit ipsum vitium
ideoque mutavit. est etiamnum peculiare olivis et
vitibus—araneum vocant—, cum veluti telae involvunt
fructum et absumuntadsumunt D1GE.. aduruntadurunt v. et adu- ll. et flatus quidam eas maxime,
sed et alios fructus. nam vermiculationem et poma ipsa
peruncos ego posui coll. Theophr. se quibusdam [annis] sentiunt, mala, pira, mespila, punica
. in oliva ancipiti eventu, quando sub cute innatisub cute innati (nati
H)ego. cfr. § 29. XXII 163. subeunti nati ll. subeunt nati v.
fructum adimunt, augent, si in ipso nucleo fuerefuere D2v. facere r. erodentes
eumeum v. cum ll.. gigni illos prohibent pluviae, quae fiunt post
arcturumare-
tur rume ędem E.. eaedem si austrinae fuere, generant druppisdruppis S. droppis ll. drupis v.
quoque, quae maturescentes tum sunt praecipue caducae.
id riguis magis evenit, etiam si non cecidere, fastidiendis.Th. H. IV 14, 10. 11. (C. V 12, 4). 14, 12.13.
(C. V 12, 10). IV 15, 1. 16, 5. (C. V 15, 6). (C. II 18, 3).
sunt et culicum genera aliquisali-
quibus dv.a.S. molestamolesta dv. mode- r. , ut glandibus, fico;
qui videntur ex umore nasci, tumtunc dv.a.S.
ad gustum U 331. dulcidulci dv. -cis r. subdito corticibus.
et aegrotatio quidem fere. in his est.
<8> Quaedam temporum causae aut locorum non proprie
dicantur morbi, quoniam protinus necant, sicut tabes
cum invasitinuaserit dTv. a. G. arborem aut uredo vel flatus alicuius regionis
proprius, ut est in Apulia atabulus, in Euboea Olympias.
hic enim si flavitflauerit dTv. a. G. circa brumam, frigore exurit arefaciensita arefa-
ciens U 331 e Theophr.,
ut nullisnullus DG. postea solibus recreari possint. hoc genere convalles
et adposita fluminibus laborant, praecipueque vitis,
olea, ficus. quod cumeum DG.eveniteue-
nit CFW Müller p. 18. uenit ll. H. euenerit v. , detegitur statim in germinatione
, in oliva tardius. sed in omnibus signum est revivescendi
, sisi D2v. om. r. folia amisere. alioqui quas putes praevaluisse
moriuntur. nonnumquam inarescunt folia eademque
revivescunt. aliaaliae dv. a. D. in terrisin terris H. inter ll. in v. septentrionalibus, ut Ponto,
ThraciaThracia U 332 e Theophr. fragia DE. frygia G. phrygia
dv. , frigore aut gelu laborant, si post brumam continuavere
XL diebus. et ibiet ibi G. tibi D1GE. ibi rv. autem et in reliquis partibus,
si protinus editis fructibus gelatiogelatio dv. uelatiu DG. -tium E. magna consecuta est,
etiam paucis diebus necat.
<9> Quae iniuria hominum constantconstant D2v. -at r. , secundumlac. ego indi- cavi. secundum DG. secum dum E1. secum dTE2S. secundas
v. alias H. secundum vim D. secandi CFW Müller p. 18. (an potius secundum causas ita se habent?)... habent
causas. pix, oleum, adeps inimica praecipue novellis.
cortice in orbemorbe GdEv.a. C. detracto necantur, excepto subere, quod
sic etiam iuvatur; crassescens enim praestringit et strangulat
. nec andrachleandrachle S. -cle DGd. -chne v. adracle E. -chne B. offenditur, si non simul incidatur et
corpus. alioqui et cerasus et tilia et vitis corticem mittunt
an amittunt? , sed non vitalem nec proximum corpori, verum eum,
qui subnascente alio expellitur.Th. H. IV 15, 2. 3. 2. 3. 4. 16, 1. (C V 17, 3. 6).
Varro r. r. I 2, 19. Th. C. V 17, 5. II 15, 1. 2. (Pallad. II 15, 9).
Th. H. IV 16, 1. 5. C. V 15, 4. H. IV 16, 6. (Plin. XVI 243.
XIX 87. XX 84). Th. C. II 18, 4. (Geop. XII 17, 18). Verg. Geo.
II 299. Th. H. IV 15, 1. quarundam natura rimosus
cortex, ut platanis. tiliae renascitur paulo minus quam
totus. ergo his, quarum cicatricem trahit, medentur luto
fimoquefimoque (quae D2)D2dv. fito-
que (quae D1)D1G. fiditoque E., et aliquando prosunt, si non vehementior frigorum
aut calorumcalorum uis dv. -ru iis
D1G. -ruus E. -ris uis D2D. cfr. XVIII 175. XX 158. vis secuta est. quaedam tardius ita moriuntur
, ut robora et quercusquercuus DGD.. refert et tempus anni.
abieti enim et pino si quis detraxerit sole taurum vel
geminos transeunte, cum germinant, statim moriuntur; eandem
iniuriam hieme passae diutius tolerant. similiter ilex
et robur quercusquequercusque U 333. -quae DGE.
et quercus. Quae (Quod v. a. H.) dv.. si angusta decorticatio fuit, nihil
noceturnocet ut D2D. no-
cet v. a. G. supra dictis; infirmioribus quidem et in solo graciligracilius D2.234
vel ab una tantum parte detractus interemit. similem
et decacuminatio rationem habet piceae, cedri, cupressihaec
haec GdE.cfr. § 5. XVI 195. hae Dv. enim detracto cacumine aut ignibus adusto intereunt
—, similem et depastio animalium. oleam quidem
etiam, si lambat capracapras DG. , sterilescere auctor est Varro,
ut diximus. quaedam hachaec DG. iniuria moriuntur, aliqua deteriora 8,204 15,34
tantum fiunt, ut amygdalae—ex dulcibus enim
transfigurantur in amaras—, aliqua vero etiam utiliora,
ut apud Chios pirus, quam phocidaphocida
dv. phochida r. appellant. nam detruncatio
diximus quibus prodesset. intereunt pleraque13,36,17,201
et fissa stirpe, exceptis vite, maloexceptis uite malo dv. exrectis uitem
alio (ex alio E) r. , fico, punicispunicis D2D. -ces r. -ca v. , quaedam
vel ab ulcere tantum. pinuspinus
Bodaeus (cfr. Schneider ad Theophr. h. pl. IV 16, 1). ficus ll. v. a. D. hanc iniuriam spernit et
omnia, quae resinam gignunt. radicibus amputatis mori
minime mirum est; pleraeque etiametiam ego. tamen ll. v. non omnibus, sed
maximis aut, quae sunt inter illas vitales, abscisisabscissis DGdv. a. S. moriuntur
.
<10> Necantnecant DdG. necat rv. invicem inter sese umbra vel densitate
atque alimenti rapina. necat et hedera vinciens—nec viscum
prodest—et cytisusdist. ego. an potius et cytisus necat, necatur? cfr. Theophr. , necatur eonecatur H. nec aureo (auro C) ll. v. , quod halimon vocant
Graeci. quorundam natura non necat quidem, sed laedit
Odorumodorum D. cfr. Theophr. -rem ll. -re v. aut suci mixtura, ut raphanus et laurus vitem.
olfactatrix enim intellegitur et tinguiextingui dT. tangi v. a. Brot. odore mirum in modum
, ideo, cum iuxta sit, averti et recedere saporemque
inimicum fugere. hinc sumpsit Androcydes medicinam
contra ebrietates, raphanumraphanum (rhapa- DG) ll. v. -nus ut H. -nus D. manducarimanducari ego. mandatur DGEH. mandi dv. praecipiens. odit
et caulem et olus omne, odit et corylum, ni procul absint
, tristis atque aegra. nitrum quidem et alumen, marina
aqua calida et fabae putamina vel ervi ultima venena
sunt.
Th. H. II 3, 3. Inter vitia arborum est et prodigiis locus.
invenimus ficosficos J coll. Theophr. † † eos G. enim eos r. enim v. subsub ll. J. sine
v. foliis natas, vitem et malum punicampunicam dG. -cum r.
stirpe fructum tulisse, non palmitepalmitem DG. aut ramis, vitem uvas
sine foliis, oleas quoque amisisse folia bacis haerentibus.
sunt etsunt et v.
sunt ll. S. miracula fortuita. nam et oliva in totum ambustacombusta dT.
revixit et inet in dEv. etiai D1G. etiam
in D2. Boeotia derosae locustis ficifici D2S. ficisi D1E. ficusi G. cytisi dT. ficus v. fetus
U 335 coil. Theophr. regerminavereiterum germinauere v. a. S..
Th. H. II 2, 4. 3, 2. C. V 7, 2. H. II 2, 10. 3, 1. 2.mutantur arbores et colorecolo-
res DG. fiuntque ex nigris candidae,
non semper prodigio, sed eaeprodigio sed eae dD. -osae deae (de ea D2.
eae E)r. -osae et v. -ose eae H. maxime, quae ex semine
nascuntur. et populus alba in nigram transit. quidam et
sorbum, si in calidiora loca venerit, sterilescere putant.
prodigio autem fiunt ex dulcibus acerbaacerba dv. -rua r. poma aut dulcia
ex acerbis, e caprifico fici aut contra, gravi ostento, cum
in deteriora mutantur, ex olea in oleastrum, ex candida
uva et fico in nigras aut, ut LaudiceaeLaudiceae T.cfr. VIII 190. XII 133. Usener ann. phi- lol. 1865 p. 228. -datiae D1G. laodiceae dv. -ciae D2D. leodi-
tiae E. Xerxis adventu,
platano in oleam mutatamutata dv. -atam r.. qualibus ostentis Aristandri
apud Graecos volumen scatet, ne inin v. om. ll. infinitum abeamus,
apud nos vero C. EpidiiC. Epi-
dii dv. cepidi D1GE. lepidi D2. commentariicommentarii dv. comentariis
(comm- D)r. , in quibus arbores
locutae quoque reperiuntur. subsedit in Cumano arbor
gravi ostento paulo ante Pompei Magni bella civilia paucis
ramis eminentibus; inventum Sibyllinis libris internicionem
hominum fore, tantoquetantoque eam dv. tamquam E. tantoque
rD. eam maiorem, quanto propiuspropius dv. proprius r.
ab urbe [postea] factauncos ego posui. postea facta
ll. v. posita factum J. hostia litatum D. an ostenta (vel por-
tenta) facta essent? esset.Valer. Max. I 6, 12 extr. sunt prodigia et cum alienis
locis enascuntur, ut in capitibus statuarum vel aris,
et cum in arboribus ipsis alienae. ficus in lauro nata est
Cyzici ante obsidionem. simili modo Trallibus palmapalmae D. -me G. in
basi Caesaris dictatoris circa bella civilia eius. nec non
et Romae in Capitolio in ara lovisara iouis
D2 (coni. H)D. capita (-te v) bis rv. capite Iouis Brot. Cum vet. Dal. bello Persei enata
palma victoriam triumphosque portendit. hac tempestatibus
prostrata eodem loco ficus enata est M. Messalae
C. Cassii censorum lustro, a quo tempore pudicitiampudicitia E. subversam
subuersam dv. -sa E.
-sum r. Piso gravis auctor prodidit. super omnia, quae
umquam audita sunt, erit prodigium in nostro aevo Neronis
principis ruina factum in agro Marrucino, Vettiuecti ES. Vectii v. Marcelli
e primis equestris ordinis oliveto universo viam publicam
transgresso arvisque inde e contrario in locum oliveti
profectis.
Th. H. II 7, 1. Nunc expositis arborum morbis consentaneum
est dicere et remedia. ex his quaedam sunt communia
omnium, quaedam propria quarundam. communia
ablaqueatio, adcumulatio, adflari radices aut cooperiri, rigu
usriguus J coll. § 250. -uas ll. (om.d1). -ua D. -uis v. dato potu vel ablato, fimumfimi v. a. J. suco defectisdefectis ego. ref- ll. v., putatioputatione v. a. J.
levandisleuandis ego. leuatis ll. v. onere, item suco emisso quaedam veluti detractio
sanguinis, circumrasio corticis, vitium extenuatio et domitura
domitura dv. -inatura
E. -inarum r. palmitumpalmitum om.DGf. , gemmarumgeminarum E.om.DGf.
gemmas v. a. H. , si frigus retorridas hirtasque
fecerit, repumicatio et quaedam politura.Th. H. II 7, 1. (C. V 15, 3. III 11, 4). C. III 18 2.
(Pallad. II 15, 9). Th. H. II 7, 2 arborum his aliae
magis, aliae minus gaudent, veluti cupressus et aquasaquas D1. cfr. XVI 76. aqua D2G. aquam
rv. aspernatur
et fimum et circumfossuram amputationemque et
omnia remedia odit, quin etiam necatur riguis, vitis et
punicae praecipue aluntur. ficus arbor ipsa riguis alitur,
pomum vero eius marcescitmarcescit Bas. -scet DGE. marescit d. inar- v.. amygdalae, si colantur fossione
, florem amittunt. nec insitas circumfodere oportet,
priusquam validae ferre coeperint poma. plurimae autem
amputari sibi volunt onerosa ac supervacua, sicut nos
ungues et capillum. reciduntur veteres totae acac dv. om. r. rursus a
stolone aliquoaliquae d. resurgunt, sed non omnes nec nisi quarum
naturam pati diximus.
16, 123. 130, 17. 241
Colum. II 8, 3. XI 2, 82. Th. C. V 15, 3. Rigua aestivis vaporibus utilia, hieme inimica,
autumno varieuarie TD. -iae DGd. -ia Ev. et e natura soli, quippe cum vindemiatoruindemitor DGf.
Hispaniarum stagnante solo uvas demetat. ceteroceterum v. a. G. maiore
in parte orbis etiam pluvias autumni aquasaut omnia aquas
d. aut omnia qua (omni aqua v) Ev. a. G. derivarederiuare D2D. cfr. Colum. eriuare TBrot. -ari G. erieuare d. eriaeuare D1G. se-
ria uere E. seri et arari v. a. G. convenit
. circa canis ortum rigua maxime prosunt ac ne
tum quidem nimia, quoniam inebriatis radicibus nocent.
et aetas modum temperat, novellae enim minus sitiunt.
desiderant autem maxime rigari quae adsuevere, contra
siccis locis genita non expetunt umorem nisi necessarium.
Ovid. Trist. IV 10, 3. Asperiora vina rigari utique cupiunt in Sulmonense
Italiae agro, pago Fabiano, ubi et arva rigant. mirumque
, herbae aqua ilia necantur, fruges aluntur, et riguus
riguis v. a. G. frigus D2. pro sarculo est. in eodem agro bruma—tanto
magis, si nivessi niues D2v. sinuessa
r. iaceantiaceant D2dG. taceant (-cent E1)r. scateant v. geletve—, ne frigus vites adurat,
circumfundunt riguis, quod ibi tepidare vocantuo-
cant v. uocem DGd. uoce E., memorabili
natura in amne solis, eodem aestatesolis eodem aestate J. so-
lis edem aestate d. soli sede maiestate r. solo sed idem
aestate G. vix tolerandi
rigoris.
Carbunculicarbunculi dv, -lum r. ac robiginum remedia demonstrabimus
demonstra-
bimus D2dv. -animus r. volumine proximo. interim est et scariphatioscariphatio S. -acio DG. -ifica-
tio G. chariphacio E. castratio dTind. libri.18,279 sqq.
quaedam in remediis, cum maciemacie dv.
acie r. corticis ex aegritudine
adstringente se iustoque plus vitalia arborum conprimente
exacutamexacutam U 335. exactam ll. v. cfr. § 192. 265. falcis aciem utraqueutramque D1GE. manu inprimentes perpetuis
incisuris diducuntdiducunt P. ded- ll. v. ac veluti cutem laxant. salutare id fuisse
argumento sunt dilatatae cicatrices et internato corpore
dist. U 335.expletaeexpletae
dv. -eto r. ,(Pallad. III 25, 4). Th. H. II 7, 7 (C. II 14, 1). Geop. X 59. Pallad. II 15, 11. Colum. V 6, 17. magnaque ex parte similis hominum medicina
et arborum est, quando earum quoque terebrantur
ossa. amygdalae ex amaris dulces fiunt, si circumfosso
stipite et ab ima parte circumforato defluens pituita abstergeatur
. et ulmis detrahitur sucus inutilis, supra terram
foratis usque ad medullam, in senectasenecta v. -tam ll. aut cum alimento
nimio abundare sentiuntur.Th. H. II 7, 6. (Pallad. III 10, 3). Colum. V 10, 17. Pallad. It 15, 3. idemidem
Ddv. id est E. et ficorum turgido
cortice incisuris in oblicum levibus emittitur. ita fit, ne
decidant fructus. pomiferis, quae germinant nec ferunt
fructum, fissafcissa dT. radice inditur lapis fertilesque fiunt, hoc
idem in amygdalis e robore cuneo adacto, in piris sorbisque
e taeda ac cinere et terraet terra dv. e terra r. cooperto.Colum. V 10, 10. Pallad. IV 10, 31. 30. etiam radices
circumcidisse prodest vitium luxuriantium ficorumque et
circumcisis cinerem addidisse. fici serotinae fiunt, si primae
grossiprimae
grossi dv. prima (-ae D1) aegrossi r. , cum fabae magnitudinem excessereexcesserint d., detrahantur
. subnascuntur enim quae serius maturescunt. eaedem
eaedem dv. eadem r., cumcum v. cfr. Colum. om. ll. frondere incipiunt, si cacumina rami cuiusque
detrahantur, firmiores fertilioresque fiunt, nam caprificatio
maturat.
Th. H. II 8, 2. 3. Colum. V 10, 9. 10. arb. 20, 3. Pallad.
IV 10, 29. In ea culices nasci e grossis manifestummanifestum est dv. a. S., quoniam
, cum evolavere, non inveniuntur intus grana, quae
in eos versa apparet. exeundi tanta est aviditas, ut plerique
aut pede relicto aut pinnae parte erumpant. est et
aliud genus culicum, quos vocant, centrinas, fucis apium
similes ignavia malitiaque cum pernicie verorum et utilium
; interemunt enim illos atque ipsi commoriunturcommoriuntur fS. mor-
ll. v. an inmoriuntur?ἐναποθνήσκουσινTheophr..
vexant et tineae semina ficorum, contra quasquas dv. quos r. remedium in
eodemeodem dG. eadem rv. scrobe defodere taleamtaleam P e Colum. ita-
liam ll. -licam v. a. H. lentisci inversa parte, quae
fuerit a cacumine. uberrimas autem ficus rubricarubrica DdB. lub- rv. amurca
diluta et cum fimo infusa radicibus frondere incipientiumfrondere incipientium v. -de (-dere d) recipientium ll.
facit. caprificorum laudantur maxime nigrae et in petrosis
, quoniam frumenta plurima habeant. caprificatio ipsa
post imbrem.
(Colum. IV 10, 3. arb. 10, 1. 2. Pallad. XII 4, 1. 2). In primis autem cavendum, ne ex remediis vitia
fiant, quod evenit nimia aut intempestiva medicina. interlucatio
arboribus prodest, sed omnium annorum trucidatio
inutilissima. vitis tantum tonsuram annuam quaerit, alternam
vero myrtus, punicae, oleae, quia celeriter fruticescunt.
ceterae rarius tondeanturtondeantur ego. cfr. Colum. -entur ll. v., nulla autumn, ac ne radanturradantur D2D.
radiantur (-icantur d)r. raduntur v.
quidem nisi vere. putationeputatio ne D. plaga adpla-
gae ad v. plaga sit D. vitalialac. ego indicavi. intercidisse videntur
fiat, cavendum; vitalia.... sunt omnia,
quaecumque non supervacua.
(Th. C. III 9, 3. 5). Similis fimi ratiofimi ratio G. firmatio ll. sterco-
ratio v.. gaudent eo, sed cavendum, ne
in fervore solis admoveatur, ne inmaturumimmaturius dTv.a.G. inmutarum E., ne validius
quam opus sit. urit vineas suillum nisi quinquennio interposito
, praeterquam si riguis diluatur, et e coriariorum
sordibus nisi admixta aqua, item largiuslar-
gius. iustum v. largiosius tum ll.. iustum existimant
in denos pedes quadratos III modios. id quidem
soli natura decernet.
Colum. V 10, 15.
16. 10. II 10, 1. Pallad. IV 10, 3. 4. 30. XI 12, 1. III 25, 5. IX
2. III 25, 16. VII 5, 1. VIII 3, 1. Columbino ac suillo plagis quoque arborum medentur
. si mala punica acida nascantur, ablaqueatis radicibus
fimum suillum addi iubentaddi iubent (-bend D2)
D2D. adiubend D1. -bent G. adiuuent dE2. aduenit E1. adhi-
bent v.. eo anno vinolenta, proximo
dulcia futura. alii urina hominis aqua mixta riganda censent
quaterquaternis dT. anno, singulis amphoris, aut cacumina spargi
vino laserelasare DGEJ. diluto; si findantur in arbore, pediculum intorqueri
; ficis utique amurcam adfundi, ceteris arboribus
aegris faecem viniuini
dv. uine DG. uinea E., aut lupinum circum radices earum seri.
aqua quoque lupini decocti circumfusa pomis prodest.
fici, cum Volcanalibus tonuit, cadunt. remedium est, ut
ante stipula hordeacea areae stringantur. cerasos praecoces
facit cogitque maturescere calxcalx D2E2v. ca.(ea d)Lx Gd. calix r. admota radicibus. et
haec autem, utut ego. an et? om. ll. V. cfr. Pallad. omnia poma, intervelli melius est, ut quae
relicta sint grandescant.
Colum. III 1, 9. Verg. Geo. II 238. Th. C. II 5, 3.
III 17, 1. Pallad. XI 12, 2. Geop. V 39, 2. 37, 1. Colum. arb. 8,
4. 5.
Quaedam poena emendantur aut morsu excitantur,
utut dv. et r. palmae ac lentisci; salsissalsis C. salis ll. v. enim aquis aluntur. salis
vim et cinerescineres TEH. cinis rv. , sed leniorem, habenthabet v. a. H.; ideo ficis adsperguntur
rutaequerutaeque
coni. Dal. rutaque ll. v. ruta G. , nene dv. nec r. fiant vermiosaeuerminosae
C. neve radices putrescant
. quin et vitium radicibus aquam salsam iubent adfundi
, si sint lacrimosae; si vero fructus earum decidant,
cinerem aceto conspergi ipsasque inlini aut sandaraca, si
putrescat uva; si vero fertiles non sintsint U 336. sunt ll. v., aceto acri subacto
cinere rigari atque oblini;Geop. V 37, 1. (Cato 93. Colum. V 9, 16). Pallad. IV 7, 4. Th. H. IV 11, 13. Colum. IV 32, 5. quod si fructum non maturent
prius inarescentem, praecisarum adab DG. radices plagam fibrasque
aceto acri et urina vetusta madefacere atque eo luto
obruere, saepe fodere. olearum, si parum promisere fructus
, nudatas radices hiberno frigori opponunt, eaque castigatione
proficiunt. omnia haec annua caeli ratione constant
et aliquando serius poscuntur, aliquando celerius.
nec non ignis aliquisaliquibus
dT. -quid Ev. a. S. prodest, ut harundini. ambusta namque
densior mitiorque surgitan resurgit? cfr. § 248. XVI 163..Cato 86 extr. 93. 94. 95. (Pallad. I 35, 6). Cato et medicamenta quaedam
conponit, mensurae quoque distinction, ad maiorum
arborum radices amphoram, ad minorum urnam, amurcae
et aquae portioneportionem E1v. a. D. aequaaqua DG. aequam v. a. D., ablaqueatis prius radicibus paulatim
an paulum? cfr. XIX 158. XXIX 46. non alte Cato., adfundi iubens, in olea hoc amplius stramentis ante
circumpositis, item fico; huius praecipue vereuere DGdTfP. uetere E. -rem v. a. H. terrain adaggerari
radicibus; ita futurum, ut non decidant grossi
maiorque fecunditas nec scabra proveniat. simili modo,
ne convolvolus fiat in vinea, amurcae congios duos decoqui
decoqui dTfH. -oci rD. -octos v. in crassitudinem mellismollis D1GE., rursusque cum bituminis tertiacum bituminis tertia dv. cubitum in his tertia D2. cubitu
(-tum E) ministeria r.
parte et sulpuris quarta sub diu coquidiu coqui G. diu qui DGE1. dio
qui E2. di usque d. diuo usque v. diuo coquito Verc., quoniamquo dv.
ne Verc. exardescat
excandescat Verc. e Catone. sub tecto. hoc vites circa capita ac sub bracchiis
ungui; ita non fore convolvolum. quidam contenti sunt
fumo huius mixturae suffire vineas secundo flatu continuo
triduo.Colum. V 9, 16. Pallad. IV 8, 1. Colum. arb.
15. Pallad. IV 10, 29. Colum. arb. 14. Democritus ap. Colum.
XI 3, 64. X 357. Pallad. III 25, 15. I 35, 3. (Plin. XXVIII 78). plerique non minus auxilii et alimenti arbitrantur
in urina quam Cato in amurca, addita modo pari
aquaeparia-
que E. aquae pari v. a. S. portione, quoniam per se noceat. aliquialii dEv. a. S. volucreuolucre dTH.
-uere r. (-ucram Colum.) uoluocem v.
appellant animal praerodens pubescentes uvas. quod ne
accidat, falces, cum sint exacutae, fibrina pelle detergent
atque ita putant aut sanguine ursinoursina D1GE. linuntli-
nunt D. li///nunt D. linolunt G. lini uolunt ES. liniri uolunt
dv. post putationem
easdem. sunt arborum pestes et formicae. has
abigunt rubrica ac pice liquida perunctis caudicibuscaudibus GE. , nec
non et pisce suspenso iuxta in unum locum congregant
aut lupino trito cum oleo radices linunt. multi et haset has Ev. a. G. et
talpase talpas
DG. amurca necant, contraque urucasuricas DG. erucas dv. a. S. et, ne malane mala ego. mala
ne v. mala ll. an putrescentia? putrescant
, lacerti viridis felle tangi cacumina iubent, privatim
autem contra urucasambiri arbores singulas a muliere
incitatiincitate D2. initiante D cum Barthio ad Stat. Theb. VI 217. mensis, nudis pedibus, recincta.Cato 160. 139. item ne quod
animal pastu malefico decerpat frondem, fimo boum dilutodiluto dv. -tos r.
spargi folia, quotiens imber interveniat, quoniam abluaturabluatur v. obl- DGE. obluitur dT. oblinatur D.
ita virus medicaminis, mira quaedam excogitante sollertia
humanahumana v. immanat D. inma- dE. ima- G., quippe cum averti grandines carmine credant
plerique, cuius verba inserere non equidem serio ausim,
quamquam a Catone proditisproditis
ll. S. -ita v. an-iti? contra luxata membramembra v. -bra et dT. -bret G. menbra
et D2. -bret D1. -breui E. iungenda
iungenda TPar. -dae D.
iunguendae G. unguendae E. -da d. inungenda v. iungente ea
S. harundinum fissurae. idem arbores religiosas lucosque
succidi permisit, sacrificio prius facto, cuius rationem
precationemqueprecationemque H. (depre- P). recat- DG. recreat- dT.
rotat- E. notionemque v. quoque G. eodem volumine tradidit.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XVIII
Sequitur natura frugum hortorumque ac florum
quaeque alia praeter arbores aut frutices benigna tellure
proveniunt, vel per se tantum herbarum inmensa contemplatione
, si quis aestimet varietatem, numerum, flores,
odores coloresque et sucos acac dEv. aut r. vires earum, quas salutis
aut voluptatis hominum gratia gignit. quaqua in D2dv. quam D1GF. qua E. in parte primum
omnium patrocinari terrae et adesse cunctorum parenti
iuvat, quamquam inter initiainteritia E. operis defensae. quoniam2,154 sqq.
tamen ipsa materia accedimusaccedimus ego. -dit intus ll. Brot. intus accedit v. in-
tus accendit B. accedit interius D. ad reputationem
eiusdem parientis et noxia: nostris eam criminibus urguemus
urguemur DFE1.
-etur E2. nostramque culpam illi inputamus. genuit venena.
set quiset quis TE. ecquis dH. invenit illa praeter hominemhominum DGF.? cavere ac refugere
alitibus ferisque satis est. atque cum arbore exacuantexaquant
D1GE. exagant F.
limentquelimenque D1GFE. ti- D2. cornua elephanti et uriuri D2EH.
humore (-res dT)r. duro v. del. G., saxosaxo ll. v. ac D2. rhinocerotes, utroqueutroque v. -raque ll.
apriapru D1GFE. dentium sicassicas dC. siccas DGFv.
sicca E., sciantque ad nocendum praeparare
se animalia, quod tamen eorum excepto homine etet ego. e DGF.om. rv. tela sua
venenis tinguittinguis D1GF. -gui E.? nos et sagittas tinguimustinguimus dTH. ung- rv. ac ferro ipsi
nocentius aliquid damus, nos et fluminafilomina D1GFE. inficimus et rerum
naturae elementa, ipsumqueipsum
quoque quo Ev.a.D. quo vivitur inin D. in se E. ipse D1GF. ipse in D2.
aerem in d(?)v. perniciem
vertimus. neque est, ut putemus ignorari ea ab animalibus
; quaequae quidem quae v. a. Brot. praepararentpraepa-
rarent Tfv. -parente D1. -parent r. -parent enim D. contra serpentium dimicationes,
quae post proelium ad medendum excogitarentex-
cogitent dT. -tarint D., indicavimus.8,88. 96 sqq.
nec ab ullo praeter hominem veneno pugnatur
pugnantur E. -amtur GF. alieno. fateamur ergo culpamculpam dVerc. -pa rv. ne iis quidem, quae
nascuntur, contenti; etenim quanto pluraquanto plura Huet. ap. Brot. quando plura ll.Tv. complura G. eorum genera
humana manu fiunt! quid? non etquin et dEBrot. homineshomines dv. -nis rS. quidemquidam v. a. C. utut ll. G. ad v. e mente
J. vi D.
venenaan uenenata (vel -ati)? nascuntur? atra ceu serpentium lingua vibrat tabesque
animi contactacontacta dTBrot.
cfr.IX 183. contracta rD. -ctata S. contrectata v. adurit culpantium omnia ac dirarum
alitum modo tenebris quoque suissuis
D2G. uis rT.om. v. et ipsarum noctium
quieti invidentium gemitu, quaequae D2dv. que D1GF. quoque E. sola vox eorum est, ut
inauspicatarum animantium vice obviiobuti D2. quoque vetent agere
aut prodesse vitae. nec ullum aliud abominati spiritus
praemium novere quam odisse omnia. verum et in hoc
eademdist. ego. naturae maiestas. quantotanto d(?)v. a. S. plures bonos genuit ut
frugesac fruges v. ac frugi B.! quanto fertilior in his, quae iuventiuuant Ev. a. D. fouent dT. alantquealantque D2D. aluntque (-utque G)rv.! quorum
aestimatione et gaudio nos quoque, relictis exustioniexustioni Tfv. -nis
r. aestuationi B.
suae istis hominum rubisurbis E. turbis v. a. Brot. cfr. XVII 96., pergemus excolere vitam eoque
constantius, quoquo GEv.qmF. quoniam rT. operae nobis maior quam famae gratiagraecia DG. gretia
E2. grecia F2. precia F1. expetitur
. quippe sermo circa rura est agrestesque usus, sed
quibus vita constetconstet TS. tet DGF. et E.om.dv. honosque apud priscos maximus fuerit.
Masurius Sabinus ap. Gell. VII 7, 8. Arvorum sacerdotes Romulus in primis instituit
seque duodecimum fratrem appellavit inter illos Acca
Larentialarentia fS. fauentia DFdE. fauue- G. Laurentia v. nutrice sua genitosgenitos dTfH. -tus r. om. v., spicea corona, quae vitta
alba colligaretur, sacerdotio ei pro religiosissimo insigni
data; quae prima apud Romanos fuit corona, honosque ishis ES. iis Par.
non nisi vita finiturfini-
tus dTE. et exules etiam captosque comitatur.
bina tunc iugera p. R. satis erant,Varro I 10, 2. nullique maiorem modum
adtribuit, quo servorum paulo ante principis Neronis
contento huius spatiispatii v. patii DGF. spatio rS. viridiariis? piscinas iuvat maiores
habere, gratumque, si non aliquem culinas. Numa instituit
deos fruge colere et mola salsa supplicare atque, ut
auctor est Heminahemina
dv. emina D2. aem- D1GF. eam- E. , far torrere, quoniam tostum cibo
salubrius essetsalubrius esset dv.
salubribus (sarl- D1GF) esse r., id uno modo consecutusconsecutus J. -tum ll.v., statuendo non
esse purum ad rem divinam nisi tostum.Ovid. Fast. 11525. (Macrob. Sat. I 16. Augustin.
de civ, dei IV 8). is et Fornacaliafornacalia Merula. fortunacalla ll.
instituit farris torrendi ferias et aeque religiosas Terminis
agrorum. hos enim deos tum maxime noverant, Seiamque
a serendo, Segestam a segetibus appellabant, quarum
simulacra in circo videmus—tertiamtertiam dv. -tia r. ex his
nominare sub tecto religio est—, ac ne degustabant quidem
novas fruges aut vina, antequam sacerdotes primitias
libassentlibassent dv. liua- D2. iuua- r..
Varro I 10, 1. Col. V 1, 5. 6.
Iugumiugum Ursinus e Varrone. Par. iugerum ll. v. a. H. vocabatur, quod uno iugo boum in die
exarari posset; actus, in quo boves agerentur cum aratro
uno impetu iusto. hic erat CXX pedum duplicatusque in
longitudinem iugerum faciebat. dona amplissima imperatorum
ac fortium civium quantum quis uno die plurimum
circumaravisset, item quartariiquartarius F2. farris aut heminaeeminae
E., conferente
populo. cognomina etiam prima inde: Pilumni, qui
pilum pistrinis invenerat, Pisonis a pisendopisendo D2F2v. pisce- r., iam Fabiorum
, LentulorumLentulorum B. -tinorum
ll. v., Ciceronum, ut quisque aliquod optime
genus sereret. Iuniorum ee ego. an in? om. ll. v. familiafamiliae dv. -liam FD. Bubulcum nominarunt,
quiquia F2D. bubus optime utebatur. quin et in sacris nihil religiosius
confarreationisconfarreationis coni. Dal. -rationis v.
conferretationis ll. vinculo erat, novaeque nuptae farreum
praeferebant. Gellius IV 12, 1 (e Catone). Cato praef. 2. 3. (Nigidius ap. Gell. X 5, 2). Varro
II 1, 9. Col. VI praef. 4. agrum male colere censorium probrum
iudicabatur, atque, ut refert Cato, cum virum bonumbonum ego e Catone. om. ll. v.
laudantesLaudantes bonum agricolam D2D.om. rv. bonum agricolam S e Catone. bonum agricolambonum colonum dTv. a. S. bonumque colonum dixissent,
amplissime laudasse existimabantur. hinc et locupletes
dicebantdicebantur E. loci, hoc est agri, plenos. pecunia ipsa a pecore
appellabatur. etiamet etiam F2D. nunc in tabulis censoriis pascua dicuntur
omnia, ex quibus populus reditus habet, quia diu
hoc solum vectigal fuerat. multatio quoque nonnon v. nec F2D. nunc r. cfr. § 35. nisi ovium
boumque inpendio dicebatur, non omittenda priscarum
legum benivolentia: cautum quippe est, nene quis bouem F2fD. bovem prius
quam ovem nominaret, qui indiceret multam. ludos boum
causa celebrantes Bubetiosbubetium d. vocabant. Servius rex ovium
boumque effigie primum aesaes D2in ras.dEv. araes G. ares F.
significauit E. signavit. frugem quidem
aratro quaesitam furtim noctu pavisse ac secuisse puberipuberi F2v. -re D2. puueri D1GF1. puerum
d.
XIIxi E. tabulis capitalcapitale dv. a. Brot. erat, suspensumque Cereri necari
iubebant gravius quam in homicidio convictum, inpubem
praetoris arbitratu verberari noxiamve duplionemvenoxiamque duplione H.
noxaeue duplionem Lipsius. decerni.Varro II praef. 1. Col. I praef. 17. (18). Macrob. I 16, 29.
Festus p. 173a, 30.
iam distinctio honosque civitatis ipsius non aliunde erat.
rusticae tribus laudatissimae eorum, qui rura haberent,
urbanaeurbanae F2dv. banae DF1.
uanae E. bene G. vero, in quas transferri ignominia esset, desidiae
probro. itaque quattuor solae erant, a partibus urbis, in
quisquis dS. queis G. quibus F2fD. quas
rv. habitabant, Suburana, Palatina, Collina, Esquilina.
nundinis(non) nisi nundinis vet. Dal. urbem revisitabant et ideo comitia nundinis habere
non licebat, ne plebes rustica avocaretur.cfr. Varro I 32. quies somnusque
in stramentis erat. gloriam denique ipsam a farris
honoreonere E. adoriam appellabant. equidem ipsa etiamipsa
etiam E2fH. ipsa DF1. etiam rv. verba
priscae significationis admiror; ita enim est in commentariis
pontificum: Augurio canario agendo dies
constituantur, priusquam frumenta vaginis exeant
necnec U chrest. 224. et
ll. v. antequam in vaginas perveniant.
(cfr. Col. I praef. 19. 20). Varro II praef. 3. Liv. IV 16. Ergo his moribus non modo sufficiebant fruges
Nullanulla v. nulli ll. provinciarum pascente Italiam, verum etiam annonae
vilitas incredibilis erat. Manius Marcius aedilis plebisplebis dv. -bilis r. primum
primus S cum Bentl. ad Hor. sat. II 3, 156. frumentum populo in modiosmodios v.
medios D2d. -dio r. assibuspassibus GF. datavitdotauit d. donauit Ev. a. S.. LL. om. E v. a. Brot.. Minucius
Augurinus, qui Spurium MaeliumMaelium v. aelium (el- d)ll. coarguerat, farris
pretium in trinis nundinis ad assem redegit undecimus
plebei tribunus, quaquae DGF. de causa statua ei extra portam
Trigeminamtrigemina
DGF. a populo stipe conlata statuta est. SeiusSeius U chrest. 224 coll. X 52. XV 2.T. Sesius d.T.
reius DGF. Treius E.T. Seius S. Trebius v. in
aedilitate assibus populo frumentum praestitit, quam ob
causam et ei statuae in Capitolio ac Palatio dicatae sunt,
ipse supremo die populi umeris portatus in rogum est.
quo veroquo uero
ego. quo uerum ll. J. uerum quo v. cfr. § 162. anno Mater deum advecta Romamromam dv.
-ma r. est, maiorem
eaea v. eam ll. aestate messemmessem dH. esse r. factam esse v.
del. G. quam antecedentibus annis decem factam
esse tradunt.Varro I 2, 9. Val. Max. VIII 6, 3. Liv. VII 16, 9. Col.
I 3, 11. M. Varro auctor est, cum L. Metellus
in triumpho plurimos duxit elephantos, assibus singulis
farris modios fuisse, item vini congios ficique siccae pondopondo v. ponto d (ter). post r (ter).
XXX, olei pondo X, carnis pondo XII. nec e latifundiis
singulorum contingebat arcentium vicinos, quippe etiam
legelege
dv. legis r. Stolonis Licini incluso modo quingentorum iugerum
, et ipsoipso Dv. ipse (-sae d)r. sua lege damnato, cum substituta filii persona
amplius possideret.Col. I 3, 10. Val. Max. IV 3, 5. (Varro I 2, 9). luxuriantis iam rei p. fuit ista
mensura. Mani quidem Curi post triumphos inmensumque
terrarum adiectumaduectum
d. imperio nota contiocontio EPar. concio dVerc. coctio DF1. coccio G. dic-
tio F2D. est: perniciosum
intellegi civem, cui septem iugera non essent satis.
haec autem mensura plebei post exactos reges adsignata
est.Col. Ipraef. 3. quaenam ergo tantae ubertatis causa erat? ipsorum
tunc manibus imperatorum colebantur agri, ut fas est
credere, gaudente terra vomere laureato et triumphali
aratore, sive illi eadem cura semina tractabant, qua bella,
eademque diligentia arva disponebant, qua castra, sive
honestis manibus omnia laetius proveniunt, quoniam et
curiosius fiunt.Val. Max. IV 4, 5. Verg. Aen. VI 844. Liv. III 26, 9.
Col. I praef. 13. 19. serentem invenerunt dati honores Serranum
, unde ei etei et F2fS. om. rv. cognomen. aranti quattuor sua iugera
in Vaticano, quae prata Quintia appellantur, Cincinnatocincinnato dv. -inator r.
viator attulit dictaturam et quidem, ut traditur, nudonodo D1F1d. manus nodo E.,
plenoqueplenoque v. -nosque
DF1dE. -nusque rD. nuntius morarumnuntius morarum F2D. nunti ac (nun-
tia dcum ras.E) morum r. nunti laborum J. nunc iam anno-
rum U chrest. 226. locus nondum sanatus videtur; conici possunt varia multa, ut mentis ac morum vel uirtutis auorum vel etiam
peritusque nuntii morum vel militiae morum, alia.: Vela corpus, inquit, ut
perferam senatus populique Romani mandata.
Cic. de sen. 16, 56. Col. I praef. 3.
(Col. I 3, 12).tales tum etiam viatores erant, quod ipsum nomen inditum
est subinde exet
ex E. agris senatum ducesque arcessentibusarcescentibus E. arcers- d. accers- v.a. H..
at nunc eadem illa vincti pedes, damnatae manus inscriptique
vultus exercent, non tam surda tellure, quae parens
appellatur colique dicitur et ipsoet
ipso ego. et ipsa Ev. ut ipse G. ut ipsa DF1. ipsa dH. ut F2D. honorehonore dv. honere DGF1. onere F2D. cfr. § 14. opere S. his absumptohis
absumpto DGF1EG. his (hinc v) adsumpto dv. ab his sumpto
F2fS.,
utut del.F2D. non invitainuite FE. ea et indignanteindignante F2S.
-gnata dH. -gna r. -gne ferente v. credaturcredatur F2Tv. -dantur d.
creantur r. id fieri. et noset nos CFW Müller p. 18. sed nos ll v.
miramur ergastulorum non eadem emolumenta esse, quae
fuerint imperatorum!
Varro I 1, 8. 10 (cfr. Col. I 1, 8). Igituriugitur G. -iter F. de cultura agri praecipere principale fuit
etiam apud exteros, siquidem et reges fecere, Hiero,
Philometor, Attalus, Archelaus, et duces, Xenophon
et Poenus etiam Mago, cui quidem tantum honorem
senatus noster habuit Carthagine capta, ut, cum regulisregulus E.
Africae bibliothecas donaret, unius eius duodetriginta volumina
censeret in Latinam linguam transferendatransferenda v. -do ll., cum
iam M. Cato praecepta condidisset,Varro I 1, 1. peritisque Punicaepunice TES. linguae puni-
cae d(?)v.
dandum negotium, in quo praecessit omnes vir clarissimae
familiae D. Silanus. sapientiaesapientes dG. verouero del. v.a. G. auctoresaucto-
res-uiri D2S. om. rv. et carminibus
excellentes quique alii illustres viri conposuissentcopiosissimae v. complures G.,
quos sequeremursequeremur dTv. sequemur D2GS. -uentur E. -umur D1.
-uimur E. sequentes G., praetexuimus hoc in volumine, non in
gregenon ingrate Ev.a.S. nominando M. Varrone, qui LXXXILXXXXI E. vitae annum
agens de ea re prodendum putavit.
Apud Romanos multo serior vitium cultura esse
coepit, primoque, ut necesse erat, arva tantum coluerecoluere F2dv. colere F1. colore r.,
quorum a nobis nunc ratio tractabitur, non volgari modo,
verum, ut adhuc fecimus, et vetustis et postea inventis
omni cura perquisitisper-
quisitis D2v. -tio r. causaque rerum et ratione simul
eruta. dicemusdicemus v. dicimus ll. et sidera siderumque ipsorum terrestria207 sqq.
signa dabimus indubitata, quandoquidem quiqui
Ev. om. r. adhuc diligentius
ea tractavere, quibusvis potius quam agricolis
scripsisse possunt videri. ac primum omnium oraculis
maiore exex dv. a E. e rD. del.D2. parte agemus, quae non in alio vitae genere
plura certiorave sunt. cur enim non videantur oracula, a
certissimo deodeo P.
die ll. v. cfr. XXVI 11. Col. I 4, 4. maximeque veridico, usu, profecta?
Cato praef. 4. 1, 1. 3. (Col. I 3, 3). Principium autem a Catone sumemus: Fortissimi
viri et milites strenuissimi ex agricolis gignuntur
minimeque male cogitantes.—Praedium ne cupide
emas. in re rustica operaeopere E. operari dT.
operi v. a. G. ne parcas, in agro emendo
minime. quod male emptum est, semper paenitet. agrum
paraturos ante omnia intueri oportet aquamaquarum F2v. a. H. an aquarium? cfr. Cato., viamuiam S. uiam aut D2. uim aut rv. uim et Verc. uiam et H.,
vicinumuiciniam F2.. singula magnas interpretationes habent nec
dubiasdubius E..Cato 1, 2. Col. I 4, 2. (Col. I 4, 9. 3, 9). Cato in conterminis hoc amplius aestimariexistimari d. iubet,
quo pacto niteantniteant
C e Catone. iubeant ll. uiuant v.. in bona enimbono enim E. bono est f.
-na est v.a.H., inquit, regioneregione dTVerc. relig- rv. bene
nitentnitent TH.
-entq. G. -enti r. utenti v. nitere Verc.. Atilius Regulus ille Punico bello bis consul aiebat
neque fecundissimis locis insalubrem agrum parandum
neque effetis saluberrimum. salubritas loci non semper
incolarum colore detegitur, quoniam adsueti etiam in pestilentibus
durant. praeterea sunt quaedam partibus anni
salubria, nihil autem salutare est, nisi quod toto anno
salubresalubre est F2fD.. malus est ager, cum quo dominus luctatur.
Cato 1, 3. 4. 6. 7. Varro I 7, 9. 10. Cato 1, 6. (Col. II 2, 6). Varro
I 7, 10. Col. II 16, 2. Cic. de off. II 25, 89. Col. VI praef. 4.Cato inter prima spectari iubet, ut solum sua virtute
valeatualeat D2dv. aleat D1FE.om.G. qua dictum est positione, ut operariorum copia17,36
prope sit oppidumque validum, ut navigiorum evectus vel
itinerum, ut beneut bene D2dv.
ui bene D1GF. tum bene E. aedificatus et cultus. in quo falli plerosque
video; segnitiemsegnitiem Gv. -iam d.
-tio r. enim prioris domini pro emptore
esse arbitranturarbitrantur v. -atur ll.. nihil est damnosiusdamnosius D2v. damno
(dampno d) eius r. desertodeserto v. -tius d. -tus r. agroager E. agrum F2.. itaque
Cato, de bono domino melius emi, nec temere contemnendam
alienam disciplinam, agroqueagrorum qui d. ut homini, quamvis
quaestuosus sit, si tamen et sumptuosus, non multum
superesse. ille in agro quaestuosissimam iudicat vitem,
non frustra, quoniam ante omnia de inpensaeinpensa E. ratione cavitcauet U 339.;
proxime hortos irriguosirri-
guos F2v. cfr. Cato. riguos rG., nec id falso, si sub oppido sint;
et prata antiqui parata dixere, idemque Cato interrogatus
, quisan qui? esset certissimus quaestus, respondit: si bene
pascas; quiquis v. a. J. proximus: si satsi sat S. sit. at ll. v. si arat B. (si mediocriter pascat C e Col.) bene.Cato 2, 7. summa omnium
in hoc spectando fuit, ut fructus is maxime probaretur,
qui quam minimominimo F2dv. -ime r. inpendio constaturus esset. hoc ex
locorum occasione aliter alibi decernitur. eodemque pertinet
,Cato 3, 1. Varro 111, 1. Cato 4. Col. I 1, 18. IV 18, 1. quod agricolamcato post agricolam add.F2D. vendacemuendacem, non emacem Sauppe var. lectt. p. 14 e Catone. esse oportere dixit, fundum
in adulescentia conserendum sine cunctationesine cunctatione aedificandum (ed- D2) D2v. om. r., aedificandum
non nisi consitoconsito D2dv. -itio r. agro, tunc quoque cunctanter, optimumque
est, utut om. d. volgo dixere, aliena insania frui, sed ita, ut
villarum tutela non sit oneri. eum tamen, qui bene habitet,
saepius ventitare in agrum, frontemque domini plus prodesse
quam occipitium non mentiuntur.
Cato 3, 1. Col. I 4, 8. Varro I 11, 1. Col. I 4, 6 <1> Modus hic probatur, ut neque fundus
villam quaerat neque villa fundum, non, ut fecerefecere ego. (-re
id coni. S). fecerit ll. -rint v. -runt Bas. iuxta
diversisdiuersis in ego.
-sum DFdEv. om.G. -sis Bas.in eadem aetate exemplis L. Lucullus etet Q. G. et que DG. atque d.
et quae F. equę E.Q. v. Q. Scaevola,
cum villauilla v.a. S. Scaevolae fructus non caperetcaperet Turnebus. caret ll.
careret v.a.S., villam Luculli
ager, quo in genere censoria castigatio erat minus arare
quam verrereuertere P.. nec hoc sine arte quadam est. novissimus
villam in MisenensiMisenensi
C. misin- ll. v. posuit C. Marius VII cos., sed peritia
castra metandimetanti E. -ntis S. sic, ut conparatoscomparatos ei G.
-tus et (ei v.) ll. v. ei ceterosceteros dG. -rus DGF. -ri E. in caeteris v. etiam Sulla
Felix caecoscaccos E. fuisse diceretdiceret G. -re ll. v..Col. I 5, 6. 4. Varro I 12, 2. 1. Homerus ε 469. Col. I 5, 5.
Varro I 12, 1. <2> convenit neque iuxta
paludes ponendam esse neque adverso amne, quamquam
Homerus omnino ee v. om. ll. flumine semper antelucanas auras
insalubres verissime tradidit. spectare in aestuosisaestiuosis f. locis
septentriones debet, meridiem in frigidis, in temperatisin temperatis F2v. temp- r.
exortum aequinoctialem.
Col. II 2, 20. 14.Agri ipsius bonitas quibus argumentis iudicanda sit,
quamquam de terrae genere optimo disserentes abunde
dixisse possumus videri, etiamnum tamen traditas notas17,25 sqq.
subsignabimus CatonisCatonis ll. v. Columellae P. Magonis Klotz. maxime verbis: ebulum vel
prunus silvestris vel rubus, bulbus minutus, trifolium
, herba pratensis, quercus, silvestris pirus
malusquemalus-
que Ev. malus r. frumentarii soli notaefrumentari soli notae E. frumentis habilis
linoque F2., item nigra terra
etterreat et E. terra, at et S. cinerei coloris. omnis creta coquet, nisi permacra
, sabulumquesabulum-
que F2fdH. -lum rv., nisi id etiam pertenue est,
et multo campestribus magis quam clivosis respondent
eadem.
Col. I 3, 8. Verg. Georg. II 412. Mago ap. Col. I 1, 18.<3> Modum agri in primis servandum antiqui putavere
, quippe ita censebant, satius esse minus serere et
melius arare; qua in sententia et Vergilium fuisse video.
verumque confitentibus latifundialatifundia Dv. -diam GF1d. -di
iam F2. -dium E. perdidere Italiam, iam
verodist. U chrest. 227. et provincias—sex domini semissem africae possidebant
, cum interfecit eos Nero princeps—, non fraudando
frau-
dandus F2. fraudabo v.a.G. magnitudine hac quoque sua Cn. Pompeiopompeius F2. -ium v.a.G., qui
numquam agrum mercatus est conterminum. agro empto
domum vendendam inclementer atque non ex utilitate
publici status Mago censuitmago statuit dT., hoc exordio praecepta pandere
ingressus, ut tamen appareat adsiduitatem desideratam
ab eo.
Cato 5. ib. § 3. Col. I 8, 10. 13. XI 1, 27. <4> Dehinc peritia vilicorum in cura habenda est,
multaque de his Cato praecepit. nobis satis sit dixisse,
quam proximum domino cordecorde DGF1Ev. -da d. -di F2C. esse debere et tamen sibimet
ipsisemetipsi E. non videri. coli rura abab F2fdH. om. rv. ergastulis pessumum
est, utut v. et ll.G. quidquid agitur a desperantibus. temerarium
Videatur unam vocem antiquorum posuissepofuisse F2v. potu- r., et fortassis
incredibileincredi-
bile ni T. -lem E. -le rv. , ni penitus aestimeturaestiment v. existiment C. -metur G., nihil minus expedire,
quam agrum optime colere. L. Tarius Rufus infimaab infima dT.
natalium humilitate consulatum militarimilitari Ddv. -are r. industria meritus,
antiquae alias parsimoniae, circiter |M???||M???| HSD.
miliens HS dBas. XIII S D1F. xi h??? S G. xi ??? S D2. In E. HS liberalitate divi
Augusti congestuman
Congestorum? usque ad detractationemdetractationem (detrect- dLugd.) dE2G. de-
tractionem rv. heredis exhausit
exhausit dv. exausit r. agros in Piceno coemendo colendoque in gloriamin gloria
(ad sqq. Relatum) B..
internicionem ergo famemque censemus? immo, Hercules,
modummodu E2. Modo E1. iudicem rerum omnium utilissimum.th. H. VIII 6, 3. bene colere
necessarium est, optime damnosum, praeterquam subole
dist. ego.suasua v.
suo ll.H. colono autcolono aut ll. v. colonoue C cum B. pascendis alioqui colentecolente om. v.a.H.. domino aliquasaliquas ll. v. An amplas vel etiam Italicas
messes colligere non expedit, si conputetur inpendium
operae, nec temere olivam, nec quasdam terras diligenter
colere, sicut in Sicilia tradunt, itaque decipi advenas.
val. Max. IV 4, 6. <1> Quonamquonam dEv. qm??? r. igitur modo utilissime colenturcoluntur dEv. a. G. agri?
ex oraculo scilicet: malis bonis. Sed defendide-
fendi Ev. -endendi r. aequum
est abavosabauis E., qui praeceptis suis prospexere vitae. namque
cum dicerent malis, intellegere voluere vilissimos, summumque
summumque
D2D. -mum rv. -ma p. providentiae illorum fuit, ut quam minimum
essetesset dv. esse r. inpendiiinpedi DGF.. praecipiebant enim ista, qui triumphales
denas argenti libras in supellectile crimini dabant, qui
mortuo vilico relinquere victorias et reverti in rura sua
postulabant, quorum herediaheredia dTBrot. herendia r. praedia v. colenda suscipiebat res p.,
exercitusque ducebant senatu illisillis dv. illi r. vilicante.col. II 21, 1. indeIn die E. illa
reliqua oraculeexoracula E. ex oraculo S.: nequam agricolam esse quisquis
emeret quod praestare ei fundus possetposset dv. -sit r.; malum
patrem familias quisquis interdiu faceret, quod
noctu posset, nisi in tempestate caeli; peiorem
qui profestisprofestis v. -essis ll. diebus ageret, quod feriatis deberet
; pessimum qui sereno die sub tecto potius
operaretur quam in agro. <2> Nequeo mihi temperare
, quo minus unum exemplum antiquitatis adferam, ex
quo intellegi possit, apud populum etiam de culturis agendiagendis F.
moremmodum F2f2. fuisse qualiterque defendi soliti sint illi viri.
C. Furius Cresimuscressimus E2. Crescimus E1. Cresi-
nus v. chresimus S. e servitute liberatus, cum in parvo
admodum agello largiores multo fructus perciperet, quam
ex amplissimis vicinitas, in invidia erat magna, ceu fruges
alienas perliceretpelliceret dv. a. S. veneficiisueneficiis dv.
Uenif- E. benef- r.. quamobrem ab spurio albino
curulicurili DGF.aedileaedile S. Om. ll. v. die dicta metuens damnationem, cum in
suffragium tribus oporteret ire, instrumentum rusticum
omne in forum attulit et adduxit familiamfamiliam H. filiam ll. v. suamsuam D2D. om. rv. validam
atque, ut ait piso, bene curatam ac vestitam, ferramenta
egregie facta, graves ligones, vomeres ponderosos, boves
saturos.col. III 21, 4. postea dixit: Veneficiauene-
ficia Ev. beneficia d. -facia DF1. -facta F2. -facico G. mea, Quirites, haec
Sunt, nec possum vobis ostendere aut in forum
adducere lucubrationes meas vigiliasque et sudores
. omniumomnium F2Ev.-ibus r. sententiis absolutusabsolutus. itaque dist. G. itaque est. profecto
opera, nonnon
om.ES. in F. inpensa, cultura constat, etconstat et dEv. -stet r. ideo maiores fertilissimum
in agro oculum domini esse dixerunt.
cato 4.-5, 2. 7. Col. I 8, 14. XI 1, 28. 30.—cato 5, 6. <3> Reliqua praecepta reddentur suis locis, quae propria
generum singulorum erunterunt F2dv. erit F1. Erint rS.. interim communia, quae
succurrunt, non omittemus, et in primis catonis humanissimum
utilissimumqueutilissimumque
F2fdTH. -mum r. et util- v.: id agendum, ut diligantdiligant se F2fD. -gant' d. -gant
Te U 339.
viciniuicinis E.. causas redditreddidit d. ille, nosnos om.E. quas v. a. H. existimamus nulli esse
dubiasdubios E..—Inter prima idem cavet, ne familiae male sitmale sint E. malae sint dv. a. S..—
Nihil sero faciendum in agricultura omnes censent, iterumQue
iterum
ES. suo quaeque tempore facienda, et tertio praecepto
praetermissa frustra revocari.—De terra cariosa execratio
Catonis abunde indicata est, quamquam praedicerede v. praedicere (=== interdicere) cfr. § 303. non17,3dist. Ego.cessantisces-
santis ego. cessat is ll. v..—Quidquid per asellum fieri potest, vilissime
constatconstare F2D..—Filexfilex
F2D. filix dv. felix rS. biennio moritur,col. II 2, 13.—col. XI 2, 62. Cfr. Diosc. IV 183. si frondem agere non
patiaris. id efficacissime contingit germinantisgerminantibus F2D. ramis baCulo
ba-
culo F2dv. -los r. decussis; sucus enim ex ipsa defluens necat radices.
aiunt et circa solstitium avolsas non renasci nec harundine
sectas aut exaratas vomeri harundine inposita. similiter
et harundinem exarari filicefilice F2v. -ci d. felice rS. vomeri inposita praecipiunt
.col. II 2,13. (pallad.vi 3,3). Col. II 2, 11. (pallad. 16, 13).—Iuncosusiunco-
sus D2Ev. iunco sucus (sucosus F2) r. ager verti pala debet autat v.a.s. ante F2fD. in saxosoin faxoso GF1. infractus F2f2D.
bidentibus.col. 111 2, 9. 10. Cfr. Th. C. III 6, 3. 4. Pallad. Vi 3, 1. 2. frutecta igni optime tolluntur. umidiorem
agrum fossisfossis F2dG. -si r.
-sione v. concidi atque siccari utilissimum est, fossas
autem cretosiscretosis D2F2dB. ceto- D1G. reto- F1. Retusis
Ev. a. G. locis apertas relinquireliqui DGF., in solutioresolutiore F2v. -ione r. terraterrae d.
saepibus firmari veluel ego. ne EG. in F2. ine rf. margine D. proclivibusprocliuibus D.
procliuis F2. Procibus rf. imbricibus v e Colum. procidant G.
decliuis imbricibus S. acac v. aut ll. G. supinis lateribus
procumbereprocumbente D. sed de v. procliuibus cfr. auct. belli Afr. 37, de v. procumbere IV 44 et Curt. V 4, 6.; quasdam obcaecari et in alias dirigiderigi d. maiores
patentioresquepo.. tentioresque E. patentiores d. et, siet si F2S. Om. r. si v. sit occasio, silice vel glarea sterni,
ora autem earum binis utrimque lapidibus statuminaristatuminari Ddf1Tv. istat- GF1E. intus muniri F2f2. et
alioalios F2. superintegi. silvae extirpandae rationem Democritus
prodidit, lupini flore in suco cicutae uno die macerato
sparsisquesparsoque F2D. radicibus.
Col. II 6, 1. Th. H. VIII 1, 1. Et quoniam praeparatus est ager, nunc indiCabitur
natura frugum. Sunt autem duo prima earum
genera: frumenta, ut triticum, hordeumtriticum, far, hordeum
v. a. D., et legumina, ut
faba, cicer. differentia notior, quam ut indicari deceat.
th. H. VIII 1, 2. 4. <1> Frumenti ipsius totidem genera per tempora
satu divisa: hiberna, quae circa vergiliarum occasum sata
terra per hiemem nutriuntur, ut triticum, hordeum; aestiva,
quae aestate ante vergiliarum exortum seruntur, ut milium,
panicun, sesamasesama D2C. (sis- v.) sesima GES. sisima r., horminumhorminum v. orm- D2. Torm- F2. Urm- r., irioirlio E. milio D2., Italiae dumtaxat ritu.
alioquin in graecia et in Asia omnia aa DTS. om. rv. vergiliarum occasu
seruntur, quaedam autem utroque tempore in Italia, ex
his quaedam et tertio veris.Verg. Georg. I 215. Th. H. VIII 1, 3. Col. I 10, 31. aliqui verna milium, panicum
, lentem, cicer, alicam appellant, sementivasementiua F2dTG. (-tica v.)
-tiuam r. autem
triticum, hordeum, fabam, rapamrapam ll. D. napum, rapam v.. et in tritici genere
pars aliqua pabuli est quadripedum causa sati, ut farrago,
et in leguminibus, ut viciauitia
Ev. a. C.; adac F2. at v. a. D. communemcommunem D2D. -ne rG. quadripedum
hominumque usumusum D2D. usui rv. lupinum.
th. H. VIII 2, 3. 1, 5. (Varro I 45, 1). 2, 1. <2> Legumina omnia singulas habent radices praeter
fabam, easque surculosas, quia non in multaan multas? dividuntur,
altissimas autem cicer. frumenta multis radicantur fibris
ine ramis. erumpit a primo satu hordeum die septimo,
legumenlegumina dv. a. S. quarto vel, cum tardissime, septimo, faba aa TEv. om. r. xv
Ad XX, legumina in Aegypto tertio die. Ex hordeo alterum
caput grani in radicem exit, alterum in herbam, quae et
prior floret. radicem crassior pars grani fundit, tenuior
florem, ceteris seminibus eadem pars et radicem et florem.
Th. H. VIII 2, 4. 3, 2. <3> Frumenta hiemehieme Fdv. -mi r. in herba sunt, verno tempore
fastiganturfastigantur dTv. fa//tig- E. fatig- D1GF1. Fastigiantur
D2Par. spicantur F2f. in stipulam quae sunt hiberni generis, at
milium etet om.d. panicum in culmumculmen Ev. A. Bas. geniculatum et concavum,
sesamasesama D2C. sis- F2v. sesima dS. sisemina r. vero in ferulaceum.ib. 3, 4. I 11, 2. omnium satorumsatorum
D2in ras.dv. saturorum GF1E. satiuorum F2fTD. fructus aut
spicis continetur, ut triticiaut
tritici E., hordei, muniturque vallo aristarum
contra aves et parvas quadripedescontra aues et paruas quadripedes D2S. ob F2.
om. rv., aut includitur
Siliquis, ut leguminum, aut vasculis, ut sesamaesesamae D2F2C. sesimae dES. sesemae r. ac papaveris
. milium et panicum tantum pro indiviso et parvis
avibus expositum est; indefensumindefensū ego. -sa ll. v. quippe membranis continetur
continentur F2v..
Panicum a paniculis dictum, cacumine languide nutante
, paulatim extenuato culmo paene in surculum, praedensis
acervatur granis, cum longissima, pedali phobaphoba Turneb. coll. Theophr. obfa D1GF1dTE. offa D2F2Salm.
loba B. obba G..
miliomilio D2S. mili F1. Miliae r. milii G. comae granum complexae fimbriatofibriato E. capillo curvantur.
sunt et panico genera mammosamammoso E1v. a. H.,Col. II 9, 19. e pano parvis racemata
panculis, et cacumine gemino; quin et colore distingunturdistinguitur dfv. a. G.
candido, nigro, rufo, etiam purpureo. panis multifariammultifariam DS. -riae F2. -rie dv. -ria r. et
e milio fit, e panico rarus; sed nullum ponderosius frumentum
frumento Ev. a. G. est aut quod coquendo magis crescatcrescit ES.. LX pondo
panis e modio reducuntredicunt d.
reddit p. redire dicunt coni. S. modiumque pultis ex tribus sextariis
madidis. milium intra hos X annos ex india in
Italiam invectum est nigrumnigro Es. colore, amplum grano, harundineum
culmo. adolescit ad pedes altitudinealtitu-
dines F1. -dinis F2. -din E. vii, praegrandibus
comiscomis D2F2TD. cumis D1GF1E.
culmis Dv.—iubasiubas D2salm. D. lobas rv. phobas scaliger. vocant—, omnium frugum
fertilissimum. Ex uno grano sextarii terni gignuntur. Seri
debet in umidis.
Th. H. VIII 2, 4. 5 (cfr. Col. II 11, 10). Varro 32, 1. <4> Frumenta quaedam in tertio genu spicam incipiunt
concipere, quaedam in quarto, sed etiamnum occultam.
genicula autem sunt tritico quaterna, farrifarri F2v. -ris r. sena, hordeo
octona. Sed non ante supra dictum geniculorum numerum
conceptus est spicae, qui ut spem sui fecit, iiii aut
V tardissimean cum tardissime? diebus florere incipiunt totidemque aut paulo
pluribus deflorescunt, hordea verouero
om.dt., cum tardissime, diebusdiebus D2D. om. rv
VII. Varro quater novenisquinquies nouenis p e varr. diebus fruges absolvi tradit
et mense nono meti.
Th. VIII 3, 2. 2, 3. <5> Fabae in folia exeunt ac deinde caulemcaulem Ev. -les Ffd. -lis r. An caulem cavum? Cfr. Theophr. emittunt
nullis distinctumdistinctus f1. -ctas F2. internodiis. Reliqua legumina surculosa
sunt. Ex his ramosa cicer, ervumerbum DGF., lens. Quorundam
caules sparguntur in terram, si non habeant adminiculum;
atat ego coll. Theophr. ut ll. V. pisa scandunt, si habuere, autpisa scandunt si habuere aut
ego. piscandum (-unt d) nisi habuere aut DGF1dE. pisarum
Et F2d. pisa scandunt aut nisi habuere u 343. pisorum quod
si non habuere v. deteriora fiunt. Leguminum
unicaulis faba sola, unus et lupino, sedlupino sed D2d. -inos et D1GF1. -inis
Et (sed S) EdTs. -inis v....., ceterislac. Ego indicavi. Deest non rectus.
ramosisramosis ego. (abl. abs.) -osus ll. v. praetenui surculo, omnibus vero fistulosisfistulosus v..Th. H. VIII 2, 1. 3. Ib. 3, 1. folium
quaedam ab radice emittuntemit-
tunt ego. mittunt ll. V., quaedam a cacumine, utut ego et vv. Dist. om. ll. V.
frumentum et hordeum. Utrumqueutrum-
que G. utrimque DGFDT. uitiumque E. uitiaque vel uiciaque v.
Utique D. et quidquid in stipula
est in cacumine unum folium habet—sed hordeo
scabra sunt, ceteris levia—, multifoliamultifolia D e Theophr. -ficia ll. -fida s. -pli-
cia v. contra faba, cicer,
pisum. Frumentis folium harundinaceumharundineum df.cfr. § 55. VIII 117. XXIV 150., fabae rotundarotundum dv. a. S. et
magnaemagna d2E. leguminum partiparti F2dv. parte r., longioralongiora v. -iore d2. -iores d2in ras.e. -ior r. erviliaeerui ciceri D2.
uiliae E. uillae d. et piso, phasiolispasiolis E. pass- d.
venosa, sesamaesesamae D2C. sae-
sime G. sesimae rs. et irioniet irioni v. irioni d. cetrioni E. ti d.
trioni r. sanguinea.th. H. VIII 2, 5–7. Ib. 3, 5. cadunt folia lupino
tantum et papaveri. Legumina diutius florent, et ex his
ervum ac cicer, sedsed del.F2. diutissime faba, XL diebus, non
autem singuli scapi tamdiu, quoniam alio desinente aliusalius ev. aliud d2d. aliut r.
incipit, nec tota seges, sicut frumenti, pariter. Siliquantursiliquantur dv. -quata d2. -quam tam d1FE. aliquam
tam G.
vero omnia diversisdiueris DGF. diebus et ab ima primum parte, paulatim
flore subeuntesubiunctae E..
<6> frumenta cum defloruere, crassescunt maturanturque
, cum plurimum, diebus XL, item fabafaba
XL F2., paucissimis
cicer. Id enim a sementi diebus XL perficitur. Milium
et panicum et sesamasesama c. sisama f2v. sesima gds. sesina E2.
semina r. et omnia aestiva xl diebus maturantur
a flore, magna terrae caelique differentia. in
aegypto enim hordeum sexto a satu mense, frumenta
septumo metuntur, in hellade VIIVII FfS. om. rv. hordeum, in peloponneso
octavo, et frumenta etiamnum tardius. grana in
stipula crinito textu spicantur. In faba leguminibusque
alternis lateribus siliquantur. fortiora contracontra om.Ev. ad G. hieme Ev. a. G. hiemes frumenta
, leguminalegumini-
bus F2. in cibo.
Th. H. VIII 4, 1. <7> Tunicae frumento plures. hordeum maxime nudum
et arincaaruncas et E., set praecipue avena. calamus altior frumento
quam hordeo, arista mordacior hordeo. in area exteruntur
triticum et siligosilico E. et hordeum. Sic et seruntur pura, qualiter
molunturmoliuntur DEC.
mori- F., quia tostatorta E2. tota E1. non sunt. e diverso far, milium,
panicum purgaripurgari om.d. nisi tosta non possunt. Itaque haec cum
suis folliculis serunturseruntur
D2v. serantur rs. cruda. et far in vaginulis suis
servant ad satusad satus GF2dv. assuetus D2(?). at
satus r. atque non torrent.
Levissimum ex his hordeum raro excedit XV libras
et faba XXII. Ponderosius far magisque etiamnum triticum
. far in aegyptofarina in aegypto F2D. ex olyra conficitur. tertium genus
spicae hoc ibi est. Galliae quoque suum genus farris dedere
, quod illic bracembracum f. brance
v. a. H. vocant, apud nos scandalamscandalum d. sandalam EH. -lum C. scandulam Ge- orges ex edicto dioclet. ed. Momms. 1 nr. 8. Isidor. 17, 3. 11., nitidissimi
grani. Est etest et F2fD. est dTS. et rv. alia differentia, quod fere quaternis
libris plus reddit panis quam far aliud. Populum
romanum farre tantum e frumento CCC annis usum verrius
uerius D1G.
uarrius E. uarro dTP. tradit.
cfr. Ib. 4, 5. 3. 4. <1> Tritici genera plura, quae fecere gentes. Italico
nullum equidem comparaverim candore ac pondere,
quo maxime decernitur. montanis modo comparetur ltaliae
agris externum, in quo principatum tenuit Boeotia, dein
Sicilia, mox Africa. tertium pondus erat Thracio, SyrioAssyrio U 344 e Theophr.,
deinde et aegyptio, athletarum [cumuncos ego posui. tum U 344. an olim vel quidem?] decreto, quorum
capacitas iumentis similis quem diximus ordinem fecerat.
Graecia et Ponticum laudavit, quod in italiam non pervenit
.Th. C. III 21, 2. (H. VIII 4, 3). ex omni autemautem D2in ras.GdTD. aeadem F1. eadem EBas. a
F2. genere grani praetulit dracontiandracontian D2D. -iam C e Theophr. -ion dTS. ora con-
tion r. et
strangianstrangiam C. stelepan D2. istelepant r. stlengian
U 345 cum J. et Selinusium argumento crassissimi calami. itaque
ita dDal. pingui solo haec genera adsignabat. levissimum et
maxime inane speudianinane speudian D2S. -ne sceu-
dia D1GFd. -nes ceu E. -ne seu v., tenuissimi calami, in umidis seri
iubebat, quoniam multo egeret alimento. haechaec (pro hae) E.
hae rv. fuere sententiae
Alexandro Magno regnante, cum clarissima fuit
Graecia atque in toto orbe terrarum potentissima, ita tamen
ut ante mortem eius annis fere CXLV Sophocles
poeta in fabula Triptolemo frumentum Italicum ante cuncta
laudaveritlaudauerit D2F2dv. -rim r., ad verbum tralata sententia: et fortunatam
Italiam frumento serereserere D2D.
carere D1GFd. canere EG. candido. quae laus peculiaris
hodieque Italico est; quo magis admiror posteros
Graecornm nullam mentionem huius fecisse frumenti.
<2> Nunc ex his generibus, quae RomamRomam v. roma DG. romae
FdEBrot. invehuntur,
levissimum est Gallicum atque Chersonneso advectumaduentum D1GF1. adpensus F2.,
quippe non exceduntexce-
dit F2dT. modiimodii D2dTD. -dius F2. -dium E. in modium v.
mod G. modo r. vicenas libras, si quissi quis D2v. silique F1. siliqui r. granum
ipsum ponderet. Sardum adicitsar-
dum adiecit (-cis d)dT. sardinia dicit E. selibramselibram F2D. -ras
rG., Alexandrinum et
trientemtrientem F2D. -tes rv.—hoc et Siculi pondus—, BaeticumBaeticum U 346. boet-
DGFE. boeot- dv. totam libram
addit, Africum et dodrantemdodrantem F2D. -tes rv.. in transpadana Italia
scio vicenas quinas libras farris modios pendere, circa
Clusium et senas. lex certacerte
dEH. naturaenatura DGF1., ut in quocumque
genere panipane dEv. a. C. militarimiliari D coll. §§ 55. 102. 73. 74. sed cfr. Vopisc. Aurel. 9, 6. panis nauticus
ap. Plin. XXII 138. praeterea dicendum esset miliario vel
miliaceo: cfr. herba miliaria XXII 161. Varro r. r. III 5, 2. tertia portio ad grani pondus
accedataccedat v. accedit (-dat F2) et tertia ll., sicut optumum frumentum esse, quod in subactumsubactu v. a. J.
congium aquae capiat. quibusdam generibus per se pondus
,locum recte dist. v. a. S. cfr. § 62. sicut Baliarico: modio tritici panis p???. XXXVxxx dv. a. H. redditredit D.;
quibusdam binisbinis H. in pinis D1GFdE. in binis G. non nisi
D2S. mixtis, ut Cyprio et Alexandrino XX prope
libras non excedentibus. Cyprium fuscum est panemque
nigrum facit, itaque miscetur Alexandrinum candidum, redeuntque
redduntque F2dEv. a. S. XXV pondo. Thebaicum libramlibram F2in ras.fS. -ras rv. adicit. marina
aqua subigi, quod plerique inin om.ES. maritimis locis faciunt occasione
occasione F2dv. -nem r. lucrandi salis, inutilissimuminutilissimum dG. util- r. uil- fv.. non alia de causa
opportuniora morbisa morbis F2. corpora existunt. Galliaegallia ES. etet F2v. om. r. Hispa
niaehispanie G. -nia E. frumento in potum resoluto quibus diximus generibus62,67
spuma ita concreta pro fermento utuntur, qua de
causadist. ego. levior illis quam ceteris panis.Th. H VIII 4, 3 extr. (cfr. C. III 21, 2). ib. 4, 4.
Col. II 9, 7. Th. C. IV 11, 4. Col. II 9, 8. Diosc. II 107. Th. H.
VIII 4, 5. <3> Est differentia
differentia ego. -tiae DF. -cie G. -tia
est dEv. et calami, crassior quippe melioris est generis. plurimis
tunicis Thracium triticum vestitur ob nimia frigora
illi plagae exquisitum. eadem causa et trimenstretrimestre Dal. -estria dEv. -enstria rD. invenit
detinentibus terras nivibus, quod tertio fere a satua satu F2Bas. assatum r. mense,
cumcum D2D. om. rv et in reliquo orbe, metitur. totis hoc Alpibus notum,
et hiemalibus provinciis nullum hoc frumento laetius, unicalamum
praeterea nec usquam capax, seriturqueseriturque dEv. -turquae F2. sequitur quae r. non nisi
tenui terra. est et bimestre circa Thraciaethraciae
Ev. -cia dT tracie r.AenumAenum P e Theophr. enum D2. num G.
finem F2f2. fenum r. finum v a. Brot., quod
XL die, e quoe quo ego. cfr. XVII 126. quo F2v. quod r. quam G. satum est, maturescit, mirumque nulli frumento
plus esse ponderis et furfuribus carere. utitur eo
et Sicilia et Achaiaachia DGF., montuosis utraque partibus, Euboea
quoque circa Carystum. in tantum fallitur Columella,
qui ne trimestristrimestris E1v. -stri rD. quidem proprium genus existimaverit
esse, cum sit antiquissimumanti-
quissimum F2v. -mis d. -m//i D. -mi rS.. Graeci setanionsetamon E. sitanion
Turneb. adv. 1, 20. cfr. Diosc. II 107. Theophr. h. pl. VIII 2, 3.
trimenon v. a. H. vocant. tradunt
in Bactris grana tantae magnitudinis fieri, ut singulasingulas F2E.
spicas nostras aequent.
Th. H. IV 4, 9. primum ex omnibus frumentis seritur hordeum.
dabimus et dies serendo cuique generi naturamatura E. singulorum201 sqq.
exposita. hordeum Indisindi E. sativum et silvestresilurē E., exex Gdv. in r. quo panis
apud eos praecipuus et alicaet alica H coll. Theophr. et XXII 136. italica DGF1dEG. itali F2. -lici fv.. maxume quidemquidem v.
quidam ll. S. oryza gaudent,
ex qua tisanam conficiunt, quam reliqui mortales
ex hordeo. oryzae folia carnosa, porro similia, sed latiora
, altitudo cubitalis, flos purpureus, radix gemmeaegemmeae Ddv. geminae fED. -ne GF.
rotunditatis.
Pl. iun. p. 8, 15–20. Antiquissimum in cibis hordeum, sicut Atheniensium
rituante mensium ritum E. Menandro auctore apparet et gladiatorum cognomine
, qui hordeariihordiarii E. vocabantur. polentam quoque Graeci
non aliunde praeferunt. pluribus fit haec modis. Graeci
perfusum aqua hordeum siccant nocte una ac postero die
frigunt, dein molis frangunt. sunt qui vehementius tostum
rursus exigua aqua adspergant et siccentet
siccent F2fH. siccent r. siccentque v., priusquam molant
. alii vero virentibus spicis decussum hordeum recens
purgant madidumque in pila tundunt atque in corbibus
eluunt ac siccatumsiccatum D2F2in ras.dv. -arum r. sole rursus tundunt et purgatum molunt
. quocumque autem genere praeparato vicenis hordei
libris ternas seminis lini et coriandri selibramselibram FH. -bras DGv. -bra E. sex libras dT. salisque
acetabulumacetabulum F2S. -ulo rv., torrentes omnia anteomnia ante DGd. ante omuia rv., miscent in mola. qui
diutius volunt servare, cum polline ac furfuribus suis condunt
novis fictilibus. Italia sine perfusione tostum in subtilem
farinam molit, isdem additis atque etiam miliomilio v. emilio ll..
Panem ex hordeo antiquis usitatum vita damnavit, quadripedumque
quadrupedum quis D2. -dum
quorum F2. fere cibusfere cibus D2dTfH. refe cibus D1F1G. cibus
F2. refectibus E. tradidit refectibus v. est, cum tisanae inde usus
validissimus saluberrimusque tanto opere probetur.cfr. Geop. III 9. unum
laudibus eius volumen dicavit Hippocrates e clarissimis
medicinae scientiascientiae E1v. a. G.. tisanae bonitas praecipua Uticensi. in
Aegypto vero est quae fiat ex hordeo, cui sunt bini anguli
. in Baetica et Africa genus, ex quo fiat, hordei glabrum
appellat Turranius. idem olyran et oryzanoryzan Verc. orygan DFE2. origan (am d) r. eandemean-
dem dEv. eadem r.
esse existimatexistimant E1.. tisanae conficiendae volgata ratio est.
Diosc. II 123. Cato 87. Simili modo ee S. et ll.
ex v. tritici semine tragumtragum D2v. -grum d. trangum r. fit, in Campania
dumtaxat et Aegypto, amylum vero ex omni
tritico ac siliginesigiline E., sed optimumet
optimum ES. ee F2G. ex dv. et r. trimestri. inventio eius
Chiodist. ego. insulae debetur; et hodie laudatissimum inde. estinde est D2dEv.
idem F2. id est r.
appellatum ab eo quod sine mola fiat. proximum trimestri
quodquod de dT. quodam G. e minime ponderoso tritico. madescit dulci aqua inaqua in D2F2dv. aquam r. aqua C.
ligneis vasis, ita ut integaturintinguatur F2. quinquies in die mutata;
melius, si et noctunoctu F2G. in noctu r., ita ut misceatur pariter. emollitum
priusquam acescat, linteo aut sportis saccatumsaccatum dH. sicc- rv. tegulae infunditur
inlitae fermento, atque ita in sole densatur. post
Chium maxime laudatur Creticum, mox Aegyptium—probatur
autem levoreleuiore E. et levitate atque ut recens sit—, iam
et Catonicatonis Ev. a. G. dictum apud nos.
Th. H. VIII 4, 2. Hordei farina et ad medendum utuntur, mirumque
in usu iumentorum ignibus durato ac postea molito
offisque humana manu demissis in alvum maiores viresin aluum maiores
uires (esse uires F2S. eis uires J) F2v. maiores esse in aluum
uires r.
torosque corporis fieri. spicae quaedam binos ordines
habent, quaedam plures usque ad senos. grano ipsi aliquo
taliquot v. -quod DGF1D. -quid dE. -quae F2. differentiae: longius leviusque aut brevius acac ego. aut ll. v. et U 349. rotundius
, candidius nigriusvenigriusue D. -iusque
uel DS. -ius uel rv., cui purpura est opimoopimo ego e Theophr. (cfr XXII 92).
opti-D2D. ulti-rv. ad
polentam. contra tempestates candido maxima infirmitas.
hordeum frugum omnium mollissimum est.Col. II 9, 3 (14). Th. H. VIII 4, 1 extr. seri non voltuolt S. uult dTG. uolet DGF1E. ualet
F2v.
nisi in sicca et soluta terra ac nisi laeta. palea ex optimis
, stramento vero nullum conparatur. hordeum ex omni
frumento minime calamitosum, quiaquia F2dEv. qui r. ante tollitur quam triticum
occupet rubigo—itaque sapientes agricolae triticum
dist. ego. cibariis tantum serunt, hordeum sacculo seri dicunt—,
proptereaprop-
terea quod S. celerrime redit, fertilissimumquefertilissimumque dv. -mum quae F1. -mum-
que est F2D. -mum S. -miquae (-que D2E)r. quod inin del.F2. Hispaniae
hispania E. Carthagine Aprili mense collectum est. hoc seritur
eodem mense in Celtiberia, eodemque anno bisanno bis Ddv. a nobis r. a del.F2f2. nascitur.
rapitur omne a prima statim maturitate festinantius quam
cetera. fragili enim stipula et tenuissima palea granum
continetur. meliorem etiam polentam fieri tradunt, si non
excocta maturitate tollatur.
Frumenti genera non eadem ubique nec, ubi
eadem sunt, isdem nominibus. volgatissima ex hisex his atque D2D. om. rv. atque
pollentissimapollentissima ego. ponent- D2. potent- D. om. r. v. far, quod adoreum veteres appellavereappel-
lauere Ddv. -llare r., siligo,
triticum. haec plurimis terris communia. arinca Galliarum
propria, copiosa et Italiae est, Aegyptoaegypto GG. in aeg- rv. autem ac Syriae
Ciliciaeque et Asiae ac Graeciae peculiares zea, oryzaoryza
D. oriza F2. olyza D. oliza r. olyra v.,
tiphe.cfr. Col. II 6, 1. Diosc. II 123. Aegyptus similaginem conficit e tritico suo nequaquam
Italicaeitalicae Fv. -ico
d. -iae r Bas. parem. qui zea utuntur non habent far.
est et haec ltaliae, in Campania maxime, semenque appellatur
. hoc habet nomen res praeclara, ut mox docebimus,112
propter quam Homerusumerus E.ζείδωρος ἄρουραzidoros (eid- D1. zoid- D2)
arura ll. dixitdixit D2dv. diximus r., non, ut
aliqui arbitrantur, quoniam vitam donaretdonaret dv. -rent r.. amylum quoque
ex ea fit priore crassius;cfr. Col. II 8, 5. Val. Max. II 5, 5. haec sola differentia est.
ex omni genere durissimum far et contra hiemes firmissimum
. patitur frigidissimos locos et minus subactos vel
aestuososaestuosos dEv. -tiuosos rD. sitientesque. primus antiquisantiquo is CFW Müller p. 18. LatiiLatii ego. cfr. XI 251. latio ll. v. cibus, magno
argumento in adoriae donis, sicuti diximus. pulte autem,14
non pane, vixisse longo tempore Romanos manifestum,
quoniam et pulmentaria hodieque dicuntur et Ennius,
antiquissimusdist. ego. vates, obsidionis famem exprimens offam eripuisse
plorantibus liberis patres commemorat. et hodie
sacra prisca atque natalium pultepul-
tibus d. fitillafitilla G. cfr. Buecheler in Fleckeis. ann. 1875 p. 328.
fit illa DGF1. fritilla (-tella E1)F2E2v. ilia d. conficiuntur, videturque
tam pulstam
puls DdC. tam plus F1Ev. tamplius F2. tempus G. ignota Graeciae fuisse quam Italiae polenta.
Col. II 9, 13. <1> Tritici semine avidius nullum est nec quod
plusdist. D. alimenti trahat. siliginem proprie dixerim tritici delicias
candore sive virtute sive ponderecandore siue uirtute siue pondere ego. candore
uirtute pondere D2D. candor (-ore F1) est et sine uirtute sine,
(et sine v) pondere rv. (an candore, etsi uincitur pondere?). conveniens umidis
tractibus, quales Italiae sunt etsed et Ev. a. D. Galliae Comatae, sed
trans Alpes in Allobrogum tantum Remorumqueremorumque D2dTBrot. memo- r.
Meminorumque G. agro pertinax
, in ceteris ibi partibus biennio in triticum transit.
remedium, ut gravissima quaeque grana eius serantur.
e siligine lautissimuslautissimus D2dv. lat- r. panis pistrinarumque opera laudatissima
. praecellitprae-
cellit dEv. -llet r. in Italia, si Campana Pisis natae
misceatur. rufior illa, at Pisana candidior ponderosiorque
cretacea. iustum est e grano CampanaeCampanae v. -aniae ll., quam vocant
castratam, e modio redire sextarios IV siliginis vel e gregali
sine castratura sextarios V, praeterea floris semodium
et cibarii, quod secundarium vocant, sextarios IV, furfuris
sextarios totidem, e Pisana autem siliginis sextarios V,
cetera paria sunt. Clusina Arretinaque etiamnum sextarios
siliginis adiciuntadiciunt
coni. H. adsiunt E. adsciunt r Brot. assumunt v., in reliquis pares. si vero pollinempollionem
E. facere
libeat, XVI pondo panispanes E. redeunt et cibarii IIIIII ego. tres F2D. tria rv. (scribendum erat
terna). furfurumque
semodius. molae discrimine hoc constat. nam quaenamque d1E. si add.d2.
sicca moluntur, plus farinae reddunt, quae salsa aqua sparsa,
candidiorem medullam, verum plus retinent in furfure.
farinam a farre dictam nomine ipso apparet. siligineae
farinae modiusmodius PF2dv.
-ios r. Gallicae XXxx PD. XXII rv. libras panis reddit, Italicae
duabus tribusve amplius in artopticio pane. nam furnaceis
binas adiciunt libras in quocumque genere.
<2> Similagodist. D. e tritico fit, laudatissima ex Africolaudatissimo ex africa PD..
iustum est e modiis redire semodios et pollinis sextarios
V—itaita PF2D. ita ut r. ita autem (enim v)G. appellant in tritico quod florem in siligine; hoc
aerariaeaerariae dv. era- P. haera- DF. ara- E. heccrarie G. officinae chartariaeque utuntur—, praeterea secundarii
sextarios IV furfurumque tantundem, panis vero
e modio similaginis p. XXIIp. XXII U 351. // XXII P. CXXII r v. a. D., e floris modio p. XVIp. XVI PD. CXVII rv.. pretium
huic annona media in modios farinae XL asses,
similaginisimilagini D. simulaginis P. similaginis (-ini v) castra-
tae dv. similaginis castrate (-tae E) duplum r. octonis assibus amplius, siligini castratae duplumoctonis—du-
plum om.F1..
estlacunam indicavi ego. an tenuiore cribro?
cfr. § 105. XXXIII 87. tem////c///i P. temp. L. D1G. templi D2in marg. tempore L. rH. del. D et alia distinctio semel..... pollinatampollinata P. Pauli nata fH cum Turnebo. XVII pXVII p. DGFD. XVII pondo dEv. (prima add. Brot.) XVIII P1. XVIII p. P2.. panis
reddere, bisbis PD. uisa rv. (secunda
add. Brot.) XVIII, terter PD. tert. DF2in ras. tertia rH cum Turn. XIXXIX FdTEH. xx D2. xxx D1v. VII//// P. cum triente et secundarii
panis quinas selibras, totidem cibarii et furfurum sextarios
VI.
extr.: cfr. Th. C. 14, 1.—Homerus E 195. Herodot.
II 36. (Diosc. II 113).<3> Siligo numquam maturescit pariter, nec ulla segetum
minus dilationem patitur propter teneritatem, iis quae
maturueremature E. protinus granum dimittentibus. sed minus quam
cetera frumenta in stipula periclitatur, quoniam semper
rectam habet spicam nec rorem continet, qui robiginem
faciatfacit P.. <4> Ex arincaarinca C. ari///// P. africa rv. dulcissimus panis. ipsa spissior
quam far, et maior spica, eadem et ponderosior. raro modius
modius dv.
-ios r. grani non XVI libras implet. exteritur in Graecia
difficulter, ob id iumentis dari ab Homero dictaumero dictam E.. haec
enim est quam olyram vocat. eadem in Aegypto facilis
fertilisque.
Th. H. II 4, 1.Far sine arista est, item siligo, excepta quae Laconica
appellatur. adiciuntur his generaan genere? bromos et tragosbromos et
tragos D cum Salm. exerc. p. 154aE. bro.....trago P. bromos
siligo excepta (exceptitia v) et tragos rH. cfr. v. 17., externa
omnia, ab oriente invectaein-
uecta v. a. D. oryzaeoryzae Pv. -za r. similia. tiphetiphe dEv. etii////e P. thipe
r. et ipsaipsa Pv. pisa r.
eiusdem est generis, ex qua fit in nostronostra///urbe d. orbe oryza. apud
Graecos est et zeazea B. ixia ll., traduntque eam acac v. om. ll. an et? tiphen, cum sint
degeneres, redire ad frumentum, si pistae serantur, nec
protinus, sed tertio anno.
(cfr. XVII 41). Tritico nihil est fertilius—hoc ei natura tribuit
,dist. ego. quoniam eo maxime alebatalat v. a. H. hominem —, utpoteutpote PD2F2dv. pote E.om. r. cum
e modio, si sit aptum solum, quale in Byzacio Africae
campo, centeni quinquageni modii reddantur. misit ex eo
loco divo Augusto procuratorprocuratore P. eius ex uno grano, vix credibile
dictu, cccc paucis minuspaucis minus PD2dv.del.F2. pau-
cissimis r. germina, exstantque de
ea re epistulae. misit et Neroni simililer CCCLXCCLX P. stipulas
ex uno grano. cum centesimo quidem et Leontini
Siciliae campi fundunt aliique et. tota BaeticaBaetica C. bet- PD2v. boet- E.
biet- r. et in primis
Aegyptus. fertilissima tritici genera ramosum acac ego. aut ll. v. et S. quod
centigranium vocant. inventus est iam et scapus unusunus om.P.
centum fabis onustus.
(cfr. XV 28). Diosc. II 121. Th. H. VIII 5, 1. C. IV 15, 1. H. VIII 7, 3. C. VI 12, 12. Aestiva frumenta diximus sesamamsesamam dC. ses//mam P. sisimam E. sisisimam D1. sissimam
r., milium,49
panicum. sesamasesama dC. sesima PDS. sisima r. ab Indis venit. ex ea et oleum faciunt;
colos eius candidus. huic simile est in Asia Graeciaque
erysimum, idemque erat, nisi pinguiuspinguius
Pv. -guis r. esset, quod apud
nos vocant irionemirionem Pv. trio- D2. -onum E. irionum r., medicaminibus adnumerandum potius
quam frugibus. eiusdem naturae etest et F2.horminumhorminum v. orm- ll. D. cfr. index libri et XIX 151. XXII 159. Graecis dictum
, sed cumino simile; seritur cum sesamasesama PC. sisima F2. sesima rS.. hachac F2Brot. hec G. haec r. hoc v. et irione
nullum animal vescitur virentibus.
Pistura non omnium facilis, quippe Etruria spicam
farris tosti pisente pilo praeferratopraeferrata E. fistula serrata et
stella intus denticulata, utut DGdfv. u/// P. aut r., sinisi v. a. J. intentiintenti v. ini//////// P.
interiti r. intentius J. pisant, concidantur
grana ferrumque frangatur. maior pars Italiae nudonudo PD2D. riudo D1F. ruido rv. utitur
pilo,dist. J. rotis etiam, quasaquas D1GFE. aqua verset, obiterorbiter E. et molamola J. molat ll. v. cfr. Bliimneri tech- nol. I p. 46 n. 2.. de
ipsa ratione pisendi Magonis proponemusproponemus F2TD. -nemu// P. -nemur
F1. -netur dv. praeponemus DG. -netur E. sententiamsententia DdE.:
triticum ante perfundi aqua multa iubet, postea evalli,
deineualli dein (deinde G) DGF1G. euelli dein (deinde v) F2Ev.
ualidae in P. -de in dT. sole siccatum in pilain pila ego. cfr. XXXIII 87.
pila ll. v. pilo TG. repeti, simili modo hordeum.
huius sextarios XX spargi II sextariis aquae. lentemlentum E. torreri
torreri PS. -ere
rv. prius, dein cum furfuribus leviter pisi aut addito in
sextarios XX lateris crudi frusto et harenae semodio. erviliam
iisdem modis, quibus lentem. sesamamsesamam C. sesimam P (i in ras.) dS. -ma E. sisi-
ma r. in calida maceratam
exporrigi, dein confricari et frigida mergi, ut
paleae fluctuenturfluctuantur E., iterumque exporrigi in sole super lintea,
quod nisi festinato peragatur, lurido colore mucesceremutescere E.. et
ipsa autem, quae evalluntureuallun-
tur G. ualluntu// P. eualiuntur r. eualuantur v., variam pistrinarumpistrinarum
PdTD. pristin- r. pisturarum v. rationem
habent.dist. U 352. acus vocatur, cum per se pisiturpisitur D1v. pitur D2.
piscatur E1. pistor d. pistur r. spica tantum,
aurificum ad usus, si vero in area terituran teratur? cum stipula,
palea, in maioreet maiore ES (lacunae signo praemisso). terrarum parte adest ad F2. pabulapabulum dTf. iumentorumiumentorum D2F2fv. -tatum r..
mili et panici et sesamaesesamae
C. sesimae dES. sisime r. purgamenta adpludam vocant et
alibi allis nominibus.
Col. II 9, 14. Verg. Georg. II 463. Milio Campania praecipue gaudet pultemque candidam
ex eo facit. fit et panis praedulcispraedulcis D2F2dv. -ci D1F1.
predulci r.. Sarmatarum
quoque gentes hac maxime pulte aluntur et cruda etiam
farina, equino lacte vel sanguine ee v. om. ll. cruris veniscruris uenis del.F2. admixto
. Aethiopes non aliam frugem quam mili hordeique
novere,
Th. H. VIII 7, 3. Panico et Galliae quidemquidem dH. -dam r. quaedam v., praecipue Aquitania
utitur, sed et circumpadana Italia addita faba, sine quasine aqua D. del.F2. sine qua nihil conficiant v. lacunam ego indicavi. an potius
solida? cfr. § 117.....
Ponticae gentes nullum panico praeferunt cibum.—Cetera
aestiva frumenta riguis magis etiam quam imbribus gaudent
, milium et panicum aquis minime, cumcum v. q???m d. quō E. quoniam r(?)D.
at cfr. Theophr.φυλλοβολοῦσιν.an quoniam folia exuunt? in folia exeunt
. vetant ea inter vites arboresve frugiferas seri, terram
emaciariemaciari S cum H coll. Col. II 10,1. emactari DGF1f1E. emace-
rari F2f2D. emacrari dv. hoc satu existimantes.
cfr. Didymus in Geop. II 33, 3. Pallad. XI 21. Mili praecipuus ad fermenta usus e musto
subacti in annuum tempus. simile fit ee F2fS. et r. ex v. tritici ipsius furfuribus
minutismini-
mis dT. et optimis e musto albo triduo maceratismaceratis P. -ato F2dT. maturato r. v.a.D.,
subactis ac sole siccatis. inde pastillos in pane faciendo
dilutos cum similaginemilagine D2F2dv. -geni E. -ligine D. -geni r. seminisseminus F2. fervefaciunt atque ita farinae
miscent, sic optimum panem fieri arbitrantes. Graeci
in binosbinos F2v. binos et r. semodios farinae satis esse bessembessem S. besē F2f. beses r. bes-
ses v. fermenti constituere
. et haec quidem genera vindemiis tantum fiunt;
quo libeat vero tempore ex aqua hordeoque bilibres offae
ferventi foco vel fictili patina torrentur cinere et carbone,
usque dum rubeant. postea operiuntur in vasis, donec
acescant. hinc fermentum diluitur. cum fieret autem panis
hordeaciushordeaceus dv. a. S., ervierui dTfH. eruiliae C. herui E.
heruilae v. herbi r. aut cicerculae farinafarina TfH. -nae FdEv. -ne r. -na ei G. ipseipsae FEv. a. S. fermentabatur;
iustum erat IIII ego. duae ll. v. scribendum fuit binae.
an binas libras? librae in vquinque ll.v (pro quinos). semodios. nunc fermentum fit
ex ipsa farina, quae subigitur priusquam addatur sal, ad
pultis modum decocta et relicta, donec acescat. vulgo vero
nec suffervefaciuntsufferuere faciunt Ev. a. G., sed tantum pridie adservata materia
utuntur, palamque est naturamest naturam fH. est
naturamst F2. naturam est (st F1. str G)D1GF1dE. natura est
D2v. acore fermentari, sicut evalidiora
sicut et validiora v. a. S. an sicut invalidiora?
nam quippe cum alias non ponitur sensu concessivo. esse corpora, quae fermentato pane alantur, quippe
cum apud veteres ponderosissimo cuique tritico praecipua
salubritas perhibita sit.
Panis ipsius varia genera persequi supervacuum
videtur, alias abalia
sub E. alias sub d. opsoniis appellatiappellati C. -ari GdEv. apellari r., ut ostreariiostre-
arii v. uostrearii F2. -ari r., alias a deliciis
, ut artolagani, alias a festinatione, ut speusticispeustici G. (speusici v.)
sceptrici F2. -ice r. an idem quiστρεπτίκιοςAthenaei IIIp. 113a, ut sit fastigatione pro festinatione substituendum?, nec
nonnon del.F2. a coquendi ratione, ut furnacei vel artopticiiar-
topticii dB. cfr. Athen. III p. 113d. -icei rS. aut in
clibanisinuectus F2Brot. cocti, non pridem etiam e Parthis invecto quem
aquaticumaquaticam E. vocant, quoniam aqua trahitur adad D2F2dTD.
a rv. del. G. tenuemtenue E. -ui v. a. G. et
spongiosamspongiosam GF2dTD.
-sum F1. -sa v. -geosam D. -sa ES. inanitateminanitate GEv. a. D., alii Parthicum. summa laus siliginis
bonitate et cribri tenuitate constat. quidam ex ovis
aut lacte subigunt, butyro vero gentes etiam pacatae, adat F2.
operis pistorii generagenere F2. transeunte cura.cfr. Martial. XIII ep. 47. durat sua Piceno
in panis inventione gratia ex alicae materia. eumeum G. cum DGF1dTv. cui
F2. novem
diebus maceratummaceratum S. -rato ll. -rata v. -rant G. decumo ad speciem tractae subigunttracta
subigunt D2G. tracta es ubi tune D1GF1E. tractae subigi tunc
dT. tracto (-cta v) et subacto (-cta v)F2v.
uvae passae suco, postea in furnis ollis indituminclitum E., quae rumpantur
ibi, torrent. neque est ex eo cibusclibus E. nisi madefacto,
quod fit lacte maxime mulsomaxime uel mulso F2D. sed cfr. X 52. XIX 64..
Plauti Aulul. II 9, 4. Pistores Romae non fuere ad Persicum usque
bellum annis ab urbe condita super DLXXX. ipsi panem
faciebant Quirites, mulierumque id opus maximemaxime om.Ev. a. D. erat, sicut
etiam nunc in plurimis gentium. artoptas iamartoptas iam D. -ptasiam
ll. -ptam B. Plautus
appellat in fabula, quam Aululariamaululariam dv. auru- r.inscripsitinscripsit S cum Ursino. scripsit ll. v. cfr. XIV 92., magna ob
id concertationecum certatione fE. eruditorum, an isan is v. annis E. anni is D1GF. annui d. ennii D2. versus poetaepoeta E. sit illius,
certumque fit Atei Capitonis sententia cocos tumcocos tum H cum Turnebo adv. 28, 42. costum D1GFdT.
tostum D2Ev. panem
lautioribus coquere solitos, pistoresquepiscatoresque E1. tantum eos,
qui far pisebant, nominatos. nec cocos vero habebant in
servitiis, eosque ex macello conducebant. cribrorumcriborum GFE. genera
Galliaegalli e d G. galliae ex (e J) D2D. saetissaetis S. setis D2F2dv. sextis r. equorum invenere, Hispaniaehispaniae fEv. diis panie (-iae GD1GF. dii
ispanię d. dii hispani e T. ispani e D2. Hispani e G. -niae e J. -nia e D. lino excussoria
et pollinariapollinaria v. apoll- DGd. opoll- r., Aegyptus papyroe pa-
pyro v. atque iunco.
<1> Sed inter prima dicatur et alicae ratio praestantissimae
praestantissime TE. saluberrimaequesaluberrimaeque quae v. -imam quae DF. -imamque GE. -ima quae d. -ima que T., quae palmapalmam E. frugum indubitata
Italiaeitaliae fS. -lia ll. -liam v. contingitcontin-
git FdEVerc. contigit DGfv.. fit sine dubio et in Aegypto, sed
admodum spernenda, in Italia vero pluribus locis, sicut
Veronensi Pisanoque agro, in Campania tamen laudatissimalaudatissimus Ev. a. G..
campus est subiacens montibus nimbosis, totustotus GJ. totis rv. quidem
XL p.XL p. D. XL. p. DG. XL pre
F.dedEparurm constat. XL M passuum v. planitiesplanities StrackJ. -itia est dT. -itiae DFE2. -icie Gv. -itie H. tinitiae E1.. terra eius, ut protinus soli natura dicatur
, pulverea summa, inferior bibula et pumicis vice fistul
osafistulosa H cfr. XVII 34. -las ll. -lans v. quoque. montium culpa in bonum cedit. crebros
enim imbres percolat atque transmittit, nec dilui aut madere
voluit propter facilitatemfacilitatem D2dv. falacitatem D1G. felicitatem r S. cfr.XVII 37. 41. XVIII 167. 178. Varro r. r. II 6, 5. Colum. V 4, 3. culturae, eadem acceptum
umorem nullis fontibus reddit, sed temperatetemperate GdfTD. -atae DF. -at et Ev. concoquensconco-
quens D2dfTv. tonco- D1F. tunco- G. coquens E.
intra se vice sucifuci (succi C)d. fusi rv. furni S. cfr. XIV 14. XXII 94. (Pro
furni magis placeret foci). continet.cfr. Strabo V p. 242 extr. seritur toto anno, panico semel
, bis farre. et tamen vere segetes, quae interquievere,
fundunt rosamrosae modo satiorem E. odoratiorem sativasa-tiua v. -iuam ll.. adeo terra non cessat
parere, unde volgo dictum, plus apud Campanos unguenticampanos unguenti quani apud om.E.
quam apud ceteros olei fieri. quantum autem universas
terras campus Campanuscampanus Dv. om. r. antecedit, tantum ipsum pars
eius, quae Leboriaeleboriae DdJ. -ie T. labo-
riae GVerc. -ie rv. cfr. III 60. XVII 28. vocanturuocatur D2., quem Phlegraeum Graeci
appellant. finiuntur LeboriaeLeboriae J. (Lab- v.) leuiora ll. via ab utroque latere consulari
, quae a Puteolisapud aeolis E. et quae a Cumis Capuam ducit.
Diosc. II 118 init. <2> Alica fit e zea, quam semen appellavimus. tunditur82
granum eius in pila lignea, nene D2fH. ue D1GF. uel r. nam v. lapidis duritia conterat,82
mobilimobili ut D2S.
-ilius D1dT. nobilius r (add. ut) v., ut notum est, pilo vinctorum poenali opera.
primori inest pyxis ferrea. excussis indeinde v. in ll. tunicis iterum
isdem armamentis nudata conciditur medulla. ita fiunt alicae
tria genera: minimum ac secundarium, grandissimum
vero aphaerema appellant. nondum habent candorem suum,
quo praecelluntprocellunt E., iam tamen Alexandrinae praeferunturproferuntur E..
postea, mirum dictu, admiscetur creta, quae transit in corpus
coloremque et teneritatem adfert. invenitur haec inter
Puteolos et Neapolim in collecolle D2v. cole et G. colle
et (eth d)r. Leucogaeoleucogaeo dH. -geo rv. cfr. XXXI 12. appellato, extatque
extat-
que Ev. exiatque D1GF. exiitque dT. existitque D2. divi Augusti decretum, quo annua ducenaannua ducena fconi. H. annua uicena G. annoadu-
cena DGF. -aduicena Ev. -ad ducenta dT. milia Neapolitanis
pro eo numerari iussit e fisco suo, colonial
deducens Capuam, adiecitque causam adserendiadferendi Strack. adfer ll. v a. J., quoniam
negassent Campani alicam confici sine eo metallo posse.
— (In eodem reperitur et sulpur, emicantque fontes AraxiOraxi v. a. Brot.
oculorum claritati et volnerum medicinae dentiumque firmitati
.) —
Geop. III 7. Diosc. II 118 extr.<3> Alica adulterina fit maxime quidem e zea, quae
in Africa degenerat. latiores eius spicae nigrioresque et
brevi stipula. pisunt cum harena et sic quoque difficulter
deterunt utriculos, fitque dimidia nudi mensura, posteaque
gypsi pars quarta inspargitur atque, ut cohaesit, farinario
cribro subcernunt. quae in eo remansit, excepticia appellatur
et grandissima est. rursus, quae transit, artiore cernitur
et secundaria vocatur, itemuocatur item D2dv.
uocum ritem (ritę E)r. cribraria, quae simili
modo in tertio remansit cribro angustissimo et tantum
harenas transmittente.Geop. III 8. (Cato 86). alia ratio ubique adulterandi ex
tritico: candidissima et grandissima eligunt grana ac semicocta
in ollis postea arefaciunt solesolem D. ad dimidiumad dimidium ego. cfr.§ 115. XXIII 142. ad initium dv. ad initum D1GFE. admit-
tunt D2D. rursusque
leviter adspersa molis frangunt. ex zea pulchrius
quam ee D2ES. ex dv. et r. tritico fit tragumtragum Turnebus D.cfr. Schneider ad Cat. 86. grana cum E. gracum r. granum v.
graneum vel granaeum coni. H., quamvis id alicae vitium sit.
candorem autem eiei dv. et r. pro creta lactis incocti mixtura confert.
Sequitur legunminlum natura, inter quae maxime
maximae E. -mus F2v. honos fabae, quippe ex qua temptatus sit etiam panis
. lomentum appellatur farina ex eaex ea ego. ea D1GF1dEv.
del.D2. eius F2D., adgravaturque pondus
dist. D. illa et omni legumine, iam vero et pabulopabulo DdTv.cfr. §§ 142.143. -la F1E. -lum G. ad pabula F2. ad pabulum D., in panein pane DGdTD. om. rv.
venaliuenalis v. a. S.. fabae multiplex usus omnium quadripedum generi,
praecipue homini. frumento etiam miscetur apud plerasque
gentes, et maxime panico solida ac delicatiusaut delicatius coni.Dal. fracta.
cfr. Cato 134, 1. Didymus in Geop. II 35, 3. (Diosc.
II 127). cfr. Gell. IV 11.quin et prisco ritu puls fabatapuls fabata ego. pulsa faba D2D. fabata r Brot.
fabacia v. suae religionis diis in
sacro est. praevalens pulmentari cibo, setset ego. sed T. et rv. hebetare sensus
existimata, insomnia quoque facere, ob haec Pythagoricae
sententiae damnata, ut alii tradidere, quoniam
mortuorum animae sint in ea, qua de causa parentando
utiqueuitique D1E. cuit-
que d. adsumitur.Fabius Pictor ap. Gell. X 15, 12. Didymus in Geop. II 35, 6. 7. Varro etet om.d. ob haec flaminem ea non
vesci tradit et quoniam in flore eius litterae lugubres
reperiantur. in eadem peculiaris religio, namque fabam
utique exex DGFD. et dE. e B. frugibus referre mosmos F2v.
mox r. est auspici causa, quae
ideo referiva appellatur. et auctionibus adhibere eam lucrosum
putant. sola certe frugum etiam exesa repletur
crescente luna. aqua marina aliave salsa non percoquitur.
cfr. Pallad. XII 1, 2. Verg. Georg. I 215. Col. II 10, 9. Th. H. VIII 6, 5. (C.III 24, 3). cfr. Th. H. VIII 9, 1. Col. II 10, 7. Cato 37, 2.seritur ante vergiliarum occasum leguminum prima, utut D2Ev. aut D1GFd. haud F2.
antecedatantecedit F2d. hiemem. Vergilius eam per ver seriseri dv. sari r. iubet
circumpadanae Italiae ritu, sed maior pars malunt fabalia
maturaedist. H. sationissationis dv. racionis G. rati- r. quam trimestrem fructum. eius namque
siliquae caulesque gratissimogratissimi//// dv. a. G. sunt pabulopabulo v. -li ll. pecori. aquas
in flore maxime concupiscitconspicit E., cum vero defloruitdefioruerit dT., exiguas
desiderat. solum, in quo sata est, laetificat stercoris vice.
ideo circa Macedoniam Thessaliamque, cum florere coepit,
vertunt arva.Th. H. IV 8, 8. nascitur et sua sponte plerisque in locis,
sicut septentrionalis oceani insulis, quas ob id nostri
Fabarias appellant, item in Mauretaniamauritania Ev. a. H. mauritima d1. marit- d2. silvestris passim,
sed praedura etet om.EH. quae percoqui non possit. nascitur et
in Aegypto spinoso caule, qua de causa crocodili oculisac oculis E1. (aculeos v.a.B.) caules F2.
timentes refugiunt.Th. H. IV 8, 7. 8. VIII 1, 4. Col. II 10, 15. 4. Pallad. III 4. Geop. II 37, 2. longitudo scaposcabro F2E. quattuor cubitorum
estdist. Strack coll.Theophr. amplissima, crassitudo digiti. nidigiti ni Turnebus. intoni ll. (an ut digito. ni?) di-
giti in totum ni S. nec B. octona v. genicula abessentabessent Turnebus. abesset DGFE. habens sed dT. habet v.a.S.,
molli calamo similis; caput papaveri, colore roseo, in eo
fabae non supra tricenastricenas v. -enall. triginta S cum Salm.; folia ampla, fructus ipse amarus
et odore, sed radix perquamquam D2. gratagrata D2D. lata rv. lauta B. incolarum cibis,
cruda et omni modo coctaomni modo cocta dTJ e Theophr. coll. XVI 65. 137. XVII 162. XXII 154. omnino decocta rv., harundinum radicibus similis
. nascitur et in Syria Ciliciaque et in ToronaeToronae J. -ne ll.v. Chalcidi
cesChalcidices S e Theophr. -cidis ll.v.J. lacu.
Ex leguminibus autumno vereveautumno uereue J. autumno uere DGFdT. autem nouę re E. autem nouembri v. (et uere coni.H.an uel uere?) seruntur lens et
in Graecia pisum. lens amat solum tenue magis quam
pingue, caelum utique siccum. duo genera eius Aegypto,
alterum rotundius nigriusque, alterum sua figura, unde
vario usu tralatum est in lenticulas nomen. invenio apud
auctoresauctorem DF1E. aequanimitatem fieri vescentibus ea. pisum in
apricis seri debet frigorum inpatientissimum. ideo in Italia
et in austeriore caelo non nisi verno tempore terra
facili, solutaac soluta v.a.S.
Th. H. VIII 6, 5. Col. II 10, 20. Geop. II 36, 1.—Th.
H. VIII 5, 1. Diosc. II 126. —Col. II 10, 19. Th. H. VIII 6, 5. Ciceris natura est gigni cum salsilagine, ideo
solum urit nec nisi madefactum pridie seri debet. differentiae
plures, magnitudine, colore, figura, sapore. est
enim arietino capiticapiti v. capite (pite G) ll. simile, unde ita appellaturappellant dES., album
igrumque; est et columbinum, quod alii Veneriumuenerium uocant dv.a.S. appel-
???candidum, rotundum, leve, arietino minus, quod religio
???vigiliis adhibet. est et cicercula minuti ciceris, inaequalis
, angulosi, veluti pisum, dulcissimum autem id quod
ervoeruo D2F2dv. ero r. simillimum, firmiusque quod nigrum et rufum quam
quod album.
Th. H. VIII 5, 2. 3. Diosc. II 175. Col. XI 2, 72. (Pallad. XI 1, 3). Siliquae rotundae ciceri, ceteris leguminum Iongae
et ad figuram seminis. latae, piso cylindrataecilindratie Ev. -aceae C.. passiolorum
faseolorum v. phasio- S. cum ipsis mandunturmandunt FfE2S. manducent E1. granis. serere eos qua velis
terra licet ab idibus Octobroctobr. ego. -bris ll. v. at plene scribendum erat octobribus: cfr. etiam XI 42. XV 19.XXI 111.. in kal. Novembris. legumina,
cum maturescere coeperuntcoeperint F2Ev.a.H., rapienda sunt, quoniam cito
exiliunt latentque, cum decidere, sicut et lupinum.
quamquamdist.S. prius de rapis dixisse conveniat— in
transcursu ea attigere nostri, paulo diligentius Graeci, et
ipsi tamen inter hortensia—si iustus ordo fiat,Col. II 10, 22. a frumento
protinus aut certe faba dicendis, quando aliusalius D2F2fdTD. ali D1GF1. alii Ev. aliis C. usus
praestantior ab iisab iis v. ahis (pro ab is) D1GF1. ab his dTEC. his D2F2fD.an rapis? non est.
Ante omnia namque cunctis animalibus nascuntur, nec
in novissimis satiant rurisruris del.F2. alitum quoque genera, magisque
si decoquantur aqua.cfr. Cato 35.— Th. H. VII 2, 5. (Pl. XIX 122). quadripedes et fronde eorum
gaudent, et homini non minoreminore DdTEv. -ora G. -orē F. -or est fD. -or C. rapiciorumrapiciorum dTS. rapaciorum (-pati- G) DGF1Ev. raparum F2f. suis horis gratia
quam cymarum, flavidorum quoque et in horreis enecatorum
vel maioremaiorē F. -or C. quam virentium. ipsa vero durant et
in sua terra servata et postea passapasso Ev.a.C. paene ad alium proventum
uentum E., famemque sentiri prohibent. a vino atque messe
tertius hic Transpadanis fructus.Th. H. VII 4, 3. (Martial. XIII 16).—Varro I 59,
4. Col. XII 56, 3. (Pallad. XIII 5). terramterram dv. -ra r D. non morose eli-
giteligit v. legit ll.S. eligitur D., paenepaene om.dT. ubi nihil aliud seri possit. nebulis et pruinis
acac F2dv.a r. frigore ultro aluntur, amplitudine mirabili; vidi XL libras
excedentia. in cibis quidem nostris pluribus modis commendantur
, durantque ad aliaad alia ll. v. an acetaria? sinapis acrimonia domita,
etiam coloribus picta praeter suum sex aliisalis E., purpureo
quoque.Th. H. VII 4, 3. (5). neque aliud in cibis tingui decetdebet D2.. genera eorum
Graeci duo prima fecere, masculinummasculum dG. femininumque, et ea
serendi modomodo dv. modi r S. modum D cum U 354. ex eodem semine: densiore enim satuenim semine satu E. masculescere
, item in terra difficili. semen praestantius quo
subtilius.Th. H. VII 6, 2. 4, 3. Col. X 421. species vero omnium tres. aut enim in latitudinem
fundi, aut in rotunditatem globari. tertiam speciem
silvestrem appellavere, in longitudinem radice procurrente,
raphani similitudine et folio anguloso scabroque, suco acri,
quiacrique E. circa messem exceptus oculos purget medeaturque
caligini admixto lacte mulierum. frigore dulciora fieri
existimantur et grandiora. tepore in folia exeunt. palma
indist. U 354.NursinoNursino v. ursino ll. agro nascentibus—taxatiotaxatio v. taxio ll. in libras sesterti
singuli et in penuria bini —, proxima in Algido natis,
dist. ego.napisnapis ego. napi ll. v. vero AmiterniAmiternini v..Col. X 422. Martial. XIII 20. Col. XI 3, 16. II 10, 24. XI 3, 59. (Pallad. VIII 2, 1). Hyginus ap. Col. XI 3, 62. cfr. Th. C. V 6, 9.
Col. XI 3, 62. quorum eadem fere naturanatura est FD.:
gaudent aequeaeque om.d. frigidis. seruntur et ante kalendas Martias
, in iugero sextarii IIII. diligentiores quinto sulco
napumrapum E. seri iubent, rapa quarto, utrumque stercorato, rapa
laetiora fieri, si cumcum F2dB.om. rv. palea semen inaretursemen inaretur ego. cfr. Pliniana p. 43. seminaretur DGF1TE. -nentur F2dG. -netur v.. serere nudum
volunt precantem sibi et vicinis serere se.Col. XI 3, 18. (Pallad. IX 5, 1).—Col. II 10, 23.
(Pallad. VIII 2, 1). — satus utriqueutique E.
generi iustus inter duorum numinum dies festos, Neptuni
atque Volcani, feruntque subtili observatione, quota luna
praecedenteprocedente Ev.a.G. hieme nix prima ceciderit, si totidem aluminum
die intra praedictum temporis spatium serantur, mire provenire
. seruntur et vere in calidis atque umidis.
Th. H. VIII 11, 4. C. IV 13, 3.
Geop. II 39, 6. Apuleius in Geop. II 39, 3. 6. 8. Th. H. VIII
11, 3. —
Lupinolupino dv. -nos D1GF1. -nus E. -nis F2. -ni D2D. usus proximus, cum sit et homini
et quadripedum generi ungulas habenti communis. remedium
eius, ne metentes fugiat exiliendo, ut ab imbre
tollaturlacunam cum S indicavi. excidit siderum vel solis (caeli S).. nec ullius quaean quaequae? serunturseruntur F2v. serantur DGdT. seratur r S. natura ad sensumad sensum ego. adsensu (ass- v) ll. v. cfr. VII 20. 23. IX 111 et IX 42. II 108. 109. XVI 95.....
terraequeterraeque (quae D2) DF1E. terraque dT. terrae rv. terrae quoque D cum U 355. mirabilior est. primum omnium cotidie cum
sole circumagitur horasque agricolis etiam nubilo demonstrat
. ter praeterea floretfloret ter germinat D.. terram amat terraqueterraque dTv.
terratque E. terra atque DGF1. atque terra F2. atqui terra D. operiri
non vult.Cato 34, 2. Th. H. I 3, 6. III 2, 1. Col. II 11, 5. Th. H. I 7, 3. VIII 11, 8. Cato 37, 2. Varro I 23, 3. Col. II 14, 5.
15, 5. 6. 10, 1. XI 2, 44. Pallad. IX 2. Geop. II 39, 5. et unum hoc seritur non arato. quaeritquaerit G. querit D2. fuerit D1FE. si (ubi v) fuerit dTv. maxime
sabulosa et sicca atque etiam harenosa. coli utique non
vult. tellurem adeo amat, ut, quamvis frutectosofrutectoso dG. -ecto r. solo
coiectumcoiectum F1J. coni-F2dv. coiactum D. coactum ES. inter folia vepresque, ad terram tamen radice
perveniat. pinguescere hoc satu arva vineasque diximus;17,54
itaque adeo non eget fimo, ut optimi vicem repraesentet,
nihilque aliud nullo inpendio constat, ut quod ne serendi
quidem gratia opus sit adferre:Th. VIII 1, 3. 11, 8. Col. II 10, 2. XI 2, 72. Pallad.
VII 2, 2. Th. H. VIII 7, 3. Geop. II 39, 2. Col. II 10, 3. 15, 6.
10, 4. protinus seritur ex areaarea P e Theophr. et Colum. aruo ll.v.
ac ne spargi quidem postulat decidens sponte. primumque
omnium seritur, novissimum tollitur, utrumque Septembri
fere mense, quia, si non antecessitantecesserit dTv.a.G. hiemem, frigoribus
obnoxium est. inpune praeterea iacet, vel derelictum
etiam, si non protinus secuti obruant imbres, ab omnibus
animalibus amaritudine sua tutum, plerumque tamen levi
sulco integunt. ex densiore terra rubricam maxime amat.
ad hanc alendam post tertium floremflorem D2F2dv. flori r. verti debet, in sabulo
post secundum. cretosa tantum limosaque odit et in
his non provenit.Geop. II 39, 4.. 6. Cato 54, 3. Col. II 10, 1. 3. Pallad. VII 2, 2. maceratummaceratam E. calida aqua homini quoquehominique E. quoque del. v.a.G.
in cibo est. nam bovem unum modii singuli satiant validumque
praestant, quando etiamquin etiam P. an lacuna ante quanldo statuenda est? cfr. XXII 155. inpositum puerorum ventribus
pro remedio est. condi in fumo maxime convenit,
quoniam in umido vermiculi umbilicum eius in sterilitatem
castrant. si depastum sit in fronde, inarari protinus solum
opus est.
Col. II 13, 1. Et vicia pinguescunt arva, nec ipsa agricolis
operosa. uno sulco sata non saritursaritur (sarri- v) S. seritur ll., non stercoratur nec
aliud quam deoccatur. sationissationis F2dv. rat- r. eius tria tempora: circa
occasum arcturi, ut Decembri mense pascat. tum optime
seritur in semen. aeque namque fert depasta. secunda
satio mense lanuario est, novissima Martio, tum ad frondem
utilissima.Col. II 10, 29. Pallad. II 6. siccitatem ex omnibus, quae seruntur,
maxime amat. non aspernatur etiam umbrosaumbrosa D2dv. amb- r.. ex semine
eius, si lecta matura est, palea ceteris praefertur. vitibus
praeripit sucum, languescuntque, si in arbusto seratur.
Col. II 10, 34. Pallad. III 7. Th. H. II 4, 2. Nec ervi operosa cura est. hoc amplius quam
vicia runcatur, et ipsum medicaminis vim optinens, quippe
cumcum ll. S. per eum v. per eruum B. quo U 356. divom Augustum curatum epistuliseo epistulis J. ipsius memoria
exstetexstet S. existet ll. exstat v.. sufficiunt singulis boum iugis modi quini satisati del.F2D. at cfr. § 9 et Colum..
Martio mense satum noxium esse bobusbubus Ev.a.D. aiunt, item autumno
gravedinosumgrauedinosum dv. grauid- r., innoxium autem fieri primo vere satumsatum dv. persatum r..
Col. II 19, 33. Pallad. II 7. Et siliciasilica T. sicilia FE., hoc est fenum Graecum, scariphatione
scrarifatione d. scariphicatione (-rifi- v) F2v. a. D. seritur, non altiore quattuor digitorum sulco,
quantoque peius tractatur, tanto provenit melius. rarum
dictu esse aliquidquid FE., cui prosit neglegentia. id autem, quod
secale ac farrago appellaturfarrago appellatur dv. frago appellantur r., occari tantum desideratdesiderat dv. -rant r..
Secale Taurini sub Alpibus asiam vocant, deterrimum
teterrimum T. ater- vet. Dal. et tantumet v. sed ll. S. sed requirat aptum pro tantum. ad arcendam famemfamem utile v.a.H., fecundafecunda FE., sed gracili
stipula, nigritia triste, pondere praecipuum. admiscetur
huic far, ut mitiget amaritudinem eius, et tamen sic quoque
ingratissimum ventri est. nascitur qualicumque solo
cum centesimo grano, ipsumque pro laetamine est.
Varro I 31, 5. Col. II 7, 2. 11, 31. Pallad. X 8, 1. Farrago ex recrementisrecrimentis D1FED. farris praedensa seritur,
admixta aliquando et vicia. eadem in Africa fit ex hordeo.
omnia haec pabularia, degeneransquedegeneransque D2dG. -rans qui r. ex leguminibus quae
vocatur cracca, in tantum columbis grata, ut pastas ea
negent fugitivas illius loci fieri.
Cato 27. 33, 3. 53. 54, 3. 4. Varro I 31, 4. Apud antiquos erat pabuli genus, quod Cato
ocinum vocat, quoquod DFT. sistebantcitabant P. ciebant Dal. e Varr. alvom bubus. id erat ee om.dT. pabulipabulis Ev.a.S.
segete virideuiridi D2v.a.S. desectumdesectum DdTS. -te FE. -ta v., antequam generaretgeneraret Strack. gelaret ll.v. genicularet vel siliquaret Ursinus. generaret siliquas coni. H. cfr. Varro.. Sura Mamilius
aliter id interpretatur et tradit fabae modios x,
viciae IIII ego. duos ll. v. (pro binos)., tantundem erviliae in iugero autumno misceri et
seri solitossolitos DdTv. -tus FE. -tum G., melius et avena Graeca, cui non cadit semen,
admixtaadmixto FE.. hoc vocitatum ocinum boumque causa seri solitum
. Varro appellatumappellat dTS. a celeritate proveniendi e Graeco,
quod ὠκέωςὠκέωςfTurneb. H. oceos r.
ocys oceos v.ὠκύςBas. dicunt.
Isid. Orig. XVII 4, 9. Col. II 10, 25. (28). Pallad. V
1, 1. Diosc. II 176. Medicamedis DFV. medicis r. externa etiam Graeciae est, ut a Medis
advecta per bella Persarum, quae Darius intulit, sed vel
indist. ego. primis dicenda tanta dos estest ego. et ll. ei S. eius est G. eius ut v., cum ex uno satu amplius
quam tricenis annisdenis P e Colum. an scriptum fuerat quammdenis === III denis? duret. similis est trifolio caule foliisque
foliis qui DF., geniculata. quidquid in caule adsurgit, folia contrahuntur
. unum de ea et cytiso volumen Amphilochusamphilochus dv. -lochi est J.
-locus D2. ampli locus r.
conposuitconposuit P. confusum ll. J. fecit confusum (-sim Dal.) v.a.S..Col. II 10, 26. 27. 28. 25. 28. (§ 145: Pallad. III 6. § 146: cfr. Col. XI 2, 7). solum, in quo seratur, elapidatum purgatumque
subigitur autumno, mox aratum et occatumoccatum D2v. occultum r. integituran inducitur? cfr. Column. II 17, 4. cratecreta D.
iterum ac tertium, quinis diebus interpositis et fimo addito
addito D2dv. -ita r.. poscit autem siccum sucosumquesuccosum v.a.G. vel riguum. itaita dv. et a D1FE. et ita D2D.
praeparato seritur mense Maio, alias pruinis obnoxia. opus
est densitate seminis omnia occupari internascentesque
herbas excludi—id praestant in iugeraiugero D2dT. modimodia Ev.a.J. modico D2. IIIIII ego coll. § 9 et Colum. ui ll. uicena v. -ni J. bini D cum Schneidero ad Varr. r. r. I 42. —
et cavendum ne adurat sol, terraque protinus integi debet. si sit umidum solum herbosumve, vincitur et desciscit in pratum. ideo protinus altitudine unciali herbis omnibus liberanda est, manu potius quam sarculo. secatur incipiens florere et quotiens refloruit. id sexies evenit per annos, cum minimum, quater.
in semen maturescere prohibenda est, quia pabulum utilius est usque ad trimatum. verno sariri debet liberarique ceteris herbis, ad trimatum marris ad solum radi. ita reliquae herbae intereunt sine ipsius damno propter altitudinem radicum. si evicerint herbae, remedium unicum in aratro, saepius vertendo, donec omnes aliae radices intereant.
dari non ad satietatem debet, ne deplere sanguinem necesse sit. et viridis utilior est. arescit surculose ac postremo in pulverem inutilem extenuatur. de cytiso, cui et ipsi principatus datur in pabulis, adfatim diximus inter frutices. et nunc frugum omnium natura peragenda est, cuius in parte de morbis quoque dicatur.
primum omnium frumenti vitium avena est, et hordeum in eam degenerat sic, ut ipsa frumenti sit instar, quippe cum germaniae populi serant eam neque alia pulte vivant. soli maxime caelique umore hoc evenit vitium. sequentem causam habet inbecillitas seminis, si diutius retentum est terra, priusquam erumpat.
eadem ratio et si cariosum fuit, cum sereretur. prima autem statim eruptione agnoscitur, ex quo apparet in radice
esse causam. est et aliud ex vicino avenae vitium, cum amplitudine inchoata granum, sed nondum matura, prius quam roboret corpus, adflatu noxio cassum et inane in spica evanescit quodam abortu.
venti autem tribus temporibus nocent frumento et hordeo: in flore aut protinus cum defloruere vel maturescere incipientibus. tum enim exinaniunt grana, prioribus causis nasci prohibent. nocet et sol creber ex nube. nascuntur et vermiculi in radice, cum sementem imbribus secutis inclusit repentinus calor umorem.
gignuntur et in grano, cum spica e pluviis calore infervescit. est et cantharis dictus scarabaeus parvus, frumenta erodens. omnia ea animalia cum cibo deficiunt. oleum, pix, adips contraria seminibus, cavendumque ne contacta eis serantur. imber in herba utilis a partu, florentibus autem frumento et hordeo nocet, leguminibus innocuus praeterquam ciceri. maturescentia frumenta imbre laeduntur et hordeum magis.
nascitur et herba alba, panico similis, occupans arva, pecori quoque mortifera. nam lolium et tribulos et carduos lappasque non magis quam rubos inter frugum morbos potius quam inter ipsius terrae pestes numeraverim.
caeleste frugum vinearumque malum nullo minus noxium est robigo. frequentissima haec in roscido tractu convallibusque ac perflatum non habentibus; e diverso
carentcarentia E. ea ventosa et excelsa. inter vitia segetum et luxuria
est, cum onerataeoneratae vet. Dal. H. -ta F2dv. hone-
rata DF1. hoc onerata E. fertilitate procumbunt. commune autem
omnium satorum vitium uricaeuricae DFD. -ca Ev. erucae
dTBrot. uruca J., etiam ciceris, cum salsilaginem
eius abluendo imber dulcius id facit.
Th. H. VIII 8, 4. 3. 7. (C. IV 15, 5. Geop. II 43). Th.
C. IV 12, 8. Plutarch. quaest. symp. VII 2, 3. <3> Est herba, quae cicer enecat et ervumeruum dv. herbum r. circumligando
se; vocatur orobancheorobanche v. -bachae D2. -brachae F2. orebraehae F1. orobreche dE. -chae D1.. tritico simili modo aeraaera C. haera DF2d. hera F1. herba EVerc. era v.,
hordeo festuca, quae vocatur aegilops, lenti herba securiclata
securidata d. -daca v.a.S., quam Graeci a similitudine pelecinumpelecinum dD. -non v. pelicenum r. vocant; et haehae dTBrot. hac r. hae quidem v.
conplexu necant. circa Philippos ateramum nominant in
pingui solo herbam, qua faba necatur, teramum, qua interamum qua in J. terramum qua in DF. terram umquam (nunq- d) in dE. teramnon (-mon S) qua in v.
macro, cum udam quidam ventus adflavit.Geop. II 43. Galen. alim. fac. I 37. Th. H. VIII 10, 1. Col. X 324. aeraeaerae dC. here r. erae v. granum
minimumminime DF. est in cortice aculeato. cum est in pane, celerrime
vertiginesuertiginem d. facit, aiuntque in Asia et Graecia balneatores
, cum velint turbam pellere, carbonibus id semen
inicere. nascitur et phalangion in ervoeruo dv. heruo E. herbo r., bestiola aranei
generisdist. ego. cfr. Colum. X 324., si hiems aquosa sit. limaces nascuntur in vicia
et aliquando e terra, cocleae minutae, mirum in modum
erodentes eam. et morbi quidem fere hi sunt.
Verg. Georg. I 80. Geop. II 18, 6. Verg. Georg. I 193. Th. C. III 24, 4. Col. II 10, 11. Geop. II 18, 12. Remedia eorum, quaecumque pertinent ad herbas
, in sarculo et, cum semen iactatur, cinere. quae vero
in semine et circa radicem consistunt, praecedente cura
caventur. vino ante semina perfusa minus aegrotare existimant
. Vergilius nitro et amurca perfundi iubet fabam;
sic etiam grandescere promittitpromittens dT..Col. II 11, 7. 9, 9. 10. Geop. II 18, 16. 4. 13. 14. 1. Col. XI 3, 61. 64. X 356. Pallad. I 35, 3. Th. H. VII 15, 2. Geop. XII 7, 3. Diosc. IV 88. 89. Col. X 353. quidam vero, si triduo
ante satum urina et aqua maceretur, praecipuepraecipue F2v. -puos E. -puus DF1d. -puius T.an procliuius? adolescere
putant; ter quidem saritamsaritam C. sartam dTEv. satam r. modium fractae e modioe modio DFdv. modium E. solidae
reddere. reliqua semina, cupressi foliis tusistusis om.d. si
misceantur, nonnon dv. nunc r. esse vermiculis ohnoxiaobnoxia D2dv. subn- r., nec si interlunio
serantur. multi ad milimili d. -lii v. -lia DF2E. melio F1. remedia rubetam noctu arvo circumferri
iubent, priusquaman priusquam seratur?cfr. Geop. sariatur, defodique in medio
inclusam fictili. ita nec passerem nec vermes nocere, sed
eruendam, priusquam metatur; alioquin amarum fieri.
quin et armo talpae contactacontracta E. semina uberiora esse. Democritus
suco herbae, quae appellatur aizoumaizoum D2S. -oon B. aizum r., in tegulis
nascens, et ab aliiset ab aliis Strack. J. ab aliis D2D. tabalis D1F. caballis dT. tabulis fE. -lisue B. aesumaesum DFEJ. esum dT.del. B. nomen adhuc corruptum. U 358 hypogaeson (rectius -geson), quod ne XXV 160 quidem satis certum est, sed a Barbaro illatum, nec usquam alibi scriptum legitur.
12. 13 aut dicit illum dE. ut dicit ille
v.a.B. , Latine vero sedum aut digitillum
, medicata seri iubet omnia semina. vulgo vero, si
dulcedoulcedo D. uredo fS. noceat et vermes radicibus inhaereant, remedium
est amurca pura ac sine sale spargere, dein sarire, si in
articuluman exire? seges ire coeperit, runcaretruncare E., ne herbae vincant.
extr.: Pallad. I 35, 9. Didymus in Geop. X 90, 4. Apuleius ib. XIII 5, 1.pestem a miliolimio E. atque panico, sturnorumpanicus turnorum E. passerumve agmina,
scio abigi herba, cuius nomen ignotum est, in quattuor
angulis segetis defossa, mirum dictu, ut omnino nulla avis
intret. mures abiguntur cinere mustelae vel felis dilutefalis deluto E.
et semine sparso vel decoctarum aquaaquas et E.. sed redolet virus
animalium eorum etiam in pane. ob id felle bubulo semina
attingi utilius putant.Apuleius ib. V 33, 4. Th. H. VIII 7, 4. rubigo quidem, maxima segetum
pestis, lauri ramis in arvo defixis transit in ea folia ex
arvis. luxuria segetum castigatur dente pecorispecorum d. in herba
dumtaxat, et depastae quidem veluel om.dT. saepius nullam in spica
iniuriam sentient. retonsarumretonsarum dv. retus- r. etiam semel omnino certum
est granum longius fierifieri om.d. et inane cassumquecascumque D1F1d. casumque f. crassumque E2. ac satum
non nasci. Babylone tamen bis secant, tertium depascunt;
alioquin folia tantum fierent. sic quoque cum quinquagesimo
quinquagesimo B e Theophr. cfr. v. 10. quinto decimo ll.v.a. C. fenore messes reddit eximia fertilitaseximia fertilitas D2S. exilitas rv. solisoli S. soli cum DF2dE. soli cum uenum F1. soli uerum v., diligentioribus
vel cumuel cum ego. uenum (uerum dEJ) cum DF2dEJ. uenus cum F1. uero cum D2S. cum v. centesimocentesimo B. centesimo quinquagesimo ll. v.a.H.. neque est cura difficilis
quam diutissime aqua rigandiaqua rigandi DFEG. adaquari (aquari v) gaudent dTv., ut praepinguis et densa
ubertas diluatur. limum autem non invehunt Euphrates
Tigrisque sic ut in Aegypto Nilus, nec terra ipsaterrae ipsi F2. herbas
gignit. ubertasubertatis dEv.a.S. -ates F2. tamen tanta est, uttanta est ut D2S. tantae (-te dE) sunt r(v add. ut). sponte ut F2. ut sponte dT. sequente anno sponte
restibilis fiat seges inpressis vestigio seminibus. quae
tanta soli differentia admonet terrae genera in fruges
discribere.
Cato 6, 1. 34, 1. 2. Igitur Catonis haec sententia est: in agro crasso
et laeto frumentum seri, si vero nebulosus sitsit F2v. est sit r est S. idem, rapa,rapa P e Cat. S. om. ll. v. cfr. Varro r. r. I 23, 7.
raphanosraphanos F2P e Cat. S. -nus DF1d. -nnm Ev., milium, panicum. in frigido, aquosoet aquoso dfv.a.S. uel aqu- F2D. prius serendum
, postea in calido, in solo autem rubricosolubricoso dE. vel pullo
vel harenosoaserenoso E., si non sit aquosum, lupinum; in creta et
rubrica et aquosiore agro adoreum; in sicco et non herboso
nec umbroso triticum;Cato 35,1. 2. in solo valido fabam; viciam
vero quam minime aquosoaquoso DFv. in aqu- dEC. herbidoque; siliginem et triticum
in loco aperto, editoedito DEv. editoque dG. et edito F2D., qui solesole D2dv. sale r. quam diutissime torreatur
; lentem in rudectorudecto P e Cat. S. frutecto DFE. -eto v. -ectoso dC. et rubricoso, qui non sit herbidus
poterit Cato.; hordeum in novali et in arvo, quod restibile possit
fieri; trimestre, ubi sementem maturam facere non possisnon possis H e Cat. non possit ll. v.
et cuius crassitudo sit restibilis.
Varro I 23, 2. (Geop. II 12, 1).—Geop. II 13, 1. (Varro I 9, 4). Th. C. III 21, 2. I. VIII 9, 1. Subtilis et illa sententia: serendaseranda DF. ea in tenuiore terra,
quae non multo indigent sucosuco DEv. suctu DF1. sumptu F2., ut cytisus et cicere excepto
leguminacicere excepto legumina H cum Ursino ad Varr. r. r. I 23, 2. cicer exceptis leguminibus ll. v. an cicere excepto, e leguminibus? quae velluntur e terra, non subsecantursubsecuntur FE.—unde
et legumina appellata, quia ita leguntur—, in pingui
autem quae cibicibi DF1dEv. curae F2. sunt maioris, ut olusolu D2.del.F2., triticum, siligo,
linum. sic ergo tenue solum hordeo dabitur—minus
enim alimenti radix poscit—, laetiorlaetior P. lenior ll. H. leuior v. cfr. Theophr. et Geop. et § 163. 97. 187. XVII 26 al. an plenior? terra densiorque
tritico.Varro I 9, 4. Col. II 9, 3. in loco umidioreumidiore S e Varr. humili ll. v. -mido Ursin. D. far adoreum potius quam triticum
seretur, temperato et triticum et hordeum. colles
robustius, sed minus reddunt triticum. far, siligo et cretosum
et uliginosum solumcretoso et uliginoso solo F2. patiunturpatiuntur D2D. sat- D1dE. sort- v. seruntur F2..
Exex D. et ll. G. est et in v. frugibus ostentum semel, quod equidem invenerim
inuenerim F2v. -rit r., accidit P. Aelio Cn. Cornelio cos., quo anno
superatus est Hannibal. in arboribus enim tum nota produntur
frumenta.
Et quoniam de frugum terraeque generibus abunde
diximus, nunc de arandi ratione dicemus, ante
omnia Aegypti facilitate conmemorata. Nilus ibi coloni
vice fungens evagari incipit, ut diximus, aa dEv.om.FHJ. solstitiosolstitie F1. acac ego. aut F1dEv. del.F2P. a J. et vet. Dal. H. cfr. V 57 et XVII 130. 5,57
nova luna, primoprimo dTBrot. a primo F2E. oprimo F1. ac primo v. lente, dein vehementius, quamdiu in
leone sol est. mox pigrescit in virginem transgresso atque
in libra residitresidit S coll. V 57. -det ll. v..Herodot. II 14 extr. si XII cubita non excessit, fames certa
est; nec minus si XVI exsuperavitexsuperauit dG. -abit r.. tanto enim tardius
decedit, quanto abundantius crevit, et sementem arcetarget F1. arcere F2..
vulgo credebatur aa dS. ac r. ab v. decessu eius serere solitossolitus E., mox sues
inpellere vestigiis semina deprimentes inin dv. et r. madido solo, et
credo antiquitus factitatum,Th. C. III 20, 9 nunc quoque non multo graviore
grauiore Fv. -ora dTEHack. opera; sed tamen inarari certum est abiecta prius
semina in limo degressidigressi dv.a.Brot. amnis. hoc fitfit FTED. eft dv. Novembri mense
incipiente, postea paucipauci runcant FJ. pauci runcant pauci dE. pauci runcant quod v. runcant—botanismon vocant—,
reliqua pars non nisi cum falce arva visit paulo ante kal.
Apriles. peragiturperagitur F2v. peragitatur F1ES. agitatur d. autem messismesses E.an peraguntur messes? mensemense dTv. om. rG. Maio, stipula numquam
cubitali, quippe sabulum subest granumque limo
tantum continetur.Th. C. III 20, 5. Verg. Georg. I 63. Col. I praef. 22. excellentiusexcellentius dv.
-ibus r. Thebaidis regioniregionis d. frumentum
, quoniam palustris Aegyptus. similis ratio, sed felicitas
maiormaior et d. Babyloniaebabyloniae ac dv.a.B.
-loni ac G. cfr. VI 122. Seleuciae, Euphrate atque Tigri
restagnantibus, quoniam rigandi modus ibi manu temperatur
. Syria quoque tenui sulco aratarat dv. om. r. , cum multifariammultifaria E. in
Italia octoni boves ad singulos vomeres anhelent. in omni
quidem parte culturae, sed in hachac dS. ac E. hac quidem Fv. maxime valet oraculum
illudillud dv. illum F2E.om.F1.: quid quaequaeque v. quae ll.que regio patiatur.
(v. Schneider. ad Col. II 4, 6 et Varr. I 29, 2). Vomerum plura genera: culter vocatur inflexusinflexus S. infelix ll.
inferius Brot. ex ed. pr. locus nondum sanatus. an infixus prae
dentali?
praedensampraedensa E2., priusquampriusquam F2dv. prius r. proscindatur, terram secans futurisque
sulcis vestigia praescribens incisuris, quas resupinus
in arando mordeat vomer. alterun genus est volgare
rostratirostrati G. rostra uti dE. rostratum uti FvD. -rati uti S. vectis. tertium in solo facili, necnec F1dEv. non F2D. toto porrectum
dentali, sed exigua cuspide in rostro. latior haec quarto
generi et acutior in mucronem fastigata eodemque gladioglandio FE.
scindens solum et acie laterum radices herbarum secanssecans v. se-
cant ll..
non pridem inventum in Raetiaretia E. Galliae duasduas FEv. ut duas dH. addereaddere tali ego. -erent alii (ali F1) ll. -erent tali H. addiderunt (tali add. G) v. tali
rotulas, quod genus vocant plaumoratiplaumorati ll. Brot. planarati v. plaustrarati
coni. H. ploum Raeti Baist apud Wölfflin. (Archiv III 285).. cuspis effigiem
palae habethabet v. -ent ll.. serunt itaita FEv. tamen d. non nisi culta terraculta terra dv.
cultatra FE2. cultratatra E1. cultrata vel cultro arata terra
Strack. inculta terra Frobeen quaest. Plin. p. 91. an fulcata
terra? et ferean fere nouali? nova.
latitudo vomeris caespites versat. semen protinus iniciunt
cratesque dentatas supertrahunt. nec sarienda sunt hoc
modo sata, sed protelisporcellis B. binis ternisque sic arant. uno
boum iugo censericonseri T. anno facilisfacili Fd. soli quadragena iugera,
difficilis tricena iustum est.
Cato 61, 1. (cfr. Th. C. III 20, 2. Pallad. II 3, 1). <1> In arando magnopere servandumreseruandum FE. est
Catonis oraculum: quidquod est F2E2. quid
est primum v. a. S. est bene agrum colere?
benebene arare del. v. a. S. ararearare S e Cat. om. ll. bene arare v.. quid secundum? arare. quid tertium
? stercorare. sulco vario ne ares. tempestive
ares. tepidioribus locis a bruma proscindi arva
oportet, frigidioribus ab aequinoctio verno, et maturius
sicca regione quam umida, maturius densa terra quam
soluta, pingui quam macra.(cfr. Col. II 4, 1). ubi siccae et gravesgrauis d. aestatesaestates v. -atis ll. D.,
terraterra F2V. -rae r. cretosa aut gracilis, utilius inter solstitium etet autumni v. aut- et ll. autumni
aequinoctium aratur; ubi leves aestus, frequentes imbres,
pingue herbosumque solum, ibiubi d. mediismediis F2dTH. -ius r.
melius v. caloribus. altum
et grave solum etiam hieme moveri placet, tenuetenue dv. om. r. valde
et aridum paulo ante sationemsationem dTBrot. -num r.
-nis tempus v..
Col. II 4, 5. Pallad. II 3, 2. (cfr. Varro I 44, 2. 29, 1. 2).<2> Sunt et huichuic ego. cfr. § 192. 254. hic ll. v. his
U 360. suae leges: lutosam terrain ne
tangito. viui dv. ut r. omni arato. prius quam aresares dv. aras rS. proscindito. hoc
utilitatem habet, quod inverso caespite herbarum radices
necantur. quidam utique ab aequinoctio verno proscindi
volunt.—quod vere semel aratum est, a temporis argumento
vervactumuerum actum E. vocatur. hoc in novali aequeaeque F2TH. atque r. necessarium
estest om.ES..Col. II 2, 22. Cato 54, 4. Col. II 2, 28. 27. novale est quod alternis annis seritur.—araturos
boves quam artissime iungi oportet, ut capitibus
sublatis arent—sic minime colla contundunt —; si inter
arbores vitesque aretur, fiscellisfistellis dE. capistraricapistrari dv. -rati E. -ratu F1. -rantur F2D., ne germinum
tenera praecerpant; securiculamsecuriculam dv. sericulam r. serri- Brot. in stivain stiua P. insitiuam
ll. v. a. S. pendere, qua
intercidantur radices—hoc melius quam convelli aratro
bovesque luctari —; in arando versum peragi nec strigare
striare B. in actuactu saepius B. spiritus.Verg. Georg. I 95. Col. II 2, 25. 4, 10. iustum est proscindi sulco dodrantali
iugerum uno die, iterari sesquiiugerum, si sit facilitas
soli; si minus, proscindi semissem, iterari assem, quando
et animalium labori natura leges statuit. omne arvum
rectis sulcis, mox et obliquis subigi debet. in collibus
traverso tantum monte aratur, sed modo in superiora
modo inin v. om. ll. cfr. XVI 223. inferiora rostrante vomere, tantumque est laborislaboris v. -ori ll.
homini, ut etiam boum vice fungatur. certe sine hoc
animali montanae gentes sarculis arant.Col II 2, 25. (II 4, 7). II 4, 2. 1. 8, 3. (Varro I 29, 2). arator nisi incurvus
praevaricatur. inde tralatum hoc crimen in forum.
ibi utiqueutique G. ubique ll. itaque v. caveatur, ubi inventum est. purget vomerem
subinde stimulus cuspidatus rallo. scamna inter duos
sulcos cruda ne relinquantur, glaebae ne exultent. male
aratur arvom, quod satis frugibusfrugibus dv. frugilius r.
(saxis) fragilibus B. occandum est. id demum
recte subactum erit, ubi non intellegeturintellegetur v. -gitur ll. S., utro vomer ierit.
in usu estest om.E. et collicias interponere, si ita locus poscat,
ampliore sulco, quae in fossas aquam educant.
Varro I 29, 2. Pallad. VI 4, 1.<3> Aratione per traversumtrauersum d. trans- v. tracta uersum r. iterata occatio sequitur
sequitur dv. seritur r., ubi res poscit, crate vel rastro, et sato semine
iteraturiteratur Schneider ad Varr. I 29, 2 p. 325. iteratio ll. v. haec quoque, ubi consuetudo patitur, crate contenta
contenta ll. Brot. dentata v. vel tabula aratro adnexa—quod vocant lirare —
operienteoperiente coni. Dal. -tes FTv. a. H. -tis r. del. D. seminasemina
ni operiantur quae ego. semina operianturque (quae d) ll. se-
mina nnde v. operianturque semina unde D. dist. ego.; ni operiantur, quae primum appellata,
deliratio est.Verg. Georg. I 47. quarto seri sulco Vergilius existimatur
voluisse, cum dixit optimam esse segetem, quae bis solessoles FdTJ. solem Ev. cfr. § 184.,
bis frigorafigura E. sensisset. spissius solum, sicut plerumque in
Italia, quinto sulco seri melius est, in Tuscis vero nono.
atat Fdv. ad E. fabam et viciam non proscisso serere sine damno conpendium
operae est.
<4> Non omittemus unam etiamnum arandi rationem
in transpadanatrapadana E. Italia bellorum iniuria excogitatam. SalassiSalassi v. salsasi ll.
cum subiectos Alpibus depopularentur agros, panicum miliumque
iam excrescens temptavere. postquam respuebat
natura, inararunt. at illae messes multiplicatae docuere
quod nunc vocant artrare, id est aratrare, ut credo, tune
dictum. hoc fit vel incipiente culmo, cumcum iam ll. G. uel tum v. iam sese ego. si ll. v. is G. adad dTS. at F. aut Ev. del. G. bina
ternave emiserit folia. nec recensrecens dv. recesis F. recisis E. subtrahemus exemplum
in Treverico agro tertio ante hunc annum conpertum.
nam cum hieme praegelidapraegelida v.
-dae dE. pregelide F. captae segetes essent, reseverunt
etiametiam dTS. et scient r. an scili-
cet? resarrientes v. campos mense Martio uberrimasque messes
habuerunt.
Nunc reliqua cultura tradetur per genera frugum.
extr.: Col. II 11, 8. (1). 4. 7. Pallad.II 9,2. Siliginem, far, triticum, semen, hordeum occato
, sarito, runcato quibus dictum erit diebus. singulae§ 240 sqq.
operaeoperi d. cuique generi in iugero sufficient. sarculatio induratam
hiberno rigore soli tristitiam laxat temporibusteporibus P.
vernis novosque soles admittit. qui sariet sarit d., caveat ne frumenti
radicesradicem d. subfodiat. triticum, semen, hordeum, fabam
bis sarire melius.Col. II 11, 9. 6. (XI 3, 19). ib. 6. 5. 4. runcatio, cum segesseges dv. sex F. sexto E. in articulumarticulū ego. -culo ll. v. exiitexiit euolsis ego. esse in molsis ll. est euul-
sis v. esse incepit (-cipit J) euolsis (uolsis J) SJ. cfr. Colum. II 11, 9 et Plin. § 159. XVII 173. XIX 114; de mendo § 191
(p. 195, 17. 18).,
evolsis inutilibus herbis, frugum radices vindicat segetemque
discernit a caespite. leguminum cicer eadem quae farfar FEv. faba dT. desiderat
dist. H coll. Colum. II 11, 6. 5.. faba runcari non gestit. quoniam evincit herbas lupinum
, occaturoccatur F2S. uocatur F1E. runcatur dv. tantum. milium et panicumet panicum FEH. panicum dv. occatur et sariturseritur Ev. a. C. de singulari numero cfr. § 53 med.,
non iteratur, non runcatur. siliciasicilia Ev. a. B. silicula B. siliqua coni. Dal. et phasioliphasioli S. fasi- FEv. fassi- d. fase- C. occantur tantum
.Th. H. VIII 6, 6. Col. II 11, 3. sunt genera terrae, quorum ubertas pectinari segetem
in herba cogat—cratiscratis dv. gratis r. et hoc genus dentatae stilis ferreis
—, eademque nihilominus et depascuntur. quae depasta
sunt, sarculo iterum excitari necessarium. at in
Bactris, Africa, Cyreniscyrene dv. a. S. omnia haec supervacuasuperuacua G. superi aqua d. -uae E. -ue F. fecit indulgentia
caeli, et a semente non nisi messibusmessibus dTH mens- r. nonis mensibus v. in arvaarua coni. H coll. § 169. area Fd. aream TEv. a. S.
redeunt, quia siccitas coercet herbas, fruges nocturno tan-
tumtantum P.
tectum ll. tactas v. a. S. rore nutriensnutriente D..Verg. Georg. I 71 sqq. Vergilius alternis cessare arva suadetsuadet et hoc v. a. S. an suadet et?
— si patiantur rurisruris dv. ruri r. spatia, utilissimum procul dubio est —;
quod si neget condicio, far serendum, unde lupinum aut
vicia aut faba sublata sint et quae terram faciantfaciant v. -iunt; ll. Brot. laetiorem
. inprimisque et hoc notandum, quaedam propter alia
seri obiter, sisi ll. J. etsi S. sed v. parum provenereprouenere ut priore ego.
prouenire ll. prouenire priori v. prouenirent (-niunt D) priore JD. , ut priore diximus17,56
volumine, ne eadem saepius dicantur; plurimum enim refert
soli cuiusque ratio.
Civitas Africae in mediis harenis petentibuspatentibus E.
Syrtis Leptimque MagnamMagnam G. magna ll. v. vocatur Tacape, felici super
omne miraculum riguo solo. ternis fere milibus passuum
in omnem partem fons abundat, largus quidem, sedsed v. sed et ll. S. certis
horarum spatiis dispensatur inter incolas. palmae ibi
praegrandipraegrandi v. pregnandi FE. prae-
gnanti d. subditursubditus E. olea, huic ficus, fico punica, illiilli dv. illis r. vitis,
sub vite seritur frumentum, mox legumen, deinde olus,
omnia eodem anno, omniaque aliena umbra aluntur. quaterna
cubita eius soli in quadratum, nec ut a porrectis
metiantur digitis, sed in pugnum contractis, quaternis denariis
venundantur. super omnia est bifera vite bis anno
vindemiare. et nisi multiplici partu exinaniatur ubertas,
pereantpereat E. pereunt C. luxuria singuli fructusfructus v. fi ructus FE. fi rictus d.. nunc vero toto anno metitur
aliquid, constatque fertilitati non occurrerean succurrere? homines.
aquarum quoque differentia magna riguis. est in Narbonensi
provincia nobilis fons Orgae nomine. in eo herbae
nascuntur in tantum expetitae bubus, ut mersis capitibus
totis eas quaerant. sed illas in aquaaqua v. aquas ll. nascentes certum
est non nisi imbribus ali. ergo suam quisque terram
aquamque noverit.
cfr. Th. H. VIII 6, 3. Si fuerit illa terratenera E., quam appellavimus teneram,17,36
poterit sublato hordeo seri miliummilium seri dv. a. S. , eo condito rapae
rapae F2. rapa rH., his sublatis hordeum rursus vel triticum, sicut in
Campania, satisque talis terra aratur, cum saritursaritur Strack. seritur ll. v. a. D.. alius
ordo ut, ubi adoreum fuerit, cesset quattuor mensibus
hibernis et vernam fabam recipiatrecipiat. ante ego.
-pi ut aut ante Fd. -piat aut ante v. -pi (-piat H) ita ut ante
EH.. ante hiemalem ne cesset. nimis pinguis alternari potest ita, ut frumento sublato
legumen tertio seratur. gracilior et inet in annum F2v. etiamnum dT. et an-
num F1E. annum tertium
cessetne cesset v. nec exiet ll.. frumentum seri quidam vetant nisi in ea, quaein ea quae F2dv. sin ea quae F1. sine aqua E.
proximo anno quieverit.
Th. H. VIII 6, 4. Col. II 9, 15. Th. H. VIII
7, 2. Col. II 10, 5. XI 2, 85. Maximam huius loci partem stercorationis optinetoptinet dv. optinet (-nent F2 ) et r.
ratio, de qua et priore diximus volumine. hoc tantum17, 50nemininemini inconpertum ego. cfr. XVII 30 (p. 73, 8). enim in conpessum (-ensum d) ll. unum (enim H) in confesso v. an nemini incon- fessum? inconpertum est, nisi stercorato seri non oportere,
quamquam et huichuic ED. hic rv. leges sunt propriae. milium, panicum,
rapa, napusnapos F2D. nisi in stercorato nene F1D. non F2dv. om.E. seritorseritor ego. -tur ll. Brot. -to D. serantur v.. non stercorato
frumentum potius quam hordeum seritorseritor ego. -tur d. -to rv.. item in novalibus
, tametsi in illis fabam seri volunt, eandem ubicumque
quam recentissime stercorato solo.Col. II 15, 1. (Varro I 38, 1). cfr. Col. XI 2, 86. II 5, 1. 2. Pallad. X 1, 2. 3. Col. II 15, 2. autumno aliquid
saturusdist. ego. Septembri mense fimum in agroin agro aceruet ego. inarguet ll. an inaceruet? in-
aret v. inarcuet U 362.acervet, post im- 5
brem utique. si vernoan sin uerno? erit saturussaturis E. , per hiemem fimum
disponatdisponat dv. -ant r.. iustum est vehesuehes dB. ueges r. XVIII iugero tribui, dispergere
cavetocaueto ego. autem ll. v. cfr. Colum. II 5, 2. 15, 1., priusquam aresan in- ares? arescat v.a.J.. atat FJ. aut rv. iactoiacto F2dTH. iactu E.
iatu F1. iactato v. semine, si haec
omissaomissa dv. commissa r. sit stercoratio, sequens est, priusquam sariassarias J. -iat dTH. seriat F2E. at F1. serat v., ut
fimiut fimi (vel stercoris)—spargas ego. cfr. Colum. II 15, 2. Plin. XVII 50. 53.
U 362.ex aviariis seminis vice spargas anteante ll. v. auiarii H. tantum J. pulverempuluere J..Col. II 14, 8. 15, 2. Pallad. X 1, 3. quod
ut hanc quoque curam determinemus, iustum menseiustum mense ego. iustum est ll. v. a. D. iustum est singu-
lis mensibus coni. J. singulas
vehesuehes dB. ueies r. fimi redireredire ego. denario ire ll. v. (dena prave iterato ex v. seq. denas). definire D. terdenis redire U 363. in singulas pecudes minores, in
maiores denas. nisi contingat hoc, malemale dv. mala r. substravisse pecori
colonum appareat. sunt qui optime stercorari putent sub
diu retibus inclusa pecorum mansione. ager si non stercor
eturstercoretur ego. -ratur dEC. fuerit stercoratus (stercoratur F1) FfS., alget; si nimium stercoratus est, aduritur, satiusque
est id saepe quam supra modum facere. quo calidius
solum est, eo minus addi stercoris ratio est.
Th. H. VIII 11, 5. (Pallad. I 6, 12. Geop. II 16, 4). Col. II 9, 11. 13. Semen optimum anniculum, bimum deterius,
trimum pessimum, ultra sterilesterile F2V. -ilem r.; etenimetenim ego e Theophr. cfr. Pliniana p. 39. et in imo FEv. et in uno dC. et D. omnium definita
generatiogenereratio v. a. D. est. quod in ima area subsedit, ad semen reservandum
est; id enim optimum, quoniam gravissimum,
neque alio modo utilius discerniturdiscernitur G. dispe- FE. dispergitur dTv.
dispescitur J.. quae spica intervalla
tainteruallata J. -alla ll. D. per interualla
v. an intus uana? cfr. Colum. II 9, 13. seminaseminum D. habebit, abicietur. optimum granum, quod
rubet et dentibus fractum eundem habet colorem; deterius
deterius dv. om.FE., cui plus intus albi est.Th. H. VII 6, 2. (cfr. Col. II 8, 3. XI 2, 80). certum terras alias plusalia plus E.
seminis recipere, alias minus, religiosumque inde etinde et ego.
uidetur inde dT. inde rv. id et P. primum
pessimum P. colonis augurium, cum avidius accipiat: esurire creditur
et comessecomesse v. cum esse FE. cum messe d. semen. sationem locis umidis celerius
fieri ratio est, ne semen imbre putrescat; siccis serius,
ut pluviae sequantur necnec F1ES. ne rv. diu iacens atque non concipiens
evanescat; itemque festinata satione densum spargi semen,
quia tarde concipiat, serotina rarum, quia densitate nimia
neceturnecetur Fv. nocetur r..Th. C. III 24, 1. 2. (cfr. Geop. 11 17. 19, 2). artis quoque cuiusdam est aequaliter spargere.
manus utique congruere debet cum gradu semperque cum
dextrodextro dv. dextrao r. pede. fitfit v. fit ll. D (relatum ad praecedentia). quoque quorundamquorundam quoque D. occulta ratione, quod
sorsfors v. fors ll. D. genialis atque fecundafecunda v. pecuda ll. est. non transferendum estest ex F1dEv. esse ex F2D.
ex frigidis locis semen in calida, neque ex praecocibus
inin serotina v. om. ll. D. in hiberna J. cfr. XVII 79.serotina nihilquenihilque in F1dEv. in F2D. idque in G. quae in J. in contrarium, utut ego. om. ll. v. praeceperepraecepere F2G. -cipere r. (praeripere quadam v). quidam
falsa diligentia.
Col. XI 2, 75). Varro I 44, 1. Col. II 9, 1. 17. II 10, 8. 29. 19. 20. 35. 4. 15. 34. 33. 4. Varro I 44, 1. Col. XI 2, 75. I 9, 18. Serere in iugera temperatoiugero temperati soli dv. a. H. solo iustum est tritici
ant siliginis modios V, farris autaut (autem E1) feminis E. seminis, quod frumenti
genus ita appellamus, X, hordei VI, fabae quintaquinta ll. J. cfr. Colum. II 10, 8. quintam partem v.
amplius quam tritici, viciae VIIVII ego e Colum. II 10, 29. XII ll. v., ciceris et cicerculaecicerculis E1. et
pisi III, lupini X, lentislentis paulo plus quam modius Colum. III—sed hanc cum fimo arido
seri volunt —, ervierui v Colum. II 10, 34. cfr. § 139. VI, siliciaesicilia E. VI, passiolorumpassiolorum FdD. phasi- S. fassi- E. fasi- V. fase- C. IIII, pabuli
XX, milii, panici sextariossextarios VI dT. IIII, pingui solo plus, gracili
minus.Col. II 9, 5. 6. est et alia distinctio: in denso aut cretoso aut
uliginoso tritici aut siliginis modios VI, in soluta terra et
siccaan sicca et macra uel laeta?
cfr. Colum. II 9, 5. et laeta IIII. maciemacie ego. macies F1dTEv. macrum F2D. enim solumsoli v. a. D., nisi rarum culmum
habeathabeat F2v. habet rS., spicam minutam facit et inaneminane E.; pinguia arva ex
uno semine fruticemfeminif radice E. -nis radice fruticem v. numerosum fundunt densamque segetem
ex raro semine emittuntemittunt v. om- ll..Cato 5, 4. ergo inter quattuor et sex
modios, pro naturapro natura dv. ponatur a r. solisoli om.E. quintaquinta ll. (i. e. quinta parte. cfr. § 198 et Colum. II 9, 6). quinto J.
alii quinque non v. minus seri plusveplusue dJ. pluresue rv. praecipiunt
; item in consito aut clivosoet clinoso dT., utut FdG. aut Ev. in macro. hochuc B.
pertinet oraculum illud magno opere custodiendum: Segetem
ne defrudesdefrudes S e Catone. -uges ll. v.. adiecit his Attiusiis (his S) attius dS. iis accius v. his artius
F. insartius E. in Praxidicapraxidica o. Ribbeck (mus. Rhen. 1886 p. 631).
-co ll. v., ut
sereretur, cum luna esset in ariete, geminis, leone, libra,
aquario, ZoroastresZoroastres v. cfr. XXXVII 157. 159. -tris FdD. -trius E. sole scorpionis duodecim partes transgresso
, cum luna esset in tauro.
Hesiod. ἔργα κ. ἡμ. 384. Sequitur huc dilatadelata E. et maxima indigens cura de
tempore fruges serendiserendi F2v. seruendi F1. seruandi r. quaestio magnaque ex parte ration
irationi ego. -one ll. v. siderum conexa; quamobrem sententias omnium in
primis ad id pertinentes exponemus. Hesiodus, qui princeps
priceps F1. primus F2 hominum de agricultura praecepitpraecepit F2v. -cipit rS. , unum tempus
serendi tradidit a vergiliarum occasu. scribebat enim in
Boeotia Helladis, ubi ita seri diximus.Democritus ap. Geop. II 14, 4. (Th. C. III 23, 1. I 13, 4. Col. X 196 sqq.). Verg. Georg. I 219. 208–210. 227–229. (Col. II 8, 1). inter diligentissimos
convenit, ut in alitum quadripedumque genitura, esse49
quosdam ad conceptum impetus et terrae. hochos dv.a.H. Graeci ita
definiunt, cum sit calida et umida. Vergilius triticum
et far a vergiliarum occasu seri iubet, hordeum inter
aequinoctium autumni et brumam, viciam vero etuero et FTD. uero rv. passiolosfassiolos E2. -iliolos E1. faseolos TC. phasio- S.
et lentem boote occidente. quoquo F2v. que F1. qua r. fit, ut horum siderum
aliorumque exortus et occasus digerendidigerendi B. direg-F1. dirig- rv. sint in suos dies.
Col. II 8, 3. 4. Th. C. III 23, 1. Col. II 7, 2.sunt qui et ante vergiliarum occasum seri iubeant, dumtaxat
in arida terra calidisque provinciis; custodiri enim
semen, corrumpentenon corrumpente coni. H. cfr. Schneider ad Colum. II 8, 4. 5. an a corrumpente? umore, et a proximo imbre uno die
erumpere; alii statim ab occasu vergiliarum—sequi imbres
a septimo fere die —; aliqui in frigidis ab aequinoctio
autumni, in calidis serius, ne ante hiemem luxurient
.Varro I 35, 2. Col. II 8, 2. Th. C. III 23, 2. Varro I 34, 1. Col. XI 2, 80. inter omnes autem convenit circa brumam serendum
non esse, magno argumento, quoniam hiberna semina, cum
anteante dEv. ma-
nente F. brumambruma F2. sata sint, septimo die erumpant; si post
brumam, vix quadragesimo. sunt qui properentproperant E. atque ita
pronuntient, festinatam sementem saepe decipere, serotinam
semper. e contrario alii vel vere potius serendum
quam malo autumno atque, ubi fuerit necesse, inter favonium
et vernum aequinoctium.(Col. II 10, 17. XI.2, 43. II 10, 9). quidam omissaomissa F2v. em- r. caelesticaelestis FE.
subtilitatesubtilitate F2dTBrot. sublitate F1. uilitate E. cura ut inutili v. temporibustemporis F2. definiuntdefiniunt F1dTv. deficiunt E. ferunt F2.: vere linum et avenam et
papaver atque, uti nunc etiametiam Ev. om. r. Transpadani servantserunt F2. , usque
inusque in quinque idus E. -quatribus v.
a. G. quinquatrus, fabam, siliginem Novembrinouembri dv. -bre rD. mense, far
Septembri extremo usque in idus Octobres, alii post hunc
diem in kal. Novembres. ita his nulla naturae cura est,
illis nimia, et ideo caeca subtilitas, cum res geratur inter
rusticos litterarumque expertes, non modo siderum.Verg. Georg. I 51. (Col. I praef. 23). et
confitendum est caelo maxime constare ea, quippe Vergilio
iubente praedisci ventos ante omnia ac siderum
mores neque aliter quam navigantibus servari. spes ardua,
inmensainmensa Fd. et inm-
Ev. cfr. Pliniana p. 40 not., misceri posse caelestem divinitatem inperitiae
rusticaerusticae TS. om. rv., sed temptandatentanda G. templanda F. contempl- rv.iamiam ego. tam ll. G. tamen v. grandi vitae emolumento.
prius tamen sideralis difficultas, quam sensere etiam periti,
subicienda contemplationicontemplationi dv. -nis r. est, quo deinde laetior mens
discedat a caelo et factafoeta F. sentiat, quae futura praenosci
non possintpossunt T..
Veget. IV 40. Primum omnium dierum ipsorum annis solisque
motus prope inexplicabilis ratio est, ad CCCLXV
adicienteadiciente anno D. adicient eam (etiam E)
non ll. adiciunt etiamnum v. anno intercalariointercalarios v.a.J. diei noctisque quadrantes. ita
fit, ut tradicredi E1. non possintposset F. certa siderum tempora. accedit
confessaconfusa E. rerum obscuritas, nunc praecurrente nec paucis
diebus tempestatum significatusignificatio E. -ione v.a. G. , quod προχειμάζεινprochimazin ll. G. Graeci
vocant, nunc postvenientepostueniente dv. -tem r., quodquod Ev.om.r.ἐπιχειμάζειν,epichimazin ll.G. et plerumque
aliasalia FE.celeriuscelerius ego. ferius ll. citius v. prius D.cfr. § 298., aliasalia FE. tardius caelicaelesti dTJ. effectu ad terram
deciduo: vulgounde uulgo dv.a.H.an inde uolgo? serenitate reddita confectum sidus audimus
. praeterea cum omnia haec statisstatutis E. sideribus caeloque
adfixis constent, interveniunt motusmotus man.Dal. motu ll.v. stellarum, grandinum
, imbriumgrandines imbres v., et ipsi non levi effectu, ut docuimus,152
turbantque conceptae spei ordinem. idque, nene v.om. ll. nobis tantum
putemus accidere, et reliqua fallit animalia sagaciora
circa hoc, ut quo vita eorum constet, aestivasque alites
praeposteripraeposteri G. -ere ll.v.a.C. aut praeproperipraeproperi G. -ere dv.a. C. propere E. prope F. rigores necantnecant G. nec ante FEv. negante d., hibernas aestus.
Verg. Georg. I 335.ideo Vergilius errantium quoque siderum rationem ediscendam
praecipit, admonens observandum frigidae Saturni
stellae transitum. sunt qui certissimum veris indicium
arbitrentur ob infirmitatem animalis papilionespapiliones J. -onis dD (prouentum add. v).passionis papilionis r.. sedsed ego. id ll.v. eoeo o.d.
ipso anno, cum commentaremur haec, notatum est, proventum
eorumeorum dv. quorum r. ter repetitoterrae petito E. frigore extinctum advenasque
volucres a. d. VI. kal. Febr. spem veris adtulisse mox saevissima
hieme conflictatasconflictas d.. res anceps primum omnium
a caelo peti legem, deinde eam argumentis esse quaerendam
. super omnia est mundi convexitatisconuexitatis F1dG. -itate F2D. -itas ETv. terrarumque
globiglobi Fldv. globo F2D. glob; E. differentia, eodem sidere alio tempore aliis aperiente
se gentibus, quo fit, ut causa eius non isdem diebus ubique
valeat. addidere difficultatem et auctores diversis in
locis observando, mox etiam in isdem diversa prodendo.
tres autem fuere sectae, Chaldaea, Aegyptia, Graeca.Sueton. lul. Caes. 40.
Solin. 1, 45. Macrob. I 14, 14. his
addidit quartamquartam Tv. -tum FE.dednon constat. apud nos Caesar dictator annos ad solis
cursumcursum Ev. circum r. redigens singulosfingulos v. figulo ll. Sosigenesozigine FE. peritoperito v. -tos ll. scientiae eius
adhibitoadhibito v. -tos ll.; et ea ipsa ratio postea conpertoconperto v. -tum ll. errore correcta
est ita, utut v.om.ll. duodecim annis continuis non intercalaretur,
quia coeperat adad ego.om.ll. v. siderasidus G. annuscoeperant... annum vet. Dal. morari, qui prius antecedebat
an tribus?. et Sosigenessozigines FE. ipse trinis commentationibus—quamquam
quam—quam dTv. quandam r. diligentior ceteris, non cessavit tamen addubitare
ipsedist. ego. semet corrigendo—etet ego.om.ll.v.an et alii? auctores prodidere ea, quos
praetexuimus volumini huic, raro ullius sententiasententia dv. -tiae E. -tie F. cum alio
congruente. minus hoc in reliquis mirum, quos diversi
excusaverint tractus.exscripsit schol. Germ. p. 209, 12–16. eorumeorum F2dv. earum r., qui in eadem regione dissedere
dissedere dLugd. dissidere rv., unam discordiam ponemus exempli gratia: occasum
matutinum vergiliarum Hesiodus—nam huius quoque
nomine exstat astrologia—tradidit fieri, cum aequinoctium
autumni conficeretur, Thales xxv die ab aequinoctio
, Anaximander XXXIXXXI schol.Germ. XI.XX F1E. XXIX dv. XXX F2D., Euctemon XLIIIII EudoxusXLIIII Eudoxus Boeckh (üb.d.vierjahr. Sonnenkreise p. 86). om.ll.v.a.D.
XLVIIIdist.J. maximeque v.a.H.. nos sequimur observationem Caesaris maxime;
haec erit Italiae ratio. dicemus autemautem FES. tamen dv. et aliorum placita,
quoniam non uniusnon in unius E. terrae, sed totius naturae interpretes
sumus, non auctoribus positis—id enim verbosum estest om.d. —,
sed regionibusregionibus Tv. leg- ll.. legentes tantum meminerint brevitatis gratia
, cum Attica nominata fuerit, simul intellegere Cycladas
insulas; cum Macedonia, Magnesiam, Threciam; cum
Aegyptus, Phoenicen, Cyprum, Ciliciam; cum Boeotia, Locridem
, Phocidem et finitimos semper tractus; cum Hellespontus
, Chersonesumcersonensum dE. et continentia usque Atho montem;
cum Ionia, Asiam et insulas Asiae; cum Peloponnesus,
Achaiam etet om.d. ad vesperam iacentes terras. Chaldaei Assyriam
chaldaicas siriam E. chaldei assiriam F1. chaldeam syriam F2. et Babyloniam demonstrabunt. Africam, Hispanias,
Galliasgallicas E. -icos F. sileri non erit mirum; nemo enimenim ea F2D. observavitobseruabit FE. inin dEv.om.F1. ex F2D.
iishis F2ES.om.F1., qui proderetproderent F2D. siderum exortus. non tamen difficili ratione
dinoscentur in illis quoque terris digestione circulorum
, quamquam Fdv. quia E. in sexto volumine fecimus, qua cognatiocognitio F2v.a.G.6, 212
caeli non gentium modo, verum urbium quoque singularum
intellegitur.Col. III 6, 4. (Eudoxus ap. Plin. II 130). — ergo ex iis terris, quas nominavimus,
sumpta convexitate circuli pertinentis ad quas quisque
quaeret terras, iidemiidem (idem F) erunt FdTS. ad (et ad C) earum Ev. erunt siderum exortus per omnium
circulorum pares umbras. indicandum et illud, tempestates
ipsas cardinescardines P. arbores ll. ardores v.a.S. suossuas d. habere quadrinis annis, et easdem non
magna diflerentia reverti ratione solis, octonis vero augeri
easdem, centesima revolvente se luna.
cfr. Theophr. de signis 1, 2. Omnis autem ratioaratio F1E. observata est tribus modis,
exortu siderum occasuque et ipsorum temporum cardinibus
. exortus occasusque binis modis intelleguntur. aut
enim adventu solis occultantur stellae et conspici desinunt
aut eiusdem abscessu proferunt se, utut ego. in ll.v.del.G. emersumhemersum F1E. hoc melius
quam exortum consuetudo dixisset et illud occultationem
potius quam occasum.alioalio B. ullo ll. modo, quo die incipiunt
apparere vel desinunt oriente sole aut occidente,
matutini vespertinive cognominati, prout alteruteralteruter TS. -utri r H. -utris v. eorum
mane vel crepusculo contingitcontingit dv. -igit r.. dodrantes horarum, cum
minimum, intervalla ea desiderantdesiderant dv. -rat r. ante solis ortum vel post
occasum, ut aspici possint. praeterea bis quaedam exoriuntur
et occidunt, omnisque sermo de iis est stellis,
quas adhaerere caelo diximus.
2,7 sqq.
Cardinescardines FmD. cardo rv. temporum quadripertita anni distinctione
constantconstant F1mD. -tat rv. per incrementa lucis. augetur haec aa om.m. bruma et
aequaturexaequatur dT. noctibus verno aequinoctio diebus xcdiebus EC. in diebus Fmv.
et in diebus dT. horiset horis m.an horis ternis? tribus
, dein superat noctesnoctes mv. nocte ll. noctem D cum U 364. ad solstitium diebus XCIIII horis
XIIlacunam cum Petavio S supplevit his: diebusque (fort. rursusque diebus) XCII horis XII. Brot. inseruit. diebus - XII post autumni. om.ll. v. inde usque ad equinoctium minuitur (om. autumni) m.;..... usque ad aequinoctium autumni, et tum aequata
dieidiei ego.cfr.II 81.an ternis? proceditpraecedit m.nox ex eonox ex eo ego. ex eo ll.mv. nox Strack. ad brumam diebus LXXXVIIILXXXVIIII mv.a.H. boris
tribus—horae nunc in omni accessione aequinoctiales,
non cuiuscumquecuiusque Fm. dieidiei dmv. dici r., significanturhorae— significantur uncis inclusit D. —, omnesque eaeeae v. heae m. ea ll. differentiae
fiunt in octavisoctauis in m. partibus signorumsignorum dmBas. sigulorum E. singul- Fv., bruma capricorni
a. d. VII kal. Ian. fere, aequinoctium vernum arietis
, solstitium cancri, alterumque aequinoctium librae, qui
et ipsi dies raro non aliquos tempestatum significatussignificatos F2E. habent.
cfr. schol. Germ. p. 209, 16.rursus hi cardines singulis etiamnum articulis temporum
dividuntur, per media omnes dierum spatia, quoniam inter
solstitium et aequinoctium autumni fidiculae occasus autumnum
inchoat die XLVIXLVI???I m., abab m. at ab v. octaba F. octaua r. (OCT fort.natum ex iterato DIE vel ex XLVIOI: cfr.m). aequinoctio eo ad brumam
vergiliarum matutinus occasus hiemem die XLIIIIXLIIII P coll.II 125.XLIII II.mv. a.S., inter
brumam et aequinoctium diedie dmG. dies rv. XLV flatus favoni vernum
tempus, ab aequinoctio verno initium aestatis die XLVIIIXLVIII ll.mv. XLVII D coll.§§ 220. 222.
vergiliarum exortus matutinusexortu matutino EH.. nos incipiemus a sementibus
frumenti, hoc est vergiliarum occasu matutino. nec
deinde parvorum siderum mentionementionem F. concidendaconcidenda dv. -endi r. ratio est
et difficultas rerum augenda, cum sidus vehemens Orionis
isdem diebus longo decedatdecidat FdTD. spatio.
Col. XI 2, 74. cfr. Varro I 34, 1. Democrit. in Geop.
II 14, 4.—Xenoph. oecon. 17, 2. — Sementibus tempora plerique praesumunt et ab
XI die autumnalis aequinoctii fruges serunt, novemserunt nouem a ego. cfr. Pliniana p. 35. seruitio uenta F. -tio ueniente E. serunt adueniente dv. seri iubent a D. a coronae
exortu continuis diebus certo prope imbrium promisso
, Xenophon nonnon del.C. antequam deus signum dederit.
hoc Cicero nosternoster dconi. Dal.NRFE. N. R. T. nouembris v.a.D. imbre fieri interpretatus est, cum sitcum sit FEv. constituit dT.
vera ratio non prius serendiserendum F2. quam folia coeperint decidere
. hoc ipso vergiliarum occasuoccasu om.d. fieri putant aliqui a. d.
III idus Novembris, ut diximus, servantqueseruantque dTH. seruantq??? F1. seruant quō E. serunt-q??? F2. seruant quoniam v. id sidus2, 125
etiam vestis institores, et est in caelo notatu facillimum.
ergo ex occasu eius de hieme augurantur quibus est cura
insidiandi, negotiatoresnegotiatores ego. -oris ll.v. avari. itaauari ita (vel nam)ego. auaritia ll. G. -tiae v. nubilo occasu pluviosampluuiosam F2mv. flu- r.
hiemem denuntiat, statimque augent lacernarum pretia;
sereno asperam,et reliquarum vestium accendunt. sed ille
indocilis caelicaeli om.dT. agricola hoc signum habeat inter suos vepres
humumque suam aspiciens: cum folia viderit decidua
uiderit decidua v. decident (-dunt d) uiderit decidua F1 dES. decidere uiderit F2D.. sic iudicetur anni temperies, alibi tardius, alibi maturius
. ita enim sentitur, ut caeli locique adficit natura,
idque in hac ratione praecellitpraecellet F1ES., quod eadem et in mundo
publica est et unicuique loco peculiaris.cfr. Plin. II 108. XIX 160. miretur hoc qui
non meminerit ipso brumali die puleium in carnariis florere
. adeo nihil occultum esse natura voluit. etet del.F2. serendi
igitur hoc dedit signum. haec est vera interpretatio argumenta
argumenti E. -tum v.a.S. naturae secum adferens, quippe sic terramterra Ev.a.G. peti
suadet promittitquepromittique FE. quandam stercoris vicem et contra
rigores terram satusquesatusque dTv. statusque F2Dal. statuusquer. flatusque G. operirioperari FE. a se nuntiat ac monet
festinare.
Varro I 34, 2. Col. XI 2, 85. II 10, 30. 29. Cic.
de divin. I 9, 15 ex Arati diosem. 1050. cfr. Geop. XI 12, 2.
Theophr. de sign. 4, 6. — Varro in fabae utique satustatu FE. hanc observationem
custodiri praecepitpraecipit dv.a.G.. alii plena luna serendam, lentim vero
a vicesima quinta ad tricesimam, viciam quoque iisdem
lunae diebus. ita demum sine limacibus forefieri d.. quidam pabuli
causa sic iubent seri, seminis autem vere.
Est et alia manifestior ratio mirabiliore naturae providentia
, in qua Ciceronis sententiam ipsius verbis subsignabimus
subsignabimus F2v. -auimus r.:
Iam vero semper viridis semperque gravata
Lentiscus triplici solita est grandescere fetu
Ter fruges fundensfundes F1E. tria tempora monstrat
arandimonstrat arandi dv. monstrata radi F1E. monstrari tradit F2..
Cato 38, 4. —Ex hisis FD. unum hoc erit idem etidem etdel.F2. lino ac papaveripapaueri F2v. -eris r. serendoserendi E..
Cato de papavere ita tradit: Virgas et sarmenta, quaequae F2dv. qua F1E.
tibi usioniusioni H. osioni F1dT. cisioni E. usui F2. in satione v. supererunt, in segete comburito. ubi
eas combusseris, ibi papaverpapauer dv. -ere F1E. -erem F2. serito. silvestre in
miro usu est melle decoctum ad faucium remedia, visque
somnifera etiam sativo. et hactenus de hiberna semente.
Col. XI 2, 79. 82. 71. Varro I 35, 2. 36. Verum ut pariter omnis culturae quoddam
breviarium peragatur, eodem tempore conveniet arbores
stercorare, adcumulare item vineas—sufficit in iugerum
operauna opera S coll.§254.262. cfr.Colum. XI 2, 12. 40.46.—et, ubiubi dv.cfr.§ 236. ibi DF1E. si ibi F2. si D. patietur loci ratio, arbusta ac vineas
putare, solum seminariis bipalioseminare bipalia F2. praeparare, incilia aperire,
aquam de agro pellere, torcular lavare et recondere.(cfr. Col. VIII 5, 8. XI 2, 21. Plin. II 125). — a kal.
Novemb. gallinis ova supponere nolito, donec bruma conficiatur
. in eum diem ternadena subicito aestate tota,
hieme pauciora, non tamen infra novena. Democritus
talem futuram hiemem arbitratur, qualis fueritfuerint F2. brumae
dies etet om.Fd. circa eum terni; item solstitio aestateman aestatem intellegi? cfr. U 365.. circa
brumam plerisqueplerique dv.a.G. bis septenisepteni ego. septem ll.v. halcyonumhalcyonum dv. alcionum D. altio- r. feturaefeturae ego. -ra. ll.v. ventorum
quietequiete G. -tem ll. v. molliuntmolliunt D2S. -ium r. -itum J. -ius v. caelum. sed et in his et in aliis
omnibus ex eventu significationum intellegi sidera debebunt
, non ad dies utique praefinitos expectari tempestatum
vadimonia.
Col. arb. 5, 3. (cfr. Col. XII 28, 3. Plin. XVII 135). Varro I 39, 2. Hyginus ap. Col. XI 2, 83. VI 3, 5. — Per brumam vitemuitem dv. autem r. ne colitone colito dv. cfr. Colum. incolito r. ni col- D.. vina tum defaecari
vel etiam diffundi Hyginus suadet a confecta eaea v.eo ll.
septimo die, utique si septima luna conpetat; cerasacerasa dv. caerasia D. cesaria E. caes- F. circa
brumam seri. bubus glandem tum adspergi convenit in
iuga singula modios. largior valetudinem infestatinfesiat D1F1. infert F2., et quocumque
tempore detur, si minus xxx diebus continuis
data sit, narrant verna scabie poeniterepoenitere ll.v.sed mendosum videtur.. materiaemateria E. caedendaecaedende D. -ente F1. cedente E.16,188
tempus hoc dedimus.Col. XI 2, 90. II 21, 3. XI 2, 12. reliqua opera nocturna
maxime vigilia constentconstant F2v. a. S., cum sint noctes tanto ampliores,
qualosquales DF1. quale F2., crates, fiscinaspiscinas D1Fl. ad piscinas F2. texere, faces incidere, ridicasrindicas E. praeparare
interdiu XXX, palospalos dv. palas r. LX et in lucubratione vespertina
ridicas v, palos x, totidem antelucanaantelucana C.cfr. Colunm. -ano DEdv. -anum E..
Col. XI 2, 94. 4. 5. exscripsit schol. Germ. p. 203, 1–12. — A bruma in favonium Caesari nobilia sidera
significant, III kal. Ian. matutino canis occidens, quo die
Atticae et finitimis regionibus aquila vesperi occidere traditur
. pridie nonas Ian. Caesari delphinus matutino exoritur
et postero die fidicula, quo Aegypto sagitta vesperiuespere d.
occidit. item adad DFEcod. Stroz. schol. Germ. v. a d. VI idus Ian. eiusdem delphini vespertino
occasu continui dies hiemant Italiae, et cum sol in aquarium
sentiatur transire, quod fere XVIXVII cod. Strozz. schol. Germ. kal. Feb. evenit.
VIII kal. stella regiaregia [schol. Germ.B. regia euenit ll. -ia Venus v. appellata Tuberoni in pectore leonis
occidit matutinamatutino v. cfr. Fels p. 108 et XXXII 36. , et pridie nonas Feb. fidicula vesperauesperi cod. Strozz. schol. Germ. v. -pere F2cod. Urb. schol. Germ. D. add. occidit F2schol.Germ.D..
Col. XI 2, 16. 19. 92. cfr. Varro II 2, 18. Col. II 21, 4. Plin. VIII 190. —huius temporis novissimis diebus, ubicumque patietur caeli
ratio, terram ad rosariarosaria F.cfr.§242. -riam Dd. -rum Ev. et vineaeuinaee F1. uineta F2. satumsatam F2. vertere bipalio
oportet—iugero operae LXXLXX DFdTed. pr. LX Ev. IX Brot. Cum Petavio. sufficiunt —, fossas purgare
aut novas facere, antelucanis ferramenta acuere, manubria
aptare, dolia quassa sarcire, ovium tegimenta concinnare
ouium tegimenta // incinnare (conci- J)D2in marg. J. om. rv. ipsarumqueipsorumque dv.a. J. lanas scabendo purgarepurgare DFS. purgare aut nouas facere dBas. purgare aut nouas facere antelucanis Ev..
Col. XI 2, 21. 24. exscripsit schol. Germ. p. 204, 1–8. <1> Alaminas B. tabulas Brot. ex ed. pr. favonio in aequinoctium vernum Caesari
significat, XIII kal. Mart. triduumquatriduum schol.Germ. varie, et VIII kal. hirundinis
visu et postero die arcturi exortu vespertino, item
III non. Mart.—Caesar cancri exortu id fieri observavit
, maior pars auctorum vindemitorisuindemitoris v. uindex mitoris ll. emersu—VIII idus
aquiloniiaquilonii schol.Germ.B. -onis ll.v. piscis exortu et postero die Orionis. in Attica
miluum apparere servatur. Caesar et idus Mart. ferales
sibisibis E. notavit scorpionis occasu, xv kal. vero April. Italiae
miluum ostendiostendit Ev.a.G., XII kal. equumaequm E. occidere matutino.
<2> Hoc intervallum temporis vegetissimum agricolis
maximeque operosum est, in quo praecipue falluntur. neque
enim eo die vocantur ad munia, quo favonius flare
debeat, sed quo coeperit. hoc acriacri F2dv. agri r. intentione servandum
est; hoc illo mense signum diesdies ego. deus ll. v. (de mendo cfr.§25). habet observatione minime
fallaci aut dubia, si quis adtendat.Col. XI 2, 15. Varro I 28, 1. — unde autemunde aut E. spiret is
ventus quaque parte veniat, diximus secundohoc secundo F2. volumine2,122 337
et dicemus mox paulo operosius. interim ab eo die,
quisquis ille fuerit, quo flare coeperit—non utique VIVII P coll. Varr. I 28, 1 et Colum. XI, 2,15.
id. Feb., sed sive ante, quandoquando dG. quō E.qm r. quam v. praevernatpraeuernat G. praeuerat T. praeuenerat ll. -nerit v., sive postea,
quandoquando dG. quō E.qmr. quam v. hiemat post diem hunchiemat post diem hunc ego. –diem tunc F2. –diem certum J. –eam diem inquam v. –die—mat DF1dE. posthiemat tunc D. hiemat S. —, innumera rusticos
cura distringat et prima quaeque peragantur, quae differri
nequeuntneq; s???t d.an nō queunt?.Col. XI 2, 20. 18. 19. 9. 10. trimestria serantur, vites putentur qua diximus
ratione, oleae curentur, poma serantur inseranturque,17,176
vineae pastinentur, seminariaseminaria CFW Müller p. 18 coll. Cat.40, 1. Varr. I 29, 1. semina ll.v. digerantur, instaurentur
alia, harundines, salices, genistae serantur caedanturque
, serantur verouero om.dT. ulmi, populi, plataniplatani ll. v. fraxini D cum P e Colum., uti dictum est.17, 78tum et segetes convenit purgare, sarire hibernas fruges
maximeque far. lex certa in eo, cum quattuor fibrarum
esse coeperit, faba vero non antequamantequam quattuor digitorum P coll. Colum. trium foliorum,
tune quoque levi sarculo purgare verius quam fodere,
florentem utique xv primis diebus non attingere. hordeum
nisi siccosiccum dTH. sit siccum v.a.G. ne saritoserito dv.a.H.. putationem aequinoctio peractam
habeto. vineae iugerum quaternae operae putant, alligant
quindecim ll.v.scribendum fuit quinas denas. in arbusto singulae operae arbores xv.Verg. Georg. I 63–66. — eodem hoc
tempore hortorum rosariorumque cura est, quae separatim19, 49 sqq.
proximis voluminibus dicetur, eodem et topiariitobiari E. topiariorum v.a.S..21, 14 sqq.
tum optime scrobes fiunt. terra in futurum proscinditur
Vergilio maxime auctore, ut glaebas sol coquatsol coquat D2dv. sol eoquat D1. sol ecquat F1. soleo quati E. sol excoquat F2D..
utilior sententia, quae non nisi temperatum solum medio
vere arari iubet, quoniam in pingui statim sulcossulco DEE. occup
entoccupent S. -pant ll.v. herbae, gracili insecuti aestus exsiccent omnemqueexsiccent omnemque dTS. exit centum Nemque (namque E. omnemque D2) DF1E. exsiccant centum namque (certumque v)F2v. excitant tum namque G.
sucum venturis seminibus auferantauferuntF2v.a.S.. talia autumnoautumno F2v. -ni r. melius
arari certum est.
Cato 40, 1.-50.-131. <3> Cato verna opera sic definit: scrobes fieri,
seminaria.... propagariseminaria propagari ll.v.a.S. lac. indicavit Pontedera. inseruerunt in seminaria uites S. seminariis uitiaria J. (seminariis, uitiariis locum uerti, uites propagari Cato.), in locis crassis et umidis
umectis Cato. ulmos, ficos, poma, oleas seriseri dH e Cat.om. rv., prata stercorari
luna sitientesilente P e Cat.; quae riguainrigiua Cato. non erunt, a flatuafflatu E. ab afflatu v. a. Brot.
favoni defendi etdefendi et ego. -ndit ll.v. -ndi C. purgari, herbas malas radicitus
eruierui dv. serui DF1. seri F2E., ficos interputariinterputari P e Cat. -urgari ll.v.a.D., seminaria fieri et vetera
sarciri(resarcito Cato): haec antequam vineam fodereuineam fodere P e Cat. uinea florere ll.v.a.S. incipiasincipias S e Cat. -piat ll.v..
idemqueitemque F2dv.a.D.: piro florente arare incipitoincipito ego e Cat. -piat ll. v. -pias S. macra harenosaque
rudecta harenosaque Cato.. postea uti quaequeuti quaequeFdH e Cat. utique rv. gravissima et aquosissima
an duas habebit notas?, ita postremo arato.Theophr. de sign. 4, 6. Th. H. VII 13, 6.— ergo haec aratio has
habebit notas: lentisci primum fructum ostendentis ac piri
florentis. erit et tertia in bulborum satu scillae, item in
coronamentorum narcissi, namque et hac ter florent primoque
flore primam arationem ostendunt, medio secundam,
tertio novissimam, quando inter sese alia aliisalias aliis F2. alias v.a.Bas. notas praebent
. ac non in novissimis cavetur, ne fabis florentibus
attingatur hederahedera Ev. aedera D2. acdera D1F1. acdrira d.
terra F2D.; id enim noxium et exitiale ei est tempus
. quaedam vero et suas habent uotas, sicuti ficus.
cum folia pauca in cacumine acetabuli modo germinent,
tunc maxime serendas ficus.
Col. XI 2, 31. 34. 35. 36. exscripsit schol. Germ. p. 204, 9—p. 205, 15. <1> Aequinoctium vernum a. d. VII kal. April.
peragi videtur. ab eo ad vergiliarum exortum matutinum
Caesari significant kal. April. III non. April. in Attica
vergiliae vesperi occultantur, eaedem postridie in Boeotia,
Caesari autem et Chaldaeis nonis, Aegypto Orion et gladius
eius incipiunt abscondi. Caesari VI idus significatur
significatur Dv. -cat r schol. Germ. S.ymbrem codd. Strozz. schol. Germ. imbris S. imber librae occasuoccasus S.. XIIII kal. Mai. Aegypto suculae
occidunt vesperi, sidus vehemens et terra marique turbidum
. XVI Atticae, xv Caesari continuo quatriduocontinuo quatriduo S cum Pontedera. -nuoque triduo ll. v. quatriduum schol. Germ. significat
, Assyriae autem XII kal. hoc est vulgo appellatum
sidus Pariliciumparilicium Eschol. Germ. H. parel- dT. paral- r. palil- v., quoniam XI kal. Mai. urbis Romae natalis
, quo fere serenitas redditur, claritatem observationiobseruationi dv. -onis Eschol. Germ. obsecrationis r.
dedit, nimborumnimborum dv. membrorum r schol. Germ. argumento hyadas appellantibus Graecis
[easuncos ego posui. eas stellas D2TS. casstellas D1. cast- FE. has stellas dv. apud schol. Germ. glossema non hic, sed post cognominis legitur om. Graeci ita: cognominis castellas cod. Strozz., cognitionis uocabulum eis stellis cod. Urb. stellas] quodquod (sc. sidus) ll. v. del.P. quod nomen J. nostri a similitudine cognominis Graeci,
propter sues inpositum arbitrantes, inperitia appellavere
suculas. Caesari et VIII kal. notatur dies. VII kal. Aegypto
haedi exoriuntur, VI Boeotiae et Atticae canis vesperi
occultatur, fidicula mane oritur. v kal. Assyriae Orion
totus absconditur, IIII autem canis. VI non. Mai. Caesari
suculae matutino exoriuntur et VII id. capella pluvialis
, Aegypto autem eodemr die canis vesperiuespere cod. Strozz. schol. Germ. occultatur.
sic fere in VI id. Mai., qui est vergiliarum exortus, decurrunt
sidera.
Col. XI 2, 32. 33. <2> In hoc temporis intervallo xv diebus primis agricolae
rapiendapraeripienda F2. sunt quibus peragendis ante aequinoctium
non suffecerit, dumdum ll. v. cum S. an tum? sciat inde natam exprobrationem foedam
putantiummutationem DF. vites per imitationem cantus alitis temporariae
, quam cuculum vocant. dedecus enimenim om.DF. habetur
obprobriumque meritum, falcem ab illa volucre in vite
deprehendi, et obut ob Fdv.a.D. id petulantiae sales, etiam cum primo
veredist.ego., laudanturludant D2. ludantur v.a.D., auspicio tamen detestabiles videnturauspicio—uidentur del.P..
adeo minima quaequequoque Ev.a.C. in agro naturalibus trahuntur argumentis
.
Extremo autem hoc tempore panici miliique satio est.
iustumiustum est dv.a.S. haechaec F2D. hoc rv. seri maturato hordeo. atque etiam in eodematque etiam in eodem aruo ad antecedentia referunt v.a. H.
arvo signum illius maturitatimaturitati dTH. -tate DF1. -tatem E. -tatis F2v. et horum sationisationis F2v.a.H. commune
lucentes vespere per arva cicindelae—ita appellant rustici
stellantes volatus, Graeci vero lampyridas— incredibili
benignitate naturae.
<1> iam vergilias in caelo
notabiles caterva fecerat, non tamen hishis om.d. contenta terrestres
fecit alias veluti vociferans: ecur caelum intuearisintueris.. 7 quaeris v.a.G., agricola
? cur sidera quaeras, rustice? iam te breviore somno
fessum premunt noctes. ecce tibi inter herbas tuas spargo
peculiares stellas easque vespera et ab opere disiungentidisiungenti dEBas. -gunt D. deiungunt F.
ostendo ac, ne possis praeterire, miraculo sollicitosollicitudo E.. videsne
ut fulgor igni similis alarum conpressu obtegaturconpressu obtegatur ego.cfr. XI 98. conpressubtegatur (-praes- D) DF. conpressu (-sse E) subtegatur dED. -ssu tegatur v., secumque
lucem habeat et noctean habeant et noctem? (noctem v.a.G.)? dedidedit FE. tibi herbas horarum indices
et, ut ne solesote E. quidem oculos tuos aa dEv.om.r(?)D. terra avocesauoees G. uoces ll. reuocesv. ,
heliotropium ac lupinum circumaguntur cum illo. cur
etiamnum altius spectesspectes F2D. spectus DF1. pectus d. spectas Ev. ipsumque caelum scruterescrutere DFlD. -tere et F2. scrutare dES. -aris v.?cfr. Plin. XI 14.—Th. C. I 17, 2. — habes
ante pedes tuos ecce vergilias.' incertisincertis T. in certis ll.v.cfr.XI 98. haeeae dTv.a.S. diebus proveniunt
durantque, sed essesed esse dTS. sede se DF. sedere E. foedere v. sideris huiuscehuius dT. partum eas
certum est. proinde quisquis aestivos fructus ante illas
severit, ipse frustrabitur sese. hoc intervallo et apicula
procedens fabam florere indicat, fabaque florescens eam
evocat. dabitur et aliud finiti frigoris indicium: cum germinare
videris morum, iniuriam postea frigoris timere nolito.
Col. XI 2, 37. 41. 42. 38. 35. arb. 5, 1. Varro I 30. 31, 6. 1. (26). <2> Ergo opera: taleas olivarum ponere ipsasque oleas
interradere, rigareinterradere rigare D2v. in terra rederigare F2. in terra derigare r. prata aequinoctii diebus primis, cum
herba creverit in festucam, arcere aquasmanere aquas d., vineam pampinare
quattuor ll.v.—et huic lex sua: cum pampini nil digitos longitudine
expleverint; pampinat una opera iugerum —, segetes
iterare. saritursaritur C. seritur ll. v. diebus xx. ab aequinoctio sartura
nocere et vineae et segeti existimatur. et oves lavandi hoc
idem tempus est.
Col. XI 2, 36. 45. 49. exscripsit schol. Germ.
p. 205, 16–206, 9. — <3> A vergiliarum exortu significant Caesari postridie
arcturi occasus matutinusmatutinus dTEH. -nis DF. -ni v., III id. Mai. fidiculae exortus
, XII kal. Iun. capella vesperi occidens et in Attica canis.
XI kal. Caesari Orionis gladius occidere incipit, IIIIIIII S cum Pontedera coll. § 288. III ll. schol. Germ. Bas. II v. non.
Iun. Caesari et Assyriae aquila vesperi oritur, VII id.
arcturus matutino occidit Italiae, IIIIIIII S cum schol. Germ. VI. et. IIII. DF. sexto et IIII dEG. VIII et IIII v. delphinus vesperi
exoritur. XVII kal. lulIul. school.Germ.v.om.ll.. gladius Orionis exoritur, quod in
Aegypto post quatriduum. XI kal. eiusdem Orionis gladius
Caesari occidere incipit. VIII kal. vero IulIul. uero E.. longissimus
dies totius anni et nox brevissima solstitium conficiunt.
Col. XI 2, 44. 45. 50. — <4> In hoc temporis intervallo vineae pampinantur, curatur
ut vinea vetus semel fossa sit, bis novella, oves
tondentur, lupinum slercorandi causa vertitur, terra proscinditur
, vicia in pabulum secatur, faba metitur, dein
cuditurcuditur DFdTJ. cfr. Column. II 20, 4. concutitur Ev..
Col. XI 2, 40. 48. II 16, 2. 17, 3. 4. 5. 6.Prata circa kal. Iun. caeduntur, quorum facillima
agricolis cura ac minimi inpendii haec de se postulat dici.
relinqui debent in laeto solo vel umido vel riguo, eaque
aqua pluvia rigari autaut D. uta DF1. uia dEv. e uia F2. uel U 370, sed
totus locus nondum sanatus videtur. (an eoque aqua fluuiali rigari aut puteana?) publica. utilissimum, si malaesi malae D2J. simulae D1FE. simul hee d. simul et (est S) v. herbae
, arare, dein cratirecratire v. gratire ll.G., sariresarire ego. sirare DFd. serere
Ev. dist. ego., florem ex fenilibus atque
e praesepibus fenofenum d. delapsumdelapsum CFW Müller p. 18. dil-
ll. v. spargere, priusquam cratiantur
cratiantur dv. grat- r G., nec primo anno rigari, nec pasci ante secundafecunda dv. fec- r. fenisecia
fenietiam E., ne herbae vellantur obtrituque hebetenturhebetetur E. hebetur d..Col. II 17, 4. Varro I 49, 2.— senescunt
prata restituique debent faba in iis sata vel rapis vel
milio, mox insequente anno frumento, rursusque inaratainarata ego. cfr. Pliniana p. 42. in prata ll. v.
tertio relinqui, praeterea quotiens secta sint sicilirisiciliri Dal. -lire ll. v., hoc
est quae fenisecesfeniseces v. feniseges (faen- DF) ll. praeterierunt secari. est enim in primis
inutile enasci herbas sementaturas. herba optima in
prato trifolitrifolio E., proxima graminis, pessima nummuli siliquamsiliquam DFS. -qua dEv. -quas H.
etiam diramdiram D2S. dira
rv. diras H. ferentisferendis Ev.a.C.. invisa et equisaetiequisaeti U 371. -tis S. -setis d. -selis Ev. aequiselis r. est, a similitudine
equinae saetae.Col. II 18, 1.
Cato 53. Verg. Georg. I 289. secandisecundi D1FE. tempus, cum spica deflorescere
coepit atque roborari. secandum, antequam inarescat.
Cato: fenum, inquit, ne sero seces: prius quam se-
dist.D.menpost maturum sit insersit Bas. secato e Cat. maturum sit. quidam pridie rigant. ubi nonnon DdTD. om.rv. sunt
rigua, noctibus roscidis secari melius. quaedam partes
Italiae post messem secant. <5> Fuit hoc quoque maioris
inpendii apud priores, Creticis tantum transmarinisque
cotibuscotibus Ev. eutibus d. cubitis r. notis nec nisi oleo aciem falcisfalcis D2dv.
facis r. excitantibus; igitur
cornu propter oleum ad crus ligato fenisex incedebat.
Italia aquarias cotes dedit limae viceuicem dDal. imperantes ferro, set
aquariaeaquariae H. -ia ll.v.lacunam ind. J. protinus virentuiret B. locus adhuc corruptus est. cfr. XXXIV 146. XXXVI 165. an aqua protinus uirentes (vel uires sumentes)?. falcium ipsarum duo genera:
Italicum brevius ac vel inter vepres quoque tractabile,
Galliarumlacunam cum S indicavi; fortasse exciderunt quaerunt laboris. an potius latifundiis maiores, conpendio quippe medias caedunt? latifundialatius fundia F2. latius unde et (etiam D) Strack. D. maioribusmaioris Ddv. a. D..... conpendiacompendii d(?)v.a.D., quippe medias
caedunt herbas brevioresque praetereunt. Italusitalii E. -li v.a.G. fenisex
fenisexdTG. faenusexDF. fenum exEv. dextra una manu secatsecant Ev.a.G..Col. XI 2, 40. II 18, 1. — iustum est una opera in die
iugerum desecari, alligarique manipulos Mcc quaterna pondo.
sectum verti ad solem nec nisi siccum construi oportet.
ni fuerit observatum hoc diligenter, exhalareexhalare D2v. ethal- E. et bal- r. matutino
nebulam quandam metas, mox sole accendi et conflagrare
certum est.Col. 11 17, 6. Cato 5, 8. Col. VII 3, 21. Col. II 16, 2. rursus rigari desectadefecta dv. defecta r. oportet, ut secetur
autumnale fenumfaenum E., quod vocant cordum. Interamnae in
Umbria quater anno secantur, etiam non rigua; rigua vero
terrigua uero ter D2D. uero propter D1FE. uero d. ter uero v. plerisque in locis, et postea in ipso pabulo non minus
emolumenti est quam e fenoa feno F1Ev. a.D.. armentorumargumentorum E. armentariorum J coll. XIV 62. ideoideo U 374. id ll.v.a.D.an hie? cura
iumentorumque progeneratio suum cuique consilium dabit,
opimoopimo ego. cfr. Pliniana p. 36. optimo ll. H. -mum v. maxime quadrigarum quaestuquaestu dH. quaestus D1FEv. quae ius D2..
<1> Solstitium peragi in octava parte cancri et
VIII kal. Iul. diximus. magnus hic anni cardo, magna221. 256
res mundi. in hocex hoc v.a.G. usque a bruma crescuntcrescunt del.G. decrescunt v. dies [creverunt
creuerunt (-rint E1)
EG. creuerunt a D1F. creuerat dTS. creuerunt sata D2D. qui
creuerunt v.uncos ego posui. sex mensibussex mensibus E(?)v. om.rT.], solat sol E(?)
v.a.G.Brot. ipse ad aquilonem scandens
ac perac per DG. asper rv. ardua enisusenisus G. emsus
D1F. emisus d. emissus D2ED. emersus T. emensus v. ab ea meta incipit flecti ac degredi
ad austrum, aucturus noctes aliis sex mensibus ablaturusque
diei mensuram.Th. H. I 10, 1. Varro I 46. (Plin. II 108. XVI 87).
Gell. IX 7, 1. 2. — ex hoc deinde rapiendi convehendique
fructus alios atque alios tempus, et praeparandi se
contra saevam feramque hiemem, decebatquedecebatque dEBas. que (quae D2) decebat DF1. que decebit F2. hoc discrimen
indubitatisaddubitatis FE. notis signasse naturam. quam ob rem
eas manibus ipsis agricolarum ingessitingessit dv. ingressi r. vertique iussit ipsa
diean die eo vel inde? folia et esse confecti sideris signum, nec silvestrium
arborum remotarumque, ut in saltus devios montesque
eundumeundem FE. essetesset dv. esse r. quaerentibus signa, non rursus urbanarum
quaequequaeque G. que et quae ll. v. et quae H. topiario tantum coluntur, quamquam his et inhis et in DFJ. et his et in dT. his et E. et in his v.
villailla v. a.J. visendisuisendis dTJ. -di r. uisantur v.. vertit oleae ante pedes satae, vertit tiliae
ad mille usus petendae, vertit populi albae etiam vitibusuitibus dv. uilibus r.
nuptae. adhuc parum est. ' ulmumulmum v. ultinum DF. ultimum r., inquitinquit om.E., vite dotatam
habes: et huius vertam. pabulo folia eius stringis autaut ll.J. uitem G. stringens autem v. an ipsam? deputas
: aspice et tenes sidus. alia parte caelum respiciunt
quam quaquam qua v. quamquam DFE. quam d. spectavere pridie. salice omnia alligas, humillimahumillima v. humilia ll.
arborum, ipse toto capite altior: et huius circumagam.
quidquid dv. qui r. te rusticum quererisquereris dv. -reres F. quaere res r.? non stat per me, quo minus
caelum intellegas et caelestia scias. dabo et auribus signum:
palumbiumpalumbum Ev.a.J. utique exaudiexaudis dT. gemitus. transisse solstitium
cavetocaueto dG. cautto DF1.
cauto r. cantu ne v. putes, nisi cum incubantem videris palumbempalumbem D2Tv. -bum r G..'
Col. XI 2, 52. 51. 52. 54. 53. 57. exscripsit schol. Germ. p. 206, 10—p. 207, 13. <2> Ab solstitio ad fidiculae occasum VI kal. Iul. Caesari
Orion exoritur, zona autem eius IIII non. Assyriaesyriae D2., Aegypto
vero procyon matutino aestuosus, quod sidus apud Romanos
non habet nomen, nisi caniculam hanc volumus intellegi
, hoc est minorem canemcanem dcod.Urb.schol.Germ.H. canem sane rv. verba
sane—pingitur uncis inclusit D. , ut in astris pingitur, ad
aestumad aestum cod. Urb. schol. Germ. S. est autem ll.v. magno opere pertinens, sicut paulo mox docebimus.272
IIII non. Chaldaeis corona occidit matutino, Atticae Orion
totus eo die exoritur. prid. id. Iul. Aegyptiisaegyptiis D2. ex aegyptis D1FE. et aegyptiis dv. aegypto schol.Germ.S. Orion desinit
exoriri, XVI kal. Aug. Assyriae/// siriae D. procyon exoritur, dein post
triduumpost triduum schol.Germ.S. postridie ll.v. fere ubique confessum inter omnes sidus ingensingens D2D. indicans r schol. Germ. v.,
quod canis ortum vocamus, sole partem primam leonis
ingresso. hoc fit postpost om.DE. solstitium XXIII diedie C. dies ll. v.. sentiunt id
maria et terrae, multae vero et ferae, ut suis locis diximus.2 , 107 2,58
neque est minor ei veneratio quam discriptisdiscriptis ego. descr- ll. v. in
deos stellis, accenditque solem et magnam aestus obtinet
causam. XIIIXIII D2H. XVIII Ev.
XVII r schol. Germ. kal. Aegypto aquila occidit matutino etesiarumque
prodromi flatus incipiunt, quod Caesar x kal.
sentire Italiam existimavit. aquila Atticae matutino occidit,
IIIIIII D2. kal. regia in pectore leonis stella matutino Caesari
emergitemergit D2Brot. euenit
schol. Germ. inmergit r. -gitur v.. VIII id. Aug. arcturus medius occidit, III id. fidicula
occasu suo autumnum inchoatinchoat DEschol. Germ. v. cfr. § 222. XVI 93. II 125. indicat DFD., ut is adnotavitadnotauit D2D.
-tat ut D1Fd. -tat ETschol. Germ. v., sedsed ut Ev.a.S
vera ratio id fieri invenit VI id. easdem.
<3> In hoc temporis intervallo res summa vitium
agitur decretorio uvis sidere illo, quod caniculam appellavimus
, unde carbunculare dicuntur ut quodam uredinis268
carbone exustae. non conparantur huic malo grandines,
procellae quaeque umquamumquam Tv. numq- r G. annonae intulere caritatemcaritatem Ev. clar- r..
agrorum quippe mala sunt illa, carbunculus autem regionum
late patentium, non difficili remedio, nisi calumniari
naturam rerum homines quam sibi prodesse mallent.
ferunt Democritum,cfr. Aristot. de re publ. I 11. Diogen. Laert. I 1, 5.
Cic. de div. I 49, 111. — qui primus intellexit ostenditque caeli
cum terris societatem, spernentibus hanc curam eius opulentissimis
civiumciuibus Ev.a.G.S., praevisapraeuisa dVerc. in marg. prouisa
r v.a.Par. olei caritateclaritate E. futura exfutura ex P. ex futuro ll. v. cfr. II 208. VIII 185. XVIII 206. XXXVII 169. vergiliarum
ortu qua diximus ratione ostendemusque iam planius,17,11
magna tum vilitate propter spem olivae coemisse in toto
tractu omne oleum, mirantibus quimirantibus qui v. -busque ll. paupertatem quietemque
doctrinarum ei sciebantsciebant dv. -bat r. in primis cordi esse, atque
ut apparuit causa et ingens divitiarum cursusan concursus?, restituisse
mercedemmercem dT. anxiae et avidaeauidae v. auidire F. audire r. dominorum poenitentiae, contentum
contemptum d. probavisseprobauisse ego. inprob- ll. ita probasse v. opes sibi in facili, cum vellet, fore.
hoc postea Sextiussextius D2G. sexitius E. sexius r. e Romanis sapientiae adsectatoribus
Athenis fecit eadem ratione. tanta litterarum occasio est.
quas equidem miscebo agrestibus negotiisnegotiis D2Ev.
notis r. quam potero
dilucide atque perspicue.
Th. C. III 22, 2. IV 14, 3. H.
VIII 10, 2.Plerique dixere rorem inustum sole acriacri D2dB. agri rv. frugibus robiginis
causam esse et carbunculi vitibus, quod ex parte
falsum arbitror omnemque uredinem frigore tantum constare
sole innoxio. id manifestum fiet adtendentibus. nam
primum omnium non hoc evenireeuenire dEv. euenit r D. nisi noctibus et ante
solis ardorem deprehenditur totumque lunari ratione constat
, quoniam talis iniuria non fitfit dv. fit r. nisi interlunio plenave
luna, hoc est praevalentepraeualente v. -tes DFE. -tis d.. utroque enim habitu plena est,
ut saepius diximus, sed interlunio omne lumen, quod a 2,46
sole accepit, caelo regerensregerens D2D. -rent D1Fd. regiret E. regerit v.. differentiadifferentia igitur m. utriusque habitus
magna, sedsed ll.mv. an est et? manifesta. namque interlunio aestate calidissima
est, hieme gelida. egelida e F2dmv. -da D2. -de r. diverso in plenilunio aestate
frigidas facit noctes, hieme tepidas. causa evidens, sed
alia quamquam DFdTmD.om.Ev. redditur a Fabianofauiano m. fauonio E. Graecisque auctoribus.
aestate enim interlunio necesse est cum sole proximo
nobis circulo currat, igneignem F. eius comminus recepto candensreceptum candere F2.,
eadem interlunio absitalget (pro absit) F2. hieme, quoniam absceditaccedit dT. et solabscedit a sole F2.;
item in plenilunio aestivo procul abeat adversa soli, hieme
autem ad nos per aestivum circulum accedat. ergo per se
roscida, quotiens alget, infinitum quantum illo tempore
cadentes pruinas congelat.
(cfr. Col. I 7, 1). — <1> Ante omnia autem duo genera esse caelestis
iniuriae meminisse debemus: unum quod tempestates vocamus
, in quibus grandines, procellae ceteraque similia
intelleguntur, quae cum acciderint, vis maior appellatur.223. 2,106
haec ab horridis sideribus exeunt, ut saepius diximus,
veluti arcturo, Orione, haedis.exscripsit schol. Germ. p. 210, 1–12. — alia sunt illa, quae silente
caelo serenisque noctibus fiunt, nullo sentiente nisi cum
facta sunt. publica haec ethaec et D2v. haec id et E. fed et dT.
hae D1. haud F. et schol. Germ. S. magnae differentiaemagna differentia F2. aa del.F2. prioribus
, aliis robiginem, aliis uredinem, aliis carbunculumcarbunculum D2v. caniculum r schol. Germ.
appellantibus, omnibus vero sterilitatem. de his nunc dicemus
a nullo ante nos proditaquae a nullo—prodita sunt F2cod. Urb. schol. Germ., priusque causas reddemus.
exscripsit schol. Germ. p. 210, 13—p. 215, 13. <2> Duae sunt praeter lunarem paucisque caeli
locis constant. namque vergiliae privatimpriuatim F1Ev. primatim D1. priuatum F2. primatum D2dTschol. Germ. S. attinenttenent cod. Urb. schol. Germ. S. ad
fructus, ut quarum exortu aestasaestas Ev.
-tus r schol. Germ. incipiat, occasu hiems,
semestrisemestri dv. -tris DF1Ecod. Strozz. schol. Germ. semen tris F2. sementis cod. Urb. schol. Germ. spatio intra se messes vindemiasque et omnium
maturitatemmaturitatem Fdcod. Urb. schol. Germ. v. -tate r cod. Strozz. schol. Germ. conplexaeconplexae v. -exas D2. -exit D1F1E. -ectit d. -ectitur F2. -ectente J. amplexantur cod. Urb. schol. Germ. S. an complexo?. est praeterea in caelo qui vocatur
lacteusuncos ego posui et locum dist. cfr.
XVII 15. circulus, etiam visu facilis [huius defluvio velut
ex ubere aliquo sata cuncta lactescunt] duorum siderum
observationeobseruatione notabilis schol. Germ., aquilae in septentrionali parte et in austrina
caniculae, cuius mentionem suo loco fecimus. ipse circulus268
fertur per sagittarium atque geminos, solis centro biscentro uis E.
aequinoctialem circulum secans, commissuras eorum optinente
hinc aquila illinc canicula. ideo effectus utriusque
ad omnes frugiferas pertinent terras, quoniam in his tantum
locis solis terraeque centracentra dv.cod. Urb. schol. Germ. contra D1FEcod. Strozz. schol. Germ. genera D2. congruunt. igitur horum
siderum diebus si purus atque mitis aër genitalem ilium
lacteumque sucum transmisit in terras, laeta adulescunt
sata; si lunalunae DF. qua dictum est ratione roscidum frigus277
aspersit, admixta amaritudo ut in lacte puerperium necat.
(cfr. Col. XI 2, 93). —modus in terris huius iniuriae, quemquem D2v. qua D1F1dE. quas cod. Strozz. schol. Germ. del.F2cod. Urb. schol. Germ. fecit in quacumque
convexitate comitatus utriusque causae, et ideo non pariter
in toto orbe sentitur, ut nec dies. aquilam diximus in
Italia exoriri a. d. XIII kal. Ian., nec patitur ratio naturae
quicquam in satis ante eum diem spei esse certae. si
vero interlunium incidat, omnes hibernos fructus et praecoces
laedi necesse est.
Varro I 1, 6. <3> Rudis fuit priscorum vita atque sine litteris.
non minus tamen ingeniosamingeniosam dcod. Urb. v. -niosa cod.Strozz. schol. Germ. -nio iam DF1E. -nii iam F2. fuisse in illis observationem
apparebit quam nunc esse rationem. tria namque tempora
fructibusfructibus F2v. -tus r schol. Germ. metuebant, propter quodquos DF. instituerunt ferias diesque
festos, Robigalia, Floralia, Vinalia. Robigalia Numa
constituit anno regni sui XI, quae nunc aguntur a. d.
VII kal. Mai., quoniam tune fere segetes robigo occupat.
hoc tempus Varro determinavitdeterminauit DFschol. Germ. Brot. -inat rv. sole tauri partem x obtinente
, sicut tune ferebat ratio. sed vera causa est, quod
post dies undevigintiundetriginta P. XXXI S. XXI cod. Urb. schol. Germ. ab aequinoctio verno per id quadriduum
per id quod ad triduum E. varia gentium observatione in IIII kal. Mai. canis
occidit, sidus et per se vehemens et cui praeoccidere
caniculam necesse sit. itaque iidem Floralia IIII kal.
easdem instituerunt urbis anno DXVI ex oraculis Sibyllae,
utut D2F2dschol. Germ. v. et r. omnia bene deflorescerent. hunc diem Varro determinat
sole tauri partem XIIII obtinente. ergo si in hoc
quadriduum inciderit plenilunium, fruges et omnia, quae
florebunt, laedi necessenecesse est dT. erit. Vinalia priora, quae ante
hos dies sunt VIIII kal. Maimai. D2C. maii d(?). mar. D1F. mar??? E.
Marci T. mart. schol. Germ. Martii v.. degustandis vinis instituta,
nihil ad fructus attinent, nec quae adhuc diximus ad vites
oleasque, quoniam earum conceptus exortuab exortu F2schol.
Germ. D. sed cfr. § 280. vergiliarum
incipit a. d. I id. Mai., ut docuimus. aliud hoc quadriduum16, 104 17,11
est, quoquo cod. Urb. schol. Germ. PD.
quod ll.v. neque rorerorare D2. rorem cod. Urb. schol. Germ. rura P. rura rore D. sordidassordidas ego. -dae D1. sorbide (-dae D2F) r.
sorberi cod. Urb. schol. Germ. herbida P. sorbile J. sordida esse D. sordere v. velimuelint v. a. J.—exuritexurit DS. exaurit F1. exa-
ruit E. exhaurit dT. quo exaurit sata F2in marg. exhorrent v. enim
frigidum sidussi (pro et multo minus) F2. arcturi postridie occidens —, et multo
minus plenilunium incidereinciderit F2. -dit cod.
Urb. schol. Germ.. <4> IIII non. Iun. iterum
aquila exoritur vesperi, decretorio die florentibus oleis
vitibusque, si plenilunium in eum incidat. equidem et
solstitium VIII kal. Iul. inin om.dDal. simili causa duxerim et canis
ortum post dies a solstitio XXIII, sed interlunio accidenteaccidente dcod.
Strozz. schol. Germ. v. occ- r.,
quoniam vapore constat culpa acinique praecocuntur in
callum. rursus plenilunium nocet a. d. IIII non. Iul., cum
Aegypto canicula exoritur, vel certe XVI kal. Aug., cum
Italiae, item XII kal. Aug., cum aquila occidit, usque in
X kal. easdemearundem F2.. extra has causas sunt Vinalia altera, quae
aguntur a. d. XIII kal. Sept. Varro eaea J. et a ll. del. Brot. ea a S. fidicula incipiente
occidere mane determinat, quod vult initium autumni esse
et hune diem festum tempestatibus leniendisleniendis v. liniendis d (cum ras.) E. finiendis r. inhibendis (inhie- cod. Strozz.) schol. Germ. institutum.
nunc fidiculam occidereobseruatur Tcod. Urb.schol. Germ. a. d. vi id. Aug. servatur.
<5> Intra haec constat caelestis sterilitas,neque negaverim
posse eaea dT. eam r schol. Germ. v. permutaripermutari E. -are r schol. Germ. S. -ari arbitrio v.algentiumalgentium P. legentium
ll. schol. Germ. v. a. S. locorum etet J. om. ll. v. aestuantium
aestuantiumque P. aestimantium v. a. S. naturanatura. set ego. cfr. XVII 93. -ras et ll. schol. Germ. J. -ras sed v. -ras D.. set a nobis rationem demonstratam esse satis
est; reliqua observatione cuiusque constabunt. alterutrum
quidem fore in causa, hochoc est reliqua obseruatione plenilunium dEschool. Germ. cfr. v. 11. est plenilunium aut interlunium,
non erit dubium. et in hoc mirarimirari P (e cod.T). -abilem r cod. Strozz. -abilem admirari v. a. H. mirabili F2cod. Urb. schol. Germ. an mirari incredi- bilem? cfr. § 250 extr. benignitatembenignitate natura F2. nature benigni-
tate cod. Urb. schol. Germ. naturae
succurrit: iam primum hanc iniuriam omnibus annis accidere
non posse propter statosstatutos F2dEcod. Urb.
schol. Germ. siderum cursus, nec nisi
paucis noctibus anni, idque quando sit futurum facile nosci
ac, ne per omnes menses timereturtimeretur F2dcod. Strozz. temeretur DF1. teneretur Ecod. Urb. schol. Germ., earuman eorum (sc. mensium)?
horarum P. quoquequoque dv. que DF1E.del.F2schol. Germ. lege
divisumdiuisa F.an potius prouisum?dist.ego.: aestate interlunia praeterquam biduo secura esse,
hieme plenilunia, nec nisi aestivis brevissimisque noctibus
metui, diebus non idemidem DFEschol.Germ. G. ita dT. item v. valere;(cfr. Plin. X 87. XVII 222). praeterea tam facile intellegi
, ut formica, minimum animal, interlunio quiescat,
plenilunio opereturoperetur etiam noctibus dE. operetur et etiam noctibus
cod. Urb. operetur etiam noctibus operetur cod. Strozz. schol.
Germ. etiam noctibus operetur DFv. etiam noctibus; avem parramparram dC. paruam r. oriente
sirio ipso die non apparere et donecet donec FEschol. Germ. donec DdG. donec et v. occidat, e diverso
chlorionemchlorionem dTBrot. cfr. X 87. dori- DF1cod. Strozz. ori- rcod. Urb. schol. Germ. uireonem C. prodireprodire dv. -dere v. ipso die solstitii; neutrum vero lunae
statum noxium esse, nene schol. Germ. C. nec ll. v. noctibus quidem nisi serenis et
omni auraomni aura dv. omni ora D2.
omnia uera r. -ere cod. Strozz. quiescente, quoniam neque in nube neque in
flatu cadunt rores, sic quoque non sine remedio.Col. arb. 13. Pallad. I 36, 1. Geop. V 31,1. 33, 2. 6. sarmenta
autaut Dd schol. Germ. v.
aput F1. apud r. palearum acervos et evulsas herbas fruticesque
per vineas camposque, cum timebis, incendito: fumus
medebituran medebitur his (i. e. roribus)?dist.ego. hic; e paleis et contra nebulas auxiliatur, ubi
nebulae nocent. quidam tres cancros vivos cremari iubent
in arbustis, ut carbunculuscarbunculus DdTschol. Germ. D. -lis F. -li Ev. nene ego. non (natum ex no vel n???) ll. v. noceatnoceant Ev.a.D.; alii siluri carnem
leniterleuiter dv. a. D. uri a vento, ut per totam vineam fumus dispergatur
. Varro auctor est, siest si D2Bas. et si r cod. Strozz. fidiculae occasu, quod est initium
autumin, uva picta consecretur inter vites, minus
nocere tempestates. Archibius ad Antiochum Syriae
regem scripsit, si fictili novo obruaturobruatur D2dschol.Germ.G. obseruatur D1E. opseruatur
F1. opseuatur F2. obserata obruatur v. rubeta rana in
media segete, non esse noxias tempestates.
Col. XI 2, 54. 55.—Cato 91. 129. Verg. Georg. I 179.
(Pallad. VII 1. Col. II 19, 1. Varro I 51, 1). Opera rustica huius intervalli:terramtempore (pro terram) F2. iterareiterari dE.,
arbores circumfoderecircumfoderet D1F1. aut, ubiaut ubi D2dTD. aui ubi D1F1. aui et ubi F2. ubi Ev. aestuosa regio poscat, adcumulare
—germinantia nisi in solo luxurioso fodienda
non sunt—, seminaria purgarepurgare S. -ari ll.v. sarculo, messem hordeaciam
facere, aream messimessi D2D. messem D1FE.
messem creta d. ad (in coni.S) messem creta v. praeparare, Catonis sententia
amurca temperatam, cretacreta exdhic inserui; post operosius U 376. Vergili operosius. maiore ex
parte aequant tantum et fimo bubulo dilutiore inlinuunt.
id satis ad pulveris remedium videtur.
Pallad. VII 2, 2–4. (Varro I 50, 2). Col. II 20, 3. Messis ipsius ratio varia.Galliaruman Galliarum in?cfr. XVII 192. latifundis
valli praegrandes, dentibus in margine insertisinfertis U 377. infestis ll. v. a. D., duabus rotis
per segetem inpelluntur, iumento in contrarium iuncto;
ita dereptaedireptae F2v.a. Brot. in vallum cadunt spicae. stipulae alibi mediaemediae C. cfr. § 261. -ia ll. v.
falce praeciduntur, atque inter duas mergitesmergas P. spica destringitur
spica destringitur (dist- dBas.) D2dv.
spicandi (-de E) stringitur r.. alibi ab radice caedunturcaeduntur (ced- D2) alibi cum radice D2D. om. rv., alibi cum radice
vellunturuelluntur D. uellunt F1dEG.
euellunt F2v. euelluntur D. sed cfr. § 165. XIX 7. 27. 149.XXVII 120., quique id faciunt, proscindi ab se obiter agrum
interpretantur, cum extrahant sucum. differentia haec:
ubi stipula domos contegunt, quam longissimam servant;
ubi feni inopiainopia e ego. -piae DF1E. -pia F2dT. -pia est v., e stramento paleam quaerunt. panici culmo
non tegunt, milii culmum fere inurunt, hordei stipulam
bubus gratissimam servant. panicum et milium singillatimi
pectine manuali legunt Galliae.
Varro I 52, 1. 2. Col. II 20, 4. 2. cfr. Geop. II 25, 2. 1.Messisan messa spica? ipsa alibi tribulis in areaarea D2v. arta D1F1dE. arta-
tur F2.,alibi equarum gressibus
gressibus F2dEv. grecibus D1F1. gregibus D2. exteritur, alibi perticis flagellatur. triticum quo serius
metitur, copiosius invenitur; quo celerius vero, hochoc copiosius F2D. speciosius
ac robustius. lex aptissimaapertissima F2D.: antequam granum
indurescat et cum iam traxerit colorem; oracullum
vero: biduo celerius messem facere potius quam
biduobiduo quam d. seriusserius D2v. seritur D1F1dE. celerius
seri F2.. siliginis et tritici eademeadem P. etiam ll. v. a. S. ratio in area
horreoque. far, quia difficulter excutitur, convenit cum
palea sua condi, et stipula tantum et aristis liberatur.
palea plures gentium pro feno utuntur.Cato 54, 2. Col.VI 3 3, melior eaea quae F2v. a. S., quo
tenuior minutiorque et pulveri propior; ideo optimaoptima e F2v. -ma d. -me r. e
milio, proxima ex hordeo, pessima ex tritico, praeterquam
iumentis opere laborantibus. culmum saxosis locis, cum
inaruit, baculo frangunt substraturisubstraturi ego. -rata d. -racta E. -ratu v. sub strata J. subtracta DFD (cum sequenti-
bus iungens). animalibusanimalibus DFD. -lium rv.. si palea
defecitdeficit dTEv.a.G., et culmus teritur. ratio haec:Verg. Georg. I 85. maturius desectus,
muria dura sparsusdura sparsus D2S. duras partus (-tos F1) D1FE.
tur aspartus d. diu respersus Lugd. , dein siccatussiccatis DF. in manipulos convolvitur
atque ita pro feno bubus datur. sunt qui accendant
in arvo et stipulas, magno Vergili praeconio. summa
autem eius ratio, ut herbarum semen exurant. ritus diversos
diuersos D2F2dTS. -so D1F1. -sa E. -sitatem v. magnitudo facit messium et caritascaritas DF1dEG.cfr.Varro 1,53. raritas F2Tv. operarumoperarum DF1dG.
operariorum F2Ev..
Pallad. I 19, 1. (Geop. II 27). Varro I 57, 1. Col. I 6, 10.
Vitruv. VI 9, 4. Th. C. IV 16, 1. H. VIII 11, 1. Conexa est ratio frumenti servandi.horrea operoseoperose H. -sae D2. -si D1F1dTE.
-siora F2. -sa v. -se et S.
tripedalitrepedali D1F1. pedali F2. crassitudine parietisparietis D2D. pariter D1F1dE2. -ter ut E2. opere F2. pariete
v. latericilatericio F2v.a.D. exaedificariexaedificare E1. iubent
aliqui, praeterea superne impleri nec adflatus admittere
aut fenestras habere ullas; aliialii F2dv.
alia r. ab exortu tantum aestivo
aut septentrione, eaque sine calce construi, quoniam sit
frumento inimicissima; nam quae de amurca praeciperenturpraeciperentur DFTD. -rent d. praeceperunt ES. -erint v.15,33
indicavimus.Varro I 57, 3. Col. I 6, 17. Pallad. 1 19, 3. alibi contra suspendunt granaria lignea co- 302
lumnis et perflari undique malunt, atque etiam aa v. om. ll. fundo.
alii omnino pendentependente (-dante DF1) tabulato DF1dG. pendant et ab flato E. pendunt et ab afflatu v. perire et flatu F2. tabulato extenuari granum arbitrantur
et, si tegulistegulae subaceant F2. subiaceat, confervescere. multi ventilareuentilari C.
quoque vetant; curculionem enim non descendere infra
quattuor digitos, nec amplius periclitari.Col. II 20, 5. Geop. II 27, 1. Columella et
favonium ventum confectoconfecto ll.J
(pro extrito accipiens). conferre v. an conlecto vel coniecto
(sc. in acervum)? frumento praedicitpraedicit ll. v. cfr. § 44. XXVI 24. -icat J.
praecipit Bas., quod miror
equidem, siccissimum alioqui. sunt qui rubeta ranarubetam ranam F2Ev. a. Bas. in
limine horrei pede e longioribus suspensasuspensam F2v. a. Bas. invehere iubeant.
nobis referre plurimum tempestivitas condendi videbitur.
nam si parum tostum atque robustum collectum sit aut
calidum conditum, vitiauitia D2F2dTS. initia r. inimica v. innasci necesse est.
Th. C. IV 15, 3.Diuturnitatis causae plures: aut in ipsius grani corio,
cum est numerosius, utut F2dv. aut r Lugd. milio, aut suci pinguedine, qui
pro umore sufficiatsufficiat D2D. -cit F2dEv. -ci
D1. om.F1. tantum, ut sesimae, aut amaritudine,
ut lupino et cicerculiscicerculis F2TS. -ulus DF1. -ulo E. -ulae dv.. in tritico maxime nascuntur animalia
, quoniam spissitate sua concalescit et furfure crasso
vestituruestitur F2v. uertitur r.. tenuior hordeo palea, exilis et legumini; ideo
non generant. faba crassioribus tunicis operitur; ob hoc
effervescit.Varro I 57, 1. 2. Th. H. VIII 11, 7. (Col. I 6, 15). quidam ipsum triticum diuturnitatis gratia
adspergunt amurca, mille modios quadrantali, alii Chalcidica
aut Carica creta aut etiam absinthio. est et Olynthi
ac CerinthiCerinthi B e Theophr.
perinthi et D. -thi d. -ti F. -te E. Euboeae terra, quae corrumpi non sinat. nec
fere condita in spica laeduntur, utilissime tamentantum (pro tamen) E. servantur
in scrobibus, quos siros vocant, ut in Cappadocia ac
Threciathracia Ev. a. J. et Hispania, AfricaAfrica, et ego; de asyndeto cfr. Müller
de stilo Plin. p. 69. africae ll. D (puncto ante posito cum seqq.
iungens). -ca v. et Africa C. et in parte Africae coni. S., et ante omnia ut sicco solo
fiant curaturcuratur F2v. -antur DF1E. -ant dC., mox ut paleapaleae F2. substernantur; praeterea cum
spicadist. ego. sua conduntur ita frumenta. si nullus spiritus penetret
, certum est nihil maleficum nasci.Varro 158.—Th. C. IV 16, 2. Varro auctor est,sic conditum triticum durare annis L, milium vero C,
fabam et legumina in oleariis cadis oblita cinere longo
tempore servari. idemidem refert F2D. fabamfabam a Fv. fabam d. faba r. a Pyrrhi regis aetate ins
quodam specu Ambraciae usque ad piraticum Pompei
Magni bellum durasse annis circiter cCXXCCXX Pontedera. CXX ll. v. a. S..Col. II 10,16. Cato 116. ciceri tantum
nullae bestiolae in horreis innascuntur. sunt qui urceis
cinerecineri dEBrot. substratis et inlitiset pice inlitis S cum vet. Dal., acetum habentibus, leguminum
acervos superingerant, ita non nasci maleficiamaleficia dv. malif- r. credentes,
aliialii
qui v. alii ll.S. an aut? cfr. supra § 305.qui in salsamentariis cadis gypso inlinantinlinunt S., alii quiali- qui et respergunt S.
lentem aceto laserpiciatolaserpici odore spergant D2. respergant siccatamque oleo unguant
ungant dE2. ungunt E1S. inungant v.. sed brevissima observatio, quod vitiis carere velis,
interlunio legere. quare plurimum refert, condere quis
malit an vendere. crescente enim luna frumenta grandescunt
.
schol. Germ. p. 207, 14—p. 208, 16. Col. XI 2, 67. 65. Sequitur ex divisione temporum autumnus
a fidiculae occasu ad aequinoctium ac deinde vergiliarum
occasum initiumque hiemis. inin om.dTv. a. G. his intervallis significant
prid. id. Aug. Atticae equusequos DFD. oriens vesperauespera D2v. -ri dcod. Urb. G.
-ro r cod. Strozz. schol. Germ., Aegypto et
Caesari delphinus occidens. XI kal. Sept. Caesari et
Assyriae stella, quae vindemitor uindemiator D2v. a. H.
anteuindemiator schol. Germ. (etiam infra). appellatur, exoriri mane
incipit vindemiae maturitatem promittens. eius argumentum
erunt acini colore mutati. Assyriae v kal. et sagitta
occidit et etesiaeet etesiae (etaesie H) Hv. etesiae r. -siaeque schol. Germ.
cfr. infra § 311. desinunt. vindemitoruindemior H. -iator D2v. a. H. Aegypto nonis exoritur
, Atticae arcturus matutino, et sagitta occidit mane.
v id. Sept. Caesari capellacaesari
capella (capp- D2 ) oritur D2dv. caesariae appellat oritur D1FH.
caesarie appellatur itur E. oritur vesperi, arcturus vero
mediusmedius EG. modius H. modios
r. Medis v. om. schol. Germ. prid. id. vehementissimo significatu terra marique
per dies quinque. ratio eius haec traditur: si delphino
occidente imbres fuerint, non futurosfuturos dEv. -ro D2. -rus r
cod. Strozz. schol. Germ. defuturos S cum Pontedera. per arcturum.
signum orientis eius sideris servetur hirundinum abitusabi-
tus dalt. man. cod. Strozz. v. habitus DF2Ecod. Urb. schol. Germ.
-tur F1. -tum H.;
namque deprehensae intereunt. XVI kal. Oct. Aegypto spica,
quam tenet virgo, exoritur matutino etesiaeque desinunt.
hoc idem Caesari XIIII kal., XII Assyriae significant, etet dv. ex r.s
XI kal. Caesari commissura piscium occidens ipsumque
aequinocti sidus VIII kal. Oct.312. 313: schol. Germ. p. 209, 1–11. Col. XI 2, 65. 66. 74. 84. dein consentiunt, quod est
rarum, Philippus, Callippus, Dositheus, Parmeniscus
, Conon, Criton, Democritus, Eudoxus IVIV dTH. iun??? D1F.
iunt H. ip???n D2. ion E. Ion IIII v.
kal. Oct. capellam matutino exoriri et III kal. haedos.
VI non. Oct. Atticae corona exoritur mane, Asiae et Caesari
Vv D. v. k. FH. v k???l. D.
v cal. dEv. v non. Oct S. heniochuseniochus DFH. occidit matutino. IVIV D. IV k. H.
III k???. F. III k???l. D. III. cal. dEv. IIII. non. Oct. S. Caesari corona
exoriri incipit, et postridiepost
pridie E. pridie non. schol. Germ. occidunt haedi vespere. VIII
id. Oct. Caesari fulgens in corona stella exoritur, et VIVI Pontedera. III ll.
schol. Germ. v. a. S. id.
vergiliae vesperi, idibus corona tota. XVIIXVII Pontedera. XVI DFHTcod.Strozz.
schol.Germ. VI dEv. a. S. kal. Nov. suculae
vesperi exoriuntur. prid. kal. Caesari arcturus
occidit et suculae exoriuntur cum sole. IIII non. arcturus
occidit vesperi. V idVII id. Nouembres Atticae uergiliae occasu suo hiemem
incohant post uesperi habet schol. Germ.. Nov. gladius Orionis occidere
incipit. dein III id. vergiliae occidunt.
Col. XI 2, 71. 72. In his temporum intervallis opera rustica: rapa, naposrapa, napos P.
panaphos (paphanos E raphanos DF1HdTE. napos raphanos F2v. a. S.
serere quibus diximus diebus. vulgus agreste rapa post131
ciconiae discessum male seri putat, nos omnino post
Vulcanalia, et praecocia cum panico, a fidiculae autem
occasu viciamuiciam dC. uitiam DFHv. uitium E., passiolosfaseolos
C. phasiolos S., pabulum. hoc silenteincipiente (pro hoc silente) F2in ras. luna seri
iubent. et frondis praeparandae tempus hoc est. unus
frondator quattuor frondarias fiscinas complere in die
iustum habet. si decrescente luna praeparetur, non putrescit
. aridam colligi non oportet.
Col. XI 2, 67. cfr. Cato 112, 2. Vindemiam antiqui numquam existimavere maturam
ante aequinoctium; iam passim rapi cerno. quamobrem
et huius tempora notis argumentisque signentur. leges ita
se habent: uvam caldamcalidam Ev. a. D. calcaridam T. calcandam d. nene D2Tv.
nec r. legito, hoc est nimianimia ego. in nimia F2D. in ea r. in eius v. in aestiua
J. malim continua, ut XXI 82. siccitate
ac nisi imber intervenerit. uvamuuam S. quam uuam D2.
quam r. hanc v. rorulentam nenec E. legito,
hoc est si ros nocturnus fuerit nec prius quam sole
discutiatur. vindemiare incipito, cum ad palmitem pampinus
procumbere coeperitcoeperit v. coepit ll.S. aut cum exempto acino ex densitate
intervallum nonnon
del.F2. conplericonpletur et F2. apparuerit acac iam J. acinam D1FH. -num rv. iam non
augeri acinosacinos ll.H -no v.. plurimum refertplurimum refert v. plurime fert
DF1dTH. -mum fert F2. -mos fert EH., si contingat crescente
luna vindemiare. pressurapressura—p. 231,11
congeriem om.H. una culleos XX implere debet.
hic est pes iustus. ad totidem culleos et lacus XX iugeribus
unum sufficit torculum. premunt aliqui singulis,
utilius binis, licet magna sit vastitas singulis. longitudo
in his refert, non crassitudo. spatiosaspatiosa (spaci- D2) D2dv. speci- r. melius premunt.
antiqui funibus vittisque loreis ea detrahebant et vectibus.
intra c annos inventa Graecanica, mali rugis per cocleamcocleam ego.
-eas ll. v.
ambulantibusambulantibus D2D. bulantibus (buba- F1 ) D1FE.
bullantibus dv. , abab aliis D2D. balis D1F. palis dEv. aliis adfixa arborisarboris d.
-res r. -ri v. stella, aliisaliis ego. ab alis (aliis F2 ) DFD. a palis dEv. areasargas DF.
lapidum adtollente secum arbore, quod maxime probatur.
intra XXII hos annos inventum parvis prelis et minore
torculariodist. D. aedificio, breviore malo in mediamedio v. a. D. derectoderecto ego. decreto
ll. v. a. J. directo coni. S., tympana
inposita vinaceis superne toto pondere urguere et
super prela construere congeriem. hoc et poma colligendi
tempus, observatoobseruato ego. -tio (-tur F2D)
ll. v. cum aliquod maturitate, non tempestate
, deciderit; hoc et faeces exprimendi, hoc et defrutum
coquendi silente luna noctu aut, si interdiu, plena,
ceteris diebus aut ante exortum lunae aut post occasum,
nec de novella vite aut palustri, nec nisi e maturae matura D2dTEv. ematur r. uva.
siuua si HdT.
quasi D1FE. uua quia si D2D. uua nec nisi foliis despuman-
dum quia si v. at cfr. Column. XII 19, 5.dist. ego. ligno contingatur vas, adustum et fumosum fieri putant.
Col. XII 19, 2. 5. Varro I 34, 2. (28, 2).iustum vindemiae tempus ab aequinoctio ad vergiliarum
occasum dies XLIIII. ab eo die oraculum occurrit frigidum
picari pro nihilo ducentium. sed iam et kal. Ian.
defectu vasorum vindemiantes vidi piscinisque musta condi
aut vina effundi priora, ut dubia reciperenturreciperentur D2dv. -retur r.. hoc non
tam saepe proventu nimio evenit quam segnitiasaeuitia dTC. aut avaritiaaut auaritia
(-icia D2 ) D2S. om. rv.
insidiantium caritaticaritati v. -atis ll.. civilisciuili Fv.dist. P., aequiet aequi P (cfr. XIV 56). sed aequi v. a.D. patrisfamilias modus
est annonaest annona HdTG. etiam nona r. cuiusque anni uti. id peraeque etiam lucrosissimum
. reliquareliqua dv. -iquia E. teliqua D1FH. rei qua D2. de vinisde uinis v. diuinis ll. adfatim dicta sunt, item14,59 sqq. 15,5 sqq. 49
vindemia facta olivam esse rapiendam et quae ad oleum
pertinent quaeque a vergiliarum occasu agi debent.
Verg. Geo. 1276 sqq. Th. H. V 1, 3. Varro 137,1. 2. His quae sunt necessaria adicientur de luna
ventisque et praesagiis, ut sit tota sideralis ratio perfecta.
namque Vergilius etiam in numeros lunae digerenda
quaedam putavit Democriti secutus ostentationem; nos
legum utilitas, quae in toto opere, in hac quoque movet
parte.
Omnia, quae caeduntur, carpuntur, tondenturtondentur F2D. cfr. XVI 194. Varr.
r. r. I 37, 1. 2. tonduntur DF1dEv. tund- HPar. cond- G., innocentius
decrescente luna quam crescente fiunt.Geop. II 21, 12. Mago ap. Col. VI 26, 2. Col. VIII 5, 9. diximus: cfr. XVI 190. stercus
nisi decrescente luna ne tangito, maxime autemautem om.dG. intermenstrua
dimidiaque stercorato, verres, iuvencos, arietes, haedos
decrescente luna castrato. ova luna nova supponito.
scrobes luna plena noctu facitoiacito E.. arborum radices luna
plena operito. umidis locis interlunio serito et circa interlunium
quadriduoquadriduo E. quatr-
rv.. ventilari quoque frumenta ac legumina
et condi circa extremam lunam iubent, seminaria,
cum luna supra terrain sitsit D2v. est F2. om.d. se r., fieriefferri d., calcari musta, cum luna
sub terra, item materiasmaterias D2dBrot. -ries v. -ria ex H. marias D1F1E. areas F2. caedi quaeque alia suis locis
diximus. neque est facilior observatio ac iam dicta nobis
secundo volumine, sed quod intellegere vel rustici2,41 sqq.
possint: quotiens ab occidente sole cerneturcernetur HdC. cernitur rv. prioribusque
horis noctis lucebit, crescens erit et oculis dimidiata iudicabitur
; cum vero occidente sole orietur ex adverso, ita
utut DF2dHv. et r. pariter aspicianturaspiciantur F2d2v. -ciebantur r., tum erit plenilunium. quotiens ab
ortu solis orietur prioribusque noctis horishoris et detrait E. detrahet lumen
et in diurnas extendetextendit E., decrescens erit iterumque dimidia
; in coitu vero, quod interlunium vocant, cum apparere
desierit. supra terras autem erit, quamdiu et sol, interlunio
et prima tototota Hdv. die, secunda horaehorae Hv. hora r. noctis unius dex-
tantedextante B. destante DFH. distante dEv. sicilicosicilico B. silico ll., ac deinde tertia et usque XV multiplicatis
horarum isdem portionibus. XV tota supra terras noctenocte ego. noctu ll. v.
erit eademqueeadem dT. sub terris totototo d.
tota rv.die. XVI ad primae horae
nocturnae dextantemdextantes E. sicilicumsicilicum dB. silicum r. sub terra aget easdemque
portiones horarum per singulos dies adiciet usque ad interlunium
, et quantum primis partibus noctis detraxerit,
quodan quoad? quando anonymus ap. Dal. sub terris agetaget ego. agat ll. v., tantundem novissimis ex die adicietadiiet C. adicit ll.S.
supra terram. alternis autem mensibus XXX implebit numeros
, alternis vero detrahet singulos. haec erit ratio
lunaris; ventorum paulo scrupulosior.
Observatoobseruatio E. solis ortu quocumque die libeat
stantibus hora diei sexta sic, ut ortum eum a sinistro
umero habeant, contra mediam faciem meridiesmeridies et ES.
-die sed DH. -dies sed F. -dies dv. et a vertice
septentrio erit. qui ita limes per agrum curretcurret ego. currit
ll. v., cardo
appellabiturappellatur Ev. a. D.. circumagi deinde melius est, ut umbram suam
quisque cernat; alioquin post hominem erit. ergo permutatis
lateribus, ut ortus illius diei ab dextro umero fiat,
occasus a sinistro, tune erit hora sexta, cum minima umbra
contra medium fiet hominem. per huius mediam longitudinem
duci sarculo sulcum vel cultrocultro ego. cinere ll. v.
an uomere? liniam verbi gratia
pedum XX conveniatconueniet F2v. a. S. D. mediamque mensuram, hoc est in
decimo pededecumo pede
DFH. desinopide E., circumscribi circulo parvo, qui vocetur umbilicus
.cfr. Col. III 12,5. (Plin. XVII 20). quae pars fuerit a vertice umbrae, haec erit ventiuenti F2D. uentis D2. uentris D1F1H.
uentus dEv.
septentrionisseptentriontis E. -onalis d(?)v.a.D.. illo tibi, putator, arborum plagae ne spectent
, neve arbusta vineaeveuineaeue dv.
uineaeuet F1. uel uinetaeuet F2. uinea et r. nisi in Africa, Cyrenis, Aegypto.
illinc flante ne aratoflante uento
F2D.,quaeque alia praecipiemuspraecipiemus P coll. § 334. -cipimus Hdv. -cepimus C..quae 334
pars liniae fuerit a pedibus umbrae meridiem spectans, haec
ventum austrum dabit, quem a Graecis notum diximus 2,119
vocari.Cato 31, 2. cfr. Plin. XVI 193. XIV 135. II 126. 127.
XVII 11. 18. 112. illinc flatu veniente materiam vinumqueuineamque v. a. D. cfr. XIV 135., agricola,
ne tractes. umidus aut aestuosusautem aest nothus
F2. Italiae estest del.F2., Africae quidem
incendia cum serenitate adfertadfers D1FH. adferens F2.. in hunc Italiae palmites
spectentspectent
F2dHv. -tant r., sed non plagae arborum vitiumve. hichic oleae timeatur dTD. hicolae
(icule H. incolae F2) timeatur DFH. hic (hunc v) oliueti me-
tator (m&uator E1) Ev.a.S.
oleae timeatur vergiliarum quadriduo, hunc caveat insitor
calamis gemmisque inoculator.Col. XI 2, 55. VII 3, 24. Varro II
2, 11. 12. Pallad. XII 13, 5. (cfr. Plin. VIII 199). Col. VII 3, 25, 12.
Pallad. VIII 7. Geop. XVII 6, 3. (cfr. Plin. VIII 189). de ipsa regionis eius hora
praemonuisse conveniatconueniet dv.a.S.. frondem mediomedia dG. die, arborator, ne
caedito. cum meridiem adesse sentiessentias DFE. , pastor, [aestate]aestate F2dv. -atem r. uncos ego
posui.
contrahente se umbraumbra solis T., pecudes apecudes a F2dD. -des T. -de
DF1H. -dem E. -dem a (e S)v. solesole om.T. in opaca cogito.
cum aestate pasces, in occidentem spectentspectent
ante F2dTHD. spectante r. specta ante v. ante meridiem,
post meridiem in orientemoriente E.; aliter noxium, sicut hieme et
vereuere si in d(?)C. in rorulentumrorulentum Ev. -ente DF1dH. -ento
F2. educereeducere D. (duc- S). duceret d. -rent H. ducet DE. duces
F1J. die F2. duceres v.: [necne H. uncos ego posui. contra septentrionem
paverispaueris;
sit praedictum D e coni. H. supra dictum] cludunturcluduntur ego. cludantur D2d.
clodantur D1FHJ. dotantur E. clodunt v. cruciantur D. ita lippiuntquelip-
piuntque D. -untquae D2. -untuae F. -umtue E. -untue rv. ab adflatu
et alvo cita pereunt. qui feminas concipi voles, in hunc
ventum spectantes iniri cogito.
Diximus ut in media linia designaretur 327
umbilicus. per hunc medium transversa currat alia. haec
erit ab exortu aequinoctiali ad occasum aequinoctialem, et
limes, qui ita secabit agrum, decumanus vocabitur. ducantur
deinde aliae duae liniae in decussisdecussis D2in ras. v. decus his F. decusis r. -sses B. obliquae, ita
ut abab DFHD. a dv.om.E. septentrionis dextradextra ac laeua d. laevaque ad austri dextram ac
laevam descendantdescendat
E.. omnesomnes Ev. omne D2. omni D1FdH. et omnino F2. per eundem currant umbilicum
, omnes inter se pares sint, omnium intervalla paria.
quae ratio semel in quoque agro ineunda erit vel, si saepius
libeat uti, euti e dEC. uite DH. uitae F1del.F2. ligno facienda, regulis paribus in tympanum
exiguum, sed circinatum adactis. ratione, qua doceo
occurrendum ingeniis quoquequoquo E. inperitorum esseesse ego. est ll. v. dist. ego.,cfr. Seneca quaest. nat. V 16, 3. meridiem
excutiexcuti ll v. an exigi? placet, quoniam semper idem est, sol autem cotidie
ex alio caeli momentomomento prius quam F2. quam pridie oritur, ne quis forte
ad exortum capiendamcapiendum DFH. putet liniam.
Ita caeli exacta parte quod fuerit liniaeliniae
caput v. linea caput E. linae capud D2. lineae et apud d.
lina et apud r. caput septentrioni
septentrionem F2dE. proximum a parte exortiva, solstitialem habebit exortum
, hoc est longissimi diei, ventumque aquilonem, borean
Graecis dictum.cfr. Plin. XVII 10. 23. 85. in hunc ponito arbores vitesque. sed
hoc flante ne arato, frugem ne serito, semen ne iacito.
praestringit animamanimam ego. enim ll. v. cfr. XVI 93. XVII 153.14. XXXI 3. an vim? atque praegelatpraegelat dTHD. praecellat DF. praecellit Ev J. percellit C. hic radicibusradicibus ll.J. -ices v. arborum
, quas positurus adferes. praedoctuspraedoctus G. -dictos E. -dictus r.
-dictum D cum U 379. praemonitus v. esto: alia robustis
prosunt, alia infantibus.cfr. Plin. 11 120. Seneca quaest. nat. V 16, 4. Aristot. meteor. II 6. Plin. II 124—(Nec sum oblitus in hac
parte ventum Graecis poni, quem caeciancaecian v. calcian DF2dH. caltian F1E. vocant. sed idem
Aristoteles, vir inmensae subtilitatis, qui idqui id v.
quid DFH. quid. quod E. ipsum fecit
, rationem convexitatis mundi redditreddidit dT. , qua contrarius
aquilo Africo flat).—nec tamen eum toto anno in praedictis
timetotimet Ev.a.D. agricola. mollitur sideresiderea E. (mollit sidera v.a.H.) aestate media mutatque
dist.ego. et etesias v. nomen—etesias vocatur—; ergo cum frigidum
senties, caveto, ad quaecumquead quaecumque ego. ad quecumque (quemc- H. atque c- F)
DFTH. at quic- E. ac quac- dv. atque cum D. aquilo praediceturpraedicetur ego. -icitur ll.v.: tanto
perniciosior septentrioneseptentrione ego. -trio ll.v. est.cfr. Plin. XVII 23. VIII 189. Col. VII 3, 12. Aristot. gen. an. IV 2 p. 767a, 12. hist. an. VI 19. in hunc Asiae, Graeciae,Hispaniae, maritimae Italiae, Campaniae, Apuliaeapuleiae dE. arbusta
vineaeque spectent. qui mares concipi voles, in hunc
pascito, ut sic ineuntem ineat. ex adverso aquilonis ab
occasu brumali Africus flabitflabit dHBas. flauit DF1E. flat F2. om.v., quem Graeci liba vocant.
in hunc ad coitumad coitum d. a coitu rv. cfr. Aristot.ὀχευόμενα. cum se pecus circumegerit, feminas
conceptas esse scito.
cfr. Plin. § 33. II 119. 123. 126. Seneca 1. 1.
§ 4. Cato 6, 2. cfr. Plin. XV 21. XVI 93. XVII.91. 57. XV 12. <2> Tertia a septentrione linia, quam per latitudinem
umbrae duximusduximus dHE2v. dix- r. etet om.DF. decumanam vocavimus, exortum habebit
aequinoctialem ventumque subsolanum, Graecis aphelioten
aphelioten HT.
ape- d(?)v. ephe- r. dictum. in hunc salubribus locis villae vineaeque
spectentdist.ego.an pluuius, tepidus tamen?. ipse leniter pluvius tamen est, siccior favonius,
ex adverso eius ab aequinoctiali occasu, zephyrus Graecis
nominatus. in hunc spectare oliveta Cato iussit. hic ver
inchoat aperitque terras tenui frigore saluber, hic vites
putandi frugesque curandi, arbores serendi, poma inserendi
, oleas tractandi ius dabit adflatuque nutricium exercebit
.cfr. Plin. II 119. 126. XXI 80. Col. IX 5, 1. Seneca 1.1. § 4. 5. Th. de sign. 2, 11. quarta a septentrione linia, eadem austro ab exortiva
parte proxima, brumalem habebit exortum ventumque
volturnum, eurumeurum v. eorum DGF1HE.eoum dT. a F2. Graecis dictum, sicciorem et ipsum
tepidioremquetepidiorem quia in E.. in hunc apiariaapiaria D2dv. appa- FE. apa- r. et vineae Italiae Galliarumque
spectare debentdebent F2dv. debeat H. -eant r.. ex adverso volturni flabitflabit dEv. flauit DF1H. flauiti G. flat F2. corus,
ab occasu solstitiali et occasu laterisoccasu lateris dTE. occasu latere r. occidentali
latere v.an occasuro latere? cfr.II 92 in occasura parte caeli. septentrionis, Graecis
dictus argestes, ex frigidissimis et ipse, sicut omnes
qui a septentrionis parte spirant.Th. 1.1. 2, 5. de ventis 58. hic et grandines infert,
cavendus et ipse non secus ac septentrio. volturnus si a
serena caeli parte coeperit flare, non durabitdurabit GF2dv. -auit r. in noctemnocte DGF.,
atad D1GF1H. subsolanussubsolanus D2dG. -num H. subisolanos D1GF1. ubi solanus F2. ubi subsolanus Ev. in maiorem partem noctis extenditurextenditur dv. -dit r.. quisquis
erit ventus, si fervidus sentietur, pluribus diebus permanebit
. aquilonem praenuntiat terra siccescenssiccescens v. siccre- ll. repente,
austrum umescensumescens /// (hu- dv) DdS. iime- G. mume- H. /// mescens F1. inmiscens F2E. rorerore DdHG. sorore GF. in rore Ev. occultoocculto ll.v.an nocturno?.
Verg. Geo. I 318.Diog. Laert. IX 7, 7. EtenimEt iam T. praedicta ventorum rationerationem H., nene F2v. om. r. saepius
eadem dicantur, transire convenit ad reliqua tempestatum
praesagia, quoniam et hoc placuisse Vergilio magno
opere video, siquidem inin Tv. om. r. ipsa messe saepe concurrere
proelia ventorum damnosa imperitis refert. tradunt eundem
Democritum metente fratre eius Damaso ardentissimo
aestu orasse, ut reliquae segeti parceret raperetque desecta
sub tectum, paucis mox horis saevo imbresaeuo imbre v. seua imbre dE. seu cimbrae DGF. seu humore H. vaticinatione
adprobata. quin immo et harundinemharundinem dEv. -ine (aru- H) DGFH. non nisi inpendente
pluviapluuia dHEv. -ias r. seri iubent et fruges insecuturo imbre.
quamobrem et haec breviter attingemusattingemus Bas. -gimus DGFdHS. -igimus E., scrutatiscrutati dv. -tim DGFE. seruatim H. maximean maxime ad usum vitae pertinentia? cfr.XXIX 2. XIX 2.
pertinentia, primumque a sole capiemus praesagia.
schol. Germ. p. 215, 15—p. 216, 14. Th. de
sign. 4, 1. Verg. Geo. I 446 sqq. 458. 441. 454. Th. de sign.
1, 10. 11. 2, 2. 1, 13. 2, 1. 1, 13. 1, 11. 3, 1. Purus oriens atque non fervens serenum diem nuntiat
, atat HEmv. ad r. hibernamhibernam Gv. -num DFdTEm. -nus schol. Germ. hiuernum H. pallidus grandinemgrandines dT.an hibernum (sc. diem) pallidus grandine?. si et occidit pridie
serenusuncos ego posui. [et oritur], tanto certior fides serenitatis. concavus
oriens pluvias praedicit; idem ventosuentos autem E1., cum ante exorientem
ante oriuntur E1. eum nubes rubescunt; quod si et nigrae rubentibus
intervenerint, et pluvias; cum occidentis aut orientis
aut orientis ll.v. aut occidentis m. radii videntur coireuidentur coire ll.mschol. Germ. S. rubent, coire v. locus adhuc mendosus., pluvias. si circa occidentem rubesc
entrubescent ego. -scunt ll.mschol. Germ. v. nubes, serenitatem etet om.Emschol.Germ. etiam F2. futuri diei spondent. si in
exortu spargenturspargantur dT. -guntur m. partim ad austrum, partim ad aquilonem
, pura circa eum serenitas sit licet, pluviam tamen
ventosqueuentosam m.at cfr.Theophr. significabunt; si in ortu aut in occasu contracti
cernenturcernuntur dTschol.Germ. radii, imbrem. si in occasuoccasum d. eius pluet aut radii
nubem in se trahent, asperam in proximum diem tempestatem
significabunt. cum oriente radii non inlustres
eminebunt, quamvis circumdatae nubes non sint, pluviam
portendentportendunt dT.. si ante exortum nubes globabuntur, hiemem
asperam denuntiabunt; si ab ortu repellentur et ad occasum
abibuntabibunt GF2dmv. habebunt r., serenitatem. si nubes solem circumcludentcircumcludent HEv. -udunt DGFm. -userint dT.,
quanto minus luminis relinquentrelinquunt dTm., tanto turbidior tempestas
erit; si vero etiam duplex orbis fuerit, eoeo F1dEv. ea r. atrocior.
schol. Germ. p. 216, 14–22. Th. de sign. 1, 10.
2, 6. 4, 2. 1, 11. 2, 6.quod si in exortu aut in occasu fietfiat dT., ita utita ut D2F2dHmv. ut aut r. rubescant
nubes, maximamaxima F2dHmv. -mae F1. -me r. ostendetur tempestas. si non ambibuntabibunt Ev.a.G.,
sed incumbent, a quocumque vento fuerint, eum portendent
; si a meridie, et imbrem. si oriens cingeturcingitur dTv. a. Verc. orbe,
ex qua parte is se ruperitse ruperit D2Hschol. Germ. S. eruperit F2. se roperit D1GF1. se operit dE. se aperit v., expectetur ventus. si totus
defluxerit aequaliter, serenitatem dabit. si in exortu longe
radios per nubes porrigetporrigat dT. et medius erit inanismedius inanis fuerit dT. , pluviam
significabitsignificauit E. -cat m.; si ante ortum radii se ostendentostendent FHmv. -dunt r school. Germ., aquam et
ventum; si circa occidentem candidus circulus erit, noctis
lenemleuem Hv. lenen F1. linet E. tempestatem; si nebula, vehementiorem; si candente
sole, ventum; si aterfi ater DGdHmv. fiat F1. fiat E. fi autem F2. circulus fuerit, ex qua regione
is ruperit seruperit se dHmv. ruperisi DGF1. ruperit E. eruperit F2., ventum magnum.
schol. Germ. p. 217, 1—p. 218, 4. Verg. Geo. I 432. 430. 428. (cfr. Plin. II 128). Th. de sign. 4, 2. 2, 2. (Verg. Geo. I 395). Th. de sign. 1, 8. 2, 6. 1, 8. Proxima sint iure lunae praesagia. quartam eam
maxime observat Aegyptus. si splendens exorta puro nitore
fulsit, serenitatem; si rubicunda, ventos; si nigra,
pluviasdist. ego coll. Theophr. de sign. 3, 1. 2, 2:μέχρι διχομηνίας. portendere creditur in XVin xv DGFHm. usque in quinta decima schol. Germ. in quinta dE(?)v.. cornua eius obtusa
pluviam, erecta et infesta ventos semper significant, quarta
tamen maxime. cornu superiussuperius ego coll. Theophr. de sign. 2, 2; infra § 349 et II 58. eius ll.v. acuminatum septentrionale
macuminatum septentrionalem ego. septentrionale acuminatum ll. v. atque rigidum illum praesagit ventum, inferius
austrum, utraqueutrimque F2. utrumque D.erectaerecta ego. recta dEmschol.Germ. v. rectam DGF1H. rectum F2D. noctem ventosamnoctem uentosam ll.v. an in octauam uentos? cfr. Theophr. de sign. 1, 8.. si quartam orbis
rutilus cinget, etcinget et dTS. cingebat e DGF1H. -ebat E. -ebit et F2m. -ebit schol. Germ. cinget v. -git G. ventos et imbres praemonebit. apud
Varronem ita est: Si quarto die luna erit directa,
magnam tempestatem in mari praesagietpraesagit et E., nisi sinisi si F2d.schol. Germ. v. nisi sit D1GF1HE. et nisi D2. nisi m.
coronam circa se habebit et eam sinceram, quoniam
illo modo non ante plenam lunam hiematurum
ostendit. si plenilunio per dimidium pura
erit, dies serenos significabit; si rutila, ventos;
nigrescens imbres. si caligo orbisvecaligo orbisue ego. caligo orbis ll.v. aliquo orbis schol. Germ. aliquo orbe m. nubiumnubium ego. nubem ll.mschol. Germ. v. aliquo orbe nubes vel caligo aliquo orbe lunam coni. Oehmichen. cfr. Theophr. l. l. 2, 6. incluserit
, ventos, quaquo dschol. Germ. se ruperit; si gemini orbesorbe F2. orbem H.
cinxerint, maiorem tempestatem, et magismagis om.dT. maiorem m., si tres
erunt aut nigri, interrupti atque distracti. nascens
luna si cornu superiore obatratoobatratto schol. Germ. abatrato m. obrecto F2. adtrato D2. obatro v.a.Brot. surget,
pluvias decrescens dabit; si inferiore, ante plenilunium
; si in media nigritia illa fuerit, imbrem
in plenilunio. si plena circa se habebit orbem,
ex qua parte is maxime splendebit, ex ea ventum
ostendet; si in ortu cornua crassiora fuerint, horridam
tempestatem. si ante quartam non apparuerit
vento favonio flante, hiemalis toto mense
erit. si XVI vehementius flammea apparuerit, asperas
tempestates praesagiet. sunt et ipsius lunae VIIIVII dT.
articuli, quotiens in angulos solis incidatinciderit d. -dit v.a.S. accidit schol.Germ., plerisque interintra m.
eos tantum observantibus praesagia eius, hoc est III, VII,
XI, XV, XVII, XXIII, XXVII et interlunium.
schol. Germ. p. 218, 6–9. Th. de sign. 2, 12. 1, 13.
(Plin. II 100). 3, 7. 10. Tertio locoloci DG. locis F1. stellarum observationem esse oportet.
discurrere hae videntur interdum, ventique protinus sequuntur
, in quorumquarum Ev.a.H. parte itaista F2. praesagierepraesagiuere dC.. caelum cum
aequaliter totum erit splendidum articulis temporum, quos
proposuimus, autumnum serenum praestabitpraestabit (pre- F2) et F2D. praestabitur (pre- GF1) DGF1. -abit ac S. praesagiabitur (-gab- d) rm. -gibunt et C. et frigidum.222
si ver et aestas non sine refrigeriosine refrigerio dTHm (γκ) D. sine frigore m(αβ). sint regio r. sine rigore J. sine riguo v. aliquo transierinttransierunt TE1., autumnum
serenum ac densumtersum (pro densum) J cum Hoffio coll. Festo p. 363 B, 2 (ed. Müll.). minusque ventosum facient.
autumni serenitas ventosam hiemem facit.schol. Germ. p. 218, 9–19. 219, 13. 14. Verg. Geo. I 365. Aratus diosem. 194. Th. de sign. 2, 12. 1, 23. 3, 6. 4, 2. 1, 22. Verg. Geo. 1380. Aratus diosem. 208. cum repente
stellarum fulgor obscuratur et idet id G. ut id ll.mS. om. schol. Germ.
uti v. neque nubilo nec caligine
neque caligine dv.a.S., pluvia autpluuia aut G. fluuiant D1GF1dHschol. Germ. fluuians E. fluitans v. fiant D2. fiat S. fiet, pluuia aut J. accidat F2m.litteris similius sit eue-niat. graves denuntiantur tempestates. si volitare
plures stellae videbuntur, quo ferentur albescentes,
ventos ex is partibus nuntiabunt [autaut ll.mG. at v. una J. uncos ego posui.]. si coruscabuntcoruscabunt ego. cura stabunt ll.m. circa purae stabunt v. cursitabunt G.,
certos, si id in pluribus partibus fiet, inconstantes ventos
et undiqueet undique D2J. et untiti H1. et unditi m. et cun-diti H2. efunditi (eff- F1) GF1. effundit (efu- D1) D1ES. -dent v. effundi F2. effundi signat dT.. si stellarumstellarum dv. stellam r. -las schol.Germ. errantium aliquamaliquam F2dHv. -quae E. -que r. -quas schol.Germ. orbisorbis ll.m (γ) schol. Germ. D. orbes v. morbus m(αβ). incluserit
incluserit dTmschol.Germ. -rint rv., imbremimbris ES. -res v.. sunt in signo cancri duae stellae parvae
aselli appellatae, exiguum inter illas spatium obtinente
nubecula, quam praesepia appellant. haec cum caelo sereno
apparere desiitdesiit D2dHm(γ)D. -init m(κ). desierit F2Ev. desesit r. desernit schol. Germ., atrox hiems sequitur. si verosi uero ego (scriptum si ū). sin D2S. si in D1GFHEmschol. Germ. si dv. alteram
earum, aquiloniam, caligo abstulit, auster saevit; si
austrinam, aquilo. arcus cum sunt duplices, pluvias nuntiant
, a pluviis serenitatem non perinde certam; circuluscirculus F2dTHmJ. -lis r. -li v.
nubisnouis E. noui v.a.S. circa sidera aliqua pluviam.
schol. Germ. p. 219, 14–22. 23. 24. Th. de sign. 2, 7. 21. 1, 21. Cum aestate vehementius tonuit quam fulsit, ventos
ex ea parte denuntiat, contra si minus tonuit, imbrem.
cum sereno caelo fulgetraefulgetrae Dm(γ) H. -getre GFm(αβ). -gere H. -gora dschol. Germ. -gura T. fulget pluuiae Ev. erunt et tonitruatonitru D1G., hiemabithiemabit D2D. abhiem- D1GdTHH. et hiem- v. abhiemauit Em. abhimanit schol. Germ.,
atrocissime autem, cum ex omnibus quattuor partibus caeli
fulgurabitfulgurauit dS. -gorauit m.; cum ab aquilone tantum, in posterum diem
aquam portendet; cum a septentrione, ventum eum. cum
ab austro vel coro aut favonio nocte serena fulgurabitfulgurabit F2D. -gurauit dS.-gorauit mschol. Germ. -gur ant DGF1. -gurant E. -gura H.-gurauerit v. ,
ventum et imbrem ex isdem regionibus demonstrabit. tonitrua
matutina ventum significant, imbrem meridiana.
Nubes cum sereno in caelum ferenturferentur m.cfr. § 345. feruntur ll.v., exex F2THmS. ea DGF1. a dv. quacumque
parte id fiet, venti expectentur. si eodem loco
globabuntur adpropinquantequeadpropinquanteque F2TD. -antique DGF1m(γ). -antisque E. -antibus m(β). -ati quae H.-atibus m(α). -ante dv. -antesque S. solesole F2dTv. solo Hm. soli r S. discutientur et hoc ab
aquilone fietfiat dv.a.S., ventos; si ab austro, imbres portendent. sole
occidente si ex utraque parte eius caelum petentpetant dT. patet Ev.a.G., tempestatem
significabunt. vehementius atrae ab oriente in noctem
aquam minantur, ab occidente in posterum diem.schol. Germ. p. 219, 24. 25. Th. de sign.
1, 13. 3, 6. 4, 2. 3, 8. 6. Verg. Geo. 1 397. Aratus diosem. 206. si
nubes ut vellera lanae spargenturspargantur dT. multae ab oriente, aquam
in triduum praesagient. cum in cacuminibus montium nubes
consident, hiemabit. si cacumina pura fientfiant T. , disserenabit
dies serenabitur dT.. nube gravida candicante, quod vocant tempestatem
albam, grando imminebit. caelo quamvis sereno nubecula
quamvisquamuis F2Ev.
quamuis a rm. parva flatum procellosum dabit.
Verg. Geo. I 401. Aratus diosem. 256. cfr. Th. de sign. 4, 2. Aristot. meteor. I 9. Th. de sign. 2, 9. 3, 5. Verg. Geo. I 392. Aratus dioesm. 244. Nebulae montibus descendentes aut caelo cadentes
vel in vallibus sidentessedentes Ev.a.H. serenitatem promittentpromittunt dv.a.S..
Ab his terreni ignes proxime significant. pallidi
namque murmurantesque tempestatum nuntii sentiuntur,
pluviaeet pluuiae F2. etiametiam dv. iam rmS., si insi in m. in ll. v. lucernis fungi, si flexuose volitet
flamma.Th. de sign. 1, 14. 3, 5. 1, 19. 3, 5. ventum nuntiantnuntiant ego. et ll.mv. Oehmichen coni. nuntiant (pro uentum) et lumina. lumina, cum ex sese flammas
elidunt aut vix accenduntur; item cum in aënoaeno F2HmD. aeone D. eone GF1dT. eo Ev. aeneo J. coll. XXIX 35. pendentependentes v.a.S.
scintillae coacervantur, vel cum tollentibus ollas carbo adhaerescit
, aut cum contectuscontectus HC. -entus rmv. ignis e see se v. e si H. est rm. favillam discutit
scintillamve emittit, vel cum cinis in foco concrescit et
cum carbo vehementer perlucet.
schol. Germ. p. 220, 1–4. Th. de sign. 2, 4. 3, 3. Verg. Geo. I 356. Est et aquarum significatio: mare si tranquillum
in portu cursitabitcursitabit D2F2mPS. cursu (-sus H. a cursu v) stabit rv. cursu stabat schol. Germ. murmurabitvemurmurabitue F2m(γ)S. -abit ut H. -auit ut DF1. -auitue m(αβ). -ant ut G. -auerit ut dT. -abit E1.
-auit E2. et murmurabat schol. Germ. intra se, ventum praedic
etpraedicet ego. cfr. § 357. -cit ll.mv.; si idsi id DGFdTHm. si idem ES. si identidem et v. hiemehieme F2mS. hie G. hiemem rv., et imbrem; litora ripaeque si resonabunt
si resonabunt F2dHEv. reson- D2m(γ). straeson- D1F1. extreson- G.
son- m(αβ). tranquillotranquillo F2mG. -illos r. -illa v., asperam tempestatem, item maris ipsius
tranquillotranquillo HG. -illos DGF1. -illus rmv. sonitus spumaeve dispersae aut aquae bullantes.
pulmonespulmonesue F2m. marini in pelago pluriumplurium dHB. -imum DGF1Emv. -imorum F2. dierum hiemem portendunt
. saepe et silentio intumescit inflatumqueinflatumque m. -tur F2. fiatumque DGF1dJ. -tuque HEv. altius
solitosoliti m. iam intra se esse ventos fatetur.
Verg. Geo. I 357. 368. Aratus diosem. 189. Th. de
sign. 2, 12. Et quidamet quaedam F2. equidem v.a.S. et montium sonitus nemorumque mugitus
praedicunt et sineet est sine F2. aura, quae sentiatur, folia ludentia
, lanugo populi aut spinae volitans aquisque plumaeplumis H. -ma Ev.a.D. innatantes
innatans Ev.a.D., atque etiam in campaniscampanis (oamp- H) DGFdTHmD. -panus E. campis v. an compactis (sc. lignis)? cfr. Theophr. de sign. 2, 5. venturam tempestatem
praecedens suus fragor. caeli quidem murmur non dubiam
significationem habet.
Th. de sign. 1, 19. 3, 3. 1, 15. Verg. Geo.
I 398. Praesagiunt et animaliaanimalia D2dHmv. -alia a D1GF1. -alia ac F2E.: delphini tranquillo mari
lascivientes flatum, ex qua venientueniant d. -iunt Ev.a.D. parte, item spargentes
aquam, iidemiidem J. idem DGFHmD. item dv. id est E.del. G. turbato tranquillitatemtranquillitate E.. lolligo volitans, conchae
adhaerescentes, echini adfigentes sese aut harena
saburrantes tempestatis signa sunt. ranae quoque ultra
solitumsolitum dHmv. sonitum r. vocales et fulicae matutino clangoreclangore significant tempestatem m(αβ).,Cic. de divin. I 8, 14. Aratus diosem. 181.
Verg. Geo. I 361. Th. de sign. 3, 3. 4, 3. 1, 16. Arat. 1. 1. 267.
Verg. Geo. I 403. Arat. 1. 1. 231. item mergi
anatesque pinnas rostro purgantes ventum, ceteraeque aquaticae
aves concursantes, grues in mediterranea festinantes,
mergi, gaviaegauiae P. cauiae DGF2THEm. -ia d. -icae F1. del.v.a.S. maria aut stagna fugientesfugientes tempestatem m(αβ).. grues silentio
per sublime volantes serenitatem, sicutsicut DGdTH. sicFm. sic Ev. sic et D. noctua in imbre
garrula—atat Hv. ant DGdTEm(γ). aūt F. ā m(αβ). sereno tempestatem—, corvique singultu
quodam latrantes seque concutientes, si continuabunt, serenum
serenum m(αβ). (diem add. Oehmichen). uentos d(?)v.om.ll.m(γ).an pluuiam? cfr. Theophr. de sign. 1,16.diem; si vero carptim vocem resorbebunt, ventosum
imbrem.Th. de sign. 3, 2. 12. 1, 15. 3, 2. Arat. 1. 1. 212.
Verg. Geo. I 377. (364). graculi sero a pabulopabulo D2F2dTmD. pauulo H. fabulo D1F1. pabulis Ev. recedentes hiemem,
et albae aves cum congregabuntur et cum terrestres volucres
contra aquam clangores dabunt perfundentqueperfundentque ego. -dentesque ll.mS. -dentes v. an potius uolucres currentes contra aquam? cfr. Verg. Georg. I 386. sese,
sed maxime cornix, hirundo tam iuxta aquam volitans, ut
pinnapinnis T. saepe percutiat, quaeque in arboribus habitant, fugitantes
in nidos suosnidos suos vet.Dal.D. nidus suos m(αβ). nidis (idis H) suis ll.m(γ)v.lacunam indict. J., et anseres continuo clangore intempestivi
, ardea in mediis harenis tristis.
Verg. Geo. I 375. Arat. 1. 1. 222. Cic. de divin. I 9, 15. Verg. Geo. 1 400. Th. de sign. 1, 15. 3, 9. 1, 22. Verg. Geo. I 379. Arat. 1.1. 229. Th. de sign. 3, 5. Nec mirum aquaticas aut in totum volucres praesagia
aëris sentire: pecora exultantia et indecora lascivialasciua E.
ludentia easdem significationes habent, et boves caelum
olfactantes seque lambentes contra pilumcontra pluuiam EB., turpesque porci
alienos sibi manipulos faeni lacerantes, et apes operanteset apes operantes ego.om.ll.mv.
segniter velsegniter uel ego. -iterue (-uae F2 ) et F2dEm (γ). secniterue et H. signiterue
(-uae F1) r. segniterque et v. contra industriam suam absconditaeapes conditae J. apes abscon-ditae S. , veluel om.ES. formicae
concursantes aut ova progerentes, item vermes terreni
erumpentes.
Trifolium quoque inhorrescere et folia contra
tempestatem subrigere certum est. nec non et in
cibiscibis D2F2dTHmS. ciuis E. cuius r. conuiuiis v. mensisque nostris vasa, quibus esculentum additur,
sudorem repositoriisreposituris E. relinquentia diras tempestates praenuntiant
.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XIX
Siderumsiderum quidem P. quoque tempestatumque ratio vel imperitis
facili atque indubitatoindubitata DF.an facilis atque
indubitata? modo demonstratamonstrata Gv.a.S. est, vereque
intellegentibus non minus conferunt rura deprehendendo
caelo quam sideralissiderali E. -abilis G. scientia agro colendo. proximam
proxima GdE. multi hortorum curam fecere; nobis non protinus
transire ad ista tempestivum videtur, miramurque aliquosaliquos D2dS. quos r. quosdam v.
scientiae gratiamgratia v.a.S. eruditionisveeruditionisuae G. -onis suae v.a.S. gloriam ex his petentes
tam multa praeterisse, nulla mentione habita tot rerum
sponte curave provenientium, praesertim cum plerisque
earum pretio usuque vitae maior etiam quam frugibus
perhibeaturperhibeatur v. -betur ll. auctoritas. atque, ut a confessis ordiamur
utilitatibus quaeque non solum terras omnes, verum etiam
maria replevere, seritur ac dici neque inter fruges neque
inter hortensia potest linum, sed in qua non occurritoccurrit d. -ret r Bas. -rere v. vitae
parte? quodve miraculum maius, herbam esse quae
admoveat Aegyptum Italiae in tantum, ut Galerius a freto
Siciliae Alexandriam septimo die pervenerit, BalbillusBalbillus Lipsius ad Tac. ann. 12, 22. babillus ll.Qv.a.C. sexto,
ambo praefecti, aestate vero post xv annospost xv annos D. p'. xva GF. p. xva D1. post xv E. proxima D2dv. Valerius Marianus
Marinus coni. U chrest. 230 coll. Tac. hist. 2, 71. ex praetoriis senatoribus a Puteolis nononono v. nona ll. die lenissumo
flatu? herbamherbam v. -bas ll. esse quae Gadis abab D2dQD. ad r G.del.v. Herculis columnis
columnas Ev.a.D. septimo die Ostiam adferat et citeriorem Hispaniam
quarto, provinciam Narbonensem tertio, Africam altero,
quod etiam mollissimo flatu contigit C. Flavioflauio D2dTH. fiatito r. Flacco v. legato Vibi
Crispi procos.? audax vita, scelerumet scelerum dT. plena! aliquid seri,
ut ventos procellasqueprocellasque D2Sv. -asue dJ. -as ut D1GF. -as ES. capiatrecipiat Ev.a.D., et parum esseesse dEv. esse et r. fluctibus solis
vehi, iam vero nec vela satis esse maiora navigiisnauigiis d2v. -gii r., sed,
quamvisquamuis ll. v. cum uix P. quamuis uix J. quom uix D. ego malim quamquam uix. sed uix parum apte collo-catum sit; fortasse nihil mutandum. de verbo sufficiendi cfr. XVIII 139. 184. 200. XXIV 147. amplitudini antemnarum singulae arbores sufficiant
, super eas tamen addi velorumuelorum U chrest. 230 transposuit post amplitudini (v. 6). alia vela, praeterque
in proris et alia in puppibus pandi, ac tot modis provocari
mortem, denique tam parvoan e tam paruo? cfr. XVII 72. semine nasci quod orbem
terrarum ultro citrocitro DQS. citroque rv. portet, tam gracili avena, tam nontamen non E.
alte a tellure tollitolli ll. v. sublata QS., nequenexu Q. nexum S. id viribus suis necti, sed fractum
fractum D2dTQH. praetium D1F. pretium r. passum v. tunsumque et in mollitiem lanae coactum iniuriainiuria naturae v.a.H., ac
summaad summa U chrest. 231. audaciaaudacia D2. -cia et D1GFdES (cum signo lac.). -cia eo SH. -cia quo v. -ciae U l. l. pervehi mareperuehi mare ego. peruenire ll. v.!cfr. Seneca nat. quaest. V 18, 6.—extr.: cfr. XVII 56.
Col. II 10, 17. 13, 3. nulla exsecratio sufficit
contra inventoremiumentorum E. (dictum suo loco nobisa nobis dEv.), cui satis7,206
non fuit hominem in terra mori, nisi periret et insepultus
. acac ego. at ll.v. nos priore libro imbres et flatus cavendos frugum18,326 sqq.
causa victusque praemonebamuspraemonuimus dT.: ecce seritur hominis
an nectitur? manu, metitur eiusdem hominis ingenio, quod ventos
in mari optetaptet d1. oportet G.. proptereapraeterea dEv. , ut sciamus favisse Poenas, nihil
gigniturferi ego. fieri DGFd. id fieri Ev. facilius; ut sentiamus nolente seri natura, urit
agrum deteriorelnque etiam terrain facit.
Col. II 10, 17. cfr. Plin. XVIII 296. <1> Seritur sabulosis maxime unoque sulco,
nec magis festinat aliud. vere satum aestate vellituran euellitur? cfr. § 16. 27. XVIII 296., et
hanc quoque terrae iniuriam facit. ignoscat tamen aliquis
Aegypto serenti, ut Arabiae Indiaeque merces inportet.
itane et Galliae censentur hoc reditu? montesque mari
oppositos esse non est satis et a laterea latere D2dv. aliatere D1GF1. alia terrae (-re F2) r. oceani obstare
ipsum, quod vocant inane?cfr. Verg. Aen. VIII 727. Cadurci, Caleti, Ruteni, Bituriges
ultimiqueultimi quoque G. hominum existimati Morinimorini D2v. mur- D1GFE. mar- d., immo vero
Galliae universae vela texunt, iam quidem et transrhenani
hostes, nec pulchriorem aliam vestem eorum feminae novere
. qua admonitione succurrit quod M. Varro tradit,
in Serranorumseranorum EH. familia gentilicium esse feminas lintealinea Ev.a.S. veste
non uti. in Germania autem defossaedefossae SD. -ssa DGFd. -ssi Ev. atque sub terra id
opus agunt. similiter etiam in Italiaeitaliae QSD. -lia ll. v. regioneregione EQH. ratione rv. AlianaAliana Turn. adv. 10, 20. H. aeliana Q. aliena D1GFdTE. aliae
nam D2. aliam a S. alia G. alia nam v. inter
Padumpanum DF1. Ticinumque amnes, ubisubi GdE. aac F2 SaetabiSaetabi Brot. setabi D1GFG. cetabi E.
setabia D2. sed ab his d. petabo S. tertiatertia GdG. -io DF(?)D.
terna E. (subiacent abiterna v.a.G). in Europa
lino palma; secundamsecundam DG. -da v.
secanda r. enim in vicino Alianisan enim uicina Alianis? capessunt
Retovinaretouina Qv. -olina
D2. cretouina r. et in Aemilia via Faventinafabentina E.. candore Alianisaclianis F.
semper crudis Faventinaauentina E. praeferuntur; Retovinisretoninis D1Fv. -olinis D2. cretouinis GdE. retiis uinis Q. tenuitas
summa densitasque, candor quicandor qui S. candorque D2. -oreque D1F. -oraeque r. -or aeque ut v. Faventinis, sed lanugo
nulla, quod apud alios gratiam, apud alios offensionem
habet. nervositas filo aequalior paene quam araneisaraneis DGdB. coraneis F. coronae his E. maris Q. tinnitusque
, cum dente libeat experiri. ideo duplex quam
ceteris pretium.cfr. Grat. cyneget. 35. <2> Et ab hiset ab his FdTJ. et ab D. et ad G. et Ev. sed in Q. Hispania citeriorciteriore D2. -orem S. habet
splendoremsplendorem D2dQv. -ore r. lini praecipuumpraecipuum v. -uam ll. -ua QD. torrentis, in quo politur, natura
, qui adluitadluit Qv. adlatuit (all- d) ll. Tarraconem. et tenuitas mira ibi primum
carbasis repertis. nonnon DGFdTG. nam Ev. dudum ex eadem Hispania Zoelicum
venit in Italiam plagis utilissimum; civitas ea Gall
aeciaeGallaeciae Brot. galliciae DT. -itiae r. Callaeciae Bas. gallaciae v. et oceano propinqua. est sua gloria et Cumano
in Campania adad D2dEv. aut r. piscium et alitum capturascapturam Ev.. eadem et
plagis materia—neque enim minores cunctis animalibus
insidias quamquam dEv. quas r. nobismet ipsis lino tendimus —, sed Cumanae
plagae conciduntconcludunt coni.H. apro saetas et velapro saetas et uel ego. apros aetas (etas dT. et aetas E) ceu e D1GFdTE. apros setas (saetas D) ceu D2SD. apros saetas ceu per S. apros et Tuscae uel J. apros et hae (hi H) cassesue (uel H) v. ferri aciemacie D. vincunt
, vidimusque iam tantae tenuitatis, ut anulum hominis
cum epidromis transirent uno portante multitudinem, quaqua v. que ll.
saltus cingerentur. nec id maxime mirum, singulaante singula habent se in G, sed in r, sed v.del. ego. earum
stamina centeno quinquageno filo constare, sicut paulo
ante Iulio LupoanFuluio Lupo? cfr. Willranns ex. inscr. Lat.nr. 2198., qui in praefectura Aegypti obiit.cfr. Herodot. III 47. mirentur
hoc ignorantes in Aegypti quondam regis, quemquem GdEv. quae r. Amasim
vocant, thorace in Rhodiorum insula LindiLindi P. tendi ll. (est lindos in rhodo insula Q). ostendi v.a.S. inin om.DF. templo
Minervae CCCLXV filis singula fila constare, quod se expertum
se expertum D2s. se (per se E.om.dT) exemplum r. nuperrimenuperrime J. nuper (noper D1. ne per F1) romae ll. v. (se nuperrime expertum QS). prodidit Mucianus ter cos. parvasque
iam reliquias eius superesse hac experientiuman hoc experientium? iniuria.
Italia et PaelignisPaelignis D. pel- ll.v. etiamnumetiam D2. linislini E. lineis Q. honorem habet, sed
fullonum tantum in usu. nullum est candidius lanaeve
similius, sicutsicut ll.v. sed Q. in culcitis praecipuam gloriam Cadurcicadurcei Q. obtinent
. Galliarum hoc et tomentatomenta D2EQB.
torm- rv. pariter inventum. Italiae
quidem mos etiam nunc durat in appellatione stramenti.
cfr. XII 39. Herodot. II 37. <3> Aegyptio lino minimum firmitatis, plurimum lucri.
quattuor ibi genera: Taniticumtaniticum D2G. taneticum Q. tainicum D1G. tainitium F. taenitium E. inichium d. tanicum v., Pelusiacumad pelusiacum D1GFE. ac pel- dv.a.S., Buticum, Tentyriticum
regionum nominibus, in quibus nascuntur. superior
pars Aegypti in Arabiam vergens gignit fruticem,
quem aliqui gossypion vocant, plures xylonxylon D2v. exylon D1. xilon d. filon r. et ideo lina
inde facta xylinaxylina dv. xylena r.. parvus est similemquesimilemque— 11 defert D2v (sed defert fructum v).om.r. barbatae nucis
fructum defert, cuius ex interiore bombyce lanugo netur.
nec ulla suntulla sunt D2dv. nulla sunt D1GE. nullas F. cum candore mollioramolliora Salm. -ore ll. meliora S. mollitiaue v.a.S. pexioravepexioraue D2SS. pix fora r. prae-ferenda v.. vestes inde
sacerdotibus Aegypti gratissimae. quartum genus etet QS.om.ll.v. othoninum
othoninum D2S. -neinum Q. -minum d. ut hominum D1GF. ut homines E. orthominum vel orchomenium v. appellant. fit e palustri velut harundine, dumtaxat
panicula eius. Asia e genista facit lina ad retia praecipuepraecipuae Q. -pua GEv.a.S.
indenis EH. decem GdS. decim Q. piscando durantia, frutice madefacto x diebus, Aethiopes
Indique e malis, Arabes e curcurbitise cucurbitis QS. cuc-ll.v. in arboribus,
ut diximus, genitisgenitis Bas. gentis Q. genistis ll.v. de genistis SB..
12,38
Apud nos maturitas eius duobus argumentis intellegitur
, intumescente semine aut colore flavescente. tum
evolsum et in fasciculos manuales colligatum siccatur in
sole pendens conversis superne radicibus uno die, mox v
aliis contrariis in sein sed E. inter se uersis v.a.S. fasciumfascium dTv. facium DGF1. facitium E. faciunt F2. cacuminibus, ut semen in
medium cadat. inter medicamina huic vis, et in quodamet in quodam DGFv. etiam quod r.
rusticocibus etiam d. ac praedulci Italiae transpadanae cibo, sed iam
pridemdist.ego. sacrorum tantum, gratia. deinde postdeinde post v. post deinde ll.D. messem
triticiamtriti-
ciam SD. -ceam dv. -ci aut r. virgae ipsae merguntur in aquam solibus tepefactam
tepefactam Dv. -ta F.
-tum r., pondere aliquo depressae; nulli enim levitas maior.
maceratas indicio estindicio est D2dv. indie id est F1. indie idem r. membrana laxatior, iterumque inversae
, ut prius, sole siccantur, mox arefactae in saxo
tundunturtondontur G2dE. stuppariostuppario D2v. stipp- D1Gd. stip- r.
stup- C. malleo. quod proximum cortici fuit,
stuppa appellatur, deterioris lini, lucernarum fere luminibus
aptior; et ipsa tamen pectitur ferreis aculeisaculeis ego. aenis DGFE. enis dT. ahenis v.
hamis anon.ap.B. crenis P. taeniis coni.J., donec
omnis membrana decorticetur, *corticesquecortices— decussi clibanis
que ego. quoque ll.v. et furnisfunis E. praebent usum*usum huc transposui; in ll. v. leguntur post decorum
est (14). aliter J.. medullae numerosior
distinctiodestinatio E. candore, mollitia. linumque nere et viris decorum
dist.ego.. est* ars depectendi digerendique: iustum e quinquagenis
fascium libris quinas denas carminari. iterum
deinde in filo politurponitur G., inlisum crebro siliciin silice
Ev.a.J. ex aqua, textumque
testumque D1d. testuque F. tectumque v.a.G. rursus tunditur clavis, semper iniuria melius.
Inventum iam est etiam quod ignibus non absumeretur
. vivum id vocant, ardentesque in focis conviviorum
ex eo vidimus mappas sordibus exustisexutis G. splendescentes
splendescente G. -discunt Q. igni magis quammagis quam aliae aqua Q. possent aquis. regum inde
funebres tunicae corporis favillam ab reliquo separant
cinere. nascitur in desertis adustisqueadustisque indie (-iae D)
locis QD. sole Indiae, ubi non
cadunt imbres, inter dirasderos d. diras seras Q. serpentes, adsuescitque vivere
ardendo, rarum inventu, difficile textutextu GdEv. -to D2.
exto r. tectum Q. propter brevitatembreuitate Q. utitatem F. utiatem D1..
rufus de cetero colos splendescit igni.cfr. Varro de 1.1. V 131. (Pausan. VI 26, 6). cum inventum est,
aequat pretia excellentium margaritarum. vocatur autem
aasbestinon S. -num C. ac uectinon Q. abestinum D2.
auest- r. asuest- v. Graecis ἀσβέστινον ex argumento naturaenaturae suae D2SD.. Anaxilaus
auctor est linteolinteolo (del.
eo) D2. eo circumdatam arborem surdis ictibusictibus v. act- ll. ictus Q.
et qui non exaudiantur caedi. ergo huic lino principatus
in toto orbe. proximus byssino, mulierum maxime deliciis
circa Elim in Achaiaelimine achaia d.
limen achaia E. genito; quaternis denariis scripula
eius permutata quondam ut auri reperio.cfr. XX 207. Th. H. IX 12, 4. linteorum lanugo,
e velisuelis QC. uillis ll.v. navium maritimarum maxime, in magno usu medicinae
est, et cinis spodiispodii QB.
spondi (-dii v) dv. pondi r. vim habet. est et inter papavera
genus quoddam, quo candorem lintea praecipuum
trahunt.
cfr. VI 96. Temptatum est tingui linum quoque, utut FQS. et rv. vestiumuestium
Ev. -itum Q. -igium D1GFd. uecium D2.
insaniaminfamiam Q. acciperetacciperet QS. -pere ll.v., in Alexandri Magni primum classibus
Indo amne navigantis, cum duces eius ac praefecti certamine
in certamine Ev.a.D. quodam variassent insigniainsignia dv. et ins- rD. navium, stupueruntque
litora flatu versicoloriauersicolori has S. pellentepellente
D2dTSS. spellente D1GF. spendente E. implente B. expan-
dente U chrest. 231. (pellente D iunxit cum sqq.). velauela ego.
uelo ll.v (cum sqq. iunctum).. purpureo ad Actium
cum M. AntonioAntonio v. -ium ll.Q. Cleopatra venit eodemque fugitfugit
DGQD. effugit rv.. hoc fuit
imperatoriae navis insigne.
Valer. Max. II 4, 6. Posteaan postea (h. e. post Alexandri tem-pora) cum antecedd. iungendum? po.[pulo] R.[omano] ea coni.S. in theatris tantumtantum ll.v. tincta Becker. spectanti S. -tum U chrest. l. l.
stanti Strack. extenta D.malim tenta. (an tecti uice vel etiam?) umbram fecere, quod
primus omnium invenit Q. Catulus, cum Capitolium dedicaret
. carbasina deinde vela primus in theatro duxisse
traditur Lentulus Spinther Apollinaribusapollinaribus D2v. acoll- (iacoll- d) r. ludis. mox Caesar
dictator totum forum Romanum intexit viamque sacram
ab domo sua et clivum usque in Capitoliumad cliuum
usque Capitolinum B., quod muneremunere B. -ri ll.
ipso gladiatorio mirabilius visum tradunt.Cato (Jordan p. 110). deinde et sine
ludis Marcellus Octavia Augusti sorore genitus in aedilitate
sua, avunculiauunculo d(?)v. XI consulatuconsulatu ego. cos. ll.D. consule v.cfr.VIII 20. 22., aa DFTSD.
a. d. r H. del. v. ad U chrest,l.l. kal. Aug. velis forum
inumbravit, ut salubrius litigantes consisterentconsistere DF., quantum
mutatimu-
tati a ego. -ti E. -tis rv.a moribus Catonis censorii, qui sternendum quoque
forum muricibus censuerat! vela nuper etet om.Ev.a.S. colore caeli,
stellata, per rudentes iereiere dTH.
fere S. feret D2. terrae rv. terra G. stetere S. fortasse texere
caueam (pro terrae etiam). etiam in amphitheatris principis
Neronis. rubentrubente G (cum terra
iunctum). in cavis aedium et muscum abab S. ac dv. ad r. a G. solesolem dEv.a.G. defendunt
. cetero mansit candoricandori dv. -ore r. pertinax gratia.Homerus B 529. 830. 135. Varro 'XXV humanarum' ap. Gellium XVII 3, 4. honor
ei iamei iam ego. etiam ll. v. cfr. §32. XVII 119. et Troiano bello. cur enim non etet ll.v. ei S. e J. ex D. proeliis intersit
ut naufragiis? thoracibusthoracibus D2Qv.
-caeis F. -ceis r. lineis paucos tamen pugnasse
testis est Homerus. hinc fuisse et navium armamenta
apud eundem interpretantur eruditiores, quoniam, cum
σπαρτὰ dixit, significaveritsignificauit Q. sata.
Sparti quidem usus multa post saecula coeptus
est, nec ante Poenorum arma, quae primum Hispaniae
intulerunt. herba et haec, sponteet sponte Gd. nascens et quae non
queat seri, iuncusque proprie aridi soli, uni terrae datadata ego. dato ll.v.
vitio. namque id malum telluris est, nec aliud ibi seri
aut nasci potest. in Africa exiguum et inutile gignitur.
Carthaginiensis Hispaniae citerioris portio, nec haec tota,
sed quatenus parit, montes quoque sparto operit. hinc
strata rusticis eorum, hinc ignes facesque, hinc calceamina
et pastorum vestes. animalibus noxium praeterquam cacuminum
teneritate. ad reliquos usus laboriose evellitureuellitur Ev. uell- r.
ocreatisocreatis dv. hoc reatus DGF.
ocrea E. cruribus manuque textismanuque textis Salm. manu textisque ll.H. mani-
busque tectis v. manicis convolutaconuoluta Salm. -tum ll.v.a.D., osseis
iligneisveiligneisue
DFEH. -nisue G. lignisue d. -neisue v. conamentis, nunc iam in hiememinterpretatur H: 'pariter hieme ut aestate'. sed non persuadet.
magis arrideat in hiemem usque. an iam hieme in iuuenta? iuxtaiuxta ll.H. uix v., facillime
tamen ab idibus Mais in Iunias. hoc maturitatis tempus.
Volsum fascibus in acervo alligatumalligatum ego. cfr. XII 45. animatum ll.G. adunatum v.
cumulatum Turn.D. biduo, tertio
resolutum spargitur in sole siccaturque et rursus in fascibus
redit sub tecta. postea maceratur, aqua marina optime
, sed etse et GEv. se et D1F. sed r. dulci, si marina desit, siccatumque sole iterum
rigatur. si repente urgueaturgeat dv. -guat E. arguat G. desiderium, perfusumperfusum v. peruefusum
D1GFdE. feruef- D2 calida
inan
patitur? (cfr. XVIII 91). soliofolio Sabellicus. folio ll. v. a. C. ac siccatum stans conpendium operae fatetur.
hochoc ll.v. an hinc? autem tunditur, ut fiat utile, praecipue in aquis marique
invictum. in sicco praeferunt e cannabi funes, setsed S.
et ll.v. at G.
spartum alitur etiam demersum, veluti natalium sitim
pensanssitim pensans G. -sas G. -sa d. (sit
impensa v). sit inpensas r.. est quidem eius natura interpolis, rursusque
quam libeatquamlibet dQ. vetustum novo miscetur. verumtamen complectatur
animo qui volet miraculum aestimare, quanto
sit in usu omnibus terris navium armamentis, machinis
aedificationum aliisque desideriis vitae. ad hos omnes usus
quae sufficiant, minus XXX passuum in latitudinem a litorea litore
dQv. altiore r.
Carthaginis Novae minusque c???c EQH. om. rv. in longitudinem esse reperientur
. longius vehi impendia prohibent.
cfr. Th. H. IV 12, 2. 15, 1. lunco Graecos ad funes usos nomini credamus,
quo herbam eam appellant, postea palmarum foliis philuraque
manifestum est. inde translatumtranslatum est G. a Poenis spartisparti dv. parti DGF2. parci F1.
partis E. usumusum est G.
perquam simile veri est.
Th. H. VII 13, 8. Theophrastus auctor est esseesse— bulbi genus circa
ripas amnium nascens, cuius inter summum corticem
eamque partem, qua vescunturuescuntur om.E., esse laneam naturam, ex
qua inpiliamapilia d. mapalia Tv.a.H. vestesque quaedam conficianturconficiantur dQG. -ciant rH.
-ciebantur v.. sed neque
regionem, in qua id fiat, nec quicquam diligentius praeterquam
eriophoron id appellari in exemplaribus, quae equidem
invenerim, tradit, neque omnino ullam mentionem
habet spartisparti D2dBas. spar D1FE. is per G.del.H.
spartum v. cuncta magna cura persecutus cccxcCCCCXL H. CCCCXL ll.(-XC v). CCCLQ. annis
ante nos, ut iam et alio loco diximus, quo apparetappa-
ret Qv. appellaret ll. post15,1
id temporis spatium in usumusum Ev. usu
rQ. venisseuehisse G. spartumspatium om.QS..
Et quoniam a miraculis rerum coepimus, sequemur
eorum ordinem, in quibus vel maximum est aliquid
nasci acac dQS. aut rv. vivere sine ulla radice. tubera haechaec om.QS. vocantur
undique terra circumdata nullisquenullis QS. fibris nixanexa QD2S. aut saltem
capillamentis, nec utique extuberante loco, in quo gignuntur
, aut rimasrima GE. sentientesentiente D2dTSJ.
sentgente D1GF. ingente E. agente v.. neque ipsa terrae cohaerent,
cortice etiam includuntur, ut plane nec terramterram GdEv.
-ra D. -rae F. esse possimus
possis Q. dicere neque aliudnec aliud E. quam terraeterra E. callumincallum Q..Athenaeus II 62a. siccis haec
fere et sabulosis locis frutectosisque nascuntur. excedunt
saepe magnitudinem mali cotonei, etiam librali pondere.
duo eorum genera: harenosa dentibus inimica, ininimica in DFdS. -cam G. -ca et Ev. alteroaltero
DFdS. -ra rv.
sincera. distinguntur et colore, rufo nigroque et intus
candido, laudatissima Africae. crescantcrescunt D2v.a.G. anneanne (amne d) uitium DGFdTv.
annuentium E. vitium id
terrae—neque enim aliudaliud Tv. mali ut DGF. mali et E. intellegiin-
telligi dTv. -llege DG. -llegere FE. potest—ea protinus
globeturglobentur T. magnitudine, qua futurumfutura
d. est, et vivatuiuat dT. -atne v. uiuant rS. -antne G. necue,
nonnecne non
ego nov. luc. p. 51. n. 19. ac ne non DGFdS. ac non E. anne
non TD. annon haud v. facile arbitror intellegi posse. putrescendi enim ratio
35 communis estest iis d2v. an iis est? cumr ligno. Lartio Liciniolicino Q. praetorio viro iurauia dura in spaniā pergenti Q.
reddenti in Hispania CarthagineKarthagini QS. paucis his annis scimus
accidisse mordenti tuber, ut deprehensusdeprehensos E. intus denariusdenarius dv. -rios Q. -ris DGF1. -riis
F2E.
primos dentes inflecteretreflecteret dT., quo manifestum erit terrae naturam
in se globarigloberari Q.. quod certumquod certum ex
iis G. certe ex his Q. est, ex his erunterunt TQSH. serunt r. del. v., quae
nascantur et seri non possintpossunt Q..
Theophr. ap. Athenaeum II 62a b c. 61e f. Col. VI
17, 7. cfr. Apicius VII 258.
Simile est et quod in Cyrenaica provincia
vocant misymysi Q1. musi Q2., praecipuum suavitate odoris ac saporis, sed
carnosius, et quod in Threciathrecia DFJ.
-cea d. trecia G. thracia Ev. itoniton—Graecia (grecia Q) QH.
om. rv. et quod in Graecia
geraniongeranion (ce- d) dQB. ceranio E. ceraranio DF.
-nium S. caeraramo G. ceraunium v.a.H. -ion D..
De tuberibus haec traduntur peculiariter: cum
fuerint imbres autumnales acac ll.v.
aut Q. tonitrua crebra, tune nasci
et maximemaxime ego. maximume ll. -ime e v. tonitribus, nec ultra annum durare, tenerrima
autem verno esse. quibusdam locis acceptaaccepta
tantum riguis P. acceptam (-ta d) turriguis D1GFdE. acceptam-
tis (-tantis D) riguis D2D. accepta riguis G. -ptantur riguis
et v. an accepta tamen irriguis? cfr. Theophr. (οὐ μὴν ἀλλά).tantum riguis
ferunturseruntur v. a. G., sicut Mytilenis negant nasci nisi exundatione
fluminum invecto semine ab Tiaris. est autem isis C. his ll.v. locus, in
quo plurima nascuntur. Asiae nobilissima circa Lampsacum
et Alopeconnesum, Graeciae vero circa ElimElim S. Elin v e Theophr. olim
DGFd. olimpum E..
Sunt et in fungorum genere Graecis dicti pezicaeπέζιεςTheophr.,
qui sine radice ant pediculo nascuntur.
Ab his proximum dicetur auctoritate clarissimum
laserpiciumlaserpitium GdEv.a. S., quod Graeci silphionsilphion v. -phyum Q. siripi F1. siriphi (syr- G) ll. vocant, in Cyrenaica
provincia repertum, cuius sucussucus DFdT. -cum rQv. laser vocaturuocatur dTQ. -cant rv., magnificum
in usuusu v.
usum ll. an usu uitae vel usu medico alimentisque? medicamentisque et ad pondus argentei denarii
repensumre-
pensum S. -su Q. pensum ll.v.. multis iam annis in ea terra non invenitur,
quoniam publicani, qui pascua conducunt, maius ita lucrum
sentientes depopulantur pecorum pabulo. unus omnino
caulis nostra memoria repertus Neroni principi missus
est. si quando incidit pecus in spem nascentis, hoc deprehenditur
signo: ove, cum comederitcomedit Q., dormientedormit Q. protinus
, capra sternuentesternutante Ev. a. G. sternuit Q. crebriuscrebrius QS. om. ll. v..Diosc. III 84 init. diuque iam non aliud ad
nos invehitur laser, quam quod in Perside aut Media et
Armenia nascitur large, sedlarge sed (set D2d) D2dQG. largeret D1GF. laser et E.
laser v. multo infra Cyrenaicum, id
quoque adulteratum cummi aut sacopeniosacopemo DF.om.Q. aut faba fracta;
quo minus omittendum videtur C. Valerio M. Herennio cos.
Cyrenis advecta Romam publice laserpicii pondo XXXXXXQ.,
Caesarem vero dictatorem initio belli civilis inter aurum
argentumque protulisse ex aerario laserpicii pondo MDMD H.
??? D D2dT. ??? D Q. CXID D1F. CXI rv..
Th. H. III 1, 6. C. I 5, 1. H. VI 3, 3.Id apud auctores Graeciaegraeci e DF.certissimoscer-
tissimos ego. cfr. XXII 151. (an peritissimos? cfr. XI 149).
uentissimos DF. euident- GEv. uetust- dTD. diligent- CFW Müller p. 19. invenimus natumnotum E.
imbre piceo repente madefacta tellure circacirca dv. (Theophr. περί. cfr. §46). erga rS. Hesperidum
hortos Syrtimque maiorem septem annis ante oppidum
Cyrenarum, quod conditum est urbis nostrae anno CXLIIICXLIIII d.,
vim autem illam per IIIIstadiumstadia d. Africae valuisse.Th. H. VI 3, 1. 2. (IX 1, 7). 4. 5. 6. in ea
laserpicium gigni solitum, rem feram ac contumacem et,
si coleretur, in deserta fugientem, radice multa crassaque,
caule ferulaceo acac dS. aut rSH. haud v. simili crassitudine. huius folia maspetum
vocabant, apio maxime similia. semen erat foliaceum,
folium ipsum vereuere D2dTC.
uero rH. uerno S. deciduum. vesci pecora solita primoque
purgari, mox pinguescere, care mirabilem in modum
iucunda. post folia amissa caule ipso et homines vescebantur
*modis omnibus*modis omnibus ego et huc transposui
coll. Theophr. in ll. infra post purgante pro modis legitur: um-
his D1GF2. umhos F1. uiciis D2. uitiis dD. uitia his ES. a
uitiis v. utili his J. decocto, elixoelixo assoque ego coll. Theophr. assoque
elixo ll. J. assoque et elixo S. asso elixoque v. assoque, eorum
quoque corpora XL primis diebus purgante*. sucus duobus
modis capiebaturcapie-
bant G., e radice atque caule, et haec duo
erant nomina, rhiziasrhizias v. apizias Q. arinzias d. rimzias r. atque caulias, vilior illoille Qv.a.H. ac putrescens
. radici cortex niger. ad mercishac merces Q. et ad mercis v.a.H. fortasse interierunt aliqua post cortex niger et puncto distinguendum est post adulteria. cfr. Schneider ad Theophr. H. VI 3, 2. adulteria sucum
ipsum inin uas Q.om.G. vasa coiectum admixto furfure subinde concutiendo
ad maturitatem perducebant, ni ita fecissent, putrescentem
. argumentum erat maturitatismaturitatis D2dv. -tate E. -tatem r. colos siccitasque
sudore finito. alii tradunt laserpicii radicem fuisse maiorem
cubitali, tuberquetuberque Ev. tubertique DFd. rutrique G.an tuber
utique? in ea supra terram. hoc inciso
profluere solitum sucum ceu lactis, supernatosuprenato d. superen- H. caule, quem
magydarimmagidarim E.
-rem G. vocarunt. folia aurei coloris pro semine fuisse,
cadentia a canis ortu austro flante. ex his laserpicium
nasci solitum, annuo spatio et radice et caule
consummantibusconsummantibus C. -umentibus ll.v. sese. hihis d. hoc
v.a.S. et circumfodi solitum prodidere, nec
purgari pecora, sed aegra sanari aut protinus mori, quod
in paucis accidereaccidisse dT.. Persico silphio prior opinio congruit.
Th. H. VI 3, 7. (cfr. Diosc. III 84 extr.) Diosc. 1. 1.
med. Alterum genus eius est, quod magydarismygdaris GdE. vocatur,
teneriuscyro asiriā Q. et minus vehemens, sine sucosuco GdEQv.
sucoque rSD., quod circa Syriam
nascitur, non proveniens in Cyrenaica regione. gignitur
et in Parnaso monte copiosumcopiosum dTQSS. -oso r.
-osius v., quibusdam laserpiciumquod laserpicium uocant QS.. vocantibus
per quae omnia adulteratur rei saluberrimae
utilissimaeque auctoritas. probatioprobatio
dVerc. sed prob- Q. pratio DF. precio G. ratio Ev. sinceri prima in colore
modice rufo et, cum frangaturcon-
frangatur G. cum frangitur v.a.S., intus candidointus candido (-ito Q) QS.
candido intus (indus D) ll.v. , mox tralucente
gutta quaequequaeque QS. aquequae
(-que G) DGF. aque d. aquae v. aqua EG. aquae quam S.
quae aqua J. salivasaliuaquae D1F. -uaque GdEv.a.S.J. celerrimecelerrime
(-erime Q)SQS. celererrime D2. om.rv. liquescatliquescit Ev.a.S.. usus in
multis medicaminibus.
Diosc. III 150. Sunt etiamnum duo genera non nisi sordido nota
volgo, cum quaestu multum polleant, in primis rubia,
tinguendis lanis et coriis necessaria. laudatissima Italica
et maxime suburbana, et omnes paene provinciae scatent
ea. sponte provenit seriturque, similitudine erviliae, verumuerum GdEv. uermi r.
spinosisspinosis DFd. -sus rv. -sa D.foliisfoliis ego. om. ll. v. et cauleet caule ll.D. ei caulis v.. geniculatus hic est quinis circa
articulos in orbe foliis. semen eius rubrum, postremo
nigrum, radixrubrum,
postremo nigrum, radix ego coll. Diosc. om. ll. v. lacunam indic. S.
nigrum, radix U 389. rubrarubra U l.l. rubia ll.v. rubrum B.
(rubrum est. rubia J). est. quosquas G. quod EC. quot v. in medicina usushabeat
dicemus suo loco.
24,94
Col. XI 2, 35. Diosc. II 192. Th. I. VI 8, 3. IX 12, 5. At quae vocatur radicula lavandis demum lanis
sucum habet, mirum quantum conferens candori mollitiaeque
. nascitur sativa ubique, sed sponte praecipuapraecipue U 390. in
Asia Syriaque, saxosis et asperis locis, trans Euphraten
tamen laudatissima, caule ferulaceo, tenui et ipso, cibis
indigenarum expetito et unguentisunguentis E(?)H. -ti r. tingenti B., quicquid sit cum quo
decoquatur, folio oleae. struthionstruthion B. strutin ll. Graeci vocant. floret
aestate, grata aspectu, verum sine odore, spinosaespinosae J. -osa et GdEv.
-osae et r D. caule
lanuginislanuginoso v.a.S.. semen ei nullum, radix magna, quae conciditur
ad quer dictum est usum.
(cfr. Th. H. VI 7, 3). Diodor. II 10. Curtius V 1, 35. (Herodot. I 185). <1> Ab his superest reverti ad hortorum
curam et suapte natura memorandam et quoniam antiquitas
nihil prius mirata est, quam Hesperidum hortos ac
regum Adonidis et Alcinoi itemque pensiles, sive illos
Semiramis sive Assyriae rex Syrusrex Syrus J. (cfr. Diodor. II 10. Curt. V 1, 35). rex cyrus ll.v. reagin syriis Q.
regina Nitocris U 391. [Semiramis Assyriae] regina siue alius
rex Syrus coni. S. fecit, de quorum opere
alio volumine dicemus.Valer. Max. VII 4, 2. (cfr. Plin. § 169). Varro I 1, 6. Romani quidem reges ipsi coluere
; quippe etiam SuperbusSuperbus Tarquinius v.a.S. nuntium ilium saevum atque
sanguinarium filio remisitexorto
remisit Q. ex horto. in XII tabulis legum
nostrarum nusquam nominatur villa, semper in significatione
ea hortus, in hortiin hortiuo d. et pro horto Q. vero heredium; quam ob rem
comitata est et religio quaedam, hortoque et forofoco fH. fores v. tantum
contra invidentium effascinationes dicari videmus in remedio
saturicasatyrica G. saturnica v. signa, quamquam hortos tutelae Veneris adsignante
Plauto. iam quidem hortorum nomine in ipsa
urbe delicias agros villasque possident.Varro de 1. 1. V 146. primus hoc instituit
Athenis Epicurus otiiotii GFdG. hortorum Ev. magister; usque ad eum
moris non fuerat in oppidis habitarihabitare d. -beri v.a.G. rura.
Romae quidem per se hortus ager pauperis erat.
cfr. X 74. 132.<2> ex horto plebei macellum, quanto innocentiore victu!
mergi enim, credo, in profunda satiussatius esse d. est et ostrearum
genera naufragio exquiri, aves ultra Phasimphasim FJ. -sin T. -si Gd. -sidem
Ev. amnem peti
nene D. et ne P. e F. et rv. fabuloso quidem terrore tutas, immo sic pretiosiores,
alias in Numidiam atqueNumidiam atque G.
-dia aquae (aqua ea d1) d. -dia que (quae F) r. -dia Sv. AethiopiaeAethiopiae ll.G. -piaque Sv. sepulchrasepulcbra (-crha F) ll.G. in
sepulchris aucupari Sv., aut pugnarepugnare GG. depugnare dT. pugnari
F1v. purgari r.
cum ferisferis dTv. foris r. mandique capientemcupientem Ev.a.G. quod mandatmandit E. alius. at,
Hercules, quam vilia haec, quam parata voluptatiuoluptati dv. uolunt- r. satietatique
societati-
que G., nisi eadem, quae ubique, indignatio occurreret! ferendum
sane fuerit exquisita nasci poma, alia sapore, alia
magnitudine, alia monstro pauperibus interdicta, inveterari
vina saccisque castrari, nec cuiquam adeo longam esse
vitam, ut non ante se genita potet, e frugibus quoque
quondamquondam f. quendam ll.S. quoddam v. alicamalicam
ego. cfr. XVIII 109. 112. XXII 128. alitum GEf. halitum dS.
alimentun v. sibi excogitasse luxuriam acac om.d. medullamedulla dJ. -am GF2Ev. medallam
F1. tantum
earum superque pistrinarum operibus etet Gdv. ex r. caelaturis
vivere, alio pane procerum, alio volgi, tot generibus usque
ad infimam plebem descendentedescendente v. -tem GF2dE.
descentem F1. annononaannona Budaeus de asse p. 288. anima ll.v.a.C..cfr. § 151. Martial. XIII 21. etiamne in herbis
discrimen inventum esseesse ego. est ll.v., opesqueopesque dC. opusque r. olusque v. differentiam facerefacere Ev. fecere rC. in
cibo etiam uno asse venali? in his quoque aliquaaliqua quoque Gd. sibi
nasci tribus negant, caule in tantum saginatosaginato dC. signato rv., ut pauperis
mensa non capiat. silvestres fecerat natura corrudascorrudas GC. orr- F. horr- E. horridas d. -dos v., ut
passim quisque demeteret. ecce altiles spectantur asparagi,
et Ravenna ternosternis Ev.a.G. libris rependit. heu prodigia ventris!
mirum esset non licere pecori carduis vescicarduis uesci cumdTgeminari voluit P.: non licet
plebei! aquaeaquae GFEv. iam d. quoque separantur, et ipsa naturae elementa
viui GEv. in FdT. pecuniae discretadiscreta Ev.
-tum F. decretum rTf. sunt. hi nives, illihic... illic dT. glaciem potantpotant dv. potent
GF2. ponent r.
poenasque montium in voluptatem gulae vertunt. servatur
rigorrigor ego. ligora Fd. ligura G. ligur E.
algor v. liquor U 392 D. aestibus, excogitaturque ut alienis mensibus nix
algeat. decocunt alii aquas, mox et illas hiemant. nihil
utique homini sic, quomodo rerum naturae, placet. etiamne
herba aliqua divitidiuiti S. -tia ll. -tiis v. tantum pasciturpa-
scitur ll.v. nascitur C. an pascetur?? nemo Sacros Aventinosque
dist. Müller emend. III 32. montes et iratae plebis secessus circumspexerit?
macelluummacellum ego. mox enim ll.H. mons enim v.
mors Verc. mos enim P. lex enim Strack. certecerce F. census
U 393 D. aequabitaequauit F. quos pecuniapecunias F. separaverit. itaque,
Hercules, nullumn macelli vectigaliuectigali ego. -gal
ll.v. an nullum quam macelli uectigal? maiusmaius dv. malus GF.
-lum E. fuit Romae clamore
plebis incusantisincausantis GF. apud omnes principes, done re- is
missummessis G. est portorium mercis huius, conpertumque non
aliter quaestuosius censum haberi aut tutius ac minore
fortunaefortunae dv.
fortitudine r. iure: cumquam cum S.dist.ego. credatur pensio ea pauperrumispauperrumis ego. pau-
perum is (his J)ll.v. pauperum iis quibus (quis U 393) Strack., in
solo sponsor est et subet his sub S. diedio G. reditus superficiesque caelo
quocumque gaudens.
Cato 156, 1. (cfr. § 136. § 139).<3> Hortorum Cato praedicat caules. hinc primum
agricolaean agricolas? aestimabantaestima-
bantur v.a.S. prisci et sic statim faciebant iudicium
, nequam esse inesse in dC. essint GF. essent E. esset in v. domo matrem familias—etenim
haec cura feminae dicebatur —, ubi indiligensindili-
gens dC. indulgens rS. intelligens v. esset hortus
extra hortus SD., quippe e carnario aut macello vivendum esseesse v. et ll. esse sed H. ei S. an at?. nec
caulescaules v. cautes ll., ut nunc maxime, probabant, damnantes pulmentaria
quae egerent alio pulmentario: id erat oleo parcere, nam
garigari FdEBudaeus. ganari G. carnis Sv. a. G.
carnari S. desideria etiam in exprobratione erant.Cato 156, 1. horti maxime
placebant quaequae Strack. quia (qua F1) ll. v. a. J. locum
nondum sanatum puto. non egerent igni parcerentque ligno, expedita
res et parata semper, unde et acetaria appellantur,
facilia concoqui nec oneraturanec oneratura Verc. -uro v. ne
cone (quo ne d) natura GFd. ne cum e natura E. sensussensus ego. cfr. XVIII 118. XX 65. 85. 237. 240. sensu ll. sensum v. cibo et quae minime
accenderentaccenderens F1. -derent aut (ad v) Ev. a. G. desiderium panispanis ll. v. a. D.
ueneris P. del. U 394. an potus?. pars eorum ad condimenta
pertinens fatetur domi versuram fieri solitam atque non
Indicum piper quaesitum quaeque trans mariatransmarina dT. petimus.
Diodor. XII 4. Verg. Geo. IV 6.iamiam
quoque dTv. a. G. in fenestris suis plebs urbana imagineimagine ego. in imag- ll. v. hortorum
cotidiana oculis rura praebebant, antequamante-
quam v. antiquam GF. -qua E. -qui. Iam d. praefigi prospectus
omnes coegit multitudinis innumerae saeva latrocinatio
. quamobrem sit aliquis et his honos, neve auctoritatem
rebus vilitas adimat, cumn praesertim etiam cognomina
procerum inde nata videamusuideamus v.
-emus ll. Lactucinosque in Valeria
familiafamilia GFdQv. prouincia E. non puduisse appellari, et contingat aliqua gratia
operae curaeque nostrae Vergilio quoque confesso, quam
sit difficile verborum honoremhumorem
GF. tam parvis perhibereprohibere G..
Col. XI 3, 8. (X 23–26). 11. 10. 13. (X 45). Hortos villaeuilla E. iungendos non est dubium riguosque
maxime habendos, si contingat, praefluopraefluo dTH. praefluua
GF. -fluuia E. perfluo S. profluo v. amneamne Tv. amne ne d. ne r., si
minus, e puteo rotaputeo rota H cum Turn. adv. 10, 20. putecruta d. pute
(-tae F) crita r. puteo pertica v. organisve pneumaticis vel tollenonumtollenonum coni. Palmarius.
tollennonum (-ouum d) Fd. tollendonum E. -do non v. a. C.
tollentem nonum G. tollonibus S.
haustuhaustu Sv. hastu GFd.
-tum E. rigatosrigatos FdS. -tus G. -to E. rigandos C. -do v.. solum proscindendum a favonio in autumnum
praeparantibuspraeparandum est v. a. S. postEt post F. XIIII dies iterandumque ante
brumam. VIIIVIII et III(v. 5)
ego. octo et tres ll.v. scribendum erat octonis et ternos. iugerum operis palaripa-
rari SD. at cfr. Col. X 45. iustum est, fimum
III pedes alte cum terra misceri, areisan areas? distingui easque
resupinis pulvinorum toris, ambiri singulas tramitum sulcis,
qua detur accessus homini scatebrisque decursus.
In hortis nascentium alia bulbo commendantur,
alia capite, alia caule, alia folio, alia utroque, alia semine,
alia cartilagine, alia carne autcarne aut ego.
carnea ll. carne alia J. (alia semine, alia cortice, alia cute,
alia (aut) cartilagine, alia carne, alia tunicis carnosis v). utroque, alia cortice aut
cute et cartilagine, alia tunicis carnosis.
Verg. Geo. IV 121. Th. H. I 10, 10. Aliorum fructus in terra est, aliorum etet
om.d. extra,
aliorum non nisi extra. quaedam iacent crescuntque, ut
cucurbitaecucuruita Q. -bita D. et cucumis; eadem pendent, quamquam graviora
multo etiam iis, quae in arboribus gignuntur. sed
cucumis cartilagine et carneet carne— constat, cucurbita cortice et
cartilaginecartilacine QS. om. ll. v.; cortex huic uni maturitate transit in lignum.
Th. H. I 3, 2. 9, 2. (cfr. Plin. XIII 123).terra conduntur raphani napiquenapicique Gd. et rapa, atque alio modo
inulae, siser, pastinacae. quaedam vocabimus ferulacea, ut
anetum, malvas. namque tradunt auctores [in Arabiauncos ego posui coll.Theophr. in arabia fictum videtur ex mabia (=== malua).]
malvas septimo mense arborescere baculorumquebaculorum quoque S. -orum v. a. H. usum
dist. S.praeberepraebentes
S cumQ..cfr. XIX 173. 174. exemploextemplo B. est arbor malvaeest arbor maluae (-ue Q) QS. sed
arbore malua ll. sed et arbor est malua B. in Mauretania Lixi
oppidi aestuario, ubi Hesperidum horti fuisse produntur,
CCccQ. c & is d. passibus ab oceano iuxta delubrum Herculis antiquius
Gaditano, ut ferunt. ipsa altitudinis pedum XX, crassitudinis
quam circumplecticircumplectione mo Q. -ionem GF. nemo possit. in simili genere
habebiturhabenda est Q. et cannabis. nec non et carnosa aliqua appellabimus
appellauimus GF., ut spongeas in umore pratorum enascentesnascen-
tes G.. fungorum
enimenim ll.v. aut Q. callum in ligni arborumque natura diximus16,31
et alio genere tuberum paulo ante.
33 sqq.
Col. XI 3, 52. (Geop. XII 19, 3). 51. Pallad. IV 9, 7.
Geop. XII 20, 3. Th. H. VII 1, 6. 3, 5. C. III 9, 4. II 14, 3.
Cartilaginumcartilaginei v.a.S. generis extraque terrain est cucumis
, mira voluptate Tiberio principi expetitus. nullo
quippe non die contigit ei, pensiles eorum hortos promoventibus
in solem rotis olitoribusoli-
toris G. -riis S. rursusque hibernis diebus
intra specularium munimenta revocantibus. quinqui nec E. quin dH. et
lacte mulsolacte aut
mulsa Schneider ad Pallad. p. 386. semine eorum biduo macerato apud antiquos
Graeciae auctores scriptum est seri oportere, ut dulciores
fiant.Th. H. VII 3, 5. Pallad. IV 9, 9. 8. Geop. XII 19, 5. 7.
Th. C. V 6, 7. crescunt qua coguntur forma. in Italia virides et
quam minimi, in provinciis quam maximi et cerinicitrini v.a.H. aut
nigridist.Salm. placent. copiosissimi Africae, grandissimi Moesiaemoesiae dSv. moaestae GF. modeste E..
cumcum FEG. ubi cum GdSalm. Ast cum Sv. magnitudinemagnitudinem
dQ.an ubi communem (vel suam vel modicam) magnitudinem? excessere, pepones vocantur. vivunt
hausti in stomacho in posterum diem nec perfici queunt in
cibisdist.G., non insalubres tamen plurimum. naturanaturae T. natant v.a.G. plurimum—quoque
om.Q.locum nondum sanatum puto; an plurimorum naturae
(cfr. XX 109) vel puncto ante posito plurimum umore iuuantur
(cfr. Col. XI 3, 48)? oleum odere
miredist. S. nec minus aquas diligunt, desecti quoque. ad eas
modice distantes adrepunt, contra oleum refugiunt aut, siat si F1. ac si QS.
quid obstet vel si pendeantuel si penedeant E. uel si pendeat G. uersi pandantur
H ex coni. Dal., curvanturcuruantur (curb- Q) Qv. curuanturque ll. intorquenturqueintorquenturque QS. om.ll.v..
id vel una nocte deprehenditurdeprehendas QS., si vas cum aqua subiciatur
, aa om.QS. quattuor digitorum intervallo descendentibus ante
posterum diem, at si oleum eodem modo sit, in hamos
curvatis. iidem in fistulamfistulam QS. -la ll.v. flore demissodemisso QG. dim- ll.v. mira longitudine
crescunt. ecce cumcum
ll.v. quam QD. sed cfr. §128. maxime nova forma eorum in Campania
provenitprobent Q. mali cotonei effigie. forte primo natum ita audio
unum, mox semine ex illo genus factum, melopeponas
vocant. non pendent hi, sed humi rotundanturrotundan-
tur F(?)v. rotond- d. rutund- Q. rutumd- G. rutum tantum E., colore
aureocolore aureo QD. om. ll. v.. mirum in his praeter figuram coloremque et odorem
, quod maturitatem adepti, quamquam non pendentes,
statim a pediculo recedunt.Col. XI 3, 53. Pallad. IV 9, 9. 8. Th. H. VII 4, 6. Columella suum tradit commentum
, ut toto anno contingant, fruticem rubi quam
vastissimum in apricum locum transferre et recidere duum
digitorum relicta stirpe circa vernum aequinoctium. ita
in medulla rubi semine cucumeris insito terra minuta
fimoque circumaggeratas resistere frigori radices. cucumerum
Graeci tria genera fecere, Laconicum, Scytalicum,
Boeotium; ex his tantum Laconicum aqua gaudere. sunt
qui herba, nomine quae vocatur culixherba quae uocatur
culix nomine v. a. D., tritatritam d. adtrita QD. semen eorum
maceratummacerari
iubent Q. seri iubeant, ut sine semine nascantur.
Col. XI 3, 48. 49. 53. Pallad. IV 9, 7. 16. Similis et cucurbitis natura, dumtaxat in nascendo.
aeque hiemem odere, amant rigua ac fimum. seruntur
ambo semine in terra sesquipedali fossura, inter aequinoctium
vernum et solstitium, Parilibus tamen aptissime;
aliquidist.ego. malunt exex nonis d. kal. Mart. cucurbitas et nonis, cucumiscucumeres v.a.S.
et per Quinquatrus serere. simili modo reptantibus flagellis
scandentisscandentis DGFS. -dentes rv. scandent is (= iis) Müller
emend. III 33. an scandunt et? parietumparietum B. per artetum d.
per artecum D1GFE. (-esum v.a.B.). per partecum D2. per
astecum S. per parietum S. aspera in tectum usque natura
sublimitatis avida. vires sine adminiculo standi non sunt,
velocitas pernix, levi umbra camaras ac pergulaspergulas D2Ev. -la r. operiensape-
riens G. operientes v.a.G. an operiente?.
Th. H. VII 3, 5. C. V 6, 4. (7). H.VII 3, 1.inde haec primaprima D2V.
rima r. duo genera, camararium et plebeium,
quodquod D2v. q, D1. quo r. quoniam
coni.J. humi crescitcrescit
ego. cfr. § 61. creuit D2. credi r. creditur v. conditur S. repit C.; in priore mire tenui pediculo libratur
pondus immobile aurae. cucurbita quoque omni modo
fastigaturfastigiatur DFC. sed cfr. § 146. XVII 106. XVIII 52. 172. XXI 14. XXIV 178. XXXVI 92. II 89. IX 113. XIII 71., vaginis maxime vitilibusuitilibus D2Fv. uti- r., coniectaconiecta GdEv. -tas
D1F. contexta D2D. in eas postquam
defloruit, crescitque qua cogitur forma, plerumque
[etuncos ego posui.] draconis intorti figura. libertate vero pensili concessa
iam visa est VIIIIVII f. pedum longitudinis. particulatim cucumis
floret, sibi ipse superflorescens, et sicciores locos patitur
, candida lanugine obductus magisque, dum crescit.
Col. XI 3, 49. X 385 sqq. (Apicius III 76).Cucurbitarum numerosior usus. et primusprimis d. caulis in
ciboat
corticis in totum coni. Dal. locum nondum sanatum puto., atque ex eo in totum natura diversa. nuper in
balnearum usum venere urceorumurceolorum QD. vice, iam pridem vero
etiam cadorum ad vina condenda. cortex viridi tener,
deraditur nihilominus in cibiscibi D1.. cibuscibus del.D2D. cibos Ev.a.G. salubersalubres Ev. a. G. ac lenislenis DGFdG. lenes EH. leuis
TS. leues v.
pluribus modis, ex his tamenex his (iis S) tamen D2dTSS. existim??? D1F.
existimatur G. -mant v. sed sexis Q., qui perfici humano ventre
nonneq; ant Q. queant, sed non intumescant.Col. XI 3, 50. X 382 sqq. Pallad. IV 9, 16. semina, quae proxima
colloan proxima a collo? fuerunt, proceras pariunt, item ab imis, sed non
comparandas supra dictis; quae in medio, rotundasrotundas D2Qv. rotondas d. rumtundas D1GF. rumpun-
das E.; quae
in lateribus, crassas brevioresque. siccantur in umbra et,
cum libeat serere, in aqua macerantur.Pallad. IV 9, 16. cibis quo Iongiores
crassiores d. tenuioresque, eoeo v. et ll.S. ex f.lacunam indic. J. an eo et? gratiores, et ob id salubriores quae
pendendo crevere, minimumque seminis tales habent, duritia
eius in cibis gratiam terminante. eas, quae semini
serventur, ante hiemem praecidi non est mos, postea fumo
siccantur condendiscondiendis D (puncto ante posito). hortensiorum seminibus,cfr. Nicander ap. Athenaeum IX 14 p. 372 e. Geop. XII 19, 15.17. rusticae supellectili
. inventa est ratio, qua cibis quoque servarenturserua-
retur DF. —
eodemque modo cucumis—usque ad alios paene proventus
; et id quidem muriain muria C. fit. sed et scrobescrobeofacto D2. sacrobeofaco d. opaco in
loco harena substrato fenoque sicco opertooperto ego. -tis ll.S. -tos v. ac deinde
terra virides servari tradunt. sunt et silvestres in utroque
genere et omnibus fere hortensiis. sed et his medica
tantum natura est, quam ob rem differentur in sua20, 3 et 13
volumina.
Th. H. VII 4, 3. cfr. Plin. XVIII 129. Pallad. XIII 5, 3. Col. II 10, 23. Pallad. VIII 2, 2.Th. H. VII 4, 2. cfr. Athenaeus II 48 p. 56 f. Reliqua cartilaginum naturae terra occultantur
omnia. in quibus de rapis abunde dixisse poteramus18, 126 sqq.
videriGraeci (pro medici)
P. cfr. XVIII 129., nisi medici masculini sexus facerent in his rotunda,
latiora vero et concava feminini, praestantiora suavitate
et ad condiendumcondiendum D2Qv. -dendum r. faciliora; saepiussaepius DFTQS. quae saepius rv. spissius P.cfr.XVIII 129 et Theophr. sata transeunt in
maremquattuor coni.P et Dal.. iidem naporum quinque genera fecere, Corinthium,
Cleonaeum, Liothasium, Boeotium et quodquod et coni. Dal. et quod—dixerunt deleri voluit P. per se viride
dixerunt. ex his in amplitudinem adolescit Corinthium,
nuda fere radice. solum enim hoc genus superne tendit,
non, ut cetera, in terramin terra F. in tram d. inter a G.. Liothasium quidam Thraciumthracitum Fd. trac- G.
threitum E. Threcium J.
appellant, frigorum patientissimum. ab eoab eo v. ab DF. at dD. a r. Boeotium dulce
est, rotunditate etiam brevi notabile, neque, ut Cleonaeum,
praelongum. in totum quidem quorum levialeuia D2D. laeuia SP. teuia D1. teui F. tenuia rH.
(-iora v). folia, ipsi
quoque dulciores; quorum scabra et angulosa et horrida,
amariores.Col. X 419 sqq. Martial. XIII 20. cfr. Plin. XVIII
130. 131. est praeterea genus silvestre, cuius folia sunt
erucae similia. palma Romae Amiterninis datur, deindatur dein dEv. om. r. Nursinis
nursinis dC.
(nursiis v). arsis E. Marsiis S.om. r. Marsicis D., tertia nostratibus. cetera de satu eorum in rapis
dicta sunt.
18, 129
Th. H. I 6, 7. 2, 7. Diosc. II 137. <1> Cortice et cartilagine constant raphani, multisque
eorum cortex crassior etiam quam quibusdam arborum
. amaritudo plurima illis estillis
est ego. illic et DFd. illis est et EH. hic et G. illi est et v. pro crassitudine corticis
—cetera quoque aliquando lignosa—et vis mira
colligendi spiritum laxandique ructum.cfr. XV 30. Diosc. I 45. ob id cibus inliberalis
, utique si proxilme olus mandatur; si vero ipse
cum olivis druppisdruppis QS. druptis GE. drupstis D2F. drupstris D1.
drustis d. drupis B., rarior ructus fitfit DFS. minusque faetidus.
Aegypto mire celebratur olei propter fertilitatemfertilitatem D2Tv. -tate F.
feritate D1. -tatem r., quod ede dv. a. G.
semine eius faciunt. hoc maxime cupiunt serere, si liceat,
quoniam et quaestus plus quam e frumento et minus
tributi est nullumque ibiibi DdTSD. om. rv. copiosius oleum.Th. H. VII 4, 4. <2> Genera
raphani Graeci fecere tria foliorum differentia: crispi atque
levis et tertium silvestre. atque huic levia quidem,
sedquidem folia sed D2v. a. G. D. breviora ac rotunda copiosaque ac fruticosa, sapor
autem asper et medicamenti instar ad eliciendas alvos. et
in prioribus tamen differentia seminea semine est
H. seminis est v., quoniam aliqua peius,
aliqua admodum exiguum ferunt. haec vitia non cadunt
nisi in crispa folia.Col. XI 3, 16. 59. <3> Nostri alia fecere genera: Algidense
a loco, longum atque tralucidum, alterum rapi
figura, quod vocant Syriacum, suavissimum fere ac tenerrimum
hiemisque patiens praecipue. verum tamenpraecipue. uerum tamen ego. praecipuum tamen ll.v. ee ego. est ll. est quod e v. ex D. Syria
non pridem advectum apparet, quoniam apud auctores
non reperitur; id autem tota hieme durat.cfr. XX 22. Th. H. IX 15, 5. Diosc. II 138. Pallad. XI 11, 4. (Col. VI 17, 8. IX 4, 5.
XII 9, 3). Th. H. VII 6, 2. etiamnum unum
silvestre Graeci ceraincerain U 398 e Theophr.
ceram dT. cherain r. cherian (-am v) Sv. agrion C e Diosc. vocant, Pontici armon, alii leucen,
nostri armoraciamharmonaciam d. harman- G. , fronde copiosius quam corpore. in
omnibus autem probandis maxime spectantur caules, inmitium
enim rotundiores crassioresque accrassioresque sunt ac
D2SD. longis canalibus;
foliaan crispiora (vel hirsutiora)? cfr. Theophr. ipsa tristiora et angulis horrida.
Col. XI 3, 47. 62. Pallad.
IX 5, 1. 2. Col. XI 3, 47. 18. Th. H. VII 1, 2.<4> Seri vult raphanus terra soluta, umida. fimum
odit palea contentus. frigore adeo gaudet, ut in Germania
infantium puerorum magnitudinem aequet. seritur post
id. Feb., ut vernus sit, iterumque circa Vulcanalia, quae
satio melior. multi et Martio et Aprili serunt et Septembri.
incipiente incremento confert alterna folia circumobruere,
ipsos vero adcumulare, nam qui extra terram emersit,
durus fit atque fungosus.Th. C.
V 6, 2. II 15, 6. Pallad. IX 5, 3. (Plin. XXXI 115). Th. C. II
5, 3. 16, 8. VI 10, 8. Pallad. IX 5, 2. Aristomachus detrahi folia
per hiemem iubet et, ne lacunae stagnent, accumulari;
ita in aestatemaestate dv. a. G. an recte?ἐν τῷ θέρειTheophr. C. V 6, 2. grandescere. quidam prodidere, si palo
adacto caverna palea insternatur sex digitorum altitudine,
deinde in semen fimumque et terra congeratur, ad magnitudinem
scrobis crescere. praecipue tamen salsis aluntur;
itaque etiam talibus aquis riganturrigantur D2QD. frig- D1GFd. irrig- E(?)v. et in Aegypto nitro
sparguntur, ubi sunt suavitate praecipui.Celsus I 3. Diosc. 11137. Geop. XII 22, 5. 8. in totum quoque
salsugine amaritudo eorum eximitur, fiuntque coctis
similes. namque et cocti dulcescunt et in naporum vicem
transeunt. crudos medici suadent ad colligenda acria
viscerum cumdandos cum E (?) v. a. S. sale ieiunis esseieiunis esse (= edere) ll. (v).
iaiunos (ieiu- S) esse QS. dandos esse D., atque ita vomitionibus
praeparant meatum.Gargil. p. 133, 8–13. tradunt et praecordiis necessarium
hunc sucum, quando φθειρίασινγteipiacin QS.
pthiriasim d. hithiriasim (-sin S) D1GFS. ithiriasim (-sin E)
D2E. phthisin v. cordi intus inhaerentem
nonexpelli Q. alio potuisse depelli conpertum sit in Aegypto, regibus
corpora mortuorum ad scrutandos morbos insecantibus.
atque, ut est Graeca vanitas, fertur in templo Apollinis
Delphis adeo ceteris cibis praelatus raphanus, ut ex auro
dicareturdicaretur dv. dedica-
retur S. -catus Q. duceretur r. , beta ex argento, rapum ee ll v. ex QS. plumbo.Cic. Cato M. 16, 56. de re publ. III 28, 40. Val. Max. IV 3, 5. Geop. XII 22, 9. Th. H. IV 16, 6. C. II 18, 4. (Plin. XVII 239). Pallad. IX 5, 3. scires non
ibi genitum M'M'. v.
M??? Qd. M r. del.D2.. Curiumcorium D1Fd. augurium D2. imperatoremimpera-
toris D2., quem hospitumhospitum dT. -itium D1GF. -tio Ev. ab hostium
D2SD. Samnitium G.
legatisrapa QS. aurum repudiaturo adferentibus rapum torrentem
in foco inventum annales nostri prodidere. scripsit et
Moschion Graecus unum de raphano volumen. utilissimi
in cibis hiberno tempore existimantur, iidemque dentibus
semper inimici, quoniam adterant; ebora certe poliunt.
odium is cum vite maximum, refugitque iuxta satossatos GEv. ratos
D1Fd. satas Q. satus D2..
Celsus II 31. Col. IX 4, 5. VI 17, 8. Pallad. III 24, 9. Col. XI 3, 35. Lignosiora sunt reliqua in cartilaginum genere a
nobis posita, mirumque omnibusetiam omnibus uehementibus G. vehementiam saporissaporis Dv. -ori r. esseinesse v. a.S..
ex his pastinacae unum genus agresteagreste Ddv. -tis
rS. sponte provenitprouenit ll. D. prouenit staphylinos Graece dicitur v (e colum. IX 4, 5. cfr. Plin. XX 30).,
alterum Graeciaegraeciae dTSD. graece r. del. v. seritur radice vel semine vere primo vel
autumno, ut Hygino placet, Februario, Augusto, Septembri,
Octobri, solo quam altissime refosso.Th. H. IX 15, 5. 8. 20, 2. annicula utilis esse
incipit, bima utilior, gratior autumno patinisque maxime,
et sic quoque virus intractabile illi est. hibiscum a pastinaca
gracilitate distat, damnatum in cibis, sed medicinae
utile. est et quartum genus in eadem similitudine pastinacae
, quam nostri Gallicam vocant, Graeci vero daucondaucon B. dau-
cum DGF. claucon (gl- v) Ev. claucum d. idaucum Q.,
cuius genera etiam quattuor fecere, inter medicamenta
dicendum.
25, 110
Col. XI 3, 35. 18. Siser et ipsum Tiberius princeps nobilitavit flagitans
omnibus annis ee fH.
ex QS. ae DF. a rv. Germania. Gelduba appellatur castellum
Rheno inpositum, ubi generositas praecipua, ex
quo apparet frigidis locis convenire. inest longitudine
nervus, qui decoctis extrahitur, amaritudinis tamen magna
parte relicta, quae mulsoq; in mulso G. in cibis temperata etiam in
gratiam vertitur. nervus idem et pastinacae maiori, dumtaxat
anniculae. siseris satus mensibus Februario, Martio,
ApriliMartio
Aprili v. aprili martio ll., Augusto, Septembri, Octobri.
Brevior his estest om.DF. et torosior amariorque inula per
se stomacho inimicissima, eadem dulcibus mixtis saluberrima
. pluribus modis austeritate victa gratiam invenit.
namque et in pollinem tunditur arida liquidoque dulci
temperatur, et decocta posca aut adservata vel macerata
pluribus modis et tune mixta defruto aut subacta melle
uvisve passis aut pinguibus caryotiscaryotis C.
careo- dE. cario- v. cereo- DF. cerectis G..Col. XI 3, 35. Pallad. III 24, 13. alio rursus modo
cotoneis malis vel sorbis aut prunis, aliquando pipere aut
thymo variata defectus praecipue stomachi excitat, inlustrata
maxime Iuliae Augustae cotidiano cibo. supervacuum eius
semen, quoniam oculis ex radice excisis, ut harundo,
seriturautem seritur et v. a. H., et haec autem et siser et pastinaca utroque tempore
, vere etet om.G. autumno, magnis seminum intervallis, inula
nenullaue
v. a. H. minus quam ternorumquam ternorum GEv. quat- r. pedum, quoniam spatiose fruticat
. sisersiser D1FdD.
siser autem Gv. si seras D2E. transferre melius.
Cato 8, 2. Celsus IV 16. Diosc. II 202. (cfr. Plin. XX
97). Th. H. VII 12, 1. Proxima hinchic Gd. his v. a. S. est bulborum natura, quos Cato
in primis serendos praecipitpraecipit DFv. -cepit rG. celebrans Megaricos. verum
nobilissima est scilla, quamquam medicamini nata exacuendoque
aceto. necnec uis D2dv. nec ui GF2. ne cui D1. in cui F1. in haec ui E. ulli amplitudo maior, sicutisicuti D2F2GdD. sicut rv. nec vis
asperior. duo genera medicaemedice G. -cinae d. -ca C., masculaemasculae ego. -le Q. -lum
ll. Brot. -lus v. albis foliis, feminae
femine Q. -ina GEv. a. D. nigris. setset
ego. et ll. v. tertium genus estest om.QS. cibis gratum, Epimeniduepimendu E. eppymoenito Q. epi-
menidium v. a. S.
vocatur, angustiusangustiis Q. folio ac minus asperumasperum Q. -ro ll. v..Th. H. VII (3, 4.) 13, 4. 2, 2.
12, 2. seminis plurimum
omnibus; celerius tamen proveniunt satae bulbis
circa latera natis et, ut crescant, folia, quae sunt his
ampla, deflexa circa obruuntur; ita sucum omnem in se
trahunt capita. sponte nascuntur copiosissimaecopiosissimae ego. -ime ll. v. cfr. XXII 62. in Baliaribus
Ebusoque insulis ac per Hispanias. unum de eis volumen
condidit Pythagoras philosophus, colligens medicas
vires, quas proximo reddemus libro.Th. H. VII 13, 8. Ovid. rem. am. 797. Diosc.
II 200. (Athenaeus II 65 p. 64 b). Th. H. VII 13, 9. 13, 5.
(VI 8, 1. Plin. XXI 64). reliqua genera 20, 102 sqq.
bulborum differunt colore, magnitudine, suavitate, quippe
cum quidam crudi mandantur, ut in Cherroneso Taurica.
post hos in Africa nati maxime laudantur, mox Apuli.
genera Graeci haec fecere: bolbinenbolbinen
G. bolui- FS. bului- D. bulbi- rv. , setanion, opitiona, cyicaopitiona, cyica J (leucoion
add. S). opythion acocisiam S. pytion cocoygiā G. pytyon
(pythion d) acocoygiam (-an D2E) r. pythion, acrocorion v.,
aegilopaaegilopa C. -pas S. aegilipas (eg- d. aegyl- G) DGFd.
-pa S. aegy////lippa E. , sisyrinchionsisyrinchion C. (isor- v). sisorychion ll.. in hoc mirum imas eius radices
crescere hieme, verno autem, cum apparuerit viola, minui
acmini ac v. -nuthac D1GF. -nuta d. -nus ut hac E.
-nui et D2G. (an minui has, contra ipfum deinde?). contrahi, tunc deinde bulbum pinguescere.Th. H. VII 12, 2. I 6, 6. (VII 13, 2). Diosc. II 195.
197. est inter
genera et quod in Aegypto aron vocant, scillae proximum
amplitudine, foliis lapathi, caule recto duum cubitorum,
baculi crassitudine, radice mollioris naturae, quae esturestur
fS. esetur D1F. edetur E. editur D2S. satur G. seritur d. eda-
tur v.
et cruda.Th. C. VI 10, 7. effodiuntur bulbi ante ver aut deteriores illico
fiuntfiunt D2dQG. fidunt D1GF. findunt E. fiunt, si
finduntur v.. signum maturitatis estest om.E(?) v. a. D. cfr. XVIII 250. an sunt? folia inarescentia ab imo,
vetustioresqueuetustiores GdEv. a. D. an uiridioresque? improbantinprobantur
QS., item longoslonge Q. -gi S. acac D2QSS. et GEv. e r. parvosparui QS.
-uis d.; contra
rubicundis rotundioribusque laus et grandissimis. amaritudo
plerisque in vertice est, media eorum dulcia. bulbos
non nasci nisi e semine priores tradiderunt, sed insed in TQS. sed in in d. sed et in rv. sed et G. Praenestinis
an scillae modo? cfr. § 94 init.
(106). campis sponte nascunturnascuntur om.G. ac sine modo etiam in
Remorum arvis.
Th. H. I 6, 6. VII 2, 7. (8). I 6, 6. 7. Hortensiis omnibus fere singulae radices, ut
raphano, betae, apio, malvae, amplissima autem lapatho,
utdist. P. quae descendat ad tria cubita—silvestri minorminores tumidae v. a. H. —,
et umida effossa quoque diu vivit. quibusdam tamen capillatae
, ut apio, malvae, quibusdam surculosae, ut ocimo,
aliis carnosae, ut betae, utut DFdS.
aut Ev. om.G.an vel (et)? cfr. XVII 121. magis etiamnum croco; aliquis
ex cortice et came constant, ut raphano, rapis; quorundam
geniculatae sunt, ut graminis.Th. H. VII 2, 7. I 6, 9. 11. quae rectam non habent
radicem, statim plurimispluribus f. nituntur capillamentis, ut
atriplex et blitumblitum D2v. bittum G. bitum r.. scilla autem et bulbi et cepaecaepe GdEDal. cepe v. et alium
non nisi in rectum radicanturradicantur Ev. reducantur DF. -cuntur r.. sponte nascentium quaedam
numerosiora suntsunt
om.G. radice quam folio, ut spalaxspalax S e Theophr. galax d. calax rv. aspalax B., perdic
iumperdicium B. -dictum D. -diotum rv., crocum.Th. H. VII 3, 1. 9, 2. (Plin. XXI 100). 3, 1. I 9, 4. 10, 8. florent confertimconfertim
Bodaeus e Theophr. cum fraxino ll. v. a. H. an cuncta protinus? cfr. XVI 94. serpullum, habrotonum,
napi, raphani, menta, ruta, et cetera quidem, cum coepere
, deflorescunt, ocimum autem particulatim et ab imo
incipit, qua de causa diutissime floret. hoc et in heliotropio
herba evenit. flos aliis candidus, aliis luteus, aliis
purpureus. folia cadunt a cacuminibus origano, inulae et
aliquando rutae iniuria laesae. maxime concava sunt
cepae, getiogetio v. (cfr. U 402). getyo DFd. gethyo
EC. gethon S. grecie G..
cfr. II 16. Iuvenal. XV 9. Th. H. VII 4, 7.
Col X 123. Lucil. ap. Non. p. 200 M. 2. Th. H. VII 4, 11.
V 1, 6. (I 5, 2. 6, 7. C. I 4, 1). Alium cepasque inter deos in iureiurando habet
Aegyptus. cepae genera apud Graecos Sarda, Samothracia,
Alsidenaalsydena DF. Cnidia coni. B. e Theophr., setania, schistaschista B. scista DGFd. scirta E., Ascalonia, ab oppido Iudaeae
nominata. omnibus etiametiam
ll. v. fortasse autem. an omnibus etiam - Cnidiis transponenda sint post cartilagine? odor lacrimosus et praecipue
Cypriis, minime Cnidiis. omnibus corpus totum pingui
tunicarumpingui tunicarum U 403. pingui-
tudinis earum ll. v. a. D. paene tunicarum P. cartilagine.Th. H. VII 4, 7. 8. 9. e cunctis setania minima, excepta
Tusculana, sed dulcis. schista autem et Ascalonia condiuntur
con-
duntur dEv. a. G.. schistam hieme cum coma sua relincunt, vere
folia detrahunt, et alia subnascuntur iisdem divisuris, unde
et nomen. hoc exemplo reliquis quoque generibus detrahi
iubent, ut in capita crescant potius quam in semensemen SB. semet D1GFdE. semine
D2. -ina C. semet ipsa v. semen. Et D..
Ascaloniarum propria natura. etenim velut steriles suntsterilescunt dT.
ab radice, et ob id semine seri illas, non deponi iussere
Graeci, praeterea serius circa ver, atat ego. a DF. aut SD. om. rv.
(εί͂θ᾽ ὅταν βλαστήσῃTheophr.). an ac? cum germinent,
transferri, ita crassescere et properare cumproperare cum ego.
. cum (tunc v. tum S) properare ll. v. praeteriti temporis
pensitatione. festinandum autem in iis est, quoniam
maturaematurae Gv. -ra rS. celeriter putrescunt. si deponantur, caulem emittunt
emittunt C. mittunt ll. H. amittunt v. et semen ipsaeque evanescunt. est et colorum differentia
; in Issoin isso TH.
amisso (-sse F1) ll. Abisso S. Samo v. enim et Sardibus candidissimae proveniunt.
sunt in honore et Creticae, de quibus dubitant, anan D2dv. in r. eaedemeaedem Fv. eadem r.
sintsunt E. quae Ascaloniae, quoniam satis capita crassescunt,
depositis cauliscaules GEB. et semense-
mina EB.. distant sapore tantum dulci.
Diosc. II 180.apud nos duo prima genera: unum condimentariae, quam
illi getiongetion v. getin FE. getyn r. gethyon C., nostri pallacanampallachanam DF. vocant, seritur mensibus
Martio, Aprili, Maio, alterum capitatae, quae ab aequinoctio
autumni vel a favonio. genera eius austeritatis ordine:
Africana, Gallicagallicana G., Tusculana, AscaloniaAscalonia om. v. a. H., Amiternina, optima
autem quae rotundissima. item rufa acrior quam candidaquam candida—,
et siccaet sicca DFD.
sicca rv. quam viridis, et crudacruda om.F1. quam cocta sicutsicut ego coll. Diosc. II 180. sicca ll. v. sicca quam
condita del. D. quam
condita.Pallad. III 24, 3. Geop. XII 31, 4. (cfr. infra § 115). seritur Amiternina frigidis et umidis locis, et
sola aliiali DGFdS. alio E. allii v. modo capite, reliquae semine proximaqueproxima-
que v. -ma quae ll. Dal. aestate
nullum semen emittunt, sed caput tantum, quod increscitincrescit coni. Dal. inar- ll. v..
sequenti autemautem om.d. anno permutata ratione semen gignitur,
caput ipsum corrumpitur. ergo omnibus annis separatim
semen cepaecepa ego. cepae ll. G. cepe v. causa seritur, separatim cepa seminis. servantur
autem optimein paleis.Th. H. VII 4, 10. Col. XI 3, 56. 57. (Pallad. III 24, 2).
58. getiumgetium v. gentium DGFd. genium E. gethyum C. paene sine capite
est, cervicisceruices D1F. tantum longae et ideo totum in fronde,
saepiusque resecaturresecatur dv. -antur r., ut porrum. ideo et illud serunt,
non deponunt. cetero cepas ter fossofosso solo v. a. S. seri iubent extirpatis
radicibus herbarum, in iugera denas libras, intermisceri
satureiam, quoniam melius proveniat, runcari
praeterea et saririsariri D2dv. sacra F1. sacri r., si non saepius, quater. Ascaloniam
mense Februario serunt nostri. semen ceparum nigrescere
incipiensincipiens dv.
incipiens autem DGF. autem inc- E., antequam inarescatinarescat D coll. Colum.
inarce- S. marcescant ll. S. -cat v., metunt.
Col. XI 3, 32. 30. (Pallad. III 24, 11.12). 31.
(Th. C. I 4, 5). Geop. XII 29, 2. Et de porro in hachac dG. hanc DFEv.
hanno G. cognationecognatione dG. -nem rv. dici conveniatconueniant DF.,
praesertim cum sectivo auctoritatem nupernuber DF. feceritfecerit dS. fecit Q. tegerit D1GFE. ytgarit D2.
dederit v. princeps
Nero vocis gratia ex oleo statisestatis dEv. a. G. mensum omniumomnibus Gdv. a. G.
diebus nihilque aliud ac ne panepane om.D1. panem coni. S. D. quidem vescendo. seritur
semine ab aequinoctio autumno, sisi del. G. locum recte dist. v. a. G. sectivum facere
libuit, densius. in eadem area secatur, donec deficiat,
stercoraturquestercoraturque v.
-atur. Qui ll. semper, si nutriaturnutriatur
(an nutrietur?) ego. -itur ll. v. in capita, antequam
secetur. cum increvit, in aliamalam (pro aream) E. aream transfertur, summis
foliis leviter recisis ante medullam et capitibus retractis
tunicisve extremis. antiqui silice vel testatesta Salm. tecta ll. tegula v. a. S. subiecta capita
dilatabant—hoc item in bulbis —, nunc sarculo leviter
convelluntur radices,ut delumbatae alant neque distrahant.
Col. XI 3, 32. Geop. XII 29, 1. 2. Col. X 139. Martial. XIII 19. Th. H. VI 2, 5.insignein signo DF. quod, cum fimo laetoque solo gaudeat, rigua odit.
et tamen proprietate quaedamquaedam DFS. quadam rv. soli constantconstat v. a. G.: laudatissimumlaudatis-
simum ego. -mus in ll. v. semper Plinius porrum neutro genere dixit: cfr. § 107. 118. 183. XX 44. (49). XIII 132.
Aegypto, mox Ostiae atque Ariciae. sectivi duo genera:
herbaceumhic eruaceum E. folio, incisuris eius evidentibus, quo utuntur
medicamentarii, alterum genus flavidiorisflauidioris coni. Dal. faui- DGFd. fuaui- Ev.
fauioris S. fuauioris C. pallidioris Salm. H.αὐχμῶδες σφόδραTheophr. an aridioris? folii rotundiorisque
, levioribusleuioribus Tfv. leni- r. incisuris. fama est Melam equestris ordinis,
reum ex procuratione a Tiberio principe accersitum, in
summa desperatione suco porri ad trium denariorum argenteorum
pondus hausto confestim expirasse sine cruciatu
. amplioremam-
pliorem ll. v. an at minorem? cfr. XX 8. 131. 184. modum negant noxium esse.
Alium ad multa ruris praecipue medicamenta
prodesse creditur. tenuissimis et quae spernantursper-
nantur D2SS. om.F1. sperantur r. separantur v. universum
in
uniuersum v. velatur membranis, mox pluribus coagmentatur
nucleis, et his separatim vestitis, asperi saporis; quo plures
nuclei fuere, hoc est asperius. taedium huic quoque halitu,
utut Ev. om. r. cepis, nullum tamen coctisan cocti? de variatione structurae cfr. Müller de stilo Plin. p. 59, 6..Th. H. VII 4, 11. Col. XI 3, 20. (Diosc. II 181).
21. (Pallad. XII 6, 1. 2). 22. (Geop. XII 30, 9). 23. generum differentia in
tempore—praecox maturescit LX diebus—, tumtum v.
tamen ll.S.an tum et? in
magnitudine. ulpicum quoque in hoc genere Graecigraeco DF. appellavere
alium Cyprium, alii ἀντισκόροδον,antiscorodon C.
-rdon ll.v. antiσκοδρονQ. praecipue Africae
celebratumcelebratur Q. inter pulmentaria ruris, grandius alio. tritumtritu DF.
trito d v. a. C.
in oleo et aceto mirum quantum increscitincrescit QS. cfr. XXVIII 64. -cat GdEv.
-cas r. spuma. quidam
ulpicum et alium in piano seri vetant, castellatimque grumulis
inponi distantibus inter se pedes ternos. inter
grana digiti IIIIIII S om.ll. G. quattuor digiti v et Vincent. Bellov. interesse debent, simul atque tria folia
eruperunteruperunt EH. -rint rv., sariri. grandescunt, quo saepius sariuntur.
maturescentium caules depressi in terrain obruuntur; ita
cavetur, ne in frondem luxurient. in frigidis utiliusutilius D2dv. om. r. vere
seri quam autumno. cetero ut odore careant, omnia haec
iubentur seri, cum luna sub terra sit, colligi, cum in
coitu. sine his Menander e Graecis auctor est alium
edentibus, si radicemradictum G. betae in pruna tostamtostum G. superederint,
odorem extingui. sunt qui et alium et ulpicum inter
Compitalia ac Saturnalia seri aptissime putent. alium et
semine provenit, sed tarde. primo enim anno porri crassitudinem
capite efficit, sequenti dividitur, tertio consummatur
, pulchriusque tale existimant quidam. in semen
exire nonnon om.G. debet, sed intorqueri caulis satus gratia, ut
caput validius fiat.Pallad. XII 6, 2. cfr. Plin. XX 43. XIX 106. quod si diutius alium cepamque inveterare
libeat, aqua salsa tepida capita unguenda sunt;
ita diuturniora fient melioraque usui et in satu sterilia.
alii contenti sunt primoprimos DF. super prunasan prunam? singular enim numero Plinius ceteris huius modi locis constanter usus est: § 113. XX 54. XXIX 45. XXX 44. XXXII 78. XXXIII 60. XXXIV 104. XXXV 175. aliter est dictum XIII 39. cfr. etiam Celsus IV 10. V 27, 5. suspendisse abundeque
ita profici arbitrantur, ne germinent, quod facere
alium cepamque extra terram quoque certum est et cauliculo
actoaucto S. evanescere. aliqui et alium paleaan in palea? cfr. § 106. XXV 148. 149. XXIX 92. XXX 115. 121. aliter § 74. 128. servariseruare FE. optime
putant. alium est et in arvis sponte nascens—alum
vocant —, quod adversus improbitatem alitum depascentium
semina coctum, ne renasci possit, abicitur, statimque
quae devoravere aves stupentesstupentes
dv. -te r. manu capiuntur et, si
paulum commorerecommorere DGFS. -ouere rTfH. -orauere v., sopitae. est et silvestre, quodquod DFdEv. et quod GfS. ursinum
vocant, odore similiodore simili coni. Dal. J.
odor est mili DGFE. odore mili (milii dT) dTSS. -re. molli v., capite praetenui, foliis grandibus.
Th. H. VII 1, 3. (C. IV 3, 1). In horto satorum celerrime nascuntur ocimum
, blitum, napus, eruca. tertio enim die erumpunt,
anetum quarto, lactucalactuca v. lapt- Q. lactucaque (quae D)DF2S. latuca-
que F1. lactacaque r. quinto, raphanus sexto, cucumiscucumis dQS. -mis his r. -mis et v.,
cucurbitacucurbita DS. -tas Q. -tae GdEv. -te F.fortasse e Theophr. scribendum est: raphanus X, sexto cucumis, cucurbita et sep-
timo—prior cucumis—. septimo—prior cucumis —, nasturtium, sinapisinapis d. quam sinapi Q. ac
sinapi v. a. S.
quinto, beta aestate sexto, hieme decimo, atriplex octavo,
cepaecaepae Q. caepe GdEDal. cepe v. XVIIII aut XX, gethyumge-
thyum C. getym DGd. getim r. getium v. X aut duodecimo, contumacius
coriandrum, cunila quidem et origanum post XXX
diem, omnium autem difficillime apium. XL enim die cum
celerrime, LL B e Theophr. om. ll.QD. an potius L emergit? maiore ex parte emergit.Th. H. VII 1, 6. (3, 4. Pallad. V 3, 2). 7. aliquid et seminum
aetas confert, quoniam recentiarecentia QS. -tiora Ev.
-tius r. maturius gignunt in
porro, gethyo, cucumi, cucurbita, ex vetereueteri d. autem celerius
proveniunt apium, beta, cardamum, cunila, origanum, coriandrum
. mirum in betae semine: non enim totumtotū C e Theophr. tota ll.Qv. eodem
anno gignitgignitur dTv. a. G. -nunt G., sed aliquid sequentisequenti d. -te rQv. cfr. & Sect. 114., aliquid etet QS. in d.inFras. om. rv. tertio; itaque
ex copia seminis modice nascitur. quaedam anno tantum
suo pariunt, quaedam saepius, sicut apium, porrum,
gethyumgetium Qv. a. C.; haec enim semel sata pluribus annis restibili
fertilitate proveniunt.
Th. H. VII 3, 2. (I 11, 3). Semina plurimis rotunda, aliquisaliquibus dv. a. S. oblonga, paucis
foliacia et lata, ut atriplici, quibusdam angusta et canaliculata
caniculata Q., ut cumino. differuntcumino.
Differunt dv. cum odii (comodii E) ferunt r. et colorecolori DF. nigro, candidiorecan-
didiore DFdS.cfr. Pliniana p. 40 not. -orae r. candidoque v.
-doue D.,
item duritia surculacea. in folliculo sunt raphanisraphano dv. a. D., sinapi,
rapo. nudum semen estest U 404 e Theophr. et fi DGF. et fit E.om.d. apii
v. a. D. coriandri, aneti, feniculi, cumini,
cortice obductum bliti, betae, atriplicis, ocimi, atat dv. ac r. lactucis
in lanugine.Th. H. VII 3, 3. (IX 8, 8. Col. XI 3, 34. 33. X 319).
4. 5. (Geop. XII 29, 5. Pallad. III 24, 12. V 3, 2). nihil ocimo fecundius. cum maledictis ac
probriset probris dQS. serendum praecipiuntserere praecipiunt (-pium Q)QS., utut om.GdEv. a. G. laetius proveniatproueniet v. a. G.; sato
pavitur terra. et cuminumet cuminum G. ad cacuminum (caum- G) ll. ut cum-
J. adacta cuminum et v. om.QS. festuca. cuminum Müller emend. III 33. qui seruntqui serunt om.QS., precanturprecantibus QS. ne exeat.
quaequae
Gdv. quō E. qm??? r. in cortice sunt, difficillime inarescuntmarescunt D. marcesc- E. mature-
scunt v. a. B. maximeque
ocimum, et ideoideo D2S. id forsiciam (forcic- F1)D1FE.
id fossitiam d. ad forsitiam G. gith (vel gyt) v. siccantur omnia ac suntfunt ll. v. an fiunt?γίνεταιTheophr. fecunda. utique
meliora nascuntur acervatim sato semine quam sparso.
ita certe porrum et apiumapium Bodaeus e Theophr.
alium DF. allium r v. a. S. serunt in laciniis colligatum,
apium etiam paxillo caverna facta ac fimo ingestoingesta DF..Th. H. VII 2, 1. 2. 4. 5. (cfr. Plin. XVIII 127). nascuntur
autem omnia aut semine aut avolsione, quaedamquaedam
et semine dTJ. semine
et surculo, ut ruta, origanum, ocimum—praecidunt
enim et hoc, cum pervenit ad palmum altitudinis —,
quaedam et semine et radice, ut cepa, alium, bulbi et si
quorum radicesradices P. -cem ll. v. a. S.anniferorumanniferorum.
B. minimi (-me E1 ) ferorum forumm v) ll. v. seminiferorum J.
an uelut anniferorum? relinquunturrelinquuntur P. -quunt (-qunt DF)
Vt ll. -quunt v. a. S.. eorum vero,
quae a radice nascuntur, radix diuturna et fruticosa est,
ut bulbi, gethyi, scillae. fruticantfruticant dv. fructicant F. fructi-
ficant r. alia et non capitatacapitata P. capita ll. -ite v. a. S., ut
apium et beta. caule reciso fere quidem omnia regerminant
exceptis quae non scabrum caulem habent, et in
usum vero ocimum, raphanus, lactuca; hanc etiam suaviorem
putant a regerminatione. raphanus utique iucundior
detractis foliis, antequam decaulescat. hoc et in rapis.
nam et eadem dereptisdereptis dv. a. Brot. foliis cooperta terra crescunt durantque
in aestatemaestatem dS. -ate rv..
Th. H. VII 4, 1. Pallad. IV 9, 14. cfr. Plin. XI 44. Singula genera sunt ocimo, lapatho, blito, nasturtio
an post aneto (vel post erucae) intercidit rutae? cfr. Theophr., erucae, atriplici, coriandro, aneto. haec enim ubique
eadem sunt, neque aliudaliud GdEv. alunt r. alio melius usquamusquam dv. usque D1GFE. quam D2.. rutam furtivam
tantum provenire fertilius putant, sicut apes furtivas
pessime. nascuntur autem etiam non sata mentastrumante mentastrum eQ (mente autem et mentastrum) J in- seruit menta.,
nepetenepeta v. a. S., intubum, puleium. contra plura genera sunt eorum,
quae diximus dicemusque, et in primis apio.Th. H. VII 6, 3. (Pallad. V 3, 2). 4. VII 4, 6.
id enim,
quod sponte in umidis nascitur, helioselinum vocatur, uno
folio nec hirsutum, rursus in siccis hipposelinum, pluribus
foliis, simile helioselino. tertium est oreoselinum, cicutae
foliis, radice tenui, semine aneti, minutiore tantum.
et sativisatiui dG. -iua r. (est
autem) satiuis v. autem differentiaedifferentia Ev. a. G. in folio denso, crispo aut rariore
et leviorelatiore (pro
leuiore) coni. Brot. e Theophr., item caule tenuiore aut crassiore, et
caulis aliorum candidus est, aliorum purpureus, aliorum
varius.
Th. H. VII 4, 5. (Martial. X 48, 9. III 47, 8). Col. XI 3, 26. X 190–193. Lactucae Graeci tria fecere genera: unum lati
caulis, adeo ut ostiolaurtiola E. urceola v. a. B. olitoria ex iis factitari prodiderint
— folium his paulo maius herbaceo et angustissimum, utut dv. et r.
alibi consumpto incremento —, alterum rotundi caulis,
tertium sessile, quod Laconicumlaconium d. -ion v. a. C. vocant. alii colorecolore G.
-ris ll. v. et
temporetempore G. -ris dv. -ri r. satus genera discrevere; esse enim nigras, quarum
semen mense Ianuario seratur, albas, quarum Martio,
rubentes, quarum Aprili, et omnium earum plantas post
binos menses differri.Col. XI 3, 26. X 182–188. Th. H. VII 11, 4. Geop.
XII 1. Diosc. II 165. 164. Celsus II 32. Geop. XII 13, 2. Pal-
lad. II 14, 4. Varro de 1. 1. V 104. diligentiores plura genera faciunt:
purpureas, crispas, Cappadociascappadocias dTS. -otias E. -ocicas rD. -ocas v., Graecas, longiorisan le-
uioris (pro longioris)? cfr. Colum. has
folii caulisque lati, praeterea longi et angusti, intubis similis
similes GEv. a. G.. pessimum autem genus cum exprobratione amaritudinis
picrida Fv. -idia rS. -icia Q. appellavere πικρίδα. est etiamnum alia distinctio
albaealbae Salm. alba Q.
atrae ll.v., quae μηκωνὶςmiconis E.μεωνιςQ. vocatur a copia lactis soporiferisoporifere d. -era Q. sa-
porifere DF., quamquam
omnes somnumsomnium GdEv. a. Verc. parere credunturcredantur Qv. a. G. S.. apud antiquos
Italiae hoc solum genus earum fuit, et ideo lactucislactucae v. a. J. -cae iis lactis S. nomen
a lactea lacte D2QSJ.
aiecte (-tae d)D1GFd. adiectae ET. adeptae v. (nomine) dic-
tae S..Geop. XI 13, 2. Hippocrat. de diaeta II p. 686. Celsus II 27. Col. X 180. Gargil. p. 144, 11. purpuream maximae radicisradicis dEv. -cibus r. -ces Q. Caecilianam vocant,
rotundamastytida Bodaeus. H.
astilida (art- E) ll.αακτυλιεQ. astylida B. vero ac minima radice, latis foliis ἀστυτίδα
quidamque εὐνουχεῖονeunucheon
(cumu- E) GdE.εφυνουχειονQ. eunuchion B., quoniam haec maxime refrageturrefragere-
tur G. refrigerande (-dae S)QS.
veneri. estueneri est QS. quidem natura omnibus refrigeratrix et ideo
aestate gratiagrata d. -tae v.a.S. grecia E.. stomacho fastidium auferunt cibique adpetentiam
faciunt.sanguinem: Gargil. ibid. (cfr. Plin. XX 64). Diosc.
II 165. divusdiucius D2. certe Augustuscerte Augu-
stus v. certe hac Q. certe D2. certus r. lactuca conser15
vatus in aegritudine fertur prudentia MusaeMusae om.Q. medici, cumcum DGFEv. indicium dT.
priorispriores DFdv. a. H. C. AemiliC. Ae-
mili C. Fr. Hermnann. cameli DFdTQ. -lii rH. cauerent G.
eam ob v. religioreligione GD. -onem v. a. G. nimia eam negaretnimia eam negaret
H. nimiae (minime GdTE) omne caret ll. nimia ei abnegaret.
Or Q. nimia eum necaret J. nunc omni caret G. minime com-
manducarent v. nimia ei abnegaretur D., in tantum
recepta commendatione, ut servari etiam in alienos menses
eas oxymelioxymelite (om. tum) v.a.S. tum repertum sit. sanguinem quoque
augere creduntur. est etiamnum quae vocatur caprina lactuca
, de qua dicemusdicimus GE. inter medicas, et ecceet ecce
GFdTv. ecce Lugd. et eae D1. et heae D2. et haec D. cum20,58
maxime coepit inrepere sativis admodum probata quae Cilicia
vocatur, folio Cappadociaecappadociae GfEv. -cice dT. -cicae DFD. -cae G., ni crispum latiusque esset.
Col. XI 3, 27. cfr. XII 9. Neque ex eodem genere possintpos-
sint DFdE. -sit G. possunt Qv. dici neque ex
alio intubi, hiemis hihi (ii S) patientiores ego.
pat- GH (cum P). inpat- rv. -ior Q.cfr. § 126 init. C F W Müller p. 15. 16. patientiores virusque praeferentes,
seddist. U 406. caule non minus grati. seruntur ab aequinoctioab aequinoctio D2SD. om. rv. verno,
plantae eorum ultimo vere transferuntur. est et erraticum
intubum, quod in Aegyptoaegyptio G. cichorium vocant, de quo
plura alias.
20, 73 21,88
Inventum omnes thyrsos vel folia lactucarum prorogare
urceis conditos et recentes in patinis coquere.Col. XI 3, 27. Pallad. II 14, 1. seruntur
lactucae anno toto laetis et irriguisirriguis dv. cfr. Pallad. II 14, 1. riguis
r G. stercoratisque,
binis mensibus inter semen plantamque et maturitatem.
legitimum tamen a bruma semen iaceresemen iacere D2dEv. semen tacere D1F. sementare G., plantam favonio
transferre aut semen favonio, plantam aequinoctio verno.
albae maxime hiemem tolerant.Th. H. VII 5, 1. 1, 8. (Verg. Geo. IV 120). Col. XI 3, 25. Pallad. II 14, 1. 2. umore omnia hortensia
gaudentdist. v. a. Dal. cfr. Theophr. VII 5, 1. et stercore, praecipue lactucae et magis intubi.
seri etiam radices inlitas fimo interest et repleri ablaqueatas
abla-
queatas v. -ta ll. G. cfr. Wölfflini Arch. f. lat. Lexicogr. IV 309. humoan fimo (pro humo)? cfr. XVII 259. 263. Pallad. II 14, 1.. quidam et aliter amplitudinem augent, recisis
, cum ad semipedem excreverintexcreuerunt ES., fimoque suillo recent
inlitis. candorem vero putant contingere his dumtaxatcandorem—dumtaxat om.G.,
quae sint seminis albi, si harena de litore a primo incremento
congeraturcongregatur G. in medias atque increscentia folia contra
ipsaipsa ego. -sum d. -so r. -sas v. religentur.
Th. H. VII 4, 4. 5. (Diosc. II 149. Celsus II 22. III 24).
Pallad. VII 4. Beta hortensiorum levissima est. eius quoque aa om.DF.
colore duo genera Graeci faciunt, nigrum et candidiuscandidium Q.,
quod praeferunt—parcissimi seminis—appellantque Siculum
, candoris sane discrimine praeferentes etet ll. G. ut v. lactucamlactucam
GdTEv. H. -cas D2. -cae G. lactuca lactuca D1F..
nostri betae genera vernum et autumnale faciunt a temporibus
dist. ego. satussatus
H. satuus DFD. satiuis v. satuque dT.. quamquam et lunio seriturseratur dv. a. G.; transferturtransferuntur v.
autumnoautumno ego. autem in ll. v. planta.Pallad. III 24, 10. Diosc. II 149. Celsus II 18. 30. IV 9. cfr. Diphil. ap. Athenaeum IX 11 p. 371b. hae quoque et oblini fimo radices suas
locumque similiter madidum amant. usus his et cum lentilenti ego. lentis ll. -tibus S. -te v.
ac faba idemque qui oleris, et praecipuus, ut lenitas excitetur
acrimonia sinapis. medici nocentioremnocentiorem
EG. innoc- rv. quam olusquamquam olus DF.
essedist. C. iudicavere, quamobrem adpositas non nemininemini DFdB.
memini rv. a. B. Dal. degustare
etiam religio est, ut validis potius in cibo sint.
Col. XI 3, 27. Pallad. II 14,2. Geop. XII 15, 1.gemina iis natura, et oleris et capite ipso exilientis bulbi,
species summa in latitudine. ea contingit, ut in lactucis,
cum coeperint colorem trahere inposito levi pondere. neque
alii hortensiorum latitudo maior; in binos pedes aliquando
se panduntexpandunt dT., multum et soli natura conferentecon-
ferente D2Fdv. -erent D1. -errent r., siquidem
siquidem D2Fd TD. est (est hae GE) quidem r. hae quidem G. eis et v. in Circeiensi agro amplissimae proveniunt.Col. XI 3, 17. 42. Diosc. II 149. (Martial. III 47, 9. Athenaeus. l.l. et III 91 p. 120c). sunt
qui betas punicopunica ES. malo florente optine seri existiment,
transferriquinque ll. v. autem, cum v foliorum esse coeperint. mira
differentia, si vera est, candidis alvumaluum (-uom S) elici TS. aluo (saluo E)
melici r. aiunt aluo medici Q. solui aluos modice v. elici, nigris inhiberi
, et cum brassicabra-
sicarum Q. corrumpatur in dolio viniuini DGFdQv. cum E. saporsapore F2E.,
eodemeo-
dem DGF1dQSD. cfr. U. 408. odorem F2ES. -re v. malim
eūdem, hac praesertim verborum collocatione. betae foliisfoliis EQv. folio
rS. demersisdemerso S. restitui.
Cato 157, 1. 2. (Athenaeus IX 9 p. 369f). cfr. Th. H. VII 4, 4 et Plin. XIX 80. <1> Olus caulesque, quibus nune principatus
hortorum, apud Graecos in honore fuissefuisset et non DF. non reperio, sed
Cato brassicae miras canit laudes, quas in medendi20, 78 sqq.
locoan in medi-
cinae loco? cfr. § 169. reddemus. genera eius facit: extentisfacit tria: unam extentis v. a. J. foliis, caule
magno, alteram crispo folio, quam apiacamapiacam S. app- DGFd. apianam Ev. apiacon Cato. vocant, tertiam
minutis caulibus, lenem, teneram minimeque probat.Pallad. III 24, 5. Col. XI 3, 14. 23. (42). 24. (Pallad. X 13, 1). Col. X 129. Pallad. VII 4. brassica
toto anno seritur, quoniam et toto secatur, utilissime
tamenquinque ll. v. VI Colum. ab aequinoctio autumni, transferturque, cum v foliorum
est. cymamcymam DFD. -ma rQBrot.
-mas v. a prima sationesatione vet. Dal. stat- E. secat- T. sectat- r. sec-
tione Qv. a. D. praestat proximo vere.
hic est quidam ipsorum caulium delicatior teneriorque cauliculus
, Apici luxuriae et per eum Druso Caesari fastiditus
, non sine castigatione Tiberi patris. post cymam ex
eadem brassica contingunt aestivi autumnalesque cauliculi,
mox hiberni, iterumque cymae, nullo aeque genere multifero
, donec fertilitate sua consumaturconsummatur GFQ.. alteraaltera— satio ab
aequinoctio verno est, cuius planta extremo vere plantatur
, ne priusprius D2S. plus S. cyma quam caule pariatpariat D2SS. om. rv.. tertia circa solstitium
, ex qua, si umidior locus sitsit ego. est ll. v., aestate, si sicciorsi siccior DG. siccior rv.,
autumno plantaturplantator G.. umor fimumque si defuere, maior saporis
gratia est; si abundavere, laetior fertilitas. fimun
asininum maxime convenit.
cfr. Pallad. III 24, 7.<2> Est haec quoque res inter opera ganeae, quapropter
non pigebit verbosius persequi. praecipuus fit
caulis sapore ac magnitudine, primum omnium si in repastinato
seras, dein si terram fugientes cauliculos sequaresequaris dT. quare G. seces v. a. S.
terrae terra d. a terraque v. a. S.adtollentesqueadtollentesque CFW Mül- ler p. 19. toll- DGFdS. dolentesque E. attollentes v. se proceritate luxuriosa exaggerando
aliam accumulesac-
cumules D2(GE?)v. attu- r. ita, ne plus quam cacumen emineat. Tritanum
trizianum DFS. hoc genus vocatur bis conputabili inpendio taedioque
.Col. X 130. 139. 136. 139. 137. 138. Gargil. p. 169, 13–21. <3> Cetera genera complura sunt: Cumanum sessile
sessili EC. at cfr. § 125. XV 56. XXXVII 22. Martial. III 47, 8. folio, capite patulum; Aricinum altitudine nonnon om.G. excelsius
excelsus G., folio numerosius quamquam v. qm??? dS.
quō GF. quoniam T. quo DES. teneriustenerius ego. tenuius ll.v. cfr. § 173.; hoc utilissimuminutilissimum dT.
existimatur, quia sub omnibus paene foliis fruticat cauliculis
peculiaribus. Pompeianum procerius, caule ab radice
tenui, intrainfra dT. folia crassescit; rariora haec angustioraque,
sedsed (sede F) teneritas D2Fdv. sedeteritas r. teneritas in dote est.est D. si ll. G. fit v. ei
J. frigorafrigora d2v. figura d1. -ram r. non tolerat, quibus etiam
aluntur Bruttianibritiani G. britanni
dT. praegrandes foliis, caule tenues, sapore
acuti. Sabellico usque in admirationem crispa sunt folia,
quorum crassitudo caulem ipsum extenuet, sed dulcissimi
perhibentur ex omnibus. nuper subiere LacuturnensesLacuturnenses U 410. -urreses DGF. -urres r v.a. D. ex
convallearina d. Aricinapost Aricina in ll. v. a. D. legitur glossema:
ubi quondam (quodam DF) fuit lacus turrisque quae (quae
om.d) remanet. del. U 410., capite praegrandes, folio innumeri, alii
in orbem conlecticonlecti ego. corre- ll. S. porre- v., alii in latitudinem torosi; nec plus
ullis capitis post TritianumTritianum C. trizi- DGFdS. triozi- E. trici- v., cui pedale aliquando conspicitur
, etet om.d. cyma nullis serior.Athenaeus IX 9 p. 369c. cuicumque autemautem om.G. generi
pruinae plurimum suavitatisan suauitati? cfr. § 182. conferunt, atat ego. et
Ev. nec rS. sed coni. J. sectio D. an sectili vel sectis? nisi obliquo vulnere
defendatur medulla, plurimum nocentnocent C. nocet ll. v. D. ad rem cfr. XVII 192.. semini destinati
non secantur. est etiametiam Ev.
iam rS. sua gratia numquam plantae
habitumhabitu v. a. G.almiridia DGF. adm- E. excedentibusexcedentibus coni. S. excellent-
ll. v. a. J.; ἁλμυρίδια vocant, quoniam nisi in
maritumis non proveniuntan proueniant?. aiuntaiunt
D2QSD. om. rv. navigatione quoque longinqua
virides adservari, siadseruari si D1dTSS. -ari is G. -arin
F1. -arint F2. -ari D2E. -asse Q. -antur v. (uiridibus) -atis
C. statim desectidefecti G. directi E. ita, ne humum
adtingant, in cados olei quam proxime siccatos opturatosque
condanturconduntur GEBas. omni spiritu excluso.Col. XI 3, 23. Pallad. III 24, 6. Geop. XII 17, 1. (cfr. Th. H. II 4, 2). Martial. XIII 17. Apicius III 61. sunt qui plantam
in transferendo alga subdita pediculo nitriveni-
triue D2dTS. nitruue r. nitroue (trito) v. triti quod
tribus digitis capiatur celeriorem ad mafuritatem fieri
putent. sunt qui semen trifoliisemestri folii
d. nitrumque simul tritum
adspergant foliis. nitrum in coquendo etiam viriditatem
custodit, ut etut et ego. aut ll. v. ut in coni. Dal. Apiciana coctura, oleo ac sale, priusquam
coquantur, maceratis.cfr. Pallad. II 14, 4. III 24, 12.—Diosc. II 142. (Col. XII 7, 1). est inter herbas genus inserendiinserendi
Gv. -dis r.
praecisis germinibus cauliscaulis v. et caulis ll. S. et inet in dEv. in DS.
et r. medullam semine ex aliis
addito. hoc et in cucumere silvestri. nec non olussolus DF2. solius F1. quoque
silvestre est, triumphotriumpho QS. trium
foliorum ll. v. divi Iuli carminibus praecipue
iocisque militaribus celebratum; alternis quippe versibus
exprobravere lapsana se vixisse aput Dyrrachium, praemiorum
parsimoniam cavillantes. est autem id cyma silvestris
.
Cato 6, 3. Omnium inin D2TSS. om. rv. hortis rerumhortis rerum ll.SS. hortensiorum v. lautissima cura asparagis.
de origine eorum ee ego. om. ll. in v. silvestribus corrudiscorrudis ego. curis ll. v. abunde dictum16, 173
et quomodo easeos v. iuberet Cato in harundinetisharundinetis v. -neis DF. arundineis r. seri.
est et aliud genus incultius asparago, mitius corruda, passim
etiam in montibus nascens, refertis superioris Germaniae
campis, non inficeto Ti. Caesaris dicto, herbam ibi
quandam nasci simillimam asparago.Col. XI 3, 43. nam quod in Nesideeside DFd.
Campaniae insula sponte nascitur, longe optimum existimatur
. hortensiumhortensiorum G. seritur spongeis. est enim plurimae
radicis altissimeque germinat. viret thyrso primum emicante
, qui caulemcaulem v. caudem ll. educens tempore ipsoipso quo
v. a. G. fastigaturfastigatur ego. -tus est ll. v. -tus G. in toros
striatosstriatos
ego. -tus DFD. -tur rG. stringitur v.. potest et semine seri.
Cato 161, 1. 2. (6, 4). 2. 3. 4.Nihil diligentius comprehendit Cato, novissimumque
libri est, ut appareat remrem ego. om. ll. v. repentemrepentinam v.a.S. recentem D. acac DFdT.v. ag GE. hanc D. noviciamnotitiam D. -iciam D2. nouiciam uiro curam v. a.D. fuisse.
locum subigi iubet umidum aut crassum, -semipedali undique
intervallo seri, ne calcetur, praeterea ad lineam grana
bina aut terna paxilloau-
tem rega paxillo G. demittidemitti dTEP. dim- r v.a.H.—videlicet semine tum tantum
serebantur —, id fieri secundum aequinoctium vernum
, stercore satiari, crebro purgari, caveri ne cum herbis
herbal d Cato. evellatur asparagus; primo anno stramento ab hieme
protegi, vere aperiri, sariri, runcari, tertio incendi verno.
quo maturius incensus est, hoc melius provenitprouenire G.. itaque
harundinetis maxime convenit, quae festinant incendi. sariri
iubetiubet id est d. idem non antequam asparagus natus fuerit, ne
in sariendo radices vexentur. ex eo velli asparagum ab
radice, nam si defringatur, stirpescere et intermori; velli,
donecdist. ego. in semen eat—id autem maturescere ad verad uer ll. v. ad autumnum Cato. an conici possit id autumno maturescere ac decerpi—, incendique? —,
incendique ac rursus, cum apparuerit asparagus, sariri ac
stercorari, ac post annos VIII, cum iam vetus sit, digeri
subactosubacto solo v. a. S. stercoratoque, tum spongeis seri singulorum pedum
intervallo. quin et ovillo fimo nominatim uti, quoniam
aliud herbas creetherbas ereet DF. -basceret v. a. H.
-besceret S..Col. XI 3, 43. Pallad.IV 9, 11. Martial. XIII 21. nec quicquam postea temptatum utilius
apparuit, nisi quod circa id. Feb. defosso semine acervati
maceruatim H cum Dal. -atis ll. v. parvulis scrobibus serunt, plurimum maceratummacerato in Müller emend. 11135. fimo.
bienniobiennio Müller l. l. om ll. v. magis congruat cum Palladio serunt, per biennium ma-
cerant fimo, dein. dein nexis inter se radicibus spongeas factas post
aequinoctium autumni disponunt pedalibuspedalibus v. et (de DF) pedalibus ll. intervallis, fertilitate
in denos annos durante.Diosc. II 151. Geop. XII 18, 2. cfr. Plin. XX 110. nullum gratius his solum
quamdist. ego. Ravennatium hortorum indicavimus. corrudamet corrudam G.19, 54
—hunc enim intellego silvestrem asparagum, quem Graeci
ὄρμινονὄρμινονS.
orminum ll. v.μινονQ. hormenum H.ὅρμινονD cum U 410. aut μυάκανθονmyacanthon v. -antum ll.δγακνθονQ. vocant aliisquealiisque DdSD.
aliisoue F. aliisue rv. nominibus—invenio
nasci et arietis cornibus tunsis atque defossis.
Poterant videri dicta omnia, quae in pretio sunt,
ni restaret res maximi quaestus non sine pudore dicendadicenda Gdv. decidenda r..
certum est quippe carduos apud Carthaginem Magnam Cordubamque
praecipue sestertiumsestertium GdEH. -tia rv. sena milia e parviset paruis E. ut parcius G. ex
iis aruis C. reddere
areisareis Salm. eis ll. del. v.a.H., quoniam portenta quoque terrarum in ganeam
vertimus serimusqueseri- musque D2SD. que GFE. quae D1. om.dv. etiam ea, quae refugiunt cunctaecunctae D2D.
conctae (-te d)dS. contiae D1F. consciae Gv. om.E. quadripedes
.Col. XI 3, 28. Pallad. IV 9, 1. Gargil. p. 150, 4–6. carduos ergo duobus modismodis serunt v. a. D., autumno planta et
semine ante nonas Martias, plantaeque ex eo disponunturdeponuntur G.
ante id. Novemb. aut inin Ev. ut r. locis frigidis circa favonium. stercorantur
etiam, si dis placetdisplicet D2D., laetiusque proveniunt. condiuntur
condiuntur DQC. -duntur rv. quoquequoque ll. S. que v. om.Q. aceto melle diluto addita laseris radice et
cuminocumino ego e Gargilio. cumina Q. -ni
ll. v., ne quis dies sine carduo sit.
Col. XI 3, 14. 34. 29. Pallad. V 3, 4. II 14, 5.
Col. X 373. 108. Diosc. II 169. Celsus IV 28. Gargil. p. 147,
7–10. Varro ap. Non. p. 12 M. 19. Geop. XII 27, 2. Cetera in transcursu dici possunt. ocimum
ParilibusParilibus v. paribus ll. optime seri ferunt, quidam et autumno iubentque,
cum inin om. v.a.D. hiememhie-
mem DD. -men F. -me rv. seratur, aceto semensemen dv. semenque (quae F)r. perfundiperfunditur E.. eruca
quoque etet D2v. om. r. nasturtiummasturtium Gd. vel aestate vel hieme facillime nascuntur
. eruca praecipue frigorum contemptrix diversae
est quam lactuca naturae concitatrixquecontextrix G. veneris. idcirco
iungitur illi fere in cibis, utut om.G. nimio frigori par fervor inmixtus
temperamentum aequet. nasturtium nomen accepit
a nariumnasium E. nardo d. tormento, et inde vigoris significatio proverbio
usurpavit id vocabulum veluti torporem excitantisexcitantis dv. -atis DGF. excratis E.. in Arabia
mirae amplitudinis dicitur gigni.
Col. XI 3, 16. 38. Th. H. VII 5, 1. C. III 17, 1. V 6, 10. Pallad. IV 9, 13. Geop. XII 25, 1. (Non. p. 341 M. 26). Th. C. V 6, 10.
Diosc. III 45. Pallad. IV 9, 14. Ruta quoque seritur favonio et ab aequinoctio
autumni. odit hiemem et umorem ac fimum, apricis gaudet
ac siccisac siccis FdD. a
siccis G. et siccis EQv. terraque quam maxime lateraria, cinere vult nutriri
. hic et semini miscetur, ut careat uruciserucis GEv. a. S.. auctoritas
eiei QD. et DFdE. et et G. ei et S. etiam v. peculiaris apud antiquos fiitei fuit v. a. S.. invenio mulsummulfum QS. multum Fd. muftum rv. rutatum
populo datum a Cornelio Cethego, in consulatu collega
Quinti Flamininiflamminini D. flāmmi d. flamini EQv. a. G. verba collega Quinti
Flaminini spuria putavit U 411. fortasse collega delendum sit., comitiis peractis. amicitia eiei dS. et r. e Q. est ei et v. cum fico
tanta, uttanta ut ego. cfr. Plinian. p. 33 not. (praeterea CFW Müller p. 19). tantum ll. S.
in tantum ut v. nusquam laetior proveniatproueniat v. -nit ll. S. quam sub hac arbore.
seritur etet om.dS. surculo,Th. C. I 4, 2. H. VII 2, 1. (cfr. Plin. XIX 120). Col.
XI 3, 38. melius in perforatam fabam indito,
quae suco nutrit conprehendendo surculum. seritserit S. seri GFE. seritur dv. et sea se v.
ipsaipsam E., namque incurvato cacumine alicuius rami cum attigit
terram, statim radicatur. eadem et ocimo natura, nisi
quod difficilius arescitarescit ll.TS. cfr. § 120. crescit v. at cfr. § 117. probavit U 412, verbis Theophr. VII 2, 1 parum accurate inspectis. semen. rutase-
men. ruta ego. sed durata ll. v.sed ruta D cum U 412. sed
delata (rectius dilata) P e Colum., aliena tamen verba eadem
—arescit ab hoc loco esse ratus. runcatur non sine difficultate
, pruritivispruritiuis H. -tus d.
prorituus (prorat- F1) r. prouenientibus v. pruritu nascentibus
U 412. an pruritu futuris (cfr. § 189 extr.) vel pruritus secutu-
ris? ulceribus, ni munitis manibus id fiat
oleove defensis. condiunturcondiuntur SD. cfr. XX 136. conduntur ll. G. con-
ciduntur v. autem et eius folia servanturque
fasciculis.
Col. XI 3, 33. 34. Pallad. V 3, 2. Geop. XII
23, 2. Th. C. V 6, 7. H. II 4, 3. (cfr. Plin. XIX 124). Ab aequinoctio verno seritur apium semine paulum
in pilapila v. pilato ll. pulsato. crispius sic putant fieri aut si satum
calcetur cylindro pedibusve. proprium ei, quodquod GFEv. quidem
d.
colorem mutat. honosonus G. in Achaia coronare victores sacri
certaminis Nemeae.
Col. XI 3, 37. Pallad. III 24, 9. (Varro de l. l. V 103). Eodem tempore seritur menta planta vel, si nondum
germinetgerminet G. -nat rv., spongeaspongea om.GF.. non minusnon minus coni. H. minus ll. v. a. S. nimis P. an mire (falso scriptum min)? haec umido gaudet.
aestate viret, hieme flavescit. genusgenus v. hoc genus ll. eius silvestre mentastrum
; ex hocex hoc ll. S.
est, et hoc v. propagaturpropagantur E. utut om.d. vitis vel si inversi rami
serantur. mentae nomen suavitas odorisodoris om.Q. apud Graecos mutavit
putauit Q., cum alioquialioquin dv. a. G. alio G. ante Q. minthaqui
mintha — vocaretur, unde veteres nostri
nomennomen de om.G. declinaveruntdeclinauerunt Qv. -erant
FdEH. clinauerant G.; nunc autem coepit dici ἡδύοσμον.nunc—ἡδύοσμονQS. om. ll. v.
grata tomentograta tomento ego. grato mento (-toi F)FE. grato r Brot.
grato menta v. cfr. Blümnneri technol. I p. 205. mensas odore percurrit in rusticis dapibus.
semel sata diutina aetate durat. congruit puleio, cuius
natura in carnariis reflorescens saepius dicta est.2, 108 18, 227
haec quoque servantur simili genere, mentam dico
puleiumque et nepetamneptam
d. nepitam v. a. H.. condimentorum tamentam F. iam dD. tantum Müller emend. III 37. omnium,
quaeomniū quae U 413. omnia quae ll. omniumque v.
omnium C. omniaque Müller l. l. omnia D.lacunam in- dicavit U 413, supplens medentur. malim amica sunt. fastidiis..., cuminum amicissimum.Th. C. II 12, 2. Pallad. III 24, 14. IV 9, 17. Diosc.
III 62. (61). cfr. Plin. XX 159. 163. nasciturnasci-
tur om.F. in
summa tellure vix haerens etet in sublime om.F. in sublime tendens in putribus
et calidis maxime locis, medio serendum vere. alterum
eius genus silvestre, quodquod om.G. rusticum vocant, alii Thebaicum
, si tritum ex aqua potetur, in dolore stomachi
prodest.prodest v. om. ll. J. in Carpetania nostri orbisnostri orbis dEv. nigorbis F2. -bi G.
gorbis F1. maxime laudatur, alioqui
Aethiopico Africoque palma est; quidam in hocin hoc (sc. genere) ego. hoc ll. S. huic v. Aegyptium
aegyptio TS. sed cfr. XX 163. praeferunt.
Col. XI 3, 36. Diosc. III 71. Th. H. VII 6, 3. IX 1, 3. 4. II 2, 1. C. I 4, 6. Sed praecipue olusatrumholus astrum
E. mirae naturae est. hipposelinum
Graeci vocant, alii zmyrniumzmyrnium FTS. zmir- d. zmur- Q. zmirnum G. smyrnium EB. -neum C.. e lacrima cauliscaulis QG. cautis ll. caudicis v.
sui nascitur. seritur et radice. sucum eius qui colligunt,
murrae saporem habere dicunt, auctorque est Theophrastus
murra sata natum.Col. XI 3, 36. 54. 55. (Th. H. I 3, 6. Geop. II 39, 9.
Diosc. II 204). Pallad. X 13, 2. Th. H. VI 5, 2. hipposelinum veteres praeceper
untpraeceperunt ego. -rant ll. v. in locis incultis, lapidosis iuxta maceriam seriseri om.F.—nun
et repastinato seritur etet post Strack. a favonio post aequinoctium autumnum
—, quippe cum capparis quoque seratur sic,sic ego. om. ll. v. siccis
maximerupisse E., area ideo fossainclusaideo fossa inclufa ego e Colum. in defossum (-ssu v. a. Brot.) cauta (cauata v.) ll. v. ripisque undique circumstructis
lapide; alias evagaturalias euagatur dv. alia seuatur GF. alia ser-
uatur E. per agros et cogit solum
sterilescere. floret aestate, viret usque ad vergiliarum
occasum, sabulosis familiarissimum. vitia eius, quod trans
maria nascitur, diximus inter peregrinos fruticesfrutices om.G..
13,127
cfr. Col. XII 51, 2. Diosc. III 59. Peregrinumperegrinum om.G. et careum gentis suae nomineno-
men GE. appellatum
, culinisin culinis Q. principaleprincipalem dE.. in quacumque terra seri vult
ratione eadem, qua olusatrum, laudatissimum tamen in
Caria, proximum Phrygia.
Diosc. III 51. (29). Col. IX 4, 2. 6. XI 3, 39. 40. X 233. Scribon. Larg. comp. 124. Col. XI 3, 57. Pallad. III 24, 2. Ligusticumligusticum Qv. -tri cum ll. silvestre est in Liguriae suae montibus
; seritur etiametiam GdTJ. om. rv. nec minus
iam Q. iam S. ubique. suavius sativum, sed sine
viribus. panacem aliqui vocant. Crateuas apud Graecos
cunilam bubulam eo nomine appellat, cetericeteris d. verouero QD. fere ll. v. conyzam,
idconyza mides QF. est cunilaginem, thymbram vero quae sit cunilacunila v. cunicula ll. colnila Q.. haec
aput nos habet vocabulum et aliud, satureiasatureia dQv. saturea F1. satu regia F2G. -ragia E. dicta in condimentario
dist.ego. genere. seritur menseFebruario. origano aemuloaemulo GdE. -lu F1. -la F2Qv. cfr. Fels p.107.
nusquam utrumque additur, quippe similis effectus. sed
cunilae Aegyptium origanumorigano d. tantum praefertur.
Col. XI 3, 16. 41. XII 8, 3. (X 124). Diosc. II 166.
205. Peregrinum fruit et lepidiumlepidium B. -dum dE. lapidum r.. seritur a favonio,
dein, cumcum om.G. fruticavitfruticauit FG. -uerit v. fructificauit GE. -uerit d., iuxta terrain praeciditur, tunctunc — runcatur
dist. ego coll. Colum. stercoraturque. per bienniumbiennium om.G. hoc postea, iisdem
fruticibus, utuntur, si non saevitia hiemis ingruatingruat SD.
ingrauat ll. v., quando
inpatientissimum est frigorum. exit et in cubitalem altitudinem
, foliis laurilauri TS. lauribus ll. -inis v., sed molliusmollibus v. a. S.. usus eius non sine lacte.
Col. VI 34, 1. Pallad. X 13, 3. Diosc. III 83. 84.
85. Pallad. X 13, 1. II 14, 5. (Geop. XII 10).Gitgit S coll. § 168 et ind. l. XX. gyt Q. gip GdE.
gyp F. gith (vel gyt) v. pistrinispistrinis Qv. -inus ll., anesumanesum QS.
annesum GFE. -sium d. anisum v. et anetumanetum Q(F)v. anethum
rC. cfr. XIII 123. culinis et medicis
nascuntur; sacopeniumsacopemum FQ., quo laser adulteraturquo laser adultera-
tur QS. om. ll. v. cfr. § 40., et ipsum in
hortis quidem, sed medicinaemedicina FE. tantum.
Suntdist. ego. quaedam comitantia aliorum satussatus ego.
satus (satuus F) ut ll. v.; papaver
namque cum brassica seritur ac porcillacaporcillaca S coll. XIII 120. portilaca ll. portulaca v., et eruca cum
lactuca.Diosc. IV 65. Col. X 314. Verg. Geo. I 212. papaveris sativisatiua G. tria genera: candidum, cuius semen
tostum in secunda mensa cum melle apud antiquos
dabatur; hoc et panis rustici crustae inspergitur, adfuso
ovo inhaerens, ubi inferiorem crustam apium gitque cereali
ceri-
ali Fv. a. C. sapore condiunt. alterum genus est papaveris nigrum,
cuius scapo incisoan capite inciso? cfr. not. ad XX 198. lacteus sucus excipitur.Th. H. IX 12, 4. Diosc. IV 64. Liv. I 54, 6. Val. Max. VII 4, 2. tertium genus
rhoeanrhoean S cum Salm. -am B. rhyan GFEv. thyran d. vocant Graeci, idid
ll. v. aut delendum aut idem (vel et) seribendum videtur. nostri erraticum; sponte quidem,
sed in arvis cum hordeo maxime nascitur, erucae simile,
cubitali altitudine, flore rufo et protinus deciduo, unde
et nomen a Graecis accepit. de reliquis generibus papaveris
sponte nascentis dicemus in medicinae loco.20, 198
fuisse autem in honore apud Romanos semper indicio est
Tarquinius Superbus, qui legatis a filio missis decutiendo
papavera in horto altissima sanguinarium illud responsum
hac facti ambagean tacita ambage? cfr. Liv. reddidit.
Th. H. VII 1, 2. Pallad. III 24, 9. X 13, 3. Col. XI
3, 42. Celsus 11 33. Col. XI 3, 29. Pallad. XI 11, 2. Rursus alio comitatu aequinoctio autumniautumnali S. (-alis Q). seruntur
seritur d. coriandrum, anetum, atriplex, malva, lapathummalua lapathum C. malua (maluae dv.
mallie F) lapati FdEv. millie lapathi G. balafathyum Q., caerefolium
caerefolium G. cerefol- Qv. a. B. caerepollum ll., quod paederota Graeci vocant, et acerrimum sapore
igneiqueigneique v.a.B. igneque dE. ignique rQ. ignei Ven. effectus ac saluberrimum corpori sinapi, nulla
cultura, melius tamen planta tralatatranslata T. relata Ev. a.G. om.Q.. quin e diverso vix
est sato semel eo liberare locum, quoniam semen cadenscadens dEv. can-
dens GF. candidum Q.
protinus viret.Col. XI 3, 29. Diosc. II 183. 185. Athenaeus IX 2 p. 367 a. usus eius etiam pro pulmentario in patellis
decocto, citracontra d. intellectum acrimoniae. cocuntur et folia,
sicut reliquorum olerum. sunt autem trium generum:
unum gracile, alterum simile rapi foliis, tertium erucae.
semen optimum Aegyptium. Athenienses napy appellaverunt
, alii thlaspithlaspi coni. H coll. XXVII 140 et Hesych. s. v.θλασπίς. thapsi ll. v. a. D., alii saurion.
Th. H. VI 7, 2. II 1, 3. C. I 4, 2. (Diosc. III 40. II 155. Geop. XII 35, 3). Th. H. VI 7, 5. Serpyllo et sisymbrio montes plerique scatent,
sicut Threciaethreciae SD. -cia Fd. thracia rv. in Thracia C.. itaqueitaque
ego. utaque T. -quę Fd. utiqua G. utique EH. ubi aquae C. deferunt ex his avulsos ramos seruntque
, item Sicyone ex suis montibus et Athenis ex
Hymetto. simili modo etet dEv. om. r. sisymbrium serunt. laetissimum
nascitur in puteorum parietibus et circa piscinas
ac stagna.
Th. H. VI 2, 7. Col. II 10, 21. Pallad. III 5. Reliqua sunt ferulacei generis, ceu feniculum
anguibus, ut diximus, gratissimum, ad condienda plurima,8, 99
cum inaruit, eiquecum inaruerit eique dv. a. G. cuminoque Q.an post inaruit intercidit utile? perquam similis thapsia, de qua
diximus inter externos frutices; deinde utilissima funibus13,121
cannabis. seritur a favonio; quo densior est, eo tenerior
tenerior FEv. tenior G. tenuior
dTH.cfr. § 140.. semen eius, cum est maturum, ab aequinoctio autumni
destringiturdestringitur FTS. distr- r Bas. defr- v. et sole aut vento aut fumo siccatur.
ipsa cannabis vellitur post vindemiam ac lucubrationibus
decorticata purgatur.Grat. cyneg. 46. optima Alabandica, plagarum praecipue
usibus. tria eius ibi genera: inprobatur cortici proximum
aut medullae; laudatissimalaudatissimum v. a. S. est e medio quae mesamesa om.G.
vocaturdist. v. a. Dal.. secunda Mylaseasecundam lasea GF.. quod ad proceritatem quidem
attinet, Rosea agri Sabini arborum altitudinem aequat.Col. XII 7, 4.
ferulae duo genera in peregrinis fruticibus diximus.13, 123
semen eius in Italia cibus est; conditur quippe duratque
in urceis vel anni spatio. duo ex eaex ea ego. ea ll. v. eius G.
(genera sc. cibi. an olera?). verba duo - racemi spuria putavit U 416. genera, caules et
racemi. corymbian hanc vocant corymbosque quos condiunt.
Th. C. V 7, 2. 1. H. II 4, 1. Pallad. V 3, 4. III 24, 7. Varro I 40, 2. Th. H. VIII 8, 5. C. V 15, 5. H. VIII 10, 1. VII 5. 4. Col. XI 3, 50. Morbos hortensia quoque sentiunt sicut reliqua
terraterrae v. a. S. an deleandum est? sata. namque et ocimum senectute degeneratsenectute de-
generat J. senec degenerat (degerat F1) iuti (lute E) ll. se-
necta degenerat G. se necat degeneratque rite v.
in serpyllum, etet v.
est et GFd. et—zmintham om.E. sisymbrium in zminthamzonnintam G. mentam
Brot. calamintham v., et ex semine
brassicae vetereuetere U 417 e Varr. ueteris ll. v. a. D. rapa fiunt, atque invicem. et necatur
cuminum αἱμοδώρῳ,αἱμοδώρῳD. ab haemodoro S e Theophr. ab
imo dorso ll. B. ab uno dorso Tv. a limodoro H. nisi repurgetur; est autem unicaule,
radice bulbo simili, non nisi innisi in d2v. susi in d1. sun F1. sunt r. gracili solo nascens. alius
privatim cumini morbus scabies. et ocimum sub canis
ortu pallescit. omnia vero accessu mulieris menstrualis
flavescunt.Th. H. VII 5, 4. Col. X 321. XI 3, 60. Geop. XII 7.
Col. X 324. Pallad. I 35, 13. bestiolarum quoque genera innascuntur, napis
pulices, raphano urucaeuricae E.
erucae d1v.a.S. et vermiculi, item lactucis et oleri,
utrisqueutriusque E. utrique QD. hoc amplius limaces et cocleae, porro vero privatapriuatim v. a. S.
animalia, quae facillime stercorestercore v. est stercore ll. iniectoiniectio F. (iniecto ster-
core QS.) capiuntur condentia
in id se. ferro quoqueferro quoque GFdQv. ferroque EDal. non expedire tangi rutam, cunilam
cuniculam dQ., mentam, ocimum auctor est Sabinussabinius FQ. Tiro in libro
κηπουρικῶν, quem Maecenati dicavit.
Col. X 322. Pallad. I 35, 8. Geop. XIII 10, 4. Idemitem Ev. a.G. contra formicas, non minimum hortorum
exitium, si non sint rigui, remedium monstravit limum
marinum aut cinerem obturandisobturandis dEG. obdu- r. opturantis Q. -ratis v. earum foraminibus. sed
efficacissime heliotropio herba necantur. quidam et aquam
diluto latere crudo inimicam his putant.Th. H. VII 5, 4. Pallad.
I 35, 8. 3. Geop. XII 7, 1. Col. XI 3, 61. 64. X 356. Geop. XII
7, 3. II 18, 1. Pallad. I 35, 16. (7. 3). Col. X 344. Pallad. I 35,
8 (ubi incenso pro infuso scribendum erit). naporum medicina
ervi aliquidmedicina erui aliquid S. -cina erutaliquid Q. -cinae riui aliquis d. -cinae sui aliquis GF. -cina est si aliquis E. -cinae sunt (-cina est G) siliquas v. una seri, sicut olerum cicer; arcet enimima E.
urucasuricas E. erucas
d1v. a.S.. quo si omissomisso Q. emisso T. enatae sintenatae sint dTJ. enata est in
QS (del. in). anatae sint r. iam natae sint v., remedioremedio QD.
-ium ll. v. est absinthi
sucus decocti inspersus veluel QS. om. ll. et v. sedi; genus hoc herbae, quam
aliialii QD. om. ll. v.ἀείζωον vocantἀείζωονS.αιζων. anzoum d. angoum r. angonen S. aizoum B. verba quam—uocant huc transposui; in ll.Qleguntur post sedi. spuria putavit U 418., diximus. semen olerum si suco18, 159
eius madefactum seratur, olera nulli animalium obnoxia
futura tradunt; in totum vero necarinecari QS. necat dTS. nec rv. urucaserucas d1Qv.a.S., si palo inponantur
in hortis ossa capitis ex equino genere, feminaefemina d1. -inina d2.
dumtaxat. adversus urucasurycas E. erucas Qv.a.S. et cancrum fluviatilemflu-
uiaticum QS. in medio
horto suspensum auxiliari narrant. sunt qui sanguineis
virgis tangant ea, quae nolintnolunt Qv. iisus F. his Qv. obnoxia esseesse om.QS.. infestant
et culices riguos hortosriguos ortos (hortos D)QD. hortos riguos E(?)v. riguos
Gd. riguus F2. riguis F1., praecipue si sintsunt Q. arbusculae aliquae
. hi galbano accensoaccesso Q. fugantur.
Th. H. VII 5, 5. 6.Nam quod ad permutationem seminum attinet, quibusdam
ex his firmitas maior est, ut coriandro, betae,
porro, nasturtio, sinapi, erucae, cunilae et fere acribus;
infirmiora auteminfirmiora autem om.d. sunt atriplici, ocimo, cucurbitae, cucumi,
etdist. ego. coll. Theophr. aestiva omnia hibernis magis; minime autem duratminime
autem durat ego. durant minime autem ll.v.
gethyumgetym GF. getium v.a.C.. sed ex his, quae sunt fortissima, nullum ultra
quadrimatum utile est, dumtaxat serendo, culinisculinis GFEP. cuniculis d. cunilis v.
a.H. et ultra
tempestiva sunt.
Th. C. II 5, 3. H. VII 5, 1. 2. (C.II 6, 3). Peculiaris medicina raphano, betae, rutae, cunilae
cuniculae d. in salsis aquis, quae et alioquiet aliquibus d. plurimum suavitatisuauitatis d. et
fertilitati conferunt. ceteris dulcium aquarum rigua prosunt
. utilissimae ex his quae frigidissimae et quae potu
suavissimae. minus utiles e stagnoutiles e stagno dv. utile est et agno (gano E)r. et quas eliceseli-
ces B. ilices ll. silices v. inducunt
, quoniam herbarum semina invehunt. praecipue tamen
imbres alunt, nam et bestiolae innascentes necantur.
Th. H. VII 5, 2. 3. Pallad. V 3, 4. Hisbestiolae.. necantur. his
ll.v. scribendum fortasse bestiolas.. necant. hortis (cfr. in- dex libri) vel cunctis vel ceteris (cfr. Theophr.). horae rigandi matutinomatutina v.a.S. atque vespera,
ne infervescat aqua sole, ocimoocimo Ev. -mum rS. tantum et meridie; nammeridie. Nam SD. -dia-
nam F. -diana rv.
etiam satum celerrime erumpere putant inter initia ferventi
aqua aspersum. omnia autem tralata meliora grandioraque
fiunt, maxime porri napique. in tralatione et
medicina est, desinuntque sentire iniurias, ut gethyum,
porrum, raphani, apium, lactucae, rapa, cucumiscucuminis EVen..Th. H. VII 6, 1.-VII 2, 7. (Col. X 373. Diosc. II 140.
141). omnia
autemautem om.d. fere silvestria sunt etfere siluestria sunt et ego. fere sunt et siluestria (et om.d) ll. siluestria fere sunt et v. foliis minora et caulibus,
suco acriora, sicut cunila, origanum, ruta. solum vero ex
omnibus lapathumlaphatum Q. raphanum d. silvestre meliusfor-
tasse sapore melius (εὐστομώτερονTheophr.). an utilius?. hoc in sativissatiuis G. sata uis Q. satiuum ll. v. rumixrumix FQS. rumex rv.
vocatur, omniumomniunm QS. om. ll. v., quae serunturquae seruntur coll. Theophr. inserui eQ: fortissimum quae seruantur (seruntur S.). om. ll. v. nascunturquenascunturque (quae F)GEE. nasciturque d(?)v. del. S., fortissimum;
tradunttradunt dQS. traduntur GF. traditur Ev. certecerte om. v. a. G. semel satum durare nec vinci umquam a
dist.ego.terraa terra ll. v. an aeternum maxime?, maxime iuxta aquas.Diosc. ibid. (cfr. Plin. XX 231–233). Pallad. II
14, 3.—Th. H. VII 6, 1. ususaquas usus ego. aqua sucus Q. aquam usus ll.v. aquas sucus S. aquam sucus J. eius cum tisanacum tisana F(?)S. cuncti sana Q. cum tisata G.
cuncti sata E. cum typsana d. cum ptisana v. tantum
in cibis; lenioremleniorem ego. leuiorem ll.v. gratioremque saporem praestat. silvestre
uncos ego posui; per- tinere videntur haec verba ad § 183 extr. post rapa, cucumis. ad multa medicamina utile est.—(Adeoque nihil
omisit cura, ut carmine quoque comprehensumcomprehensum v. prehensum (praeh- F) ll. reperiamreperi in
E. repererim v.a.G.,
fabis caprini fimi singulis cavatis, si porri, erucae, lactucae
, apii, intubi, nasturtii semina inclusa serantur, mire
provenire.—Quae sunt etsunt et GFEG. sunt dTv. silvestria, eadem sativissatiuis
U 419. in satiuis ll.v. sicciora
intelleguntur et acriora.)—
cfr. Plin. XV 106. (Th. C. VI 4, 1 sqq.). Th. H. I 12,
1. 2. C. VI 10, 1. Namque et sucorum saporumque dicenda differentia
est, vel maior in his quamuel maior in his quam ll.v. in his sicut QU 420. uel
maior in his sicut D. in pomis. sunt autem
acres cunilaeculnilae F1. cuniculae F2dDal.
cunt Q., origani, nasturti, sinapis, amari absinthi,
centaurei; aquatiles cucumeris, cucurbitae, lactucae; acuti
thymithymi Salm. tumi GdTQ. tami F2E. mi F1. tan-
tum (vel tamen) v.a. H. , cunilaecunilae GEv. -le Q. cuniculae FdS.
cunilaginis D cum U 421.; acuti et odorati apii, aneti, feniculi. salsus
tantum ee om.Q. saporibus non nascitur; aliquando extra insidit
pulveris modo, et cicerculiscicerculis QSalm.
circulis ll. v. a. H. (nascitur nisi in cicerculis, sed extrinsecus
quasi puluis insidet [-itet Q] QS). tantum.
Diosc. III 51. 72. (Plin. XX 168. 174.
172). Diosc. III 79. Th. IX 11, 10. Atque ut intellegatur vana ceu plerumque vitae
persuasio, panax piperis saporem reddit et magis etiam
siliquastrum, ob id piperitidis nomine accepto, libanotis
odorem turis, zmyrniumzmyrnium P. smyrna Q.
-nium H. myrra ll. murra v. murrae. de panacepanace dv. panice r. abunde dictum 12, 127
est. libanotis locis putribus et macris ac roscidis seritur
seminesemine om.Qv.a. B.. radicem habet olusatri, nihil ture differentem.
usus eius post annum stomacho saluberrimus. quidam eam
nomine alio rosmarinum appellant. Zmyrniumzmyrnium S. -neum ll. Verc. smyr-
nium v. olus seritur
iisdem locis murramquemyrrhaque S. radiceradicem FSv. a. B. resipitresipet F.
recipit Sv. a. B..Diosc. III 72. (79). Th. H. I 12, 1. eadem et siliquastro
satio. reliqua a ceteris et odore et sapore differunt
, ut anetum, tantaque estest omr.G. diversitas atque vis, ut non
solum aliud alio mutetur, sed etiam in totum auferatur.
apio eximunt coquicoqui ll. G. coci de QS.
coctis v. obsoniis acetum, eodem cellarii in
saccis odorem vinoin uino QS. gravem.
Et hactenus hortensia dicta sint, ciborum gratia dumtaxat
. maximum quidem opus in iisdem naturae restat,
quoniam proventus tantum adhuc summasque quasdam
tractavimus, vera autem cuiusque natura non nisi medico
medico dv. modico r. effectu pernosci potest, opus ingens occultumque divinitatis
et quo nullum reperiri possit maius. ne singulis
id rebus contexeremus, iusta fecit ratio, cum ad alios
medendi desideria pertinerent, longislongis EG. longius rSv. utriusque dilationibus
futuris, si miscuissemus. nunc suis quaeque partibus constabunt
poteruntque a volentibus iungi.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XX
Maximum hine opus naturae ordiemur et cibos
suos homini narrabimus faterique cogemus ignota esse
per quae vivat. nemonemo Ev. ne rT.an recte? id parvum acac GFEv. et d. modicum existimaverit
, nominum vilitateuilitate Ev. utilitate r. deceptus. pax secumsecum ll. v. simul C. in his aut
bellum naturae diceturdicetur G dv. diceretur r. , odia amicitiaequeamicitiaeque v. -tiaque ll. Brot. rerum surdarum
ac sensu carentium et, quo magis miremur, omnia ea
hominum causa. quod Graeci sympathiam et antipathiamet antipathiam P coll. XXXVII 59. omr. ll. v. a. S.
appellavere, quibus cuncta constant, ignes aquis restinguentibus
restringuentibus E. , aquasaquasTSH. aqua r. aquam v. sole devorante, luna pariente, altero alterius
iniuria deficiente sidere atque,cfr. Plin. XXXVI 130. Geop. XV 1, 28. ut a sublimioribus
recedamus, ferrum ad se trahente magnete lapide et alio
rursus abigenteambiente d. a sese, adamanta, rarumadamanta rarum U 422 D. adamantarum T. -matarum ll. -manta S. -mantem v. (an adamanta, regiarum opum gaudium? cfr. XXXVII 55). opum gaudium,
Infragileminfragilem v. -ili ll. omni cetera vi et invictum, sanguine hircino
rumpente, quaeque alia in suis locis dicemus paria vel
maiora miracula.miracula coni. Dal. miratu dcum ras.TS. -ratus r. mira v. an potius introitus tantum uenia sit? tantum venia sit a minimis, sed a salutaribus
ordienti primumque ab hortensiishortensibus dv. a. H..
Diosc. IV 152. 155. Th. H. IX 9, 4. Cucumin silvestrem esse diximus, multonon multo Q. infra 19, 74
magnitudinem sativisatiui scimus Q.. ex eo fit medicamentum, quod vocatur
§ quib; Q. § elateriumflaterium d1. elacterium d2., suco expressoexseso Q. seminisemine d. e sem- v. a. S., cuius causa nisi maturius
maturius dE Qv. -rus r. incidaturindatur Q., semen exilit oculorum etiam periculo.
servatur autem decerptus una nocte, postero die inciditur
harundine, semenquesemenque ego. semen quoque ll. v. cinere conditurconditur J. conciditur ll. conspergitur v. ad coercendamcoerendam GF. suci
abundantiam, qui expressus suscipitur aqua caelesti atque
subsidit, deinde sole cogitur in pastillos ad magnos mortalium
usus, obscuritates et vitia oculorumoculorum sanat genarumque v. a. S., genarum ulcera.
Diosc. IV 152. Celsus IV 24. Th. H. IX 9, 4. Pl. iun. p. 71, 10.tradunt hoc suco tactis radicibus vitium non attingi uvas
ab avibus. radix autem ex aceto cocta podagrispodagricis SD. inlinitur
sucoque dentium dolori medetur, arida cum resina inpetiginem
et scabiem quaequequaeque ll. J. quae G. quam v. psoram et lichenas vocant,
parotidas, panos sanat et cicatricibus colorem reddit, et
foliorum sucus auribus surdis cum aceto instillatur.
Th. H. IX 9, 4. 14, 1. Diosc. IV 155. Elaterio tempestivuselaterium tempestiuum v. a. H. est autumno, nec ullum ex
medicamentis longiorelongiore dv. -ori S. -or ex r. aevoeuo GF. durat. incipit a trimatu. si
quis recentiore uti velit, pastillos in novo fictili igni lento
in aceto domet. melius quo vetustius, fuitque iamfuit quod iam dT. cc annis
servatum, utut dEG. est rT.
esse v. auctor est Theophrastus, et usqueet usque Ev. eiusque r. sed usque Q. ad
quinquagesimumquinquagesimum annum QD. lucernarum luminalumine GF. extinguit. hoc enim
veri experimentum est, si admotum, priusquam extinguat,
scintillare sursum ac deorsum cogat. pallidum ac leve
herbaceo ac scabro melius ac leniter amarum.
Putant conceptus adiuvari adalligato semine, si terram
non adtigerit, partus vero, si in arietis lana alligatum inscientis
lumbis fuerit, ita ut protinus ab enixuenixu dTSH. exinu GF. ex mura (muu E2)E. exitu G. rapiatur
extra domum. ipsum cucuminhunc cucumi Q. qui magnificant, nasci praecipuum
praecipue Q. in Arabia, mox in Arcadia; Cyrenisdein cyrenis (om. alii) QS. (mox Cyrenis, alii in Arcadia v. a. H.). alii tradunt
similem heliotropio cucumincucumin ego. cui dT. cuius rv. inter folia et ramos provenire
magnitudine nucis iuglandis, semen autem essesemen, esse autem v. a. H. semina J. ad
speciem scorpionumscorpionis v. a. H. caudae reflexumcaudae reflexum S. gaudere
flexus Q. cauda replexa ll. H. cauda reflexa v. caudae reflexaJ., sed candidumcandidum S. -ditum Q. -dida rv..Diosc. IV 155. aliqui
etiam abab GFE. ob d. ab eo v. del. S. scorpionescorpione ego. -onem GFdD. -onum Ev. -onium Dal. cucumim vocant, efficacissimoefficacissimum dv.a. S. -imum est Q. contra
scorpionumscorpionum Ev. -nem r. -nis QS.dist. S. ictusictum QS. et semine et elaterio. estest ego. et ll. v.
om.QS. ad purgandampurgandam QS. -dum dTEv. -de r.
utrimqueutrimque QU 423. utrumque GF. utroque dTJ. utrique S. uterum Ev. alvumaluum dTQ1. aluom Q2S. aluos GF. aluosque Ev. [pro por-
tione U 423. proporcionem Q. portione ll. v. a. D. modus pro portione virium ab dimidio
obolo ad solidum; copiosius necat. sic et contra phthiriasim
bibitur et hydropicis. inlitum anginas et arterias cum
melle autaut QS. et ll. v. oleo vetere sanat.
extr.: Diosc. IV 155 extr. Multi hunc esse aput nos, qui anguinus vocetur
, ab aliis erraticus, arbitrantur, quo decocto sparsa
muresmures (murus E) de eius medicina non Ev.a.H. non adtingunt. iidem podagris eum eteum et QS. cum et dT. cum rv. articulariisarticulariis ego. -cularibus QS. -culis GF2d. -culusF1. -culi ETfH. -culorum v.
morbis decoctum in acetoaceto Qv. -tum ll.J. inlinuntinlinunt FQS(v). linunt G. illi-niunt r Brot. praesentaneo remedio,
lumborum vero doloresdolores QS. -ore GFE. -ori dv. seine sole siccato, dein trito,
X??? XXX???XX D. DXX Q. X.XX F. XXX r. XX.X Brot. triginta denariorum v.dist.S. pondere in hemina aquae datoaquae dato D. aqua dato Q. dato aquae (aque G) ll.v. sanantsanant GFED. sanat dQS. sanat et v., tumorestumores G. umores (hu- dv) ll. v.
subitos inlito cum lacte mulierum. purgat eas elaterium,
sedpost suspiriosis videtur deesse potum
vel fancibus inlitum (cfr. Diosc.) vel tale quid.
gravidis abortum facit. suspiriosis prodest, morbo vero
regio in nares coniectum. lentigines ac maculas e facie
tollit in sole inlitum.
Gargil. p. 149, 6. 8. 5. Multi eadem omnia sativissatiuis cucumeribus QS. adtribuunt, magnimagnum GFv. a. S. etiam
sine is momentiin eis momentum v.a. S.. namquenam Q. et eorum semen quantum tres
digiti adprehenderintadprehenderunt Q. cumcum Qv. cum in ll. cumino tritum potumque in
vino tussientibus auxiliatur, et phreneticis in lacte mulieris
, et dysintericis acetabuli mensura, purulenta autemautem ll. v. aliqua Q.
expuentibus cum cumino pari pondere, et iocineris vitiis
in aqua mulsa. urinam movet ex vino dulci, et in renium
renum dv.a.S. dolore clysteribus simul cum cuminocum cumino v. cumino GFE. cum uini d. infunditur.
Diosc. II 163. 162. Athenaeus II 77 p. 68c. Pl.
iun. p. 21, 6. 75, 19. Gargil. p. 148, 6–8. 10–13. 14. 26. 149,
4. 3. 148, 9. Ei, quiei qui dT. ei r. qui J. (Pepones qui v). pepones vocantur, refrigerant maxime in
cibo et emolliuntmolliunt Q. alvum. caro eorum epiphoris oculorum
autan trita radix? cfr. Gargil. et Pln. iun. doloribus inponitur. radix sanat ulcera concreta in
moduman quae Graeci? cfr. Gargil. favi, quae ceriaceria QG. cerea ll. cerion B. vocant. eadem concitatconcitat D. -itae S.
contra Fdv. contrahit E(?)H cum B. vomitiones
; siccatur, in farinamfarinam Dal. -ina ll. v. an uomitiones siccata et in farinam tunsa. datur? cfr. Diosc. tunsa daturthus addatur E. quattuor obolis in
aqua mulsa, ita ut qui biberit quingentosMD dT. quingentos rv. passus postea
ambulet. haec farina et in smegmata adicitur. cortex
quoque vomitionem movet, faciem purgat. hoc et foliaet folia dv. et in folia r.
cuiuscumque sativi inlita. eadem cum melle et epinyctidas
sanant, cum vino canis morsus, item multipedaemillepedae G. -dem v.; sepasepa dTB. sepe f. saepe r. spea Dal.
Graeci vocant, oblongam, pilosis pedibus, pecori praecipue
nocivam; morsum tumor insequitur et putrescit locus.
ipseuncos ego posui; verba ad § 11 (post emolliunt aluum) videntur pertinere; cfr. Gargil. cucumis odore defectum animi refovetrefouet QS.om.ll v..—(Coctos
deraso cortice ex oleo et aceto ac melleoleo et aceto ac melle QS. oleo aceto et melle ll.v. iucundiores esse
certum est.)—
cfr. Diosc. II 158. Cucurbita quoque silvestris invenitur, σομφὸςσομφοςQv.cfr.index l. spongos ll.SH.
a Graecis appellata, intusintus QS.om.ll.v. inanis, unde et nomen, digitali
crassitudine, non nisi in saxosis nascens. huius conmanducatae
sucus stomacho admodum prodest.
Diosc. IV 175. Colocynthiscolicintis E. vocatur alia, ipsa plena seminesemine QS.om.ll.v., sed
minor quam sativa. utilior pallida quam herbaceaquam herbacea FdTS. quam de eius (quando eius sunt v)
medicinae herbacea Ev.. arefacta
per se inanit alvum. infusa quoque clysteribus intestinorum
omnibus vitiis medetur et reniumrenum dv.a.S. et lumborum
et paralysi. eiecto semine aqua mulsa in eain eo S. (desideraveris in ea luto inlita, ut § 26. an in aqua mulsa ea?) decoquitur
ad dimidias; sicsic del.H. tutissimotutissimo FTH. -mi dE. -me S. tussienti v. infunduntur oboli quattuor.
prodest stomacho etstomacho et ego. et stomacho ex dTS. et stomacho
rv. farinae aridaefarina arida S. pilulis cum decocto
melle sumptis. in morbo regio semina eius VIIVII S. uti E. uitii r. an VIIII? cfr. XXII 135. utiliter v. sumuntur
et protinus aqua mulsa. carnes eius cum absinthio ac
saleet sale dv.a.S. dentium dolorem tollunt, sucus vero cum aceto calefactus
mobiles sistit. item spinae et lumborum ac coxendicum
dolores, cum oleo si infricetur. praeterea, mirum
dictu, semina eius, si fuerint pari numero, in linteoin linteo S exQ (cuius semen pari numero in linteo ad-
alligatum febribus perhiodicis liberat). om. ll. v. lacunan in-
die. J. adalligata
febribus liberareliberare S exQ. mederi d2TS.om. r. sanare v. dicuntur, quas Graeci periodicas
vocant.Diosc. II 161. Gargil. p. 141, 1. Pl. iun. p. 26, 12.
Gargil. p. 141, 20. 21. 10. 3. 5. 18. sativae quoque derasaederasae S. -se Q. rasae ll. v. sucus tepefactus auribus
medetur; caro eius interior sine semine clavis pedum et
suppurationibus, quaequas dT. Graeci vocant ἀποστήματα. decoctae
ait.oc-
tii Mata Q. autem universae sucus dentium motusmotus v. modus Q. motū d. montis F. men-
tis E. stabilit et dolores
inhibet; vinum cum ea fervefactum oculorum etiam
impetus. folia eius cum recentibus cupressi contusa et
inposita, ipsaipsa v. ipsae ll. quoque tosta in argilla ac trita cum adipe
anseris vulneribus medetur. nec non ramentisrecentis ego. cfr. Gargil. recens ll. J. om.Q. recentes v(S). corticis
recentis podagras refrigerat et ardores capitis, infantium
maxime, et ignes sacros vel iisdem strigmentisuel iisdem strigmentis S. uel isdem stricmentis Q. uelis (uel his T) destrigmentis dT. uelis destrigentis (destring- E) r. de strigmentis uel
his (is) v. inpositis
vel seminibus. sucus ex strigmentisstrigmentus Q. trigmentes F. inlitus cum rosaceo
et aceto febrium ardores refrigerat. aridae cinis inpositus
mire combusta sanat. Chrysippus medicus damnabat eas
in cibis, sed omnium consensu stomacho utilissimae iudicantur
et interaneorum vesicarumque exulcerationibus.
Diosc. II 134. Gargil. p. 173, 8. 5. 1–7. Est et rapo vis medica. pernionesperniones
Fdv. preniones Q. ptern- S. pulmones E. fervensferuens Qv. fer-
uiens F. feruiens r. inpositum
sanat, item frigus pellit e piedibus. aqua decocti eius
fervens podagris etiam frigidis medetur, et crudum tusum
cum sale cuicumque vitio pedum. semen inlitum et potuman inlitum uel potum?
in vino contra serpentes et toxica salutare esse proditur,
a multis vero antidotiantidoti uim v. anti (ante F) dantium ll. vim habere in vino et oleo. Democritus
in totum eaea FEG.
om.dT. eum v. abdicavit inin Ev. aF. ea a T. ab ea d. cibis propter inflationes
, Diocles magnis laudibus tulit, etiam venerem stimulari
ab iis professus, item Dionysius, magisque si
eruca condirentur; tosta quoque articulorum doloridolori dv.
-ore r. cum
adipe prodesseprodesse G. prodest ll. v. prosunt S..
Diosc. II 135. Silvestre rapum in arvis maxime nascitur, fruticosum
, semine candidoan se-
mine intus candido?cfr. Diosc. , duplo maiore quam papaverpapaueris v. a. J.. hoc
ad levigandam cutem in facie totoque corpore utuntur
mixtadist. H.farinafarina
H. urina ll. v. pari mensuramensura dG. marm (nam E) supra r. mensura.
Nam ut supra diximus v. ervierui v. herui F. herbi d.
heui E.an erui uel?, hordei et tritici et lupini.
radix ad omnia inutilis.
Diosc. IV 122. II 136. Gargil. p. 172, 4–14. Naporum duas differentias et in medicina
Graeci servant. angulosis foliorum caulibus, flore anetiflore aneti S coll. Diosc. et Gargil.
floreant et ll.florentis B.,
quod bunion vocant, purgationibus ferminarum et vesicae
et urinae utile decoctum, potum ex aqua mulsa vel suci
drachma; semen dysintericis tostum tritumque in aquae
calidaeaquae calidae S e Gargil.
aqua calida e FEv. aqua calida d. cyathis quattuor. sed urinam inhibet, si non lini
semen una bibatur. alterum genus buniadabuniada v. butinada
Fd. put- E. appellant, et
raphano et rapo simile, seminis praeclari contra venena.
ob id et in antidotis utuntur illo.
Diosc. II 138. Gargil. p. 172, 12. 13. Raphanum et silvestrem esse diximus. laudatissimuslaudatissimus H. -mum ll. v.19,80 in Arcadia, quamquamin arca-
dia quamquam dv. om. r. et alibi nascitur, utilior
urinae dumtaxat ciendae, cetero aestuosusaestuosus S. estu- T. aestiuosus Fdv. a. B. D. esti- E. est et satiui usus B.. in Italia et
armoraciamarmoraciam
v (cfr. XIX 82). marmo- dT. marmorician r. vocant.
Diosc. II 137. Geop. XII 22, 8. 2. 3. 5. (XIII 9,
1. 8, 7). 6. 7. 9. Gargil. p. 134, 21. 1. Pl. iun. p. 110, 9. 101, 17.
Gargil. p. 133, 8. 134, 22. 2. Nicander alex. 330. 430. 527. Gar-
gil. p. 134, 3. (23). Pl. iun. p. 54, 19. (Marc. Emp. 28, 27). Et sativi vero praeter ea, quae circa eos
dicta sunt, stomachum purgant, pituitam extenuant,19, 80. 85.86.
urinamextenuant
urinam dTv. -antur. Nam r. concitant4 inEv. a. H. verba
ita perturbata sunt, ut post cetero legantr 309, 3 bilem—4
in uino, deinde 1 praeter ea quae—3 concitant, postremo 23
estiuosus—1 et satiui uero., bilem detrahunt. praeterea cortices
in vinouino dQv. huno F. humo E.om.T. decocti mane poti ad ternos cyathos conminuunt
et eiciunt calculos. iidem in posca decocti contra serpentium
morsus inlinuntur. ad tussim etiam mane ieiunis
raphanosraphanos ego. -nus ll. v. prodest esseesse ego. et dT.om. rv.
(rafani tussientibus prosunt cybo ieiunis Q). cum melle, semen eorum tostum
ipsumque conmanducatum, adligato raphanoadligato ra-
phano J. ad (om.E) illagarapona FE. alligaraphano d. ad
lagonoponon B. de loco videtur desperandum esse. aquam foliis
eius decoctis bibere vel sucum ipsius cyathis binis contra
phthiriases, phlegmoniphleg-
moni v. flegmini F2. flemini F1d. flagmini E. ipsos inlinere tusos, livori vero
recenti corticem cum melle, veternosis autem quam acerrimos
mandere, semenque tostum, dein contritum cum
melle suspiriosis. iidem et contra venena prosunt, cerastiscerastis
v (add. caeterum). ceratis Q. ceteraseis ll caetero G.
etdist. S. scorpionibus adversanturaduersantur QS. -satur ll. v.—vel ipso vel seminean uel suco nel se-
mine? cfr. Geop. XIII 8, 7. infectis
manibus inpune tractaveristractaueris QS. -tanis F.
-tabis rG. -tabilibus v., inpositoque raphano scorpiones
moriuntur—, salutares etsalutares est Q.an sunt? contra fungorum aut
hyoscyami venena atqueadque Q. aeque Ev. a. S., ut Nicandermenander dT. tradit, et contra
sanguinem taurisanguineni
tauri QS. om. ll. v.. contracontra D. et contra S. om. ll. v. viscum quoque dari Apollodori
duo iubent, sed CitieusCi-
tieus Bas. cilleus ll. Scyllaeus v. semen ex aqua tritum,
TarentinusTarentinus v. -num d.
terrentinum r. sucum. lienem iteman iidem? extenuant, iocineri prosunt
et lumborum doloribus, hydropicis quoque ex aceto
aut sinapi sumptisumpti Qv. exsumpti ll. et lethargicis et comitialibus et melancholicis
et comitialibus et melancho-
licis QS. om. ll. v.. Praxagorasprexagoras E. et iliosis dandos censet, Plistonicus
et coeliacis. intestinorum etiam ulcera sanant ac
purulenta praecordiorum, si cum melle edantur. quidam
ad haec coquere eos lutoluto ego. in luto
ll. v. inlitosinlitos (ill- dEv) ll. v. del. S. cfr. § 99. malunt; sic et feminas
purgari. ex aceto etet ll. v.
autem Q. autem et U 423. aut e D. aut S. melle sumpti intestinorum animalia
detrahunt, iidemiidem S.
idem QD. item rv. ad tertias decoctodecoctum Q. eorum potopoto FEv. potu d. puto
Q. cum vino
enterocelicisenterocelicis (-coel- Q) QS. -celis ll. v. prosunt; sanguinem quoque inutilem sic extrahunt
.Diosc. II 137. Hippocr. de m. mul. II 67. 78. Geop.
XII 22, 4. 12. 4. 8. Gargil. p. 134, 4. 133, 5. 19. 7. Pl. iun. p. 75,
21. Hippocr. de diaeta II 25. 26. Celsus I 3. Medius ad haec et sanguinem excreantibusexcruciantibus
FE. coctos
dari iubet, et puerperis ad lactis copiam augendam,
Hippocrates capitis mulierum defluvia perfricariperfricari QS. fricari (-asi F) ll.v. raphanis
, et super umbilicum inponi contra tormenta volvae.
reducunt et cicatricescicatrices
(cec- Q)QS. -icem ll v. ad colorem. semen quoque ex aqua
inpositum sistit ulcera, quae phagedaenasphagadaenas E. phanad-d. pa-
gadenas Q. vocant. Democritus
venerem hoc cibo stimulari putat, ob id fortassiset ideo fortasse Q.
voci nocere aliqui tradiderunttradunt Q.. folia, quae in oblongisoblon-
gins F. dumtaxat
nascuntur, excitare oculorum aciem dicuntur. ubi
vero acrior raphani medicina admota sit, hysopum dari
protinusdari potius E1. imperantiubent T.; haec antipathia est. et aurium gravitati
ad
aurium quoque grauitatem QS. sucum raphani instillantinstillari Q.. nam vomituris summo cibo
esse eos utilissimum est.
Th. H. IX 15, 5. (Athenaeus II 52 p. 58 d. e). Diosc. III 153. Gargil.
p. 140, 1. Celsus IV 24. (31). PI. iun. p. 68, 18. Pastinacae simile hibiscum, quod molochen agrian
vocant et aliqui πλειστολοχείαν,πλειστολοχειαμQS. plistolochiam v. a. Dal. plistiolo-
tiam FE. pistolaciam d. ulceribusuberibus E., cartilagini etcartilagini et ego. -gint
F. -gini d2(cum ras.) TEv. -ginibus Q. -ginis et G.
ossibusossi-
bus om.Q. fractis medetur. folia eius ex aqua pota alvum
solvunt; serpentes abiguntan serpentes abigunt ex oleo et aceto inuncta?
cfr. Diosc., apiumapium S. appium Q. apum ll. v., vesparum, crabronum
ictibus inlita medentur. radicem eius ante solis ortum
erutam involvunt lana coloris, quem nativum vocant, praeterea
ovis, quae feminam peperit, strumisque vel suppuratis
alligant. quidam ad hunc usum auroaurora dT. effodiendam
censent cavendumque, ne terram adtingat. Celsus et podagris
, quae sine tumore sint, radicem eius in vino decoctam
inponi iubetinbent FE..
Gargil. p. 171, 20. Diosc. III 52. Pl. iun. p. 57,
10. Gargil. p. 171, 9. 10–13. Diphilus ap. Athen. IX 12 p. 371 b.
Gargil. p. 171, 16. 18. 17. (172, 16–20).
Alterum genus est staphylinusappilinus Q., quod pastinacam
erraticamerraticam Fdv.
erbat- Q.om.EH. vocant. eiuscuius Q. semen contritum et inin om.Q. vino
potum tumentem alvum et suffocationes mulierum doloresque
lenit in tantum, ut vulvas corrigat. inlitum quoque
e passo ventri earum prositprodest v.a. C.; et viris vero prositprodest v. a. S. cum
panis portione aequa tritum ex vino potum contra ventris
dolores. pellit et urinam, et phagedaenas ulcerum sistit
recens cum melle inpositum vel aridaarida ego. -dae ll.Tv. -dum G. an arida
eius? cfr §15 init. farinafarina dEG. -ne F. -nae Tv. inspersainspersa
ego. -sam dTv. -sum EfG. insupersam F..
radicem eius DieuchesDieuches Bas.
dieuces FEv. diduces d. contra iocineris autaut ll.S. ac v. lienis ac
lumborumac lumbo-
rum dSD. aelum (elum E) lumborum r. ilium lumborum v. et renium vitia ex aqua mulsa dari iubet,
Cleophantustheophrastus dT. et dysintericis veteribus. Philistio in lacte
coquit et ad stranguriam dat radicis uncias quattuor, ex
aqua hydropicis, similiter et opisthotonicis et pleuriticis
et comitialibus. habentes ear feriri a serpentibus negantur
aut, qui ante gustaverint, non laedi; percussis inponitur
cum axungia. folia contra cruditates manduntur.
Orpheus amatorium inesse staphylino dixit, fortassisfortasse Q.
quoniam venerem stimulari hoc cibo certum est. ideo
conceptuscontemptus FE. adiuvari aliqui prodiderunt. ad reliqua et sativa
pollet, efficacior tamen silvestris magisque in petrosis
nata. semen sativae quoque contra scorpionum ictusictibus E. ex
vino aut posca salutare est. radice eius circumscalpticir-
scalpiet Q.
dentes dolore liberantur.
Diosc. II 166. Galen. alim. fac. II 55. Syria, in hortis operosissima—utiqueutique ego. undique ll. unde quoque SD.
unde uenit S. uenitque J. indeque G. inde quoque v. inin
ll.S. est v. proVerbi
oprouerbio ego. -biū ll. v. Graecis multa Syrorum olera—, simillimam
staphylino herbam serit, quam aliian
excidit alii lepidion? cfr. Diosc. gingidiongigidion FE. vocant, tenuius
tantum et amarius eiusdemque effectus. esturest ut d. est v. a. G. coctum crudumque
stomachi magna utilitate; siccat enim ex alto
omnes eius umores.
Diosc. II 139. Galen. 1. 1. Siser erraticum sativo similesimile dv. -lis r. est et effectueffectu dv. -tus r.: stomachum
excitat, fastidium absterget ex aceto laserpiciato
sumptum aut ex pipere et mulso vel ex garo. urinam
ciet, ut OphionOphion SD.
cfr. Brunn. p. 36. opion dC. opinion rv. credit, et venerem. in eadem sententia
est et Diocles; praeterea cordi convenire convalescentium
aut post multas vomitiones perquamperquam dv.
praeterquam r. utile.extr.: Pl. iun. p. 47, 14. Heraclides
contra argentum vivum dedit et veneremuenerē ego. ueneri ll. v. subinde offensantem
offen-
santi G. aegrisque se recolligentibus. Hicesius ideo stomacho
inutileinutile anon. ap.H. utile ll. v. a. J. an nō utile? videri dixit, quoniam nemo tres siseres
edendo continuaret, esse tamen utile convalescentibus ad
vinum transeuntibus. sativi privatim sucus cum lacte
caprino potus sistit alvum.
Diosc. III 53. 54. cfr. Plin. VIII 112. Et quoniam plerosque similitudo nominum Graecorum
uncos ego posui. confunditcontundit FE., conteximus et de sili [sedsed om.dT. hoc est vulgatae
uul-
garis v. a.H. notitiae]. optimum MassilienseMassiliense v. cfr. Diosc. asiliense ll., lato enim grano et
fulvo est, secundum Aethiopicum nigrius, Creticum odoratissimum
*omnium. radix iucundi odorisiucundi odoris Ev. iucundioris r. est. semen esse
et vultures dicuntur. prodest homini ad tussim veterem,
rupta, convulsa in vino albo potum, item opisthotonicis
et iocinerum vitiis et torminibus et stranguriae duarum
aut trium lingularumlingularum dJ. ligu-
larum Ev. linguarum FTSS. mensura. sunt et folia utilia, ut
quae partus adiuvent etiam quadripedum; hocan ob hoc? maxime
pasci dicuntur cervae pariturae. inlinunturinlinitur
v. a. H. et igniigni TEv. igne r. sacro.
multumque in summo cibo concoctionibus confert vel folio
vel semine. quadripedum quoque alvum sistit sive tritum
potui infusum sive mandendo commendatumcommendatum ego. comman-
ducatum ll. v. (cfr. § 260). salesaleque S. e sale v.. boum
morbis sicsic dT.
sit r. sil J. del. G. medetur uel si Sv(D). tritum infunditur.
Pl. iun. p. 26, 14. 54, 20. 57, 8. Inula quoque a ieiunis commanducata dentes
confirmat.dist. J. si, utut
del. D. eruta estest v. est et ll. est ut D., terram non adtingatattingit d., condita
tussim emendat; radicis vero decoctae sucussuco F. taeniastaenias S. tenias Fd. tineas Ev. pellit,
siccatae autemautem Ev. aut r. in umbra farina tussi et convulsis et inflationibus
et arteriis medetur. venenatorum morsus abigit.
folia ex vino lumborum dolori inlinuntur.
Diosc. II 180. Geop. XII 31, 9. Gargil. p. 161, 12. 14. 15. 162, 6. Geop. 1. 1. 5. Gargil. p. 161, 21. 22. 162, 1. 11. 161, 3. 11. 7. 9. 12. Geop. 1. 1. § 9. Celsus III 20. (Varro?—cfr. Col. XII 10, 1. 3).Cepae silvestres non sunt. sativae olfactu ipso
et delacrimatione caligini medentur, magis vero suci
inunctione. somnumsomnum v. cfr. Gargil. somnium ll. D. etiam facere traduntur et ulcera oris
sanare commanducatae cum pane, et canis morsus virides
ex aceto inlitae aut siccae cum mellelacunam ego indicavi curm Val. Rose; excidit tusae aut
decoctae ex melle. cfr. Gargil. probabilius est et serpentium
morsus et omnia uulnera cum melle ex v. 6. 7 hue inseri
cum Gargilio...... et vino, ita
ut post diem tertium solvantur. sic et attritaattrita H cum vet. Dal. trita ll. D. tritae v. sanant. coctam
coctam EG. cocta r. tostam v. in cinere etcinere et EG.
-rem r v. a. C. epiphoris multi inposuereinposuere v. posuere ll. cum farina
hordeacia et genitalium ulceribus. suco et cicatrices oculorum
et albugines et argema inunxere et serpentium
morsus et omnia vulnerauulnera ll. H.
cfr. Geop. XII 31, 5. ulcera Qv(S). cum melle; item auricularum lacunam ego indicavi coll.
Gargil.; excidit dolori sucum. de structure cfr. § 28. 201.....
cum lacte mulierum et in iisdem sonitum autaut ll. S. ac v. gravitatem
emendantes cum adipe anserino aut cum melle stillavereinstillauere coni. Dal..
et ex aqua bibendum dederuntdedere
dG. repente obmutescentibus.
in dolore quoque ad dentes conluendoscoluendos D (semper). instillavere et
plagis bestiarumbestiarum Ev. uesti-
carant F. uesicarum d. omnium, privatim scorpionum. alopecias
fricuere et psoras tusis cepiscepas d.. coctas dysintericis vescendas
dedere et contra lumborum dolores, purgamenta quoque
earum crematacremata Ev. cre-
menta F. cremantes dT. in cineremcinerem TEv. -ere r. inlinentes ex aceto serpentium
morsibus, ipsasqueipsasque
G. in ipsas quae F. in ipsaque dT. in ipsas (ipsa S) quoque
ESv. an item (vel ut) ipsas quoque? multipedae ex aceto. reliquaan de ui reliqua? cfr. Gargil.
inter medicos mira diversitas. proximi inutilesinutiles dvet. Dal. D. utiles F(?)EH. inutilia v. esse praecordiis
et concoctioni inflationemque et sitim facere dixerunt
. Asclepiadis schola ad colorem quoque validum
profici hoc cibo et, si ieiunisi ieiuni dG. siciunt r. si sucum ieiuni v. cotidie edant, firmitatem
valetudinis custodiri, stomacho utilesutiles
H. utile dE. ut ille F. utilem SD. -lia v. esse, spiritus agitatione
agitatione
dG. -oni v. ac cogitatione E. a cogitationem F. ventrem mollire, haemorrhoidas aperireaperire
ego coll. Diosc. appellere ll. pellere v. subditas pro
balanis; sucum cum suco feniculi contra incipientes hydropis
eshydropises v. hyppocrisis (hypo- d) ll. mire proficere, item contra anginas cumcum G. om.
ll. v. rutaerutae F (sc. suco). -te d1E. -ta d2v. et
melleuncos ego posui.; excitari eodemeodem ego. ead-
ll.S. eisd- v. lethargicos.—(Varro quae sale
etan sit? aceto pistapista G. pisa ll. v.
sparsa J. perfusa D.malim condita. est arefactaquearte fallian-
tur F., vermiculis non infestari
auctor est).—
Diosc. If 178. Pl. iun. p. 23, 6. Gargil. p. 154,
8. 12. 17. Pl. iun. p. 100, 21. Geop. XII 29, 9. 6. 9. 10. 8. 7. Pl. iun.
p. 10, 1. 57, 12. Gargil. p. 154, 19. 20. 13. 155, 2. 3. 5–8. 156, 1.
155, 9. Aristot. probl. 39.
Porrum sectivum profluvia sanguinis sistitsisti Fv. a. G.
naribusnaribus QG. in naribus (aur- F1)
ll. v. contrito eo obturatis vel gallae mixto aut mentae,
itemdist. Val. Bose Hermae VIII 26. ex abortu profluvia poto suco. cum lacte mulierismulieris QS. -rum ll. v.
tussi etiam veteri et pectoris ac pulmonis vitiisuitiis Qv. uitia d. uitiam r. medetur.
inlitis foliis sanantur variuari S. Varia Q.
fani ll. del. v. et ambusta et epinyctides—
ita vocatur ulcus, quaeet sycequae et syce G. quia sic ē (em E. est d)
ll. Om.Q., in angulo oculi perpetuo
umore manans; quidam eodem nomine appellant pusulas
liventes ac noctibus inquietantes—et alia ulcera cum
melle tritistritis ego. trito ll. v., vel bestiarum morsus ex aceto, item serpentium
aliorumque venenatorum, auriumaliorumque uenena-
torum aurium QS. aliorum ll. v. aurium Verc. verouero om.E. vitia cum felle
caprino vel pari mensura mulsi, stridores cum lacte mulieris,
capitis dolores, si in naresnare d. fundatur dormiturisdormituris nel Val. Bose l. l. -turisue ll. v. vel in
auresaures QD. aure Fd. aurem Ev. duobus suci coclearibus, uno mellis. sucus et ad
serpentium scorpionumque ictusictus v. ictu Q. potus f.
potum ll. ictum S. bibitur cum mero et ad
lumborumdolorem QS. dolores cum vini hemina potus. sanguinem
vero excreantibus etet QF2v. e r. phthisicisphthisicis dEGargil. v. physicis F. phiciis Q. etet QS.om.
ll. v. destillationibusdistillationibus dv. a. S. longis
vel sucus vel ex ipso cibus prodest, item morbo regio
vel hydropicis et ad renum dolores, cum tisanae suco
acetabuli mensura. idem modus cum melle vulvas purgat.
estureditur dTv.a.G. vero et contra fungorum venena, inponitur et vulneribus
, veneremuenerem autem Q. stimulat, sitim sedat, ebrietatesebrietates ll.
Gargil. v. -atem QS. discutit,
sed oculorum aciem hebetare traditur, inflationesinflationem C. quoque
facere, quae tamen stomacho non noceantnoceant dTSS.
noceat rv. ventremque
molliant. vociuocis FdQ. splendorem adfertafferant dT..
Diosc. II 178. Pl. iun. p. 38, 14. Gargil. p. 153,
13.15. 154, 1–4. PI. iun. p. 76, 1. 24, 7. Gargil. p. 154, 4–6. Capitatocapitato porro
QS. cap- uero S. maiores admaiores ad ll. maior est ad v. a. D. maiora
de Q. maior ad U 424. eadem effectuseffectus dv.a. D. -ctu r. uis est QU.. sanguinemnam sanguinem Q.
reicientibus sucus eius cum gallagalla Val. Rose e Gargil. gallae ll. G.
caule v. aut turis farina vel
acacia datur. Hippocrates et sine alia mixtura dari
iubet vulvasque contractas aperire sese del.d2 v.a. S. (aperiri v.a. G). putat, fecunditatem
etiam feminarum hoc cibo augeriaugeri
dQv. -gere r.. contritum ex melle
ulcera purgatpurgat dG. -ga F. -gare Ev. curat Q.. tussim et destillationesdestillationis FD. -onibus E. thoracis, pulmonis
et arteriaearteriae Qv. -ria ll. -ria-
rum T. vitia sanat, datum in sorbitione tisanaetisanae om.dT. vel
crudum praeter capita sine pane, ita ut alternis diebus
sumatur, vel si pura excreenturexcriantur E.. sic et voci et veneriet ueneri QS.
uel ueneri (-ris F) ll. v.
somnoque multum confert. capita bis aqua mutata cocta
alvumalui S.lacunam ego indicavi; inserenda sunt e Gar-
gilio eadem aqua pota cum uino. emolliuntemolliunt Q. molliunt
Gargil. om. iZ. v..... sistitsistit T. si sit FE.
sistunt dSv. fluctionesfluctiones ego. e fluct- FE. effluct- dT. efflux- S.
et fluct- G. et inflationes v. veteres; cortex decoctus
inlitusque inficit canos.
Diosc. II 181. - § 50: Gargil. p. 150, 7. 19. 9–12.
Geop. XII 30, 4. 1. Celsus V 27, 6. Pl. iun. p. 86, 5. Alio magna vis, magnae utilitatesutilitatis FD. contra aquarum
et locorum mutationes. serpentes abigit et scorpiones
odoredist.ego. atque, utut om.E. aliqui tradidere, bestias omnesbestias omnis ll. contra omnis Q. bestias,
contra omnis J. contra bestiarum omnis S. et bestiarum om-
nium v.. ictibusictibus v.cfr.Gargil. ictus ll.S.J.
medeturmedicatur Q. potupotum QS. in potione Gargil. vel cibo vel inlituillitu dv.
inlitus Q. -tum S. inliri FE. uulneri inlitum Gargil., privatim contra haemorrhoidas
cumcum
ll.S. prodest cum v. vino redditum vomituuomitu EB. -itum rv. -it Q.. ac, ne contra araneosaraneos
mures ego. araneos et (aut F) mures (muros F1) ll. araneorum
murium B.
mures venenatiuenenati ego. ueneratim FE. uenenatum dv. morsusmorsus ego. morsum (=== morsuus) ll.v. valere miremur, aconitum, quod
alio nomine pardalianchespardalianches v.
-chis ll. paralianche Q. vocatur, debellat, item hyoscyamum
, canum morsus, in quae vulnera cum melle inponitur
.Gargil. p. 150, 14–18. Pl. iun. p. 13, 17. 110, 10.
Gargil. p. 151, 1. 150,17. 151, 2. 3. 6. 3. 5. 4. Pl. iun. p. 95, 9.
97, 2. 91, 23. 31, 7. 30, 4. ad serpentium quidem ictus tostumtostum Val.Rose. potum ll.v.
cfr. §54. cum restibus
suissuir F1. sui E. efficacissime ex oleo inlinitur, adtritisque corporum
partibus, vel si in vesicas intumuerint. quin et suffitosuffito QGargil. suffitu
FEv. suffictu d. eoeo om.Q.
evocariuocari E. secundas partus existimatexistimauit Ev.a.S. Hippocrates, cinere
eius cum oleo capitis ulcera manantia sanitati restituens.
suspiriosis coctum, aliqui crudum id dedere; Diocles
hydropicis cum centaurio aut in fico duplici ad evacuandam
alvum, quod efficacius praestat viride cum coriandro
in mero potum; suspiriosis aliquialiqui Ev. aliique r. et tritum in lacte dederunt
. Praxagoras et contra morbum regium vino
miscuit et contra ileumileum v. aleum Fd.
alueum E. in oleo et pulte, sic inlinens
strumis quoque. antiqui et insanientibus dabant crudum,
Diodes phreneticis elixum. contra anginasanguinas autem Q. tritum in
poscain posca dQS.
inponat r. imponi et v. gargarizarigargarizari QD.cfr.Plin.iun.
-zare dTv. carcarissare r. prodest.Pl. iun. p. 26, 15. Geop. XII 30, 3. Gargil. p. 151, 9. 10. Pl. iun. p. 12, 14. Gargil. p. 151,
11–13. Pl. iun. p. 55, 3. Geop. 1. 1. § 1. Gargil. p. 151, 13. 14.
8. 9. 14. Pl. iun. p. 11, 5. (Celsus IV 4). 37, 1. dentium doloremdolori d. tribus capitibus
in aceto tritis inminuit, vel si decocti aqua conluantur
addaturque ipsumipsam E. in cava dentium. auribus etiam instillatur
instillatus Fd. sucus cum adipe anserino. phthiriases et porriginesporrigenes T. por-
rigens d. prurigines v.a.H.
potum, item infusuminfusum dTS. in usum r.
tusum v.an inlitum? (infricatur Plin.iun.) cum aceto et nitro conpescitconspicit FE., destillationes
cum lacte coctum vel tritum permixtumve caseo
molli, quo genere et raucitatem extenuat veluel om.QS. in pisi autpisi aut QS.cfr.Gargil. pthisi aut (aui F) Fd.
thysia in E. phthisin in v.
fabae sorbitione. in totum autem coctum utilius est crudo
elixumque tostototo Q.; sic et voci plusplus dTQB.om.Ev.a.B.G. confert. taeniastaenias S. tineas ll.v. et reliqua
animalia interaneorum pellit in aceto mulso coctum;
tenesmo in pulte medetur; temporum doloribus inliniturinlinitur QS. inline-
tum FE. illitum dv.
elixum et pusulis coctum, deindein TJ. dehinc Q. deinde FEv.
om.d. cum melle tritum; tussi
cum adipe vetusto decoctum vel cum lacte autaut Ev. ut r., si sanguis
etiam excreeturexscreetur dv. excretur F2.
excretum r. veluel purulenta G. uel purulenta sint et pituitae
v. pura, sub prunaan super prunam (cfr. XIX 115) vel subdita pruna (cfr.
XXXV 175)? possit etiam conici uel pura subsint, pruna
(cfr. XXXV 38).tostumtostum ego. potum ll. coctum G. coctum
potum et v.(cfr.§51). et cum mellis
pari modo sumptum; convulsis, ruptis cum sale et oleo.
itemitem ego. nam ll.v. cum adipe tumores suspectos sanat.Pl. iun. p. 76, 2. 87, 19. 98, 2. 101, 18. extrahit fistulis
vitia cum sulpure et resina, etiam harundines cum pice;
lepras, lichenaslienas Q., lentigines exulcerat sanatque cum origano,
vel cinis eius ex oleo et garo inlitus; sic et sacros ignes;
suggillata(sugillat) autem aut QS. autaut colorem Q. liventia ad colorem reducit conbustumconbustum
EQv. combustus F. -stos d. ex
melle.Pl. iun. p. 93, 15. (Geop. XII 30, 2). 89, 3. 36, 18. Gargil. p. 151, 7. (cfr. Plin. XXII 140). credunt et comitialem morbum sanari, si quis eo
in cibiscibis FTS. ciuis Q. cibo rv. utatur ac potione; quartanas quoque excutere
potum caput unum cumcum om.Q. laserpici obolo in vino austero,
—(tussim et alio modo ac pectorumac pectorum EG.cfr.Gargil. accepto-
runt F1. -torum F2d2. om.d1. acceptum v. suppurationesparenthesin statuit D, uncos ego posui; verba sua sede amota
pertinent ad finem §54 post sale et oleo, ut coniuncta legantur
atque in totum rubicundiora corpora, item cum adipe tumores
suspectos sanat.??? quantaslibet
sanat fractae incoctum fabae atque ita in cibocibo dv. cibos r.
sumptum, donec sanitatem restituat. facit et somnos, atque
cfr. Gargil. p. 156, 1. 2. (151, 19. 22).in totum rubicundiora corpora)—venerem quoque stimulare
stimulare FEQD. -ulat dv. cum coriandro viridiuiride Q. tritum potumque e mero. vitia
eius sunt quod oculos hebetat, inflationes facit, stomachum
laedit copiosius sumptum, sitim gignit. cetero contra
pituitam et gallinaceiset
gallina (-nae v. -nis G) et gallinaceis Ev.a.D. prodestprodest om.d. mixtum farre in cibo.
iumentaiumentis dv.a.G. urinam reddere atque non torqueri tradunt, si
trito natura tangatur.
cfr. Celsus II 12, 1. III 21.
Lactucae sponte nascentis primum genusest genus Fv.a.S. est
eiuseius
om.QD., quam caprinam vocant, qua pisces in mare deiecta
protinus necantur, qui sunt in proximo. huius laclac dEv. lactis sucus F. lact—is sucus—D.
(an i.e. sucus?) spissatum
exspissatum v.a.G. fortasse spissa-
tur, mox,., ut simul scribi possit lacteus sucus. mox in aceto pondere obolorum duum adiecto aquae
uno cyatho hydropicis datur. caulecaule
uero et T. et foliis contusis,
aspersoasparso QS. sale, nervi incisi sanantur. eadem trita ex aceto
conlutacolluta dEv. conlota T.
conlutas F. collatas Q.an conlutum? cfr. XXIV 41. sed
maxime mihi probatur conlutos... dentes dolere. cfr. § 53.
137. matutinis bis mensemane Q. dentiumdentis Q. dentes F. dolorem prohibentprohibent dEHack. -bet
FQv.. Diosc. II 215. 216. Geop. XII 13, 5. alterumn est genus quod Graeci caesaponcesapum Q. sepason dT. esopon v.a.H. vocant.
huius folia trita et cum polenta inlita ulceribus medentur.
haec in arvis nascunturnascitur Fdv.a.S.; tertium genus in silvis nascensnascens om.F (an recte?). in siluis
nascens om.T.ἰσάτινιςσατινQ. ysatim d. statim r. isatin v. vocant. huius folia trita cum polenta vulneribus
prosunt. quarto infectores lanarum utunturutuntur quod glastum uocant v.a.H cum B.. simile idsi-
mile id erat ego. id... simile est Q. similiter erat F. -lis
erat d. -liter E. -le erat v.
erat lapatho silvestri foliis, nisi pluraplura dTfv. plures r. haberet et nigriora.
sanguinem sistit, phagedaenas et putrescentia ulcera aut
quaeaut quae d. atque F. quae Ev. et quae D cum vet. Dal. serpunt sanat, item tumores ante suppurationem,
ignemcontra ignem v.a.D.dist.ego. sacrum radice vel foliis. prodest vel ad lienes potu.potu vet.Dal. pota
ll.v.
haec propria singulis.
Diosc. II 215. (III 65. 66).—Th. H. IX 8, 2.
cfr. Geop. XII 13, 11. Diosc. II 165. Communia autem sponte nascentibus candorcandor v. -dore ll.,
caulis interdum cubitali longitudine, in thyrsoin thyrso ego. thyrso v.
et ipso (ipse d) ll.G. et ipsi Brot.an thyrsi et folii? et foliis
scabritia. ex iis rotunda folia et brevia habentem sunt
qui hieracionhieracion S (-ios Q). heracliam Fd. eracleam E. hieraciam v. vocent, quoniam accipitres scalpendo eam
sucoqueeamque suco Q. oculos tinguendo obscuritatem, cum sensere, discutiant
discutiunt QS.. sucus omnibus candidus, viribus quoque papaveripa-
pauer F.
similis; carpitur per messes inciso caule, conditur fictili
novo, ad multa praeclarus. sanat omnia oculorum vitia
cum lacte mulierum, argema, nubiculasarcet manubiculas dT. arcet nubeculas v.a.H., cicatrices adustionesque
omnes, praecipue caligines. inponitur etiam
oculis in lana contra epiphoras. idem sucus alvum purgat
in posca potus ad duos obolos. serpentium ictibus
medetur in vino potus. et folia thyrsiquethyrsique C. tursique T. thorsique (to- d) dE. thorsi-
quae F. thyrsusque v. trititritici E. ex aceto
bibunturdist. ego. an uel uulneri?
cfr. Diosc. II 165 et III 65., vulneri inlinuntur, maxime contra scorpionum
ictus, contra verouero (uerum v) contra Ev.a.D. phalangiaphalangia dVerc. -iam
E. longiam Fv. commixtocommisto E. cum mixto d. vino et aceto. aliis
quoque venenis resistunt, exceptis quae strangulando necant
aut his quae vesicae nocent, item psimithio excepto.
inponuntur et ventri exex dv. et r. melle atque aceto ad detrahenda
vitia alvialii d.. urinae difficultates sucus emendat. Crateuas
eum et hydropicis obolis duobus in aceto etaceto et Verc. aceto ll.v.an aceto adiecto?
cfr. § 58. cyathocyatho v. -thi dE. Quiatho in F1. Quiato F2. viniuni d.
dari iubet.Geop. XII 13, 4. 11. Gargil. p. 144, 13. quidam et e sativis colliguntcolligunt dv. -untur r. sucum minus efficacem
dist. ego.. peculiares earum effectuseffectus dTD.om.r. uires
v.—praeter iampraeter iam dictos D. praterimi (pater mi E) dictus ll.T.
partim iam dictae sunt v. dictos19,126 sqq.
somnum faciendi veneremque inhibendi, aestum refrigerandi
, stomachum purgandi, sanguinem augendi—non
paucipaucae E(?)
v.a.D. restant, quoniam et inflationes discutiunt ructusque
lenes faciunt, concoctionesconcoctiones—13 faciunt om.EH.con-
coctiones dTv. -nem F(Q)S. adiuvant, cruditatescruditates T. -atem Fdv. ipsae numquam
faciunt. nec ulla res in cibis magismagis dTS.om.rG. maiorem v. aviditatem incitat
inhibetque eadem. in causa alterutraque modus est:
sic et alvum copiosiores solvunt, modicae sistunt. lentitiam
pituitae digerunt atque, ut aliqui tradiderunt, sensus purgant
dist.ego., stomachis dissolutis utilissimaeutilissimae U 426.
-me ll.v.. adiuvantur in eoseos dT. eo rC.
usususus FdT. usu EG.
esu C. et oxyporioxypor Fv.a.B. obolis, asperitatemasperitate Fd. additoaddita d. dulci ad intinctum
aceti temperantes, si crassior pituita sit, scillitescil-
lite dv. -ites r.
aut vino absinthiteabsinthite v. absentite d. -ites r., si et tussis sentiatur, hysopite admixto
. dantur coeliacis cum intubo erratico et ad duritiam
praecordiorum.Gargil. p. 145, 3. 4. dantur et melancholicis candidae copiosiores
et ad vesicae vitia. Praxagoras et dysintericis
dedit. ambustis quoque prosunt recentibus, priusquam
pusulae fiant, cum sale inlitae. ulcera etiam, quae serpunt,
coercent, initiocoercent initio v. coercenti (-ndi E) uitio ll. cum aphronitroaphronitro
Bas. afonitro ll., mox in vino. tritae igni
sacro inlinuntur. convulsa et luxata caulibus tritis cum
polenta ex aqua frigida leniunt, eruptiones papularum ex
vino et polenta.Pl. iun. p. 49, 7. Geop. XII 13, 4. Gargil. p. 145, 4. 6.
Diosc. II 165. in cholera quoque coctas patinis dederunt
, ad quod utilissimae quam maximi caulis et amarae.
quidam et lactelacti TfBrot. laeti Q. infundunt. defervefacti hi caules et stomacho
utilissimi traduntur, sicutsatiua G.
et satiua v. somno aestiva maxime
lactuca et amara lactensquelactiensque d., quam meconidem vocavimusuocamus d..19,126
hoc lactelac v.a.S. etet FEv. ad d (cum ras.) T. oculorum claritaticlaritate F. -tatem dT. cum muliebri lacte utilissimum
esse praecipitur, dum tempestivotem-
pestiuo FT. -tiue rv. capitecapiti v. cum capite J. inunguantur
in-
ungantur dT. -guntur Ev.a.S. oculi, et adad om.Ev.a.S. vitia, quae frigore in his facta sint.
miras et alias invenio laudes:Geop. XII 13, 6. Diosc. II 164. 165. Pl. iun. p. 92, 8. Geop. XII 13, 14. 11. thoracis vitiisui-
tiis dv. ut his r. prodesse non
secus quam habrotonum cumcum Ev.om.r. melle Attico; purgaripurgari v. conpurgari
FdS. cum purgari E. et
feminas hoc cibo; semen sativarum contra scorpiones dari;
seminesemini F. trito ex vino potopoto Qv. potum ll. et libidinum imaginationesimitationes Q. in
somno conpescicompesci TBas. compescit (conp- F) ll.v.
-scuntur Q.; temptantestentantis dE. tentantis dE. aquasaquas dv. aquis r. non nocere lactucam
edentibus. quidam tamen frequentiores in cibo officere
claritaticlaritate E. oculorum tradiderunt.
(cfr. Geop. XII 15, 2–4). Pl. iun. p. 55, 4. 10, 4. 5. (Diosc. II 149). Nec beta sine remediisremediis om.E. -dio v.a.Brot. est utraque: sive
candidaecandida dT. sive nigraenigra
dT. radix recens et madefacta suspensa
funiculo contra serpentium morsus efficax esse dicitur;
candida beta cocta et cum alio crudo sumptasumpta dv. -pto r. contra
taeniastaenias S. tineas ll.v.; nigrae radices in aquain aqua dFD. ita in aqua Ev. coctae porriginem tollunt,
atque in totum efficacior esse traditur nigra. sucus eius
capitis doloresdolorem Q. veteresueteres om.QD. et vertigines, item sonitum aurium
sedat infusus iisis d. his rD..Diosc. II 149. Celsus III 24. Gargil. p. 144, 6.
2. 4. Pl. iun. p. 21, 7. Scribon. Larg. 7. Celsus II 30. ciet urinam, medetur dysintericis iniecta
etdist.ego. morbo regio, dolores quoque dentium sedat. inlitusinlitus FEv. illius d.
sucus et contra serpentium ictus valet, sed hochoc Müller emend. IV 4.
huic ll.v. huius C. hic coni.S. radici
dumtaxat expressus. ipsa vero decocta pernionibus occurrit.
albaalba dS. albae E. albe F.
albae sucus v. epiphoras sedat frontifronti (F?) D. et fronti QS. fronte rv. inlita, aluminis parvo admixto
ignemdist. Val. Rose Hermae VIII p.26 n. sacrum sine oleo trita. sic etfic et QS. licet ll.v. adustis medetur. et
contra eruptiones papularum, coctaque eadem contra ulcerauiscera d.,
quae serpunt, inlinitur, et alopeciis cruda et ulceribus,
quae in capite manant. sucus eius cum melle naribus
inditusinlitus QD. sed cfr. Diosc. caput purgat. coquiturpost co-
quitur et exQ modice inseruit D; malim post aceto. et cum lenticula addito
aceto, ut ventrem molliat. validius cocta fluctiones stomachi
et ventris sistit.
Diosc. IV 16. Est et beta silvestris quam limonium vocant,
alii neuroidemneu-
roidem Verc. in euro. Idem Q. ineuloidem (meu- d) ll. neu-
roides B., multum minoribus foliisfoliis del. v. a. S. tenuioribusque ac
densioribusdensioribus dQS. densioribus
foliis rv.; undecimfere undecim (om. saepe) Q.om.E. ferunt decem
Müller emend. IV 5. saepe cauli unicauli uni Müller l.l. caulium ll.Qv.
caule lilii H cum Cornario.. huius folia ambustis
utilia gustantium os adstringuntos adstringunt TEH. osati
(usati F2) stringant r. astringunt v.. semen acetabuli mensura
dysintericis prodest. aquaaquae Fv. a. G.
aque T. aqua autem QS. betaebetae QS. et e F1Ev. et a F2d.
eius et e J. radice decoctadecocta J. -tae dTS. -te Q. coctae rv. maculas
vestium elui dicunteluere
dicuntur v. a. G., itemitem FQS. itemque rv. membranarum.
Gargil. p. 145, 15. 16. 11. Pl. iun. p. 10, 6. 7. Celsus II 30. Diosc. II 159. Col. VIII 14, 2. (Varro III 10, 5). Intubi quoque non extra remedia sunt. sucus
eorum cum rosaceo et aceto capitis dolores lenit idemque
cum vino potus iocineris et vesicae; et epiphoris inponitur.
erraticum apud nos quidam ambubaiamambubaiam D cum Rigaltio. -beiam B. ambubulam FdT.
ambulam EfH. ambugiam v. a. B. G. appellavere. in
Aegypto cichorium vocant quod silvestre estest ego. sit ll. v., sativum
autem serim, quod est minus et venosiusuenenosius d..
(Celsus II 27). Cichorium refrigeratdist. ego. an pro uentrem soluit scri-
bendum est uentrem emollit, ut hoc verbum ad collectiones
quoque pertineat (cfr. XXIII 127. XXII 138) et refrigerat ab-
solute positum recte intellegatur? in ciboin cibo C. inde cibum ll.v.
ideo cibo Müller l.l.7. sumptum veluel ego. et ll.v. cfr. § 76. inlitum
collectiones; sucus decocti ventrem solvit, iocineri et renibus
et stomacho prodest. item, si in aceto decoquatur,
urinae tormina discutit, item morbum regium ee Ev. et r. ex D. mulso, si
sine febrifebre dv. a. S. sit. vesicam adiuvatadiuuant Fd.. mulierum quidem purgationibus
decoctum in aqua adeo prodest, ut emortuosdemor-
tuos F. partus
trahat. adiciunt Magimagis d. suco totius cum oleo perunctos
favorabilioresfauorabiliores v. faborauiliores d.
fabora utiliores (ut liores F1) r. fieri et quae velint facilius impetrareimpetrare v. -ari ll.. quamqu
am idemquamquam idem ego.qn quidem F.qm (quam T) quidem
dT. quo quidam E. quandoquidem D cum P. quod quidem v. propter singularem salubritatem aliqui chrestonchreston Ev. chresion d. chreteston F.
appellant, alii pancration.
Gargil. p. 145, 10. EstEst et dT.
et rv. et silvestre genus alterumalterum dT. aliorum F. alii Ev.—hedypnoida
vocant—, latioris folii. stomachum dissolutum adstringit
cocta, crudaque sistit alvum. et dysintericis prodest, magis
cum lente. ruptarupta dEv. riis F. et convulsa utroque genere iuvantur,
item genitura quibus valetudinis morbomorbo ll.v. an iniuria (vel malo vel tale quid)? effluat.
Seris et ipsa,Diosc. II 159. Gargil. p. 145, 9. 12. 13. 12. 146, 1.
Geop. XII 28, 2. 1. lactucae simillima, duorum generum
dist. ego. est silvestrissiluestris aut post et ipsa transponere aut
in siluestrium mutare malim. cfr. index libri: seris genera III.: melior nigra et aestivaet aestiua ego. itaest aestiua ll. ista et aestiua v., deterior hiberna
et candidior. utraque amara, stomacho utilissimautilissime Tf.; praecipue
dist. ego. quem umoruror F2. oror F1. an feruor vel ardor?
cfr. Diosc. et XXVII 114. XXIII 12. (vel tumor?) vexetuexat
v. a. S. cum aceto in cibo refrigerant vel
inlitae, discutiuntque et alios quam stomachi. cum polenta
silvestrium radices stomachi causa sorbentur, et cardiacis
inlinuntur super sinistram mammam et exex (om. et) v. a. S. aceto. omnes
hae ethae et v. haec
et FE. haec d. podagricis utiles et sanguinem reicientibus, item
quibus genitura effluatgenitura effluat D. -rae fluat (fluant d)
Fd. -ra fluat ES. -ra fluit v., alterno dierum potu. Petronius
Diodotus, qui ἀνθολογούμεναanthologoumena fH. -go-
mena d. -longomena r. antilegomena v. scripsit, in totum damnavit
serimserim S. serin B.
serian FE. seriam dv. multis modis arguens, sed aliorum omnium
opinio resistit.
Gargil. p. 167, 16. Cato 156. 157. Gargil. p. 166, 4. Brassicae laudes longum est exsequi, cum et
Chrysippus medicus privatim volumen ei dicaverit per
singula membrasin (om. gula membra) E. hominis digestum et Dieuchesdiocles
dT., ante
omnes autem Pythagoras, et Cato non parcius celebraverit
celebrarint v. a. S., cius sententiam vel eo diligentius persequi par est,
ut noscaturcognoscatur dT., qua medicina usus sit annis DC populus
Romanuspopulus Romanus Gargil. om. ll. v. Romanus populus G..Athenaeus IX 9 p. 369 f. Cato 157, 2. in tres species divisere eam Graeci antiquissimi:
crispam, quam selinadaselinada v. -dam ll. -noidea H e coni. Dal. (an -dem?
cfr. § 72). -nusiam Athenaeus. vocaverunt a similitudine apii
foliorum, stomacho utilem, alvum modice mollientem; alteram
heliamleam B. eleam v. anλείαν?, latis foliis e caule exeuntibus, unde caulodem
quidam vocavere, nullius in medicina momenti. tertia est
proprie appellata crambecrambe v. carambe ll., tenuioribus foliis et simplicibus
densissimisque, amarior, sed efficacissima.Cato 157, 2. 1. 6. 10. 7. Gargil. p. 166, 14–18. Cato crispam
maxime probat, dein levem grandibus foliis, caule magno.
prodesse tradit capitis doloribus, oculorum caligini scintillationique
scintillationique ego. -onique
uel F2dT. -oneque uel F1. -onibusque uel Ev. -onique lieni He coni. Dal. (in marg.). sed cfr. Gargil., stomacho, praecordiis crudam ex aceto ac
melle, coriandro, ruta, menta, laseris radicula sumptam
acetabulis duobus matutino, tantamque esse vim, ut qui
teratqui terat EG.
(-ant v). qui terad F2. querad F1. quantum ad d. haec, validiorem fieri sese om.E. sentiat.Cato 156, 1. 157, 7. 3. 4. Geop. XII 17, 5. 4. Gargil.
p. 167, 4–6. 10. 1–3. Pl. iun. p. 76, 3. ergo vel cum hiscum his dG. cuminis E. cum F. cum uino v.
tritam sorbendam vel ex hoc intinctu sumendam, podagrae
autem morbisque articulariisarticularibus dT. inlini cuminlini cum dEv. in linteum F. ruta etruta et ego. cfr. Gargil. rutae FEv. ruta d. coriandrocoriandro Fd. -dri Ev.
et salis mica etmica
et ego. micae Fd. mica Ev. hordei farina; aqua quoque eius decoctaan decoctae? sic H. cfr. § 87. 90 et Gargil.
nervosdist. Val. Rose Hermae VIII p. 26 n. articulosque mire iuvari, si foveantur. vulnera et
recentia et vetera, etiam carcinomata, quae nullis aliis
medicamentis sanari possint, foveri prius calida aqua iubet
ac bis diedie
dEv. de F. tritam inponi.Gargil. p. 167, 6–9. Pl. iun. p. 76, 7. Geop. XII 17, 4. 15. Cato 157, 8. 156, 5.
157, 9. 7. Pl. iun. p. 49, 21. sic etiametiam in d. fistulas et luxataet luxata anonymi ap. B. eluxatas
v. a. H. et
tumoresumores H., quosquos ego e Plin. iun. om. ll. v. evocari quosquequosque FdT. quoque E. quosue Plin. iun. quaeque v. discuti opus sit. insomnia
etiam vigiliasque tollere decoctam, si ieiuni edintedint coni. S. edent ll. S. edant v. quam
plurimam ex oleo et sale; tormina, si decocta iterum decoquatur
addito oleo, sale, cumino, polenta. si ita sumatur
sine pane, magis profuturam. inter reliqua bilem detrahidetrahi EG.
-ahit dTv. -ait F.
per vinum nigrum pota.Gargil. p. 167, 11–14. 3. Cato 157, 16. Geop. XII
17, 12. 10. quin et urinam eius, qui brassicam
esitaveritesitauerit (erat essi-) F2B. om.F1. hesit- d. aestimauerit
(exti- v) Ev., adservariasseruari dTv. adiuuari F2E.om.F1. iubetiubet del. G., calefactamque nervis remedio
esse. verba ipsius subiciam ad exprimendam sententiam
: pueros pusillos, si laves ea urina, numquam
debiles fieri. auribus quoque ex vino sucum
brassicae tepidum instillari suadet idque etiam tarditati
audientium prodesse adseverat, et inpetigines eadem sanari
sine ulcere.
Diosc. II 146. Gargil. p. 167, 21.
Geop. XII 17, 2. 18. 19. (Th. IV 16, 6. Plin. XVII 240. XIX 87).
21. V 11, 3. Cato 156, 1. —Gargil. p. 167, 19. 20. Geop. XII
17, 6. Pl. iun. p. 104, 19.—ib. p. 51, 14. 6. Gargil. p. 167, 20.
21. 168, 1. Geop. XII 17, 8. Diosc. II 137. Nicander alex. 527. Graecorum quoque opiniones iam et Catonis
causa poni convenitconuenit om.E., in his dumtaxat, quae ille praetermiserit
. biles traheredetrahere v. a. S. non percoctam putant, item alvum
solvere eandemque bis coctam sistere. vino adversari ut
inimicam vitibus, antecedente in cibis caveri ebrietatem,
postea sumpta crapulam discuti. hunc cibum et oculorum
claritati conferre multum, sucumsuco dv. a. G. vero crudae vel angulis
tantum tactis cum Atticoattico F2dv. atiico F1. addito E. melle plurimum. facillime concoqui
, ciboque eo sensussensus
EG. sensu F. sensum dv. purgaripurgare F.. Erasistrati schola
clamat nihil esse utilius stomacho nervisque, ideo paralyticis
et tremulis dari iubet et sanguinem excreantibusexcruciantibus
FE..
Hippocrates coeliacis et dysintericis bis coctam cum
sale, item ad tenesmum et renium causacausa EDal. -sas rv., lactis quoque
ubertatem puerperis hoc cibo fieri iudicans et purgationem
feminis. crudus quidemcrudi quidem dT. qui-
dem crudus E. cauliscaules dT. si mandaturmandantur dT., partus
quoque emortuos pellipelli v.
pellit ll. G.. Apollodorus adversus fungorum
venena semenan semen ex aceto vel e melle vel tale quid? aut sucum bibendum censet, Philistion
opisthotonicis sucum ex lacte caprino cum sale et melle.
Diosc. II 146. Pl. iun. p. 92, 13. 55, 17. Geop.
XII 17, 9. 10. Gargil. p. 167, 22. Diosc. de fac. par. I 91.—
Pl. iun. p. 76, 8. Gargil. p. 168, 9. Pl. iun. p. 101, 19. Gargil.
p. 168, 3. 5–7. 1–3. Pl. iun. p. 63, 13. Geop. XII 17, 11. 14.invenio et podagra liberates edendo eam decoctaeque ius
bibendo, hoc et cardiacis datum et comitialibus morbis
addito sale, item splenicis in vino albo per dies XL et
ictericiset ictericis ego. cfr. Geop. ict- ll. v.dist. ego. nec non et phreneticis. raucisraucis ll. radicis v. del. Verc. crudae sucum
gargarizandum bibendumque demonstratdemonstrant coni. S. sed
videtur nomen medici Graeci excidisse, fortasse Diagoras; cfr.
index l. et Brunn p. 34., contra vero singultus
cum coriandro et aneto et mellemelle (om. et) EH. ac pipere ex aceto.
inlitam quoque prodesse inflationibus stomachi, item serpentium
ictibus et sordidis ulceribus ac vetustis, vel aqua
ipsa cumipsam
aquam C. hordeacia farina, sucum ex acetocum aceto dT. vel cum feno
Graeco. sic aliqui et articulisarticulis F2v. -losis d. arti-
lis F1. conticulis E. podagrisque inponunt. epinyctidas
et, quidquid aliud serpit in corpore, inposita levat,
item repentinas caligines, has et si mandaturmandatur ego. manditur ll. v. ex aceto;
suggillata vero et alios livores pura inlita, lepras et psoras
cum alumine rotundo ex aceto. sic et fluenteset fluentes v. (etiam fl- Gargil.). effluentes ll. capillos
retinet. Epicharmus testium et genitalium malis hanc
utilissime inponiimponi
asserit v. a. J., efficacius eandem cum faba trita, itemtrita ait, item J e coni. S.
convolsis, cum ruta contra ardoresardores d.
-rem rv. febrium et stomachiet stomachi Ev. cum stomacho r.
vitia, cum rutaeuitia cum
rutae E(?)v. uiraeuenor F. iure uenora d.an cum rutae uero? seminesemina F. ad secundas et muris aranei morsus
.dist. Ven. foliorum aridorum farina alterutra parte exinanit.
Diosc. II 146. Geop. XII 17, 11. Gargil. p. 168, 22.
169, 1–3. Ex omnibus brassicae generibus suavissima est
cyma, atcyma at ego. cyma etsi B.
quima et Fd. quimet E. quin et v. inutilis habetur, difficilis in coquendoquoquendo F2. quendo F1. concoquendo D cum U 430. sed cfr. Diosc.εὐστομαχῳτερον μὲν—ταριχευθὲν δὲ κακοστόμαχον. et renibus
contraria. illud quoque non est omittendum, aquam
decoctae ad tot usus laudatam faetere humifaetere humi v. humi
foetere d. facere (faecere F2 ) humi r. effusam. stirpium
brassicae aridorum cinis inter caustica intellegitur
ad coxendicum dolores cum adipe vetusto, acac Fd. at Ev. cum lasere
et aceto interinter ll. in uicem v. instar D cum U 431. psilotrapsilotra euulsis
ego. psilotre (psiltre F1 ) uulsis ll. -otri euulsis v.: evulsis inlitus pilis nasci alios prohibet
. bibitur et cum oleo subfervefactus vel per se elixus
ad convolsa et ruptaruta
d. intus lapsoquelapsumque v. a. S. ex alto. nulla ergo
sunt crimina brassicae? immo vero apud eosdem animae
gravitatem facere, dentibus et gingivis nocere. et in Aegypto
propter amaritudinem non esturnon estur v. non est dE. ·II· in ē F.
non edi vet. Dal..
Cato 157, 15. Geop. V 11, 3. XI 17, 20. Silvestris sive erraticae inmenso plus effectus
laudat Cato, adeo ut aridae quoque farinaefarinae F. -nam rv. in olfactorioolfactoriae Fd.
collectaecollectae d. -tam rv. vel odore tantum naribus raptorapto EB. rato F. nato d. ad hibito
v. vitia earum graveolentiamque
sanarisanare v. adfirmetadfirmet v. -ment Fd. -mant E.an adfir-
marit?. hanc alii petraeampeteream d. -rean F. vocant,
inimicissimam vino, quamquam Fdv. quia E. praecipue vitis fugiat aut, si
non possit fugere, moriatur.Diosc. II 147. folia habethabent T.tenuiatenuia ego. uina F. una EH. bina dTv. ima J.
del. B., rotunda,
parva, levia, plantis oleris similior, candidior sativa et
hirsutior. hanc inflationibus mederi, melancholicis quoque
ac vulneribus recentibus cum melle, ita ne solvatursoluatur d. -antur rv. ante
diem septimum, strumis, fistulis in aquaaqua v. aquam ll. contritam Chrysippus
chrysippo Ev. a. Bas. auctor estauctor est ego. auctor
est et FdBas. auctore et Ev.. alii verouero om.Tv. a. G. conpescere mala corporis,
quae serpant—nomas vocant—, item excrescentia absumere
,Geop. XII 17, 14. Diosc. II 146. Diosc. de venen. 25. cicatrices ad planum redigere, oris ulcera et tonsillas
manducatam et coctaman uel coctam? suco gargarizato cum melle
tollere, itemitem om.d psoras et lepras veteres, ipsius tribus partibus
cumcum dEv. cumi
F1. cuminis F2. duabus aluminis in aceto acri inlitis. Epicharmus
satis esse eam contra canis rabiosi morsum inponi;
melius, si cum lasere et aceto acri; necari quoque canes
ea, si detur exex Ev. et F. in dT. carne. semen eius tostum auxiliatur contra
serpentes,fungos, tauri sanguinemsanguine d
(add. in v. a. G.)..Gargil. p. 169, 6. 7. Geop. XII 17, 12. Pl. iun. p. 29,
3. 20, 2. folia cocta splenicis
in cibo data et cruda inlita cum sulpure et nitro prosunt,
item mammarum duritiae. radicum cinis uvae in faucibus
tumenti tactu medetur et parotidas cum melle inlitus reprimit
, serpentium morsus sanat. virium brassicae unum
et magnum argumentum addemus ac mirabileac mirabile S. admir- FEJ. ammir-
dT. et mir- v. del. U 433.: crustae
occupentsi occupent v. a. D. intus vasa omnia, in quis aquae fervent, itaferuent
ita ego. feruentim Fd. -entum E. -ent D. -ent in tantum v. ut
non sit avellere easeas v. ea ll.; si brassica in his decoquatur, abscedunt
.
Diosc. II 142. 148. Inter silvestres brassicas et lapsana est, pedalis
altitudine, hirsutis foliis, sinapinapi B. similis, nisi candidior esset
flore. coquitur in cibo, alvum leniter mollitleniter mollit ego.
cfr. § 108. lenit et mollit ll. H. leniter emollit v..
Marina brassica vehementissime ex omnibus alvum
ciet. coquitur propter acrimoniam cum pingui carne, stomacho
inimicissima.
Diosc. II 202. Col.
XII 33. Pallad. VIII 6. 8. Diosc. V 25. Scillarum in medicina albae etalbae
et ego. alba est ll. D. alba est quae masculus v. alba est et
nigra. masculae dicuntur albae coni. J. mihi magis probetur
praeferenda alba est vel alba praestat. feminae nigrae;
quae candidissima fuerit, utilissima erit. huic aridis tunicis
direptisan dereptis? cfr.
XIX 122. quod relicum e vivoe uiuo ll. v. e medio P coll. Diosc. an et uiuum
(uiuō)? est, consectumconsecutum T. consequutum F. suspenditur
lino modicis intervallis. postea arida frusta in cadum
aceti quam asperrimi pendentia inmerguntur, ita ne ulla
parte vas contingantcontinguat F. -gat d..Diosc. II 202. V 25. Pallad. VIII 6. 8. Pl. iun.
p. 55, 7. 95, 10. Celsus III 21. *gypso deinde oblitus cadus ponitur
sub tegulis totius diei solem accipientibus. *hoc fithoc fit—5 XLVIII f.inFdEv
leguntur post contingant (v. 3). transposui cum U 434. ante
solstitium, diebus XLVIIIan
XL. tum? cfr. Colum. et Pallad.*. post eum numerum dierum tollitur
vas, scilla eximitur, acetum transfunditur. hoc clariorem
oculorum aciem facit, salutare est stomachi, laterum
laterum Fd. laterumque
Ev. doloribus ieiunisieiunis ego coll. Diosc. binis Fd. pinis E. diebus binis
S ex v (parum sumptum binis diebus). an cyathis singulis uel
binis? sumptum. sed tanta vis est, ut
avidius haustum exstinctaeexstinctae Ev. -cto rT. tinctae Dal. animae momento aliquoalique F. -uae d. speciem
praebeat. prodest et gingivis et dentibus vel per se
commanducata. taenias et reliqua ventris animalia pellit
ex aceto et melle sumpta. linguae quoque recens subiecta
praestat, ne hydropici sitiant. coquitur pluribus modis
: in olla, quae coiciatur in clibanum aut furnum, vel
adipe aut luto inlita, velinlita uel ego. inlita aut ll. v. frustatim in patinis.Diosc. II 202.
Pl. iun. p. 95, 11. Celsus IV 16. Diosc. V 26. Celsus IV 10.
Diosc. II 200. Th. H. VII 13, 4. et cruda
siccatur, deinde conciditur coquiturque in aceto, cumcum F. tum rv.
(pro tum ponendum erat sic). serpentium
ictibus inponitur. tosta quoque purgatur et medium
eius iterumiterum ll. v. an item? in aqua coquitur. usus sicsic Ev. si F2d. in F1. coctae ad
hydropicos, ad urinamurinam (om. ad) dv. a. C. ciendam tribus obolis cum melle
et aceto potae, item splenicos et stomachicos, si non sentiant
ulcus, quibus innatet cibus, ad tormina, regios morbos
, tussim veterem cum suspirio. discutit et foliis strumas
quadrinis diebus soluta, furfures capitis et ulcera
manantia inlita ex oleo cocta. coquitur et in melle cibi
gratia, maxime uti concoctionemconcoctionem D. coct- ll. v. faciatfaciat coni. S. facias ll. v. a.D.. sic et interiora
purgat. rimaspurgas primas Fd. pedum sanat in oleo cocta et mixta resinae.
semen eius lumborum dolori ex melle inponitur. Pythagoras
scillam in liminequoque in limine dT. quoque ianuae suspensam contracontra
om.Ev. a. D.
malorum medicamentorum introitum pollerepollere P. pellere ll. v. a.D. tradit.
Pl. iun. p. 34, 15. 12, 12. Diosc. II 200. Cetericeteri
dT. -re F. -rum Ev. bulbi ex aceto et sulpure ulceribusulceribus dTPlin. iun. uulneribus rv. in
facie medentur, per se vero triti nervorum contractionicontractioni G. -ione d. -ionem Fv. -ionum E
et ex vino porriginipor-
rigini dG. -ginis F. -gis E. -gines v., cumcum FEv. mixtum dT. melle canum morsibus; Erasistrato
placet cum pice. idem sanguinemsanguinem idem Ev. a. D. sistere eoseo E. tradit
inlitos cum melle. alii, si e naribus fluat, coriandrum
et farinam adiciunt.Pl. iun. p. 21, 8. 74, 1. (Diosc. II 200). 17, 22. 63, 14. 43,
23. 51, 15. Theodorus et lichenas ex aceto
bulbisbulbis Fd. curat, erumpentia in capite cum vino austero aut
ovo. et bulbos epiphoris idem inlinit et siccaesiccae J coll. XXVIII 169. sice F. sic rv. lippitudini
media eorummedia
eorum ll. J. medetur aeque v.. vitia, quae sunt in facie, rubentes
maxime in sole inliti cum melle et nitro emendant, lentiginem
cum vino aut cum acetocum aceto U 435 coll. Diosc. cucumi (cum cucumi F. cumino d. cum cumino T) cocto
ll. G. cum cumino coctis v.. vulneribus quoque mire
prosunt per se aut, utut om.E. Damion, ex mulsoex musco Val. Rose Hermae VIII p. 26 ex Plin. iun. p. 74, 1. at cfr. p. 63, 14., si quinto die
solvantur. iisdem et auriculas fractas curat et testium
pituitas; in articulorum doloribus miscet etmiscet et ego. miscent ll. v. farinam. in
vino cocticocti Ev. cocta
F. coctam d. inlitiillitu d. ventri duritiam praecordiorum emolliunt.
dysintericis in vino exex v. et FE.om.d. aqua caelesti temperate dantur,
ad convulsa intus cum silphio pilulis fabae magnitudine.
ad sudorem tusi inlinuntur. nervis utiles, ideo et paralyticis
dantur.Diosc. II 200.luxataluxata
G. iuxta ll. v. in pedibus, qui sunt rufi ex iis, citissime
sanant cum melle et sale. veneremuentrem Fd. maxime Megarici
stimulant, hortensii partum cum sapa aut passo sumpti,
silvestres interaneorum plagas et vitia cum silphio pilulis
devoratis sedant. illorumsedant. illorum ego. sed animorum
Fd. sedant. horum J. sedant sed animorum E. sedant et sa-
tiuorum v. semen contra phalangia bibitur
in vino. ipsi ex aceto inlinuntur contra serpentium ictus.
semen antiqui bibendum insanientibus dabant. flos bulborum
tritus crurum maculas varietatesque igniigne Ev. a. D. factas emendat
. Diocles hebetari oculos ab his putat. elixos assis
minus utiles esse adicit et difficile concoqui ex viex ui Ev. et r. uniuscuiusque
naturae.
Diosc. II 201. Bolbinenbol-
binen ego. coll. XIX 95. bulbinem ll. v. Graeci vocant herbam porraceis foliis,
rubicundo bulbo. haec traditur vulneribus mire utilis,
dumtaxat recentibus. bulbus, quem vomitorium vocant ab
effectu, folia habet nigra, ceteris longiora.
Diosc. II 151. Diocles
ap. Athen. III 91 p. 120 d. Gargil. p. 170, 1. 3. 10. 4–8. Pl.
iun. p. 57, 14. 58, 8. 24. 34, 12.
Interinter om.Ev. a. D. utilissimosutilissimos dTfD. -mo F. -mus Ev. stomachostomachi F1dTf. ciboscibos dTfD. cibo F. cibus Ev. asparagi
traduntur. cumino quidem addito inflationes stomachi colique
discutiunt, iidem oculis claritatem adferunt, ventrem
leniter molliunt, pectoris et spinae doloribus intestinorumque
vitiis prosunt, vino, cum coquunturcoquuntur dVerc. co-
quantur rS. -atur v., additoadiecto f.. ad lumborum
et renium dolores semen obolorum trium pondere,
paripari EG. parte rv. cuminian
cumini cum uino? bibitur. venerem stimulant, urinam cient utilissime
, praeterquampraeterquam quod v. a. H. vesicauesica J.
-icam ll. v. exulcerataexulcerata J. -atam F. exhulceratam r. -rant v.
cfr. XXVI 86., radiceradice J. -icem ll. radix v. quoque plurimorum
dist. ego coll. Gargil.; aliter Val. Rose Hermae VIII p. 26 n. praedicatione. trita et in vino albo pota calculos
quoquequo-
que deleri voluit Val. Rose l. l. exturbat, lumborum et renium dolores sedat. quidam
et ad vulvae dolorem radicem cum vino dulci propinant
. eadem in aceto decoctaan decocta et inposita? cfr. Gargil. contra elephantiasim proficit
. asparago trito ex oleo perunctum pungi ab apibus
negant.
(cfr. XIX 151). Diosc. II 151. Silvestrem asparagumasparagum
ll. H. asparagum aliqui corrudam v. sed cfr. XIX 151. non
aliqui, sed nostri vel rustici dicendum erat. aliqui Libycum vocant, Attici
orminumorminum Salm.
ormini FE. ormim d. -minium C. horminium v. -menum H.. huius ad supra dicta omnia efficacior vis, et
candidiori maior. morbum regium extenuantextenuat Verc. an cauliculi morbum regium extenuant?. veneris causa
aquam eorum decoctam bibi iubent ad heminam. idem et
semen valet cum aneto ternis utriusque obolis. datur et
ad serpentium ictus sucus decoctus; radix misceturan sucus decoctus radicis; miscetur? radici
marathri inter efficacissima auxilia.Diosc. II 151.
Pl. iun. p. 26, 17. si sanguis per urinam
reddatur, semen et asparagi et apii et cumini ternis
obolis in vini cyathiscyathis v.
quinis (pro quiatis) ll. duobusduobus FdD. diebus E. duobus qui-
nis diebus v. Chrysippus dari iubet.
set idset id ego. sic et ll. v. hydropicis contrarium esse, quamvis urinam moveat,
docet, item veneri, vesicae quoque nisi decoctum; quae
aqua si canibus detur, occidi eos. in vino decoctae radicis
sucum, si ore contineatur, dentibus mederi.
Pl. iun. p. 21, 9. Diosc. III 67. Apio gratia in volgo est. namque rami lactis
actis T.
largis v. a. S. potionibuspotionibus FTS. port- rv. per ruraper iura v. a. S. innatant et in condimentis peculiarem
gratiam habent. praeterea oculis inlitum cum melle,
ita ut subinde foveantur ferventi suco decocti, aliisque
membrorum epiphoris per se tritum aut cum pane vel
polenta inpositum mire auxiliatur. pisces quoque, si aegrotent
in piscinis, apio viridi recreantur.(cfr. XIX 124). verum apud eruditos
non aliud erutum terra in maiore sententiarum
varietate estuarietate est G. -etas est F. -etas d. auctoritas est E. -itate est v. an maiore... uarietate distinguitur?. distinguitur sexu. Chrysippus feminam
esse dicit crispioribus foliis et duris, crasso caule, sapore
acri et fervido; Dionysius... nigrioremlacunas ego indicavi; fortasse semine nigriorem, breuem, radicis odore
suauiter graui. (Dionysius marem nigriorem v. a. G.)., brevem, radicis
bre-
uioris v...., vermiculos gignentemuermiculo gignentem uermiculos Fd.ne iungas
radicis uermiculo, prohibere videntur verba caule—gigni (v. 6).
an (his deletis) cauliculo gignentem uermiculos?; ambo neutrum ad cibos
admittendum, immo omnino nefas, namquenamque
FdTD. nam Ev. id defunctorum
epulis feralibus dicatum esseesse dG. ipse r. ipsius v.—visus quoque claritati inimicum
dist. ego; uncos posui cum U 437.—[caule feminae vermiculos gigni] ideoque eos,Diosc. III 67. qui
ederint, sterilesceresteriles E., maresmares—8 cibo om.E. feminasve; in puerperiispuerperis FD. vero
ab eo cibo comitiales fieri qui ubera haurianthauriant ego. -iunt ll. v.; innocentiorem
tamen esse marem. eaque causa est, ne inter nefastos
frutex damnetur. mammarum duritiam inpositis foliis
emollit.Pl. iun. p. 57, 16. Diosc. III 67. Geop. XII 23, 5. Pl. iun.
p. 101, 19. suaviores aquas potui incoctum praestat.
suco maxime radicis cum vino lumborum dolores mitigat,
eodem iure instillato gravitatemgrauitatem
Ev. -tate F. -tati d. auriumaurium F2dv. auria F1. auri E.. semine urinam
ciet, menstrua ac secundas partuspar-
tus eicit si coni. Val. Rose l. l. et si foveantur semine
decocto.dist. ego cum Val. Rose Hermae VIII p. 26 n. suggillata reddit colori cum ovi albo inlitum.
atat d. ad F. aut Ev. del. Val. Rose. ex aqua coctum potumque renibus medetur, in frigida
tritum oris ulceribus. semen cum vino vel radix cum
vetereuetere ego. -ri ll. v. vino vesicae calculos frangunt. semen datur et arquatis
ex vino albo.
cfr. Varro III 16, 10. Col. IX 8, 13. Apiastrum Hyginus quidem melissophyllummelissophyllum J.
-phyllon v. -pylum FE. -pilum d. appellat
, sed in confessa damnatione est venenatum in Sardinia.
contexenda enim sunt omnia ex eodem nomine apud Graecos
pendentia.
Diosc. III 71. (72). Gargil. p. 160, 9. 11. Th. H. VII
6, 3. Gargil. p. 160, 13. 14. (Pl.iun. p. 57, 18). 9. 15. Diosc. III
69. 68. Th. H. VII 6, 4. Olusatrumolusatrum v. holisatrum ll., quod hipposelinum vocant, adversatur
scorpionibus. poto semine torminibus et interaneis medetur
; itemitem S. idem ll. D.
itemque v. difficultatibus urinae semen eius decoctum ex
mulso potum. radixradix dTGargil. radis F1. radicis F2. radix
eius Ev. in vino decocta calculos pellit et
lumborum ac lateris dolores. canis rabiosi morsibus potum
et inlitum medetur. sucus eiuseius om.dTGargil. algentes calefacit potus.
quartum genus ex eodem aliqui faciunt oreoselinumoreoselinon v. horto
selinum Fd. hortos helinum E., pal-
mum altopalmum alto B e Diosc.
alio ll. v. alto D. frutice rectodist. D. ac recto B., semine cumino simili, urinae et
menstruis efficax. heleoselino vis privata contra araneos;
eo eteo et ego. sed
et dEG. de F. sed de v. oreoselino feminae purgantur e vino.
Diosc. III 70. Alio genere petroselinum quidam appellant
in saxis natum, praecipuum ad vomicas, coclearibus binis
suci additis in cyathum marrubii sucisuci v. sucum F. succum r. atque ita calidae
aquae tribus cyathis. adiecereadiecere dT. adicere F. addidere Ev. quidam buselinumbuselinon v.
boselinum F. -inon E. fus- d., differens
brevitate caulis aa dv. om. r. sativo et radicis colore rufo, eiusdem
effectus, praevalere contra serpentes potu et inlituinlitu
ego. linitu ll. G. litum v. cfr. § 50. XXVI 151. 153. XXVII 35..
Geop. XI 28, 1. 2. 3. Diosc. II 170. Gargil. p. 156, 6 sqq. 10 sqq. Ocimum quoque Chrysippus graviter increpuit
inutile stomacho, urinae, oculorum quoque claritati, praeterea
insaniam facere et lethargos et iocineris vitia, ideoque
capras id aspernari, hominibus quoque fugiendum censens
censens FD. censet r(?)v. malim hominibusque
... censuit.. addunt quidam tritum, si operiatur lapide, scorpionem
gigneregigni dGargil., commanducatum et in sole positum vermes; Afriafri ll. Brot. affirmant T.
afferre. Afri G. afferre. alii v.
vero, si eo die feriatur quispiam aa Ev. om. r. scorpione, quo ederit
ocimum, non posse servari. quin immo tradunttradunt dv. -untur r. aliqui,
manipulo ocimi cum cancris x marinis vel fluviatilibus
trito convenire ad id scorpiones ex proximoet proximo E. a prox- v. a. H. omnes. Diodorus
diodorus ll. v. a. C. D. Diodotus B ex indice. in empiricisempiricis B. emptiricis F. empiriticis d. emitericis Ev. a. C. etiam pediculos facere ocimi cibum.
Diosc. II 170. (Gargil.) p. 157, 19. 21. Pl. iun. p. 10,
8. 21, 10.secuta aetas acritergrauiter dT. alacriter v. a. G. defendit, nam id esse capras, nec
cuiquam mentem motammutam F. emotam T., et scorpionum terrestrium ictibus
marinorumquemalinorumque F. malign- d. veneis mederi ex vino addito acetiaceti FTS. -eto rv.
exiguo. usu quoque conpertum deficientibus ex aceto odoratu
salutare esse, item lethargicis et inflammatis refrigeration
erefrigeratione ego. -oni ll. v., inlitum capitis doloribus cum rosaceo aut myrteo
etet ego. aut ll. v. cfr. § 142, praeterea § 17. 73. 135. 246. XXIII 4. 144. 166. aceto, item oculorum epiphoris inpositum ex vino.Gargil. p. 156, 17. (157, 17). Diosc. II 170.
Gargil. p. 157, 1. (157, 17. 18). Pl. iun. p. 47, 15. 51, 16. 44, 1. stomacho
quoque utile, inflationes ructu dissolvere ex acetodissoluere ex aceto dTGargil. ex aceto dissoluere rv.
sumptum, alvum sistere inpositum, urinam ciere; sic et
morbodist. U 438. regio et hydropicis prodesse, etiam inetiam in ego. etiam ll. v. cfr. § 217. XXIII 12. cholerischoleri-
cis Ven. choleras eo et B. destillationes
distillatio-
nes dTfv. a. S. stomachi inhiberi. ergo etiam coeliacis Philistio
lacunam ego in-
dicavi. dedit et coctum dysintericis, et contracontra ll. v. colicis C..... Plistonicu
sPlistonicus C. -icum ll.v., aliqui et in tenesmo et sanguinem excreantibus
in vino, duritia quoque praecordiorum. inlinitur mammis
exinanitqueexinanitque ego coll. Diosc. (γάλακτος προκλητικόν). de dictione cfr. VIII
134. XVIII 189. extinguitque ll.v. aliter se habet XXV 154:
(cicuta) lac.. mammis inposita extinguit (= Diosc. IV 79γάλα σβέννυσι). lactis proventum.Diosc. II 170. Gargil. p. 157, 2. (19). 3. Pl. iun. p. 101, 11. auribus utilissimum infantium
, praecipue cum adipe anserino. semen tritum et
haustumhaustum v. cfr. Gargil. auctum F2dE. actum F1. naribus sternumentaster-
nutamenta dGargil. v. a. S.compescitcompescit ego e Gargil. (Diosc.παύει,et simul pertinet ad destillationes capitis). om.Fdv. mo-
uet E (?) C. de dictione cfr. § 53. conici potuerit etiam emendat
(cfr. XXVIII 57) et destillationes
quoque capitiscapiti dC. inlitum, vulvas purgat in cibo ex aceto.
verrucas mixto atramentoatramento C. cfr. Gar-
gil. et Plin. iun. caeram- F. ceram- Ev. eram- d. sutorio tollit. venerem stimulat,
ideo etiam equis asinisque admissurae tempore ingeritur.
cfr. Diosc. II 170.Silvestri ocimo vis efficacior ad eadem omnia,
peculiaris ad vitia, quae vomitionibus crebris contrahuntur
contra
utuntur d., vomicasqueuomicasque FdD. -cisque TEv. volvae, contracontra FTS.
om.dE. contraque v. bestiarum morsus e vino
radice efficacissima.
Gargil. p. 147, 15.
16. 13. 14. 17. 11. Geop. XII 26, 1. 2. Pl. iun. p. 87, 1. Diosc.
II 169. Gargil. p. 147, 18. 13. 14. 15. 7. Pl. iun. p. (110, 5). 97, 3.
Geop. XII 26, 3. Erucae semen scorpionum venenis et muris aranei
medetur, bestiolas omnes innascentes corporicorpore f. arcet,
vitia cutis in facie cum melle inlitum, lentigines ex aceto,
cicatrices nigras reducit ad candorem cum felle bubulo.
aiunt verbera subituris potum ex vino duritiam quandam
contra eacontra ea ego.
contra ll. v. sensussensus ego. sensum ll. v. (corruptum ex fenfuuf).
cfr. Gargil. duritiam sensus contra verbera. induereinducere G.. in condiendis opsoniis tanta
est suavitas, ut Graeci euzomon appellaverintappellauerunt d.. putant, subtrita
eruca si foveantur oculi, claritatemclaritate F. -ati dT. restituila-
cunam ego indicavi. excidisse videntur perunctos non feriri a
serpentibus, item data esui (cfr. § 178) vel in cibo sumpta.
cfr. Plin. iun. et Gargil.,... tussim
infantium sedari. radix eius in aqua decocta fracta
ossa extrahitlacunam indicavit H (sed post
diximus). excidisse videntur denique et morbum regium extenuat vel medetur et arquatis: cfr. Plin. iun. et Geopon....—nam de venereuenere
dEv. ferenda F. stimulanda diximus—19, 154
tria folia silvestris erucae sinistra manu decerpta et trita
in aqua mulsa si bibantur.
Gargil. p. 146, 6. 19. 15. 147, 4. Geop. XII 27, 3. 2.
1. 3. Celsus II 29. Pl. iun. p. 80, 12. Diosc. II 184. (Celsus IV
16). E contrario nasturtium venerem inhibet, animum
exacuit, ut diximus. duo eius genera. alvumaluum ll. v. a. C. Gargil. album B. alte-
rum aluum S. album aluum U 439. sed nihil deesse in priore
membro videtur: cfr. XIX 136 et Müller de stilo p. 91. purgat,19,55
detrahit bilem potum X???X???
D. x FTBrot. dedEparum costat. in aqua x G. in aqua x
denariorum v. ponderepondo v. a. G. in aquaein aquae VII F(dE?)S. in aqua
VII T. in aqua Brot. om. v. ex aquae cyathis quattuor Gargil. VII, strumis
cum lomentostrumis cum lomento strumis E. cum lomento stru-
mis v. a. S. inlitum opertumque brassica praeclare
medetur. alterum est nigrius, quod capitis vitia purgat
[visum compurgatuncos ego posui. uisum clarificat v. a. G. ui-
sum purgat U 439. fortasse capitis uitia uisusque purgat. an
capitis uitia purgat tusum?], commotas mentes sedat ex aceto sumptum
sumptum om. v. a. S., lienem ex vino potum vel cum fico sumptum, tussim
, ex melle si cotidie ieiuni sumant.Diosc. II 184. Geop. XII 27, 2. Gargil. p. 146, 12.
13. 147, 3. Pl. iun. p. 79, 1. 88, 1. semense-
mine T. ex vino
omnia intestinorum animalia pellit, efficacius addito mentastro
. prodest et contra suspiria et tussim cum origano
et vino dulci, pectoris doloribus decoctum in lacte caprino.
panos discutit cum pice extrahitque corpori aculeos et
maculas inlitum ex aceto; contra carcinomata adicitur ovorum
album.Col. X 231. Geop.
XII 27, 2. 4. 5. Pl. iun. p. 15, 1. Diosc. II 184. Gargil. p. 146,
14. 10. (Marc. Emp. 9, 117). 11. 18. 19. et lienibusan lienosis? cfr. Scribon. 131. 132. inlinitur ex aceto, infantibus vero
e melle utilissime. Sextius adicitadicit
ustum EG. -citur ut F. -cit ut d. -cit hoc v. ustum serpentes fugare,
scorpionibus resistere, capitis doloresdolores v.
-re FE. -ri dTS. contritocontrito (-to et G) U 439. contrite FE.
contra ire dTS. contritum v., alopecias
emendariemendare dTv. a. G. additoad-
dito om.Ev. a. B. sinapi, gravitatem aurium trito inposito
auribus cum fico, dentium dolores infuso in aures suco,
porriginem et ulcera capitis cum adipe anserino. furunculos
concoquit cum fermento.Pl. iun. p. 82, 11. Diosc. II 184. Gargil. p. 146, 8. 9.
16–18. 5. Pl. iun. p. 58, 11. carbunculos ad suppurationem
perducit et rumpit, phagedaenas ulcerum expurgat
cum melle. coxendicibus et lumbis cum polenta ex aceto
inlinitur, item licheni, unguibus scabris, quippe natura eius
caustica est. optimum autem Babylonium; silvestrisiluestri v. -stre Fd. silure E. ad
omnia ea effectus maior.
Diosc. III 45. Col.
XI 3, 38. (Plin. XIX 157). Diosc. III 46. 45. Scribon. 188. 198.
Gargil. p. 137, 3. (Plin. VIII 98). In praecipuis autem medicaminibus ruta est.
latioralatiora Fdv. ratio
E. sativae folia, rami fruticosiores; silvestris horrida
ad effectumad effectus dT.an ad edendum? cfr. Diosc. est et ad omnia acrior. sucus exprimitur tunsae
tunsae D. tonsae F. tunsa et dDal. tonsa et E. tusa ea et v. aspersa modice aqua et in pyxide Cypria adservatur.
hic copiosior datus veneni noxiamnoxam T. obtinet, inin om.Ev. a. C. MacedoniaMacedonia v. -niam dE.
machedoniam F.
maxime iuxta flumen AliacmonemAliacmonem Dal. cfr. Diosc. anacimum
dfEv. a. C. anacmum F. Haliacmum B.; mirumque, cicutae suco
extinguitur: adeo etiam venenorum venena sunt. cicutaecicutae FdT. quando
cicutae E(?)v.
sucus prodest et manibuset manibus ego coll. XIX 157. manibus
et ll. manibus v. manibus et faciei coni. S e Diosc. colligentium rutam. cetero inter
prima miscetur antidotis, praecipueque Galaticagalatia E. -tiae v. a. Bas.; quaecumque
autem ruta etet Bas. aut ll. v. per se proaut pro v. a.
Bas. antidoto valet foliis tritis
exex FD. et d. et pro E. et ex v. vino sumptis, contra aconitum maxime et viscum, item
fungos sive in potu detur sive in cibo; similisimilis Fd. modo contra
serpentium ictus, utpote cum mustelae dimicaturae cum
his rutam prius edendo muniant semuniant se D. -iant sed Fd. se muniant sed Ev..Geop. XII 25, 7. Pl.
iun. p. 84, 22. 23. valent et contra
scorpionum et contra araneorum, apium, crabronum, vesparum
aculeos et cantharidas ac salamandras canisve rabiosi
morsus. acetabuli mensura sucus e vino bibitur, et folia
trita vel commanducata inponuntur cum melle ac salea sale E. et sale v. a. S. vel
cum aceto et pice decoctadecoctae F.. suco perunctos, etiametiam ll.
cfr. XXII 60. aut etiam Tv. aut eam G. et eum D. malim et
eam; cfr. § 31. habentes
negant feririfieri E ab his maleficis, serpentesque, si uratur ruta,
nidorem fugerenido refugere d..cfr. § 119. 121. XXVIII 255. efficacissima tamen est silvestris radix cum
vino sumpta; eandem adiciuntadicitur
E. efficaciorem esse sub diudiuo dv. dio TBas.
potampotatam dT..
Pythagoras et in hac marem minoribus herbaceique
coloris foliis a femina discrevit, et eamet eam ego. etiam
Fv. eam r G. ea D. laetioribuslaetioribus FG. lat- rv. foliis
etfoliis et Ev.
et foliis d. et folii F. colorecolores Fd.. idem oculis noxiam putavit; falsum, quoniam
scalptores et pictores hoc cibo utunturutantur E. oculorum causa
cum pane vel nasturtio, caprae quoqueca-
prae quoque H. atque quoque ll. satiuae atque v. silvestressiluestris
v. a. H. propter
visum, ut aiunt.Geop. XII 25, 5. 4. Pl. iun. p. 21, 11. 10, 9. Gargil.
p. 137, 9. Diosc. III 45. (Celsus IV 2). multi suco eius cum melle Attico inuncti
discusserunt caligines vel cum lacte mulieris puerum
enixae vel puro suco angulis oculorum tactis. epiphoras
cum polenta inposita lenit; item capitis dolores pota cum
vino aut cum aceto et rosaceo inlita, si vero sit cephalaea
sit cephalaea dv. sa ceph- F2. so eph- F1.
sacephalici E., cum farina hordeacia etet FdTJ.
om.Ev. aceto. eadem cruditates
discutitcruditas discutitur d., mox et inflationes, dolores stomachi veteres.Diosc.
III 45. Geop. XII 25, 8. (Plin. XIX 157). Pl. iun. p. 50, 1. 38,
18. 23, 8. Gargil. p. 137, 16. 17. vulvas
aperit corrigitque conversas inlitaillitas d. in melle toto ventre
et pectore; hydropicis cum fico et decoctaet decocta FEv. decocta dT. ad dimidias
partes potaque ex vino. sic bibitur et ad pectoris dolores
laterumque et lumborumlaterum dT., tusses, suspiria, pulmonum,
iocinerum, renium vitia, horrores frigidos, crapulaead crapulae v. dist. ego. gravedines
. decocunturante decocuntur fortasse excidit contra alui fluctiones;
cfr. Diosc. folia poturispotaturis dE.; et in cibo vel cruda vel
decoctadecocti E.aut conditaaut condita ego.
decondita d. ////dec- F. decondit E. conditaue v. prodest; item torminibus in hysopo
decocta et cum vino potapota
Müller emend. IV 7. cocta ll. v.. sic et sanguinem sistit interiorem
et narium indita iisindita iis (his Müller
l.l.) ego. -tatis FE. -ta tus d. -ta v.; sic et conlutis dentibus prodest
. auribus quoque in doloredolore Ev. -ris F. -ri-
bus dT. sucus infunditur, custodito
ut diximus, modo inmodo in EH. modo e dTv. modi e F. silvestri, contra tarditatem vero sonitusque131
cum rosaceo vel cum laureo oleo aut cum vinocum
uino ego. cumino ll. v. cfr. Geopon.
et melle.Pl. iun. p. 92, 1. 91, 9. Geop. XII 25, 8. Gargil.
p. 137, 15. sucus et phreneticis ex aceto tritae instillatur
in tempora ettempora et Fv. tem-
pora ad rT. cerebrum. adiecerunt aliqui etaliqui et Ev. -qui F2d. -quid F1. serpyllum
et laurum, inlinentes capita et colla. dederunt et lethargicis
ex aceto olfaciendum etet D.
de ll. dederunt et v. comitialibus bibendum decoctae
sucum in cyathis IIII; ante accessionesac-
cessiones F2dGargil. v. success- E. cess- F1.deest fortasse fe-
brium., quarum
frigusdist. ego. cfr. Gargil. intolerabile est, alsiosisquealgiosisque d. et crudam in cibo.Hippocr. de morb. mul. I 128. Pl. iun.
p. 92, 14. (cfr. Scribon. 118 === Marc. Emp. 29, 3). urinam
quoque vel cruentam pellit, feminarum etiamautem (pro etiam) T. purgationes
secundasque et iamet iam ego. etiam ll. v. emortuos partus, ut Hippocrati
videtur, ex vino dulci nigro pota. itaque inlitaminlitam dEv. -ta FJ (cum
praecedentibus iungens).
et vulvarum causacausa etiam v. a. S. et suffiresuffire dv.
-icere r. locus adhuc vitiatus videtur; an itemque (vel atque
vel rutaque) incitamenti uuluarum causa et suffire iubet? iubet. Diodes et cardiacis
inponit ex aceto et melle cum farina hordeacia et contra
ileumilium d.an ileum cum? decocta farina in oleo velleribuset uelleribus v. a. S. collecta. multi
vero et contra purulentas excreationes siccae drachmas
duas, sulpuris unam et dimidiam sumi censent, et contra
cruentas ramos III decoctos in vino.Pl. iun. p. 51, 17. 87, 10. Diosc. III 45. datur et dysintericis
cum caseo in vino contrita. dederunt et cum bitumine
infriatam potioni propter anhelitum, ex alto lapsis seminis
III uncias olei libra vinique sextario. inlinitur cum oleo
coctisdist. ego. cfr. Plin. iun. foliis partibus, quasquas Ev. quae d. que
F. frigus adusserit. si urinam
movet, utut Ev. et r. Hippocrati videtur, mirum est, quosdam dare
velutuelut v. uel ll. inhibentem potui contra incontinentiam urinae.Diosc. III 45. Gargil. p. 137, 13. Pl. iun. 98, 2. 82, 22. psoras
et lepras cum melle et alumine inlita emendat, item
vitiligines, verrucas, strumas et similia cum trychnotrychno S.
trycno FE. tricno d. strychno G. hircino v. et
adipe suillo ac taurino sebo, ignem sacrum ex aceto et
oleoet oleo—12 aceto om.E. vel psimithio, carbunculum ex aceto; nonnulli laserpicium
una inlini iubent, sine quo epinyctidas pusulas
curant. inponunt et mammis turgentibus decoctam et
pituitae eruptionibus cum cera, testium verouero om.dT. epiphoris
cum ramis lauriramis lauri dJ.
lauri ramis TPlin. iun. laureae rv. Cfr. XV 138. teneris,Diosc. III 45. Pl. iun. p. 63, 15. 22, 17. 92, 16. Gargil.
p. 137, 18. 19. Geop. XII 25, 6. adeo peculiari in visceribus his
effectu, ut silvestri ruta cum axungia vetereuetere
d. -ri rv. inlitos ramices
sanari prodant, fracta quoque membra semine trito
cum cera inposito. radix rutae sanguinem oculis suffusum
et toto corpore cicatrices aut maculas inlita emendat. ex
reliquis, quae traduntur, mirum est, cum ferventem rutae
naturam esse conveniat, fasciculum eius in rosaceoan rosaceo et aceto? cfr. Plin. iun. et not. ad
§ 121. decoctum
decocto F2. decoto F1. addita aloes unciauncia aloes Ev. a. D. perunctis sudorem reprimere, itemque
generationem inpediriinpedire Fd. hoc cibo. ideo in profluvio
genitali datur et venerem crebro per somnia imaginantibus
. praecavendum est gravidis abstineantut abstineant T. hoc cibo, necari
enim partus invenio. eadem ex omnibus satis quadripedum
quoque morbis in maximo usu est, sive difficile
spirantibus sive contra maleficorum animalium ictus, infusa
per nares ex vino aut, si sanguisugam hauserinthauserint D e marg. Dal. exhauserint ll. H. (sanguisuga)
exhauserit v., ex
aceto et quocumque in simili morborum genere, ut in
homine, temperatatemperata vet. Dal. -rato ll. v. a. H..
Diosc. III 37. Pl. iun. p. 34, 13. Marc. Emp. 19, 21. Mentastrum silvestris menta est, differens
specie foliorum, quae stuntquae sunt TH. qua sunt Fd. quasi Ev. figura ocimi, pulei odoreodore Cornarius e
Diosc. colore ll. v., propter
quod quidam silvestre puleium vocant. his commanducatis
et inpositisan uel inpositis? cfr. Marc. Emp. sanari elephantiasin Magni Pompei
aetate fortuito cuiusdam experimento, propter pudoremputorem S e marg. Dal.
facie inlita, conpertum est.Diosc. III 37. eadem inlinuntur bibunturque
adversus serpentiumaduersus serpentium D. ad-
uersus scorpionum (-nem d2S) cum sale oleo (oleo et ES)
aceto item aduersus scolopendras (scolopen F. -pendras et ES)
serpentium ll. S. aduersus scolopendras et serpentium
v. ictus drachmisdragmis F. duabus inin om.d. vini cyathisquiatis F.
duobus, adversus scorpionumscorpionum—15 aduersus Fv. D. om.dES.totum igitur versum, alieno loco an-
tea positum, suo loco iteravitF,omiseruntdE. cum sale, oleo, aceto, item
adversus scolopendrasscolopendras ius om.d. ius decocti. adversus omnia venena
servantur folia arida ad farinae modum. substratum vel
accensum fugat etiam scorpiones. potum feminas purgat,
sed partussed partus FdTD. a partu sed partus
Ev. necat. ruptis, convulsisruptis conuulsis TD. ruptis conuulsis sed partus (parcius
dEH) ll. H. om. v., orthopnoicis, torminibus
, choleris efficacissimum, item lumbis, podagris inpositum
. sucus auribus verminosisuermiosis Fdv. a. c. instillatur. in regio morbo
bibitur, strumis inlinitur, somniaomnia Fdv. a Verc. veneris inhibet, taeniastaenias S. tineas ll. v.
pellit ex aceto potum, contra porriginem ex aceto infunditur
capiti in sole.
Gargil. p. 158, 6. Diosc. III 36. Geop. XII 24, 2.
Scribon. 197. Hippocr. de diaeta II 26. Mentae ipsius odor animum excitat et sapor aviditatem
in cibis, ideo embammatumembammatum G. inbamma- E. inbamba- d. inbaba- F. mixturae familiaris.
ipsaipsae F. ipse d. acescereacescere G. aciesc- dE. accessere Fv. aut coire densariquedensarique coni. Dal. denserique EVen. -reque B. deserique
F2dTv. deseri qua F1. lac non patitur; quare
lactisdist. ego. potionibus additur, et his, quiet his qui ego. cfr. XXII 105. et his
ll. ne huius v. coagulati potu strangulentur
datur G. data et S., data in aqua aut mulsomulsa d.. eadem vi resistereuires sistere Fd. et
generationi creditur cohibendo genitalia densaridensari Fdv. denseri EH..Diosc. III 36.
Gargil. p. 158, 8. Pl. iun. p. 13, 18. aeque
maribus ac feminis sistit sanguinem et purgationes feminarum
inhibet, cum amylo ex aqua pota coeliacorum impetus
im-
petum dT.. exulcerationemexulcerationem ego cum J. cfr. XXIII 75. e ra-
tione F1. iratione F2E. si rationem d. siriationem T. Syria-
tion v. Serapion coni. H. Dalion coni. S. Erasistratus U 439. et vomicas vulvae curant illitacurant illita ego. curauit illa (illae E. ille Fv) ll. H., iocinerum
vitia ternis obolis ex mulsomulto Fd. datis, item sanguinem
excreantibus in sorbitionesorbitione ego. -onem ll. v. cfr. XXII 89.105.
116. (128. 136. XXVI 36. XXVII 111).. ulcera in capite infantium mire
sanat,Diosc. III 36. Gargil. p. 158, 9. Scribon. 2. arterias umidas siccat, siccas adstringit, pituitas
corruptassucus v. a. S. purgat in mulso et aqua. voci suco utilisutilis FdTJ. om.Ev. an suco utili (ad praecedentia pertinens)?, sub
certaminecertamine utilis Ev. a. J. dumtaxat, qui et gargarizatur uva tumente adiecta
ruta et coriandro ex lacte; utilis et contra tonsillas
cum alumine, linguae asperae cum melle et convulsiset conuulsis D cum U 439.
et conuulsa eius ll. et (ad C) conuulsa v. et conuolsae ius J.
conici potuerit etiam et conuulsionibus; cfr. § 168. XXIX 55. intus
per se vitiisque pulmonis. singultus etet Ev. ut F2d. in F1. vomitiones
sistit cum suco granati, ut Democritus monstrat. recentis
sucus narium vitia spirituspiritus Fdv. a. G. subductus emendat; ipsa
trita choleras, in aceto quidem pota, sanguinis fluctiones
intus, ileumileum quoque d. etiam inposita cum polenta et si mammae
tendantur. inlinitur et temporibus in capitis dolorepost dolore exciderunt fortasse trita
cum melle ad canis morsum: cfr. Plin. iun. p. 86, 6., sumitur
et contra scolopendras et scorpiones marinos et ad
serpentes. epiphoris inlinitur et omnibus in capite eruptionibus
, item sedis vitiis.Diosc. III 36. Gargil. p. 158, 10. 12. 13. intertrigines quoque, vel si
teneatur tantum, prohibet. auribus instillatur cum mulso.
aiunt et lienilien
d. mederi eam inin v. om. ll. horto gustatam ita, ne vellatur
euellatur d., si is, qui mordeat, dicat se lieni mederi, per dies
VIII; aridae quoque farinamfarinam dBas. -ina
F. -inae Ev. tribus digitis adprehensam
et stomachi dolorem sedaresedari d. in aquain qua Fd. et similiter aspersaaspersa Tv. J.-sam
Dal. aspera ll.
potionepotioni S. in potionem v. ventris animalia expellere.
Diosc. III 33. Pl. iun. p. 10, 11. (Scribon. 3). Magna societas cum hac ad recreandos defectosdefec-
tus animo (-imi d) Fd.
animo puleio, cum surculis suis in ampullas vitreas aceti
utrisque deiectis. qua de causa dignior e puleio coronacorona uarroni FdTH. contra
uartini E. corona uertigini v.
Varroni quam e rosa cubiculis nostris pronuntiata est;
nam et capitis dolores inposita dicitur levare, quin et
olfactu capita tueri contra frigorum aestusqueacytusque Fd. iniuriam et
ab siti traditurtra-
dantur E., neque aestuare eos, qui duos e puleio
surculos inpositos auribus in sole habeant.Diosc. III 33. Marc. Emp. 20, 20. inlinitur etiametiam in ll. v. an et earum vel et aurium?
in doloribus cum polenta et aceto, feminafemina Ev. -nae d. -ne F. efficaciusefficacius d. -atius F2. -aus
F1. -acior Ev. dist. ego.. est
autem haechaec om.T. flore purpureo, mas candidum habet. itemitem ego. in ll. S.
del. v. nausias
cum sale et polenta in frigida aqua pota inhibet; sic
etdist. D. pectorispectoris d2T. pectomaris Fd1. pecto acris E. pec-
toris ac uentris v. dolorem, stomachi autem ex aqua. item rosionesitem rosiones FDBas. item torsiones T. intercisiones Ev.
sistit et vomitiones cum aceto et polenta, alvum solvit
aluum soluit ex (et F) sale et
aceto et polenta (pul- F) FTS. om.d(?)Ev. ex sale et aceto et polenta. intestinorum vitia melle
decoctadecocta dTv.
-cto r S. -ctum Brot. et nitro sanat, urinam pellit ex vino et, si Ammineum
amineum F(?) v. a. H. sed cfr.
cod.MXIV 47. sit, et calculos et interiores omnes dolores.Diosc. III 33. ex
melle et aceto sedat menstrua et secundas, vulvas conversas
uuluam conuersat (-sat ac d)Fd. corrigit, defunctosde-
functis F2S. -ti F. partus eicit. semen obmutescentibus
obmutescentes E. olfactuolfactum FE. admovetur. comitialibus in aceto cyathi mensura
datur. si aquae insalubres bibendae sint, tritum
aspergitur. lassitudineslaffitudines coni. H. falfit- ll. v. corporis, si omninoomnino FdT. cum
uino Ev. de dictione cfr. CFW Müller p. 14. tracteturtractetur F2dT.
troctetur F1. tradetur ES. -datur v., minuit
, nervorum causa et inin del. v. a. H. item in coni. S. contractione cum sale et aceto,
e mellee melle ego. et
melle ll. v. infricaturinfricatur dTS. -igatur F2. infiguratur F1.
confringatur E. confricatur v. in opisthotono.Diosc. II 33. Pl. iun. p. 90, 2. bibitur ad serpentium
ictusictus uetus T. decoctum, ad scorpionumscorpionem d. in vino tritum, maxime
quod in siccis nascitur. ad oris exulcerationesexhulcerationem d., ad tussim
efficax habeturhabetur Ev. habentis rT. habenti P. an in ore haben-
tibus?. flos recentis incensus pulices necat odore.
Xenocrates pulei ramum lana involutuminuolutum dv. lutum r. in tertianis ante
accessionem olfactandum dari aut stragulis subici et ita
collocari aegrum inter remedia tradit.
Diosc. III 33. Silvestri ad eadem vis efficacior. simile est origano
, minoribus foliis quam sativum, et a quibusdam dictamnos
dictannus d.
-amnus v. a. S. vocatur. gustatum a pecore caprisque balatum
concitat, unde quidam Graeci ittera mutata blechonemblechonem TS. -onen f. bleconem Fd.
albeconem E. blechona H. -on v.
vocaverunt. natura tam fervens est, ut inlitas partes exulceret
. tusotuso dT. tusci F. tussi Ev. in tussi B. in perfrictionein perfrictio-
nes dT. inter (infer F) frictiones Ffv. a. B. fricari ante balinea convenit
etdist. ego. ante accessionumaccessio-
nem FE. horroremhorrorem dv. horrore r.. convolsis et torminibus,
podagris mire prodest, spasticisspasticis P.
past- FdT. hepaticis Ev. a. S. cum mellealoe (pro sale)P e Diosc. et sale bibendum
datur, pulmonum vitia excreabilia facit. ad lienem
cum sale utile estutile est Ev. utilē F. -le d. et vesicae et suspiriis et inflationibus;
decoctum suco aequaliter et vulvas corrigit et contra scolopendram
terrestrem vel marinam, item scorpiones valet
privatimqueualet priuatimque coni.
Dal. priuatimue (-que Verc.) ualet ll. v. contra hominis morsum. radix contra increscentia
increscentis
Fd. ulcera recensrecens om.FdT. potentissima, arida vero cicatricibus
decorem adfert.
Gargil. p. 158, 2. (Diosc. III 37). Itemiterum T. puleio est nepetaeque societas. decocta in
aqua ad tertias discutiunt frigora [mulierumque menstruis
prodest] et aestate sedantprosunt v.uncos ego posui; verba ad nepetam solam pertinentia (cfr. Gar-
gil.) alieno loco inserta sunt. calores. nepeta quoque vires
contra serpentes habet; fumum ex ea nidoremque fugiunt,
quinquin ego. qualia ll. D.
quam v. quare folia coni. S. etet om.d. substerneresubtenere E. in metu eo dormituriset dor-
mituris T. obdorm- Ev. a. S. utile est. tusa
aegilopisaegilopiis EH. inponitur et capitis doloribus recens cum tertia
parte panis temperata aceto inlinitur. sucus eius instillatus
naribus supinis profluvium sanguinis sistit; item radix
, quae cum myrti semine in passo tepido gargarizata
anginis medetur.
Diosc. III 62. 61. Cuminum estest
siluestris E. siluestre est v. a. D. et silvestre, praetenue, quaternis
aut quinis foliis veluti serratis, sed utsed ut FES. sedat d. sed
et G. et in v. sativo magnus ususan ut satiuom magni usus?,
in stomachi praecipue remediis. discutit pituitas, inflationes
tritum et cum pane sumptum vel potum ex aqua
vinoque, tormina quoque et intestinorum dolores. verumtamen
omne pallorem gignit bibentibus. ita certe ferunt
Porci Latronis, clari inter magistros dicendi, adsectatores
similitudinem coloris studiis contracticontra aucti Fd. imitatos, et paulo
ante Iulium Vindicem, adsertorem illum a Nerone libertatis
, captationicaptationi coni. S. -one ll. v. a. J. testamentitestamentis Fd v. a. C. sic lenocinatum. narium sanguinem
pastillis inditum vel exex om. d. aceto recens sistitsis E. tit et oculorum , et oculorum
epiphoris per se inpositum, tumentibustumentibus om.E. cum melle
prodest.Pl. iun. p. 97, 20. 63, 16. Diosc. III 61. infantibus inponi in ventre satis est. morbo regio
lacunam ego indicavi. his T.om. ll. v. an. orthopnoicis? cfr. Diosc. in vino albo a balineis datur;
... is Aethiopicum
maxime in posca et in ecligmateecligmate S cum
P vet. Dal. ligmate ll. G. cum melle. Africano privatim
urinae incontinentiam cohibericohiberi dv. -bere r. putant. sativum datur
adet ad dtv. a. C. iocineris vitia tostum tritum in aceto, item ad
vertiginemacriorum f. acriore ui v. a. H., iis vero, quos acrior urina mordeat, in dulci
tritumtri-
tum uino v. a. S., ad vulvarum vitia in vino praeterque inpositis
vellere foliis, testium tumoribus tostum tritumque cum
melle aut cum rosaceo et ceracera dv. cetera r..Diosc. III 62. Scribon. 119. (233.) Marc. Emp. 9, 80. (12). silvestre ad omnia eadem
efficacius, praeterea ad serpentes cum oleo, ad scorpiones,
scolopendras. sistit et vomitionem nausiasque ex vino quantum
adprehenderint tres digiti. propter columcolum dv. ce-
lum E. caelum GF. quoquequoque v. quemque ll.
bibitur inliniturque inin ego. uel
ll. v. cfr. XXXI 125. (in spongea XXII 104. XXIII 44. 54.
XXVIII 67). penicillopenicillo ego. -llos GF. -llus d. -llis Ev. fervens, adprimitur fasciisfas-
ciis v. faciis dE. faceis F. fateii G..
strangulationes vulvae potum in vino aperit tribus drachmis
in tribus cyathis vini. auribus instillatur adad Ev. ut r. sonitus
atque tinnitus cum sebo vitulino vel melle. suggillatis inlinitur
cum melle et uva passa et aceto, lentigini nigrae ex aceto.
Diosc. III 63. 61. Est cumino simillimum quod Graeci vocant amiammi B..
quidamquidam - 3 Hippo om.E. vero Aethiopicum cuminum id esseesse F2dv.
est GF1. existimant.
Hippocrates regium appellavitappellauit GD. -llant F. -llat dEv., videlicet quiaqua GF. efficacius
Aegyptioaegypto dT. in Aeg- v. a. H. iudicavitiudicauit Ev. -abit F.
-abat rT (an recte?).. plerique alterius naturae in totum
putant, quoniam sit exilius et candidius. similis autem et
huic usus. namque et panibus Alexandrinis subditursubditur G. cfr. § 185. 256. sub-
dicitur GF. subiicitur dTEH. subigitur v. et
condimentis interponitur.Diosc. III 63. inflationes et tormina discutit,
urinasdist. ego coll. Diosc. et oculorum v. a. S. et menstrua cietciet dEv. ce-
set r., suggillata oculorum, epiphoras
mitigat, cum lini semine scorpionum ictus inin uino
GF2dv. mino F1. uino E. vino potum
drachmis duabus privatimque cerastarum cum pari portione
myrrae. colorem quoque bibentium similiter mutat
in pallorem. suffitum cum uva passa aut resina vulvam
purgat. tradunt facilius concipere eas, quae odorenturodorantur ES. id
per coitum.
cfr. XIX 163. Diosc. II 204. De cappari satis diximus inter peregrinos frutices.13, 127
non utendum transmarino, innocentius est Italicum.
ferunt eos, qui cotidie id edintedint
CFW Müller p. 19. edunt ll. v., paralysi non periclitari
nec lienis doloribus. radix eius vitiligines albas tollit, si
tritatrita EG. tritae dTfv.
tritritae G2F. tritricae G1. in solesale dT. fricentur.Diosc. II 204. (Marc. Emp. 23, 71). splenicis prodestprodest v. prodesse ll. in vino potuspotus dHack. potis F. poticis G1. poitis G2. potu EG. pota v.
radicis cortex duabus drachmis, dempto balinearum usuusus d.,
feruntqueferunt quod d. xxxvan XXXX? cfr. Diosc. diebus per urinam et alvum totum lienem
emittiemitti v. emittit GF. mitti r S.. bibitur in lumborum doloribus ac paralysi.
dentium dolores sedat tritum ex aceto vel semenuel semen ego.
semen uel GF2dTD. semen F1Ev. decoctum
vel manducata radix. infunditur et aurium dolori decoctum
oleo. ulcera, quae phagedaenas vocant, folia et radix
recens cum melle sanant. sic et strumas discutit radix,
parotidas vermiculosque cocta in aqua. iocineris doloribusdoloribus—5 uesicae om.Ev. a. S.doloribus TS. -ris
GF. -res d.
tusa cum farina hordeacia inponitur. vesicae quoque malis
medetur. dant et ad taeniastineas v. a. H. in aceto et melle. oris exulcerationes
in aceto decocta tollit. stomacho inutileinutile ll. Brot. -lem vet.
Dal. S. -les v. esse
inter auctores convenit.
Diosc. III 51. (cfr. Plin. XIX 165). Ligusticum—aliqui panacespanacem v. a. S. cfr. Diosc. vocant—stomacho
utileinutile
G. est, item convolsionibus, inflationibus. sunt qui etsunt qui et GFTD. sunt et qui rG.
cunilam bubulam appellaverint, uti diximus, falso.
19, 165
Diosc. III 31. cfr. Th. H. IX 11, 1. Plin. VIII 98. Cunilae praeter sativam plura sunt in medicina
genera. quae bubula appellatur, semen pulei habet,
utile ad vulnera commanducatum inpositumimpositumque
Ev. a. D., ut quinto
post die solvatur. et contra serpentes in vino bibitur ac
tritum plagae inponitur. vulnera ab his facta perfricantperfricant TS. -icent d. -igent r. -icantur v.,
itemitem GFdv. tem E. cutem Salm. ante item lacunam
indicavit S. scribendum fortasse testudines uescuntur cum
(cfr. VIII 98) aut testudines, quotiens cum serpentibus pu-
gnauere (cfr. VIII 97) et simul uulnera - perfricant cum P
transponendum ante quidamque. testudines cum serpentibus pugnaturaepugnaturae hac se muniunt
v. a. S.; quidamquequidam d.
in hoc usu panaceampanacem v. a. H. an panaces eam?
cfr. Theophr. vocant. sedat et tumores et virilium
mala sicca vel foliis tritis, in omni usu mire congruens
vinoex uino v. a. J..
Diosc. III 29. (49). 31. cfr. schol. Nicand. ther. 628. Scribon. 124. Plin. XXV 32. Est alia cunila, gallinacea appellata nostris, Graecis
origanum Heracleoticum. prodest oculis trita addito
sale; tussim quoque emendat et iocinerum vitia, laterum
dolores cum farinafarina Ev. farre r D., oleo et aceto sorbitionesorbitione dTD. -onem r. in sor-
bitionem v. temperata,
praecipue vero serpentium morsus.
Diosc. III 126. cfr. Th. C. VI 5, 4. Tertium genus estest om.dT. eius, quae a Graecis mascula,
a nostris cunilagocuniculago dT. vocatur, odoris foedi, radicis lignosaelinosae dT.
-ose e F1. -ose GF2.,
folio asperofolia aspera GF.. vires eius vehementissimas in omnibus generibus
generibus
EC. his (iis v) generibus rTv Salm. earumad earum GFd. ad
eam rem Salm. an his generibus remediorum? tradunt; manipulo quoque eius abiectoobiecto dT. omnes
e totae (ex d) tota dG. e tuta GF2. et ut F1. et a E. etiam a tota v. domo blattas convenire ad earn, privatim adversus
scorpiones ex posca polleretollere GFv. a. B., foliis tribus ex oleo peruncto
homine fugari serpentes.
Diosc. III 126. E contrario quae mollis vocatur, pilosioribus ramis
ramis ll. D. foliis ac ra-
mis B. et aculeatis, trita mellis odorem habethabet a GF.an trita—habet transponendum
est ante altera turis?, digitis tactu
eius cohaerescentibuscohaerentibus dEv. a. G., altera turis, quam libanotidalibano-
tida S. -dem dv. -dam r. appellavimusappellauimus v. -amus
d(?)B. -auerimus r..19, 187
medetur utraque contra serpentes ex vino vel
aceto, pulices etiam contritae cum aqua sparsaeet sparsae dT. necant.
cfr. XIX 165. (Gargil. p. 153, 5. 7–10 (?). Celsus II 31). Sativa quoque suos usus habethabent GF.. sucus eius cum
rosaceo auriculas iuvat, ipsa ad ictus bibitur. fit ex ea
montana, serpyllo similis, efficax contra serpentes. urinam
movet, purgat a partu mulieres. concoctionem mire adiuvat
et aviditatem ad cibos utraqueutramque GF. vel in cruditate ieiunis
in potione aspersa; luxatis quoque utilisutiles GF., contra vesparum
et similes ictus ex farina hordeacia et posca utilissima.
libanotidislibanotides GF. alia genera suis locis dicentur.
Piperitispiperitis v. piperiatis GF2E. -ratis d. peperiatis F1., quam et siliquastrum appellavimus,19, 189
contra morbos comitiales bibitur. Castor et alitercastor et aliter ll. G. Castore taliter v. Castor taliter S. demonstrabat
demonstrabant GF. -trante v. a. G.: caule rubro et longo, densis geniculis, foliis
lauri, semine albo, tenui, gustu piperis, utilem gingivis,
dentibus, oris suavitati et ructibus.
Diosc. III 30. 29. Gargil. p. 174, 13. 175, 2. 174, 17 sqq. 175, 4. (Marc. Emp. 20, 24). Origanum, quod vi saporemui saporem
ego. in sapore ll.v. cunilaecunilae dTG. cunelae F. cunaele G. cu-
nilam Ev. aemulatur,
ut diximus, plura genera in medicina habet. onitin19, 165
aliionitin ali J. conitin (-tim d) phalis Gd. coni-
palis F1. -phalis r. et onitin uel B. (et del. G) prasionphrasion
d. pharasion E. appellant, non dissimile hysopo. privatimpriuatim Ev. -atis GF1. -atus r (an recte?). eius
usus contra rosiones stomachi in tepida aqua et contra
cruditatescruditates, contra v. a. S. sed cfr. Gargil., araneosaraneos v.
-neas dTG. -nea r. scorpionesque in vino albo, luxatalaxata E. et
incussa in aceto et oleo et lana.
Diosc. III 32. Gargil. p. 174, 11. Tragoriganum similius est serpyllo silvestri. urinam
ciet, tumores discutit, contra viscum potum viperaeque
ictum efficacissimum, stomachoan item stomacho? acida ructantiruc-
tanti v. ruptanti (-ati F1 )ll. et praecordiis
. tussientibus quoque cum melle datur etdatur et dEv. datur r. pleuriticis
et peripneumonicisperipneumonicis v e Diosc. peripleu- TJ. peripleumeticis r..
Gargil. ibid. Heraclium quoque tria genera habet: nigrius latioribus
foliis, glutinosum, alterum exilioribus, mollius,
sampsuchosambuco d. non dissimile, quod aliqui prasionpraesion GF. presion d. vocare malunt
. tertium esttertium est
FdEv. tertium GD. interinter dv. in r. haec medium, setset ego(Plinian. p. 35).
est GFD. om. rv. minus quam
cetera efficax. optimum autemautem om.ES. Creticum, nam et iucunde
olet, proximum Zmyrnaeum duriusdurius ego
(l. l. 34). dorius GF. odorius rTH. deinde v. inodorius U 440., Heracleoticum ad potum
utilius, quodeo quod vel quam quod coni. H. onitinonitin B. otinin ll. vocant.Diosc. III 29. cfr. Col. VI 13, 1. Scribon. 182.
Marc. Emp. 19, 54. communis autem usus serpentes
fugare, percussis esuiestu d. aesuis GF. daridari ego. dare ll. v. etet ego. cfr.
Diosc. eo GF.om. rv. decoctum potuipotui GF. eo potu rS. potu v. dist. ego., urinam
ciereciere dv. uere GF. uel e E., ruptis, convolsis mederimedere GF. cum panacis radice,
hydropicis cum fico aut cum hysopo acetabuli mensuris
decoctum adad
G. om. ll. v. an lenit (pro item)? sextam; item ad scabiem, pruriginem, psoras
in descensionedescensione anonymi
ap. B. disc- GF2. -nes F1. discessi- (desc- v) Ev. discenti- d.
diste- T. balinearum. sucus auribus infunditur
cum lacte mulierismulieris F2dTv. -eres GF1. om.EG.. tonsillistonsillis
Tv. toxillis r. quoque et uviset uuis B. fluuis GFd. fluuiis Ev. medetur, capitis
ulceribus. venena opii et gypsi extinguit decoctum,
si cumsi cum dEv. sucum r. cinere ee ego. et GFdv. in EG. vino bibatur. alvum mollit acetabuli
mensura, suggillatis inlinitur, item dentium dolori, quibus
etquibus etiam et Ev. a. S. candorem facit, cum melle et nitro. sanguinemsanguinis E. narium
sistit. ad parotidas decoquitur cum hordeacia farina, ad
arterias asperas cum galla et melle teritur, ad lienem folia
cum melle et sale. crassiores pituitas et nigras extenuat
coctum cum aceto et sale sumptum paulatimpaulatium GF.. regio morbo
tritum cum oleo in nares infunditurfun-
ditur Ev. a. Verc.. lassi perunguuntur
ex eo itaita om.E., nene ego. ut GFd. et E. ut
ne v. venteruenter v. neuter ll. attingatur. epinyctidas cum pice sanat
, furunculos aperit cum fico tostatosta dTS. totas r. trita v., strumas cum oleo
et aceto et farina hordeacia, lateris dolores cum fico inlitum
, fluctiones sanguinis in genitalibus tusumtusus GF. ex aceto
inlitum, reliquias purgationum a partu.
Diosc. II 205. Lepidiumlepidum dEv. a. B. inter urentia intellegitur. sic et in facie
cutem emendat exulcerando, ut tamen cera et rosaceo
facile sanetur. sic et lepras et psoras tollit semper facile
et cicatricumad cicatricem GF. ulcera. tradunt in dolore dentium adalligatum
bracchio, qua doleat, converterecompescere v. a. H. dolorem.
Diosc. III 83. Gitgyth d. gith v. a. S. ex Graecis alii melanthium, alii melaspermon
vocant. optimumolumum E. quam excitatissimi odoris et quam nigerrimum
. medetur serpentium plagis et scorpionum; inlini
ex aceto ac melle reperio incensoque serpentes fugari.
bibitur drachma una et contra araneos. destillationem
narium discutit tusum in linteolo olefactumolofactum GF., capitis dolores
dist. ego coll. Diosc. inlitum ex aceto, et infusuminfusus GFd. naribus cum irinocum mirino d. oculorum
epiphoras et tumores, dentium dolores coctum cum
aceto, ulcera oris tritum aut commanducatum; item lepras
et lentigines ex aceto, difficultates spirandi addito nitro
potum, duritiasduritia GF. tumoresque veteres et suppurationes inlitum
. lactelacte dTfEH. lactum F1. lactem r.
lac v. mulierum auget aliquotaliquot ego. (Plinian. p. 36). om. ll. v. continuis diebus sumptur
. colligitur sucus eius ut hyoscyami similiterque largior
venenum est, quod miremur, cum semen gratissime
panes etiam condiatcondat d.. oculos quoque purgat, urinam et
menses ciet. quin immo linteolo deligatisdeligatis TEH. dilig- r. illig- v. allig- C. tantum granis
xxx secundas trahi reperio. aiunt et clavis in pedibus
mederi tritum in urina, culices suffitu necare, item
muscas.
Diosc. III 58. (cfr. 60). Et anesum adversusad-
uersum ES. scorpiones ex vino habeturhabetur ll. S. bibitur v. fortasse inter remedia
habetur, ut XXII 56. (an potius eximium, ut XXVII 127,
vel efficacissimum, ut XXI 116?).,
Pythagorae inter pauca laudatum sive crudum sive decoctum
coctum dT.; item viride aridumve omnibus, quae condiuntur
quaeque intingunturtinguntur dT. , desideratum, panispanes d. etiam crustiscrusti GF. rustici d. inferioribus
subditum. saccissagis GFdv. a. B. quoque additumadditum TS. -tur rv. cum amarismaris GF.
nucibus vina commendat. quin ipsum oris halitum iucundiorem
facit faetoremque tollit manducatum matutinis cum
zmyrnio et melle exiguo, mox vino collutum. vultum
iunioremiuueniorem dTS. praestat. insomnia levat suspensumleua eius pensum F. laeuatur pensum
V. in pulvinout puluino dE.,
ut dormientes olefaciantolfaciant Ev. a. S.. adpetentiam ciborum praestat,
quando id quoque inter artificia deliciae fecere, ex quo
labor desiitdesit VF. cibos poscere. ob has causas quidam anicetum
id vocavere.
Diosc. III 58. Laudatissimum est Creticum, proximum Aegyptium.
hoc ligustici vicem praestat in condimentis. dolores capitis
capitis om.VF. levat suffitum naribus. epiphoris oculorum EuenorEuenor H cum P. euenenor V1Tf. eue-
neror FdE. et uenena V2. e uino G. om. v.
radicem eius tusam inponit, Iollaslollas d. ipsum cum croco pari
modo et vino, et peret per v. et cum per ll. sese tritum cum v. a. D. cum polenta ad magnas fluctiones
extrahendisque si qua in oculos inciderint. narium
quoque carcinodescar-
dines VFv. a. C. carnes T. consumit inlitumillitum dEv. in litem F. in-
lia V1. illia V2. ex aqua. sedat anginas
cum hysopo ac mellemelle et hyssopo Ev. a. S. ex aceto gargarizatum, auribus
infunditur cum rosaceo, thoracis pituitas purgat tostum
cumdist.
ego. melle sumptum. melius cum acetabulo anesianesi Brot. annisi ll. anisi v. nuces
amaras L purgatas tereretere Ev. in melle ad tussim; facillime
vero anesianisi dEv. a. Brot. drachmaedrachmas E. tres, papaveris duae miscentur melle
ad fabae magnitudinem et ternaeternis Ev. a. S. diebusan die vel
diebus singulis? sumuntur. praecipuum
autem est ad ructus; ideo stomachi inflationibusinfiationibus stomachi Vv. a. D.
et intestinorum torminibus et coeliacis medetur. singultus
et olfactum potumque decoctum inhibet. foliis decoctis
digerit cruditates. sucus decoctidecocti ipsum cum Vv. a. Verc. cum apio olfactus sternumenta
inhibet. potum somnossomnos dTS. -nus r. -num
v. conciliatconciliat vet. Dal. concitat ll. v. cfr. XIV 117. XXI 142.
XXIII 38. XXXII 28. (alias leguntur adlicere, ut IX 42.
XXVI 14. 48, vel facere, rarius gignere, parere, nusquam con-
citare)., calculos pellit,
vomitiones cohibet etet (post cohibet) om.E. praecordiorum tumores, et pectorum
vitiis, nervis quoque, quibus succinctum est corpus, utilissimum
.Pl. inn. p. 10, 15. prodest et capitis doloribus instillari sucum cum
oleo decocti. non aliud utilius ventri et intestinis putant;
ideo dysintericis et in tenesmotenesmo TG (ut § 122). -mos VFdS. -mus E. -mis v. datur tostum. aliqui addunt
et opium, pilulis in die ternis lupini magnitudine in
vini cyatho dilutis.Diosc. III 58. Dieuches et ad lumborum dolores
suco usus est, semen hydropicis et coeliacis dedit tritum
cum menta, Euenoreuenor VFEH. et uenor dT. e uino G. uerum et v. radicem etet om.Ev. a. S. ad renes. Daliondallon dE. herbarius
parturientibus ex eo cataplasma inposuit cum apio,
item vulvarum dolori deditquean deditque et? bibendum cum aneto parturientibus
. phreneticis quoque inlinuntinliniuit TH. vel recens cum
polenta; sic et infantibus comitiale vitium aut contractiones
confractiones VF. sentientibus.Pl. iun. p. 93, 16. Pythagoras quidem negatnegat VG. om. r.
non v. corripicorrigi V. vitio
comitiali in manu habentes, ideo quam plurimum domi
serendum; parere quoque facilius olfactantes, et statim a
partu dandum potui polenta aspersa. Sosimenescontra
omnes duritias ex aceto usus est eo et contra lassitudines
in oleo decoquens addito nitro. semine eius poto lassitudinis
auxilium viatoribus spopondit. Heraclides ad inflationes
stomachi semen tribus digitis cum castorei obolis
duobus ex mulso dedit, similiter ad ventris aut intestinorum
inflationes et orthopnoicis quod ternis digitis prender
etprenderet U 440. prenderit FdS.
praenderit V. prehenderit Ev. seminis, tantundem hyoscyami cum lacte asinino.
multi vomituris acetabula eius et folia lauri decem trita
in aqua bibenda inter cenam suadent.Pl. iun. p. 89, 9. strangulatus vulvae
, si manducetur et linatur calidum vel si bibatur cum
castoreo in aceto et melle, sedat; vertigines a partu cum
seminesemine cum dE. cucumeris et lini pari mensura ternum digitorum,
vini albi tribus cyathis discutit. Tlepolemus ad quartanas
ternis digitis seminis anesi et feniculifuniculi E. usus est in
aceto et mellis cyatho uno.Diosc. III 58. lenit articulariosarticularios ego. -aris ll. S. -ares v. morbos
cum amaris nucibus inlitum. sunt qui et aspidum venenis
adversari naturam eius putent. urinam ciet, sitim
cohibet, venerem stimulat, cum vino sudorem leniter praestat
, vestes quoque a tineis defendit. efficacius semper
recens et quo nigrius, stomacho tamen inutile estinutile est Ev.
-ilem VF. -ile dTS. praeterquam
inflato.
Diosc. III 60. Pl. iun. p. 21, 12. 29, 4. Gargil. p. 163, 9–11. 14. 15. 19. Geop. XII 34. Anetum quoque ructus movetuomet V. et tormina
sedat, alvum sistit. epiphoris radices inlinuntur ex aqua
vel vino. singultus cohibetcohibet Ev. -bet et
r. semen fervens olfactuolfactus V. -tum Ev.a. S.; sumptum
ex aqua sedat cruditates. cinis eius uvam in faucibus
levat, oculos et genituram hebetat.
Diosc. III 85. Sacopenium, quod apud nos gignitur, in totumtoto VF.
transmarino alienatur. illudaliud E. enim hammoniaci lacrimae
simile sagapenonsagapenon C. -emon ll.D. -enion v. cfr. index. vocatur. prodest laterum et pectoris doloribus
, convolsis, tussibus vetustis excreationibusque, praecordiorum
tumoribus. sanat et vertigines, tremulos, opisthotonicos
, lieneslienis VFD., lumbos, perfrictiones. datur olfactandum
ex aceto in strangulatu vulvae; ceteris et potui datur et
cum oleo infricatur. prodest et contra mala medicamenta.
Diosc. IV 65. Th. H. IX 8, 2. Papaveris sativi triatria VTH. ita Fd.om.Ev. diximus genera, et sponte19, 168
nascentis alia promisimusproximus
E.. e sativis albi calixcalix VF (ut plerumque) v. calyx r(?) C. ipse teritur
et e vino bibitur somni causa. semen elephantiasi medetur
.capite coni. Dal. e nigro papavere soporsapor v. a.
H. gignitur scapo inciso, ut
Diagoras suadet, cum turgescit, ut lollasut iollas Ev. uti olla d. uitiollas
F. urtiollas V., cum deflorescit
defloruerit T., hora sereniserena T. diei tertiatertia V2S. om. rv., hoc est cum ros in eo exaruerit
. incidi iubent sub capite et calice, nec in alio
genere ipsum inciditur caput.Diosc. IV 65. sucus et hic et herbae
cuiuscumque lana excipitur aut, si exiguus sitsit ego. est ll. v., ungue pollicis
, ut lactucis, et postero die magis, quod inaruit, [papaveris
uncos ego posui; glossema pertinet ad verba ut lactucis. vero largus] densatusdensatus dT. -tur rv. et in pastillos tritus in umbra
siccatursiccatur om.VF., non viui Vv. om. r. soporifera modo, verum, si copiosior hauriatur
, etiam mortifera per somnossomnum Ev. a. H.. opiumsopium E. vocant. sic
scimus interemptum PP. FH. post rT.del. v. postumii ed. princ.. Licini Caecinae praetorii viri patrem
in Hispania Bavilibauili
ll. G. baiuli v. Bilbili coni. Dal. nomina adhuc corrupta viden-
tur., cum valetudo inpetibilisinputibilis V2. impat- v. a. S. odium
vitae fecisset; item plerosque alios. qua de causa magna
concertatioconcertatio Ev. con
(cum d) centauro r. extitit. Diagorasdiagoras d. -orae VES. -ore F. -oras et
v., Erasistratusrasistratus F. -tos VE. et Erasistrato S. in totum
damnavere ut mortiferum, infundi vetantes praeterea,
quoniam visui noceret. addiditandidit F.
ra//didit V. Andreas, ideo non protinus
excaecari eo, quoniam adulteraretur Alexandriae.
sed postea usus eius non inprobatusut probatus VF. est medicamento nobili
, quod διὰ κωδυῶνdiacodion B. dacy-
dion F. ac- rv. vocant.Diosc. IV 65. Pl. iun. p. 92, 8. Gargil. p. 152, 3. (Marc. Emp. 9, 52). semine quoque eius trito
in pastillospastillos v. -llo ll. e lactee lacte dEv. electe V.
electo F. utunturutantur VF. ad somnumsomnium f., item ad capitis
dolores cum rosaceo; cum hoc ethoc et G. haec ll.
his v. aurium dolori instillaturinstillatur EG. -tum rv..
podagris inlinitur cum lacte mulierum—sic et foliis
ipsis utuntur—, item ad ignes sacros et vulnera ex aceto.
ego tamen damnaverim collyriis addi, multoque magis quas
vocantuocant E(?)v. om. r.ληξιπυρέτους quasque pepticaspepticas v. peticas ll. cfr. index. et coeliacascaeliacas V..Diosc. IV 65. Gargil. p. 152, 6. 1. nigrum
tamen coeliaciscaeliacis V. in vino daturan detur?. sativum omne maius. rotunda
eiei Gronov. et ll. (magis rotundat v. a. H). capita, atat Ev. ac
VF. et dT. silvestri longa acac VFdTv. at E. pusilla, sedsed dTS. set VF. et Ev. ad omnes
effectus valentiora. decoquitur et bibitur contra vigilias,
eademque aqua fovent ora. optimum in siccis et ubi raro
pluat. cum capita ipsa et folia decocuntur, sucus meconium
meconium v. menotium E. De meconio V. De mochonio
(moco- F2) F.indras. vocatur, multum opioopinio VF. opinione dT. ignaviorgrauior
dT..Diosc. IV 65. experimentum opii
est primum in odore—sincerum enim perpeti non est—,
moxmox est E. in lucernis, ut pura luceat flamma et ut extinctumextinctū v. -cto ll. S. extincta coni. J.
demum oleat, quae in fucato non eveniunt. accenditur
quoque difficilius et crebro extinguitur. est sincerisincere VF. -rum d. experimentum
et in aqua, quoniam ut nubeculaut nubecula (nubic- F) VFS.
cfr. XXVIII 68. in nubila rH. nebula v. innatat,
fictum in pusulaspulsas E. coit. sed maxime mirum est aestivo
sole deprehendi; sincerum enim sudat et se diluit, done
suco recentirecentis VF. simile fiat. Mnesides optime servari putat
hyoscyami semine adiecto, alii in faba.
Diosc. IV 64. Th. H. IX 12, 4. Inter sativa etet EG. est r. est et v. silvestria medium genus,
quoniam in arvisin aruis VFEB. rarius d., sed spontespondia E. nasceretur, rhoeamrhoeam C. rhiam ll. v. vocavimus
et erraticumerraticum B. emrat- d. emprat- r. empract- v.. quidam idid dEv.
ad r. decerptum protinus cum19,169
toto calice mandunt. alvum exinanit. capita quinque decocta
in vini tribus heminis pota etet om.dv. a. G. somnum faciunt.
Diosc. IV 66. Th. H. IX 12, 3. Silvestrium unum genus ceratitimceratitin VB. ceraticum Ev. vocant, nigrum,
cubitali altitudine, radice crassa et corticosa, calyculo inflexo
ut corniculocorniculo S. -la ll.v.. folia minora et tenuioraan et densiora? cfr. Diosc. quam ceteris
silvestribus. semen exile tempestivum est messibus; alvum
purgat dimidio acetabulo inin dEv. bi F. bi. V. mulso. folia trita cum oleo
argema iumentorum sanant. radix acetabuli mensura cocta
in duobus sextariis ad dimidias datur ad lumborum vitia
et iocineris. carbunculis medentur ex melle folia. quidam
hoc genus glaucion vocant, alii paraliumparalium S (-lion v). pharalium Vd. -alii F. far alium E.. nascitur enim
in adflatu maris aut nitroso locoaut nitroso solo dT.an ac petroso loco? cfr. Theophr.
et Diosc..
Diosc. IV 67. Th. H. IX 12, 4. (cfr. Plin. XXVII 119. XIX 21). Gargil. p. 152, 15. Alterum ee G. est ll. est in v. silvestribussiluestrium d. genus heraclium vocaturuocantur
F. uocant V.,
ab aliis aphrodesaphrodes coni. H coll. XXVII 119. U 441
e Diosc. aphro VFd. aphron Ev., foliis, si procul intuearisintueare v. a. B., speciem passerum
praebentibusprae-
bentibus EH. praesentibus F. prae senibus V (erasis septem
fere litteris). praesentantibus dv., radice in summa terrae cute, semine
spumeo.dist. U 441, seqq. ego. ex hoc lina splendorem trahunt. aestate tunditurfortasse aestate conditur et siccatum tunditur. cfr. Diosc.
in pila. comitialibus morbis acetabulo seminisacetabulo seminis ego. -buli semine ll. -buli mensura
G. -buli mensura seminis (semen C) v. in vino albo
—vomitionem enim facit—, itemitem ego. om.
ll. v. an et vel medicamentoque? medicamentomedicamentum d., quod
διὰ κωδυῶνdia-
codion B. dacodyon V. dagodion F. dam godion E. decadion
dT. et arteriaceasteriace FEv. a. Verc. vocatur, utilissimum.cfr. Marc. Emp. 14, 5. fit autem
huius papaveris aut cuiuscumque silvestris capitibus cxx
in aquaeaqua Fd. caelestiscaelesti Vd. sextariis tribus biduo maceratis in
eademque discoctisdecotis T. -octis v. a. G., deinde suco siccatosuco siccato ego. cfr. § 199. sic-
cato ll. S. -tis v. saccatis G. iterumqueiterumque Ev. iterum rT. cum
melle decoctodecocto ll.TJ. -ctis v. decoquito S. ad dimidias partes vapore tenui. addidere
postea drachmaspostea drach-
mas v. postea dracmis V. dragmis postea F1dE. dragmis
postea dragmis F2. senas croci, hypocisthidis, turis, acaciae
et passi Cretici sextariumsextarium Ev. -ario Vd. -erio F.. haechac dv. a. G. ostentatione, simplex
quidemquiddam d. et antiqua illa salubritas papavere et melle constat.
Diosc. IV 162 (sect. 3). Th. H. IX 11, 7. (cfr. Plin. XXVI 68). Pl. iun. p. 21, 13.Tertium genus estest Vv. om. r. tithymalontithymalon C. tiethym- V. tiethim- Fd.
et him- E.—meconameconia d. vocant,
lii paralionparalion C. arthalion FdE. arch-
Tv. asth- V.—folio linileni dT. leui v. a. H., floreflore U 442. folio VFdT.om.Ev. a. D. an fuco? cfr. Diosc. (XXVI 28 femine albo e
Theophr.). albo, capite magnitudinis
fabae. colligitur uva florente, siccatur in umbra. semen
potum purgat alvum dimidio acetabulo in mulso. cuiuscumque
autem papaveris caput viride vel siccum inlitum
epiphoras oculorumoculum VFd. lenit. opium ex vino meraculo si
protinus detur, scorpionum ictibus resistitrestit V.. aliqui hoc
tantum nigro tribuunt, si capita eius vel folia terantur.
Diosc. IV 166. (cfr. Plin. XXVII 119). Diosc. II 150. Est et porcillacaprocillaca V.
portulaca B., quam peplinpeplin TH. peplilin VF. pephlin r. peplion v.
sed cfr. index. vocant, non
multum sativa efficacior, cuius memorabiles usus traduntur
: sagittarum venena et serpentium haemorrhoidum et
presterumpresterum B. presigrum VdTv. praesi- F.
presigarum E. restinguirestringi Tv. a. C. pro cibo sumpta et plagis inposita
extrahi, item hyoscyami pota epota e dEG. potae e
T. pote e V. pote F. poto e v. passo expresso suco. cum
ipsa non est, semensemen v. semine ll. eius simili effectu prodest. resistit
et aquarum vitiis, capitis dolori ulceribusque in vino tusa
et inposita, reliqua ulcera commanducata cum melle sanat.
Diosc. II 150. cfr. [Gargil.] p. 177, 8. Celsus VI 6, 8 extr. IV 11.sic et infantium cerebro inponitur umbilicoque prociduoprociduo VFdv. procul dubio cibo duo E.,
in epiphoris vero omnium fronti temporibusque cum polenta
, sed ipsis oculis e lacte et melle; eadem, si proci-
dantprocidant H e Celso. -cedant VFdT. -cedens E. -cident v. oculioculi TH. -lis r. prodest oculis v. prodest Verc., foliis tritis cum corticibus fabae, pusulispusulis S.
pusullis V. pusillis r. pustulis v. cum
polenta et sale et aceto. ulceraulcera dG. ut cera VF. ut ulcera E. oris tumoremque gingivarum
commanducata cruda sedat, item dentium dolores,
tonsillarum ulcera sucus decoctae;Marc. Emp. 12, 44. Geop. XII 40. Marc. Emp.20, 39. quidam adiecere paulum
murrae. namnam ll.v. an etiam? mobiles dentes stabilit conmanducatamanducata dTf. [cruda
sedatuncos
posuit Müller emend. IV 8. cruditates sedat v. a. S.] vocemque firmat et sitim arcet. cervicis dolores
cum galla et lini semine et melle pari mensura sedat,
mammarum vitia cum melle aut Cimolia crela, salutaris
etet
VFdv. est EH. suspiriosis semine cum melle hausto.Diosc. II 150. Celsus IV 22. [Gargil.] p. 177, 9. Geop. XII 40. stomachum in
acetariis sumpta corroborat. ardenti febribus inponitur
cum polenta, et alias manducata refrigerat etiam intestina.
vomitiones sistit. dysinteriae et vomicis esturestur VFdG. detur E. datur v. ex aceto
vel bibitur cum cumino, tenesmis autem cocta. comitialibus
cibo vel potu prodest, purgationibus mulierum acetabuli
mensura in sapa, podagris calidis cum sale inlita
et sacro igni. sucus eius potus renes iuvat ac vesicas,
ventris animalia pellit. ad vulnerum dolores ex oleo cum
polenta inponitur. nervorum duritias emollitmollit d.. Metrodorus
, qui ἐπιτομὴν ῥιζοτομουμένωνrhegotomumenon V. scripsit, purgationibus
a partu dandam censuit. venerem inhibet venerisque
somnia. praetoriipraestori VF. viri pater est, Hispaniae princepsHispaniae princeps om.T. (cfr. XXII 120)., quem
scio propter inpetibilesimpatibiles VEv. a. S. uvae morbos radicem eius filofilo F(?)Ev. filio Vd1. folio d2.
suspensam e collo gerere praeterquam in balineis, itaita - 21 omni om.T.
liberatum incommodo omniomni Ev. omnia VF.om.d.. quin etiam invenian inuenio? apud auctores
caput inlitum ea destillationem anno toto non sentiresentiri VF..
oculos tamen hebetare putaturputant V..
Diosc. III 64. Gargil. p. 138, 12. Coriandrum inter silvestria non invenitur. praecipuum
praecipuum tamen v. a. S. esse constatconstat G. constat statim ll. v. an constat iam? Aegyptium. valet contra serpentium
genus unum, quod amphisbaenasamphisbaenas v. amfis (amfis E) uenas ll. vocant, potum inpositumque
. sanat et alia vulnera, epinyctidas pusulas tritumtrita d.;
sic et omnes tumores collectionesque cum melle aut uva
passa, panos vero ex aceto tritum. seminis grana tria in
tertianis devorari iubent aliqui anteantea VF. accessionem vel plura
inlini fronti.Gargil. p. 138, 14. 1. 8. Diosc. III 64. sunt qui et ante solis ortum cervicalibus
subici efficaciter putent. vis magna adad v. om. ll. refrigerandosrefrige-
rando/// d. ardores
viridi. ulcera quoque, quae serpunt, sanat cum
melle vel uva passa, item testes, ambusta, carbunculos,
aures, cum lacte mulieris epiphoras oculorum, ventris etet Ev. om. r.
intestinorum fluctiones semen ex aqua potum. bibiturbibitur potum d. etet EG.
at Fd. at et V.del. v.
in choleris cum ruta.Gargil. p. 138, 9. Diosc. III 64. Gargil. p. 138, 16–18. pellit animalia interaneorum cum
mali punici suco et oleo semen potum. Xenocrates
tradit rem miram, si vera est, menstrua contineri uno
die, si unum granum biberint feminae, biduo, si duosi duo EQv. om. r., et
totidemtoditam Q.an totidem iam, ut ap. Gargil.? diebus quotquod VQD. grana sumpserintsumpserunt Q., M.Marcus autem QS. Varrouuarro VQ. coriandro
subtrito et cuminoet cumino (com- Q) acetoque dTQS. et cum (cum in V) aceto quae r. cum aceto v. acetoque carnem omnemomnem TQS. om. rv. incorruptam
aestate servari putat.
Diosc. II 145. Gargil. p. 142, 5. 8. 7. 8. Atriplex et silvestre estest G. et VFE. et satiuum dT. est et satiuum v e codd. dett. et satiuum est H., accusatumacusatom F1. PythagoraePythagorae U 442. -ora S (add. a v). -oras H.
phytagora d. ypit- E. ipytagina F. pytagma V.,
tamquam faceret hydropicos morbosque regiosregio sed V. regios sed d. et pallorem,
concoquereturconcoqueretur H. conqueretur VFTE.
-ritur d. coqueretur G. coquitur v. difficillime; ac ne in hortis quidem iuxtaiuxta v. iuste ll.
id nasci quicquam nisi languidum culpavit. addidere
Dionysius et Diodes plurimos gigni ex eo morbos, necnec dEv. nunc r.
nisi mutatamutate VF. saepe aqua coquendum, stomacho contrarium
esse, lentigines et papulas gignere. miror quare difficulter
in Italia nasci tradiderit id Solosolo VS. solon FEv. solu d.cfr. § 235. SmyrnaeusSmyrnaeus C.
smyrneus dEv. myr- r.. Hippocrates
vulvarum vitiis infunditid infundit EG. -di v. id cum beta. Lycus
Neapolitanus contra cantharidas bibendum dedit, panos,
furunculos incipientes,duritias omnes vel cocto vel crudo
utiliter inlini putavit,item ignem sacrum cum melle, aceto,
nitronitro QS. -roque v. nigro ll., similiter podagraspodagris VFv. a. G.. ungues scabros detrahere dicitur
sine ulcere. sunt qui et morbo regio dent semen
eius cum melle, arterias et tonsillas nitro addito perfricent
, alvum moveant cocto vel per se vel cumaut cum T. malva aut
lenticula.dist. ego. concitantconcitant et ego. -tantes ll. v. et vomitiones. silvestri capillos tingunt
et adad dEv.
om. r. supra scriptadicta Qv. a. H. utuntur.
Gargil. p. 139, 3. Diosc. II 144. III 153. (cfr. Athe-
naeus II 52 p. 58d).
E contrario in magnis laudibus malva est
utraque et sativa et silvestris. duo genera earum amplitudine
folii discernunturdiscernentur VF.. maiorem Graeci malopenmalopen v.σττενQ. lopen Vdf. lopem r. molochen coni. Dal. ex Athen.
II 52. vocant
in sativis, alteram ab emolliendoemoliendo F.... liendum Q. ventreuentre dEv. -trem
r. -trē Q.an recte? cfr. Cic. Tusc. III 9, 20. dictam putant
malachenmalachen v. malacen Vd. -lecen r. (alace dicta Q).. at eat e S. a te Q. ae VF. e rv. silvestribus, cuicui dEv. qui VF. quo Q. grande folium et radices
albae, althaea vocatur, ab excellentia effectus aa Qv. om. ll. S. quibusdam
plistolochiaplistolochia S cum P. -locia dTBrot. plisthol- Q. plitolicia r. plistolycia H. aristalthaea v..Diosc. II 144. Geop. XII 12, 4. Scribon. 184. 186. Pl. iun. p. 108, 15. omne solumomnis olum V., in quo serunturseruntur dTQv. serantur.rH., pinguiuspinguius Ev. -guis VQ. -quis F. -guissimum dT.
faciunt. contracontra dTQS. in contra r. huic contra v. an item
contra? omnes aculeatos ictus efficacesefficacior uis Ev. -cax uis fH., praecipue
scorpionum, vesparum similiumque et muris aranei. quin
et trita cum oleo qualibet earum peruncti ante vel habentes
eas non feriuntur. folium inpositum scorpionibus
torporem adfert. valent et contra psimithipsimithi P. -miti Q. psitim dT. phsitim V. phystim r.
del. v. a.S. venena. aculeos
omnes extrahunt inlitae crudae cum aphronitroaphronitro S. a fronitro Q. a nitro VFd.
nitro EG. aut cum aneto v., potae
vero decoctae cum radice suasua dEv. suco rT. leporis marini venenumuenena
Vv. a. S.
restingunt, utrestingunt ut S. (-guunt et ut H cum vet. Dal.).
-guntur E. -guitur dTf. restringuntur V. -guitur F. -gunt et
ut v. quidam dicunt, si vomatur.Pl. iun. p. 14, 2. Diosc. II 144. Gargil. p. 139, 9. de iisdem mira
et alia traduntur, sed maxime, si quis cotidiequis cottidie Q. cotidie quis Tv. a. S. suci ex
qualibet earum sorbeat cyathum dimidium, omnibus morbis
cariturum. ulcera manantia in capite sanant in urina
putrefactae, lichenas et ulcera oris cum melle; radix decocta
furfures capitisin capite Q. et dentium mobilitatesmobilitatē QD.. eiuseius qui d. eiusque uero Q., quae
unum caulem habet, radice circa dentem, qui doleat,
punguntpungunt QH. -git ll. pungito coni. Dal. punge C. perunge
v., donec desinat dolordolor Ev. dolore VFQ. a dolore dT. dolere S.;Gargil. p. 139, 11. 12. Diosc. II 144. eadem strumas et parotidas,
panos addita hominis saliva purgatpurgat dEv. pungit V. pungunt FT. citra vulnus. semen
in vino nigro potum pituita etet Vv. ex r. nauseis liberat. radix
mammarum vitiis occurrit adalligata in lana nigra, tussim
in lacte cocta et sorbitionissorbitiones V. modo sumpta quinis diebus
emendat. stomacho inutiles Sextius Niger dicit, Olympias
Thebana abortivas esse cum adipe anseris, aliqui
purgari feminas foliis earum manus plenae mensura in
oleo et vino sumptis. utiqueuotique d. constat parturientesparturientem Q. foliis
substratis celerius solvisolui sed vet. Dal.; protinus aad Q. partu revocandareuocanda Verc. -dam VTQS. -dum r G., ne
vulva sequatur.Geop. XII 12, 7. Gargil. p. 139, 10. dant et sucum bibendum parturientibus
ieiunis in vino decoctaedecocta v. a. H. an recte? cfr. XXI 26. XXVI 88. hemina. quin et semen adalligant
racchio genitale non continentium, adeoqueadeo quae V. veneriueneri v. uenere ll. nascuntur
, utut dv. et rS. semen unicaulis adspersum curationicurationi J. curationis (car- F1) ll. cubili ed. princ. cubitali
v. a. C. genitali anonymi ap. B. cubationi vel subationi coni. S.
locus nondum restitutus videtur. feminarum
aviditates augere adaugere ad v. augeri et
ll. infinitum Xenocrates tradattradit VFS. itemque
tresut tres d. radices iuxta adalligatasiuxta aligata Q. (femori alli-
gata Gargil.).. tenesmotenesmo D. -mo et v. -mos VFd. -mos sint E.an tenesmo sucum et?, dysintericis
utilissime infundi, item sedis vitiis, vel si foveantur.
melancholicis quoque sucus datur cyathiscyathis VFdv. quartis E. ternis tepidus
et insanientibus quaternisquaternis om.E., decoctae comitialibus heminaean hemina?
suci.Geop. XII 12, 6. Diosc. II 144. Gargil. p. 139, 3. 4. hichis EG. et calculosis et inflatione et torminibus aut
opisthotonicoopistonico V.
opisthotono S cum vet. Dal. laborantibus tepidus inlinitur. et sacris ignibus
et ambustisambustis v. -sta ll. decocta in oleooleo
vet. Dal. oleum ll. v. folia inponuntur, et ad
vulnerumuulneram V. -era d. impetus cruda cum pane. sucus decoctae nervis
prodest et vesicae et intestinorum rosionibus, vulvas et
cibodist. ego. et infusioneinfusium dT. emollit. alvoaluo ego (an ilium?) oleum ll. J. in oleum S. in oleo v.
cfr. Gargil. et Diosc. sucus decoctae permeatuspermixtus dT. pori meatus
v. a. Brot.
suavessuaues Ev. suauius (suuius F1) r. facit.
(cfr. XX 29). Gargil. p. 139, 19. Th. H. IX 18, 1. Diosc. III 153. Althaeae in omnibus supra dictis efficacior radix, praecipue
convulsis ruptisque. cocta in aqua alvum sistit, ex
vino albo strumas et parotidas et mammarum inflammationes
inflationes Tfv. a. B.;dist.ego. et panosan set panos? in vino folia decocta et inlita tollunt;
eadem arida in lacte decocta quamlibet perniciosae tussi
citissimetussi citissime v. tusa cit- d. tutissime r. medenturdentur VF..Th. H. IX 18, 1. Geop. XII 12, 2. Diosc. III 153. (cfr. Marc. Emp. 27, 109). Hippocrates vulneratis sitientibusque
defectu sanguinis radicis decoctae sucum bibendum
dedit et ipsam vulneribus cum melle et resina, item contusis
, luxatis, tumentibus; et musculis, nervis, articulis
inposuit ut supra; spasticisut supra spasticis ll. J. et asmaticis (asthm- Dal.) v., dysintericis in vino bibendambibendam QS. -dum ll. v.
dedit. mirum aquam radice ea addita addensarian densari? sub diudiu QJ. diuo ll. v.
dio Bas.
atqueatque ll. v. it Q. glaciescereglaciescere TQS. clacte- F.
lacte- rG. elacte- v.. efficacior autem quo recentior.
Diosc. II 140. 141. Nec lapathum dissimiles effectus habet. est autem
etet om. v. a. G.dist. ego. silvestre. quod aliian aliqui? oxalidaoxalida S. -dem v. oxallida Q. oxalli id d. osea alli id E.
CXVII. id r. appellant, *nostrinostri - 8 canterinum cumQhuc transposui;
in ll. v leguntur post radice minima. transposita quoque deleri
voluit U 443. sed cfr. index. vero rumicem
, alii lapathum canterinum*, sapore sativosapore satiuo D. saporem autem satiuū Q. sapore ll. H. satiuo v. (J conferri iussit XXII
148. 154. adde XX 259). proximum,
foliis acutis, colore betae candidae, radice minima, * ad
strumasdist. ego.aliud Q. cum axungia efficacissimum estest om.Q.; et alterum genus
fereuncos ego
posui. item VFdTG. om.Q. idem Ev. id quidem S e marg.
Dal. id est J cum vet. Dal. id D. oxylapathumoxilapatum Vd.... lapatū Q. vocant, sativositiuum Q. [item] similiusdissimilius U 443 e Diosc. etsed S cum vet. Dal. acutioreacutiore D e coni. S. -ora ll. v. acutio Q.
foliofolio D e coni. S. folia ll. S. habet folia v. deest inQ. ac rubriorerubriore VFD. -ora rv. rudiore Q.malim duriore (σκληράDiosc.)., non nisi in palustribus nascens. sunt
quisunt qui dTv. qui sunt r. om.Q. etet QS. om.
ll. v. hydrolapathumthyrdolapadum Q. tradanttradunt Ev. a. S. om.Q., in aqua natum, etet ll. J.
ex Q. Est et v. aliudaliud E(?)v. alium r. om.G.an delendum?
hippolapathum, maius sativo candidiusque ac spissiusac spissius om.Q..
Diosc. II 140. Gargil. p. 142, 17. 13. 143, 4. 2. Geop. XII 38, 2. 1.silvestriased omnia si.... a Q.fortasse recte. scorpionum ictibus medentur et feririferiri QS. -ire ll. v. prohibent
habentes. radix aceto decocta, si colluaturcolluatur Brot. coluatur dTD. cola-
tur FE. coletur VC. colletur v. sucussucus om.T., dentibus
auxiliatur, si vero bibatur, morbo regio. semen
stomachi inextricabilia vitia sanat. hippolapathi radix etradix et ego. radix D. -ices ll. v.
privatim ungues scabrosscabrose VF. detrahitdetrahunt v. a. D.; dysintericos semen duabus
drachmis in vino potumpotum EQv. optimum rT. liberat. oxylapathi semen
lotum in aqua caelesti sanguinem reicientibus adiectaadiecta dv. aiecta VF. iecta E.
acaciaacacia dEv. acia r. lentis magnitudine prodestprodest dEv. om. r.. praestantissimos pastillos
faciunt ex foliis et radice addito nitro et tureture H cum Cornario. iure dEB. iurc F.
iur V. exiguoexiguo dB. enguo r..
in usu aceto diluunt.
Diosc. II 140. Geop. XII 38, 2. Gargil. p. 143, 3.
142, 14. Sed sativum in epiphoris oculorum inlinunt
frontibus. radiceradici VF. radice eius Q. lichenaslichenas TH. licenas Q. licherias r. melicerias B. an fic liche-
nas? et lepraslepnas V. libras Q. curant, in vino vero
decocta strumas et parotidas, setset ego. et ll. v. calculos pota epota e ego et
dist. e Diosc. et Garg. pota EH. poto rv. vino et
lienes inlitainlita ll. H.om. v. an inlita ex aceto, coeliacos seine et?, coeliacos aeque et dysintericos et tenesmos;
exex VdEv. et F. ad C. eademque ad omniaad omnia ego. omnia ll. v. cfr. sect;258. efficacious ius lapathi et ructus
facit et urinam ciet etciet et dEv. om. r. caliginem oculorum discutit, item
pruritum corporis in solia balinearum additum aut prius
ipsum inlitum sine oleo. firmat et commanducata radix
dentes; eadem decocta cum vino sistit alvum, folia solvunt
. adiecit Solo, ne quidne quid Bas. e codd. dett. neque
ut ll. v. omittamus, bulapathum, radicis
tantum altitudine differens et egregio adegregio ad ego. cfr. XXIV 138. erga ll. v. dysintericos
effectueffectu ll. J. efficaci (-cis v) effectu (-tus v) G. potaepotae Gronov. pota ll. potu G. -tum v. ex vino.
Gargil. p. 164,1. 15. 16. 10. Diosc. II 183. Sinapi, cuius in sativis tria genera diximus,
Pythagoras principatum habere ex his, quorum inin CFW Müller p. 21. om. ll. v. sublime19,171
vis feratur, iudicavit, quoniam non aliud magis in nares
et cerebrum penetret. ad serpentium ictus et scorpionum
tritum cum aceto inlinitur; fungorum venena discutit.
contra pituitam tenetur in ore, donec liquescat, aut gargarizatur
cum aqua mulsa.Gargil. p. 164, 12. (p. 165, 3). 13. 8. 10. 9. 165, 7. Diosc. II 183. Pl. iun. p. 95, 15. ad dentium dolores manditur
, ad uvam gargarizatur cum aceto et melle, stomacho
utilissimum contra omnia vitia, pulmonibus excreationes
faciles facit in cibo sumptum; et suspiriosis daturdatur et suspiriosis Ev. a. S., item
comitialibus ter dieter die ego. tedis ll.
taediis Gronov. tepidum v. a. H. cum suco cucumerum. sensusacuit Val. Rose Hermae VIII
27 n. e Gargil. atque
sternutamentis caput purgat, alvum mollitmollit Ev. purgat mollit r., menstrua et
urinam ciet. et hydropicishydropicis (ytro- Q) dTQv. -pici r. -pisi S. inponitur cum fico et cumino
tusum ternis partibus.Diosc. II 183. (III 56). Gargil. p. 165, 8. 4. 164, 17.
19. comitiali morbo aut vulvarum conversione
suffocatassuffocatas G. -tos ll.
exanimes Q. excitat odoreodore v. o dolore Q. odores (-ris F1) ll. aceto mixto; item lethargicos
: adicitur tordylontordilon F. topaion Q. tordylion B.—est autem hochoc om.E. id v. a. S. semen ex seseliex seseli C e Diosc. III 56. esseli Q. ex esse F1. ex sese rv. ex sili B.
—et, siet si Ev. et siue r. si Q. vehementior letharguslethargus S. i et
largus Q. lethargicos ll. (add. somnus) v. premat, cruribus aut etiam
capiti inlinitur cum ficoficu Q. ex acetoet aceto dTQv. a. G.. veteres dolores thoracis,
lumborum, coxendicum, umerorumume... m Q. humerum v. a. B. deleri
voluit B et substitui lienum e Diosc. an iocinerum e Gargil.? et in quacumque parte
ex alto corporis vitia extrahenda sintsint ego. sunt ll. v. cfr. Frobeen p. 40 inlitum caustica vi
emendat pusulas faciendo, at inat in dEv. ad in Q. ad r. magna duritia sine fico
inpositum autaut QS. ut VF. uel rv., si vehementior ustio timeaturtimetur Q., per duplices
pannos.Diosc. II 183. Gargil. p. 165, 2. 13. 14. utuntur eoeo TQS. om. rv. ad alopecias cum rubricalubrica d. luprica V., psoraspsoriis V.,
lepras, phthiriases, tetanicostetanicos G (cum Cornar. ad Diosc. II 140). litanicos VdEv.
latinioos F. lichenas H., opisthotonicos. inungunt
quoque scabras genas aut caligantescaligantes B e Diosc. cum gallicam ter VF. -ca inter r. oculos sucosuco Müller emend. IV 9. om. ll. v. cum
melle, sucusquesucusque Ev. sucoque
rT. tribus modis exprimitur in fictili calescitque
in eo sole modice. exit et eexit et e Ev. exit et VF. excitet d. cauliculo sucus lacteuslactens VFdS.;
eius guttaeius gutta ego e Gargil. eiuce ui ita VF. ei uetui ita d.
qui ita E(?)v. lactucae uice. ita Müller l. l. 10., cum induruitduruit F.
inaruerit Gargil., dentium dolori medetur.Gargil. p. 165, 16. 17. 18. 164, 9. Pl. iun. p. 102, 1.
Diosc. II 183. I 47. Gargil. p. 166, 1. 2. semen
ac radix, cum inmaduereinmaduere Ev. -eri F. -erit r. -erint S. musto, conteruntur manusquecum teruntur munusque V.
plenae mensura sorbentur ad confirmandasfirmandas Ev. a. S. fauces, stomachum
, oculos, caput sensusque omnes, mulierum etiam
lassitudines, saluberrimosaluberrimo dv. -mae rH. genere medicinae. calculos quoque
discutit potum in aceto. inliniturinlinitur C. -nitum VFE. illi-
tum d. et livoribusliboribus V. laboribus d. suggillatisque
singillatisque Vd. cum melle et adipe anserino aut cera Cypria.
fit et oleum ex eoeo om. v. a. H. ipso T. semine madefacto in oleooleo dEv. ulco rT. expressoque,
quoexpressoque quo FEv. -esso quoque V. -essoque d. utuntur ad nervorum rigores lumborumque et coxendicum
et perfrictiones.
Diosc. III 109. Pl. iun. p. 38, 19. 80, 13. Marc. Emp. 15, 78. Sinapis naturaenaturae VdE. -re F. -ra J. -am v.esseeffe coni. J. om. ll. v. effectusque eosdem habere
traditurtraditur v exd (traditur habere). auditur r. adarcaadarca v. at- Q. adarcam ll. inter silvestria dictasiluestria dicta QS. siluas tacta (intacta v) VFEB.
siluas tecta (-tam d) dT., inin om.dTv. a.B. cortice calamorum16,167
sub ipsa coma nascens.
Marrubium plerique inter primas herbas commendavere
, quod Graeci prasionprasion v. parsion FdE. pa.sion V. iippacconium Q. prasion, alii eupatorium coni. S e Diosc. vocant, alii linostrophon,
nonnulli philopaedaphilopheda VF....padam Q.. aut philocharesphilophares B e Diosc., notius quam ut indicandum
sit. huius folia semenque contrita prosunt contra
serpentes, pectorum et lateris dolores, tussim veterem.
et iis, qui sanguinem reiecerint, eximie utile, scopis eius
cum panico aqua decoctis, ut asperitas suci mitigetur.
inponitur strumis cum adipe.Marc. Emp. 16, 20. 21. sunt qui virideuiride U 445. -dem Q. -dis ll. v. a. D. semen,
quantum duobus digitis capiantcapiat VF., cum farris pugillo decoctum
addito exiguo olei et salis sorberisorbere v. a. Brot. ieiunisia iunus Q. ieiunos v. a. Brot. ad
tussim iubeant. alii nihil conparant in eadem causa
marrubii et feniculi sucis ad sextarios ternos expressis
decoctisque ad sextarios duos, tum addito mellis sextario,
rursus decocto ad sextarios duos, si cocleariicodiarii V. mensura in
die sorbeatur in aquaein aqua d. cyathoquieto V..Diosc. III 109. Marc. Emp. 17, 33. Pl. iun. 86, 6. viriliumet uirilium dEv. a. S. vitiis tusum cum
melle mire prodest. lichenas purgat ex aceto, ruptis, convulsis
, spasticissparsicis V., nervis salutare. potum alvum solvit cum
sale et aceto, item menstruamenstruas d. et secundas mulierum. arida
farina cum melle ad tussim siccam efficacissima est, item
ad gangraenasgangraenas C. cancrianas (camc- F) ll. cancrenas v. et pterygiapterugia d. -gias V.. sucus vero auriculis, exex ego coll. Diosc. et ll. v. et e (deleto altero et) B. naribus
et morbo regio minuendaeque bilibile V. cum melle prodest,
item contra venena inter pauca potens. ipsa herba stomachum
et excreationes pectoris purgat cum iride et
melle, urinam ciet, cavendacauendo VF. tamen exulceratae vesicae et
renium vitiis. dicitur sucus et claritatem oculorum adiuvare
. Castor marrubii duo genera tradit, nigrum et, quod
magis probat, candidum. in ovum inaneinanem VF. sucum addit is
ipsumque ovum infundit cumcum ego. om. ll. v. mellemelle Ev. mell F. mel rJ. aequis portionibus,
tepefactum vomicas rumpere, purgare, persanare promittens
. inlinitinlinit vet. Dal. inlitis ll. v. etiam vulneribus a cane factis tusumtusum f. tusam VFd. tuso EG. tusa v. cum
axungia vetereueteri dE(?)v. a. D..
Diosc. III: 40. Th. H. VI 7, 5. (cfr. Plin. XIX
172). Gargil. p. 176, 1. 175, 14. Pl. iun. p. 11, 2. Gargil. p. 176,
6. 7. 8. Serpyllumserpillum VQv. a. C. a serpendo putant dictum, quod in
silvestri evenit, in petris maxime; namnam QD. om. ll. v. sativum non serpit,
sed ad palmumpal-
mae EH. palmi v. altitudinealtitudinine Q. -dinem VEv. a. S. increscit. pinguius voluntarium
et candidioribus foliis ramisque. adversus serpentes efficax
, maxime cenchrimcen-
chrim v. cencharim ll. et scolopendras terrestres ac marinas
et scorpiones, decotis ex vino ramis foliisque. fugat
et odoreodorem VFQ. omnesomnis ll. G. oc....
Q. cominus v. an recte?, si uratururatur Qv. uretur ll., et contra marinorum venena
praecipue valet. capitis doloribus decoctum in aceto inlinitur
temporibus ac fronti cum rosaceo, item phreneticis,
lethargicis. contra tormina et urinae difficultates, anginas,
vomitiones drachmis quattuor ex aqua bibitur; ad iocinerum
dist. ego. coll. Gargil. desideriadesideria dG. -rium rTS. dolores v.cfr. XXII 108. XXIII 61. XXVII 136. folia obolis quattuor dantur, ad lienem ex
aceto. ad cruentas excreationes teritur in cyathis duobus
aceti et mellis.
Diosc. II 155. 154. [Gargil.] p. 177, 5. 4. Sisymbrium silvestre, quibusdam thymbraeum
appellatum, pedali non ampliusplus VF. altitudine. quod in riguis
nascitur, simile nasturtionasturcio Q(ναστούρκιουμDiosc. II 184). est, tritumquetritumque ego
coll. Diosc. utrumque ll. v. efficax adversus
aculeata animalia, ut crabrones et similia; quod in sicco,
odoratum est et inseritur coronis, angustiore folio. sedant
utraquesedantur aquae V. capitis dolorem, item epiphoras, ut PhilinusPhilinus H cum vet. Dal. cfr. index. plinius ll. ut—tra-
dit del. Verc. pilinus v. tradit
.Diosc. II 155. 154. [Gargil.] p. 177, 6. 2. Pl. iun. p. 91, 10. alii panem addunt, alii per se decocunt in vino. sanat
et epinyctidas cutisque vitia in facie mulierum intra quartum
diem noctibus inpositum diebusque detractumdractum VF.. vomitiones
, singultus, tormina, stomachi dissolutiones cohibet,
sive in ciboin suco v. a. G. sumptum sive suco potopoto ego. potum ll. v.. non edendum gravidis
ignauidis V. nisi mortuo conceptu, quippe etiam inpositum eicit.
movet urinasurinas Q.cfr. § 253 extr. urinam ll. v. cum vino potum, silvestre verouero S.
..ro Q.om. ll. v. et calculoscalculos Qv. calchos ll..
quos vigilare opus sit, excitat infusum capiti cum aceto.
Diosc. II 125. Pl. iun. p. 21, 15. 20, 9. 31, 7–9. Marc.
Emp. 15, 31. (Pl. iun. p. 30, 14. 15). Lini semen cum aliis quidem in usu est, sedsed QS. om.
ll. v. et
per se mulierummuliebris Q. cutis vitia emendat in facie, oculorum
aciem suco adiuvat. epiphoras cum ture et aqua aut cum
murramurra S. myrrha Vv. myrta Fd.
mu.. ta Q. misto E. ac vino sedat, parotidasparotidas dv.paroidas r. cum melle aut adipe aut
ceraet cera dT., stomachi solutionesdissolutiones coni. Dal. sed cfr. XXIII 112. XXVII
88. inspersum polentaepolenta VFd. modo, angina
sanginas v. anguinae ll. in aqua et oleo decoctum et cum anesoaneto coni. Brot. e Marc. Emp. et Plin. iun. inlituminlinitum E.post inli-
tum excidisse videntur sic et tonsillas ex aceto gargarizatum:
cfr. Plin. iun. p. 30, 14..Marc. Emp. 18,12. Pl. iun. p. 34, 20. 88, 2. torretur
torpetur E. torreretur. aut cum murt... Q. an torretur ac cum murra, ut aluum sistat, coeliacis - aceto?, ut alvum sistat. coeliacis et dysintericis inponitur
ex aceto. ad iocineris dolores estur cum uva passa; ad
phthisim utilissime eutilissime e G. -mae V. -me. rv. semineseminae V. fiunt ecligmataet ligmata V.. musculorum,
nervorum, articulorum, cerviciumceruitium E. ceruicum dv.
a. D. -icis V. duritias, cerebri membranas
mitigat farina seminis nitro aut sale aut cinere additis
. eademlacunam ego indicavi. et idem ll. idem
G. item v. parotidem J. ephelidem S (dubitanter) e Diosc. cum fico... etidem concoquit ac maturat;
cum radice vero cucumeris silvestris extrahit quaecumque
corpori inhaereant; sic et fractaet Ev. effracta rT. ossa.Diosc. II 125. Pl. iun. p. 76, 9–11. 63, 18. 44, 2. serpere ulcus in
vino decocta prohibet, eruptioneseruptiones dv. eruiti-
ones VE. ueruitiones F. pituitae cum melle.
emendatemendat Ev. -dan r. ungues scabros cum pari modoparo modi V. nasturtiinasturci V., testium
vitia et ramices cum resina et murra et gangraenascancraenas V (v. a. C). ex
aqua, stomachi dolores cum fenofaeno V. Graeco sextariis utriusque
utrisque Ev. a. G. decoctis in aqua mulsa, intestinorum, thoracis perniciosa
vitia clystere in oleo aut melle.
(Diosc. II 143). Gargil. p. 143, 8. 9. 13. 11. 10. Blitum iners videtur acac Vv. hac Q. aut r. sine sapore aut acrimonia
ulla, unde convicium feminis apud Menandrum faciunt
mariti. stomacho inutile est.inutile est v. -ilem ll. ventrem adeo turbat,
ut choleramcholera V. ulcera Q. faciat aliquis. dicituricitur Ev. -cetur r. tamen adversus scorpiones
potum e vino prodesse, clavis pedum inlini, item
lienibus et temporum doloritempori-
bus doloribus d. ex oleo. Hippocrates menstrua
sisti eo cibo putat.
Diosc. I 3. Meummeu v. a. H. milium Q. in Italia non nisi a medicis seritur
et hisiis Ev. a. S. admodum paucis. duo genera eius: nobilius Athamanticum
Athamanticum v. adam- ll. adamant. hic cum Q. vel Athamanicumuel Athamanicum U 444. uelata manichum Q.om. ll.
v. a. D. vocant, illi tamquam ab Athamante
inventum, hi quoniam laudatissimum in AthamaniaAthamania U l. l. -manta FQ. -mante rv. a. D.
reperiaturdist. ego., foliis anetoaneto S cum B e Diosc. aneso ll.Q. aniso v. simile et caule, aliquando bipedalebipedale ego coll. Diosc. uipedale Q. bipedali ll. v. bicubitali
B.,
radicibus multis obliquisobliquis VTBrot. oliuis Q. oblis Fd. obolis E. ob-
nigris v. nigrisnigris om. v. a. Brot., quibusdam etet QS. om. ll. v. altisaltis VFdTJ.
albis QS. altissimis E(?) v. an rectis? cfr. Diosc., minus
rufum quam illudillud Qv. illum ll. alterum. urinamurinam ciet J. murinam et ll. ciet urinam v.ciet in aquaqua VF. potapotum dE(?)v. om.F1.
radice trita vel decocta, inflationes stomachi mire discutit,
itemdist. U 444. tormina et vesicae vitia vulvarumque. articulis cum
mellelacunam ego indicavi. exciderunt fortasse itemque thoracis fluc-
tionibus utile cfr. Diosc...... infantibus cum apio inlitum imo ventri urinas
movet.
Diosc. III 74. Gargil. p. 159, 5. 6. 10. Feniculum nobilitavere serpentes gustatu, ut
diximus, senectam exuendoexuendo v. -dum Q. -dam VE.
execuendam r. oculorumqueoculorumque Qv. oc.lo.umque V2. c.lo.umque
V1. colonumque F. colonorumque r. aciem suco eiussucu eius acuend... Q.8, 98
reficiendo, unde intellectumintellectum est v. a. S., hominumhominem V1fv. a. Verc. quoque caliginem
praecipue eo levari. colligitur hic caule turgescente et in
soleuncos posuit D cum U 445. siccatur inunguiturque ex melle. [ubique hoc est]
laudatissimusdist. ego coll. Diosc. in Hiberia lacrimis fit. et ee lacrimis FEv. semine recentire-
cente E.om.dT.
fitfit ll.Tv.om.QD. et eet e dTEQBrot. et ex Vv. et F. radicibus prima germinatione incisis.
Diosc. III 75. Est in hoc genere et silvestre, quod hippomarathum
hippomara-
thum (ippo- Q) S. -thron v. hippomatum E. hyppo- d. ippho- r., alii myrsineummyrsineum dQC. -seneum rv. smyrneum coni. H. vocant, foliis maioribus, gustu acriore,
procerius, baculibaculi S. uacculi Q. bracili F1. bracioli V1F2. brachioli V2.
bracchioli r. -iali v. crassitudine, radice candida. nascitur in
calidis et saxosis. Diocles etet VdTD. set F. sed Ev. aliud hippomarathi genus
tradidit, longo et angusto folio, semine coriandri.
Diosc. III 74. Gargil. p. 160, 1. 159, 11.12. 160, 5. 3. 4. Pl. iun. p. 58, 18. Gargil. p. 159, 13. 14. 16.
160, 2. 159, 14. 16. 160, 7.Medicinae in sativoin satiuo dEv. insitiuo r. ad scorpionum ictus et serpentium
semine in vino poto. sucus et auribus instillatur vermiculosque
in his necatnecat dQv. -atis r.. ipsum condimentis prope omnibus
inseritur, oxyporis etiam aptissime. quin et panis crustis
subditur. semen stomachum dissolutum adstringit vel in
febribusfebris VF. sumptum, nausiam exex dEv. ea VF2. in ea F1. aqua tritum sedat, pulmonibus
et iocineribus laudatissimum. ventrem sistit, cum
modicedist. ego. sumitur, urinam cietciet et dtBrot. et ciet r. ciet J. exciet et G. excitat et v. et adad om. v. a. S tormina potupotu U 445. totu Q. totum ll. potum S. mitigat v.. decoctum
inin S. et in QD. om. ll. v. lactislactisque v. a. S. defectu potum mammas repletinplet Q.. radix cum
tisana sumptacuncti sanat sumpta eadem (om. renes - suco) Q. renes purgat sive decoctaedecoctae (=== -cte) ego coll. Plin. iun. -cti VFdTJ. -cto Ev. suco ex vinoex uino sumto Q. siue semine sumpto ll. v. de siue semel posito
cfr. XVI 1. XVII 159. XXVI 95. XXXII 53. XXXVII 149.
sumpto. prodest et hydropicis radix ex vinoe uino d. cum uino T. potapota QD. cocta ll. v., item
convulsis. inlinuntur folia tumoribus ardentibusardentibus Verc. -tes ll. v (ad calculos relatum). -te J. sed cfr.Gargil. fortasse exciderunt aliqua: tumoribus et quae ictu uel
repentinis suggillationibus (vel caloribus) ardent. ex aceto,
calculos vesicae pellunt, venerem stimulantuenerem stimulant QS. om. ll. v. cfr. Gargil.. geniturae abundantiam
quoquoquo EQ. modo haustum facit, verendis amicissimum
sive ad fovendum radiceradice v. -cem ll. cumcum F1Ev. cum in r. vino decoctadecocta S. cocta v. decoctam Vd. -tum r.
sive contritacontrita v. cfr. Gargil. -itum ll. S. in oleo inlitainlita ego. -itum ll. v.. multimultum E. et suggillatistumoribus et sugillatis v. a. J. cum cera
inlinuntuncos ego posui.dist. ego. [et] radicemradicem VFd. -ice Ev.. seminis sucosemi-
nis suco ego coll. Diosc. et Gargil. in suco ll. v. vel radiceradice ego.
-icem VFd.om.Ev. cum
melle contra canis morsum utuntur et contra multipedammultipedem VFdv. a. G.
ex vino.
Diosc. III 75. Nicand. ther. 596.Hippomarathumhippomarathum V2S (-thron v). -tum r. ippo- Q. ad omnia vehementius calculos praecipue
pellittollit dT., prodest vesicae cum vino leni et feminarum
menstruis haerentibushaerentibus (her- Q)EQG. haerentes (her- F)r. om. v.. efficaciussed efficatius Q. in eo semen quam radix.
modusmodus Qv. modis VFE. om.d. inin om.E. utroqueutraque EQ. quod duobus digitis tritumtritum C. trito ll. v. om.Q. addaturaddatur QS. ad-
ditur ll. v. in
potionempotione Q.an recte?. Petrichus, qui ophiaca scripsit, et MicionMicion Brunn p. 36.
miccon ll. Miccion G. Miction Dal. Micton H. micon v.,
qui rhizotomumena, adversus serpentes nihil efficacius
hippomarathohippomaratho S. -thon ll. -thro v. (yppomaradrum Q). putavere; sane et Nicander non in novissimis
posuit.
Diosc. III 155. 156. Cannabiscannauisiluestris Q. in silvis primum nata est, nigriornigriore VFv. a. H (folio et aspe-
riore). foliis
et asperior. semen eius extinguere genituram virorum
dicitur. sucus ex eo vermiculos aurium et quodcumque
animal intraverit eicit, sed cum dolore capitis, tantaque
vis ei est, ut aquae infususinfusus QS. -sum FdE. -sa Vv. coagulare eam dicatur; et
ideo iumentorumlamentorum
V. alvo succurrit potuspoti' d. pota v. a. S. in aqua. radix articulos
contractos emollit in aqua cocta, item podagras et
similes impetus. ambustis cruda inlinitur, sedsed dE(?)v. et r. an recte? saepius mutatur
, priusquam arescat.
Diosc. III 81. Pl. iun.
p. 110, 11. 92, 18. Ferula semen aneto simile habet. quae ab uno
caule dividitur in cacuminean cacumina? cfr. XVI 158. XII 42., femina putatur. caules eduntur
decocti commendanturque muriamuria Verc.
cfr. Diosc. murta F1dT. musta VF2. musto v. a. S. amurca E. ac melle, stomacho
utilesutilis ll.. sinsin Ev. in VF. hi dT.facile conicias utilissimi. plures; sed vide ne scribendum sit utiles, ni plures...fa-
cerent; cfr. XXIV 17. XXVII 29, alii loci multi. plures sumpti, capitis dolorem faciunt. radix
denarii pondere in vini cyathis duobus bibitur adversus
serpentes, et ipsa radix inponitur. sic et torminibus medetur
, ex oleo autem et aceto contra sudores inmodicos
vel in febribus proficit.Diosc. III 81. sucus ferulae alvumaluum sistit v. a. G. solvit fabae
magnitudine devoratus. e viridiuiride dTf. medullamedulla VEE
(Verc.) H. merulla f. ferula dTv. vulvisuuluis H cum Gronovio. uultuis VEf. uultui rT. ramusculus v. musculus B. del. Verc. for-
tasse recte; an uel illitu.. est? utilisutilis Vv. utile r. etet fDal.et H. est ll. v. est et fVerc.
ad. omnia ea vitia. ad sanguinem sistendum decem grana
seminis bibuntur in vino trita vel medullacum medulla V2S.. sunt qui comitialibus
p. 378,1 comitialibus ego. -alibus bis VF. -alibus morbis dE(?)v. cfr. XXI 156. XXVII 29, al. (an bis die dandum? cfr. § 237). dandum putent luna IIII usque VIIIIII us VII F1. quarta sexta septima dE(?)v. a. S. lingulae mensura
. natura ferularum murenis infestissima est, tactae
siquidem ea moriuntur. Castor radicis sucum et oculorum
claritati conferre multum putavit.
Th. H. VI 4, 3. cfr. Plin. XXII 86. XXI 94. Et de carduorum satu inter hortensia diximus,19, 152
quapropter et medicinam ex his non differamus. silvestrium
genera sunt duo, unum fruticosius a terra statim, alterum
unicaule crassius. utrique folia pauca, spinosa, muricatis
cacuminibus, sed alter florem purpureum emittitemittit d. mittit rQv. inter medios
aculeos celeriter canescentem et abeuntem cum aura;
σκόλυμον Graeci vocant.Gargil. p. 149, 11. 13. 11. 12. 14. 150, 1. 2. Th. H. VI 4, 9. hic, antequam floreat, contusus
atque expressus inlito suco alopecias replet. radix cuiuscumque
ex aqua decocta potoribuspotioribus Vf. potatoribus TGargil.
v. a. G. sitim facere narratur.
stomachumlacunam ego
indicavi. excidisse videntur in cibo utilis est. cfr. Gargil. corroboratcorroborat ad uenerem confert Q. et vulvis.... si credimus, etiam
conferre aliquid traditur, ut mares gignantur. ita certecerte D cum U 446. et cereae FdT. et cerea E. enim ce-
reae V(?). enim S. cherias (Chaereas G) atheniensis scripsit
et v. an ita et serio? cfr. XVII 267. XXX 137. XXXVII 41.
Glauciasglatias E. scripsitscripsit S. adscripsit ll. J. scribit Gargil.
del. v., quiqui dTv. quid r. circa carduos diligentissimus videtur
. mastichemastiche e S. -tice QGargil. -teche V. -tethe FE. -tet haec dT. mastiche H. manducatus
v.e carduis odoremcarduorum Gargil. cardui H. -duus Verc. -duus hi v. commendatcommendoris VE. (oris odorem commendat Q). oris.
Gargil. p. 176, 10 sqq. Pl. iun. p. 111, 13–24. 112, 1–4. Etsed v. a.
D. discessuridiscessuri G. -ssum ll. ante discessum v. om.f. ab hortensiis unam conpositionem
ex his clarissimam subteximus adversus venenata
animalia incisamincisa dQ. inin dQS. om. rv. lapide versibus Coi in aedeCoi in aede S cumQ (coiinę de).(cfr. coii Plin. iun.) et linede ll. in limine aedis v. Aesculapi:
serpylli duumserpullidium V. denariorum pondus, opopanacisopoponaces VE. -panicis d. et meimei coni. Cagnatus et Dal. e Galeni antidot. II 14. mii Q. mili ll. milii v.a.H. tantundem
singulorum, trifolii seminisseminis dTQ. om.Ev. a. S. seminis—2 feniculi om.VF. pondus denariidenari unius S ex Plin. iun., anesianesi dEH. a.si Q. aneti v. a. H
ex Plin. iun.
et feniculi seminis et ammi et apii denarium senumfenum V. ee QS. et ll. del. C. ex v. singulis
generibus, ervi farinae denariumdenarium QPlin. iun. S. om. ll. v. XII. haec tusahae tusa Q. extusa dT. cribrataque
vino quam possitpossunt dQS. potest Gargil. excellenti digeruntur in pastillos
victoriati ponderumpondere Ev. a. S.. ex his singulisinguli QPlin. iun. Gargil. v. -lis ll. dantur ex viniuino Plin. iun. Gargil.
cfr. § 204 extr. 260..
mixti cyathis ternis. hachac QGargil. Verc. haec ll. v. theriacethe-
riache Q. -reace V. -riaca Gargil. v. a. S. Magnusmagus d. Antiochus rex
adversus omnia venenata usus traditur aspide exceptaaspide
excepta QS. om. ll. v. praeter aspidem Plin. iun..
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXI
Cato 8, 2. In hortisin hortis—Cato om.R. seri et coronamenta iussit Cato, inenarrabili
florum maxime subtilitate, quando nulli potest
facilius esse loqui quam rerum naturae pingere, lascivienti
praesertim et in magno gaudio fertilitatis tam varieuarie v. uariae ll. G. cfr. IX 102.XI 123. ludentiludenti v. -tis d. iubenti V. uiuenti R. inuenti E..
quippe reliqua usus alimentique gratia genuit, ideoque saecula
annosque tribuit iishis VGETD., flores vero odoresque in diem
gignit, magna, utmagna ut Gdv. -na aut RE. -nam
ut V. palam est, admonitioneet monitione V. hominum, quae
spectatissime floreant, celerrimecelerius VdTfS. marcescere. sed ne pictura
quidem sufficietsufficiet ego. sufficienti VGdC. -nte rv. -ns Gronov. suf-
ficit vet. Dal. imagini colorum reddendaereddenda et Vd. -dae est Gronov. mixturarumque
mixturarum quaque dT. -rarum C. varietati, sive alteruni atque multiplices inter se
nectanturnectuntur D e coni. J., sive privatispriuati VG. generumgeneris G. ftniculis in orbem, in
oblicum, in ambitum quaedamambitum. Quaedam v. a. J. coronae per coronas currantcur-
rant ego. currunt ll.v..
Festus s. v. stroppus. Varro de l. l. VI 64. Tenuioribus utebantur antiqui, stropposstropos R. struppos dTBrot. stro-
phia v. a. H. appellantes
, unde nata strophiola. quin et vocabulum ipsum
tardetarde dG. tarde de E. tarde inde v. tande
de R. tandem r S. communicatum est, inter sacra tantum et bellicos
honores coronis suum nomen vindicantibus. cum vero euero e dC. uero se E1. uero RE2.
uere r.
floribus fierent, serta a serendo serieveserieue Salm. seriue RE. seriua G. seruiae r v. a.
Brot. seriuae f. sertiue Lipsius. appellabantur, quod
apud Graecos quoque non adeo antiquitus placuit.
Arborum enimenim om.VGd. ramis coronari in sacris certaminibus
erat primum. posteapostea Rv. om. r. variariuariari dv. -iare rS. coeptum mixtura versicolori
uersicolori
GdfBas. -ris V. -res rv. florum, quae invicem odores coloresque accenderet,
Sicyonesicyon ex Rv. a. B. -onii ex B. ingenioingeniis T. PausiaePausiae B. pausiae in RE. Pausiani v. paustae
dT. paste G. parte V. pictoris atque Glyceraeglycerae REv. lycerae d. licerae r. coronariae
dilectae admodum illi, cum opera eiusan eius hic? picturapicturae RE. imitaretur
, illaet illa v. a. S. provocans variaret, essetque certamen artis
ac naturae, quales etiam nunc extant artificis illius tabellae
atque in primis appellata stephaneplocos, qua pinxit
ipsam. idque factum est post Olympiadaolym-
piadem Rdv. a. S. c. sic coronis
e floribus receptis paulo mox subieresubire VG., quae vocantur
Aegyptiae, ac deinde hibernae, cum terra flores negat,
ramentonec atramento
VG. ee om.VGd. cornibus tinctocincto RE.. paulatimque et Romae subrepsitsurrexit dT.
appellatio corollis inter initia propter gracilitatem nominatis
, mox et corollariis, postquam e laminalamna VfS. tenui aereatenui aerea tenui R. aerea tenui v. a. S.
inaurata aut inargentata dabantur.
Crassus Dives primus argento auroque folia
imitatus ludis suis coronas dedit, accesseruntque et lemnisci
, quos adici ipsarum coronarum honorhonos Vv. a. D. erat, propter 5
Etruscasetruscos VG., quibus iungi nisi aurei non debebant. purl diu
fuere hihic d. ii Rv. a.
D.; caelare eos primus instituit P. Claudius Pulcher
bratteasquebratteasque v et S. bracteasque VC. brattiasque GED. brati- r. etiam philyrae dedit.
Cic. de leg. II 24, 60. Semper tamen auctoritas vel ludicro quaesitarum
fuit. namque ad certamina in circum per ludos et ipsi
descendebant et servos suos equosqueequosque S cum Salm. quosque ll.v. quis-
que G. quique Hack. mittebant. inde illa
XII tabularum lex: qui coronam parit ipse pecuniave
eius, virtutis suaeuirtutis suae Turnebus et P. -uti
suae T. -utisue ll. J. -utis v. a. S. honoris uirtutisue R Schöll. ergoergo om.E. duitorduitor H cum Gronovio. duitur V1Gd2J. du-
uitur T. diuiditur d1f. arguitur rv. arduuitur R Schöll. ei. quam servi
equive meruissent, pecuniapecuniam REv. a. G. partampartem Gd. legelege v. legem ll. dici nemo dubitavit
. quis ergo honos? ut ipsi mortuo parentibusque eius,
dum intusintus REv. in rTf. positus esset forisve ferretur, sine fraude esset
inpositainpositas (-tus G) alia VGd.. alias in usu promiscuo ne ludicrae quidem eranter-
rant RE.,
ingensque et hinchuic T. his (iis) v. a. G. hic H. severitas. L. Fulvius argentarius
bello Punico secundo cum corona rosacea interdiu ee v.
om. ll. pergula
sua in forum prospexisse dictusadductus v. a. H. missus dT. ex auctoritate senatus
in carcerem abductus non ante finem belli emissus
est. P. Munatius cum demptam Marsuaemarsiae V2v. a. Dal. coronam e floribus
capiti suo inposuisset, atque ob id duci eum ineum in dREv. cum r. vincula
triumviri iussissent, appellavit tribunostribunos VdRv.
tr. rD. plebeiplebei ego. cfr. VII 101. XVIII 15. XXVIII 148.
XXXIII 17. 18. plebi VdS. -bis Rv. pl. rD., nec
intercessere illi, aliter quam Athenis, ubi comissabundicomissabundi RfS. commiss- rD. comess- v.
iuvenes ante meridiem conventusan
conuentus post doctrinae ponendum? sapientium quoque doctrinae
frequentabantfrequentabantur Rd.. apud nos exemplum licentiae huius
non est aliud quam filia divi Augusti, cuius luxurialuxoria V1R. noctibus
coronatum Marsuammarsua R. litterae illius dei gemuntdiei gemunt U chrest. 211.
degemunt D. describunt v. a. G. cfr. VII 150..
cfr. Plin. VII 50. Val. Max. IX 14, 3. Florum quidem populus Romanus honorem Scipioni
tantum habuit. Serapioquod se-
rapio d. quando serapio T. Suario v. a. G. an qui quidem Se-
rapio? cognominabatur propter similitudinem
suariisuarii dv. suari GED. suam V. sua R. cuiusdam negotiatoris. obieratobierat
Freinshem. ad Flor. II 7,14. ob id erat ll. v. a. S. in tribunatu
tri-
bunatu ll.v. consulatu D cum U chrest. 212. plebeiplebes Rd.
plebi VH. admodum gratus dignusque Africanorum
familia, nec erat in bonis funeris inpensainpensas V. inmensas Gd.. asses ergo contulit
populus ac funus elocavit, quaque praeferebaturpraeterfere-
batur J. parte ferebatur v. a. G., flores
e prospectu omni sparsit.
Ovid. Fast. V 360. Apicius I 4. Lucan. Phars. X 162. Martial. XIII 51. IX 94. (91). V 65. Et iam tunc coronae deorum honos erant et larum
publicorum privatorumque ac sepulchrorum et manium,
summaque auctoritas pactilifactili VG. fict- f. coronae, ut in Saliorumut
in Saliorum coni. Turnebus. utilis aliorum RE. ut his al- V2d1T. ut is al- V1. uti sal- rJ. uti iis Sal- S. sutiles Sal- (al-
G)v. sacris
invenimus sollemnes cenaecenae ego. cenas ll. v. coenis B. eas J. fortasse
distinguendum est ita: cenae transiere deinde.. transiere deinde ad
rosariarosa-
ria v. rosalia VGdE. nos alia R., eoqueeoque Rdv. eo r. luxurialuxoria V. processit, ut non esset gratiagrata D cum U l.l. nisi mero
foliofoliis V. filiu G. fiiius
d1. sutilibussutilibus v. -ilis Gd2RED. utilis r. sutili S. de mendi ge-
nere haud infrequenti cfr. p. 376, 18. 377, 14. 154, 21. , mox petitisperitis
VGd1. ab India aut ultra Indosindio VGd1.. lautissimum
quippe habetur e nardi folio eas dari aut veste
Serica versicoloriuersicoloris REJ. -ores v. a. S., unguentisunguenti VGd. madidama-
didas dv. a. S.. hunc habet novissime
exitum luxurialuxuriaque RE.an exciderunt uoluptas
diuitum? feminarum.
Et apud Graecos quidem de coronis privatim
scripseruntscripserunt ego luc. 110 not. 64 (U 447). scripse-
rem et R. -sere et rS. -sere v. an potius apud Graecos qui-
dam.. scripsere et? Mnesitheus atque Callimachus medici,
quae nocerent capiti, quoniam etet Rv. om. r. in hoc est aliqua valitudinis
portio, in potu atque hilaritatein hilaritate d. praecipue odorum
vidist. ego. subrepente fallaciter. sceleratascelerata REG. -ratae VdTf. -rate G. -rata e S. (an -erata
erat?). Cleopatraecleopathra E. cleosathra R. sollertiasollertiae (sol-E)
RE.. namque
in apparatu belli Actiaci gratificationem ipsius reginae
Antonio timente nec nisi praegustatos cibos sumente fertur
pavorepauorem S. sed cfr. IX 139. XI 123. ab ore REv. a. G. eius lusisse extremis coronaecoronae Rdv. -na et G. -nis E. -nis et V. floribus veneno
inlitisin-
lictis R. ipsaque capiti inposita; mox procedentepraecedente V. hilaritate
invitavit Antonium, ut coronas biberent. quisquis REv. om. r. ita timeret
insidias? ergo concerptamconcerp-
tam ego. -ta ll. v. in scyphum incipienti haurire
opposita manu: en ego sum, inquit illa, Marce Antoni,
quam tu nova praegustantium diligentiadiligentias R. caves;
adeo mihi, si possim sine te vivere, occasio aut
ratio deestadest v. a. G.
(saltem nō deest).! inductaminductum V2v (praemisso inde). eductam d
(S). custodiamcustodia G. e cust- v. bibereuiuere R. iussit ilico expirantem
expirante
REG..
Th. H. VI 6, 7.Dede coronis v. a. G. floribuslacunam ego indicavi; exci-
derunt fortasse generatim et diligentius (vel uberius): cfr. § 61.
64...... supra dictissupra dictis VGTfRE. supra dictos d(?)H cum Grono-
vio. extra supra dictos v. conieceram super praedictos coll.
XXIII 59. XXI 44. XIV 44. XVII 165. VII 98. VI 66,
sed cfr. CFW Müller p. 19. scripsit Theophrastus
apud Graecos; ex nostris autem inscripsere aliqui libros
anthologicon, flores vero persecutus est nemo, quod equidem
inveniam. nec nos nunc scilicet coronas nectemus
—id enim frivolum est—, sed de floribusnec floribus R. quae videbuntur
digna memorabimusmemorauimus R..
Paucissima nostri genera coronamentorum inter
hortensia novere, ac paene violas rosasque tantum.
rosa nascitur spina verius quam frutice, in rubo quoque
proveniens, illic etiam iucundi odoris, quamvis angusti.
germinat omnis primo inclusa granoso cortice, quo mox
intumescente et in virides alabastros fastigatofastigiato VC. cfr. ad XIX 70. paulatim
rubescens dehiscit ac sese pandit, in calicecalice ego. calices VGRE(S). -icis
d(?)v. -icem D. medio
staminisstaminis ego. sui stanti ll. sui stan-
tis v. conplexaconplexum D. luteos apices. ususuisus R. eius in coronis prope
minimusnimius B coll. § 11. est.Homerus ψ 186. oleo maceraturmaceratur dv. -ceretur VRE. -cetur G., idqueid d.iamiam v. tam ll. a Troianis temporibus
Homero teste. praeterea in unguenta transit, ut
diximus. medicas per semodicas per se d. per se ut diximus medicas per se R. artes praebet. emplastris atque13, 9
collyriis inseriturinseritur VdBas. insertitur G. inpellitur RE.an inter-
ponitur? cfr. XX 163. imponitur v. mordaci subtilitate, mensarum etiametiam om.dT. deliciis
perunguendis, minime noxia carieca-
rie ego coll. Pausan. IX 41, 7. Blümneri technol. II 331. contra
VdREv. om.GG..
Genera eius nostri fecere celeberrimaceleberrimam VGT. Praenestinampraenesticam d. et
Campanam; addidere alii Milesiam, cuiuscuius ego. cui sit (ortum ex cuisu) ll. H. cuius sit v. ardentissimus
colos, non excedentisexcedenti H. duodena folia, proximamfolia proxima G. proxima folia RE. ei Trachiniam
minus rubentem, mox AlabandicamAlabandicam v. alb- ll. viliorem, albicantibus
foliisfiliis R., vilissimam vero plurimis, sedsed VGdH. uel rv. minutissimis,
spiniolamspiniolam S. -neolam G. -nioiam GREv. a. B. spinis
iam V. spinosam dVen.. differunt enim multitudine foliorum, asperitate,
levoreleuiore VGE., colore, odore.Th. H. VI 6, 4. paucissima quina folia, ac deinde
numerosiora, cum sit genus eius, quam centifoliam vocant,
quae est in Campania Italiae, Graeciae vero circa Philippos
, sed ibi non suae terraesine terrae d. proventu: Pangaeus mons in
vicino fertfert dG. fere r. fere est v. numerosis foliis ac parvisan at
paruis? cfr. Theophr.; accolaeunde accolae d(?)v. a. S. transferentes
conseruntconsen-
serunt R., ipsaque plantatione proficiunt. non autem talis
odoratissimaodoratissima est R(?)v. nec cui latissimum maximumve folium, breviterque
indicium est odoris scabritiascabritiae RE. corticis.Diosc. III 104. Caepio
Tiberii Caesaris principatu negavit centifoliam in coronas
addi, praeterquam extremas velut ad cardines, nec odore
nec specie probabilem. est et quae Graeca appellatur a
nostris, a Graecis lychnislycinis VG., non nisi in umidis locis proveniens
nec umquam excedens quinaquina ego. cfr. § 16. quinque ll. v. folia violaeque magnitudine
, odore nullo. est et alia Graecula appellata, convolutis
foliorum paniculis nec dehiscens nisi manu coacta
semperque nascenti similis, latissimis foliis;Th. H. VI 6, 5. C. VI 18, 3. Geop. XI 18, 3. aliaalii RE. funditur
ee om.VG. caule malvaceomaluaceo dREv. -atio r.
-acio S. folia oleaeoleae VdTv. olea RE. oleo G. habentehabens v. a. G.—mucetummucetum GdD (non apte coll. Theophr. H. IV 14, 3, qui locus
a Plinio exscriptus est XVII 223). ucetum V. macetum RES.
aceton codd. B. mosceuton vel moscheuton B. musceton v. no-
men restitui vix poterit. vocant—,
atque inter has media magnitudine autumnalis, quam coroniolam
coroneolam Vv. a. S. (item
v. 18). appellant, omnes sine odore praeter coroniolam et
in rubo natam. tot modis adulteratur.
Et alias vera quoque plurimum solo praevalet. Cyrenis
odoratissima est, ideoqueid aeque d. ibi unguentum pulcherrimum,
Carthagine Hispaniae hieme tota praecox. refert et caeli
temperies, quibusdam enim annis minus odorata provenit,
praeterea omnis siccis quam umidis odoratior.Tb. C. VI 18, 3. 5 extr. 6. Col. arb. 30, 2. (Varro
I 35, 1). Pallad. III 21, 1. 3. (XII 11). Geop. XI 18, 5. seri nequeseri naeq: V. seri nec Rv. a. S.
pinguibus vult nequeuult nec Rv.a.S. argillosis locis nec riguis, contenta
roribusroribus ego. cfr. Pliniana p. 33. ruribus VB. locis ruri-
bus G. raribus RE. ribus dT. raris v. ruderibus D cum P., proprieque ruderatumruderaceum VGdT. agrum amat. praecox Campana
est, seraserra R. Milesia, novissimanouissima VGdT.cfr. XI 92.
XVI 83. 102. XVIII 135. -sime rv. tamentamen om.VGd. desinit Praenestina.
fodiuntur altius quam fruges, levius quam vites. tardissime
proveniunt semine, quod in ipso cortice est, sub ipsocortice—ipso om.VG.
flore, opertum lanugine. ob idobit R. potius caule concisoinciso d. inseruntur
inferuntur dv. ut feruntur (ferunt R)r.. et ocellis radicisradicis om.RE., ut harundo, unum genus inseritur
pallidae, spinosae, longissimis virgis, quinquefoliae,
quae Graecis altera est. omnis autem recisione atque
ustione proficit; tralatione quoque, ut vites, optimeoptime dv. optima (-tuma E)r. ocissimeque
provenit surculissingulis R. quaternum digitorum longitudine
aut ampliore post vergiliarum occasum sata, dein per favonium
translata pedalibus intervallis crebroquecrebro GRED. circum-
fossacircumfossa v. circafossa d. circa fossam r.. quiqui om.dT. praecocem faciunt, pedali circa radicem scrobe
aquam calidam infundunt germinare incipiente calice.
Diosc. III 106. (Th. de od. 27). Lilium rosae nobilitate proximum est et quadam
cognatione unguenti oleique, quod lilinumlilinum J. lilium ll. lirinon C. lilion v. appellatur.
interposituminterpositum coni. H. et inpositum (et om.d) ll. v. etiam maxime rosas decet, medio proventu
earum incipiens.Col. X 99. (Th. H. I 13, 2). nec ulli forum excelsitas maior, interdum
cubitorum trium, languidolongido R. longitudo V2. semper collo et nonnon om.R. sufficiente
capitis oneri. candor eius eximius forisfoliis foris v. a. H. striatistricti
dT. striatis V2REv. a. H. et
ab angustiis in latitudinemlatitudine R. paulatim sese laxantislaxantibus v. a.
H. effigieeffigie dv. efficiae VG. efficaciae r.
calathi, resupinis per ambitum labris tenuique pilofilo d(?) v. a. S. et
staminisstaminis vet. Dal. semine ll. v. staminum S e marg. Dal.
stamine J cum P. stantibus in medio crocis. ita odor colorque duplex
, etet dREG. ut rv. alius caliciscalicis alius om.RE., alius staminisstamines RE., differentiadifferentias E. angustaangusta ll. v. etiam gustu
D (saltem et in gustu). an manifesta?. in
unguenti vero oleique usu et folia non spernuntur. est
flos non dissimilis illi in herba, quam convolvolumconuoluulum dv.
conuoluorum r. vocant,
nascens per frutecta, nullo odore nec crocis intus, candorem
tantum referens ac veluti naturae rudimentum lilia
facere condiscentis.Th. H. II 2, 1. VI 6, 8. alba lilia iisdem omnibus modis seruntur
, quibus rosa, et hoc amplius lacrima sua, utsua et (pro ut) V. hipposelinum
, nihilque est fecundius una radice quinquagenos
saepe emittente bulbos. est et rubens lilium, quod Graeci
appellant dT.crinoncrimon E. crim
R. vocant, alii florem eius cynorrhodoncinorodon V2. quin- V1.. laudatissimum
in Antiochia ac Laudicea Syriae, mox in Phaselide.
quartum locum optinet in Italia nascens.
Diosc. III 106. Th. H. VI 6, 3. 8. 9. Diosc. IV 158. Sunt et purpurea lilia, aliquandoquando VGd. geminogemine Gd. gemne V. caule,
carnosiore tantum radice maiorisque bulbi, sed unius;
narcissum vocant. huius alterum genus flore candido, calice
purpureo. differentia aa om.REv. a. B. liliis etest et REv. haec, quod narcissis
in radice folia sunt, probatissimis in Lyciae montibus.
tertio generi cetera eadem, calix herbaceus. omnes serotini
, post arcturum enim florent ac per aequinoctium
autumnum.
Geop. XI 20, 1 sqq. Inventa est in hisin his et v. et in his ll. G. et ratio inserendiinferendi ll. v. infici-
endi S cum P. malim serendi monstrifica; cfr. § 24. XXXIII
129. XV 97. monstrificis
hominum ingeniis. colliganturcolligantur Schneider (ad Theophr. H. VI
6, 7) e Geop. colliguntur ll. v. a. S. namque mense Iulio scapi
arescentisarescentis T. -tes
VGdEv. anascentes R. lilii atquelili atque D. liliaque (quae V)VGREv. lliiique (qui J)dTJ. suspenduntur in fumo; dein nudantibus
se nodulis in faece nigri vini vel Graeci mense
Martio macerantur, ut colorem percipiant, atque ita in
scrobiculis seruntur heminis faecis circumfusiscircumseruntur fusis R.. sic fiunt
purpurea lilia, mirumque tingui aliquid, ut nascatur infectum
.
Col. arb. 30, 1. X 101. Th. H. VI 6, 7. Col. IX 4, 4. Violis honos proximus, earumque plura genera,
purpureae, luteae, albae, plantissatis d. omnes, ut olus, satae. ex
his vero, quae sponte apricisopacis B e
Diosc. et macris locismarinis locis G. proveniunt,
purpureae latiore folio, statimstatis R. ab radice exeunti, carnosoexeunti, carnoso ego
coll. Theophr. carnosa (-ora R) exeunti RE. carnoso exeunt VB. carnosa exeunt rv.
solaeque Graecograeco om.dfS. nomine a ceteris discernuntur, appellatae
iaia B. ita
ll. v. et ab his ianthinaianthina dB. iantina RE. iacinthina (hyac- v)rfv. vestis. ee
VGdTH. se r. sed v. sativis maxima auctoritas
luteis; genera autemautem VdTfRS. om.GSalm. is ED. iis v. Tusculana et quae marina appellatur,
folio aliquanto latiore, sed minus odorataodorata ego. cfr. § 28 extr. -rato ll. v. (flore
pro folio coni. Dal.); in totum vero
sine odore minutoque folio Calatinacalatina VGdT. -tiana r Brot. -thiana
v., munusmunus VGv. minus dEVen. mus R. autumni, ceterae
veris.
Col. X 97. 307. Diosc. IV 58. Proximalac. ego indicavi. exciderunt fortasse
flore nec maiore. ei calthacaltha dC. calth
V. cultha G. calta Ev. calta calta R. est etet om.Rv. concoloriconcolori
REv. conculari d. conculcari VG. conchulari J. colore (et add.
D) U 448. concolor Salm.... amplitudine
amplitudini RE.. vincit numeroet numero Salm. foliorum marinam quinaquina ego. quinque ll. v. non excedentem
; eadem odore superatur. est enim gravigraui ego. grauis ll. v. calthacaltha C. calta VdREv. culta G. calthae H e marg. Dal.,
non levioreleuiore VG. leuior ei d(?)REv. quam scopam regiamfcopum regium d.an florem regium? cfr. index. appellant, quamquamquamque VG. folia
eius olent, non flores.
Athenaeus XV 41 p. 690d. Diosc. III 44. Baccarbacchar d(?)Dal. quoque radicis tantum odoratae est, a
quibusdam nardumnandum R. rusticum appellatum. unguenta ex ea
radice fieri solita apud antiquos Aristophanes, priscae
comoediae poeta, testis est; unde quidamquidam dRv. quidem r. errore falso barbaricam
barbaricam ll. v. baccarida Salm. D. baccharicam U 449. eamea Salm. illam T. appellabant. odor est cinnamomo proximus.
gracili solo nec umido provenit.Diosc. I 9. simillimum eiei v. et ll. combretumcobretum R. brentum U 450 coll. Athe-
naeo; sed cfr. § 133 et index.
appellatur, foliorum exilitate usque in fila adtenuata et
procerius quam baccarbaccara E. bacchar VGdDal.. haec sutiliahaec sutilia ego. haec sunt ll. S. nec haec sunt v. lacunam ante
haec indic. J, tantum ad seqq. referens. nexui Salm. haec sunt
unguenta D cum U 451; sed cfr. infra v. 12. tantum. eorumsed eorum REv. a. S. quoque
error corrigendusregendus VGdTfcodd. Salm. est, qui baccarbaccara R. rusticum nardum
appellavere. est enim alia herba sic cognominata, quam
Graeci asaron vocant, cuius speciem figuramque diximus12, 47
in nardinardis R. generibus. quin immo asaronassaron V. invenio vocitari,
quoniam in coronas non addatur.
(cfr. § 19). Th. H. VI 6, 5. C. VI
18, 3. Diosc. I 25. Col. IX 4, 4. Solin. 5, 13. 38, 6. Crocumcrocum—14 ad om.RE. silvestre optimum. serere in Italia minime
expedit, ad scripula usque singula areis decoquentibus
. seritur radicis bulbo. sativum latiuslaetius coni. H. maiusque et
nitidius, sedsed ubique nec RE. sed nec ubique
v. a. H. multo lenius, degenerans ubique nec fecundum
etiam Cyrenisquirenis R., ubi semper flores laudatissimi. prima
nobilitas Cilicio et ibi in Coryco monte, dein Lycio eLycio e S. cfr. Diosc. lyciae
VdTREBrot. liciae G. Lycio v.
montemonte REv. om. rJ.
(an Lyciae Olympio?). Olympo, mox Centuripinocentumpinos R. centauripinos d. Siciliae. aliqui TheraeoThe-
raeo Salm. dhereo RE. hereo rTf. Phlegraeo B. Aegaeo Tur-
neb. et P e Diosc. Heraeo Külb coll. IV 20. an et Aegaeo?
secundum locum dedere.Diosc. I 25. Th. H. VI 6, 10. Seneca ep. 90, 15. Lucret. II 416. adulteratur nihil aeque. probatio
sinceri, sisinceri si dBas. -ceris r. -ceri v. inpositainpositu R. -tum S. manu crepitetcrepitet Salm. crepiti VG. crepit rf. crepat v. a. S. an crepet? veluti fragile; umidum
ceu umidum (.. cedit) Müller emend. IV 11. enim, quod event adulteratione, sentitsentit ego.cfr. 42. 134. XII 28. 129. XXII 63. XXXIV 143. XXXVII
176. sedit ll. cedit C. sedet v. silet S cum Turnebo. sidit
Salm. sed est et coni. J.. altera probatio
, sipost si inVerrore iterata sunt
imposita manueripui eluti fragile—sedit manumanu om.VGdT. relatapraelata RE. prolata v. a. S. ad oraodore Scaliger. leniter faciem oculosque
mordeat. est per se genus sativi blandissimum volgoquod uulgo
dT., cum
sit mediocremedio candidum B., dialeucondileacon RE2. (deli- v. a. B.)
dilea E1. vocant. contra Cyrenaico vitium,
quod omni croco nigrius est et celerrime marcescit. optimum
ubicumque quod pinguissimum et brevis capilli, pessimum
vero quod situm redolet. Mucianus auctor est,
in Lycia anno septimo aut octavo transferri in locum subactum
atque ita degenerans renovari. usus eius in coronis
nusquam; herba enim est folio angusto paene in capillamenti
capillamentis RE. modum. sed vino mire congruit, praecipue dulcidulce R. dulcae E.,
tritum ad theatra replendaan odore replenda?.Th. H. VI 6, 10. (Varro I 35, 1. Pallad. III 21, 3).
Geop. XI 26, 3. Homerus ξ 348. floretforet R. vergiliarumuergiliarum—13 florem
om.R. occasu paucis
diebus folioquefolio qui V. floremfloret Vd. expellit. viret bruma etet dRv. om. r. colligitur
; siccatur umbra, melius etiam hiberna. carnosa et
illiest illi S e marg. Dal. sed respicitur fortasse ad § 25. conici
possit et numerosa illi; cfr. Theophr. (πολλή) et § 43. radix vivaciorque quam ceteris. gaudet calcari et atteriadteri GD. alterri RE.
pereundoquepaedoque E1. paeudoque E2.
pede quo Brot. e marg. Dal. pede pereundoque v. a. G. melius provenit; ideo iuxta semitas ac fontes
fontesque (om. ac) dT. laetissimum.
Troianistroiani VGd. temporibus iam erat honos
eiei v.
et ll.; hos certe flores Homerus tris laudatlaudatur VG. lotoncrocon dREv. a. D., crocum,
hyacinthum.
Th. de od. 5. C. VI 16, 6. 7. 9, 4. 14, 5. 16, 5. 1. (18, 9). 17, 1. de od. 12. Omnium autem odoramentorum atque adeo herbarum
differentia est in colore et odore et suco. odoratoodoratus VGd. -atis T.
sapor raro ulli non amarus, e contrario dulcia raroulli—raro om.VGd. odorata
; itaque et vina mustis odoratioraitaque—odoratiora om.VGd. et silvestria magis
omnia sativis. quorundam odor suavior e longinquo, propius
proprius VGVen. admotus hebetatur, ut violae.C. VI 14,11. 17,2. 3. 4. 5. 14, 8. 18, 1. 3. (H. VI 8, 5). rosarosae d. recens a longinquo
olet, sicca propiusproprius VGVen.. omnis autem verno temporetepore f. acrior
et matutinis; quidquid ad meridianasmeridias d. horas diesdies ll. G. S. diei v. vergit,
hebetaturhebebatur VG.. novella quoque vetustis minusminus dv. nimis r. odorata; acerrimus
tamen odor omnium aetateaetate U 452 e Theophr. aestate dv. a. D. aete VG. et
e r. media. rosa et crocum
odoratiora, cum serenis diebus leguntur, et omnia in calidis
quam in frigidisquam frigidis d.; in Aegypto tamen minime odorati
flores, quia nebulosus et roscidus aer est a multomamulto R. Nilo v. a. S. fluminefamine V2RE. (est tam multo flamine coni. S. sed fortasse a
multo flumine delendum est; cfr. Theophr. et Plin. V 58)..
quorundam suavitati gravitas inest.Th. C. VI 14, 2. 10. (18, 7). 14, 1. 2. 9. 11, 4. quaedam, dumcum REv. a. H. virentuenirent RE.,
non olent propter umorem nimium, ut bucerasbuceras U 453 coll.
XXIV 184 et Theophr. buceros ll. v. a. D., quod est
fenumfoenum Vv. a.
H. Graecum. aquatisaquatis coni. J. -tus ll. J. acutus v. odor non omninoomnino ego. omnium
ll. v. omni modo coni. J. (omnium non U l. l.). sine suco est,
utut om.RE. violae, rosae, croco; quae vero ex aquatisaquatis VGdEJ. -ticis T. acutis Rv. carent sucosuco carent Vv. a.
S.,
eorum omnium odor gravis, ut in lilio utriusque generis.
habrotonum et amaracum acres habent odores. quorundam
flos tantum iucundus, reliquae partes ignavae, ut
violae ac rosae.Th. C. VI 14, 7. (17, 6). 14, 9. 10. de od. 12. 13. C. VI 9, 1. 17, 8. hortensiumhortensiorum H. odoratissima quae sicca, ut
ruta, menta, apium, et quae in siccis nascanturnascuntur dv. a. G.. quaedam
vetustate odoratiora, ut cotonea, eademque decerpta quam
in suis radicibus. quaedam non nisi defracta aut ex adtritu
olent, alia non nisi detracto cortice, quaedam vero
non nisi usta, sicut turaut tura d. murraeque. flores triti omnesomnes triti dT.
amariores quam intactiintacti V2dEv. in-
tanti r..Th. C. VI 14, 11. 17, 7. 3. 9. (cfr. Plin. XII 110). aliqua arida diutius odorem continent
, ut melilotosmelilotus Vd.. quaedam locum ipsum odoratiorem
faciunt, ut iris, quin et arborem totam, cuiuscumque radices
adtingatattingat d. -get rS. -git G.
-gunt v.. hesperis noctu magis olet, inde nomine
invento. animalium nullum odoratum, nisi sisi om.Rv. a. G. de pantheris
quodquod G. quam quod ll.
quicquam v. dictum estest dBas. est si VGRv. est sic E. credimus.
8, 62
Geop. XI 21. Th. H. IV 5, 2. C. VI 18, 12. H. IX 7, 4. Diosc. I 1. Nicand. ther. 43. Illa quoque non omittenda differentia est, et odoratorum
odoramentorum dRE1v. a. D. cfr. U 453. multa nihilnihil RE2v. nihi E1. in
his rT. adtinerepertinere Vdv. a. S. ad coronamenta, ut irim atque
saliuncamsalluricam R., quamquam nobilissiminobilissimis
R. -simi sit v. a. G. odoris utramqueutraque dv. a. G.. sed
iris radice tantumtantum radice tantum R. commendatur, unguentis nascens etet VGdBas. ut r. aut v. medicinae
. laudatissima in Illyrico, et ibi quoque non in maritimis
, sedsed VGdv. et r. in silvestribus Drinonisirinonis V. Drilonis B e Nicandri ther. 43. cfr. III 144. et Naronae, proxima in
Macedonia, longissima haec et candicans et exilisexilis dG. ex illis rv..Diosc. I 1. tertium
locum habet Africana, amplissima inter omnes gustuque
amarissima. Illyrica quoquequoque ll.v. an Illyricaque? duorum generum est: raphanitis
dist. ego coll. Diosc. a similitudine, quae etet quae H. meliormollior VG., rhizotomosrhizotomos Rv. rhyzothomos
E. rhizotomo rS.. subrufa
optima, quae sternumentasternutamenta dRv. a. H. tractatutractatu dTS. -tum VG. tractu r. tactu v. movet. caulem habet
cubitalem, erectumerectum TG. -tis r. et rectum v.; floret versicoloriuersicolori Gronov. -ris
VdT. -culoris G. diuersi coloris r v. a. S. specie, sicut arcus
caelestis, unde et nomen. non inprobatur et Pisidica.
Th. H. IX 8, 7. de od. 32. Diosc. I 1. 66. Th. H. IX
7, 4.effossurieffossuri GdTS cfr. XXV 145. et fossuri (fosuri E) rv. tribus ante mensibus mulsa aqua circumfusa hoc
velutihac uelut in RE. placamento terrae blandiuntur, circumscriptamcircumscripta Bas. mucrone
gladii orbegladi
orbe GBas. -dio orbe V. -dio re d. -diorue R. -dioue Ev. triplici cumcum S. et cum ll. v. desunt fortasse aliqua. legeruntlegerunt RS. -int
rv. addunt cum RE. eam v. a. S. an tum?, protinus in caelum
adtollunt. natura estnatura est
Ev. -rae VGR. -ra d. fervens, tractataquetracta quae VG. pusulas ambusti
modomodi VG. facit. praecipitur ante omnia, ut casti legant. teredines
non sicca modo, verumuerum etiam in dT. et in terra celerrime sentitsensit RE..
—Optimum antea irinumrinum VG. Leucade et Elide ferebaturferebatur
v. a. C. afferebatur vet. Dal.—
iam pridem enim et seritur—, nunc ee REv. et r. Pamphylia, sed
CiliciumCilicium
G. cilicum VdREVerc. filicum G. elicum v. maxime laudatur atque ee Tv. om. r Verc. septentrionalibus.—
Diosc. I 7. Saliunca foliofolio TH. folia r. foliosa v. quidem subbrevisubbreui VGdTH. sed
breui r. sed breuis v. et quodquae v. a. H. excidit fortasse post folio
adiectivum aliquod, ut lato (quidem, sed breui). necti
non possit, radici numerosae cohaeret, herba verius quam
flos, densa veluti manu pressa breviterque caespes sui
generis. Pannonia hanc gignit et Norici Alpiumque aprica,
urbium EporediaEporedia
H. (eporre- v). eporidia ll., tantae suavitatisan feracitatis?, ut metallummel Atticum Cor-
narius. esse coeperit
.Th. H. I 10, 2. IX 19, 2. Diosc. IV 123. III 114. vestibus interponi eam gratissimum, sicutsic d. sic et v. a. S. apud
Graecos polium herbamherba V., inclutaminclyta d. Musaei et Hesiodi
laudibus ad omnia utilem praedicantium superque cetera
ad famam etiam ac dignitates, prorsusque miram, si modo,
ut tradunt, folia eius mane candida, meridie purpurea,
sole occidente caerulea aspiciunturaspiciuntur Vv. -icitur GE. adspicitur r.. duo genera eius: campestre
maiuscampestre maius om.VGd.; silvestresiluestre dv. -tri r., quod minus estdist. ego coll. Diosc., quidam teuthrionteuthrion VdB. theutrion R. teutrion r Ven. D.
vocant. folia canis hominishominum RS. similia, a radice protinus, numquam
palmo altiora.
cfr. Plin. IX 126. 134. 135. (XXXVII 123). Seneca nat. quaest. I 5, 12. Et de odoratis floribus satis dictum. in quibus
unguento vicisse naturam gaudens luxuria vestibus
quoque provocavit eos flores, qui colore commendantur.
hos animadverto tris esse principales: rubentemrubentem H. ut rubentem VGdTJ. rub- ut S. om. r.
unum codd. dett. v. an unum rubentem? in cocco,
qui a rosae nigrantisrosae nigrantis
ego Plinian. p. 38. rosis migrante ll. H. in rosis micat v. gratiagratius v. a. H. nitidonitido ego ibid. nihil ll. v. idem H. del. S.
nonnihil J. trahiturtraditur Rv. a. H. suspectu et
inin om.R. purpuras Tyrias dibaphasquedibatasque d. acad RE. Laconicaslaconias d.; amethysti-
numamethystinum S. -thystum VdR.
-thistum r. alium amethyston (in amethysto C)v., qui aqui a
dTRH. quae VG. que E. qui v. qui in C. viola et ipse in purpureum, quemque ianthinum
ianthi-
num dB. ianti- E. lanti- R. yacinthinum (iac- f. hyac-v)rv. appellavimus. genera enim tractamus intractamus in om.R. species mul-27
tas sese spargentia. tertius est, qui proprie conchylii
intellegiturintellegitis E. -gis R., multis modis: unus in heliotropiohe-
liotropio dv. -po r. et in aliquo
exilisexilis ego. ex his ll. v. (et aliquando
exilior vet. Dal.)., plerumque saturatior; alius in malva ad purpuram
inclinans; alius in viola serotina conchyliorum vegetissimus
uegetissimus fH. -ma ll. v.. paria nunc componuntur, et natura atque luxuria
depugnant. lutei video honorem antiquissimum, in nuptialibus
flammeis totum feminisan tantum feminis? concessum, et fortassis ideo
non numerari inter principales, hoc est communes maribus
ac feminis, quoniam societas principatum dedit.
Amarantoamaranthon VGd. -tho v. a. C. non dubie vincimur. est autem spica
purpurea verius quam flosflos VGdv. plus r. aliquis, et ipse sine odoresine mirum odorem in RE..
mirum in eo gaudere decerpidecerpti VG. et laetius renasci. provenit
Augusto mense, durat in autumnum. Alexandrino palmapalma dEv. -mam r.,
qui decerptus adservaturadsigna-
tur (assi- R)RE.; mirequemirumque v. a. H., postquam defecere
cuncti flores, madefactus aqua revivescit etet om.VGd. hibernas coronas
facit. summa naturana-
turae D cum Salm. eius in nominenomine dEv. -ina r. est, appellatiappellati coni. S.
de structure cfr. § 23 init. appellatio ll. S. -ato v.,
quoniam non marcescat. in nomine etest et
dv. a. G. cyani colos,
item holochrysiholochrysi dv. -crisi VG. olochrosi r..
Omnes autem hi flores non fuerefuere
Vdv. ficere G. fluere r. in usu Alexandri
Magni aetate, quoniam proximimaximi R. a morte eius auctores siluere
de illis; quo manifestum est postea placuisse. a Graecis
tamen repertos quis dubitet, non aliter Italia usurpante
nomina illorum? at, Hercules, petelliopetillio f. peti-
lio v. a. D. cfr. index. ipsa nomen
dist. ego.inposuitposuit VGf., autumnali circaque vepres nascenti. eiei VG.
et rv. tantum
color estcolor est ego. -ores VG. -orem REv. -ore dTB. commendatuscommendatus VGd. -atur TB. -at REv. -ato G., qui estest VGdv.
et r. rosae silvestris, folia parva,
quina; mirumque in eo flore inflecti cacumen et ecacumen et e ego. -mine et REv. -men rB. nodisno-
dis VdTfJ. modis G. nonnisi rv.
intortaintorta ego. intorto VGdTfB. J. retorto rv. an in dorfo? folia nasci parvolo calice ac versicoloriuersicolore Vd. luteum semen
includentiain-
cludente v. a. J.. luteoluteus v. a. J. alii B. et bellio, pastillicantibus quinquagenis
dist. ego. quinis barbulis. coronantcoro-
nant ego. -antur VGRB. -atur rv. pratensespratenses dv. -sis rD. hihi dv. hic rD. flore; atflore at ego. fore et V. flos ac RED. flore
G. flores d. flores ac v. sine
usu plerique et ideo sine nominibus, quin et hiset his REv. et in et his VG.
et metis dT. ipsis
alia alii vocabula inponunt.Diosc. IV 55. chrysocome sive chrysitis
chrysocone siue chrystus VG. non habet Latinam appellationem. palmi altitudinealti-
tudine est Vv. -inem GRE. -ine dT.
est, comantibus fulgore auri corymbis, radice nigra, ex
austero dulci, in petrosis opacisque nascens.
Et fere peractis colorum quoque celeberrimis,
transitrasit RE. transeat v. a. S. ratiooratio D cum U 455. sed
cfr. Müller de stilo p. 154 n. 96. ad eas coronas, quae varietate sola placent.
duo earum genera, quando aliae flore constantflores constante alio
VG., aliae folio.
floreman forum? esseenim esse dT. dixerim genistasgenitas V., namque et his decerpitur
lateus; item rhododendron, itemrhododendron item om.RE. zizipha, quaequae D. quia ll. quae et v. Cappadocia
vocanturuocatur RE.; his odoratus similisquesimilis qui VD. -ilis Dal. olearum fioribus.
in vepribus nascitur cyclaminum, de quo plura alias.25,114 sqq.
flos eius Colossinus in coronas admittitur.
Foliofolio VGdJ. folia
rv. coronantiumcoronantium J coll. § 54. 59. coronamentium (-tum d) ll.
in coronamentis G. in coronamentum (vel -ta) se dedere v. milacesmilaces J. -cis RD. miliacis G. -aci d. ///iliacis V. malacis E.
smilacis v. et hederae corymbiquecoronbusque R. coronaeque v. a. G.
earum optinent principatum, de quibus in fruticum loco
abunde diximus. sunt et alia genera nominibus Grae-16,144 sqq.
cis indicanda, quiaquia dEv. qui R. que G. quae V. nostris maiore ex parte huius nomenclaturae
defuit cura; et pleraque eorum in exteris terris
nascuntur, nobis tamen consectanda, quoniam de natura
sermo, non de Italia est.
Th. H. VI 1, 4. Diosc. III 41. Ergo in coronamentacoronamento Vd. folio venere melotrum, spiraea
spirea VT. spira f. spireon v. a. H., origanumoriganum coni. Dal.
e Theophr. thriganum E. -granum R. trigamum dT. thryga-
num rf. trygnon B coll. § 177. triganon vel trigonon v. a.H., cneorum, quod casiamcasiam - 20 et quod om.R. Hyginus vocat,
et, quod cunilaginem, conyza, melissophyllum, quod apiastrum
, melilotum, quod sertulam Campanam vocamus. est
enimenim om.d. in Campania Italiaeitaliae cam-
pania GdED. sed cfr. § 17. laudatissimalaudatissima Rv. -ma a E. -mum
a VG. -mum d., Graecis in Sunio,
mox Chalcidicachaldaica d. Chalcedonica coni. H e Diosc. et Cretica, ubicumque vero asperis et silvestribus
nata. coronas ex eaea RH.
om. r. hac v. antiquitus factitatas indicio
est nomen sertulae, quod occupavit. odor estodor est RES. odores VG. odor eius d(?)v. croco vicinus
etuicinus est et Vv. a. S. fortasse odore suaui et co-
lore croco uicinus est flos. flos, ipsa canaipse. Campana D.; placet maxime foliis brevissimis
atque pinguissimis.
Diosc. III 113. Th. H. VI 1, 4. Foliofolia
RE. coronatcoronat et dv. -na et RE. -ne et G. -na te V. et trifolium. tria eius genera: miny-
anthesmi-
nyanthes B. miniantes VG. nimiantes d. insantes r. vocant Graeci, alii asphaltionasphaltion v. sphaltion (-lcion d) ll., maiore folio, quo
utuntur coronarii; alterum acuto oxytriphyllon; tertium ex
omnibus minutissimum. inter haec nervosi cauliculi quibusdam
dist. D., ut maratho, hippomaratho, myophonomiophono E. myophonio d. myphio VG.;Th. H. VI 2, 2. utuntur etei VG. eB.
ferulisferculis R., corymbiset corymbis dv. hederae ethederae et ego. et hederae ll. hederae J. flore purpureo et inin om.RES. alio genere
earum silvestribus rosis similisimilis dv. a. S.. sed in hishis dTS. is rD. iis v. quoque
colos tantum delectat, odor autem abest. et cneoriineori VG. neori d. duo
genera, nigri atque candidi; hoc et odoratum, ramosa ambo.
florent post aequinoctium autumnum.
totidem et origani
in coronamentis species, alterius enim nullum semen;
id, cui odor est, Creticumereticum VG. vocatur.
Th. H. VI 2, 3. 4. Totidem et thymi, candidum ac nigricans. floret
autem circa solstitia; tumtum ego coll.
Theophr. cum ll. v. et apes decerpunt, utut VGRES. aut dT. et v. augurium
mellis sitsit J.
est ll. v.; proventum enim sperant apiarii large florescente
eo. laeditur imbribus amittitqueamittique VGR. florem. semen thymithymi dREv. tiui V. tui G. non
potest deprehendi, cum origani, perquam minutumminuam VG. minimum d., non
tamen fallat. sed quid interest occultasse idid VGdv. in r. naturam?
in flore ipso intellegitur satoque eo nascitur. quidsed quid VGdT. non
temptavere homines? mellis Attici in toto orbe summa
laus existimatur; ergo translatum est ex Attica thymum
et vixuix ll. v. an in? flore, uti docemurdocemur GdTJ.
-mus rv., satum. sed alia ratio naturae
obstititobsistit VGdT., non durante Attico thymo nisi in adflatu maris.
erat quidem haec opinio antiqua in omni thymo, ideoque
non nasci in Arcadia, cumcum D cum U 455. tunc
ll. v. tum cum S. oleam non putarentputabant v. a. S. gigni nisi
intra CCC stadia a mari. thymothymos RE. thimos
G. thymis v. a. S. quidem nunc etiam lapideos
campos in provincia Narbonensi refertosrepertos RE. scimus, hoc
paene solo reditureditu e v. redit-
que ll., e longinquis regionibus pecudumnecdum R. milibus
convenientibus, ut thymo vescantur.
Th. H. VI 2, 6. cfr. Diosc. III 126 (2). Et conyzae duo genera in coronamentis, mas ac
feminafeminas RE.. differentia in folio: tenuius feminae et constrictius
angustiusque, imbricatumimbricatus S
(puncto sublato).. masmas dRES. maris Vv. maris mes (mas J)
GJ. et ramosiorramosius v. a. S.. flos quoque
magis splendet eius, serotinus utrique post arcturum
. mas odore gravior, femina acutioracucior G. auctor RE. acrior v. a.
H. et ideo contra
bestiarum morsus aptior. folia feminae mellis odorem
habent, masculae radix a quibusdam libanotis appellatur,
de qua diximus.
20,172
Th. H. VI 1, 1. 6, 2. C. VI 11, 3. Diosc. III 127. I 28. Etiamnumetiamnum ego. et tantum ll. v. cfr. XVI 146. 149. folio coronant lovis flos, amaracum,
hemerocalleshemerocalles dv. hom- VGR. om- E., habrotonum, Helenium, sisymbrium, serpullum
, omniaomnia om.R. surculosa rosae modo. colore tantum placet
Iovishabet R. flos, odor abest, sicut et illi, qui Graece phloxflox E. flos VGd. vocatur
. et ramis autem et folio odorata sunt excepto serpull
excepto serpullo
ll. v. fortasse excepto flore serpullum, helenium, sisym-
brium. cfr. Theophr.. Helenium e lacrimis Helenaehelene dRH. -nae r. -na v. dicitur natum, et ideo
in Helene insulainsulae RE. laudatissimum; est autem frutex humi se
spargens dodrantalibus ramulis, serpullo simili folio.
Diosc. III 26. Th. C. I 4, 2. H. VI 7, 3. C. IV 3, 2. Habrotonum odore iucunde gravi floret aestatefloret aestate flos est ego. floret VG.
floret aestate RES. aestate flos est d. floret aestate flos v.
floret est autem flos H. fortasse odore · · graui, flore aurei
coloris; an vero floret aestate aurei coloris corymbis? cfr.
Diosc.;
flos est aurei coloris. vacuumuacuum ll. v. an uagum? cfr. XVII 185. sponte provenit, cacumine
suo sese om.VGT. propagatpropagatur T.. seritur autem semine melius quam radice
aut surculo, semine quoque non sine negotio; plantaria
plantari VGd. transferuntur—sic et Adonium—, utrumque
aestate. alsiosa enim admodum sunt, utut D. et ll. v. sole tamen nimio
laedanturlaeduntur dv. a. D.. sed ubi convaluere, rutaerutae uitae RE.
ritu uitis v. a. H. vice fruticantfrutificant T. fructif- dR.. habrotono
simile odore leucanthemum est, flore albo, foliosum.
Th. H. VI 7, 4. (Diosc. III 41). Athenaeus XV 27 p. 681b.
Th. H, VI 7, 6.
Amaracum Diocles medicus et Sicula gens
appellavere, quod Aegyptus et Syria sampsucumsamsucum
E. -cum dici R.. seritur
utroque genere, et seine et ramo, vivacius supra dictis
et odore molliusmellius E. melius Rv. a. S.. copiosum amaracoamaro
cho VG. aequeeae quae V. eae G. quam habrotono
semen, sed habrotono radix una et alteuna est alte D. descendens,
ceteristel-
lure dT. in summa terra leviter haerenshaerens VdRv. herens r. malim haerent (sc. radi-
ces, nam plures ceteris sunt; cfr. Theophr.). haerentibus D;
contradixit CFW Müller p. 10, sed non toto Theophr. loco re-
specto.. reliquorum satio
autumno fere incipiente, nec non et vere quibusdam locislocis REv. in locis rTS.,
umbraqueumbraque ego.
coll. Theophr. quae umbra ll. v. omnia umbra coni. Dal. gaudent et aqua ac fimo.
Nyctegreton inter pauca miratus est Democritus
, coloris hysginihysgini VP. hisgini G. hygini RE. hysgigni T. hisgigni
d. ignei v. a. H., folio spinaefolio hispinae V. folio his spinae G. foliis
spinae v. a. H., nec aad VGd. terraterras d. se adtollentem
dist. ego.herbi (pro erui) VGd., praecipuam in Gedrosia. narrat erui post aequinoctium
vernum radicitus siccarique ad lunam XXX diebus,
ita lucere noctibus; Magos Parthorumque reges hac herba
utiuti om.RE. ad vota suscipienda. eandemeademVG. vocari chenamychenchenamychen D. -chon v. chenamichen RE. cheramhycen
G.-mbycen Vf. -mycen d. chenomychon C. -chen S., quoniam
anseres a primo conspectu eius expavescant, ab aliis
nyctalopa, quoniam e longinquo noctibus fulgeat.
Melilotos ubique nascitur, laudatissima tamen in
Attica; ubicumque vero recens, nec candicans et croco
quam simillimasimillimam RE., quamquamquamquam dv. quam r. in Italia odoratior candida.
Th. H. VI 8, 1. 2. Florum primaprima om.dT. ver nuntiatnuntiat ego. -anti (-nci- G)VGRE. -ant hi dT. -antium v. viola alba, tepidioribus
vero locis etiam hieme emicat; post ea, quae ionionRSalm. lilia VGdT.om.E v.a.H.
appellatur etet del. v. a. H. purpurea, proxime flammeumflammeum Salm. -eam ll. -ea v.a. S. , quod phloxphlox v. phloxsos R. floxos E.
phlogion B e Theophr.
vocatur, silvestre dumtaxat. cyclaminumcyclaminum dH. chycl- V. clyclT. clicl- f. coclyaminum R. codiaminon v. (deGEnon constat). bis annoin anno V., vere et
autumno; aestates hiemesque fugit. seriores supra dictis
aliquanto narcissus et lilium trans mariamarina dT., in Italia quidem,
ut diximus, postpost VC. per rv(S). rosam. Verumuerum
D. uero ll. (in Graecia uero dT). nam v. fortasse ante ueroexciderunt aliqua. in Graecia tardius etiamnum22
anemone; est autem haec silvestrium bulborum flos,
alia quam quae dicetur in medicismedicinis dv. a. S.. sequitur oenanthe 164
ac melanium19 melanion B.meliancum RE. melianthum rH. melanthium v (ex indice). etet om.REv. a. S. ex silvestribus heliochrysosheliochrysos B. helichrysos dv (S). hely-
chrisos VG. -issos r. an eliochrysos? cfr. Theophr. et § 168 (R)., deinde alterum
genus anemones, quae limonialimonia dB. tim-rv. vocatur, post hanc gladiolus
comitatus hyacinthohyacinthi RE. -this v. a. S.. novissimanouissime VGTf. rosa, eademque prima deficit
excepta sativa; e ceteris hyacinthus maxime durat et
viola alba et oenanthe, sed haec ita, si devolsa crebro
prohibeatur in semen ire. nascitursemen ire nascitur ego coll. Theophr. et XIX 149. semine renascitur VGdS. seminibus renascitur (nascitur v) rv.semen abire nascitur G. seminibus renasci in D cum U 458. locis tepidis; odor idem
ei, qui germinantibus uvis, atque inde nomen.Th. H. IX 19, 3. hyacinthum
comitatur fabula duplex, luctum praeferentispraeferentis Müller emend. IV 11. -rens ll. v. eius, quemquam GRE.
Apollo dilexerat, aut ex Aiacis cruore editi, ita discurrentibus
venis, ut Graecarum litterarum figura AlAl Bas. ac GdR. ea Ev.inVras. legatur
inscriptum. heliochrysusheliochrysos B.heliocrysus V. -crisus dE. helyocrysus R. -crisus G. helichry sos v(S). florem habet auro similem, folium
tenue, cauliculum quoque gracilem, sed durum. hoc coronare
coronari RD cum U 458. se Magimagis Vd., si et unguenta sumantur ex auro, quod
apyron vocant, ad gratiam quoque vitae gloriamque pertinere
arbitrantur.
Th. H. VI 8, 3. Et verni quidem floresquidem et flores RE. hi sunt; succedunt illis
aestiviaestiui GREv. aestiui. Et uerni
quidem flores hii sint V. estiui. Sunt etiam uerni flores d., lychnis et Iovis flos et alterum genus lilii, item
tiphyontiphyon VdB. tiphon Rv. thiphon E. ipson G. iphyon (B)S. apud Theophr. variat scriptura. et amaracus, quem Phrygium cognominant. sedsed VGdv. semel r.
maxime spectabilis pothosposthos V.. duo genera huius: unum, cui
flos hyacinthihyacinthus R. iacintha V. est, alter candidus, qui fere nascitur tumulistumulis J coll. Theophr. et § 40. in tum- ll. v. ad tumulos B.,
quoniam fortius durat. et iris aestate floret. abeunt et
hi marcescuntque. alii rursus subeunt autumno: tertium
genus liliiilli R. et crocum et orsiniorsiniS e coni. J. (ὀρειϝόςTheophr.). orsim R. orsin in VGE. orsini in T. orsinum d. orisin in v. in C. utraque generautroque genere Tv.a.S., unum
hebes, alterum odoratum, primis omnia imbribus emicantia.
coronarii quidem et spinae flore utuntur, quippe cum
spinae albae cauliculi inter oblectamenta quoque gulae
condiantur. hic est trans maria ordo florum. in Italia
violis succedit rosa, huic intervenit lilium, rosamrosam Vv. rosa r. cyanus
excipit, cyanum amarantus. nam vicapervicauincaperuinca v. a. J. semper viretuiret
VGdv. et r.,
in modum liniaeliniae Ev. liliae VGR. lilii dT. laureae U 460.
an milii? cfr. XVIII 52. foliis geniculatim circumdata, topiaria
herba, inopiam tamen florum aliquando supplet. haec a
Graecis chamaedaphne vocatur.
Th. H. VI 8, 5 Vitauita dv. ita r. longissima violae albaealba et RE.albae est v. a. Brot. trimatu. ab eo tenpore
degenerat. rosarosam RE. et quinquennium perfert non recisa
nec adustaadufta v. adulta ll.. illo enim modo iuvenescit. diximus et terram 19
referre plurimum. namnam et in RG. in Aegypto sine odore haec omnia,
tantumque myrtis odor praecipuus; alioquialioqui ego (cfr. XXII 76). ali-
qui RE. aliquis r. atqui D. alicubi v. etiam binis
mensibus antecedit germinatio omnium. rosaria aa omVd. favonio
fossa oportetopoeriet R. opponi et E. esse iterumque solstitio, et id agendum, ut
intra id tempus purgata ac pura sint.
cfr. Varro III 16, 13. Col. IX 4, 2. 5. 6. 8, 13. Pallad. I 37,, 2. Verum hortis coronamentisque maxime alvaria
et apes conveniunt, res praecipui quaestus conpendiique
compendio VdTf., cum favetfauet VdTf. fauit rv.. harum ergo causa oportet serere thymum
, apiastrum, rosam, violas, lilium, cytisum, fabam,
erviliameruiliam dH. -lium Rv. -illamVTf. -illium E., cunilamcuniculam V., papaver, conyzam, casiam, melilotum,
melissophyllum, cerinthencerinthen ea S. -then v.thea RE.s -tha d. cyrintha V.. ea est autemautem cerinthe v. a. S. folio candidocandidoom.d.,
incurvo, cubitalis, capite concavo mellis sucum habentehabente dv.-tem r..
horumflorum dT v. a. G. floris avidissimae sunt atque etiam sinapis,cfr. Plin. XI 18. quod
miremur, cum olivae florem ab his non attingi constetconstat RE.;
ideoideoque d v. a. S. hanc arborem procul esse melius sit, cum aliquas
quam proxime seri conveniat, quae etet om.Vd. evolantium examina
invitent nec longius abire patiantur.
Cornum quoque arborem caveri oporteatoportet d(?)v.. flore
eius degustato alvo cita moriuntur. remedium sorba contusa
e melle praeberepraebere om.Vd. his vel urinamurina d. hominishominum
dv.a.S. vel boum
aut grana punici mali Ammineoamineo Vv. a. H. sed cfr. XX 153. vino conspersa. at genistas
circumsericonseriVdTf. alvariis gratissimum.
Mirum est dignumque memoratumemorato V1R. de alimentis
quod conperi. Hostilia vicus adluitur Pado. huius inquilini
pabulo circa deficiente inponunt navibus alvos noctibusque
adnoctibusque ad v. -bus
quia RE. -busque rG. quina milia passuum contrario amneamne S e cod. Divion. mane ll.amne naues v. subvehunt.
egressae luce apes pastaeque ad naves cotidie remeantremanent VR.
mutantes locum, donec pondere ipso pressis navibus plenae
alvi intellegantur revectisque eximanturexistimantur RE. mella.Diosc. II 103. de fac. par. II 138.
et inin om.VR.
Hispania mulismultis V. provehunt simili de causa. tantumque
cantumque R. canum que E. pabulum refert, ut mellamelle R. quoque venenata fiant. Heracliae
heracleae dC. in Ponto quibusdam annis perniciosissimaperniciosissimam R. existunt
ab iisdem apibus facta, nec dixere auctores, e quibus
floribus ea fierent! nos trademus quae conperimus. herba
est ab exitio et iumentorum quidem, sed praecipue caprarum
appellata aegolethronaegolethron dv. egolaethron V. -lephron r.. huius flore concipiunt noxium virus
aquoso vere marcescentis. ita fit, ut non omnibus annis
sentiatursentiantur VRE. malum.Diosc. II 103. venenati signa sunt, quod omnino non
densaturdensantur RE., quod color magis rutilus est, odor alienus, sternumenta
protinus movens, quod ponderosius innoxio. qui
edere, abiciunt sese dv.quae se VR. que se E. humi refrigerationem quaerentes, nam
et sudore diffluunt. remedia sunt multa, quae suis locis
dicemus; sed quoniam statimse statim V. repraesentari aliqua in29,97,32,43
tantis insidiis oportet, mulsum vetus e melle optimo et
ruta, salsamenta etiam, si reiciantur, sumpta crebro. certumque
est id malum per excrementaexcreamenta Tf. ad canes etiam
pervenire similiterque torqueri eos. mulsum tamen ex eo
inveteratumueteratum RE. innocuum esse constat, et feminarum cutem
nullocute nullo V.
cutem ullo R. melius emendari cum costocasto R., suggillata cumcum sale B e Diosc. (ἁλός). sed
cfr. XX 157, ubi itemἁλὸς et ἀλόηςinter se confusa sunt. aloe.
Aliud genus in eodem Pontiponti VdTfv. potu r. Ponto (del. situ) G. situ, gente Sannorum
sannonum RE. (uiget ex) annona v. a. G. Suanorum Gronov. (cfr. XXXIII 52)., mellis, quod ab insania, quamquam Vdv. que E. quod R. gignit, maenomenon
vocant. id existimatur contrahi flore rhododendri, quoqua RE.
scatent silvae. gensque ea, cum ceramceramdv. cera r. in tributa Romanis
praestetpraestet v. -ent ll., mel, quoniam exitiale est, non venditpendit S cum Gronovio.. et in
Perside et in Mauretaniae Caesariensis Gaetulia, contermina
MassaesylisMassaesulis G. massasyllis RE. masyllis rTv., venenati favi gignuntur, quidamque aa VREv.ad (partem) dTJ. ex coni. S. an aliqua? 13 leuiore V.
parte, quo nihil esse fallacius potest, nisi quod livore deprehenduntur
deprenduntur R..malvae: Geop. XV 6, 1. 5, 6. Plin. XX 223. quid sibi voluisse naturam his arbitremur
insidiis, ut ab iisdem apibus necnec - 20 apibus om.d. omnibus annis fierent
aut non totis favis? parum enim eratparum erat enim V. parum erat H. an parumne ei erat? genuisse rem, in
qua venenum facillime daretur? etiamne hoc ipsa in melle
tot animalibus dedit? quid sibi voluit, nisi ut cautiorem
minusque avidum faceret hominem? non enim et ipsis
apibus iam cuspides dederat et quidem venenatas, remedio
remedium... differendum v. a. G. adversus has utique non differendo? ergo malvaemalbae R. suco
aut foliorum hederaehederis d. perungui salutare est vel percussos
easea TED. bibere. mirum tamen est venena portantes ore fingentesque
ipsas non morimoris R., nisi quod illa domina rerum
omnium hanc dedit repugnantiam apibus, sicut contra
serpentes Psyllispsyllis dv. phyllis V. hypsillis r. Marsisque inter homines.
Aliud in Creta miraculum mellismollis R.: mons est
Carinacarma REBrot. Carnia coni. H. Camara U 461.VIIII passuum ambitu, intra quod spatium muscae
non reperiuntur, natumque ibi mel nusquam attingunt.
hoc experimento singulare medicamentis eligiturexigiturVdTfS. sed cfr. XXIII 79..
Col. IX 7, 5. Geop. XV 2, 1. (Plin. XVIII 338). Varro
III 16, 15. 16. Col. IX 6, 1. Pallad. I 38, 1. Alvariaalbaria R. aluearia v. a. J. orientem aequinoctialem spectare convenit
. aquilonem evitent, nec favonium minus. alvusaluus T. aluos rS. aluearia v.
optimaoptima e v. -imeVdT. -ume r. -imas e S cum Gronovio (secundas... tertias). e cortice, secunda ferula, tertia vimine; multi et
eet e VdTS. estis et i R. estis et E. eas et H. eaet v. speculari lapide fecerefacere RE., ut operantesoperantes v. sperantis ll. intus spectarent.
circumlini alvos fimo bubulo utilissimum, operculum a
tergo esse ambulatorium, ut proferaturpro feratur G. properatur VRE. prospiciatur dT. intus, si magna
sit alvus aut sterilis operatio, ne desperatione curam
abiciant; id paulatim reduci fallente operis incremento.
alvos hieme stramento operiri, crebro suffiri, maxime fimo
bubulo.Col. IX 14, 1. 2. 8. 9. Pallad. V 8, 7. cognatum hoc iis innascentes bestiolas necatnecant V.,
araneos, papiliones, teredinespapilione redines R., apesque ipsas excitat. et
araneorum quidem exitium facilius est; papilio, pestis
maiordist. S., lucernis tollitur vereuere RH. uero rTv., cum maturescatmaturescit d v. a. S. malva, noctu
interlunio caelo sereno accensis ante alvos. in eam flammam
sese ingerunt.
Varro II 16, 28. Col. IX 14, 15. Geop. XV 4, 4. Si cibus sentiatursentiatur VGEv(S). -iantur R.censeatur dC. deesse apibus, uvas passas
siccasve ficosficus V2dT. tusas ad fores earum posuisse conveniat,
itemitem conueniat R. lanaslaneas D. an lanae? tractas madentes passo aut defrutodefruto V2dv. defrito r. aut aqua
mulsa, gallinarum etiam crudascrudas dv. nudas rS. carnes. quibusdam et
aestatibus iidemetiam aestatibus Vv. a. S. cibi praestandi, cum siccitas continua
florum alimentumalimentum om.d. abstulit. alvorumarborum VG., cum melmelle d. eximatur,
inlini oportet exitus melissophyllo aut genista tritis, aut
medias alba vite praecingicingine om.R., ne apes diffugiant. vasa mellaria
etet TfS. aut rv. an ac? favos lavari aqua praecipiunt, hachaec VG. decocta fieri
saluberrimum acetum.
Col. IX 6, 1. Diosc. II 105. Cera fitfit etR. fit ex v. a. C. expressis favis, sed ante purificatis aquaaqua—9 siccatis om.RE.
ac triduo in tenebristenebris v.terebris VGd. siccatis, quartoa quarto RE. die liquatis igni in
novo fictili, aqua favos tegente, tunc sporta colatis. rursus
in eadem olla coquitur cera cum eadem aqua excipiturque
alia frigida, vasis melle circumlitis. optima quae
Punica vocatur, proxima quam maxime fulva odorisque
mellei, pura, natione autem Pontica, quodquod ll. S. quam v. constareconstaret RE. equidem
et quidem VG. miror inter venenata mellauenena mel G., dein Cretica, plurimum
enim ex propolitropoli V. habet, de qua diximus in natura apium. 11,16
post has Corsicacorsicam VGd., quoniam ex buxo fit, habere quandamquandam G. quantam ll.
aliquantam v.
vim medicaminis putatur.Diosc. II 105. Th. H. VII 9, 3. Punica fit hoc modo: ventilatur
sub diudiuo Vv. a. J. diual R. dio Dal. saepius cera fulva, deindeinde
Rv. a. D. fervetfruet R. feruent VG. -enti d. in aqua marina
ex alto petita addito nitro. inde lingulis hauriunt florem,
id est candidissima quaeque, transfunduntque in vas, quod
exiguum frigidae habeat, et rursus marina decocunt separatim
, dein vasuase d. ipsumipsumREV. ipsu V2. ipso r. aut aquamaut aquam ego. antequam ll. S. aqua J. del. cfr. Diosc. an lente aqua? refrigerant. et cum hoc
ter fecere, iuncea crategrate G. gratae E.gnatae R. sub diu siccant sole lunaque.
haec enim candorem facit, sol siccatsol siccat et VGdTH. sic siccat et r. siccantes G. si sic siccatur v., et, ne liquefaciatliquefaciat TH. -iant ll. v.,
protegunt tenui linteo. candidissima vero fit post insolationem
insalationem Vd. etiamnumetiam V. recocta. Punica medicinis utilissima.
nigrescit cera addito chartarum cineregeinere E. genere R., sicut anchusaancusa R. admixta
rubetrumba et RE., variosque in colores pigmentis trahiturtraditur dDal. ad
reddendasreddendas V2v(S). -da RE. edendas rH. similitudines et innumeros mortalium usus
parietumque etiam et armorum tutelam. cetera de melle
apibusque in natura earum dicta sunt.
11,11 sqq.
Et hortorum quidem omnis fere peracta ratio estratio peractadv. a. S.;
secuntur herbae sponte nascentes, quibus pleraeque
pleraeque dv. -raque rD. gentium utuntur in cibis maximeque Aegyptus, frugumfrugus R.
quidem fertilissimafertilissimas et V. -ma et dT., sed ut prope sola iis carere possit.
tanta est ciborum ex herbis abundantia. in Italia paucissimas
novimus, fragafragant RE1. flagant E2., tamnumtannum d. tamnus R., ruscum, batimbattim d. batim marinam
om.VT. marinam,
batimbattim Vd. uatim R. hortensiamhortensianam REv. a. H., quasquam Vv. aliqui asparagum Gallicum vocant,
praeter hashas om.VG. pastinacam pratensem, lupum salictarium, eaqueeamque RE.
verius oblectamentaobiectamentaVGRE. quam cibos.
cfr. Diosc. II 128. In Aegypto nobilissima est colocasia, quam cyamon
aliqui vocant. hanc e Nilo metunt, caule, cum coctus
est, araneoso in mandendomadendo VG., thyrso autem, qui inter folia
emicat, spectabilispectabilis REv. a. G., foliis latissimis, etiam si arboreis conparentur
, ad similitudinem eorum, quae personata in nostris
amnibusamnibus B. manibus ll. v. vocamus, adeoqueadeoque v. adeque VG. adaequeRE. at aeque d. Nili sui dotibus gaudent, ut
inplexis colocasiae foliis in variam speciem vasorum potare
gratissimum habeant. seritur iam haec in Italia.
Th. H. VII 11, 3. IV 8, 12. (I 1, 7. 6. 11). In Aegypto proxima auctoritas cichoriocicori R. cicorio v. a. C. est, quodquod TRES.quam rv.
diximus intubum erraticum. nascitur post vergilias, floret19,129
particulatimparticula eius RES.. radix ei lenta, quarequare Vdv. quar G. qua r. etiam ad vincula utuntur
an non (vel paulo) longius? (οὐ πόρρωTheophr.). illa. anthalium longius aa dTVen.et r. om. v. fluminelumine RE. nascitur, mespili
magnitudine et rotunditate, sine nucleo, sine cortice, folio
cyperi. mandunt igniigne VdT. comparatumcomparatum (conp- V)ll. cfr. XI 22. paratum v. (mandunt in bryto paratum coni. S e Theophir.).. mandunt et oetumcetum GR., cui
pauca folia minimaque, verum radix magna.Th. H. I 6,12. VII 7, 1.3. 4. arachidnearachidna B. -chnide VRE2. -ncdeE1. anachnide G. -cnide d.
quidem et aracosaracos dv. -chos r. aracoides B., cum habeant radices ramosas ac multiplices
, nec folium nec herbam ullam aut quicquam aliud
supra terram habenthabeant VR.. reliqua volgarium in cibis apud eos
herbarum nomina: chondryllachondrylla B. candryala (-riala E)ll. Brot. (cfr. index). condriala v., hypochoerishypochoeris B. hypocaris ll.hippocratis v., caucaliscaucalis B. caucaris ll. v., enthryscum
enthryscumD cum J coll. XXII 81 et Theophr. entriscum G. anthriscumdREB. antr- V., scandixscandix dv. -drix V. -dryx R. scam dryx E. sandix G., come,come S cum B e Theophr. et coll. XXVII 142. om. ll. v. (G. D). quae ab aliis tragopogontragopagon VGRE. vocatur,
foliis croco simillimis, parthenium, trychnum, corchorus
et abab om.REv. a. S. aequinoctio nascentes aphaceaphace B. apace VGdT (an recte?). -cae v. apache r., achynopsachynops Salm. prol. ad hylen p. 2 e Theophr. VII 11, 2 et coll. § 101. achynopos V. acynopos GdTindex. acyno r. acinos v. cynops J cum B e Theophr. VII 7, 3. an ac cynops?. epipetron
vocant quae numquam floret. at eat e REv. adeo r. contrario aphaceapace ll. subinde
marcescente flore emittit alium tota hieme totoque
vere usque in aestatem.
Th. H. V 14, 5.3. Diosc. III 197. (IV 187). Multasmulta RE. praeterea ignobiles habent, sed maxime
celebrant cneconnecun VGd. cnicon v. a. S. Italiae ignotam, ipsis autem oleo, non
cibo gratamgratum VG.. hoc faciunt e semine eius. differentia prima:
silvestris et mitiorsatiuae (pro mitior) v. a. S.. silvestrium duae species. una mitiorimitiori codd. Salm. U 463.mitior est Vv. -ore rS.
similissimilis U 463. -li ll. v. a. D., caule tamen rigido; itaque et colu antiquaeantiquae mulieres B. utebantur
exiliexili ego. ex illis ll. G. exilis v. , quare quidamqui-
dem REv. a. B. atractylidaatractylida B. (-ctillida v). atraylide VGd. atrailide r. vocant. semen eius
candidum et grande, amarum. altera hirsutior, torosioretorsiore Vd.
caule et qui paene humi serpat, minuto semine. aculeatarum
generis haec est, quoniam distinguenda sunt etet om.VG.
genera.
Th. H. VI 1, 2. 3. 4,1. 1,3. (I 10,6). 4,1. 5,1. 1,3.
5, 2. Diosc. IV 160. Ergo quaedam herbarum spinosae sunt, quaedam
sine spinis. spinosarum multae species. in totum spinaspinae sunt
coni. S.
est asparagus, scorpio, nullum enim foliumfolium dREv. forum r. -rem T. habenthabet REv. a. S.(asparagus scorpio pro una herba accipi voluit B).. quaedam
spinosahi spinosa V. foliata sunt, ut carduuscandus R., eryngeerynge S cum B. -gion v. erunge ll. D., glycyrrhizaglycyrrhiza fH. -zon v. glyciriza R. glic- E. gelyzicyrici G1.gelycy- G2. lycyricia V. licy- d.,
urtica; his enim omnibus foliis inestinest dREv. id est r. aculeata mordacitas.
aliqua et secundum spinamspinam v. -na REVen. -nia d. hispaniam G. -nia V. habent folium, ut tribulus et
anonis. quaedam in folio nonnon om.dREv. a. S. habent et in caule habentcaule habent ll. S. caule v.,
ut pheos phleos v. a. H., quod aliqui stoebensthoen VG. stheon d. appellavere. hippophaeshippophaes GdREG. cfr. index et Diosc. hippohae V. hippophyes B. hippophes v. an hippopheos e Theophr.? cfr. XXII 29.
spinis geniculatum. tribulotribulo Cagnat. -uto RE. -utu VG. -uti dT. -uta v. a. H. proprietas, quod et fructum
spinosum habet.
Diosc. IV 92. Ex omnibus his generibus urtica maxime noscitur
nascitur VVen. acetabulis in flore purpureampurpureum VGd. lanuginemlanugine RE. fundentibus,
saepe altior binis (ubitis. pluresplures dv. flores V. eius flores G.om. r. eius differentiae: silvestris
, quam etet om.REv. a. H. feminam vocant, mitiorque; et silvestriin siluestri VGdv.an in siluestri
genere?
quae dicitur caninacania REv. a. Brot. acrior, caule quoque mordaci, fimbriatis
foliis; quae vero etiam odorem funditfunditur VG. Herculanea vocatur.
semen omnibus copiosum, nigrum. mirum sine ullis spinarum
aculeis lanuginem ipsam esse noxiam et tactu
tantum levileni R.G sed cfr. XI 279. XXIII 110. pruritum pusulasque confestim adusto similes
existere. notum est [etuncos ego posui. eidTS.] remedium oleioleo VG.an ei remedio oleum (sc. esse)?. sed mordacitas
non protinus cum ipsa herbaherba om.dT. gignitur, nec nisi solibus
roborata. incipiens quidem ipsa nasci vere non ingratoignato G. ignoto d. grato E.fortasse ingrata...
religiosa in cibo; cfr. § 90. XI 106. XXX 45. XIX 73. X 168. an in delendum est?,
multis etiam religioso in cibo est ad pellendos totius anni
morbos. silvestrium quoque radix omnem carnem teneriorem
facit simul cocta. quaeque R. innoxianoxia VG. est, morsu carens,
lamiumlamium VGdB. aonymium r. aononium v. a. Bas. vocatur. de scorpione dicemus inter medicas.
23,39
Th. H. VI 1, 3. 4, 3. 4. Carduus et folia et caulescaules dTfRH.caulae E. (-le v). cautelae V. cauteile G. spinosae lanuginis
habet, item acornaacorna v. acora V. accora d. macora G. machora RE2. -chyora E1., leucacanthos, chalceos,chalceos B. chald VGd.om. rv.cnecoscnecos S cum P. enecos VG.
onecos d.om. rv. a. B. cnidos B. cnicos Turneb. G., polyacanthos
polyacanthos om.REv. a. B., onopyxosonopyxos B. -pygos REv. conopygos r., helxinehelxine v. helsine VGd. elsine r. ixine Theophr., scolymos. chamaeleon in foliis
non habethaberet VG. aculeos. est et illa differentia, quod quaedam
in his multicauliamultiscaulia VGd. ramosaque sunt, ut carduus, uno autem
caule necnec v. a. B. ne VGRE.om.dTB. ramosum cnecos. quaedam cacumine tantum
spinosa sunt, ut eryngeerynge B. -gel d. -geli V. cyyngeliG. eryncae r.. quaedam aestate florent, utut om.RE.
tetralixtetralix RB. -lem E. -lism G.
-lismi V. -lisim d. et helxinehelxine B. helsine Gd. -syne V. elixine r. (ixine coni. B e Theophr.)..Th. H. VI 4, 6. scolymos quoque sero floret et diu.
acornaacorna dB. acrona rv.a cnecoa cneco
ego e Theophr. om. ll. v. colore tantum rufo distinguitur et pinguiore
suco. idem erat atractylisatractyllis VRE. -tillis G. quoque, nisinisi
om.RE. candidior essetesse RE. et
nisi sanguineum sucum funderet, qua de causa phonos
vocatur a quibusdam, odore etiam gravis, sero maturescente
semine necnec - 6 semine om.VG. ante autumnum, quamquamquam quam dv. quam RE. id de omnibus
spinosis dici potest. veruman ceterum (pro uerum)? omnia haec et semine et
radiceradici VG. nasci possunt.Th. H. VI 4, 7. 8. 9. (Plin. XII 72). scolymus carduorum generis ab his
distat, quod radix eius vescendo est decoctaan decocta et cruda? cfr. Theophr.. mirum,
quod sine intervallo tota aestate aliud floret in eo genere,
aliud concipit, aliud parturitaliud parturit om.RE.. aculei arescente folio desinunt
pungere. Helxinehelxine v. helsine (-lisi- E) ll. ixine B
e Theophr. rara visu est neque in omnibus
terris, aa VGdTJ. e ES. est e R. est a H. est v. radice foliosa, ex quaqua Ev. aqua R. satiua rT. media veluti malum extuberat
contectumcontactum RE. -ta v. a. B. sua frondesua fronde VGdB. sua floret r. suaue olet v.. huius vertex summus
lacrimam continet iucundi saporis, acanthicen mastichen mastichen C. cfr. XII 72. -icen VGREv(D). -iten d.
appellatam.
Th. H. VI 4, 10. 11. Et cactoset cactos B. ectatos (-tus d) ll. v. quoque in Sicilia tantum nascitur, suae
proprietatis et ipse. in terra serpunt caules a radice
emissimissi VGdT., lato folio et spinoso. caules vocant cactoscactos v. cactus RE.
cattus VG. cattis d., nec
fastidiunt in cibis inveteratos quoqueinueteratos quoque v. -ratosque ll. excidisse condiunt muria coni. P e Theophr. an recentes in ueteratosque?. unum autemunum autem VGS. autem unum dT. unum cautem r. unum v. caulem
rectum habethabet Schneider. habent ll. v. a. S., quem vocant pternicapternica B. tunica RE. tinica r. tenica v., eiusdem suavitatis,
sed vetustatis inpatientem. semen ei lanuginisan spinosae (densae) lanuginis (cfr. § 94.101.) vel in lanugine (cfr. XIX 119)?, quam pappum
vocant, quo detracto et cortice teneritas similis
cerebro palmae est. vocant ascalianascaliari VGRE. ( σκαλίανTheophr.)..
Diosc. IV 15. Th. H. IV 9, 1. VI 5, 3. 4. Tribulustribolus V1R. non nisi in palustribus nascitur. duradura V2. dira rv. (σκληρόςTheophr. et Diosc.). an durior est
alibi?
res alibi, iuxta Nilum et Strymonem amnes recipiturrecipitur vet. Dal. excip- ll.v. cfr. XXII 20. 86
et XXI 128. in
ciboscibos vet. Dal. D. cibus VG. cibis rv., inclinatusinclinatos VG. in vadum, folio latolato ego e Theophr. om. ll. v. atque effigieatque effigie
(-giem G) VGdT. ad effigiem (effug- R) rv. cfr. § 23. 117 extr. XIX 67. XXII 60. ulmi,
pediculo longo. at in reliquo orbe genera II,II uni ego. uicini V. uni r. duo uni
B. tria v. uni cicerculae
foliafolia dv. folio r., alteri aculeata. hic et serius floret magisque
saepta obsidet villarum. semen ei rotundius, nigrum, in
siliqua, alteri harenaceumharenaceum v. (-cium D).aculum R. -atulum VGd. heraenaculum E.. spinosorum etiamnum aliud
genus anonisanoninus R.ononis v. a. Brot.. in ramisrarinis R. rariis E. enim spinasspinis RE. habet adposito folio
rutae simili, toto caule foliatofoliatoll.TD. -ata fH. -atum v. an delendum est? in modum coronae. sequitur
arataarata (rarata Gd. arra V2) frugibus VGdS. a frugibus aratro rv., frugibus inimica vivaxqueuix
quae VGd. praecipue.
Th. H. VII 8, 3. Aculeatarum caules aliquarum per terram serpunt,
ut eius, quam coronopumcorononum VR. vocant. ee G. et ll. et ex v. diverso statstat
S cum Gronovio. stant ll. G. stans v. anchusa
inficiendo ligno cerisque radicisradice v. a. S. aptae, stant eaptae stant e S cum Gron. apta est ante VGRE. apta et e dG. apta est autem v. mitioribusmitior iis v. a. G.
anthemis et phyllanthesphyllanthes B. -thos ll. D. -thus v. et anemone et aphaceaphace v. apace (-cae E) ll.. caule foliato
estfoliato est et dTv. a. S. -atae est E. -atae R.an foliatae sunt? crepis et lotosapate (pro lotos) B..
Th. H. VII 9, 1.2. 10, 3. (Plin. XIX 100). Th. H. VII 3, 1. 10, 3. 5. Differentia foliorum et hican his? quaequae et in RES. in arboribus,
brevitate pediculi ac longitudine, angustiisangustiis dv. -stis rD. ipsius foliifolii G. foliis ll. (ipsis) folio rum v.,
amplitudinean aut amplitudine?, iam veroiam uero om.REv. a. D. angulis, incisuris, odore, flore. diuturnior
hic quibusdam per partes florentibus, ut ocimo,
heliotropio, aphacaeaphacae dv. apacae V. -ce G. -che r., onochili.onochili H. -chite
VRE. -chitae G. -cichle B. onechite dT.
multis inter haec
aeterna folia, sicut quibusdam arborum, inprimisque heliotropio
, adianto, poliopolio Gronov. pholia VdR. folia r. del. v. a. H..
Th. H. VII 11, 2. 3. (Plin. XXI 88). Aliud rursus spicatarum genus, ex quo est
achynopsachynops Salm. D. cfr. § 89. stanypsa d. -nipsa VG. -nypi r. cynops B. stannios v., alopecuros, stelephurosstelephuros B. -phyros VG. -phiros d. -pyros r.,—quam quidam ortygem
vocant, alii plantaginem, de qua plura dicemus25,80
inter medicas —, thryallisthryallis B. phryallis VG. phria- d. pria- r.. ex his alopecuros spicam
habet mollem et lanuginem densam, non dissimilem vulpium
caudis, unde etei et Rv. a. D. nomen. proximaproxime V. ei est etei est et S. et est et RE. est et rf. est ei J. est ei et v. stelephuros
stelephyrus (-elle- G) VG. -pyrus RE., nisi quod illa particulatim floret. cichorion et
similia circa terram folia habent; germinantgerminant C. -antibus ll. G. -antia J. -antes v. ab radice
post vergilias.
(cfr. Plin. XIX 99). Th. H. I 6, 11. Diosc. II 173. Perdicium et aliae gentesaliae gentes RG. aeliae (aeoliae v) gentes Ev. aeliaegenes VG. eli genes d. helig- T. quam Aegyptii edunt.
nomen dedit avis id maxime eruens. crassas plurimasque
habet radices. item ornithogaleornithogalae E. -gala J e Diosc. Sed cfr. index. caule tenerotenero dv. temero VG. tenedo r., candido,
semipedalisemipedali v. datu VdE. -data R. sempadatu G. sesquipedali U 464 e Diosc., molli, tribus aut quattuor agnatis, radice bulbosa
radice bulbosa in ll. v. legitur post semipedali;
transposui cum U 464 coll. Diosc. an vero post ornithogale ponendum (μετ᾽ ἄρτου συνοπτώμενον)?; coquitur in pulte.
Th. H. VII 13, 5. 14, 2. Mirummirum—2 nasci om.Gd. lotonlothon VR. herbam et aegilopaaegilopa v. lonpan VR. aegylonpan E. non nisi post
annum e semine suo nasci. mira et anthemidis natura,
quod a summo florereflore VGEv. a. G. et H. sed cfr. index. incipit, cum ceterae omnes, quae
particulatim florent, ab ima sui parte incipiant.
Th. H. VII 14, 3. I 7, 3. Notabile et in lappa, quae adhaerescit, quodquod VGES. quoniam rv. in
ipsa flos nascitur non evidens nonne uidens V., sed intus occultus, et intra
se germinatse germinat v. cfr. XVI 94. seminat VGREH. -ina dT. se semen dat Salm. velut animalia, quae in se pariunt. circacirca om.dT.
Opuntemopontem Vd.om.T.e>stest S. si ll. Opuntia est v (cfr. index). herba etiam homini dulcis, mirumquemirum VGE. e folio
eius radicem fieri ac sic eamsic eam VGdVerc. sim eam r. semina Ven. nasci.
Th. H. I 13, 2. VII 11, 4. (cfr. XXII 91). Iasineiasine Salm. Lasine VGdv. L.asine r. iasione B (Tin indice) e Theophr. unum folium habet, sed ita implicatum,
ut plura videantur. chondryllachondrylla B. achendrylla RE. -dylla Vd. achemd- G. cindrilla v. amara est et acris in radice
suci. amara et aphaceapace GRE. apate coni. B. et quae picrispigris d. nominatur, et
ipsa toto anno florens; nomen ei amaritudo inposuit.
Th. H. VII 13, 5. 6. Notabilis et scillae crocique natura, quod, cum
omnes herbae folium primum emittantemittunt R., mox in caulem
rotundentur, in his caulis priorproprior VGRE. intellegitur quam folium.
et in croco quidam flos inpellitur caule, in scilla vero
caulis exit, deindeinde d. ex eo flos emergit, eademque ter floret,
ut diximus, tria tempora arationum ostendens.
18,244
Th. H. VII 12, 3. Bulborum generi quidam adnumerant et cypiricyperi V. cypri RE.,
hoc est gladioli, radicem. dulcis ea est et quae decocta
panem etiam gratiorem faciat ponderosioremquean spongiosioremque? (γλυκὺν καὶ ἀσινῆTheophr., et cfr. XXII 56. XVIII 76. 105). simul
subacta. non dissimilis est etest et dv. et est r. ei est D. quae thesium vocatur,
gustu aspera.
Th. H. VII 13, 1. 3. 4. Hesiod. ἄργα κ. ἡμ. 41. Ceteraecetera Vd. eiusdem generis folio differunt: asphodelus
aspodelus R. oblongum et angustum habet, scilla latum et tractabile
, gladiolus simile nomininomine VGE.. asphodelusaspodelus R. manditur et
semineet semine GREv. eo sem- r. tostototo Dal. et bulbo, set hoc in cinere tostototo V., dein sale
et oleo addito, praeterea tusotosto (pro tuso) d. cum ficis, praecipua voluptate
, ut videtur Hesiodo. tradunttradunt ut et RE. -ditur et v. a. S. et ante portas
villarum satum remedio esse contra veneficiorum noxiamueneficorum noxam dTv. a. G..
asphodeli mentionem et Homerus fecit.Homerus λ 538. ω 13. Th. H. VII 13, 2. Diosc. II 199. radix eius napisnatis RE.
modicis similis est, neque alia numerosior LXXX simul
acervatis saepe bulbis. Theophrastus et fere Graeci
princepsque Pythagoras caulem eius cubitalem et saepe
duum cubitorum, foliis porri silvestris, anthericum vocavere
, radicem vero, id est bulbos, asphodelum. nostrinostri—16 asphodelum om.R.
illud albucum vocantuocant om.d. et asphodelum hastulamhastulam v. cfr. index et Scribon. Larg. 254. assulam VdD. -lum G. asylam E1.assy- r. regiam, caulis
acinosi, ac duo genera faciunt. albuco scapus cubitalis
cubitalis Tv. -ali r., amplusamplius dv. a. C., purus levisqueleuisque VGdT. leuis rv., de quo Mago praecipit exitu
mensis Marti et initio Aprilis, cumcum Vv. om. r. floruerit, nondum
semine eius intumescente, demetendum findendosque scapos
etet om.VG. quarto die in solem proferendos, ita siccati manipulos
faciendos. idem oistonoiston Osc. Weise in Fleckeis. ann. 1881 p. 512. pistana V2RED. -nam v. tustana r. adicitadicit ego. dicit ll. v. a Graecis vocari, quam
inter ulvas sagittam appellamus. hanc ab idibus Maiismaiis dS. maii Vv. maius G. magis r.
usqueusque VGdv. que R. quae E. in finem Octobris mensis decorticari atque leni sole
siccari iubet; idem et gladiolum alterum, quemquam d. cypironcypiran V1d.
vocant, et ipsum palustrem, Iulio mense tototosto d.om. v. a. G. secari iubet
ad radicem tertioque die indie in REv. dein r. sole siccarisecari V., done candidus
fiatfit dT., cotidie autem ante solem occidentem in tectum referri
, quoniam palustribus desectis nocturni rores noceant.
Th. H. IV 12, 1. 2. 3. Diosc. IV 52. Similia praecipit et de iunco, quem mariscum
appellantappellatdH., ad texendas tegetes et ipsum lunio mense
eximi ad Iulium medium praecipiens, cetera desiccando
eadem, quae de ulva suo loco diximus. alterum genus111
iuncorum facit, quod marinum et a Graecis oxyschoenon
vocari invenio. tria genera eius: acutiacuti dv. acute VRE. -tae G., sterilis, quem marem
et oxynoxyn dv. oxi G. oxim V. onxyn RE2. onxym E1. oxym S. Graeci vocant; reliqua feminini, ferentis
semendist. ego. nigrum: quem melancranimmelancranim v e Theophr. melacrantam VG. -cratam d. -crantan E. -cranran R. appellantappellant GdfES. uocant rv., crassior hic
et fruticosior, magisquemagis RS. etiamnum tertius, qui vocatur holoschoenus
holischoenus R. holoscenus d. oloschoenus
V2. olyscoenus V1.. ex his melancranismelanchranis G. melacranis RE. sinesiue VGE. aliis generibus nascitur
, oxys autem et holoschoenus eodem caespite. utilissimus
utilissimum d. ad vitilia holoschoenus, quia mollis et carnosus est;
fert fructum ovorum cohaerentium modo. nascitur autem
etet autem et VG. autem v. a. S. ishiis R., quem marem appellavimus, ex semetipso, cacumine
in terram defixo, melancranis autem suo semine. alioqui
omnium radices omnibus annis intermoriuntur. usus ad
nassas marinas, vitiliumuitilium nexus v. a. G. elegantiamelegantiam dG. -ium rv., lucernarum lumina,
praecipua medulla, amplitudine iuxta maritimas Alpes tanta,
ut inciso ventre inpleant paene unciarum latitudinem, in
Aegypto vero cubitorumcubitorum ego. cimbrorum Vd. umbro- G. cribrorum rv. cymbiorum J. longitudinemlongitudine J. non aliisalias v. a. Brot. utilioremuiliorem E. utiliore J..
Diosc. IV 20. Scribon. 82.quidam etiamnum unum genus faciunt iunci trianguli
—cyperon vocant—, multi vero non discernunt a cypiro
vicinitateuicinitatem VGR.an ob uicinitatem? nominis. nos distinguemus utrumque.
Cypiruscyperus Vd. est gladiolus, ut diximus, radice bulbosa, laudatissimus107
in insulis Cretacretae d., dein Naxo et postea inin RG. om. rv. Phoenice
. Cretico candor odorque vicinus nardonardio d., Naxio acrior,
Phoenicio exiguum spirans, nullus Aegyptio, nam et ibi
nascitur. discutit duritias corporum; iam remediaenim remedia dv. a. S. enim
dicemusdicimus VG., quoniam etquoniam et Vv. et quo-
niam r. florum odorumque generi est magnusmagnus om.dT.
usus in medicina, quod ad cypironcyperon RC. attinet, Apollodorum
quideman equidem? sequarsequimur v. a. G., qui negatnegat ego. negabat (ortum ex nega tat) ll. v. bibendum, quamquam professus
efficacissimum esse adversus calculoscalculos (cauc- R) os ll. H. -ulosos v. -ulos G.-ulos hos D.. os eo foveteos fouet RE. eo mouet D. an calculos et potu? possunt etiam alia conici, ut uuluas eo fovet; sed dubia omnia..
feminis quidem abortus facere non dubitat; mirumque,
tradit barbaros suffitum huius herbae excipientes ore lienes
consumere et non egredi domibusdomibus ll. v. die omni H. nisi abab dRv. ad r. hoc suffitusuffito VG.,
vegetiores enim firmioresque sic etiam in diein die VGf. in dies dTH. om.rv. in diem S. fieri; intertriginum
et alarum vitiis perfrictionibusque cum oleo inlitum
non dubie mederi.
Diosc. I 4. Cyperos iuncus est, qualiter diximus, angulosus,
iuxta terram candidus, cacumine niger pinguisque. folia115
ima porraceisqueraceis d. exiliora, in cacumine minuta, inter quaeinter est quae RE.
semen est. radix olivae nigrae similis, quam, cum oblonga
est, cyperida vocant, magni in medicina usus. laus cypero
prima Hammoniaco, secunda Rhodiorhodia R., tertiatertio R. Theraeotheraeo VTSalm. thereon Gd. thechreon E. thaechreon R. Thracio v. a. H., novissima
Aegyptio. quiqui ego. que VGRE. quod d(?)G. quae v. et confuditconfundit REv. intellectum, quoniam et
cypiroscyperos R. ibi nascitur. sed cypiroscyperos VdRB.radiceradice ego. om. ll. v. durissima vixque
spirans, cyperiscyperis ego. ceteris ll. v. odor et ipsis nardum imitans. est et per
se Indica herba, quae cypira vocatur, zingiberisginziberis V. ingiberis R. ging- v. a. Dal. effigie;
commanducata croci vim reddit. cyperocypirae dT. vis in medicine
psilotri. inliniturillinitur Vdv. a. S. inuenitur RE. pterygiisfterygis R. ulceribusque genitalium et quae
in umorein numero VG. sunt omnibus, sicut oris ulceribus. radix adversus
serpentiumserpentesdT. ictusictus VGfv. cuius RE.om.dT. et scorpionumscorpionum ictus dT. praesentispraesentis GdTS. -enti rH. -ertim v. remediiremedii TE. -di GRS.
-dio rv.
est. vulvas aperit potatota d.; largiori tanta vis, ut etut et dT. ut VGG. om. rv. expellatexpellit
v. a. G.
eas. urinam ciet et calculoscauculos R., ob id utilissima hydropicis.
inlinitur et ulceribus, quae serpunt, sed his praecipuapraecipue G.,
quae in stomacho sunt, e vino vel aceto inlita.
Diosc. IV 52. Iunci radix in tribus heminis aquae decocta ad
tertias tussi medetur. semen tostum et in aqua potum
sistitsistit dv. sistitit VG. sistit et in r. sistit et S. alvum et feminarum mensesan menses, sed? cfr. Diosc.. capitis dolores facit.
quiqui dTH. om. rS. at qui v. at eius qui coni. Dal.sed qui uocatur holoschoenus videtur ad initium § 119 post
iunci pertinere; cfr. index et Diosc. an vero glossema est ex § 113? vocatur holoschoenus.... quaelac. ego indicavi coll. Diosc.; exciderunt folia eius (eius quae v. a. S). proxima sunt radici
radici dT. -icis rv., commanducantur adversus araneorum morsus. invenio
etiamnum unum iunci genus quod EuripicenEuripicen B e Diosc. tripicen d. trepicen VGE. -cem R. tropicen v. vocant;
huius semine somnum alliciallici et d. alios etR. dlio set E., set modumin odum R. servandumserunt dum RE., ne
sopor fiat.
Diosc. I 16. Obiterobiter P. obit G. ob id r v. a. S. et odorati iunci medicinae dicentur, quoniam
et in..... Syria Coele, ut suo locolac. ego indicavi; exciderunt remediis locum obtinet. in (Syria); cfr. XII 104. dicentur, qui in India et in Syria coni. S.
unguentis nascitur coni. J. plura transponi voluit U 465. rettulimus,12,104
nascitur. laudatissimus ex Nabataea cognomine teuchitisteuchitis C. -tes G. theucitis VGdv. teucitis E. teuticis R.,
proximus Babylonius, pessimus ex Africa ac sine odore.
est autem rotundus, vinosaeuirosae D cum U 465. sed cfr. nov. luc. p. 19 n. 6. XIII
113. XXIII 106. XXVII 28. mordacitatis ad linguam; sincerus
in confricando odorem rosae emittit rubentibus fragmentis
. discutit inflationes, ob id stomacho utilis bilemque
ibidemque RE. reicientibus. singultus sedatsedat dv. sed et r., ructus movet, urinam
ciet, vesicae medetur. ad muliebresmulieres GRE. -rum d. usus decoquitur. opisthotonicis
cum resina arida inponitur excalfactoria vi.
Diosc. I 130. Rosaui rosa S. ut rosa VGf. ute rosa E. utros R. rosa dT Brot. ute ros v. et rosa uteros B. et rosa H. adstringitabstringit R., refrigerat. usus eius dividitur in
foliadist. H. et flores, capitacapitata G. et capita H. sed cfr. Müller de stilo p. 69.. foliorum partespartesque v. a. H., quae suntsunt om.REv. a. H. candidae
, ungues vocantur. in flore aliud est semen, aliud
capillus, in capite aliud cortex, aliud calix. folium siccatur
aut tribus modis exprimitur: per se, cum ungues non
detrahuntur—ibi enim umoris plurimum—, aut cum
detractis unguibus reliqua pars aut oleo aut vino maceratur
in sole vasis vitreis. quidam et salemsalem VTv. sale GRE. sal d. admiscent,
nonnulli et anchusamet anchusam nonnulli Rv. a. S. aut aspalathum aut iuncum odoratum
, quia talis maxime prodest vulvae ac dysintericis.
exprimuntur eadem folia detractis unguibus trita per linteum
spissum in aereum vas, lenique igni sucus coquitur,
donec fiat crassitudo mellismullis RE.. ad haec eligi oportet odoratissima
quaeque folia.
vinum quomodo fieret e rosa,
diximus inter genera vini. usus sucisuci om.dT. ad aures, oris14,106
ulcera, gingivas, tonsillas gargarizatigargarizati P. -tis ll. -tus v. a. S., stomachum, vulvas,
sediset 3 dist. J. vitia, capitis dolores—in febrifebre Vv. a. S. per seper se om. S. vel cum
aceto—, somnossomnus V., nausias. folia urunturutuntur REv. a. B. in calliblepharum,
et siccis feminafemina v. -nę d. phemina (phaem- R)r. adsperguntur. epiphoras quoque arida
leniuntleniunt Vdv. liniunt GT. ueniunt RE.. flos somnum facit, inhibet fluctiones mulierummulierum—6 ex-creationes om.R.,
maxime albas, in posca potus et sanguinis excreationes,
stomachilac. indicavit S supplens duobus digitis capiant (cfr. XX 242). possit etiam cogitari quattuor drach mis (§ 175) vel quattuor obolorum pondere (§ 157. 160. 169). an leuantur vel haustus (cfr. XXII 51)? quoque dolores, quantumquantum dREv. tantum rf. cyathus
D (saltemn cyatho)..... in vini cyathis
tribus. seminissemen his d(?)v. a. D. optimum crocinum nec anniculo vetustius
et in umbra siccatumsiccatur REv. a. S.; nigrum inutile. dentium dolori inlinitur
, urinam cietciet v. cient V2RE. ciunt r., stomacho inponitur, item igni sacro
non veteri. naribus subductumsubditum B. caput purgat. capita pota
ventrem et sanguinem sistunt. ungues rosae epiphoris salubres
suntsunt om.VdH.; ulcera enim oculorum rosarosa se rosa R. sordescunt, praeterquam
initiis epiphorae ita, ut aridaauida R. cum pane inponatur.
Diosc. I 131.folia quidem intusintus ll. S. uitiis v. an infusa vel in-
fusione? stomachi rosionibus et [intusuncos ego posui. uitiis v.] ventrisuentri VG.
aut intestinorum utilissima et praecordiis, vel inlita. cibo
quoque lapathi modo condiuntur. cavendus in his situs
celeriter insidens. et aridis aut expressis aliquis usus.
diapasmata inde fiunt ad sudores coercendos ita, ut a balineis
inarescant corpori, dein frigida abluantur. silvestris
pilulaepilulaeom.dv. a. H. cum adipe ursino alopeciasalopetas R. emendantemendant VfH. -dat rv..
Diosc. III 106. (Celsus VI 18, 6). Lilii radices multis modis florem suum nobilitantno-bilitate R. -auere v. a. S.,
contra serpentium ictus ex vino potae et contra fungorum
venena. propter clavos pedum in vino decoquunturdecoquuntur VRv. decoc- GE. coqu- T. coquitur d.
triduoquetriduo quoque d. non solvuntur. cum adipeadipe anserino d1T. aut oleo decoctae
pilos quoque adustisadustus V1.-stos dT. reddunt. e mulso potae inutilem
sanguinem cum alvo trahunt, lienique et ruptis, vulsisruptis uulsis Rv. rupsis uulsis E. uulsis (ulsis V1G. uuluis V2) ruptis r.
prosunt et mensibus feminarum, in vino vero decoctae
inpositaeque cum melle nervis praecisis. medenttr contra
lichenasdist. J. et lepras, et furfuresfurfures (om. et) dT. in facie emendant, erugant
corpora, cutemcutem ego. cum ll. S. del. v. an in corpore cutem?. foliafo-
lio G. polio (coctae) Gronov. polio folia S. at cfr. Diosc. in aceto coctaancondita? cfr. Diosc. vulneribus inponuntur,
si testiumsi testium ll.fv(S). epiphoris te-
stium B. (sed φλεγμονάςDiosc.). caestuum Gronov., meliusmelius
VGdTfH. mellis r. in melle v. fortasse (set testium) tumoribus. cum hyoscyamo et farina tritici.semen
inlinitur igni sacro, flos et folia ulcerum vetustati, sucus
quiqui dv. que r. flore expressus estdist. J.—ab aliis mel vocatur, ab aliis
syrium—ad emolliendasmolliendas d. vulvas sudoresque faciendos et
suppurationes concoquendascoquendas Rv. a. H..
Diosc. IV 158. (cfr. Th. H. VI 6, 9). Diosc.
I 63 extr. Narcissi duo genera in usumusum GfS. usu VdTEv. uisu R. medici recipiunt,
purpureo flore et alterum herbaceumherbaceo vet. Dal. croceo Schneider e Diosc. fortasse
plura exciderunt, ut herbaceum de odore dictum sit., hunc stomacho inutilem
et ideo vomitorium alvosque solventem, nervis inimicum
inamicum VGE., caput gravantem et a narce narcissum dictum,
non a fabuloso puero. utriusqueutriusque VGdEv. uerius R. radixradice diximus ei R. radix ut diximus mulsei v. a. B. mulsei saporis est.
ambustis prodest exiguoexiguoe S. -gue R. -guo r. cum exiguo v. e melle, sic et vulneribus et
luxatis; panis vero cum melle et aerinaaerina ego cum B(-inea) e Diosc. cfr. XXII 125. auenae ll. v. farina, sic et infixa
corpori extrahit. in polenta tritus oleoque contusis
medetur et lapide percussis. purgat vulnera permixtus
farinae, nigras vitiligines emaculat. ex hoc flore fit narcissinum
oleum adad REv. eadam V. eadem G. ad easdem dT. emolliendasmolliendas Gd. duritias, calfaciendaet calefacienda dT. quae
alserint, auribus utilissimumutilissima RE., sed etet om.Rv. a. H. capitis dolores facit.
Diosc. IV 120. Violae silvestres et sativae. purpureae refrigerant.
contradist. ego. cfr. § 132. XX 17. inflammationes inlinuntur stomachostomacho ardenti inponuntur om.V1d., ardenti inponuntur
et capiti in fronte, oculorum privatimpriuatim om.V1dT. epiphoris et
sede procidente volvave et contra suppurationes. crapulam
et gravedines capitis inpositis coronis olfactuque discutiunt,
anginas ex aqua potae. id, quod purpureum estest om.VdH. ex his,
comitialibus medetur, maxime pueris, in aqua potum.
semen violae scorpionibus adversatur.Diosc. III 128. Pl. iun. p. 57, 2. contra flos albae
suppurata aperit, ipsa discutit. et alba autem et lutea
extenuatextenuat GdS. -ant rv. menses, urinamurinam om.RE. cietciet RES.
et r. cient v.. minor visuisa RE. estest om.dT. recentibus,
ideoque aridis post annum utendum. lutea dimidio cyatho
in aquaeaquae v. aqua ll. tribus menses trahit. radices eius cum aceto
inlitae sedantsedeant R. lienem, item podagram, oculorum autem inflammationes
cum murra et croco. folia cum melle purgant
capitis ulcera, cum cerato rimas sedis et quae in
umidis sunt, ex aceto veromero VGd. collectiones sanant.
(cfr. § 30 et Diosc. I 9). Diosc. III 44. Baccarbacchar dDal. in medicinae usu aliqui ex nostris perpressam
perpensam REv. a. H. vocant. auxiliatur contra serpentes, capitis dolores
fervoresque, item epiphoras. inponitur mammismammis Tv. in mammis rD. tumentibus
a partu et aegilopiis incipientibusincipientibusque v. a. B. ignibusqueignibus dv. a. B. et igni-bus B. sacris.
odor somnum gignit. radicem decoctam bibere spasticis,
eversis, convulsis, suspiriosis salutare est etest et ego e Diosc. est ll. v. dist. ego. in tussi vetere.
ramirami VGdTfJ.radicem R. -ices Ev. eius tres quattuorve decocuntur ad tertias partes;
haec potio mulieres ex abortu purgat. laterum punctiones
tollit etet om.RE. vesicae calculoscalculos dv. calculos
tollit r.. tunditurtunditur VGRE. tond- dv. cond- C.et utiliter in diapasmataet utiliter in diapasmata ego. (χρησιμεύειDiosc.; utiliter ad Salm.) cum dili gentia paemata (pem- d)VGd. cum diaprasmata r. cum diapasmate v. et in diapasmata H. cum lilio in diap- J..
vestibus odoris gratia inseritur. combretum, quod simile
ei diximus, tritum cum axungia vulnera mire sanat.
30
Diosc. I 9. Asarumanserum VGd. iocinerum vitiis salutare esse traditur
unciauncia dv. ungia V1. ungias G. axungia r. sumpta in hemina mulsi mixti. alvum purgat ellebori
modo, hydropicis prodest et praecordiis vulvisque ac
morbo regio. in mustum si addatur, facit vinum urinis
ciendis. effoditur cum folia mittitemittit Rv. an amittit?, siccatur et condituret conditur EJ. et foditurRV2. effod-V1Gd2. effund- d1. del. v..
indist. ego coll. XII 47. umbraumbris R. situm celerrime sentit.
Diosc. I 7 extr. Et quoniam quidam, ut diximus, nardum
rusticum nominavere radicem baccaris, contexemus et Gallici29
nardi remedia, in hunc locum dilatadilata dv. delata RE. deluta r. in peregrinis arboribus
. ergo adversus serpentes duabus drachmis in vino12,45
succurrit, inflationibusinflammationibus RC. colicolli d. vel ex aqua vel ex vino, item
iocinerisdist. ego coll. Diosc. et reniumrenum VRv. a. S. suffusisque fellefelleom.RE. et hydropicis, per se
vel cum absinthio. sistit purgationum mulierummuliebrum V1. -brium f. impetus.
Diosc. I 10. Eius vero, quod phunphym d. phu C. eodem loco appellavimus,
radix datur potui trita vel decocta ad strangulatusstrangulatus d(?) Gronov. strangu-
laris (string- G. strag- E) r. -lationes v. a. H. an strangurias? vel
pectoris dolores vel laterum quoque. mensesmenses quoque v. a. S. ciet. bibituran contra uenena bibitur? cfr. Diosc.
cum vino.
Diosc. I 25. Crocum melle nonnos d. solvitur nulloque dulci, facillime
autem vino aut aqua. utilissimum in medicina, adservatur
cornea pyxide. discutit inflammationes omnes
quidem, sed oculorum maxime ex ovo; itemitem ego. in ll. S. illitum C. tus v. intus
J. (an ex ouo, potu?) vulvarum quoque
strangulatus, stomachi exulcerationes, pectoris et renium
, iocinerum, pulmonum vesicarumque, peculiariter
inflammationi earum vehementer utile, item tussi et pleuriticis
pleureticis Vdv. a. G.. tollit et pruritus, urinas ciet. qui crocum prius
biberintbiberunt RS., crapulam non sentientsentiunt RS., ebrietati resistent. coronae
quoque ex eo mulcent ebrietatem. somnum facit,
caput leniter movet, venerem stimulat. flos eius igni sacro
inlinitur cum creta Cimolia. ipsum plurumis medicaminibus
miscetur, collyrio uniuini RE. etiam nomen dedit.Celsus VI 6, 36. Diosc. I 26. faexfaex VdTH. fex Gf ex r. ex eo v.
quoque expressiexpressit d. -sso v. a. H. unguento crocino, quod crocomagmacrocomagmaV2B. -gna V1d. -gno r. -migma v. appellant
, habet suas utilitates contra suffusiones oculorum, urinas
an urinae tormina vel angustias? cfr. § 160.. magis excalfacit quam crocum ipsum. optimum quod
gustatu salivam dentesque maximemaxime RED. magis rTJ. del. v. inficit.
cfr. § 41). Diosc. I 1. Iris rufa melior quam candida. infantibus eam
circumligari salutare est, dentientibusdentibus VTf. praecipuepraecipua REv. a.G. (est
pro et v). et tussientibus
taeniarumve vitio laborantibustaeniarumue uitio laborantibus om.VdT. instillari. ceteri effectus
eius non multum a melle differunt. ulcera purgat
capitis, praecipue suppurationes veteres. alvum solvit duabus
drachmis cum melle, tussim, tormina, inflationes pota,
lienes ex aceto. contra serpentium et araneorum morsus
ex posca valet; contra scorpiones duarum drachmarum
pondere in pane vel aqua sumitur; contra canumcanis d.cfr. § 150. morsus
ex oleo inponitur et contra perfrictiones. sic et nervorum
doloribus, lumbis vero et coxendicibus cum resina inlinitur
. vis ei concalfactoria. naribus subducta sternumentasternutamenta Vdv. a. S.
movet caputque purgat.Diosc. I 1. IV 22. Th. H. IX 8, 7. dolori capitis cum cotoneis malis
aut strutheis inlinitur. crapulas quoque et orthopnoeas
discutit. vomitiones ciet duobus obolis sumpta. ossa fractafacta VG.
extrahit inposita cum melle. ad paronychia farina eius
utunturutunturREv. utuntur teruntur rTf.an utuntur, terunt?, in vino ad clavos etet GdTRES.uel Vv. verrucas, triduoque non
solvitur.soluitur v. soluit ll. an soluunt? (cfr. XXII 61). halitus oris commanducata abolet alarumque vitia
an uitia inlita?. suco duritias omnes emollit, somnum conciliat, sed
genituram consumit. sedis rimas et condylomata omniaque
in corpore excrescentia sanat. sunt qui silvestrem
xyrimsyrin RE. sirim v. a. B. irin C. vocent. strumas haec vel panosuel panos dREv. panos r. vel inguina discutit
. praecipitur, ut sinistra manumanu om.T. ad hos usususus ut G. eruatureruatur TG. seruatur (seruetur V2v)r.
colligentesque dicant, cuius hominis vitiiqueuitiique S e Murbac. utique ll. v. causa eximant.
scelus herbariorum aperieturaperietur GdTfH. -itur r. etet om.dREv. a. D. in hac mentione: partempartes VGdf.
eius servant et quarundam aliarum herbarum, sicuti plantaginis
, et si parum mercedis tulisse se arbitranturarbitrabantur R.an arbitrentur et quaerant? rursusque
opus quaerunt, partem eam, quam servavere, eodemeidem VGd.
loco infodiunt, credo, ut vitia, quae sanaverint, faciant rebellare
. saliuncae radix in vino decocta sistit vomitiones,
conroborat stomachum.
Th. H. IX 19, 2. (cfr. § 44). Diosc. III 114. Poliopolio v. pollio ll. Musaeus et Hesiodus perungui iubent
dignationis gloriaeque avidos, poliumpolium dTfv. pollum r. tractarilac. ego indicavi; exciderunt fortasse contra uitia (vel tormenta). tractare colere v. a. H..... coli, polium
contra venena habericontra uenena haberi om.Rv. a. S., contra serpentes substernisubsterni uri dTH. nituri RE. -ni et uri V. -nit turi G. -nitur v., uripost uri habent potari dT. portari VGS. portari (portam R) medici RED. potari medici Brot. uel portatur (portari H) medici v., in
vino decoquidequo qui V. decoquunt v. a. H. recens vel aridum inliniqueinlinuntque v. a. H. veluel del. H. potari. medici
potari medici huc transposui. om. ll. v. medici S. splenicisspleneticis Vdv. a. H. propinant ex aceto, morbo regio in vino, et
hydropicis incipientibus in vino decoctum; vulneribus quoque
sic inlinunt.Diosc. III 114. secundas mulierum partusque emortuosemortuos v. etmort- VE. mort- r.
pellitrepellit Ev. a. H. sep- R., item dolores corporis. vesicas inanitinanit dv. inani et RE. inant G. aniant et V1. an et V2., epiphoris inlinitur
. nec magis alia herba convenit medicamento, quod
alexipharmacon vocant. stomacho tamen inutile esse caputque
dist. D. eo inpleri et abortum fieri putoputo VGD. poto rv.. aliqui negant etet VGdTfS. ad rv.
religionem addunt, ubi inventum sit, protinus adalligandum
alligandum VTf. contra oculorum suffusiones cavendumque, ne terram
attingatattingat v. -gant ll. D.. hi et folia eius thymo similiasimili RE. tradunt, nisi quod
molliora sunt et lanatiorelanatiora d. canitie. cum ruta silvestri et
siet si VGRv. ad si E. si dT. teratur ex aqua caelesti, aspids mitigare dicitur, et
nonet non G. ut non ll. at non v. secus atqueatque dv. aque R.
aquae GE. aqua V. cytinuscytinus B. cfr. XXIII 111. cyanus ll. S.
cyamus v. adstringit t cohibet vulnera prohibetque
serpere.
Diosc. IV 55. Holochrysos medetur stranguriae in vinoin uino pota v. a. S., et oculorum
epiphoris inlituinlitu ego. -tū d.tum VG. -tus rD. -ta v., cum faece vero vini cremata et
polenta lichenas emendatemendant VG.. chrysocomes radix calfacit et
adstringit. datur potui ad iocinerum vitia, item pulmonum
, vulvae dolores in aqua mulsa decocta. cietciet VGdv. e r. menstrua
et, si cruda detur, hydropicorum aquam.
Diosc. III 108. Melissophyllo sive melittaenamelittaena dfH. -itena VGv. -itiae R. -itideG. malitiaena E. si perunguantur alvi,
non fugienteffugient d. fugiunt E1. fugiant R. apes; nullo enim magisuagis RE. flore gaudent. scopistopi R. cop E. copia v. a. S.
eiusistius VREv. a. S. examina facillime continentur. idem praesentissimum
est contra ictus earum vesparumque et similium, sicut
araneorum, item scorpionum, item contra volvarum strangulationes
addito nitro, contra torminatormina e v. -ine V1GRE. -ina r. e vino. folia eius
strumis inlinuntur et sedis vitiis cum sale. decoctae sucus
feminas purgat et inflammationesinflationes dv. a. H. insufflationes R. discutit et ulcera
sanat. articularios morbos sedat canisque morsus. prodest
dysintericis veteribus et coeliacis, orthopnoicis, lienibus
, ulceribus thoracis. caligines oculorum suco cum melle
inungui eximium habetur.
Diosc. III 41. Melilotoscontra melilotos VGRES. sed cfr. § 171. 176. quoque oculis medetur cum luteolacte v. a. H. ovioui d2TfH. cui Gd1. cum r. del. v.
autaut TH. autem ll. aut cum v. lini semine. maxillarum quoque dolores lenit et capitis
cum rosaceo, item aurium e passo quaeque in manibus
intumescant vel erumpantrumpant df., stomachi dolores in vino
decocta vel cruda tritaqueuel trita quae V. uel trita dT.. idemeidem VG. effectus et ad vulvas,
adad GJ. om. rv. testes vero et sedem prociduam quaeque et aliaet alia om.REv. a. S. ibi
sintibis instituit d.lac. ego indicavi; exciderunt iubent inlini. vitia.... recentemrecente J. recens v. ex aquaaquam G. decoctamdecoctam VG. -ta rv. vel ex passo.
adiecto rosaceo inlinitur ad carcinomata. defervescit in
vino dulcidulci om.VGd.. peculiariter et contra meliceridas efficax.
Diosc. III 113. (cfr. Scribonius 163). Trifolium scio credi praevalere contra serpentium
et scorpionum ictus ex vino aut posca, seminis
granisgrana Vd. xx potis vel foliis et tota herba decoctatotam herbam decoctam VGRE., serpentesque
numquam in trifolio aspici; praeterea aa om.REv. a. S. celebratis
auctoribus contra omnia venena pro antidoto sufficere xxvxxxv dTf.
grana eius, quodquod om.REv. a. B. minyanthes ex eo appellavimus, traditradi v. tradidi dRE. -idit r.,54
multa alia praeterea in remediis eiuseius dREv. et his r. adscribi. sed me
contra sententias eorum gravissimi viri auctoritasauctoritates E. -ate R. movet,
Sophocles enim poetapostea R. venenatum id dicit, Simosissimos VG. quoque
ex medicise medicis VH. medicus dv., decoctidecocti dEv. -cta VG. -cū R. autut V. contriti sucum infusum corpori
corporis RE. easdem uredines facere, quas siquas si G. quasi ll. v. percussis a serpente
inponaturinponatur del. B.. ergo non aliter utendum eo quam contra venena
censuerimcensuenum R. -erunt v. a. G.. fortassis enim et his venenis inter se
contraria sit natura, sicut multis aliis. item animadverto
semen eius, cuius minima sint folia, utileutilem VGRE. esse ad custodiendam
mulierummulierem VGd. gratia RE. cutis gratiam inin om.VG. facie inlitum.
Diosc. III 38. Thymum colligi oportet in florefloresque VGd. et in umbra siccari
. duo autem sunt genera eius: candidum, radice lignosa
, in collibus nascens, quod et praefertur; alterum
nigrius florisque nigri. utraque oculorum claritati multum
conferre existimantur et in cibo et in medicamentis;
itemdist. ego. diutinae tussi ecligmateecligmate C. eligmate ll. v. faciles excreationes facere
cum acetocum aceto - concrescereom.d. et sale, sanguinem concrescere non pati e melle,
longas faucium destillationes extra inlita cum sinapi extenuare
extenuari VGd., item stomachi et ventris vitia. modicismodice his G. modicev. tamen
utendum est, quoniamquoniam VGdVerc. condilonam R. condylonam E. condylomata v. excalfaciunt; qua vi sistuntquamuis sistunt Vv. a. S. alvum,
quae si exulcerata sitsit v. sint (sunt E1 ) ll., denariidenario V. pondus in sextariumsestarium R. acetiace R.
et mellis addi oporteatoporteat VG RE. -tet dv., item si lateris dolor sit, aut inter
scapulas aut in thorace. praecordiis medentur ex aceto
cum melle, quae potio datur et in alienationeelationem VGT. mentis ac
melancholicis.Diosc. III 38. datur et comitialibus, quos correptos olfactuolfactu V2D. -ctoV1J. alfacto G. olfactus rv. -ctum S.
excitatexcitant J. thymumthymo VdJ. -mi v. a. S.. aiuntaiunt—2 thymo om.d. et dormire eos oportere in molli
thymo. prodest et orthopnoicis et anhelatoribusanhelatoribus H cum P. -toriis VT. -tionis RE. tioni v. -tionibus J. alenatoris G.dednon constat. mulierumque
mensibus retardatis vel si emortui sint in utero
partus, decoctum in aqua ad tertiasattentias R., et virisuiri RE. vero contra
inflationes cum melle et aceto et si venter turgueaturgueat df. testesve
testesque VdRS. aut si vesicae dolor exigat. e vino tumores et impetus
inpositum tollit, itemitem - 8 uerrucas om. v. a. B. cum aceto callum et verrucas
. coxendicibus inponitur cum vinouino om. v. a. B.cum uino del. G. , articulariis morbismorbus R.
et luxatiset luxatis - 10 morbis om. v. a. G. tritum ac lanae inspersum ex oleo, ambustisambustis cum adipe suillo VGdTfS.om.REv.
cum adipe suillo. dant et potioniinpotioni in ego. potionem ll.G. articulariis morbismorbis G. bonis ll. nouisS cum Gronovio.
trium obolorum pondere in tribus cyathisquiatis R.del. G. aceti et mellis,
in fastidioet in fastidioREV. tritum cum sale.
Diosc. III 127. Hemerocalleshemerocalles Bas. (hemoro- v). Phemerocalles ll.ephemero- coni. J. pallidum e viridi et molle folium
habet, grandi radicegrandi radice ego. cfr. Diosc. nec (ne E. ex T) radice VGdTE. radice RG. radicem v. odorataqueodorata que ego. -ata quae ll. J. -ata atque G. -atam atque v. -ata
S., bulbosabulbosam v. a. G. -osa quae S.. cum melle inposita
ventri aquasaqua R. aquam v. a. H. pellit et sanguinem etiam inutileminugilem RE..
folia epiphoris oculorum mammarumque post partumpartum GdRE.cfr. Diosc. partum doloribus V(?)v. inlinuntur
.
Homerus δ 221. Diosc. I 27. 28. Heleniumhebenium R. ab Helena, ut diximus, natum favereeleria R.
creditur formae, cutem mulierum in facie reliquoquereliquo quoque Vd. corpore59
nutrire incorruptam. praeterea putant usu eius quandam
vitaeuitae S cum Gronovio. cfr. § 66. ita VGdTfJ. tam r. del. G. datam v. (usu eius cotidiano coni. CFW Müller p. 21). gratiam his veneremque conciliari. adtribuunt
et hilaritatis effectum eidem potae in vino eumque, quem
habuerit nepenthesnepenthes dv. nephentes r. illud praedicatumpraecidatum VG. ab Homero, quodquod VGdv. quo rH.
tristitia omnis abolereturaboleretur dTS. -letur VG. -letusRE. -leatur v.. est autem suci praedulcis.
prodest et orthopnoicis radixradix VGdVerc. tradicio E. -itio R. (-itio
radicis Ven.). eius in aqua ieiunis pota.
estpota est VGdv. potest r. autem candidacandida dC.idus rv. intus et dulcis. bibitur et contra serpentium
ictus ex vino. mures quoque contrita dicitur
necare.
Diosc. II 26. (cfr. Scribonius 188). Habrotonum duorum traditur generum, campestre
ac montanumuolumus Ev. a. S. nolu-
mus R.. hoc feminam, illud marem intellegiintellegentibus GdT. volunt.
amaritudo absinthii in utroque. Siculum laudatissimum,
dein Galaticum. usus et foliis, sed maior semini ad excalfaciendum
adest calfaciendum R. ad calf- v. a. G., ideo nervis utile, tussi, orthopnoeae, ruptis
, convulsisruptis conuulsis ego. cfr. § 126. XX 75. 146. 178. 2 43. XXII 40. 76. uulfis (uulfis R. uuluis V2) corruptis (ruptis d) ll.conuulsis ruptis v., lumbis, urinae angustiis. datur bibendum
manualibus fasciculis decoctis ad tertias partes; ex his
quaternis cyathis bibiturbibitur R (?)v. bibuntur r. an quaterni
cyathi bibuntur?. datur et semen tusum in aqua
drachmae pondere. prodest et vulvaeuulsae RE.. concoquit panospani RE. (coquitur) panisv.a. Verc.
cum farina hordeacia et oculorum inflammationi inlinitur
cotoneo malo cocto. serpentes fugat; contra ictus earum
bibitur cum vino inliniturque, efficacissimum contra ea,
quorum veneno tremores et frigus accidunt, utut dExv. et VG. scorpionum
et phalangiorum; et contra venena alia pota prodest
et quoquo modo algentibus. vis ei etuis ei et ego. est et Vx.est G. et R. et ad d(?)v. extrahendiextrahenda v. eaeas dx.,
quae inhaereantinhaerent d (?) v. a. S. corporibus. pellit et interaneoruminter araneorum VG. mala.
ramo eius, si subiciatur pulvino, venerem stimulari aiunt,
efficacissimamque esse herbam contra omnia veneficia, quibus
coituscohitus x. cohibitus R. inhibeaturinhibetur x..
Diosc. III 41a (I 58). Leucanthemum suspiriosissuspirioso R. medetur duabus
partibus aceti permixtum. sampsuchumsamsucum Rxv. a. C. sive amaracum inin om.R.
Cypro laudatissimum et odoratissimum scorpionibus adver- 5
satur ex aceto ac saleet sale xv. a. G. inlitum. menstruis quoque multum
confert inpositum. minor eidemminor eidem GdTxS. minore item R. in ore idem V.
minor est eidem v. poto vis. cohibet etcohebetet et R. oculorum
epiphoras cum polenta. sucus decocti tormina discutit
. et urinis et hydropicis utile. movetmouet et Rv. aridum sternumenta
sternutamenta dxv. a. S.. fit ex eo et oleum, quod sampsuchinumsampsuchinum C. sam sucinum (-usinum V) ll. v. vocatur
aut amaracinum, ad excalfaciendos molliendosque nervos;
etet folia Rv. a. Brot. vulvas calfacit. folia suggillatis cum melle et luxatis
cum cera prosunt.Diosc. II 207. (208).
Anemonas coronarias tantum diximus, nunc64 sq.
reddemus et medicas. sunt qui phrenionphrenion H. fremion (-meon G) ll. phenion C. phemion v. phaenion vet. Dal. cfr. schol. Theocr. 5, 92. vocent. duo
eius genera: prima silvestris, altera cultis nascens, utraque
sabulosis. huius plures species: aut enim phoenicium
florem habet, quae et copiosissima est, aut purpureum
aut lacteum. harum triumtria VG. folia apio similia suntsuntom. x v. a. G. nec temere
semipedemsemipedem dG. -pede Rx. -pide r. altitudine excedunt, cacumine asparagi.
flos numquam se aperit nisi vento spirante, unde et nomen
accepere. silvestri amplitudo maior, latioribus durio-
ribusquelatioribus durioribusque ego e Diosc. latioribusque ll. v.
latioribus G. foliis, flore phoenicio. hanc errore ducti arge-
19,168monen putant multi, aliialia VG. rursus papaver, quod rhoeanrhoean C. rhyan VGv. ryan dx.
rhyn R.
vocavimusuocauimus GTfxRS. appellauimus rv.. sed distinctio magna, quod utraque haechaecVGRv. estdfx. postea
florentflorens f. floret v.a. J., nec aut sucum illarum anemonae reddunt aut
calyces habent nec nisi asparagi cacumen. prosunt anemonae
capitis doloribus et inflammationibus, vulvis mulierum.
lactelacte ego e Diosc. lactill. v.dist. ego. quoque et menstrua ' cient cum tisanatisina V. ptisana dv. a. S. typsana x. sumptaesumpta ut R. aut
vellere adpositae. radix commanducata pituitam trahit,
dentes sanat, decocta oculorum epiphoras et cicatrices.
Magimagi v. magni (-nū R) ll.occultumoccultum ego. multum
ll. V. quiddamquiddam VGdR. quidam xT. quidem v. iis tribuere, quaequae CFW Müller p. 20. quam ll. v. primum aspiciatur
eoeo ll. v. in D cum U 469. anno tolli iubentes dicique colligi eameas v. a. G. tertianis
et quartanis remedio, postea adligarian ligari? florem panno russeo
et in umbra adservari, ita, cum opus sit, adalligarialligari v. a. G.. quae
ex his phoenicium florem habet, radice contrita cuicumque
animalium inposita ulcusulcus VG.ulcerum rv. an ulcerosum? cfr. XVII 106. facit stypticastipica dTx. septica G. (stipticam uim v). vi; et ideoan ideo et?
expurgandis ulceribus adhibetur.
Diosc. II 125. Oenanthe herba nascitur in petris, folio pastinacae
, radice magna, numerosa. caulis eius et folia cum
melle ac vino nigro potapotu dx. facilitatem pariendi praestant
secundasque purgant, tussim ee om.R. melle tollunt, urinam cient.
radix et vesicae vitiis medetur.
Diosc. IV 57. (Th. H. IX 19, 3). Heliochrysumheliochrysum TB.cfr. § 66, helichr- dfv (S). helychryssum (elychr- R)VR. helycrisum Gx. alii chrysanthemonchrysanthemon v e Diosc. chrysanthon VdTf. chryssaton R. crysanton
Gx. vocant, ramulos
habet candidos, folia subalbida, habrotono similia,
ad solis repercussum aureaeaulae R. lucis in orbem veluti corymbis
dependentibus, qui numquam marcescunt; qua de causa
deos coronant illo, quod diligentissime servavit Ptolemaeusptolomaeus VGD. tholomeus x.sed cfr. XII 76. XIII 70. 93.
Aegypti rex. nascitur in frutectis. ciet urinas ee om.R. vino
pota et mensesmeses x. messes.. duritias et inflammationes discutit, ambustis
cum melle inponitur. contra serpentium ictus et
lumborumac (pro aut)xv.a.G. vitia bibitur. sanguinem concretum ventris aut
vesicae absumit cum mulso. foliafolio Gdfx. eius tritatrita TH. trito dx.om. rv(D). trium obolorum
pondere sistunt profluvia mulierum in vino albo. vestes
tuetur odore non ineleganti.
(cfr. IX 140). Diosc. IV 63. Hyacinthus in Gallia maximegalliam exime R. Gallia eximie v. a. H. provenit. hoc
ibi fucofuco H cum Gronovio. loco ll. v. pro cocco B. an loci (cfr. VI 30) velcocci loco vel colore? hysginum tingunttingunt VGdTxH. tinguit Rv. tingi tur C.. radix esteius (pro est) G. bulbacea, mangonicis
mangoni (mag- x) suis GdTx. venaliciis pulchre notaualde nota x., quae e vino dulci inlita pubertatem
coercet et non patitur erumpere. torminibus et
araneorum morsibus resistit. urinamet urinam dx. impellitan pellit?. contra serpentes
et scorpiones morbumquemorborumque GfR. regium semen eius cum
habrotono datur.
Diosc. III 104. 105. Lychnislychnis B. (lignys v). contra lychnis (lychinis G. lycinis x) ll. cfr. ad § 151. quoque flammea illa adversus serpentes
et scorpiones et crabronesscabrones R. similiaque bibitur e vinoe uino v e Diosc. uini R. lini VGf. om. r. semine
trito. silvestris eadem stomacho inutilis. alvum solvit
, ad detrahendam bilem efficacissima duabusa duabus dx. drachmnis,
scorpionibus tam contraria, ut omnino visauiso G. uisi R1. eaea om.RdTx. torpescant.
radicemradicem - uo cant om.Gf. eius Asiani bolitenboliten dv. -ter R. uoliten r. vocant, qua adalligataalligata V2. v. a. S. oculooculo om.dTx.
albugines tolli dicuntur.
Pl. iun. p. 96, 9. Et vicapervica sive chamaedaphne arida tusa
hydropicis datur in aqua cocleariicocleari GRv. -ari//V.cfr. XX 242.-aris x. cochlearis dfH. cfr. XXIII 76. XXVI 104. XXX 62. 68. mensura, celerrimeque
reddunt aquam. eadem decocta in cinere sparsa vino tumores
an umores?cfr. XXIII 3. XX 33. siccat. auribus suco medetur. alvi vitiisalui uitiis ego. aluminis x. aluinis rv. aluis codd. B. inposita
plurimum prodessemultum prodesse dxv.a.S. diciturcreditur x..
Diosc. IV 144. Ruscirusticis R. radix decocta bibitur alternis diebus in
calculorum valitudine et tortuosioretoruosiore Vv. a. C. toruoslute x. urina vel cruenta.
radicem pridie erui oportet, posteroposterior R. mane decoqui, ex eoea C.
sextarioSexta rium C. vini cyathis duobus misceri. sunt qui et crudam
radicem tritamtritas R. ex aqua bibant, et in totum ad viriliaet uirilia R. cauliculis
eius exeius ex VdTfxH.uino ex R. eius in uino et v. aceto tritis nihil utilius putant.
Diosc. III 43.—II 128. Batisbactis dx v. a. B. beatis R. quoque alvum mollit. inlinitur podagricis
crudacruda VdTfxH. tura R. tosta v. et contunsa. acinon et coronarum causa et ciborum
Aegyptii serunt, eademqueeadlemue dx. erat quae ocimum, nisi
hirsutior ramis ac foliis esset et admodum odorataodorato R.. ciet
etet om.Rv. a. S. mensesmeses R. et urinas.
Colocasia Glaucias acria corporis leniri
putavit et stomachum iuvari.
Diosc. III 143. (cfr. XXVI 84). Anthaliian thali VS. antali x., quod Aegyptii edunt, nullum aliumaliud R.
reperi usum. sed estsed est VdfxH. et est R. est et v. herba anthyllium, quamquam dv. quem r. alii anthyllum
anthyllum dfH. -llium R. an thillum V. antillum xT. anticellion C ex indice. -llum v. vocant, duorum generum: foliis et ramis lenticulae
similis, palmipalmi VB. palme rv. altitudine, sabulosis, apricis nascens, subsalsa
gustanti; altera chamaepityi similis, brevior et hirsutior
, purpurei floris, odore gravis, in saxosis nascens.
prior vulvis aptissima, exet ex Rv.a.H. rosaceo ac lacteuel lactedTx. inposita, et
vulneribus. bibitur in stranguria reniumque harenisarenis Gronov. anseris ll. doloribus v. a. H. tribus
drachmis. altera bibitur in duritia vulvarum et in
torminibus et in comitiali morbo cum melle et aceto quattuor
drachmis.
Diosc. III 145. (Celsus II 33). Partheniumcontra (cocta T) parthenium (carthemium x)VdTxv. a. G. cfr. § 151. alii leucanthesleuchantes VTx., alii amaracumamaracum S cum B e Diosc.amnacum ll. H. tamn- v.
vocantuocant om.dx., Celsus apud nos perdiciumpellecium Rv. a. B. et muralemmuralem fa H. cfr. index. -leum ll. -lium v.. nascitur
in hortorum saepibus, flore albo, odoreodoreom.x. malimalo margo Dal. sed cfr. Diosc. IV 144. , sapore amaroamaro om.dx..
ad insidenduminsedendum VRv. a. C. decoctaedecoctae ll. G. -cta D. -cta et S. -ctum v. in duritia vulvarum et inflammationibus
lac. ego indicavi; excidit usus est....., sicca cum melle et acetoan uel aceto pota? cfr. Diosc. inposita detrahit
bilemdetrahit bilem dTxRS. bilem detrahit Vv. atram; ob hocan ad hoc (= praeterea)? cfr. Diosc. contra vertigines utilis et calculosiscau culosis R..
inlinitur et sacro igni, item strumis cum axungia inveterata
. Magimagi Rv. agi Vd. agit x. contra tertianas sinistra manu evelli eam iubent
dicique, cuius causa vellatureuellatur x., nec respicere, deindein eius dv. dein Vx. cuius R.
eius folium aegri linguaelingua dxR. subicere, ut mox in cyatho aquae
devoretur.
Diosc. IV 72. (Th. H. IX 11, 5). 73. TrychnotrychnofB (H). -ne VRVerc. tricnum dT. Arycnū x. strychne v. a. B. -no C., quam quidam strychnonstrychnon fv(H). Strycnum dTx. sthrynum V. strhyinum R. trychnon C. scripsere,
utinam necne J e coni. S. coronariicoronariis Vdx. in Aegypto uterentur, quos invitat
hederae foliorumfoliorum ll. v (Brot.). forum C e coni. B. similitudo in duobus eius generibus, quorum
alterum, cui acini coccinicoccinei Vv. a. S., granosigranos R. inin dTxBrot. om. rv. folliculisfolliculi Rv. a. Brot., halicacabon
halicacabon dS. -bum v. alii caccabon (caca- x. -bum R)r. vocant, alii callion, nostri autem vesicariam, quoniam
vesicae et calculis prosit. frutex est surculosus verius
quam herba, folliculis magnis latisquelatisque v. lacisque R. laxisque r. et turbinatisturbitatis R. grandigrandi
v. -dis R. drachmis (-gmis x)r.
intus acino, qui maturescit Novembri mense.Diosc. IV 71. (Th. H. VII 15, 4. IX 11, 5). 74. tertio folia
sunt ocimi, minime diligenter demonstrando remedia, non
venena, tractantibus, quippe insaniam facit parvo quoque
sucoan suci?. quamquam et Graeci auctores in iocum vertere.
drachmae enim pondere lusum furorisfuroris ego.
pudoris df1Rv. om.rTf2. gigni dixerunt,
species vanasuarias x.an recte? imaginesque conspicuas obversariobseruariVx. demonstrantes
; duplicatumduplicari R. hunc modum legitimam insaniam facere
; quidquid vero adiciatur ponderi, repraesentarirepraesentare dTx. mortem
.Diosc. IV 75. 74. Th. H. IX 11, 6. hoc est venenum, quod innocentissimiinno centissimum x. auctores
simpliciter dorycnion appellavere ab eo, quod cuspides in
proeliis tinguerentur illo passim nascente. quiqui B. quo ll. v. parciuspartius x. opertius J.
insectabanturinsectabantur Gronov. (H). inspect- VdTx. spect- Rv.spectauerant B., manicon nominaveremagni (magi v) cognominauere Rv. a. B.; qui nequiter occultabant
, erythron aut neuradaneurada VfH. neruada dx. nexuada T. neurata R. -rita v.rida G.aut,aut ut J e coni. S. ut ll. v. ut nonnulli, perissonperisson ne B e Theophr.sone VTxRv. -son in f. -son dH., ne
cavendi quidemquidem Vv. quid estR.om.dTfxH. causa curiosius dicendum.Diosc. IV 73. Th. H. VII 7, 2. quin et alterum
genus, quod halicacabonhalicacabon v. alii cacabon (cacc-Vd) ll. vocant, soporiferum est atque
etiam opiocopio R. velocius ad mortem, ab aliis morion, ab aliis
molymoly v. moti VxR. mothi d. appellatum, laudatum vero a Dioclea dioded Bas. adnocle x. ad loclem V. ad locre R. a locro v. et Euenoreeuenore a dxBas. -nore VH. fruenda R. ad fruendum et v.,
a Timaristo quidemqui dam R. quod ē x. etiam carmine. miraminora (-rem v) obliuionem Rv. a. Bas. oblivione innocentia
einnocentiae Bas. -tia dxR. minus nocentia V. in-
ducentes v. 19—p. 438, 1 dist. ego.—quippe praesentaneum remedium ad dentium
mobiles firmandos, si colluerentursiccoluerunt R. halicacabohalicacabo in P. -bo v. a. H. hauec-
cabon V. alii (ali- T) cacabon r.in vino—uino ll. P. uni v. a. H.
exceptionem addidere, ne diutius idid Vdxv. sit R. fieret; delirationemdelirationi R.
enimdist. ego. gigni. nonnon ego. eoll. J. en H cum Gron. eo nec v. (eodem S). demonstrandadem monstrandadTx. monstr- S. demonstrando D cum U 471. remedia, quorum medicina
maioris mali periculum adferat: commendeturcommen detur dTxU 472. -datur r v. a. D. o ergoergo ll. H. et Bas. enim v. in cibis
tertiumdist. U l. l. genusan primum genus? cfr. Diosc. licet acac U l. l.a R. autem S. om. rv. praeferatur hortensiishortensiis S cum Gronovio. -sis VTRv (D). -sium dxH. saporibus et
nilnihil dT. sit corporis malorum, cui non salutares trychnos Xenocrates
praedicet; non tamen auxilia earumearum ego. eorum
ll. v. tanti sunt,
ut ideo pluraideo plura coni. Dal. id pletura VdTfx. id pituraR. uel profutura v.a.S. laesura J cum P. nosnos VdTfxJ. non
Rv. del. Bas. de iis commemorare fasnefas v. a. Bas. putem, praesertim
tanta copia innoxiorum medicaminum.Diosc. IV 73. 74. halicacabi
radicem bibunt qui vaticinariuaticinari VS (cum Salm.).nare dTx. -nandi Rv. gallantesquegallantesque Salm. (U 472). -tes quo
ll. callentes quod (que S) v. a. D. vereuere ll. S. furere v. ad confirmandas
superstitiones aspiciaspicere (om. se) R. se volunt. remedio est—
id enim libentius rettulerim—aqua copiosa mulsa calida
potupotui R. potui data v. a. S.. nec illud praeteribo, aspidum naturae halicacabum
in tantum adversamaduersa VR., ut radice eius propius admota soporetur
saporetur d. uap- x. illa soporesapore dx. enecans vis earum. ergo trita ex oleo
percussis auxiliatur.
Th. H. VII 7, 2. Nicand. ther. 626. Diosc. II 209. Corchorum Alexandrini cibi herbaherba om.dTx. est convolutis
foliis ad similitudinem morimori v. muri d. -ris r., praecordiis, utut Rv. om. r. ferunt,
utilisutilem xT. alopeciisquealopeciisque v. -pacisque R. -peciis x. -piciis r. et lentigini. boum quoque scabiem celerrime
sanari ea invenioinuenio v. -ento ll., apud Nicandrum quidem et
serpentium morsus, antequam floreat.floreat v. -ret ll. S.
Diosc. III 97. Nec de cnecocnecodS. cnico Vv. eneco x. gneco R. sive atractylide verbosius dici par
esset, Aegyptia herbaaegyptiam herbam d Tx., nini om.xT. est et v. a. G. magnum contra venenata animalia
praeberetpraebere xT. -bet v. a. G. auxilium, item adversus fungos. constat a
scorpione percussos, quamdiu teneant eam herbameam herbam Rv., non
sentire cruciatum.
Et pesolutampesolutam S (coll. ind.)-ta Vdx.persoluta R. -tam v. Aegyptus in hortis serit, coronarum
gratia. duo genera eius: femina ac mas; utraque
subdita venerem inhiberi, virorum maxime, tradunt.
Pl. iun. p. 9, 13–16. Et quoniam in mensuris quoque ac ponderibus
crebro Graecis nominibus utendum est, interpretationem
eorum semel hoc in loco ponemus: drachma
Attica—fereuere R. enim Attica observatione medici utuntur—
denarii argentei habet pondus, eademque vi obolos pondere
efficit, obolus x chalcos. cyathus pendetpende R. per seper seom.V1dTxH. drachmas
x; cum acetabuliacetabulis R. mensura dicitur, significat heminaeemine x. minae R.
quartam, id est drachmas xv. mna, quamomnia quam R. nostri minam
vocant, pendetuocant pendet dv. uocant pendentVx. pendent uocant R. drachmas Atticas C.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXII
Implesse poterant miraculum sui natura atque tellus
reputantiumreputanti J e coni. S. vel priorisuel prioris tantum om.VTx. tantum voluminis dotes totque
genera herbarum utilitatibus hominum aut voluptatibus
genitagenitas et Vx.. sed quanto plura restant quantoque mirabiliora
inventu! illaillarum D e coni. Strackii. enim maioremaiore inVG. -orem R. -ore rv. in parte cibicibi parte R. aut odoris decorisve
ucterisue R. commendatio ad numerosa experimentaexpedimenta Vx. duxit; reliquarum
potentia adprobatadprobant (app- x) dx., nihil ab rerum natura sine
aliqua occultiore causa gigni.
Caesar b. Gall. V 14, 2. Pompon. Mela III 6, 5. Equidemequidem Rxv. et quidem r. et formae gratia ritusque perpetui
inut in R. corporibus suis aliquas exterarum gentium uti herbis
quibusdam adverto animoanimum RG.. inlinuntilliniunt x. certese//tae R. aliisaliis dv. alias r. aliae faciem
in populis barbarorum feminae; maresque etiam apud Dacos
dist. ego. et Sarmatas corpora sua inscribuntscribunt dx.. similisimili (sc. herba) ego. -lis ll. S. -le v. plantagini
—glastum in Gallia vocaturuocaturll. v. (J). -tur quo B.—Britannorum coniuges nurusque
toto corpore oblitae quibusdam in sacris nudaeet nudae RG.
incedunt, Aethiopum coloremcolore R. imitantes.
iam vero
infici vestes scimus admirabili fuco, atque, ut sileamustaceamus dTx.
Galatiae, Africae, Lusitaniae granigrani vet. Dal. -nis VdRv.om.x. e granis D e coni. S. granum (cocci) Salm. coccum imperatoriisimperatoris VxDal.
dicatum paludamentis, transalpina Gallia herbis Tyriatyria dTfxBrot. -10 r. -ium v. atque
conchyliaconcilia Vx. conchylium v. a. Brot. tinguit etet om.Rv. a. S. omnes alios colores. nec quaerit in
profundis murices seque obiciendoobiiciendos R. obiciendam x. escam, dum praeripitpraerupit R.,
beluis marinismarinis Rv. maris rS. intacta etiam ancoris scrutatur vada, ut
inveniat per quod facilius matrona adultero placeat, corruptor
corrupto Vdx. insidietur nuptaesubte (pro nuptae)R.: stans et in sicco carpitcapit R., quo
frugemfrugem S. -ge ll. -ges H. -gi v. modomundos
B.. sed culpantsed culpant RS. sed culpa non rH. exculpat v. abluiabluit usum x. his G. usu v. usu; alioquialioquin dTx. fulgentius
instrui poterat luxuria, certe innocentius.
Non estnon est om.R v. a. Bas. nunc propositum ista consectari, nec
committemuscommittemus Bas. omitt- ll. v. (Brot.) de mendo cfr. p. 196, 9., ut subiciendo viliorauiliora T. utiliora (-ria V) ll. v. tutiora Hcum Gronovio. olitoria J. luxuriam utilitateutilitate G. uilitate ll. v. (H). circumscribamus
, dicturi et aliasaliax. herbis tingui parietes nec pingiparietes nec pingi lapide ego coll. XXXV 117. 118 et 3.lapides parietes (et add.x. -ete R) nec pingi (pingendi dx) ll.lapides parietesque (-etes S) pingi Bas. pingi del. v.
lapide. nec tinguendinec tingendi nec pingendi v. a. Bas. tamen rationem omisissemusomisimus R., si umquam
eaea VRv.et d.om.x. liberalium artium fuisset.cfr. Plin. XXV 105. Festus p. 321. Isidor. 17, 9. interim fortius agetur,
auctoritasque, quanta debet, etiametiam Rv. nam r. surdis, hoc est ignobilibus
ignobilius V.hoc est ignobilibus glossema esse dixit Gronov. (J). cfr. § 14., herbis perhibebitur, siquidem auctores imperii Romani
conditoresque immensum quiddam et hinchinc v. hic ll. sumpsere,
quoniam non aliunde sagmina in remediis publicis fuere
et in sacris legationibusquelegationibus quae Vx. verbenaeuerbene
x. herb- V. uerbere R.. certe utroqueutraque Vdx. nomine
idemarea vet. Dal. significatur, hoc est gramen ex arce cum sua terra
evolsum, ac semper e legatiset legati Rv. a. H., cum ad hostes clarigatumque
mitterentur, id est reseft res v. ei fores Vdx. res R. raptas dare repetitum, unus
utique verbenarius vocabatur.
cfr. Plin. XVI 9. 7.. Festus p. 190 (Paulus p. 191). Corona quideman in delendum? nulla fuit graminea nobilior in
maiestate populi terrarum principisterrarumque principiis VxR. praemiisqueprae miisque Rv. praemissa (prem- x) ut r. an praemiis quoque (ut iungantur populi praemiis quoque gloriae terrarum principis)? cfr. X VI 10 extr. gloriae.
gemmataegeminatae x. et aureaeaurae R., vallares, muralesmurales om.R., rostratae, civicae,
triumphales post hanc fuere suntque cunctae magnomagno om.xT. intervallo
magnaquemagna x. differentia. ceteras omnes singuli, et
duces ipsiipsi duces dx. imperatoresque, militibus aut aliquando collegiscollegis VxS. -giis rv.
dedere, decrevit in triumphis senatus cura belli solutus
et populus otiosus,
gramineagraminea G. -neam ll. v. numquam nisi in desperatione
suprema contigit, nulli nisi ab universo exercitu
servatoser uata (seua- x)Vdx. decreta. ceteras imperatores dedere, hanc solam
miles imperatori. eademeademque x. vocatur obsidionalisuocatus obsidione malis dx. liberatisliberatus R. liberatis obsidione om.x. obsidione
abominandoque exitu totisexitu totis VdTfxS. exitiitos R. exitio totis v. castris. quod si civicae
honos uno aliquo acac om.dx. vel humillimo cive servato praeclarus
praecerus R. sacerque habetur, quid tandem existimari debet unius
virtuteuirtute Vdxv. sunt ute R. servatus universus exercitus? dabatur haec viridiuiridiVv. -dis rf.
ee dTxv.om. r. graminegramina R. decerptodecrepto x.decerto x. inde, ubi obsessosobsessus dx. servasset aliquis.
namque summum apud antiquos signum victoriae erat herbam
porrigere victos, hoc est terra et altrice ipsa humo
et humationehumanitione Vdx. etiam cedere, quem morem etiam nunc durare
apud Germanos scio.
cfr. Plin. VII 101. XVI 14. Festus p. 190. Livius VII 37, 1–3. Valer. Max. I 7, 3. Donatus est ea L. Siccius Dentatus semel, cum
civicas quattuordecim meruissetmeruisse V. 22. p. 443, 1 centiens uiciens ego coll. VII 101 et Festo. cxx xR. +++ V. cxx proeliis d(?)v. depugnassetque centiens
viciens semper victor. tanto rarius est servatorem unum
a servatis donari. quidam imperatores et saepius donati
sunt, veluti P.P. om.Vdx. Deciusdecius unus dx. decumus V. Decius primus v. a. B. Mus tribunus militum abuna ab vet. Dal. exercituercitu R.,
alteraalter R. ab his, qui in praesidio obsessi fuerant, quanta esset
eius honoris auctoritas, confessus religione, siquidem donatus
bovem albumbobem albus V. Marti inmolavit et centum fulvos, qui
eieis x. et R. virtutis causa dati fuerant simulsimul obressis R. ab obsessis. hic Deciusdecimus Vdx.
postea se consul Imperiosoimperioso G. —rio ll. v. conlega pro victoria devovit.
Livius XXII 30, 2.data est et a senatu populoque Romano, qua claritate
nihil equidem in rebus humanis sublimius duco, Fabio
illi, qui rem omnem Romanamhumanam x. restituit non pugnando;
nec data, cum magistrum equitum exercitumqueet exercitum Rv. eius servasset
,—tune satius fuit nomine novonoua R. coronari appellatum
patrem ab his, quos servaverat,—sed quosed quod dx. dictum
est consensu honoratus est Hannibale Italia pulso, quae
corona adhuc sola ipsius imperii manibusmanibus Vv. manus R. manu dTx. inposita est etet om.Vdx.,
quod peculiare ei est, sola a tota Italia data.
Livius XXII 60, 11. Praeter hos contigit eius coronae honos M. Calpurnio
Flammae tribuno militum in Sicilia, centurioni vero
uni ad hoc tempus Cn. Petreiopetreio fv. treio VR. creio r. Perreio Dal. Atinati Cimbrico bello.
primum pilum is capessens sub Catulo exclusam ab hostehoc (pro hoste) Rv. a. H.
legionem suam hortatus tribunum suumsuum om.x. dubitantem per
castra hostium erumpere interfecit legionemque eduxit.
invenio apud auctores eundem praeter hunc honorem adstantibus
Mario et Catulo cos. praetextatum immolasse ad
tibicinem foculo posito. scripsit et Sulla dictator ab exercitu
se quoque donatum apud Nolam legatum bello Marsico
, idque etiam in villa sua Tusculana, quae fuit postea
Ciceronis, pinxitpincxit R. finxit xT.. quod si verum est, hoc exsecrabiliorem
eum dixerim, quandoquidem eam capiti suo proscriptione
sua ipse detraxit, tanto paucioribus civium servatis quam
postea occisis. addat etiamnum huic gloriaegloria R. superbum
cognomen Felicem, ipse tamen obsessis in toto orbe proscriptis
hachac G. haec (hec x) ll. v. corona Sertorio cessit.cfr. Livius per. XLIX. Aurelius Victor 58. Aemilianumaemiliario R. quoque
Scipionemscipione R. Varro auctor est donatum obsidionaliobsidioni alii dx. in Africa
Manilio consule, IIIIII R. tribus G. om. rfv. cohortibus servatis totidemque ad servandas
eas eductis, quod et statuae eius in foro suosuo om.dTx divus
Augustus inscripsitinscripsit ego. cfr. XXXIV 17. XXXV 154. XXXVI 64. 83. scripsit VdTfxv. om.R. adscripsit G. subscr- Gronovius.. ipsum Augustumipsum augustum om.R. M.M.om.x. cum M.v. a. H. Cicerone filio
consuleconsulem v. a. H. idibus Septembribus senatus obsidionali donavit;
adeo civicaciuitas VdTfx. non satis videbatur. nec praeterea quemquamquemquam hac d(?)v.
invenimus donatum.
Nullae ergo herbae fuere certae in hoc honore,
sed quaecumque fuerant in periculi sede, quamvis ignobiles
ignotaeque, honored nobilem faciebant, quod latereletare V.
apud nos minus quideman equidem? miror cernens neglegi ea quoque
, quaequae om.x. ad valitudinem conservandam cruciatusque corporis
propulsandos et mortem arcendam pertinent. sed
quissi quis x. non mores iure castigetcastigat R.? addidere vivendi pretiapretio RG.
deliciae luxusquelux quae V.; numquam fuit vitae cupido maior nec
minor cura. aliorum hanc operaeopere T. -ri dx. -ram v. a. G. esseesse om.RG. credimus acac Rv.om r. H. nene Rv. de rJ. nec Dal.
mandatomandato V2Txv. -ta V1d. manducata R. quidem nostro alios id agere, medicisque provisum
esse pro morbismorbis ego. cfr. XXI 157. bonis ll.f. (proh bonis v). nobis H cum Gronovio.. ipsi fruimur voluptatibusuoluptatis Rv. a. H. et, quo
nihil equidemet quidem V. probrosius ducoduci d. dici x., vivimus aliena fiducia.
immo vero plerisqueplerisque v. plerique (pleni- R) ll. an recte? ultroultra xf. etiam inrisuiinrisui (in risu v) sumus C. in re suibus (sumus R2 ) R. in risum in usu V. in risum iu.ufif f. in risum minus dx.an in risui uenimus? cfr XXVII 106. XXXI 16. sumus ista commentantes
commen tantes dv. -tantis RS. -tatis rf. atqueatque d(?)v. quae r. frivoli operis arguimurarguuntur x.an quae friuoli operis (sc. esse) arguuntur? cfr. XXV 22., magnomagna Rv. a. H. quamquam
inmensi laboris solatiosolatia V1v. a. H., sperni cum rerum natura, quam
certe non defuisse nobis docebimus et invisisinuisi R. quoque herbis
inseruisse remedia, quippe cum medicinas dederit etiam
aculeatis. haec enim proxime restant ex iishis VdxC., quas priorepriori xC.
libro nominavimus, in quibus ipsis providentiam naturae
satis mirarimirari VdTxH. admir- Rv. amplectique non est. dederatdedere et R. -rat et v. a. G. quas diximus
molles cibisque gratas, pinxerat remediaet media in V. et mediam d. et inediam x. et remedia in v. a. G. in floribus visuque
uisique R. ipso animos invitaverat etiam deliciis auxilia permiscens
:enen ego. cfr. XXXVI 118. in R.om. rH. indev., excogitavit aliquas aspectuaspectus V. hispidas, tactutractatu dTx. truces
dulces x., ut tantum non vocemuoce R. uocemus dx. ipsius fingentis illas rationemque
reddentisillam rationesque reddentes R. exaudireexaudire Rv. audire r. videamuruideamus R., ne scilicetscilicet ego. se ll. v. de errore cfr. XXXIV 24, de dictione IX 105. 112. XXI 13. XXIII 112. XXXV 162. depascat avida
quadripes, ne procaces manus rapiant, ne neglectaneglecta (om. ne) Vdx. vestigia
obterantobterantdxv. obtenerant V. obtegant R., ne insidens ales infringat, iishis G. has v. muniendo aculeis
telisque armando, remediis ut tuta ac salvatutae ac saluae vet. Dal. sint. ita
hoc quoque, quod in iishis xfS. odimus, hominum causa excogitatum
excogitati unus est R. est.
Diosc. III 21. Clara in primis aculeatarum erynge est sive
eryngion contra serpentes et venenauenenata v. a. H. cfr. XXIX 105. V 16. omnia nascens. adversus
ictus morsusque radix eius bibiturbibetur R. drachmae pondere
in vino aut, sisi ut vet. Dal. plerumque tales iniuriasiniurias Rv. miseriasrf. comiteturcomitatur v. a. J.
et febris, ex aqua. inlinitur plagis, peculiariter efficax
contra chersydroschersydros B e Nicandro. chry sodos Rv. a. G. -sutidas V. -supidas d. erysupidas x. (chrysaspidas coni. B). ac ranas. omnibus veroomnibus uero v. uero omnibus ll. J. uero
om.T. contra toxica
et aconita efficaciorem Heraclides medicus in iure anseris
decoctam arbitraturdecocta arbitrantur R.. Apollodorus adversus toxica
cum ranavidetur aut cum rana corruptum esse aut post rana intercidisse in aceto vel tale quid. decoquit, ceteri in aqua. ipsa dura, fruticosa,
spinosis foliis, caule geniculato, cubitali et maiore aliquandoaliquando Vxv. -anto r Dal.,
alia albicans, alia nigra, radice odorata. etet 10 dist. ego. sativa quidem
est etet Vdx. sed RJ. sed et v. sponte nascitur in asperis, saxosissaxosis R. et sax- rv., set inset in ego. et in Rv. et r. litoribus
maris durior nigriorque, foliofolia R. apii.
Ex his candidam nostri centum capita vocant.
omnes eiusdem effectus, caule et radice in cibos Graecorum
receptis utroque modomodo Rv. in otio (ocio x)r., sive coquere libeat sive cruda
vesci. portentosum est, quod de eade ea dxv. dea V. deta R. traditurradiutur R. dr??? x., radicem eius
alterutrius sexus similitudinem referre, raroraram v. a. J. inventoinuento R. -tu rv. an inueniri (scriptum inuenin, dein -niu)?, set
si viris contigerit mas, amabiles fieri; ob hoc et Phaonemphaonem v. phaeonem (pheo- Vdx)et ll.
Lesbium dilectumdilectum Vv. -tos r. a Sappho, multamultae RG. -taeque v. circa hoc non Magorum
solumsola x. vanitateuanitates Rv. a. S., sed etiam Pythagoricorum.Diosc. III 21. sed in
medicomedicinae (-ne x) dTx. usu praeter supra dicta auxiliatur inflationibusinflammationibus f.,
torminibus, cordis vitiis, stomacho, iocineriiocinori R., praecordiis in
aqua mulsa, lieni in poscain posca om.x., item ex mulsa renibus, stranguriae
, opisthotonisopisthotonis TfS. -tonos RV. -tonicis d(?)v., spasmis, lumbis, hydropicis, comitialibus
, mulierum mensibus, sive subsidantsubdidant V. sive abundent,
vulvarumque omnibus vitiis. extrahit infixa corpori cum
melle. strumas, parotidas, panos, recedentes ab ossibus
carnes sanat cum axungiaexsungia V. salsa et cerato, itemidem Vx. fracturas.
crapulamcrapulas RS. praesumptapraesumptam Vdx. arcet, alvum sistit. aliqui e nostris
sub solstitiosolistitio Vf. colligi eam iussere, ex aqua caelesti inponi
omnibusdist. ego. cervicis vitiis. oculorum quoque albugines sanare
adalligatam aliquiadalligatam aliqui ego. -tamque VR. -tam rv. tradiderunt.
cfr. Th. H. I 10, 6. VI 1, 3. Sunt quiquae R. et acanumacanum S. (-non v). arcanum R. canum r. eryngioeryngio v. erygio (-ion R) ll. adscribantadscribat R., spinosam
brevemque et latam herbamherbam et latam x. spinisque latioribus.
hanc inpositam sanguinem mire sistere.
Diosc. III 5. Alii eryngeneryngen dv. erygen r. falso eandemeadem VR. putavereputauerunt dv. a. S. om.x. esse etet om.Vdx. glycyrr
hizamglycyrrhizam v. glyzyrrizam VdR. Elicirizam x., quare subiungi eam protinus refert. et ipsa
sine dubio interet inter x. aculeatas estest om.dx., foliis echinatisecinatis V. reci-
dx., pinguibuspinnatis R.
tactuquetactuque om.R. cumminosiscumminosis S. cfr. XII 36. XIII 114. cumin- Vx. gummosis dv. gumminosis Brot. om.R., fruticosa, binum cubitorum altitudine
, florefloret R. hyacinthi, fructu pilularum plataniplantani V. -taginis dTx. magnitudinismagni tudine T..
praestantissima in CiliciaScylicia x. Scythia P., secunda Ponto, radice dulci et
hachac RG. haec rTfv. tantum in usu.Th. H. IX 13, 2 capitur ea vergiliarum occasu, longalonge Vdx.,
sucosa ceu lyciumsucosa ceu lycium ego e Diosc. (cfr. XXV 117. XXVII 133). ceu uitium VRv. ceu uitui dx. ceu uiti G. ceu lycium D cum U 474 (ad longa relatum, at cfr. Diosc.)., coloris buxei, melior quaequae ego. que ll. v. a. H. quam Gronov. nigranigri dxS., quaeque
lentaleta V. quam quaequamque Vx. fragilis. usus in subditis decoctaedecocta Rv. a. H.
aduel ad x. tertias, cetero ad mellis crassitudinem, aliquando et
tusaetusae (tunsae dS) quo dG. tusa et (e v) quo Rv. tonsa equo x. tunsa aequo V., quo genere et vulneribus inponitur et faucium vitiis
omnibus, item voci utilissimautilissima ego. -simo ll.v. suco sic, ut spissatus
est, linguaelinguae v. in linguae R. in lingua r. subdito, item thoraci, iocineri. hac diximus11,284
sitim famemque sedarisedatur V.; ob id quidamquidam om.R. adipsonadipsom x. ipro R. appellavere
eam et hydropicis dedere, ne sitirentsisterent Vd.. ideoan item (pro ideo)? et conmanducata
dist. ego. stomatice estest ego. est et ll. v. ulceribus oris; inspersa saepe et pterygiis
pterycis R (v. a. B). ptericiis x. -icos V.. sanat et vesicae scabiem, reniumrenum Vv. a. S. dolores, condylomata
, ulcera genitalium. dedere eam quidam potui in
quartanis drachmarum duarumet VxRv. ex dS. pondere et piper expiper ex ego. pipere ll. v. hemina
aquae. conmanducata sanguinem ex vulnere sistit. sunt
qui etqui et Rv. et qui VHack. qui r. calculos ea pelli tradiderunt.
Diosc. IV 15. cfr. XXI 98. Tribulitriboli VR (ut semper). unum genus in hortis nascitur, alterum
in fluminibus tantum. sucus ex iisex iis Rv. ex his rG. eius T. colligitur ad oculorum
medicinasmedicina V. remedia dTx.; est enim refrigerantis naturae et ideo
utilis contra inflammationes collectionesque. ulcera per se
erumpentia et praecipue in orein ore Vdxv. odore R. cum melle sanat, item
tonsillas. potus calculos frangit. Thracestoraces x. thores d., qui ad Strymona
habitant, foliise foliis VdTfx.an et foliis? tribuli equos saginant, ipsi nucleo
vivuntbibunt R. panem facientes praedulcem et qui contrahat ventrem
. radix caste pureque collecta discutit strumas, semen
adalligatum varicum dolores sedat, tritumtritumque x. verouero om.x. in aquaaqua Vdx.cfr. r Diosc. aquam Rv.
sparsum pulices necat.
Stoebe, quam aliqui pheonpheon dxBrot. cfr. XXI 91. phaeon V. peon Rv. phleon B. vocant, decocta
in vino praecipue auribus purulentis medetur, item oculis
ictu cruentatis, haemorrhagiae quoque et dysinteriae infusa.
Diosc. IV 159. 160. Hippophaeshippophaes S e coni. Dal. -ophes R. -opes Vdf. Iyp-
popes x. hippophyes B e Diosc. an hippopheos? cfr. XXI 91. in sabulosis maritimismaritimis Vdx. simaritudinis R. maritimisque nascitur v. -timis que D. an -timis nascens? ut § 43. XXI 175. sed cfr. Müller de stilo p. 79., spinisspinis om.x.
albis, hederaefedere R. modo racemosa est, candidis, ex parte rubentibus
acinis. radix suco madet, qui aut per se conditur
aut pastillis farinae ervi. bilemerui bilem S e Murbac. cfr. Diosc. eruibilem R. haec bilem rv. detrahit oboli ponder
eoboli pondere ego. obolo ponderis ll. v., saluberrime cum mulso. est alteraaltera om.R. hippophaeshippophaes S. -phyes H. hippopes d. -ope Vv. hyppopes x. hae R. sine
caule, sine flore, foliis tantum minutis. huius quoque
sucus hydropicis mire prodest. debent adcommodatae esse
et equorum naturae neque ex alia causaalias causas R. nomen accepisseaccepisset V. -ent x..
quippe quaedam animalium remediis nascuntur locupleti
divinitate ad generanda praesidia, ut non sit mirari satis
ingenium eius disponentis auxilia in genera, in causascausa R., in
tempora, ut aliis prositprosit aliis dT.aliudaliud Gronov. ab VdTfx.om.R. atque aliis ab v. a. G. (ab del. G). an (prosint) alia? horis diesque nullus prope
sine praesidiis reperiatur.
Diosc. IV 92. Nicand. alex. 201. Diosc. de fac. par. II 142. 151. Pl. iun. p. 91, 11. Urtica quid esse invisiusinuisisVdx. potest? atad Vdx. illa
praeter oleum, quod in Aegypto ex ea fieri diximus, vel15,30
plurimis scatet remediis. semen eius cicutaesicutae V. sicut et R. contrarium
esse Nicander adfirmat, item fungis veluel ego.in ll. v. et Verc. argento vivo,
Apollodorus et salamandrissalamandra R. cum iure coctae testudinis,
item adversariaduersarii V. hyoscyamo et serpentibusserpentibus v. -tium ll. etet Rv. om. r. (serpentium scorpionum que morsibus coni. J. malim -onum ictibus). scorpionibus.
quinque in V. ipsa illaipsa illa VdxJ. illa ipsa Rv. ipsa T. amaritudo mordax uvas in ore procidentesque
vulvas et infantium sedes tactu resilire cogit, lethargicos
expergisci tactisexpergiscit tactis dTv. a. Bas. experiscit actis x. -sci
actis R. cruribus magisque fronte.Pl. iun. p. 86, 7. 23, 9. 38, 26. eadem
canis morsibus addito sale medetur, sanguinem trita naribus
indita sistit et magis radice. carcinomata et sordida ulcera
sale admixto, item luxata sanat et panos, parotidasparatidas R. carnesque
ab ossibus recedentes. semen potum cum sapasapu R. vulvam
uuluas v. uuluae S cum Gron. strangulatisstrangulatis dTJ. cfr. XXVIII 70. -uilatis x.
-ulantis r. -tes v. -ulatus S cum Gron. aperit. profluviaet profluuia Vv. a. S. narium sistit inpositum.
vomitiones in aqua mulsa sumptum a cena faciles praestat
duobus obolis, uno autem in vino potopoto Vv. pota r. anpotū? lassitudines recreatcreat dx..
Pl. iun. p. 46, 13.vulvae vitiis tostum acetabuli mensura, potum in sapa
resistit stomachi inflationibus. orthopnoicis prodest cum
melle et thoracem purgat eodem ecligmateecligmate C. elig- x. et lecmate R. elegm- v. elegm- d. -matae V. et laterialteri
Vdx. medetur
cum semine lini. adduntaddunt et dTx. hysopumhyssopum VdTC. et piperis aliquid
. inlinitur lieni, difficilem ventrem tostum cibo emollit.
Hippocr. de morb. mul. I 47. 88. II 67).Hippocrates vulvam purgari potopotu x. puto R. eo pronuntiat, dolore
levari tostotusto V. acetabuli mensura, dulci poto et inposito cum
suco malvae, intestinorum animalia pellireppellit R. repelli Verc. an mire pelli? cfr. § 64. cum hydromelitehydromelitae VVen. hydropice R.
et sale, defluvia capitis semine inlito cohonestaricohonestari dv. cohenestari R. cohosiestari V. dehonestari x.
coercitari Gronov. an consistere?. articulariis
articularis V. aribus v. a. H. morbis et podagricis plurimi cum oleo vetereueteri dx. -era R. aut
folia cum ursino adipe tritatritum dx. inponunt. adat dRDal. eadem radix
tusa cum aceto non minus utilis, item lienilini Vdx., etet om.dx. cocta in
vino discutit panos cum axungia vetereueteri dx. salsa. eadem
psilotrumexsiccat dxv. a. G. est sicca. condidit laudes eius Phanias physicus,
utilissimam cibis coctam conditamveconditam coctamue dTfx. professus arteriaeanariae R.,
tussi, ventrisuentris dv. uentri VTx. uentr R. destillationi, stomacho, panis, parotidibus,
pernionibus, cum oleo sudoremsudore cocta Vdx., coctam cum conchyliisconquiliis Vx. conchulis B.
cierecinere R. alvum, cum tisana pectus purgare mulierumque
mensesmeses x. messes RV. , cum sale ulcera, quae serpantserpunt x. , cohibere.Pl. iun. p. 23, 10. 29, 5. Marc. Emp. 14, 22. sucosucco VdTfxH. sucos. succus v.
quoque in usu est. expressus inlitus fronti sanguinem
narium sistit, potus urinam ciet, calculoscauculos R. rumpit, uvamuua d.
gargarizatusgargarizatus v. -tur d. -tu Vf. -tū x. -issatur R. reprimit. semen colligi messibusmesibus V.mens- x. oportet.
Alexandrinum maxime laudatur. ad omnia haec et mitiores
quidem teneraeque efficaces, sed praecipue silvestrissiluestri R. illa,
et hochoc om.dv. a. S. amplius lepras e facie tollit inin VRv.e rT. vino pota. si
quadripes fetumfraetum R. non admittatadmittit x. , urtica naturam fricandamfrigandam R.
monstrant.
Ea quoque, quamquamVdTfxv. numquam R. num quam G. (nunc quoque quam v).an urticarum quam? lamiumlimiunm R. inter genera earum
appellavimus, mitissimaimitissima V1. inmitV2. et foliis non mordentibus, mede-21,93
tur cum mica salis contusis incussisqueinclusisque Rv. a. B. , ustisustis ego. cfr. § 76. iustisV2R. iuctis V1. iuxtis d. mixtis x. inustis v. fortasse delendum; cfr. index. et strumis,
tumoribus, podagris, vulneribus. albumaluum VR. habet in medio
folio, quodquo R. cum x. ignibus sacris medetur.
Pl. iun. p. 90, 4. 88, 4.Quidam e nostris temporetota § 38 fortasse sedem mutavit cum § 37. discreverediscribere R. genera, et autumnalis
urticae radicemradice Bas. adalligatamadalligatam xGronov. -ta VdTBas. alligatam v.
adalligatam—21 radice om.R. in tertianistertianas (tc???ia- x) dTx. ita, ut aegri
nuncupenturnon cupentur V., cum eruatur ea radix, dicaturquedicaturque dxH. -quae V. et dicatur quae et v. cui et
quorum filiofolio Vxv. a. Bas. eximatur, liberareliberari dv. a. H. -ali x. morbo tradiderunt; hoc
idem et contra quartanas pollere. iidem urticae radiceradice v. -cem Vd.om.x.
addito sale infixa corpori extrahi, foliis cum axungia
strumas discutidiscuti dv. -utit r. vel, si suppuraverintsuppurauerit R. , erodi, compleri.
(Th. H. VI 4, 2). Diosc. IV 192. 51. Ex argumento nomen accepit scorpioscorpios R.-ius v. a. H. herba.
semen enim habet adad v. et ad Vdx. et R. similitudinem caudae scorpionis,
folia pauca. valetualet ego. cfr. Diosc. ualet et ll. v. adversus animalanimal nominis x(?)v. nomen animalis ll. nominis sui. est et 5
alia eiusdem nominis effectusqueeffectusque VdxB. -tus eius Rv., sine foliis, asparagiasperge R. caule,
in cacumine aculeum habens et inde nomen.
Diosc. III 19. Leucacanthamleucacantham G. -tam R. leuchantham d. leucantam x. lecachan tem V. alii phyllonphyllon B. pymon R. phimon x. phinion dv. phimumVf. , alii ischadaischada v. iscada R. schada Vd. scada x. ischiada B e Diosc., alii
polygonaton appellant, radice cypiricypri dx. cypirit R. cyperi v. a. S. an recte? cfr. Diosc., quae commanducata
dentium dolores sedat, item laterum et lumborum, ut
Hicesius tradit, semine potosemine poto ll. v. an e uino pota?cfr. Diosc. drachmis octo aut suco.
eadem ruptis, convulsis medetur.
41. 42: Diosc. IV 86. Helxinenhelixinen R. aliqui perdicium vocant, quoniam
perdices ea praecipue vescantur, alii sideritemsidentem x. -erite R. -tin G., nonnulli
parthenium. folia habet mixtae similitudinis plantagini et
marruvio, cauliculos densosdensos ll. v. an teneros (tenues)? cfr. Diosc., leviter rubentes, semina in
capitibus lappaceis adhaerescentiaadnerescentia R. vestibus, unde et helxinen
elxinen x. helexineti R. dictam volunt. sed nos qualis vera esset helxineelxine x. helexine R.21,96
diximus priorepriore v. -ori VRC. proximo rT. libro. haec autem inficitinficit lanas ll.v. an inlitis foliis? cfr. Diosc. lanas, sanat ignes
sacros dist. ego. et tumores collectionesque omnesomnes - 21 sacros et om.R. et adusta, panos.
sucus eiuseius Vxv.om.dH. cum psimithiopsimithio v. psinithio V.psinthio d. psintio x. psimmythio C. ignesignes sacros dxv.cfr. Diosc. om.VT(?)RH.praeterea errore iteraverunt humores collectiones dx (quod apparet fuisse etiam in archetypo cod.R).
tumores collectionesque v. om.VT(?)RH. sacros et gutturaguttura del. H. incipientia
turgescere, item veterem tussim cyathocyatho v. cyato R. ciato V. quiata r. hausto et
omnia vitia umidauitia umida ego. cfr. XXIV 110. XXXII 85. ut in umido (hum- x) VdTfx. in humido Rv. , sicut tonsillas et auresaures ego coll. Diosc. arietes VdxMurbac. uari-
ces Rv. cum rosaceo.
inponitur et podagris cum caprino sebosepo x. seuo dv. a. S. ceraque Cypria.
Perdiciumdist. ego. cfr. index. sivesiue etiam ego. siue nam R. nam rv. parthenium sive etiam sideritis
alia est; ab nostrisa nostris Rv. a. S. herba urceolaris vocatur, a aliis
astercumaftercum xTS. altercum VfR. aftericum dv.; folio similis ocimoocimo Rv.mis VfTx. -mus d. an ocimi?, nigrior tantum, nascens in
tegulis parietinisque. medetur cum micamica v. medica Vdx. -casR. salisaliis R. trita iisdemtritam V.
omnibus, quibus lamium, et eodem modo, item vomicae
calfacto suco pota, sed contra vulsa, rupta lapsusque et
praecipitiapraecipitia ut J. -ti aut VR.tatus r. -tia aut v., ut vehiculorum eversioneseuersionis Vx. , singularis.Plutarch. Pericl. 13. verna
carus Periclipericuli Vx. Atheniensium principi, cum ishis Vx. in arce templum
aedificaret repsissetquerepsissetque v. repsitque V. repsisque dx. reptisque R. super altitudinem fastigii etet ante R.
inde cecidisset, hachaec V. herba dicitur sanatus, monstrata Periclipericuli V. -ulis dx.
somnioomnino dx. a Minerva, quare parthenium vocari coepta est
adsignaturque ei deae. hic est vernula, cuiuscui x. effigies ex
aere fusafusa dv. effusa Vx. fussasR. est etet D del. cum U 477. nobilis ille splanchnoptesspanchinoptes (-octes x) dx. spacchVf..
Th. H. IX 12, 1. Diosc. III 8. 9 extr. Chamaeleonemchamaeleon d. cameleon x.an chamaeleontem? cfr.
§ 85. XXX 30. XXIII 75; contra § 157. XXVI 164. XXVIII
162. aliqui ixianixian C. ixion (yx- x) ll. v. vocant. duo genera
eius: candidior asperiora habet folia, serpit in terraterra om.x. terr R.
echiniecinis R. modo spinas erigens, radice dulci, odore gravigraui VdTfx. grauissimo Rv. cfr. Theophr. et Diosc..
quibusdam inin om.R. locis viscum gignit album sub alissuis cum Vx. foliorum,
maxime circa canis ortum, quo modo tura nasci dicuntur,
unde et ixiaixia v. exia (hexia x) ll. appellatur. hachac fS. cfr. XX 263. XXI 96. haec R. has V. hac et Tv.has et d. hoc ut B e Diosc. mastiche utuntur mulieres.
quare etan et delend? chamaeleon voceturuocatur dx., varietate foliorum evenit;
mutat enim cum terra colores, hic niger, illicillic VRv. hic r. viridis,
aliubialibi dx. cyaneuscraneus x. , aliubialiubi croceus Rv. om. r. 9 mensura dxv. om. r. croceus atque aliis coloribus.Diosc. III 8. Th. H. IX 12, 1. ex
his candidus hydropicos sanat suco radicis decoctae; bibitur
drachma in passo. pellit et interaneorum animalia
acetabuli mensura suci eiusdem in vino austero cum origani
scopisscopiis V.. facitfacti R.adad B. om. ll. v. difficultatem urinae. hic sucus occidit
dist. ego.occidit et panos xT. et canes suesquesuesque in polenta VRv. suesque d. in polenta et canes
suesque xT. in polenta addita aqua et oleo,
contrahit in se mures ac necat, nisi protinus aquamaquam dRv. quam r. sorbeant
. radicem eius aliqui concisam servari iubent funiculis
pendentem decoquerequedecoquereque ego. cfr. § 121. XXI 176. -quentque VR. -quiquerTD. -quuntque v. in cibo contra fluctionesfluxiones dv. a. S. fluctuationes x.,
quas Graeci rheumatismos vocant.Diosc. III 9. 8. ex nigris aliqui marem
dixere, cui flos purpureus essetesset et dxv. esset V. est ef R.an est et?, et feminam, cuicuinam R. violaceus;
setset ego. et VdTfx.om.Rv. unauno v.a.S. nascuntur caule cubitali, crassitudine digitali.
radicibus eorumeorumego. earum ll.v. lichenes curantur cum sulpure et bitumine
una coctis, conmanducatis vero dentes mobiles aut
in aceto decoctis. suco scabiem et quadripedum sanant.
et ricinos canum necatnegat R. necant dv.a.S., iuvencosiuuencas Rv.a.H. quoque anginae modo,
quare a quibusdam ulophytonulophyton ego coll. ind. -phiton VTxv. -philon d.
olopylon R. ulophonon B. vocatur, setset ego. est ll. v. del. B. et cynozoloncynozialon (cin- x) dx. cynosialon Vf.
propter gravitatem odoris. ferunt et haec viscum ulceribus
utilissimum. omnium autem generum eorum radices
scorpionibus adversantur.
Diosc. II 157.—ib. IV 23. Coronopus oblonga herba est cum fissuris.
seritur interim, quoniam radix coeliacisceliacis xVen. cocleacis V. coquiliacis R. praeclare facit in
cinere tosta.
Et anchusae radix in usu est, digitali crassitudine
. finditur papyri modo manusque inficit sanguineo
colore, praeparat lanas pretiosis coloribus. sanat ulcera
in cerato, praecipue senum, item adusta. liquari non
potest in aqua, oleo dissolvitur; idque sincerae experimentum
est. datur et ad renium dolores drachma eius
potuipotum R.om. v. a. Bas. in vino aut, si febris sit, in decocto balani; itemitem in R.
iocinerum vitiis et lienislienis RC. lieni rTv. cfr. § 65. et bilebilem dx. subfusis. lepris et lentigini
lentigini v. -ginis R. -gines r. inlinitur ex aceto. folia trita cum melle et farina
luxatis inponuntur, et potapotatur V2R. drachmisdrachmas R. duabus in mulsomulso Vdxv. fulgo R.
alvum sistunt. pulices necare radix in aqua decocta
traditur.
Diosc. IV 27. Est etEt estR. alia similis pseudoanchusaseudo anchusa x. pseudoancus R. ob id appellata,
aa Vdxv. et R.om. Ven. quibusdam vero echis autethisa ut x. et his aut R. dorisodoris VxR. et multis aliis nominibus
, lanuginosior et minus pinguis, tenuioribus foliis,
languidioribuset languidioribus x (?) v.a.S.cfr. § 75.. radix inin om.Rv.a.H. oleooleo vet.Dal. oleum ll.fv.a.H. non fundit rubentemsed rubentem v.a.H. sucum,
et hoc ab anchusa discernitur. contra serpentes efficacissima
potupotu dxv. potum r. foliorum vel seminis. folia ictibusan et ictibus? inponuntur.
virus serpentesserpentium dxv.a.S. (ante uirus excidit fortasse radicis; cfr. Diosc.). fugat. bibitur et propter spinamspinam v.spinae ll.an spinae dolorem?. folium
eius sinistra decerpi iubent Magi etmagi et Vdxv. magici R., cuius causa sumatur,
dici tertianisque febribus adalligari.
Diosc. IV 24. Est etet om.Vdxv.a.G. alia herba proprio nomine onochilononochelos B. -chiles G.,
quam aliqui anchusam vocant, alii archebion, alii onochelim
ono cholin V. nochelim x., aliqui rhexiamrexiam Vx. raxian R., multi enchrysamenchrysamH (-son v). cfr. index. enichrysam (-chrisam f) Vf. encrisam T.enecrisam dx. enchysam R. enchusam B., parvo frutice, flore
purpureo, asperis foliisfoliis Vdxv.floris R. et ramis, radice messibus sanguinea
, cetero nigra, in sabulosis nascens, efficax contra serpentes
maximeque viperas et radice et foliis, aeque cibo
ac potu. vires habet messibus. folia trita odoremodore V. cucumeris
reddunt. datur in cyathis tribus vulva procidenteprocedente R..
Diosc. IV 25.pellit et taeniasteneas V. tineasv.a.S. cum hysopo, et in dolore reniumpenium dTx. aut
iocineris ex aqua mulsa, sisi dxRv. in V. febris sit, sin aliter, e vino
bibitur. lentigini ac leprisaut leprisdTx. radix inlinitur. habentes eam
a serpentibus feriri negantur. est et alia huic similis
flore rubro, minor, et ipsa ad eosdem usus, traduntque,
conmanducata ea si inspuaturinspuatur v. inspuat Vdx. instra.at R.an inspua-tur ori? cfr. Diosc., mori serpentem.
Diosc. III 144. Anthemis magnis laudibus celebratur ab Asclepiade
. aliqui leucanthemidaleuchantemum V. leucantemium x. vocant, alii leucanthemum,
alii eranthemidaeranthemida B. erathe- dR. erate- x. arathe- V. are the- v. floreant R., quoniam vere floreat; alii chamaemeloncamemelon x. cheme- V. cume- R.,
quoniam odorem mali habeat. nonnulli melanthion vocant.
genera eius tria frondefronde VxfRv (D). flore d(?)B coni. e Diosc. tantum distant, palmum non excedentia
lac. ego indicavi; exciderunt floribus non maioribus quam foliis. cfr. Diosc. et XXVII 97. 98. (foliis, floribus rutae Müller emend. IV 4. foliis rutae similibus, floribus U 478)., parvis foliisfoliis VTfxRD. foliis ut v. a. B. floribus ut d(?) B coni. e Diosc...... rutae candidiscanidi R. aut malinismelinis v. a. S. cfr. XXXV 30. (XIII 5. 11. XXIII 103). aut
purpureis. in macro solo aut iuxta semitas colligiturcolligi R. vere
et in coronamentacoronamentis dx. reponitur. eodem tempore et medici
folia tusa in pastillos digerunt, item florem et radicem.
dantur omnia mixtaomnia tusa mixta x. drachmae unius pondere contra serpentium
omniumomnium om.Vxv.a.G. ictus. pelluntpellitd(?) v.a.S. mortuosan emortuos? partus, item
menstrua in potu et urinam calculosque, inlitainlita ego.om.ll.v. inflationesinflammationes dx.,
iocinerumdist.U 479. vitia, bilem subfusaminfusam x., aegilopia, conmanducata
ulcerum eruptiones manantes sanantsanant U 479. sanat ll.v.. ex omnibus his
generibus ad calculos efficacissima est quae florem purpureum
habet, cuius et foliorum et fruticis amplitudo
maiusculaet maiuscula R. est. hanc proprie quidam eranthemimeranthemum dx. -mon B. vocant.
Homerus ξ 348. δ 602. Diosc. IV 109. Loton qui arborem putant tantum esse, vel
Homero auctore coargui possuntpossint R.. is enim inter herbas
subnascentes deorumdearum R. voluptati loton primam nominavit.
folia eius cum melle oculorum cicatricescicatrices Vdxv.cicer R., argema, nubeculas
nu//culas V. niculas R. discutiunt.
Diosc. IV 112. ierodot. II 92. Th. H. IV 8, 11. Est et lotometralothometra x. -tras R., quae fit ex loto sata, ex cuius
semine simili miliosimili milio B. simillimi// V. -illimo dv(Brot.).simillo x. -illime R. simili mili S. putriputri J coll. XIII 108.porri ll. v. a. B (Brot.). del. B. cibarii S. an puri (vel parui)? fiunt panes in Aegypto a pastoribus
, maxime aqua vel lacte subactisubacti ego. cfr. XVIII 105. 106. -tio VR. -to rv. an subacti et?. negatur quicquamquiquam VR.
illo pane salubrius esse aut levius, dumcum R. caleat. refrigeratus
difficilius concoquitur fitque ponderosus. constat
eos, qui illo vivant, nec dysinteria nec tenesmo neque
aliis morbis ventrisuentri V. infestari. itaque inter remedia eorum
habeturhabetur v. habentur xR. b???tur d. habent VS..
Diosc. IV 190.—Th. H. VII 8, 1.—Nicand. ther. 678. Heliotropii miraculum saepius diximus cum2,109,18,252
sole sesesese v.saepe VR.om.r. se Verc. circumagentis etiam nubilo die; tantustantum dxRv.a.C. sideris
amor estamor est VTRv. -orem r. (et add.dTx).. noctu velutuelut om.x. desiderio contrahitcontrahi G. caeruleum florem.
genera eius duo, tricoccum et helioscopium. hoc altius,
quamquam utrumque semipedalem altitudinem non excedit,
ab imaima v e Theophr. una ll.J. radice ramosum. semen in folliculo messibusmensibus V. colligitur
mulsoque R.. nascitur nonnisi in pingui solo cultoque maxime,
tricoccum ubique. si decoquaturdecoquantur VRVen., invenio cibis placere et
in lacte iucundius alvum molliri et, si decocti sucus
bibatur, efficacissime exinaniri. maioris sucus excipitur
aestate hora sexta, miscetur cum vinocumino dx., sic firmior.Diosc. IV 191. 190. 191. capitis
dolores sedat rosaceo admixto. verrucas cum sale tollit
sucus e folio, unde nostri verrucariam herbam appellavere,
aliis cognominari effectibus digniorem. namque et serpentibus
et scorpionibus resistit ex vino aut aqua mulsa,
ut Apollophanes etapollophanes et om.V. Apollodorus tradunt. folia infantium
destillationibuset destillationibus R. dist dx v. a. Dal. fortasse corruptum; cfr. XXX 135 (adustio)., quodquodll. v. quam D cum U 479. an quod uitium (vel malum)? siriasimsyriasin x. sisiasim R. vocant, inlita medentur
, item contractionibus, etiam si id comitialiler accidataccidant Vx. (an id uitium... accidat? cfr. XXX 135). 17 eos Vxv. a. H..
decocto quoque foveri os saluberrimum est. potum id
pellit taenias et renium harenas. si cuminum adiciatur,
calculos frangit. decoqui cum radice oportet, quae cum
foliis et hircino seboseuo dRv.a.S. podagris inlinitur. alterum genus,
quod tricoccum appellavimus et alio nomine scorpiuronscorpion dx.57
vocatur, foliis non solum minoribus, sed etiam in terram
vergentibus. semen ei est effigie scorpionis caudae, quare
nomen. visuisa R. ad omnia venenatauenena x.cfr. § 18. et phalangia, sed contra
scorpiones praecipue inlitaan praecipua inlitae?. non feriuntur habentes, et si
terram surculo heliotropii circumscribatcircumscribant R. aliquis, negantnegat V.
scorpionem egredi, inposita vero herba aut udauda RG.om r. inde v. omnino
respersuman respersa? cfr. XXIX 75. protinus mori. seminissemini R. semen x. granagrana—2 tertianis om.Vdx. quattuor pota
quartanis prodesse dicuntur, tria vero tertianis, vel si
herba ipsaipsa d(?)RG om. rv. ter circumlata subiciatur capiticapi R.. semen etsemen et om.x.
venerem stimulat, cum melle panos discutit. verrucasuerricas R. hoc
utique heliotropium radicitus extrahit et excrescentia in
sedibus. spinae quoquehispane quoquae V. ac lumborum sanguinem corruptum
trahit inlitum semen etet ll.v.an uel? potumpotum dRv. potum inlitum (ill- x) Vx. in iure gallinacei decoctum
aut cum beta et lente. cortex seminis liventibus
colorem reddit. Magi heliotropium inin CFW Müller p. 22. om. ll. v. cfr. § 38; contra § 50. quartanis quater,
in tertianis ter adligari iubent ab ipso aegro precarique
eumcum R., soluturum se nodosse cum nodos V. liberatum, et iacereiacere ego. facere ll. S. ita facere v. non exempta
herba.
Th. H. VII 10, 5. 14, 1. Diosc. 134. 135. Aliud adianto miraculum: aestate viret, bruma
non marcescit, aquas respuit, perfusum mersumve sicco
simile est—tanta dissociatio deprehenditur—, unde et
nomen a Graecis alioqui frutici topiario. quidam callitrichon
vocant, alii polytrichonpolytrichon v. -icum VdR. poliotricum x., utrumque abab dRG. est ab rTfv. effectu. tinguit
enim capillum et ad hoc decoquitur in vino cum semine
apii adiecto oleo copiosocopioso ego. cfr. XIX 94. XX 66. -sum VxR. -se dv., ut crispum densumque faciat;
et defluere autem prohibet. duo genera eiuseius genera R (?)G. genera d.cfr. § 45.: candidius
et nigrum breviusqueueriusque R.. id, quod maius est, polytrichonpolitricon x. polycyon R.,
aliqui trichomanes vocant. utrique ramuli nigro colore
nitentnitent V1dx. item V2R., foliis felicisfilicis dv. a. S. ylicis x., ex quibus inferiora aspera acac om.R. fusca
sunt, omnia autem contrariis pediculis, densa ex adverso
inter seinter se ex aduerso Vdxv. a. S. an densa et aduersa inter se contrariis pediculis? cfr. Theophr. et XXVII 138. XIII 55., radix nulla. umbrosas petras parietumque aspergines
ac fontium maxime specus sequitur et saxa manantia
, quod miremurmiramur dx., cum aquas non sentiatsentiant R..Diosc. IV 134. calculos e
corpore mire pellitmire pellit dxR. //repellitV. frangitquefrangique R., utique nigrum, qua de
causa potius quam quod in saxis nasceretur a nostris
saxifragum appellatum crediderim. bibitur e vino quantumquantum v. quam cum ll.
terniciere x. decerpserean decerpserint? digitidigiti VRv. dicit d. dicitur x.. urinaman excideruntutriusque ramuli ante urinam? cient, serpentium et araneorum
venenis resistunt, in vino decocti alvum sistunt.
capitis dolores corona ex his sedat. contra scolopendrae
morsus inlinuntur, crebro auferendi, ne perurantperurant Gronov.perunt VR. pereant r v. a. H.; hoc et
in alopeciis. strumas discutiunt furfuresque in facie et
capitis manantia ulcera. decoctum ex his prodest suspiriosis
et iocineriiocineris R. et lieniet lieni dv. lienis r. et felle subfusis et hydropiciset ante hydropicis om.Vx.an recte?.
stranguriae inlinuntur et renibus cum absinthioabsintho R.. secundas
cient et menstrua. sanguinem sistunt ex aceto aut rubirubis dx.
suco poti. infantes quoque exulcerati perunguntur ex iis
cumdist. ego. rosaceo et vino.—(Virusuirus ego. cfr. XXV 157. XIX 88.prius ll.v. foliifolium v.inin v. om. ll. (deest fortasse post inpubis vitii alicuius significatio). urina pueri inpubis
tritum quidem cum aphronitroaphronitro v. -trio d.aphonitro R. afonitrio (affo-x) r. et inlitum ventri mulierum
, nene Vdxv. e R. rugosus fiat, praestare dicitur.) - perdices et
gallinaceos pugnaciores fieri putant in cibum eorum additis
, pecorique esse utilissimos.
Th. H. VII 12, 3. Picris ab insigni amaritudineama ritudinis Ev.a.G. cognominatur,
ut diximus, folio rotundo. tollit eximie verrucas. thesium21,105
quoque non dissimili amaritudine est, sedsed om.VTS. purgat alvum,
in quem usum teritur ex aqua.
Nicand. ther. 534.Diosc. II 199. Asphodelum de clarissimis herbarum, utut om.dv.a.S. quodquam E2v.a.S.
heroionheroion v. -oneon dRE. Brot. hereneon V. heroum TS. aliqui appellaverintappellauerunt dTv.a.S., Hesiodus et in silvisfiluis VE2v. fuluis E1. fluuiis rTS. nasci
dixit, Dionysiusdionysium V. marem ac feminam esse. defectis corporibus
et phthisicis constat bulbos eius cum tisana decoctos
aptissime daridari ll. G. mederi E2v., panemque ex his cum farina subactis
saluberrimum esse. Nicander et contra serpentes ac
scorpiones vel caulem, quem anthericum vocavimus,21,109
vel semen vel bulbos dedit in vino tribus drachmis substravitque
somno contra hos metus. datur et contra venenata
marina et contra scolopendras terrestres. cocleae
mire in Campaniacampa niam V. caulemcaule V. calem R. eum persequuntur et sugendo
arefaciunt. folia quoque inlinuntur venenatorumuenenatarum VdR. vulneribus
ex vino. bulbi nervis articulisquearti culosque V2. tussi V. cum polenta tunsi inlinuntur
. prodest et concisis ex aceto lichenas fricarefricari d.,
item ulceribus putrescentibus ex aqua inponereponere R., mammarum
quoque et testium inflanmationibus. decocti in faece
vini oculorum epiphoris supposito linteolo medentur. fere
in quocumque morbo magis decoctismagis decoctis medici dBrot. magis medici nodis T. decoctis magis medici v. a. H. (Magi U 480). utuntur, item ad
tibiarum taetra ulcera rimasque corporum quacumque in
parte farina arefactorumarefactu rum R.. autumno autem colliguntur, cum
plurimum valentualenti V.. sucus quoque exex TEv. et r. tusistusis dTv. tussisVRE1. tirsis E2. expressus aut
decoctisdecoctus V2v.a.Dal. utilis fit corporis doloriaurium dolori U 481. sed cfr. XXI 146. XXVI 107. cum melle, idem odoremodorem dEv. dolorem r.
corporis iucundum affectantibusdefectantibus V. cum iri arida et salis
exiguo. folia et supra dictis medentur et strumis, panis,
ulceribus in facie decocta in vino. cinis e radice alopecias
emendat et rimas pedumsedisquepedum sedisque J. pedis que ll. pedis S. pedum v. an manus pedisque?, decoctaedecocta RE. radicis in
oleodist. ego. sucussucu E. suco R. perniones etet om.V. et ad v.a.S. amlbustaambustae V. et gravitatemgrauitatem Vdv. -ate r. -ati S. aurium;
infunditur a contraria aure in dolore dentium. prodest
et urinae pota modice radix et menstruis et lateris doloribus
, item ruptis, convulsis, tussibus, drachmae pondere
in vino pota. eadem et vomitiones adiuvatcommanducata
. semine sumpto turbatur venter. Chrysermuschrysermus V1v. -rinus RE. -rimus V2. cysermus d. et
parotidas in vino decocta radice curavit, item strumas
admixta cachry ex vino. quidam aiunt, si inposita radice
pars eius in fumoeius si in fumo RE. suspendatur quartoque die solvatur,
una cum radice arescere strumam. DioclesDiocles Gronov. socles Vf. socres RE.sophocles d(?)v. a. S. ad podagras
utroque modo, cocta crudaque, usus est, ad pernionespernitiones VGE.
decoctade coctam d(?)Rv.dist. ego. ex oleo; dedit et suffusis felle in vino et hydropicis
. venerem quoque concitariconcitare RE. cum vino et melle perunctis
aut bibentibus tradideretradide runt dv.a.H.. Xenocrates et lichenas,
psoras, lepraset lepras dT.om. v.a.H. radice in aceto decocta tolli dicit, item
suco cumsuco cum ego. si coccum ll. sicca cum D. si cocta sit cum v. hyoscyamo et pice liquida alarum quoque et
feminum vitia; et capillum//capillus (del. et) V. crispiorem fieri, raso prius
capite, si radice ea fricetur, SimosSimos D. -mus v. timon ll.f. lapides renium in
vino decocta potaquepota que decoctaque R. eximieximit dv.a.S.. Hippocrates semine ad
impetus lienis dari censet. iumentorum quoque ulcera ac
scabiem radix inlita aut decoctaedecoctae v. -ta ll. sucus ad pilum reducit.
mures eadem fugantur, caverna praeclusa moriuntur.
Diosc. I 120. Asphodelum ab Hesiodo quidam halimonhalimon fv. -mum VG. alimon r Dal. appellari
existimavere, quod falsum arbitror; est enim suo
nomine halimon, non parvi et ipsum erroris inter auctores.
alii enimalii enimdRv. alieni E1. elienem VG. alii E2. fruticem esse dicunt densum, candidum, sine
spina, foliis oleae, sed mollioribusin mollioribus R.; coqui haec ciborum
gratia, radiceradix dE2v.a.S. tormina discutidiscutit V2REv.a.S. drachmaedrachmae E2v. -mas r. pondere in aqua
mulsa pota, item rupta, convulsarupta conuulsa VgdES. conrupta R. conuulsa (et C)
rupta v. cfr. XXI 160..Th. C. VI 10, 8. alii olus maritimum esse
dixere salsumfalsum V. et inde nomen, foliis in rotunditatem longis,
laudatum in cibis. duorum praeterea generum, silvestre
et mitius, utrumque prodesse dysintericis etiamn exulceratisan etiam aluo exulceratis? cfr. XXI 155.
cum pane, stomacho vero ex aceto. ulceribus vetustis
inlini crudumcrudum V1Gdv. crurum r. et vulnerum recentium impetus lenire et
luxatorumlaxatorum V1df. pedum ac vesicae dolores. silvestri tenuiora
folia, sed in iisdem remediis effectus maiores etmaiores et REv. maior sed r. in sananda
hominum ac pecorum scabie. praeterea nitorem corporicor pore RE.
fieri dentibusque candorem, si fricentur radice ea, semine
linguae subdito sitim non sentiri. hoc quoque mandi et
utraque etiam condiri. Crateuas tertium quoque genusgenus om.VGd.
tradidit longioribus foliis et hirsutioribusfoliis et hirsutioribusom.RE., odore cupressi,
nasci sub hedera maxime, prodesse opisthotonisopisthotonis fH. (-onicis v). epistotonis (epistonis d) ll., contractionibus
nervorum tribus obolis in sextariumsextario margo Dal. aquae.
Diosc. III 17. Acanthi, topiariaetopariae Vd. et urbanae herbaeur bana herba Rv.a.Brot. lato longoque
longinquo d. folio crepidines marginum adsurgentiumque pulvinorum
toros vestientisuestientesRE. -ens v.a.Brot., duo genera sunt: aculeatum et
crispum, quod brevius, alterum leve, quod aliquialioqui VG. paederota
paederota dG.paederotae (ped- GE) r. -ton v. vocant, alii melamphyllum. huius radices ustis luxatisque
mire prosunt, item ruptis, convulsis, et phthisin
metuentibus, id coctaeid cocte G. ideo coctae (-te E) ED. incoctae v. cibo, maxime tisanaan e tisana?. podagris quoque
inlinuntur tritae et calefactae, e sale calidise sale calidisMüller emend. IV 15. calidis ll. v. del. D cum U 482..
Nicand. ther. 586. Bupleuron in sponte nascentium olerum numero
Graeci habent, caule cubitalicubitale Vf., foliis multis longisque, capite
aneti, laudatum in cibisincipitis d. ab Hippocrateab Hippocrate C (om. ab v). ab ipocrate V.apo- G. apa- d. xipo- R. xipho- E., in medicina
Glauconea Glaucone G. Glaucia coni. H. cfr. § 98. an Glauciae? et Nicandro. semen contra serpentes valet.
folia ad secundas feminarum vel sucum ex vino inlinunt,
et strumis folia cum sale et vino. radix contra serpentes
datur in vino et urinae ciendaeurina eiciendae Vf..
cfr. Diosc. II 66. Buprestim magnamagnam V. inconstantia Graeci in laudibus
ciborum etiam habuere, iidemque remedia tamquam contra
venenum prodideruntprodierunt R.. et ipsum nomen indicio est bourn
certe venenum esse, quosquod G. dissiliredisseriRE. degustatagustata GdTf. fatentur.
quapropter nec de hac plura dicemusdicimus RE.. est vero causa,
quaredist. CFW Müller p. 15. venena monstremus inter gramineas coronas! nisine si E2.
libidinis causa expetenda alicui videtur, quam non aliter
magis accendi putant quam pota eapota ea RH. potae a E. postea r.potu Verc. postea potu v..
Diosc. III 73. (cfr. XXV 92). Elaphoboscon ferulaceum est, geniculatum digitian radice (vel dulci radice) digiti? cfr. Diosc. et § 48.
crassitudine, seminesemine aneti S e Diosc. corymbis dependentibus silisfilis VGREfv. filio d. fimili C. effigie,
set non amarisamari V., foliis olusatri. et hoc laudatum in cibis
—dist. ego.quippe etiamquippe etiam—20 ictus iteravit deincepsV. conditum prorogatur—, ad urinam ciendam
, lateris dolores sedandos, rupta, convulsa sananda,
inflationes discutiendas colique tormentator mentorum R., contracontra—20 aculeatorum om.R. serpentium
omniumque aculeatorum ictus, quippe fama est, hoc
pabuloceruos hoc pabulo dT. cervos resistere serpentibus. fistulasfistilas R. quoque radix
nitro addito inlita sanat, siccanda autem in eoeos REv. a. S. usuususv. a. S. prius
est, ne suco suo madeatmandeat V2R., qui contra serpentium ictus nonnon del. H cum P et Gronovio.
facit deteriorem eameam deteriorem v. a. S..
Diosc. II 167. Aristoph. Acharn. 455. (Valer. Max.
III 4 ext. 2). Scandix quoque in olere silvestri aa om.RS. Graecis ponitur
, ut OphionOphion Brunn. p. 36. cfr. index et XX 34. opion d v. a. D. opinion r. et Erasistratus tradunt. item decocta
alvum sistit, semine singultus confestim ex aceto sedat.
inlinitur ambustis, urinas ciet. decoctae sucus prodest
stomacho, iocineri, renibus, vesicae. haec est quam Aristophanes
Euripidi poetae obicit ioculariter: matrem eius
ne olusholus E. bolus VG. quidem legitimum venditasse, sed scandicem.cfr. XXI 89. Th. H. VII 7, 1. eadem
erat enthryscumenthryscum coni. J coll. Theoophr. enthriscum (-tri- d) VGd.hentris ne cum (cu R) r. anthriscum S. -cus B., si teneriorateniora E.tenuiora Rv. a. S. folia et odoratiora
haberet. peculiarispeculiari R. laus eiuseius REv. ei rTf., quod fatigato venere corporicorpore Vf.
succurrit marcentesque iam seniosenio iam Rv. a. J. coitus excitat. sistit
profluviaalui E.om.d. alba feminarum.
Et iasineia sine D cum Salm. lasine (-nae G) ll. v. iasione B. cfr. XXI 105. olus silvestre habetur, in terra repens,
cum lacte multomulta VG., florem fert candidum; conchyliumconchylium U 484. concy- VGR. concilium r v. a. D. vocant.
et huius eadem commendatio ad stimulandos coitus. crudacruda v. crudae (-de E) ll.
ex acetoexactoVG. in cibis et mulieribus lactis ubertatem praestat.
Salutaryis estsalutaris est v. -tare ll. an lac salutare? phthisin sentientibus. infantium capiticapiti ita R. inlita
nutrit capillum tenacioremquetenerioremque VT. eius cutem efficit.
Diosc. II 168. Esturestur Bas. eostur (cod)VGd. -ture r. est v. et caucaliscaucalidis RE. feniculo similis, brevibreui dv. breue r. caule,
flore candido, cordi utilis. sucus quoque eius bibitur, stomacho
perquam commendatuscommendatus dTman. Dal. H commodatus rv. an accommodatus? et urinae calculisque et
harenis pellendis et vesicaeuesicae (om. et) Vd. pruritibuscruritibus R.. extenuat et lienis,
iocineris reniumquere niumque Brot. -numque v. lieniumque (-num- RE) ll. pituitas. semen menses feminarum
adiuvatiuuat f. bilemquebilemque v. hiis f. bilem (uilem RE) adiuuat que ll. a partu siccat. datur et contra profluvia
geniturae viris. Chrysippus et conceptionibus earn
putat conferre multum. bibitur in vino ieiunis. inlinitur
et contra venena marinorummarinorum uenena VdT(G?). sicut VGdv. nisi r., sicut Petrichuspetrichus dTH. -icus rv. in carmine
suo significat.
Diosc. II 153. His adnumerant et siumet sium Brot. esium ll.f.et sion H. sion v. latius apio, in aqua
nascens, pinguius nigriusque, copiosum semine, sapore
nasturtii. prodest urinis, renibus, lienibus mulierumque
mensibus, sive ipsumipso VGdTf. in cibo sumptum sive iusius VGdv. eius r.an iure eius? decocti
sive semine in vinosemen e uino v. a. S. drachmis duabus. calculos rumpit
aquisque, quaeaquisque quae dv.aquis quaeque VG. aliquis quaeque (quae R) r. gignunt eos, resistit. dysintericis prodest
infusum, item inlitum lentiginilentiginis Vd. et mulierum vitiis in facie
noctu inlitumillitum dRv. a. S. om.VG., lomentoquelomentoque D cum U 485. momentoque d(?)REG. que r. momento v. sed ex spectes cum lomentoque vel lomentoque adiecto (mixto), cfr. XVIII 117. XX 127. XXIV 15. XXX 127. XXXIII 85. 162. XXXVI 133. an fouendoque? cfr. § 153. cutem emendat et ramices lenit,
equorum etiam scabiem.
Diosc. IV 156. Sillybumsilly bum RB. cfr. Diosc. syllibum rv(D). chamaeleontichamaeleoni RS. albo similem, aeque spinosam
, ne in Cilicia quidem aut Syria aut Phoenice, ubi
nascitur, coquerecocere VGED. tanti est. itaan tam pro ita? operosa eius culina traditur
. in medicina nullum usum habet.
Th. H. VI 4, 3. Diosc. III 14. Hesiod. ἔργα κ. ἡμ. 582–587. Scolymum quoque in cibos recipitrecepit J e coni. S. sed cfr. XXI 128. oriens et alio
nomine limoniam appellatappellat dv. -ant VG. -auit r S.. frutex est numquamnunc quam R. cubitali
altior tristisquetristisque V. -is quam E. tristis G. cri-
stisque dv. -is quam R. cristis D. foliorum aculeisaculeis ego coll. XXI 96.acu dR. ac rv, an acie?, radice nigra, sed dulci,
Eratostheni quoque laudata in pauperispauperis Vv. -eri rTS. cena. urinam
ciere praecipue traditur, sanare lichenas et lepras ex aceto,
venerem stimulare in vino Hesiodo et Alcaeo testibus,
qui florenteflorentes d. eaea Vv. ex ea r. cicadas acerriini cantus esse et mulieres
libidinis avidissimas virosque in coitum pigerrimos scripsere
, velut providentia naturae hoc adiumento tunc valentissimo
. itemitem TRv. idem E. id est r. graveolentiamgrauiolentiam VGRE. alarum emendat radicis emedullatae
uncia, in viniuinis V. Falerni heminis tribus decocta ad
tertiasquiatis R. et aa om.VGd. balineo ieiuno itemque postpost VGdv. poscit r. cibum cyathis
singulispostea d. pota. mirum est, quod Xenocrates promittit
experimento, vitium id ex alisalis Vv. aliis r. per urinam effluere.
Diosc. II 158. Estur et soncossonchos dv. a. D. yoncos R.—ut quem Theseo apud Callimachum
adponatopponat Vd. HecaleHecale B. -atae v. hecaletGd. hae.calet V. hecaule R. haecaule E.—uterque, albus et niger.
lactucae similessimilis R. ambo, nisi spinosi essent, caule cubitali,
anguloso, intus cavocano d., sed qui fractus copioso lacte manet.
albus, cuicui J e coni. S. qui ll. v. e lacte nitornitro RE., utilis orthopnoicis lactucarum
modo ex embammateex embammate dfH. embambate r. om. v.. Erasistratuserasistratus dfv. om. r. calculoscauculos VGRE. per urinam
pellipelli Murbac. v. pellit ll. eo monstrat et oris graveolentiam commanducatocommanducato Tv. -ta VGd. -tam r. corrigi
corrigit dT.. sucus triumtriumque torum V. cyathorum mensura in vino albo et oleo
calefactus adiuvat partus ita, ut a potua potu coni. Dal. a portu G.apartu Vdv. a. S. aput r. ambulent gravidae.
daturdetur R. et in sorbitione. ipse cauliscaulis om.VGd. decoctuscoctus VGdT.an recte? nam decoctus fere poni solet addito in (ex) aqua vel liquore alio. facit lactis
abundantiam nutricibus coloremque meliorem infantium,
utilissimus his, quaeisque V. his qui d. lac sibi coire sentiant. instillatur
auribus sucus, calidusque in stranguria bibitur cyathi mensura
et in stomachi rosionibus cum semine cucumeris
nucleisque pineis. inlinitur et sedis collectionibus. bibitur
contra serpentes scorpionesque, radix vero inlinitur.
eadem decocta in oleo etet ego. om. ll. v. cfr. XXII 85. an cum? cfr. § § 103. 143. punici mali calycecalyce VGREv. et dT., aurium morbis
praesidium morbis Vd. praesidium est. haec omnia ex albo. Cleemporus
nigro prohibet vesci ut morbos faciente, de albo consentiens
. Agathocles etiam contra sanguinem tauri demonstrat
sucumsucum RG. sucu E. suco r. suco eius uti v. eius, refrigeratoriam tamen vim esse convenit
nigro et hac causa inponendum cum polenta. Zenonzeno R. radicem
radice Vdv. a. S. albi inin S. om. ll. v.(an strangu riae?) stranguria suadetstranguriam docet sanari v. a. S.(an -urias iuuari sua det? cfr. XXX 123)..
Diosc. II 160. Condrion sive condrillecondrille C. cfr. index et Diosc.ile v. -ryle RE. chrondile r. chondrile D. -rylla S coll. XXI 105. folia habet intubi, circumrosis
similia, caulem minus pedalempedale VG. -li v. a. G., suco madentem
amaro, radice fabae simili, aliquando numerosanumerosam VG.. habet
proximam terrae mastichenmastichen dv. -cen r D. tuberculo fabae, quae adposita
feminarum mensesmeses GRE. messes V. trahere dicitur. tusa cum radicibus
tota dividitur in pastillos contra serpentes, argumento probabili
probabilis Vd., siquidem mures agrestes laesi ab hisiis Rv.a.C. hanc essehanc esse VGREv. necari dT.
dicuntur. sucus ex vino coctae alvum sistit. eadem palpebrarum
pilos inordinatissimos pro cummigummi dRv.a.S. efficacissime
regit. Dorotheus stomacho et concoctionibus utilem carminibus
suis pronuntiavit. alioquialioqui VgfRED. aliquidv. cfr. § 76. XXI 69. feminis et oculis generationique
generatioque RE. virorum contrariam putavere.
Inter ea, quae temere manduntur, etetom.REv.a.H. boletos merito
posuerim, opimiopimi RES. -mis VGT. optimi dG.muls v. quidem hoshos RG. os E. his r. est is v. cibi, sedcibi sed REG. cibus et (sed v)rv. inmenso exemplo
in crimen adductosadductos G. -tus ll. v., veneno Tiberio Claudio principi perper G(?)REv. posuerim per r.
hanc occasionem aba dRv.a.D. coniugeconiugi R. Agrippina dato, quo facto
illa terris venenum alterum sibique ante omnes Neronem
suumneroni suodT. dedit. quorundam ex iisiis Rv. his r C. facilefacile d(?)v. facere r. noscuntur venena
diluto rubore, rancido aspectu, lividolibido V. intus colore, rimosa
stria, pallido per ambitum labro. non sunt haec in quibusdam
, sicciquesiccique ll. v. an suntque? et verisueris Salm. Cfr. nov. luc. 26. ueri ll.D. nitri v. a. S. similessimile VGd., veluti guttas in vertice
albas ex tunica sua gerunt. vulvam enim terra ob hoc
priusprius om.RE. gignit, ipsum postea in vulva, ceuceR. in ovo est luteum.
nec tunicae minormiror VG. gratia in cibo infantisinfantes RE. boleti. rumpitur
haec primo nascente, mox increscenteincrescente om.REG.crescente v. in pediculipeduculi R. -lo E. corpus
absumitur, rarumque utrarumque ut ego. cfr. XXXVII 120. rarum umquam (numq- E1T) ll. D. raroque (raro S) umquam v. rarumque Gronov. (an rarum utique ut?). geminusgeminus ego. -nis ll.v. ex uno pede.Th. H. III 6, 7. Diosc. IV 83. origo
prima causaque ee om.GEv.a.C. limo et acescente suco madentis terrae
ant radicisradicesVG. fere glandiferaeglandiferae v. cfr. XVI 31. 33.grandiferae (-re E)RE.grandis r D., initioque spuma lentior, dein
corpus membranae simile, mox partus, ut diximus. illa93
pernicialiapernicialia Rv. -ali J. permitti (-ittit dT) alia r. quotquot ego. quod VGdTE.om.R. quae D cum Gronoio. iamque J. prorsus v. probandiprouandi G. improbanda v. a. J. alia allis signa!alia aliis signa ego. alia (ali G) alias GdT. alia r. alea J cum Gronovio. del.v. si caligarissi caligaris S. (si enim cal- v). -gari RE.sic aliguri V. sic alligari rT. clavus
ferriveferriue G. ferri uel ll.ferri uel chalybis v. aliqua robigo aut panni marcor adfueritadfuit GED. affuit T. nascenti
, omnem ilico sucum alienum saporemque in venenum
dist.ego. concoquiconcoquiego. -quit ll.G. decoquit v. an concoqui id? deprehendisse quiquiREH cum Gron. q; dv. quae r. nisinisi—p. 470, 1 qui om.RE. agrestes possunt
atquedist. Müller emend. IV 16. quiquae J. colliguntcolligunt VGdJ. nigunt R. ni dicunt E. colligunt. Ducunt v. ipsi?Nicand alex. 523 sqq. Diosc. IV 83. alia vitia ne hi quidemne hi quidem Müller l.l. ne quidem ll.f. equidem D. ne quidam J. et quidem H. nunc quidem v. an ne ipsi quidem? (antea ipsi deleto)., si serpentis
caverna iuxta fuerit, si patescentempatescentes REv. a. J. primo adhalaverit
, capaci venenorum cognatione ad virus accipiendum.
itaque caveri conveniatconueniet Vv.a.D. prius, quam se condant serpentes.
signa eruntsignauerunt VGd. tot herbae, tot arbores fruticesque ab emersuemerso VG.
earum ad latebram usque vernantes et vel fraxini tantum
folia nec postea nascentia nec ante decidentia. et boletis
quidem ortus occasusque omnis intrainfra VGT. dies septem est.
Fungorum lentior natura et numerosa genera
, sedsedVGdv. et r. origo non nisi exex Rv. et E. e Vd.om.G. pituita arborum. tutissimitutissime RE. qui
rubent callo, minus diluto rubore quam boleti; mox candidi
, velut apice flaminis insignibus pediculis; tertium genus
suillisuillis GREv.a.C. ueneni VGT., venenis accommodatissimiaccommodatissimis (-sumis E2)RE. -simum v. a. H.. familias nuper interemere
intemere VGRE. et tota conviviaconuiuia v. -io ll., Annaeumannanum RE. Serenum, praefectum
Neronisneronis VGdv. uenenis (-num E1) r. vigilum, et tribunos centurionesque. quaecenturionesque quae GE(?)H. (et) -nes quaeG. -nes quaeque V. -nes quoque dVen. (et) -nes quosquev.a.G. -nesque quaeque R. voluptasuoluntas VG.
tamtam egotanta ll.v. tanta tam J. ancipitis cibicibo RE.? quidam discrevere arborumarbori VGd. generibus,
fico ferulaveferulaue ego. -lae ll. -la v. et cummimcummi dR. gummim H. -mi v. ferentibus, non itemnositem v.a.S.an noxios autem? taxo auttaxo aut RE. faxo r. taxo D.fago v. robore,
cupressoaut cupresso v. a. S., ut diximus. sed ista quis spondet in venalibus?16,31
omnium colos lividus; hic habebithaberit RE. (his) aberit v. a. H. veneni argumentum
, quo similior fuerit arborum corticiarborum cortici ego. -orum umor fici Murbac. S.orum fici (ficis RE) ll. v. -orum ut fici J. -orum. Piri D.. adversus haec
diximus remedia dicemusque; interim sunt aliqua et23,115
in iisiis Rv. his r C.. GlauciasGlaucias G. -citas VGd. -ciatas r. Claudius v. stomacho utiles putat boletos. siccantur
pendentes suilli, iunco transfixi, quales ee VGdBas. a rv. Bithynia veniunt
. hi fluctionibus alvialui Rv. albi GE. albis r., quas rheumatismosrheumatismos dv. cfr. § 46. 138. -tisthon VR. reu-matisthon (-ston G)r. vocant, medentur
excrescentibusque in sede carnibus; minuunt enim
eas et tempore absumunt, item lentiginem et mulierum
in facie vitiauitia in facie Vv.a.S.. lavantur etiam, ut plumbum, inin om.VGdH. oculorum
medicamentamedicamento H.. sordidissordis V. ulceribus et capitis eruptionibus,
canum morsibus ex aqua inlinuntur.Athenaeus II 59 p. 61d e. Celsus V 27, 17. libet et coquendi
dare aliquas communes in omni eoego R. eorum v.a.G. genere observationes,
quando ipsae suis manibus deliciae praeparant hunc cibum
solumsolum cibum Vd. et cogitatione ante pascuntur sucinis novaculis aut
argenteoargento VGd. apparatuapparatus (adp- R)RE. comitante. noxiinoxi V. noxia R. noxiae E. erunt fungi, qui in
coquendo duriores fient; innocentiores, qui nitro addito
coquentur, utique siutique si dT.utique r D. si utique v. percoquantur. tutiores fiunt cum
carne cocti aut cum pediculopericulo R. piri; prosunt et pirapira dREv. piri r. confestim
sumpta. debellat eos et acetiageti R. agente E. natura contraria iiscontra his VG..
Diosc. III 84. Imbribus proveniunt omnia haec, imbre et silphium
silphiond(?)v.a.S.dist. U 489. venit primoprimo e Cyrenis v. a. D., ut dictum est. ex Syria nunc hochocom.RE. quo d. quoque T.19,41
maxime inportatur, deteriusdeterior RE. Parthico, sed Medicomedicos R. melius,
extinctoquireumatico Vd(G?). omni Cyrenaico, ut diximus. usus silphii in19,39
medicina foliorum adad VGdv. de r. purgandas vulvas pellendosque emortuos
mortuos d.cfr. ad § 54. partus; decocuntur in vino albo et odorato, ut bibatur
mensura acetabuli a balineis. radix prodest arteriis
exasperatis, collectionibuset collectionibus Vv. a. S. sanguinis inlinitur. sed in cibis
concoquitur aegre, inflationesinflationibus RE. facitfacitet VGdv. faciet r. et ructusructus v. ruptus VGd. truncos r.. urinae quoque
noxia est,noxia est ego. noxiae RE. -ia rv. suggillatis cum vino et oleo amicissima
et cum cera strumis. verrucae sedis crebriore eius suffitu
caduntcadent E. candent R..
Diosc. III 84. Laser e silphio profluens quo diximus modomodia V.19,43
inter eximia naturae dona numeratum plurimis compositionibus
inseriturinferitur R. infertur E., per se autem algores excalfacit, potum
nervorum vitia extenuat. feminis datur in vino et lanis
mollibus admovetur vulvae ad menses ciendos. pedum o
clavos circumscariphatos ferro mixtum cerae extrahit. urinam
extrahit urinam VGdv. -hitur r. ciet ciceris magnitudine dilutuminam—12 dilutum om.RE.. AndreasAndreas C. andrias (-ia E) ll. v. spondet
copiosius sumptum nec inflationes facere et concoctioni
plurimum conferre senibus et feminis, item hieme quam
aestate utilius, et tumet tum REG.et cum r. uerumtamen v. aquam bibentibus. cavendum, ne
qua sit exulceratio intus. ab aegritudine recreationi efficax
in cibo; tempestive enim datum cauterii vimcauterii uim G. -erium (cau the- G) ll.v. optinet,
adsuetis etiam utilius quam expertibus.init.: Diosc. III 84. exteraad extera C. corporum
indubitatas confessiones habenthabet v.a.S.: venena telorum et serpentium
extinguit potum; exexdREv. et r. aqua vulneribus hisiis Rv. a. C. circumlinitur
, scorpionum tantum plagis ex oleo, ulceribus vero
non maturescentibus cum farina hordeaciahordeacea dv. a. S. vel fico sicca,
carbunculis cum ruta vel cum melle vel per se visco
superlitum, ut haereat; sic etsic et v. sicut ll. an sicut et? cfr. § 117. ad canis morsus; excrescentibus
circa sedemsedem v. semenll. cum tegminetegmine B e Diosc. cfr. § 143. germine ll. v(D). punici mali ex aceto decoctum
, clavis, qui volgo morticini appellantur, nitro mixto.
Pl. iun. p. 29, 12.alopecias nitroalopecias nitro om.REv. a. H. ante subactassubactum B. repletcarnes replet v. a. H. cum vino et croco
aut pipere ac muriumaut murium REv. a. J. fimo et aceto. perniones ex vino
fovetdist. ego. An vero et delendum (ex uino fouet, ex oleo coctum inponitur; sic)? et ex oleo coctum; inponitur sic et callo, clavis pedum
dist.D. superrasis; praecipuae utilitatis contracontra— 6 raucitatibus om.RE. aquas malas,
pestilentes tractus vel dies; inet in GD. tussi, uva; fellis veteriueteris Gdv. a. Bas. suffusioni
suffusioni ego. -one ll. v., hydropicishydropisi G. (vocabulum omnino inusitatum)., raucitatibus; confestim enim purgat
fauces vocemque reddit.Celsus V 27, 16). podagraspodagris d. inin om.RE. spongea dilutum
poscapostea REv. a. Bas. lenit. pleuriticispleureticis dv.a.Bas. -ritis VG. in sorbitione vinum poturis datur,
contractionibus, opisthotonicis ciceris magnitudine cera
to circumlitum. in angina gargarizatur. anhelatoribus et in
tussidist. ego. vetusta cum porro exex VRv. et r. aceto datur; atat ego. ad RE.om. r. aeque G. atque v. ex aceto his,
qui coagulum lactis sorbuerint, praecordiorum vitiis syntecticis
syntheticis R. sinte//ticis V., comitialibus cum vinouino REv. cibo r., in aqua mulsa linguae
paralysi. coxendicibuscoxendicum D. etet om.REv.a.Bas. lumborum doloribus cum decocto
melle inlinitur. non censuerim, quod auctores suadent
, cavernis dentium in dolore inditum cera includi,
magno experimento hominis, qui se ea deea de G. eadem ll.v. causa praecipitavit
ex alto. quippe tauros inflammat naribusnaribus dv. ma ribus (ina- RE) r. inlitisillitos R., serpentes
avidissimas vini admixtum rumpit; ideo nec inungui
suaserimdist.D., cum Attico licet mellemelle licet v.a.D. praecipiant. quas habeat
utilitates admixtum aliis, inmensum est referre, et nos
simplicia tractamus, quoniam in hisiis R. naturam esse apparet,
in illis coniecturam saepius fallacem, nulli satis custodita
in mixturis concordia naturae ac repugnantia. quaquae R. de re
mox plura.
117
Diosc. II 106. Non esset mellis auctoritas in pretio minor
quam laseris, ninisi dT. ubique nasceretur. illud ipsa fabricata
estest coni. S. sit ll. v. natura, sed huic gignendo animal, ut diximus, innumeros11,11
ad usus, si quotiens misceatur aestimemus. prima
propolis alvorumaluorum GdH. (-eorum v). arborum r., de qua diximus, aculeos et omnia infixa11,16
corpori extrahit, tubera discutit, dura concoquit, dolores
nervorumneruorum dolores Vd. mulcet ulceraque iam desperantia cicatricem
in cicatricem dTRBrot cicatrice v. cluditclaudit dT. includit v. a. Brot..Diosc. II 101. (§ 108 extr.: Pl. iun. p. 17, 18). mellis quidem ipsius natura talis est, ut putrescere
corpora non sinat. iucundoiucunda G. -ioc- V. sapore atque non
aspero, alia quam salis natura, faucibus, tonsillis, anginae
omnibusqueomnibus G. orisoris Vdv.horis G.om. r. desideriisdesiderii RE. utilissimum arescentique in
febribus linguae, iam vero peripneumonicis, pleuriticispleureticis dv. a. Bas. decoctum
decoctum dEv. DecoctūtūR. -ctura r.dist. v. a. C., item vulneribus, a serpente percussis et contra
venena, fungos, paralyticisparalyticis v. -icos ll. in mulso, quamquamquamquam suae mulso om.R. suae mulso
dotes constant. mel auribus instillatur cum rosaceo, lendes
et foeda capitis animalia necat. usus despumati semper
aptior, stomachum tamen inflatinflat dv. infla VGE. inflant R., bilem auget, fastidium
creat. et oculis per se inutile aliqui arbitrantur; rursusrussus V.
quidam angulos exulceratos melle tangi suadent. mellis
causas atque differentias nationesque et indicationemindicationem B. iud- ll. v (S). in
apium ac deinde florum natura diximus, cum ratio11,32. 21,74
operis dividi cogeret miscenda rursus naturam rerum
pernoscere volentibusnolentibus R..
cfr. Col. XII 11. 12. Diosc. V 17. In mellis operibus et aquaet aquadRv. aqua E2D. et qua r. mulsa debet tractari.
duo genera eius, subitae ac recentis, alterum inveteratae.
repentina despumatodespumatum VGd. melle praeclaram utilitatem habet in
cibo aegrotantium levi, hoc est alica elutaalica eluta U 490. alicae elutae ll. v., viribus recreandis
, oreori S e coni. Dal. stomachoque mulcendo, ardoresardore REv. a. J. -ori S e coni. Dal. refrigerando.
frigidamdist. v. a. G. enim dari utilius ventriuentri dv.trē rD. molliendo. invenio apud
auctores, decoctumdecoctum ego coll. Diosc. hoc po tum d. hoc potu rD. hunc potum v. bibendum alsiosis, item animi humilis
et praeparcipraeparet RE., quos illi dixere micropsychosmicropsychos v. -psycos VGEVen. -psicos R. eropsycos d..Seneca de ira III 9, 4. ut estut est ego. ut st VGd. et est rH. est et v. ratio
subtilitatis inmensae a Platone descendens, corpusculis
rerum levibus scabris, angulosis rotundis, magis aut minusaut minus om.d.
adad REv. aut Vd.om.Gf. aliorum naturamnaturas GTf. accedentibusaccipientibusVGTf., ideo non eadem omnibus
amara aut dulcia esse; sic et in lassitudine proniores
esse ad iracundiam et in sitiet institit RE.. ergo et haec animianimis VRE.
asperitasdist. S., seu potius animae, dulciore suco mitigatur lenitolenito TS. lenitVdv. leni G. uenit r.
transitutransitum v. a. S. spiritus et molliore facto meatu, ne scindat euntem
redeuntemqueredeuntemque om.RE.. experimentasperimenta VR. spiram- d. in se cuique: nullius non
ira luctusqueluctusque REv. luctus rJ. an luctusque et?cfr. Müller de stilo p. 68. , tristitiatristitae omnis Rv. a. Bas. et omnis animi impetus cibo mollitur
, ideoque observanda sunt quae non solum corporum
medicinam, sed et morum habenthabet R..
Diosc. V 17. Aqua mulsa et tussientibus utilis traditur, calefacta
calefaciat RE. invitatinuita R. vomitiones, contra venenum psimithiipsimithi d(?)S. -thisVE. -thiis R. primithis G. psimythii (psimm- C)v. salutaris
addito oleo, item contra hyoscyamihyoscyami S. -mum ll. v. cum lacte maxime
asinino, et contra halicacabihalicacabi S (-bum v). ballic- d.hallicaccabi VG. alic- R. aliac-E., ut diximus. infunditur21,182
et auribus et genitalium fistulaefistulae VGdf. -lis rv.. vulvis inponitur cum
pane molli, subitis tumoribus, luxatisluxa VG. leniendisqueliniendisque E. lendisque VG. que d. omnibus
. inveterataeinueteratae dv. inuenerate G. inuenta// V. inuenta etr. usumad usum Vd. ut usum G. autem usum v. a. G. damnavere posteri, minus innocentem
innocentem dB. -te rv. aquaaquam (aqua d) in usuque VGd. minusque vino firmum; longa tamen vetustate
transit in vinum, ut constat inter omnes, stomacho inutilissimum
nervisque contrarium.
Diosc. V 16. Sempersemper ll. v. an temperare? cfr. XXVII 52. mulsum ex veterean uetere et austero? cfr. Diosc. vino utilissimum, facillimeque
cum melle concorporaturconcorporatur dv. -porat VGRS.
corporat E., quod in dulci numquam
evenit. ex austero factum non inflatinflat ll.TfD. implet v. stomachum,
neque ex decocto melle, minusque impletimplet VGTfRED. inflet Murbac. inflat d(?)v. cfr. Diosc., quod fere evenit
; adpetendiappetendiB. cfr. XII 29. -dum d. adpetentum r. -tium v. an adpetentiam (deleto auiditatem)? cfr. XX 186. XXIII 38. XXIV 106. quoque revocat aviditatem cibi. alvum mollit
frigido potu, pluribus calido sistit, corpora auget.Geop. XV 7, 4. 5. 6. Athenaeus II 26 p. 46f. Celsus III 24 init. multi
senectam longam mulsimulsis VGd. tantum intrita toleravere, neque
alio ullo cibo, celebricerebri V. Pollionis Romiliromuli V2dv. a. H. exemplo. centensimum
annum excedentem eum divus Augustus hospes
interrogavit, quanamquanam v. unam ll. an qua? maxime ratione vigoremuigoremque d. illum animi
corporisque custodisset. atadV.del. v. a. G. an et? ille respondit: intus mulso,
foris oleo. Varro regium cognominatum arquatorumarquatorum TfES. marq- R. ad quartorum (quort- d) r. arquatum B.
morbum tradit, quoniam mulso curetur.
Diosc. V 15. Melitites quo fieret modo ex musto et mellemelle et musto Vd., docuimus
in ratione vini. saeculis iam fieri non arbitror14,85
hoc genus, inflationibus obnoxium. solebat tamen inveteratum
alvi causa dari in febrefebri T. , item articulario morbo
etet om.VGd. nervorum infirmitateinfirmitati VGRE. laborantibus et mulieribus vini
abstemiisabsteneis R..
Diosc. II 105. Pl. iun. p. 51, 18. Celsus IV 19. Mellismelli R. naturae adnexa cera est, de cuius origineoriginis Vd.,
bonitate, nationibus suis locis diximus. omnis autem11,18 21,83
mollit, calefacitcalefacit dC. calf- rv(D)., explet corpora. recens melior. datur
in sorbitione dysintericis, favique ipsi in pulte alicae prius
tostae. adversatur lactislactis dE2v. lacti RE1. latis r. naturae, acan ac delendum? milii magnitudine
decem grana cerae haustanusta R. inusta E. non patiuntur coagulari lactlac Vdv. a. D. in
stomachoisstomacho R. stomachum d. -am V.. si ingueninguen dv. ingen V1G. unguen E. ungen r. tumeattumeat Gdv. tume//t V. tumet rS., albam ceram in pube fixisse
remedio est.
Nec huius usus, quosquod RE. mixta aliis praestat, enumerare
possit medicina, sicuti nec ceterorum, quae cum
aliis prosunt. istaitaVG., ut diximus, ingeniis constantconstat VG.. non fecit106
ceratumceratum ll.TfS. -ta v. cerotum H., malagmata, emplastra, collyria, antidota parens
illa ac divina rerum artifex; officinarum haec, immo verius
avaritiae commenta sunt. naturae quidem opera absoluta
atque perfecta gignuntur, paucis ex causa, non ex coniectura
rebus adsumptis, utut om.R. suco aliquo sicca temperentur
temperatur R. ad meatus aut corpore alioalio menti V. alimento d. umnentia ad nexusnixus Rv. a. B(S). nixsus E.. scripulatim
quidem colligere ac miscere vires non coniecturae
humanae opus, sed inpudentiae est. nos nec Indicarum
Arabicarumque mercium aut externiexternis R. orbis adtingimus medicinas
. non placent remediis tam longe nascenlia, non
nobis gignunturnascuntur dTf., immo ne illis quidem; alioquialioquin dRv. a. H. non venderent
. odorum causa unguentorumque et deliciarum, si
place, etiam superstitionis gratia emanturerimantur VG.rimantur d., quoniam ture
supplicamus et costo. salutem quidem sine istis posse
constarecontrare V. -arem G., vel ob id probabiimus, utut VGdv. et r. tanto magis suisui dv. suis r. delicias
pudeat.
Pl. iun. p. 21, 16. 87, 8. Sed medicinas e floribus coronamentisque et hortensiis
quaeque mandanturmandantur fS. -danter VG. -duntur rv. herbae persecutiprosecuti Vv. a. S. quonam modo
frugum omittimusomittemus v. a. G.? Nimirum et has indicare conveniatconueniet v. a. G..
in primis sapientissima animalium esse constat, quae
frugefrugesRE.cfr. X 199. vescantur. siliginis grana combusta et trita in vino
Ammineocamineo RE1. amineo r v. a.Dal. cfr. XX 153., oculis inlita epiphoras sedant, tritici vero ferro
combusta iis, quaeisque V. frigus usseritiusserit R., praesentaneo sunt remedio
. farina tritici ex aceto cocta nervorum contractionibus
, cum rosaceo vero et fico sicca myxisquemysisque d. missis que G. misisque V. mixtisque E1. mixti E2. decoctisdecoctique E2.
furfures tonsillis faucibusque gargarizatione prosunt. Sex.
Pomponius, praetorii viri pater, Hispaniae citerioris princeps
, cum horreis suis ventilandis praesideret, correptuscorreptum RE.
dolore podagrae mersit inin om.VG. triticum super genua sese, levatusque
siccatis pedibus mirabilem in modum hoc postea
remedio usus est.Diosc II 114. vis tanta est, ut cados plenos siccet.
paleam quoque tritici vel hordei calidam inponi ramicum
incommodis experti iubent, quaque decoctae sintsunt dv. a. S. aqua
foverefouere VGfD. foueret R. -rit E. -ri dv. cfr. § 46. XXI 176.. estest et VdTH. in farre vermiculus terediniteredinis R. similis, quo caviscauis dv. causis r.
dentium cera incluso cadere vitiati dicuntur, etiam si fricentur
refricentur dT. -igerentur VGf.. olyram arincamcaricam E. cor R. diximus vocari. hachaec VG. decocta18,92
fit medicamentum, quod Aegyptii atheramateram REv. a. B. atharam B. vocant, infantibus
utilissimum, sed et adultos inlinunt eoeov. eos ll..
Diosc. II 108. Farina ex hordeo et cruda et decocta collectiones
impetusqueimpetusque VGdv. que RE1. del.E2. discutit, lenit concoquitqueconco quitque VGdH. -quit rS. et concoquit v.. decoquitur
alias in mulsa aqua aut fico siccasicca at D. SiccatVG. siccaut E. sicca rH. sicca ad (dolores)v.; at iocineris doloribus,
cum puscum pus RJ. corpus VG. cum pos f. cum bis d. cum pusca E.cum posca H. eam cum posca G. eam in posca positamv. concoquicoqui S. opus est, inin GdS. eum E. cum rJ. aut cum v. vino; cumcum ter d. inter coquendum
concoquendum v(S). coqu- ll. C. discutiendumque cura est, tunetunc et in VG. in aceto melius aut
in faece aceti aut cotoneiscotoneis ll. v. in cot- G. pirisve decoctis; ad multipedaemultitudine RE.
morsus cum melle, adacVd. serpentium in aceto et contra sup5
purantia, ad extrahendas suppurationes ex posca addita
resinaresine V. Gallicagalla R. gala E. et galla v. a. S.;Pl. iun. p. 35, 2. Diosc. II 108.—Marc. Emp. 15, 50. ad concoctiones vero et ulcera vetera cum
resina, ad duritias cum fimo columbarum aut fico sicca
aut cinere, ad nervorum inflammationes aut intestinorum
vel laterumla terum B e Diosc. aurium ll. v. dolores cum papavere aut meliloto, et quotiens
ab ossibus caro recedit, ad strumas cum pice et inpubis
pueri urina, cum oleoan ac cum oleo vel cera, oleo? cfr. Diosc. et Marc. Emp.. cum Graeco feno contra
praecordiorum tumores vel in febribus cum melle vel adipe
vetusto. suppuratis triticea farina multo lenior.Diosc. II 107. nervis
cum hyoscyami suco inlinitur, ex aceto et melle lentigini.
zeae, ex quaex aqua VG. alicam fieri diximus, efficacior etiam hordeacea18,112
videtur, trimenstris mollior, ex vino rubro ad scorpionum
ictus tepida et sanguinem excreantibus, item arteriae
, tussi cum caprino sebo aut butyrobu turo R..Diosc. II 122. ex feno Graeco,
mollissima omnium, ulcera manantia sanat et furfures corporis
, stomachi dolores, pedes et mammas cum vino et
nitro cocta. aerinahaerina E. herina VGv. a. C. magis ceteris purgat ulcera vetera et
gangraenasdist. ego coll. Diosc. cum raphano et sale, exex ego. etll. v. aceto lichenas, lepras
cum sulpure vivouino GR., et capitis doloresdolore V. cum adipe anserino
inposita fronti. strumas et panospal nos R. concoquit cum fimo
columbino et lini semine decoctadecocta cum uino R. in vino.
Diosc. II 108 extr. De polentae generibus in frugum loco satis
diximusdist. J.. medicorummedicorum VGdTfJ. locorum REv. ratione a farina hordei distat eo,18,72
quod torretur, obobom.R. id stomacho utilis. alvum sistit impetusque
impetus R. rubicundi tumoris; et oculis inlinitur et capitis
dolori cum menta aut alia refrigerante herba, item pernionibus
et serpentium plagis, item ambustis ex vino, inhibetque
inhibet quoque Rv. a. S. pusulas.
Diosc. II 107. Pl. iun. p. 104, 15. 68, 2. 59, 4. 38, 15. Farina in pollinem subacta vim extrahendi umoris
habet adeoadeoD. ideo ll. v. , utut ED. et Rv. cruore suffusis in fascias usque sanguinem
sanguinem E.v sanemR. saniem S. perducatperducit v. a. D., efficacius in sapa. inponitur et pedum
callo clavisque. nam cum oleo vetere ac pice decocto
polline condylomata et alia omnia sedis vitia quam maxime
calido mirabilem in modum curantur. pulte corpus augetur.
farinatotam § 127 farina—efficaciter om.VGd. , qua chartae glutinantur, sanguinem excreantibus
datur tepida sorbenda efficaciter.
Alica res Romana est et non pridem excogitata;
alioquialioquin dv. a. H. non tisanae potius laudes scripsissent Graeci. nondum
arbitror Pompei Magni aetate in usuin usu—19 uix om.R. fuisse, et ideo
vix quicquam de eaeo E. eos R. scriptum ab Asclepiadis schola.
esse quidem eximie utilem nemo dubitat, sive eluta detur
ex aqua mulsa sive inin sorbitione—siue om.R. sorbitionesorbitione ego. cfr. § 89. 105. 116. XX 148. -nem Vd. -nes rv. decocta sive in pultepulte V2dv. polte V1Gf. puhe E. pube R. pultem C..
Diosc. II 118. Pl. iun. p. 42, 14.eadem in alvo sistenda torreturtorretur—cera om.R. , dein favorum cera coquitur
, ut supra diximus. peculiariter tamen longo morbo116
adaddREv. aut r. tabitudinem redactis subvenit ternis eius cyathis in
sextariumsextario margo Dal. cfr. § 75. aquae sensim decoctis, donec omnis aqua consumatur
, postea sextario lactis ovilli aut caprini addito
perlac. indicavit S. excidit fortasse III. cfr. Pliniana p. 36
et Plin. iun. continuos dies..., mox adiecto melle. tali genere
sorbitionis emendantur syntexis.
Diosc. II 119. Pl. iun. p. 110, 12. Milio sistitur alvus, discutiuntur tormina, in quem
usum torretur ante. nervorum doloribus et aliis fervens
in sacco inponitur, neque aliud utilius, quoniam levissimum
mollissimumquemollissimumque REv. que VG.om.dT. est et caloriscaloris Gdv. -ores V. doloris r. capacissimum. itaque
talis usus eius est ad omnia, quibus calor profuturus
est. farina eius cum pice liquida serpentium et multipedae
plagis inponitur.
Diosc. II 120. Pl. iun. p. 47, 15. Panicum Diocles medicus mel frugummelian frugem coni. Dal. e Theophr. melinen Diosc. appellavit
. effectus habet quos milium. in vino potum prodest
dysintericis. similiter his, quae vaporanda sunt, excalfactum
inponitur. sistit alvum in lacte caprino decoctum et
bis die haustum. sic prodest et ad tormina.
Diosc. II 121. Celsus V 28, 2. Sesimasessama R. sesama v. a. S. trita in vinoin uino dv. in ouo VG.om. r. sumptasumpta om.RE.\ inhibet vomitiones.
aurium inflammationi inlinitur et ambustis. eadem efficit
et dum in herba est. hoc amplius oculis inponitur decocta
in vino. stomacho inutilis in cibisin cibisRS. cibis VGE. cibus dv. et animae gravitatem
facit. stellionum morsibus resistit, item ulceribus,
quae cacoëthe vocant, et auribus oleum, quod ex ea fit,
prodesse diximus.Diosc. IV 151. 150. (Th. H. IX 9, 2). sesamoidessesamoidest R. -odides Vd. a similitudine nomen ac-23,95
cepit, grano amaro, folio minorefolia minora (-nara E1)RE.. nascitur in glareosisglareosis v. glariosis RE.glor- r..
detrahitdist. ego coll. Diosc. bilem in aqua potum semen, inlinitur igni sacro,
discutit panos. est etiamnum aliud sesamoidessesamoydes d. -oid est R., Anticyraeantiquire Vd.
nascens, quod ideo aliqui Anticyriconantiquiricon Vd. vocant, cetera similesimilia d.
erigeronti herbae, de qua dicemus suo loco, grano25,167
sesamae. datur in vino dulci ad detractiones quantum tribus
digitis capituran capiatur?. miscent ibi et ellebori albi unum etet om.V. ibi et om. v. a.. S.
dimidium obolum, purgationem eam adhibentes maxime
insaniaeinsanaeREv. a. G. melancholicaemelancholiae v. a. G.,comitialibus, podagris. et per se
drachmae pondere exinanitexinanit REDal. -niuit r Ven. G. -niunt Verc..
Diosc. II 108. Pl. iun. p. 83, 18. Hordeum optimum quod candidissimum. sucus
decocti in aqua caelesti digeritur in pastillos, ut infundantur
exulceratis interaneis et vulvisuuluis REv. biblis VG. bilis d.. cinis eius ambustis
inlinitur et carnibus, quae recedunt ab ossibus, et eruptionibus
pituitae, muris aranei morsibus. idem adsperso
sale ac melle candorem dentibusdentibus et dv. a. S. om.RE., suavitatem oris facit.
Pl. iun. p. 82, 12. Diosc. IV 43.eos, qui pane hordeacio utuntur, morbo pedum temptari
negant. novem granis furunculumfurunculis R. si quis. circumducat,
singulis ter manu sinistra, et omnia in ignem abiciat, confestim
sanari aiunt. est et herba phoenicephoenice S e Diosc. phynice (phin- R)VdTfR. -cea E.phoenicea v. appellataappellatur Vdf. aa dfEv. ad V.om.RG.
Graecis, nostrisnostris VdfRG. a nostris Ev. vero hordeum murinum; haec trita e vino
pota praeclare ciet menses.
Hippocr. de victu in morb. ac. II p. 30. Diosc. II 108. Tisanaetipsanae d., quae ex hordeo fit, laudes uno volumine
uolumine - quae om.V. condidit Hippocrates, quae nunc omnes in alicam
transeunt. quantoquanto VdTfS. contra quantorv. innocentiorinnocentior VREH. -tiore dT (an recte?). -tior est v. alica! Hi p p o c r ates
tamentamen ll. H. tantum v. sorbitionis gratia laudavitlaudabit V. -abat dT., quoniam lubrica ex
facili hauriretur, quoniam sitim arceretarceret v. arcet ll., quoniam in alvo
non intumesceretintumescere V., quoniam facile redderetur et. adsuetis
hic cibus solussolus cibus Vdv. a. S. in febri bisfebri bis dG. -ribus rv. die possetpossitVdG. dari, tantum remotus
ab istis, qui medicinam fame exercent. sorbitionem
tamen dari totam vetuit aliudve quam sucum tisanae; item
vetuit, quamdiu pedes frigidi essent, tune quidem nec potionem
dandam. fit et ex tritico glutinosior arteriaeque
exulceratae utilior.
Diosc. II 123. Pl. iun. p. 60, 10. 101, 4. Amylonamylon v. amoelon (amae- E) RE. hamoelon (-melon d)r. hebetat oculos, et gulae inutile, contra
quam creditur. item alvum sistit, epiphoras oculorum inhibet
et ulcera sanat, item pusulas et fluctiones sanguinis.
genas duras emollit. datur cum ovoouo his dC (iis v). opto his V. opidiis R. opi dis E. iis, qui sanguinem
reiecerint, in vesicae vero dolore semuncia amyli cum ovo
et passi tribus ovis subfervefacta a balineo. quin et avena
ceaauenacea G. auenaeta E. auenetiaeta R. aue-
nae fv. auinae V. anenae d. farina decocta in aceto naevos tollit.
Diosc. II 107. Pl. iun. p. 47, 17. Celsus II 30. Panis hic ipse, quoqui RE. vivitur, innumeras paene continet
medicinas. ex aqua et oleo aut rosaceo mollit collectiones
dist. ego.; ex aqua mulsa adad ego. om. ll. v. duritias valde mitigandasmitigat. datur v. -gans. dant S., ex
vino ad discutiendadis cutienda fG. (-enda ualens v). -endam ll. aut quae praestringi opus sit et, si
magis etiamnum, exex dv. om. r. aceto, adversus acutasacutas Rv. occultas r. pituitae fluctiones
, quas Graeci rheumatismos vocant, item ad percussa,
luxataluxataque dT., ad omnia autem fermentatus, qui vocatur autopyrus
, utilior. inliniturinlinuntur (illi- R)RE.. et paronychiis et callo pedumpedum in Vdv dentum in E. dentium R. in
aceto. vetus autuetus aut REG. uetus V. ueteri dTv. nauticusuticus RE. panis tusus atqueatqueVdv. accedit r. iterum coctus
sistit alvum.Pl. iun. p. 102, 6. (Celsus VI 6, 31). 72, 18. vocis studiosis et contra destillationes
siccum esse primo cibo utilissimumutilissimus RE. est. sitanius, hoc est
eedG. et r. ex D. om. v. trimestritrimestris v. a. G., incussa in facie aut desquamata cum melle
aptissime curat. candidus aegris aqua calida frigidave
madefactus levissimum cibum praebet. oculorum tumori
ex vino inponitur; sic et pusulis capitis autaut om.Vf. adiecta arida
myrto. tremulis panem ex aqua esse ieiunis statim a balineis
ab alienis V. demonstrant. quin et gravitatem odorum in cubiculisin cubiculis—7 et om.R.
ustus emendat et vini in saccossaccas additos RE. (saccis vet. Dal. cfr. XX 185). additus.
Etetom.RE. faba auxiliatur. namque solida fricta fervensque
in acreacre G. hacre V. acro r. acri (aceto) v. acetum coniecta torminibus medetur. in cibo
fresafressa dv. a. S. et cum alio&lio R. cocta contra deploratas tussestussi R. suppurationesque
pectorum cotidiano cibo sumitur, et commanducata
ieiuno ore et ad furunculos maturandos discutiendosve
et discutiendosueRE. inponitur, et in vino decocta ad testium tumores,
ad genitalia.Pl. iun. p. 36, 18. 63, 19. Diosc. II 127. Pl.
iun. p. 47, 18. lomento quoque ex aceto decoctodecocta et testium RE. tumores
maturat atque aperit, item livoribus, combustis medetur.
voci eam prodesse auctor est M. Varro. fabalium etiam
siliquarumque cinis ad coxendicescoxen dicis RED., ad nervorum veteres
dolores cum adipis suilli vetustate prodest. et per se cortices
corticis RED. decocti ad tertias sistunt alvum.
Diosc. II 129. Pl. iun. p. 47, 19.
46, 14. 76, 12–17. 21, 17. 80, 14: 79, 2. Lens optima quae facillime coquitur et ea, quae
maxime aquam absorbetsorbet d. obsolbet R.. aciem quidem oculorum obtundit
et stomachum inflat, sed alvum sistit in cibo magisque
caelesti aqua discocta; eadem solvit minus percocta. pusulas
ulcerum rumpit; eaet ea f. eaque dEv. a. S., quae intra oshos V. ossa d. sunt, purgat et
adstringitabstergit fS.. collectiones omnes inposita sedat maximeque
exulceratas et rimosas; oculorum autem epiphoras cum
melilotomeliloto v e Diosc. melito RE. milito r. aut cotoneo. contra suppurantia cum polenta inponitur
. decoctae sucus ad orisodoris V. exulcerationes et genitalium
adhibetur, ad sedem cum rosaceo aut cotoneo, in
iis, quae acrius remedium exigant, cum putaminepetamine VdR. punici
melle modicomodico Vv. -icae E. -ce dR.cfr. XX 131. XXVIII 195. 258. XXIX 42. XXXII 39, contra XXII 55. XXIII 92. XXV 164. XXVII 22. XXVIII 223. adiecto. ad id demumdemum ll. v. an remedium?, ne celeriter inarescat
inarescant VdE., adiciunt et betae folia. inponitur et strumis, panis
vel maturis vel maturescentibus ex aceto discocta, rimisuel—rimis om.RE.
ex aqua mulsa et gangraenis cum punicipunici—9 cum om.d. tegminegermineREv. a. C.; item
podagris cum polenta et vulvis et renibus, pernionibus,
ulceribus difficile cicatricem trahentibus.Diosc. II 129. Pl. iun. p. 98, 3. 35, 3. 83, 18.
68, 14. propter dissolutionem
stomachi XXX grana lentis devorantur. in cholerischoleris v. cholcris R. choloris E. choris r.
quoque et dysinteria efficacior est in tribus aquisaquis ll. v. aquae cyathis D. at cfr. Diosc. cocta,
in quo usuusum (om. quo) Vf. melius semper eameam om.V. torrere anteante et dTH. et ante V. ante r.aut v. et tunderetendere RE.,
ut quamquam om.RE. tenuissima detur vel per se vel cum cotoneo
malo aut pirispyris Vv. a. H. phyris R. aut myrto aut intubo erratico aut beta
nigra aut plantagine. pulmonipulmoni est v. -onis VE. -oni d.est inutilis et capitis doloridolorisVE.
nervosisque omnibus et felli, nec somnoconno E. facilis, atat D. ad ll. v. pusulispusulis ED. -las Vdv.
utilis ignique sacro et mammis in aqua marina decocta,
in aceto autem duritias et strumas discutit. stomachi quidem
causa polentae modo potionibus inspergitur. quae
sintsint V. sunt dEv. ambusta, aqua semicocta curantcurant ego. curat ll. v., postea trita et per
cribrumcribum V. effuso furfure, mox procedente curatione additoaditum V.
melle. ex posca coquitur ad guttura. est et palustris lens,
per se nascens in aqua non profluentifluenti E. fluente v. profi- H., refrigeratoriae
naturae, propter quod collectionibus inlinitur et maxime
podagris et per se et cum polenta. glutinat et interanea
procidentia.
Th. H. VI 2, 5. Diosc. III 35. Estest et TVerc. silvestris elelisphacoselelisphacos Verc. (et eleli- v). etelispacus V. elisphacos dT. ethelisph- E. dicta aa del. S cum Salm. Graecis, aliis
sphacossphacos H. cfr. index et Theophr. facos d. faces V. faenacos E. phacos v. dictadicta ll. J.del. S. est ea G. ea est v. aliis—dicta uncis inclusit D., sativasatim ualente E. lente levioreleuiore ll. -ior v. cfr. Theophr. et folio minore atque
siccioresicciore dv. -or r. et odoratioreodoratiore v. -ior Vd. -ionē E.. est et alterum genus eius silvestriussiluestriusll. H. -ris v (an. recte?).,
odoredist. Salm. gravi; haechaec minor coni. Dal. mitior folia habet cotonei mali effigie,
set minora et candida, quae cum ramis decocuntur. menses
menses dv.meses r. ciet et urinas, et pastinacae marinaemarinae om.EH. ictus sanat, torporem
autem obducit percusso loco. bibitur cum absinthio
et dysinteriae.Diosc. III 35. cum vino eadem commorantes mensesmeses VE.
trahit, abundantes sistit decocto eius poto. per se inposita
herba vulnerum sanguinem cohibet. purgatpurgat VdfS. pugna E. sanat v. et serpentium
morsus et, si in vino decoquatur, pruritus testium
sedat. nostri, qui nunc sunt, herbarii elelisphacumelelisphacum S (-con v). lelisphacum (-spacum E) ll. Graece,
salviam Latine vocant, mentae similem, canam, odoratam.
partus emortuos ea adposita extrahunt, item vermes ulcerum
ulcera V. auriumque.
Diosc. II 126. Cicer et silvestre est, foliis similesatiuo simile v. a. J. cfr. § 154. XX 231., odore gravi.
si largius sumatur, alvus solvitur et inflatio contrahitur
et tormina.tostum salubrius habetur. cicercula etiamnum
magis in alvo proficit. farina utriusque ulcera manantia
capitis sanatsanant E., efficacius silvestris, item comitiales
et iocinerum tumores et serpentium ictus. ciet menses
et urinas, grano maxime. emendatemendant E. et lichenaslicenas E. silicenas V. et testium
inflammationes, regium morbum, hydropicos. laedunt omnia
haec genera exulceratam vesicam et renes. gangraenis
utiliora cum melle et his, quae cacoëthe vocantur. verrucarum
in omni genere prima luna singulis granis singulas
tangunt, eaqueeasque V.eas quae E. grana in linteolo deligatadelicata posse obiciunt E. post se
abiciunt, ita fugari vitium arbitrantes.Pl. iun. p. 60, 13. 97, 5. nostri praecipiunt
arietinum in aquaaqua dEv. a V. cum cum sale om.E. sale discoquerediscoquere om.Vd., exex Vdv. ex aqua ex E. eo bibere
cyathos binos in difficultatibus urinae; sic et calculos
pellipelli v. cfr. Plin. iun. pellit ll. G..morbumque regium. eiusdem an eiusdem e foliis? foliis sarmentisque decoctis
aquaaquam V. quam maxime calidacalidam V. morbos pedum lenitlenit VdTfS. mollit EG.tolli v., et
ipsum calidum tritumque inlitum. columbini decocti aqua
horrorem tertianae et quartanae minuere creditur. nigrum
autem cum gallae dimidiodimidio v. -dium ll. tritum oculorum ulceribus ex
passo medeturmiscetur Vf..
Diosc. II 131. Pl. iun. p. 110, 13. 55, 18. 100, 22. 76, 17. 82, 22. 79. 3. 66; 5. 16, 11. De ervo quaedam in mentione eius diximus,18,139
nec potentiam eieiv. om. ll. minorem minores VE. veteres quam brassicaebrasicae VE. tribuere
contra serpentium ictus ex acetoex aceto om.d., adad VEv. ac d. crocodilorum hominumque
morsummorsus d.. si quis ervum cotidie ieiunus editedit VfEJ. edat (?) dv., lienem
eius absumi certissimi auctores adfirmant. farinafarinam VE. eius
varosuarro E. ut ait Varro v. a. H. , sed etsed et TEH. sede V. sedem d.om. v. maculasmaculas cutis VdTfS. -la eiusE. -las v. cutis toto corpore emendat. serpere
ulceraulcera Verc. cfr. Plin. iun. uulnera ll. v (J). non patitur, in mammis efficacissimum. carbunculos
rumpit ex vino. urinae difficultates, inflationeminflationis d.,
vitia iocineris, tenesmontenesmos d. et quae cibum non sentiantsentient EG.,
atropha appellata, tostum et in nucis abellanae magnitudinem
magnitudine V. -inae E. mellemelle om.E.an e melle? collectum devoratumque corrigitcolligit Vd.; item impetigines
ex aceto coctuman coctum et inlitum? cfr. XXVIII 222. et quartoquarta E. die solutum. panos
in melle inpositum suppurare prohibet. aqua decocti perniones
et pruritus sanat fovendo. quin et universo corpori
, sisi qui VS. quis cotidie ieiunus biberit, meliorem fieri colorem
existumantexistimat V. -tumat E.. cibis idem hominis alienumalienus d.. vomitiones
movet, alvum turbat, capiti et stomacho onerostim; genua
quoque degravat. sed madefactum pluribus diebus mitescit
, bubus iumentisque utilissimum. siliquae eius virides
prius, quam indurescant, cum suo caulesucco caule Vf. foliisque contrit
aecontritae v. -itum ll capillos nigro colore inficiunt.
Diosc. II 133. 132. Lupini quoque silvestres sunt, omni modo minores
minores satiuis v. a. J. cfr. § 148. praeterquam amaritudine. ex omnibus, quae eduntur,
sicco nulli minus ponderis est nec plus utilitatis. mitescunt
cinere aut aqua calidiscalida v. a. Bas.. colorem hominis frequentioresfrequentatiores d. in
cibo exhilarant, amariarmari Vd. contra aspidas valent. ulcera atra
aridi decorticatique triti supposito linteolo ad vivum corpus
redigunt. strumas, parotidas in aceto cocti discutiunt.
Pl. iun. p. 80, 14. 20, 3. 55, 5. Diosc. II 132. Pl. iun. p. 100, 8. 76, 19.sucus decoctorum cum ruta et pipereex pipere dT. veluel Ev. ue Vd. in febri daturfebrituVfE.an febribus? cfr. XXVII 97.
ad ventris animalia pellenda minoribus XXX annorum, pueris
vero etiam inpositi in ventrem ieiunis prosunt, et alio genere
tosti vel in defruto poti veluel in VTS. et inEv. iidem d. ex melle sumpti. iidem aviditatem
cibi faciunt, fastidium detrahunt. farina eorum aceto
subacta papulas pruritusque in balneis inlita cohibet et
per se siccat ulcera. livores emendat, inflammationes cum
polenta sedat.Diosc. II 132. Pl. iun. p. 83, 2. 79, 5. 87, 2. silvestrium efficacior vis contra coxendicum
coxendicum dv. -cium rD. et lumborum debilitatem. ex iisdem decoctaan decocto? lentigines
et cutem foventium corrigunt, si vero ad mellis crassitudinem
uncos ego posui. decoquantur, vel [sativi] vitiligines nigras et
lepras emendantemendant v. -dat Vom. r.. sativi quoque rumpunt carbunculos inpositi
, panos, strumas minuunt aut maturant cocti ex
acetodist. H. cfr. Plin. iun., cicatricibus candidum colorem reddunt; si vero
caelesti aqua discoquantur, sucus ille zmegmazmegma S. (smegma v). zmegam Vd. -ganE. fit, quo fovere
gangraenas, eruptiones pituitae, ulcerumulcerum VfS. -era rv. cfr. XXIII 18. 9. 10 dist. J. manantia
expediatexpellat E. utilissimum. Expedit v. a. J. an expedit et?, ad lienem bibere et cum melle haerentibus menstruis
.Diosc. II 132. lieni crudi cum ficoficu VdTf. siccasicca triti dv. sicca trici E. cicatrici Vf. triti ex aceto inponuntur
. radix quoque in aqua decocta urinas pellit. medentur
pecori cum chamaeleonechamaeleonte v. a. H. cfr. ad § 45. herba decoctidecocta VdT., aqua in potum
colatacolata S cum man. Dal. collecta ll. f. collata v.. sanant et scabiem quadripedum omnium in amurca
decocti vel utroqueutro que EB. nitro quo d. uitro V. nitro eo v. an nitroque (del.uel)? cfr. XXXI 109. liquore posteapotestea E. mixto. fumus crematorum
culices necat.
Diosc. II 187. Irionem inter fruges sesamae similem esse diximus18,96
et a Graecis erysimon vocari, Galli velam appellant.
est autem fruticosum, foliis erucae, angustioribus paulo,
semine nasturtii, utilissimum tussientibus cum melle et
in thoraciscoracis Vd. purulentis excreationibus. datur et regio morbo
et lumborum vitiis, pleuriticispleu reticis Vdv. a. Bas., torminibus, coeliacis. inlinitur
vero parotidum et carcinomatum malis, testium
ardoribus ex aqua, alias cum melle, infantibus quoque
utilissimum, item sedis vitiis et articulariis morbis cum
melle et ficoficu d., contracontra Vdv. con E. venena etiametiam—3 addatur om.E. efficax potu. medetur
et suspiriosis, item fistulis cum axungia vetere itaueteri ita dG. ueteri v., ne
intus addatur.
Diosc. III 135. Horminumorminum VEv. a. C. semine, ut diximus, cumino simile18,96
est, ceteroan cetera? porro, dodrantali altitudine, duorum generum:
alteri semen nigrius et oblongum—hoc ad venerem stimulandam
et ad oculorum'.argema, albugines—, alterialtera E.
candidiuscandidus V. -idum dT. semen et rotundius. utroque tuso extrahuntur
aculei exex dv. et r. corpore per se inlitoinlito uel ego. cfr. Diosc. inlitum (illi- Vd)ll. v. -ito H.vel ex aqua, folia ex aceto
inposita panos per se vel cum melle discutiunt, item furunculos
, priusquam capita faciantfaciunt E., omnesque acrimonias.
Verg. Geo. I 153. [Diosc. II 122 = XXII 125]. Quin et ipsae frugum pestes in aliquo sunt ususumptus uim felix V..
infelixest om.dT. dictum est a Vergilio loliumlollium E., hoc tamen molitum,
ex aceto coctum inpositumque sanat inpetigines celerius,
quo saepius mutatummutata V. est. medetur et podagrae aliisque
doloribus cum oxymeliteoxymeuE.. ratiocuratio v. a. S. haec: acetiaceti VdTfS. a ceteris E. a ceteris differt. Aceti v. sextario uno
diluunturdilui v. a. J. mellis unciae duaeuncias duas v. a. J.. iustum estdist. J. ita temperatistemperatis Vdv. -ati ED.
sextariislacunam indicavit J. duobus v. ii D. an temperari (cfr. § 117).. de coctae farinae lolii sextarium. calidumque? tribus decoctaedecoctae ll. -ta v. decoqui D cum P. farinaefarina v. a. J. loliilolliis E. sextariossextariis v. a. J..... usque
ad crassitudinem, calidumque inponi dolentibus membris.
eadem farina extrahit ossa fracta.
Diosc. II 116. Miliaria appellatur herba, quaequaeom.E. necat milium.
haee trita et cornu cum vinocum in uino E2. infusa podagraspodagris E. iumentorum
dicitur sanare.
Bromos semen est spicam ferentis herbae. nascitur
inter vitia segetis avenae generegenere om.V. graecae genere v.a.G., foliofolia VTfS. et stipula triticum
imitaturimitantur VTfS.; in cacuminibus dependentes parvolas veluti
locustas habet. semensemen om.Vd. ad quae vet. Dal. 1 (J). atque ll.v. aeque ut vet. Dal. 2 (S). aeque atque coni.H (D). an ceu? (aeque ut semel, sed coniectura non certa, legitur XXXIV 165, aeque ac XXX 9, plerumque aeque quam, ut II 180. 96. VIII 102. XXI 61. XXVII 144) utile ad cataplasmata, ad quae hordeum
et similia. prodest tussientibus sucus.
II 171. Orobanchenorobachen VE. appellavimus necantem ervum et18,155
legumina; alii cynomorioncynomorion V. eam appellant a similitudine
canini genitalis. cauliculus est sinesine Vdv. sine san guine EH. foliis, pinguispinguis om.EH., rubens.
estur etestur et dTv. est urens V. aestu et E. per se etet Tv(H).om.r G. in patinispastinis d., cum teneratener VTS. est, decoctadecoctus TS..
Et leguminibus innascunturinnascuntur v. nascuntur ll. bestiolae venenatae,
quae manus punguntpunguntur E. et periculum vitae adferunt, solipugarum
solifugarum V2v.a.H. generis. adversus has omnia eademmedentur, quae
contra araneos et phalangia demonstrantur. et frugum
quidem haec sunt in usu medico.
II 109. Col. X 116. Herodot. II 77. Diodor. I 34, 4. 2. Florus I 34, 12. Isidor. XX 3. Ex iisdem fiunt et potus, zythumzythum v. zytum E. gytum r. in Aegypto,
caeliacelia dEC. et cereacerea dTES. ceria C. cereae V.ea v. in Hispania, cervesiaceruisia v.a.S. et plura genera in
Gallia aliisque provinciis, quorum omnium spuma cutem
feminarum in facie nutrit. nam quod ad potum ipsum
attinet, praestatpraestet VfS. ad vini transire mentionem atque a vitea quite v. auide V. uite r.
ordiri medicinas arborum.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBRI XXIII—XXX
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXIII
Peracta cerealium in medendo quoque natura est
omniumqueomnium V., quaequae om.v.a.B. ciborum aut florum odorumve gratia
proveniunt supina tellure. non cessit iisiis ego. is V. his r v. Pomona partesque
an artesque? cfr. § 2 (v. 9). medicas et pendentibusmedicasset peridentibus V. dedit, non contenta protegere
arborumque umbra alere quae diximus, immo velutneluti VdS. indignata
plus auxili inesse hisiis v.a.C., quae longius a caelo abessent quaeque
postea coepissent; primum enim homini cibum fuisse
inde, et sican sic et? (cfr. Müller de stilo p.15). inductoinductos Ev.a.H. caelum spectare, pascique et nunc ex
se posse sine frugibus. ergo, Hercule, artesartes ll.v (Brot.). cfr. XXI 15. has G. has partes man. Dal. S. in primis
dedit vitibus, non contenta delicias etiamdelicta sed etiam d. et odores atque
unguenta omphacio et oenanthe ac massarimasuari E., quae suis locis
diximus, nobiliter instruxisse. 'Plurimum, inquit, hominihominis Vd.12, 130 sqq.
voluptatisuoluptati E. ex me est. ego sucum vini, liquorem olei
gigno, ego palmas et poma totque varietates, neque, ut
Tellusut tellus dv. uitellus V. t& ubis E., omnia per labores, aranda taurisaranda tauris Ev. arant data curis r., terenda areis,
deinde saxis, ut quando quantove opere cibi fiant? at ex
me parata omnia nec cura laborandacura laboranda VdTS. curuo aboranda E. curuo labo-
H coll. Verg. Buc. III 42. curuo adoranda (adorna- G) aratro
nec cura laboranda v., sed sese porrigentia
ultro et, si pigeat attingere, etiam cadentia'. certavit ipsa
secum plusque utilitatis causa genuit etiam quam voluptatis.
Diosc. V 1.Pl. iun. 72, 5–7.—52, 5. Folia vitium et pampinipampina E. capitis dolores inflammationesque
corporum mitigant cum polenta, folia per se
ardores stomachi ex aqua frigida, cum farina vero hordei
articularios morbos. pampini trititrita V. et inpositi tumoreman umorem? cfr. XX 33. XXI 172. de mendo XXIV 11. 16.
omnem siccant, sucus eorum dysintericis infusus medeturmedetur infusus d..
lacrima vitium, quae veluti cummiscummis S. gummis VBrot.(D). -mi rv. est, lepras et lichenas
et psoras nitro ante praeparatas sanat. eadem cum oleo
saepius pilis inlitis psilotri effectum habet, maximequemaximeque dTEH. -me quae V. -meque aqua v.
quamcum (proquam) dT. virides accensae vites exudant, qua et verrucae tolluntur
.Pl. iun. 73, 5–7.—(cfr. Marc. 31, 53. 23, 46). pampini sanguinem excreantibus et mulierum a
conceptu defectioni diluti potu prosunt. cortex vitium et
folia arida vulnerum sanguinem sistunt ipsumque vulnus
conglutinant. vitis albae, viridis tusae, suco inpetiginesinpetiginis VD.
tolluntur. cinis sarmentorum vitiumuitium (V?)D cum U 493. uitiumque dEv. et vinaceorumuina eorum V. condylomatis
condylomati d. -dilimati V. et sedis vitiis medetur ex aceto, item luxatis
et ambustis et lienis tumori cum rosaceo et ruta et aceto.
item igni sacro ex vino citra oleum aspergitur et intertrigini
intertrigines Ev. a. H..Pl. iun. 56, 1–4. et pilos absumit. dant et bibendum cinerem sarmentorum
sarmento E1. -ti E2. ad lienislienis ad d. remedia aceto conspersumconsparsum VS. compressum E. | uini Vv. a. G. ita, ut bini
cyathi in tepida aqua bibantur utque qui biberit in lienemliene Vd.
iaceat. claviculae ipsae, quibus repunt vites, tritae extritae et ex dv.a.S.
aqua potae sistunt vomitionum consuetudinem.(cfr. Marc. 4, 47. 36, 65). Pl. iun. 76, 20.—86, 8. 83,
22. cinis vitium
cum axungia vetere contra tumores proficit, fistulas purgat,
mox etet Ev. ei r. persanat, nervorumitem neruorum G. dolores frigore ortosortus V. contractionesque
, contusas vero partes veluel om.Ev.a.S. cum oleo, carnes excrescentes
in ossibus cum aceto et nitro, scorpionum et canum
plagas cum oleo. corticis per se cinis conbustis pilos redditcombusti pilos radit Frōhner mus. Bhen. 47 p. 294, at cfr. p. 2 v. 19 et Pl. iun..
Diosc. V 6. Omphaciumomfacium V. qua fieret ratione incipientis uvae
pubertate, in unguentorum loco docuimus. nunc ad12, 130
medicinam de eode eo dEv. deo V. pertinentia indicabimus. sanat ea quae
in umorenumero E1. -ra E2. humido v.a.S. -dis coni. Dal. sintsunt dTv.a.S. ulcera, ut oris, tonsillarumtonsellarum V., genitalium. oculorum
claritati plurimum confert, scabritiae genarum ulceribusque
angulorum, nubeculis, ulceribus quacumquequacumque dv. quamc- r. in
parte manantibus, cicatricibus marcidis, ossibusossibus (uss- V) ll.v. auribus S cum H
e Diosc., sed Pliniumὀστᾶproῶταlegisse coni. J. purulente
limosis. mitigaturfatigatur E. frangitur v.a. H. vehementia eius melle aut passo. prodest
etet om.Ev.a.Bas. dysintericis, sanguinemsanguinis E. excreantibus, anginis.
Diosc. V 5. Omphacio cohaeret oenanthe, quam vites silvestres
feruntferunt V., dicta nobisa nobis dv.a.S. in unguenti ratione. laudatissima12, 132
in Syria, maxime circa Antiochiae et Laodiceaelaoditiae V. -iciae D. montes et
ex alba vite. refrigerat, astringit, vulneribus inspergitur,
stomachoin stomacho Vd. inlinitur, utilis urinae, iocinerisiocineri Ev. a. J. (cfr. XXVIII 197)., capitis doloribusdolori Vf.,
dysintericis, coeliacis, cholericiscoeliacis cholericis Vv(S). om.dEman.Dal.H., contra fastidia obolo ex
aceto pota. siccat manantesmanantes v. -tis ll. (?) S. cfr. XXII 54. 64. capitis eruptiones, efficacissima
ad vitia, quae sintsunt Ev. a.S. in umidis, ideo et oris ulceribus
et verendis ac sedisede VdJ. cum melle et croco.cfr. Plin. XII 133. alvum sistit, genarum
germanum d. scabritiemscabritiem S cum man. Dal. scabienm ll.v. cfr. § 7. (125). XXXI 116. 130. XXXIV 153. XX 239, de mendo XXVII 18. emendat oculorumque lacrimationes, ex
vino stomachi dissolutionem, ex aqua frigida potapotae Vd. sanguinis
excreationes. cinis eius ad collyria et ad ulcera purganda
etpurganda et Vv. -da r. paronychia et pterygia probatur. uritur in furnoforno V.,
done panis percoquaturpercoquitur dS..—Massarismassatis Vd. odoribus tantum
gignitur, omniaque ea aviditas humani ingeni nobilitavit
rapere festinando.
Diosc. V 3. Maturescentium autem uvae vehementiores nigrae
—ideo vinum ex his minus iucundum -, suaviores albae,
quoniam ee V1dv. et r. tralucidolucido E. translu- v.a.S. facilius accipitur aër. recentes stomachum
et spiritusspiritus Brot. -tum (ortum e -tuuf) ll.Tv. inflationeinflant v.a.Brot. alvumaluum ll.TfBrot. aluumque v. et aluum (priore et deleto) U 494. turbant. itaque in
febri damnantur, utique largiores; gravedinemgrauidinem V. enim capiti
morbumque lethargum faciunt. innocentiores quae decerptae
diu pependere, qua ventilatione etiam utiles fiunt
stomacho aegrisque, nam et refrigerant leviter et fastidium
auferunt.
Pl. iun. 38, 21. * Proximae aa VdTfS. ea E. sunt v. paleas V. pensilibus in palea servatae; nam et
inet in ego. et Vv. e r S. in G. cfr. CFW Müller p. 25 et XIX 115. vinaceis servatae et caput et vesicam et stomachum
infestant, sistunt tamen alvum, sanguinem excreantibus
utilissimae. *quae inquae autem in Ev.a.S. vino aut inaut in Vd.Murb. S. aut E.del. v. dulci conditaecondita Vd. fuere,
caput temptantquae—temptant huc transposui ex v. 18, ubi ante proximae habent ll.v. *; quae vero in musto fuere, peiorem vim
etiamnumetiamnunc Vd. habent quam quae in vinaceis. sapa quoque
inutiles stomachostomacho inutiles Ev.a.S. facit.Col. VIII 5, 23. cfr. Plin. XIV 99. saluberrimassaluberrimum Vd. putant medici in caelesti
aqua servatas, etiamsi minime iucundas, sed voluptatem
earum in stomachi ardoreardore dv. -res r. sentiri etsentient (-ent et v) in Ev.a.Bas. in amaritudine iecorisiecoris Ev. coris V. cordis dT.
fellisque vomitionibusuomitionibus J. -nis ll.T. -ne v. etet ll. S. del. v. in choleris, hydropicishydropi V. -pe T. cum ardore
febriumfebri VT. aegrotantibus. .at in ollis servatae et oset os Ev. et in os r. et
stomachum et aviditatem excitant, paulo tamen graviores
existimantur fieri vinaceorum halitu.—Uvae florem in
cibo sicibo si ego. -bos si V. -bos d. -bis si Ev. aliter § 147. XXIV 143. 148. XXVIII 248 al. ederedere V. gallinacei, uvas non attingunt.—
Pl. iun. 52, 2–4.Diosc. V 3. Sarmenta earum, in quibus aciniacinis V. fuere, adstringendi
vimadstringendi uim Ev. -dum r. habent, efficaciora ex ollis.
Nuclei acinorum eandem vim optinent. hi sunt
qui in vino capiticapiti VdTfS. -tis Ev. dolorem faciantfaciunt dTv.a.S.. tosti tritique stomacho
utiles sunt. inspergitur farina eorum polentae modo potioni
etpotioni et S. -nis et VTf. -ni r H. -nis v. dysintericis et coeliacis et dissoluto stomacho. decocto
etiam eorum fovere psoras et pruritum utile est.
extr.: Geop. IV 8. Vinacei per se minus capiti aut vesicae nocent
quam nuclei, mammarum inflammationi utilestriti cum sale utiles Ev.a.S. cum sale
triti. decoctum eorumearum Vd. veteres dysintericos etet (ac ES) fotu Ev. et potu r. coeliacos
iuvat et potione et fotu.
Uva theriace, de qua suo locoluco V. diximus, contra 14,
serpentium ictus estur. pampinos quoque eius edendos
censent inponendosque. et vinumet uinum ED. om. r. uinumque v. et acetum ex his factum
auxiliarem contra eadem vim habet.
Diosc. V 4. Uva passa, quam astaphida vocant, stomachum,
ventrem etet ll.TfH. del. v. cfr. § 30. interanea temptarettemptarent Vd., nisi pro remedio in ipsis
acinisseqq. dist. ego coll. Diosc. nuclei essent. iisiis Ev. his r D. exemptis vesicae utilis habetur
et tussi—alba utilior—, utilis et arteriae et renibus,
sicut ex his passum privatim e serpentibus contra haemorrhoida
haemorroidam V. potens.Gargil. 196, 11–13. cfr. Diosc. III 64. testium inflammationi cum farina cumini
aut coriandri inponuntur, item carbunculis, articulariis
morbis sine nucleissi nucleis V. tritae cum ruta. fovere ante vino
ulcera oportet. sanant epinyctidas et ceriaceria H cum P. teria dTE. theria V.del. v. et dysinteriam
cum suis nucleis. et in oleo coctae gangraenis inlinuntur
cum cortice raphani et melle, podagris et unguium mobilibus
cum panace. et per se ad purgandum oshos V. caputque
cum pipere conmanducanturcomlmanducatur V..
Diosc. IV 153.cfr. Cels. III 21. Astaphisastafis V. agria sive staphisstatis V., quam uvam taminiam
aliqui vocant falso—suum enim genus habet—, cauliculis
nigris, rectisrectis dEv. erectis VTD. cfr. XXV 110 et 129., foliis labruscae, fert folliculos verius quam
acinos, virides, similes cicericineri V., in his nucleum triangulum.
maturescitmaturescitque E. cumcum om.V. vindemia nigrescitque, cum taminiaetaminia d. rubentes
norimus acinos sciamusque illamillam Vdv. nullam E. in apricis nasci,
hanc non nisi in opacis. his nucleis ad purgationem uti
nonan suaserim? cfr. XXII 106 et XXI 153. XXIV 18. XXIX 142. XXXIII 124. censuerim propter ancipitem strangulationem, nequenec Ev.a.S.
adad om.d. pituitam oris siccandam, quiaquia J. quae ll.f. quod TS. om. v. faucesfauces enim v.a.S. laedunt.cfr. Plin. XXVI 138. phthiriasi
caput et reliquumrelicum VS. corpus triti liberant, facilius admixta
sandaraca, item pruritu et psoris. ad dentium dolores
decocunturdecoquntur V. in aceto, ad aurium vitia, rheumatismosrheumatismum Ev.a.S. cicatricum
, ulcerum manantiamanantium d.. flos tritus in vino contra serpentes
bibitur; semen enim abdicaverim propter nimiam
vim ardoris. quidam eam pituitariam vocant. plagiset plagis Ev.a.S. serpentium
utique inlinunt.
(cfr. Plin. XXIII 8. XXVII 44). Diosc. IV 180. cfr. Cels. III 21. Labrusca quoque oenanthen fert satis dictam.
quae, aa om.E. Graecis ampelos agria appellataappellatur (V?) v.a.S., spissis et candicantibus
foliis, geniculata, rimoso cortice, fert uvasuuas dEv. quas V. rubentes
cocci modo, quae cutem in facie mulierum purgant
etdist.H. varosuaros EH. -rios V. riis dv., coxendicum et lumborum vitiis tusae cum foliis
et suco prosunt. radix decocta in aqua pota in vini Coicoi Ev.om.r.
cyathisduobus ll. v. II umorem alvi ciet etet VT.om. rv. cfr. §77. 86. XXIV 29. 68. 105. XXV 144. XXVI 86. XXVII 72. 74. XXVIII 51. 146. 148. XXI 128. 166. XVI 113. 209. XII 73. XIII
96 al. ideo hydropicis datur. hanc
potius crediderim esse quam vulgus uvam taminiam vocat.
extr.: cfr. Scribon. 243. utuntur ea pro amuleto et ad expuitionemexpuitionem B e codd. Rom. (G). expiationerm ll.Tv. lac. statuit J, ad exscreationem excidisse ratus. sed cfr. XXVI 34. XXVIII 194. XXXV 191. sanguinis quoque
adhibentdist.ego., non ultra gargarizationes et ne quid devoretur,
additocymo V. sale, thymo, aceto mulso. ideoidem Vv.a.B. etet om.d. purgationibus
ancipitemancipiti d. putantputant VEG. temptant dv. -perant B..
Est huicEt huic d. similis, sed in salictis nascens; ideo
distinguitur nomine, cum eosdem usus habeat, et salicastrum
saliscastrum E. vocatur. scabiem et pruriginem hominum quadripedumque
acetoan ex (vel in) aceto? mulso trita haec efficacius tollit.
Diosc. IV 181. Vitis alba est quam Graeci ampelon leucenampelon leucen (-chen E) dEJ. -loleucen Vv., alii
staphylenstaphylen v(S). stafilen ll. ophiostaphylon B., aliialii Vdv. afi E. melothronmelotrum d., alii psilotrum, alii archezostim,
alii cedrostincedrostin B -sin VEv. cedrusin d. agrostin T., alii madon appellant. huius sarmenta longis
et exilibus internodiis geniculata scandunt. folia pampinosa
ad magnitudinem hederae dividuntur ut vitium. radix
alba, grandis, raphano similis initio. ex eaex eo VE. caules asparagiasparagis d.
similitudine exeunt. hi decoctiidecocti V. idem cocti (decocti dT)fdT. in cibo alvum et urinam
cientcient Vdv. gignit E..Th. H. IX 20, 3. folia et caules exulcerant corpus, utique ulcerum
phagedaenis et gangraenis tibiarumque taediotaedio v. -ioque E. -iumque (ted- V) r. cfr. XXVI 3. (138). XXIV 76. cum
sale inlinuntur. semen in uva rarisrasis E. acinis dependet, suco
rubente, postea crocinocrocino VTS. -ci rv.. novere id qui coria perficiunt;
illo enim utuntur. psoris et lepris inlinitur, lactis abundantiam
facit coctum cum tritico potumque.cfr. Plin. XXVI 113. radix, numerosis
utilitatibus nobilis, contra serpentium ictus trita
drachmisduabus ll.v. II bibitur. vitia cutis in faciein facie om.VdT. varosqueuarisque (-riis- V2) V. et lentigines
et suggillata emendat et cicatrices, eademque praestat
in oleo decoctadecocta in oleo. decoctae (add. G)v. a.S.. datur etet VdBas. in E. et in v. comitialibus potusan potui? cfr. nota ad XXIV 148., item
mente conmotis autaut VdTfS. et Ev. vertigine laborantibus, drachmae pondere
cotidie anno toto. et ipsa autem largior aliquando
sensus turbatturbat J cum Cornario e Diosc. purgat ll.v.. illa vis praeclara, quod ossa infractafracta Ev.a.B. extrahit
in aqua inpositainpota E. utut B. aut Vd.om.Ev. bryoniabryonia ll. C. bryenia B. brie- v. ; quare quidam hanc
albam bryoniam vocant, aliamaliam VD. -ia rv. vero nigramnigram VD. -ra rv.. efficacior in
eodem usu cum melle et ture. suppurationes incipientes
discutit, veteres maturat et purgat. ciet mensesmesses V. et urinam
. ecligmaecligma EC. elig- (vel eleg- v) rv. ex ea fit suspiriosis et contra lateris dolores
, ruptis, convulsisruptis conuulsis coni. J. uulsis corruptis VdTf. euulsis (uul- v) ruptis Ev. de mendo cfr. XXI 160. XXII 73 extr., praeterea § 47. XXVII 21. XXX 71. XXXII 103.. splenem ternis obolis pota xxx
diebus consumit. inlinitur eadem cum ficoficu d. et pterygiis
digitorum. ex vino secundas feminarum adposita trahit et
pituitam drachma pota in aqua mulsa. sucus radicissucus ad praecedd. retulit H cum Dal. coll. Diosc. colligi
debet ante seminis maturitatem. qui inlitusillitus dEv. inlinitos (illi- T) VTS. -tus D. per se
et cum ervo laetiore quodam colore et cutis teneritate
mangonicat corporamangonicat (-izat v.a.S.) corpora (-re E) serpentes fugat Ev. mangonigat VdT. (serpentes fugat del. H)., serpentes fugat. tunditur ipsa radix
cum ficoficu d. (pingui fico Ev.a.S). pingui erugatque corpus, si statim bina stadia
ambulentur, alias uret eturet et dE. uitiet VS. urit v. uret D cum U 495. nisi frigida abluaturabluatur Ev. statim abl- rTS.. iucundius
hocuitio Vd. idem praestat nigra vitis, quoniam alba pruritum
adfert.
§27 Diosc. IV 182. Est ergoest ergo—p. 10 v. 13 adferat om.Vd. et nigra, quam proprie bryoniambryenia v.a.C. vocant
, alii Chironiam, alii gynaecanthen aut aproniam, similem
priori, praeterquam colorecolore v. -rem Ea. ; huius enimenim EaG. enim colorem B. semen v. nigrum esse
diximusdiximus. cuius B.. asparagos eius Diocles praetulit veris asparagisasparagos (-go Ea) eius EaG. -gos B. -go simile v. in24
cibo urinae ciendae lienique minuendo.cfr. Diosc. IV 181.—cfr. Festus s. v. flemina. in frutectis et haraundinetis
maxume nascitur. radix foris nigra, intus buxeobuxeo av. om.E.
colorecolore Ev. om.a.. ossa infracta veluel om. v.a.G. efficacius extrahit quam supra
dictadist.D., ceteracetera aD. -rum Ev. cfr. Diosc. eadem. peculiareeidem peculiare est v.a.D. quod iumentorum cervicibus24
unice medetur. aiunt, si quis villamin uilla v.a. G. eaea G. ex Ea. eam v.cinxeritcinxerit S cum anon. ap. Dal. tinxerit aG. -rint E. extruxerit v. praecinxerit H., fugere
accipitres tutasque fierifieri B. aues fieri E. fieri aues av. villaresuillares ego. cfr. X 116. -aticas B. -arum Eav. del. D.. alitesalites B. -ter Eav. altiles D (cfr. XXIV 71). eadem in iumento
homineque fleminaflemina EH. -ne a. phlegma v. aut sanguinemsanguine a., qui se adse ad EaG. screatur v. talostalo v.a.B. deieceritdisiecerit a.del.v.a.G.,
circumligata sanat. et hactenus de vitium generibus.
cfr. Diosc. de venen. 34. Musta differentias habent naturales has, quod sunt
candida aut nigra aut inter utrumque, alia exalia ex D. aliaque ex G. alia ex alia (-iis v) ex Eav. quibus vinum
quibus uinum (unum a) fiat av. om.E. fiat, alia ex quibus passum. cura differentias innumerabiles
facit; in plenum ergo haec dixisse conveniat:
mustum omne stomacho inutile, venis iucundum. a balneis
raptim et sinesine v. simul Ea. interspiratione potum necat. cantharidum
naturae adversatur, item serpentibus, maxime haemorrhoidi
et salamandrae.Diosc. V 9. capitis dolores facit et gutturi inutile,
prodest renibus, iocineri et interaneis, vesicae; conlevat
enim eaea v. eas Ea.. privatim contra buprestim valet, contra meconium
, lactis coagulationem, cicutam, toxicatoxica om.a., dorycnium, ex
oleo potum redditumque vomitionibus. ad omnia infirmius
album, iucundius passi mustum et quod minorem capitis
dolorem adferat.
Vini genera differentiasque perquam multas exposuimus
et fere cuiusque proprietates. neque estest Vdv(S). om.EH. ulla14, 59 sqq.
pars difficilior tractatu aut numerosior, quippe cum sit
arduumarduum D e coni. H. tardum ll. v. dictu, pluribus prosit an noceat. praeterea quam
ancipiti eventu potumpotu Ev.a.S. statim auxilium fit aut venenum!
etenim de natura ad remedia tantum pertinente nunc loquimur
.(cfr. Cels. III 14). unum de dando eo volumen Asclepiades condidit
, ab eo cognominatiscognominatis V. -tus rS. -tum v. qui postea unopostea uno ego. postea uero VdS. uero postea Ev(D). de volumine illo
disseruere innumerainnumera ll. G(J).cfr. XXXV 85. -ri Tv(S).. nos ista Romana gravitate artiumque
liberalium adpetentia non ut medicimedicis V., sed ut indicesindices fS. iud-ll. v.
salutis humanae diligenter distinguemusdistinguimus E..
De generibus singulis disserere inmensum et inexplicabile
est, discordibus medicorum sententiis. Surrentinum
veteres maxime probavere, sequens aetas Albanum
aut Falernum, etet om.Ev.a.S. deinde alia alii iniquissimo genere
decreti, quod cuique gratissimum, ceteris omnibus pronuntiando
pronuntianda E.. quodquod ll. S coll. XVIII 194. quot D. quin v. ut constarentconstant d. sententiae, quota portio
tamen mortaliummortalibus E. his generibus posset uti? iam vero necne V.
proceres usquamufquam v(S). nufq- Vd. unq- EH(D). sinceris. eo venereuenire Vd. mores, ut nomina
modo cellarum veneantueniant Vd., statimstatimque d(?)v.a.S. in lacibuslacubus v.a.S. vindemiae adulterentur
. ergo, Herculeshercle Ev.a.S., mirum dictu, innocentius iam
est quodcumque et ignobilius. haechae VS (D). tamen ferefere D. fecere V. facere rv. constantissimae
constantissimae D. -me ll. v. videntur sententiaesententiae VdfS(D). uictoriae E. -iam H. del. J. sententiae uictoriam v., quorumquorum Ev. quoniam r. quarum D cum Gron. mentionem fecimus.
sialternum E. quis hoc quoque discrimendiscrimus V1. -miniosius V2. an discriminis? exigetexiget ego. exegit E. exigit r H. -gat v., Falernum nec in
novitate nec in nimiaminia V. vetustate corpori salubre est; media
eiusaxuannit V. aetas a xv annis incipit.Diosc. V 10. Plin. iun. 37, 2–4.frigidofrigido ego (cfr. XXXVII 30. aliter XIV 57). ne (ni V. non T) rigido ll.T. in frigido S. hoc non rigido v. an in frigida? potupotus Vd. stomacho utile,
non itemidem Vd. in calida. diutinaecalido. Et in diutina v.a.S. tussi sorbetur merumiussit orbe uerberum Vd. utiliter
a ieiunis, item in quartanis. nullo aeque venae excitantur
. alvum sistit, corpus alitaliter V.. creditum est obscuritatem
visus facere necnec non Vf. prodesseprodest v.a. G. nervis autaut—16 neruis om.Vd. vesicae. Albana
nervis utiliora; stomacho minus quae sunt dulcia;
austeraustera V. vel Falernofalernum d. -na v.a.G. utiliora. concoctionem minus adiuvant,
stomachum modice inplent; at Surrentina nullo modomodo donec d., nec
caput temptant, stomachi et intestinorum rheumatismos
cohibent. Caecuba iam non gignuntur. et, quaeat quae v.a.S.
supersunt, Setina concoqui ciboscibos concoqui v.a.D. coguntcoguntur E. ; virium plus
Surrentino, austeritatis AlbanoSurrentina ... Albana ... Falerna H cum Gron., vehementiae minus FalernoFalerna S.
habenthabent ll. H. del. v.. ab his Statana non longo intervallo afuerintabfuerint dEG. -runt v.. alvo
citae Signinumsigninum v. -gnium Vd. -gnum EVen. maxime conducere indubitatum est. reliqua
in commune dicentur.
Vino alunturuino aluntur—§ 54 extr. saluber{rimum] desunt inE. vires, sanguis colosquecolosque v. -orque a. dolosque V. -lusque dx. hominum.
hoc distat orbis medius et mitior plaga circumiectiscircumiectis v. -mtectis ll.. quantum
illisilli dx. feritas facit roboris, tantum nobis hic sucus.
lactislactis av. -tus V1f. -teus V2S. letus dTx. potus ossa alit, frugum nervos, aquaaquae d(?)v.a.D. carnes; ideo
minus ruboris est in corporibus illis et minus roboris
contraque labores patientiae.cfr. Diosc. V 11 (Martial. V 78, 17). Seren. 581. vino modico nervi iuvantur,
copiosiore laeduntur; sic et oculi. stomachus recreaturrecreantur x. etet om.dxv.a.S.
adpetentia ciborum invitaturinuitatur v. -antur ll. ; tristitiatristitia et TG. -iae v., cura hebetaturhabetatur V., urina
et algor expellitur, somnus conciliatur. praeterea vomitiones
sistit, collectiones extraextrahit a. lanis umidis inpositisinpositus V. mitigat
. Asclepiades utilitatem vini aequari vix deorum
potentia posseposse om.d (?) H. pronuntiavit. vetus copiosiore aqua miscetur
; quo magisquo magis aD. magis ouo (otio dT. nouo V2. nouum v) rTv. magisque G. urinam expellit, minus siti resistit. dulce
minus inebriat, sed stomacho innatat; austerumausterum dxav. ueter- V. facilius
concoquitur.cfr. Diosc. V 11. 9. Cels. II 24. levissimum est quod celerrimea celerrimo V. inveteratur.
minus infestat nervos quod vetustate dulcescit. stomacho
minus utile est pingue, nigrumnigrum Vdxv. cfr. Diosc. merum aD., sed corpora magis alit.
tenue et austerum minus alit, magis stomachum nutrit,
celeriusan exciderunt aliqua ante celerius? cfr. Diosc. per urinam transit; tanto magis capita temptat,
hoc et in omni alio suco semel dictum sit.cfr. Col. I 6, 20. Martial. X 36, 1. Diosc. V 11.—cfr. Plin. XIV 55. XXIII 45. Col. XII 19, 2. Diosc. V 7. 11. vinum diutin
odiutino ego. sit uinū ll.T. situinum fU. si sit v. del. J. situ non Müller emend. IV 18. fumo inveteratum insaluberrimumui saluberrimum x. sal- aD.. mangones itaita ego. ista dxv. istat Va. istut D. in
apothecis excogitavere, iam et patresfamilias, aetatem addiaddi ll.TxH. addunt fS. ademere v..
atquiatqui ego. cfr. II 163. XVII 20. atque ll.x. aliis quae D. his quae (Tf?)v. an antequam? nisi veto lacuna statuenda est.trahunt fS. per se cariem traxere. quoquo dv. quod r. certe vocabulo satis
consilii dedere prisci, quoniam et in materiis cariem fumus
erodit; aterodii ad V. nos e diverso fumi amaritudine vetustatemuetustatem dxv. -ate VaD.
indui persuasum habemus. quae sunt admodum exalbida,
haec vetustate insalubriainsalubria ll.Txfv(H)D. sal- G(S). cfr. Diosc. fiuntfunt dx.. quo generosius vinum estest dxav. cum V.,
hoc magis vetustate crassescit etet dxav. est V. in amaritudinem corpori
minime utilemmutile V1. inu- V2. coit. condire eo aliud minus annosum insalubre
salubre U XIV 55. est; sua cuiquecuique Vv. quoque r. uino—12 cuique om.Vf. vino saliva innocentissima est, sua
cuiquequoque dx. aetas gratissima, hoc est media.
cfr. Plin. XIV 143.—Homer. 8 20. Corpus augere volentibus aut mollire alvum conducit
condecet V2. inter cibos bibere, contra minuentibus alvumque cohibentibus
sitire in edendo, postea parum bibere. vinum
ieiunos bibere novicio invento inutilissimum est curiosiscuriosis ego. cum suis a. curis rxH. curas v.
vigoremque animi adanimi impedit ad v.a. H. procinctum tendentibus; somno vero
ac securitatibus iamdudum hoc fuit, quod Homerica illa
Helena ante cibum ministravit. sic quoquesic quoque ll. v. cfr. Müller de stilo p. 15, 2. in proverbium
cessit sapientiam vinouino ll.Bas. cum B2. uitio B1 uinosos v. obumbrari.Diosc. V 11.Cels. I praef. vino demusdemus VfaU (D). damus dTxB1 (Brot.). debemus Bas. cum B2(S). dicimus v.
homineshomini B.1, quod soli animalium non sitientes bibimus. aquae
potum interponere utilissimum itemque iugiiugi ll.v(J). -ge f. -gem S cum Gron. e iugi U e coni. H. an iugis (sc. aquae potum)? superbiberesuperbire V..
ebrietatemebrietati a. -ti quam v.a.H. quidem frigidae potus extemplo discutit.Hesiod. ἔργα 590. 596. Scribon. 179. 185. Gels. V 27, 12.
Diosc. eupor. II 137. Pl. iun. 109, 13. 110, 16 Seren. 870.
§ 44: Pl. iunn. 92, 20. Diosc. V 11. 8. cfr. Marc. 33, 13. 14.
—Col. VI 30, 3. meracis
potionibus per xx dies ante canis ortum totidemque
postea suadet Hesiodus uti. merum quidem remedio est
contra cicutas, coriandrum, aconita, viscum, meconium, argentum
vivum, apes, vespas, crabrones, phalangia, serpentium
scorpionumque ictus contraque omnia, quae refrigerando
nocentnecant coni. H e Diosc. coll. Celso V 27, 3 extr., privatim contracontra av. cum r. haemorrhoidas, presteras,
fungos, item contra inflationesinflammationes av.a.B. rosionesque praecordiorum
et quorum stomachus in vomitiones effunditur, et si venter
aut interanea rheumatismum sentiant, dysintericis, sudatoribus
dist.S. e longain longa v.a.S. tussi, in epiphoris meracummoracum V. mora con dx.. cardiaciscordiacis Vdx. at uero card- v.a.S.
in mamma laevaan mammam laeuam? cfr. XXII 155. XX 50. XI 24. merum in spongea inponi prodest, ad
omnia autem maxime album inveterascensinueterescens dTfx.. utiliter et fovetur
dist. U 496. vino calido virilitas. iumentis infusuminfusum D. -sam a. -sa rTfxU. -so J. -sum autem S. quo etiam infuso v. cornucornus f. -nu iis S. lassitudinem
aufertaufert S(D). -rri dxaJ. -rri aiunt v. -runt fU. autperi V.. simias quadripedesque, quibus digiti sunt,
negant crescere adsuetas meri potu.
Col. XII 19, 2. Diosc. V 9. Nunc circa aegritudines sermo de vinis erit.
saluberrimum liberaliter genitis Campaniae quodcumque
tenuissimum, vulgo vero quod quemque maxime iuverit
validumualidam V.. utilissimum omnibus sacco viribus fractis. meminerimus
sucum esse, qui fervendo vires e musto sibi
fecerit. misceri plura genera omnibus inutile. saluberrimum
cui nihil in musta additum est, meliusque, si nec
vasissi nec (in v)uasis aB. sine causis r. pix adfuit. marmore enimens (pro enim) V. et gypso aut calce condita
quis non etnon et dxaS. non sit V. non etiam v. validus expaveritexpauerat V. ?(cfr. Diosc. V 27). Cels. II 24. Diosc. V 43. in primis igitur vinum
marina aqua factumfractum coni. Frobeen p. 91. sed cfr. XIV 78. 100. Diosc. V 27. inutile est stomacho, nervis,
vesicae. resina condita frigidis stomachis utilia existimantur
, non expedire vomitionibusuomitoribus aG., sicut neque mustum
neque sapa neque passum. novicium resinatum nulli conducit
; capitis dolorem et vertiginesuertiginem dx. facit. ab hoc dicta
crapula est. tussientibus et in rheumatismo nominata prosunt
, item coeliacis et dysintericis, mulierum mensibus.
in hoc genere rubrum nigrumve magis constringitmagis constringit om.V. magisque
calefacit. innocentius pice sola conditum. sed et picem
meminisse debemus non aliud esse quam conbustae resinae
fluxum.Diosc. V 48.—cfr. Plin. XIV 18. 26. 57. hoc genus vini excalfacit, concoquit, purgat. pectori,
ventri utile, item vulvarum dolori, sidolori si dxav. -res V. sine febri sint, veteri
rheumatismoreumatismo V (ut fere semper)., exulcerationi, ruptis, convulsis, vomicis,
nervorum infirmitatiinfirmitantium Vd. -mantium x., inflationibusinflammationibus dx., tussi, anhelationibushanelationibus V.,
luxatis in sucida lana inpositum. ad omnia haec utilius
id, quod sponte naturae suae picempicem d(?)B(J). cfr. XIV 18. -eum rTfxv(S) resipit picatumque
appellaturdist.J. Helvicoinheluico in ego (e codd. Bom. B). cfr. III 36. XIV 43. 46. (18). heluency Vdx. eluen a. heluenco D. -uetico in J coll. IV 106. XIV 18. heluenaco (vel -ennaco) B. cfr. XIV 32. 84. -enico U 497. helleniatro v. pago, quopago quo D. pacro (-chro x) quo (co V)Vdx. sprac concoqui a. agro quo J. quoque v. del. S. tamen nimio caput temptari
convenit. quod ad febrium valitudines attinet, certum est,
non dandum in febri nisi veteribus aegris nec nisi declinante
declinante dv. -ti rx. morbo; in acutis vero periculis nullis nisi qui manifestas
remissiones habeant, et hasan his? noctu potius—dimidia
pars periculi est noctu, hoc est spespes omnibus V2dxa. somni, bibentibus—,
nec a partu abortuve nec a libidine aegrotantibusnec—aegrotantibus av. om. rx., nec in
capitis doloribus, nec quorum accessiones cum frigore extremitatum
fient, nec in febri tussientibus, nec in tremore
nervorumveneruorumue xa.cft. XXIV 40. -rum uel rfS. -rumque v(D). doloribus veluel del. S. faucium aut si vis morbi circa
iliailia S cum vet. Dal. illa Vdxv. illam a. intellegatur, nec in duritia praecordiorum, venarum
vehementia, neque in opisthotono, tetano, nectetano nec v. -non (taet- d) et Vdx. nec tetano nec aD. cfr. Cels. IV 3. singultientibus
nec si cumsi cum om.a. febrifebridis Vdx. dyspnoea sit; minime vero oculis
rigentibusdist. ego. de ocuiis gravibus cfr. XI 145. Cels. III 6 (p. 86, 18)., e genise genis ego.egentis ll. et genis v. del. U 498. stantibusstantis a. autaut Vdxv. uel a. defectis, gravibus necgrauibus nec (ne V) VdxS. -busque a. -busque nec v(D).
quorum coniventium perlucebunt oculi palpebrisve non
coeuntibus vel si dormientibus hoc idem evenieteueniet av. -nit rfx. autaut dxv. at a. ad V. si
cruorecruores V. suffundentursuffundentur ego. duntur ll.v. oculi vel si lemaelaeme V. leme x. lacrimae v.a.B. in oculis erunt;
minime lingua fungosa veluel vet.Dal. nec Vdxv. et a. gravi et subinde inperfecta
loquentibus; nec si urina difficile reddetur, neque expavescentibus
repente, nec spasticis aut rursus torpentibus,
nec si per somnos genitura effundetureffundetur Vv(S). -datur rTfxG..
Seneca ep. II 3, 3. Cels. III 19.— Cardiacorum morbo unicam spem hanc ehanc e ego. hanc ll.fxJ. hanc in Verc. in v(D). vino
esseesse uino a. esse J. uini esse U 498. certum estcertum est om.a. sed idid del. J. dandum nondandum quidam non d(?)v.a.D. nisi in accessione
censentcessent V., aliialii Vdfxv(J). alii non nisi aG(D). in remissione, illi, ut sudorem coerceantcoherceant V., hi,
quia tutius putant minuente se morbo, quam pluriumplurium dxVerc. -imum rv.
sententiam esse video. dari utique non nisi in cibo debet
nec a somno nec praecedente alio potu,extr.: Cels. III 19. hoc est utique
sitientisitiente dx., nec nisi in desperatione suprema, et viro facilius
quam feminae, seni quam iuveni, iuveni quam puero,
hieme quam aestate, adsuetis potius quam expertibus. modus
dandi pro vehementia vini, item mixtura aquaeaquae V2TxS. eaque a. adque V1. atque d(?)v.. vulgo
satisduobus ll.v. putant unum cyathumunum uini cyathum v.a.J II aquae misceri, si dissolutio
sit stomachi dandumlargius dandum S cum vet. Dal. ; si cibuset si cibus v.a.J. non descendatdescendit a., iterumiterum U 499 coll. Celso. inter dxav (ad seqq. relatum). mit V. in..... N..
cfr. Diosc. V 28. V 56. (coll. Plin. XX 21). Marc. 20, 28. Diosc. V 46. 49. 40. Vinidist. U 499. genera, quae fingi docuimusfingi non docuimus a., nec fieri iam
arbitror etet VdxG. ut a. est et v. supervacuumsuperuacuum H. -acum N. -acuae V2. -aeu V1. -acue a. -acaneum G. -us v. superbire d. -ia x. eorumest eorum S cum vet. Dal. usumusus v.a.G. usum docere S cum vet. Dal., cum ipsis rebus,14,98 sqq.
ex quibus fingunturfingitur Vdxv.a.G., doceamus uti. et alias modum excesserat
medicorum in his ostentatio, veluti e napisnapis B. ex ap. . N. mapis a. in apis (-iis v) rv. vinum
utile esse ab armorum equitandiveequitandi uel V. lassitudine praecipientium
atque, ut reliqua omittamus, etiam ee aG. et rx. in v. iunipiroiunipino Vd..
et quiset si quis dxv.a.G. satius censeat apsinthiteabsentite Vx. vino utendum potius quam
apsinthioabsintio x. -sentio V. ipso? in reliquis omittaturomittatur dxv. ... itta . . . N. -ttetur a.om.V. et palmeum, capiti
noxium ventrique tantum molliendomorando Cornarius e Diosc. et sanguinem excreantibus
non inutile.Diosc. V 12. ficticiumfacticium V2. non potest videri quod bion
appellavimus, cum sit in eo sola pro arte festinatiofestinato Vx.. prodest14,77dist. ego cum H coll. § 4 et Diosc. stomacho dissolute aut cibos non perficientiperficienti d(?) C. -te rv. per... ci.... N., praegnantibus
defectis, paralyticis, tremulis, vertigini, torminibus,
ischiadicisischiadicis v. scia- Vd. -aticis x. scyaticis a.. in pestilentia quoque ac peregrinationibus vim
magnam auxiliandi habere dicitur.
Diosc. V 21. Cels. V 27, 4. Vinidist.ego. etiam vitium transit in remedia aceto. summa
vis eiei ego. et ll.Nx. est (d?)v. in refrigerando, non tamen minormaior V. in discutiendo;
ita fit, ut infusoinfuso Vdxv (S). -sa a. -sum Verc. terraterra S cum vet. Dal. coll. Celso. terrae (-rre xa) ll.v(J) (fictum ex terra espumet). spumet. dictum est saepius diceturque
, quotiens cumcum Nv. cumque ll.fx. aliisaliis v. alis ND. alii dx. alia V. -ias f. -icui a. prosit. per se haustum fastidia
discutit, singultus cohibetprohibet V1f., sternumenta olfactatumolfactatum S. -ctat (-cta a) uini (uim d) ll.x. -ctu uim v.. inin dxv. om. r. balineis
dist. J. aestus arcet, si contineatur ore. quin et cum aqua
bibitur multorum stomacho utiliter, gargarizatur cum eadem
convalescentiumdist. ego. (an cum vet. Dal. lacuna ante et a solis sta- tuenda est?), et a solis ardoribus oculis quoque illo
mododist.P. saluberrimum.....rimum E. saluberrimum plurimum v. a. H. fotufotu dTEv. potu Vf..Cels. V 27, 12. Scribon. 199. Pl. iun. 86, 9. 109, 14–16. Diosc. V 23. medetur potapota ego. post ll. v. potae H. -tis D. post potas J. hirudinehirudine ego. -nes (iru- V) Vf. -ni H. -nibus D. hirundines dT. erud- E. ured- v., item
lepris, furfuribus, ulceribus manantibus, canis morsibus,
scorpionum ictibus, scolopendrarum, muris aranei contraque
aranei contraque Ev. -neique (quae V) contra rT. omnium aculeatorumaculeatorum Murbac. v. -leor... N. -leorum dTE. oculorum Vf. venena et pruritus, item contra
multipedaedist. ego e Pl. iun. morsum calidumcalidum in v. in cal- ll. adiecto aut ego. aut adiecto VdTD. adiecto EH. appositum aut (del. G) adi- Murbac. v. in spongea adiecto aut sulphuris
sextante sextariis III auttribus aceti aut v.a.S. fasciculi V. hysopi fasciculo. medetur
et sediset sedis VMurbac. S. sedis rv. vitiis, in sanguinis fluctione post excisos calculos
et omni aliaomni alia G. omnis (-nes dv) alias (alas Vd) ll.v (add. rosiones). foris in spongeaspongea S. -geas E. -gia C. -gias dv. spotigeas V. inpositum, intus potum cyathis
binis quam acerrimum.Diosc. V 23. 21. Pl. iun. 47, 20.
Seren. 845. Pl. iun. 112, 12–20. (Cels. V 27, 4). conglobatum utique sanguinem
discutit. contra lichenemdiscutit contra lichenem (ego. -nas v. lignem E)Ev. om r. cfr. § 118. XXVI 21. XXVIII 187. XXIX 93. et bibitur et inponitur. sistit
alvum et rheumatismos interaneorum infusum, item procidentias
procidentias ego. -tia ll. v. cfr. XXIII 161. XXVI 90. XXXIV 169. XXIV 99. sedis vulvaequeuulue E.. tussim veterem inhibet et gutturis
rheumatismos, orthopnoeamorthopneum d., dentium labefactationem.
vesicae nocet nervorumque infirmitatibus. nesciere medicinescire neque dici Vd.,
quantum contra aspidas polleret. nuper ab aspide calcata
percussuspercussos V. utrem aceti ferens, quotiens deposuisset, sentiebat
ictum, alias inlaeso similissimiliter d.. intellectum ibi remedium
est potuque succursum.cfr. Plin. XXXIII 71. Liv. XXI 37, 2. neque aliteraliter VdTfS. altero Ev. osos om.E. conluuntconluunt S. collv. col- VD. colunt E. culant d.
venena exsugentes. in totum domitrixdomitrix C. uom- ll. v. uix V. vis haec non ciborum
modo est, verum et rerum plurimarum. saxasaxarum potu fusum d. rumpit infusum
, quae non ruperit ignis antecedens. cibos quidem
et sapores non alius magis sucus commendat aut excitat,
in quo usu mitigatur ustousto VdTfH. tosto Ev. pane aut cuminocumino Murbac. cum uino VdTfH. uino Ev. (cfr. XX 160. 218. XIX 153. Seren. 598). vel accenditur
pipere ac laserelasere Ev. -sari d. -sar V., utique saleutique non sale Vd. conpesciturconspescitur V..cfr. Diosc. V 21 med. non est praetereundum
in eo exemplum ingens, siquidem M. Agrippa
supremissuppremis V. suis annis conflictatus gravi morbo pedumpedum morbo d., cum
dolorem eum perpeti nequiret, uniusunius ll. v. usus D. medicorum portentosa
scientiaan sententia (sēientia)? ignorante divo Augusto tanti putavit usu pedum
sensuque omni carere, dummodo et dolore illo careret
, demersis in acetum calidum cruribus in acerrimo
impetu morbimorbi ll. G. morbi euasit v. lac. statuit S..
Diosc. V 25. Marc. 12, 27. Pl. iun. 26, 19. 17, 21. Acetum scillinum inveteratum magis probatur.
prodest super ea, quae diximus, acescentibus cibiscibis Ev. ubi r., gustatugustatu VdfJ. -atum Ev(D). cfr. § 72. 107. XXVII 7. 138. X 185. XV 132. XXI 139; praeterea XXVII 22.20,98 sqq.
enim discutit poenam eam; itemitem ego. et in VdT. et Ev. cfr. XXVII 24. XXVIII 71. an etiam, ut XXXVI 156. XXXVII 22? iisiis v. his ll.C. qui ieiuni vomant
uomant VS. -munt rv., callum enim faucium facit ac stomachi. odoremodorem Ev. dolor- rTf.
oris tollit, gingivas adstringit, dentes firmat, colorem meliorem
praestat. tarditatem quoque aurium gargarizatione
purgat et transitum auditusaditus V. aperit. oculorum aciem obiter
exacuit, comitialibus, melancholicis, vertiginiuertigini TS. -gi ll. -ginosis v., volvarum
strangulationibus, percussis aut praecipitatis et ob id sanguine
conglobato, nervis infirmis, renium vitiis perquam
utile, cavendum exulceratisexulcerandis VdT..
Diosc. V 22. (23).cfr. Plin. XIV 114. Oxymeli antiqui, ut Dieuchesdie uehes V. diodes dT. tradit, hoc modo
temperabant: mellis minasminas B e Diosc. eminas E. hem- rv. x, aceti veteris heminasX—heminas om.Vd. v,
salis marini pondo libramlibram ll.TS. -am et H. liberam f. thymbrae v. quadrantem, aquaeaquae J. -ae marinae ll. v. -ae pluuiae S. sextarios v
pariter coquebant deciens defervescentedeferuente dT. cortina atque ita
diffundebantdiffundebat V. inveterabantque. sustulit totum id Asclepiad
es coarguitque—nam etiam inin om.E. febribus databantdotabant dT. dabant v.a.S. —,
profuisse tamen fateturfatetur J e coni. S. -entur ll.v. contra serpentes, quas sepas vocant
, et contra meconium ac viscum, et anginis calidum
gargarizatum et auribus, oriset oris E(?) v.a.S. gutturisque desideriis. quae
nuncdist.J. omnia oxyalmeoxyalme EJ. oxyha- (-mae Verc.) Vv. oxia- d. oxa- C e Diosc. contingunt, id estid est VJ. idem dTS. id Ev. sale et aceto recente
, efficaciusefficacius est v.a.S..
cfr. Plin. XIV 80. Vino cognatagnata V. res sapa est musto decoctodecocta V1., donec
tertia pars supersit. ex albo hoc melius. usus contra
cantharidas, buprestim, pinorumbupraestim pinorum V. -restinorum E. erucasurucas S., quas pityocampas
vocant, salamandrassalamandras quas pityocampas uocant V., contraet contra Ev.a.S. mordentia venenata. secundas
partusque emortuosmortuos Vv.a. C. trahit cum bulbis potumpotu f.. Fabianus
auctor est venenum esse, si quis ieiunus a balineisa balneis E.v.a.G. ab alimentis dT. id bibat.
Pl. iun. 63, 21. Diosc. eupor. I 141. 135. Consequens horum est faexfex VT.add. uini v.a.S., suisui VdTv(S). uini E.del.H. cuiusque generis.
ergo vini faecibusfaecibus J. fec- VTf. feci (vel faeci) v. tanta vis est, ut descendentes in cupas
enecetan quando?. experimentum demissadimissa E. praebet lucerna, quamdiu
extinguatur, periculum denuntiansdenuntians dv. dent- V. dentionis E,. inlota miscetur medicamentis
, cum iridis vero pari pondere eruptionibus pituitae
inliniturinlinitur v. -nuntur ll., et sicca vel madida contra phalangia et testium
mammarumque inflammationiinflammation S. -nes v. inflationi ll. -nes Brot. vel in quacumqueuel in quacumque inflatione uel (seu dT) in quacumque parte VdT. parte corporis
, item cum hordeacia farina et turis polline in vino
coctacoctę E. decocta v.a.S..Diosc. V 131. crematur et siccata. experimentumin perimentum E. indeque exper- v.a. G. est legitime
coctae, ut refrigerata linguam tactu videatur urere. celerrime
exanimatur nonnon Vfv (S). loco non (dE?) C(D). inclusainclusa VfVerc. (S). so rv(D). condita. crematio eiei Ev. et r. multum
dist.ego. virium adicit, utilissimaeutilissimae V. -me d. -ma est Ev. ad conpescendoscompescendas dv.a.H. lichenas,
furfures cum fico decocta. sic et lepris et ulceribus manantibus
inponitur.Diosc. eupor. II 160. fungorum naturae contraria est pota,
sed magis cruda. oculorum medicamentis cocta et lota
miscetur. medetur inlita et testibus et genitalibus, in vino
autem adversus strangurias bibitur. cum expiravit quoque,
lavandislauandis quoque T. corporibus et vestibus utilis, tunc tuncque v.a.S. usum acaciae
habet.
Diosc. V 131. Faexfex V. aceti pro materia acrior sit necesse est
multoque magis exulceretexulcerat d.. resistit suppurationum incrementis
; stomachum, interanea, ventrem inlita adiuvat. sistit
rheumatismosrheumatismos (reu- Vd)Vdv. om.E. earum partium et mulierum mensesmeses V.. panos
discutit nondum exulceratos et anginas, ignesignes om.E. sacros cum
cera.Diosc. eup. I 135. Seren 347.—Pl. iun. 86, 16.—Seren. 53.— mammas lactis sui inpatientes eadem extinguit,
ungues scabrosscabras E. aufert. e serpentibus contra cerastas validissima
cum polentapulenta V., cum melanthiomelantio V. autem contra crocodili
crocodilli V. morsus et canis. et haec crematahaecmata E. ampliat vires. tunc
additoadito V. lentiscino oleo inlita una nocte rufat capillum.
eadem ex aqua in linteolo adposita vulvas purgat.
Pl. iun. 83, 24. Sapaesapae dEVerc. (H). -pe VT. saepe v(Dal.). faecefaece dv. feci r. ambustaambustas E. sanantur, melius addita
lanugine harundinis, eadem faeceeam faece E. decocta potaque tussestussis VD.
veteres. decoquitur in patinis cum sale et adipe ad tumorem
quoque maxillarum et cervicium.
Diosc. I 136.Pl. iun. 76, 21–23. Marc. 4, 48. Olearum proxima auctoritas intellegitur. folia
earum vehementissime adstringunt, purgant, sistunt. itaque
commanducata inposita ulceribus medentur et capitis doloribus
inlita cum oleo, decoctum eorum cum melle iishis dEC.,
quae medici usserintiusserint V., gingivarum inflammationibus etet VfS.om.rv. paronychiis
sordidisque ulceribus et putrescentibus. cum
melle sanguinis profluvium e nervosis partibus cohibet.
sucus eorum carbunculantibus circa oculos ulceribus et
pusulis procidentique pupillaepupillae Ev(D). pupulae (pop- f) dTfS. -llae V. efficax, quapropter in collyria
additur. nam et veteres lacrimationes sanat et genarum
erosiones. exprimitur autem sucus tunsistunsis S. tusis Ev(D). tonsis V. -sus d. adfuso
vino et aqua caelesti siccatusque in pastillos digeritur.
sistit menses in lana admotus vulvae, utilis et sanie manantibus
saniem emanantibus dv.a.H., item condylomatiscondylematis V., ignibus sacris quaeque serpuntan serpant?
ulcera, epinyctidiulcerae pinratidi V..
extr.: Diosc. I 137. Eosdem effectus et flos earum habet. uruntururuntur v. utun- dE. utuntun- V.
cauliculicauliculis d. efflorescentesefflorescentes S. et flor- d. (an ecflor-?). exflor- VD. flor- Ev., ut cinis spodi vicem praestet, vinoque
infuso iterum uritur. suppurationes et panos inlinunt
cinere eo vel foliis tusis cum melle, oculos vero cum polenta
. sucus fruticis recentis accensi destillansdistillans et14 distillat dEv.a.S. sanat
lichenas, furfures, manantia ulcera. nam lacrima, quae ex
arbore ipsa destillat,Diosc. I 141. Aethiopicae maxime oleae, mirarimirari oleae dE.
satis non est repertos, qui dentium dolores inlinendosilliniendos d.
censerent, venenum esse praedicantes atque etiam in oleastro
quaerendumquaerendam v.a.H..e radice oleae quam tenerrimaetenerrimae Ev. -erum e r. cortexcortice dT. derasus
derasus v. -sum ll.T. in melmelle dTv.a.S. crebro gustatugustatum dT.cf. § 59. medetur sanguinem reicientibus
et suppurata extussientibuset tussientibus E. tuss- v.a.Bas.. ipsius oleae cinis cum
axungia tumores sanat extrahitque fistulis vitia et ipsasipsa Vd.
sanat.
Diosc. I 138.—Pl. iun. 83, 25. 84, 1. 2. Olivae albae stomacho utiliores, ventri minus.
praeclarum habent usumusum om.Ev.a.S., antequam condiantur, recentesusum recentes v.a.S.
per se cibifibi Vd. modo devorataedeuorata V.. medentur enim harenosae
urinae, item dentibus carne mandendacare mandenda T. -nem audenda Vdf. carmen audebam E. carnem mandendo H. aut v. adtritis aut convolsis
. nigra oliva stomacho inutilior, ventri facilior; capiti,
oculis non convenit. utraque ambustis prodest, trita et
inlita illailla (sc. alba) ego.om.ll.v., sedsed dEv. ad V. nigra commanducaturan commanducata? et protinus ex ore
inposita pusulas gigni prohibet. colymbades sordida ulcera
purgant, inutiles difficultatibus urinae.
Diosc. I 140.Pl. iun. 26, 10. 20. 98, 4. De amurca poteramus videri satis dixisse Catonem
secuti, sed reddenda medicinaemedicina dT. quoque estratio est v.a.G..15,33 sqq.
gingivis et oris ulceribus, dentium stabilitati efficacissime
subvenit, item ignibus sacris infusa et iisiis v. his ll.C., quae serpantserpant ego. -punt ll. v. cfr. Frobeen p. 41..
pernionibus nigrae olivae amurca utilior, item infantibus
fovendis, albae vero mulierum vulvae in lana admovetur.
multo autem omnis amurca decocta efficacior. coquitur
in Cypriocyprio EH. -pro T. qui pro r. cupreo v. vase ad crassitudinem mellis. usus eius cum
aceto aut vino vetere aut mulso, utut Ev. aut r. quaeque causa exigatexigat VEv. -git dS.an exiget?,
in curationemcurationem VdTfS. -one Es. oris, dentium, aurium, ulcerum manantium,
genitalium, rhagadumhagadum V. ag- d..Cato 96, 2. vulneribus in linteolis inponitur,
luxatis in lana. ingens hic ususufus Ev. fucus r. utique inveterato medicamento
; tale enim fistulas sanat. infunditur sedis, genitalium
, vulvae exulcerationi, inlinitur vero podagris incipientibus
, item articulariis morbis. si vero cum omphacio
recoquatur ad mellis crassitudinem, causarioscasuros v.a.S. dentes extrahit
; item iumentorum scabiem cum decocto lupinorum
et chamaeleontechamaeleone H. cfr. not. ad XXII 45. herba mire sanat. cruda amurca podagraspodagras H. -rosll.TfD. -ris v. an podagricos? cfr. § 126. XXV 60. XXVII 25. XXVIII 105. 116. 140. XXXVI 133. XXI 174. (XXIV 147) al.
foveri utilissimum.
Diosc. I 136.Pl. iun. 38, 22. Oleastri foliorum eadem natura. spodiumspondium Vd. ee Vdv. a E.
cauliculis vehementius inhibet rheumatismos. sedat et inflammationes
dist.ego. oculorum, purgat ulcera alienata etet Vd.om.Ev. explet,
excrescentia leniter eroditerodit v. et ero- E. odit rT. siccatque et ad cicatricem perducit
. cetera utut EB. aut dT. autem V. et v. in oleis, peculiare autem, quod folia decocuntur
ex melle etex melle et VdH. et (ex v) melle Ev. danturdanturque v.a.H. coclearibus IIIIII ego. tribus Val. Rose e Pl. iun. om. ll.v. contra sanguinis
excreationestamen v.a.H..Diosc. I 139. Seren. 226. Pl. iun. 77, 1–4. oleum tantum acrius efficaciusque, et ideoet ideo ego. cfr. nota ad § 19. et de eo VdTH(D). et de E. ideo S cum P. est de eo J. et v.
os quoque colluiturcoluitur VD. illoilla E.del.H. ad firmitatem dentium. inponuntur
folia et paronychiisparonycis V. -chis D. et carbunculis et contra omnem collectionem
cum vino, iishis V. vero, quae purgandapurganda Vdv. curanda E. sintsunt v.a.S., cum
melle. miscentur oculorum medicamentis decoctumdecoctum ego. et coct- ll. v. et decoct- G. foliorum
et sucus oleastri. utiliter et auribus instillatur cum
melle vel si pus effluat.Pl. iun. 76, 23–77, 1. Marc. 4, 49. fore oleastri condylomata inlinuntur
et epinyctides, item cum farina hordeacia venter
in rheumatismo, cum oleo capitis doloresdoloribus VTv.a.G.. cutemcute Vd. in capite
ab ossibus recedentem cauliculi decocti et cum melle
inpositi conprimunt. ex oleastro maturi in cibo sumpti
sistunt alvum, tosti autem et cum melle triti nomasnomas v. nomanas V. manas r. repurgant
se purgant Vd., carbunculos rumpunt.
Diosc. I 29. Olei naturam causasque abunde diximus. ad medicinam
ex olei generibus haec pertinent, utilissimum15,4 sqq.
esseesse VfEH. est dv. omphacium, proxime viride, praeterea quam maxime
recens—nisi cum vetustissimum quaeritur—, tenue,
odoratum quodque non mordeatmordeas V., e diverso quam cibiscibis ego. cfr. XXI 79. cibus VdS. in cibis ED. in cibos v.
eligitur. omphacium prodest gingivis, si contineatur in ore,
et coloremet colorem ego. dol- Ev. col- r B. dentium custodit motusque stabilitmotusque stabilit ego e Diosc. et coll. XX 16. magis quam alibi ll.TJ. magis quam aliud (albat P) v. magis quam stabilit coni. Müller emend. IV 19.. sudores
cohibet.Diosc. I 30.cfr. Plin. XV 29. Diosc. I 56.—Cels. IV 7.—Diosc. de venen. 1. 2. 3. 4. oenanthino idem effectus qui rosaceo. omniomne E.
autem oleo mollitur corpus, vigorem et robur accipit.
stomacho contrarium, auget etauget et VES. auget dv. ulcerum incrementa. fauces
exasperatdist. ego. de v. exasperat cfr. not. ad § 143. et venena omnia hebetat, praecipue psimithipsimmythii (dE?) v.a.S. cfr. XXII 42. et
gypsidist. ego., in aqua mulsa aut ficorum siccarum decoctodecoctum Vdv.a.C. potum
contra meconium, ex aqua contra cantharidas, buprestimbupraestim V.,
salamandrassalamandras v. cfr. § 62. -ra ll. -ram S., pityocampas, per se potumpotum B. lotum ll. v. redditumque vomitionibus
contra omnia supra dictadicta ll.H(J). dicta laudatissimum v(S).. lassitudinumlassitudinem Vd. et perfrictionum
perfrictionem E1. refectio est.Pl. iun. 50, 4–6. tormina calidum potum cyathis
VIsex ll. v. magisque ruta simul decocta pellit, item ventris animalia
. solvit alvum heminae mensura cum vino et calida
aqua potum aut tisanaeauiti sanae V. suco, vulnerariisuulneraris VD. -atis d. emplastris utile
faciem purgat. bubus infusum per nares, donec ructentructent v. rictent T. -et Vd. ruptat E.,
inflationem sedat.cfr. Cels. III 20 med. IV 2, 1. Pl. iun. 8, 1–3. vetus autem magis excalfacit corpora
magisque discutit sudores, duritias magis diffundit, lethargicis
auxiliare et inclinato morbo. oculorum claritati confert
aliquid cumcum dv. con V. in E. pari portionepari portione v(S). parti partionem V. participatione d. portione EH (J). | acapini d. ac opii v.a.G. mellis acapni. capitis doloribus
remedium est, itemidem V. ardoribus in febri cum aqua. si vetusti
non sit occasio, decoquitur, utut dENv. et V. vetustatem repraesentet.
cfr. Plin. XV 25.—Diosc. I 38.—Marc. 6, 33.— Oleum cicinumcicinum dEB. cfr. XV 25. cyc- V. coc- v. cnic- P. bibitur ad purgationes ventris
cum pari caldaecalidae d. mensura. privatim dicitur purgare praecordia
. prodest et articulorum morbis, duritiis omnibus,
vulvis, auribus, ambustis, cum cinere vero muricum sedis
inflammationibus, item psoraepsorae Vdv..... ae N. ipsum E.. colorem cutis commendat
capillumque fertili natura evocat. semen, ex quo fit, nulla
animans attingit. ellychniaelychnia V. ex uva fiunt claritatis praecipuae
, ex oleo lumen obscurum propter nimiam pinguitudinem
. folia igni sacro inlinuntur ex aceto, per se autem
recentia mammis et epiphoris, eadem decocta in vino inflammationibus
cumcom. V. polenta, crocoet croco v.a.S. ; per se autem triduo
inposita faciem purgant.
cfr. Plin. XV 26.—Diosc. I 39.—Pl. iun. 101, 2.—
Marc. 1, 62. Pl. iun. 13, 19. 77, 4. Marc. 4, 12. Pl. iun. 11, 4.
Marc. 1, 77. Oleum amygdalinum purgat, mollit corporacor .... a N. corporum E., cutem
erugat, nitorem commendat, varos cum melle tollit e faciea facie Ev.a.Bas..
prodest et auribus cum rosaceorosacio VD. autaut ND. et ll. v. melle et mali punici
tegminetegmine S cum vet. Dal. germine (fictum e getmine) ll.v(D). cfr. XXII 90. 103. decoctum vermiculosque in his necat et gravitatem
auditusaudituus D. aud. t... N. | innitus E .....t. us N. (-tuus D). discutit, sonos incertos et tinnitus, obiter
capitis dolores et oculorum. medetur furunculis et a sole
ustis cum cera. ulceraulcera om.d. manantia et furfures cum vino
expurgatet purgat Vd., condylomata cum meliloto; per se vero capiti
inlitum somnum adlicit.
cfr. Plin. XV 26.—Diosc. I 49. Marc. 9, 83. Oleum laurinum utilius, quoquo dNv. quod r. recentius quoqueuoque N. quodque E.
viridius colore. vis eius excalfactoria, et ideoet ideo ll.v. id ... N. ideo D. cfr. nota ad § 19. paralyticis,
spasticispasticis Vd., ischiadicissciadicis Vd., suggillatis, capitis doloribus, inveteratis
destillationibus, auribus in calyce punici calfactum
inliniturinlinitur ll.v. inc ...... N..
cfr. Plin. XV 27.—Diosc. I 48. Similis et myrtei olei ratio. adstringit, indurat.
medetur gingivis, dentium dolori, dysinteriae, volvae exulceratae
, vesicis, ulceribus vetustis vel manantibus cum
squama aeris et cera, item eruptionibus, ambustisambustis ego. -stionibus ll.v (contra constantem Plinii usum). an adustionibus? cfr. XVII 116. XX 61. XXVIII 65. XXX 135.. adtrita
sanat et furfures, rhagadasragadas d. hag- V., condylomata, articulos
luxatoslaxatos T.an recte?κεχαλασμέναDiosc., odoremsudorem Diosc. gravem corporis. adversatur cantharidi,
bupresti aliisquealisque VD. malis medicamentis, quae exulcerando
nocent.
cfr. Plin. XV 27. 28.Diosc. I 41. Marc. 9, 118. 1, 51.— Chamaemyrsinae sive oxymyrsinae eadem natura.
—Cupressinum oleum eosdem effectus habet quos myrteum
, item citreum.—E nuce verouero om.E. iuglande, quod15,28
caryinumcaryinum G. -ynium v. -ynum VdfPar. carenum E. appellavimus, alopeciis utile est et tarditati aurium
infusum, item capitis dolori inlitumdolor inlifum V., ceteroceterum Ev.a.S. iners etiners et dEv. inesset V. gravi
sapore. enimveroenimuero ll. v. particular Plinio fere aliena (praeter XVI 249). an non raro vel quin immo? si quid in nucleo putridiputidi VS. fuerit, totus
modiusmodius S cum vet. Dal. modiis V. -dus rv. del. P. deperitperit dT..Diosc. I 43. (cfr. Scribon. 268). 50. 40. —Ex Cnidio grano factum eandem vim
habet quam cicinumcnicinum P..—E lentisco factum utilissimum
acopo est idemque proficeretproficeret dv. -ret et VED. quodquod dS. qua d V. que E. aeque ut v. an quod et? cfr. § 91 extr. rosaceum, ni durius
paulo intellegeretur. utuntur eo et contra nimios sudores
papulasque sudorum. scabiem iumentorum efficacissime
sanat.—Balaninumbalaninum dv. -anium E. balinium V. oleum repurgat varos, furunculos, lentigines
, gingivas.
Diosc. I (65). 124. cfr. Plin. XXIV 74. Cypros qualis esset et quemadmodum ex ea fieret
oleum docuimus. natura eius excalfacit, emollit nervos.12,109
foliafolia a E. stomacho inlinuntur et vulvae concitataeconcitat Vd., sucus quoque
eorum adponitur. folia recentia commanducata ulceribus
in capite manantibus, item orismoris V. medentur et collectionibus,
condylomatis. decoctum foliorum ambustis et luxatis prodest
.cfr. Plin. XV 29. Diosc. I 67. ipsa rufant capillum tusa adiecto strutheistrutei Vv.a.C. mali suco.
flos capitis dolores sedat cum aceto inlitus, item combustus
combustis V. in cruda olla nomas sanat et putrescentia ulcera
per se vel cum melle. odor floris oleiqueoleique D cum U 500. olet qui ll. v. qui olet J. somnum facit.
—Adstringit gleucinumleucinum E. et refrigerat eadem ratione quaqua VS. et qua r. qua et v.
oenanthinum.
Diosc. I 18.—Seren. 11. 28. Balsaminum longe pretiosissimum omnium, ut in
unguentis diximus, contra omnes serpentes efficaxefficax (serpentes?)—16 omnes om.E., oculorum12,111
claritati plurimum confert, caliginem discutit, item
dyspnoeas, collectiones omnes duritiasque lenit. sanguinem
densari prohibet, ulcera purgat, auribus, capitis doloribus,
tremulis, spasticis, ruptis perquam utile. adversatur aconito
ex lacte potum, febres cum horrore venientes perunctis
leviores facit. utendum tamen modicomodice v.a.H. cfr. XXI 155. XXVI 122., quoniam adurit
augetque vitia non servato temperamento.
Diosc. I 11. Malobathrimalobathri v. -athi (mol- E) ll. quoque naturam et genera exposuimus.
urinam ciet, oculorum epiphoris in vinoin uino ego. cfr. § 132. uino Vdv. -num E. (an potius uino excoctum? ἀναζεσθὲν ἐν οἴνῳDiosc. cfr. XXXII 38. XXXVII 194. XXVIII 206). expressum utilissime12,129
inponitur, item frontibus dormire volentibusan uolentium?, efficacius
, si et nares inlinantur aut si ex aqua bibatur. oris
et halitusalitus V. suavitatem commendat linguae subditum folium,
sicut et vestium odorem interpositum.
cfr. Plin. XXV 37.—Diosc. I 42. 45. Hyoscyaminum emolliendoemolliendo dv. emoli- Vf. molli- E. utile est, nervis inutile
. potum quidem cerebri motus facit.—Therminum
e lupinis emollit, proximum rosaceo effectueffectu dS. -tum r. -tum habens v..—Narcissinum
dictum est cum suo flore.—Raphaninum phthiriasis21,129
longa valitudine contractas tollit scabritiasque cutis in facie
emendatemendauit V..Diosc I 41. (cfr. Plin. XXI 127). III 106. —Sesaminum aurium dolores sanat et ulcera,
quaequae om.E. serpunt, et quae cacoēthe vocantuocant ulcera Vdv.a.C..—Lilinumlilinum ll.fv(J). lirinon C. -num S. cfr. XXI 22., quod
et syriumsyrium ll. D. Phaselinum (C. phyllinum v) et Syrium v (coll. XXI 24). vocavimus, renibus utilissimum est sudoribusque21,127
evocandis, vulvae molliendae concoquendisqueconcoquendisque ll.TfS. -doque Ev. intus.
—Selgiticumselgiticum Ev(G). cfr. XV 31. -itium rf. selgium S e Strab. XII 7, 3 p. 571. seleucicum B. nervis utile esse diximus, sicut herbaciumherbaceum Ev.a.S.15,31
quoque, quod Iguviniiguuini EH. igui- G. egoui- rf. eugubi- vel engui- v. circa Flaminiam viam vendunt.
Diosc. I 37. 95 (coll. 94). cfr. Plin. XV 31. XXIV 40 extr. Elaeomeli, quod in Syria ex ipsis oleis manare
diximus, sapore melleo, non sine nausea alvumaluum emollit v.a.H. solvit,15,32
bilemduobus ll. v. praecipue detrahit II cyathis in bemina aquaeaquae B e Diosc. om. ll. v. datis;
qui bibere, torpescunt excitanturque crebro. potores certaturi
crebro potores (pugnat- v) dEG. ore probotores V. praesumunt ex eo cyathum unum.—Pissinopisino V. oleo
usus ad tussim etad tussim et VdTfH. et (est v) passim ad EG. quadripedum scabiem est.
Diosc. I 148. 149. Pl. iun. 38, 24. 60, 16. Diosc. I 148. 149. A vitibus oleisque proxima nobilitas palmis. inebriant
dist. v.a.H. recentes, capitis dolorem adferunt minus siccae,
nec, quantum videtur, utiles stomacho. tussim exasperantexasperant = τραχύτηα ἰῶνται (Diosc.). cfr. not. ad § 143.,
corpus alunt. sucum decoctarum antiqui pro hydromelite
dabant aegris ad vires recreandas, sitim sedandam, in quo
usu praeferebant Thebaicas, sanguinem quoque excreantibus
utiles, in cibo maxime. inlinuntur caryotae stomacho, vesicae
, ventri, intestinis cum cotoneis et cera et croco.
suggillatasuggillant E. emendant. nuclei palmarum cremati in fictili
novoepfici uni V. cinere loto spodi vicem efficiunt miscenturque collyriis
et calliblephara faciunt addito nardo.
Diosc. I 148. Pl. iun. 46, 15–17. 74, 6. Palma, quae fertrefert coni. H coll. Diosc. et XII 103. prae se fert Beinesius. myrobalanum, probatissima
inin om.d. Aegypto, ossa non habet reliquarum modo in balanis.
alvum et menses cietciet ll.TfH. cit v. fiftit B e Diosc. in vino austero et vulnera conglutinat.
Diosc. I 150. Palmapalma dTfEv(H). -mae V. -ma et Salm. -ma siue C. elateelatae f. sive spathespathe B. stathe E. state rv. medicinae confertconferet V. germina
, folia, corticem. folia inponuntur praecordiis, stomacho
, iocineri, ulceribusuulceribus V., quae serpunt cicatrici repugnantia
. psoraspsoras v. -ra Vd. ipsora E. cortex eius tener cumtener cum v. -rum ll. resina et cera
sanat diebus XX. decoquitur et ad testium vitia. capillum
denigratdist. ego e Diosc.. suffitu partus extrahit. datur bibendus renium
vitiis et vesicae et praecordiorum, capiti etet capiti EC. nervis inimicus.
vulvae ac ventris fluctionesfluctionem Ev.a.H. sistit decoctum eius; item
cinisdist.U. etet ll.D cum U 501. ad v. tormina, potus in vino albo in vulvarum vitiis
efficacissimus.
Diosc. I 159. 160.Pl. iun. 38, 24. 52, 6. Marc. 16, 76. Pl. iun. 49, 9. Marc. 30, 65. Gargil. 186, 3–5. 187, 21. 188, 18. Proximeproxime V.cfr. § 158. XXV 94. XXVIII 107. -mae rv. varietates generum medicinarumquemedicinarumque Vd. -rum quae S. -rumque quae v. macerarumque E.
malamalas V. habent. ex his verna acerbaacerua V. etet VdTS. om.Ev(D). (num propter § 104?). stomacho inutilia
sunt, alvum, vesicamuesicam dEv. -cissam V1. -cassam (supra script uesicas sanat) V2. circumagunt, nervos laedunt. cocta
meliora.—Cotonea cocta suaviora, cruda tamen, dumtaxat
matura, prosunt sanguinem excreantibus etet ll.D. ac v. dysintericis
, cholericis, coeliacis. non idem possuntprosunt fH. decocta, quoniam
amittunt constringentem illam vim suci, * et tamen
decocuntur in aqua caelesti ad eadem, quae supra scripta
sunt.Pl. iun. 38, 9. 44, 8–10. 15, 2–4. Marc. 6, 12. Pl.
iun. 46, 18. *inponuntur et pectoripectoris E. in febris ardoribusinponuntur—ardoribus hue transposui coll. Diosc.; post suci (v. 4) habent ll. v. *, ad
stomachi autem dolores cruda decoctave cerati modo inponuntur
dist. H.. lanugo eorum carbunculos sanat. cocta in vino
et inlita cum cera alopeciis capillum reddunt. quaequa V. ex iisiis ego. his ll. v.
cruda in melle condunturcondiuntur v.a.J., alvum movent; mellis autem
suavitati multummultum ll. v. an grauitatis (vel austeritatis) multum? cfr. Diosc. adiciunt stomachoque utilius id faciunt.
quae vero in melle cocta condunturcondiuntur d(?) v.a.J., quidam ad stomachi
vitia tritastomacium atrita V. cum rosae foliis decoctis dant pro cibopro suco cibus E.. sucus
crudorum lienibus, orthopnoicisin orthopnoicis E., hydropicis prodest, item
mammis, condylomatis, varicibus; flos et viridis et siccus
inflammationibus oculorum, excreationibus sanguinis, mensibus
mulierum.cfr. Gargil. 187, 10. fit etet om.VdS. sucus ex illisex illis S. ex iliis V. exilis d. ex his (iis v) EC. mitismitis- ll. v. an malis? cum vino dulci
tusistussis V. tusus dVen., utilis coeliacis et iocineri. decocto quoque eorum
foventur, si procidant, vulvae et interanea. fit et oleum
exlac. Ego indicavi e Diosc. sic fere explendam: aliquid adstringi opus sit, usus magni. eliguntur parua et rotunda odorataque et quae (cfr. XXI 38).iisiis v. his ll. C., quod melinum vocavimus, quotiens .... non fuerint13,11
in umidis nata. ideo utilissima quae ex Sicilia veniunt,
minus utilia struthia, quamvis cognata. radix eorum circumscripta
terra manu sinistramanu terra sinistra E. manu sinistra terra d. capitur ita, ut qui idqui id H cum Dal. quid VfE. qui d(?) v. facietfacit v.a.H.
dicat, quarequare VdTS. quae Ev. capiat et cuius causa. sicsic Ev. siccat V. -ata dT. adalligata strumis
medetur.
Diosc. I 161. 162. 163. Diphilus ap. Athenaeum III
20 p. 80f. Pl. iun. 47, 21. Melimela et reliqua dulciadulcis V. stomachum et ventrem
solvunt, siticulosasticulosa V., aestuosa, sed nervos non laedunt.—
Orbiculata sistunt alvum et vomitiones, urinas cient.—
Silvestria mala similia sunt vernis acerbis alvumque sistunti
sane inacerbis—sane in Ev. om. r. hunchac V. usum inmatura opus sunt.
Diosc. I 166.—Isidor.
XVII 7, 8. Th. H. IV 4, 2. Athen. III 28 p. 84d. (cfr. Plin.
XII 15). Gargil. 191, 25. 190, 2. Verg. Georg. II 126. Citrea contra venenum in vino bibuntur vel ipsa
vel semen. faciunt oris suavitatem decocto eorumearum Vd. colluticolluti dTEH. -to v. collū V.
aut suco expressoexpraessu V.. horum semen edendum praecipiunt in
malaciapraecipium in malicia V. praegnatibus, ipsa vero contracontrita Vd. infirmitatem stomachi
, sedsed VdBas. et Ev. non nisi ex aceto facilefacile EG. -llime rv (D). mandunturmandantur E..
Diosc. I 151. Gargil. 180, 1. 2. 3. Punici mali novem genera nunc iterariiterati E. -are v.a.S. supervacuum
superuacuum v. -cuum cum ll.. ex iisiis v. his ll.C. dulcia, quae apyrenaapyrena S. -rina dEv. apirina V.cfr. XIII 112. alio nomine appellavimusappellamus Vf.,13,112
stomacho inutilia habentur; inflationes pariunt,
dentesdentes om.V. gingivasque laedunt. quae vero ab his sapore13,113
proxima vinosa diximus, parvum nucleum habentia, utiliora
paulo intelleguntur; alvum sistunt et stomachum, dumtaxat
paucadist.ego., ultraqueultraque ego. cfr. § 20. citr- ll.v. satietatem etet VdS. sed Ev. haec minime danda, quamquam
omnino nulla in febri, nec carne acinorunm utiliutile VVen. nec
suco. caventur aeque vomitionibus ac bilem reicientibusac bilem reicientibus om.E..
(cfr. Plin. XIII 113). Gargil. 180, 7. Cels. II 33. VI 9. Diosc. I 153 (coll. 152). Gargil.
183, 15. 180, 16–18. uvam in his ac ne mustum quidem, sed protinus vinum
aperuitan utraque? cfr. XVIII 247. XXII 75. XXXIV 78. 83. XXXV 94. XXXVI 117. II 22. natura. utrumque asperiore cortice; hic acerbisacerbis S. ex ac- B. aceruis VE. -ruos d. -rbus v.
in magno usumagno usu Ev. -gnis V. -gis d.. vulgus coria maxume perficiperfici ego. -cit ll. S. -cere v. illoillo ll. v. an eo (mendo nato e dittogr. perficicieo)? novitnouit del.V2S. ;
ob idob id V2Ev. obiri r. malicorium appellant medici. urinam cieri eodem
monstrant mixtaque galla in aceto decoctumdecocto Ev.a.H. mobiles dentes
stabilire. expetitur gravidarum malaciae, quoniam gustatu
moveat infantem. dividiturdiuiditur Ev. uidetur r. malum caelestique aqua madescit
ternis fere diebus; haec bibitur frigida coeliacis et sanguinem
excreantibus.
Gargil. 182, 1–10. Diosc. I 151 extr. eup. II 156.
(Scribon. 186). Ex acerboaceruo V. fit medicamentum quod stomatice vocatur
, utilissimum oris vitiis, narium, aurium, oculorum
caligini, pterygiis, genitalibus et iisiis v. his ll.C., quas nomas vocant
et quae in ulceribus excrescuntan excrescant?, contra leporem marinumdist. ego. contra—marinum del. voluit H.
hoc modo: acinis detracto cortice tunsis sucoque decoctodecocta V.
adternas Vf. tertias cumcum EG(D). de cum V. dein cum dTB(S). crocicroco VT. et aluminis scissi, murrae, mellis
Attici selibrissex libris dT..extr.: Cato 126. Pl. iun. 50, 6. (Marc. 28, 24). 55, 8–10. 50, 8–10. Gargil. 180, 18–21. Marc. 27, 116. alii et hoc modo faciunt: punica acida.
multaacida multa om.E(U 502),acida mixta coni. S. (an acida mala?). tunduntur, sucus in cacabo novo coquitur mellis
crassitudinecrassitudo Vd. ad virilitatis et sedis vitia et omnia, quae
lycio curantur, aures purulentas, epiphoras incipientes,
rubrasdist. S eV. maculas in manibus. rami punicorum serpentes
fugant. corticescortices Müller emend. IV 19. -ce ll. v. punici ex vino coctidecocti Ev.a.S. -to [et inposito] coni. Dal. et inpositi perniones
sanantsanant Müller l. l. -tur ll.v.tribus ll.v.. contusum malum ex III heminis vini decoctumdecoctus V.
ad heminam tormina et taeniastineas Ev.a.H. pellit. punicum in olla
nova, coperculooperculo EPl. iun. v.a.H. inlitoinlito ll.TfGargil. H. indi- v. addi- Pl. iun., in furno exustuml et contritum potumque
in vino sistit alvum, discutit tormina.
Diosc. I 152. eupor. I 35. Gargil. 181, 5–10.
10–12. Primus pomi huius partus florere incipientis cytinus
vocatur aa VdTfv(S). om.EG. Graecis, mirae observationis multorum experimento
. si quis unum ex his, solutus vinculo omni
cinctus et calciatusvinculo—calciatus om.E. atque etiam anuli, decerpserit II digitis,
polliceduobus ll. v. et quarto, sinistrae manus atque itaetiam Vdv. ita E. lustratis levi
tactutractu d. oculis in os additum devoraverit, ne dente contingatcontinguat V.,
adfirmatur nullam oculorum inbecillitatem passurus eodemeodem VTfS. eo (d?)Ev.
anno. iidemitem d. cytini siccati tritiqueiritique V. carnes excrescentes.
cohibent, gingivis et dentibus medentur, vel si mobiles
sint, decocto suco. ipsa corpuscula trita ulceribus, quae
serpunt putrescuntve, inlinuntur, item oculorum inflammationi
intestinorumque et fere ad omnia quae cortices malorum
. adversantur scorpionibus.
Diosc. I 154. Gargil. 181, 13–15. (cfr. 183,
19–24). 181, 15–20. Isidor. XVII 7, 6. Non est satis mirari curam diligentiamque priscorum
, qui omnia scrutati nihil intemptatum reliqueruntreliquere dv.a.S..
in hoc ipso cytino flosculi sunt, antequam scilicet malum
ipsum prodeat, erumpentes, quosquod d. balaustiumbalaustium dv. -autium E. -atium V. vocari diximus
. hos quoque ergo experti invenere scorpionibus13,113
adversari. sistunt potu menses feminarum, sanant ulcera
orisoris ulcera Ev.a.S., tonsillaset tonsillas EH., uvam, sanguinis excreationes, ventris et
stomachi solutionesexcreationis et solutionis VD., genitalia, ulcera quacumque in parte
manantia.Diosc. I 151. (cfr. Scribon. 112. 85). I 153. (cfr. Marc. 28, 10). siccavere etiam, ut sicut fic dEv. ut fif V1. tuffif V2. quoque experirentur,
inveneruntque tusorum farina dysintericos a morte revocari
. alum sistuntsistunt ll. sisti v. dist. ego. (an sistendo?).. quin etquin et dEv. quin ei V1. pinei V2. nucleos ipsosipsos v. et ipsos ll. acinorum experiri
non piguit. tosti tusique stomachumin stomachum E. iuvant cibo aut
potionibuspotionibus VdTfS. -oni E (?)G. -one v.. per seper se ll. D cum U 503, qui dist. inspersi v. bibuntur ex aqua caelesti ad sistendamsistendam Verc. -dum ll. v.(C). cfr. § 116. XXVII 27. CFW Müller p. 20.
alvum. radix decocta sucum remittitremittit ll. G. cfr. XXXI 124. XXXVI 140. 157. IX 134. em- v (H)., qui taeniastineas v.a.H (ut semper). necatnec ad V.
victoriati pondere. eadem discocta in aqua quas lycium
praestat utilitatesutilitatis VD..
Est et silvestre punicum a similitudine appellatum.
eius radices rubro cortice denari pondere ex vino potae
somnos faciunt. semine poto aquapoto aqua (-am v) quae EG. pota quaque r., quae subieritsubterit V. cutemcute d.,
siccatursiccat v.a.G.. mali punici corticiscortices V. fumo culices fugantur.
Diosc. I 167. cfr. Plin. XXII 99. Pirorum omnium cibus, etiam valentibus onerosus
, aegris vini quoque modo negatur. decoctadein cocta E. eadem
mire salubria et grata, praecipue Crustumina; quaecumque
vero cum melle decocta stomachum adiuvant. fiuntfluunt Vd.
cataplasmata e piriscataplasmate piris Vd. ad discutienda corporum vitia, et decocto
decocta Vdf. eorum ad duritias utuntur. ipsa adversantur boletis
atqueadque V. fungis pelluntquean pollentque? lac. statuit J: pondere < drachmae vneneum gt; repugnante. pondere et pugnante suco.—
Pirum silvestre tardissime maturescit.Diosc I 168 (167). Pl. inn. 47, 22. Diosc. eupor. II 160. (cf. Plin.
XXIV 2). Isidor. XVII 7, 15. conciditur suspensumque
siccatur ad sistendam alvum, quod et decoctum
eius potu praestat. decocuntur et folia cum pomo ad
eosdem usus. pirorum ligni cinis contra fungosfungos dEv. -go sed V. etiamnumetiamnunc d.
efficacius proficit.—Mala piraque iumentis portatuportatu/// d. -tum V. mire
gravia sunt vel paucapaca V.. remedio aiuntaiunt v. aiuuent V. adiungent E. esse, si prius edenda
dentur aliquaalia E. aut utique ostendantur.
Diosc. I 183 post med. Colum. VII 8, 1. Fici sucus lacteus aceti naturam habet, itaque
coaguli modo lac contrahit. excipitur anteante dEv. autem V1. autem ante V2. maturitatem
pomi et in umbra siccatur ad aperienda ulcera, cienda
menstrua adposituadpositu TH. -tum Vdf. -ta E. -to G. -tus v. cum luteo ovi aut potu cum amylo.
podagris inlinitur cum farina Graecifeci E. (foeni Graeci v.a. H. sed cfr. § 126). feni et aceto. piles
quoque detrahit palpebrarumque scabiem emendat, item
licbenas et psoras.Diosc. I 183. Pl. iun. 101, 12. 80, 15. 35, 3. alvum solvit. lactis ficulni natura adversatur
adsectatur E. crabronum vesparumque et similium venenis, privatim
scorpionum. idem cum axungia verrucas tollitueruca et tollit V.. folia
etet om.dT. quae non maturuere ficimaturuere fici dEv. -turae effitici V. inaruere et fici T. strumis inlinuntur omnibusque,
quaeomnibus quaeque Vd. emolliendaemolienda V. sintsint VfEH. sunt dv. discutiendave; praestant hoc et per
se folia. et alius usus eorumalius usus eorum dTJ. alius usus et alius eorum VfS. alii usus eorum tamquam Ev. in fricando lichene et alopeciis
olopeciis V. etet om.d. quaecumque exulcerari opus sitsint VE..Pl. iun. 86, 9. 77, 5–7. Diosc. I 185. Pl. iun. 84, 25. 85, 1. Diosc. I 186. et adversus
canis morsus ramorum teneri cauliculi cuti inponuntur.
iidem cum melle ulceribus, quae ceriacaeria V.v.a.C. vocantur, inlinuntur
. extrahunt infracta ossa cum papaveris silvestris foliis;
canum rabiosorum morsus folio trito ex aceto restinguntrestingunt S coll. XXIV 45. 154. XXIX 62.
restri- ll. v..
e nigra ficoficu dEv.a.S. candidi cauliculi inlinuntur furunculis, muris
aranei morsibusmorsibus Ev. -sus ebu V. -su seuo d. cum cera. cinisceracinis d. earum e foliis gangraenis
consumendisque quaeconsumendis quaeque Vd. excrescantexcrescant ego. -scunt ll. v..Diosc. I 183. § 120: Demetr. Scepsius ap. Athen. III 19 p. 80d. cfr. III 15 p. 78d. Isidor. XVII 7, 17. ficificus d. maturae urinam
cient, alvum solvunt, sudorem mtovent papulasquepapulasque quae VT.,
ob id autumno insalubresinsalubri V. -ria dT., quoniam sudantia huius cibi
opera corpora perfrigescuntpertricescunt V.. nec stomacho utiles, setutiles sed v. cfr. § 132. -les et dED. -le est V. ad
breve tempus, et voci contrariaecontraria E. intelleguntur. novissimae
salubriores quam primae, medicatae vero numquam. iuvenum
vires augentagent V., senibus meliorem valitudinem faciunt
minusque rugarum. sitim sedant, calorem refrigerant, ob
id non negandae in febribus constrictis, quas stegnas vocant
ficus d..Cels. III 21. 24. Seren. 416. Gargil. 194, 14–16.
Isidor. XVII 7, 17. Diog. Laert. VIII 12. siccae fici stomachum laedunt, gutturi et faucibus
magnifice utiles. natura his excalfaciendi. sitim adferint,
alvum molliunt, rheumatismis eius et stomacho contrariae,
vesicae semper utiles et anhelatoribusanhelatoribus dv. -tioribus V. anellationibus E. ac suspiriosis, item
iocinerumdist.ego, renium, lienum vitiis. corpus et vires adiuvant;
ob id anteaantea VD. dant ea d. ante Ev. (antea apud Plin. rarum, sed cfr. XXV 77. XXXVI 62. 63. XVI 8. VII 96). athletae hoc cibo pascebantur—Pythagoras
exercitator primus ad carnes eoseo d. transtulit—;Gargil. 194, 17. 195, 1. 2. 3. 19. Pl. iun. 37, 4–7. cfr. Cels. IV 4, 4. Gargil. 195, 3. 4. Pl. iun. 82, 14. 79, 6. (Marc. 32, 17). 20, 10. Gargil.
195, 4. 5. recolligentes
recolligentes ll. -ti H cum Gron. sed cfr. XX 35. XXVIII 129. -tibus v. se a longa valitudine utilissimeutilissime (sc. adiuuant vel pascuntur) ego.
-mae ll.v.. itemitem in Vf. comitialibuscommitialibus V.
et hydropicis omnibusqueomnibus Vd., quae maturanda autaut om.d. discutienda
sintsint VS. sunt rv., inponuntur, efficacius calce aut nitro aut iriaut iri J. cfr. XXII 69. Diosc. Gargil. aut fi ll.Tf.del.v. aut iridis radice P. admixtaadmixta (P)J. -tę E. -to rTfv(D)..
coctaecoactae (om. cum) d. cum hysopo pectus purgant, pituitam, tussim veterem
, cum vino autem sedemad sedem v.a.S. et tumorestumorem Ev.a. H. maxillarum. adad VdH. et Ev.
furunculos, panos, parotidas decoctae inlinuntur. utile etet om.E.
decoctodist. J coll. Diosc. Gargil. et XXX 120. XXXI 65. (adde XXIII 13. 103. fovere earum, femiinasquefeminasque ego. -nas quoque ll.J. -nas v(D). decoctodecocto (J. -ta Vd. -tae E) eodem ll. J. decoctae quoque eaedem v. eodem quoque decoctae D. eodem cumcum Ev.om.r.
faenofaeno V. feno rS. foeno v (ut semper). Graeco.Gargil. 195, 6–9. Pl. inn. 66, 6–8. 95, 17–20. Gargil. 196, 1–3. 195, 10. 11. Pl. iun. 83, 4. Gargil. 195, 20,
11. 12. utiles sunt et pleuriticispleuritis V. acac dTfED. et Vv. peripneumonicis
plerimonicis V. pleum- T. peripleum- J.dist. ego., cum ruta coctae torminibuscoctae torminibus B(D) e Diosc. cocta (-tae J) et omnibus ll.v.(J).. prosunt tibiarum ulceribus
cum aeris flore, et parotidiet parotidi VTfS. et parate dy E. et spasticis v. om.d(?)C., pterygiispterygiis dTfv. ptrygis V. ptericis E. cum punico
malo, ambustis, pernionibus cum cera, hydropicis coctae
indist. S cum P e Diosc. vino et cumet cum v. cum et ll. cum TS. absinthioabsentio V. et farinafarinae V. hordeacia. nitro addito
manducatae alvum solvunt. scorpionumscorpionis E. ictibus cumcum om.E. sale
tritae inlinuntur. carbunculos extrahunt in vino coctae
et inpositae. carcinomaticarcinomati v. -tae Vd. -tas E., si sine ulcere sitsit ego. est ll. v., quam pinguissimam
ficum inponi paene singulare remedium est,
item phagedaenae.Diosc. I 186. cinis non ex alia arbore acrior. purgat
acrior purgat VdTH. aciem purgat non E. aciem purgat acrior v., conglutinat, repletconglutinant replent V., adstringitadstringitur Vd.. bibitur et ad discutiendum
sanguinem concretum, item percussis, praecipitatis
, ruptis, convulsisconuulsi sruptis Ev.a.S. cfr. not. ad § 25. cineriscineris ll. v. (S). -reis Par. del. C. neruis Müller emend. V 25. lac. indic. S(D) (suppletis drachma sumpta e). cyathus incyathus in ego. ciatus V2. quiatus V1. cyathis rTfv. -thus cum cyathis coni. J coll. XIV 85. singulis aquae et
olei. datur tetanicis et spasticisspasticis v. passi- E. pasi- r., item potus vel infusus
coeliacis et dysintericis. et si quis eo cum oleo perunguatur
, excalfacit. idemitem Ev.a.H. cum cera et rosaceo subactus
ambustiscum ambustis Vd. cicatricem tenuissimam obducit. lusciosos ex
oleo inlitusillitus v. illinitus d. -natus V1E. innitus V2S. cfr. XXV 61. 175. emendat dentiumque vitia crebro fricatu.
produnt etiam,Diosc. I 185. si quis inclinata arbore supino ore aliquem
nodumnondum VVen. | cum dfEH. eum VT. in v. eius morsu abstulerit nullo vidente atque cum
aluta inligatum licio elicio e Ev. ilicio V. ilico dT. collo suspenderit, strumas et parotidas
discutidiscutit Ev.a.C.. cortex tritus cum oleo ventris ulceraulcera (V?)v. uulnera rTfD. sanat.
crudaecrudae v. -da V. erudi d.om.E. crudi D. grossi verrucasuerrucas dv(S). -cas et B. uerucas V. ferrucas E., thymosthymos EB. -mo rv. nitro, farina additis tollunt.
spodi vicem exhibet fruticum a radice exeuntium cinis.
bis lotuslotus J coll. § 97. XXXII 97. totum E. tostus v. coctus rTf (an recte? cfr. XXXIV 133. 170). adiecto psimithiopsimmythio dEv.a.S. digeriturdirigitur E. in pastillos ad ulcera
oculorum et scabritiamscabritia Vd..
Diosc. I 184. Colum. VII
8, 2.—Seren. 527. Caprificus etiamnumetiannum V. multo efficacior fico; * surculo
sarculo V. quoque eius lactelac dEv.a.S. coagulatur in caseocaseo ll.v. -eum Verc.. *lactis minus
habetlactis—habet hue transposui e v. 10, ubi post fico habent ll. v. cfr. § 117. *; exceptum id coactumqueideo actumque V. in duritiam suavitaten
carnibusdist. ego. adfert fricatu. dilutumfricatu. dilutum ego. -atur diluto ex ll.v. cfr. § 124 extr. XIII 99 et XIX 153. XXVIII 225. XXIX 134. aceto miscetur exulceratoriis
medicamentis. alvum solvit, vulvam cum amylo
aperit, mensesmenses VfS. pota menses r(?)v. ciet cum luteo ovi. podagricis cum farina
Graeci feni inlinitur. lepras, psoras, lichenas, lentigines
expurgat, item venenatorum ictus et canis morsus.cfr. Pl. iun. 27, 2.—Diosc. I 183 extr. I 185. dentium
quoque dolori hic sucus adpositus in lana prodest
aut in cavain caua (-uis v) eorum EH. canorum r. eorum additus. cauliculi et folia admixto ervo
contra marinorum venena prosunt; adicitur et vinum. bubulas
carnes additi caules magno ligni conpendio percoquunt
. grossicrossi V. inlitaeillatae d. strumas et omnemomnium dv.a. H. collectionem emolliunt
et discutiunt; aliquatenus et folia. quae mollissima
suntdist. J. ex iisiis v. his ll. C., cum aceto ulcera manantia etet Ev. om. rS. epinyctidas,
furfures sanant.Diosc. I 185. Nicand. alex. 319. cum melle foliis ceriacerea Vdv.a.B. sanantsanant v. -natur Vd. -nantur TEJ. et canis
morsus recentes, cum vino phagedaenasphagidenas V. -gedaenae J. ; cum papaveris
foliis ossa extrahunt. grossigrossi v. -ssae ll. caprifici inflammationesinflammationes Ev. cfr. XXI 137. (XXVI 127. 128). inflat- rTfH. discutiunt
dist. J. suffitu—resistunt et sanguini taurino poto et
psimithiopsitimithyo V. et lacti coagulato potae—, itempota eidem d. in aqua decoctae
atque inlitae parotidasparotidas ll.J. -das sanant v.. cauliculi aut grossi eius
quam minutissimae ad scorpionum ictus e vino bibuntur.
Seren. 834.—cfr. Marc. 14, 21.—Pl. iun. 26, 22. Marc. 12, 28. lac quoque instillatur plagae et folia inponuntur, item
adversus murem araneum. cauliculorum cinis uvam faucium
sedat, arboris ipsius cinis ex melle rhagadiaragadia V., radix
defervefacta in vino dentium dolores. hiberna caprificuscaprificis V.
in aceto cocta et trita inpetigines tollit. inlinuntur ramenta
e ramoramenta e ramo J. -ta ramo (-mi v) Ev. -terimo Vd1. -terimos d2. -ta ra-
morum S cum vet. Dal. sine cortice quam minutissima ad scobis
modum.Pl. iun. 80, 7–10. cfr. Isidor. XVII 7, 17. caprifico quoque medicinae unius miraculum
additur: corticemcortice VT. eius intumescentemintumescentem Pl. iun. S e coni. H. inpubesc- ll. v puer impubis sipuer impubis si EPl. iun. v. pueris id Vd. puer si T. defracto
ramodefracto ramo Ev (detra- S e Pl. iun.). defracturam T. effractu rama V1. -turam r. detrahat dentibusdetrahat dentibus VdTv. -ahentibus E., medullam ipsam adalligatam
ante solis ortum prohibere strumas. caprificus tauros
quamlibet feroces collo eorum circumdata in tantum mirabili
. naturarabidi E. -dam (naturam) v.a.B. conpescit, ut inmobiles praestet.
Diosc. IV 29. Nicand. ther. 47. Herbam quoquequoque quam v.a.S. Graeci erinonerinon ego e Diosc. -neon B. -nen E. her- r. erin v. vocant, reddendamreddenda Vdv.a.S.
in hoc loco propter gentilitatem. palmum alta est, cauliculis
quinis fere, ocimi similitudine; flos candidussimilitudinem fios candidum V., semen
nigrum, parvum. tritum cum Attico melle oculorum epiphoris
medetur. suciinstillatiosuci instillatio ego coll. Diosc. et XXIX 133. ut cun ciati (cyathi v) ut Ev.a.B (aut del.). >cum ut lati r. II drachmis cum cyathis Attici quattuor C(J) cum B e Diosc. utcumque autem G. cum cyathis add. lacunae signo D. —decerpta enimdecerpta enim ego. -ptarum d. decreptarum V. decept- E. decerpto ramo J. -pta G. del. B. carptorum v. manat
lactedist.ego. multo dulciet dulci v.a.S. herba—perquam utilis aurium dolori
nitri exiguo addito. folia resistunt venenis.
Diosc. I 174. Marc. 15, 14. 14, 9. cfr. Gargil. 192, 10–13.—Seren.
517. Pl. iun. 46, 19. Gargil. 191, 6–8. Martial. XIII 29.—
(Diosc. I 164). Pl. iun. 73, 7. (Diosc. I 187). 11, 6. Gargil. 188,
17. (189, 19. 20). cfr. Marc. I 77. Pruniprunis V. folia decoctadecocta del. S. tonsillis, gingivis, uvae prosunt
dist. ego coll. Gargil., in vino decoctadecocta (-tae VE) et ll.v.(S). -to eo H cum Gron. et vehementiusuehementius ego e Gargil. cfr. XXIV 53. XXI 137. om. ll. v., subinde conlutooreconluto ore S. coluere ll. ore colluto v. ore conluendo Gargil..
ipsa pruna alvum molliunt, stomacho nonnon ll.Tv (H). uero Verc. utilissima, sed
brevi momento.
Utiliora persica sucusque eorumeorum dv. et eor- V. et ear- E., etiametiamnum dv.a.S. in vino
aut in acetoaut aceto dT. expressus. nequeneque D cum U 505. que ll. qui (interrog.) S. nec est v. alius eiseis Ev(J). eius rfS. pomis innocentior
cibus; nusquam minus odoris, suci plus, qui tamen
sitimlac. ego indicavi. interciderunt nonnulla de Perseae arboris natura aliena (inde eius): cft. Diosc. I 187 et Plin. XV 45. stimulet..... folia eius trita inlita haemorrhagianhaemorrhagiam G. -orrogiam d. -orroiam v. -orogian (emoro- V)r.
sistunt. nucleinuclei Ev. -eo V. -eus d. persicorum cum oleo et aceto capitis doloribus
inlinuntur.
(Diosc. I 174). Pl. iun. 47, 23–48, 2. cfr. Gargil.
192, 6. 7. Marc. 27, 92.
§ 134: cfr. Diosc. I 181. 180. 182.
Pl. iun. 74, 9. Silvestrium quidem prunorum bacae, vel e radice
cortex, in vino austero si decoquanturdecoquatur V. ita, ut tries ex
hemina supersit, alvum sistunt et tormina. satis est singulos
cyathos decocti sumifumi V..— Et in hisiis Ev.a.S. et sativis
prunis est limus arborum, quem Graeci lichena appellant
rhagadiisrhagadiis v. -dis D. ragadis Vd. tragodis E. et condylomatis mire utilis.
Mora, in Aegypto et Cypro sui generis, ut diximus
, largo suco abundant summo cortice desquamato;13,56 sqq.
altioraltiore Ev.a.J. plaga sicca estsicca est J. -ccae si ll. -ccae S. -ccantur C. -cca v. mirabili natura. sucus adversatur16,182
venenis serpentium, prodest dysintericis, discutit panos
omnesque collectiones, vulnera conglutinat, capitis dolores
sedat, item aurium. splenicissplenenicis V1. -neticis V2C. ibitur atque inlinitur et
contra perfrictiones.Diosc. I 180. Pl. iun. 46, 20. Marc.
30, 11. Gargil. 196, 14. 15. Pl. iun. 48, 2. celerrime teredinem sentit. nequenec Ev.a.H.
apud nos suco minor usus: adversatur aconitoauersatur a cognito V. et araneis
in vino potus; alvum solvit, pituitas taeniasquetineasque V2. ac tineas v.a.H. et similia
ventris animalia extrahit. hoc idem praestat et cortex
tritus. folia tingunt capillum cum ficific' d. nigrae et vitis cortice
vecorticeue ego. -cem V. -cibus (dE?)v(J). -ce S cum man. Dal.φύλλοιςDiosc. de ellipsi v. foliis cfr. nota ad XXV 121. an potius foliis corticeue? simul coctis aqua caelesti. pomi ipsius sucus alvum
solvit protinus. ipsa poma ad praesens stomacho
utiliainutilia coni. H. sed cfr. Gargil., refrigerant, sitim faciunt; si non superveniat alius
cibus, intumescuntinacescunt Gargil. sed cfr. XXII 136.. ex inmaturis sucus sistit alvum, veluti
animalis alicuius in hac arbore observandis miraculis
quae in natura eius diximus.
16,102
cfr. Diosc.
I 180. Marc. 14, 38. 47. Pl iun. 25, 25–26, 4. Gargil. 196, 16–20. Pl. iun. 26, 4–7. Fit ex pomo panchrestos stomatice, eadem ar-
teriace appellata, hoc modo: sextarii III suci ee Ev. et Vd. ex D. pomo leni
vapore ad crassitudinem mellis rediguntur; post additurpost additur Ev. postea rTf.
omphaciiomphacii dTfv. -cis r. aridi pondus $X$ II aut murrae $X$ I, croci $X$ I;
haec simul trita miscentur decoctodecocta d.. neque est aliud oris,
arteriae, uvaeuua V., stomachi iucundius remedium. fit et alio
mododuo ll.v. : sucisuci om.E. sextarii II, mellis Attici sextarius decoquuntur
ut supra diximus.
cfr. Marc. 31, 33. Mira sunt praeterea quae produntur: primaprima ego cfr. XX 254. XV 34. mira ll. J. del. D. mori G. mora v. de mendo cfr. XIX 70. germinatione
, priusquam inin ll.v. om.fH. sed cfr. XVIII 130. folia exeant, sinistra decerpidecerpi iubentur v.a.S. futura
pomafuturi pomi Vd.. ricinoscytinos coni. B. Graeci vocant. hi terram si non attigereatthingere V.,
sanguinem sistunt adalligatiadalligati d2Ev. et all- V.om.d1., sive ex vulnere fluat sive ore
ive naribus sive haemorrhoidishaemoroides Vd.. ad hoc servantur repositi
.extr.: Pl. iun. 110, 17. idem praestarepraestari E. et ramus dicitur luna plena defractus
incipiens fructum habere, si terram nonnon om.E. adtigerit, privatim
mulieribus adalligatusadalligatos V. mensum VS. -sium v. mesum r. lacerto contra abundantiam mensum.
hoc et quocumque tempore ab ipsis decerptum ita, ut
terram non adtingatadtinguat V., adalligatumque existimant praestare.
folia mori trita aut arida decocta serpentium ictibus inponuntur
; aequeaeque ego. alique (alii- E) ll. ad idemque v. aliquidque D. (an aliqui potu proficiunt?). potu proficitur. scorpionibus adversatur
e radice corticiscortici V. sucus ex vino aut posca potus. reddenda
est et antiquorum conpositio.extr. 140: Diosc. I 180. Pl. iun. 27, 1–3. Marc. 12, 57 sucumconpositi usu cum V. expressum
pomi maturi inmaturique mixtum coquebant vase aereo
ad mellis crassitudinem. aliqui murra adiecta et cupresso
praeduratumduratum dT.in vaso solein uaso sole ego. cfr. XVIII 164. VII 30. XI 69. uas sole ll. v. ad solem H cum P eT.(an assiduo vel acri sole? cfr. XXVIII 143 et XIV 77) torrebant, permiscentes spathaspata V
ter die. haec erat stomatice, quaqua G. quae ll. v. et vulnera ad cicatricem
perducebantperducebat v.a.G.. alia ratio sucisuci VdS. -cum Ev (D) ad seqq. referentes. sed cfr. v. 6. : siccato exprimebant
pomo, multum sapori opsoniorumobsomniorum V. conferentemconferentem S. -te ll.v., in medicina
vero contra nomas et pectoris pituitas etprius et om.d. ubicumque
opus esset adstringi viscera. dentes quoque conluebant
eo. tertium genus suci foliis et radice decoctis ad ambusta
ex oleo inlinenda. inponuntur et folia per se. radix
per messesmesses dv. meses et r. incisa sucum datdat om.Ev.a. Bas. aptissimum dentiun dolori
collectionibusque et suppurationibus. alvum purgat.
folia mori in urina madefactamadefactata E. pilum coriis detrahunt.
141: Diosc. I 157. Gargil. 198, 1–7. Diosc. I 169 (170). cfr. Plin. XV 84. Gargil. 193, 4–6. 20. Diosc. I 173. cfr. Plin.
XV 85. Gargil. 196, 7. 8. 197, 1. Martial. XIII 26. Cerasia alvum molliunt, stomacho inutilia; eadem
siccata alvum sistunt, urinam cient. invenio apud
auctoresinuenio auctore E., si quis matutino roscida cum suis nucleis devoret
, in tantum levari alvum, ut pedes morbo liberentur.
Mespilamespilis d. -pellis V. exceptis setaniis, quae malo propiorempropriorem Vd.
vim habent, reliqua adstringunt stomachum sistuntque alvum
. item sorba sicca, nam recentiarecentia in E. stomacho et alvo
citae prosunt.
Gargil. 206, 2–7. 205, 2.—Diosc. I 88. cfr. Scribon. 143. Nuces pineae, quae resinamsinam d. habent, contusae
leviter, additis in singulassingulas H cum Gron. -lis ll. v. singulas singulis S cum vet. Dal. sextariis aquaeaquae Ev. quae r. ad dimidium
decoctae, sanguinis excreationi medentur ita, ut cyathi
binibini Ev. uini r. bibantur ex eo. corticis e pinu in vino decoctum
contra tormina datur. nuclei nucis pineaepiniae V. sitim sedant
et acrimoniam stomachi rosionesque et contrarios umores
consistentes ibi. et infirmitatem virium roborant, renibus,
vesicae utilesutilis VD..Diosc. I 88. Marc. 30, 35. Cels. IV 17. Gargil. 205, 3. fauces videntur exasperare et tussimet tussi Vd. tussim et (ad seqq. relatum) D cum U 506. sed exasperare Plinio idem est ac liberare asperitate: cfr. §§ 80. 97, ut scribendum sit XXII 100 aut exasperandis (vel asperatis: cfr. XXIX 106) aut potius exulceratis (cfr. XXII 136.XXVIII 189. Cels. IV 11) et XXXI 67 exulceret (cfr. XXIII 22).. bilem
pellunt poti ax aqua aut vino aut passo aut balanorum
decocto. miscetur his contra vehementiores stomachi rosiones
cucumeris semen et sucus porcilacae, item ad vesicae
ulcera et renesrenes VfEH. -nis S. -nium d. -num v., quoniam et urinam cient.
Diosc. I 176.Gargil. 199, 14. 15. Pl. iun. 11, 7. cfr. Marc. 1, 14. Pl. iun 38, 25. Gargil. 200, 1. 2.
Marc. 16, 84. Pl. iun. 86, 10 Gargil. 200, 3–5. 5–9. Seren.
459. Amygdalae amarae radicum decoctum cutem in
faciefaciem E. corrigitcolligit E. coloremque hilariorem facit. nuces ipsae
somnumsomnium E. faciunt et aviditatemariditatem Fröhner mus. Rhen. 47, 294. sed cfr. Gargil. (an excidit ueneream ante urinam?)., urinam et menses cient.
capitis doloridolores d. inlinuntur maximeque in febri; si ab ebrietate
dist.H., in aceto et rosaceo et aquae sextario. sanguinemet sanguinem Ev. a. D.
sistunt cum amylo et menta, lethargicislethargis Vf. et comitialibus
prosuntdist. U 507 e Diosc. cfr. Gargil. capite peruncto, epinyctidas sanant e vino vetereuetera fS.,
ulcera putrescentia, canum morsus cum melle et furfures
ex facie ante fotu praeparata, item iocineris et renium
dolores ex aqua potae, set saepe etset saepe et ego. et saepe et (ex Ev) ll. v.(ex in hac dictione non usitatum. an vero scribendum aut sumptae? cfr. XXVI 55. ecligmateecligmate v. eligmata ll. cum resina
terebinthinaterebentina V.punctum tolli voluit Val. Rose cum Gargil., sed cfr. Diosc..Gargil. 200, 10. 11. 199, 10. 11. 12–14. 201, 17.
199, 6. (201, 12). calculosiscauculosis E. et difficili urinae in passo et ad
purgandam cutem in aqua mulsa tritae sunt efficaces.
prosunt ecligmateeligmate Vd.cum lactecum lacte ego e Diosc. om. ll.v. iocineriiocineris V., tussi et colo cum
elelisphacoelelispaco Vd.dist. ego e Diosc. et Gargil. modice addito ee ego. cfr. § 153. et VdT. in Ev. melle; sumitur nucis abellanaeauellanae dEv.a.S.
magnitudemagnitudine dT.. aiunt quinis fere praesumptis ebrietatem non
sentire potorespotores (put- v) EB. poto V. pota d., vulpesque, si ederint eas nec contingat ee VEv. in d.
vicino aquam lambere, mori. minus valent in remediis
dulces. et hae tamentamen om.Vd. purgant, urinam cient. recentesrecedente E.
stomachum implent.
Pl. iun. 97, 7–9. cfr. Cels. III 24. IV 10. Nucibus Graecis cum absinthi semrine ex aceto
sumptissumtus V. morbus regius sanari dicitur, isdemisdem ED. iisd- S. item rv. inlitis per seper se si V.
vitia sedis et privatim condylomata, item tussistussi v.a.H., sanguinis
reiectioreiectio EH. -oni B. relictio (reel- d)Vd. -to T. -tioni v (add. prodest)..
Diosc. I 178.
§ 147 extr.: Seren. 1056. Pl. iun. 31, 10.
Marc. 15, 32. Nuces iuglandes Graeci aa om.V. capitis gravedinegrauedinem d. appellavere
. etenim arborum ipsarum foliorumque virusuirus VdTfS. -res Ev. in
cerebrum penetratpenetrant Ev.a.S.. hoc minoreminorem E. tormentotomento V1. nom- E. mom- v.a.H., sedsed ll. v. et H (D). in cibis,
nuclei faciunt. sunt autem recentes iucundiores; siccae
unguinosioresinuinosiores V. uino- dTv.a.B. et stomacho inutiles, difficiles concoctu, capitis
doloremdolores E. inferentes, tussientibus inimicae, vomituris
ieiunisdist.B(J). cfr. Diosc.in ieiunis E. aptae inin B. om. ll.v(S). tenesmo solocolo JD., trahunt enim pituitam.
eaedemeadem V. praesumptae venena hebetant, item * adversantur
cepisaliis Diosc. leniuntque earumeorum d. saporem.Marc. 6, 3. 4, 51. Pl. iun. 86, 11. 77, 9
-11. 83, 5. Gargil. 205, 14. 15. cfr. Marc. 9, 89. aurium inflammationi
inponuntur, cum mellis exiguo et ruta mammis et luxatis,
* anginaeanginae (ego. -nem V. -nam dv) cum ruta (-tae V) et oleo huc transposui ex v. 17, ubi post item habentVdv. om.E. cum ruta et oleo*, cum cepa autem et sale et
melle canis hominisque morsuimorsus Vd. (an ortum ex morsiuus pro morsibus?). putamine nucis iuglandis
dens cavus inuritur. putamen combustum tritumque in
oleo aut vino infantium capite peruncto nutrit capillum;
ideoideo ego. et eo ll.S. et v.adad v. om. ll. alopecias siceo sic v.a.S. utuntur. quo plures nuces quis
ederit, hoc facilius taeniastaenias S cum vet. Dal. tineas ll. v. pellit. quae perveteresperuerueteres V1. uet- V2. sunt,
nuces gangraeniscancrenis V. et carbunculis medentur, item suggillatis
item suggillatis om.E. ; cortex iuglandium lichenum vitio et dysintericisdysintericis prodest d2v.a.H., folia
trita cum aceto aurium dolori.Pl. iun. 107, 1–8. Gargil. 204, 4–7. (205, 11–13)
Seren. 1061 sqq.—Pl. iun. 86, 12–14. in sanctuariis Mithridatis,
maximi regis, devicti Cn. Pompeius invenit inin om.VdS. peculiaripeculiario VdS.
commentarioduabus ll. v. ipsius manumanu scripto Pl.iun. conpositionem antidoti e II nucibus
siccis, item ficis totidem et rutae foliis xx simul tritis,
addito salisadditis aliis V. grano: eiei D. et ll.v., qui hoc ieiunus sumat, nullum venenum
nociturum illo die. contra rabiosi quoque canis
morsummorsus dv.a.H. nucleiie (hi V2S) nuclei VS. nucleos d. aa om.VdS. ieiuno homine commanducaticommanducet Vd. inlitique
praesenti remedio esse dicuntur.
Diosc. I 179. Gargil. 201, 6—202, 4. (202, 15–19). Diosc. I 177. Gargil. 203,
2. (cfr. 203, 4 sqq.). Marc. 16, 99. (cfr. Diosc. I 145). Nucis abellanae capitis dolorem faciunt et inflationem
stomachi, corporicorporis v.a.S.(D). etet dTfEv. et in VGron. etiam D. pinguitudinispinguitudinis ego. -ni ll.v. -nem Gron. conferunt plus
quam sitsit dTv. sunt V.om.ED. verisimile. setset ego. es V. est D cum U 508. haec d. hae TS. om.Ev. tostaetortae V. etet om.d. destillationi medentur,
tussiquetussique ego. -ssi quoque ll.v. veteri tritaetritae VdS. -tae et v. sumitae E. in aqua mulsa potae; quidam adiciunt
grana piperis, alii e passo bibunt.—Pistacia eosdem
usususus et effectus v.a.D. habent, quos nuclei pinei, praeterque adad dEv. a V. serpentium
ictus, sive edantur sive bibantur.—Castaneaecastanea V.
vehementer sistunt stomachi et ventris fluctiones, alvum
cient, sanguinem excreantibus prosunt, carnes alunt.
Diosc. I 158. Gargil. 197, 9. 10. 197, 11–14 Diosc. I
172. 175. Siliquae recentes, stomacho inutiles, alvum solvunt
. eaedemeadem V. siccatae sistunt stomachoque utiliores fiunt,
urinam cient. Syriacas in dolore stomachi ternas in aquaeaqua Vd.
sextariissextarios d. decoquuntdecoquant V. quidam ad dimidium eumque sucum(sucum) per dies quinque continuos Gargil.
bibunt.—Sudor virgae cornicorni Ev. et (e T) cornu rT. arboris, lamnalamina dEv.a. S. candente
ferrea exceptus non contingente ligno, inlitaque inde ferrugo
perrugo V. incipientes lichenas sanat.—Arbutus sive unedounede V. -done d.
fructum fert difficilem concoctioni et stomacho inutilem.
Diosc. I 106.extr.: Marc. 1, 34. Laurus excalfactoriam naturam habet et foliis et
cortice et bacis; itaqueitaque v. cfr. Diosc.(ὅθεν). item-
que ll.S. decoctum ex his maximeque folis
maximeque foliis ego. -me foliisque Vd. -me
(-me e v) foliis ES. (an excidit cortice ante foliisque?)., prodesse volvis et vesicisuoluisse uesicis V. convenit. inlitaillita v. inlata V. -tis d. vero vesparum
crabronumque et apium, item serpentium venenis
resistuntpersistunt Vd., maxime sepossepos (-pis v) dipsadis dTH. sepo id ips- V. se post ipsE., dipsadis et viperaeuiprae V.. prosunt et
mensibus feminarum cum oleo cocta, cum polenta autem,
quae tenera sunt, trita adad VEG. om.dv. inflammationesinflationes Ev.a.B. oculorum, cum
rutacumino dT. testium, cum rosaceo capitisad capitis vet. Dal. doloresan dolori? aut cum irino.
quin et commanducata atque devorata per triduum terna
liberant tussi, eadem suspiriis trita cum melle. cortex
radicis cavenduscauendis Vd1 gravidis. ipsa radix calculos rumpit, iocineri
tribus heminis d. prodest III obolis in vino odorato potapota v. -tu ll.D.. folia potupotu VED.
-tae d. -ta v.
vomitiones movent. bacae menses trahunt adpositae tritae
vel potae. tussim veterem et orthopnoeanorthopnoeam dBas. ortonoeant V. -opnoeam
v. sanant binae
detractodetractae V. cortice in vino potae, si et febris sit, exsit ex dEv. silex V. aqua
aut ecligmate ex passo aut aqua mulsapasso aut aqua mulsa VdS. aqua (mulsa add.v) aut
ex passo Ev. decoctae. prosunt
et phthisicis eodem modo et omnibus thoracis rheumatismis
; nam et concoquuntconcoquunt Bas. concuunt V1. coquunt
dEBrot.(D). excoq- v. concuciunt V2. -utiunt S. pituitam et extrahunt. adversus
scorpiones quaternaequaterna d. ex vino bibuntur. epinyctidas ex
oleo inlitae et lentigines et ulcera manantia et ulcera orisulcera oris et om.Vdf.
et furfures, cutis porriginemporriginem VfS. perorri-
E. pruri- dv. sucus bacarum emendat et
phthiriasimthiriasim V. ; aurium dolori autaut ll. D. et v. gravitati instillatur cum
vino vetere et rosaceo. perunctos eo fugiunt venenata
omniadist. ego. ; prodest contra ictus et potus.
Maxime autem valetualet ego. cfr. § 158. et; Vd. ea ES. eius v(D). aurus, quaequae om.Vd. tenuissimatenuisse E. -iora v.a.S. habet
folia. bacae cum vino serpentibus et scorpionibus et araneis
resistunt; ex oleo et aceto inlinuntur et lieni, iocineri
iocineris E., gangraenis cum melle. et in fatigatione etiam aut
perfrictioneprictiones V1. fri- V2. suco eo perungui nitro adiecto prodestprodes V1. prosunt V2..extr.: Pl. iun. 11, 8–10. Marc. 1, 50. (78). sunt
qui celeritati partus conferre multummultum conferri (-rre v) Ev.a.S. putent radicemradicem dG. -ce rv. acetabuli
mensura in aquaaqua dv. -uam r. potampota v.a.G., efficacius recentem quarn
aridam. quidamquidem V. adversus scorpionum ictus x bacasdecem- ll.v. dari
iubent potuipotui dEv.
-tu VD., item et in remedioan in remediū? cfr. XXV 145. uvae iacentis quadrantem
pondo bacarum foliorumve decoqui in aquae sextariis
IIItribus ll.v. ad tertias, eam calidam gargarizare et in capitis dolore
inpari numero bacas cum oleo conterere et calfacere.
extr.: Marc. 27, 86. —Laurus Delphicaedelficae V. folia trita olfactaqueolfactaque Ev. quae r. subinde pestilentiae
contagia prohibent, tanto magis si etsi et VEv. si hae d. urantur.
oleum ex Delphicadelbica V. certa V. ad cerata acopumque, ad perfrictionesperfectiones V.
discutiendas, nervos laxandos, lateris dolores, febresfebris VS. frigidas
utile est, item ad aurium dolorem in mali punici
cortice tepefactum. folia decocta ad tertias partes aquae
uvam cohibent gargarizatione, potu alvi doloresdolores et V. intestinorumque
, tenerrima ex iisiis v. his ll. C. trita in vino papulas pruritusque
inlita noctibusnoctibusqueV..Diosc. IV 145. 146. eupor. I 5. —Proxime valent cetera lauruslaurus ES. -rusque V. -rorum dTBrot. -ri v. genera
. laurus Alexandrina sive Idaeaideae V. -ee d. partuspartuus VD. celeres facit
radice pota III denariorumtrium ll.v. (item infra). pondere in vini dulcis cyathis
III, secundas etiam pellit mensesque. eodem modo pota
daphnoidesdist. H e Diosc.dapnoides V. sire iisiis v. his ll. C. nominibus, quae diximus, silvestris
laurus prodest, alvum solvit vel recenti folio vel arido
drachmisdist. S. III cum sale in hydromelite. manducata pituitas
extrahit, folium et vomitus, stomacho inutile. sic et bacae
quinae denaequinae dinae V. qui in edine dT. purgationis causa sumuntur.
Diosc. 1 155.Pl. iun. 38, 27. Seren. 233. Menander: frg.
com. Gr. IV p. 204. Pl. iun. 52, 7. Myrtus sativa candida minus utilisutilis TS. -le E. -lis est v. cfr. Diosc. inutilis Vd. medicinae
quam nigranigre d.. semen eius medetur sanguinem excreantibus,
item contra fungos in vino potum. odorem oris commendat
vel pridie commanducatum; itaita ego. itē ll.v. del. D cum vet. Dal. ideo
coni. S. apud Menandrum Synaristosae
hoc eduntaedunt V. edant d.. datur et dysintericis idemitem dT.om.Ev. a. S. denarii pondere
in vino. ulcerauel cera V. difficilia in extremitatibus corporis
sanat cum vino subfervefactum.Pl. iun. 92, 21. 48, 3. inponitur lippitudini cum
polenta et cardiacis in mamma sinistra et contra scorpionis
ictum in mero et admeto et ad V. meteta d. vesicaeuuae siccae d. vitia, capitis doloresdolore Vd.,
aegilopaset aegilopas Ev. a. S., antequam suppurentsupurent V., item tumoribus, exemptisque
ex-
enntisque Vd. nucleis in vino vetere tritum eruptionibuseruptionibus Ev. -nis r. -ni S. pituitae.
sucus seminisfeminis S (operarum vitio, ut videtur). alvum sistitinsistit Vd., urinam ciet. ad eruptiones
pusularum pituitaeque cum cerato inlinitur et contra phalangia
flangia V. ; capillum denigrat.cfr. Diosc. V 36. Cato 125. Colum. XII 38. Cels.
III 19. lenius suco oleum est ex eadem
myrto, lenius et vinum, quo numquam inebriantur.
inveteratum sistitsistunt E. alvum et stomachum, tormina sanat,
fastidiumfastigium Vv. a. Par. abigit. foliorum arentiumar-
gentium Vd. farina sudores cohibet
inspersa vel in febri, utilis et coeliacis, procidentiaeet prouidentiae (proci- v) Ev. a. S. vulvarum
uulnerum V., sedis vitiis, ulceribus manantibus, igni sacro fotu,
capillis fluentibus, furfuribus, item aliis eruptionibus, ambustis
.Cels. V 19, 26. Pl. iun. 52, 8. 95, 20–22. additur in medicamentamedicamenta VdTfS. -to Ev., quaequae dTS. quod
Ev. ad quod V. liparasliparas B. lepras VdT. lephras E. alephas v. vocant, eadem
de causa, qua oleum ex iisiis v. his ll. C., efficacissimum ad ea,
quae in umore suntan sint?, tamquam in ore et vulva. folia ipsa
fungis adversantur trita ex vino, cum cera vero articulariis
articularis VD.
-ribus v. a. H. morbis et collectionibus. eadem in vino decocta dysintericis
et hydropicis potui dantur. siccantur in farinam
, quae inspergiturinspergiturque E. ulceribus aut haemorrhagiae.Diosc. I 155.—Pl. iun. 84, 2. 64, 16–18. cfr. Marc. 32, 20. purgant
et lentigines, pterygia et paronychiaparonychia Verc.(S).
-nycia dEv. -nscia V. -nychias H cum Dal. et epinyctidasepinyctida EVen.,
condylomata, testes, tetratera V. ulcera, item ambusta cum cerato
. ad aures purulentas et foliis crematiscrementis V. utuntur et
suco et decoctosuco decocto VTv. a. G.
cfr. Diosc.. comburuntur et inin om.V. antidota; item cauliculi
caliculis V.inin CFW Mūller
p. 22. om. ll.v. florefore—et in om.E. decerpti etet VTfS. om.dv. in fictili novo operto cremati in
furno, dein triti ex vino. et ambustis foliorum cinis medetur
. inguen neinguen ne v. -uem et V1. -uine E. in ungue et d. inguen
si V2D. intumescat ex ulcereex ulcere Ev. -cerare r., satis estest om.d. surculum
tantum myrti habere secum nec ferro nec terra contactummyrti—contactum om.E..
Diosc. I 156. (155). Myrtidanum diximus quomodo fieret. vulvae
prodest adposituappositum v.a.H. an -itu et?, fotu et inlituinlito
V., myrtomyrto ego e Diosc. multo (ortum e murto) dEv. -tu V. efficacius et cortice14,104
et folio et semine. exprimitur et foliis sucus, mollissimis
in pila tusis, adfuso paulatim vino austero, alias
aquaan statim? cfr. Diosc. caelesti, atque etiam expresso utuntur ad oris, sedissedis VdS. -isque Ev(D).
ulcera, vulvae et ventris, capillorum nigritiam, alarumalarum
VS coll. Diosc. mal- Ev. mamill- dT. perfusiones
, purgationes lentiginum et ubi constringendum
aliquidan sit? est.
Diosc. IV 144. Myrtus silvestris sive oxymyrsine sive chamaemyrsine
bacis rubentibus et brevitate aa om.VS. sativa distat. radix
eius in honore est, decocta vino ad renium dolores
potapotu VdD. et difficili urinae praecipueque crassae et graveolentigraue olentum V.,
morbo regio et vulvarum purgationi trita cum vino; cauliculi
quoque incipientes asparagorum modo in cibo sumptisumptis Vd.
et inin om.d. cinere cocticoctis d..Seren. 596. semen cum vino potum aut oleo et
aceto calculos frangit, item in aceto et rosaceo tritum
capitis doloresdolorem d. sedat et potum morbumpost morbum
cetera usque ad XXIV 7 uel sucus decocti desunt inE. regium. Castor
oxymyrsinenlac. ego indicavi; excidit ramulis vel cauliculis. myrti.... foliisquefoliisque
Vdxa. -liis v. acutiscutis a., ex qua fiunt ruri
scopaeruri scopae av. ruris (tu- x)
copiae rx., ruscum vocavit, ad eosdem usus.
Et hactenus habent se medicinae urbanarum arborum;
transeamus ad silvestres.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXIV
cfr. Plin. XX 1. 2. XVII 130. Colum. arb. 17, 3. V 8, 7.
—cfr. Plin. XVII 91. XX 92. Geop. V 11, 3. XII 17, 20. Ne silvae quidem horridiorque naturaenarratae d. namr- x. facies
medicinis carent, sacra illa parente rerum omnium nusquam
non remedia disponente homini, ut medicinemedicina Vdxv. -ne a. -nae
D. fieret
etiam solitudosolido dx. ipsa, etet ego. sed ll. v. adad V1dTxv. at a. et V2. singulasingulas a. stgula V1. est gula V2. illiusillis VTx. discordiae atque
concordiae miraculis occursantibusoccurren-
tibus dTx.. quercus et olea tam
pertinaci odio dissident, ut altera in alterius scrobe depacta
emorianturdepacta emoriantur D. -tae (-te x) morian-
tur ll.v., quercus vero et iuxta nucem iuglandem.
pernicialia et brassicae cum vite odia; ipsum olus, quo
vitis fugatur,cfr. XXIII 116.—Colum. X 118. adversum cyclamino et origano arescit. quin
et annosas iam et quae sternantur arbores difficilius caedi,
celerius marcesceremarcescere Vfa. maturesc- Tx. inaresc- d(?)v.
cfr. nota ad XXV 90. tradunt, si prius manu quam ferro
attingantur. pomorum onera a iumentisa iumentis Vdxv. iumenta aD. statim sentirisentiri Vdxv. -re aD., acac om.a.,
nisi prius ostendantur iisits v. his ll. C., quamvis pauca portent, sudare
ilicoillico Dal.. ferulae asinis gratissimo sunt in pabulo, ceteris
vero iumentis praesentaneo veneno, qua de causa id animal
Libero patri adsignatur, cui et ferula.cfr. Plin. XXXI 36 surdis etiam
rerum sua cuique sunt venena ac minimis quoque. philyra
phylira VB. coci et pollinepilline V. nimium salem cibiscibi d(?) H. eximunt; praedulcium
fastidium sal temperat; nitrosae aut amarae aquae
polenta addita mitiganturmitigaretur V., ut intra duas horas bibi possint
, qua de causa in saccos vinarios additur polenta.
similis visuis dxv. suis r. Rhodiae cretae et argillae nostratinostratis B (puncto
sublato).. concordia
valentualentium Tv. a. G., cum pixpia V. oleo extrahitur, quando utrumque pinguis
naturae est. oleum solum calci miscetur, quando utrumque
aquas odit. cummiscummis (a?)S. gu- VH. gumis x. -mmi dv. aceto facilius eluitur, atramentumatramento a.
aqua, innumera praeterea aliaalia praeterea
Vx. (-reo coni. Gron.)., quae suis locis dicentur
adsidue.
Hinchic Vdx. nata medicinamedicinae Vdx.. haec sola naturae placueratpla-
cuit a. esse
remedia, parata vulgo, inventu facilia ac sine inpendiofacile sine dispendio a. ee a. et VdxH. ex v.
quibus vivimusbibimus dx.. postea fraudes hominum et ingeniorum
capturae officinas invenere istassitas V., in quibus sua cuique
homini venalis promittituruita promittitur dTx. yro-
mititur uitia V. vita. statim compositionescum positiones V. et
mixturae inexplicabiles decantanturdecantatur V., Arabia atque India
remediaremedia ego. in rem- coni. H. in media VdTfx. -dio av.
de mendo cfr. XXVI 10. (an uel Media?) aestimantur, ulcerique parvo medicina a Rubro
mari inputaturinportatur D., cum remedia vera cotidie pauperrimus
quisque cenetcenet S. coenet d(?)v. tenet xa. cente V.. nam si ex hortoortu V. petantur aut herba vel
frutex quaeraturquaeratur om.x., nulla artium vilior fiatfiet dTxv.a. Verc.. ita est profecto,
magnitudinemagnitude v. a. D.
popul; ego. -li ll. v. populus R.R. aD. om. r. Romani v. perdiditperditit x.
periit D. ritus, vincendoqueuicendo a. victi
sumus. paremus externis, et una artium imperatoribus
quoque imperaverunt. verumuerum om.Vx. (imperat. uerum
v. a. H). de his alias plura.
Diosc. I 171.—cfr. Marc. 27, 112. Lotonlothon Vx. herbamherba V. itemque Aegyptiamaegyptia V. eodem nomine
, alias et Syrticam arborem, diximus suis locis.13,104 sqq.
haec lotos, quae faba Graeca appellatur a nostris, alvumaluo V.
bacis sistit. ramenta ligni decocta in vino prosunt dysintericis
, menstruis, vertigini, comitialibus, cohibent et capillum
. mirum his ramentis nihil esse amarius fructuque
dulcius. fit et e scobee scobe dVerc. ex co- Va. e scro- xv. eius medicamentum ex aqua myrti 5
decocta subacta et divisa in pastillos, dysintericis utilissimum
tribus ll. v. pondere victoriati cum aquae cyathis III.
Diosc. I 143. 142. Pl. iun. 77, 11–13. Marc. 4, 52.
27, 12. Diosc. I 143. (144). Glans intritaan inlita trita? cfr. Diosc. duritias, quas cacoēthecacoethe av(S).
-thes C. cachoete V. cacocte x. choete d. vocant,
cum salsafalsa dxaC.
fa- v. folia V. axungia sanat. vehementioresuehementiores ll. J. -resque v. -or est S. -ora
sunt G. ilignailigna S e Diosc. -nae D. ligna VaG. lichenas dxv. etet om.dxv. a. G. in omnibus
cortex ipse corticiquecorticisque dx. tunica subiectasubtecta V.. haec decocta
iuvat coeliacoscoe-
liacos dB. cel- x. cil- a. il- v. elia eos V.. dysintericis et inlinitur vel ipsa glans.
eadem resistit serpentium ictibus, rheumatismis, suppurationibus
. folia et bacae vel cortex vel sucus decocti prosunt
a v. pro-
sunt rursus incipitE. contra toxica. cortex inlinitur decoctus lacte vaccino
serpentis plagae; datur et ex vino dysintericis. eadem et
ilici vis.
Diosc. IV 48. Coccum ilicis vulneribus recentibus ex aceto
inponitur, epiphoris ex aqua, oculis subfusis sanguine instillatu
rinstillatur (X?)v. -tum ll.S.. est autem genus ex eo in Africaafrica J coll. XVI 32. XXII 3. attica ll. v. fere et Asiaasia EXv. ania r.
nascens, celerrime in vermiculum iduermiculum id ego. -lum EXv. uermis ultimis
(subtilis S) rTS. se mutansremutans V., quod ideo 20
scoleciumscolecion B. -licinon X.
-lechilum E. -lethylon v. stultilum rT. vocant inprobantque. principalia eius genera
diximus.
Diosc. I 146. Marc. 14, 10. Pl. iun. 52, 9–11. Marc. 27, 73. 9, 87.
8, 33. 38. Nec pauciora gallae genera fecimus, solidam perforatam
, item albam nigram, maiorem minorem. visui S. omnium16,26
similissimili VS. ; optima Commagena. excrescentia in corpore
tollunt, prosunt gingivis, uvae, oris exulcerationi. crematae
etet dTEXH. ex V. et in v. vino extinctaelac. ego indicavi; exciderunt fere sanguinem sistunt; ex aqua
aut uino tritae. cfr. Diosc....... coeliacis, dysintericis inlinuntur
, paronychiis ex melle et unguibus scabris, pterygiis,
ulceribus manantibus, condylomatis, ulceribus quaeulceribus quae S cum man.
Dal. uulneribus quae ll.v(J).cfr. U 510 et XXVI 110. XXVIII
242. XXXV 189. Cels. V 28, 3. VI 18, 4, de mendo XXVI
146. phagedaenica
vocantur. in vino autem decoctae auribus instillantur
instillatur V., oculis inlinunturilliniuntur X (ut fere semper)., adversus eruptiones, panos cum
aceto.Pl. iun. 27, 3. Marc. 12, 58. 32, 34. Diosc. I 146. nucleusnucleus—10 aceto om.Vd. commanducatus dentiumdolorem dentium X. dolorem sedat,
item intertrigines et ambusta. inmaturaeimmatura X. ex iisiis v. his EXC.exex v. om.EX. aceto
potaepota
X. lienem consumunt; eaedem crematae et aceto salsosalse V.
extinctae menses sistunt vulvasque procidentesprocedentes X. fotufotu E(?)B e Diosc. potu
Vdv. -ta X.. omnisomnis VEXH. -nes dTv.
capilloscapillum dTf. denigratdenigrat VEXH. -ant dTv(D)..
Diosc. III 93.Seren. 746. Pl. iun. 79, 7. Viscum e robore praecipuum haberihabere Vd. diximusdiximus d.om. rX. (diximus haberi v). et
quo conficereturconferetur EX. modo. quidam contusum in aqua decocunt,16,30 245
donec nihilnihil
VdTfB(S). om.EXv(G). innatetinnatat E., quidam commanducantescommanducants V1. -ant
V2S.
acinos expuunt cortices. optimum quod sine corticecortice est X. quod-
quequodque v. quoque ll.X. levissimum, extra fulvum, intusintus d2TEv. in his Vd1X. porraceum. nihil est
glutinosiusglutino siue se mollit
V.. emollit, discutit tumorestumores G. um- VE. humores dTX. -re v., siccat strumas; cum
resina et cera panos mitigat omnisomni V. generis.cfr. Plin. XVI 250. 251. Marc. 34, 77. quidam et
galbanum adiciunt pari pondere singulorum eoque modoeo modo quo X.
et ad vulnera utuntur. unguiumin gaium V. scabritias expolitexpellit V2Tv. a. B., sisi EXv. om. r. septenis
diebus illinanturillinantur ego. folua- ll.v. cfr. Diosc. et XX
39. 93. 101. 103. XXI 142. XXVI 148. XXVIII 222. 243.
XXX 108. nitroque conluantur. quidam id
religione efficacius fieri putant prima luna collectum e
robore sine ferro, si terram non attigeritattigerit Xv. cfr. XXIII 138. XI 203. -git
EG(D). attingat V2dTfS. -guat V1. an potius sic ut . . non
attingat? cfr. XVI 210. XVII 154. XVIII 149 et XXIV 68.
172.171. XXVII 141. XXIX 42. XXX 52. ; comitialibus
mederi, conceptum feminarum adiuvare, si omnino secum
habeant; ulcera commanducato inpositoque efficacissime
sanari.
Seren. 109 Pl. iun. 15, 4. Marc. 6, 17.—Seren. 641–643. 374. Roboris pilulae ex adipe ursinoursino v. uero
ursino ll.fXS (lac. ante ex indicata). uere ursino D cum Strackio.
sed cfr. Pl. iun. alopecias capillocapillo Xv. -os ll.
replentreplet Vd..—Cerri folia et cortex et glans siccatsiccant
X. collectiones
suppurationesque, fluctiones sistit. torpentes membrorum
partes conroborat decoctum eius fotufucum V2 (pro fotu cui)., cui et insidereinsedere Vd2. sed- d1.
expedit siccandis adstringendisque partibus. radix cerri
adversatur scorpionibus.
Suberissuberi V2d. sib- V1. cortex tritus ex aqua calida potus san- is
guinem fluentem ex utralibetutralibet EXv. -bus ex (et d)
V1df. uteralibus V2. parteparte EXfv. -tes V1d. -tibus V2. sistit. eiusdem cinis
ex vino calido sanguinem excreantibus magnopere laudatur.
Pl. iun. 25, 2–4. Marc. 11, 9. Pl. inn. 15,
5 Marc. 6, 18. Fagi folia manducantur in gingivarum labrorumque
labrorumque VED. -brumque X1. -borumque dX2Ven.
-biorumque v. cfr. XXVIII 188. XXIX 46. XXX 27. XXXIV
115. (XI 159. XXV 171). vitiis. calculiscauculis d. caulic- X. glandis fagineae cinis inlinitur,
itemidem dT. cum melle alopeciisalopicetis V..
Diosc. I 102.cfr. Pl. iun. 74, 7.—Pl. iun. 11, 10. Marc.
1, 62. Se-
ren. 683. Pl. iun. 63, 22. 64, 1. Marc. 33, 24. Seren. 46. Pl. iun.
16, 14. Marc. 7, 9. 36, 33. Seren. 778. Nicand. ther. 585. (Marc.
16, 26). Pl. iun. 64, 1–3. Marc. 33, 24. Cupressi folia trita serpentibusserpentibus ll.T. -tis X. -tium V.ulceribusulceribus ego e Diosc.
om. ll. ictibus (X?)v. cfr. § 30 126. XXX 113. (an potius re-
centibus uulneribus e Pl. iun. 74, 7?). inponuntur
, et capiti cum polenta, si asi a dEXv. sua V. sole doleat, item ramici
ramiti VXJ.cfr. nota ad XXVI 78., qua de causa et bibuntur. testium quoque tumori
cum ceracerato
EXv. a. Bas. inlinuntur, capillum denigrant ex aceto. eadem
trita cum II partibusduabus ll.v. panis mollis e vino Ammineoamineo V(?)fv. a. Dal. cfr. not.
ad XX 153 et XXXIV 103. subacta
pedum ac nervorum doloresdolorum neruores V. sedantsedat
dX.. pilulae adversus
serpentium ictus bibuntur aut si eiciatur sanguis; collectionibus
inlinuntur. ramiciramiti VXJ. quoque teneraetenere X. tusae cum
axungia et lomento prosuntprofunt EXv. ponunt r.. bibuntur ex eadem causa.
parotidi et strumae cum farina inponunturponuntur V..Pl. iun. 64, 3–5. (Marc. 33, 1). 80, 16. Seren. 591. Marc. 17, 15. exprimitur
sucus tusistusis EXv. tussi r. cum semine. quiqui om.d. mixtusmixas V. oleo caliginemcaligini V. oculorum
aufert; item victoriati pondere in vino potus inlitusve
inlitusue ego coll. Pl. iun. -us-
que ll.v. cum ficofico Vdv. uino EX. sicca pingui exemptis granis vitia testium
sanat, tumorestumorem V. umores
E. hu- X. discutit et cum fermento strumas. radix
cum foliis trita pota vesicae et stranguriae medeturmedentur Vd. et
contra phalangia. ramenta pota menses cient, scorpionum
ictibus adversanturaduer uensantur V..
Diosc. I 105.cfr. Scribon. 58. Marc. 12, 5. 36.
Vitruv. II 9, 13. Plin. XVI 197. Cedruscedros VX. magna, quam cedrelatencedroelaten VdX. vocant, dat picem
, quae cedriacedria EXv. deced-
d. decreta V. vocaturuocantur V., dentium doloribus utilissimam.
frangit enim eos etet om.Vd. extrahit, doloresdolorem dT. sedat. cedri sucus
ex ea quomodo fieret diximus. magnimagna V2. -nus X. ad voluminauolumina VdTES. ef. Marcell. 12, 36. duo lu- X. lu- v. collyria D. usus,16,52
ni capiticapitis Xv. a. H. doloremdolo-
rem dTXv. -re v. inferret, defuncta corpora incorrupta
aevis servataeuis seruat E(?)G. cfr. XVI 43. et
uiscerat d. -ra V. conseruat Xv., viventia corrumpit, mira differentia, cum vitam
auferat spirantibus defunctisque pro vita sit.Pl. iun. 34, 14. Marc. 12, 36. Pl. iun. 12, 14. Marc.
4, 2. Seren. 67. 40. 131. Marc. 19. 21. vestes
quoque corrumpit et animalia necat. ob haec non censeam
in anginisanguinis V. hoc remedio utendum neque in cruditatibus
an raucitatibus? cfr. Diosc., quod suasere aliqui, gustatu. dentesgustatu dentes dD. gustu dentes
Ev. gustu quoque dentes X. custodentes V1. -dientes V2. quoquequo-
que om.X. conluere
ex aceto in dolore timuerim vel gravitati aut vermibus
uermium auribus EX. aurium instillare. portentum est, quod tradunt,
abortivum fieri in venereinuenire V. ante perfusa virilitateuiriditate Vd.. phthiriasis
phthiriases v. ptiriasis E. ptyr- X.
pter- r. perunguere eo non dubitaverim, item porriginesprurigines Xv. a. B..
suadent etet om.V. contra venenum leporis marini bibere in passo.
facilius in elephantiasi inlinantin-
linant V1S. illi- V2f. -niant X. -nunt Brot.(D). -nantur d. -na-
tur G(J). si illinant E. -antur v..Nicand. ther. 52. et ulcera sordida et excrescentia
dist. G. in iisiis (V?)v. his rXD. auctores quidamquidem VdX. et oculorum albugines
caliginesque inunxere eo et contra pulmonispulmonibus V. -nes T. ulcerahulcera-
que dT. uicia X. cyathum
eius sorberisorberi VdfXS. -re Ev. iusserunt, item adversus taeniasteneas V.
tin- dXv. a. H.. fit ex
eo et oleum, quod pisselaeonpirselaeon E. pysoleon X. vocant, vehementiorisuehementiores
Vd. ad
omnia eadem usus. cedri scobescrobe d. serpentes fugarifugare V. certum
est, item bacis tritis cum oleo si qui perunguanturperungeatur V..
Diosc. I 105. Cedrides, hoc est fructusfructus B e Diosc. frutices ll.Tv. -trices X. cedri, tussim sanant,
urinam cient, alvum sistunt, utiles ruptis, convulsis,
spasticispasticis Vd., stranguriae, vulvis, contra aconitacontra aconita ego. cfr. XXII 18. XXIII
43. XXVIII 161. XXIX 103. contra admota (ortum ex aci-
nota) ll. contra aculeata D. admoti contra v. ad antidota
contra J., lepores marines,
eadem quaequae v. que VEX. que quae d(?)C. supra, collectionibus inflammationibusque.
Diosc. III 87.Pl. iun. 36, 2. Marc. 32, 12.
Pl. iun. 79, 8. 80, 17. 72, 16. Marc. 15, 51. Pl. iun. 13, 20.
Marc. 9, 92. 19. Cels. III 20. De galbano diximus. neque umidum neque aridum
probaturpro-
batum EX. etet ll.J. sed v. qualequales E. -le esset X. docuimus. per se bibitur ad tussim12,126
veterem, suspiria, rupta, convulsa, inponitur ischiadicis
scia-
dicis V. cyatis X (ut § 23)., lateris doloribus, panis, furunculis, corpori ab ossibuset ossibus Xman. Dal.
recedentirecidendi V. recedentibus EXman. Dal., strumis, articulorum nodis, dentium quoque
doloribus. inlinitur et cum melle capitis ulceribus. purulentis
infunditur auribus cum rosaceo aut nardoet nardo X.. odore
comitialibus subvenit et vulvauuluae Xv. a. G. strangulantein strangulante E. in -latu Xv. a. G. veluel ll.TfXS. et v. inin om.EXv. a. G. stomachi
defectu.Nicand. ther. 51. abortus non exeuntes trahit adposituadposito V. vel suffitu,
item ramorami E. -is v. a. S. hellebori circumlitum atque subiectum. serpentes12,126
nidore urentium fugari diximus. fugiunt et perunctos
peruncto E. galbano. medetur et aab (V?)ED. scorpione percussis. bibitur
et in difficili partu fabae magnitudine in cyathocyato X. cia- V2. quia- V1. vini, vulvasque
conversas corrigit, cum murramyra V. autem et vinouino VTS.
in uino rXv. mortuos
an emortuos? partuspartus om.EX. extrahit. adversatur et venenis, maxime toxicis
, cum murra et vinoin uino EXv. a. S.. serpentes oleo et spondyliospondilio X. spod- V.
mixto tactu necat. nocere urinae existimatur.
Diosc. III 88.—Pl. iun. 47, 1. 68, 3. 35, 5. Similis hammoniaci natura atque lacrimae,
probandaedist.
ego. cfr. nota ad XXV 130. ut diximus. mollit, calefacitcalfacit EXH., discutit, dissolvit.12,107
claritati visus in collyriis convenit, pruritum, cicatrices,
albugines oculorum tollit, dentium dolores sedat, efficacius
accensum. prodest dyspnoicisdypsanoicis Vd. dyptin- X., pleuriticispleureticis Xv. a. G. -ricis
E., pulmonibus, vesicis
, urinae cruentae, lieni, ischiadicis potum—sic et
alvum solvit—, articulis et podagrae cum pari pondere
picis aut cerae et rosaceo coctumcoctum ll. v. an illitum? cfr. Diosc.. maturat panos, extrahit
clavos cum melle; sic et duritias emollit; lienilienis Vd. cume
aceto etet EXv. cum r. cera Cypriacypra V. vel rosaceo efficacissime inponitur.
lassitudines perungui cum aceto et oleo exiguoque nitro
utile.
Diosc. I 79.—Pl. iun. 72, 16. Diosc. eupor. I 236.
II 142. Et styracissyracis Vd. naturam in peregrinis arboribus exposuimus
di-
ximus (pro exposuimus) Xv. a. G.. placet praeter illa, quae diximus, maxime12,124
pinguis, purus, albicantibus fragmentisfragmentis Vdv. ftrange-
E. ftringe- X.. medetur tussi,
faucibus, pectoris vitiis, vulvae praeclusae duritieveduritiaue fXVen. laboranti
, ciet menses potu adposituqueadpositoque E.
-tu X., alvum mollit. invenio
potupotum V. modicomodicae E. tristitiam animi resolvi, largiorelargiori d. -reque X. contrahi
. sonitus aurium emendatemendat dEXv(J). -ati V1. -ari V2. -are S. infusuinfusu v. -sum
ll.XG(S). -sus vet. Dal., strumas illituillitu v. -
tum ll.XG(S). -tus vet. Dal. nervorumque
nodos. adversatur venenis, quae frigore necentnecent ego. noc- ll.v. cfr. XXV 151, de mendo XVIII
196 extr. (idem fortasse XXIII 43. 87 scribendum).,
ideo et cicutae.
Diosc. III 80.Pl. iun. 92, 2. 91, 12. 97, 16. 77, 14. Spondyliumspon-
dylium S. -ion v. -dilium ll. -ion X. una demonstratum infunditur capitibus
phreneticorumfreneticorum VX. et lethargicorum, item capitis doloribus12,128
longis cum oleo vetere; bibitur et in iocinerum vitiis
dist. ego e Diosc.ueteri d., morbo regio, comitialibus, orthopnoicis, vulvarum
strangulatione, quibus et suffitu prodest. alvum mollit.
illinitur ulceribus, quae serpuntserpent E. -tibus (del. quae) v.a.Brot.an serpant?, cum ruta.Pl. iun. 16, 15. flos auribus
purulentis efficaciter infunditur, sed sucus, cum exprimitur
, integendus est, quoniam mire adpetitur a muscis et
similibus. radix derasa et in fistulasfistula VX. coniecta callum earum
erodit. auribus quoquequoque om.d. instillatur cum suco. datur
et ipsa contra morbum regium et in iocineris vitio et
vulvarum. capillos crispos facit peruncto capite.
Diosc. I 20.—I 91. Sphagnossphagnos Verc. (G). -non
C. -acnos V2E2. spagnos X. phagos dE1. phaonos V1. -agnos
v. splachnon B e Diosc. sive sphacosphacos VX. sive bryonbrion V. -os X. et in Gallia,
ut indicavimus, nascitur, vulvis insidentiuminsidentium ll.v.(D). decocto insid- C e Diosc. utilis, item12,108
genibus et feminum tumoribus mixtus nasturtio et aquae
salsaeaqua
salsa Ev. a. S. tritus. cum vino autem etautem et VdTXJ. autem ac fEH. ac G.
ant v. resina sicca potus urinam
pellit celerrime. hydropicos inanit cum vino et iuniperis
tritus ac potus.
Terebinthiterebinti V (ut plerumque) Ven. ther- X. folia et radix collectionibus inponuntur
. decoctum eorum stomachum firmat. semen in
capitis dolore bibitur in vino et contra difficultatem urinae
, ventrem leniterle-
uiter EX. linit V. emollit, venerem excitat.
Diosc. I 86. Pl. iun. 41, 13–16. Marc. 16, 66. cfr. Vi-
truv. II 9, 17. Cels. III 22 p. 111. Plin. XXXI 63. XXV 94. Piceae et laricis folia tritalac. indic. J e Diosc. sic fere explen-
dam: inflammationibus medentur, trita..... et in aceto decocta
dentium dolori. prodestprodest ll.XJ.
prosunt v. prosunt, prodest D. cinis corticum intertriginiintertrigini ES. -nibus X. -nia
d. -ni et Vv (J).,
ambustis; potus alvum sistit, urinam movet, suffitu vulvas
corrigit. piceaepicee X. -ce V. folia privatim iocineri utilia sunt drachmae
pondere in aqua mulsa potapotata d.. silvas eas dumtaxat,
quae picis resinaeque gratia radantur, utilissimas esse
phthisicisptisicis X. phi- V. aut qui longa aegritudine non recolligantrecolligantur essatis V. -tur esse satis d. vires
satis constat et illum caeliceli X. caeri V. ceri d. aëra plus ita quam navigationem
Aegyptiam proficere, plus quam lactis herbidos per
montium aestiva potus.
Diosc III 165. 166. 165.Marc. 26, 38. Chamaepitys Latine abigaabiga EG. auiga X. aiuga v. vocaturlatine—uocatur om.Vd.uocatur G. uocatur dicitur EX.
appellatur diciturque v. propter abortuspropter abhortus V. abortus propter
EX. (fortasse abortus propter Latine abiga uocatur, ut omis-
sionis causa simul patefiat. cfr. Müller de stilo p. 16).,
ab aliis tus terrae, cubitalibus ramis, flore pinus et odore.
alteraalter V. breviorbreuis est X. aluior V1. albior V2. leuior B e Diosc. et incurvaincurua VdX. -uae E(?)v.,.... similislac. ego indicavi; exciderunt foliis
aizoo. cfr. Diosc.. tertia eodem odore
et ideo nomine quoque, parvola, cauliculocauliculo dEC. col- VB. -lycula (-llic-
v)Xv. digitali, foliis
scabris, exiliblls, albis, in petris nascens, omnes herbae,
sed propter cognationem nominis non differendae. prosunt
adversus scorpionum ictus, item iocineriiocineris VX. inlitae cum
palmis aut cotoneis; renibus et vesicae decoctum earum
cum farina hordeacea.Marc. 30, 43. (54). 25, 23. morbo quoque regio et urinae difficultatibus
ex aqua decoctae bibuntur. novissima contra
serpentesserpentes Xv. -tis ll.S. an
serpentia (sc. ulcera)? cfr. Diosc. et § 15, nisi forte Plinius con-
fuditἕρπηταςetἑρπετά. valet cum melle; sic et adposituapposita Xv. a. H. vulvas purgat.
sanguinem densatum extrahit potapotata d.. sudores facit perunctis
ea, peculiariter renibus utilisutilis est Xv. a. G.. fiunt ex ea et hydropicis
pilulae cum ficoficu dv. a. H. alvum trahentes. lumborum
dolorem victoriati pondere in vino finitfinit VEXv.
fanat dT. et tussim recentem
. mortuosan emortuos? partus ex aceto cocta et potaet pota VdH. pota EX. -taque
v. eicere protinus
statim dT. dicitur.
Diosc. IV 163. Cum honorecum honore (-nere X) EXv. om.
rT. et pityusa simili de causa diceturdicitur VX.,
quam quidamquidem V. in tithymalithitimalli X. intym- V.
fuit ex V. genere umerant. frutex estest om.Vd.
similis piceae, flore parvo, purpureo. bilem et pituitam
per alvum detrahit radix decocti hemina aut seminis lingula
lingula v(Brot.). -lam V2X. lincu- V1. ligula dEVerc. in balanis. folia in aceto decocta furfuresfurfuris V. cutis
emendant, mammas quoque mixtomixta, dT. an recte? rutae decoctoruta decocta dT. et tormina
turbina Vd. et serpentium ictusictus emendant X. et in totum collectiones incipientes
.
extr.: cfr. Th. H. IX 2, 2. Resinam suprae supra
EXv.a.S(D). dictis arboribus gigni docuimus
et genera eiuseius et EXv. eius r. et nationes in ratione vini ac postea in,14,122
arboribus. summae species duae, sicca et liquida. sicca16,38
e pinu etet pinu X. piceapice V. fit, liquida terebintho, larice, lentisco, cupresso
; nam et haehae VfS. he X. eae TEv. ea d. ferunt in Asia acac VXS. et rv. Syria.Diosc. I 92. 91. 90.cfr. Pl. iun. 37, 24. falluntur qui
eandem putantputant eam esse picem atque laricem V. esse e picea atque larice; picea enim pinguem
pingue Vd. et turisturis dEB. tursi V. tyrsi X. (et—modo om. v). modo sucosam fundit, larix gracilem ac
melleimelli V. colorisliquoris E(?)v.a. S. sed cfr. Diosc. et XVI 43., virusuerius EX. redolentem. medici liquida raro utuntur
dist. v.a.S. et in ovo fere, ee G. om. ll. v. larice propter tussim ulceraque
viscerum—necnec Vdv..
ut E. et X. pinea magnopere in usuusus VX. —, ceteris non
nisi coctis. et coquendiequoquendi V. genera satis demonstravimus.
16,54
Th. H. IX 2, 2. 3. Arborumin arborum
v.a.D. de nudo ablat. cfr. XIX 80. (an potius arborum in?)dist. v.a.D. differentia placet terebinthina odoratissimaodorantissima E.
atqueatque EXv. quae r. levissima, nationum Cypria et Syriaca, utraque mellis
Attici colorecolores et V1. -ris et V2., sed Cypria carnosior crassiorquecrassiorque (-uoc V) VdTD. sic-
ciorque EXv.. in sicco
genere quaeruntquerunt X. quaesunt Vd. ut sit candida, pura, perlucida, in omniin omni EXV.
nomini V. -na d.
autem ut montana potius quam campestris, item aquiloniaadaquilonia V.
potius quamquam quae X. ab alio vento. resolvitur resina ad vulnerum
usus et malagmata oleocum oleo dT., in potionesin petiones V. im-
petigines dT. -positiones X. amygdalis amaris.
Marc. 17, 13. (16, 16). Cels. IV 8. natura in medendo contrahere vulnera, purgare, discutere
collectionesdist. H.. lenitlenit ego. item ll. v. pectoris vitiauia V. terebinthinaterebinthina uncis inclusit J. lac. statuit S. ; inliniturinlinitor V.
eademdist. ego. cfr.
XXXV 195. calidacallido E. candida X membrorummemorbum V. doloribus spasticisquespasticisque (f
man. Dal.?) v. spatiatisque VdS. -ia usque EX. —in sole
abluiturabluitur ego auelli- VdTfS. euelli- EX.man.
Dal. illini- v (puncto post sole posito). cfr. XXVIII 244. XXXII 35. 85. XXXIV 113. XXI 125. XXX 38. —et totis corporibus mangonumangonum V. maxime curacrura Vd.
ad gracilitatema gracilitate Vd. emendandam, spatiis ita laxantium cutem
per singula membra, capacioraque ciborum facienda corpora
. proximum locum optinet e lentisco. inest ei vis
adstringendiuis et adstringendi
V., movet et ante ceteras urinam. reliquae ventrem
emolliuntemolliunt Xv. mo- (-tur V) ll. G., cruda concocunt, tussim veterem sedant,
vulvae onera extrahunt etiam suffitae. privatim adversantur
visco, panos et similia cum sebo taurino et melle
sanantsanat Vd.. palpebras lentiscina commodissimecommodissima Vd. replicat, fractis
quoque utilissima et auribus purulentis, item in pruritu
genitalium. pinea capitis vulneribus optime medetur.
Diosc. I 97.—cfr. Plin. XVI 58. Th. H. IX 2, 3. Pix quoque unde et quibus conficeretur modis
indicavimusdist. Lugd. cfr. § 32 et 54.
puncto ante et dist. v(D). etet om.Vd. eius duo genera, spissum liquidumque.14,127 sqq.
spissarumspissimarum E. spississim- X. utilissima medicinae Bruttiabruttea V. -utea dX., quoniam pinguissima16,52 sqq.
et resinosissima utrasque praebet utilitates, ob id
etet ego. a (= &) V.om. rv(J)
autem S. magis rutila quam ceterae. id enim quod in hochac coni. S. adiciunt
, exex VS. et X. e rv. masculamasculam X. arborearborem VX. melioremmeliorem om.V. esse, non arbitror
posse intellegi.Diosc. I 94.Pl. iun. 31, 11. (Marc. 19, 11). 83, 6–8. 77, 16–18. Marc. 4, 53. picis natura excalfacit, explet. adversatur
privatim cerastae morsibus cum polenta, item anginae cum
melle, destillationibusdestinationibus Vd. et sternumentissternumentis VVen.(S). -nutamentis
dTfv(D). -ta EX.cfr. § 97. aa fS. e VdTH. om.EXv. pituitapituita
VdTfH. -tas EX. -tis v. purulentis C.. auribus
infunditur cum rosaceo, inlinitur cum cerainlinitur cum cera
videntur a sua sede aberravisse; pertinent fortasse ad v. 3 post
pituita.. sanat lichenas
, alvum solvit, excreationesexcreationis VD. pectoris adiuvat ecligmateeligmate XVerc. -icmatae V.
autdist. H. inlitis tonsillis cum melle; sic et ulcera purgat, explet.
cum uva passa et axungia carbunculos purgat etet (post purgat) om.Vd. (explet—axungia
hic iteravitV). putrescentia
ulcera; quae vero serpuntan serpant?, cum pineo cortice aut
sulpure.cfr. Marc. 16, 67. 31, 42.—Cels. III 20. Diosc. I 95. phthisicisphthisici d. cyathicyathi
dEBrot.(D). etiam cy- V(?)v(S). mensuramensuram EX. quidam dederunt et
contra veterem tussim. rhagadasrha-
gadas v. ra- VdX. ragadis E. sedis et pedum panosque
et ungues scabros emendat, vulvae duritias et conversiones
dist. U 511., item odoreitem odore ego. odore item
ll.v. lethargicos. strumas cumstrumas item cum EXv.a. S. farina
hordeacea et pueri inpubis urina decocta ad suppurationem
perducit. et ad alopecias sicca pice utuntur, adad
dEXv. et V. mulierum
mammas Bruttiabruma V. ex vinoex uino om.EX. subfervefacta cum polline farraceo
quam calidissimis linteislinteis
ego. efr. XXVIII 223. XXIX 32. om. ll.v. inpositis.
Diosc. I 97 (94).
95. Scribon. 40. Marc. 9, 31. Pl. inn. 37, 24. Geop. XVII 24.
cfr. Plin. XXIII 96. XXXV 178. 179. Liquida pix oleumquepicae oleum-
que eo quod V., quod pisselaeonpissaeleon V. pissel- Xv.a.G. vocant,
quemadmodum fieret diximus. quidam iterum decocunt16,52
et vocant palimpissampalim-
pissa Vd.. liquida anginae perunguntur intus
etet una X. iuuat D.lac. ego indicavi; exci-
derunt oleum iuuat. uva,.. auriumarium E. ad anrium v.a.J. dolores, claritatemclaritati Vd. oculorum, oris circumlitiones
, suspiriosossuspiriosos Verc. -sas Vdfv (S). Susp—2 pectoris om.EX., vulvas, tussim veterem et crebras
exscreationes pectoris, spasmos, tremorestremoles V. -mulos d., opisthotonos,
paralysisparalysin X., nervorum dolores, praestantissimum ad canum
et iumentorum scabiem.
Diosc. I 100. cfr. Plin. XXXV 178.—Diosc. I 98.
—Pl. iun. 27, 4–6. Est et pissasphaltospissa-
spaltos d. pisa- V., mixta bituminibituminis Vd. pice naturaliter
distiixi cum U 512. ex Apolloniatarum agro—quidam ipsi miscent—,
praecipuum ad scabiem pecorum remedium aut si fetus
mammas laeserit. nativumnatiuum ego. maturum ll.v(G). matrum S cum vet. Dal.
et P. naturale B. cfr. XX 29. XXXI 77. XXXII 74. XXXIII
81. 87. optimum ex eo, quod, cum
fervet, innatatferuent innatant VdX..
Zopissam eradi navibus diximus, cera marino16,58
sale macerata. optima haec a tirocinio navium. additur
autem in malagmata ad discutiendas collectiones.
Taedaetaedae v. -de V. -da
S. teda dXH. -de T. dete E.lac. ego indicavi e Pl. iun. sic
explendam: in astulas concisae...... decoctaequedecoctaeque V. -teeque dT.
-taque E1X. -toque E2. -ta H. -tae v. in aceto dentium dolores
efficaciter colluuntcoluunt VD..
Diosc. I 89. 90.Pl. iun. 77, 18–20. Marc. 4, 54.—Scribon. 61. Marc. 11, 26.
Pl. iun 27, 6. Seren. 47.—Pl. iun. 21, 19. Lentiscilentiscis EX. arborisarboris ego. & (est E) arbores VEv. & arbor
dT. ex arbore (X?) man. Dal. H. (& ortum ex a). et semen et cortex et lacrima
urinam cient, alvum sistunt; decoctum eorum ulcera, quae
serpunt, fotupotu V.. inlinitur in umidis et igni sacro, gingivas
conluit. folia dentibus inin v. om. ll.S. cfr. Frobeen. p. 88. dolore atteruntur; mobiles decocto
colluunturcoluuntur
VD. ; rcapillum tingunttingunt v. cfr. Seren. -uit ll.S.. lacrima sedis vitiis
prodest, cum quid siccari excalfierive opus sit. decoctum
etuncos ego posui.
(et deleri voluit S). [e lacrima] stomacho utileutile ructus T. -liter uetum V., ructum et urinam movens.
quod et capitis doloribus cum polenta illiniturlinitur V..Seren 154. folia tenera
oculis inflammatis illinuntur. mastichemastice VdX. lentisci replicandis
palpebris et ad extendendam cutem in facie et
zmegmatazmegmata XS. zmecm-
V. smegm- rv. adhibetur et sanguinem reicientibus, tussi veteri
et ad omniaad omnia fEXv. amonia dT. omnia V., quae acaciaequae acaciae uis S e Diosc. quaeuis dT. qua (que V2) eius VE.
quae eis f. que uis X. quae hammoniaci uis v. vis. medetur et attritisatritis V. partibus
paribus B(G). sive oleo e semine eius facto ceraeque mixto sive
foliis ex oleo decoctis, sisi hę ego. siue ll.v.hae cum aqua itaita ego. ut ita
VdT. utilia X. uiti- v. uirilia E(?)B. foveantur.
scio Democratem medicum in valitudine Considiaeconsidente d., M.M.om.V2d. Servili
consularis filiae, omnem curationem austeram recusantis
diu efficaciter usum lacte caprarum, quas lentiscolentiscon E.
pascebatpascebant VdfS..
Diosc. I 107.Geop. XIII 13. XV 1, 18. Aelian. nat. an. I 37. Nicand. ther.
584. Seren. 378. Pl. inn. 73, 8.—77, 20–22. Platani adversantur vespertilionibus, pilulae
earum in vino potae $X$X
om.V. IIII pondere omnibus serpentium
et scorpionumet scorpionum om.VdTf. venenis, itemitem Vdv. et X.om.E. ambustis. tunsae autem cum
aceto acri magisque scillitescillite Vdverc.(G). -ti EH. -tino Xv. -tico C. sanguinem omnemom-
nem—lentiginem om.Vd. sistunt et
lentiginem et carcinomata malandriasquemalandriasque fXJ coil.
XXVI 149. cfr. Pl. iun. mel- (quoque v) ll.Tv. melanias quo-
que (que H) B. veteres addito
melle emendant.Seren. 1042. folia autemautem ll.TXS. del. v. et cortex inlinuntur collectionibus
et suppurationibus, hishis ego. om.
ll. cfr. § 52. (an sic?). etet—eorum deleri voluit Dal. decoctumde-
cocto Vd. eoruman foliorum?, corticis
cortex XVerc. autem in acetocum
aceto d. dentinm remedium est, foliorumfolia eorum Xv.a. H. tenerrima
in vino alboaluo V. decocta oculorum. lanugo foliorumfoliorum ego.
-um ut V1dE. -um et V2(X)v.
auribus et oculis inutilis. cinis pilularum sanat ambusta
igni vel frigore. cortex e vino scorpionumscorpiones Xv.a.B. ictus restinguit
.
cfr. Plin. XVI 64; adde Colum. VI 17, 4. Geop. XIII
8. 9.—Seren. 382. 500. Diosc I 108.—Seren. 390. Fraxinus quam vim adversus serpentes haberet
indicavimus. semen foliis eius inest, quoquo dEC. cfr. Seren. que X.
quae Vfv (S). quod T. medenturmedetur T. iocineris,16,64
laterum doloribus in vino, aquam, quae subit cutem,
extrahunt. corpus obesum levant onereonerem V. sensim ad maciem
reducentibusredu-
centib; ego. -tia ll.Xv(S). -tes Verc. isdemhisdem X. foliis cum vino tritis ad virium portionem
, ita ut puero vquinque
ll. v. folia III cyathis diribeanturdiribeantur ego. cfr. XI 44. XXXVI 118.
diriuantur E. dari iubea- X. dilua- VdG. dentur v., robustioribus
tribus ll. v. VII folia quinisquinque v.a.H. vinicyathis uini d(?)v.a.S.. non omittendumsep-
tem ll.v. ramenta
eius et scobem aa
VdTfv(H) om.EG. quibusdam cavenda praedici.
Aceris radix contunsa e vinoe uino om.Xv.a. H. iocineris doloribus
efficacissimeutilis-
sime Xv.a.G. inponitur.
Diosc. I 109. Seren. 697. 164.—Diosc. I 110. Populi albae uvarum in unguentis usum exposuimus
. cortex potuspotu d. ischiadicis, stranguriaeet stranguriae E(?)v.a. S prodest, foliorum12,132
sucus calidus aurium dolori. virgam populi in
manu tenentibus intertrigo non metuiturmetuitur dTXBrot. -uatur rv(J).. populus nigra
efficacissima habetur, quae in Creta nascitur; comitialibus
semen ex acetoaceato V.utileutile v.
in ll. del. J. nditur D (contra usum Plinii). an potu (sc. effi-
cacissimum) e Diosc.? (scriptum acetoto tu).. fundit illa et resinam exiguam,
qua utuntur ad malagmata. folia podagris in aceto decocta
inponuntur. umor e cavis populi nigrae effluens
verrucas papulasqueuerrucas pa-
pulasque D cum U 513 post odoratus transposuit. —estest ego (et
distinxi). et EXVerc. ex rTfv(H) attrituattritu EXman. Dal. v(H).
-ta dTfVerc. atrita VBas. odoratusodoratus Xman. Dal. v (U 513 e
Diosc.) D. -tas ll.Tf. obortas S. ortas H cum Gron. corporis Verc. —tollit. populi
ferunt et in foliis guttam, ex qua apesapes—2 ex aqua om.EX. propolim faciunt
. gutta quoque ad quaead quae J. cfr. § 50. 72.
XXV 159 al. aquae VdTv. aeque H. aeque ac S cum Handio. propolispropoli H. ex aqua efficax.
Diosc. I 112.Pl. iun. 47, 2. Ulmi et folia et cortex et rami vim habent spissandi
et volnera contrahendi. corticiscortices V. -tex X. utique interior tilia
lepras sedat et folia ex aceto inlita. corticis denarii pondus
potum in hemina aquae frigidae alvum purgat pituitasque
et aquas privatim trahittrahit EXv. tradit
d. tardit V.. inponitur et collectionibus
lacrima et volneribus et ambustis, quae decocto fovere
prodest. umor in folliculis arboris huius nascens
cuti nitorem inducit faciemque gratiorem praestat. cauliculi
foliorum primi vinoprimi uino v. -mo uini (-no dX)ll.fX. decoctide-
cocto Vdf. tumores sanantsanat V. extrahuntque
per fistulas. idem praestant et tiliaeet tiliae—13 putant om.EX.et
tiliae dv. e italia V. corticiscorticis VfB. ces dv.. multi
corticem commanducatum volneribus utilissimum putant,
folia trita aqua adspersaaspersa
EXv. adasp- VdTS. pedum tumori. umor quoque e
medulla, uti diximus, castratae arboris effluens capillum16,192
reddit capiti inlitusinlitos V. defluentesque continet.
Diosc. I 125. Arbor tiliaabortilia V. leniuslenius
VfS. -iter d. -iter tusa EXv. ad eademad quae X.cfr. § 47.
atque ll.v (contra Plinii usum, ut videtur). fere utilis est, ad
quae oleaster. folia autem tantum in usu etet del. S. ad infantium
ulceradist. ego e
Diosc. et in oreet in ore VdS. cfr. XXVIII 71. XXII 65. in ore EXv. et commanducatacommanducata v. -tā ll.X. et decoctadecocta v. -tū ll.X.. urinam
cient, menses sistunt inlita, sanguinem pota detrahunt.
Diosc. IV 172.cfr. Marc. 30, 43.—Seren. 97. Sabucussabucus VXv (J). samb- r(?)v. cfr. XVI 103. habet alterum genus magis silvestre,
quod Graeci chamaeactenachameeten X. ameactem V2. -te V1. ineacte d., aliialii om.Vd. helionhelion B. hellon ll.Xv. vocant, multo brevius.
utriusque decoctum in vino vetereuetere ego. -ri et Vd. -ri EXv. foliorum vel seminis
vel radicis ad cyathos binos potum stomacho inutileinutilis E. ut- X., setset ego e Diosc. (μέντοι). est ll.Xv.
alvo detrahens aquam. refrigerat etiam inflammationem,
maxime recentia ambustarecentia ambusta ego.
cfr. XXXI 97 et Diosc. -tis ambusti ll.Xv. et canis morsusmorsus EX.cfr.
§ 136. XXIII 55. 67. XXXI 96. XX 133. XXI 150 al. -sum
(ortum ex -fuuf) rv., cum polenta
mollissimis foliorum inlitis. sucus cerebri collectiones
privatimque membranae, quae circa cerebrum est, lenit
infusus.(Plin. XVI 180). Marc. 7, 13. Seren. 47. 582.—Pl.
iun. 95, 22. (cfr. Plin. XXVI 119). Seren. 498. Marc. 30, 73.
Seren. 523. 831. acini eius infirmiores quam reliqua; tingunt capillum
, poti acetabuli mensura urinam movent.foliorum
mollissima ex oleo et sale eduntur ad pituitam bilemque
detrahendam. ad omnia efficacior quae minor. radicis
eius decoctae in vino II cyathi poti hydropicos exinaniunt,
volvas emolliunt, has ethas et fEXv(G). basses V. bases d.
hoc est Verc. del. C. foliorum decoctumdecoctū G. -ta ll.fBrot. -te X. -to v. insidentium.
caulescaudis Vd. -ulis D. teneri mitioris sabuci in patinis cocti alvum solvunt
. resistunt folia et serpentium ictibus in vino pota.
Scribon. 160. Marc. 36, 45. 21. Seren. 780. podagrispodagris VdS. -icis EXv(D). cum sebo hircino vehementer prosunt cauliculi
inliti. iidemiidem S. idem VX. -emque r (?)v. in aqua macerantur, ut sparsa easparsa ea VdS.
-sae E. -se X. ea sparsa v. pulices necentur
; foliorum decocto si locus spargatur, muscae necantur
. boabona X. appellatur morbusapellantur morbos
V. papularum, cum rubent
corpora; sabuci ramo verberatur. cortex interior tritus
ex vino albo potus alvum solvit.
Diosc. I 103. lunipirus vel ante cetera omniaomnia cetera d. excalfacit, extenuat
, cedro alias similisata similis X. assim- v. a. Brot
eius EXv. a. S. aliter § 37.. et huius duo genera, alteraaltera ll. D. -era maior altera v. minorminor EXv. minuta VdS. minor altera aD. at cfr. XXIX 60
et Müller de stilo p. 91. 92..
utraqueutraque om.a. accensa serpentes fugat. semen stomachi, pectoris,
lateris doloribus utile. inflationesinflammationes EXv. a. B. algoresque discutit, tusses
tussis TS. usis V. ;dist. D. cfr. XXXI 104. concoquitconco-
quid V. -it et v. a. D. duritias.Pl iun. 35, 5. Marc. 27, 126. (20, 88). Cato 123. inlitum tumorestumore V. sistit, item alvum
bacis ex vino nigronigro uino VdS. uino
X. potis, item ventris tumores inlitis.
misceturdist. ego. cfr. Marc. 20, 88. etet om.d. antidotis, oxyporis. urinas ciet. inlinitur et
oculis in epiphoris. datur convolsis, ruptis, torminibus,
volvis, ischiadicis cum vino albo potum pilulis quaternis
aut decoctis xxXX X.
uiginti (pro uicenis) ll.v. in vino. sunt qui etet om.d. perunguant corpus
sucosuco ego. om. ll.v.
cfr. § 148. XXIII 155. XX 74. 133. e semine eius in serpentium metumetu d(?)v. -tus EX.
ictus VTfS..
Diosc. I 135.(cfr. Plin. XVI 110). Seren. 377. Marc. 16, 85. Pl. iun. 68, 4–6. Marc. 34, 108. Salicis fructus ante maturitatem in araneam
abit, sed, si prius colligatur, sanguinem reicientibus prodest
. corticis e ramis primis cinis clavum et callum aqua
mixta sanat. vitia cutis in facie emendat, magis admixto
suco suo.Marc. 9, 86. est autem hic trium generum: unum arbor
ipsa exsudat cummiumcuminum d. gummium EXH. -mi v. modo, alteroaltero
J coll. XIV 122. XXIII 70. XXXVII 170. -erū ll. v. -er S. manat in plaga,
cum floretfloret B. -re ll.v., exciso cortice III digitorumtrium ll.v. magnitudine. visuis ego. cfr. XXII 60.
XXV 140. hic ll.Xv. hic ualet S cum man. Dal. datur exci-
disse post extrahendas (v. 19) coni. J. (an uis huic, ut XXV
158. XXVI 46. XXVII 132?).
ad expurganda quae obstentobsistent V. -tunt dT. oculis, item ad spissanda
quae opus sitsit ego. cfr. nota ad XXVII 56. sint dT. sunt rXv., ciendamque urinam et ad omnes collectiones
intus extrahendas. tertius sucus est detruncatione
ramorum a falce destillans. exet (pro ex) V. his ergo aliquis cum rosaceo
in calice punicipunici (dE?)B. -co VTfXv. calfactus auribus infunditur veluel
Ev(D). item X.om. rS.
foliadist. ego e Diosc. et Sereno. cocta et cum cera trita inponuntur.Diosc. eupor. I 235 extr. Seren. 771. 148. (cfr. Plin.
XVI 110). Pl. iun. 105, 16–18. item podagricis
cortice et foliis in vino decoctisdecoctis dXv. -ti r. foveri nervos utilissimum.
flos tritus cum foliis furfures purgat in facie. folia contrita
et pota intemperantiam libidinis coercent atque in
totum auferunt usum saepius sumptasumptus E.. Amerinae nigrae
semen cum spuma argenti pari pondere a balneo inlitum
psilotrum est.
Diosc. I 134.(Geop. It 4, 1), Aelian. nat. an. IX 26. schol. Nicand.
ther. 71. Non multumnomen V. a salice vitiliumuitidium V. utili- X. usu distat vitexitex
V.,
foliorum quoque adspectu, nisi odore gratior essetest. sed X. esset. Sed v. a. Bas.. Graeci
lygonlygon C e Diosc.
lycon ll. ligon v. vocant, alias agnonagmon E. spagon X., quoniam matronae Thesmophoriis
Athenieniensium castitatem custodientes his foliis cubitus
sibi sternuntan sternant?
cfr. § 168 et CFW Müller p. 6.. duo genera eius: maior in arboremin arborem v. arborem in X.
-orem VE. -or est d.
salicis modo adsurgit, minor ramosa, foliis candidioribus,
lanuginosis. primaprimo V.an prior? albumalbum B e
Diosc. arborum ll. v. florem emittitemittit ego. mi- ll. v. cfr. vol. III p. 493. cum purpureo;
quae et candida vocatur, nigra quae tantum purpureum.
nascuntur palustribuspalustribus VdX. in pal- E(?)v. cfr. X 62. XXI 53.
XXV 29. 63. 111. 135. XXVII 63 al. campis. semen potum vini quendam
saporem habet et dicitur febres solvere et, cum unguantur
unguantur
dE2S. -gantur VE1Xv. -guntur H. oleo admixtoadmixtu Vdv. a. H., sudorem facere, sicutsic et v.a.S. probat CFW Müller p. 15. sed cfr. § 187. XXIII
46. 93. XXV 34. XXVI 8. 145. XXVII 47 al. lassitudineslassitudines
TEXv. -nem rS. cfr. § 23. XX 192. 240. XXII 32. XXIII
81. XXVII 130. XXVIII 137.
dissolvere. urinam cientciet VdS. ciunt Xv. a. G. et menses. caput temptant vini
modo—nam et odornam odor EX. similis—, setset ego. est dEXv(D). et VfS. inflationesinflam-
mationes E. pellunt
in inferiora, alvum sistunt, hydropicis et lienibus perquam
utiles. lactis ubertatem faciunt.Aelian. nat. an. IX 26. adversantur venenis [serpentium
serpentium om.X(E?). uncos ego posui. ], maxime quaeque f.
qui dT. frigus inferuntan inferant? ; minor efficacior
ad serpentes: bibitur seminiseminis V hem- d. drachma in vino vel posca
autduabus
Vdv. duobus E. (scribendum erat binis). II foliorum tenerrimorumtenerissimorum EX.. et inlinunturilliniuntur et X. -nuntur et v. a. G. -nitur et Ven. utraquean utrae-
que? adversus
araneorum morsus; vel perunctis tantum, suffitu
quoquean suffituque aut? cfr. XV 1. aut substratu fugant venenata. ad veneremat ueneriae
X. -iae rei v. a. G. impetus
inhibentinhibet V. eoque maxime phalangiis adversantur, quorum
morsus genitale excitat. capitis dolorem ex ebrietate
sedant cum rosaceo flos tenerique cauliculicauli d.. seminis decoctum
vehementiorem capitis dolorem dissolvit fotupotu
Vf. et
volvam etiam suffitu vel adposituadpositae V. -ta fX. purgat, alvum cum puleio
et melle potum. vomicas et panos, difficilefacile Xman. Dal. S. concoquensconcoquens ego. -uentes ll. v. -uent. tusi X. -uit tusum man.
Dal. S. de mendo cfr. § 65 (v. 14 nascens), ad rem XXI 161.,
cum farina hordeacea mollit.Diosc. eupor. I 226. 228. lichenas et lentigines cum
aphronitroafonitro Vd. et aceto semen sanat et oris ulcera et eruptionum
eruptionum ll.TfJ. -nes Xv. (ul-
cera supplevit J, sed cfr. XXII 54, unde conicias potius erup-
tiones ulcerum vel eorum). cum melle, testium cum butyro et foliis vitium,
rhagadas sedis cum aqua illitumillitum EXv. buli- rT.. luxatisluxatis
VdXv. -ta E(?)G. cum sale et
nitrodist. v. a. G. cfr. Diosc. et cera et seminesemen (E?) G.utilissimaeutilissimae ego. om. ll. v. et foliofolium (E?)G.. additur in
malagmatadist. ego.ad vitiaad uitia ego. om.
ll. v. ad curationem coni. S. cfr. XXII 101. (intelleguntur nodi,
ut § 24, vel collectiones, ut § 41: cfr. Diosc. eupor. I 236. nervorum et podagraspodagra Vd. semen; instillatur
in oleo decoctum capiti in lethargialethargia dEv. -gica X. -gi V.
-go fS. et phrenesiphrenesi v. fre- X. phreni E. freni r..
virgam qui in manu habeant aut in cinctu, neganturnecantur V. intertriginem
sentire.
Diosc. 1 117. (cfr. Plin. XIII 114). Nicand. ther. 610. Ericen Graeci vocant fruticem non multum a
viticea uitice ego. ab ilice V2Xv. bil- V1.
bul- dT. a myrice (E?) B e Diosc., sed cfr. § 67. differentem, colore roris marini et paene folio. hoc
adversari serpentibus tradunt.
(cfr. Plin. XVI 176). Homerus B 135. cfr. Plin. XIX 25.
Varro ap. Gellium XVII 3, 4. Diosc. IV 155. Genista quoque vinculi usum praestat, florisfloris
VS. -res rv. apibus
gratissimi. dubito an haec sit quamquam VdXv. quod E. Graeci auctores
sparton appellavere, cum ex ea lina piscatoria apud eosputeos V.
factitari docuerim, et numquid hanc designaveritdesignauit d. Homerus
, cum dixit navium sparta dissoluta. nondum19,15
enim fuisse Hispanumhispanum TfS. spa- Vd.om.EXv. Africanumveefri-
canumue V1. africanum uel EX. -num uel hispanum v. a. S. spartumsparthum X. siarum Vd. in usu certum
an tantum? est et, cum fierent sutiles naves, lino tamen, non
sparto umquam sutas. semen eius, quod Graeci eodem
nomine appellant, in folliculis passiolorumpassiolorum
Ev(S). -lum Vd. fasiolorum X. phaseo- C. modo nascensnascens v. -entium
ll.X.
purgat hellebori vice drachma et dimidia pota in aquae
mulsae cyathis IIII ieiunis.Diosc. IV 155. eupor. I 237. Pl. iun. 43, 9–12. Marc. 25, 43. Seren.
698.—Marc. 36, 34. ramiramis v. a. G., similiteran simul et? cfr. Diosc. eupor. frondesfrondes ego. -de ll.Xv. -dei J. cum fronde C., inin del. J.
aceto maceratimaceratis v. a. G. pluribus diebus et tunsitussi V. tusus X. -sis v. a. G. sucum dantiucundati
X. ischiadicis
sciadicis Vd. scyaticis X. utilem cyathi unius potupoti E.. quidam marinaan in
marina? aqua macerare
malunt et infundere clystere. perunguntur eodem
suco ischiadici addito oleo. quidam et ad stranguriamstringuria V. stranguiria X.
utuntur semine. genista tunsa cum axungia genua dolentia
sanat.
Diosc. I 116.(cfr. Plin. XIII 116). Marc. 23, 49. (1. 10).—Seren. 408. Myricen ericammyricen ericam ego. -en cam (-em eam E. -en iam J)
ericam ll.TfJ (dittogr. aperta). -en et amaricon X. quam et ta-
maricen v. quam ericen (-cam S) H. vocatuocant VS. Lenaeuslaeneus V.
leneus Xv. a. C., similemsimilis est X. scopis
Amerinisfamerinis V. tamaricis
cont. S coll. XVI 108. ; sanari dicit ea carcinomata in vino decocta
tritaque cum melle inlitainlitā eeE.. eandem esseeandem esse om.X
(E?)v. a. S. arbitrantur quidam
quidam hanc esse Xv. a. S. tamaricemtamaricem et
ad ego. -cen (-cem v. a. H.) sed ad (sedat V) ll.Tfv. camericen
fedat X. et ad lienem praecipuampraecipuam ego. -ua est ll.v., si sucus eius
expressus in vino bibatur, adeoque mirabilem eiusest (pro eius) V. antipathian
contra solum.hoc viscerum faciunt, ut adfirmentadfirmet VX.,
si ex ea alveis factis bibant suessues dEv. siues X. ues V1. aues V2 ., sine liene inveniri.Pl. iun. 56, 6.—Seren. 480. et
ideo homini quoquequoque om.Xv. a. Bas. splenicosplenetico EXv. a. H. cibum potumque dant in
vasis ex ea factis. gravis autemautem
VdTfv(S). quidam C. om.EXG. auctor in medicina virgam
ex ea defractamea defractam E(?)G.
eadem fr- rXv(S). nec (ne V) ferrum VdS., ut neque terrain neque ferrum attingeret
attingere
V., sedare ventris dolores adseveravit inpositam ita,
ut tunica cinctuque corpori adprimeretur. volgus infelicem
arborem eam appellat, ut diximus, quoniam nihil16,108
ferat nec seraturseruatur Vd1. umquam.Diosc. I 116. Corinthus et quae circa
est Graeciagraecia
VdTfS. regio v. bryan vocatuocat Verc.(J). -ant VdTfv(S). eiusque duo genera facitgraecia—facit om.EX., silvestrem
plane sterilem, alteram mitioremmi-
norē X.. haec fertfert EXv. fere r. in
Aegypto Syriaque etiam abundanter lignosum fructum,
maiorem galla, asperum gustugusto V., quo medici utuntur vice
gallaegalle X.
-lliae V. in compositionibus, quas antherasanteras VX. vocant. et lignum
aultem et flos et folia et cortex in eosdem usus adhibentur
, quamquam remissiora. datur sanguine reicientibus
cortex tritus et contra profluvia feminarum, coeliacis quoque
; idem tunsus inpositusque collectiones omnes inhibet.
foliis exprimitur sucus ad haec eadem et in vino decoquitur
decoquitur ego. -ocuntur ll. S. -oquuntur Xv. cfr. XXV
90. XXVII 47 al. ; ipsalac. indicavit J. uel (E?)v. ipsa S. uel
ipsa D. vero adiecto melle gangraenis inlinuntur. decoctum
eorum in vino potum ..... impositaimpositum v. a. G. (item sedat et sanat). cum rosaceo
et ceraceria
D (non conveniens sedandi verbo. sedant; sic et epinyctidas sanant. dentiumad dentium X(?)v. a. S. dolorido-
lori dTS. -re VfE. -rem X(?)v.,
auriumaurium ll. -umque X(?)v.
et aurium D. de asyndeto cfr. 54 extr. (tusses). decoctum eorum salutare est. radix adad om.Vd. eadem
similiter. foliaet folia d. hoc amplius ad ea, quae serpuntan serpant?, inponuntur
cum polenta. semen drachmae pondere adversus
phalangia et araneos bibitur, cum altiliumaltilium v. -iium Vd. ad ilium
EX. vero pingui
furunculis inponitur, efficax et contra serpentium ictus
praeterquam aspidum.cfr. Plin. XXVIII 65. nec non morbo regio, phthiriasithiriasi X. tir- Vd.,
lendibuslemdibus V. lendibusque v. a. S. decoctum infusum prodest abundantiamque mulierum
sistit. cinis arboris ad omnia eadem prodest.
aiunt, si bovis castrati urinae misceaturimmisceatur EXv. a. S (D). vel in potu vel
in cibo, venerem finiri. carbo ex eo genere urinaurinam V. ea
restinctus in umbra conditur: idem, cum libeat accendere,
restituiturrestituitur
ego. cfr. XXVI 183. resoluitur (sol- d) ll. v. igni add. Müller emend.
IV 20.. Magi id etid et VdfS. et id ei EX. et id (id et H) ex v. spadonis urina fieri tradiderunt.
Nec virga sanguinea felicior habetur. cortex
eius interior cicatrices, quae praesanuereprae-
sanuere ES coll. XVII 214. -nauere rXv., aperit.
Sileris folia inlita fronti capitiscapiti d. dolores sedant.
eiusdem semen contritumtri-
tum Vv. a. S. in oleo phthiriasis coercetcohercet X. -reet V.. serpentes
et hunc fruticem fugiuntrefugiunt (V?)Xv. a. D., baculumque rustici ob
id ex eo gerunt.
(cfr. Plin. XII 109. XXIII 90. Diosc. I 124).—Pl.
iun. 35, 6. Marc. 19, 60. Ligustrum sisi del. v. a. H. eademex eadem EX. arbor est, quae in oriented
cypros, suossuo sine utro pausus
V. in Europa usus habethabet sucus habet EX.. sucus discutitdiscutit ego. cfr. § 54. 11. 23.
eius ll. v. eius in S (contra Plinii usum). nervos,
articulos, algoresneruis articulis
algoribus v. a. S. ; folia ubique veteri ulceri, cum salis
mica et oris exulcerationiexulcerationi dXVerc.(Brot.). -onis Ven.
-one Vf. -onibus EC(D). prosunt, acini contra phthiriasim
, item contra intertriginesintertrigenes V. vel foliauel folia VdTXS.
foliaue E(?)v.. sanant et gallinaceorum
pituitas acini.
Folia alni ex ferventi aquaaquae V. remedioremedium d. certissimo remedio
v. a. D. sunt tumoristumori X(?)v. a. J..
Diosc. II 210. Marc. 36, 36.—Seren. 583. Pl. iun. 11, 11–14.—Seren. 20. Hederaeedera V. dere X. genera viginti demonstravimus. natura
omnium in medicina anceps. mentem turbat et caput16,141 sqq.
purgat largius pota; nervisalterum
neruis uncis inclusit J. intus nocet, iisdem nervis
adhibitaadibita V. foris prodest. eadem natura, quae aceto estesto E. ei est X(?)
v. a. S.,
omnia genera eius refrigerant. urinam cient potu, capitis
dolorem sedant, praecipue cerebrocrebro et crebrum V. continentique cerebrum
membranae utiliteran utilia? mollibus inpositis foliis cum aceto et
rosaceo tritis et decoctis,, addito postea rosaceo oleo; inlinuntur
dist. ego
e Pl. iun. autem fronti.Diosc.
II 210. Seren. 409. Marc. 23, 53.—Pl. iun. 56, 5. 23, 19. Marc.
10, 59. et decocto eorum fovetur os caputque
perunguitur. lieni et pota et inlita prosunt. decocuntur
et contra horrores febrium eruptionesque pituitae
aut in vino teruntur. corymbi quoque poti vel inliti
lienemlienem—inliti om.V. sanant, iocinera autem inlitiinlitu d. illita X.. trahunt et menses
adpositiappositu dT.. sucus hederae taedia narium graveolentiamquegrauiolentiamque VX.
emendat, praecipue albae sativae.Diosc. II 210. Seren. 98. Marc. 5, 12. cfr. Scri-
bon. 7. Pl. iun. 17, 17. Seren. 818.—Pl. iun. 55, 10–13. Marc.
28, 30. Pl. iun. 96, 1–5. idem infusus naribus
caput purgat, efficacius addito nitro. infunditur etiam
purulentis auribus aut dolentibus cum oleo. cicatricibus
quoque decorem facit. ad lienes efficacior albaealba. E d. -ba est X. -bae est v. a. S. ferro
calefactussex ll. v.duobus ll. v.. satis est acinos VI in vini cyathis II sumi.
acini exex om.E. eadem alba terni in aceto mulso poti taeniastaenias S e coni. Dal. tineas ll. v.
pellunt, in qua curatione ventri quoque inposuisse eos
utile est. hederahedera ego. ed- ll. -rae v., quamquam in EX. chrysocarponchrysocarpon
B e Diosc. et XVI 147 chrysolarion (-sal- V) VdTv. -rio E.
chrisolariam X. appellavimusappellauimus XB. -amus v. alii ellauimus
(-im V2) Vd. aluellimus E., bacis16,147
aurei coloris xxXX X. uiginti ll.v. in vini sextario tritis, ita ut terni cyathi
potentur,dist.Xv. a. Bas. aquam, quae cutem subieritsub-
erit V., urinaurinae V. -ne d. educiteducit Xv. ducit E. -it[ur asistratus]
V. dicit d. ; Erasistratus
eiusdem acinos vVv. quinque ll. Dal. tritos in rosaceo oleo calefactosque
in cortice punicipunici E(?)C. -co rTfXv. instillavit dentium dolori a
contraria aureaure EXv. -ri rS..Diosc. II 210.Th. H. IX 18, 5. Pl. iun. 77, 22. Marc. 4, 55. acini, qui croci sucum habent, praesumpti
potu aa om.E. crapula tutostotus V. praestant; item sanguinem excreantes
autdist. ego. torminibus laborantesaut—laborantes om.Vd1. hederae nigraenigrae V2v. -ris r. om.Xman. Dal.. candidioriscandidioris ego e Theophr.
-res ll.v. -ris nigri Xman. Dal. corymbi
poti steriles etiam viros faciunt. inlinitur decocta
quaecumquequaecumque om.Xv. a. H. in vinocum uino X. omniomni ego. -Iū ll. v. cfr. § 34. VIII 212. ulcerum generi, etiamsi caco
ëthecacoethe C. -tes Vd. -tae v. cacohestes (ea co- X) EX. sint.Seren. 67. Pl. iun. 52, 11–13. 48, 12. Marc. 27, 74. Pl. iun. 84, 3. 109, 17.—Seren. 404. lacrimalacrimae derepsi lucrum V. -me delepsylotrum X. hederae psilotrum est phthiriasimque
phthiriasim aeque dT. pthiariasmiquae V. tollit. flos cuiuscumquetrium
ll.v (pro ternum). cfr. § 81. generis III digitorum captucarptus X. -tu v. a. G.
dysintericos et alvum citamci-
tam cod. Poll. v(S). -tamen Vd. -tū E. cytū X. etiam H. emendat in vino austero bis
die potus. et ambustis inlinitur utiliter cum cera. denigrant
capillum corymbicolymbi Vd.. radicis sucusradicema sucos V.an radicum sucus? cfr.
Diosc. in aceto potus
contra phalangia prodest. huius quoque ligni vasouaso VfS. -se dXv. splenicos
spleneticos v. a. H. bibentes sanari invenio.Cels. VI 9. Marc. 12, 33. et acinos terunt, moxmoxque E(?)v. a. S(D). comburunt
et ita inlinunt ambusta prius perfusa aqua calida.
sunt qui etqui et Xv. et E. et qui rTdD.
cfr. XXVIII 231. incidant sucisuci d2EXv. subici r. gratia eoqueeoque EXv. quo-
que r. utantur ad dentes
erosos, frangique tradunttradant coni. Dal. an fuadent? cfr. XVI 23. XVIII
187. 227. 232. XX 83. XXVIII 69. 199. 207., proximis cera munitiscerca minutis
d. certaminum itis V., ne laedantur
laedant E.. cummimcummim S.
gu- XH. gummi ll.v(D). etiam in hedera quaerunt, quam ex aceto
utilissimamquod et utilissimum v. a. H. dentibus promittunt.
Diosc. I 126. (I 127). Graeci vicino vocabulo cisthonchiston V. appellant fruticem
maiorem thymotimo XVen., foliis ocimiocymi VX.. duo eius genera: flos masculo
rosaceus, feminae albus. ambo prosunt dysintericis et solutionibus
eius
ultionibus V. ventris in vino austere ternis digitis flore captocarpto Xman. Dal.
et similiter bis die poto, ulceribus veteribus et ambustis
cum cera et per se oris ulceribus.—Sub his maxime
nascitur hypocisthishypocisthis G.
-stis Vd. -stos v. -citis (hippo- X) EX., quam inter herbashederas EXv. a. H. dicemusdiximus (V?) Xv. a. H.
26,49
(cfr. Plin. XVI 147. 152. Diosc. IV 124). Cissos erythranoserytranos X. -tyanos V. ab iisdemhisdem
VX. appellatur similis
hederae, coxendicibus utilis e vino potus, item lumbis,
tanta vitanta ui S cum P. -tam (-tum V) uim ll.TXH.
-tamque uim v. acini, utacini ut S cum Gron. accipi ut VdT. -piunt
E. -piunt ut v. adiciunt ut X. acini aiunt ut H. sanguinem urina detrahatdetrahant
EXv. a. H..—Item chamaecis
sonchamaeciffon v. cfr. ind. libri. -ifton (cha-
mec- V) ll. appellant hederam non attollentem se a terra.
et haec contunsa in vinoa uino V. acetabuli mensura lienialieni V. medetur,
folia ambustisambustis dXv. -sti r. cum axungia.—Milaxsmilax v. a. S. cfr. XVI 153–155. quoque, quaequae v. quia E. qui et XBas. qui VdTfS. anthophoros
anthophoros
S cum Salm. anto- (-poros T) dT. atho- (-poros V) Vf. intho-
X. into- E. nico- B. auto- v. cognominatur, similitudinem hederae habethabet om.EX., tenuioribus
foliis. coronamcoro-
nam om.EX. ex eaea ego. eo ll. v. factam inpari foliorum numero
aiunt capitis doloribus mederi.Diosc. IV 142. quidam duo genera milacis
dixere: alteram inmortalitatiinmortalitati—6 arborum om.EX. proximamalteram . . proximam ego.
alterum . . proximum ll.v. in convallibus opacis,
scandentemcandentem av. a. B. arborumarborum VdfS. -res B. alterum
av. an arborem? cfr. XXVI 36. lac. statuit D cum U 517., comantibuscommantibus V. commina- a. acinorum corymbis, contra
venenata omnia efficacissime iuvantemefficacissime iuuantem ego.
-mi (-mis v) in tantum ll.D (ut add. v). -mi in totum J. cfr. XXVIII 194. acinorum suco:
infantibus saepean quippe? instillato nulla postea venena nocituranocitura sint v. a. J..
alterum genus culta amare et in his gigni, nullius effectus.
llamilla V. esse milacem priorem, cuius lignum ad aures sonare16,155
diximus.Diosc. IV 179. —Similem huic aliqui clematidaclematidam X. clementides Vd. appellaverunt
, repentem per arbores, geniculatam et ipsam. folia
eius lepras purgantpurgat V. ; semen alvum solvit acetabuli mensura
in aquae hemina aut aqua mulsa. datur ex eadem
causa et decoctum eius.
Cels. V 26, 35. Pl. iun. 88, 4–7. Marc. 34, 38. (Diosc. I 114).Diosc. I 17. Harundinis genera XXVIIIXXVII ED. cfr. ind. ad XVI. XXXVIII d. -VIIII V. -VIIII
Tf. uiginti nouem Xv. demonstravimus,
non aliter evidentiore illa naturaenatura v. a. H. viui H cum P. ut ll.
del. v., quam continuis16,156 sq.
his voluminibus tractamus, siquidem harundinis radix contrita
inpositaet inposita EXv. a. S. felicis stirpem corpore extrahit, item harundinem
feliciset 20 felicis S. filicis
(-ces X) ll. v(D). cfr. XVII 29. 54. XVIII 45 (ubi contraF2bis
ita scribendum erat). XXVI 58. XXVII 34. 72, 78. XXV 44.
XXXVI 187. radix. et, quoet quo ll.XD. et quoniam G. ex quo v. plura genera facimusfacimus V. fec- rXv. faciamus D., illa,
quae in Iudaeaiudaea ll.TfH. -dea Xv.
india B coll. XII 104 et Diosc. Syriaque nascitur odorumodorem V. -re X. unguentorumque
causaque
causa om.X., urinamurinarum V. movet cum gramine aut apii semine
decocta;Diosc. 114. Plin. XXXII 141. ciet etet om.EG. menstrua admota; medeturmedetur—4 pota
om.EX. convulsis II
obolis pota, iocineri, renibusduobus Vdv., hydropi, tussitussim VX. etiam suffitu
magisque cum resina, furfuribus ulcerumque manantibus
cum murra decocta. excipitur et sucus eius fitque elaterioelaterio Ev. -ri
Vd. alteri X.
similis. efficacissima in omni harundine quae proxima radici
radici Ev. -ce rfX. a rad- D e coni. S., efficacioraet efficaciora E. -atia X. efficacia et v. a. S. genicula. harundo Cypria, quae donax
vocatur, corticiscor-
ticis dv. -ci VE. -ce XVen. cinerecineri E. alopecias emendat, item putrescentia
pitirescentia
V1. pituita recentia V2. ulcera. foliis eius ad extrahendos aculeoseius aculeos EX. utuntur,
efficacibusefficaci-
bus VdTfH. -acius Ev. -atius X. et contra ignes sacros collectionesque omnes.
vulgarisan uel (et) uulgaris?
an et delendum? harundo extractoriam vim habet et recens tusa,
non in radice tantum, in mulsoin mulfo ego. cfr. Cels. V 26, 35. multū
ll.v. -ti D. enim etet VEXv. de dT. ipsam harundinem
ipsa harundine dTX. tradunttraduntur X. ualere tradunt v. a. D.. medetur et luxatis et spinae doloribusdoloribus v. -res ll.X.
radix in aceto inlita; eadem recens trita et in vino pota
venerem concitat. harundinum lanugo inlatainlata (illa- V2XVerc.) V1D.cfr. Diosc.(ἐμπεσοῦσα). in-
lita (illi- v) rv(Dal.). auribus obtundit
auditum.
Diosc. I 115.—Seren. 982. Cognatacognata B. -nita ll.Xv. in Aegypto res est harundini papyrumpapyrum
ES. -rus B. -ro Xv. ipsarum rf.,
praecipuae utilitatispraecipue utilitates
Xv. a. B., cum inaruit, ad laxandas siccandasque
fistulas et intumescendointumiscendo V. in tumesc- v. a. G(S). sed cfr.
Diosc. ad introitum medicamentorum
aperiendas. charta, quae fit ex eoeo VdXS. ea E(?)v., cremata inter caustica
est. cinis eius ex vino potus somnumsomnium E. facit; ipsa ex aqua
inposita callum sanat.
Diosc. I 129. Nene Ev. hec X.om. r. in Aegypto quidem nascitur hebenus, ut docuimus
, nec tractamus in medicina alienos orbes, non12,17
omittetur tamen propter miraculum. scobem eius oculis
unice mederi dicunt lignoque ad cotem trito cum passopaso V.
caliginem discutidiscutit EXv. a. S., ex aqua vero radice albugines oculorum,
item tussim pari modo dracunculidracunculis (drag- X) EX. radicis adiecto cum
melle. hebenum medici et inter erodentia adsumunt.
(cfr. Plin. XVI 79). Diosc. IV 82. Rhododendrosro-
dodendros V. ne nomen quidem apud nos invenit
Latinum; rhododaphnenrhododafnem d. rododaphnen X. vocantan uo-
cant alii aut? aut nerium. mirum
folia eius quadripedum venenum esse, homini vero contra
serpentes praesidiumpredium E. ruta addita eaddita et X. -ite V. -ita et
e v. a. G. vino pota. pecus etiam
et caprae, si aquam biberint, in quain aqua d. folia ea maduerintmanduerit d. aduenerint EX.,
mori dicuntur.
(cfr. Plin. XIII 55. Th. H. III 18, 5). Diosc. I 147. Nec rhusrhusen X. Latinum nomen habet, cum in usumin usum V2dv. mus- V1. in orum (hor- X) EX.
pluribus modis veniat. nam et herba est silvestris, foliis
myrti, cauliculiscauliculisque Ev. a. C. caulisque X. brevibus, quae taeniastaenias fS. teneas
V. -ant E. tinias d. -neas TXv(D). pellit, et frutex
coriariusexcoriarius EXv. a.
Bas. appellatur, subrutilus, cubitaliscubitali X., crassitudine digitalis
digitalis ll.X. -li v., cuius aridis foliis utut (X?) B. et ll. v. cfr. XXIII 107. malicorio coria perficiuntur.
medici autem rhoicisroicis X. rhocis d. rochis V.
(an rhoicis foliis?). utuntur ad contusa, item coeliacos
etlac. indicavit J (post aceto D cum U
517). exciderunt pterygia et gangraenas sanant. cfr. Diosc. sedis ulcera ant quae phagedaenas vocant; ..... trita
cum melle et inlitainlita EXv. intrita rTf. cum aceto. decoctum eorum instillatur
auribus purulentis. fit et stomaticestomace E. -achice v. a. C. decoctis ramis
ad eadem quae ex moris, sed efficacior admixto alumine.
inlinitur eadem hydropicorum tumoritumoribus EXv. a. H..
Diosc. I 147. cfr. Marc. 27, (2. 3). 10. 40. 11, 3. Cels.
VI 11. Rhusrhus om.EX., quiquae EXv. a. H. erythrosrydros E. yd- X. appellatur, semen est huius
fruticis. vim habet adstringendi refrigerandique. adspergitur
pro sale obsoniis alvo solutaaluo
soluta VdTfJ. aluos (-uum XS) soluit EXv. omnesque carnes cum
silphiocum silpio
V. pro siluio X.dist. ego e Diosc. suaviores facit. medetur ulceribus manantibus, cum
melle asperitati linguae, percussis, lividis, desquamatis;
eodem modo capitis vulneraulcera v. a. J. ad cicatricem celerrime perducit
. feminarum abundantiam sistit cibo.
Diosc. III 150. Seren. 1024. Pl. iun. 97, 9. 43,
7–9. Seren. 700. Marc. 25, 42. Pl. inn. 104, 20 sqq. Alia resalia res ll.TfH. alia est XG. om. v. erythrodanumerythrodanum ll. (U
518) D. cfr. Diosc. -nus v. eritron X., quamquem V. aliqui ereuthodanum
vocant, nos rubiam, qua tinguntur lanae pellesque perficiuntur
. in medicina urinam ciet, morbum regium sanat
ex aqua mulsa—etet in E.an item? lichenas ex aceto inlitadist. ego coll. Diosc., sed fortasse item lichenas—in-
lita transponenda post cotidie. —, ischiadicos
sciaticos V. scya- X.
et ischiadicos E(?)v. a. D., paralyticos ita, ut bibentes laventur cotidie. radix
semenque trahunt menses, alvum sistunt et collectiones
discutiunt. contra serpentes rami cum foliis inponuntur.
folia et capillum inficiuntinficiunt VdTfH. incipiunt EX.
tingunt v.. invenio apud quosdam morbum
regium sanari hoc frutice, etiam si adalligatusalligatus VdS. spectetur
tantum.
(cfr. Diosc. III 95). Distat ab eo qui alyssonalysson v. allyson Vd.
aly- (ali-) X) EX. vocatur foliis tantumtantum dv. in ta- r. inqua- X. et
ramis minoribus. nomen accepitac-
cipit E., quod a cane morsosmorsos ll.TH. comm- C. emorsis X. -sos v. rabiem
sentire non patitur ex aceto potuspotus ex aceto EXv. a. S. adalligatusque.
mirum est quod additur, saniemsaniem (X?) B. insaniam ll.v. conspecto omnino frutice
eoeo EXv. os r. siccarisi-
cari V. sanari v. a. B..
Diosc. II 192. (cfr. Plin. XIX 48). Tinguentibus et radicula lanaslanas (E?) G. ramis r. -mos v. cum
ramis X. praeparat, quam
struthionstruithion V. sthrucion X. a Graecis vocari diximus. medeturmedetur uir V. morbo regio19,48
et ipsa etipsa et ego. -sam V. -sa rXv. (an ipsum?). decoctumdecoctū ego.
-ta ll.TXv. -ti G. -to fH. eiuset uis X. et ius v. a. G. potupotu
dTG. -to VfH. -ta EXv., item pectoris vitiis. urinam
dist. ego. ciet, alvum solvit. et vulvas purgat, quam ob rem
dist. ego. aureumaureon X.πεσσὸνπεσσὸνego. cfr. Diosc. et Cels. V 21. pecion dT. pectori (= pec-
ton) E (Xpost medici). petition Vf. poterion J e coni. S. po-
culum v. mediciuocant medici EX. vocant ex eaex ea e ego. ex ea
et ll. ea et ex v.. e melle prodest
magnifice et& X. a Vd. ad E(?)v. tussitussi X. -ssim
Ev. om. r., orthopnoeaeorthopnoeae Ev. -nonec X.om. r. (an tussi in or-
thopnoea? cfr. Cels. IV 8). coclearis mensura, cum
polenta vero et aceto lepras tollit. eadem cum panace et
cappariscaparis V. radice calculoscauculum E2.
caulum E1. frangit pellitque, panos discutit
cum farina hordeacia et vinoet uino dEv. cfr. Diosc. uino VXS. decocta. miscetur et malagmatis
et collyriis claritatis causa, sternumentosternumento ego. num???tum E. -nutamento dTXman. Dal.
H(J). -nuntamentum V. ad sternutamenta (-num- S) v. cfr.
XI 269. XXV 52. 56. 135. 173. Gronov. ad XX 189. utilis
inter pauca, lieni quoque acac Vdv. et X.om.E. iocineri. eadem pota denarii
uniusunici EX. pondere ex aqua mulsa suspiriosos sanat, sic
et pleuriticospleureticos VdXv. a. G(D). et omnes lateris dolorisdolosis V..Diosc. IV 81. —Apocyniapochinis X. -cynum (post aqua) Brot.
dist S. semen
ex aqua—frutex est foliofolia VdX. hederae, mollioremolliora X. moliora hae d. tamen, et
minus longis viticulisuitiaculis Vd., semine acuto, diviso, lanuginoso,
gravi odore—canes et omnes quadripedes necat in cibo
datum.
Diosc. III 79. Th. H. IX 11, 10. Rosmarinum dictumdictum ego cum U 519 (qui tamen contra Plinii consue-
tudinem inseruit ante rosmarinum). om ll.v. maioremn lac. statuit
J. estest EXS. et V. est et d(v, sed ante rosmarinum).. duo genera eius: alterum
sterile, alterum cui et caulis et semen resinaceum,19,187
quod cachrys vocatur. foliis odor turis. radix vulneraan
ulcera? cfr. Theophr.
sanat viridis inposita et sedis procidentiamprocidentiam ego. -tia (-ced- X)
ll.Xv. cfr. nota ad XXIII 56., condylomatacondylomata VdXv. -ta et
E (?)B.,
haemorrhoidashaemorrhoidas EB. -morroidos (emo- X) rXv., sucus et fruticis etet (ante radicis) om.EX. radicis morbum regium
et ea, quae repurganda suntan sint?. oculorum aciem exacuit.
semen ad vetera pectoris vitia datur potui et ad vulvas
cum vino et pipere, menses adiuvat, podagris inlinitur
cum aerinaaerina dEC. -nea
v. herina V. heruina X. farina, purgat etiam lentigines et quaeaut quae X. excalfacienda
sintsint VfS. sunt
d(?)EXv. aut cum sudor quaerendus inlitum, item
convulsis. auget et lactelacte fES. -tem V. lac rv. in vino potum, item radix. ipsa
herba strumis cum aceto inlinitur, ad tussim cum melle
prodest.
(cfr. Diosc. III 80. 79). Cachrys multa genera habet, ut diximus. sed
haec, quae ex rore supra dicto nascitur, sifi v. om.
ll.v. friceturfrutice dT., resinosa16,30 sq.
est. adversatur venenis et venenatis praeterquampraeter Ev. a. Bas.
anguibus. sudoressudorem EXv. a. H. movet, tormina discutit, lactis ubertatem
facit.
Diosc. I 104.—Verg. cul. 404.—Pl. iun. 98, 5–7. 83, 8. 97, 10–12. Herba Sabina, brathy appellata a Graecis, duorum
generum est, alteraaltera v(J). alii terra EX. alia rTS. tamaricitamarici TG.
-cae B. & marici Vd. ma- EX. amaraci v. folio similis, altera cupressocupressu V1. -ssi
V2D. ;
quare quidam Creticam cupressum dixerunt. a multisa multis VdC. ut uilis E. utilis Xv. in
suffitus pro ture adsumitur, in medicamentis vero duplicato
pondere eosdem effectus habere quos cinnamum traditur
. collectiones minuit etminuit et EXv. muitet d. inu- V. nomas conpescit, inlita ulcera
purgat, partus emortuos adpositaexposita EX. extrahit et suffitasuffitu Xv. a. S.. inlinitur
dist. Val. Rose e Pl. iun. cfr. praeterea
Diosc. igni sacro et carbunculis cum melle; exex ll.TXS. etv(D). vino pota
regio morbo medetur. gallinacii generisgereris V. pituitaspituita Vd. -itam
X. fumo eius
herbae sanari tradunt.
Similis herbaeherbae Ev. -be X. -ba est dT. -ba VS. huic Sabinae estest Vv. eius
E. ē uis X.om.dT. selago appellata.
legitur sine ferro, dextra mann per tunicam opertaopta ego. qua VEXv. quasi d., sinistrasi-
nistram V. -ra manu Xv. a. B.
eruitureruitur v. exui- ll.XC. exeri-
CFW Müller p. 24. cfr. § 104. XXI 176. XXVII 36. 117.
XXVIII 33. 45. XXX 26 al. velut aa om.EXv. a. C. furante, candida veste vestito pureque lautis
nudis pedibus, sacro facto, priusquam legatur, panepare V. vinoque
; fertur in mappa nova. hanc contra perniciem omnem
habendam prodidere Druidae Gallorum et contra omniaomnia v. -Iū ll.X.
oculorum vitia fumumfumū Xv. -mo ll. eius prodesse.
Iidemiidem v.
id- ll.XD. samolumfamolum v (ex ind.). -ofum ll.X. herbam nominavere nascentem
in umidis, et hanc sinistra manu legi a ieiunis contra
morbos suum boumque, necnequa dT.
nec v. a. S. respicere legentem neque alibialibi om.VdTf.
quam in canali deponere, ibi conterereconterere EXv(D). -tinerere
V. -tinere dTfS. poturispotaturis dT..
Diosc. I 176. Pl. iun. 39, 1–3. Marc. 16, 79. Cummiumcummium VS. cuminum
dE. gumium X. -mmium G. -mmi v. genera diximus. inin VfS. ex rXv. his maiores effectus
meliorisin melioris V. cuiusque erunt. dentibus inutiles sunt, sanguinem13,66 sq.
coagulantcoagulant Vdv. reiciunt EX. et ideo reicientibuseicien-
tibus VdS. sanguinem prosunt,
item ambustis, arteriae vitiis inutilesinutilem EXv. a. S (ad urinam referentes).
utiles coni. J coll. Galeno de fac. simple. med. 7 p. 195., urinam cientcient
arteriae uitiis V (falso iterans)., amaritudines
hebetant. adstrictoriisadstrictoriis ego. cfr. § 115. -ctis ll.v. ceterisceteris quae
ll. G. -isque Xv. -is uisceribus quae D cum U 520., quae ex amygdala
amara est spissandisquespissandisque XJ. -dique ll.v(D). visceribusuisceribus ll.xXJ. uiribus v. del.
D cum U. efficacior, habetuires habet d.an habet et? excalfactorias
viresuires om.Vd..Diosc. I 174. 157. 174. (cfr. Plin. XXIII 3. Diosc.
V 1). proponunturproponuntur ll.f. prep- Xv. praep- TC. postp- D. prunorum etiamprunorum
etiam ego. -rum autem ll.S. autem (aut Dal.) prunorum Xv. et cerasorum
ac vitium. siccant inlitae et adstringunt, ex aceto
vero infantium lichenes sanant, prosunt et tussi veteri IIII
obolisoboli V. in mixtomusto SJ cum vet. Dal. potis. creduntur et colorem gratiorem
facere ciborumque adpetentiam et calculosiscauculosis X. caulo- E. prodesse cum
passo potae. oculorum et vulnerum utilitatibusutilitatibus C. inut- ll.Xv. in ut- B. maxime
conveniunt.
Diosc. III 13. (cfr. Plin. XII 67. 70. 72). dist. ego. Spina Arabica—spinae Aegyptiaespina
arabica spinae aegyptiae ego. spina (-nae dXH) aegyptia (-iae
VdH. -iae et X) spinae (sive H) arabicae ll.XH. ab (e G)
spina aegyptia. Spinae arabicae v. a. H. spinae arabicae D cum
U 521. laudes
in odorum loco diximus—et ipsa astringitastringit ego. stri- VdTfD. spissat
EXv. spissatquestringitque EXv. a. D.
destillationes omnes et sanguinis excreationesomnes—excreationes om.Vd. mensumquemesumque dEX. mensiu- v. a. S.
abundantiam, etiamnumetiamnunc X. radice valentior.
(cfr Diosc. III 12. I 119). Diosc. III 16. Spinae albae semen contra scorpiones auxiliatur.
corona ex ea inposita capitis dolores minuit.—Estest om.EXv. a. S. huic
similissimilis est Xv. a. S. quam Graeci acanthion vocant, minoribus multo
foliis, aculeatis per extremitates et araneosa lanugine obductis
, quaqua EXv(D).
a Vd. ea S. collecta etiam vestes quaedam bombycinis similes
fiunt in oriente. ipsa folia vel radicesradices EXv. -ice V. -ix d(an recte?). ad remedia
opisthotoniopistotoni V. -tothoni X. -thotonis dT. bibuntur.
Diosc. I 133.(cfr. Plin. XIII 63. Th. H. IV 2, 8). Etet VdTS. est et (E?)Xv. acacia eacacia e H. -iae VdTv(D).
-cia est J. achacia X(E?). spina fit in Aegypto, alba nigraque
arborearbores Vd1. -or est d2T., item viridiuiridi EXv. -dis rTD., sed longe melioremeliore U 522. -or e G(J). -orem V.
-or ē (est X) dEXv(S). -or D. prioribus. fit et in
Galatia, deterrimateterrima EX. tene- v. a. H. spinosiorespinosiore Verc. -sior ll.Xv. arbore. semen omniun lenticulae
lenticula V. simile, minoreminore
S. -orē X. -or est V. -or r. -ore est v. tantum et grano et folliculo. colligitur
autumno, ante collectum nimio validius spissatspissatur v. a. D
(ad seqq. relatum).. sucus
ex folliculissucus et folliculus V. aqua caelesti perfusisperfusi E., mox in pila tusis exprimitur
organis, tune densatur in sole mortariis in pastillos
. fit et foliis minus efficax. ad coria perficienda
semine pro galla utuntur. foliorum sucus et Galaticaegalatiacae (-ce X) EXv. a. H.
acaciae nigerrimus inprobaturimprobatus E., item qui valde rufus. purpurea
aut leucophaealeucophea VX. et quae facillime diluitur—visuis dEXv. ui VG.
summa ad spissandum refrigerandumquedist. ego. (an
ui ... refrigerandumque sunt?). est—oculorum
medicamentis ante aliaalia VfS. -ias EXv.
omnia dT. utilesutilis S e coni. Dal.. lavanturlauantur dTXv. laba- V.
leua- E. in eos usus pastillieo sucus pastillis V.,
ab aliis torrenturtollentur V., ab aliis perurunturperuruntur
om.EXv. a. S.. capillum tinguntcapilli tinguntur Xv. a. G.,
sanant ignem sacrum, ulcera, quae serpunt, et umida vitia
corporis, collectiones, articulos contusos, perniones, pterygia
. abundantiam mensummesum X. men-
sium dE(?)v. a. S. in feminis sistunt vulvamque
aluam que V. et sedem procidentes, item oculos, oris ulceraoris uitia d(?)
v. a. S. et genitalium
.
(cfr. Plin. XXIV 96. XXVII 92). Vulgaris quoque haec spina, ex quaquae E.aenaeaenae S coll. XXVII 92. -neae anon.
ap. B. enae V. anae d. lanae T. unae E. uenae Xv. cor-
tinae C.
fulloniaefulloniae Ev. -nie X. -nis (foll- V) rT. inplentur, radicisan radicis me-
dicos? usus habethabetur v. a. G.. per Hispaniasper spinas Vd. quidem
multi et inter odores et ad unguenta utunturutantur V. illa,
aspalathumasthalatum dX. ast pal- V. vocantes. est sine dubio hoc nomine spina silvestris
in oriente, ut diximus, candidacandidam V., magnitudine arboriset
arboris VS.12,110
iustae,Diosc.
I 19. sed etest et dT. frutex huimilior, aequeatque Xv. a. G. spinosus,
in Nisyronisyro TEB.
nysirio V1d. nis- X. asiriae V2. in syria v. et Rhodiorum insulis, quem alii erysisceptrumerysisceptrum B
coll. XII 110 et Diosc. syri (-ris V. yris X) sce- ll.Xv.,
aliialii Xv. ati dE. adi V. phasganonphasganon (vel sphagnon D) P e Diosc. psapheoenon d. -oeon V. psiphoe E. expiateo X. ad-
ipsatheon (-eum v) G ex ind. (add. siue dipsacon v. a. H)., Syrisyri
uel X. siue v. a. S. diaxylondiaxylon S cum B e Diosc. diazyron VT.
a ziron d. diatyron X. -tiron EBrot. -cheron v. -cheton G. vocant. optimus qui minime
ferulaceus, rubens autaut VdTS. et EXv. cfr. Diosc. in purpuram vergens detracto cortice
. nascitur pluribus locis, sed non ubique odoratus.
quam vim haberet caelesti arcuarcum V. in arcu X. in eum innixoin eum innoxo Vd. indicauimus X. diximus.12,110
sanat taetraaetra V1. a V2. oris ulcera et ozaenas, genitalia exulcerataul-
cera—exulcerata EXv. ulcerata r.
aut carbunculantia, item rhagadia, inflationes potupotus V. discutit
et strangurias. cortex sanguinem reddentibus medetur.
decoctum eius alvum sistitsistit
dT(P)H. sistit cortex rXv.. similia praestare silvestrem
quoque putant.
(cfr. Diosc. I 122). Nicand. ther. 856. Spina et appendix appellata, quoniam bacae puniceo
colore in ea appendices vocantur. hae crudae per
se et aridae decoctaedecocta et in uino V. in
uino decoctae (-te X) EXv. a. S(D). in vino alvum citamcitam E(?)B. -ant rfXv. a. C. ac tormina conpescunt
.—Pyracanthaepyracanthae dEH. -thi v. cfr. Diosc. pyrrhacante V.
-thae D. tirrachanthae X. pyxacanthi B. bacae contra serpentium ictus
bibuntur.
Diosc. I 121. (cfr. Plin. XIII 111). Th. H. III 18, 3.
IV 3, 4. Paliurus quoquequoque Vdv. quod EX. spinae genus est. semen eius
Afriaffri X. apri Vf. zuramzuron X. vocant, contra scorpiones efficacissimum, item
calculosis et tussi. folia adstrictoriam vim habent. radix
discutit panos, collectiones, vomicasuomitas V1. uocat E., urinas trahit pota.
decoctum eius in vino alvum sistit, serpentibus adversatur.
radix praecipue datur in vino.
(cfr. Plin. XVI 32). Pl. iun. 72, 7. Marc.
34, 64. Diosc. I 122. Pl. iun. 49, 12. 48, 13. 88, 7. 102, 7–9.
(cfr. Diosc. I 119). Th. H. IX 18, 1.—(cfr. Plin. XVI 50). Aquifoliaeaquifoliae folia ego coll. ind.
et Val. Rose ad Pl. iun. p. 118. aliqui (-ioqui v) folia EXG.
folia aliqui (-ua dT) rT. agrifolia H. aqui- D.folia contusa addito sale articulorum
morbis prosunt, bacae purgationi feminarum, coeliacis, dysintericis
, cholericis. in vino potae sistunt alvum. radix
decocta et inlita extrahit infixa corpori, utilissimautilissime
E. -ma est Xv. a. S. et luxatis
tumoribusque. aquifolia arbor in domo aut villa sata veneficia
arcet. floreflore VXv. -rem dT. flos E. eius aquamaqua
VdT. glaciari Pythagoras tradit;
item baculum ex ea factum in quodvis animal emissum,
etiamsi citra ceciderit defectudefectum X. defunct- d. mittentis, ipsum per sesese EXH.
cubitocubito
V. -tu dS. recubitu EXv. cupito D. propius adlabi; tam praecipuam naturam inesse arbori
.—Taxi arboris fumus necat mures.
Diosc. IV 37. Pl. iun. 25, 4. Nicand. ther. 839. Nec rubos ad maleficia tantum genuit natura,
ideoque et mora hiset mora his (-atis E)
hoc est ll.H. et ex memoratis bestiis X. ex iis mora (bestiis
del. B) v., hoc est vel hominibus ciboscibos habet E., dedit.
vimdedit uim dEXv. -tum V. habenthabet Vd. siccandi, adstringendiastringendique d(?)C., gingivis, tonsillis, genitalibus
accommodatissimiaccommoda-
tissimis E.. adversantur serpentium sceleratissimis
, haemorrhoidi et presteri, flos aut mora scorpio-
dist. J. nibusscorpionum v. a. S.. vulneraul-
cera X. sine collectionum periculo iunguntiungunt Xv(S). iug- E. inung- Lugd. iunguntur r.. urinas
cientcient (ciunt Xv) caules eorum XG. eorum caules cient
eorum (del. S) VdS. eorum E..Diosc. IV 37.Pl. iun. 30, 16–19.
Marc. 15, 33. Pl. iun. 39, 3–7. Marc. 16, 80. Pl. iun. 50, 10–14. 13, 21. Seren. 232. 689. Pl. iun. 92, 22–24. caules eorum teneri tunduntur exprimiturque sucus,
mox sole cogitur in crassitudinem mellis; singulari remedio
contra mala oris oculorumque, sanguinem exscreantescreantis V.,
anginas, vulvas, sedes, coeliacos intellegiturintelle-
gitur VdTfS. ut int- EX.del. v. sed cfr. XXV 93. XXVIII
55. 146. XXXI 65. XXIII 106. 120. potus aut inlitus
. oris quidem vitiis etiam folia commanducata prosunt
et ulceribus manantibus aut quibuscumque in capite
inlinuntur. cardiacis sic velsic uel ego. uel sic
ll. v. (an potius tusa? cfr. Pl. iun.). per se inponuntur a mamma
sinistra, item stomachoin stomacho in E.
stomachi Xv. a. S. in doloribus oculisque procidentibus
.Pl. iun. 17, 24. Marc. 9, 85. Pl. iun. 60, 1. 29, 6–8. Marc.
14, 15. Pl. iun. 27, 8–11. Marc. 12, 29. Pl. iun. 48, 14–16.
39, 7–9. Marc. 31, 31. Pl. iun 52, 13–15. 29. 9. Marc. 14, 16. instillatur sucus eorum et auribus. sanat condylomata
cum rosaceo cerato. cauliculorumcalculorum X. -rumue v. a. G. ex vino decoctum
uvaeuuae H e Pl. iun. et Marc. ue ll.X. uel v. praesentaneum remedium est. iidem per se in cibo
sumpti cymae modo aut decocti in vino austero labantes
dentes firmant. alvum sistunt et profluvia sanguinis; dysintericis
prosuntprosunt
om.EX.. siccantur in umbra, utaut V. cinis crematorum
uvam reprimat. folia quoque arefacta et contusa
iumentorum ulceribus utilia traduntur.Pl. iun. 49, 13. 92, 24. 109, 17. 25, 5–7. 60, 2–4. mora, quaequae om.Vd. in iisiis v. his ll.C.
nascuntur, vel efficaciorem stomaticen praebuerintpraebere X. -buere v. a. G. quam
sativasaliua V. morus. eadem compositione vel cum hypocisthide
tantum et melle bibuntur in cholera et a cardiacis et
contra araneos. inter medicamenta, quae styptica vocant,
nihil efficacius rubi mora ferentis radice decocta in vino
ad tertias partes, ut colluanturcoluantur
VD. eo oris ulcera et sedissedes TX.
foveantur, quaefoueantur quae dE. -turque VTfS. -tur Xv. tantatantaque
Xv.a.S. vis est, utut om.E. spongeae ipsae lapidescant
.
Marc. 26, 89.—cfr. Diosc. I 123. Th. H. III 18, 4.
Diosc. II 204. Alterum genus rubi, in quo rosa nascitur, gignit
pilulam castaneae similem, calculosis praecipuo remedio—
aliadist. ego. est cynorrhoda, quam proximo dicemus volumine—;
25,17 sq.
cynosbaton, aliiquam alii Xv.a.G. cynapanxincynapaxim X. cynospaston v.a.H., alii neurospastonneruospaston V. vocant
. folium habet vestigioue-
stigin??? Vd. hominis simile. fert et uvam
nigram, in cuius acino nervumneruus X. habethabent V. -etur X., unde neurospastosneruos pastos
V. et neruus passus Xv.a.Bas.
diciturdist.
U 524. totatota VTS. om. rXv., alia quamquam ll.TS. est Xv. est a B. cappari, quodquod VdTS. quam
EXv. medici cynosbaton
appellaruntappellarunt EXS. -antur V1. -ant rT. -auerunt v.. hius thyrsustyrsus V. ad remedia splenis et inflationes
conditus ex aceto manditur. nervus eius cum mastichemasticae V. -ce Xv.a.C.
Chiathia V. commanducatus os purgat.cfr. Diosc IV 37.—Marc. 27, 90. ruborum rosa alopecias
cum axungia emendat. mora capillum tingunt cum omphacino
oleo. flos mori messemesses E. meses X. per messes v.a.S. colligitur; candiduscandidius EX. pleuriticispleuriticis G. pleuret- Vdv (D). fleuret- EX.
praecipuus ex vino potus, itemidem d. coeliacis. radix ad tertias
decocta alvum sistit et sanguinem, item dentes collutos
decocto. eodem suco foventur sedis atque genitalium ulcera.
ciniscanis Vd. ee om.Vd. radice reprimitreprimit VdTfS. dep- EXv. cfr.
§ 119. XXII 36. (XXXV 190). uvam.
(cfr. Plin. XVI 180). Diosc. IV 38. Idaeus rubus appellatus est, quoniam inin om.EX. Ida non
aliusalias
EXv.a. H. nascitur. est autem tenerior ac minor, rarioribusparioribus V.
calamis innocentioribusquecalamis innocentioribusque EXv.
que V. que foliis dT. (aculeis P coll. Diosc. et XVI 180)., sub arborum umbra nascens.
huius flos cum melle epiphoris inlinitur et ignibus sacris,
stomachicisquestomacisque V. ex aqua bibendus datur. cetera eadem
praestat, quae supra dicta.
Th. H. III 18, 2. Diosc. I 119. Inter genera ruborum rhamnosramnos X. -nus V. appellatur a Graecis,
candidior, fruticosior etfruticofior
et VdTS. frutex if floret X. et fruticofior if floret E(?)v(D). ramos spargens rectiserectis dT. aculeis, non,
ut ceteri, aduncis, foliis maioribus. alterum genus eiuseius VdXv (S). est E(?)G.
silvestre, nigrius et quadamtenus rubens; fert veluti folliculos
. huius radice decocta in aquain qua Vd1. fit medicamentum,
quod vocatur Lycium. semen secundas trahit. alteralter (-erque v) ille dTEXG. autem ille V1. ille autem
V2S(D). ille
candidior adstringit magis, refrigerat, collectionibus et vulneribus
adcommodatior. folia utriusque et cruda et decocta
inlinuntur cum oleo.
Diosc. I 132.cfr. Plin. XII 30. 31). Lycium praestantius spina fieri tradunt, quam et
pyxacanthonpixacton V. pyxeachanto X. Chironianthirontan V. vocant, qualem inin Xv. om. Il. Indicis arboribus12,30
diximus, quoniam longe praestantissimum existimatur
Indicum. coquunturcocuntur VS. coquunt
iu d. in aquain aquatus V. ina quauis d. tusi rami radicesque summae
amaritudinis aereo vase per triduumtridum V. iterumque exempto
ligno, donec mellis crassitudo fiat. adulteratur amaris sucissucis
E(?)v. -cus rX.
etiam amurca et felleac felle d(?)v.a. S. bubulo. spuma eius ac floset flos X. quidamquidam
ll.G(J). -dem TXv(S).
oculorum medicamentis addituradditur EXv. addunt V. -ntur
dTS..Scribon. 19.—Cels. V 1. reliquo suco faciem purgat
et psoras sanat, erososerosus V. angulos oculorum veteresque
fluctiones, aures purulentas, tonsillas, gingivas, tussimtussi V,
sanguinis excreationes fabae magnitudine devoratum aut,
si ex vulneribusuulneribus EXH.
ulce- rv. fluat, inlitum, rhagadiarhagadia VdfS. -da (ra- X) EX. -das v. cfr. § 113.
XXIII 129. 133. XXVIII 67. XXIX 37., genitalium ulcera,
attritus, ulcera recentiarecentia om.dT.del. voluit B. et serpentia ac putrescentia, in
naribusnaribus EXv. aur- rT. clavos, suppurationes. bibitur etet VXS. et
a r(?)v. mulieribus inin om.EX.
lactelactis X. contra profluviaprofluuia v. -Iū EX. -lua
Vd.. Indici differentia glaebis extrinsecus
nigris, intus rufis, cum fregeris, citocitom V1. intus EX. nigrescentibus. adstringit
vehementer cum amaritudine. ad eadem omnia
utile estutile est XG(J). -lem VE.
-le dTS(D). -lis est v., sed praecipue adad om.VX. genitalia.
Diosc. III 89. (Marc. 8, 163). Sunt qui et sarcocollamsarco (sacro V) colla
Vd. spinaeet spinae EXv.a.G. lacrimamlacrimae E. -me X. patent,
pollini turisturi E.
thu- X. similem, cum quadam acrimonia dulcem, cumminosam
cumminosam D. -nusam V. gumminosam T.
gummos- d(?). cum uino tusa Xv.a. H. gummosam (-mminosam
Brot.) cum uino tusa E (?)H.. sistitan oculorum sistit? cfr.
Diosc. et Marc. fluctiones, inliniturinlinitum V. illitum d. infantibus maximemaxime post haec
transp. v.a.S..
vetustate et haec nigrescit, melior quo candidior.
Gargil. 182, 10–14. 183, 1. 2. Unum etiamnumetiannum V. -amnunc X. arborum medicinis debetur nobile
medicamentum, quod oporicenopericen
EX. vocant. fitfuit V. ad dysintericos
stomachiquestomacique V. -aticeque dT. vitia in congiocontio V. musti albi lento vapore
decoctisquinque ll.v. malis cotoneis v cum suis seminibus, punicispuniceis Xv.a.B.
totidem, sorborum sextariosextari Vd. -rii X. et pari mensura eius, quod
rhunrhun dfv(H). run V. dryn E. drin X. rhus C. Syriacamsiriacon
(syr- v) Xv.a.S. vocant, crocicrocis V. semunciasemuncia—ad om.Vd.. coquitur usque ad
crassitudinemcras-
situdine d. mellis.
His subtexemus ea, quae Graeci communicatione
nominum in ambiguo fecere, anne arborum essent.
Diosc. III 102.—§ 130: (cfr. Plin. XXV 45). Th. H. IX 9, 5. Marc. 20, 13. (115). 30, 43. 17, 11. 25, 17. 39. Cels. IV 13. Chamaedrys herba est, quae Latine trixagotrixago ll.TfVen.(H). trisa- XVerc. trissa- C. dicitur.
aliquialiqui—appellauere om.Vd. eam chamaeropemchamaeropem Ev (H). cfr. index et Marc. 30, 43. -acropen X. -aedropem B e Diosc.
sic etiam Marc. 20, 13 (ib. 115 potius chamaedryos scribendum
erit)., alii Teucriam appellavere. folia
habet magnitudine mentae, colore et divisura quercusquercuus V1D. —
aliidist. ego. serrataserrata ego. -tā ll.v. cfr. XXV
33. (66). 84. XX 159. et ab eoeo X. ea ll.v. serram inventam esse dixerunt—,
flore paenepene X.
ne Vd. purpureopurporeo Vd.. carpiturcapitur VdTfS. cfr. XXII 25; contra
XX 61. XII 48. praegnans suco in petrosis,
adversus serpentium venena potu inlituque efficacissima,
item stomacho, tussi vetustae, pituitaepituita (E?) Brot. in gula cohaerescenticohaerescenti (coher-
X) Xv. -te dEBrot. choherescente V.,
ruptis, convulsis, lateriset lateris dT. doloribus.Th. H. IX 9, 5. lienem consumitcon-
sumpsit Vd., urinam
et menses ciet, ob idid om.Vd. incipientibus hydropicis efficax,
manualibustribus ll.v. scopis eius in II heminis aquae decoctis usque
ad tertias. faciunt et pastillos terentes eam ex aqua ad
supra dictadicti V.. sanat et vomicas et vetera ulcera vel sordida
cum melle. fit et vinum ex ea pectoris vitiis. foliorum
sucus cum oleo caliginescaligines VTfS. -nem d(?)EXv(J). cfr. § 19. 134. 146.
XXV 143. XXIX 128. XXI 150. XX 61. 135. oculorum discutit, ad splenem
ex aceto sumitur. excalfacitexcal-
facit et VdTfD. perunctioneperunctiones EXVen..
Diosc. IV 147. Chamaedaphnecamedafne V. unico ramulo est, cubitalicubitale Vd. fermefere EXv.a.S. ;
foliafolio Xv.a. H. tenuioratenuiora
VdTH. tenui in (ut X) EX. tenui v. laurolauro dTD. -ro (-ru E)
folia rS (cum signo lac.) lauri folia (-io H) XH. -ri simili-
tudine v. ; semen rubens adnexumadnexum (ann- dT) VdTBrot. adnixum (ann- X)
EXH. admixtum v. foliis. inlinitur
capitis doloribusardoribus E. recens, ardores refrigeratperfrigerat d., ad tormina cum
vino bibitur. menses sucus eius et urinam ciet potu partusque
difficiles in lana adpositusadpositu Vd. (-tū X)..
Diosc. IV 169. Scribon. 136. Marc. 30, 4. (18). Chamelaeachameleę X. camelea V. similitudinem foliorum oleae habethabet
v. -ent ll.X. —
sunt>dist. ego. cfr. § 134. 137. autem amara, odorata—, in petrosis, palmum altitudine
non excedente.—p. 98, 1 palmi altitudinem non excedentes (-dens v) Xv.a.G. alvum purgat, detrahit pituitam,
bilem foliis in II absinthiialgentii Vd. partibusdua-
bus ll.v.paribus V. decoctis, suco eo cum
melle potopoto dXv. -tu r.. foliis inpositis et ulcera purgantur. aiunt, si
quis ante solis ortum eam capiat dicatquedicato Vd. ad albugines
oculorum se capere, adalligata discuti id vitium, quoquo
modo vero collectamcollecta V. iumentorum pecorumque oculis salutarem
salutare V. esseesse
om.V..
Diosc. IV 167. Chamaesycechamaesyce B e Diosc. -mesici V. -chi EX. -cus
d. -cen v. lentis folia habet nihil se adtollentia,
in aridis, petrosispetrosisque nascens v. a.S., claritati oculorum et contra subfusiones
utilis sucoadutilis suco ad
ego. -issimē et ll.XJ (cum signo lac.). -ma et v. cicatrices, caligines, nubeculasmuriculas
EX. -las nubeculas v.a.B. (an nubic-, ut XX 61?). inunctoinuncto
X. -ta E. -tus J. iniunctus V(d?). in uino cocta inuncta v..
vulvae dolores sedat adposita in linteolo. tollit et verrucas
omnium generum inlita. prodest et orthopnoicis.
Diosc. IV 124.—Diosc.III 116. (cfr. Plin. XXVI 30). Chamaecissos spicata est tritici modo, ramulis
quinis fere, foliosa—cum floretcum floret Vdv. cum fere E.om.X., existimariut estimari X. potest alba
viola—, radicedist. ego. fortasse radice tenui post foliosa transponenda. tenui. bibunt ischiadicisciadici V. cyatici X. folia III obolis in
vini cyathis II septenisIII .. II septenis ego. tribus ..duobus septem ll.Xv. diebus, admodum amaraeam amara V. potione.
Chamaeleucen apud nos farfarumfarfarum H
ex ind. farranin X. -num v. farrari E. farfar rT. sive farfugiumsiue farfu-
gium Xv. fugium ll.T.
vocant. nascitur secundumsecus H Brot. fluvios, folio populi, sed ampliore
. radix eius inponitur carbonibus cupressi, atque ishis V.
nidor per infundibuluminfundibulum VdTfB(S). infurni- EXv(G). bibiturimbibitur T(?)
v.a.D. inveterataeinueteratae VTfS. cfr. XXIII 35 et ibid. 86. XXVI
147. XXIX 65. in uetere d(?)EXv. tussi.
Diosc. IV 125.—Diosc. II 179.—(Diosc. III 110). Chamaepeucechamaepeuce—2 propria est om.V.chameleuce X., laricilarici Lugd. -cis dEXv(Brot.). foliofolis v.a.Brot. similis, lumborum et
spinae doloribus propriapropria
d(?)G. cfr. XXXII 33. -pitia (-picia X) EXv. (cfr. XXVIII
25). est.—Chamaecyparissoschamaecypariffos v. -ifto dE. -mecypharifto V. -parifton
X. herba
ex vino pota contra venena serpentium omnium scorpionumque
polletpellet V..—Ampeloprasonampeloprason v e Diosc. -assos V. -assus d.
-asos J. ampheloprasson X. -sso E. in vinetisuineis Vd. nascitur, foliis
porriporro V., ructu gravis, contra serpentium ictus efficax. urinam
et menses ciet, eruptiones sanguinis per genitale inhibet
potum inpositumque. datur et a partu mulieribus
et contra canis morsus.—Ea quoque, quae stachysstachis X. -cis V. vocatur
, porri similitudinem habet, longioribus foliis pluribusque
et odoris iucundi colorisque in luteum inclinati.
pellitinclinat inpellit V. menstrua.
Diosc. III 99. Clinopodium alii cleopicetoncleopiceton ll.J. -pyzeton X. cleonicion B. -con S. cfr. Diosc.
linopicton v., alii zopyrontionzopyrontion J. -nhion E. zopirontion d. -nthion
V. -nion X. zopyron B e Diosc. -rocheron v., aliiathi VE.
ocimoidescimoides E. -oydos X. appellant, serpyllo similem, surculosam, palmi
altitudine, in petrosisnascitur in petrosis v.a.Brot., orbiculato foliorumflorum B e Diosc. ambituambitus V. speciem
lecti pedum praebentempraebentem dEXBrot. -ti
Vf. -te man. Dal. D. -ns v.. bibitur adad om.Vd. convulsa, rupta, strangurias
, serpentium ictus, item decoctaedecoctae (-te
X) EXv. -ta et rfS. sucusan ius (= iusus)? cfr. Diosc. Et § 146..
Diosc. III 122. cfr. Plin. XXVII 88. Nunc subtexemus herbas mirabiles quidem, sed
minus claras, nobilibus in sequentia volumina dilatisdilatis TH. italis Vd. -li EX. dilatis. Itali v..
Centunculumcen-
tumculum V. -tuculam dT. vocant nostrirostratis v.a.H., foliis ad similitudinem capitis
capiti
VdX. paenularum, iacentem in arvis, Graecigraeci om.VdT. clematidemclematide VdT.,
egregiiegregii dTfEH. graegii V. est ei X. est eius egregius
v. effects ad sistendam alvumuuluam EX. in vino austero. idemidem dEv(D). item V(?)H.
sanguinem sistit tritus oxymelitis aut aquae calidae cyathis
vquinque ll.v. denarii unius pondere, sic et ad secundas mulierum
efficax.— Sedsed dEXv(J). si V. est S (ad antecedd. referens). Graeci clematidascle-
matidas (clemot- V) et alias Vdv. crematidas et E. clema-
tiden X. et alias habent,
unamuna V. quam aliqui aetitenaetiten ED. teti- d. eti- V. ethi- X.
echi- v. nomen adhuc incertum. an epigetin? cfr. Diosc. IV 7 extr. vocant, alii laginenlaginen Ev. laci- X. largi- r. iasinen Salm. cfr. XXII 82. XXI 105., nonnulli 5
tenuem scamoniamscamoniam E(?)v. -ia rX.. ramos habet pedalespedales dTEX. et
ped- v. biped- H. pepedalis V., foliosos, non
dissimiles scamoniae, nisi quod nigriora minoraque sunt
folia. invenitur inest in (estur v) usu ut
Xv.a. Verc. vineis arvisque. estur ut olus cum
oleo ac sale; alvum ciet. eadem dysintericis cum lini semine
ex vino austero sorbetur. folia epiphoris inponuntur
cum polenta subposito udo linteolo. strumas inposita ad
suppurationem perducunt, deinde axungia adiecta percurant
percurant dv. -rrant V. -rrunt EX. ; item haemorrhoidahaemorrhoida D. cfr. XXIII 137. das v. -rroida (em- X)
E. -dam d. hemoroidam V. cum oleo viridi, phthisicosptisicos VX. iuvant
cum melle. lactis quoque ubertatem faciunt in cibis et
infantibus inlita capillum alunt, ex aceto edentiumedentium ll. H.
dentium dolores sedant Xv. venerem
stimulantstimulari V..Diosc. IV 7.—§ 142: Th. H. VII 12, 2. — Est alia clematis Aegyptia cognomine
, quae ab aliis daphnoides, ab aliis polygonoidespoly-
gonoides v e Diosc. -gonitis T. -contis (pylo- V) Vd. -cyonis E.
-chronis X. vocatur
, folio lauri, longa tenuisquelongo tenuique Xv.a.B., adversus serpentes et
privatim aspidasaspides Xv.a.H. -dis E. ex aceto pota efficax.
Aegyptusaegyptum V. hanc maxime gignit, quaequae ll. G. est Xv. et aronaron
(haron V2) de V2Xv. harondo V1. -rundo E. -dinem de d.,
de quaquae E. inter bulbos diximus, magnae cum dracontio litis;19,96
quidam enim eandem esse dixeredixerunt EXv.a.S.. Glauciasglauciam as X. claucias V. satu discrevit
discreui EX., dracontiumdracontium (-cunt- Xv) C. -tion d. ha-
contium V. ac- E.cfr. § 150. XXVIII 151. silvestrem aronaron ego. arin X.
arum Ev. harum r. pronuntiando. aliqui
radicem aronaron v. ha- dX. arum (V?)J. ha- E. appellaruntappellauerunt dXv.a.H., caulem vero dracontium, in totum
aliumalium om.Vd., si modo hic est qui apud nos dracunculus
vocatur. namque arosharos X. -on
d. radicem nigram in latitudinemlatitudine dX. rotundam
habet multoque maiorem et quaut qua D. manus inpleatur,
dracunculusdracunculus uocatur
dracunculus EX. subrutilam et draconis convoluti modo, unde
et nomen.Diosc. II 196. (195. 197). quin et ipsiquin et ipsi EXv(D). et qui ipsis rS. Graeci inmensam posuere
differentiamdist. ego. : semen dracunculi fervens mordaxque tradendo
tantumque etet ll. ei TH. ei inesse X. inesse ei v. virus, utut
dTXv. et r olfactum gravidis abortum inferretinferret V1EJ. -ert V2. -erat dXv.,
aronharon
dX. miris laudibus tuleretulere ES. tere V. terce d. extulere Xv., primum in cibisprimus in cibus
V. feminamfeminarum v.a.G. praeferentes
, quoniam mas duriordulcior EXv.a. G. esset etet dv. sed rX. in coquendocogendo E. quoquendo V. lentior;
pectorispectorisque Xv.a.G. vitia purgarepur-
garet Xv.a. G. -re et EG., aridumaridium d. potionipotioni S cum vet. Dal.
-ne VEXC (praem. in). -nem d. impositione v. inspersum aut ecligmate
elig-
mate VdVerc.D. elim- X. urinam et menses cierecieret v.a.G., sic et in oxymelite potum.
stomachodist. D. interaneisque exulceratis ex lacte ovillo bibendum
, ad tussim in cinere coctum dedere ex oleo. alii
coxereet V. in lacte, ut decoctum bibereturbibere V2.. epiphoris elixumelixum om.VdT.
inposuere, item suggillatis, tonsilliston-
sillis. Glaucias ego. tonsillas ll. -llis (tonxi- X) Xv..cfr. Marc. 9, 45. Diosc. II 196. 195.Glaucias ex oleo
haemorrhoidum vitio infuditin-
fudit V. -undit dXS. -udere E(?)v(D). -udit Cleophantus J e
coni. S., lentigineslentigines dEXv. -ne V. -ni D. ex melle inlinensinlinens ll. S. illiniens X. -nentes v(D)..
laudavitlaudauit ll.XJ. add. Cleophan-
tus v. lac. ante indicavit D. et pro antidoto contra venena, pleuriticispleureticis VXv. a. G(D)., peripneumonicis
peri-
pleumonicis VJ. ppleumonocis X. quo tussientibusquotus sitientibus V. modo. semen intritum cum
oleo aut rosaceopro saceo V1. pro ros- V2. infuditinfudit coni. J. -unditur
VEXS. -tur et dT. -undens v. aurium dolori. Dieuches tussientibus
dieucestus sitientibus V. autaut dEXv. et VD. del. S. (an ac?) suspiriosis et orthopnoicis et purapurulenta Xv.a.H. excreantibus
farinaefarinae VTfS. -na rXv. permixtum pane cocto dedit, DiodotusDiodorus Ven. (Reinesius coll.
XX 120. XXIX 142).
phthisicis ee om.Vd. mnelle ecligmateeligmate VVerc. D. elyg-
X. et pulmonis vitiis, ossibus
etiam fractis inposuit.cfr. Marc. 20, 115. Diosc. II 195. 196. Marc. 10,
63. 58. partus omnium animalium extrahit
naturae circumlitum. sucus radicisradix Vd. cum melle Attico oculorum
caligines, stomachi vitia discutit, tussim decoctidecoctilus V. -ctum X. ius
cum melle. ulcera omnium generum, sive phagedaenae
sint sive carcinomata sive serpant sive polypi inin om.EX. naribus,
sucus mire sanat.Diosc. II 197. folia ambustis prosunt ex vino etet om.E. oleo
cocta. alvum inaniuntinanium V. exex EXv. in rTf. sale et aceto sumpta et luxatis
cum melle cocta prosuntprosunt om.d., item articulis podagricis cum
sale recentia vel sicca. Hippocrates utralibetutralibet VdTfH. libet EX. quaslibet
v. adad om.EX. collectiones
cum melle inposuit. ad menses trahendostrahendas d. seminis
duae et duobus ll.v. vel radicis drachmae II in vini cyathis II sufficiunt.
eadem potio, si a partaperto d. non purgenturpurgantur EXv.a.S., et secundas trahit.
Hippocrates et radicem ipsam adposuit.Diosc. II 195. 196. dicunt et in
pestilentia salutarem esse in cibisin cibis EXv.
cibis r.. ebrietatem discutit.
serpentes nidore, cum crematur, privatimpriuatim VdTXS. -imque E(?)v(D). aspidasaspides
Xv.a.H., fugat
aut inebriat ita, ut torpentes inveniantur. perunctos quoque
aroaro (haro V) e 11. G. areo X. aro ut C. areo aut v. e laureo oleo fugiunt. ideo et contra ictus dari
potuipotui EX. -tu v(D). om. rS. cfr. § 187. XIII 131. XX 178.
XXI 136. XXII 26. 49. XXIII (23). 156. 162. XXV 104.
XXVII 12. 136. XXVIII 156. XXIX 50. XXX 32. 34. 95.
105. XXXII 131. 141 al. in vino nigro putant utile. in foliis ari caseushari caseus V. aricas (ha- X) EX. optime
servari traditur.
(Diosc. II 195). Geop. XIII 8, 7.—Marc. 9, 45. Dracunculusdraconculus d. draculus E., quem dixi, hordeo maturescente effoditur
adeo ll.TJ. ideo Xv.an in aceto? luna crescenteeffoditur luna cre-
scente om.EX.. omnino habentem serpentes fugiunt.142
adeodist. J. percussis prodesse potumpotum VdTS. -to EX. in potu v. aiuntalunt V. ; maioremma-
iore ui J. vim esseuim esse D. ut messes V1. ut (in J. ut et v) menses
rv. ad meses X.,
si ferro non attingaturattingatur sistat v.a.J.. sucus eius et aurium dolori prodest
. id autem, quod Graeci dracontiondracontion
Xv. -ium D. -onium Vd. -oetium E.cfr. XXVIII 151. vocant, triplici
effigie demonstratum mihi est: foliis betae, non sine thyrso,
flore purpureo; hoc est simile aro. alii radice longa veluti
signata articulosaque monstravere, ternisternis ego. tribus ll.Xv. omnino cauliculis
dist. ego. (an potius cauliculi foliis?)., foliisfoliis ll.S. -lia eius Xv. -lia
J. -liisque D., decoquiex
aceto decoqui Xv.a.S. ex aceto contra serpentium ictus
iubentes. tertia demonstratio fuit folio maiore quam cornus
cornis X. -nu Vd., radicisra-
dicis Vfman. Dal. S. -ci X. -ces d. -ce Ev(D). harundineaeharundineae
dman. Dal. S. -nae V. -nea Ev(D). arundine X., totidem, ut adfirmabant, geniculatae
ge-
niculatae (-te X) VdXman. Dal. S. -ta Ev. nodis, quot haberet annos, totidemquequod V..
totidemque Xv(S). -em quae V. -em rH. esse folia;
hihi ll.S. hii X. hi
ea v. dantur Xman. Dal. ex vino vel aqua contra serpentes dabant.
Diosc. II 198. Est etet aris Verc. cum B2. et
aeris EX. et eris (vel heris) v. echaris d. haec haris V. et ari-
saros S cum B1e Diosc. aris, quae in eadem Aegypto nascitur,
similis aroharo dX. -ra V., minor tantum minoribusque foliis et utique
radice, quae tamen olivae grandis magnitudinem inpleatimplet EXv.a.S.,
alba geminumgemina Vd. gemmam X. caulemcaulem
om.X., altera unumaltera unum v. -ram 11. -ra caulem X. tantum emittens. medetur
utraque ulceribus manantibus, item ambustisambustis
VTfS. comb- d(?)EXv. ac
fistulisdist. H. collyrio inmissoui misso V1. ui inm- V2. immixta
Xv.a.G. cfr. XXVIII 205. 241. XXVII 71.. nomasonoma
X. et nomas v.a.G. sistunt inlituinlitu ego e Diosc. om. ll.Xv. cfr. § 167
(aspersu) et XXVIII 37. decoctarumdecoctarum dEXv(J). -torum V.
-to earum D. -ta earum H. -ta folia earum S cum vet. Dal.
in aqua et posteaposta V. posca D. sed cfr. § 166. tritarum rosaceo addito. sedan est (pro sed)? unum miraculum
ingens, contacto genitali cuiusque feminini sexus
animal in perniciem agi.
Diosc. IV 113. Seren. 813. Pl. inn. 60, 17–19. Marc
26, 27. 16, 34. Pl. iun. 38, 1. 27, 11. Marc. 12, 7. 22. 53.— Myriophyllonmyriopillon d. myrophi- X. mirophillum E., quod nostri milifoliummilifolium VdJ.
millif- E. milef- Marc. millef- XPl. iun. v. cfr. § 176. XXV
42. XXVI 78 et centifolia XXI 17, milipeda (centipeda, multi-
peda) XXIX 136. XXX 35. 40. 68. (IX 145), centipellio XXVIII
150, centigranius XVIII 95. vocant, caulis
est teneritener dEXv.a.S., similis feniculo, plurimis foliis, unde et nomen
accepitdist.
J cum H e Diosc. cfr. tamen Pl. iun.. nascitur in palustribus, magnifici usus ad vulnera
cum aceto. bibitur ad difficultates urinae et vesicae aut
suspiria praecipitatisque ex alto. eadem efficacissima ad
dentium dolores. Etruria hoc nomine appellat herbam in
pratis tenuem, a lateribusalteribus V. capillamenti modo foliosam,
eximiisuo mores V. usus ad vulnera, boum nervosnerbos V. abscisosabscisos XG. -iso V. -issos rv(Dal.). cfr. XXIX
99. vomere solidari
folidari Xv. folia dari ll. ea rursusquerususque VS. iungi addita axungia adfirmans.
Diosc. IV 123. Pseudobunionpseudobunion B e Diosc. -ounion (pseod-
V) ll.Xv. napiapi V1. apii V2d. folia habet, fruticans palmi altitudine
, laudatissima in Creta. contra tormina, stranguriamstranguria Vd. -uiria X.
atque stranguriam v.a.S.,
laterum praecordiorumque dolores bibuntur rami eius quini
senive.
(cfr. XXVI 108). Diosc. IV 114. Myrrismyrris VdTD. miris X. myrrhis v. murris S., quam alii myrrizanmyrrizan
v(J). myrizam (mir- V) VdTS. -zan D. smyrrhizjan E. -zam B.
smiryzan X., alii myrranmyrran D. myran dX. -am VT. miran E. myr-
rham v. murram S. vocantuocant om.E.,
simillima est cicutaecicuta V. caule foliisque et flore, minor tantum
et exilior, cibo non insuavis. ciet menstrua et partus
cum vino. aiunt eandem potam in pestilentiapesti-
lentiam V. salutarem
esse. subvenit et phthisicisptisicis V. ti- X. in sorbitione datadata om.EXv.a.S.. aviditatem
cibi facit, phalangiorumphalangiorum—9 facie om.E. phal—restinguit om.XVen. morsus restinguitrestinguit VdfS. restri- T. -git v.. ulcera quoque
quoque om.XVen. in facie aut capite sucus eius in aqua triduo maceratae
sanat.
Diosc. III
160. Oenobrechesoenobreches J. cfr. ind. -ces V. enobrices d. onobreches
X. -ces E. -rychis v e Diosc. folia lentis habet, longiora paulo,
florem rubentemhabent Vd., radicem exiguam et gracilem. nascitur
circa fontes. siccata in farinaefarina V. modum et inspersa vino
albo strangurias finit, alvum sistit. sucus eius perunctis
cum oleo sudores movet.
In promissopromiscuo X. herbarum mirabilium occurrit
aliqua dicere et de magicis. quae enim mirabilioresmirabiliora (-res v) sunt Xv.a.S. ? primi
eas in nostro orbe celebravere Pythagoraspythagora satu V. atque Democritus
, consectaticonsecta V. -cuti X. Magos.
Coracesiacora-
cesia H (J). -esta ll.XS. coriacesia C. -am v. et caliciacalicia VXS.
calycia (dE?) Brot. callicia C. -am v. Pythagoras aquamquam d. qua aquam
v.a.c. glaciari tradit,
quarum mentionem apud alios non reperiorepperio VD., nec apud eum
alia de his.(cfr. Plin. XXI 54. 152. 153). idem Minyadaminyada EH (J). myniadam
X. minsada rTS. menaidem v. appellat et nomine alio
Corinthiamcorinthiam VdTS. -hadem v. corisidiam X. corys- EH., cuius decoctodecoctae dT. in aqua suco protinus sanari
ictus serpentium, si foveantur, dicit. eundemeundem v. ean- ll.XS. effusumeffusum v. -sam ll.XS. in
herbaherbam VS. sed cfr. XX 90. qui vestigio contigerint aut forte respersos insanabili
insanabili VdTfVerc.(H). -le EX. -les v. letoleto om.EXv. a. H. lethe f. laeto
Verc. perireperire Tv. -iere Vd. operiere EX., monstrifica prorsus natura veneni praeterquam
contra venena. ab eodem Pythagora aproxis
appellatur herba, cuius radix e longinquo concipiatconspiciat Vd. ignes,
ut naphthanaptha V., de qua in terrae miraculis diximus. idemitem Vd.2,235
tradit, sisi Xv. om. ll.J. qui morbimorbis d. humano corpori inciderintincident E. acciderint X.v.a.S. florente
brassicabrassica ll.TfBrot. ap-
proxica X. aproxi v. cfr. XX 78. 101., quamvis sanatos admonitionem eorum sentire,
quotiens floreatfloreat; item si
ego. om. ll.v. lac. detexit J. ea herba floreat, qui D. ; item si florenteflorente
EJ. -nte brassica quamuis sanatos V.om.dTS. florem X. -rere
eam v. acciderinttetigerint X. contigerit v.a.S. autaut (ter) ll.S. et (ter)
Xv. frumento
autfrumentum (flu- X) . cicutam . . uiolam EXv.a.S. cicuta aut viola, similem conditionem habere. nec me
fallit hoc volumen eius aa om.V. quibusdam Cleemporo medico
adscribi, verumuerum dTS. uero VEJ. om.Xv. Pythagoraepythagorae (-tagore X) uero esse Xman. Dal. v. a. G. pertinax fama antiquitasque
vindicant, et id ipsum auctoritatemauctoritate Vd. voluminum adfert, si
quis alius curae suae opus illo viro dignum iudicavitiudicauerit Xv.a.G., quod
fecissefe fecisse
Vd. Cleemporumcleemporum v. temp- Vd. emp- E. -porium X., cum alia suoet alia
suo (ex suo X. suo ex v) TXv. a. G. et nomine ederet,
quis credatcredet Xv.a.G. ?
cfr. Colum. VII 5, 17. Vitruv. IX 3, 14.—med.: Aelian. nat. an. XIV 27. (Diosc. III 147. Plin. XXV 29).— Democriti certe chirocmetachirocmeta Brot. cum Salm. -cineta Xv. et (om.dET)
hirocmeta ll.T. esse constat. atat om.d.
in his ille post Pythagoram Magorummagoram magorum V. magorumque E. studiosissimus quanto
portentosiora tradit! utut ego. N Vd.om.EXv. aglaophotimaglaophotim S. -photin B. -po-
tim (glao- E) ll. -potin v. Flaopotin X. herbam, quae admiratione
admiratione
E(?)v. -nem r. ob adm- Xman. Dal. hominum propter eximium colorem acceperit nomen
, in marmoribus Arabiae nascentem Persico latere, qua
de causa et marmaritimmarmaritim VS.
-tin G. -tiden man. Dal. v. maritim E. marmoritim dT. -tin
Brot. -iditen X. vocari; hachac S. ac V. hoc dT.om.EXv. Magos utiuti ea X.
utique ea uti v.a.S., cum velint
deoseos E. evocarese uocare V..cfr. Plin. XXVI 18. —Achaemenidaachimenidon
(-haem- v) Xv.a. H., colorecolore est Xv.a.G. electri, sine folio
nascentemnasscentem ego.
-cens in ll. v. nasci in G. Taradastilistaradastilis EVerc.(Brot.)D. terad-
X. trad- (-les d) rfS. tard- v. tardist- Lugd. Indiae, quaqua D. quae ll.x.
cuius radice (-ix v.a.Bas.) in pastillos digesta in dieque v. pota in vino noxiinoxi VXD. -ia d. per
cruciatus confiteanturconficiantur d. -itentur X. nocte con-
fiteantur v.a.D. omnia per varias numrinum imaginationes
; eandem hippophobadahippophobada TH. -ouada G. -orbada f.
-dQ Vd. -oruadem v. ippoporbada E. appellat, quoniam equaeeque X. -ui dT. aeque VVen.
praecipue caveant eam.—Theombrotiontheombrotion v. cfr. § 166. theonb- Brot. theob-
VdS. -brocion X. -bronthion E. xxx schoenisscaenis V. scenis X. a
Choaspechoasse E. -sce X. nasci, pavonisnasci pauonis EXv (-num J). aspi ca-
uonis (-num V) r. pauonum S. picturis similem, odore eximio;
hanc a regibus Persarum bibibibi VdVerc. D. bibi—
corporum om.EX. comedi aut bibi v. contra omnia corporum in-
dist.
ego. commodaincommoda om.X. ; aa ego. inmota D. ad coni. S. om. ll.Xv. stabilitatestabilitate dD. -tem (siab- V) VE. -temque Ven. insta-
bilitatemque Xv. -tem S. [mentis et iustitiaementis et iustitiae (-icie X) EXVen.D. om.Vd. mentis v. uncos ego posui. ], eandemtandem EX.
uocari eandem Ven. semnionsemnion dv. seminion rX.
a potentiaepo-
tentiae et iustitiae man. Dal. maiestate appellari.—Aliam deinde adamantida
adamantida X. -dem
v.a.G. admanantida Vd., Armeniae Cappadociaeque alumnam; hac admota leones
resupinari cum hiatuhiacu Vd. lassolaxo v.a.S.. nominis causam esse quod
conteri nequeat.—Arianidaarianidā X. -dem v. a. S. in Arianis gigniigni V., igneam colore
; colligi, cum sol in leone sit. huius tactutacta E. peruncta
oleo ligna accendi.cfr. Plin. XXV 113.—Plin. XXVI 18. XXVII 11. —Therionarcathe-
rionarca B. thero- D. therocarna (-rio- v) VEv. -charna dX.cfr. ind. et XXV 113. in Cappadocia et
Mysia nascente omnes feras torpescereturpescere V. nec nisi hyaenae
urinaurina dS. -nam
r. -nae (-ne X) Xv. adspersaadspersu Xv.a.S. mero V. recreari. Aethiopida in Meroe nasci, ob id
et Meroidameroida
X. -dem v.a.H. appellari, folio lactucae, hydropicis utilissimam
e mulso potam; ophiusam in Elephantineelephantice EX. eiusdem Aethiopiae
, lividam difficilemque aspectu, qua pota terrorem
minasque serpentium obversari itaobuersarit ita ue V., ut mortem sibi eo
metu consciscant; ob id cogi sacrilegos illam biberelibere Vd.. adversari
eiei om.Vd. palmeum vinum.—Thalassaeglenthalassaeglen S cum
Gesnero. -sseglen Xv. -lem ll. circa Indum
amneminduam rem V. inveniri, quae ob id nomine alio potamaugispo-
tamaugis S cum Gesnero. -aucis VdBrot. -autis v. -antis H. po-
tanmaucis E. -cidis X. appellatur
; hachaec Vd. hec X. pota lympharilympari V. homines obversantibusubuersantibus V. sub- d. miraculis
.—Theangelida in Libano Syriae, Dictedictae V. -aeo v.a.G. Cretae montibus
et Babylone et Susissuis
Vd. Persidis nasci, qua pota Magi
divinent; gelotophyllida in Bactris et circa Borysthenen.
haec si bibatur cum murra et vino, varias obversariobseruari V. species
ridendique finem non fieri nisini EXv.a.H. potis nucleis pineae
nucis cum pipere et melle in vino palmeo.—Hestiateridahestiaterida
J. -torida H cum Gron. hestitaterida dfE. haesti- V. hesiti X.
syssitieterida v.
a convictu nominari in Perside, quoniam hilarentur illa,
eandem protomediampotomediam E. -ta media in X., quaqua
EXv(D). quae f. quia rTS. primatum apud reges obtineantobtineant E(?)v(D). -neat (-niat
V1) rTfXS. ;
casignetencasigneten (cassi- X) fEXv. -tem d. -gen-
tem V., quoniam secum ipsa nascatur nec cum aliis
ullis herbis, eandem dionysonymphademdionysonymphadem G. duonysio- (dio- v)Ev. dionisio- r., quoniam vino
mira conveniat.—Heliantheshelianthes EH. -tes f. -then v. hellanthesi r. -tidem X. vocatuocant EXv.a. G. in Themiscyrena regione
et Ciliciaegalatiae dT. montibus maritimis, foliofolium (-io d) hyrti Vd. myrti. hac cum
adipe leonino decocta, addito croco et palmeo vino, perungui
Magos et Persarum reges, ut fiat corpus aspectu
iucundum; ideo eandem heliocallida nominari.cfr. Plin. XXVI 19. —Hermesias
hermesia d. ab eodem vocatur ad liberos generandos pulchros
bonosque non herba, sed conpositiocompositio de d. -tione V. e nucleis pineae nucis
tritis cum melle, murra, croco, vino palmeo, postea admixto
theombrotiotheon-
brotio Brot. theob- S coll. § 162. et lacte. bibere generaturos iubet et
a conceptu, puerperasdist. J. et puerperas
coni. Dal. partum nutrientes; ita fieri excellentes
excellentis dS. (an excellentem?). animi et formae bonisanimo et forma atque bonos Xv.a.S.. atqueatque quae E.om.Xv.a.S. harumharumque X. -rum v.a.S. omnium magica
quoque vocabula ponit.
Diosc. IV 116. (cfr. Plin. XXVI 111). Adiecit his Apollodorusapollodotus Vd. adsectator eius herbam
aeschynomenenaeschynomenen (escy- dX. aesci- V2. aeses- V1. -ene X) VdXv.
ex quo nomen E., quoniam adpropinquante manu folia contraheret
contraherent d., aliamaliam dv.
liam X. aha r. crocidacrocidem v.a.H., cuius tactu phalangia morerenturmorarentur V.,
Crateuas onothurinono-
thurin J (-im) coll. Diosc. et Galeni simpl. 8 et Aegin. 7. -rin
in T. -rim in d. -riden in E. -thorin in V. -riden in X. oeno-
theridem v. -rin D., cuius aspersuaspersu— e vino feritas omnium
animalium mitigaretur, anacampserotenana-
campseroten X. -tem v. -te d. -mserote V. celeber arteceleber arte Xv.
-brante d. -bante V. grammatica
paulo antepaulante V. (Apion videtur intellegi)., cuiuscuius om.E. omnino tactu redirent amores
vel cumcum alio EX. odio depositideposita EXv.a.B.. et abunde sit hactenus attigisse
insignia Magorum in herbisin his (iis v.a. C)
herbis EXv.a.S. aliaalio EXv.a.S. de his aptiore dicturisdicturi dTfX. -rus v.a.G. loco.
(cfr. Diosc. II 192). Eriphiameripiam Vd. heriphyan X. multi prodidere. scarabaeumscarabeum Xv.a.Lugd.-ra-
pheum Vd. haec
in avena habet sursumsusum VS. deorsum decurrentem cum sono
haediei (pro et) V., unde et nomen accepit. hac ad vocem nihil praestantius
esse tradunt.
Herba lanaria ovibus ieiunis data lactis abundantiam
facit.—Aeque nota lactorisiactoris
(ba- V2) V. -turis d. vulgo est, plena
lactis quod degustatum vomitiones concitatconcitant V.. eandem hanc
aliqui esse dicunt, alii similem illi, quam militarem vocant
, quoniam vulnus ferro factum nullum non intra dies
vquinque ll. v. sanetsanet T. -nat ll. v. cfr. § 59. ex oleo inposita.
Diosc. IV 100. Celebratur autem et a Graecis stratiotesstratiotes (-aci- v) VdTfB (H).
-tis EXG. cfr. Diosc., sed
eased ea VdG.ee dea E. est et
ea X. est ea v. in Aegypto tantum et inundatione Niliinuedatione nihil V. nasciturnascens dT., aizooaizo
E. ayzo X.
similis, ni maiora haberet folia. refrigeratrefrigerant V. mire et vulnera
sanat ex aceto inlita, item ignes sacros etac (pro et) E(?) v.a.S, suppurationes.
sanguinem quoque, qui defluit a renibus, pota cum ture
masculo mirifice sistit.
Pl. iun. 11, 14–17. Marc. 2, 20.—Pl. iun. 90, 7–11.
—cfr. Plin. XXV 133. Herba in capite statuae nata, collecta in
vestis alicuius pannumpanno XPl. iun. v.a.S. et inligata linolino S cum man. Dal. et Pl.
iun. in lino ll.Xv(J). cfr. XXVIII 98. 114. XXXIII 122.
(XXVI 135. XXVIII 203). rufo, capitis dolorem
dolorem EXPl. iun. v.
-res adposita rTfS. confestim sedare traditur.— Herba quaecumque
ee (in V2) ll.Xv(S). a C. rivis aut fluminibus ante solis ortum collecta itaita om.EX.,
ut nemocolligentem nemo d. colligentem videat, adalligataadalligata H. contra (eo E) ter-
tianas (terci-X) adalligata ll.Xv. laevo bracchio ita,
ut aeger quid sit illud ignoret, tertianas arcere traditur,
— Lingua herba nascitur circa fontes. radix eius
conbusta et trita cum adipe suis—adiciunt ut nigra sitfit dEv. fiat X. fuit V.
et sterilis—alopecias emendat unguentium in sole.—
Pl. iun. 30, 20. (cfr. Plin. XXX 35). Cribro in limite abiectoabiecto man. Dal. v(S).
adi- ll.XLugd. herbae intus extantes decerptae
deceptae E. adalligataeque gravidis partus adcelerant.—
110) Herba, quae gignitur supersuper VdfS. -pra
EXv. fimeta ruris, contra
anginas efficacissime pollet ex aqua pota.— Herba,
iuxta quam canes urinam fundunt, evulsa ne ferro attingatur
, luxatis celerrimeceleberrime d. medetur.
Rumpotinum arborem demonstravimus inter arbusta
. iuxta hanc viduamuidua d. vite nascitur herba, quam14,12
Galli rodarumrodaram X.
rhodoram E(?)v.a.S. vocant. caulem habethabent Vd. virgae ficulneaeaefficulneae V. modo
geniculatum, folia urticae in medio exalbidaalbida d., eadem procedente
tempore tota rubentia, florem argenteum, praecipua
contra tumores fervoresque et collectiones cum
axungia vetereuetere H. -ri Ven.(G). uero uetere (-ri EXv) ll.fXv. tusa ita, ut ferro non attingatur. qui perunctus
est, despuitdespuat Xman. Dal. si desp- v.a.G. ad suam dexteram ternaterna EJ coll.
XXVIII 36. terra Vd. ter. Nam X. ter. Iam man. Dal. ter v.. efficacius
remedium esse aiunt, si tres triumtres trium EXS. terrestr- r. tres quoque trium v. nationum hominesho-
minum E.
perungant dextrorsus.
Herba impia vocatur incana, roris marini aspectronis mari aspecto V.,
thyrsi modomodo in X. -dum
V. in modum dSJ. vestita atque capitata. inde alii ramuli exsurgunt
sua capitula gerentes; ob id impiam appellavere,
quoniam liberi super parentem excellant. alii potius ita
appellatamqmEX. quod v.a.D., quoniam nullumnulla E. animal eam attingat, existimavere
. haec inter duos lapides trita fervet praecipuo
adversus anginas suco, lactelactae V. -ti d. et vino admixto. mirum traditur
, numquam eoeo XJ. e Vd. ab eo E(?)v. morbo temptari qui gustaverint; itaque
et subussubus ES. -biis X. subtus r. suibus v. cfr. § 176. dari, quaequequaeque Ev. quoque X. quae V. qui d. medicamentum id noluerint haurire,
eo morbo interimi. sunt qui avium nidisautumnidis E.
nidis X. inseri aliquid
ex ea putent atque ita non strangulari pullos avidius devorantes
.
Veneris pectinem appellant a similitudine pecti- 5
num, cuius radix cum malva tusa omnia corpori infixa
extrahit.— Veterno liberat quae exedum vocatur,
—Notianotia S ex ind. nodia ll.Xv. herbaherba nota d. coriariorum officinis familiarisfamiliaris J. eam (tam X) hilaris VEX. etiam (in ea S) hilaris
Ven.S. ea uillaris dT. nota, ea mularis v. est aliisaliis om.Xv.a.H.
aliisvealiisque v.a. H. nominibusnominibus ll.XVerc. J. om. Ven. -ni-
bus, nomas curat v. ; efficacissimamefficacissimam X. -mas Vd. -mamque
E (?)v. adversus scorpionem esse
potam epotam e S. -tam X. -tae V. -tas d. -tam in v(E?).
repperio VXD. vino aut posca reperio.
cfr. Plin. XXVII 32. Diosc. III 94. Isid. XVII 9, 66.
—cfr. Plin. XXI 104. (XXVI 105) Philanthropon herbam Graeci appellant nasutenasute ll.TS. -the X. -tem v. hirsutam
B coll. XXVII 32.,
quoniam vestibus adhaerescat. ex hac corona inpositainpositis V. capitis
doloresdolorem dT. sedat.—Nam quae canariaca-
rania d. appellatur lappa,
cum plantagine etet uini E. milifoliomillefolio EXv.a. J. cfr. § 152. trita ex vino carcinomata
sanat, ternis diebus soluta. medetur et subussubus VfS. subiis X. suibus rv. item infra v. 18. cfr. § 174., effossa sine
ferro, additaet addita EXv.a.S. in colluviem poturis vel ex lacte ac vino.
quidam adiciunt effodientemet fodientem EXv.a.S. dicere oportere: haec est
herba argemon, quam Minerva repperit subus remedium
, quaequae fS. que V. qui rXv. cfr. § 174. de illa gustaverintgustauerit d..
Diosc. III 56. Tordylontordylon EH. -len v. fordilon X. tordin rf. alii semen silissilis dEXv.
ilis V. seselis B e Diosc. sesilis D. sed cfr. XX 36. XXII
79. XII 128. XXVI 42. esse dixerunt, alii
herbam per se, quam et syreonsireon X. -eum V. vocaverunt. neque aliud
dedea d. ea proditumprodictum V. invenio quam in montibus nasci, conbustam
potu ciere menses et pectoris excreationes, efficaciore
etiamnum radice; suco eius ternistenuis
(pro ternis) V. obolis hausto
renes sanari; addi radicem eius et in malagmata.
Diosc. IV 30. 32. Gramen ipsum inter herbas vulgatissimum geniculatis
serpit internodiis crebroque ab his et exex om.VdT. cacumine
novas radices spargit. folia eius in reliquo orbe in exilitatem
fastiganturfastigiantur C., in Parnaso tantum hederaciahede-
racii (ed- X) EX. speciespeciae V. densius
quam usquam fruticantfruticant E(?)G. -ti rX.
-te v. an fruticantia?, flore odorato candidoque.
iumentis herba non alia gratior, sive viridis sive in fenofenum coni. Dal.
siccata etsiccata et
ego. -tae Vd. -ta EXv., cum deturcum detur VEG. tunditur Xv. cond-
T. -dantur d., adspersa aqua. sucum quoquequoque EXv. que VdfS. om.T. eius
in Parnaso excipi tradunt propter ubertatem; dulcis hie
est. in vicem eius in reliqua parte terrarum succedit decoctum
ad vulnera conglutinanda, quod et ipsa herba tusa
praestat tueturquetuetur
praestatque Vd. abet ab v.a.G. inflammationibusinflationibus VdTf. plagasplagas
E(?)G(J). placat VXv. pacat dT. praeligata S.. adicituradicitur
decoctu V. decocto adicitur Xv.a.S. decocto
vinum ac mel, ab aliquis et turis, piperis, murraemurrae S. -rra et
V. -rraeque X. myrre d. -rraeque Ev.
tertiae portiones, rursusque coquiturcogitur E. co-
quuntur d. in aereo vase ad
dentium doloresdolores et Xv.a.S,,Diosc. IV 30 Marc. 26, 66. epiphoras. radix decocta in vino torminibus
medetur et urinae difficultatibus ulceribusqueulceribusque VdfXH.
-bus Ev. vesicae
uesicae om.X., calculos frangit. semen vehementius urinam inpellit,
alvum vomitionesque sistit. privatim autem draconum morsibus
nouem ll.v. auxiliatur. sunt qui genicula VIIII vel uniusunus V. vel e
duabus tribusve herbis ad hunc articulorum numerum involvi
lana sucida nigra iubeant ad remedia strumae panorumve
fanorum (ra- d) uel Vd..Seren. 13. ieiunum esse debere qui colligat; ita ireita ire Xv. italia E. fi
aliae V. filie d1. fiale d2. sic abire D. statim abire coni. S. in domum
absentis, cui medeatur, supervenientique ter dicere,
ieiuno ieiunum medicamentum dare, atque ita adalligare
triduoqueseptem ll. v. id facere. quod e graminum genere VII internodia
habet, efficacissime capiti contra dolores adalligatur.
quidam propter vesicae cruciatus decoctum ex vino gramen
ad dimidias a balineisbalneis dEXv.a.G. bibi iubent.
cfr. Diosc. IV 54. Sunt quiquini V1dB. quin id V2. quod in E. quod illi Xv. etei (pro et) V. aculeatum gramen vocent trium
generum. cum in cacumine aculei sunt plurimum quini,
dactylondactilon X. actylon E. appellant. hos convolutos naribus inserunt extrahuntque
sanguinis ciendi gratia. altero, quodquo V. est aizooazio EX.
simile, ad paronychiaparo-
nychia v. -nyciae V. -nicia d. porontia E1. poronscia E2. po-
runscia X. et pterygia unguiuminguium Vd. et, cum caro
unguibus increvit, utuntur cum axungia, ideoideoque Vd. dactylondactilon X. da-
ceslon Vd.
appellantes, quia digitis medeatur.(cfr. Diosc. IV 31). tertium genus dactyli,
sedsed et E. tenuistenuius X., nascitur in parietinis autat (pro aut) V. tegulis. huic causticaea
ustica V.
vis est. sistit ulcera, quae serpunt. gramen capiti circumdatum
sanguinis e naribuse naribus om.EX. fluctiones sistit. camelos
necare traditur in Babylonis regione id, quod iuxta vias
nascitur.
Diosc. II 124. Nec faenofaeno X. fe- ll.S.
foe- v. Graeco minor auctoritas, quod telin
vocant, alii carphoscarpos EX.prob. B e Diosc., aliqui bucerasbuceros X., alii aegocerasalii
aegoceras om.EX., quoniam
corniculisconiculis X. carn- Vd1. semen est simile, nos siliciamsiliciam TB.
-ctam (-cta d) ll.X. siciliam v.. quomodo sereretur
serpetur V., docuimus suo loco. vis eius siccare, mollire, dissolvere.18,140
sucus decocti feminarum pluribus malis subvenitsubueni V1. -nire V2.,
sive duritia sive tumor sive contractiocontractioue sit V. -ones sint d. sit vulvae: foventur
, insiduntinsidiunt V. ; infusum quoque prodest.Pl. iun. 12, 17. Diosc. eupor. II 62. 59. furfures in facie
extenuatemendat dT.. spleni addito nitro decoctum et inpositum medetur
, item ex aceto. sic etet om.Xv.a.G. iocineriioci-
neris E. decoctum. Diodes
difficile parientibus semen eius dedit acetabuli mensura
tritumnouem ll.v. in VIIII cyathis sapae, utut S. aut ll.X. ut cum G. ad v. tertias partes biberentbiberent VdTS. -rint EG. (si add.X). bibere, ut qui biberint v.,
deindein VfS. deinde dT. de EX.del. G. in v. calidacalida v.
callide ll.TX. lavarentur, et in balineobalneo dEXv.a.S. sudantibussuadentibus V. dimidium
ex relicto iterum dedit, mox aa (f?)v.
in ll.TX. balineobalneo dTEXv.a.S. relicumrelictum X., pro
summo auxilio.Diosc. eupor. II 70. 74. farinam faenifaeni V. fe-
rS. foe- v. cum hordeo aut lini semineseminis Vd.
decoctam aqua mulsa contra vulvae cruciatus subiecitsubiecit EXv. obi- rTfS. idemidem
J. item ll.TfG. itemque Xv.
inposuitqueinposuitque VdTfS. -uit
EXv. imoimmo Vd. ventri. lepras, lentigines sulpuris pari
portioneportionem (-ne d) extra Vd. mixta farinaefarina
Xv.a.S. curavit, nitro ante praeparata cuteautē V.,
saepius die inlinens perunguique prohibensprohibent Vd. praecipiens v.a.H.. Theodorus
faenofeno ll.S. foe- v. miscuit quartam partem purgatipurgato V. nasturcinasturci VX. -rti rv. acerrimo
aceto adad om.EX. lepras. Timontimon ll.TfD cum U 529. tymon X. Damion
v ex ind. Damon H. semen feni acetabuli dimidii
mensuranouem ll.v. cum sapae et aquae VIIII cyathis adad om.EX. mensesmeses
dEX.
ciendos dedit potuipotui Vdf. -tu EXv. cfr. § 148.. nec dubitatur, quin decoctum eius
utilissimum sit vulvis interaneisqueinterraneis-
que V.item v. 20. exulceratis, sicuti semen
articulis atque praecordiis; si vero cum malva decoquatur
postea addito mulso, potuspotum S. ante cetera vulvis interaneisque
laudaturlaudatur—quoque
om.EX., quippe cum vapor quoque decocti plurimum
prosit. alarumquefortasse excidit alter genetivus, ut fuerit oris alarumque
aut alarum nariumque vel auriumque. cfr. XXIX 137. XX
92. XXII 88. etiam graveolentiamgrauiolentiam VXD. decoctum faenifaeni VX. fe- dTES.
foe- H. foeni graeci v.
semensemen VEXv(S). om.dTH(J). emendatemendat dTXv. dat VE.. farina porrigines capitis furfuresque cum
vino et nitro celeriter tollit.Pl. iun. 12, 15–17. 79, 9–11. (cfr. Diosc. eupor. I
148. 226. Scribon. 160. Marc. 36, 23. 45. 30.—Diosc. eupor. II 31). in hydromelite autem decocta
addita axungia genitalibus medetur, item pano, parotidi
, podagrae, chiragraediagrae EX., articulis, carnibuscarnibusque dv.
que X. quaequae Vdv. que E. qui X. recedunt
ab ossibus, aceto vero subacta luxatis. inlinitur et
lieni decocta in aceto et melle tantum. carcinomata subacta
ex vino purgat, mox addito melle persanat. sumitur
et sorbitio ee dEXv. et V. ex D. farina ad pectus exulceratumexulceratam V. longamque
tussim. decoquiturdecoquitur ego. diu dec- ll.Xv. tam diu
dec- CFW Müller p. 20. cfr. XXVIII 143. 144., donec amaritudo desinat; postea mel
additur.—Nunc ipsa claritas herbarum dicetur.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXV
lpsa quae nunc dicetur herbarum claritas, medicinae
tantum gignente eas Tellure, in admirationemadmi-
ratione d.
curae priscorum diligentiaeque animum agit. nihil ergo
intemptatum inexpertumque illis fuit, nihil deinde occultatum
quodquequodque VTEH. quoque fS. quaeque d. quod
v. non prodesse posteris vellent. atad V. nos elaborata
iisiis v. his ll.S. abscondere ac supprimere cupimus et fraudare
vitam etiam alienis bonis. ita certe recondunt qui pauca
aliqua novere, invidentes aliis, et neminem docere in
auctoritatem scientiae est. tantum ab excogitandis novisnobis V.
ac invandaadiuuanda dv.a.G. cfr. § 22. vita mores absunt, summumque opus ingeniorum
diu iam hocfuit
hoc d. fuit, ut intra unumquemque recte facta
veterum perirent. atad V., Hercules, singula quosdam inventa
deorum numeroumero V. addidere, omniumomnium om. man. Dal. ho-
minum D cum P. utique vitam clariorem
fecere cognominibus herbarum, tam benigne gratiam memoria
memoriam Vd. referente. non aeque haec cura eorum mira estest S cum Gron.
si ll.TD. (cfr. § 16. 70). del. H. esset v. in
iisiis v. his ll.C., quae satu blandiuntur autaut Ev. ac rT. cibo invitant: culminased culmina v.a.H. quoque
montium invia et solitudines abditasadditas V. omnesqueom-
nisque Ev.a.D. terrae
fibras scrutatiscrutatur d. invenere, quid quaequequaeque dv. queque V.
neque E. radix polleret, ad
quos usus herbarum filafila dES. -le V. folia v. pertinerent, etiam quadripedum
pabulo intacta ad salutis usus vertentes.
Minus hoc quam parpareat d. erat nostri celebravere,
omnium utilitatium et virtutum rapacissimi, primusque et
diu solus idem ille MM om.V.. Cato, omnium bonarum artium
magister, paucis dumtaxat attigit, boum etiam medicina
non omissa. post eum unus inlustrium temptavit Gaius
Valgius eruditione spectatus inperfecto volumine ad divum
Augustum, inchoatainchoato V. etiam praefatione religiosa, ut omnibus
malis humanis illius potissimum principis semper mederetur
mederetur TEH. me-
detur r. -dicetur v. maiestas.
Antea condiderat solus apud nos, quod equidem
inveniaminueni Ev. a.S., Pompeius Lenaeusieneis (pro lenaeus) V. Magni libertus, quo primum
tempore hanc scientiam ad nostros pervenisse animo
advertoanimaduerto dv.a. H.. namque Mithridates, maximus sua aetate regum,
quem debellavit Pompeius, omnium ante se genitorum diligentissimus
vitae fuisse argumentis, praeterquam fama,
intellegitur.cfr. Cels. V 23, 3—Gell. XVII 16. (Diosc. II 97.
Scribon. 177).—cfr. Plin. VII 88. Gell. XVII 17, 2.—Appian.
Mithr. 112 et Strab. X 4, 10 p. 477. uni ei excogitatum cotidie venenum bibere
praesumptis remediis, ut consuetudine ipsa innoxium fieret;
primoan primo ei (vel illi)? inventainuita Vd. genera antidotiantidotis quoniam
Vd.de errore cfr. v. 5., ex quibus unum etiam nomen
eius retinet; illius inventuminquentum V1. in quantum V2.
inuentum autumant v.a.S., sanguinemsanguine d.om.E. anatummanatum dEv.a.B. Pontic
arumponticarum B. -corum VdE2v. -taeorum E1 miscere antidotis, quoniam veneno viverent; ad
ilium Asclepiadis medendi arte clari volumina composita
extant, cum sollicitatus ex urbe Roma praeceptapraecepti V. pro
se mitteret; illum solum mortaliummortalium mitridates (-em v) Ev.a.G. certum estcertum est post locutum habentEv.a.D. XXII linguis
locutum, nec ee D. om. ll. de v. subiectis gentibus ullum hominem per interpretem
appellatum ab eo annis LVILVI dEv. LIII V2. olui V1f. LXI Brot., quibus regnavit.Seren. 1062–1064. is
ergo inin Vv(S).
om. r Brot. reliqua ingeni magnitudine medicinae peculiariter
curiosus et ab omnibushominibus dv.a. H. subiectis, qui fuerequi fuere om.Vd. magna pars
terrarum, singula exquirens scrinium commentationum harum
et exemplaria effectusque in arcanis suis reliquit,
Pompeius autem omni praedaregia praeda Ev.a.D. regia potitus transferre ea
sermone nostro libertum suum Lenaeum grammaticae
artis iussit vitaeque ita profuit non minus quam reipublicae
victoria ilia.
Praeter hos Graeci auctoresauctores VfS. -res medicinae
d(?)Ev. prodidere, quos suis
locis diximus, ex his Crateuascratenuas V. -eias Ven. Euax rex Arabum qui
de simplicium effectibus ad Neronem scripsit (conser- Verc.)
Crateuas (vel -eias) v.a.H (ex Marbodo de lapid. prol. 2 inter-
polantes)., Dionysius, Metrodorus
ratione blandissima, sed qua nihil paene aliud quam difficultas
rei difficultas Ev.a.S. rei intellegatur. pinxere namque effigies herbarum
atque ita subseripsere effectus. verum et pictura fallax
estest VdTfS. ex Ven. est ex v. est et EG. coloribus tam numerosis, praesertim in aemulationemaemulationem
VdfS. -ne Ev(U).
naturae, multumquemultum E (?) G. degenerat transcribentium socordiafocordia ego (et M Hertz).
fors (Tv. fors ll.J) uaria ll.Tv. follertia CFW Müller p. 20.
(pictura dicitur deterior fieri socordia)..
praeterea parum est singulas earum aetates pingi, cum
quadripertitis varietatibus anni faciem mutent.
Quare ceteri sermone eas tradidere, aliqui nene VdG. in E.del. v. effigie
quidem indicataindicata Ev. -cta rTf. et nudis plerumque nominibus defuncti,
quoniam satis videbatur potestatespotestas V. -atē dT. vimque demonstrare
quaerere volentibus. nec est difficilis cognitiodifficilis cognitio VdTfS. -le cognitu Ev. : nobis certe,
exceptis admodum paucis, contigit reliquas contemplari
cientia Antoni Castoris, cui summa auctoritas erat in
ea arte nostro aevo, visendo hortuloortulo
V. eius, in quo plurimas
alebat centesimum annum aetatis excedens, nullum corporis
malum expertus ac ne aetate quidem memoria aut
vigore concussisconcusis V1. -ussus V2.. neque aliud mirata magis antiquitas reperietur
repperietur VD.. inventa iam pridem ratio est praenuntians horas
—non modo dies ac noctes—solis lunaeque defectuumdefectum Vv.a.B(G). ;
durat tamen tradita persuasio in magna parte vulgi, veneficiis
et herbis id cogi eamque unameamque unam VdTfS. -que
nam E. -que num G. in eo namque v. feminarum scientiamscientia Vd.
praevalerepraeuale V.. certe quid non repleverunt fabulis Colchiscolcis V.
Mediamedea Ev.a.S. cfr. XXXV
26. 136. 137. 145. aliaeque, in primis Italaitala EG(J). -lica v. -la cis V1. -licis V2d.
-lis S. Circe discirce dis Ev. -ca edis d. -ca aediis (-des V2) V. etiam adscripta?
Aeschyl. ap. Th. H. IX 15, 1.—Plin. VII 15. Gell.
XVI 11, 1. 2.—Homer. b 228. Th. H. ibid. unde arbitror natum, ut Aeschylus e vetustissimis in
poetica refertam Italiam herbarum potentia proderet, multique
Circeios, ubi habitavit illa, magno argumento etiam
nunc durante in Marsis, a filiofolia V. orta om.E. eius orta gente, quoniamquō E. quos v.a.S.
esse domitores serpentium constat.
Homerus quidem primus doctrinarum et antiquitatis
parens, multusmultis Vd. alias in.admiratione Circae, gloriamgloria V. herbarum
Aegypto tribuit, cumcum NdEG. tum Vv. etiam tumtum
VdTfS. t .... N.om.EG. cum v. nunc D. quaequae del. v.a.G. rigaturrigatur ll. G. -aretur v. dicatur D. cfr. II 201. XIII 69.
Aegyptus illailla ll. v. an insula? cfr. V 48. non esset, postea fluminis limo invecta.cfr. Plin. XXI 159. Homer. δ 221. herbasherbis Vd.
certe Aegyptiasaegyptias
NEv. -tiis d. -tis V1. -ti V2. a a N(?)v (D). ab ll.S. regis uxore traditas Helenae suae plurimas
narrat ac nobile illud nepenthesne-
penthes v. De nephentes Vd. rheph- E. ne ...... s N. oblivionem tristitiae
veniamque adferens et ab Helena utique omnibus mortalibus
propinandum. primus autem omnium, quos memoria
novit, Orpheus de herbis curiosius aliqua prodidit. post
eum Musaeus et Hesiodus polium herbamher-
baru.N.cfr.§ 22. in quantum
mirati sintsint S. sunt Nll v. diximus. Orpheus et Hesiodus suffitionessuffustines
Vd. ... fitione. N.21,44 145
commendavere. Homerus et alias nominatim herbas
celebrat, quasquas dv. quae N. qua E. quam V. suis locis dicemus. ab eo Pythagoras
clarus sapientiasapientiae E. primus volumen de effectu earum composuit
, Apollini, Aesculapioaesculapioque Ev.a.S. et in totum dis immortalibus
inventione et origine adsignata; composite et Democritus,
ambo peragratis Persidis, Arabiae, Aethiopiae, Aegypti Magismagiis N.,
adeoqueadeoque dEv. adaeque V1. ad ... que N. aeque V2. adad om.E. haec attonita antiquitas fuit, ut adfirmaveritadfirmauit E. -aret C.
etiam incredibilia dictu.Aelian. nat. an. I 45. Xanthus historiarum auctor in
prima earum tradittradit NG(D). -didit ll.v.(S)., occisum draconis catulum revocatum
ad vitam a parente herba, quam balimbalim NEJ. -in v. -li V. -lum d. ballim S ex Etym.. M.
p. 186, 34 et Arcadio p. 30, 14. nominat, eademque
Tylonemtylonem VdS. thy- E(?)G
tillonem v., quemquam E. draco occiderat, restitutum salutisalute NV.. et
luba in Arabia herba revocatum ad vitam hominem tradit.
dixit Democritus, credidit Theophrastus esse herbam,
cuius contactu inlatae ab alite, quamquam v. qua NVdD. qui E.an de qua? cfr. XV 68. retulimus, exiliret
cuneus a pastoribus arbori adactusaductus Vd.. quae etiamsi fideetiam in fidei V.10,40
carent, admirationem tamen implent coguntque confiteri
multum esse quod vero supersit. inde et plerosque ita
videouim E. existimare, nihil non herbarum vi effici posse, sed
plurimarum vires esse incognitas, quorum in numero fuit
Herophilus clarus medicina, a quoin quo E. ferunt dictum, quasdam
fortassis etiam calcatascalcatis V1. prodesse. observatum certe
est, inflammariinflammari ll.v (contra argumenti ra-
tionem, ut videtu). an uel fanari? vulnera ac morbos superventu eorumearum E. qui
pedibus iter confecerintconfecerunt
V(?)S..
Haec erat antiqua medicina, quae tota migrabat
in Graeciae linguas. sed quare non plures noscantur, causa
estcausa est G. -sae si (nisi v) ll.v. quodquod
VEv. quidem d. eas agrestes litterarumque ignari experiuntur,
ut qui soli inter illas vivant; praeterea securitas quaerendi
obviaobuiam V. -ia in D. medicorum turba. multis etiam inventis desunt
nomina, sicut illi, quam retulimus in frugum cura18,160
scimusque defossam in angulis segetis praestare, ne qua
alesqua ales
EG. quales V. -lis d. qua auis (uis v) C. intretintrent E.. turpissima causa raritatisra-
ritas Vd. quod etiam qui
sciunt demonstrare nolunt, tamquam ipsis periturum sit
quod tradiderinttradiderunt E. aliis. acceditaccedat E. ratio inventionis anceps,
quippe etiam in repertis alias invenit casuscausas V., alias, utui (pro ut) Vd. vere
dixerim, deus.Pl. iun. 85, 1–3. cfr. Plin. VIII 152. insanabile ad hosce annos fuit rabidi canis
morsus, pavorem aquae potusque omnis adferens odium.
nuper cuiusdam militantis in praetorio mater vidit in
quiete, ut radicem silvestris rosae, quam cynorrhodon vocant
, blanditam sibi aspectu pridie in frutectofrutectu V, -eto v.a. G., mitteret
filio bibendam. in LaeetaniaLaeetania
Hübner Hermae I p. 341. lacetania dEG. late ca- V. lacte. In
Lusitania v. cfr. XIV 71. resres om.Vd. gerebatur, Hispaniaehispanae V. proxima
parte, casuque acciditaccedit V., ut milite a morsu canis incipiente
expavescere aquas superveniret epistulaet epistola E. orantis,
ut pareret religioni, servatusque est ex insperatoinspirato Vv.a.C. et postea
quisquis auxilium simile temptavit. alias apud auctores
cynorrhodicynrh. d. N. qui norodi V. una medicina erat spongiolae, quae in mediismedis ND.
spinis eius nascitur, cinere cum melle alopecias capitis
expleri. in eadem provincia cognovi in agro hospitis
nuper ibi repertum dracunculum appellatum caulem pollicari
crassitudine, versicoloribusa uersicolorib.
N.an & uers-? (nisi veto a—maculis post appellatum po-
nenda sunt, duobus versibus olim inter se commutatis). viperarum maculis, quemquem
V (?) C. quam Nrv.
ferebant contra omnium morsus esse remedioremedio H cum Gron. -ia ll. -ium v., aliumalium ll.TH. -us est v. quam
quos in priorepriori dE(?)v.a.S. volumine eiusdem nominis diximus. estest ego. sed
ll. v.24,143
huichoc Vd. alia figura, aliud miraculum exerenti seexerenti se S. -tis e E. -tis se G. -ti... N. exer-
centis e Vd. exeuntis e man. Dal. v. terra ad primas
serpentium vernationesuenationes Vd. bipedali fere altitudine rursusque
cum isdem in terrain condenticondentis (se cond- v) G., nec omnino occultato eo apparet
apparet v. -reret Nll. serpens, vel hoc per se satissatis ll.v. s, N. officioso naturae munerefunere E.,
si tantum praemoneret tempusque formidinis demonstraret.
cfr. Strab. XVI 4, 24 p 781.—Diosc. IV 2.
Marc. 35, 15. 25, 13. (cfr. Plin. XXV 84. 101). Nec bestiarum solum ad nocendum scelera sunt,
sed interiminterim om.dT. aquarum quoque ac locorum. in Germania
trans Rhenumre-
num V. castriscastra N. a Germanico Caesare promotis maritimo
tractu fons erat aquae dulcis solus, quaqua NEv. quo Vd. potapoto d. intra
biennium dentes deciderent compagesque in genibus solverentur
. stomacacensto-
magacen V. medici vocabant et scelotyrbenscelotyrben N2J. -turben (-bin d) N1VdBrot. sce- letorben Ev.a.B. -tirben B. -tyrben G. ea
maladist. G.. repertareperto
N. auxilio est herba, quae appellatur Britannica
, non nervis modo et oris malis salutarismaris V., sed contra
anginasanginas—contra om.N. quoque et contra serpentes. folia habet oblonga
nigra, radicem nigram. sucus eius exprimitur etet ex Ev.a.S. e radice.
florem vibones vocant, qui collectus, priusquam tonitrum
audiaturtoni-
trum audiatur ND. -rua audiantur 11. v. cfr. 142. 192. XXXVI
88., et devoratus securos insecuros in Vdv. -rus in N. in securus E. totum annum a metu
anginae praestatannum
—praestat ND. om. ll. reddit v.. FrisiFrisi (Sis N) gens tum NS
om. 11. v. Frisa codd. B. -si B., gens tum fida infida in Nll. v. del. B. qua castra erant,
monstraverenra uere
E. nostris demonstrauere v.a.S. illam. mirorque nominis causam, nisini V. forteforet E.
confines oceano Britanniae velutiueluti
Nll. v(J). -lut G. -lut e D cum U 530. propinquaepropinquae NdEv. -que
V. -quo D. dicavere. non
enim inde appellatam, quoniam ibi plurima nasceretur,
certum est etiam tum Britanniabrittania N1. -annia N2. libera.
Fuitdist. G. quidem et hic quondam ambitus nominibusno-
minis N.
suis eas adoptandi, ut docebimus fecisse reges. tanta70 sqq.
resres (ut res v) tanta Ev.a. H. videbaturuidebatur NTH.
ut debeatur Vd. debe- Ev. herbamherbarum N.cfr. § 12. -bam tum
Hauler. invenire, vitam iuvare, nunc fortassis
aliquisaliquis ll.S. -uibus G. credet aliquis v. curamcuram
G. cum Nll. v. hanc nostram frivolam quoque existimaturisexistimaris N. -rit Hauler. -mentur v.a. .G ;
adeo deliciis sordent etiam quae ad salutem pertinentportent (pro fordent) N. oportent Hauler..
auctores tamen, quarum inveniunturinueni (om.
uno versus untur—16 par est) N., in primis celebraricelebrare Ev.a.S.
parpars
V. est effectu earum digestodigestu N. in generageneratione (om. uno versu morborum—17 re-
puta) N. morborum. qua
quidem in reputationereputationem V. misereri sortismiseris ortis d. his ereris
hortis V. humanae subit,
praeter fortuita casusque et quae novaquae noua NdTJ. que et (quae ei S) noua VS.
quae nomina EH. nomina quae v. omnis hora excogitat
, miliamillia NEv.a.S. morborum singulis mortalium timenda. Qui
gravissimi ex his sint, discernere stultitiaestultitia v.a. H. stuili . e N. propeprobe N. videri
possitpossit dTEVen.(J). -sset N. potest V (?)v., cum suus cuique acac NVdD. ad Ev. praesens quisque atrocissimus
videatur. et de hocde hoc NEv(D). hoc rTfS. tamen iudicavere aeviaeui EBrot. aui Nv. aut
rTf. experimentaexperimenta (exsp- N. expri- V) Nll.TfBrot. -to v.,
asperrimi cruciatus esse calculorum a stillicidiostillicidio Ev. -cio (vel -cid . .) N. -ci Vd. vesicae,
proximum stomachi, tertium eorum, quaeque N. in capite doleant,
nondist. G. obab V. aliosalios NdEG. alio V. -iud v. fere morte conscitaconcita E (?)Lugd..
Aa om.Ev.a.G. Graecis et noxias herbas demonstratas miror equidemet quidem Vd.,
nec venenorum tantum, quoniam ea condicioe. condicio N vitae est,
utoptu. . is N. -timi Ev.a.S. mori plerumque etiam optumis portusport.. N. potus dT. sit, tradatquetra-
ditque VfSJ.... datque N.
MM om.V.. Varro, Servium Clodium equitem Romanum magnitudine
doloris in podagra coactum venenouenenum V.
ueneno—et om.N. crura perunxisse
et postea caruisse sensu omni aequeaequae N. quam dolore in ea
parte corporis.cfr. Cornel. Nep. ap. Plut. Luc. 43. sedset N. quae fuit venia monstrandi qua mentes
solverentur, partus eliderentur, multaque similia? ego nec
abortiva dico ac ne amatoria quidem, memormemor
NBas. -oro ll.v. Lucullumlucillum Vd.
imperatorem clarissimum amatorio perisse, nec alia magicamagica Vdv. magis E.
portenta, nisi ubiportenta nisi ubi om.E. cavenda suntan sint? aut coarguenda, in primis
fide eorum damnata. satis operae fueritfuerit VS. fuit rv. abundeque praestatum
praestitum v.a.S.lac. indicavit J; excidisse
videntur a dis priscisue vel tale quid. vitae salutares dixisse, .... ac posteapostea ll.v. pro ea Dcum P. inventasinuentas EG. -ta Vv. -tae d..
Homer. κ 302–306. (Diosc. III 47 = Plin. XXVI 33). Th. H. IX 15, 7. Clarissimalatissima E. laudat-
v.a.S. herbarum est Homero testeteste om.EG. quam
vocari aa om.d. dis putat moly, et inventionem eius Mercurio adsignat
contraquecontra quem Vd.
demonstrat v.a.S. summa veneficia demonstrationem. nasci
eam hodie circa Pheneumphaeneum V. et in Cyllene Arcadiae tradunt
specie illa Homerica, radice rotunda nigraque, magnitudine
cepae, folio scillae, effodifodi dT. autem nonautem non (autē n???) vet. Dal. autem ll.v(D).
haut J. haud S. cfr. Theophr. difficulter.
Graeci auctores florem eius luteum pinxerelutem pingere V., cum Homerus
candidum scripserit. inveni e peritis herbarum medicis
qui et in Italia nasci eam diceret adferriqueaffir-
maretque dT.ee J cum Strackio. om. ll. v. Campania
in
Vd.autumniautumni ego.
cfr. § 117. XXVI 46. mihi ll. v. mnemini J. aliquotaliquod V. diebus, effossam inter difficultatesdifficultatis VD.
saxeas, radicisradices V. xxx pedes longae ac ne sic quidem solidae,
sed abruptaeobrutae d..
cfr. Plin. XXVI 107. Ab ea maxima auctoritas herbae est, quam dodecatheon
duodecatheon Vd. vocantan uocant ut? cfr. XXXVII 195. omnium deorum maiestatemaiestate ego. -tem ll.v. commendantes.
in aqua potamqua pota E. omnibus morbis mederi tradunt. folia eius
septem, lactucis simillima, exeunt a lutealutae VdT. radice.
cfr. Homer. ε 401.
δ 232.—Diosc. III 147. Isid. XVII 9, 48. Plin. XXVII 85. Th.
H. IX 8, 6. Vetustissima inventu Paeonia est nomenque auctoris
retinet, quam quidam pentorobonpentorobon Ev. -toron d. -teron Vf. appellant, alii glycysidenglycysiden v(S).
-dem E(?)Brot.(D). cycliodem rT. -den f..
namnam VTfS.
om.d(?)Ev. haec quoque difficultas est, quod eadem aliter alibi
nuncupaturnuncupatur VdTv(S). -antur EG.. nascitur opacis montibus, caule interimo (pro
inter) d2. uno T. folia
digitorumquattuor ll.v. IIII, ferente in cacumine veluti Graecas nuces
II autquattuor aut quin-
que ll.v. v. inest hisiis Ev.a.S. semen copiosum, rubrum nigrumrubrumque nigrum V. -
que. haec medetur et Faunorum in quiete ludibriis. praecipiunt
eruere noctu, quoniam, si picus Martius videat,
tuendotuendo ll.v.
uolando coni. S. eruentem D. an ad tuendū (vel interdiu, ut XXVII 85)? in oculos impetum faciat.
Diosc. III 48. Th. H. IX 11, 2. 8, 7. Panaces ipso nomine omnium morborum remedia
promittit, numerosum et dis inventoribus adscrlptumadscripsit E.. unum
quippe Asclepion cognominatur, a quo isa quo is NJ. quos V. quō (quoniam) is Ev. qui dT.
(locus nondum sanatus). filiam Panaciampanaciam NTv(S). -ceam EG. pano-
ciam Vd.
appellavit. sucus estest del. H. eius est v.a.G. coactuscoactus dEv. -ct. s
N. coctus (aut coetus) V. ferulae qualem diximus, radice12,127
multi corticis et salsi. hac evolsa scrobema v. scrobem incipitR. repleri vario
genere frugum religio est ac terrae piamentumreligio—piamentum om.N..Diosc. III 48. ubi et
quonamet quonam NdTEVerc.(H). -niam VR. quoniam et v. et quo Bas. fieretferet N. modo autant Nll.fS. ac D. et v. quale maxime probaretur, inter peregrina
docuimus. id, quod equod e Nv. quod ae R. quod de
d. code V1. circo de V2. quod E. Macedoniamacedonia NEv. moniaco r. adfertur, bucolicon12,127
vocant armentariisarmentariis dv. -ris NVD. -ri E. sponte erumpentemerumpente N. sucum excipientibus
; hoc celerrimeceleberrime Vd. evanescituanescit VRS.. et in aliis autem
generibus inprobaturprobatur VRdf.cfr.
XII 127. maxime nigrum acac NEv. aut r. molle; id enim
argumento est cera adulteratiadulteratim V1. -atum V2dT..Diosc. III 49.—Th. H. IX 11, 1. Diosc. III 50. — Alterum genus
Heracleon vocant et ab Hercule inventum tradunt, alii
origanum Heracleoticumheraclem cum (tum R) VR. autant NVdTS. ide R.om.Ev. silvestre, quoniam est origano
simile, radice inutili, de quo origano diximus.—20,170
Tertiumtertium genus dT. panacespanaces dEv. plin- N. pina est
VR. Chironiumchir..... N. -rontum V2. hir- V1R. cognominatur ab inventore
. folium eius simile lapatho, maius tamen et hirsutius,
flos aureus, radix parva. nascitur pinguibus locis. huius
flos efficacissimus, eoque amplius quam supra dicta prodest.
Th. H. IX 11, 4. — Quartumuncos ego
posui. cfr. v. 14. [genus] palacespanacis E(?)Lugd., ab eodem Chirone repertum
, centaurion cognominatur, sed et Pharnaceonpharnaceon Nv.
-cion (far- R) VRES. -tion d., in
controversiacontrouersia ll.v(Brot.).
-iam G.e N. inventionis a Pharnacepharnace V2dv. -ci r. phar.. ce N. rege deductum. seriturseritur
NEv. serior rT.
hochuic dT., longioribuslongioribus quam NEv. flos rT. quam cetera follisfollis V. et serratis. radix odorata
in umbra siccatur vinoque gra???m adicit. aliaalia (om. post adicit) ego coll. Theophr. om. ll.v. eiuseius D.
ei . . N. huius ll.v.
genera duo fecere aliquialiqui NVRdS. alterum Ev., levisleuis ll.TH. -ioris v. an latius (folio)? cfr. Theophr. foliifoli NS. folio
VR., alterum tenuiustenuius NRdH. tunius E. tenuis VTed. pr. -ioris v..
Diosc. IV 35.—cfr. Diosc. IV 182. Heracleon siderion et ipsum ab Hercule inventum
estquattuor ll.v., caule tenui, digitorum IIII altitudine, flore puniceo, foliis
follis V. coriandri. iuxta lacus et amnes invenitur omniaque vulnera
ferro inlata efficacissime sanat.
Est Chironis inventum ampelosampelo VRd., quae vocatur
Chironia, de qua diximus inter vites, sicuti de herba,23,27
cuius inventio adsignatur Minervae.
22,43 sq.
Diosc. IV 69.Scribon. 181. Herculihercule V. eam quoque adscribunt, quae Apollinaris
autaut ego. aput V1. apud rv. del. D. apud alios, apud
nos U 531. a rabiealiisa rabie aliis ego coll. Scribon. arabilis VR. ar-
bilis E. arabas dv. ab alis D. a rabulis U. altercumaltercum dH(D).
cfr. ind. -rum r. -rcum siue altercangenum (-non G) v(S)., apud Graecos vero hyoscyamos
appellatur. plura eius genera: unum nigro semine, floribusfloribus R(?)B e Diosc. foliis Vdv. -lii E.
paene purpureis, spinosum calicecalice ego
e Diosc. (sublata dist.). talis VREv. -le dT., nascitur in Galatia; vulgare
autem candidius est et fruticosius, altiusaltius Ev
(om. Ven.). alterius rT. papavere;
tertii semen irionisirionis B. trionis Ev. -nes r. seminisemini v. seni VRd. semine E. simile estest ego. set E. sed rS. et v.
de enuntiati forma cfr. § 44., omnia insaniam
gignentia capitisque vertigines. quartum genus molle, lanuginosum
, pinguiuspinguium V. ceteris, candidicandidis V. seminis, in maritimis
nascens. hoc recepererecipere V. medici, item rufi seminis; nonnumquam
autem candidum rufescit, si non ematuruitematuruerit dT., inprobaturque
. et alioquialioquin dv.a.Bas. nullanullum Ev.a S(D). nisi cum inaruit legitur. natura
vini, ideoideo VR. -oque d(?)Ev. mentem caputque infestans. usus seminis et
peret per VRdv. inter E. se et suco expresso. exprimitur separatim et caulibus
catilibus VR. foliisque. utuntur et radice, temeraria in totum, ut
arbitror, medicina.Isid. XVII 9, 41. quippe etiam foliis constat mentem
corrumpi, si plura quamquattuor ll.v. IIII bibantbibantur d(?)v.a.S.
lac. indicavit J supplens biberunt. probabilius tot bibi iube-
bant. ; .... etiam antiqui
in vino, febrimfebri E. -rem v.a.S. depelli arbitrantesarbitrantes VRdJ. -ant et E.
-antur S. -abantur. Et v.. oleum fit ex semine,
ut diximus, quod ipsum auribus infusum temptat mentem,15,30
mireque, ut contra venenum, remedia prodidere iisiis Rv(S). /i/ V1. hi V2. his rC., qui23,94
id bibissent, et ipsum pro remediis, adeo nullo omnia experiendi
finefinem V., ut cogantcogant ego. cogeret (ortum ex cogent) ll. S.
-erent J. -erentur v. etiam venena prodesse.
Diosc. IV 188. Linozostisdesunt §§ 38–41 inVRdT. sive partheniumpar-
thenium ego. -ius Ea. -ion v coll. ind. Mercuri inventum
est. ideo apud Graecos Hermu poan multi vocant eam,
apud nos omnes Mercurialem. duo eius genera, masculus
etet a. cfr. § 80.
(an uel?). om.Ev. est D. femina, quae efficacior, caule et cubitali, interdum ramoso
indist. et
lac. indicavi ego coll. Diosc. exciderunt in caule II (binis). cacumine, ocimo angustioribus foliis, geniculisgeniculis Ev. oculis a....,
densis alarum cavis multis, semine in geniculis dependente
, feminae copioso, mari iuxta genicula stantestante & ego. -ntia Ea. -nte G. -nti v.et rariore
rariore
av(D). -ori E(?)G. ac brevi contortoque, feminae soluto et candido.
folia maribus nigriora, feminis candidiora;cfr. Diosc. eupor. II 92. radix supervacua
, praetenuis. nascuntur in campestribus cultis. mirummirumque aD.
est quod de utroque eorumeorum om.a. genere proditur: ut mares
gignantur, hunc facere, ut feminae, illam; hoc contingere,
si a conceptuconceptua E. protinus bibatur sucus in passo edanturve
foliafolia v. eo in lia Ea. decocta ex oleo et sale, vel cruda ex aceto. quidam
decocuntduabus Eav.tribus Eav. eam in novo fictili cum heliotropio et II veluel a2D. aliis a1. om.E. ant v. an binis
ternis? cfr. XXVI 72. III
spicis, donec cogaturcogatur D. coqua-
Ea. percoqua- S cum vet. Dal. cfr. XXXIV 170. excoqua- J.
decoqua- v..Hippocr. de morb. mul. I 63. 74. 82. 85; de nat.
mul. 8. 11. 18. 29. de morbis II 12. de int. affect. 34. decoctum dari iubent et herbam
ipsam in cibo altero die purgationis mulieribus per triduum
, quarto die a balineo coire eas. Hippocrates miris
laudibus in mulierum usumusu v.a.D. praedicavit hashas EaG. illas, easque v., atat
vet. Dal. ad Eav. hunc modum
medicorum nemo novit. ille eas volvae cum melle
vel rosaceo vel irinoirino EC. linino a. lilino v. vel lilinolilino J.
lirino EC. yrinino a. irino v. admovit, item ad ciendos
menses secundasque. idemhoc idem v. a. D. praestare potu fotuque dixit.
instillavit auribus olidisolidis
G. sol- Ea. surdis v. sucumsucum v. -co EaD. cfr. § 164. XXVIII
167., inunxitinunxit D. -itque Ev. inuinxit a. cum vino vetere
dist. ego. alvoaluo Ev. albo
aD.dist. ego..Diosc. IV 188. Scribon. 135. Marc. 30, 2. Seren. 515. Marc. 30,
61. folia inposuit epiphoris; stranguriae et vesicisuesicae v.a.S. decoctum
eius dedit cum murra et ture. alvo quidem solvendae
vel in febri decoquiturdecoquitur
Bas. -uatur Eav(D). quantum manus capiat in
IIduobus ll.v. sextariis aquae ad dimidias; bibitur sale et melle admixto
nec non cum ungula suis aut gallinaceo decoctadecocta S cum
vet. Dal. cfr. XXIX 80. -tae E. -tum v. mixtum aD.
salubrius. purgationis causa putavere aliqui utramque
dandam sivefiue ll.v. per se siue vet. Dal. an in cibo? cum malva decoctamdecoctam vet.
Dal. -tum Ev. -ta aD.. thoracem purgant,
bilem detrahunt, sed stomachum laedunt. reliquos usus
dicemus suis locis.
Diosc. IV 36. (cfr. Plin. XXXIV 152. Ovid. met. XII 212. Hygin. fab. 101). Invenisseinuenisse ego. -nies NEa.om. r. -nit
v. etet om.N. Achilles discipulus Chironis quaqui d. volneribus
dist. ego. medereturmederet R. —quae obob NdEv. co r. id Achilleosachilleos v. -eus VdE. -eū R. ach .. leo. N. vocatur—
acac V. hac rv. sanasse Teleplhumtelephema d. telerhuma R. -ruma V. dicitur. alii primum aeruginem invenisse
utilissimam emplastris—ideoque pingitur exex Ev(D). ea N. cia VR. eia dT. et a S. a fH.
cuspide decutiens eameam
NEv(D). om. rS. gladiogladius dT. in volnus Telephitelepi VR. —, alii
utroque usum medicamento voluntuolunt NdEv.
-ntatem V1R. -nt autem V2.. aliqui et hanc panacempanace VR.
Heracliamheracliam RED.
-leam VdJ. -leon v., alii sideritensideriten dfv(D). sid. riten N. -riaten
VR. -ritem E. -tim S. -tin G. cfr. XXII 41. et apud nos milifoliammilifoliam
ego. cfr. not. ad XXIV 152. millefoliam NEv(D). -ium rTfS. vocant,
cubitali scapo, ramosamramosa V., minutioribusin utioribus R2 in utilio- R1. quam feniculifeniculis
VRf. foliisfoliis Ev. folis ND. om. r.
vestitanuestitum Vd. ab imo.Diosc. IV 33. 35. (cfr. Plin. XXVI 140. XXV 34). alii fatentur quidem illam vulneribus
utilem, sed veram Achilleon esse scapo caeruleo pedali,
sine ramis, ex omni parte singulis foliis rotundis elegantereli-
ganter R. -tur V.
vestitam; aliiallis E. quadrato caule, capituliscapitulis RdTH. -tolis V.
-tibus Ev. marruviimarruuii ego. -uuti VR. -ubii rv. cfr. XIV 105 (M).
XXII 41. XXVI 93. u etiam XX 118. 241. 244 scribendum
fuisse videtur., foliisfolio d(?)Ev.a.S.
quercusdist. D. ; hacha .. N. haec E. hanc
v.a. D. etiam praecisos nervos glutinariglutinari D cum U 533. -re ll.v. an glutinant (mendo
frequenti: cfr. § 78. 83. XXIV 140. 24 al.)?. faciunt
aliialii
et ego. alia (=ali&) E. et VRdD. alii v. et sideritimsideritin ELugd. in maceriismaceritiis E. nascentem, cum teraturconteratur VR., foedi
odorisfoedioris R. ;Diosc. IV 34. (extr.: cfr. ib. 122). etiamnum aliam similem huic, sed candidioribus
foliis et pinguioribus, tenerioremtene-
riorem VRdTfS. -oribus EG. tenuioribus v (H). cauliculis, in vineis
nascentem, aliquialiqui ego.
-ioqui N. -ioque ll. -iam v. vero binumuinum V. qui- v.a. B. cubitorum, ramulis exilibus,
triangulisdist
ego coll. Diosc., foliofolio
filicis (fel- S) VdEv(D). cfr. XXIV 85. foliculicis R. felicis pediculo longo, betae semine, ones
volneribus praecipuas. nostri eam, quae est latissimo folio,
scopas regias vocant. medetur anginisanguinis VR. suumsuccus dT..
Diosc. III 101. 142. Th. H. IX 18, 7. (cfr. Plin. XXIV
130. XXVI 75. XXVII 134). Invenit et Teucer eadem aetate Teucrionteucrion NdEv. uorion r., quam
quidam hemionionhemionion B. -neon D.
... mioneon N. hermi- d. -oncon VR. -mineon E. -memon v. vocant, spargentem iuncosiugos VR. tenues, folia
parvadist. ego., asperis locislocis nascentem v.a.D., austeroaustero Ev. -re r.
aus .... m N.an austeram? saporesapore NEv. om. r.. numquam floremflo-
rem ego. cfr. XXVI 58. XXVII 78. XVI 65. -rentem ll.v. neque
nec quae ND. semen gignit. medeturmeditur V. lienibus, constatque sic inventam
: cum extaextat d. super eam proiectaprotecta
VR. essent, adhaesisse lienilient V1. lin. N.
eumquecumque V1R. exinanisseinanisse E.. ob id a quibusdam splenionple-
nion R. vocatur.
narrant sues, qui radicem eius edintedint NV1fS. edant dT. edunt V2Ev. ederint
R(?)G., sine splene inveniri.
quidam ramis hysopihiesopi V. -eropi R. surculosam, folio fabae, eodem nomine
appellant et colligi, cumcum VRdTfS. eum E.del. v. floreatfloreat V2fS. -re ad V1RE. -re dT. -rentem adhuc v., iubentiuuent E. —adeo
florereflore VR. non dubitant—maximeque ex Ciliciiscilicis V1. -ciae V2D. sed cfr. § 136.
V 96. 129. XIV 81. 109. XIX 128. XXI 31. 42; aliter XXIV
165. et Pisidiaepissidiae V. pesside R.
montibus laudant.
Diosc. IV 149. (cfr. Apollod. bibl. II 2, 2. Ovid. met. XV 326. Vitruv. VIII 21). Melampodismelampolis VRd. fama divinationisde ue-
natione VRd. artibus nota estnota est v. -tas VRE. -ta dT.. ab
hoc appellatur unum hellebori genus Melampodionmelam-
podium d.. aliqui
pastorem eodem nomine invenisse tradunt, capras purgari
pastopastor E. -ore man. Dal. v.a. C. illoilli E. animadvertentemanim-
aduertentem d2C. -tente Vd1Ev. -tite R., datoque lacte earum sanasse
Proetidasproetidas VdB. proeci- R. paroti- Ev.lac. indicavi ego coll. Theophr. ex-
ciderunt fortasse non constat auctoribus de generum inter se
differentiis. cfr. § 168 (XVI 48. XXIX 94) et XVI 16. 148.
166. XXIII 29. XXXI 74. aliter U 534 post quam ob rem
supplevit regni portione illum donatum esse. furentes..... quam ob rem de omnibus eius generibus
dici simul convenit.
Prima duo sunt, candidum ac nigrum. hoc radicibus
tantum intellegi tradunt plerique, aliialii & ego. alia VEd. alii Ev. cfr. § 43.et folia nigrinigra VR. -ro f. platano
platani Ev.a. H. similia, sedsed V2Rdv. s V1. et E. minora nigrioraque et pluribusplurie
V1R. divisuris
scissa, albialbi EB. alibi V1Rd. alii V2v. betae incipientisincipientes VRd., haec quoque nigriora et canalium
dorso rubescentia, utraque caule palmipalmari D cum U 535 contra Plinii usum. an palmeo
(cfr. XXVI 95) vel palmi altitudine (cfr. XII 48. XXIV 137.
XXVII 85)?, ferulaceo,
bulborum tunicis convolutoconuolto VR., radice fimbriata ceparum modonigro modo E..
nigro equie
quib: V. e quibus d., boves, sues necantur, itaque cavent id, cum
candido vescantur. tempestivum esse tradunt messibus.
Th. H. IX 10, 1–4. Diosc. IV 149. 148. 149. Isid.
XVII 9, 24. plurimumdist.
U 536. autem nascitur in Oetein oete ES. -ta v. nocte e r. monte et optimumopi-
mum VRdf.de mendo cfr. XVIII 78. 263. XXXV 47., uno
eius loco circa Pyrampyrum E. ep- v.a.B.. nigrum ubique provenit, sed melius
melius Ev. om. r. in Heliconeelicon eicone V., qui mons et aliisalias VRTfS. laudatur herbis. candidum
probatur secundum Oetaeumoetaeum C. -teum
v. oetum E. eteum V1R. eteu r. (Oetaeum secundum v.a.S). Ponticum, tertio loco
Eleaticumelaticum R., quod in vitibus nasci ferunt, quarto Parnasiumparnassium E(?)Lugd.,
quod adulteratur Aetolico ex vicinouicino v. uinicio
ll.. nigrum ex his Melampodium
vocant, quo et domusdomos R(?)v.a.D. suffiuntsufficiunt VR. purgantque, spargentes
et pecora, cum precatione sollemni.Th. H. IX 8, 8. 6. Diosc. IV 149. hoc ethoc et v. hoc
est 11. religiosius
colligitur, primum enim gladio circumscribitur,
dein qui succisurus est ortum spectatspectet d. expectate VR. et precatur, ut id
liceat sibi concedentibus diis facere observatque aquilae
volatus; fere enim secantibus interest, et, si prope advolavit
aduolauerit
dv.a.G., moriturum illo anno qui succidat augurium est. nec
album facilefacere E. colligitur, caput adgravans maxime, nisi praesumatur
alium et subinde vinum sorbeatur celeriterque
fodiaturfodietur VRd..Th. H. IX 10, 4. Diosc. IV 149. Marc. 30, 17.—
Val. Max. VIII 7 ext. 5. cfr. Petron. 88. nigrum aliialii dTEv. -iam V. -iū R. encymonencymon
dTEJ. uocy- (-ci- R) r. ectomon H cum Bodaeo e Theophr. et
Diosc. ent- B. euchymon v. vocant, alii polyrrhizonpoliriton VR..
purgatuomnine VR. per infernainterna d., candidum autem vomitione causasque
morborum extrahit, quondam terribile, postea tam promiscuum
praemiscum V1. praesum- R. praecipuum V2, ut plerique studiorum gratia, ad pervidendaprevidenda V. praeui- R.
acrius quae commentabantur, saepius sumptitaverintsumtitauerint (sumpti- v)
dv. -runt E. summitauerunt r.. Carneaden
lac. indicavit S. excide-
runt fere se eo purgauisse. cfr. Val. Max. et Gell. responsurum Zenonis librisGellius XVII 15, 6.—Diosc. IV 150. (Th. H. IX 9, 2). 148. Scribon. 10.
Marc. 1, 10.. . .. DrusumqueDrusum-
que ego. -sum quoque ll. v. apud
nos, tribunorumtribus nurum V1R. -bunum
V2. popularium clarissimum, cui ante omnisomnis VS. -nes rv.
plebsplebs TEv. pies d. pliet V1R.
placet V2. adstansadstans Tv(S). ast- dD. st- E(?)G. arstane V. as
stare R. plausitphousit V1R. phous id V2., optimatesobtumatem (-tim- V2) V.
-tes D. obtutes E. vero bellumuerm bello V1. uerrem bello V2. Marsicum inputavere
importauere dT., constat hoc medicamento liberatum comitiali
morbo in Anticyra insula. ibienim ibi dE. enim tutissimetutissime om.d. sumitur,
quoniam, ut diximus, sesamoidessesamoidē R. admiscent. Italia veratrum22,133
vocat.
Farina eorum per sese ex mixta Rd. et mixta radiculaeradiculae VRdfv(S). -la EVerc.(G)., qua lanas
diximus lavari, sternumentumsternutamentum dv.a.G. facit, amboque somnumsomnum
discutiunt coni. Dal..19,4 24,9Th. H. IX 8, 4.—Diosc. IV 149 (148). leguntur autem tenuissimaetenuis summa R. radices brevesquefebresque E1.
-re uique E2. ac velut
decurtataedecorticatae V2. et imaeet imae VRdfS. etiam
hae Ev.. nam summa, quae est crassissima, cepis
similistam??? R, canibus tantum datur purgationis causa. antiqui
radicemradice VR. corticecorticis VRd. quam carnosissimocarnosissimam d. crassiss- man.
Dal. seligebanteligebant dv.a.G., quoquo dv. quod VRS. quae E. qua
man. Dal. tenuior
eximeretur medulla; hanc umidis spongeis opertamopergas V. turgescentemque
acu inacu in REG. ac uim V. ac
ui d.del. v. longitudinem findebant, dein fila in
umbra siccabant hisiis R(?) va.S. utentes. nunc ramulos ipsos ab radice
quam crassissimicraffiffimi ego. graui- ll.v.
grandi- CFW Müller p. 20. de mendo cfr. XXIX 132. corticis ita dantita
dant G. -ntes ll.Tfv(D). radiantes J. an tendentes (sc. seligunt)?
cfr. XXVII 124.. optimum quod acreagre VR. gustugustum R.
fervensque in frangendo pulverem emittit. durare vimuim eius Ev.a.S.
xxx annis ferunt.
Diosc. IV 149.Marc. 30, 17. Nigrum medetur paralyticis, insanientibus, hydropicis
, dum citracytra V. cyta R. febrim, podagrisfebri podagri VRd. veteribus, articulariis
morbis. trahit ex alvo bilem, pituitaspituitis VRd., aquasex aqua v.a.J.. datur ad
leniter molliendammolliendo VR. alvum plurimum drachma unauna VTfS. ma upa E., modice
IIIIquattuor ll.v. obolis. miscueremiscere VR.an vero miscent? de mendo cfr.
§ 43. aliquialique V. et scamoniumscamonium VRD. -neam v. scammonium fES.
-niam d. -neam C. cfr. XXVI 59. (scamonia Scribon. 140. 254.σκαμμωνίαTheophr. Diosc.), sedsed ut ius R. tutius salem.
in dulcibus datum copiosius periculum infert. oculorum
caliginem fotu discutit;cfr. Pl. iun. 96, 11 sqq. ob id quidam et inunxere trito.
strumas, suppurata, duritias concoquit et purgat, item fistulas
eximium VRf. tertiotertia v.a.S. die exemptum. verrucas tollit cum squamasquamis Ev.a. S. cfr. XXXIV 107. 108. 109. 154.
XXXVI 182. IX 113; contra XXX 107. aeris
et sandaraca. hydropicorum ventri inponitur cum farina
hordeacia et vino. pecorum et iumentorum pituitas sanat
surculo per aurem traiecto et postero die eadem hora
exempto, scabiemscabia R. quadripedum cum ture, ceracera VRdv(S). aut cera E(?)B(C) e Diosc. et cera Ven. acac B
e Diosc. haric R. haro r. aro v. an cedria? cfr. XXIV 17. picepide E1. veluel v. uelut ll.
cum pisselaeo.
Diosc. IV 148. Album optimum, quod celerrime movet sternumenta
sternutamenta dv.a. H. (itemV2infra v. 5)., sed multum terribilius nigro, praecipue si quis
apparatum poturorumpu-
turorum V. potuum d. apud antiquos legat contra horrores,
strangulatus, intempestivas somni viresaures R., singultussingultos VR. infinitos
aut sternumenta, stomachistoma
VR. dissolutiones, tardiorestardiores Ev. om. r. vomitus
aut longiores, exiguos aut nimios. quippe alia dare soliti,
quae concitarent vomitiones, ipsumque helleborum extrahere
extrahere J cum Strackio.
-rent ll. v. medicamentis aut clysteribus, saepius etiam sanguine
venis emisso. iam vero et cum prospere cedat, terribiliusterribilius ego. -li uisu EG. -lis uisu rTf. -lius
uisu in v.
variis coloribus vomitionum et post vomitiones observationeobseruationem VR.
alvi, balinearum dispensatione, totius corporis cura, antecedente
omnia haec magno terrore famae, namque tradunt
absumi carnescarnes VRdTfS
coll. § 67. adde XXIII 126. 127. 150. XXIV 93 al. -nem
Ev (D)., si coquaturcoquatur VREv (sc. helleborum). -antur dTS. una. sed antiquorum
vitium erat quod propter hos metus parcius dabant, cum
celerius erumpat, quoquod E. largius sumitur. Themisonthebison VRdf. binas,
nondedit dT. donauit v.a.G. amplius, drachmas datavit; sequentes et quaternas
dedere claro Herophili praeconio, qui helleborum fortissimi
ducis similitudinisimilitudine E. aequabat; concitatis enim intus
omnibusomnibus Ev. -ium r. ipsum in primisin primis
—20 incisum Ev. om. r. exire. praeterea mirum inventum
est, quod incisum forficulisforcipibus Brandis de aspir.
Lat. p. 37., ut diximus, cribrantcribant VR. scri- v. a.B. : cortex53
remanet, hochoc Ev(D). hue
VR. hunc dTJ. inaniuntinanito v.a.G. ; medulla cadit, haec in nimia purgatione
data vomitiones sistit.
cfr. Cels. II 13. Cavendum est felici quoque cura, ne nubilo die
detur, inpetibilesquoque (pro quippe) E.
(quippe impatibiles v.a.H). quippe cruciatus existunt. nam aestate
potiusquoque (pro quippe) E.
(quippe impatibiles v.a.H). quam hieme dandum non est in dubio. corpus VII
diebus ante praeparandum cibis acribus, abstinentia viniuini—2 abstinentia om.E.,
quarto et tertio die vomitionibus, pridie cenae abstinentia.
album et in dulci datur, aptissime vero in lentelaene E. lacte v.a.H. autut E. pulte.
nuper invenere dissectisdisse et his VR. raphanis inserere helleborum
rursusque conprimere raphanos, ut transeat vis, atque
lenimentolinimento Vf.quattuor ll.v. dare. reddi post IIII fere horas incipit; totuml
opus septenis peragitur horis.cfr. Gels. III 23. medetur ita morbis comitialibus
, ut diximus, vertiginiuertigine R., melancholicismelangonicis VR., insanientibus,52
lymphatislympharis E1. -aticis
dv.a.D. cfr. XXX 84., elephantiasi albae, lepris, tetano, tremulis, podagricis
, hydropicis incipientibusque tympanicistympaniticis H., stomachicisstomacicis V.
-atitis df.,
spasticis cyniciscynicis Eman. Dal. H. quin- rT. clin- v., ischiadicissciadicis VR., quartanis, quae aliter non desinant
desinat VR., tussi veteri, inflationibus, torminibus redeuntibus.
Diosc. IV 148. Geop. XIII 4, 1. 6.—Gellius XVII 15, 7. (cfr. Cels. V 27, 4),—Marc. 4, 66. Vetant dari senibus, pueriset pueris R(?)v.a.S., item mollismollibus VRv.a.G. ac feminei
corporis animive, exilibus aut teneris, et feminis minus
quam viris, item timidis aut si exulcerata sint praecordia
vel tumeant, minimemine V. minimeue v.a.H. sanguinem excreantibusexcerantibus R. causariisvecausariis uel REv.a.S.
lateredist. ego.. faucibus////faucibus d. uel fauc- v.a.S. medetur extra corpori inpositumcorpori inpositum ego. -ris ll. v. cfr. XXVI 65. XXXI 101. (post extra lac. indicavit J e coni. S).,eruptionibus
pituitae cum axungiaacxungia V. salsa inlituminlitum ego. illit- dEV. inlinit- rS. cfr. XXIII 26. 124., item suppurationi
veteri. muresmores VR. polentaepolentae (pul- VRD)ll.TfH. -ta v. admixtum necatnegat V.. Galli sagittas
in venatu helleboro tingunt circumcisoque vulnere
teneriorem sentiri carnemcarnem sentiri Rd. adfirmant. muscae quoque necantur
albonecantur albo Ev(D). albo (aluo VR) necantur r S. tritotrito dv. tritū r. et cum lacte sparso. eodem et phthiriasis
emendatur.
Ipsi Mithridati Crateuasgrateuas VR. adscripsit unamunam VREv. quam dT., Mithridatiam
duo Ev. vocatamuocatam Ev(D). -cant rTfS. -cat P. an uocans (scriptum olim uocam)?. huichuic Ev. hoc r. foliafolia—acantho Ev.om.r. II a radice, acantho similia,
caulis inter utraque sustinens roseumrose in E. altera VRd. florem.med.: Diosc. III 115. alteram
Lenaeuslenaeus G. -nius ll. -nem v., scordotimscordotis R. sive scordioniscordion E., ipsius manu adscriptamdescriptam C Bas. an recte?,
magnitudine cubitali, quadriangulo caule, ramosam, quernaquerna S e coni. H. -nae ll.v.
similitudine foliis lanuginosis. reperitur in Ponto campis
pinguibus umidisque, gustus amarigustu amara dT.. est et alterius generis,
latioribus foliis, mentastromen/tra/sto V. m???stransto R. similis, plurimosqueplurimosque dv. -moque r. utraque ad
suss per se et inter alia in antidotis.
Diosc. IV 8. Polemoniampolemoniam v. -oni Vd. -on R. polimonia E. aliiali VdD. philetaeriam v. -echeria d. filecheriam VR. -eteliam E. Philetaeriam aa dEv. ar r. ab D. certaminecestamme V. regum
inventionis appellant, Cappadoces autem chiliodynamiamchiliodynamiam (chilo- RE.
chylo- V) VRED. -mum dv. -mum S ex ind..
radice crassa, exilibus ramis, quibus in summis corymbi
dependentdist. ego. cfr. Diosc. nigro semine, cetero rutae similis, nascitur in
montosismontosis VREv (D). cfr. XXVI 72. montibus dT.
-tuosis H (an recte? cfr. § 70. XXVI 97. XVIII 70. XVII
18. XVI 16. 72. XV 131. XII 102. XI 280. VI 45. V 18.
II 194)..
Diosc. IV 41. (cfr. Geop. II 6, 29). Eupatoria quoque regiam auctoritatem habet, caulis
lignosi, nigricantis, hirsuti, cubitalis et aliquando amplioris,
foliis per intervallaper interualla ll. v. cfr. ex interuallis § 71. (79).
XXVI 108. (32). quinquefoliiquinquefoli VRdS. aut cannabis, per extremita
tesextremitates Gron. e Diosc. (cfr. XXIV 108). temitalis ll. ambitum v.a.S. incisis quinquepertitoan quinquepertitis? cfr. Diosc., nigris et ipsis plumosisqueplurimos is quae V.
-mis bisque d.,
radice supervacua. semen dysintericis inin om.V. vino potum auxiliatur
unice.
Diosc. III 6. Centaurio curatus dicitur Chiron, cum Herculis
excepti hospitio pertractanti arma sagitta excidissetexcidisset Ev. -sset et VR. -sset ei dTS. in
pedempede VRdT., quare aliqui Chironionchoroniom V1. -ium V2d. vocant. folia sunt latalate V. et
oblonga, serratoserrata v.a. G. sed cfr. XXIV (130). 137. XII 22. ambitu, densidensi ego coll. Diosc. -sa ll. v. ab radice caulescaule V. ternum
cubitorum, geniculati—in his capita ceu papaverum—,
radix vasta, rubescens, tenera fragilisque, ad bina cubita,
madidaaddida R. suco, amara cum quadam dulcedine.Pl. iun. 74, 11–14. nascitur in
collibus pingui solo, laudatissima in Arcadia, Elide, Messenia
, Pholoepholoe (-oe et B) J e Diosc.
phorpe d. -poe VR. -rus e E. -ruo et v., Lycaeolycaeo B. -ceo R.
liceao E. -ceo rv., et in Alpibus vero plurimisque aliis
locis. in Lyciain licia V. infcia E.del. G. quidem et ex ea Lycium faciunt. vis in
vulneribus tanta est, utest ut J. sicut VRd. uisut E. ut v. cohaerescere etiam carnes tradanttradat VRd. -atur S.,
siduabus ll.v. coquaturcoquatur VRdJ. -antur Ev(D). cfr. Diosc. et § 57. (contra Pl. iun.). simul. in usu radix, tantum II drachmis
bibenda quibus dicetur, si febris sit, in aqua tritatrita medetur RS., ceteris
in vino. medeturmedetur om.R(d?)S. et febriumfebrium ego. cfr. XXIII 48. VIII 119. obuium VEE. -ius dTD. omnium B. ouium v(G). iisdem H cum P.
uoluarum J. morbisomnibus (pro morbis) S cum P. decoctae sucus.
Diosc. III 7 (cfr. 6). Isid. XVII 9, 33. Pl. iun. 107, 21 (Plin. XXV 127). Estsed V.an est et? alterum centauriumcentaurion f(?)v.a.J. (item infra v. 1. 2). cognomine lepton, minutis
foliis, quod aliqui libadionlibadion v e Diosc. -deon ll.D. vocant, quoniam secundum
fontes nascitur, origano simile, angustioribus et longioribus
foliis, anguloso caule, palmumpalmum Ven.(S) cum B e Diosc. paulum ll.f. -lulum v(C). alto, fruticosumfruticosum ego. cfr. § 72. 73. 82. 89. -cum VEd. -cantu E. -te G. -ti v., floreflore VRdv. ue re E. lychnidis
lychnidis B. -henidis ll. v., radice tenui et supervacua, sucosuco Ev. suo r. efficax. ipsa herba
autumno legitur, sucussuccos VR. succis d. e frondese fronde d. effronte VR.. quidam caules concisos
madefaciunt diebus XVIII atque ita exprimunt. hoc centaurium
terrae Ev. om. rT. nostri fel terrae vocant propter amaritudinem
summam, Galli exacumexacum VRdfv(S). -con C. exea E., quoniam omnia mala medicamenta
potum ee dEv(D). om. r S. corpore exigatexsiccat Ev.a.B. per alvum.
Th. H. IX 8, 7. Tertia est centauris cognomine triorchis. qui eam
secat, rarum est ut non vulneret sesesi sese V. sed sese R.. haec sucum sanguineum
emittitemittit ego. mittit ll.v. cfr. vol. III p. 493.. Theophrastus defendi eam inpugnarique
colligentes tradit a triorchetriorchi S coll. X 204. 207. accipitrum genere, undeunde dTS. ū R.om. r. a quo v. et
nomennomine VR. accepitaccepit Rv. accipit rTf.. inperiti confundunt haec omnia et primoprimo VRdG. pro E. uni B. uini v.
generi adsignant.
Diosc. IV 13. 14. Th. H. IX 18, 6. Clymenus a rege herba appellata estest v. si VEE. sed d., hederae
foliis, ramosa, caule inani articulis praecinctaan praecincto?, odore gravi
et semine hederae, silvestribus et montuosismontosis v.a.H. nascens.
quibus morbis pota medeatur, dicemus, sed hichinc E. indicandum
est, dum medeatur, sterilitatem potapotam VE. etiam viris fieri.
Graeci plantagini similem esse dixerunt, caule quadrato,
folliculis cumcum Ev. in rf. (an semine in folliculis? cfr. XIX 119. XXI 177. XXII 58. XXVII 25). semine inter se inplexis velutiueluti S cum vet. Dal. uelut in ll.v(J). cfr. Diosc. et XXVI 58. polyporum
cirris. et sucus autem in usu, vi summa in refrigerando.
Diosc. III 3. Gentianam invenit Gentius rex Illyriorum, ubique
nascentem, Illyricoin Illyrico v. sed cfr. XXI 53. XIX 110. aliter XXI 40.
praestantissimo R. tamen praestantissimam, folio fraxini,
sed magnitudine lactucae, caule tenero, pollicis crassitudine
trium ll.v (pro ternum, ut § 66)., cavo et inani, ex intervallis foliato, III aliquando
cubitorum, radice lentacubitorum radice lenta om.VR (d?)., subnigra, sine odore, aquosis
montibus subalpinis plurima. ususplutim ausus V. in radice et suco.
radicis natura est excalfactoria, sed praegnantibus non
bibendabibendū VR..
Diosc. IV 3. Invenit et Lysimachus quae ab eo nomen retinet,
celebrata Erasistrato. folia habethabet et (ut V2D) VRD. salicis viridia, florem
purpureum, fruticosa ramulis erectis, odore acri. gignitur
in aquosis. vis eius tanta est, ut iumentis discordantibus
iugo inposita asperitatem cohibeatchoibeat V..
Diosc. III 117. (118). 119. (120). cfr. XXVII 28. 55. Mulieres quoquequoque om.E. hanc gloriam adfectavere, in
quibus Artemisiaartem est a V1R. -emia est
V2. uxor Mausolimausalo R. adoptata herba, quae antea
parthenisparthenix VRd. vocabatur. sunt qui ab Artemideharchemete V1. -mede
V2. Ilithyiailithyia E(?)G. litida r. artemisiam v. cognominatam
putentputant REDal., quoniam privatim medeatur feminarum
malis. estest om.Ev.a.G. autem absinthiiautem absenti R. absinthii autem
v.a.G. modo fruticosafructicosa R., maioribus foliis
pinguibusque. ipsius duo genera: altioraltior ll.TfS. -tera v. an ualdior?
cfr. Diosc. latioribus foliis,
altera tenera tenuioribustenuioribus v. tenerio- ll. Brot.an tenuioribus.
est non? cfr. Diosc. (et—nascens post pinguibusque (v. 13)
transponi voluit P). et non nisi in maritimis nascens.
sunt qui in mediterraneismediterranis VR. eodem nomine appellentappellant (ape-
V) VRv. a. G., simplici
caule, minimis foliis, florisflores v.a.G. copiosi, erumpentiserumpentes Vdv.a.G. cum
uvauuam V. maturescit, odore non iniucundoiucundo E.. quamquam d(?)v. quem rfD. quidam botryn
botryon VRdf.dist. ego., aliialis V.om.dT. ambrosiam vocant, talis in Cappadocia nascitur.
Th. H. IX 13, 1 (cfr. Marc. 33, 63). Diosc. III 138. 139. Nymphaea nata traditur nymphaa nympha dv.a.G. zelotypia erga
Herculemdist. J cum Strackio. (lac. post simili statuit S). mortua—quare Heracleon vocant aliqui, alii
rhopalonopalon VRd. a radice clavae simili—, ideoque eos, qui biberint
eamdist. ego coll. Diosc. et XXVI 94. XII diebus, coitu genituraque privari. laudatissima in
Orchomenia et Marathone. Boeoti mallonmallon ll.fJ. madon B e Theophr. timalon v. vocant etuocant et ES. -nt heę d. -nt qui et v. ucantem V mic- R. semen
edunt. nascitur in aquosis, foliis magnis in summa aquaaqua Ev. qua r.
et aliis ex radiceradice prodeuntibus v.a. S., flore lilio simili et, cum defloruit, capite
capiti v.a. H.dist. J e Diosc. papaveris, levileui ego e Diosc. in ll. v. tenui H e coni. Dal. (lac. post in statuit J). caule. secatur autumnoautumno v. -ni VRd. autumno—5 siccatur om.E. radix nigra,
in sole siccatur. adversatur ita lieniita lieni ego. cfr. Diosc. et XXVI 76. CFW Müller p. 20. et alium dEv. om. r. ei allium vel aluinis B. ea alui malis J.. est etet om.E. alia nymphaea
in Thessaliaissalia R. his alia
V., amne Peniopeneo dB. peonio v., radice alba, capite luteo,
rosaerore V. magnitudine.
Diosc. III 86.cfr. Plin. V 16.—Homer. X 444. Invenit et patrum nostrorum aetate rex Iuba
quam appellavit Euphorbeam medici suisuo VR. nominenomine
del. v.a.B. -ine et B.. frater isfrater is R(?) H cum P. -tris rTv.
fuitfuit VRdH cum P. fui et E.del. B. nomine et v. Musae, a quo divum Augustum conservatum indicavimus
. iidem fratresfractes d. instituere a balineisab alienis V. -igenis E. frigidafrigidam V. multamulto VRdT.19,128
corpora adstringereastringi v.a.H. ; antea non erat mosmos dEv. om. r. nisi calida tantum
lavari, sicut apud Homerum etiaman et (pro sed)? invenimus.extr.: Isid. XVII 9, 26. Solin. 24, 9. Pl. iun. 110, 19. sed
Iubae volumen quoque extat de ea herba et clarum
praeconium. invenit eam in monte Atlante&lante R., specie thyrsispecie thyrsi H cum Salm. -ie
tunsi VRdTf. spectetur si E. -tatur v.,
foliis acanthinis. vis tanta est, utut G. uel ll. D.
ut uel v. e longinquo sucus excipiatur
excipitur VD. incisaincisae R (?)Ev.a.S. conto; subitursubitur ll.TS. subditur G. -tis H cum P. suscipitur man. Dal. v. excipulisexcipulis dEv(H). -lus r G. ventriculo haedino.
umor lactis videtur defluensdefluens Salm. -uere ll.TS. effluere v. ; siccatussiccatur dv.a.G. cum coiitcum coiit EG. cuncto (-ti R)
sic r. conto. Sic v., turis
effigiem habet. qui colligunt, clarius vident. contra serpentes
medetur quaculnque parte percussa vertice inciso
et medicamento additoabdito S cum P. | taedio VJ (sc. legendi, cfr. Diosc.δεδοικότες). tedio rT. tepido S cum Salm. haedino v. ibi.cfr. Diosc. IV 170 extr. (Plin. XIII 114. XXVII 70).
Diosc. praefat. p. 3. Gaetuli, qui legunt, taedio
lacte adulterant, sed discernitur igni; id enim, quod sincerum
non est, fastidiendum odorem habet. multum infra
hunc sucum est qui inin Ev. infra r. Galliagillia V. galliam d. fit ex herba chamelaea, granum
cocci ferente. fractusfractus—9 siccet a suo loco aberravisse videntur et pertinere ad v. 1 post effigiem habet. hammoniaco similis est, etiam
levi gustuan gustatu? cfr. nota ad XXVII 22 et XXVIII 90. os accensum diu detinensaccensu diu retinens dT. et magis ex intervallo
, donec fauces quoque siccet.
Diosc. II 152. Th. H. VII 8, 3. cfr.
Isid. XVII 9, 50. Celebravit et Themisothemiso S. -isso VR. -ison
Ev. temiso dT. medicus vulgarem herbam
plantaginem tamquam inventor volumine de ea edito.
duo eius genera: minorminora VR. angustioribus foliis et nigrioribusfoliis et nigrioribus om.E.
linguae pecorum similissimillimis R(?)v. sed cfr. § 81. 82., caule anguloso in terrain inclinato
, in pratis nascens; altera maior, foliis laterumlacerum d. modo
inclusa, quae quiaqueque quia VdE. septena sunt, quidam eam heptapleuron
vocavere. huius et cauliscaulis Ev. om. r. cubitalis est. et ipsaipsa ego (et dist.). uapi ll. napi J. uua api D. napi similis v. angulosus Brot. cum vet. Dal. locus nondum sanatus. possit conici[et] campis, ut § 63. XXIV 59, vel lac. statui: et radices crassitudine digitali). in umidis
nascitur, multo efficacior. miramira om.E. vis in siccando densandoque
corpore, cauterii vicem optinens. nulla res aeque
sistit fluctiones, quas Graeci rheumatismos vocant.
Diosc. IV 126. 127. Isid. XVII 9, 49. Iungitur huic buglossosboglossos Vdv.a.C., boum linguae similis,
cui praecipuum, quod in vinum deiectadelecta Vd. animi voluptates
uoluntates d. auget et vocatur euphrosynum. iungituriungetur d. et
cynoglossoscynoglos Vd. caninamcaninam S. -nan V. -nas dTEv. cannina R. linguamlinguam V2in ras. J. -ua R. -uas dTEv. del. S. imitataimitata J. -tato E. -tatur dTS. -ta R. -tans v. imittata V2. -ttat V1., topiariis operibusopiaris Vd.
gratissima. aiunt quaequae D. que Vd. quod E. que quae R(?)B.
que eam quae v. III thyrsostres ll.v. seminis emittatemittat v(S). -ttit Dal. inmittat E. mittat VdfJ. mitat R., eius
radicem potam ex aqua ad tertianas prodesse, quaequattuor ll.v. IIII, ad
quartanas.—Est etet VS. om. rv. alia similis eiei dTEG. et r. ei et v., quaequi d. J ferat Ev.a.S. fert lappaslampas VR. minutas
. eius radix pota ex aqua ranis et serpentibus adversatur
.
Diosc. IV 58 (cfr. III 146). Isid. XVII 9, 93.—Th. H.
IX 13, 2. (cfr. Plin. XXII 25. XI 284). Est et buphthalmusbuphthalmi R. similis boum oculis, folio
feniculi, circacirca v. contra circa ll. oppida nascens, fruticosa caulibusan caulibus mollibus? cfr. Isid., qui et
manduntur decocti. quidam chalcanchalcan E.cfr. Diosc. -ciam
v.a.B. calchan r D. -am f. cachlam B e Diosc. III 146. vocant. haec cum
ceraera E. steatomatasteatomata S cum B e
Diosc. siafatomata E. sia-
flato- Vd. siaflatho- R. scirro- v. discutit.
Invenere herbas et universae gentes, Scythiasesthia VR. primam
primum v.a. J eam, quae Scythice vocatur circa MaeotimMaeotim S cum P e XXVII 2 et Theophr.
boeotiam ll. v. nascens,
praedulcempraedulces E. -cis v.a. H. aliasaliam Ev.a.H. utilissimamque ad ea, quae asthmataasthmata S cum Salm. e Theophr. (cfr. XXII 25 et Diosc. III
5). spasmata G. sparmata T. -tam VRd. spartama E. -taniam
v. vocant
. magna et ea commendatio, quod in ore eam habentes
sitim famemque non sentiunt.Th. H. IX 13, 2. (cfr. Diosc. II 80). Th. H. IX 15, 3. — Idem praestat
apud eosdem hippacehippace dTH. hipace VR. ipface E. hippice v., distinctadistincta ll. J. dicta Tv. sic dicta S cum Salm., quod in equis quoque
eundemeandem E. effectum habeathabeat v(J). -bent VEd. -bere E. -bet S., traduntque his duabus herbis
Scythas etiametiam dEv.
fedam R. red- Vf. in duodenos dies durare in fame sitique.
Ischaemonemscemonem VRd. Thraciathracia Rv. traicla V. -aycla d. -ahyda
E. invenit, qua ferunt sanguinem
dist. ego. sisti non aperta modo vena, sed etiam praecisa.
serpit inin (=ī) ego. cfr. XXII 45. (XXVII 82. XXI 99.
XXVI 126. XXVIII 109). e REv. et r. terra, milio similis, foliisfolia R. -io d. asperis et lanuginosis.
farciturfarcitur Ev. parcitam V1. -tum Rd. -turam V2. in nares, quae in Italia nascitur, et cietciet ego. cfr. XXIV 182. om. ll. v. sanguinem
, eadem adalligata sistit.
Diosc. IV 1. V 54. IV 2 extr. Vettonesuetcones R. uecco-
Vd. in Hispania earn, quae Vettonicauectonica VRd. dicitur
in Gallia, in Italia autem serratulaserratura VRd., a Graecis cestros aut
psychrotrophonpsychrotrophon D. psycho- B e Diosc. pychrotropon E. phycro- VR. pycro- d., ante cunctas laudatissima. exit angulosoangulo V.
cauleduum ll.v. cubitorum II, ae VfS. cfr. XV 131. radice spargens folia fere lapathilappatis
VRd.,
serrata, seminestamine B e Diosc. purpureo. folia siccantur in farinam plurimos
ad usus. fit vinum ex ea et acetum stomaacho et
claritaticlaritate R. oculorum, tantumque gloriaegloria VR. habet, ut domus, in
qua sata sitsata sit dEv (D). cfr. § 115. sit VRS., tutatuta Ev. ita R.
it V1. pura dT.del.V2. existimetur a piaculispiculis V1. peric- V2D. omnibus.
In eadem Hispania inventa estest v(S).
si d. sit E. sic rTfH. Cantabrica per
divi Augusti tempora a Cantabris reperta. nascitur ubique
caule iunceoiunco V., pedali, in quo sunt flosculi oblongioblinquo R. veluti
calathi, in his semen perquam minutum. nec alias defuere
Hispaniae herbis exquirendis, ut in quibus etiam nuncetiam-
num v.a.S.
hodiehodie ll. v. an uolgo? in more sitmore sit Tf(P)S. -res
sit VRd. numeroso et E(?)G. -so sit v. uirorum B. laetiorelaetiore
dEv. lact- VR. lat- T. laut- D. sed cfr. § 107. convictu potionem e centumegentum VR.
-tem v.a.B.
herbis mulso additis crederecredidere v.a.S. saluberrimam suavissimamque
. nec quisquam genera earum iam novit aut multitudinem
tantum TB., numerus tamen constat in nomine.
cfr. Colum. VI 5, 3. Nostra aetas meminit herbam in Marsis repertam.
nascitur etet om.VRH. inin om. v.a.G. Aequicolisaequiculis Vdv.a. G.
aequac- R. circa vicum Nervesiaenernesiae V. uern- R. nersiae d. ; vocatur
consiligo. prodest, ut demonstrabimusdemonstrabimus B. -auimus ll.fv. suo loco, deploratis26,38
in phthisithisi V. his R..
Galen. π. φαρμ. κατὰ τόπους
X 2 p. 635. Diosc. II 205. Invenit nuper et Servilius Democrates e
primis medentium quam appellavit Hiberidahiberida VG(D). (-dam v). ib- r H., quamquam
ficto nomininomini Vd (Salm.) S. -ne rfv. an homini? cfr. Galen. (de mendo cfr. moris v. 13). inventioneinuentione (Salm.) S. -ni ll.fv. eius adsignataassignato Ev.a. S. carmine. nascitur
maxime circa vetera monumenta parietinasque et inculta
itinerum; floret semper, folio nasturci, caule cubitali, semine
semine tam paruo
E(?)v.a.S. (cfr. XXVI 5). vix ut aspici possit. radici odor nasturcinasturti RdEv(ut v. 9 ll.v).. usus
aestate efficacior et recentitrecenti V. recentis R. tantum; tunditur difficulter.
coxendicibus et articulis omnibus cum axungia modica utilissima
, viris plurimum quaternisquaternis v. -num ll. horismoris
VRd., feminisfeminis d. feminas E. minus
dimidio adalligata, ut deinde in balineis descendatur in
calidam et posteaet deinde et postea E. oleo ac vino perunguatur corpusperungatur coryus R., diebusque
vicenis interpositis idem fiat, si qua admonitio doloris
supersit. hoc modo rheumatismos omnes sanat occultos
. inponitur non in ipsaoccultos—ipsa om.V. inflammationeipsas inflammationes E., sed inminuta.
Diosc. II 211. 212. 211.cfr. Cels. VI 6, 39. Plin. VIII 98. (X 165 XI 152). Isid. XVII 9, 36 Animalia quoque invenere herbas, in primisque
chelidoniamcelidoniam V.an chelidonia
est?lac. ego indicavi. excidit medentur; cfr. VIII 97.. hac enim hirundinesirundines V. oculisocules V2. -los D. pullorum in nido
... restituuntquerestituuntque E. -unt Rdv.
restidaiuntque V1. restituunt dantque V2D. visumin uisum E., ut quidam volunt, etiam erutis
oculis. genera eius duo: maior fruticosafructicosa R. fruticoso Ev.a.G.(caule add. v.a.J)., folio pastinacae
erraticaeduum ll. v. ampliore, ipsa altitudinealtitudine Ev. ampli- r. II cubitorum, colos albicans
, flos luteus; minori folia hederae rotundiora, minus
candida.Marc. 8, 44. cfr. Plin. infra § 142. sucus croci, mordax, semen papaveris. florent
adventu hirundinum, discessu marcescuntmarcescunt REv.
mare- V. are- dT. inare- D. cfr. XVI 218. XX 12. 33. 67. 89
extr. 168. XXIV 2.. sucussucu V1R. florentibus
exprimitur et in aereo vase cum melle Attico leniter
cinere ferventi decoquitur, singulari remedio contra caligines
oculorum. utuntur et peret per Ev. per r. se suco etet
om.Rv.a.S. in collyriis,
quae chelidoniacilidoniae VR. appellanturappellatur R. ab ea.
Inveniuntinueniunt VRdfS. -nerunt E(?)v(D). et canescanas E. canes canariam v.a.S ex indice. quaquae E. fastidium vincuntdicunt E. deducunt v.a.S. an uincant? eamque
in nostro conspectu mandunt, sed ita, ut numquam intellegatur
, quae sit; etenim depasta cernitur. notata est
haec animalisanimalis del. S cum P. eiushuius v.a.S. malignitas in alia herba maior. percussus
percussis R. enim a serpente mederi sibi quadamsibi quamdiu E. quadam sibi R(?)v.a.S. dicitur, sed
illam homine spectanteinspectante Ev.a.S. non decerpit.
Th. H. IX 16, 1–3. Diosc. III 34.Cic. nat. deor. II 50, 126. 127. Verg. Aen. XII 412–415. Isid. XVII 9, 29. Simpliciusherbae d. cervae monstravere elaphoboscon, de
qua diximus, item helxinenhelxinen v(S). -ine E. -Isine rTf. seseli enixae B coll. VIII 112 et XXII 41. (an seselin?). a partu dictamdictam ll.Tfv(S). dictamnum B. (an et tamnum? cfr. VIII 112)., ostendere,22,79
ut indicavimus, dictamnumdictamnum ll.Tfv(S). del. B. vulneratae pastupastae Ev.a.H. statim8,97
telistelis om.E. decidentibus. non estest om.dT. alibi quam in Creta, ramis
praetenue, puleiopulei R. simile, fervens et acreet acre REv. etere V. hederae dT. gustu. foliis
tantum utuntur; flos nullusnullum E. autaut VRdTH. erat E. ei est aut B. ei est v. semen aut caulis, radix
tenuis ac supervacua. et in Creta autem non spatiosespatiose Ev. -sa rS. cfr. XVI 166. XIX 92. XXXI 128. XXXV 83.
nascitur mirequean mire quippe vel mire namque? cfr. Theophr.
et § 59. capris expetitur.cfr. Pseudo-Diosc. III [38]. pro eo estest V.om.d. est et REv. pseudodictamnum
multis in terrister (om. ris nascens—ra-
mulis) E. nascens, folio similesimili dv.a.H., ramulis
minoribus, a quibusdam chondriscondris VRv.a.C. vocatum. minoris effectus
statim intellegitur; dictamnum enimdictam nomen enim V. minimanimia d. potioneportione v.a. S.(ἀπὸ μικρπῦTheophr.). accendit
accedit VRd. os. qui legere eas, in ferula autaut S(D). Uel Ev. ui aut VRd1. hii aut d2.
ibi aut J. harundine condunt
praeligantquepraeligatque nec VR., ne potentia evanescat. sunt qui dicant
utramqueutraque Rd. nasci multifariammultiforia
VRd., sed deteriores in agris pinguibuspinguibus dv. -uis r.,
veramueram sc. herbam: cfr. § 117.
(an dictamnum glossema?). quidemquidam V1fv. a. G. que V2. dictamnum non nisi in asperis.Diosc. ibid. [39].—Th. H. IX 15, 4. est etet om.d.
tertium genus dictamnum vocatum, sed neque faciefacie Ev. -ile r. neque
effectu simile, folio sisymbri, ramis maioribus, praecedenteprocedente v. a. H.
persuasione illa, quicquid in Creta nascaturnascitur R(?)Ev.a.S., infinito praestare
ceteris eiusdem generis alibi genitis, proxime quod
in Parnaso. alioqui herbiferum esseesse Ev. esset r. et Pelium montem
in Thessalia et Telethriumteletrium VR. elet- v.a.B. in Euboea et totam Arcadiam
ac Laconicam tradunt, Arcades quidem non medicaminibus
uti, sed lactelacti R. circa vercirca uter E., quoniam tum maxime sucis herbae
turgeant medicenturque ubera pascuis. bibuntbibant E. autem vaccinum
, quoniam boves omnivoriomniuori J. -rae B e Theophr. -ibori E. -iuofi VR. -ino fi d. -ino uoriferi v. ferefere ll. G. om. v. suntsint Rd. in herbis. potentia
earum per quadripedes etiamnum duobus claris
exemplis manifestamanifestat V. fit. circa Abderam et limitem, qui
Diomedis vocatur, equi pasti inflammantur rabie, circa
Potniaspotniceas E. vero et asini.
cfr. Plin. XXVI 154. Isid. XVII 9, 52.—Diosc.
III 4. [5]. [6]. cfr. Th. H. IX 20, 4 (13, 3). Inter nobilissimas aristolochiaearistolociae VR. -laciae d. nomen dedisse
gravidae videntur, quoniam essetesset om.E.ἀρίστη λεχούσαις.aristhe
E.lechuses R(?)B. lecusaey (-sey d) Vd. tecuses v. reos aes
E. (Graecas litteras posUit C) nostri
malum terrae vocant et quattuor genera eius servant:
unum tuberibus radicis rotundis, foliis inter malvam et
hederam, nigrioribus mollioribusque, alterum masculae, radice
longalonga del. voluit S. an ra-
dice oblonga (cfr. v. 14) vel ongae, radice?quattuor ll.v., IIII digitorum longitudine, baculi crassitudine,
tertium longissimae, tenuitatetenuitatis Ev.a.S. vitis novellae, cuiuscui v.a.H. sit praecipua
vis, quae et clematitisclematitis v(H) ex in-
dice et Diosc. -atis ll. G(D). vocatur, ab aliis Creticacertica VR..
omnes colore buxeo, caulibus parvis, flore purpureo. ferunt
baculas parvas, ut capparicapparis EC.. valentparent E. radice tantum. est et
quae plistolochiaplistolochia H (pist- v). -locia V2. -lotia R.-licia V1. plistocia r. vocatur, quarti generis, tenuior quam
proxime dicta, densis radicis capillamentis, iunci plenioris
crassitudine.Diosc. III [6]. hanc quidem polyrrhizonpolyrrhizon v(J). -rrizon dES. po-
bryzon r. cfr. § 51. cognominant. odor
omnium medicatus, sed oblongae radici tenuiorique gratior
; carnosi enim est corticis, unguentis quoque nardinis
conveniens. nascuntur pinguibus locis et campestribus.
effodere eas messibus tempestivum; indesquamatoin desquamato ego. cfr. vol. III
p. 495 ad XIX 115. ita desq- v. tesq- E. desq- D. ita e squama
r. terrenoterreno Ev. -nu V1. -nu R. -na d. -ni V2.
servantur. maxime tamentamen ll. v.
an autem? laudatur Pontica et in quocumque
genere ponderosissima quaeque, medicinis aptior
rotundadist. J e Diosc., contra serpentes oblonga, in summa tamen gloria
est eaea (vel haec) si ego.
et si VRdTf. si a E. si G. etiam v., si modo a conceptu admota vulvis in carne bubula
mares figurat, ut traditur.extr.: Diosc. III [6]. Pl. iun. 87, 12. 13. piscatores Campaniae radicem
eam, quae rotunda est, venenum terrae vocant, coramque
nobisnobis VRdv. ut E. contusam mixta calce in mare sparsere. advolant
pisces cupiditate mira statimque exanimatiexanimitati R. fluitantfluuitant VD.. quae
polyrrhizospobryzos V.cfr. § 96. cognominatur convulsis, contusis, ex alto praecipitatis
radice pota ex aqua utilissima esse traditur, semine
pleuriticis et nervis, confirmare, excalfacere, eadem
satyrion esseesse VREH. is d. est v..
Diosc. III 48 extr. 49. 50. 31. IV 8. (eupor. II 114). Verum etet
om.VRTf.cfr. § 132. effectus ususque dicendi sunt ordiendumque
maloruma malorum E(?)v. e ma- S. cfr.
CFW Müller p. 3. XXIX 29. omnium pessimo estest VdEJ. om.R. e S. id est
v., serpentium ictu.
medentur ergo Britannica herba, panacispanacis VRdS. -ces Ev. -cisque G. omnium generum
radix e vino, Chironiichironi VD.
-niae v.a.G. et flos et semen potum inlitumve
ex vino et oleo, privatim quaequae S. que ll. que quae v. cunilacunila v. -icula
(coni- VR) ll. bubula appellatur,
Polemoniaquattuor ll. v. vel Philetaerisphiletaeris dES. -ria C e Diosc. et § 64.
-teris Rv. phifile- V. radicis drachmis IIII in meroin numero R. ex mero
v.a.S,
Teucriateucrias E.,Diosc. III 101. Geop. XIII 9, 12. Diosc. III 115. Pl. iun. 110, 22. Diosc. III 3. IV 3. (eupor. II 115). sideritis, scordotiscordatis V. ex vino, privatim ad anguesungues R.,
pota et inlita sive suco sive folio sive decocto, centaurii
maioris radixradix
Bas. -ice ll.v. drachmadrachma VRdv. alba E. in vini albi cyathis III, Gentiana
praecipuetribus et
duabus ll. v. adversus angues II drachmis cum pipere et ruta
insex ll. v. viniin uini ego. uini ll.v. cyathis VI, sive viridis sive sicca. et Lysimachiae
odorem fugiunt.Pl. iun. 110, 24.—Diosc. IV 1 III 34.—Th. H. IX 20, 4. Diosc.
eupor. II 115. Pl. iun. 110, 26. 107, 22. 111, 2 datur ex vino percussis chelidonia; morsibus
inponiturcheli-
donia morsibus inponitur Ev om. r. Vettonicauettonice E. uecto-
nica d. ueto- R. praecipue, cui vis tanta perhibetur
, utet (pro ut) E. inclusaeinclusi d. circulo eius serpentes ipsaeipsae R (?)v.
-se V. -si rT. sesese dT. interimant
flagellando. datur ad ictus semen eius denarii pondere
cumtribus ll.v(bis). III cyathis vini vel farina drachmis III sextariosextarios V1R.an ex (vel in) sextario?
cfr. § 127. aquae
—farinadist. J. etfarina et (ex d) ll. D. -na J. del. v.inponiturinponitur v(D). pon- ll. repon- J coll. § 115. locus nondum sa-
natus. —, Cantabrica, dictamnum, aristolochia
radicis drachma in vini hemina, sedsed om.dEv.a.S. saepius bibenda.
prodest et inlita ex aceto; similiter plistolochiapistolochia VRv.a.H., quinquin
et v.a.D. omnino
an super? cfr. XIX 115. XXVI 121. XXIX
(83). 95. XXXI 131. suspensa supra focum fugat e domibusdemonibus R. serpentes;
Diosc. II 208.
argemonia quoque radicisradicis ego. -ce eius
ll.v. denarii pondere in vini
cyathistribus ll.v. III potopoto V. in poto E. potus d. -ta R(?)
Hack. -tatur v.. plura de ea convenit dici ceterisque,
quaqua ego. quo E. qm??? Rd. quoniam VS.
quando D. quae v. (an quo loco?). primum nominabuntur, in eo autem genere medendi
primum nominari quamque, in quo maxime valebit. folia
habet qualiaet equalia E. aequ-
v.a.G. anemoneanemona d. -nae v.a. G., divisa apii modo, caput in cauliculo
an teretem (pro item)?
cfr. Diosc. papaveris silvestris, item radicem, sucum croci colore
acremacre Vd.dist. J. et acutum. nascitur in arvis. apud nos trianos tria VRdJ. nostri iam
E. nos. Nostri tria v. genera
eius faciunt et id demum probant, cuius radix tus
redoleat.
Diosc. III 1. eupor. II 115. Pl. iun. 110, 25. (cfr. Plin. XVI 33). Agaricum ut fungus nascitur in arboribus circa
Bosporumbosphorum RC. colore candido; danturdatur R(?) v.a.S. oboli III contritiobolis quattuor contritum v.a.S. cum
binis cyathis aceti mulsi. id, quod in GalliaGalatia S cum B e
Diosc. nascitur,
infirmiusinfirmus R. -um dT. habetur. praetereapraeterea—19 facit om.R.propterea V. mas spissior amariorquespissior amariorque dv. -ora maiorque V.
maiorque spissiorque E. —
hicdist. ego e Diosc. et capitis dolores facit—, femina solutior. initio
gustusgustusb VRv(J). -tu d(?)EG. dulcis mox in amaritudinemamaritudine Rd. transit.
Diosc. IV 27. eupor. II 115. 131. cfr. Plin. XXVII 39
(XXII 50). Echios utriusque generispost generis lac. statuit J. puleio similis, foliis
coronat; daturcoronat datur ego. cfr.
XXI 52. 54. -nata RdEv. -naria D cum vet. Dal. corinata V.
cari- fS.quattuor datur v.a.S. drachmisduabus ll. v. II ex et E. vini cyathis IIII. item altera,
quae lanugine distinguitur spinosaspi-
noso VR., cui et capitula viperaeuipre R.
similia sunt; haec ex vino et aceto. quidam echion personatam
vocant, cuius foliofolia VR. nullum est latius, grandesgrandius V. -dis S.
lappas ferentem; huius radicem decoctam ex aceto dant
potui.—Hyoscyamum contusum cum foliis ex vino datur
peculiariter contra aspidas.
Isid. XVII 9, 55. Nulla tamen Romanae nobilitatis plus habet quam
hiera botane. aliqui aristereonaristereon dED. -reun r. peristereon v(S) e Diosc. -ona H.
cfr. § 126. XXVII 21., nostri verbenacam vocant.
haec est quam legatos ferreferme VR. ad hostes indicavimus; hac22,5
lovis mensa verritur, domus purgantur lustranturquelustrantur quae
R.. genera
eius duoduo VdTS. duo sunt R (?)Ev(D). : foliosa, quam feminam putant, mas rarioribus
foliis.Diosc. IV 61. ramuliramulis VR. utriusqueutrisque R. plures, tenues, cubitales,
angulosiangulosis V. -sas R., folia minora quam quercus angustioraque, divisuris
maioribus, flos glaucus, radix longa, tenuis. nascitur
ubiquesed R(?)v.a.S. in planis aquosis. quidam non distingunt et unumuinum V.
omnino genus faciunt, quoniam utraqueutraque dTv(S). -asque r. om. Dal. eosdemeosdem-
que E. (an eosdem utraque?). effectus
habeat. utraque sortiuntur Galli et praecinunt responsarescyonsa V.,
sed Magimagis B. utique circa hanc insaniunt: hac perunctos inpetrare
quae velint, febres abigere, amicitias conciliareconciliari d.
nullique non morbo mederi. colligi debere circa canis
ortum ita, ne luna aut sol conspiciat, favisfauis v. faucibus ll. ante et melle
terrae ad piamentumad pa-
uimentum d. et////// E. datis; circumscriptamcircumscripta Rd. ferro effodi
sinistra manu et in sublimesublimen V. tolli; siccari in umbra separatim
folia, caulemcaule Vd., radicem. aiuntaiunt' R. adlunt E. aiunt-
que v.a. S., si aqua spargatur triclinium
, inin ego. om. ll. v. cfr. Diosc. et XXIV 90. (XXVI
29. XXIII 140). qua maduerit, laetioreslactiores V. convictusconuinctus R. fieri. adversus
serpentes conteriturcontritus
V. ex vino.
Diosc. IV 102. Est similis verbasco herba, quae saepe fallit propro eo S cum B.
ea capta, foliis minus candidis, cauliculis pluribus, flore
luteo. haec abiecta blattas in se contrahitin semen trahit dT. ideoque Romae
blattariablattariam Vdv.a. H. vocaturuocant dv.a.H..
Molemoniumlemonium E(?)
v.a.J. sed cfr. index et XXVI 40. (Diosc. IV 16 hue non qua-
drat). sucum lacteum emittitemittit ego. cfr. vol. III p. 493 med. mittit ll.v. concrescentem
cummiscummis RS. gummis VdD. -mi Ev. modo, umidis locis. datur denarii pondus in vino.
Diosc. IV 42. Th. H. IX 13, 5. Isid. XVII 9, 38.—Diosc. IV 21. Quinquefolium nulli ignotum est, cum etiam fraga
gignendo commendeturcomedatur d. ; Graeci pentapetespentapetes—13 effoditur om.E. aut pentaphyllon
aut chamaezelonchamaezelon v(S) ex
ind. -leon Ven. cameleon R. -len Vdf.(del. H). vocant. cum effoditur, rubram habet radicem
; haec inarescens nigrescitinarescit
E. marcescens v.a.B.nigrescit om.E. et angulosa fitfit—15 ipsa om.E.. nomen
a numero foliorum. etet (ante ipsa) del. S. ipsa herba incipit et desinit cum
vite. adhibetur et purgandis domibus.
Adversus serpentes bibitur et eius radix, quae
sparganion vocatur, ex vino albo.
Diosc. III 76.schol. Nicand. ther. 94. Th. H. IX 20, 2. Dauci genera quattuor fecit Petronius Diodotus
, quae persequi nihil attinet, cum sint differentiae
duae, probatissimi in Cretacerta VR., mox in Achaia et ubicumque
in siccis nati, feniculifeniculis
R. similitudiue, candidioribus foliis et
minoribus hirsutisque, caule pedali recto rectu V. -ta d., radice suavissimi
gustus et odoris. hoc in saxosis nascitur meridianis; reliqua
genera ubique nascuntur terrenis collibus limitibusque
lac. ego indicavi; exciderunt fere est unum ex his vel
est genus., nec nisi pingui solo ..... foliis coriandri, caule
cubitali, capitibus rotundis, saepe pluribusrotundis saepe pluribus Ev.om.r. quam ternisquaternis
dT.,
radice lignosaligno sed E1. -nosa sed E2v.a. H. et, cum inaruit, supervacua. semen huius
cumino simile, priorispriorem Vd. milio, album, acreacrem VRd., odoratum omnibus
et fervens. secundum priore vehementiusnehementium VRd. estest—8 tertium Ev.om. r. ideoque
parce sumi debet. si iam maxime tertium genus facere
libeat, est similesimili R. staphylino, quod pastinacam erraticam
appellant, semine oblongo, radice dulci. omnia haec et
hieme et aestateaestati VR. sunt intacta quadripedi nisi post abortus.
ex allisdist. v.a. H. usus seminis, ex Creticocretico VRdTf
(P)H. ereti E. creta v. radicis etradicis et VRdTfB. dulcis et Ev.
radieis dulcis et Ven. radicis est H cum Gron. (D). an et ra-
dicis? cfr. Diosc. et XXVI 45. 89. magis ad serpentes
ser-
pentes est Ev.a.H.. bibiturbibitur e uino om.E. e vino drachma una, datur et quadripedibus
percussis.
Diosc. IV 105. Colum. VI 17, 3. Therionarcatherio-
narca B. cfr. ind. et XXIV 163. thero- D. theroniarca d. thenro-
VR. theonurcsa E. -narca v. alia quam magica et in nostro orbe
nascitur, fruticosa, foliissub folis (-iis V2) uiribus
VRd. subviridibus, flore roseo. serpentes
necat. cuicumqueubicumque dT. admota ferae etferae est dT. fuerit v.a. G. haechac
VR. torporem
adfert.
Persollatapersollata J. -olidata VRd. -olata Ev(D). cfr. ind.
et XXVI 24. 28. 92. 121. 136. 143. an personata (ut § 104)?
cfr. Diosc.(προσωπίδα, προσώπιον, περσωνάκεαμ)., quam nemo ignorat, Graeci arcion vocant
, folia habet maiora etiam cucurbitis et hirsutiora
nigrioraque et crassiora, radicem albam et grandem. haec
exduum ll. v. vino bibitur denariorum II pondere;Diosc. II 193. Th. H. IX 9, 3. Isid. XVII 9, 89. Diosc. eupor. II 78. item cyclamini
radix contra serpentespentes R. omnes. folia habet minora
quam hedera nigrioraque et tenuiora, sine angulis, in
quibus albicant maculae, caule exiguo, inaniinane VRd., floribus purpureis
purpureus V1R., radice lata, ut rapum videri possit, cortice nigro.
nascitur in umbrosis. a nostris tuber terrae vocatur, in
omnibus serenda domibus, si verum est, ubi sata sit, nihil
nocere mala medicamenta; amuletumamuleum VRd. vocant. narrantnarrant Eman. Dal. H. -antque (quae R)
rv. (narrant—8 uinum videntur post abortum fieri in v 11
transponenda esse; cfr. Diosc.) et
ebrietatem repraesentari addita in vinum. radixradice v. a. G. etet VRdTv(J). om.EG. eius S. siccata,
scillae modo concisaconcissa d. reponitur; decoquitur eadem ad crassitudinem
mellis. suum tamen venenum ei est, traduntque,
si praegnanspraegnas VJD. radicem eameam VRTfv(S). om.d(?)EVerc.(G)J. transgrediatur, abortum fieri.
Diosc. II 194. Est et altera cyclaminos cognomine cissanthemos,
geniculatis caulibus supervacuis a priore distans, circa arbores
se volvens, acinis hederae, sed mollibus, flore candido
, speciosospacioso R., radice supervacua. acini tantum in usu,
gustutū si R. acres etacres et D cum U 540. acre sed VR. acri sed (sec E1) rv. lenti. siccantur in umbra tusique dividuntur
in pastillos.
Mihi et tertia cyclaminos demonstrata est cognomine
chamaecissoschamaecissos v. -cisus E. camechisos (cha- d) r., uno omnino folio, radice ramosa, qua
pisces necabanturnecabantur VRdS. -cantur Ev(D)..
Diosc. 111 82.Th. H. IX 20, 2. Sed inter primaprimas v.a.J. celebratur peucedanum, laudatissima
laudatissima ll. (sc. herba: cfr. § 93. 108. 119 init.)
-mum v. in Arcadia, mox Samothrace. caulis eiei H cum Gron. et VRE.om.dT. est ei v. tenuis,
longuset longus dT., feniculo similis, iuxta terram foliosus, radice nigra,
crassa, gravi odore, sucosa. gignitur in montibus opacis,
foditur exituexito V. autumniaut omni Vd.. placent tenerrimae et altissimae
radicesradice R.. hae concidunturconcidantur VRd. in quaternos digitos osseisoffeis Ev. offenfis rTf. cultellis
funduntquefun E (desinens hoc loco). sucuman sucum quem condunt? in umbra, capitecapit
V. cap??? a. prius et naribus
rosaceo perunctis, ne vertigo sentiatur.Diosc. eupor. II 131. Nicand. ther. 76. et alius sucus
invenitur caulibus adhaerens; incisi quoqueincisi quoque ego coll. Diosc. -sique ll. -sisque
v. manantmanant ego. -nans aD. -nat rv.. probatur
probatur av. -tur
e VdTx. -turae R. crassitudine melleacrassitudinem melle ac a., colore ruforubro a., odore suaviter gravi,
fervens gustu. hic in usu et radix et decoctum eius plurimis
medicamentis, suco tamen efficacissimo, qui resolvitur
amarisamaris VRdxv. -rissimam in a. amygdalis aut ruta contra serpentescontra serpentes aD. om.
rv. (puncto ante posito ad seqq. retulit D). bibiturque
uriturque a.
bibiturque contra serpentes v. a. D. (fortasse contra serpentes,
post medicamentis olim omissa, e margine in falsum locum
irrepserunt). et ex oleo perunctos tuetur.Diosc. IV 172. Pl. iun. 110, 2.—Diosc. IV 8. eupor. II 132.
121. —
Ebuli quoque,
quamquem av. a. S. nemo ignorat, fumo fuganturfungatur VR. serpentes.
Privatim adversaturaduer-
santur dx. scorpionibus polemoniaepolimoniae Vd. radix
, vel adalligataalligata dxv. a. H. tantum, item phalangiofalangio
Va. acac dxv. a r. ceteris minoribus
venenatis, scorpionibus aristolochia, agaricum obolis
IIIIquattuor ll.v. in vini mixti cyathis totidem, verbenaca et phalangio
cum vino aut posca, item quinquefolium, daucum.
Diosc. IV 102. Isid. XVII 9, 94. 73. Verbascum Graeci phlomonphlomon C e
Diosc. phil- VRdx. pyl- a. plomon v. vocant. genera habet
prima duo: album, in quo mas intellegitur, alterum nigrum,
in quo femina. tertium genus non nisi in silvis invenitur.
sunt folia brassicae latiora, pilosa, caulis erectus, cubitali
amplior. semen nigrum inutile, radix una, crassitudine
digiti. nascuntur inin Vdxa.cfr.
Diosc. et in R(?)v. campestribus. silvestri folia elelisphaci
elelisphaci v. -spatia a. alelis-
phacia r., altaan altis? cfr. Diosc., ramis lignosis. sunt et phlomidesphlomides C. plo- ll.v. duae
hirsutaehirsutae v. -ti VRdx. irsute a., rotundis foliis, humileshumilis R.. tertia lychnitislychnitis
dv. lycn- VR. lichn- a. vocatur,
ab allis thryallisthryallis v. griallis Vda. -alis R., foliisfoliis dav. floris r. ternis aut cum plurimum quaternis
, crassiscrassi R. pinguibusque, ad lucernarum lumina aptis.
aiunt in foliis eius, quam feminam diximus, ficus omnino
non putrescere. distingui genera haec paene supervacuum
est, cumest cum VRdxv. duxi-
mus mecum a. sint omnia eiusdem effectus. contra scorpiones
bibitur radix cum rutarutae V. -te R. (an recte? sc. radice; cfr.
vol. III p. 495 ad XX 43, ubi adde XXVIII 123. XXXIII 9.
XXXV 100. 114. XXXVI 14. XXXVII 187. 190. XXIII 135. ex aqua, magna amaritudine, sedsed om.a. est D (puncto posito ad seqq. referens).
effectueffectum
dTx.om.a. pariparit dTx..
Th. H. IX 18, 2. Diosc. IV 77. eupor. II 132. Thelyphononthelyphonon C. theligonon dx.
theleg- v. thetyg- VR. thactig- a. herba ab alis scorpion vocatur
propter similitudinem radicis. cuius tactutactum V. -tus a. moriunturmoriuntur—11 contra om.a. scorpiones
; itaque contra eorum ictusictus om.a. bibitur. scorpionem
mortuum si quis helleboro candido linat, revivescerereui-
uiscere Vxv. a. H. aiunt.
thelyphononthelyphonon C. thelegonon v. -lygonos
Rd. -ligonos r. omnem quadripedem necat inposita verendis
radice, folio quidem intra eundem diem. quod est simile
cyclamino, ipsa geniculata. nascitur in opacis.—Scorpionibus
adversatur et Vettonicaeuettonicae G. ueto- VRa. beto- v. uecto-
niae d. sucus ac plantaginis.
Diosc. III 15. (cfr. Plin. XXVII 122). Sunt et ranis venena, rubetisrubetis aB. -etinis dxv. rultimis V1R. ult- V2. maxime, vidimusque
Psyllos in certamen ecertamen e ego. -mine ll.v. patinis candefactiscandefactis V2S. -ctas V1Rdv. candida factis a. admittentes,
ociore etiam quam aspidum pernicie. auxiliatur phrynionphrynion dTB. phrin- x. phyrion
VRf. phrion a. phrynon v.
in vino pota. aliqui neuradaneurada v e Diosc. -ram d.
-ran x. naurida a. natura r. appellant, alii poterionpoterion B e Diosc. -tireton
VRD2. -ecton dx. -et. cna. polyrrhizon v(D1).,
floribusan foliis? cfr. XXVII 122. parvisparuis av. parunm rfx
(an recte vel paruulis?)., radicibus multismultis ll.v. an cubitum altis? cfr.
Diosc. et XXVII 123., nervosis, bene olentibusolentibus av. -tium rx (ortum ex
-tiuuf)..
Diosc. III 159. item alcimaalcima ll. v. alisma B e Diosc. cfr. not. ad § 130., quam alii damasoniondamasonion v e Diosc. cfr. index et XXVI 25. -sion ll., alii lyron appellant.
folia eranterant aG. ę R. e rTfx. ei v. plantaginisplantagine dTx., nisi angustiora essent et magis laciniosa
convexaque in terrain, alias etiam venosauene-
nosa dxav. a. B. similiter,
caule simplicisimplici D. imp- a. simpliciter rTxv.
-ci et B., tenui, cubitali, capite thyrsi, radicibus densis,
tenuibus ut veratri nigri, acribus, odoratis, pinguibus.
nascitur in aquosis.Pl. iun. 85, 3–5. Diosc. eupor. II 113. alterum genus eiusdem in silvis,
nigrius, maioribus foliis. in usuin usu D. in uisu a. in usus in VR. usus in
dxv. cfr. § 71. radicesradices aD. -ce rxv. utriusque adversus
ranas et lepores marinos drachmae pondere in viniuino Tx.
potupo-
tum VaTx.. leporilepore Va. marino adversatur et cyclaminos. veneni vim
canis quoque rabidi morsus habent, contra quos erit cynorrhodum
, de quo diximus; plantago etet del. v. a. J. ad omnes bestiarum17 sq.
morsus pota atque inlitainlita
prodest v. a. D., Vettonicauettonica G. uecto- d. ueto- rx. beto- v. exex
dxav. xe r. mero vetere.
Diosc. IV 60. Peristereos vocatur caule alto, foliato, cacumine
in alios caules se spargens, columbis admodum familiaris,
unde et nomen. hanchaec V. hec a. habentes negant latrari a canibus.
Diosc. III 115.—cfr. Plin. supra § 68. Pl. iun. 107, 21.—Diosc.
IV 1. eupor. II 135. Proxima abab av(D). om. r Brot. his malis venena sunt, quae sibimet
ipsiipsis aD. homines excogitant. contra haec omnia magicasque
artes erit primum illud Homericum moly, dein Mithridatia
acac aD. de r. et v. scordotisscordotes d.. etdist.
ego coll. § 68 et Pl. iun. centauriumcentaurium av. fentar- r. potupota
v. a. G. i mala dxav. -le r. omnia mala medicamenta
exigitexigi VR. per alvum, Vettonicaeuetonicae Va. beto- v. a. G. semen in mulso aut passo
velquattuor ll. v. farinafarinae v. a. D.
cfr. § 101. drachma in vini veteris cyathis IIII; vomere
cogendi atque iterum bibere.Pl. iun. 107, 22. Diosc. III 4 (6). IV 42. III 1. iishis Vdx. is aD., qui cotidie gustent earn,
nulla nocitura mala medicamenta tradunt. poto veneno
aristolochia subvenit eadem mensura qua contra serpentes,
quinquefolii sucus, agaricumagricum
VR., postquam vomuerintuomuerint dav. -rit x. uomerint R. moue- V., denarii
ponderetribus
ll. v. ex aquae mulsae cyathis III.
Diosc. IV 131. Th. H. IX 19, 2.—Diosc. III 159. Antirrinumantirrhinon v. a. S. cfr. XXVI 155. vocatur sive anarrinonanarrinon S cum
B e Diosc. pararinon aD. phanari- v. perarinon r. -rion x.
paranarrhinon J. cfr. index. lychnislychnis S(D). lignis (ig- d) ll.
siue lychnis B(J) e Diosc. lichnis v. (an aliis lychnis?). agria,
similesimilis v. a. S. lino, radice nulla flore hyacinthi, seine vituli narium
. etet C. ex ll.Txv(S). hoc perunctos venustiores fieri nec ullo malo
medicamento laedi posse veluel ego. aut
VrxaD. aut ueneno d(?)v. si quis inid in aD. bracchialibracchiali S. -achiali
V1Rd1xv. -aciali a. -achia V2d2x. habeathabeat V2d2xav. beat r.,
arbitrantur Magi. similiter eaeam v. a. G., quam eupliameupliam VRaBrot.(J). -piliam dTx. -pleam v.
eucleam S e coni. Dal. eucliam Salm. coll. Theophr. vocant,
traduntquetra-
duntque ea dxav. -dunt eaque V. -duntque eaque R.an tra-
dunt aliqui? ea perunctos commendatioriscommendatiores a. esse famaeesse famae VRdxv. fieri a.. Artemisiam
quoque secum habentibus negant nocere mala medicamenta
autaut aD. uel VRS. om.dxv. bestiambestiamue dxv. a. S. ullam, ne solemso-
lam V2R.an solanum? quidem; bibitur et
haecdist. ego coll. Diosc. ex vino.—Adversus opium alcimaalcima ego.
algam ll. -ga D. alligata v. cfr. Diosc. et §§ 124. 125, de
mendo XXVI 25. 45. 83. 128. 149. 158. privatim potens
traditur, pota utpota ut ego.
cfr. § 143. XXVI 38. 42. 75. 92. 105. 112. 123. 147. -taue
VRv. -ta dTx. -tatur et aD. adversus ranas.
Pericarpum bulbi genus est. duae eius species:
cortice rubro, alterumalterum Vxa. alterum alterum r(?)v. cfr. Müller de stilo
p. 91. nigro, papaveripapaueri dxv. -re r. simile, sed vis maior
quam priori, utrique autem inin CFW Müller p. 21. om.
ll. v. excalfaciendo. ideo contra
cicutam daturdatur VRdxS. dicunt a. dantur v. an dant?, contra quam et tus et panaces, Chironium
praecipue; hoc et contra fungos.
Diosc. III 138.—Diosc. IV 134. eupor. I 96. Marc.
6, 1. (cfr. Plin. XXII 62). Verumuerum—6 subtexemus om.a. et generatim membratimque singulis
corporum morbis remedia subtexemus orsi a capite.
Alopecias emendatmundat a. nymphaeaenymphaeae
fC. -pheae Rv. -peae V. -phae dT. nimphee x. -phe a.Heracliaehera-
cliae S. et her- H coll. indice. lacitae VRfx. -te dT. ea cute
a. et cicutae v. e lacte D. radix, sive
unasiue una ego. siueua V1Rdx.
se una a. siue V2. Si una v. si ea J. siue ea D.lac. ego
indicavi. exciderunt fere cum pice siue per se ea. cfr. Diosc.
et index (medicinae II)..... tritatrita J. -tae VRdv. -te xa. inlinantur. polythrixpolythrix
H cum Salm. -tria ll.x. -tricha v. distat a callitrichecallitrice Rx.,
quod iuncos albos habet et folia plura maioraque, frutice
quoque maior est. defluentem capillum confirmantconfir-
mant a.cfr. Diosc. -at rxv. et densant
densant a. -at rxv..cfr. Plin. XXIV 170.—Diosc. II 193. Pl. iun. 12, 17. item lingulacalingulaca v ex ind. -lata Va. ligulata (-tia R) r., circa fontes nascens, cuius radix
[admixta]uncos
posui cum P; cfr. XXIV 170. combusta teritur cum adipeadipe dxav. -pem V. apem R. suis nigrae; id quoque
excipitur, ut eius suissuis dTxaD. uis r. sit suis v., quae numquam pepereritpepererit coni. J. pe-
perit ll. v. cfr. nota ad XXVIII 75. ; sol
deinde plurimum confert inlitae. similis usus est cyclamini
radicis.—Porriginempruriginem V2xv. a. G. veratri radix tollit in oleooleo v. -eum VRdx. aqua uel oleo a. decocta
vel in aquauel in aqua om.a..Pl. iun. 11, 17.—Diosc. II 193. eupor. I 3. Th. H. IX 9, 3. Marc. 1, 7.—Diosc. IV 60. —Capitis dolori medetur panacis omnium
generum radix in oleo contrita, aristolochia, hiberisiberis S. (et add. v). adalligata
hora vel diutius, si pati possitpossit ll. v. cfr, CFW Müller
p. 11 et XXVIII 116., comitante balineibalnei dxv. a. G.
usuusu dxv. usus r.. medetur et daucum. purgat autemautem et aD. cyclaminoscyclamenos R. -enus
dx. cum
melle in nares addita et ulcera capitis sanat inlita. medetur
et peristereos.
Diosc. IV 121.—Diosc. (IV 135). eupor. I 4. (cfr. Plin.
XXVII 138). Cacaliacacalia B e Diosc. calcalla Vrfav. -cala dx. (an ca-
caliae, sine leontice uocatur, semen?). sive leonticeleontice B. leantice
VRdfx. -ides v. antice a. vocatur, semen margaritis
minutis simile, dependens inter folia grandia, in montibus
fere. huius grana xv in oleo macerantur, atque ita adverso
capilloaduersus capillos aD. caput inungiturinungitur aD. unguitur dxS. -gitur VRv. cfr. XXVI 61..
Fit et ex callitriche sternumentumsternaitamentum x. sternut- v. a. H.. folia sunt
lenticulae, caules iunciiunci RdTxH. -cis
Vv. si uncis a. tenuissimitenuissimi D. -mis VRav. tenuis similes (-lis
xJ) dTxH. (an e tenuissimis?)., radice minima. nascitur
opacis et umidis, gustatuan gustu? cfr. § 92.
XII 97. 119 et nota ad XXVII 22. fervens.
Pl. iun. 12, 19. Marc. 4, 4. Diosc. III
27. Pl. iun. 110, 19. Nicand. ther. 872. Hysopum in oleo contritum phthiriasiphthiriasi d(?)v.
thyr- VR. tyr- x. parthynar- a. resistit etet av(D). om. rS.
prurigini in capite. est autem optimum Cilicium e Tauro
monte, dein Pamphylium acac daG.
ad x. ae V. aet R. et v. Zmyrnaeumszmirneum x. smyrnaeum d(?)v. a. S.. stomacho contrarium
, purgat cum fico sumptum perper VRav.indras. om.Tx. infernainferna av. cfr. Diosc.
in farina rTx., cum melle
vomitionibusuomitionibus—16 melle om.VR.. putant et serpentitum ictibus adversari, tritum
cum melle et sale et cumino.
Diosc. III 151. Lonchitis non, ut plerique existimaverunt, eadem
est quae xiphionxiphion v. exi- a. e (et dx) xiphio rx. aut phasganionphasganion v. pasg-
Rdx. gaphasg- a. sparg- Vf., quamquam cuspidi similis
semine; habet enim folia porri, rubentia ad radicem et
plura quam in caulecaule v. -lum ll. (an caule,
in hoc? cfr. § 66)., capitula personis comicis similia,
parvam exserentibus linguaman albam? cfr. Diosc. radicibus praelongis. nascitur
in sitientibus,Diosc. IV 20 (22). e diverso xiphionexyphyion R. et phasganionpasganion
dx. parsg- R. prasg- V. in
umidis. cum primum exitexigit V., gladii praebet speciem, caule
IIduum ll.v. cubitorum, radice ad nucis abellanaeauel-
lanae Rd(?)v. a. S. figuram fimbriata,
quam effodi ante messesmessed dTz. oportetan oportet et?, siccari in umbra. superior
pars eius cum ture trita, aequoequo
Vx. pondere admixto vino,
ossa fracta capitee capite dxv. a. S. extrahit aut quicquid in corpore suppuret
suppuret ego. -rat ll.v. cfr.
Frobeen p. 40. velcum (pro uel) a. sisic VR. calcata sintsunt v. a. S. ossa serpentisossa. Serpentis xv. a. G(D). cfr. § 15. XXVIII 116. 157. XXIX
102. ; eadem contra venena
efficax.Pl. iun. 11, 18–21. Diosc. III 82. Marc. 2, 19. —Caput in dolore veratro in oleo vel rosaceo
decocto tritoque ungui convenit, peucedano ex oleoet oleo V.
veluel om.a. rosaceo et aceto. tepidum hoc prodest et doloribus,
qui plerumque ex dimidia parte capitis sentiuntur, et vertigini
. perungunt et radice eius sudoris causa eliciendi,
quoniam caustica vis ei est.
Diosc. IV 70. eupor. I 1.Isid. XVII 9, 54. Psyllionpsyllion v e Diosc.
spyllion (-inon a) ll. alii cynoidescynoides v. -oida Rd. -oyda x. cinoida
Vf. -oid a., alii crystallioncrystallion B e Diosc. crysalion V. crisanion a.
chrisalion r. chrys- fv. -llion J coll. ind., alii Sice-
liconsicelicon H
(-ion v). sicil- VRf. syc- d. silicon a., alii cynomyiamcynomyiam B. -mi-
ram a. -mia dx. cylomya R. -mpa V. appellant, radice tenui, supervacua,
sarmentosum, fabae granisgrane V1R. -na V2. in cacuminibus, foliis caninocaenino V. cecino B.
capiti non dissimilibus, seine autem pulici, unde et no-
>men. hoc in bacis, ipsa herba in vineis invenitur. vis ad
refrigerandum et discutiendum ingens. semen in usu,
fronti inponitur in dolore et temporibus ex aceto et rosaceo
dist. S. aut posca;Diosc. III 4 (6). ad cetera inlinitur. acetabuli mensura
sextariumsextariū J coll. Diosc. -rio Rdxv. -ri r. aquae densatdensat ac v(J).
-sat ad a. -sata rS. -sat se ac H. ac contrahitcontrahitur S. ; tunc terereterere V2dxv. terre Ra. -rrae V1. oportet
et crassitudinem inlinereillinire Rdxv. a. S. cuicumque dolori et collection
inflammationique.—Vulneribus capitis medetur aristolochia
, fracta extrahens ossa et in alia quidem parte corporis
, sed maxime capite; similiter plistolochia.—Thryseli
numthry-
selinum S cum B. Rhysellium (Rhis- R) VRv. Rhyss- dEBrot.
thysselium Ven. (Erursus incipit). est non dissimile apio; huius radix commanducata
purgat capitis pituitas.
cfr. Plin. XXV 68. Diosc. III 7. Marc. 8, 91.—
8, 44. 106. (cfr. Plin. XXV 90). Seren. 211.—Diosc. IV 69.
III 3.
Oculorum aciem centaurio maiore putant adiuvari
, si additaaddita Ev. -to rT. aquaaquae VdT. foveantur, suco vero minorisminoris v. -ribus ll. cum
nelle culices, nubeculas, obscuritates discuti, cicatrices extenuari
, albugines quidem etiam iumentorum sideritidesi detur rite Eman.
Dal..
namiam v. a. S. chelidonia supra dictis omnibus mire medetur. panacis
radicemradice VR. -ix v. a. S. cum polenta epiphoris inponuntimponitur
v. a. S.. hyoscyami
semen etet om.Ev. a. S. e d. bibunt obolo, tantundem meconiimeconia Vd. -ni S. adicientesadia-
centes VR. vinumque
, ad epiphoras inhibendas. inunguntinungunt dTS. iniung- E. int ung- VR. ad-
iung- v. et Gentianae
sucosucum E (om. quem d) v. de structure cfr. § 54.
143. 144 (bis). 156. 163. XXVIII 73. 95. 130. (140). XXIX 62.
118. 119. XXI 150. VIII 99. 215. VII 67. 183; contra [§164].
XXVIII 94. 167 (bis)., quem collyriis quoquequoque om.Ev. a. H. acrioribus pro meconio miscent.
facit claritatem et Euphorbeumeuphor-
bium R(?)Ev. a. S. inunctis.Diosc. III 86. II 102. (cfr. Marc. 8, 2. 79). IV
102 (eupor. I 29). IV 61. (cfr. Marc. 8, 28). II 193. instillatur plantaginis
sucus lippitudinilippitudinis d. -ne E.. caligines aristolochia discutit
Hiberisdist. ego. adalligata capiti, quinquefoliumquinque-
folium dEJ. -orum (quinquif- V) VR. cum quinquefolio v.. epiphorasepiphoris E. et si
quadist. ego. in oculis vitia suntan sint? emendat verbascum. epiphoris
inponitur peristereos ex rosaceo vel aceto. ad hypochysishypochysis Ev. -sin C. ypocisis r.
et caliginem cyclaminicyclamini dT.
-meni VR. -men in ED. -minon in v. pastillos diluuntan diluunt et inlinunt?, peucedani sucum
utdist. ego. cfr. § 118. diximus, ad claritatem et caligines cum meconio et rosaceo.118
psyllionpsyllion v. spy- Rd. spilion rf. inlitumillinitum R(?)EDal. fronti epiphoras suspendit.
Diosc. II 209. Marc. 8, 89. Anagallidaanacallida VRd. aliqui acoronacoron Ev(D).
-rum rf. corchoron B e Diosc. vocant. duo genera
eius: mas flore phoeniceopoeniceo VS., femina caeruleo, non altiores
palmo, fruticefructice
R. teneroteneri V., foiis pusillis, rotundis, in terra
iacentibus. nascuntur in hortis et aquosis. prior floretfloret et R.
caerulea. utriusque sucus oculorum caliginem discutit cum
melle et ex ictuicto VR. cruoremcruorum V. et argema rubens, magis cum
Attico melle inunctisinuntis R.. pupillas dilatat, et ideo haehae ego. hac VRdfS. huc E. hoc v. inunguntur
ante quibus paracentesis fitan
fiet?. iumentorum quoque
oculis medentur. sucus caput purgat per nares infusus
ita, ut deinde vino colluaturcolatur VR. colua- D.. bibitur et contra angues suci
drachma in vino.(Marc. 8, 62). Seren. 201, Marc. 8, 82 (167). mirum quod feminamfeminam dv. -na r. pecora vitantuiuant E. autat v. a. J.
si decepta similitudinesimilitudinem VR. —flore enim tantum distant—
degustavere, statimstatim
moriuntur V2. eameam v. eadem (eand- d) ll.. quaeque VR. asylaasyla
Ev. casula r. (nomen incertum). appellatur, in remedi
umremediū ego. cfr.
XI 282. XXX 103. II 41. -dia ll. S. -dio v. quaerunt. a nostris felisfelis D.
feris ll. ferus. v. felix U 54?. cfr. index. oculusoculus v. -lis ll. vocaturuocantur VR.. praecipiunt
aliqui effossuris ante solis ortumn, priusquam quicquam
aliud loquantur, salutareloquantur, ter salutare v. a. S. eameum E. eam
tum v. a. S., sublatam exprimere; ita
praecipuaspraecipua as V1. -ua has V2. esse vires. de Euphorbeaeeuphorbeę VRdS. -bę E. -bii TH. -bio (del. suco) v. suco satis dictum
est. Iippitdini, si tumor erit, absinthium cum melle tritum,78
item cumcum VRdTf.om.EH. que v.... Vettonicaelacunam ego indicavi; ex-
cidisse videtur uino (ante uetto). farinafarinam VR. conveniet.
Diosc. IV 137 (eupor. I 54). Aegilopasaegilopas v.
-lotas R. -lota Vd. -lata E. sanat herba eodem nomine, quae in
hordeo nascitur, tritici folio, semine contrito cum farina
permixta inpositaque vel suco. exprimitur he e caule
foliisque praegnantibus dempta spica et in trimestri farina
digeritur in pastillos.
Diosc. IV 76. Pl. iun. 21, 20. (Marc. 8, 8. 12). Isid. XVII 9, 30 (cfr. infra § 150). Antiquiantiqui ego. aliqui ll.v. cfr.
§ 37. 53. 57. XX 52. XXIII 97. 139. XXVII 6. XXVIII
48. 129. 141 al. et mandragora utebantur, postea abdicatus
estest dES. et r. om. v. in hac curationecuratione est v. a. S.. epiphoris, quod certum est,
medetur et oculorum dolori radix tusaiusa VR. cum rosaceo et
vino. nam sucus multis oculorum medicamentis misceturmedicamentis miscetur dEv. medicetur
V1R. -catur V2..
mandragoranmandragora d. -gon VR. alii Circaeoncircaeon J.
-ceon dTS. -caeo E. -ceo r. -ceion B. -caeum H. -ceium v. vocant. duo eius genera: candidus
qui et mas, niger qui femina existimatur, angustioribus
quam lactucae foliis, hirsutis et caulibus, radicibus
binis ternisve rufulisternisue rofolis V. -nis uero foliis d. -nisue nigris foris B e Diosc., intus albis, carnosis tenerisque, is
paene cubitalibus.Diosc. IV 76. Th. H. IX 8, 8. 9, 1. ferunt mala abellanarum nucum magnitudine
et inet in VRdH. et EVen. ex v.iisiis v. is E. his
rH. semen ceu pirorum. hoc albohoc albo ll.J (= `si hoc semen album est'). hoc album
S. album hoe v. alii arsena
assena VR. arsen dv. a. H., alii morionmo-
drion. VRd., alii hippophlomonhippoplomum VRd. vocant. huius folia
alba, alterius foliisalterius foliis ego e
Diosc. -rius ll.v. quam alterius B. latiora, ut lapathi sativae. effossuriet fossura E. cavent
contrarium ventum et III circulistribus
ll. ante gladiogladios VRd. circumscribunt
circumscribitur B., postea fodiuntfolia postea fodiunt VR. ad occasum spectantes. sucus fit
et e malis et cauleet e caule v. a. G. deciso cacumine et ee om.Ev. a. S. radice punctis
aperta aut decocta. utilis haec veluel Ev. uelut r. surculo; concisa quoque
in orbiculos servatur in vino.Diosc. IV 76. (Cels. III 18). sucus non ubique invenitur
, sed, ubi potest, circa vindemias quaeritur. odor
gravisdist. ego coll. U 545. ei, ut etei ut et ego. eius et (sed v) ll. v. ei sed H cum man.
Dal. radicis et mali, gravior ex alboex albo EG. et aluum r. del. v(S).
et albi J.. mala
maturamala tura R. in umbra siccantur. sucus ex iisiis Rv. hys V. his dES. sole densatur,
item radicis tusae vel in vino nigro adad om.E. tertias decoctaedecoctum VRdT..
folia servantur in muriamuri VRd. -riis v. a. G. efficacius; salsussalsus ego. (cfr. XXVII 71). albus ll.v. alias B. albi D cum
U 546 (ad antecedd. referees). rore tantumrore tantum ll.v. recentium (vel
rorantium) B. rorulenti U 546. rore tactorum D.
sucussucus
Ev. -cum r. pestis estdist. ego. ; sic quoque noxiae vires gravedinem adferunt
etiam olfactuolfacto V1Rd. quam Vd.. quamquam malamola
d. in aliquisaliquis VRES. -uibus d(?)G. aliis v. terris
manduntur, nimio tamen odore obmutescunt ignari, potupoto d. -te R.
-tae V.
quidem largiore etiam moriuntur. vis somnifica pro viribus
bibentium; media potio cyathi unius. bibitur et contra
serpentes et ante sectiones punctionesqueustionesque B e Diosc., nenec V2. sentiantursatiantur VRd. ;
ob haec satis est aliquisaliquid d. -ui E. -uibus v. a. S. somnumsomnium R. -io V. odore quaesisse. bibitur
etbibitur et contra serpentes et pro E (falso ex v. 13
iterans). pro helleboro II obolisduobus ll.v. in mulso—efficaciushelleboro—efficacius om.R. helleborum
dist. ego. —ad vomitiones et ad bilemet bilem R. nigram extrahendam.
Diosc. IV 79.(Diosc de venen. 11. Scribon. 179). Cicuta quoque venenum est, publica Atheniensium
poena invisa, ad multa tamen usus non omittendi. semen
habet noxium; caulis autem et viridis estur aestur a dEG. est urat r. estur
B. urit et v. plerisque
plerumque v. a. G. et in patinispastinis d. pla-
tanis Ev. a. B.. levis hic et geniculatusgeniculatis et VR. ut calami,
nigricans, altiornigricons altiore d. nigro onsolatiore (tons- V2) VR. saepe binis cubitis, in cacuminibuscacumine dT. ramosus,
foliafolia om.R. coriandrifoliandri R. teneriorateneriore V.
tenuiore d., graviagrauia ego (an grauiora?) -ui VdEv. -uidi R. odoratu, semen anesoaniso dEv. a. H.
crassius, radix concava, nulliusnulli d. usus. semini et foliis refrigeratoria
vis; sic et necatciet necat E cito necat
man. Dal. quae si (quos P) enecat v. a. S. : incipiunt algerealgere v. -geri
(-giri V1) ll. ab extremitatibus
corporis.cfr. Plin. XIV 58. remedio est, priusquam ad vitalia pereniat
, vini natura excalfactoria. sed in vino potapota dEv. ruta r. inremediabilis
existitexistit VRdTfS.
-stimatur Ev.. sucus exprimitur foliis floribusque, tum
enim maxime tempestivus est; meliormelior VRdTfD. et melior v. om.EG. semine trito expressus
dist. ego. et sole densatus in pastillospastillos dv. -llo r.. necatnec ad V. sanguinemsanguiiinem
VRdTv (S). -ine E(?)G.
spissando—haec alteraalterius E. vis eiei ego. et ll. v. —; ideo sic necatorumnecaturo d.
maculae in corporibus apparent.Pl. iun. 22, 1–3. ad dissolvenda medicamenta
utuntur illo pro aqua. fit ex eo etet VRdTS. ē E.del. v. ad refrigerandum
stomachum malagma. praecipuus tamen estest om.dE(?)
Dal. ad
cohibendas epiphoras aestivas oculorumque dolores sedandos
circumlituscircumlitus Ev. -tum r Ven. -tu J. ; miscetur collyriis. et aliasalias J e coni.
S. -ios ll. cfr. XXIII 52. XX 213. XIII 102. omnes rheumatismos
cohibet. folia quoque tumorem omnem doloreinque
et epiphorasepi-
foram VRd. sedant.Diosc. eupor. I 135. Marc. 33, 27. 62. Th. H. IX 15, 8. 16, 8. Anaxilaus auctor est mammasmammas actor est E. a
virginitate inlitas semper staturas. quod certum est, lac
puerperarum mammis inposita extinguitextingut V. -gunt
Rd. veneremqueuenerem E. testibus
circa pubertatem inlita. remedia, inremedia in ego. -dia VRdS. -dio D.
-dia libertate (-rationi v) Ev. quibus bibenda censetur
, non equidem praeceperim. vispraeceperim. uis J. -peri-
muss ll.G. -pimus v. maximamaxima uis v. a. J. natae Susisnatae Susis G e
Theophr. natae suis ll. terrae v.
Parthorum, mox Laconicae, Creticae, Asiaticaeasiricae V. assyriacae T. ac Cilissae P coll. Diosc., in Graecia
vero Megaricaenegaticae VRd., deinde Atticae.
Cremnoscremnos VdEVen.(D). crēnos R. crethmos
Verc. cfr. XXVI 94 (82). 160. agriosagrion d. gremiasgremias ll.fv (J).
gram- Bas. (e Festo). tollit oculorum inpositus,
tumorem quoque polenta addita.
Nasciturnescitur R. vulgo molybdaenamolybdaena v. -bena
ll., id est plumbago,
etiam in arvoin aruo E. martio r., folio lapathi, crassacrassa radice v. a. J. (an radice
crassa?)., hispida. hac commanducata
si oculusoculos V. subinde lingaturlingatur VRdTJ. elin- EG. liniatur
S e coni. G. religatur v., plumbum, quod estest (dE?)v(D). om. rS. genus
vitii, ex oculo tollitur.
Capnos truncatrunca J
('ut opponatur fruticosae'). cfr. XXVI 57. truma dE. truna
r. prima v., quam pedes gallinacios vocant,
nascens in parietinis et saepibuset seminibus E., ramis tenuissimis sparsisque
, florean folio uiridi? purpureo, viridis suco caliginem discutiti;
itaque in medicamenta oculorum additur.
Diosc. IV 108. Marc. 8, 182. Similis etsimili est R. -le est V. nomine et effect, sed alia est capnos
fruticosa, praetenera, foliis coriandri, cineracei coloris, floreflore dEv. flor ei V1. flos ei
V2. flores ei R.
purpureopurpereo V1. -pureus V2.. nascitur in hortis et segetibus hordeaciishordeacis VRD.. clarittem
facit inunctis oculis delacrimationemque ceuceu Ev. feu r. fumus,
unde nomen. eadem evolsas palpebras renasci prohibet.
Diosc. I 2. Isid. XVII 9, 10. Acoron iridisuiridis d. idis E. folia habet angustiora tantumet tantum E. et
longiore pediculo, radices nigras minusque venosas, cetero
et has similes iridisiridis Ev. ederis rf., gustu acres, odore non ingratas,
ructu faciles. optumae Daspetiacae edaspetiacae e J. -iace V.
-ice d. daepetiace R. despe//ie E. aspleticae e coni. S coll. Diosc.
ponticae dein v. Galatiagalatiae d. -icae v. a. J., mox Creticae
, sed plurimaeprimae Ev. a. S.de mendo cfr. XXXVII 54. XXIX 67. in Colchide iuxta Phasin amnem et
ubicumque in aquosis. recentibus virus maius quam vetustis
, Creticae candidiores Ponticis.cfr. Diosc. I 1. siccantur, ut irisut iris (vel iridis) ego. utris ll. -ibus v. uere D.,
in umbrain umbra
om.d. digitalibus frustisfrusiris VR.. nec non inveniuntur qui
oxymyrsinae radicem acoronacaron C. vocantuocatur R., ideoque quidam hanc
acorionacorion
VRdT(P)S. -roi E. acoron (acar- C) agrion v. vocare malunt. vis ei ad calfaciendum extenuandumque
,dist. ego. efficax contra suffusiones et caligines oculorum,
suco eiusdem poto contraquae poto contra V. poto contraque v. a. S. serpentes.
Diosc. IV 90. 91. Cotyledon parvula herba estest in VRdS. t in E.del. v. (an semen habet in? cfr. Diosc.)., in cauliculo tenero,
pusillo folio pinguifolio
pingui S. pingui folio B e Diosc. pingui ll. v., concavo ut coxendicesexcoxendices E.. nascitur in
maritimis petrosisquep???torisque R. umidisumidis ego coll. Marc. 12, 3. uiridis
ll. v., radice olivae modo rotunda.
oculis medetur suco. est aliud genus eiusdem sordidis
foliis, latioribus densioribusque circa radicem velutuelut v. uel ll. oculumoculorum con V. -lum ei; R.
cingentibus, asperrimi gustusgusto E., longiore caule, sedcaule sed dEv. -les r. pergracili
pergraciles d.om.VR.. usususus eius v. a. S. ad eadem quae sativisatiui ego. iniui E. iridi (yr-
R) rTS. -dis v. iris G. aizoiaizoi Ev (D) ad seqq. referentes. alzio
r. aizoo S (et dist.) coll. Diosc..
Diosc. IV 88. 89 Th. H. VII 15, 2. cfr. Plin. XVIII 159. XXVII 14. Duo genera eiuseius VS. om. rv(D). : maius in fictilibus vasculis
seritur, quod aliqui bupihthalmon appellantappellant VRS. uocant d(?)Ev., alii zoophthalmon
zoobthalmon ap-
pellant V., alii stergethronstergethron C. -ton (hist- d) ll.v., quiaquia VdS.
quod Ev(J). quia—hypogeson om.R. amatoriis conveniatconueniant Vd., alii hypo-
gesonhypogeson B ('e codd. Rom.'). stergeton VE.om. (R)d.
speg- v. cfr. nota ad XVII 159. (exspectes potius epi- vel
hypergeson, sed ane hoc quidem usquam traditum est)., quoniam in subgrundiissugrundis VR. fere nasciturnascitur stergeton d. ; sunt qui ambrosiam
potiuspotius om.RS. vocant et qui amerimnon, Italiaitalias Rd. -li v. a. S. sedumseddum V.
magnum aut oculumoculum dv. -lorum rf. aut digitillum. alterum minusculum,
quod erithaleserithales C. -theles v. -tiles
VR. -////des E. -cles d. vocant, alii trithalestrithales C. -theles v. -chales E. -cteles
r., quia terquia ter dEv. quater r. floreat, alii
erysithaleserysithales VfJ.cfr. XXVI
137. erisist- Rd. chrysot- E(?)v., aliqui isoētesisoetes v ex ind. is (his V2)
et si VR. ysetun d. sem E., Italiaitalia EJ. milia VR. alii d. sed
G. sed alii itali v. sedumsedum ll.v(J). del. G., sed aeqnesed aeque ego. (cfr.
XXIX 85). sed qui VRdJ. qui E. alii v. del. G. atque D.
sed graeci coni. S. aizoumatzoum R -ouum V.
utrumque, quoniamquoniam om.E. vireatuirerat R. uiret G. sempersemper ll.S. emper aliqui semperuiuum
E2v(D), a Plinio nusquam alibi dictum.. maius et cubiti altitudinem
altitudine
VRd. excedit, crassitudine plus quam pollicari. foliafolia G e Diosc. lia ll. -iud v.
in cacumine linguae similiasimile v. a. G., carnosa, pinguia, largalargo v. a. H. suco,
latitudine pollicari, alia in terrain convexa, alia stantia ita,
utita ut dEv. it V1R. ut V2. ita S. ambitu effigiem imitenturimitentur dv. -tantur VES. -tatur R. oculi. quodquo E. minus est, in
murismuri VR. parietinisque et tegulis nasciturinnascitur E., fruticosum a radice
et foliosumfoliosum VRdTfH(J). fufum ES. furfum v. usque ad cacumen, foliis angustis, mucronatis,
sucosis, palmumpalmū D cum U 547. -mo ll. v. cfr. XXVI 39. 68. 82.
XXIII 131. alto caule. radix inutilis.
Dios. IV 89 [91] coll. II 217. Huic similissimile VRE. est quam Graeci andrachnenandrachnen v. cfr. XIII 120.
-raciem VRd. -rechien E. -rachlen S coll. ind. agrianagrian J. -am
v. agarian VR. -am d. enagrian E.
vocant, Italiaitalia VRdS. -licae
E. -li v. inlecebraminlecebram (ille- B) S e Diosc. elecebram d. -ant V.
ecelebrant R. celeb- Ev., pusillispusillos VR. in pastillos v. a. B. latioribus foliis etet VRdfv(D). om.EC(J). sed S. breviore
breuiore VD. ori
Ev. -or r. cacumine. nascitur in petrispetrosis dT. et colligitur cibi causa.
Omnium harum vis eadem, refrigerareperfrigerare Ev. a. H. et adstringere.
Diosc. IV 88. eupor. II 137. 121. medentur epiphoris folia inposita vel sucus inunctisinunctus dTv. a. G. cfr. nota ad § 142., purgatpungat E.
enim ulcera oculorum expletqueexpersque E. et ad cicatricem perducit
palpebras deglutinat. eaedemeadem VRVen. capitiscapiti VR. doloribus medentur
suco vel folio temporibus inlitis, adversantur phalangiorum
ictibus, aconito vero maius aizoumatzoum
V1. adz- V2R. praecipue. a scorpionibus
quoque habentem id feririfieri VR. negant.
Diosc. IV 69. eupor. I 57. 67. (Marc. 9, 60). Diosc.
II 152 III 82.—Marc. 15, 38. Pl. iun. 20, 17. Medentur et aurium dolori, item sucussucus VRTfS. sucus in-
unctus d(?)Ev(D). hyoscyamihyoscyami TEv. -mos rf. modicus
modica
E. -ce v. a. S., item Achilleae et centaurii minoris et plantaginis,
peucedani cum rosaceo et meconiomeconi VR., acori sucus cum rosa
—omnis autem strigili calefactus infunditur—, cotyledon
etiam purulentis cumcum VRv(S). et cum
d(?)EG. medulla cervina calefacta, ebuli radicis
dist. D. tritae sucus linteo colatus, mox in sole densatus et,
cum opus sit, rosaceo dilutus et calefactus.
Parotidas verbenacauerbenacae R. -ca quoque
v. a. S., item plantago sanat, item sideritis
cum axungia vetere.
Diosc. III 4 [6]. eupor. I 160. Pl. iun. 23, 19. Marc. 10, 62.—Diosc. III 48. IV 69. eupor. I 69. Cels. VI 9. Marc. 12, 59. Pl. iun. 27, 12.—Diosc. IV 8.—Diosc. II 152. Marc. 12, 60. Pl. iun. 27, 13–15. Narium ozaenasozaenas v. -nam S. cfr. XXIV 113. ozena VRd.
ozen E. (an ozaena emendatur?). emendat aristolochia cum cypero.
Dentibus remedio sunt panacispanaci VRd. radix commanducata
, praecipue Chironiae, item sucus collutiscol-
lutis Ev((D). -tibus rfS., radix
hyoscyami ex aceto manducata, item Polemoniae. commanducatur
commanducatur Ven.(S). -an-
tur ll.v. et plantaginis radixradices v. a. S., aut colluunturcoluntur VR. in aceto decoctae
suco; et folia esseesse VRES.
edere dT. sunt v. utileinutile E. utilia v. a. S., vel si sanguine gingivaesanguinem gingina
VR.
putrescant; [veluncos ego posui. uel ll.Tv(J). uel (uel si S cum vet.
Dal.) sanguinis sit reiectio C coll. Diosc. del. Brot. (an pu-
trescant tumeantve?). ] semen eiusdem apostemata et collectiones
gingivarum sanat.Diosc. III 4 [6]. (eupor. I 79). IV 42. eupor. I 69.
Cels. VI 9. Marc. 12, (1) 30. Pl. iun. 27, 16–20.—Diosc. IV
102. Pl. iun. 27, 20. Diosc. III 27. 82. II 209. et aristolochia gingivas dentesquedentesue d(?)ES. confirmat
, verbenacauerbenace E. -acae S cum vet.
Dal. cum radice commanducata et decoctaedecoctae v(S). -ta ll.C.
ex vino aut aceto sucus colltus, item quinquefolii radicisradices Ev. a. S.
decoctae ad tertias inin ego.
cfr. infra. om. ll. v. ex Pl. iun. vino aut aceto. prius quam decoquatur
decoquantur EC., aqua marina aut salsa lavaturIsauatur R. lauantur Ev. a. J. ; decoctum diudiu om.E.
tenendum in ore. quidam cinere quinqlefolii fricare malunt.
et verbasci radix decoquitur in vino ad colluendos dentes,
et hysopohysipo VR. colluunturcoluuntur VD. et peucedanipeucedanis VR. suco cum meconio vel
radicum anagallidisanacallidis VRd., magis feminae, suco ab altera nare,
quam doleat, infuso.
Diosc. IV 95. Isid. XVII 9, 53. ErigeronFrigeron VR. a nostris vocaturuocatus VR. senecio. hanc sisi dEv. sine r. an si ter? cfr.
§ 148. XXI 42.
ferro circumscriptamcircumscripta VR. effodiat aliquis tangatque ea dentemter dentem Cornar.
et alternis ter despuat ac reponat in eundem locum itaeta V. eza R.ita V2v. itē r.,
ut vivatbibat E. herba, aiunt dentem eum postea non doliturum.
herba est trixaginistrixa-
gini V. specie et mollitia, cauliculis subrubicundis
. nascitur in tegulis et in murismoris VR.. nomen hochoc nomen RS. Graeci
dederunt, quia vere canescit. caput eius numerosenumerose
V2d. -ore V1R. -osa Ev. cfr. XXXIII 61. dividitur
lanugine, qualis est spinae, inter divisuras exeunte;
quare Callimachusgallimachus R.
galliam chus V. eam acanthida appellavit, alii pappum.
nec deinde Graecis de ea constat. alii erucae foliis esse
dixerunt, alii roboris—at minoraat minora ego. minora aminora E. minora
rJ. sed minoribus (-ra D)v. multo—, radice alii
supervacua, alii nervis utiliutilia/// V., alii potu strangulante. e diverso
quidamquidem E. regio morbo cum vino dederunt et contra omnia
vesicae vitia, item cordis et iocineris. extrahere renibus
harenam dixere. ischiadicis drachmam cum oxymelite ab
ambulatione propinaverepropriauere E., torminibus quoque etet om.d(?)Ev. a. S. in passo
utilissimam, praecordiis etiam cibo ex aceto eam praedicantes
serentesqueserentesque Ev.
-tes d. serpentes V.om.R. in hortis. nec defuere qui et alterum
genus facerent nec qualequale Ev. -lem VR. -lis d. essetessent VR. demonstrarent, contra serpentes
in aqua bibendam edendamquemedendamque VRd. comitialibus dantes.
nos eam Romanis experimentis per usus digeremus. lanugo
eius cum croco et exiguo aquae frigidae trita inlinitur epiphoris
, tostatosta R (?)v. tota r. cum mica salis strumis.
Diosc. IV 85.—II 211. IV 149. Ephemeron folia habet iiliililii Ev. illis r., sed minora, caulem
parem, florem caeruleum, semen supervacuum, radicem
unam digitalidigitalem E. crassitudine, dentibus praecipuampraecipuum R. concisam
in aceto decoctamque, ut tepido colluantur. et ipsa etiam
radixradix mobiles v. a. S. sistit; cavissistit cauis Ev (J). sistit in (sistint VR)
cauis rTBrot. an sistit motus? cfr. XX 16., exesisexesis S (et
ex- v). -si ll.TJ (offendente num. singulari). inprimitur. chelidoniae radix ex
aceto trita continetur ore, erosis veratrum nigrum inprimitur
imponitur
v. a. S., mobiles utrolibet decoctoutralibet decocta d (?)Ev. a. S. in aceto firmantur.
Diosc. III 11. cfr. Plin. XXVII 71 (89). XXX 24. (XXII 121). Labrum Veneriumuenerium D.
-reum v. (cfr. XVIII 124). uenenarium ll. vocant in flumine nascentem.
est ei vermiculusuermiculum
VR., qui circa dentes fricaturfricatur ego. cfr. XXII 121. necatur (ortum ex Fncatur)
ll. G. de mendo cfr. § 167. XXVI 11. 15. XXX 83. XXVIII
133. ligatur v. nectitur D cum U 547 (contra Plinii usum). aut cavis dentium
cera includitur. cavendum ne vulsauulsa VdE. euu- v. cfr. nota ad XVIII 296; adde XIX 28,
ubi etiam 27 (et fortasse 16) rectius uellitur scribendum erat.
auu- R (?)G. herba terram tangattangant VR. (an recte?)..
Diosc. II 206. cfr. Geop. II 6, 30. Ranunculum vocamus quamquam dv(S). cfr.
ind. et supra § 93. 117. 171. qua VR. quem E(?)C(D). Graeci batrachion.
genera eius IIII: unum pinguioribus quam coriandri fohis
et ad latitudinem malvae accedentibus, colore livido, caule
altoalto S e coni. Dal. alio VRd. albo Ev. an cubitali? cfr.
Diosc., gracili et radice alba. nascitur in limitibus umidis
et opacis. alterun foliosiusfoliosis E., pluribus foliorum incisuris,
altiusaltius dED. alitus r. altis v. caulibus. tertium minimum est, gravi odore, floregrauiore flore R.
aureo. quartum simile huic, flore lacteolacteo Brot. Cum Buellio e Diosc. luteo
ll.v. (J).. omnibus vis
caustica, si cruda folia inponantur, pusulasque ut ignisigni V. igi E.
faciunt. ideo ad lepras et psoraspsoras dv. spo- r.iisiis S. is
VRED. eis G. om.dv. utuntur et ad tollenda
stigmata, causticisquecausticisque d(?)Ev. -cis uriae V.
-cis uirie E.an causticis uarie (vel uero)? omnibus miscent. alopeciis
inponunt celeriter removentesemouentes
VET. euome- d.. radix in dolore commanducata
diutius rumpit dentes; eademad (at S) eadeim R.B sicca concisa sternumentum
sternu-
tamentum V2dEv. a. S(D). cfr. nota ad XXIV 97. est.cfr. Plin. XXI 144. XXVI 24.—Diosc. II 152. Pl.
iun. 25, 7–9. Diosc. IV 42. 70. nostri herbarii strumum eamstru-
mum eam VRdTfS. strumeam Ev. cfr. ind. vocant, quoniam
medetur strumis et panis parte in fumo suspensa,
creduntque ea rursus sata rebellare quae curaverintcurata fuerint
(vet. Dal.) S. vitia,
inuitia in ego. -tia ll. v. (quo in CFW Müller
p. 22. et in plantagine coni. Dal.). quo scelere et plantagine utuntur. oris ulcera intusintus ll. v. an illitus?
sucus plantaginis emendat et folia radicesque commanducatae
commanducatae VdS. -te R. -ta Ev(D)., vel si rheumatismo laboretlaboret
Ev. habet r. os, ulcera faetoremque
quinquefolium, ulcera psylliumpsyllium. v. -llum E. pusillum r..
Pl. iun. 25, 17–22. Marc. 11, 12. Pl. iun. 24, 1–3. Marc. 10, 62. Diosc. III 27. IV-76. Conposita quoque contra faetores, vel maxime
pudendumpu-
dentium VRd. vitiumuitulum VR., trademus. ergo folia myrti et lentisci
pari pondere, gallae Syriacae dimidium pondus simul
terere et vino vetusto sparsa mandere matutino ex usuet usus E: optimum v. a. H.
est, vel hederae bacas cum casiacassia Vd. et murramyrrha RdEv. a. S. pari pondere
ex vino. naribus utilissimum est dracontii semen contritum
ex melle, etiam si carcinomata in iis sintsit VRd.. suggillata
hysopo emendantur, stigmatastag-
mata R. inin Rv. om. r. facie mandragorasmandragora v. a. H.
inlitusillitus dTE(P)H. -ta v. inlinitus VRS. cfr. XXIII 124. delet.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXVI
Sensitsensit et
v. a. S. facies hominum etet ll. D. del. v. novos omnique aevo
priore incognitos non Italiae modo, verum etiam universae
prope Europae morbos, tune quoque non tota Italia necnec VRdv. ne E.
per Illyricum Galliasve aut Hispanias magnomagnopere
RdEv.a.S. opere vagatos
aut alibi quam Romae circaque, sine dolore quidem illos
acac VRdG. aut Ev. sine pernicie vitae, sed tanta foeditate, ut quaecumque
mors praeferendapetenda d. esset.
Pl. iun. 32, 12–17. (cfr. Marc. 19, 1). Gravissimum ex iisiis
v. n E. his rC. lichenas appellavere Graeco
nomine, Latinelatini V2., quoniam a mento fere oriebatur, ioculari
primum lascivia, ut est procax multorum natura in alienisaliena R1
miseriismiseris
ED., mox et usurpatousurpate R1. vocabulo mentagram, occupantemoccupantē RdTv. -te r.
multisin multis
v. a. S. etet ll. Ven. (S). del. v. latislatius ego. intus V1RdTfS. in-
tuitus Er. man.Dal. Ven. intutus V2. del. v (D). an intentius.?
cfr. § 6. totostotus V. totosque man. Dal. Ven. utique voltus, oculis tantum inmunibus,
descendentemtantum manibus descendente E. vero et in colla pectusque ac manus foedo
cutis furfure.
Pl. iun. 33, 7. 8. Non fuerat haec lues apud maiores patresque nostros
et primum Titi V1R1D. tiberii d(?)v. titi r.. Claudi Caesaris principatu medio inrepsit
in Italiam quodam Perusinopersino VR(Dal.). equiteequiti RE. Romano, quaestorio
scriba, cum inin om.d. Asia adparuissetaperuisset (-sset et d) Vd., inde contagionem
eius inportante. nec sensere id malum feminae aut servitia
plebesque humilis aut media, sed proceres veloci
transitu osculi maxime, foediore multorum, qui perpeti
medicinam toleraverant, cicatrice quam morbo. causticis
namque curabatur, ni usquepius-
que V1. pri- V2. inin Vr (in ras.) Ev (J). ad dTfS. ossa corpus exustum esset,
rebellantese
bellante d. taedio.Pl. iun. 32, 17–19. adveneruntque ex Aegypto, genetrice
talium vitiorum, medici hanc solam operamoperam Erv. orem dT. morem VR. opem P. adferentes
magna sua praeda, siquidem certum est Manilium Cornutum
eet (pro e) E. ex v. a. H. praetoriis legatum Aquitanicae provinciae HS CCCC (H)D.
elocasse in eo morbo curandum seseesse V2Er.. accidit quoquequoque ego. que ll.v. saepius
, ut nova contracontra V2dErv. om.V1RTD. an
ut contra noua? (cfr. XII 92. XVII 41. XXI 33. XXXI 11). genera morborumpost morborum falso iteraverunt curandum—saepius R, acci-
ditque saepius V. gregatim sentirentur
. quo mirabilius quid potest reperirirepperiri VE. ? aliqua gigni
repente vitia terrarum in parte certacreta d. -am V. membrisque hominum
certis vel aetatibus aut etiam fortunis, tanquam malo
eligente, haec in pueris grassari, illa in adultisadulteris E., haec proceres
sentire, illa pauperes!
L. Paullopaullo VdH(D). paulo rv(S). Q. Marcio censoribus primum in Italiaita-
liam d(?) G.
carbunculum evenisseeuenisse coni. J (coll. accidisse § 7 init.).
uen- ll.v. de mendo cfr XVII 233. annalibus notatumnotatum VRdTfS. consti-
utunm E. conscriptum v. est, peculiare
Narbonensis provinciae malum, quo duo consulates obiereobire E.
condentibus haec nobis eodem anno, lulius Rufus atqueatque V2dU. adque V1. et Q. rv. cfr. Tac. ann. XV 33.
Laecaniuslaecanius D. lee- ll. v. Lic- Bas. e Diosc. praef. Bassus, illeillesi E. medicorum inscitiainscitia rv. -tiam E. inscientia rfH. cfr. XXIX 18. 23. 25. XXXI 131. sectussecutus V2E., hic vero
pollici laevaeleue E. manus evulsoeuulsu V. -sa E. acu ab semet ipso tam parvoparuo uulnere v.a.S. an paruo puncto? cfr. XXVIII 198.,
ut vix cerni possetpossit VED.. nascitur in occultissimis corporum
partibus et plerumque sub lingua duritia rubens variuari H cum P. -rii VRdT. -riis Erv. -ricis G.
modomodis v.a.G., sed capite nigricansnigrans E., aliasalias dErv. -ia r. lividain liuida E. in ll. J. del. v., in corpus intendenstendens d.
neque intumescens, sine dolore, sine pruritu, sine alio
quam somni indicio, quo gravatos ingrauato in E. -to sint d. triduo aufert, aliquando
et horrorem adferensauferens E. circaque pusulas parvas, rarius
febrem, stomachum faucesque utfaucesque ut ego. -esque VR. -esque cum d(?)v. paucisque Er.cfr. de ut VIII 158. IX 122. 152. 153. XI 85. XVIII 115. XX 38. XXX 63. XXXI 109. XXXIII 29. XXXVI 127. invasit, ocissime
exanimansexaminans V. exinani E..
Pl. inn. 33, 20–34, 1. Marc. 19, 18. Celsus III 25. Diximus elephantiasimelephantiasim dS (-sin v). elefa- r. ante Pompei Magni aetatem
non accidisseoccidisse E. in Italiaitaliā R1., et ipsam a facie saepius incipientem,20,144
in nare prima veluti lenticula, mox increscenteincrescente J cum Strackio. cfr. Marc. inare- ll.H(D). inuale- v.
perdist. ego coll Celso. totum corpus, maculosa variis coloribus et inaequali
cute, alibi crassa, alibi tenui, dura, alibi ceu scabie aspera,
ad postremum vero nigrescente etet om.VR1. ad ossa carnes adprimente
, intumescentibus digitis in pedibus manibusque.
Aegypti peculiare hoc malum et, cum inin om.R1. regesgreges E. incidisset,
populis funebre, quippe in balineisbalneis R1. solia temperabanturtemperabuntur E.
humanohumani V. sanguine ad medicinam eam. et hic quidem morbus
celeriter in Italia restinctusrest//ictus R1. restri- f. estest om.VR1., sicut et ille, quem
gemursamgemursa Vdf appellavere prisci inter digitos pedum nascente
mnascent v. -ti ll., etiam nomine oblitterato.
Id ipsum mirabile, alios desinere in nobis, alios
durarealias durare V., sicuti colum. Titi V1RD.
tiberii d(?)v. titi V2. pti E. p???ti r.. Caesaris principatu inrepsit idid om.Ev.a. H.
malum, nec quisquam id prior imperatore ipso sensit,
magna civitatis ambageambige R., cum inin V1dTS.om. rv. edicto eius excusantisexcusantes E.
valetudinem legeret nomen incognitum. quidqui VR1. hoc esse dicamus
aut quas deorura iras? parumiras parum VRdv. inasperum E1. -parum E2. minas parum man. Dal. enim eranterant enim VRdS cfr. XXI 78. XXIII 4. IX 105. homini
certa morborum genera, cum supra trecenta essent, nisi
etiam nova timerentur! neque ipsi autem homines pauciora
sibi opera sua negotia inportant.
Celsus I praef. cfr. Plin. XXIX 4–6. Isid. IV 9, 4. Haec apud priscos erant quae memoramusmemoraaimus U(D). remediaremedia dv. et media
VR. media (m in ras.) E.,
medicinammedicine v. -na ll. ipsa quodammodoipso quo-
nam modo V. rerum natura faciente, et
diu fuere.
Hippocratis certe, qui primus medendi
praecepta clarissime condidit, referta herbarum mentione
invenimus volumina, nec minus Dioclidioclis d(?)v.a.S. Carysticiaristi VR. car- r., qui secundus
aetate famaquefamaque VRdv. namque Er. extitit, item Praxagoraepraxagora E. et Chrysippi
ac deinde Erasistraticrassistrati E. CeiCei P e Strabone X 5, 6 p. 486. co ll. del. v.a. U. Coi coni. S., Herophilo quidem,
quamquam subtilioris sectae conditori, ante omnisomnis ll.S. -nes v. an omnia? celebratam
celebratum E. -ante etiaratum S. rationemrationis R.dist. ego (ut intellegatur rationem herbarum post Herophilum ad verba descendisse, cum tamen usus efficacissimus
herbarum magister esset). an vero ab usu?, iamiam ego. eam ll. v. paulatim, usu efficacissimo rerum
omnium magistro, peculiariter utique medicinae, ad verba
garrulitatemque descendentemdefcendentem V1dT. -te v(S). defendentem r. -te H.. sedere namquesedere namque v. seddere namque Er. sed frenam (-na V2) que
(q??? R) VR. s; fere namque d. | in VRdTS. in his (iis v) EC. in scholis
auditioniaut ditioni d. operatosoperatus E. occupatum v.a.G. gratiusgrauius R1. erat quam ire per solitudines
et quaerere herbas alias aliis diebus anni.
Celsus I praef. Durabat tamen antiquitas firmfirmas VR. magnasque confessae
conferrae V. rei vindicabat reliquias, donecreliqu//as donec V2. donec reliquas E. Asclepiades aetate
Magni Pompei orandiorandę E. rhetoricae v.a.G. magister nec satis in arte eaeas E. quaestuosus
, ut ad alia quam forumquam forum VRdTfH. eorum Er. del. v. sagacis ingenii, huchoc VR1. se
repente convertit atque, ut necesse erat homini qui nec
id egisset nec remedia nosset oculis usuqueusque Vf. percipienda,
torrentitorrentia E. ac meditata cotidiecottidie E. oratione blandiens omnia abdicavit
totamque medicinam ad causascausas VRdTfS. -sam EG. casum man. Dal. v. revocando coniecturae
coniectura E. -ram v.a.H. fecit,Celsus II 14 init. quinque res maxume communium auxiliorum
professus, abstinentiam cibi, alias vini, fricationem
corporis, ambulationem, gestationesgestationis VRED., quae cum unusquisque
semet ipsum sibi praestarepraestaret E. posseposset REv.a.G. intellegeretintellegeret EG. -rent r. -re v., faventibus
cunctis, ut essent vera quae facillimafacillime V. erant, universum
prope humanum genus circumegit in secircumegit se V. -gisse d. non alio modo
quam si caelo demissusdemissus TS.
dim- (-isus V) Vd. adm- E. em- Rv. advenisset.
Celsus III 14. IV 26. Apuleius Florid. IV p. 30. Trahebat praeterea mentesmentis VS. artificio inani, aliasinani
alias ego. (de mendo cfr. § 6 extr.). animalia VRdU. mirabili
d(?)v. -ili iam S. animos iam JD.
vinumuinuam Rdv. -na VS.
-no EVen. promittendo aegris dandoque tempestive, iamiam VRdTfS. tam Er. tum v. frigidam
aquam et, quoniam causas morborum scrutariscritari E. prius
Herophilus instituerat, vini rationem inlustraverat Cleophantus
apud priscos, ipse cognominari secognominari se dEv (J). -aueris e r. -omen ab aegris S cum Gronovio. -omen a linis et U. frigida danda
praeferensdist. ego., utaut E. et ut v.a. G. auctor est M. Varro. alia quoque blandimenta
excogitabat, iam suspendendo lectuloslectulo d., quorum iactatuiactura R1d1. -tatura Vd2fS.
aut morbosmorbi V. extenuaret aut somnos adliceret, iam balneas
avidissima homninum cupidinecupidinem V. -ditatem R1. instituendo etet om.R1d. alia multa
dictudictu dErv. -ta r. gratagrauia Er. atque iucunda, magna auctoritate nec minore
fama,Celsus II 6. cum occurrisset ignoto funeri, relato hominehominem E. ab rogo
atque servato, ne quis levibus momentis tantam conversionem
factam existimet. id solum possumus indignari,
unum hominem e levissimae leuissima dv. fleu- r. gentegentes in eo pipus E., sine opibus ullis orsum,
vectigalis sui causa repente legeslegis V.om.E. salutis humano generigeneris E. -reri V.
dedisse, quas tamen postea abrogavereadrogauere V. multimulta E..Celsus III 9. II 17. Asclepiaden
asclepiadem REv. a.S. -des dT. adiuvereadiuuere V2Rv. -uuare E.
-uuene V1. aduenit d1. inuenit d2T. multamulti v.a.G. in antiquorumin anti-
quorum VRdTH. quorum Ev(G). del. C. cura nimis anxia
et rudia, ut obruendiobrudiendi E. aegros veste sudoresque omni modo
ciendi, nunc corpora ad ignes torrendi solesve adsiduoadsidue dTv.a. G.
quaerenditanta dT. in urbeurbem V. nimbosa, immo vero tota Italia imbrici-
triceimbricitrice ego. cfr. Macrob. I 17, 49. imperatrice ll.v. imbrium creatrice J. imitatrice D. nimborum altrice coni. S. immo—imperatrice uncis inclusit U., tum primum pensili balinearum usu ad infinitum
blandienteblandiente Vdv (D).
-tem r G..Celsus I 3. II 12, 2. V praef. praeterea in quibusdam morbismorbi V. mnedendi cruciatus
detraxit, ut in anginis, quas curabant in fauces organo
demisso. damnavit merito et vomitiones tune supra
modum frequentes. arguit et medicamentorum potuspotu E. stomacho
inimicos, quod est magna ex parte verumuerum VRdTS. uetitum Erv.. itaque
nos in primis quae sunt stomacho utiliaut alia VR1. signamus.
Super omnia adiuvere eum magicae vanitates
in tantum evectae, ut abrogareeuacuet et abrogaret E. herbis fidem cunctis possent
: Aethiopideaethiope R1. herba amnes ac stagna siccari; onothu-
ridisonothuridis ego. cfr. XXIV 167. condiendis VRdTS. -dendis ErJ. coniectu (ad antecedd. relatum) v. condyendis U coll. Athen. XI 55 p. 477. chondridis coni. J. tactu clausa omnia aperiri; Achaemenide coniecta
in aciem hostium trepidare agmina ac terga vertiuertere d(?)v.a.S. ; latacen
dari solitamsolita Vd. a Persarum rege legatispersarum relegatis VdT., ut, quocumque venissent
, omnium rerum copia abundarent, ac multa similia.
extr.: cfr. Plin. XXIV 166. ubinam istaeubinam istae dv. -nimiste r. fuere, cum Cimbri Teutonique terribili Marte
ulularent aut cum Lucullus tot reges Magorum paucis
legionibus sterneret? curve Romani duces primam semper
in bellis commerciorum habuere curam? cur Caesariscurat curę (om. Caesaris) E.
miles ad Pharsaliam famem sensit, si abundantia omnis
contingere unius herbae felicitate poterat? non satius fuit
Aemilianum Scipionem Carthaginis portas herba patefacere
quam machinis claustra per tot annos quatere? siccenturquateres iactentur E.
hodiehodie om. v.a. G. Meroidemerodie f. aethiopide
v.a. H. Pomptinae paludes tantumque agriagri v. -is ll. suburbanae
reddaturreddantur Er. Italiae! nam quae apud eundem Democritum
invenitur compositio medicamenti, quo pulchri
bonique et fortunati gignanturgignantur om.R1d. liberi, cui umquamcur numquam v.a. H. Persarum
regi talestalis est man. Dal. v.a.G. deditdedit G. -ita ll.v. an dedit ea (sc. compositio) vel dedit? & (vel ita) mirum? (ac mirum coni. S). ? mirum essetesse E. profecto hucusque provectam
profectam S J (tacito errore). credulitatem antiquorum saluberrimis ortam initiis,
si inin (pro non) R1. ulla re modummorum VR. humana ingenia novissent atque non
hanc ipsam medicinam ab Asclepiade repertam probaturi
suo loco essemus evectam ultra Magos etiam. haec
est omni in re animorum condicio, ut a necessariis orsa
primo cuncta pervenerintperuenerit E. ad nimium. igitur demonstratarum
demonstrata tum R1. -ratum V. priore libro herbarum reliquos effectus reddemus,
adicientesadicientes VRTfS. -emus d(?)E rG. -musque man. Dal. v. ut quasquequasque ut d2T. quasque d1. quas man. Dal. v.a.G. ratio dictabitdictauit E. -uerit v.a.S..
Pl. iun. 33, 9–13. Marc. 19, 3. 4. 27. 5. Diosc.
IV 162. Sed in lichenis remediis atque tam foedo malo
plura undique acervabimusaceruabimus dv. -auimus r., quamquam non paucis iamnon paucis iam non E.
demonstratis. medetur ergo plantago trita, quinquefolium,
radix albucialbugi E. exex ego. om. ll. v. ex Pl. iun. in
Marc. aceto, ficulni caules ex aceto decocti,
hibisci radix cum glutinoglutine lupino Pl. iun. lupino Marc. etet ll. v. ex Pl. iun. aceto acri decocta ad quartasquartanas Rdf..
defricantdefricantur v.a.D. etiam pumice, ut rumicis radix trita ex aceto
inlinaturdist.ego..Diosc, IV 53.—Pl. iun. 33, 13. Diosc. IV 154. et flos visci cum calce subactus laudatur et
tithymallithimalli (om. et) d. cum resina decoctum. lichen vero herba omnibus
his praefertur, inde nomine invento. nascitur in
saxis, folio uno ad radicem lato, caule uno parvo, longisparuo longis Erv. longo paruis rTfS.
foliis dependentibus. haec delet et stigmata. teritur cum
melle. estan est et? aliud genus lichenis, petrispetris Erv(J). -ras rTS. -rae
coni.J. totum adhaerensinhaerens d(?)G.
ut muscus, qui et ipse inlinitur. hic et sanguinem sistit
volneribus instillatus et collectiones inlitus. morbum quoque
regium cum melle sanat ore inlito et lingua. qui ita
curentur, aqua salsa lavari iubentur, ungui oleo amygdalino
, hortensiis abstinere. ad lichenas et thapsiae radice
utuntur trita cum melle.
cfr. Marc. 16, 42.—Diosc. III 27. Celsus IV 7.
Pl. iun. 32, 4–6. Marc. 15, 29. Pl. iun. 32, 6–8. Diosc. IV 42. Anginae argemonia medetur sumpta ex vino, hysopumn
cum ficofico V1dTfS coll. Diosc. uino V2r (ex corr.) EPl. iun. v. decoctum et gargarizatum, peucedanum
cum coagulo vituli marini aequis partibus, proserpinacaproserpina V2E.
cum muria ex meniset menis E. et v.a.G. cfr. XXVII 127. etset (pro et) V1. sed V2.
ex v.a.G. oleo trita vel sub lingua habita,
item sucus de quinquefoliodeniq; folio E. potus cyathis III. hic et omnibus
faucium vitiis medetur gargarizatus, verbascumuerba sicut E. privatim
tonsillis in aqua potum,Diosc. II 152. Marc. 15, 18. Diosc. IV 42. 76.
strumis plantago,
chelidonia cum melle etmelle et v. et ab E.om.r. axungiaaxungia—7 item cum rin marg.Ev. om. r., quinquefolium, radix persollatae
, item cum axungia operitur folio suo inpositaimposito d.,
item Artemisia, radix mandragorae ex aqua. sideritis latifolia
lata folia Ev.a.H. clavo sinistra manu circumfossacircumfossa Erv (D). -fusa VRJ. -confissa d. confissa S. adalligatur, custodienda
sanatis ne rursus sata taediumtaedium ego. cfr. § 3, nota ad XXIII 22. die Er.om. rTD. diro v. herbariorum seelere
, ut in quibusdam diximusdiximus om.Erv.a.S., rebellet, quod et in iisiis v. his ll. C. item v. 12.,21,144 25,174
quos Artemisia sanaverit, praedici reperio, item in iis, quos
plantago.Diosc. III 159. damasoniumdamasonium B e Diosc. cfr. ind. et XXV 124. -sionem d. -sione VRJ. -son v. damisionem Er., quae et alcimaalcima coni. J. cfr. nota ad XXV 130. alcam Vd. -canam E. alia nam r. alia R. alcea C. alisma B. caucalin v. vocatur, sub solstitio
collecta inponitur ex aqua caelesti, folium tritum vel
radix tusa cum axungiaabsungia E. ita, ut inposita foliofilio V. suo operiatur.
sic et ad omnes cervicisomnis ceruices V. dolores tumoresque quacumque
in parte.extr.: cfr. Diosc. eupor. I 155.—Diosc. IV 42. eupor. I 190. — Bellis in pratis nascitur, floreflore Erv. om. r. albo, aliquatenus
rubente. hanchanc VRdv. ac
E. cum Artemisia inlitam efficaciorem
esse produnt.— Condurdum quoquequoque om.R (?)Ev.a.S. herba solstitialis
, flore rubro, suspensa inin ll.v. an e (= ī)? cfr.
XXV 162 (inlecebram) et nota ad XXVIII 98. collo conprimere dicitur
strumas, item verbenaca cum plantagine.—Digitorum
vitiis omnibus et privatim pterygiis quinquefolium medetur.
Diosc. III 48. IV 69. III 115. 6. eupor. II 31. (Marc.
16, 59). 11 152. IV 1. In pectorispectoribus VR1. vitiis vel gravissimum est tussis. huic
medetur panacispanaces VR1. radix in vino dulcidulce VR1., sucus hyoscyami etiam
sanguinemsanguine VR. excreantibus, nidor quoque accensi tussientibusaccens; tussitientibus V.,
item scordotis mixto nasturcionasturcio E.
-rtio rv. etet (pro cum) R1dTf. resina cum melle tunsa
arida—facit et per se faciles excreationes—, item centaurium
maius vel sanguinem reicientibus, cui vitio et
plantaginisdist.ego.tribus ll.v. sucus medetur et Vettonica obolis III in aqua;
Diosc. IV 105. III 82 (eupor. II 37).
I 2 (eupor. II 35). III 76. 5. IV 102 (eupor. II 32). contradist.ego. purulentaspurulentis E. contraque cruentas exscreationes persollatae
persolilatae VE.undecim ll v. radix drachmaedrachmae v. -ma VRdD cum U 549 non apte coll. XI 184. diadima E.cfr. XXII 29. ponderepondere H. -ris ll.v(JD). cfr. § 44.
34. 36. 40. 52. 53. 57. 77 al., de falsa siglae p. interpretatione
§ 102. 114. cum pineis nucleis XI,
peucedanidist.S. sucus. pectoris doloribus acorumaquorum V. subvenitsubuenit ego. -nit et ll.v., idemidera ego. ideo ll.v.
antidotis miscetur; tussi. daucum, item Scythica herba, eademeadem coni. S.
ea demum d(?)Erv. ex V1R. ea demum ex V2.
omnibusdist.ego. pectorispectoribus V. vitiis; tussi et purulenta excreantibus
obolisobolis tribus om.R1d. III in passipasti E. possi d. passo v.a.S. totidem verbascum, cuius est flosflos est E. flos v.a.H. aureus.
Diosc. IV 121 (eupor. II 31). Marc. 16, 49. Diosc. III 27.
huic tanta vis, ut iumentis etiam non tussientibusnotusientibus V. modo,
sed ilia quoque traheatibus auxilietur potu, quod et de
Gentiana reperiorepperio E.. radix eacaliaecaccaliae RED. cfr. XXV 135.
XXVI 163. conmanducata et in vino
madefacta non tussi tantum, sed et faucibus prodest. hysopi
quinque . . duobus . . tribus ll.v. v rami cum II rutae et ficisfecis E. fici d. III decocti thoracem
purgantpurgat E., tussim sedant.
Diosc. III 116. eupor. II 33. Geop. II 5, 4. (cfr. Marc. 16, 101). Bechion tussilagotusilago E. tusselago d. -lego V. dicitur. duo eius genera.
silvestris ubi nascitursiluestri subnascitur E., subesse aquasquas E. credunt, et hoc habent
signumquinque ll.v. aquileges. folia sunt maiuscula quam hederae v
autautem Vd. VIIVII om.d. septem rv., subalbida a terraad terra V., superne pallidasupernae calida E., sine caule, sine
flore, sine semine, radicesine radice VR1dT. tenui. quidam eandemeundem E. esse arcion
arcion VTfS. (cfr. XXV 113). artion Rd. archion E (ll. in indice). bechion v. (rhichion vel arcophyton Diosc.) et alio nomine chamaeleucenchamaeleucin R. -chen Er. putant. huius aridae
cum radicecum radices VRE.an item radicis? cfr.
Diosc. fumus per harundinem haustus et devoratus
veteremdeuocatus ueterum E. sanare dicitur tussim, sed in singulossingulis E. haustus
passum gustandum est.Diosc. (III 35). eupor. II 31. (cfr. Plin. XXII 146).—
Diosc. eupor. II 31. Marc. 16, 50. Celsus IV 10.—Marc. 24,
11.—Pl. iun. 58, 22. Marc. 24, 8 (16, 52. 87). altera aa Erv. om. r. quibusdam salvia
appellatur, similis verbasco. conteritur et colata calfitcalfacit VRdfVen. C. atque
ita ad tussim laterisque doloresdoloris VR. bibitur, contra scorpiones
eademeandem R. et dracones marinos efficax. contra serpentes quo-que ex oleo perungui ea prodest.—Hysopi fasciculusfasciculus dTv. -lis r.
cumet cum VdTf. quadrante mellis decoquitur ad tussimad tussim—15 calida om.R.add. r., laterislateris et (ad seqq. relata) v.a. S., pectoris
doloresdoloris Er. -ribus H., verbascum cumcum om.dTE. ruta ex aqua, Vettonicaeuettonica E. ueto- VR1.
farina bibitur ex aqua calida.
Diosc. III 115. Marc. 20, 22. Diosc. III 3. eupor. II 5. Marc. 24, 6.
Diosc. II 152. Marc. 16, 37 (20, 50). Diosc. eupor. II 13. Diosc.
III 1. 138. (Marc. 20, 124). IV 70. 90. eupor. II 1.
Stomachum conroboratroborat R1dT. scordotis sucosuco VdED. -cus
R(?)v., centaurium
, Gentiana ex aqua potapota V2S. -tae rv. cfr. CFW Müller p. 9., plantago aut per se in
cibocibos R. sumptasumptę d. aut cum lente alicaeve sorbitione. Vettonica
alias gravis stomacho, vitia tamen sanat pota vel foliis
conmanducata, item aristolochiaaristolocia r. -ci R. pota, agaricum manducatum
siccum, ut ex intervallo merum sorbeatur, nymphaea
Heraclia inlita, peucedani sucus. psyllionpillio E. ardoribus
inponitur, vel cotyledon trita cum polenta vel aizoumazoum VR1d..
(Diosc. III 47). Diosc. eupor. II 31. 39. Diosc. III 6.
(Marc. 17, 14). II 152. III 4 (6). 1. Molon scaposcapo v. ca- ll. est striato, foliis mollibus, parvis
radicequattuor ll. v. IIII digitorum, in quaaqua Rdv.a.B. extrema alii caput estallii caput est RdB. alica
potest E. pota v.. vocatur
lacunam ego indicavi. et Rd(?)v.dist.ego. a quibusdam syronsyron dv. cfr. ind. syro R. siro V. siron
E. sinon r.. ex vino stomacho .... dyspnoeae
dyspnoeae C. dispnoea Er. -ae v. difnoea r. medetur centaurium maius ecligmateeligmate VR., plantago suco
vel cibo, Vettonicaeuettonica R1d. tusaetusa d. pondo libraan libra et?, mellis Attici semuncia
ex aqua calida cotidie bibentibus, aristolochiaaristolochia—§ 58 uetustis desunt inR.add. r ('post tria folia et dimidium'). vel
agaricum obolis ternis ex aqua calidacalida cotidie bibentibus VdT (falso iterantes). aut lacte asiniasinine TS. potum
potam E. -ta r v.a.S..Diosc. eupor. II 39.—Diosc. II 194. III 27. (Marc. 17, 9). II 82. III 1 (eupor. II 29). I 14. cissanthemos ad orthopnoeas bibitur, item hysopum
et asthmaticisasthmaticis v. -aatis (astum- V) dV. hastumanticis E. artu- r., peucedani sucuspeucedanis fucus E. in iocineris doloribus et
pectoris laterisque, si febresfebries r. non sintsunt dv.a.G.. sanguinem quoque
expuentibus subvenit agaricum victoriati pondere tritum
etquinque ll.v. in mulsi v cyathis datumet in—datum om.r.. idem et amomonamonon V. amenon d. facit.Diosc. eupor. II 58.—Diosc. IV 1. (Marc. 22, 33). IV 42 (eupor. II 30). II 209. IV 108. I 2. III 76. iocineri
terebia Vd.quattuor ll.v. privatim Teucria bibitur recens drachmis IIII in poscae
heminaheminam Vd.tribus ll.v., Vettonicae drachmadrachma I
ego.-mae d. -ma una Erv. dagmae V. I in aquaeaquae VdTS. aqua rv. calidaecalidae VdTrS. -da Ev. cyathis III
adduobus ll.v. cordis vitia in frigidae cyathis II. quinquefolii sucus
iocineris et pulmonis vitiisuitii V. sanguinemque reicientibus et
cuicumquereicientibus et cuicumque Vdv. om.Er. vitio sanguinis intusintus ll.v.an inlitus? cfr. Diosc. occurrit. iocineri anagallides
mire prosunt. capnon herbam qui edere, bilem per
urinam reddunt. acoronachoron E. -onon
r. aceon d. iocineri medetur, thoracithoraci quoque v.a.S. et praecordiis
daucumdaucum S cum J. caucum VdT. -cem Er. daucum (caucum Verc. caucon C) quae et (ad seqq. relata) v. del. B(H). caucus legitur apud Diosc. II 168. an radice? cfr. § 77..
Diosc. IV 46. eupor. II 31. 39.—(Marc. 22, 29). Ephedra, ab aliis anabasisanabasis v. cfr. ind. amab-
Vd. abamb- r. vocata, nascitur ventoso
fere tractu scandensferet nactus candens r. arborem et ex ramis propendens,
folio nullo cirris numerosa, quiqui Vdv. que
r. sintsunt dv.a.S. iunciiungi V. geniculati, radice
pallida. datur ex vino nigro austere trita ad tussim,
suspiria, tormina et sorbitione facta, in quam vinum addi
convenit. item Gentiana madefacta pridie contritacontrito V. denarii
ponderetribus ll.v. in vini cyathiscyathis uini
VdS. III.
Marc. 22, 35. Gaeumgaeum VED. geum drv. radiculas tenues habet nigras, bene olentes.
medetur non modonudo r. pectoris doloribus aut lateris, sed etet om.V.
cruditates discutit iucundo sapore. verbenaca vero omnibus
visceribus medetur, lateribus, pulmonibus, iocineribus,
thoraci;Colum. VI 5, 3. VII 5, 14.—
Diosc. II 152. IV 1. Marc. 26, 37. Diosc. III 1. eupor. II 60. peculiariter autem pulmonibus et quos ab iisiis v. is E. his r C.
phthisispthyisis V. pi-
thys E.dist. H coll. XXV 86. temptet radix herbae consiliginis, quam nuper
inventam diximus. suum quidem et pecoris omniscoris sumnis V. pecorum
omanium v.a.G. remedium25,86
praesens est pulmonum vitio vel traiecta tantumtraiecatata tum V.
in auriculaoricula VE.. bibi debet ex aqua haberique in ore adsidue
sub lingua. superficies eius herbae an sit in aliquo usu,
adhuc incertum est. renibus prodest plantaginis cibus,
Vettonicae potus, agaricum potum utut om.Vd. in tussi.
Diosc. IV 133. Tripoliontripholion Vdf. in maritimismaritimo d. nascitur saxis, ubi adluditabludit VfE. allidit v.a.G.
unda, neque in marimare E. neque in sicco, folio isatisisatis Verc. e Diosc. satis ll. v. crassiore,
caule palmum altocaule palmum alto S. cfr. nota ad XXV 161, de mendo XX 117. palmo
alto ll.v. palmeo caule Verc. (cfr. § 95)., in mucrone diviso, radice alba, odorata,
crassa, calidi gustus. datur hepaticis in farre cocta. haec
herba eadem videtur quibusdam quae poliumpollium V., de qua suo
loco diximus.
21,44 145 sqq.
Diosc. IV 1. III 27. IV 156. Gromphaenacronphaena E1r. cyonphena E2in marg. symphona (-nia C) uel gromphaena v.a. H., alternis viridibusuiribus Vdr. roseisque per caulem
foliis, in posca sanguinem reicientibus medeturmedetur om.d..
iocineri autem herba malundrummalandrum Er. melandryum v.a.H., nascens in segete
ac pratis, flore albo, odorata. eius cauliculus conteritur
ex vino vetere. item herba calcetumcarcetum r. chalcetum d(?)v.a.D. cfr. ind. e vinaceisuinaceis S. ucneis V. uineis rv. contrita
inponitur. faciles praestat vomitiones radix Vettonicae
quattuor ll. v., hellebori modo IIII drachmis in passo aut mulsomulsos V.,
hysopum tritum cum melle, utilius praesumpto nasturcionasturcio E. -rtio rv.
aut irione, molemoniummolemonium Erv. molium V. mollium d. lemonium coni. H. (cfr. ind., ubi hermonium dT.an hemionium?). denarii ponderepondere om.d.. etest et v.a.S. sillybisillybi ego. sillib; dr. -bus r G. sillybus J. -bi is S. silybo Dal. psyllibus v. cfr. Diosc. et XXII 85. lacteus
sucus, qui densaturdensatus d(?)v.a.D. in cummim, sumitur cum melle supra
dicto pondere praecipueque bilem trahit.Diosc. III 62, Marc. 20, 139. 89 (106). Diosc. II 152.
III 141. 4 (6). IV 14. III 6. 27. eupor. II 35. 36. rursus sistunt
vomitionem cuminum silvestre, Vettonicaeuettonica dE. farina; sumuntur
ex aqua. abstergent fastidia cruditatesque digerunt daucum
, Vettonicae farinafarinae E. ex aqua mulsa, plantago decocta
caulium modo.—Singultus hemioniumhemionium B e Diosc. hermionum Er. -monium r. sedat, item aristolochia
, suspiria clymenusclymenus S (-nos v). clim- ll..—Pleuriticispleureticis Vdv.a.G. (sicdetiam v. 2). et peripneumonicisperipleumonicis VEJ D. cfr. XXII 108. XXIII 123. XXIV 145.
centaurium mains, item hysopum bibitur, pleuriticis peucedani
sucus.Diosc. IV 9. Marc. 26, 18. cfr. Plin. XXVII 41.—
Celsus IV 13. Marc. 25, 17. 39. cfr. Plin. XXIV 130.—Diosc.
III 1 (eupor. I 237). [III 28]. IV 1. alusalus ego. cfr. XXVII 41 (ubi etiam or-
dinc alphabetico munitur). Scribon. 83. Marc. 17, 21. 10, 68.
26, 18. halus ll. v (index) Marc. 31, 29. autem, quam Galli sicsil S cum Schneidero ad Veget. p. 109. at cfr. Marc. 31, 29 et Plin. XX 36 (= Diosc. III 53. 54). vocant,
Veneti cotoneamcotonia Vd., medetur lateriea terri V. at- d., item renibus convolsisque
et ruptis. similis est cunilaecuniculae Er. bubulaebubulae om.V., cacuminibus thymo,
dulcisdulci Vd. et sitim sedanssedant TEr. sedat
v.a. G., radicisradicis VdTH. radiradi- E. radii radi- r. rarae radi- v. alibi albae, alibi nigrae.
eosdem effectseffectus om.r. inin om.Erv.a. H. lateris doloribus habet chamaeropschamerops Vv.a.Dal.
-pis Er.
myrteismyrteis dv. -tei r. circa caulescaules dv. -lis r S. -lem B. geminosgeminis r B. foliis, capitibus Graeculae
rosae, ex vino pota.—Ischiadicosischiadicos v. scia- ll. dolores et spinae levat
agaricum potumpotus Er. ut in tussi, item stoechadisstoechadis B. thoeca- r. theoca- rv. nomen incertum; cfr. XXVII 131 (= Diosc. III 28). aut Vettonicae34
farina ex aqua mulsa.
Plurimum tamen homini negotii alvusalbus E. exhibet,
cuius causa maior pars mortalium vivit. aliasalius Vd. enim ciboscibus d.
non transmittit, alias non continet, alias non capit, alias
non conficitconficit Erv. concipiat d. capiat V., eoque mores venere, ut homo maxime cibo
pereat. pessimum corporum vas instatinstant E. ut creditorcreditur dE. et saepius
die appellat. huius gratia praecipue avaritia expetitexpetit Brot. cum Gronovio. -itur ll.v.,
huichuic V2v. huc r. luxuria conditcondit S cum Gronovio. -itur ll.v., huic navigatur ad Phasimphasin Ev.a.S., huic profundi
vada exquiruntur; et nemo vilitatemutilitatem ErDal. eius aestimat
consummationis foeditate. ergo numerosissima est circa
hanc medicinae operaoperam d..
Diosc. III 115. IV 8. 102. (eupor. II 48. Marc. 27,129).
III 138. (eupor. II 48). II 152. eupor. II 47. 49. 51. Marc. 27, 16.
15. Pl. iun. 48, 18.—Marc. 27, 62. Sistit eam scordotis recens drachma cum vino trita
vel decocta potupotui VdTf., Polemonia, quaequae VJ. que r. quoque
v. etet del. S. dysintericis ex vino
datur, verbasciuelbasci r. radix pota ex aquaex qua V. II digitorumduorum ll.v. magnitudine
, nymphaeaenymphae E. Heracliae semen cum vino potum, radix
superior e xiphio drachmae pondere ex aceto, semen plantaginis
plantatinis V. -ti nisi d. in vino tritum vel ipsa ex aceto coctacocta
athalica V. aut alica
ex suco eius sumpta, item cum lenticula cocta vel aridaearidiae V.
farina inspersa potioni cum papavere tosto et trito vel
sucus infusus aut potuspotus VdTv(S). succus ErG., Vettonicauettonicae v.a.S. in vino ferro calefacto.
eadem coeliacis in vino austero datur; his et Hiberishibiberis E.25,88
inponitur utiut Erv.a.S. (de
dictione cfr. § 78. 147). dictum est.Diosc. III 138. (eupor. II 48. 47). IV 88. 9. Pl. iun. 48, 19. Diosc. III 76. IV 88. III 159. —Tenesmo radix nymphaeae
Heracliae e vino bibitur, psylliumpsylium Vd. in aqua, acoriacori drG. cori
VE. cum [radicibus] v. radicis
decoctum. aizoi sucus alvum sistit et dysinterias et taenias
taenias S. tenias f. teneas
Er. en- V1d. tieneas V2. tineas v. rotundas pellitpellat E.. symphytisympiti E.
-tys r. radix potapota—17 et VdTfS om.Erv. in vino alvum
et dysinteriamdysinteria Er.
-as H. sistit, item dauci. aizoum foliis contritis
ex vino torminibus resistitresistit—19 pota om.Vd., alcimaealcimae J e coni. S.
cfr. nota ad XXV 130. alcmae Er. -meae v. alceae C. siccae farina torminibus
pota cum vinouitio V..
Diosc. IV 62. Astragalus folia habet longa, incisuris multis obliquis
obliquis VdED. -qua r(?)v.dist. ego., circacire
V. radicemradices v.a.S. caules III auttres ant quattuor ll. v. III, foliorum plenos,
floremflore Vd. hyacinthi, radices villosaspillosas Vf.an pilosas, ut § 58?, inplicatasinplicata E., rubras, praeduras
. nascitur in petrosisan uentosis? cfr. Diosc., apricis et isdem nivalibus,
sicut inin CFW Müller p. 24 not. 2.
om. ll. v. Pheneoheneo d. haen- V. Arcadiae. vis ei ad spissandapissando V. corpora.
alvum sistit radix in vino pota, quo fit ut moveatmolleat Er. urinam
repercusso liquore, sicut pleraqueplenaque q; E. quae alvum sistuntsistit Er..
sanat et dysintericos in vino rubro tusa; difficile autem
tunditur. eademtunditur eadem om.Vd. gingivarum suppurationisuppuratione VE. utilissima est fotu.
colligiturcollitur V. exitu autumniautumni dv. autem ni V.
aut cumini Er., cum folia amisit; siccatur in umbra.
Diosc. I 128. cfr. Plin. XII 73. 75. Etdist. Salm. exerc. p. 259bB. ladanolaudario Vd. sistitursistit ut Er. alvus utroque, quod in segetibussiluestribus
U 549. sed cfr. § 115.
nascitur contuso et cribrato. bibitur ex aqua mulsa, item
nobili e vino. ledonledon
ll.Tfv (H). cfr. Diosc. lada C. appellatur herbaherba quod ex aqua Er., ex qua fit in Cypro
barbisdist.
ego. caprarum adhaerescens. nobiliuspobilius Vd. uilius U 550 e Diosc. sed cfr. XII 73. in Arabia fitfit E., iametiam dTv.a.G.
et in Syria atque Africa quod toxicumtaxicum Vd. -con
v.a. C. vocant; nervos enim
in arcu circumdatos lanisranis Er. trahunttrahunt v. -ntur ll. adhaerescente roscida
lanugine. plura de eo diximus inter unguenta. hoc gravissimum12,73 sqq.
odore estodore est
dTVerc.(G). -rem V. honorem Er. onere est man. Dal. v. durissimumque tactu. plurimumplurimam Er. enim
terrae colligit, cum probetur maxime purum, odoratum,
molle, viride, resinosum. natura ei molliendi, siccandi,
concoquendi, somnumomnium Er. adliciendiadlicendi VEr.. capillum fluentem cohibet
nigritiamque custodit, auribus cum hydromelite aut rosaceo
infunditur, furfures cutis et manantia ulceraaut
cera V. sale addito
sanat, tussim veterem cum styracestyrace G. stor- Il.v(D). sed cfr. cod.MXII 80.81. 98. XIII 18. XV 26, de cetero X 195. XII 124. 125. XXIV
24. sumptum, efficacissimum
efficacissimum om.V. ad ructus.
Diosc. I 127. eupor. II 10.—Marc. 20, 59. Alvum sistitsistit—4 aluum hoc loco om.V.cfr. v. 9. et chondrischondris
dv. condris V. -rys E. -ry r. sive pseudodictamnun.
—Hypocisthishypocisthis dv. -cistis Vr.
-ciss E., orobethronorobethron fH. cfr. Diosc. -botron Er. -bothron D.
oborothron Vd. orobathion G (uel orobanche add. v). quibusdam dictadicta
dG. -tam r. -tum v., malonam lon r. granato
inmaturo similis, nascitur, ut diximus, sub cisthocistho dv. -to r., unde24,81
nomen. haec arefacta in umbra sistit alvum, ex vino nigro
austero utraqueutroque Er.cfr. >XXIV 81.. duo enim genera eius, candida et rufa.
usus in suco: spissatsucos (-cus V) spissa VE., siccat. et rufa magis stomachi rheumatismos
tribus ll.v.dist. H coll. XXII 137. XXIII 144. emendat pota III obolis, sanguinis excreationes
cum amyloamylon Er., dysinterias pota et infusa, item verbenaca ex
aqua data aut carentibus. febri ex vinopost ex uino habetVtotum locum supra
om issum(p. 190, 22 efficacissimum—4 aluum), simul iteratis
quae sequuntur 4 ex uino—9 ex uino. Ammineoammineo Dal. ami-
neo dEv (Brot.). -inneo VrD.cfr. nota ad XXXIV 103., cochlearibus
quinque dErv. quoque V.tribus v.a.G. v additis in cyvthoscyathis Ev.a.G. III vini.
cfr. Diosc. II 153. (Plin. XXII 84).—Diosc. IV 99. Laverlaues V. quoque, nascens in rivis, condita et cocta
torminibus medetur, potamogiton vero ex vino dysintericis
etiam et coeliacis, similis betae foliis, minorminori Er. -ribus [hirsutioribusque] v.a. S. tantum
hirsutiorque, paulumpaulum VfErH. -lulum dTv. -latim G. semper eminenssupereminens
Erv.a.S. (nusquam alibi Pliniani usus). extra aquamaqua V..
usus in foliis: refrigerant, spissant, peculiariter cruribus
vitiosis utilia et contra ulcerum nomasnonas E. cum melle vel
aceto.Diosc. IV 36. eupor. II 48. Castor hanc aliter noverat, tenui folio velut equinis
saetis, thyrso longo et levi, in aquosis nascentem. radice
sanabat strumas et duritias. potamogiton adversaturaduersantur V. -atur et dE(?)v.a.S. crocodilis
croco-
dillis E. ; itaque secum habenthabet E. eam qui venanturuenatur r. -antur eos VfS. -antur illos v.a.H.. alvum
sistit et Achilleaachilles d. aehillae V.. eosdemseptem ll. v. effectus praestat et statice, VII
caulibus veluti rosae capita sustinens.
Marc. 27, 13.—Diosc. III 100. (cfr. Plin. XXVII 96). Ceratiageratia d. uno folio, radice nodosa etet VErv(S). om.d(?)Hack. magna, in cibo
coeliacis et dysintericis medetur. leontopodion alii leuceoron
leuceoron
C e Diosc. lic- v. lich- dr. lech- E. cheoron V., alii doripetrondoripetron
dv. (δωρίςetδωρικτερίςDiosc.). doryp- rD., alii thorybethronthorybethron S e
Diosc. -tron VC. thoribethron d. -ethoron E. -enthron r. tori-
uentoron v. vocant, cuius radix
alvum sistit purgatque bilem, in aquam mulsamaqua mulsa dv.a.G. addito
pondere denariorumduorum ll. v. II. nascitur in campestri et gracili
solo. semen eius potum lymphatica somniaomnia d. facere diciturdicatur Er..
lagopus sistit alvom e vino pota aut in febri ex aqua.Diosc. IV 17. 42. (Marc. 27, 64). eupor. II 47.
eadem inguini adalligatur in tumoretumori VE.. nascitur in segetibus.
multi super omnia laudant ad deploratosdeplorandos d. dysintericos
quinquefolium decoctis in lacte radicibus potis et aristolochiam
victoriati pondere inet in aristholociam E. cyathis vini III. quae ex supra
dictis calida sumentur, haec candentecandentes V. ferro temperaritemptari
d.
aptius erit.
Diosc. III 7. 6. Marc. 30, 15. Diosc. IV 1. Marc. 30, 67. Diosc.
III 1. Marc. 30, 34. 14. 54.—Diosc. III 27. (cfr. Marc. 30, 39). III 82. E diverso purgat alvum sucus centaurii minoris drachma
in hemina aquaeaqua Vd. cum exiguo salis et aceti bilemque detrahit
, maioremaiora E. tormina discutiuntur. Vettonicauettonicae (ueto- V) VE. alvum solvit
drachmisquattuor ll.v.nouem ll. v. IIII inin om.Vd. hydromelitis cyathis VIIII, item Euphorbeum
duabus ll.v. vel agaricum drachmis II cum sale modicomodicum Er. potum
extribus ll.v. aqua aut in mulso obolis III. solvit et cyclaminos ex aqua
pota aut balanis subditis, item chamaecissi balanus. hysopi
manipulushysopi manipulus om.Vd. decoctus ad tertias cum salesale—trahit om.Er. et pituitas trahit
veluel VErD. inlitus uel d(?)v. tritustritus S. -tuM LL. con-
tritus v. cumcum Erv. in VdD. oxymelite et sale pellitque ventris aninmalia.
pituitam et bilem detrahit peucedani radix.
(Isid. XVII 9, 13). Diosc. IV 176. Alvum purgantpurgant VdTfS. -at Erv. anagallidesanagallides VdTfEVerc.(S). -lis rv. ex aqua mulsa, item
epithymum, qui est flos e thymo satureiae simili. differentia
, quod hic herbaceus est, alterius thymi albus; quidam
quidem E. quid V. hippopheonhippopheon dC. hyppo- V. hypo- v (coni. H). Hippopleon r. hipo- E. vocant. stomacho minusminus om.VT. utilisutiles VE. inutiles T. vomitiones
movetmouet VTErv(S). minus mouet d(?) G., sed tormina et inflationesinflationes dG. inflamma- rv. discutit. sumitur et
ecligmateeligmate r. elicm- E. ad pectoris vitiautilia r. uitalia v.a. G. cum melle et aliquando iride.
Marc. 30, 33. 11. alvumquattuor ll. v.sex ll.v. solvit a IIII drachmis ad VI cum melle etmelle et VTfS. melle r. mellis d(?)Ev. exiguo
salis atquesalis atque VtfES. -isque atque r. -isque et d(?)v. aceti. quidam aliter epithymuman epithymum in thymo? tradunt sine
radice nasci, tenuetenue H. -ui ll.v. -uis D. an ca-
pite tenui?, sirailitudine pallioli, rubens, siccari in
umbra, bibi ex aqua acetabuli parte dimidia, detrahere
pituitamaluum . . soluit v.a.S.dist. S. bilemque alvo leniter soluta.Diosc. (III 138). IV 173.—IV 108. (cfr. Plin. XXVI 35). et nymphaea
in vino austero solvit et pycnocomonpycnocomon dBas. picnoso- V. pygmoco- (pig- E) r.v., erucae foliis crassioribus
et acrioribus, radice rotunda, lutei coloris, terram
olente, caule quadriangulo, modico, tenui, flore ocimi. invenitur
in saxosissaxosis
VdTH. -osis locis rv(D).. radix eius in aqua mulsa X II pondere
et alvum et bilem et pituitam exinanit; semen somnia
tumultuosa facit una drachma in vino potum. etet capnos Vdv(S). et car-
nos Er. et panos H. discutit panos D.
capnosp. 194. 1 dist. S. truncatrunca J coll. XXV
155. tru Er. strung d. -umam VD. uamam discutit v. discutit
H. per urinam S coll. § 35, unde possis, si tru (Er) pro ge-
nuino habere malis, conicere esu (cfr. XX 178). detrahit bilem.
Diosc. IV 185. Th. H. IX 13, 6. Isid. XVII 9, 62. Marc.
30, 5. 44. (cfr. Cato 158, 1). Th. H. IX 20, 4. Polypodipolypodion d(?)v.a.S., quam nostri feliculamfeliculam S. filic- Erv (D). -cio-
lam Vdf.cfr. Cato 158, 1. Colum. VI 27, 11. vocant, similis
felicifelici V. -cis ES. filici dv. -cis rD. cfr. not. ad XXIV 85., radix in usu, pilosa, coloris intus herbacei, crassitudine
digiti minimi, acetabulis cavernosa ceuceu om.Vd. polyporum
cirricarri Vd., subdulcis, in petris nascens aut sub arboribus vetustis
. exprimitura v. exprimitur denuo incipitR. sucus aqua madefactaemadefacta E1v.a.H., etet VRTfEv(S). om.d(?)Dal. ipsa minuteminute RT(Gron.)H. -ta Vdf.om.Ev.
concisa inspergitur oleri vel betae vel malvae vel salsamento
aut cum pulticula coquitur ad alvum veluel (pro aut) Ev.a.H. in febri
leniterleniter C. leui- ll.fv. solvendam. detrahit bilem et pituitam, stomachum
offenditoftendit Er.. aridae farina indita naribus polypum consumit.
florem etflorem et R (?)
man. Dal. H. -ret rT. -ret et v. semen non fert.
Diosc. IV 168.Marc. 30, 13. (6–8). Scamoniumscamonium VEv(D).
scammo- r(?)Bas. quoquean quoque non sine? dissolutionedissolutione D. -nes
VRdf. -nem Erv. stomachistomachi ll.D. -chi facit G. facit v. bilem
detrahit, alvum solvit, praeterquam si adiciantur aloesaloae V. alae R1.
drachmaeduae . . duobus ll.v. II obolis eius II. est autem sucus herbae ab
radice ramosae, pinguibus foliisan floribus albis? cfr. Diosc., triangulistrigulis E., albis, radice
crassa, madida, nausiosa. nascitur pinguipingue E. et albo solo.
Isid. XVII 9, 64. radix circa canis ortum excavatur, ut in ipsamipsa v.a.H. confluatconflat V.
sucus, qui sole siccatus digeritur in pastillos. siccatur et
ipsa vel cortex. laudatur natione Colophonium, Mysium,
Prienenseprienese VE, specie autem nitidum et quam simillimum taurino
glutini, fungosum tenuissimistenuissimi V. fistulis, cito liquescens,
virus redolens, cumminosumcumminosum RH. -no sub E. fumminosum Vd. fumi- v.
fumi- C. gummo- G., linguae tactutactu om.E. lactescens, quam
levissimum, cum diluaturdiluitur v.a.S., albescens. hoc evenit et adulterine
aduiterino V. adlui- E., quod fit ervierui RdVerc.(G). erbi V. herbi E. -bae v. farinafarinae V. etet om.E. tithymallitithymalli (tity- VRE) v(G)D. cfr. Theophr. -mali dC(Dal.) e
Diosc. (cfr. index et XX 209), ut infra ubique. marini suco fere in
Iudaea. quod etiam strangulat sumptum. deprehenditur
gustu, tithymallus enim linguam excalefacitexcalefacit. V2ErS. -alfacit rv.. usus bimoUUs bimo E. bulbi more v.a.H. ;
nec antenec ante dTRv. ne et cante r. cfr. XXVII 79. nec postea utileutili H cum Gron.. dedere et per se ex aqua veluel VdTfv(J). et E.om.R(?)C. an pura uel? cfr. Diosc.
mulsamulso T. etex (pro et) E.an et ex vel et e? sale quaternis obolis, sed utilissime cum aloealoae V.
ita, ut incipiente purgatione mulsum bibatur. fit et decoctum
radicis in aceto ad crassitudinem mellis, quo leprae
inlinunturinliniuntur E. et caput inunguiturinunguitur d. ung- rv. cfr. XXV 135 et 142.
ungere § 22. XVIII 308. XIII 23. XVI 205. XXIV 60.
XXVIII 53, sed non de tali usu medico. in dolore cumcum mullo d. oleo.
Diosc. IV 162. (cfr. Th. H. IX 11, 8). Tithymallum nostri herbam lactariam vocant, aliialii om.E.
lactucam caprinam, narrantque lacte eius inscripto corpore,
cum inaruerit, si cinis inspergaturspargatur VR. insparg- rS., apparere litteras, et
ita quidam adulteras adloqui maluere quam codicillis. genera
eius multa. primusprimis E. cognominatur characiascharacias C e Diosc. -chias (car- v) Erv. chazarias Rd.
zachar- V., qui et
masculusmalculus V. existimatur, ramis digitali crassitudine, rubris,
sucosissucossis V. rugosis EH.
cfr. Diosc., v autquinque aut sex ll.v. VI, cubitali longitudine, a radiceradice Ev. -cis r. foliis
paene oleaepaene oleae R(?)H. paenuleae f. peneleae VdT. -le E. pen-
dulis G. -det v., in cacuminibus coma iunci.Diosc. IV 162. nascitur in
asperislegitimis Er.an montanis? cfr. Diosc.
et § 72. maritimis, legitur semen autumno cum coma, siccatum
siccatur R1. sole tunditur et reponitur. sucus vero incipienteincipientes E1.
pomorum lanugine defractis ramisramis VRdfS. ramulis Erv(D). excipitur farina ervi
aut ficisficis Verc.(G). fici VRdv. fic..
(reliquis abscissis) E., ut cum iisiis v. is VRdD. his E. arescat. quinas autemaut e V. guttas singulissinguli R.
excipi satis est, traduntquetraduntque etiam Erv.a.S(D). totiens purgari hydropicos fico
sumpta, quotquod E. guttas eaea J. ex VRE.om.d(?)v. lactis exceperit. sucus cum colligitur
collig Edeficientibus ceteris us-
que ad §84anthyllis., ne attingat oculos, cavendum est. fit etfit et e VraG. fit et Rdx.om. v. e foliis
tunsis priore minusminus VRdxv. domus ra. efficax. fit et decoctum e ramis. est
etest et Vrxav. est
d(?) H. semen in usu cumusu cum dxrav. sucum VR. melle decoctumdecoctū av. -cto rf. ad catapotia solvendae
alvi gratia. semen et dentium cavis cera includitur.
colluunturcoluuntur VD. et radicisradicis d(?)v. -ces rx. decoctodecoctae v.a.G. ee rG. in a C. om. rxv. vino aut oleo. inlinunt et
lichenas suco bibuntque eum, ut purgetpurgent v.a.S. vomitioneuomitione G. -nes
ll.xv. et alvo
soluta, aliasalias Rav. -ia Vd. -10 x. stomacho inutilem. trahit pituitam sale addito
in potu, bilem aphronitro, si per alvum purgari libeat, in
posca, si vomitione, in passopusca aD. aut aqua mulsa. media potio
IIItribus ll.v. obolis datur. ficos a cibo sumpsissesumisse VR1. melius est. fauces
urit leniterleniter ll.v. an uehementer?, estet (pro ut) V. enim tam ferventis naturae, ut per se
extra corpori inpositusinpositus ego. cfr. § 62. -tum VRdxv. -ta aD. pusulas ignium modo faciatfaciat dxv. -cit r. et pro
caustico in usu sit.Diosc. IV 162. Th. H. IX 11, 9. (C. IV 6, 9). — Alterum genus tithymalli myrtiten
myrtiten TaS. cfr. Theophr. -tem Rdx. mystitem V. myr-
siten f. -siniten v e Diosc. vocant, alii caryitencaryiten B e Diosc. caro et in VRdx. -rioten v. caros et in r. carso et in a., foliis myrti acutis et pungentibuspinguentibus V. -guibus a.,
sed maioribusmaioribus ego e Diosc. mollioribus ll.v. de
mendo cfr. XVI 174., et ipsum in asperis nascens. colliguntur
comae eius hordeo turgescente siccataeque in umbra diebus
VIIII in sole inarescunt. fructus nonnouem ll. v. pariter maturescit,
sed pars anno sequente, et nux vocatur. inde cognomen
Graeci dedere. demetiturdemetitur dxv. demitti- (dim- a) r. cumcum V2Rdxv. corn
V1. om.aD. an communi? messium maturitate lavaturque
lauaturque RG(D). leua-
a. lauatumque VdTfxS. -tu v. -tur C., deinde siccatur et daturduabus ll. v. cum papaveris nigri II
partibus ita, ut sit >totum acetabuli modus. minus hic vomito
riusuomitorius CFW Müller p. 24. 25. cfr. XX 107. XXI 128.
-tionibus ll. v. quamcentum a. ceterum D. -ris U 552. superior, ceteri itemitem
Rd(?) G. idem VxaD. iidem v. (an ceteri usus iidem, ut § 69?
cfr. Diosc.).. aliqui sic et folium
eius dedere, nucem vero ipsam in mulso aut passo vel
sesimasesima xraS. resima V. -ina R. sesama d(?)v.. trahit pituitam et bilem per alvum, oris ulcera
sanat.Diosc. IV 162. Th. H. IX 11, 7. cfr. Plin. XX 209. ad nomas oris folium cum melle estur.— Tertium
genus tithymalli paralium vocatur sive tithymallis
folio rotundo, caule palmum alto, ramis rubentibus, semine
semine dxv. semen r. albo, quod colligitur incipiente uva et siccatum
teritur sumiturque acetabuli mensura ad purgationes.—
Quartum genus helioscopionhelioscopion v e Diosc.
helio (elio R. alii a) copion ll. appellant,Diosc. IV 162.Isid. XVII 9, 77. foliis porcillacae
, ramulis stantibus a radice IIII autquattuor aut quinque ll.v. v rubentibus,
semipedali altitudine, suci plenis. hochic VS. circa oppida nascitur
, semine albo, columbis gratissimogratissimo aH. -mo quod colligitur in-
cipiente una rxv (falso iterata ex v. 10).. nomen accepitaccepit Vav (S). -cipit
rxG.,
quoniam capita cum sole circumagit. trahit bilem per
infernainferna rav. inte- rx. in oxymelite dimidio acetabulo. ceteri usus qui
characiae.— Quintumquintum dxav. -tum-
que r. -to quod S. cyparittiancyparittian raS (-iffian v). fypar- R. fipar-
V. fipparitiam d. vocant propter
foliorum similitudinem, caule gemino aut triplici, nascente
mnascentem v. -te ll. -ti S. cfr. XII
101. in campestribus. eademcui eadem v.a.S. vis quae helioscopio aut
characiae.— Sextum platyphyllon vocantuocant appellant VR., alii corymbiten
corimbiten xr. corib- VR., alii amygdaliten a similitudine. nec ullius latiora
sunt folia. pisces necat. alvum solvit radice vel foliis vel
sucoquattuor ll. v. in mulso aut aqua mulsa drachmis IIII. detrahit
privatim aquas.— Septimum dendroidesdendroiden dxH -ro id est V. cognominant
, alii cobioncubion VR1., alii leptophyllon, in petris nascens, comosissimum
cumosissimum VR1x. ex omnibus, maximismaxime rav.a.J. an comosum (corruptum in comosumosum). .. maxime? cauliculis rubentibus et
semine copiosissimum, eiusdem effectus cuius characiancharacian ego. -ias v. charachia N VRd. caracia n a1.
-ia a2. (n ubique cum sequenti v. apios iunctum est). de
structura cfr. XXVII 24..
Diosc. IV 174.—§ 72: Th. H. IX 9, 6. Apiosapios VRdB e Diosc. apion
a1. aptos a2. opos v.duos ll. v. ischasischas RB. -cas a1. -cha Vd. -ca x.
scillas a2. scylla v. sive raphanos agriaagria rdxv. -ias a. agaria r., iuncos II autaut aD. om. rxS. siue v (scribendum videtur binos ternos:
cfr. XXVII 82. XI 21). III
spargit in terratres ll.v. rubentes, foliis rutae. radix cepae, sed
amplior, quare quidam raphanum silvestrem vocant. intus
habet mammam candidaman medullam?, extra cortices nigros. nascitur
in montosismontosis VdxaC(S). -tuosis R(?)v(H). asperis, aliquando etet VRdxv(S). et in aG(J). herbosis.Th. H. IX 9, 5. effoditur vere
tusaquetusati V. -sa dTx. in fictili mergitur, deiectoque quod supernatat
reliquusreliqus V. sucus purgat utraque parte sesquiobolo in aquaitaque R1
mulsa. sic et hydropicis datur acetabuli mensura. inspergitur
inspargitur V(a?)S. et aridae radicis farina potioni. aiunt superiorem
partem eius vomitione biles extrahere, inferiorem per
alvum in aquain aqua ego. cfr. v. 13.
aqua VrdTfxa.del. v. aquas H(cfr. § 70). At coni. S. aquam
J. aeque D. an sed totam utraque? cfr. Diosc..
Diosc. eupor. II 40. Diosc. III 48. Marc. 29, 21. Diosc. II 182. I 2. III 76. I 128. III 3. Marc. 27, 16. (cfr. Plin. XXVI 44). Tormina discutit quodcumque panaces, Vettonicauettonica daS. uecto- x. et to- V. et uetto- R (?)G.
praeterquam a cruditate, peucedani sucus etet om.xv.a.G. inflationes,
ructus gignens, acoriitem acori R(?)G. radix, daucumdacum uel x. daucumue v. vel si lactucae modo
sumatur. ladanum Cyprium potum interaneorum vitiis occurrit
, Gentianae farina ex aqua tepida fabae magnitudinemagnitudinem V.,
plantagoa duabus dTx. mane sumptasubmota V. II lingulis et tertia papaveris in
vini cyathis IIII non veteris. daturquat-
tuor ll.(?)G. an IIII cyathis uini? et in somnum euntibus
addito nitro vel polenta, si multosimul quo (que V2) V.
-mul dx. mul si v.a.G. post cibum detur. colo
infunditur hemina suci vel in febri.
Diosc. eupor. II 61. 62.Diosc. III 1. 101 (142). cfr. Plin. XXV 45. XXIV 131.—Diosc. IV 8. 1.—III 4 (6). Agaricumtribus (auribus V) ll.v. potum obolis III in vini veterisueteris om.a. cyatho
uno lieniliene Vx. medetur, ee VRTxav(S). et dC. panacepanacis G. sed
cfr. § 44. 94. 101. 106. omnium generum radix in
mulso, sed Teucria praecipue pota arida et decoctadecocta dxav. -to r., quantum
tribus ll. v.dist. ego coll. § 87. (132). XXIII 109. XXVIII 207. manus capiat, in aceti heminisheminam (emi- xa) ll.fx. flemina D. uulnus v. III ad heminam. inlinitur
eadem ex aceto aut, si tolerari non possitpossint Vx., ex ficoficu V(?)v.a.D.
vel aqua. Polemonia bibitur ex vino, Vettonica drachma
intribus ll.v. oxymelitis cyathis III, aristolochia ut contra serpentes.25,101Pl. iun. 57, 3–5. Diosc. eupor. II 60.—Diosc. III 138.—II 194.—III 27. 152. 82 Th. H. IX 20, 2. argemonia VIIVII v. uel VRx.
septem d(?)ra Dal. diebus in cibo sumpta lienem consumere
diciturduobus ll.v., agaricum in aceto mulso obolis II. nymphaeae
Heracliae radix in vino pota et ipsa consumit. cissanthemus
cessanthemus
V. cessent- R. chissant- r. drachma bis die sumpta in vini albi cyathis II
per dies XL lienem dicitur paulatim emittere per urinam.
prodest et hysopum cum ficocum fico VREdxv. in uino a. decoctum, lonchitidiszloncitidis a. lonchithidis V1. loncyth- r. lincyth- R. colo-
chinth- V2. radix
decoctadecocta—quoque statim post radix (p. 200, 1)
errore iteravitV,item decocta Rdxv. del. D cuma. prius quam semen demittat, peucedani quoque
radix et lienilien suco ego. lienis (uco om. ante aco) VRdx. alienis
ra. lien v. et renibus.Diosc. I 2. eupor. II 60. Pl. iun. 44, 10. Diosc. IV 14.
(cfr. Plin. XXVII 120). eupor. II 61. Diosc. III 152. 101. 115. lien suco acoriacoro man. Dal. v.a.G. potopoto Vxman. Dal. v.
-tu r G. consumitur,
praecordiislac. ego indicavi; exci-
derunt consumit et. et ilibus utilissimaean utilissima radice? radices; .... clymeni semen
potum diebus xxx pondere denarii in vino albo,
Vettonicae farina ex melle et aceto scillitescillito VTfx. pota, radix
lonchitidis in aqua. Teucrium inlinitur, item scordium
cum cera, agaricum cum farina efarina e S. -nae
ll. -na [foeni graeci] v. feno Graeco.
Diosc. IV 8. eupor. II 111.—Diosc. III 1. II 152. Pl.
iun. 62, 1. Diosc. IV 1. (cfr. Marc. 26, 8. 27). Vesicaedist. H. malis contraque calculos, gravissimisan grauissimi
cruciatus (scriptum olim -tuus)? cfr. XXV 23. cruciatibus
, ut diximus, auxilio est Polemonia ex vino pota,25,23
item agaricum, plantago foliis vel radice potis ex passo,
Vettonica ut in iocinere diximus, item ramiciramici v.
-iti ll. J (coll. § 79. XX 251. XXIV 15 (bis). XXX 135. 136. 137).
sed cfr. XX 142. XXII 84. 121 et Cels. VII 18 extr. 22. 24.
Seren. 683. Plin. iun. 63, 22. 64, 1. Marc. 33, 23. 24. 25. 51. pota atque35
inlitainlinita V(a?)D., eadem ad strangurias efficacissima. quidamquidem (-dam D) ad calculos VdxaD.
ad calculos quidam R(?)v. ad calculos
Vettonicam et verbenacam et milifoliummilifolium ego. millef- ll. v.
cfr. nota ad XXIV 152. aequis portionibus
ex aqua pro singulari remedio bibere suadent.
Diosc. eupor. II 112.—Diosc. IV 42.—Diosc. eupor. II 112. (cfr.
Marc. 26, 96). Diosc. IV 20. III 82. IV 70. strangurias discutidiscuti dxrG. -tit r. (-tere v). ete (pro et) dTx. dictamno certum est, item quinquefolio
decocto ad tertias in vino. hochoc est V.del. v.a.G. et enterocelicisenterocelicis dG. int- r. ictericis v. dari
atque inlini utilissimum estest. xiphii v. est siphi VRdx.
exsiphi r. exiphi a.. xiphi quoque radix superior
urinamdist. ego coll. Diosc. ciet, infantibus enterocelicis datur ex aqua et inlinitur
dist. U 553.. vesicae vitiis peucedani sucus, infantiuminfantium drav. -ibus rx. ramiciramici v. -iti llx.
et umbilicis eminentibus psyllionpsyllion rv. -ylion a. pyllion rx. inlinitur.Diosc. II 109. I 2. IV 90. urinam cient
anagallidesanagallides d(?)v. |
anaca- rx., acori radicis decoctum vel ipsa trita potaque
et omnia vesicae vitia depellit,depellit ego. de ra.om. rxS. sanat et v. calculoscalculos et raS. -ose et rx. -os v. et herba et radix
cotyledonis itemque genitalium inflammationem omnemomnem raG. om. rTxv. pari
ponderepondere caulis dVen. et caulis et seminis et murrae.IV 95. IV 9 (eupor. II 108). III 117. 138. (eupor. II 106. 112). ebulum teneristeneris raG. -rum rTfxv.
cum foliis tritum ex vino potum calculos pellit, inpositum
testes sanat. erigeronfrigeron Vx. quoque cum farina turis et vino
dulci testium inflammationes sanat. symphytisymphyti dv. -piti VR. -picę r. sim-
phiti x. -pice a. radix inlitainlit& V1.
enterocelasinterocelas Vx. cohibet, genitalium nomas hypocisthis alba.
Artemisia quoque datur contra calculos ex vino dulci et
ad stranguriam, dolores vesicae sedat ex vino radix nymphaeae
Heracliae.
Hippocr. nat. mul. 20. morb. mul. I 10. 56. cfr. Plin. XXII 88. Diosc. II 156. (III 79). Eadem vis crethmocrethmo
v. chretmo V. cretamon d. cetmio R. cetno r. Creddeno a. ab Hippocrate admodum
laudataelaudatae. H. -ta 11. v. -to S e coni. Dal. sed cfr. § 83 (lar-
gior). 158. 160. XXVII 135.. est autem inter eas quae edunturduntur V1. dicuntur V2. silvestrium
herbarum; hanc certe apud Callimachum adponit rustica
illa Hecale. species quaespecies quae dv. speciesque (spic- R) rTxVen.(S.). -que
est B. spices quae V. peciasque a. elataeelatae VRTVen. -te dxav.
batis B. elatinae D cum U 554 (nulla casa coll. Diosc. IV
40). an althaeae vel maluae? cfr. XX 222. hortensiae. caulis unusunus raG. unum
rTxv(S).
palmum altus; semen fervensferueas VR1. ferens H., odoratum ceu libanotidislibanotidis rin marg. v.
lyb- a. balotidis Vdx. balathi- R.,
rotundum; siccatum rumpitur. habet intus nucleum candidum
, quem aliqui cachrymcachrym S. -yn v. -ys
D. cacrym R. -ry Vd. -rys r. -ris a.cfr. XVI 30. XXII 71.
XXIV 99. 101. vocant. folia pinguiafolia pinguia aG (S). folio pingui rTfxv (H). albicantalbicant G(S). -nte ll.Tfxv(H).
veluti olivae, crassiora et salsacrassiore et salso v. a. G(H). gustu; radices digiti crassitudine
III auttres aut quattuor ll.v. IIII.Diosc. II 156. (eupor. II 112). III 159. nascitur in maritimis petrosis. estur
cruda coctavecruda coctaue ego. crudū coctūue ll. v. cfr. § 82 laudatae. cum olere, odorati saporis et iucundi. servatur
etiam in muria. praecipue eipraecipue ei ego. cfr. X 130. -pue ll.x. -ui G. -ueque
v. usususus dxaG. usque VR. eius usus v. an praecipue uis ei
ususque? ad stranguriasstrangurias aD. -ia dx. -iam v -gyria VR.
folio vel caule vel radice ex vino. colorem quoque corporis
gratiorem facit, verum largiorlar-
gior VRdTxJ. quoque largior ra. aequo largior G. largior
quoque v. inflationesan inflammationes? cfr. § 86. XXIII 128. 152.
XXIV 54. XXVII 48. 49. XXVIII 103. XXIX 79. 103.
XXX 61, al.. alvum
solvit decocto, urinam etsic et v. a. S. a renibus umorem trahit, sicut
dist. ego. alcimaealcimae J. cfr. § 45 et
nota ad XXV 130. alcme a. -eae v. almae Vd. -me Rx. alce
r. -eae Brot. althaeae C. siccae farinafarina e dx. -nas VR. (an-na cum?).
-na in rav., e vino pota stranguriaestranguriae ego. (cfr. § 86 extr.). -ria dx. -gyria
V. -guriam R(?)aJ -am tollit v. ceterumδυσεντερία(proδυσουρία)
Diosc. efficacius
addito dauco, lieni quoque utilis. adversus serpentes bibitur.
iumentis quoque in pituita aut stranguria hordeo inspersa
succurrit.
Diosc. III 143 (eupor. II 109). cfr. Plin. XXI 175.—Diosc. III 158. Anthyllionanthyllion v e Diosc. cant- VED. can-
tyll- d. cantill- R. est lenti simillima, quae in vino pota
vesicas vitiis liberat, sanguinem sistit. altera anthyllisanthyllis v (praem. est) e Diosc. can-
(-thillys R. -thellys r) ll.D. cfr. § 160.,
chamaepityichamaepityi (-yos
v) ego coll. Diosc. -phyllo D. -pyllo d. chamepillo E. -pyllo
(cam- R) r.(an chamaepityi folio?). similis, flore purpureo, odoreodori E. gravi, radice
intubi,dist. ego.lac. ego indicavi. excideruwnt fere
comitialibus in oxymelite: cfr. Diosc. vel magis medeturmedetur ll.TfH. om. v.....
Cepaeacepaea B e Diosc.
-peae Rd. -pae ea V2. -pae// V1v. caepe E., similis porcilacae, nigriorenigriores d. radiceradices
VRd., sed
inutiliinutilis RE.locus tsrbatus; fortasse nigriore folio,
fere inutili .... radice gustu amara in uino sqq. cfr. Diosc., nascens in litoribus harenosis, gustu amara, in
vino cum asparagi radice vesicae plurimum prodest.
Diosc. III 161 (eupor. II 112). eadem praestat hypericon—aliialii VTE. quam alii (Rd?) v. chamaepitynchamaepityn v(J). -pytin
(chame- V) ll. Dal., alii
corissumcorissum (-isu E) ll.TfS. cfr. § 129.
164. corion B e Diosc. -icon v. appellant—, oleraceo frutice, tenui, cubitali,
rubente, folio rutae, odore acri, semine in siliqua nigro,
maturescente cum hordeo. naturanatura dEv. nata V. -ta
ē R. seminisemini VR. spissandi. alvum
sistit, urinam ciet, vesicae cum vino bibitur.Diosc. III 164. est
aliud hypericon, quod aliquialii qui E. alii v. a. S. caroncaron v(J). -ro
ll.TfD. -ros S. cfr. § 119 extr. 130. corin B e Diosc. appellant, foliofolia
R1. an foliis (altero foliis del.)? tamaricis
—et sub ea nascitur—, sed pinguioribus foliis et
minutisminutis ego e Diosc. -nus
ll. v., rubentibus, odoratum, palmo altius, suavesua E., leniterleniter—10 excalfactoria om.E.
acutumaculum
V. -leatum v. a. H.. vis seminisemine V. excalfactoria, et ldeo inflammationeminflammationem RD cum U 555.
inflat- rv.
facit, sed stomacho nonnon om.V. cum d1. num d2. inutile, praecipuum ad stranguriamstranguria VR.
(an-rias? cfr. § 83).,
si exulcerata non sit vesica. medetur et pleuriticis ex vino
potum,Diosc. IV 134 (cfr. Plin. XXII 62. 64).—Marc. 26, 8
(65).—Diosc. I 9 (cfr. Marc. 26, 34).—Diosc. III 113.—
Diosc. III 144 (eupor. II 111. 109. cfr. Plin. XXII 54). II 153. vesicae autem callithrixcallitrix VRTf. -richon v. a. H. trita simul cumcum G. om. ll. v. cumino
et data ex vino albo, verbenacaqueque ego. quoque ll.v. cumcum om.Ev. a. H (SJ). foliis decocta ad
tertiasadtritas E. vel radix eius e mulso calido calculos eicit; item
perpressaperpraessa V. -pessa d., quae Arretiapreti
R1. apraeti V. et in Illyrico nascitur, in aqua decocta
ex III heminis ad unamunam R(?)G. unum VEv.
uinum d. pota, trifoliumtribus ll.v. ex vino
sumptum et chrysanthemum primumprimum Ev. om. rTfH. an purpureum? cfr. XXII 54.. anthemisanthemis dTS. -mum R(?)Ev. antemys V. quoque
calculos eicit, parvisduobus ll.v. a radice foliis quinis, caulibus longis II,
fore roseorosaceo R1., radices tritae per seper sae V..... ceilac. ego indicavi. cei VE. ceu r(?)B. feu v., laver crudum.
Diosc. eupor. II 109 (quater).Diosc. IV 92 (eupor. II 112). Marc. 26, 23. cfr. Plin. XXXII 102.—Diosc. III 77. silaussilaus ll. v. lauer B. (lauer = sion, cfr. § 50. XXII 84. Diosc. II 153). nascitur glariosisglabriosis VdT. glabi- R. glori- r. et perennibus rivis, cubitalis
apii similitudine. coquitur ut olus acidumatrum
B cfr. XX 117., magna utilitate
vesicae. quae si scabiem sentiat, panacis radice sanatur,
aliter inutilisinutili B. -le G. vesicis.—Calculos pellit malum erraticum
radicis libra in congiocongio (sc. aquae)
VRE. uini congio d(?)v. decocta ad dimidias—inde heminae
sumuntur per triduum, relicum ex vinouino ll.v. deinde add. conicio d.
cumcio rD. del. ego ut ortum ex congio prave iterato. (an potius
fenecio? cfr. § 81. XXV 168). cum fio (zio v) C. conyza B.
Pucino coni. D coll. XIV 60. —et urticaortica VR.
marina et daucum et plantaginis semen ex vino et
herbadist. ego. Fulviana trita ex vinoex uino om.d. uino et om.V1R1.. et haec nomen inventoris
habet, notaan nostratia? cfr.
XV 37 et XXIX 17. tractantibus.Diosc. III 115. IV 69. III 82. III 1. III 113 (eupor. II 112). III 52. 76. III 150 (cfr. Plin. XXIV 94). III 48. IV 8. eupor. I 238. urinas cietciens Müller emend. IV 21 (ad antecedd. cum v referens). scordion, testium
tumores sedat hyoscyamum, genitalibus medetur pencedani
sucus,dist. ego coll. Diosc. ex melle semensemen om.dT. et semen v. a. J., stranguriae agaricum obolistribus ll. v. III
induabus ll. v. vini veteris cyatho uno, trifolii radix drachmis II in
vino, dauci una drachma vel seminis.
Ischiadiciischiadici v. iscia- R. scha- E. inscia- V. scia- d. semine et foliis erythrodani tritis sanantur,
panace poto et infricatoinfricata
v. a. D. dist. U 556., Polemonia, aristolochiae decocto
folii.Diosc. III 1 (eupor. I 237). IV 42 (Marc. 25, 46). IV 168. III 161. 164. eupor. I 237.—Diosc. eupor. I 217. Marc. 31, 18. Diosc. IV 42. [II 193]. II 209. agarico quidem et nervus, qui platysplatys dv. -tus rD. appellatur, et
umerorumtribus ll. v. dolor sanatur obolis III in vini veteris cyatho
uno poto. quinquefoliumquinquifolium Er.an recte? quinqui R.ischiadicisischiadicis
v. schia- E. scia- r. et bibitur et inponitur,
item scamoniascamonia v(D). -io VR. -mmonio r. -ia C. an scamonia in aceto? cfr. Diosc. decocta et cum hordei farina. semen hyperici
utriusque bibitur ex vino.
Sedis vitia et adtritus celerrime sanat plantago, condylomata
quinquefoliumquinquifolium E (ut fere semper)., sed ea insed ea in D. sed eam VRE. sedem d(?)v. callum iamcallum iam D.
calumniam Er.om. rv. cfr. § 144. conversaconuersa D. -sam RdEv
(e Diosc. II 193). -sum V. euersa f. -sam H.
cyclamini radix ex aceto. anagallidum caerulea procidentiam
sedisproceden-
tiam sedes E. retro agit, e diverso rubens proritatpruritat V2E..Cato 159. cotyledon
cotoledon V. condylomata et haemorrhoidas mire curatcur-
uat E., testium
tumores acori radix decocta in vino tritaquetritaque fS. -quae V. -que et R (?)v. ta atque dT.om.E. inlita. intertrigines
negatnecat E. fieri Cato absinthium Ponticum secum habentibus
.
alii adiciunt et puleium, quod ieiunusieiunus drv. ie unus E. te (si V2S)
ieiunus VR. quisquis ll.v(S). qui G. cfr. XXVIII 48.
legerit: si postpost
se v. posset ll. se alliget, inguinis dolores prohibet aut
sedatprohibent aut sedant E. coeptos.Diosc. III 49. II 152. IV 42. III 159. IV 102 (cfr. Plin. XXVI 122). inguinalisinguibus E., quam quidam argemonionargemonion TJ. -onio VRf. -on Er. -onem dv ex ind. cfr. XXIV 176.
vocant, passim in vepribus nascens, ut prositprosit inguinibus d(?)v. a. S., in manumano VR1.
tantumlanium
VR1d. habenda estest om.dT..
Panos sanat panaces ex mellecum melle Ev. a. S., plantago cum sale,
quinquefolium, persollataepersollatae
J. -ollae dEr. -ole r. -olatae v. radix ut inut in dErv. aut r. strumis, item damasonium,24
verbascum cum sua radice tusum, vino aspersum
folioque involutum et ita in cinere calefactum, ut inponatur
calidumca-
lidum om.VR1d..Diosc. IV 76. 168. Marc. 32, 49. experti adfirmavere plurimum referre, si
virgo inponat nuda ieiunaieiuno d(?)Ev. om. rTf. ieiuno et manu supina tangens
dicat: Negat Apollo pestem posse crescere cuicui ll.TH. quam v.
nuda virgo restinguat atque ita retrorsaretorsa dTman. Dal. manu ter
dicatnecat
E. negat—p. 206, 2 dicat om.R1. totiensque despuantdispuant Vv. a. C. ambo. medetur et radix mandragorae
man-
dragora E. ex aqua, radicis scamoniae decoctum cum melle,
sideritis cum adipe vetere contusacontusa—5 uetere VRdTf(Verc.)S. om.Ev(J)., marruviummarruuium RD. mauruu- V. marrubium (marrhu- f) dTf(Verc.) S.
cfr. nota ad XXV 43. cum axungia
vetere, vel Chrysippioschrysippius T. -ppos E. -ppea d(?).
v. a. S. cum ficis pinguibus. et haec ab
inventore habet nomen.
Diosc. III 138 (Plin. XXV 75). Marc. 33, 63.—Diosc.
IV 20 (eupor. II 96).—cfr. Plin. XXV 155.—Plin. XIX 151.
XX 110. Diosc. II 151. Venerem in totum adimit, ut diximus, nymphaea
nymphaeae dE. Heracliaeracliam E., eadem semel pota in XL dies, insomnia25,75
quoque veneris a ieiuno pota et in cibo sumpta. inlita
quoque radix genitalibus inhibet non solum venerem, sed
et affluentiamafluentiam
V. affluentia E. geniturae; ob id corpus alerealere Erv. habere rf. vocemque
dicitur. adpetentiam veneris facit radix ee om.E. xiphio superior
data potuipotui d. -tu rv. in vino, item quam cremnoncremnon ll. D. eremon Ven. crethmon C.
-mos Verc. agrion appellant,
orminosorminos (hor- Dal.) v. -menos ll.fS. agrios cum polenta contrituscon-
trita G..
Diosc. III 132. 131 (eupor. II 96). Th. H. IX 18, 3. Sed inter pauca mirabilismirabilis VRdv. milias r. -lia E. est orchishorchis E. herba sive
serapiasserapias C e Diosc. -piis VR. -pis E. sarapis d. -pias v., foliis porri, caule palmeo, flore purpureo, gemina
radice testiculis simili, ita ut maior sive, ut aliqui dicunt,
tenuiortenuior (-uuior R) ll.Tfv(J). durior C. an plenior? cfr.
Diosc. ex aqua pota excitetexcitat E. libidinem, minor sive mollior
e lacte caprino inhibeat. quidam folio scillae esse dicunt
leviore ac minore, caule spinoso. radicesradice Vd. sanant oris ulcera
, thoracis pituitas, alvum sistunt ee Ev. et r. ex D. vino potae.
Diosc. III 131. Isid. XVII 9, 43. cfr. Plin. XXVII 65. Concitatricem vim habethabet et ego. -bent V. -bet rv. -bet ut vet. Dal.et satyrion. duo eius genera:
longioribuslongioribus VE. una long- r(?)v. cfr. § 103 et Müller de stilo p. 91. foliis quamquattuor ll. v oleae, caule IIII digitorum, flore
purpureo, radice gemina ad formam hominis testium,
alternis annis intumescenteintumescente V2Erv(S).
-nture V1R. -nte ea dTH. ac residente. alteraalteria E. satyriossaturios E.
orchis cognominatur et feminafemina
v. -nam ll.fS. esse credita estcredita est ego. -itam ll.S. -itum J coll. VIII
78. -itur v(D). cfr. § 100. 120. II 127. 166. VIII 3. XVI 234.
XVII 163. XIX 128. XXXV 202. XXXVI 201 al. (an vero
praedicant (cfr. XXIII 72)—nam creditant vix credibile—vel feminam inuenio esse creditam?).. distinguitur
internodiis et ramosiore frutice, radice fascinifascinis E. -nis utili v. a. S..
nascitur fere iuxta mare. haec tumores et vitia partium
earumerum E. earum erumpentia v. a. H. an uerendarum?
cfr. II 93. cum polenta inlita sedat vel per se tritatrita VRv (S). illita dT.om.ErH.. superioris
supe-
riori E. radix in lacte ovis colonicae data nervos intendit,
eadem ex aqua remittit.Diosc. III 133. 134. (eupor. II 96). Graeci satyrion foliis liliilii R.
rubrisrubris VRd(Ven.)S. -ri Erv., minoribustribus
ll. v. et III non amplius e terra exeuntibus
tradunt, caule levi, cubitali, nudo, radice gemina, cuius
inferior pars et maior mares gignat, superior ac minor
feminas. et aliud genus satyriisatyrii dG. -rit VR. -ri rS. -rion v. siri E. erythraiconery-
thraicon G e Diosc. -threcon (-thecon R1) ll. -thronion vel -thro-
coccon v. appellant,
seminese semine E. viticisurticis dT. maiore, levi, durodoro V1R1., radicis cortice ruforubo
Er. -bro v. a. S. ;
intusdist. ego e Diosc. albumaluum E. includi sapore subdulcesebdulce
V1. sed dulce V2., ferefere VRdG. fertur Ev (D). in montuosismontosis Ev. a. H. cfr. § 72 et nota ad XXV 64.
inveniri. venerem, etiam si omnino manu teneatur radix,
stimularistimulare S., adeomagis adeo
v. a. G(S). an at eo magis? si bibatur in vino austero; arietibus quoque
et hircis segnioribussenioribus E. in potu dari, et a Sarmatiasarmatia J.
-ata VdS. -at RE. -atis v.
equis ob adsiduum laborem pigrioribus in coitu, quod
vitium prosedamum vocant. restinguit vim eius aqua mulsa
aut lactuca sumpta.Th. H. IX 18, 6. 5. (cfr. Plin. XXVI 162).—Th. H.
IX 18, 9. in totum quidem Graeci, cum concitationem
hanc volunt significare, satyrion appellant, sic
et crataegincrataegin R (?)H. -tegin Ev. -ecin d. cretecin V. cognominantescogno-
minant/// dT. et thelygononthelygonon Tfrv. -ligon VRd. teliquo non E.
-icon Ven. et arrhenogononet arrhenogonon (arre- S) H e coni. Dal. et arre
(arrhe d. a r) gonon ll.T.del. v.,
quarum semen testibustestibus ego. -tium (ortum e
-tiuuf) REv. -tilim V. -tilium d.cfr. § 95. 162. nov. luc. p. 28. simile est. tithymalli quoque ramorum
medullam habentes ad venerem proniores fieri
dicuntur. prodigiosa sunt quae circa hoc tradittradit VdTfEv(S). -didit R (?)C. Theophrastus
, auctor alioquialiqui VE. gravis, septuagenoan
septuagesimo? cfr. Theophr.; aliter de rebus iteratis XVII 41.
XXVIII 228. coitu durassedurare v. a. G.
libidinem contactu herbae, cuiuscuius VE. cuiusdam cuius
r(?)v. nomen genusquegenusque VRdTfH. que E. speciemque v. non
posuit.Diosc. III 48. IV 69. III 115. II 193. — Sideritis adalligata varices minuit et sine
dolore praestatper-
sanat fH..
Podagrae morbus rarior solebat esse non modo patrum
avorumque memoria, verumuerum et d. etiam nostra, peregrinus et
ipse, nam si Italiae fuisset antiquitus, Latinum nomen invenisset
. insanabilis non est credendus, quippe quoniam
et in multisin multis om.EG. sponte desiitdesiit
dErex corr. G. -sit VT. -sinit v. et in pluribus curacuria Vd.. medenturmedetur VR.
radicesradicis E. panacispanicis V. cum uva passa, sucus hyoscyami cum farina
vel semen, scordion ex aceto, Hiberisiberis Rdv. a. D. uti dictumdictum Rv.
-ta V2dE. dici V1. est,25,88
verbenaca cum axungia trita, cyclaminicydaminis V. radix, cuius decoctum
etet dErv. et in
rf. pernionibus.(cfr. Diosc. IV 70). eupor. I 235. Diosc. IV 88. (IV 95).
cfr. Marc. 36, 9. Pl. iun. 69, 8. Marc. 36, 21. (Diosc. II 208). podagras refrigerat radix e xiphioex phio V.,
semen esemen e rv. -mine E. -men r. psylliopsillion
E., cicuta cum lithargyrolythargiro E.
lithaguro V. litagyro R1. aut axungia, aizoumabsungia alzoum imprimo E.
in primo impetu podagrae rubentis, hoc est calidaecalida Vd.. utrilibet
vero convenit erigeron cum axungia, plantaginis folia
trita additoaddita E. sale modicomodice E.cfr. nota ad § 122., argemonia tusa ex melle. medetur
et verbenacauerbenacam R. inlita aut si pedes macerenturmacerentur TfEv. in aqua mac- VRdS. in aqua,
in quain aqua in qua TfH. in aliqua E. in qua VRdS. in
eius v. decocta sitdecocta sit ll.TfH. -cto v., et lappagolappazo VR1d., similis anagallidianagallidi
Rv. anagallid E. agallidi Vd.,
nisi essetessetur V. ramosior ac pluribus foliis, gravisgrauis dv. -ui
VRVen. inEdesunt tres fere versus (76 litterae) grauis—8 aspe-
rugo su, qua lacuna in recentioribus libris expleta, sed ita ut
post pluribus foliis falso iterarentur asperugo superioris et
sucus, ex his ficta sunt, ut videtur, quae ante grauis vulgo lege-
bantur aspera rugosa superioris suci. del. D. odoris. quae
talis est, mollugo vocatur; similis, sedsed R(?) G.
et Vdv. asperioribus foliis
asperugoasperago vel asparago v. a. G.. superioris et sucus ponderepondere dv. -ris
V2rex corr.E.om.V1. p??? D. cfr. nota ad § 28. $X$ I$X$ I S. XI ll.
XI denariorum v. in viniuini Erv. -no rf. II cyathis
duobus ll. v. cotidie sumitur.Diosc. IV 98. (eupor. I 235. Nicand. ther. 845). Isid.
XVII 9, 98. cfr. Th. H. IV 6, 5. Plin. XXXII 66. — Praecipue vero liberat eo
maloeum alo Vd. phycosphycos v. phecos E. pechos d. poechos r. thalassionthalasson E., id est fucus marinus, lactucae
similis, qui conchyliisconciliis V. substernitur, non podagrae modo,
sed omnibus articulorum morbisorbis E. modis V1R1. inpositus, priusquam arefiatarefiat
VTJ. ere- R. exare- drv. exhare- E..
triairia V. iri E. autem genera eius: latum et alterum longiuslongum
E., quadamtenus
quadam elenus VE.cfr. § 26. XXIV 124. rubens, tertium crispis foliis, quo in Creta vestes
tingunt, omnia eiusdem usus. Nicander ea et adversus
serpentes in vino dedit.Diosc. IV 76. Th. H. IX 9, 1.—Pl. iun. 66, 1 (cfr. 69, 9).
Marc. 34, 12 (36, 66).—Diosc. eupor. I 234. Diosc. III 7. salutare est et semen eius herbae,
quam psyllion appellavimusappellauimus d(?)Erv(D). nomina- rTfS., madefactummadeaquae factur
E. aqua admixtis25,140
in heminamfeminam E. seminis resinae Colophoniae coclearibusduobus ll.v. II,
turispuris VR1d. uno. laudantur et mandragorae folia cum polenta
tunsa.
Talis vero tumentibus limuslimus VRdv. liquis E. aquaticus cum oleo
subactus mire prodest, articulis sucus ee dErv. et r. ex D. centaurio minore.
idem nervis utilissimus, item centauris.Diosc. IV 42 (cfr. Plin. XXVI 90). IV 76. 85. eupor.
I 206. 235. [Diosc. I 14]. Marc. 34, 11. Vettonica nervis
discurrentibus per scapulas, umeris, spinae, lumbis pota
utposita ut E. in iocinere, articulis quinquefolium inposituminpositum v. -tis E. positis
r. an inpositis foliis (cfr. § 90) vel in potione (cfr. Diosc. Et XXVII 141)?, mandragorae
folia cum polenta vel radix recens tusatusum d. cum cucumere
silvestri vel decocta in aqua, digitorumcubitorum Erv. a. H. inin
ErH. inde rTf. ac v. pedibuspedum v. a. H.
rimis polypodii radix, articulis sucus hyoscyami cum axungia,
amomonamonon Vd. amomi
R(?)v. a. S. sucosucus E. -us cum v. a. S. decoctodecocta E1., item centunculus decocta vel muscus
recens ex aqua obligatus, donec inarescat, item lappae
boariae radix e vino pota.Diosc. II 193. IV 90. II 206. —Cyclaminos decocta in aqua
perniunculospost prius perniunculos falsa praeceptione iteravit et cotyledon cum
axungia folia E. curatcurat Ev. om. r. omniaque alia frigoris vitia, perniunculos
et cotydelon cum axungia, folia ex batrachio, epithymi
sucus. clavos pedum extrahit ladanum cumclauum VR1d. -uom S. castoreo, verbenaca
ex vino.
cfr. Plin. XXV 28. 30 (Th. H. IX 11, 2). 63. 84. Nunc peractis malis, quae membratim sentiuntursentiuntur om.V1R1d.,
dicemus de iisiis v. his ll. C., quae totis corporibus grassanturcrassantur
R.. remedia
autemdist. ego. haec communia invenio aput auctoresinuenio aput auctores ego. cfr. XX 215. XVIII 123.
XXII 11. XXIII 141. XXVII 39. XXVIII 151. 188. XXXVII
28 al. inueniunt (-iuntur dTS. -io Erv) ante omnes ll.Tv. potandapotanda E. -dam H cum man. Dal. potan V2r. -tam V1dG.
-tu R. -ta v. :
dodecatheum, de qua diximus, deinde panacis omnium25,28
generum radices, peculiariter longinquis morbis, et semen
interaneorum vitiis, ad omnes vero dolores corporiscorporis dolores R(?)v. a. S. sucum
ee Erv. om r. scordio, item Vettonicae, quaequa Vd.
aqua T. pota colorem plumbeum
corporis privatim emendat, gratiorem reducit.
Diosc. IV 114 (cfr. Plin. XXIV 154). III 121 extr. Geraniongeneranion E. aliqui myrrinmyrrin ES. -yrin r. -yren r.
-yrrhin v., aliialii Ev. aut rTf.om. Ven. myrtidanmyrtidan ll.Brot. -dam
T. -thida v. -tida S coll. ind. merthryda C. appellant.
similis est cicutae, minutioribus foliis et caule brevior,
rotundaradice rotunda
U 558 e Diosc., saporis et odoris iucundi. nostri sic eam tradunt,
Graeci foliis paulo candidioribus quam malvae, caulibus
tenuibus, pilosis ramosam ex intervallis, binum palmorum;
essedist. ego.esse ego. et (ortum exee) ll. v. in his foliafolia VR. -iis d(?)Ev., inter quaequae in VRdv. quin E. in cacuminibus capitula sint
gruum.Diosc. III 121 init. IV 114 (eupor. II 38). alterum genus foliis anemones, divisuris longioribus
, radice mali modo rotunda, dulci, reficientibusrefientibus E. se
ab imbecillitate utilissima, et fere talis vera est. bibitur
contra phthisisphthisis RdS. -sin v. pehisis V. ptisicis E. drachma in cyathistribus ll. v. vini III bis die, item
contra inflationes, et cruda idem praestat. sucus radicis
auribus medeturquattuor ll.v., opisthotonis semen drachmisdrachmas VR. IIII cum
pipere et murra potum.Diosc. II 152 (eupor. II 38). Celsus III 22 extr.—Diosc. IV 1. III 1 (eupor. II 38).—[Diosc. IV 162]. phthisispthisis
V. phthisim ErS. -sin v. sanat et plantaginis sucus,
sidist. ego coll. Diosc. eupor. bibatur, et ipsa decocta in cibo; ee J. et ll. ex D. cum v. sale et oleo a somno
matutino refrigerat. eadem datur iis, quos atrophos vocant,
interpositis diebusan diebus v? cfr. XXV 88.
XVIII 145. (XVII 258). nisi tacite supplendum erit singulis,
ut XXXII 70., Vettonica verouero VRdTH. caro Er.om. v. phthisicis ecligmateecligmate dv.
eli- r. cum
melle, fabae magnitudine, agaricum potum obolisduobus obolis Ev. a. S. II in
passo, vel daucumdaucum Rd(Verc.)D.
daucon V (?)G. -co Ev. cum centaurio maiore in vino. phagedaenis
, quodquod—2 ulcerum pro glossemate habuit U 559 coll.
Diosc. nomen sine modo esurientium est etet om.fS. aliasalias Erv. -ia rf.
ulcerum, tithymalli medentur cum sesamissesami E. sumpti.
Th. H. IX 20, 4 (13, 3).—Diosc. IV 116. (cfr. Plin.
XXIV 167). Th. H. IX 19, 1. Inter mala universiuniuersis E. corporis vigiliae sunt plerisque
. harum remedio monstratur panaces, clymenos, aristolochia
odore etet odore V(?)v. a. D. peruncto capite, aizoum sive sedum, si
involutum panno nigro ignorantis pulvino subiciatur, et
onotherasonotheras S. cfr.
Theophr. -ra Rdv(J). hon- r. oenotheras B. -ra Ven. sive onearonear
Ev(S). -ri R. -rim Vd. onuris B e Diosc., hilaritatemilaritatem (lar- V1)
V. adferens in vino, amygdalaeamygdalae S. -lice RdE. -laceo G. -lino est v. amigda-
licae V.
folio, flore roseoroseo VRdfH. cfr. § 87. 40. XVIII 122. XXV
62. XII 40 et Theophr. (de mendo XXXII 77. 113). rosaceo
Ev(D)., fruticosa, longa radice et, cum siccata
est, vinum olenteunum olentae V.. haechac E. in potu data feras quoque mitigat.
Diosc. IV 1. III 1. cruditates, quae nausiam faciunt, digerunturdigeruntur ego.
-runt VdE. -rit R(?)v. Vettonica
pota; eademeadem pota E(?)v. a. S(J). a cena concoctionemmachena
concoctionum E. facitfacti VE. in oxymelitisolymelitis Vd. cyathis
tribus ll.v. III drachmae pondere et crapulam discutit, item agaricum
post cibum in aqua calida potum.—Paralysin Vettonica
sanare dicitur, item Hiberis ut dictum est. eadem25,88
et torpentibus membris prodest, item argemonia omniaque,
quaeomniaque quae v. -ia quaeque VdE. -ia quae R(?) G. -ia quaequae D. secari periclitentur, discutiendo.
Th. H. IX 11, 3. Diosc. II 152. IV 1. III 1. IV 42. 181. Comitiales sanantursanantur Vdv. -nant r(?)G. (in activa
structura magis Plinianum esset sanat, ut § 92. 119 111 al.) panacispanacis ll.v. -ces S., quam Heraclion
diximus, radiceradice VRdv(S). -ces EG. potapota ll.v(S). -tae G. cum coagulo vituli marini ita, ut25,32
sint panacis III partestres ll.v., plantagineplantagine ego. -go ll.v. de mendo
cfr. § 129 init. pota, Vettonica in oxymelitis
oxymeliti V1R1d. -te G.tribus ll.v. drachma vel agaricoagarico VRdf. -ci Erv. -cum G. -con S. obolis III, foliisfoliis ego. -ia ll.v. de mendo cfr. § 108. quinquefolii
ex aqua. sanatsanant d.an
folia quinquefolii ex aqua sanant et arch.? et archezostisarchezostis—
sanat et om.E., sed anno pota. sanat et
Diosc. III 82. IV 42. (eupor. I 18). baccarisbacharis V.tribus ll. v. radix arida in pulverem contrita cyathis III cum
coriandri uno in aquain aqua
uno VR1. in aqua v.a.H. calida, et centunculuset centunculus—5 calida om.R1d.centunculis Vr. trita in aceto
aut melle aut in aqua calida, verbenaca ex vino pota, hysopi
bacae ternae contritaecontritae V1RD. -ta et E. -tae et d(?)V2r. in aqua potae diebus XVI,
peucedanum cum coagulo vituli marini aequis portionibus
potum, quinquefoliiquinquefolio R1. quinquif- V. contrita folia ex vino etet om.Erv.a. S(D). sumptasumpta VRdTfv(S). pota ErG(D). diebus
XXXxxx VfS e Diosc. XXXI
Rd(?EG. xxx in v., Vettonicae farinafarina dG. -nam r. -nae v. ponderepondere dG.
-rat E. -ris V2R2in ras. p.V1. p??? D. pondo v. cfr. nota ad § 28. X iII cum acetiaceti dEv. -to r. scilliniscillini ego coll. XXII 59. -iti V1Rf. -itici
V2dErv. -itis D. ceterum cfr. XXIV 44. XXVIII 152. XXX
23. 52. XXXII 135. (XX 65). an scillitae?
cyatho, mellis Attici uncia, scamonium obolis II cum castorei
duobus
.. quattuor ll.v. drachmis IIII.
Diosc. III 1.—II 152 (eupor. II 20). Febres frigidasfrigidis E1. rigidas dT. levioresliuores R1 facit agaricum potum in
calida aqua, tertianas sideritis cum oleocum oleo v. olea cum R. -cu VE. -cii d. -cei T.an olfactu?, item ladanum,
quod in segetibus nascitur, contusum, plantago ex aqua
mulsaduabus ll.v. II horis anteante om.B1df. accessionemaccessiones VR1d. -ne f. pota binis drachmis vel
sucus radicis madefactae vel tusaetusse R. vel ipsaipse E. radix trita in
aquatribus ll.v. ferro calfacta. quidam ternas radicesradicis VRD. in III cyathis
aquae dedere. eadem in quartanis quaternaquaterna VdTfEJ (sc. radices et cyathos). -nas v. -nae S.
et quaternas R(?) H. fecerunt.
buglossobuglosso—3 liberari post resistit (v. 14) transponi voluit U 560. inarescenteinarescentes quis E.,med.: Diosc. III 1.—IV 42 (eupor. II 20. 21). si quis medullam ee Erv. et VR. ex dD. caule eximatexprimat
Er,
dicatquedicat atque (om. ad quem) Er., ad quem liberandum febri id faciatfaciunt E., et alliget eiei (pro et) VR1.
VIIseptem ll. v. folia ante accessionem, aiunt febri liberari; item Vettonicae
lac. ego indicavi; excidit dari
vel aliud quid, unde pendeat drachmam.tribus ll.v.. . . drachmamdrachma et agarico vet. Dal. in aquae mulsae cyathis III vel agaricum
, maxime in iisiis v. his ll. C. febribus, quae cum horroreerrore R. veniant.
quinquefolii folia quidam terna tertianister-
tianis dedere quaterna om.E. dedere, quaterna
quartanisquatarnis E., plura ceteris; aliialii RdG.
ali V1ED. aliis V2Tv. omnibushominibus E. IIIIII E. tres rH. tribus v. obolosobolis Ev.a.H. cum pipere
ex aqua mulsa.Diosc. IV 61 (eupor. II 20. 21). III 161. 164 (eupor.
II 21. 22. 24). 111 48 (Pl. iun. 87, 6–8). III 4 [6]. Pl. iun. 87, 12. verbenaca quidem et iumentorum febribuss
in vino medetur, sed in tertianis a tertio geniculo incisa,
quartanis a quarto. bibitur et semen hypericihyberi E. utriusque
indist. H. quartanisquaternis E. et horroribus, Vettonicae farinafaring E., quae omnes
horrores coercet, item panaces, adeoadeo dv. ideo r. excalefactoriaex aqua uel facalfactoria E1.
ex aqua calf- E2. natura,
utet (pro ut) E. per nivem ituris bibereibere E. id perunguique eo praecipiant
. et aristolochia perfrictionibus resistit.
cfr. Celsus III 18. (Plin. XXXII 28 = Pl. iun. 91, 23). Diosc. III 82 (eupor. I 10).—Pl. iun. 91, 16. Seren. 1001.—Diosc. III 82 (eupor. I 14) IV 1.—Diosc. III 48. II 146 (eupor. I 199). II 152 (eupor. I 198). IV 162. Phreneticos somnussomnos
E. sanat, qui contingitcontingit Erv. -get rJ. peucedano
ex aceto capiti infuso, anagallidum suco. e diversoet diuerso R1.
lethargicos excitareexcitari
Ev.a. H. labor est; hoc praestantpraestant (-at v) euphorbeum VRdTf (add. ut per-
hibent v) J. cfr. PI. iun. -ante ut probeum (pbeum E) Er.
-ante ut perhibent G. Euphorbeum
ex aceto naribus tactistactis Erv. tractis rT., peucedani sucussuco Ev.a.J.. contra insanias
Vettonica bibitur. carbunculos rumpit panaces, sanat Vettonicae
farina ex aqua autaqua ut V1R1. brassica cumcum om.R. ture, frequenti potu
calidae, vel e carbone in conspectu restincto favilla digito
sublata et inlita, vel plantago tusatusa—4 plantago
om.E., tithymallus characiascharacias H cum P. cfr. § 62. 146. -cites VRdv (S)..
Diosc. V 72. eupor. II 63 (sexies). Diosc. IV 1. (eupor. II 64). IV 90. 172 (cfr. Plin. XXIV 52). III 113 (eupor. II 64). Hydropicosdist D. cfr. Diosc. sanat panacespanaces v(S). phanacis ll. del. H., plantago in cibo, cum
prius panem siccum comederintcomederint VRdTv(S). ed- f(?)EG. sine potu, Vettonicauettonicam
E. drachmis
duabus in duobus ll.v. (item ter infra). II in II cyathis vini aut mulsi, vel agaricum vel semen
lonchitidis II lingulis ex aqua potum, psyllion ex vino,
anagallidum sucus, cotyledoniscotolenodis
R1. -edo is V1. radix e mulso, ebuli recentis
radix excussa tantum nec colluta, quodquod VRdTfH. quę E. quantum v. II digiti
conprehendant, ex vini veteris caldicalidi Rd(?)v.a.S. hemina, trifolii radix
drachmis II in vino, tithymallum platyphyllon cognomine,
semen hyperici,cfr. Diosc. IV 172.—Diosc. II 193. IV 172. quod caroscoris B(v.a. S). corion P. cfr. § 86. appellatur, acte, quamacte quam VRdv. am et equam E. esse
ebulumtribus ll.v. putant quidam, radice contrita in vini cyathis III,
si febris absit, vel semine ex vino nigro, item verbenaca
fasciculo manus plenae in aqua decoctade-
cocta in aqua Ev.a.S. decocta R. ad dimidias. praecipue
tamen chamaeacteschamaeactes RfH.
(-tae v). -te d. -meactes V1. -meleactes V2. -mele .. actes E. sucus aptissimus creditur.—
Eruptiones pituitaepituita E. emendant plantago, cyclamini radix ee VRdTH. item E. cum v.
melledist. U 561., ebuli folia tritatrite R. ee rS. om. r. et e v. vetere vino; inposita etiam boam
sanant, id est rubentes papulas, pruriginem sucus strychni
inlitus.
Diosc. eupor. I 168. 169 (sexies).—Diosc. IV 88. 79. 76. Th.
H. IX 9, 1.—Scribon. 244 (246).—Pl. iun. 99, 1–4.—Diosc.
II 152. IV 60. 90. 88. [Plin. XXV 38 et Diosc. III 145]. Igni sacro medenturnmedetur REv.a.S. (cfr. infra § 122). aizoum, folia trita cicutae,
mandragorae radix; secaturDiosc. eupor. II 56 (sexies). in assesin arses f. masses T. in has res E. in aere v.a.H. ut cucumis, primumque
super mustum suspenditur, mox in fumofumo Erv. cfr. XXX 31.
-mū rT., dein teriturteritur ego e Theophr. tuditur VR1. tund- rv. (an tun-
ditur; datur?)
ee dTfS. ae V. in rv. vino aut aceto. prodest et vino myrteomyrreo E1. -rtico f. fovere, mentae
sextansmentes exstans E.dist. ego. vivi sulpuris uncia ex aceto simulsimul—5 aceto om.E. trita, fuligo ex
aceto. ignis sacri plura sunt genera, inter quae medium
hominem ambiens, qui zoster vocatur, et enecatet enecat Erv. et ne- r. ene- J., si cinxitsi cinxit (cinx??? E) dErS. sic XII V. sic XI R. si cinxerit v..
medetur plantago cum creta Cimolia et peristereosperisteos R1 per se,
radix persollataepersolutae E1. ; aliis, quaequa V. serpunt, cotyledoniscotoledonis V. radix cum
mulso, aizoum, sucus e linozosti ex aceto.Diosc. IV 185 (eupor. I 226) IV 70 (Pl. iun. 102, 15).
IV 102. 85.
Radixradix—10 in-
lita cum antecedd. iunxit D, sed cfr. Diosc.
polypodi inlita luxatis medeturmedentur
VRdD., doloremquedolorem qui E.an liuoremque? cfr. Plin. iun. et tumoreset tot tumores E.
tolluntcitra E. tusa v.a.S. semen psyllii, folia plantaginis trita, sale modicemodice VfES. -co r(?)v.cfr. XXXII 39. XX 131. XXVIII 73. 258. XXIX 42. XXX
105. XX 256. XXVIII 195. XXV 54 [XX 71 addito modice];
aliter § 101. XXVII 22. XXVIII 223. XXIII 38. 92. XXI
155.
addito, verbasci semen exex om.VR1. vino decoctum contritumtritum VR1JD. et contritum v.a.S. cfr. § 129., cicuta
cum axungia. folia ephemeri tuberibustumoribus VR. tumoribusque inlinuntur
, quae etiamtumetiamtum dES. et tantum
Vf. etiamdum R(?)v. an etiamnum (scriptum, ut saepe, etian-
num)? discuti possunt.
Hippocr. morb. int. I 4, 2 (aphor. 4, 62. 64. Celsus III 24).—Diosc. IV 1. III 1. IV 61.Diosc. eupor. II 56 (sexies). Morbum regium in oculis praecipue mirari est, tenuitatem
etiametiam VRTfS. illam d(?)Ev. etiam illam J e coni S. densitatemque tunicularumtenicularum V. tunicarum d(?)H. felle subeuntesubeuntes VR..
Hippocrates a septimo die in febrifebri RfS. -re rv. mortiferum signum
esse dicitdicunt E. docuit v.a.S.. nos scimusnoscimus V. vixisse aliquos etiam ab hac desperatione
. fit vero etet V2Erv.om. r. citracitra v. circa VE. -ca et Rdf. febres expugnaturqueexpugnaturque (-tusque Vf) VRdTfS. inp- Ev. centaurio
maioremaiore dv. -ri VRT. ex maiore
Er. ut diximustribus ll.v. (item ter infra). poto, Vettonica, agarici obolis III ex25,67
vini veteris cyatho, item verbenacae folia obolis III ex
vini calidi hemina quadriduoquatriduo VRdE1v.a.D..Diosc. IV 42. ll 193. IV 134. sed celerrime quinquefoliiquinquefoliis VE.
sucus medetur III cyathis potuspotus V1RTf. potus cum sale et melle
V2(d?)Erv. sed cfr. Diosc. et § 126. 143.. cyclamini radix drachmis
III bibitur in loco calido et aa om.VR1v.a.G. perfrictionibusperftrictionibus R1. tuto—sudores
sudoris VR1D. enim felleos movet—, folia tussilaginis ex aqua,
semen linozostissemel inozo-
stis V. utriusque inspersum potioni vel cum absinthio
absentio V. aut cicere decoctum, hysopi bacae cum aqua potaeaquae potericen V.,
lichen herba, si, cum sumitur, cetero olere abstineaturab-
steneatur VR.,
polythrixpolytrix VEv.a.H in vino data, struthionstruthion in v. -oni
in r. -oni E. straution (-ucion VR) in r. in mulso.
Diosc. IV 173 (eupor. I 144). Passim et in quacumque parte, sedsed VRdTfS.
et Er.del. H. ac v. maximemaxime ll.S. -ma H. -mo v. incommoda
in-
commodo v.a.H. nascuntur qui furunculi vocantur, mortiferum
aliquando malum consectisconfectis VtfED. confectis Rd(?)v.de
dictione cfr. XXXVI 193. corporibus. remedio sunt pycnocomi
folia trita cum polenta, si nondum caput fecerint.
discutiunt et folia ephedri inlita.
Pl. iun. 78, 14. Diosc. II 152. IV 42. eupor. I 207 (bis). Diosc. IV 162. Fistulaefistolae E. quoque in omni parte serpunt medicorum
vitio male sectis corporibus. auxilio est centaurium minus
collyriis cum melle decocto additis, plantaginis sucus infusus
, quinquefoliumquinqui-
folium E. cum sale et melle, ladanum cum
castoreocastorio E., cotyledon cum medulla cervina calefacta etet om.Ev.a.H. inposita
; verbasci radicis medulla collyrii tenuitatetenuitatem E. in fistulam
addituran addita? vel aristolochiae radix vel sucus tithymalli.
Diosc. II 208. IV 61. 62 (eupor. I 153). IV 102. III 27.
IV 88. eupor. I 145. 162. cfr. Diosc. IV 89 (91). Collectiones inflammationesque sanant argemoniaeargemonia et R. -ia d.
folia inlita, duritias et collectiones omnes verbenaca vel
quinquefolium decoctum in aceto, verbasci folia vel radix,
hysopumhysopum—radix om.E. e vino inpositum, acori radix decoctodecocto dv. -ta r. eius foventibus
, aizoumadzoum V., item quaeitemque VE. contusa sintsint dv. sinin VR. sit Er. duritiasqueque
om.VR1. et sinussinus Erv. -no R. in sinu (-no V) VdTD. sinuosa P.
corporisdist. H. illecebraillecebra Rd(?)H. -brae G. elecebra rT. et tela v. ulcera
P. ulcerum (del. corporis) U 562. (cfr. XXV 162; de sinu ulce-
rum § 141. XXVII 63. XXVIII 71..Diosc. eupor. I 167 (ter). Diosc. IV 173. III 132. IV 98. III 159. omnia infixainfixi VR1. corpori extrahunt folia
tussilaginis, daucumlaucum V2E., semen leontopodii tritum in aqua
cum polenta. suppurationibus inponuntur pycnocomipygnocomi VE. folia
trita cum polenta vel semen, item orchis. vitia, quae sint
in ossibus, satyrii radice inposita efficacissime sanari dicuntur
, nomae et collectiones omnes fuco maris, priusquam
inarescat. et alcimaealcimae VfS. algmae
RE. -ginae dT. alceae C. -cmeae v. radix collectiones discutit.
Diosc. eupor. I 178 (quater). Diosc. II 152. IV 104. 88. III 161. Ambusta sanantur plantagineplantago E., arctio ita ut cicatrix
fallatdist. ego. —folia eius in aqua decocta contritaet
contrita Ev.a.S. inlinuntur—,
radiceradice ego. -ci VRd. -ces Ev.
-cis r.cfr. § 90. 120. 124. 144. 155. 163 (contra 149). XXV 114.
115. 133, de mendo § 113. cyclamini, aizooaizoo VdE. cum aizoo R (?)v., herba ipsa hypericihy-
perici Erv. cype- V. cypo- R. et pe- d., quod corissumcorissum TE2v (S).
-isum E1. coryss- d. choryss- rf. corion B. cfr. § 85. 164.
appellavimus.
85
Diosc. III 82 (eupor. I 230). IV 137. 95. III 164. III 15 (cfr. Plin. XXVII 123. XXV 123). eupor. I 229. 231. Nervis et articulis convenit plantago trita cum
sale, argemonia tusa ex melle. peucedanipeucedanis sucus E. suco perunguntur
spasticidist. ego cum v.a. Dal. (cfr. XX 214. 250)., tetanicitetanici Erv. tetaun- r., nervorum duritiae aegilopisaegilopis v. -pi E. -ps rfH. suco; doloribus
dist. S.erigeronerigeron v. frig-
ll. ex aceto inlinitur, epithymumepithymum (et epi- S) 11.J. -mi T. -mo v. an item epi-
thymum?. spasticis et
opisthotonicis perunguiperungui Erv. -que R. -gi d. -ge V. semine hyperici, quod caroscaros Erv(S). -rus rf. coris B. cfr. § 86. 119. vocatur,
idemqueidemque
d(?)Erv. itemque RfS. -quae V. bibere prodest. phrynion dicitur etiam abscisosabscisos EH. -issos rv(S).
oft. XXIX 99 et XXX 115. (116. XXVII 66. XX 58. XXXII
120. XXI 126).
sanare nervos, sisic VR. confestim inponatur trita vel mansa.
spasticis, tremulis, opisthotonicis alcimaealcimae S. algmae V. -ginae
dT. -gme r. alceae C. -cmeae v. cfr. § 128. radix bibitur ex
aqua mulsa. sic et rigores excalfacit.
Diosc. eupor. I 208. 209 (quinquies).—Diosc. III
147. IV 13. 3 (Scribon. 46. Marc. 10, 5). II 152. IV 42 (cfr.
Plin. XXVI 35). IV 88. 62. Th. H. IX 15, 3 (cfr. Plin. XXV 83).
Diosc. IV 36. Sanguinis profluviaprofluuii E.
-Iū v.a.S. sistit herbae Paeoniaepoeoniae V. semen
rubruman suco (pro uero)? cfr. Diosc. —eadem et in radicerarice V. vis—, clymenusclymenus VdTfH cum
P. cy- R. cyclemenus Er. -laminos v. vero,
sivesiue VRfS. nis E. si dv. om.T. ore sanguis reiciatur sive naribus sive alvo fluat sive
feminarum utero, item Lysimachia pota vel inlita vel naribus
indita, item plantaginis semen, quinquefolium potum
et inlitum, cicutae semen in nares, si inde fluat, tritum
ex aqua inditum, aizoum, astragali radix. sistit et ischaemon
ischae-
mon v. schemon (sce- E) 11. et Achillia.
Geop. II 6, 27. Marc. 23, 59. Equisaetum, hippuris Graecisa graecis R(?) v.a.S. dicta et in
pratis vituperatauitiperata VE. nobis—est autem piluspilus rB. plus VRd. puluis Ev. terrae equinae18,259
saetae similis—, lieneslienes
RdfVen.(H). -naes V. -nem v. lichnes E. cursorum extinguit decocta fictilificti E.
novo ad tertias quantum vas capiat et per triduum heminis
pota; unctis esculentisaescu-
lentis E. cycul- V. ex anteex ante ES. extante V. ante dv. inR (qui
h. 1. desinit) a rec. manz adscriptum est ante. (an ita ante?). diem unum interdicitur.
Graecorum varia circa hanc opiniopino E. -ni v.a.S. :Diosc. IV 46. (eupor. I 210. II 34). alii pinus foliis similem,
nigricantem eodem nomine appellant, vim eius admirabilem
tradentestradentem E. -tes quod etiam
v.a.H., sanguinis profluvia vel tactotacta E. tantum ea hominehomini E.
sistisisti Gronov. sistit ll.T. -tat
v.a. H. ; alii hippurin, alii ephedronpedron E., alii anabasim vocant,
traduitque iuxta arbores nasci et scandentemscandentem v. -te ll. eas dependere
comis iunceis multis, nigris, ut exex dES. est Vv. equorum cauda,
geniculatisgeniculis dTf. ramulis, folia habere pauca, tenuia, exigua,
semen rotundum, simile coriandro, radice lignosa, nasci
in arbustisambustis Ev.a.B. maxume.Diosc. IV 47. vis eius spissare corpora. sucus
sanguinem e naribus fluentem inclusus sistit, item alvum.
medetur dysintericis in vino dulci potustri-
bus ll.v. cyathis III, urinam
ciet, tussim, orthopnoeam sanat, item rupta et quae serpunt
an serpant?. intestinis et vesicae folia bibuntur, enterocelenenteroceleri Vd. cohibetco
bibet V..
faciuntfaciant E2. et aliam hippurimhyppuri V. brevioribus et mollioribus comis
candidioribusque, perquam utilem ischiadicis et vulneribus
ex aceto inpositaminpositam v. -ta ll. propter sistendum sanguinem.Th. H. IX 13, 1.—Diosc. IV 33–35. Pl. iun. 73, 9 (cfr. Diosc. III 81. eupor. I 210). —Et
nymphaea trita plagis inponitur. peucedanum cum semine
cupressi bibitur, si sanguis per os redditus est fluxitve
ab infernisinferis d.. sideritis tantam vim habet, ut quamvis recenti
gladiatorisgladioris E. vulneriuulneris Vd. inligatainligata
(illi- V2) V2dEv. inlita V1T. -tu fS. sanguinem claudatcludat dT., quod
facit et ferulae cinis vel carbo, fungus vero etiam efficacius
, qui secundum radicem eius nascitur.Diosc. II 152. (cfr. Plin. XXVI 28). per
nares autem fluenti et cicutae semen tritum ex aqua additumque
in-
ditumque v.a.J. sed cfr. XXV 134. VIII 93. XX 53. XXIII
53. 110. 127. XXXIII 48. XXXVII 140. efficax habetur, item stephanomelisstephanomelis
v ex ind. -lie V. -li r. ex aqua. Vettonicae
farina ee om.d. lacte caprino pota sistit ex ubere fluentem
plantagoqueque om.Vd. contusa. eiusdem sucus vomentibus sanguinem
datur. ad erraticum autem radix persollataeherbae persolatae (-lutae
V) V(d?)Tf. cum axungia
vetere inlita probatur;Diosc. eupor. II 34 (undecies). Diosc. III 6. 3. IV 1.
III 48. 115. IV 4 (6). III 1. IV 102. I 2. IV 9. III 102. ruptis convulsisque, ex alto
deiectis centaurium maius, Gentianae radix trita vel decocta
dist. ego. coll. Diosc. eupor. vel sucus, Vettonicauettonica ego.
-cae ll. v. et hoc amplius a vocis aut
laterisdist. ego. contentionibus panaces, scordiumscordium (-ion v) S. cord- ll., aristolochia pota,
agaricum, idemidem ego. item ll.v. contusis et eversis potum II obolis in
mulsiduobus et tribus ll. v.mulse E. cyathis III aut, si febris sit, in aqua mulsa, verbascum
, cuius flos similis auro est, acoriauro escacori E. radix, aizoumalzoum E.
omne, sed maiorissed e maiori Ev. a. H. sucus efficacissime, item symphyti iussymphyti ius J coll. XX 234 (87 XXIV 146). -ticius
d. -phitius V. -phyti Ev. -ti sucus S. (an symphytum vel -ti
ipsius?).
vel radicisuel radicis ll. G(S). radices uel v. radicis Dal. decoctum, daucosdaucos VdTS. -cus E. -cum v. crudacrud E. -dum v. a. S., erysithales—floreest flore
d(?)v. a. S.
luteo, foliis acanthiachanti Vd. —eę Vd. bibitur e v. a. S. vino, item chamaeropscamerops
V. calame- E. et in
sorbitionesorbitiones V2Ev. a. C. irioan iris? cfr. Diosc.
I 1 et eupor. II 34 (de irione nihil eiusmodi traditur).lac. indicavit S. desunt herbarum aliquot nomina. vel plantago omnibus modis, item .....
cfr. Plin. XI 114. Seren. 62. Diosc. IV 153. (eupor. I 107. cfr. Plin. XXIII 18). IV 149. Phthiriasiphtiriasi E. ptyri- V. Sullasulla ll.S. qua (quo v) Sulla Bas. (D). dictator consumptus est, nascunturque
in sanguine ipso hominis animalia exesuraet e cura d. corpus
. resistitur uvae taminiaetaminae V. -ne d. suco aut veratri cum oleo
perunctis corporibuscorporis E. ; taminia quidem in aceto decocta
etiam vestes eo taedio liberat.
Diosc. III 48. eupor. I 188. Ulcera multorum sunt generumgenera E. ac multis
modismodis Ev. om. rT. curantur. panacis omnium generum radix ex vino
calido inlinitur manantibusmantibus E.. siccatsiccat v. -cca ll. privatim quam Chironiam
diximus; cum melle trita tubera aperit ulceribusqueulceribus quaeque VE.,25,32
quae serpunt, deploratis auxilio est cum aeris flore
vino temperata omnibus modis, vel semine vel floreuel flore uel semine Ev. a. S. vel
radice. eadem cum polenta vetustis volneribus prodest,
Heraclion quoquequoque om.Vd. siderion,Diosc. IV 33 (eupor. I 184). 69. 70. III 115 (eupor.
I 189). eupor. I 203. Diosc. III 7. IV 13. III 3. Apollinaris, psyllium, tragacantha
tragacantha v. -chanta E.
tragantha d. -tho Vf.dist. ego.. scordotis cum melle purgat; farina eius carnis
excrescentes per se inspersainsparsa d(?)v. a. S. consumit. Polemonia ulcera,
quae cacoëthe vocant, sanat; centaurium maius inspersum
vel inlitum, item minoris comacuma T. cyma P. decocta vel trita vetera
quoque ulcera purgat et persanat. folliculi clymeni recentibus
plagis inponuntur. inlinitur autem Gentiana ulceribus
, quae serpunt, radice tusa vel decocta in aqua ad
mellis crassitudinem vel suco, volneribus ex ea factum
Lycium.Diosc. IV 3 (eupor. I 162). II 152 (eupor. I 187. 197. 200). eupor. I 203. Marc. 4, 50. Lysimachia recentibus plagis medetur, plantago
omnium generum ulceribus, peculiariter senum et infantiumfenum VTD. feminum E. femi-
narum fenum d(?)v..
igni emollitaigni emollita VdTfH. igne mo- Ev.. melior et cum cerato crassa ulcerum labralibra V.
purgat, nomas sistitsentit V. ; tritam suis foliis integere oportet.
suppurationes, collectionescollectiones om.E., sinus ulcerum chelidonia quoque
siccantur, volnera adeo, ut etiam pro spodio utantur; eadem
iam desperatis cum axungia inponiturponitur
Vd..Diosc. III 34 (eupor. I 167). Th. H. IX 13, 3. Diosc. III 4 (6). eupor. I 186. 166. 188. 162). cfr. Plin. XXV 141. XXI 141 (Dios.c I 1). dictamnumdictamnos coni. Dal. cfr. XXV 93. pota
sagittas pellit et alia tela extrahit inlita—bibitur ex
aquaeaqua VE. cyatho foliorum obolo—, proxime pseudodictamnum;
utraque et suppurationes discutit. aristolochia quoque
putria ulcera exestexest V1dEv. hoc est V2., sordida purgatexpurgat Ev. a. S. cum melle vermesqueferuensque
E.
extrahit, item clavos in ulcereulcere VdTfH. -ra E. -ribus v. natos et infixa corpori
omnia, praecipue sagittas et ossa fracta cum resina, cava
vero ulcera explet per se et cumse et cum dv.
sectum r. iride, recentia vulnerarecentia ulcera uulnera E1.
ex aceto;Diosc. IV 61. (IV 42. eupor. I 162). IV 105. 102. vetera ulcera verbenaca, quinquefolium cumcum omV. sale
et melle. radices persollatae volneribus ferro inlatis recentibus
ferro inlatis recentibus om.V1. pro ueteribus eraso in marg. adscripsitV2. inponuntur, folia veteribus; cum axungia utrimqueutrimque ego. -rumque ll. v.
etdist. ego. suo folio operitur damasonium, utut VdG. aut E. autem et v. in struma, folia verbasci25
ex aceto ant vino.Diosc. IV 60 (eupor. I 184. 203). II 193 (eupor. I 157). III 82. II 209. eupor. I 182. peristereos ad omnia genera
vel callosorum putrescentiumque ulcerum facit. manantia
nymphaeae Heracliaeheraclia E. radix sanat, item cyclamini radix vel
peruel
per Ev. per r. se vel ex aceto vel cum melle; eadem et contra steatomata
efficax. sic etsic et VdTf. sicut Ev. ad ulcera manantia hysopum, item
peucedanum; eiei ego. et
ll.S. cui v. ad recentia volnera vis tanta est, ut squamam
squamam dTfman. Dal. H e Diosc. -ma
VE. saniem v. ossibus extrahat. praestant hoc et anagallides cohibentque
quas vocant nomas et rheumatismos, utiles et
recentibus plagis,Diosc. IV 76. 79. 88. 62. I 126. 127. (eupor. I 184. 167. cfr. Plin. XXVI 127). IV 173. sed praecipue senum corpori, cum cerato
apostemata et ulcera taetra foliaexulceratae tria folia V. -ta e (et T) tri-
folia dT. mandragorae recentia,
radix volnera cum melle aut oleo, cicuta cum siligine mixta
mero, aizoum herpetashaerpetas V. herbe- E. quoque acac ll.D. et v. nomas acac
VEv. aut dT.an recte? cfr. Müller de stilo p. 68 (31). putrescentia,
sicut erigeron verminosauermiosa Vdv. a. C., recentia autem volnera astragali
radix et vetera ulcera, quaeulcera quae S. -ra que dE. -ra
aquae V. quoque ulcera v. purgat hypocisthis utraque. leontopodii
semen tritum in aqua etet om.d. cum polenta inlitum spiculaspecula V1. spiculas E.
sagittarum extrahit, item pycnocomipygnocomi E. semen.Diosc. IV 162 (eupor. I 201). III 132. IV 116.—
Th. H. IX 13, 2 (cfr. Plin. XXV 82). tithymallus
characiascharacias C. -cites dEv (S). caracitas V.cfr. § 62. 118. suco gangraenas, phagedaenas, putria vel decocto
ramorum cum polenta et oleo, orchis radices hoc amplius
et cacoëthecacoethe J e coni. S. cahoeti V. choeti E. cacti d. cacoethe
ex aceto v. cum melle, siccae et recentesrecentis VD. per se vulnerauulnera—6 sese om.E.uulnera
VdTv(J). om. C. anulcera? cfr. Diosc.,
onothera efferantiaefferantia P e
Diosc. -rentia Vdv. a. H. sese ulcera sanat. Scythaestitae V. scite T. ulceraulcera ego e Theophr.
uulnera ll. v. de mendo cfr. XXIII 125. XXIV 9. XXVIII 71.
XXIX 114. XXX 113. XXXIV 126 al. Scythica
scythicę Ev. a. B. -ce H. scitica T. curant. ad carcinomata argemonia ex melle efficacissima
est.cfr. Diosc. II 199 (eupor. I 204).—IV 62 (eupor. I 184). ulceribusulceribus VfS. uulne- d(?)Ev.. praesanatispersanatis Ev. a. B. asphodeli radix decocta
ut diximus, trita cum polenta et inlita, quibuscumque22,70
vero Apollinaris, astragali radix in pulverem trita umidis
ulceribus prodest, item callithrix decocta in aqua, privatim
vero iisiis dv. his rD., quaeque E. calciamentocalciamenta
Vd. facta sint, verbenaca nec non
et Lysimachia contrita ac nymphaea arida infriatainfricata v. a. G. sed cfr. XX 140.. polythrix
inveteratis iisdem utilior estest VdTfS.om.Ev..Diosc. III 98. eupor. I 163. Pl. iun. 78, 13. Diosc. IV 33–35. — Polycnemonpolycnemon v e Diosc. polygn- VE. poligmenon d.
cunilae bubulae similis estan est delendum?, semine pulei, surculosa, multis
geniculis, corymbo [odoratauncos ego posui. odorata ll.v. -to G. ] acri et dulci odore, ferro
factisfactis uulneribus v. a. S. conmanducata inponitur, quinto die solvitur. symphyton
ad cicatricem celerrime perducit, item sideritis; haec
inponitur ex melle.cfr. Diosc. III 102 (Plin. XXIV 131). [Diosc. III 159]. Marc. 4, 62. verbasci semine ac foliis ex vino decoctis
ac tritis omnia infixa corpori extrahuntur, item
mandragorae foliis cum polentapulenta VD., cyclamini radicibus cumcum om.V.
melle. trixaginis folia in oleo contrita iisiis dv. his VD.om.E. maxime adhibentur
ulceribus, quae serpunt, et alcima inalcima in ego. algam in
VE. -gamum d. -ga in v. cfr. nota ad XXV 130. melle trita,
Vettonicauetto-
nica—sale om.V1. ad carcinomata et malandriasmalandrias dS. -ri ac r. melandria v.
-dryas C. -lanias G. veteres addito sale.
Diosc. II 206 (eupor. I 130). IV 162 (eupor. I 176).
I 128. Seren. 1098.—cfr. Diosc. eupor. I 228. Plin. XXV 130. Verrucas tollittulit E. argemonia ex aceto veluel dv. uli V. uliuel E(?). batrachii
radix, quae etet om.E. ungues scabrosscabros v. -osas ll. aufertaut fertulino zoytidis E., linozostidis utriusque
folia vel sucus inlitus. tithymalli omnes genera verrucarum
omniaomnia VfS. -ium dv. om.E., itemitem omnia Ev. a. S. pterygia, varos tollunt; cicatrices cum
elegantia ad colorem reducit ladanum.—
Artemisiam
et elelisphacumele-
lyspacum V1. elisp- E. elysp- V2. alligatas qui habeat viator negatur lassitudinem
sentire.—
Diosc. III 147 (eupor. II 72. 76. 82. 86). III 48. 115
(eupor. II 78). IV 1 (eupor. II 77). IV 36 (eupor. II 83). Muliebribusmulieribus EVen. morbis medetur maxime in universum
Paeoniae herbaeherbae om.dT.cfr. § 131. semen nigrum ex aqua mulsa; eadem et
indist. U 563 et D. radice vis. mensesmeses
E (ut fere semper). ciet panacis semen cum absinthiomen cum absinthio om.E.,
menses etet om.E. sudoressudores ll.v. an secundas? scordotisscorditis V. potu et inlitu. Vettonica
drachma in viniuino E. cyathis III bibiturtribus ll. v. contra omnia volvarum
vitia aut quae a partua partu dv. apertu V. a pastu E. fiuntan fiant?. menses nimiosenim hos d. sistit Achilliaachillea dv. a. S.
adpositaadposita V. inp- d(?)Ev. et decoctum eius insidentibus.Seren. 364. Diosc. IV 69. III 48. mammis inponitur
hyoscyami semen ex vino, locislocis ll.G. loti v. cfr. § 160. (cels. V 21, 6). radix inin VdTfS.
ex E. e v. cataplasmate,
mammis etmammis et ego. et mammis et (etiam v) ll. v.
et D. chelidonia. secundas morantes vel partus emortuos
emortuos V2v. -tuo E. -tum V1. -tuū d. radices panacis adpositaeadpositae dv. -ta r. extrahunt. ipsum panacespanaces G. -cis VE. -cis semen dTv.
ee Vfv(S). in d(?)G. om.E. vinouino potum om.E. potum volvas purgat adpositumque cum melle. Polemonia
tollit E. pota ex vino secundas pellit, nidore corrigitcorrigit VdTfH. por- E. purgat v. volvas.
Diosc. III 6. 7 (eupor. II 77. 78). II 152 (eupor. II 86).
III 34 (eupor. II 77. 79. 80). centauricentauri
VEJ. -rii v(S). -rei d(?)Lugd. minoris sucus potupota E. -tus v.a.G. fotuque menses ciet, item
maioris radix in volvae doloribus isdem modis prodest,
derasa vero et adposita extrahit partus emortuos. plantago
adponitur in lana in dolore volvae, in strangulatu bibitur.
sed praecipua dictamno vis est: menses ciet, partus emortuos
vel traverses eicit—bibitur ex aqua foliorum obolo—,
adeo ad haec efficax, utut ne v. uine ll. ne in cubiculum quidem praegnantium
peregrinantium Vd.fotu dT. inferatur, nec potupotu Ev. -ta
rTf. tantum, sed et inlitu et suffitu
valet;Diosc. III 4 (6). eupor. II 69. proxime pseudodictamnum, sedsed tardius coni. Dal. e § 161. menses ciet cum
mero decoctum denarii pondere. plurimisplurimis TEG(D). -ris V. -ribus d(?)v(Dal.) tamen modismodis d(?)C. mo-
lochis E(v add. et). locis VT.
aristolochia prodest, nam et menses et secundas ciet et
emortuos partus extrahit, murra etmyrre et pipere et E. pipere additis pota vel
subdita; volvas quoque procidentes inhibetinhiberet V. fotu vel suffitu
vel subiectu, maxime tenuis.Diosc. III 1 (eupor. II 86). IV 60. III 139. II 193.—156: Diosc. II 194 (eupor. II 77). IV 20 (eupor. II 75). III 82 (eupor. II 88). IV 76 (eupor. II 77. 83). strangulatum ab his mensumque
mensumque S. mes- V. mensiumque
dv. mess- E.tribus ll.v. difficultatem agaricum obolis III in vini veteris
cyatho potumpotu VT. emendat, peristereos adposita in adipe suillo
recenti, antirrhinon cum rosaceo et melle. item adposita
nymphaeae Thessalae radix doloridolore V. medetur, in vino nigro
pota profluvia inhibet; e diverso ciet cyclamini radix pota
et adposita et vesicae insidentium decocto medetur. secundas
pota cissanthemos pellitpelli V., volvam sanatsanam E.. e xiphio
radix superior menses ciet drachma ex aceto pota. peucedanum
strangulatus volvae nidore ustum recreat, mensesmenses dTv. meses E. mese V.
albosalbos TH. -bo Vd.
aluos E. -uosque v.tribus ll. v. praecipue psyllion drachma in cyathis III aquaeaquae VdJ. quae E. aquae
mulsae (ciet add. G) v.,
semen mandragorae potum volvam purgat, menses ciet
sucus adpositus etet om.d. emortuosemortuos dv. mo- r. partus.Diosc. III 76. (eupor. II 75. 70). IV 168 (eupor.
II 78) nimia rursus proluvia
sistit semen cum vivouiuo dH e Diosc. uino E. ut non V. uino et v. sulphuresulphure dH. -phure (-fure V) alui profluuia sistit rv., contra eacontra ea ciet J. -ra faciet (-cit H) VdTH. -rachi et E. et contrahit v. ciet batrachium
potupoto V. vel cibo, ardens alias, ut diximus, cruda,25,173
sed cocta commendaturcommenjdantur VVen. sale et oleo et cumino. daucum
et menses etmenses dv. mes- E. mess- V. secundas potu facillime pellit, ladanum suffitu
corrigit volvas, dolori earum exulceratisque inponitur.
emortua scamonium pellit potum vel adpositum.Diosc. III 161. 164 (eupor. II 76) Hippocr.
morb. mul. I 10 p. 122. Diosc. II 156. (eupor. II 77). III 121 (eupor.
II 72). IV 4 (eupor. II 82). III 159 (eupor. II 76). III 1. mensesmenses—11 adpositum om.E.
ciet hypericum utrumque adpositum, ante alia vero, ut
Hippocrati videtur, crethmos ecrethmos
e dG. erithmus e V. erit. Musę (mulsę E1) E. vino semine vel radicis
corticeradicis
cortice vet. Dal. -ce corticis TfES (cum lac. signo). ce cortice r (?)v(J)., trahit et secundassecundas G. -dis ll.v., succurrit etet Vdv. ea E. strangulationibus
ex aqua pota; item radix e geranio peculiariter secundisfecundis E.
inflationibusqueinflammationibusque Ev.a. H. cfr. Diosc.
eupor. II 72. volvarum conveniens. purgat hippuris pota
etdist. ego. cfr. Diosc. adposita volvas, polygonus pota. menses ciet et alcimaealcimae S. alcme E.
-meae v. algme V. -game T. alceae d(?)H. althaeae C. cfr.§ 119.
radix, folia plantaginis pellunt, item agaricum ex aqua
mulsa.Diosc. III 117 (eupor. II 78. 80. 81). Artemisia volvae medetur trita, ex oleo irino aut
cum fico autaut fico Ev.a.S. cum murra adposita; eiusdem radix pota in
tantum purgat, utut Vdv. et E. partus enectos extrahat. menses et secundas
ciet ramorum decoctum insidentibus, item folia
pota drachma. ad eadem omnia prosunt vel inposita ventri
imoimmo VdH. cum farina hordeacia.Diosc. I 2. III 126. 143. IV 134. I 127 (eupor. II 82). acoron quoque utile est interioribus
feminarum morbis et conyza utraque et crethmoscrethmos dB. chretm- V. chrēnos E.
cremnos v. cfr. § 82. XXV 155..
et anthyllidesanthyllides d(?)B. can-
VD. cantill- Ev. cfr. § 84. duae vulvisuuluis Ev. uue uis r. utilissimae torminibusque et secundarum
moraemorae
dv. -re r Yen. in vino potae. callithrix fotu locis medetur
, albugines in capite tollit, capillos inficit oleo tritatyita V. tyna d..
geranion in vino albo potum, hypocisthis in rubro profluvium
sistunt. hysopum suffocationes laxat. radix verbenacae
pota ex aqua ad omnia in partu aut ex partu
mala praestantissima estest om.VTS..cfr. Diosc. IV 9. eupor. II 77. (III 34).—Diosc.
II 193. eupor. II 94 peucedano quidamqui-
dem Vd. miscent in
vino nigro semen cupressi contritum. nam semen psyllii
defervefactum in aqua, cum intepuit, epiphoras omnes uteriutero E.
lenitlenit V2v. -nti V1d. -ni E.. symphyton tritum in vino nigro evocat menseseuocat menses (meses E) Ev. -atum est r. (reuocat coni. Dal. cfr. Diosc. an moratur?)..
partus accelerat scordotis pota drachma suci insuclin V. uel in d. aquaeaqua
mulse (-sa v) Ev.a.S.
mulsae cyathiscyathos d. IIII. dictamni folia praeclare dantur ex
aqua; constat unius oboli pondere, vel si mortui sint in
utero infantes, protinus reddi sine vexatione puerperae.
similiter prodest pseudodictamnum, sed tardius, cyclaminos
adalligataadalligat E., cissanthemosfiftanthemos V. pota, itemitem om.EG. Vettonicae farinafarinae V. ex
aqua mulsa.
Diosc. III 130.—Th. H. IX 18, 5
(cfr. Plin. XXVI 99. XXVII 125). Arsenogononarsegonon
V. et thelygononeliagacnon E. herbae sunt habentes
uvasuas V. floribus oleae similessimiles v. -lies V. -le d. -lis
ES., pallidioris tamenpallidiores d(?)v.a.D. locus fortasse mutilatus: cfr. Diosc.
an folia oleae, pallidioris tamen?, semensemel V. albumaluum E.
papaveris modo. thelygonithelygoni C. -non d. theligoni Ev. -gon V. potu feminam concipi narrant;
arsenogononarsegonon E. ab ea semine oleae nec alio distat; huius
potu mares generarigenerari ll.J. perhibentur add. v., si credimus. alii utramqueutrā-
que v. -aque ll. ocimo
similemsimilē v. -li VE. -lia d. tradunt, arsenogoni autem semen geminumgemino Vd. esse
testibus simile.
cfr. Plin. XXII 89. Diosc. eupor. I 138.—Diosc.
III 3. 138. II 193. IV 121. Mammarum vitiis aizoum, quod digitillumtigit illum E. appellavimus
, unice medetur. erigeronerigeron v. iri- ll. ex passo mammas uberiores25,160
facit, soncisonci cum
ego. soncum (sco- d) in V2dE. -chum in V1v. cum farre cocti iuscocti ius ego.
coctum ll. v.. quae vero mastosmasthos VD.
vocaturdist. v.a.J., inlita pilos mammarum partupaftu d.
e partu E(?)v.a. D. nascentesnascentes vet. Dal. -tis S. -tium ll.v(J).
de mendo cfr. § 150(ominium), XXVII 2(parentium), XXIV 65(nascentium). aufertauferb v. aut fert E.om. rTfD. ;
testaset
testas dTf. et tineas v.a.H. in facie aliaquealia d. [ cutas (om. uitia) E. cutis vitia emendat Gentiana, nymphaea
Heraclia inlitainlita S. -tas V1. illitas V2.. -ta H. -tos dT. indita Ev., cyclamini radix maculas omnes.
cacaliaecacaliae dfv. cacca- VED. cfr. § 29. grana mixta cerae liquidae extendunt cutem in
faciefacie erunt uitia E. erugantque. vitia omnia acori radix emendat.
Diosc. I 132 (eupor. I 98).—Diosc. IV 162 (eupor. I 103). Capillum lycium sucolycium suco ego coll. Diosc. lyfimaco d. -ce VE.
-che f(?)S. -chia v. (cfr. XXIV 126). flavum facit, denigrat hypericum
, quod etet om.E. corissumcorissum
S coil. § 85. 129. coristum T. ecor- E. or- d. echor- V2. xpm
V1. corion B. -iston v. vocatur, item ophrysophrys B ex ind. -ros VdTv. h/ophros
E. herba, denticulato
duobus LL.v. oleriholeri VE. similis, foliis II. nigritiam datdat om.V. et Polemonia
in oleo decocta. psilotrum nos quidem in muliebribus
medicamentis tractamus, verum iam et viris est in usuusus V..
efficacissimumdist. ego. autem habetur archezostis, item tithymalli,
suco vel in sole cum oleo inlitoinitio d. crebrocerebro E. vel evolsis pilis.
—Quadripedum scabiemscabies E. sanat hysopum exex om.V. oleo, suumsucum
E.
anginasangina d. peculiariter sideritis.—Verum et reliqua genera
herbarum reddamus.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXVII
Crescit profecto apud me certe tractatutractu Vf. ipso
admiratio antiquitatis, quantoque maior copia herbarum
dicenda restat, tanto magis adorare priscorum inin om.E. inveniendo
curam, in tradendointrando
d. mir- T. benignitatem subit. necne E. dubie superata
hochuc V. modo posset videriuiridi E. etiam rerum naturae ipsius munificentia
, sisi—esset om.E. humani operis essetesset dv. esse V. inventioinuentionis V. (an om.E?).. nunc vero deorum
fuisse eam apparet aut certe divinam, etiam cum homo
inveniret, eandemqueeandem quae V. omnium parentemparentem v. -tium ll. et genuisse haec
et ostendisse, nullo vitae miraculo maioremaior est d., si verum fateri
volumus. Scythicam herbam a Maeotis paludibus et Euphorbeam
euphorbiam d(?)v.a.S. -orherbam V. e monte Atlante ultraque Herculis columnas exex D cum U 564. et ll. v. ipso
rerum naturae defectu, parte alia Britannicam ex oceani
insulis extra terrasterrain dT. positis, itemque Aethiopidem ab exusto
sideribus axeaxe Ev. ast r., alias praeterea aliundealiaunde
E. ultroultro om.E. citroque humanae
salutisalutis E. in toto orbe portariportare Ev.a.C., inmensa Romanae pacis
maiestate non homineshominis E. modo diversis inter se terris gentibusque
, verum etiam montesmontes v. -tis ll.S. etet om.Vf. excedentia in nubesnubes V2dG. -bis V1S.
-bibus v. nudis E. iuga
partusquepastusque v.a.G. eorumeorum dG. eur- V.
meor- E. pecor- v. et herbas quoque invicem ostentante!
aeternum, quaesoque sed eorum V., deorum sit munus istud! adeo Romanos
velut alteram lucem dedisse rebus humanis videntur.
cfr. Plin. XXV 122. Th. H. IX 18, 2.—schol. ad Nicand. alex. 13. Pompon. Mela I 19, 103. Plin. VI 4. Th. H. IX 16, 4 Sed antiquorum curam diligentiamquecurandi licen-
tiamque d. quis possit
satis venerari? constatconstat V1dTfS. cum constat (-tet v) V2Ev. omnium venenorum ocissimum esse
aconitum et tactis quoque genitalibusgentilibus E1. femininifeminis V. sexus animalium
eodem die inferre mortem. hoc fuit vnenum,
quo interemptasinteremptos d. -ptis V. dormientesdormientes v. -tis dE.om.Vf. a Calpurnio Bestia uxores
M. Caeliuscaelius Ruhnkenius ad
Vell. II 68. caecilius ll.v. cfr. VII 165, de mendo XXVIII
200. accusator obiecit. hinc illa atrox peroratioperorato V. eius
in digitumdigito Ev.a.H.. ortumortum dTH. mort-
V1. mortuum V2E. -tuas G (add. eas v). fabulae narravere ee VdTfv(H). om.E.
a Dal. spumis Cerberi
canis extrahente ab inferis Hercule ideoque apud Heracleam
Ponticam, ubi monstratur is ad inferos aditusadditos V., gigni.
hoc quoque tamen in usus humanae salutis vertereuetere V. -res d. scorpionum
ictibus adversari experiendo datum in vino calido.
ea est natura, ut hominem occidat, nisi invenerit quod
in hominein
homine quod perimat P. perimat. cumuelum V1. -ut v.a.S. eo solo conluctatur veluti praesentius
prae-
sentius (pres- V2) V2Ev (D). parte (pari B) intus rB. de voce
praesentius cfr. XVI 51 et U 565. (inuento = quam inuentum). invento, [sola haec pugna est, cum venenum in
visceribusuncos posui cum Müllero emend. IV 122. reperit] mirumque, exitialiaex
italia per scabocum V. per se ambo cum
sintsunt E., duo venena in homine conmoriuntur, ut homo supersit.
cfr. Plin. XXV 122. Diosc. IV 77 (eupor. 11 132). immo verouero dv. -re V. -rum E. etiam ferarum remedia antiqui prodiderunt demonstrando
, quomodo venenata quoque ipsaipso V. sanarentur.
torpescunt scorpiones aconiti tactutactus E. stupentque pallentes et
vinci se confitenturfatentur dT.. auxiliaturauxiatur V.iisiis ego. us E. eis v. his rTfH. helleborum album tactu
resolvente, ceditque aconitumaconitum—5 quae om.E. duobus malis, suo et omnium
. quae si quis ullaulla VdTS. illa Ev. ullo H cum Gronovio. forteforte VdTv.
certe E. ab homine excogitariexcogitare V. potuisse
credit,cfr. Plin. VIII 99 (XX 50). Aristot. hist. an. IX 6 § 43.
Diosc. IV 77. Nicand. alex. 38. Solin. 17, 10. ingrate deorum munera intellegit. tangunt
caresan carnes Hyrcani aconito? cfr.
infra illos situs et Solin. aconito necantquenegantque E1. gustatugustato V. earum pantheras, nisi
hoc fieret, repleturas illos situssitos V.. ob id quidamquodam d. pardalianchespardalianthes E.
appellavere. at illas statim liberari morte excrementorum
hominis gustu demonstratumdemonstratum v. -tu
E. -to r.. quod certe casu repertumreperiunt V.8,100
quis dubitet etet om.d., quotiens fiat, etiam nunc ut novum nasc,
quoniam feris ratio et usus inter se tradi non possit?
hic ergo casus, hic est illeilli E. qui pluruma in vita invenit
deusdeum
d. —hochoc habet nomen uncis incbusit S. dist. ego. habet nomen per quem intellegitur eadem
et parens rerum omnium et magistra—magistratu E. -tra natura B., utraque coniectura
pari, sive ista cotidiecottidie E. feras invenire sive semper
scire iudicemus. pudendumque rursus omnia animalia,
quae sint salutaria ipsis, nosse praeter hominem.Diosc. IV 77. (cfr. Plin. XXV 122). Nicand. alex. 41. 36. Th. H. IX 18, 2. sed
maiores oculorum quoque medicamentis aconitum misceri
saluberrime promulgaverepromulgare d. prouulgauere Vf. -are T. apertaaperta dv. -te V. aparte E. professione, nene ego.
m E.om. r v. malum
quidem ullumnullum d(?)v. esse sine aliquo bono. fas ergo nobis erit,
quiquid V. nulla diximus venena, monstrare qualequalem V. -le
in d. sitit V1. id d. aconitum,
vel deprehendendidepraehendi Vd. gratiagratiae V.. folia habet cyclamini aut cucumeris
quattuor ll.v.dist. ego., non plura IIII, ab radice, leniter hirsuta, radicem
modicam, cammaro similem marino; quare quidam cammaron
appellavere, alii thelyphonontheliponon Vd. ex qua diximus causacausa om.V..
caudacauda V. arida E.om.dv. cauda arida D. radicisradix d(?)v.a.D. incurvatur paulum scorpionum modo, quare
et scorpion aliqui vocavere. necne E. defueredetuere V1. deferuere E1. qui myoctononmyocton Vd.
appellare mallent, quoniam procul et e longinquo odore
mures necat.Th. H. IX 16, 4. cfr. Theopomp. ap. Athen. III 29
p. 85b. Ovid. met. VII 418. nascitur in nudis cautibus, quas aconas nominant
, et ideo aconitum aliqui dixere, nullo iuxta, ne
pulvere quidem, nutriente. hanc aliqui rationed nominis
adtulere; alii, quoniam visuiis E. eadem essetesse V. in morte, quae
cotibus in ferriad ferri acie (-em v) deterendam
Ev.a.S. acie deterenda, statimque admotaammota E. velocitas
sentiretur.
Diosc. IV 103. Aethiopisaethiopis dv. -pis radix rT(Ven.) D. folia habet phlomophlomo v. fhlamo E. fla- r. similia, magna acac VdS. et Ev.
multamulta et ll. v. an multum? cfr. Diosc. et XXIX 94. et hirsuta, aba dS. radice, caulem quadriangulumquadrangulam dv., scabrum,
similemsimile dv. -le r. arctio, multismultis V1dv. mundis r. concavumconcauom
VS. -uo in d. alisalis dB. ulis V. aliis E. in aliis v., semen ervo similesimilem E.,
candidum, geminum, radices numerosas, longas, plenas,
molles, glutinosas gustu. siccaesicca E. nigrescunt indurescuntqueindurescuntque VTfS. duranturque d(?)B e
Diosc. que Ev.,
ut cornuacorona E. videri possintpossent E.. praeterpraeter cod. Murbac.
G. -terea ll.(v add. in). Aethiopiamaethiopiam V1dMurbac. G. -pia rv. nascuntur
et in Ida montemonte et d. Troadis et in Messenia. colliguntur
autumno, siccantur in solesolem E. aliquotaliquot Murbac. v. -uod
ED. -uibus rTf. diebus, ne situm sentiant.
medentur volvis potaepotae v. -ta ll. potu coni. J. in vino albo, ischiadicisschiadicis
E., pleuriticis,
faucibus scabris decoctaedecocta V2in ras.Ev.a. G. potuipotui Murbac. -teli V1. -tu rv. dantur. sed quae ex Aethiopia
venitueniunt VdMurbac., eximieeximie dMurbac.S.-miae r. -mia
est v. atque ilicoilico J. illi- Vdv. iliaco E.cfr. § 89. VII 122. VIII
136. XI 182. XXI 12. XXIV 2. XXVIII 78. 106. XXXI 25.
XXXIV 151. (XIX 97. XXIX 11). prodest.Diosc. IV 59. — Ageratonageraton v ex ind. et
Diosc. eraton ll. ferulacea
est, duorum palmorum altitudine, origano similis,
flore bullis aureis. huius ustae nidor urinam ciet volvasque
purgat, tanto magis insidentibusinsidente E.. causa nominis [non
haec, sed]uncos posui cum P
(S). 'non a verbo agendi' interpretatur J. (an uero haec est?). quoniam diutissime non marcescitmagrescit V..Diosc. III 22. Isid. XVII 9, 28. — Aloe
scillae similitudinem habet, maior et pinguioribus foliis,
ex obliquo striata. caulis eius tener est, rubens medius,
non dissimilis anthericiantherici VdfS. -co Ev., radice una, ceu palo in terram
demissadimissa Vv.a.G. ; ipsaipsa ego. om. ll. v. cfr. Diosc. gravisgraus E1. -ui v.a.D. odore, gustu amara. laudatissima ex
India adfertur, sed nascitur etet om.E. in Asia, noncon E. tamen ea to
utuntur nisi ad volnera recentibus foliis, mirifice enim
conglutinantconglutinant ego. -nat uel ll.v.
(an potius recentibus foliis transponenda sunt ante uel suco?). suco. ob id in turbinibus cadorumcandorum E2. -rem E1. eam serunt
ut aizoum maiusmalus E..Diosc. praef. p. 3. quidam et caulem ante maturitatem
seminis incidunt suci gratia, aliquialiqui folia V. et folia. invenitur
et per se lacrima adhaerens; ergo pavimentandum ubi sata
sit censentsint censent d. si nicent V., ut lacrima nonan ne (pro non)? absorbeaturobsor-
beatur Vd TVen.. fuere qui traderent
in Iudaeaiudeam E. super Hierosolymahierosolyma H. -mam ll.v(D).
sed cfr. V 70. 72. 73. VI 213. metallicam eius naturam
, sedsed nota dT. nulla magis inproba est, neque alia nigrior
est aut umidiortumi-
dior Ev.a.B..Diosc. III 22. erit ergo optima pinguis ac nitida, rufi
colorisac (pro et) d(?)Ev.a. H., friabilis et iocineris modo coacta, facile liquescens;
inprobandadist. ego.
(malim harenosaque et, quae). nigra et dura, harenosa, quaeque gustu intellegitur
, cummigummi Vdv. a.S. adulterata et acacia. natura eius spissare,
densare et leniter calfacere; usus multimulti sed ego. cfr. XXXI 62. XVIII 117. (nov. luc. p. 25
not. 1). -tis et dT. -tis sed VED. in multis et (sed G) v., sed principalisprincipis dT.
alvum solvere, cumcum V2Ev. fed V1dT. (an ut?) paenepaene sit
v.a.G. sola medicamentorum, quaeaquae E. id
praestant, confirmetconfirmet EG. -mat V2v. -mante rT. etiam stomachumstomachum Vd., adeo nonadeo ut non v.a. G. de structure cfr. X 206. XVII 179. infestetfestet Vd.
ulla viui G. uis ll.Tv. contraria.cfr. Celsus I 3 (p. 20, 5). Scribon. 135. 137. Marc. 17, 30. bibitur drachma, ad stomachi vero dissolutionem
duobus ll.v. in II cyathis aquae tepidaetaepidae E. vel frigidae coclearis
mensura bis terve in die exin die ex Vdv. ex die E. intervallis, ut resrex E1. exigit,
purgationistribus ll.v. autemautem VdTfS. enim E. etiam v. causa plurimum III drachmis, efficacior,
sisi om.V. pota ea sumatur cibuscibus om.V.. capillum fluentem continet cum
vino austero capite contracapite contra ll.TJ. -te in sole contra v. -tis contra
solem f(?). pilumpilum ll.TS. capillum v. -llo f(?). peruncto. dolorem capitis
sedat temporibus et fronti inposita ex aceto et rosaceo
dilutiorque infusa.Celsus V 1. oculorum vitia omnia sanari ea convenit
, privatim pruriginespruriginem
d. et scabritiemscabritiem S. -biem ll.v(J). cfr. Diosc. et not. ad XXIII 9. genarumgenerum V. -rarum E1., item
insignitainsignita ll. v. cfr. § 128. (Gellius
X 3, 17). suggillata Diosc. (cfr. XX 88. 240. XXII 55. XXX 28). ac livida inlita cum melle, maxime Pontico, tonsillas
, gingivas et omnia oris ulcera, sanguinis excreationes,
si modicae sint, drachmadrachmę E. -mae pondere v.a.H. ex aqua, si minus, ex aceto pota.
vulnerum quoque sanguinem et undecumque fluentem sistit
per seper se om.Vd. vel ex aceto.Marc. 33, 53. alias etiam estest etiam dT. vulneribusulceribus Diosc. utilissima
adutilissima ad
dv. -ma dat E. -me dat V. cicatricem perducens. eadem inspergiturspergitur E. exulceratis
genitalibus virorum, condylomatis rimisque sedis, alias exalias ex
Ev. ex alias et (-ia sed d) r. an et alias ex?
vino, aliasuini alia
Vd. ex passo, alias sicca per se, ut exigatexigat ll.TJ. -git v. mitiganda
curatio aut coercendacohercenda VED.. haemorrhoidumhabundantiam E. abundationem V.
hab- R (qui rursus incipit). quoque abundantiam
leniter sistit. dysinteriae infunditur et, si difficilius concoquantur
cibi, bibitur a cena modico intervallo et in regio
morbotribus ll. v. III obolis ex aqua; devoranturdeuoratur Vd. et pilulae cum mellemelle TErH. -llis rv(S). aliter XXXVII 195.
decoctodecocta VR1d. autaut om.E. resina terebinthina ad purganda interiora. digitorum
cubitorum E. pterygiapterida Vdf. labatur V. tollit. oculorum medicamentis lavatur, ut
quod sit harenosissimum subsidat, aut torretur in testa
pinnaquepinnatiue Vd. subinde versaturuersatum VR1., ut possit aequaliter torreri.—
Diosc. III 154. Alceaalcaea E. folia habet similia verbenacae, quaequae (qui Dal.) et v.a.H. aristereonaristereon dErH (peri- v). -ron rT.cfr. XXV 105 (126).
cognominaturtres aut quattuor ll.v., caules II aut IIII, foliorum plenos, floremflore E.
rosae, radices albas cum plurimum VI, cubitales, obliquas.
nascitur in pingui solo nec sicco. usus radicis ex vino
vel aqua dysintericis, alvo citae, adad ego. & Vv. om. rD. ruptarupta Er. -tis v. ructat
V2. erat V1. rat r., convulsaconuulsis v. de structurae variatione cfr. § 129..—
Diosc. IV 177. (cfr. Plin. XXVI 56). Alyponalipho E. cauliculus est, mollimolle R1. capitean c apite, radice? cfr. Diosc., non dissimiledissimile VRfS. -lis d(?)Erv. betae,
acre gustugustu VRdTf. -tatu
Erv. cfr. XXV 157. 92. XII 97. 119. 70. XXI 41. XXIV 69.
XXVII 11. 14. 41; aliter XXV 135. XXXVI 132. XV 129.
(falsum fortasse XIV 116). ac lentumacentum Vd. mordensquemordens qui RE. vehementer et accendensaccedens VR1d..
alvum solvit in aqua mulsa addito sale modicomodicum inima VR.. minima
potio II drachmarumduarum quattuor . . sex ll.v., media IIII, maxima VI, eximiaeximia (vel egregia: cfr. XXXII 130)
ego. ea dErv. om. r. ex coni. S. purgatione
purgationi Müller emend. IV 23. quibuscibus coni. S. datur e gallinaceoan gallinacei? cfr. § 95.
XXIX 103. 78. (79).XXX 57. 68.iureiure B. fere dEr. ffere R.
fferre V.om. v. malim datur in iure e gallinaceo uetere..Diosc. II 214. (cfr. Plin. XXVII 105). — Alsinealsine v e Diosc.salsine ll., quam
quidam myosotonmyosotan R. mosotan V. -tam d. appellant, nascitur in lucis, unde et
alsinealsine drv. alxi-
E. balsi- r. dicta est. incipit a media hiemehieme—3 media om.R1., arescit aestate
media. cum prorepit, musculorum aures imitatur foliis.
sed aliam docebimus esse quae iustiusiustis E. myosotis vocetur.105
haec eadem erat quae helxinehelxine B e Diosc. haec sine VRE. alsi- dTv., nisi minor minusque hirsuta
esset. nascitur inin om.E. hortisortis V. et maxime parietibusin parietibus Rd(?)v.. cum
teritur, odoremodore VE. cucumeris reddit. usus eius ad collectiones
inflammationesque, item eademitem eadem ego. cfr. XXIII 59. et in (ni E) ead- VREG. emendat
dT. quin em- v. omnia quae helxineshelxines ego. -ne B. helsine Er. hal- r. al-
Tv. de structure cfr. XXVI 71, de mendo XXVII 73., sed
infirmius. epiphoris peculiariter inponitur, item verendis
ulceribusque cum farina hordeaciahordeacea d(?)rv.a.S. -diacia R.. sucus eius auribus
infunditur.Diosc. III 140. — Androsacesandrosaches E. herba est albaalba
—12 foliis om.R. alba amara (om. sine foliis) r., amara, sine
foliis, folliculosalliculos
R. & lic- r. in cirris habens et in his semen. nascitur
indist. ego. maritimis Syriaesyriae B e Diosc. histriae (istor- E) ll.Tfv.. maxime daturduabus ll.v. hydropicis drachmis II
tusa aut decocta in aqua vel acetouel in aceto d. vel vino; vehementer
enim urinas ciet. datur et podagricis inliniturqueillinuntur
V.. idemiidem T.
effectus et seminis.Diosc. III 140. — Androsaemonandrosoemon V. -roeman E. sive, utut om.R1 alii
appellavere, ascyron non absimile est hyperico, de qua
diximus, cauliculis maioribus densioribusque et magis26,85
rubentibus. folia alba, rutae figurafigurae VE., semen papaveris nigri.
comaecomae dErv. -ma et r. tritae sanguineo suco manantmanant om.E. ; odor estodor est (ei B. eis H) resinosus ego cum B e Diosc. odores tres
in usus VRdv. om.E. resinosus.
gignitur in vineisuinis E., fere medio autumno effoditureffunditur VR1df. suspenditurque
.Diosc. eupor. I 208. usususis V. ad purgandampurgandam dv. -dum r. de mendo cfr. XXIII 113. alvum tusae cum semine
potaeque matutino vel a cenauel a cena Erv. flacco a Vd. -cco R. II drachmis in aqua mulsa
vel vinoaut uino VRd. vel aquauel aqua mulsa E. pura, potionis totiuspotionis (-ni VR) totius VRdS. totius
potionis Ev. sextario. trahit
bilem, prodest ischiadi maxime, sed posteropostero ego. -teru VRd. -tera Erv. | die Erv. dis r. die capparis
radicem resinae permixtam devorare oportet drachmae pondere
pondere om.R1. iterumqueiterumque—6 bibere om.R1d. quadridui intervallo eadem facere, a purgatione
autem ipsa robustiores vinum bibere, infirmiores
aquam. inponitur et podagris et ambustisamb///tis R., et volneribus
cohibens sanguinem.Diosc. III 119 (cfr. 120). Plin. infra § 55. XXV 74. — Ambrosiaambria E. vagi nominis et
circa aliasuarias coni. Gronov. herbas fluctuatifluctuati ll.TG. -ans v. unamunam V2TErH cum Gron. onam R.
tionam V1. ounam d. fruticem unum v. habet certamcertam ll.TH. om. v.
(an ambrosiam . . unam habent sc. medici?)., densam,
ramosam, tenuemtrium ll.v., III fere palmorum, tertia parte radice
breviorebreuiore ll.Tv(H). -rem C. cfr. Diosc., foliis rutae circa imum caulem. in ramulisfamulis V. semen
est uvis dependentibus, odore vinoso, qua de causa botrysbothrys E.
a quibusdam vocatur, ab aliis Artemisia. Coronantur illa
Cappadoces. usus eius ad ea, quae discutidiscutio possit R1. opus sit.—
Diosc. III 18. cfr. Th. H. VI 5, 3. 4. Plin. XXI 98. Diosc.
eupor. I 18. Anonimanonim S (-nin
B) e Diosc. ango- ll. anco- v. quidam ononidaononidam Er. -ni R. maluntmalent E. vocare, ramosam, as
similem faenofaeno nigro E. Graeco, nisi fruticosior hirsutiorque esset.
odore iucunda, post veruer Rdv. -ro VD. ue E. (an ex-
ciderunt aliqua?) spinosa. estur etiam muria condita
, recens vero margines ulcerum eroditeradit V2in ras.. radix decoquitur
in posca dolori dentium. eadem cum melle pota
calculos pellit. comitialibus datur in oxymelite decocta
ad dimidias.Diosc. III 157. eupor. 11 121. — Anagyrosanagyros Erv.
-giros V2. -gro V1d. -gyon R., quam aliqui acoponacopon B e Diosc. -oton ll.v. vocant,
fruticosafrutice R1. est, gravisgrauis V2Erv. grinis r. odore, florefore om.R1. oleris, semen in corniculis
non brevibusbreuibus Ev. urbi- r. gignit, simile renibus, quod durescit
per messesmesses rB. meses V1RdE.
menses V2v.. folia collectionibus inponuntur difficulterque
parientibus adalligantur ita, ut a partu statim auferantur.
quod si emortuusquod stemorius V. haereat et secundae mensesque morenturmoreret R1.,
drachma bibuntur in passopassa R1. folia. sic et suspiriosis dantur
et in vino vetere ad phalangiorum morsus. radix discutiendis
concoquendisque adhibetur, semen commanducatummanducatum R1Tf.
vomitiones facit.— Anonymosanonymos dv. -omymos VR.
amomymos r. -onimos E. non inveniendo nomen
invenitnomen inuenit Erv. non uenit
Yd. uenit R.. adfertur e Scythiae scythia v. -tię R. -thicae V. et scythię d. esquitia E., celebrata Hicesio, non parvae
auctoritatis medico, item Aristogitoniaristogitoni G. -ton ll.v. in volneribus praeclara
, ex aqua tusa inposita, pota vero mammis praecordiisve
praecordiisque d(?)Ev. percussis, item sanguinem excreantibus. putavere
et bibendambibendum R. uiue- E. volneratis. fabulosa arbitror quae adiciunturabiciuntur E.,
recentem eamrecentem eam ll.T. -te ea v., si uraturoratur VR1., inin VRTE.om.d(?)v. de structure cfr. XXXVI 199 extr. (deest fortasse materia simul urenda). ferrum aut aesferrum aut aes om.R.eas V. feruminariferruginari VR1dT..—
Diosc. III 94. (cfr. Plin. XXIV 176). eupor. I 208.
Aparinenaparimen VR1d. aliqui omphalocarponomphalocarpon S cum B e
Diosc. omphacoc- ll.v., alii philanthropon
vocant, ramosam, hirsutam, quinis senisvesemisue V. in orbem circa
ramos foliis per intervalla. semen rotundum, durumaurum E., concavum
, subdulce. nascitur in frumentarioflumentario E. agro aut hortis
pratisveparthisue E., asperitate etiam vestium tenaci. efficax contra
serpentes semine poto ex vino drachma et contra phalangia
phalangias VRd.. sanguinis abundantiam ex volneribus reprimunt
folia inposita, sucus auribus infunditur.Diosc. IV 104. (cfr. Plin. XXVI 129). — Arctionartion VR1d.
aliqui potiuspotius VRdTfv(S). om.ErG. arcturumarcturon E. -rion v.a.B. vocant. similis est verbasco foliis,
nisi quod hirsutiora sunt, caulecaule Erv. a (ac d) caulo (-le d) r. longo, molli, semine cumini.
nascitur in petrosis radice tenera, alba, dulci, quaedulci quae ego. cfr. § 62. -cique ll. v. decoquitur
in vino ad dentium doloremdolorem REv. -res rTfS., ut oreut ore ego. om. ll. v. cfr. XX 111. XXIII 54. 79. XXV 170. XXVII
108. XXXII 80, praeterea XXV 166. 82. XXXI 40. (sine ore
XXXV 186). itaita ll. ut ita J. ut U 570. ita ut v (cfr. § 108). contineaturcontineatur ore v. a.J. an ad dentium dolorem ita continetur?
cfr. XXV 170..
decoctum bibitur propter ischiadahisciada V. schiada E. sci- R. ete Rv.a.S. stranguriam. ex vino
ambustis inponitur et pernionibus; foventur eadem cum
radice semine tritotrita VR. in vino.Diosc. III 141. Isid. XVII 9, 87. (cfr. Plin. XXV 45.
XXVI 41). Th. H. IX 18, 7. — Asplenonaspleon E. sunt qui
hemionionhemionion Verc. cfr. XXV 45.
XXVI 41 et Diosc. -onon ll.v(D). vocant, foliis trientalibus, multis, radice limosa,
cavernosa sicut felicisfelicis RS. fil- rv(D).
cfr. nota ad XXIV 85., candida hirsuta. nec caulem nee
florem nec semen habethabent VR.. nascitur in petrispetris om.E. parietibusque
opacis, umidis, laudatissima in Creta. huius foliorum in
aceto decoctodecocta VR. per dies XXXxxxx B e Diosc. potopotu dE. lienemlienen E. absumi aiunt;
et illinunturillinuntur dTv. lin- rf. autem eadem. sedant etsedant et VRdfS. -ante ErG. -ant
v. an sedat et? singultus. feminis
non danda, quoniam sterilitatem facit.Diosc. III 96. — Asclepias
folia hederae habet, ramos longos, radices numerosas, tenues,
odoratas, floris virusuiros R. uerus Er. grave, semen securiclatumsecuriclatum VD.
-acum R. -arum f. -riculatum r seculatum (seru- v) Ev.a.B. -curidacae d(?)B coll. XVIII 155.. nascitur
in montibus. radices torminibus medentur et contra serpentium
ictus non solum potupotum VEv.a.G., sed etet VRdS. etiam Erv(D). inlituinlitu drS. -tum V1fE. illitum V2v
-tu G. litu R..Diosc. IV 118. — Aster
ab aliquisaliquibus Rd(?)v.a.S. bubonion appellatur, quoniam inguinuminguinum om.E. praesentaneum
remedium estest om.Vd.. cauliculuscaulibus VR1d. foliis oblongis II aut
IIIduobus aut tribus ll.v., in cacumine capitula stellae modo radiata. bibitur et
adversus serpentes. sed ad inguinum medicinam sinistra
manu decerpi iubent etiubent et Erv. -bent r. iuxta cinctus alligari. prodest et
coxendicis dolori adalligataadalligata Ev. -to r..Diosc. III 162. — Ascyron et ascyroidesasqui-
roidaes E.
similia sunt inter sese sed E. et hyperico, sedsed VRdTfH.om.EG. sed ascyron
v. maioresmaiore E. habethabet Ev. -ent rT. ramos
quodqui v.a.G. ascyroides vocaturuocant G.
-tur Ev., ferulaceospeculaceos R1, comacoma ego. cfr. Dios. omnia ll.S.
-ino v. rubentes, capitulis
parvis, luteis. semen in caliculiscauliculis V2v.a.B. caulibus E. pusillum, nigrum,
resinosum. comae tritae velut cruentant, qua de causa
quidam hanc androsaemon vocavere. usus seminis ad ischiadicos
duabus ll.v. poti II drachmis in hydromelitishydromeliti E. sextario. alvum
solvit, bilem detrahit. inlinitur et ambustis.Diosc. II 177. — Aphacaafaca VTE.
tenuiadist v.a.B. admodum folia habetan habet et?, pusillapusilla V2Ev (D cum U 571). -llo r B.. altior lenticula etet (=etiam)
VRd. est Erv(D). del. S.
siliquassi quas d. maiores fert, in quibus terna aut quaterna semina
sunt, nigrioranigriora D cum U 571 coll. Diosc. -ora et (om.V) madidiora ll.v. an nigriora eadem? et minoraet minora dv(D). et ui- VR.om.EJ. lenticula. nascitur in arvis. natura
ad spissandum efficacior quam lenti; reliquosreliquo Erv.a.S. (usu eosdem effectus v). usus
15 eosdem habet. stomachi alvique fluctionesfluctionis E. sistit semen
decoctum.Nicander ther. 541. 666. (cfr. Diosc. IV 27. 24. Plin. XXV 104). — Alcibium qualis esset herba, non repperi
apudaputt V. auctores, sed radicem eius et folia trita ad serpentis
morsum inponi et bibibibi iubent dv.a.H., folia quantum manus capiat
tritatribus et trium ll. v. cum vini meri cyathis III aut radicem drachmarum
IIIalectoros luphus R1. -rolophus d. phos v.a.S. pondere cum viniuino d. eadem mensura.— Alectoros
lophos, quae apud nos crista dicitur, folia habet similia
gallinacei cristae plura, caulem tenuemtenuem om.E., semen nigrum in
siliquisdist. J.. utilis tussientibus cocta cum faba fresa, mellemella R1.
additoaddita E. et caligini oculorumoculum R.. solidum semen coiciturconicitur Rdv. a.J. cfr. XXXI 29. XXXII 39. 75. in
oculum nec turbat, sed in se caliginem contrahit; mutat
colorem et ex nigrosed ex nigro Ev.a.S. albicare incipit etet Erv.om.r. intumescit ac per
se exit.Diosc. IV 9. (cfr. Plin. XXVI 42). Marc: 26, 18. Scri-
bon. 83. Marc. 17, 21. (10, 68. 31, 29). —
Alum nosquod nos TS. vocamus, Graeci symphytonsymphoton VE.
petraeumpecreum V., simile cunilae bubulae, foliis parvis, ramis III
auttribus aut quattuor ll.v. IIII a radice, cacuminibus thymi, surculosum, odoratum,
gustu dulcedulce gustu RdS., saliva ciens, radice longa, rutila. nascitur
in petris, ideo petraeum cognominatum, utilissimum lateribus
, renibus, torminibus, pectoripectori VRfEH. -ris C. -ribus dTv.an pectore . . . reicientibus? cfr. Scribon., pulmonibus, sanguinem
reicientibus, faucibus asperis. bibitur radix trita et in
vino decocta, et aliquando superlinitur.Diosc. IV 9. 10.—Diosc. IV 98. cfr. Plin. XXVI 103). quin et commanducata
sitim sedat praecipueque pulmonem refrigerat. luxatislusatis R.
quoque inponitur et contusis, lenitlenit VRdTH cum Gro-
novio. leni E. lieni v. interaneainteranea V2TH. -nei V1RE. -neis dv.
(an laesis interanei? cfr. XXVI 81 et Diosc.).. alvum sistit
cocta inin V2Erv.om. r. cfr. § 54. XVIII 103. XXIII 165. XXIV 144. cinerecineres
E. detractisque folliculisfoliculis E. trita cum piperis
granisnouem ll.v. VIIII et exet ex Erv. ex r. aqua pota. volneribus sanandis tanta
praestantia est, ut carnes quoque, dum cocuntur, conglutinet
addita, unde etunde et Ev. unde r S. Graeci nomen inposuere. ossibus quoque
fractis medetur,
alga rufarufa VRdTfv(H). ruba E. -bra G. scorpionumet
scorpionum Rd(?)v.a.S. ictibus.—
Actaea gravi foliorum odore, caulibus asperisasperis ll.v(G). anisi B., geniculatis
, semine nigro ut hederae, bacis mollibus, nascitur
in opacis etet Erv.om.r. asperis aquosisque. datur acetabulo pleno
interioribus feminarum morbis.Diosc. IV 180. cfr. Plin. XXIII 19. — Ampelos agriaagaria R. agrias Er. vocatur
herba foliis duris, cineracei coloris, qualem in satis
diximus, viticulis longis, callosis, rubentibus qualiter flos23,19
quamquam VRdf. quem Ev.dist.J. Iovis flammamflaminam E1. appellamusappellauimus B.. in uvolisuuolis J e Diosc. uolis V1R. uiolis dB coll. XXI 67.
obilis E (ignob- v). obolis V2r. fert semen simile
Punici mali acinis. radix eius decocta in aquaeaquae Ev. aqua r. cyathis
ternisduobus ll.v., additis vini Coi cyathis II, alvum solvit leniter
ideoque hydropicishypocritis d. datur. uvolaeuuolae J. uoluae V1. uul-
V2Rdv. uole E. vitiauitia et d(?)v.a.J. cutis in facie mulierum
emendantemendant EJ. -at rv.. ischiadicos quoque utiuti dv. uri VRf. heuri E. hac herba prodest
tusa cum foliis et inlita cum suco suo.
Diosc. III 25. 23 (24). Th. H. IX 17, 4. cfr. Plin. XI 194. Isid. XVII 9, 60 Absinthii genera plura sunt: Santonicum appellatur
ea (bis pro e) R(?)v.a.S. Galliae civitate, Ponticum e Ponto, ubi pecora
pinguescunt illo et ob id sine felle reperiuntur, neque
aliud praestantius, multoquemultorumque E. -tumque man. Dal. Italicumitalicum dH. -co VREv(S). amarius, sed medulla
Pontici dulcisdulci R.. de usu eius convenit, herbae facillimae
atque inter paucas utilissimae, praeterea sacris populi
Romani celebratae peculiariter, siquidem Latinarum
feriis quadrigae certant in Capitolio victorque absinthium
bibit, credo, sanitatem praemioin praemio dTfS. dari honorifice arbitratis
maioribus.Diosc. III 23. stomachum corroborat, et ob hoc sapor eius
incrassatur dT. vina transfertur, ut diximus. bibitur et decoctum aqua14,109
acdist. ego. postea nocte et die refrigeratum sub diudiu V1RdJ. dio rDal. diuo Ev (D). die V2. cfr. XIV
136 extr. XXI 84. XXVIII 127. 225. XXX 84. ; decoci VIdecoci VI
ego. -octi (-octis REv) sex ll. v.
drachmis foliorum cum ramis suis in caelestiscaelesti R. aquae sextariis
tribus ll. v. III oportet, nec nonnec non ego. cfr. XXVIII 130.
nec ll. et v. salemsale Vd. addi vetustissimiuetustissimi ego. -me Erv. -mum D
cum U 572. uetus sine rTfS. usus estusus est (scriptum olim usust)
ego. usu est ll.S. in usu est v..
bibitur et madefacti dilutum; ita enim appelleturappellatur v.a.H (S). hoc genus
. diluti ratio utaut E., quisquis fuerit modus aquaeaqua Vd., tegatur
per triduum. tritum raro in usu est, sicut et sucus expressi
expressi Ev(J). -ssus (-raessus V) rTfS.. exprimitur autem, cum primum semen turgescit,
madefactumseptem ll. v. aqua triduo recens aut siccum VII diebus,
deindeinde R(?)v.a.S.decem ll.v. coctum in aēneo vasouaso ES. -se rv. ad tertias x heminiseminis E. in aquae
sextariis XLV iterumque percolatum, herba electaherba electa (i. e. exempta) ego. cfr. Diosc. III 7 et CFW Müller p. 11. 12. -bae lecta V. -bę leciti R -bae ita E.
-be lento d. -ba lente v. -ba eiecta lenta Verc. -ba elisa D cum U 573. lente H., coquitur
ad crassitudinem mellis, qualiter exex v. et ll. minore centauriocentaurio Ev (S). -reo
r Verc.(Dal.). quaeritur
uncos posui cum Dal. sucus. sed hic [absinthii] inutilis stomacho capitique
est, cum sit illeillo VRd. decoctusdecoctus man. Dal. v. -tis ll. -ti TG. [ saliberrimus V. salu-
berrimum E. saluberrimus.Celsus II 24. 31. Scribon. 141. Marc. 28, 2. 30, 37. namque
adstringitadstringi E. stomachum bilemqueque om.VR1T. detrahit, urinam ciet, alvum
emollit et in dolore sanat, ventris animalia pellit, malaciam
malachiam E. -litiam Rd. stomachi et inflationesinflationes C e Diosc. inflammat-
ll.fv. discutitdiscitit E. cum sile et nardo
Gallico, aceti exiguo addito, fastidia absterget, concoctiones
adiuvat, cruditatescrudelitates E1. detrahit cum ruta et pipere et sale.
antiqui purgationis causa dabantdatabant R1fS. cum marinae aquae veteris
sextariosex et tribus ll.v. seminis VI drachmasdrachmis E1v.a.S. cum III salis, mellisuel mellis E1D.
et me- v. cfr. Marc.
cyatho; efficacius purgat duplicate sale.Lucret. I 936. cfr. Celsus IV 15. 16. diligenter autem
teri debet propter difficultatem. quidam et in polenta
dedere supra dictum pondus, addito puleio, alii pueris
[folia] inin folia in E.uncos posui cum H.
sicca ut VdTrH cum Gron. siccat E. -cca R. sic ut v. fico sicca, ut amaritudinem fallerent. thoracem
purgat cum iride sumptum. in regio morbo crudum bibitur
cum apioapio VRdTfv(H). adipe Er. opio G. aut adiantoidianto VR.. adversus inflationesin-
flammationes VRf. calidumcaldum VfS. paulatim
sorbetur ex aqua, iocineris causa cum Gallico nardo,
lienis cum aceto aut pulte aut ficofico Erv. fingo VR.
fungo d. sumitur.Scribon. 192. Diosc. eupor. II 160. 141. 142. 123.
I 59. 60. adversatur
fungis ex aceto, item visco, cicutae ex vinocicutae vino VR1. et muris
aranei morsibus, draconi marino, scorpionibus. oculorum
claritati multum confert, epip]horis cum passo inponitur,
suggillatis cum melle. aures decoctidecocti ego. -te Rd. -tae r(S).
-tum v. eius vaporuapori E. -ris R(?)v.a.S. suffitu
sanat aut, si manentmanet (-nat v) sanies Ev.a.H. sanie, cum melle tritum. urinam ac
mensestres quattuorue ll.v. cient III IIIIve ramuli cum Gallici nardi radice
unasex ll.v., cyathis aquae VI, menses privatim cum melle sumptum
et in vellerebellere E. adpositum. anginae subvenit cum melle et
nitro. epinyctidas ex aqua sanat, volnera recentia prius
quam aqua tangantur inpositum, praeterea capitis ulcera.
peculiariter ilibus inponitur cum Cypria cera aut cum ficoaut fico dT..
sanat et pruritus. non estest om.dT. dandum in febri.Pl. inn. 65, 3. nausiamnausiam ego. -seam
TfH.-sia V1Rd. -sias V2ErS. -seas v. cfr. VIII 99. XX 256.
XXIII 96. XXVI 112. (de plur. num. cfr. XX 153. 162. 225.
XXI 123).
maris arcet in navigationibus potum, inguinum tumorem
in ventraliuentralia dT. habitum. somnos adlicitadlicet VR. -ciet Er. olfactum aut inscio
sub capite positum. vestibus insertum tineas arcet. culices
ex oleooleo Ev. aceto r. cfr. Diosc. perunctisperuncus Vd1. -ngus R1. -nctus
T. abigit et fumo, si uratur. atramentum
librarium ex diluto eius temperatum litteras a
musculismusculis d(?) B e Diosc. muscis rTfv. tuetur. capillum denigrat absinthii cinis unguento
rosaceoquerosaceo S cum vet.Dal. permixtus.Diosc. III 24. cfr. Plin. XXXII 100. — Estpermixtus est E. et absinthium marinum
, quod quidam seriphumseriphum S. -pum E.
-phium v. seryphum r. vocant, probatissimum in
Taposiriintra positi d. Aegypti. huius ramum Isiaci praeferre sollemne
habent. angustius priore minusque amarum, stomacho
inimicum, alvum mollitaluum foluit dT. (an emollit?). pellitque animalia interaneorum.
bibitur cum oleo et sale aut in farinae trimestris sorbitione
dilutum. coquitur quantum manus capiat in aquae
sextario ad dimidias.
Diosc. III 107. Balloten alio nomine porrum nigrum Graeci
vocant, herbam fruticosam angulosis caulibus, nigris, hirsutis
, foliis vestientibus maioribusmaioris V2 quam porri et nigrioribus
, graveolentibus. vis eius efficax adversus canis morsus
ex sale foliis tritis inpositaeimposita Ev.a.H. an inpositis?, item ad condylomata coctis
cinere in folio oleris. purgat et sordida ulcera cum melle.
— Botrysbotrys dv. -tris VR.
-thrys r. -thyris E. fruticosa herba est luteis ramulis.Diosc. III 120. (Plin. supra § 28. XXV 74).—cfr. Athenaeus II 33 p. 49f. semen
circa totostoto E. -tam v.a.H. nascitur, folia cichoriochichoria E. similia. invenitur in
torrentium ripis. medetur orthopnoicisorthopnoicis dErv. ortus (ho- R) in uicis r.. hoc Cappadoces
ambrosiam vocant, alii Artemisiam.— Brabillabrauilla E. spissandi
spissandiū R. -ssam uim E. vim habet cotonei mali modo, nec amplius de ea
tradunt auctores.Th. H. IV 6, 6. Diosc. IV 97. (cfr. Plin. XIII 137). — Bryon marinumbrionam rinum V. bryona marina E. herba sine dubitatione
meditatione Er. est lactucae foliis similis, rugosa velutueluti r v.a.J. contracta,
sineima v.a. H. sed cfr. Theophr. caule ab una radice exeuntibus foliis. nascitur in
scopulis maxime testisque terra conprehensis. praecipua
siccandisiccandis VR. -di ei d(?)v.a.S. spissandiquespissandisque E. vis eiuis ei S. uisci VR. uis dErv. et collectionescollectiones omnes Rdv.a.S. inflammationesque
omnesomnes om.Rv.a.S.cfr. § 131. inhibendicohibendi v.a.S., praecipuepraecipua
R1. podagrae et quicquid refrigerari
refrigerari ED. -are rv. cfr. XXIII 118. 139. XXIV 42. 57. XXVIII 110. 198. XXX 107. XVIII 146. (contra XXVIII 234. XXXI 128. 130). opus sitopus sit dErv.
possit rf..cfr. Plin. XXII 77. Nicand. ther. 586.—Diosc. IV 132. — Bupleuribupleuri v e Diosc. -leri (blu- R1) ll. semen ad ictus serpentium
dari reperio foverique plagas decocta ea herba
adiectis foliis mori aut origani.
Catanancencatananchen VR1d. Thessalamtetessalam VR1. herbam, qualis sit, describi
a nobis supervacuum est, cum sitsit (pro est) E. usus eius ad amatoria
tantum. illudillum E. non ab re est dixisse ad detegendas magicas
vanitates, electamelecta Vd. ad hunc usum coniectura, quoniamquonia V1. quod R. arescens
contraheret sese VRdv. sit E. ad speciem unguium milui exanimati.
eadem ex casa et cemoset cemos Rv. ecce- V1f. et e- V2E. ecche–
d. silebitursileuitar E. nobis.— Calyxcalyx S e coni. Dal. coll. Diosc. et ind. calfa
ll.TfH. -lla v.
duorum generum est. una similis aroharo VT. ba- E. nascitur inin—10 colligitur om.R1d. arationibus
, colligitur ante quam inarescat. ususususque R (?)v.a.S. eosdem
habet quos arisaris D e coni. H1. cfr. XXIV 151. ars VRdTf. hars E. arisaron J e coni.H2. arum v., atat (vel &?) ego. a ll.om.v. bibitur radixquoque radix V(?)v. quoque huius ad exinaniendas24,147
alvosinter V2. mensesque mulierum, item caulescaules VEv(S). -lis rTfH. cum foliis
in leguminibus decoctidecocti v(S). -tis VdE. -tio R. -tus H. sanantsanant Ev(S). -at rTfH. tenesmontenesmo
re corr. -mum Vd..Diosc. IV 23. (cfr. Plin. XXII 48. 49. alterum
genus eius quidam anchusamanchusam v. -cusam E. -chisam Vd.
hancusam r. -ciram R. vocant, alii rhinocliamrhinocliam J coll. indice. -chisiam G. rinodiam dT. -ochiam (ri//no- R) VR. -clisiam v. clinosiam E. onocliam S e Diosc.. foliafolia dEv. -io VRD.
lactucae longioralonglora V1. -giore D., plumosaplumoso D., radiceradice ll. v. an radix? rubra, quae ignes sacros
cum florefore Rd(?)C. folio rTv. polentae sanat inposita, iocineris autem vitia in
vino albo pota.Diosc. III 124. — Circaea trychnotrychno VfS. cfr. § 132 et XXI 177.
thry- E. stry- v e Diosc. thrycno d. try- R. sativosatiua E. similis est,
flore nigro, pusillo, parvo semine miliimilli R1. melli V. ut milii v.a.S. nascentenascente dVerc.-tes R.
-tis VEv. -ti r. in quibusdam
corniculis, radice semipedali, tripliciradicem semipedalis triplice E. fere aut quadruplici
, alba, odorata, gustus calidi. nascitur in apricis
saxis. diluitur in vino bibiturque ad dolorem vulvae et vitia
—maceraritribus ll.v. oportet in sextariis III quadrantem radicis tusae
noctedist. ego. etnocte et (ac dT) VRdTfS. -tem et Ev(D). (per add. v). cfr. § 46. XXIX 113. VII 161. 11 6. 236. XX 172. XXXIII 71. 97. XXXII 73. die—etdie et VIR. die ex dT. diem Ev(D). die V2fS. trahittrachit V. tradiit R1. eadem potionepo-
tione ego. -io et ll. v. secundas, semine
lac [minuitminuit REv(D). -tur G. iminuit V.
immi- d. (ficta ex iteratis in uino). uncos ego posui coll. Diosc. ] in vino aut mulsa aqua poto.Diosc. IV 117. — Cirsioncirsion rB e Diosc. -scion E. circision r. -cesion v.
cauliculusduum ll.v. est tener II cubitorum, triangulotriangulus E. similis, foliis
spinosis circumdatus. spinae molles sunt; folia bovis linguaelingulae Vd. -gua E.
similia, minora, subcandida, inet in d(?)v.a.S. cacumine capitulacapitula d(?)B e Diosc. -lata Erv. -irila r. purpurea,
quae solvuntur in lanugines. hanc herbam radicemve eius
adalligatam dolores varicum sanare tradunt.Diosc. III 129. Th. H. IX 18, 6. — Crataegonon
crataegonon VdEv (S). crataeog- R(?)B e Diosc. spicae tritici simile est, multis calamis ex una
radice emicantibus multorumque geniculorum, inin om.E. nascitur in v.a.J. (an in opacis nascens?). opacis,
semine milii, vehementer asperoasperi d. gustu, quod si bibant ex
vinotribus ll.v. ante cenam III obolis in cyathis aquae totidem mulier
ac vir ante conceptum diebus XL, virilis sexus partumsexus partum v. partus sexum VRd. sexum E.
futurum aiunt.cfr. Plin. XXVI 162. (Diosc. III 130. 132). Diosc. eupor. I 136.—Th. II. III 15, 6. et alia est crataegonosgrategonos VR. crataeog- B. (item
v. 18)., quae thelygonos
voceturuocatur v. ; differentia intellegitur lenitate gustus. sunt qui
florem crataegoni bibentesbibentis VR1S. mulierummulierum ErD. -ris VR. -res dv. intra XL diem concipere
tradant. eademeaedem VD. sanant ulcera vetera nigra cum
melle et explentet explent R1df.
exp- rv. sinus ulcerum etet om.V. atrophaatrapha VR1d. carnosiora faciunt,
purulenta expurgant; panos discutiunt, podagras collectionesque
omnes leniunt, peculiariter mammarum. Theophrastus
arboris genus intellegi voluit crataegoncrataegon ll e Theophr. -onon VdEv(D). -aeogonon B. crate conon R. sive
crataegonacrathegona E. grate- R. crataeog- B. |
uam Vd., quam Itali aquifoliumaquifolium dErv(D). -lia VR. -liam Dal. cfr. XV 101. XVI 80. 90. 231; contra XXIV 116. XVI 73, aqui-
folia ilex XVI 19. 32. vocant.Diosc. III 10. — Crocodileon
crocodileon ll. S. -lion C. -Ion v. chamaeleonis herbae nigrae figuram habet, radice
longa, aequaliter crassa, odoris asperi. nascitur in sabuletis
sabulitis E.vox solitaria; alias sabulosis, ut XIX 7. 34. XXI 175. XVIII 134. XIII 28. 49. XXXV 170. ceterumδρυμώδεσιDiosc. an arbuftis? cfr. XXVI 133 extra.. pota sanguinem per nares pellit copiosum crassumque
; itaita & (=itaa) ego. ita (ida V1) VRE. atque ita d(?)v. item D cum U 576.et lienes consumere dicitur.Diosc. III 131. (cfr. Plin. XXVI 95. 96). — Cynosorchimcynosorchim (-in v) S e Diosc. -sarcim E. -ima VR. -imam d.
aliqui orchimsorchim E. vocant, foliis oleae, mollibus, ternispernis E. per semipedem
hemipedem R1. hyemem pedem d.uoluosa E. longitudinis in terra stratis, radice bulbosa, oblonga
, dupliciduplicis E. ordine, superiore quaesupe-
rioreque dTE. -or quae R. duriordurior—11 quae om.R1dT. est, inferiore
quaeuului E. mollior. edunturredduntur E. edicuntur V2., utut fEv. et r. bulbi coctaecoctae
VTfS. -te R. -ti d(?)Ev., in vineis fere
inventaeinuente E. -ti V(?)v.a.>H.. ex his radicibus si maioremex
his—maiorem om.R1. edant viriuiri om.R1., mares
generari dicuntdicuntur Tv.a.G., si minorem feminaefeminam E., alterum sexum. in
Thessalia molliorem in lacte caprino viri bibunt ad stimulandos
coitus, duriorem vero ad inhibendos. adversantur
aduersatur dv.a.H. alteraaltera S cum vet. Dal. -ter ll.v. alteri.— Chrysolachanum in pineto
lactucae simile nascitur. sanatsanant E. nervos incisos, si confestim
inponatur. et alibialibi ll.Tv(S). albi C.
aliud G. genus chrysolachani traditur, flore
aureo, foliis oleris. coctum esturhestur V. utut Erv. om. r. olus molle. haechaec VEv (S). hac d(?)G. om.R.
herbaherbae V. -be R1. adalligata morbum regium habentibus ita, ut spectari
ab his possit, sanaresanari EG. id malum traditur. de chrysolachano
nec satis dici scio nec plura reperio. namque et hoc vitio
laboravere proximi utique herbarii nostri, quod ipsis notas
velutiueluti VVerc.(D).
-ut in d. -ut Rv. uel E. vulgaresuulgare d. -gore V. strictim et nominibus tantum indicavere,
tamquam coagulo terrae alvum sistisisti rv.
-tit E. -tunt r., stranguriam dissolvi,
si bibatur ex aqua aut vino,Diosc. IV 71. Pl. iun. 57, 6–8. Marc. 1, 48. cucullicuculli D. cfr. Marc. 36, 63. -culi Ev(H).
culiculi rTf. cacubali B e Diosc. cucu- C(S). folia trita cum
acetomedentur dT. serpentium ictibus etaut dT. scorpionum mederi. quidam
hanc alio nomine strumum appellant, alii Graece strych-
numstrychnum C. stricnum Rd. strien- V. strign-
E (-non Ven.). acinos habet nigros; ex his cyathuscyathus (cia- V2) suci V2dv. quiatus suci
V1. quia tussim R. causa tussim Er. suci cumquiaticum R. mulsimulsu
V.
IIduobus ll.v. medetur lumbis, item capitis doloridolores E. -ribus v.a.H. cum rosaceo infusus,
ipsa strumaestrumae J. cfr. XXX 34. VIII 206. -mas r. -ma ll. D. -mis v. inlita.— Peculiaris est Alpiniscal-
pinis E. maxime
fluminibus conferva appellata a conferuminandoa conferruminando dv.a.S. -ruam- Er. ferum- r., spongea
aquarumuerum V. dulcium verius quam muscusmulfcus E. aut herba, villosae
densitatis atque fistulosae. curatum ea sciocio VR. omnibus fere
ossibus confractis prolapsum ex arbore alta putatoremputatores R1d. pot- V.,
circumdata universo corpori, aquam suam adspergentibus,
quotiens inaresceret, raroque nec nisi deficientem herbam
mutationis causa resolventibus, convaluisse vix credibilicredibile V.
celeritatecelebritate E..Th. H. IX 20, 2. Diosc. IV 170. (cfr. Plin XIII 114. XXV 79). —
Cocco Cnidiococco cnidio d(?)Brot. (gni- v). cogum nidio Er. cognitio r. color cocci, magnitudo
grano piperis maior, vis ardens; itaque in pane devoratur
, ne adurat gulamgulam dTEv. -lae Vf. -la R. transitu. visuis om.R1. praesentanea contra
cicutamciet vet. Dal. an soluit? cfr. Diosc., sistit alvum.
Diosc. III 11. (cfr. Plin. XXV 71). Dipsacosdipsa R1. -aquos V2. dypsacon d. folia habet lactucae bullasque spinosas
induum ll. v. dorsi medio, caulemcaule E. II cubitorum iisdem spinis horridum
torridum a E., genicula eius binis foliis amplectentibus concavoconcauom S.
alarum sinusinum VS., in quo subsistitsubsistit V2.(S). substitit (susst- V1) rH. ros salsus. in cacumine
capitula sunt echinata spinisspinis om.E.. nascitur in aquosis. sanat
rimastrimas E. sedis, item fistulas decocta in vino radice usque,
dum sit crassitudo ceraecaere V., ut possit in fistulasfistula Ev.a. H. collyrium
mittimittit E.an inmitti? cfr. XXIV 151. XXVIII 241., item verrucas omnium generum. quidam et alarumquidem et altarum
VR1.,
quas supra diximus, sucum inlinunt iisiis v. his ll. C..Diosc. IV 186. — Dryopterisdrysopteris VR.
felicifelici S. -cis
VREJ. filici d(?)v. cfr. XXVI 58. similissimis V. in arboribus nascitur, tenui foliorum subdulcium
incisura, radice hirsuta. vis eiei— caustica, et ideo
psilotrumideo
et ED. estet ego. est Erv. cfr. nota ad XXIII 19. radix tusatusa
Erv. om. r., inlinitur enim usque, dum sudores
evoceteuocat E., iterumiterumque R(?)v.a.J. et tertiumtertio dTEv.a.S. sed cfr. XVIII 145. XIV 139. ita, ne sudor abluatur.—
Diosc. II 186. Drabe phonodrabe phono D
coll. indice et XXI 95. draeffono VRE. draphono d. dryophonon
(dryph- v) C. similis herba est, cauliculis tenuibus,
cubitalibuscubitalibus Erv. om. r., circumdatis utrimque foliis pollicari amplitudine
, qualia oxymyrsinesoxymyrsine
Vd., sed candidioribus mollioribusque
, flore candido sabucisambuci dR(?)v.a.J.. edunt cauliculos decoctosdecocto V. -tis E., semine
vero eius pro pipere utuntur.
Diosc. IV 40. Elatineela-
fine VR1d. folia habet casiaecasiae ll.fv(J). helxinae B e Diosc., pusillapusille E., pilosa, rotundarotunda om.E.,
semipedalibus ramulis quinis senisquesenisue v.a.D, ut § 32 al., sed cfr. § 76.
116. 137., a radice statim
foliosis. nascitur in segetesegetibus v.a.S. sed cfr. XXVI 40; contra
§ 93. XXVI 47 al., acerba gustuacerua gusto et odeo V. et ideo oculorum
fluctionibus efficax foliis cum polenta tritis et inpositis,
subdito linteolo. eadem cum lini semine cocta sorbitionis
usu dysinteria liberat.Diosc. IV 178. IV [15]. cfr. Plin. XXII 64. — Empetrosempetros TfH (-on v). -pitros ll., quam nostri
ealcifragam vocant, nascitur in montibus maritimis, ferefiere V1R1.
in saxo. quaequae S e cod. Murb. que VRE. q??? d. quo B. quod v. propiuspropis R.
pius V1. proprius E. -riis r. maria fuitfuerit v.a.J. an fit?, salsaminus salsa
B. est potaque trahit
bilem ac pituitas; quaequo d(?)v.a.S. longius magisque terrenaterrena dB. -nu r. teritur v., amariora maior V.
sentitur. trahit aquam; sumitur autem in iure aliquo aut
inaut in cod. Murb. v. ut in V2ErD. ut rfJ. aut S. cfr. Diosc. hydromelite. vetustate vires perdit, recens urinas ciet
decoctum in aqua vel tritum calculosquecauculosque E. calculos dTv.a. G. frangit. qui fidem
promisso huic quaerunt, adfirmant lapillos, qui subfervefiant
, una rumpi.Diosc. IV 107. cfr. Plin. XIII 114.—Diosc. IV 19. — Epicactisepicactis VREv(J). cfr. XIII 114. epipa- d(?)B e Diosc. ab aliis elleborineelleborine
dC. hell- v. elledo- E. eledo- V. felledo- R. (XIII 114 embo-
line ll.).
vocatur, parvaparua Erv. -uali r. an paruola? herba, exiguis foliis, iocineris vitiis utilissima
et contra venena pota.— Epimedionepime-
nidion G Dal. caulis
est non magnus, hederae foliis denis atque duodenis, numquam
lac. ego indicavi; exciderunt
fere gustu languido: cfr. Diosc. florens, radice tenui, nigra, gravi odoregraui odore dErv. -uido R. -uida V. acac
VdT. hac R.om.ES. nascitur v......
inin om.E. umidis nasciturnascitur ll.TS. om. v.. et huic spissandi refrigerandique natura
, feminiset feminis Vd. cavenda. folia in vino trita virginum mammas
cohibent.— Enneaphyllon longa folia novena habet,
causticaedist. ego. naturae. inponitur lana circumdatumcircumdatum VRG. -ta
dTv. -tur E., ne urat
latius—continuocontinuo enim R(?)v.a.S(D). pusulas excitat—, lumborum doloribus
etet Erv. om. r. coxendicum utilissimumutilissima dT..
Diosc. IV 183. 184. (Isid. XVII 9, 105).cfr. Plin. XXVI 58 extr. Felicisfelicis S (item p. 253 v. 2). fil- ll. v (D). cfr. nota ad XXIV 85. duo genera nec florem habent nec semen.
pterimpterim S. -rin
v e Diosc. -ria d. -rigia RE. -regia V.cfr. index. vocant Graeci, alii blachnonblachnon
fv(S). biachron Vd. -cthron R. -cthro Er. blechnon C., cuius ex una radice
conplures exeunt felices bina etiam cubita excedentes longitudine
, non graves odoregraue sudore V. ; hanc marem existimant. alterum
genus thelypterimthelypterim S (-in v). thylipt- E. tylipt- VR.
-erum d. Graeci vocant, alii nymphaeamnymphaeam B. -aea d. -ea RE. -eo v. nimphea V. pterimpterim dS. -in v. bther- E. bter- r. lter- R. iter- V. ;
est autem singularis atque non fruticosa, brevior molliorque
et densior, foliis ad radicem canaliculatacanali-
culata R (?)B. canic- rTVen. cananic- v..Th. H. IX 18, 8. Scribon. 136. 140. utriusqueutris-
que E.
radice suessue VR1. pinguescunt. folia utriusque lateribus pinnata,
unde nomen Graeci inposuere. radices utriusqueutriusque VRfJ. -rique d(?)Erv. longae
in. oblicum, nigrae, praecipue cum inaruere; siccari autem
eas sole oportet. nascuntur ubique, sed maxime frigido
solo. effodi debent vergiliisuirgiliis
R. occidentibus. usus radicisradicib; R1. in
trimatu tantum, neque anteante VdEv(J). -tea RG. cfr. XXVIII
120. 184. XXVI 61. nec postea. pellunt interaneorum
animalia, ex his taeniastaenias G. teneas V1R1. tin- rv. cum melle, cetera ex vino
dulci triduo potae, utraqueutrasque VR1. stomacho inutilissimainutilissimas V. -mis R1.. alvum
solvit primo bilem trahens, mox aquam, melius taeniastaenias G. te-
neas VRE. tin- dTv
cumduum ll. v. scamoniiscamonii Ev. -ni VD. -nia R. scam-
monię d. -nii C. pari pondere.Th. H. IX 18, 8. Colum. VI 14, 3. radix eius pondereradix eius pondere om.E. II obolorum
obolum E. ex aqua post unius diei abstinentiam bibitur, melle
praegustatopraegustatu E. contra rheumatismos. neutra danda mulieribus,
quoniam gravidis abortum, ceteris sterilitatem facit. farina
earum ulceribus taetris inspergitur, iumentorum quoque
inin VEG(D). om.
rv(H). cervicibus. folia cimicem necantnecat VRE., serpentem non recipiunt
; ideo substernisubternir. -ter R. utile estest om.R1. s dT. in locis suspectis, ustausta V(?)D. -tae rv.
etiam fugant nidore. fecere medici huius quoque herbae
discrimen: optima Macedonicamacedonia VTf. est, secunda Cassiopicacasiopica R..—
Diosc. IV 93. Femurfemor VR. bubulum appellatur herba, nervis et ipsaipsa Vv(D).
-sis r(?)S. utilis
recens in aceto ac sale trita.
Galeopsisgaleopsis B e Diosc. -lempsis d. -lapsis v. ca-
lepsis r. aut, utut om.VR. alii, galeobdolongaleobdolon B. galactob- v. galleobdo
(-dolono V2) VRd. galeo (galleo r) obdolono Er. veluel Rdv. uei
r. gallongallion VRdVen.
caulem et folia habet urticae leviora et quae gravem odorem
trita reddant, flore purpureo. nascitur circa saepes
ac semitas ubique. folia caulesque duritias et carcinomata
carcinomata VdE. -ta sanant
R(?)v.dist. ego e Diosc. ex aceto trita et inposita, item strumas, panos, parotidas
et parotidas R(?)v.a.S. discutiunt. ex usu est et decoctaedecocto v.a.H. suco fovere.
putrescentia quoque et gauigraenas sanat cum sale.—
Diosc. IV 139. Glauxglaux v e Diosc. glaus (glans E1)
ll. antiquitus eugalactonergalacton RE. et ga- v.a.B. vocabaturuocatur E., cytisocotyso VR1 et lenticulae
foliis similis; aversa candidiora. rami in terraterra ego. -ram ll.v. cfr. XXII 45. 82. XX 88. XXVI 126.
XXVIII 109. (IX 42. XXVII 99. XVI 152). serpunt
quini senisemi V.
seniue v. cfr. XXVI 72., admodum tenuestenuis RD. dumtenuis V., aab v.a.S. om.E. radicetenues. a radice dist. J coll. § 56. XXV 28. XI 231. cfr. potius XII 60.. flosculi purpurei
exeunt. invenitur iuxta mare. coquitur in sorbitione
similaginis ad excitandam ubertatem lactis; eam quieamque qui v.a. G. ea quae S cum vet. Dal. an cumque? hauserint
, balineisbalinei V. -Ineis dEv.a.S. uti convenit.Diosc. III 90.
Glaucionglaucio E. in Syria
et Parthia nascitur, humilis herba, densis foliis fere papaveris
, minoribus tamen sordidioribusque, odoris taetri,
gustus amarigustu sanari V. cum adstrictioneadstrictionema E.an-one uuae?. granum habet croceicrocei
dv. -cii E. -ci r. ecroci V. egro- R. coloris
. hoc in olla fictili luto circumlitacircumlita J cum
Strackio. tū ll. v cfr. XXIX 98. XXXV 35. XXXIV 119. 106. in clibanis calfaciunt
, deinde exempto sucum exprimuntet exprimunt V. eiusdem nominis
. usus etusus est V. usus est et d(?)v.a.S. suci et foliorum, si terantur, adversus
epiphoras, quae universouniuersae uno v.a.S. (an -sae eo?). impetu cadantcadunt d(?)v.a.S.. hinc temperaturtemperabantur R1.
collyrium, quod medici dia glauciudia glauciu D coll. Galen. introd. 14.
cfr. etiam Scribon. 22. Marc. 8, 3. -cia ll.S. -cion v. vocant.—(lactislactis
—6 ex aqua pertinere ad finem § 82 post conuenit coll. Diosc. coni. Dal. quoque
ubertas intermissa restituitur; sumitur huius reieius Ev.a.S. causa
ex aqua).Diosc. III 147. — Glycyside, quam aliqui Paeoniam aut
pentorobonpentoboron VR1d.duum
ll.v. vocant, caulem habet II palmorumpalmorum VRdTfB e Diosc. cubito- Erv(G)., comitantibus
duo-
bus aut tribus ll. v. II aut III, subrutilum, cute lauri, folia qualia isatisisatis v. iss- (yss- d) ll. nucis B e Diosc. cfr. XX 59.,
pinguiorapigriora VR1. rotundioraque et minora, semen in siliquis, aliud
grano rubente, aliud nigro.cfr. Plin. XXV 29. Isid. XVII 9, 48. Th. H. IX 8, 6. duoduo enim dfS. autem genera sunt: femina
existimatur cuius radicibus ceufeu G Dal. balanibalanis E. longiores circiter VIII
autocto aut sex ll.v. (an
aut VII? cfr. Diosc.). VI adhaerent. mas plures non habet, quoniamnon habet quoniam J e coni. Dal.
habet quoniam non ll.v. (non om.V1). una
radice nixus est palmipalmis VR1. altitudine, candida, quaecan-
dida quae VJ. -daque rv. gustu adstringit
. feminae foliafolię R. murram redolent et densiora sunt.
nascuntur in silvis. tradunt nocte effodiendas, quonian
interdiu periculosum sit pico Martio inpetum in oculos
faciente; radix vero cum effodiatur, periculum esse, ne
sedesne sedes
dv. ne sedis V2ErD. dis r. procidatprocidant E., magnamagna id
v.a.S. vanitate ad ostentationem rei fictum
arbitror. usus in iisiis v. his ll. C. diversus.cfr. Plin. XXVI 131. 151. rubra grana rubentesrubentes dTH. cfr. Diosc. -tis VErv(S). rudentis R. menses
sistunt XVXII P e Diosc. fere pota in vino nigro. nigra grana vulvisuuluis Rdv. bu-
E. uulcis V.
medentur ex passo aut vino totidem pota. radix omnes
ventris dolores sedat in vino alvumque purgat, sanat
opisthotonum, morbum regium, renesrenium renes E., vesicam, arteriamarteriam dTH. ateriam V. -ria R. ma-
teriam E. matricem v.
autem et stomachum decocta in vino, alvumque sistit.
esturfestur V.quattuor ll. v. etiametiam contra E(?)v.a.S(D).inin (cum Murbac.) alimentis J e cod. Murbac. alum-
V. a ium- dTS. malum mentis REv(D). alimentis, sed in medendo IIII drachmae
satis sunt. grana nigra auxiliantur et suppressionibus
nocturnis in vino pota quo dictum est numero, stomachicissto-
machicis dS cum P. -acicis V. -aticis RTf. -achi ErG. -acho v.
vero et rosionibuset rosionibus ll.Tfv(S). eros- G. an in rosionibus? et esse eaea Rv. cfr. Diosc. eam rD. om. Yen. etetiam et E. inlinere prodest. suppurationes
quoque discutiuntur, recentesre-
centis VRED. nigro semine, veteres
rubrorubentes ueteres rubro E.. utrumque auxiliatur a serpente percussis et
pueris contra calculos incipientesinci-
pientes ego. -te ll.v. cfr. Diosc. stranguria.Diosc. III 122. cfr. Plin. XXIV 138. — Gnaphalium
gnaphallium Rd. agnaphalium E. aliquialiqua V1. alii dEv. a.S. chamaezelon vocant, cuius foliis albis mollibusque
pro tomento utuntur; sane et similia sunt. datur
in vino austero ad dysinteriam, ventris solutionessolutionis RED. mensesque
mulierum sistit. infunditur autem tenesmo. inlinitur
et putrescentibus ulcerum.— Gallidragamillam gallidragam V2. galedragon v.a.H. vocat Xenocrates
xenocrates Erv. nec (ne d1. del.d2) socrates (-tis V) r. leucacantho similem, palustrempalustre E. et spinosam,
caulecaulem V. ferulaceo, alto, cuian cui in? cfr. § 94. 121.
126. XXV 64. XXXII 167 (bis). 79. XX 161. XVII 140. XVI
33. XI 186. IX 36. [XXXIV 164]; contra XVI 116. XIV 63.
31. IX 16. summo capite inhaereatinhaereat v(S). inher- VRE. -haeret d(?)C. simile
ovo. in hoc crescentecrescente V2rG (excr- v). -cens E. arescente rT. aestateaestate
ante V. vermiculosuermiculo E. nasci tradittradunt R(?) v.a.S.,
quos pyxidepuxide VRED. conditos adalligariadalligare VdT. cum pane bracchio abhab R. ad Ev.a.S (eam partem v). ea
parte, qua dens doleat, mireque ilico doloremcolorem E. tollitollit R1dT.. valere
non diutius anno etet anno et VR1. ita, si terrain non adtigerintadtige-
rint V(?)S cum vet. Dal. -rit rv..
Holcus in saxissaxasis R1. nascitur siccis. aristas habet in
cacumine, tenuitenue
E. -ues v.a.H. culmo, quale hordeum restibile. haec circa
caput alligata vel circa lacertum educit e corpore aristas.
quidam ob idob id Rdv. om. r. aristidaaristida ES. -dam rv.
-diam G. vocant.— Hyoserishyoseris H coll. indice. -siris v. -soris Er. hysoris r. intubo
similis, sed minor etet Rdv. ei V. e E. tactu asperior, vulneribus contusa
praeclare medetur.Diosc. IV 11. — Holosteonholotheon E. sine duritia est herba, ex adverso appellata a Graecis sicut fel dulce, radicedulce ra-
dice ego e Diosc. dulce ll.v. (tenui radice B).quattuor ll.v. tenuis usque in capillamenti speciemspecie E., longitudine IIII
digitorumdist. ego e Diosc., ceu gramen foliis angustis, adstringensadstregens V1R1. gustu.
nascitur in collibus terrenis. usus eius ad vulsa, rupta
in vino potaepotae S cum vet. Dal. cfr. § 37. -ta et VRdTf. -ta Erv.
-tae et D.. volnera quoque conglutinat, nam et carnes,
dumdum ED. cfr. § 42. tum r. cum VRf. con
dTv. del. C. cocunturcocuntur R. eo cuntur (con- V1f) Vf. coquuntur
dTEv(D). coguntur C., addita.Diosc. IV 160. cfr. Plin. XVI 244. XXII 29. — Hippophaestonhippophaeston dB(Dal.). -peston R.
hyppopheston V. hypopeston Ev. nascitur in
spinis, ex quibus fiunt aënaeaenae S coll. XXIV
111. -neae dEB. enae V. ene R. eneae v. fulloniae, sine cauliculo, sine
flore, capitulis tantum inanibus et foliis parvis, multismultis ll.v. an acutis vel aculeatis? cfr. Diosc.,
herbacei coloris. radiculae albaeradiculae albae ego.
-las albas ll. -las habens albas v. cfr. § 96. 105., molles. sucus earum
exprimiturtri-
bus ll.v. aestate ad solvendam alvum in obolis, maxime
in comitialibus morbis et tremulis, hydropicis, contra vertigines
, orthopnoeas, paralysis incipientes.Diosc. IV 130. 68; 44. —
Hypoglossa
hyppoglosa E. folia habet figurafiguram (om. folia) d. silvestris myrti, comacoma ego. cfr. Diosc. concaua ll. v. (an comantia? cfr. XIII 59). spinosa, et
in his ceu linguas foliofilio V.an folia parua exeuntia e foliis? (certe exire
de non usus Pliniani). parvo exeunte de foliis. capitis
doloresdolores dTrH. -ris VR. -re E.
-rem v. corona ex iisiis v. his ll.C. inposita minuit.— Hypecoonhypecoon v e Diosc. -egon VRd. hyspecon r. specon E.
in segetibus nascitur, foliis rutae. natura eiuseius ll. an t uis vel ei est? sed
cfr. XXXIV 176. eadem quae
papaveris suco.
Idaeaeidaeae VRdC(H). ideae Ev(Dal.). herbae folia sunt quae oxymyrsinesoxymysine E.. adh
aerent iisadhaerent iis (his B) S. -herentis Ev.
-ti r. -tes V2d. ad V1R. velut pampiniuelut pampini (panp- E) V2dErv.
ni V1R., in quibus flosfloremque Er.an flos quoque?. ipsaipsa V1RdTfVen.(H).
ipsae V2. ipsu Er.del. v. alvum
mensesquedist. ego. et omnem abundantiam sanguinis sistit spissandi
cohibendique naturanatura ego.
cfr. XXIII 130. XXIV 75. -rā ll. -ram habet v. (an vero ei
natura est?)..Diosc. IV 119. eupor. II 31. 58. — Isopyronisopyron B (-phyllon v). ysophiron d. -phyron
(hy- E) r. aliqui phaselion
phaselion (-leon R1) ll.Tv(GD). -siolum B. vocant, quoniam folium, quod est aneso simile, inin om.Er.
passeolipasseoli VfD. passo oli (oly T) RdT. phasioli S. om.Erv. cfr. XVIII 58. XXIV 65. pampinospampilos R.
panpinos E. torquetur. capitula sunt in summo caulecaule B e Diosc. capite ll.v.
tenuia, plena seminissemina R1.
malanthi E(?). melantia R. melanthi, contra tussim et cetera
pectoris vitia cumcum VRdTfS. et Er. ex v. melle aut aqua mulsa, item iocineri
utilissimiutilissimi ego. cfr. Diosc. -mo VRE -ma d(?)v..
Diosc. IV 164. Lathyrisdist. ego. an leuiora? cfr. Diosc. folia habet multa lactucae similia, tenuiora,
germina multamulta ll.v. an triplicata?
(καπρὸν τρίχωρονDiosc.)., in quibus semen tuniculis continetur, utet (pro ut) E.
capparis, quae cum inaruere, eximuntur grana piperis
magnitudine, candida, dulciadulci VR1., facilia purgatu. haec vicenauicena R (?)B. uicina Vd. uitina E. in caena v. an octona
(scriptum VIIIna)? cfr. Diosc.
in aqua pura aut mulsa pota hydropicos sanant; trahunttrahunt drv. traunt E. tra-
dunt r.
et bilem. qui vehementius purgari volunt, cumeum V. folliculis
ipsis sumunt ea, namea nam R(?)G. eam Vd2Ev. om.d1. stomachum laedunt; itaque inventum
estest om.d. ut cum piscepisce ll. v. olere Dios. aut iureiutae E. gallinacei sumerentur.—
Diosc. III 100. cfr. Plin. XXVI 52. Leontopetalon alii rapadionrapadion
ErD. rop- v.a.B. prapad- VdTf. prapand- R. rhapeion B e
Diosc. pardalion S cum P. rhaphanidion J. vocant, folio brassicae,
caule semipedali. alaealae RB. ale
Vd. a;le E. leni v. numerosaenumerosae (== nūrese) ego. cfr. § 11. 35.
XVI 163 al. (Diosc.πλείστας). nures E. nure VR.
Runę d. mul-
tae B. plures S. mirae J., semen in cacuminesemine acumine VRd. in
siliqiis ciceris modo, radix raporapo rGe Diosc. -pa E. -pae v. napo rfJ. similis, grandis, nigra.
nascitur in arvis. radix adversatur omnibusomnibus ego. -ium ll.v. serpentium
generibus ex vino pota, nec alia res celerius proficit. datur
et ischiadicis.Diosc. IV 26. — Lycapsoslyeapsos VRdTH. -copsis B e Diosc. lichapsos Ev. longioribus quam lactucaelactu-
cae J. -ce RdE. -cae est V(?). -ca est v.
foliis crassioribusque, caulicauli ego.
-1ē ll.D. -le v. longolongo v. -gū ll.D. hirsutishirsutis ll. v. -to C. -tum
habet D. an hirsuto hirsutis? cfr. Diosc. adgnatis, multis,
cubitalibuscapitalibus E.
-tulis v.a.B., flore parvo, purpureo; nascitur in campestribus.
inlinitur cum farinafarine R. hordeaceahordeaceae V. igni sacro; sudoressudoris R. -rem
v.a.H. in febribus
movet suco aquae calidaeet calide E. admixto.Diosc. III 148. — Inter
omnes herbas lithospermo mihil est mirabilius. aliqui exonychon
exonychon S e Diosc. exco-
VdT. -nfcon R. exontycon Er. aegonychon B e Diosc. he-
xoly- v.diosphyron R. -hiron (dyo- d) Vd.heracleus
VRED. -leos d(?)G. -lion v. vocant, alii διὸς πυρόν, alii ʽἡρακλέους. herba
quincuncialis fere, foliis duploduplū VRd. maioribus quam rutae, ramulis
surculosis, crassitudine iunciiungi
V1R1.. geritgerit Erv. cenit V. cinit R. gignit d. iuxta folia singulas
veluti barbulas et in earum cacuminibus lapillos candore
et rotunditate margaritarum, magnitudine ciceris,
duritia verouere V1R. lapidea. ipsi, qua pediculis adhaereant, cavernulas
habent et intus semen.Diosc. eupor. II 111. 109. nascitur et in Italia, sed
laudatissimum in Creta, nec quicquam inter herbas maiore
equidemequidem dTS. et qui- VR. qui- Ev. miraculo aspexiaspexit E.. tantus est decor velut aurificumarti-
ficum VRdS.
artearte dv. alte VR. ante E. alternis inter folia candicantibus margaritis, tam exquisita
difficultas lapidis ex herba nascentis. iacere atque
humi serpere auctores tradunt; ego volsam, non haerentem
vidi. his lapillis drachmae pondere potis in vino albo
calculos frangi pellique constat etet VdEv.
ad R. stranguriamstrangyririam V2. -yrigiriam V1. grangur- E. gang- r. discuti.
neque in alia herbarum fides est certiorcertior ego. uisu (H. -sus B. usus Ev) statim ll. v. aequa D.
certior omissum propter auctore uisu statim (v. 11)., ad quam medicinam
nata sitnata
sit (sic v) VEv.a.B., talistalis (vel ea) autem ego. autem VRE. ut dTH. est autem v. autem eius species, utut om.R1dTH. etiam sine
auctoreauctore dTErv.
acict- V1. aceto re V2R. visuuisu ll. G. usus B. uisa v. statim noscinasci V1R1. possit.— Lapis vulgaris
iuxta flumina fert muscum siccum, canum. hic fricaturfruticator VR.
altero lapide addita hominis saliva; illo lapide tangitur inpetigo
. qui tangit, dicit:
φεύγετε
φεύγετε—διώκειlitteris Latinis red-
dunt ll. v.a. C.
dioci ll.v.a. C.
κανθαρίδες, λύκος ἄγριος αἷμα
αἳ͂μαS e coni. Dal. hema ll. hymas v.ὕμμεC.
διώκει.
cfr. Celsus V 27, 3. cfr. Festus s. v. toxicum. Limeumlymeum V. limaeum E. herba appellatur a Gallis, qua sagittas in
venatuuenatu Rv.
usn- d. urn- V1. uenen- E. urna V2. tingunt medicamento, quod venenum cervarium vocant
tres ll.v.. exet d. hachanc Vd.
ant R1. in III modios salivatisaliuati ll. v. an deest tritici vel hordei vel
milii? cfr. Column. VI 5, 2. 10, 1. 24, 5 (Pallad. V 7). 37, 9.
9, 1. 25. additur quantumquantum VRdv. tamquam E. in
unam sagittamuna sagitta
Ev.a.H. cfr. notae ad XXIX 33 et XXVI 136. addi solet; ita offa demittitur boum faucibus
in morbis. alligari postea ad praesepia oportet,
donec purgentur—insanire enim solent—; si sudorsudor hac dT.
insequeturinsequetur ego. -uitur ll. v., aqua frigida perfundi.Nicand. ther. 849. Diosc. III 103. — Leuce Mercuriali
mercuriali v. -lis ll. J. similis nomen ex causa accepit, per medium folium
candida linea transcurrente, quare mesoleuconmesoleucon rv. -uton E. -ucion D. mesopoleucon V2. -cton
(mespo- d) rT. quidam vocant
. sucus eius fistulas sanat, ipsa contrita carcinomata.
fortassis eadem sit quae leucas appellatur, contra marina
omnia venena efficax. speciem eius auctores non tradunt
nec aliud quam silvestrem latioribussiluestrem satiua latioribus CFFW Müller p. 15. sed suppressa est mentio sativae, ut XXIX 60. cfr. Müller de stilo p. 90. 91. foliis esse, efficaciorem
hanchanc ll.v. cfr. CFW Müller l. l.
ac D cum U 585. semine acrioreacriore VRTEv (J). -orem d(?)C. cfr. Diosc..— Leucographis qualis esset,
scriptum non repperi, quod eo magis miror, quoniam utilis
proditurtribus ll.v. sanguinem excreantibus III obolis cum croco,
item coeliaciscoelicis VR1., trita ex aquaex aqua om.E. et adposita profluvio feminarum
, oculorum quoque medicamentis et explendis ulceribus
, quaequae dEv. om. r. fiantfiant ErS. fiunt dv. om. r. in tenerisin teneris
om.VR1. partibus.
Diosc. IV 18. Medionmedio VR1. folia habet iridishiridis E. ser- B e Diosc., sed
correeto. sativaesatiua V., caulemcaulem Ev. qual- R. ęqual- Vd.
tripedalem et in eo florem grandem, purpureum, rotundum
, semine minutomi-
nuta R. nuto E., radicem semipedalem. in saxis opacis
nasciturduabus ll.v.. radix drachmis II cum melle menses feminarum
sistit ecligmateecligmate d(?)C. eli-
rv(D). per aliquotaliquod VED. dies sumpto. semen quoquequoque ll.v. dissentit Diosc. (ἄγει ἔμμηνα).
in vino contracontrita Er1. del.r2. tritum contra v.a.S. an
ita contra? abundantiam feminarum datur.Diosc. II 214. (cfr. Plin. XXVII 23. 24). — Myos-
dist. ego.
(an potius ab imo, concanis?). cfr. Diosc. otamyosutis V.an tennis? sive myosotis levis herba, caulibus pluribus ab una
radice, aliquatenus rubentibus, concavis ab imo, foliis angustis
, oblongis, dorso acuto, nigris, per intervalla adsidue
geminatisgerminatis E., tenuibuset tenuibus VRdTf. cauliculis ex alisaliis V2E. taleis
v.a.B. prodeuntibus, flore
caeruleo. radix digitali crassitudinegrossitudine E. multis capillamentis
fimbriata. vis ei septicaseptice (om. et) E. et exulceratrix, ideoque aegilopas
sanat. tradunt Aegypti, mensismen-
ses VR1., quem Thotitoti f. tyatim E. thiatin v.a.H. vocant, die
XXVIIIXXXVIII f. XXVII
v.a.H. fere in Augustumaugusto Rv.a.G. ang- E. mensemmense Ev.a.G. incurrente si quis huius
herbae suco inungatur mane, priusquam loquatur, non
lippiturum eo anno.Diosc. IV 115. — Myagros herba ferulaceaferu-
lacea v. ferrutacea Vd. -utatio R. -ulcera ē r. fert ulcera E. est,
foliis similis rubiae, tripedaneatripedaneę R. -nia ErD. cfr. XXXIV 24. XVII 125. 202. XIV 41.. semen oleosum, quod et
fit ex eo. medetur oris ulceribus perunctisperunctis dv. -tus VEr2. perauctus (-hunctus r1)
R. hoc suco.
Herbatribus ll.v., quae vocatur nymanygma E. nigina v.a.H., III foliis longis, intubaceis
, inlitainlicita
VR1. cicatrices ad coloremaddorem E. reducit.— Natrix
vocatur herba, cuius radix evulsauulsa d. virusuiros V. hirci redolet.
hacac E. in Piceno feminisa
feminis R(?)v.a. S. abigunt quos mira persuasione Fatuos
vocant; egoergo v.a.G. species lymphantiumlypantium V. lympha-
ticum E1. -tium E2. hoc modo animorum
esse crediderimcredimus Ev.a.G., quaeque E. qui Rv.a.S. tali medicamento iuventurinuenitur EVen..
Odontitis inter feni genera est, cauliculis densis
ab eademab eadem VRdv. aduersus Er. radiceradicem Er., geniculatis, triangulis, nigris. inin om.Ev.a.C. geniculis
folia parva habet, longiora tamen quam polygonum,
semen in alisin aliis E. malis V. hordeo simile, florem purpureum, pusillum.
nascitur in pratis. decoctum cauliculorumcaulicorum E. eius in vino
austero quantum manus capiat dentium dolori medetur ita,
utut om.VR1d.cfr. § 33. contineatur ore.Diosc. II 213. — Othonnaothona E. -nne
v.a.H. in Syria nascitur,
similis erucae perforatis crebro foliis, flore crocicroci v e Diosc cocci VRdfD. cocti E. ; quarequam d.
quidam anemonenanemonem VD. -ones Ev.a.C. vocaverunt. sucus eius oculorum medicamentis
convenitconuenit om.E. ; mordet enim leniter et calefacitcalefacit TE. calf- VRfS. excalf- d(?)v. adstringitque
siccando, purgat cicatrices et nubeculas et quicquid
obstetobstat d(?)v.a.S.. quidam tradunt lavari atque ita siccatam digeri
in pastillos.Diosc. III 137 (eupor. II 78). — Onosmaonosma v e Diosc. onoma ll. longa folia habet fere ad
IIIdist. et lac. ego indicavi. exciderunt
fere uniuersa quoque specie anchusae: cfr. Diosc. digitos, in terratres ll. v. iacentiaiacentia S
cum P. -tia tria ll.v. ad similitudinem anchusae, ....
similissimilis
ego. incifis Vd(E?). -cissis R. -cisa v. sivesiue (ter) ego. sine ll.v.
cfr. Diosc. et de mendo XVIII 85. XXVIII 104. XXXII 110.
XXXIV 121. caule sive flore sive semine. praegnas, si editaedit E. edat V(?)v.a.J. cfr. XX 165. XXII
151. XXV 46. XXV 111 170. XXX 66.
eam aut supergradiatursupergrediatur E., abortum facere dicitur.— Onopradon
odopradon E. onopordon v.a.S. cum ederuntcum ederunt dS.
comed- V1RE. si comederunt (-rint v) V2v (J)., asini crepitus reddere dicuntur. trahit
urinastrahitur
in has E. et menses, alvum sistit, suppurationes et collectiones
discutit.Diosc. IV 141. — Osyrisosyris C e Diosc. osiris v. ospris ll.f. ramulos fert nigros, tenues, lentos
et inin
om.Vf. hisiis dv.a.S. folia nigra ceu lini semenqueseminisque E. in ramulisramolis V. nigrum
initio, dein colore mutato rubescens. smegmatasmegmata
drv. smag- V2. mag- V1R. sine eg- E. mulieribus
faciunt ex iisiis v. his ll. C.
radicium ED.. radicum decoctum potupotu VTED. -tū r(?)v. sanat arquatos.
eaedemeaedem dv. ead- r., priusquam maturescatma///rescat V1. in///ar- V2. semen, concisae et sole
siccatae alvum sistuntsistitunt E. ; post maturitatem vero collectae et
inin om.d.
rheumatismi VR1 sorbitione decoctae rheumatismis ventris medentur et
per seet per se VRdv. expresse E. tritae ex aqua caelesti bibuntur.cfr. Plin. XXV 172. 173. — Oxysoxis Ev.a.C.
folia terna habet. datur ad stomachum dissolutum. edunt
et qui enterocelenentheroglen E. habent.
polyanthemumpolysantemum E., quam quidam batrachionbathrachion E. -acion V. -ation R. appellant,
causticadist. ego vi exulceratexulcera in R., cicatrices et adet ad reducem E. colorem reducit, eademque
vitiligines concorporat.Diosc. IV 4.cfr. Column. VII 5. Isid. XVII 9, 79. Marc. 1, 2. Scribon. 46 (Marc. 10, 5). Marc. 17, 22. — Polygonum Graeci vocant
quam nos sanguinariam. non attollitur a terra foliis
rutaeputae V1.
-thae R1.dist. sustuli ego coll. Diosc. (an foliis rutae trans-
ponenda post gramini?). similissimilis VRdTv(S). semine EG. graminigra-
mini Tv(S). -ne Rd. -nis VErG(J).. sucus eius infusus naribus supprimitsupprimi V.
sanguinem et potus cum vino cuiuslibet partis profluvium
excreationesque cruentascruen-
tas dErv. cretas r. inhibet. quiqua V. plura genera polygoni
faciuntfaciant R1., hanc marem intellegi volunt appellariqueappellarique VRdv. ap E (folio deperdito deficiens usque ad § 124 exemplari-
bus in). aa om.V.
multitudine seminis aut densitate fruticis, aliialii RS. ali VD. alii calli d. calli-
gonon alii v. polygonatonpolygonaton B e Diosc. pogonon ll. polyg- v.
a frequentia geniculorum, alii thalattiadathalattiada D e coni. J coll. indice. halattada Vr. bal- d.
al- R. teuthalida C e Diosc. athalida (vel asphaltida) B.
halmada v., alii carcinothroncarcinothron ll.fB (carnin- v) J. -netron C. -ne-
thron P e Diosc.,
alii clema, multi myrtopetalum. nec non inveniuntur qui
hanc feminam esse dicant, marem autem maioremminorem vet. Dal. minusque
nigram et geniculis densiorem, seminefemine V. sub omnibus
foliis turgescenteturgescente coni. Dal. -tem ll. v.. quocumque haec modo sese om.R. habenthabent VRS.
-eant d(?)v(J). cfr. Frobeen. p. 34., vis
earum est spissare ac refrigerare. seminesemine VRv(S).
-na dC. alvum solvunt,
largius sumptosumpta RC. urinam cient, rheumatismos cohibent, qui
si non fuerefuere dv. fere r., non prosunt. stomachi fervoriferuori dv.
-re r. folia inponuntur
, vesicae doloridolore R. inlinuntur et ignibus sacris. sucus
etdist. D. auribussucus auribus R1. purulentis instillatur et oculorum dolori. per
se daturdatur vet. Dal. daba- ll.v(D). data- S. et in febribusduobus ll. v. ante accessiones II cyathis, in
tertianis quartanisque praecipue, item cholericis, dysintericis
et in solutione stomachi.Marc. 9, 21. 81.—Diosc. IV 5. tertium genus orionoreon v.a.S. vocant,
in montibus nascens, harundini tenerae simile, uno caule,
densis geniculis et in se infarctisinfarctis R(?)Brot. e coni. H. infractis
rTf. frac- v(J). farc- B e Diosc., foliis autem piceaepiceea R.,
radicisradice R. supervacuae, inefficacius quam superiora, peculiare
ischiadicisischiadis VR..(cfr. Diosc. IV 6). quartum genus silvestre appellatur, paene arboris
arboris B. -ris modo Rd(?)C. ardoris
Vv. fruticefrutice VRv. -tex d(?)C. cfr. § 113. XII 56. XXIII
71. XXVI 85. 96., radice lignosa, stirpe cedri rubicundarubicunda RS. -do (rumb- V1) rv., ramis
spartisparti v. parti ll. (an rami fparfi? cfr. XXV 155). binum palmorum, nigris geniculorum ternis quaternisque
quaternisque ll.Tv(D). -isue C. cfr. § 74. 76. articulis. huic quoque spissandi natura; sapor malimalo V.
cotonei. decoquitur in aqua ad tertiasaut tertias V1R. aut aridi farina
inspergiturfarina spargitur R. -na insparg- S. et oris ulceribus et adtritis partibus. propter
gingivarum vero vitia ipsaipsa om.d(?)H. commanducatur. nomas sistit
omniaqueomnia quaeque V., quae serpunt aut difficilem cicatricem habent,
privatim vero sanat a nive factasanatiue
facta R. ulcera. herbarii et ad
anginasgingiuas dT. utuntur illa et in capitis dolore coronam ex ea
inponunt et contra epiphoras collo circumdant; in tertianis
quidemquidem Vv(S). -dam r(?)G(J).uulsa R. sinistra manu evulsam adalligant, adeoadeo ll.v. ut dextra P. an ac (eo orto ex geminato co)? contra profluvia
profluuias VRf. sanguinis, nec ullam magis aridam quam polygonum
servant.
Diosc. II 203 (cfr. 202 med.). Pancratium aliqui scillam pusillampussillam V. appellareappella-
rire R. malunt
, foliisfoliis om.VR. albi lilii longioribus crassioribusque, radice
bulbi magni, colore rufo. alvum solvit suco cum farina
ervi sumpto, ulcera purgat. hydropicis, splenicissplenicis dS. -cisque v(H).
-ndicis VR. -neticisque C. cum
melle datur. alii decocunt eam, donec aqua dulcis fiat,
eaque effusa radicemradice V. terentes digerunt in pastillos sole
siccatos et postea utuntur ad capitis ulcera et cetera,
quaetribus ll. v. repurganda sint, item ad tussim, quantum III digitis
adprehenderint in vino dantes, et ad lateris dolores aut
peripneumonicisperipleumonicis VRJ. ecligmateecligmate cod. Murbac. C. ecligma dfv. ell- R. el- V.. dant etdant et
cod. Murb. H. dante ll.f. -tes v. del. C. propter ischiadaichiada R. fchi- V. in
vino bibendambibendum v.a.S. et propter torminatormina v. -inanda ll. mensesque ciendos.—
Diosc. IV 165. Peplispeplis
VRTfH. poplis d. peplos v e Diosc., quam aliqui sycen, alii meconion, alii mecona
aphrode vocant, ex una radice tenui fruticat foliis rutae
paulodist. ego. latioribus. semen estsemen
est ego. -mine ll.v. sub foliis, rotundumrotunda ego. -da V. -do rv., minusminus dv.
-nos VR. -nore quam B. -nor D cum U 587.
candidocandido
VRD. -do quam d(?)v. -didi B. papaverepapauere D cum U 587.
-uer VR. -ueris d(?)v.. inter vites fere colligitur messibus siccaturque
cum fructu suoan post fructu suo exciderunt uer-
sata adsidue? cfr. Diosc., subiectis in quaein quae RMurbac. H. in qua rTf.
aquis in quas v. excidatexcidat C. -dant ll.Tfv.. hoc
poto alvusaluum V. solvitur, bilis ac pituita detrahitur. media potio
esttribus ll. v. acetabuli mensura in aquae mulsae heminis III. et
cibis inspergitur obsoniisque ad molliendammoliendam v.a. C. alvum.—
Diosc. IV 14. (cfr. Plin. XXVI 77). eupor. II 61. 39. 75. duo ll. v. Periclymenonpericlymenon (pery-
cli- V) VdfD. cfr. Diosc. -nos R(?)v. fruticat et ipsa ex intervallo II folia
habens subcandida, mollia, in cacumine autem semen inter
folia durum et quod difficile vellaturuellatur
VRfB(H). uela- v. euella- dVen. cfr. XXV 171.. nascitur in arvis
ac saepibus circumvolvenscir-
cumuoluens D coll. XVI 244. cumu- V. conu- rv. se adminiculis quibuscumque.
semen eius in umbra siccatum tunditur et in pastillos
digeritur; hi resoluti dantur in vini albi cyathis ternisternis
VdfS. tribus Rv.
tricenis diebus ad lienem, eumque urina cruentatacruentata ll.TfS.-nta v. autaut dv. alit r.
per alvum absumitan absumunt?, quod intellegitur a decimo statim die.
urinam cient et foliaet folia et VR1. decocta, quae et orthopnoicis prosunt
. partumparum V. quoque adiuvant secundasque pellunt pota
simili modosimili modo dv. -litudo r..Diosc. II 136. IV 140. — Pelecinonpelecinon D. -nom (pelle- V) VR.
-num dv. in segetibus diximus nasci,
fruticosam cauliculis, foliis ciceris. semen in siliquis 18, 155
fert corniculorum modo aduncis ternis quaternisve, quale
git novimus, amarum, stomacho utileutilem V.. additur in antidota
.— Polygala palmumpalmū ego.- -mo Vdf. -mi R(?)v. altitudinealtitudine V.cfr. IV 58. VI 130.-nem r(f?)v. inpletinplet S e
coni. Dal. imp.et f. inpet V. pet R. petit d(?)v., in caule
summo foliis lenticulaelenticle V.
-lae D. -igle R., gustu adstricto. quae potapota Rv. tota Vd. lactislactis v e Diosc. laetis V.
let- r.
abundantiam facit.Diosc. III 15. (cfr. Plin. XXV 123. XXVI 130). — Poterionpoterion B e Diosc. potireton VRD. potyr- d.
pontirris v. aut, utaut ut v. aut ll. alii vocant,
phrynionphrynion B e Diosc. pa-
ryn- ll. peraen- v. vel neuras large fruticat, spinis retorrida, lanugine
spissa, foliis parvis, rotundis, ramulis longis, mollibus,
lentis, tenuibus, flore longolongo ll.v.μικράDiosc., herbacei colors. seminis nullusnullus vet.
Dal. nulli (ortum e null;) ll. v. nullius S.
usus; estest ego. sed
ll.v. gustu acuto et odorato. invenitur in aquosis
collibus. radices habet II autduas aut tres ll.v. III binum cubitorum in altitudinem
altitudine dv.a.J., nervosas, candidascandida V., firmas. circumfoditur autumno
etet del. H. praecisa radicepraecisa radice ego e Diosc.
-so frutice ll.v. dat sucumsucum v. -cum radix ll.D. cummicummi S. -mis J.
gummis dD. -mi v. -missis (gumi- R) VR. similemsimilē dv. -li r.
radix del. D.. radix mira
vulneribus sanandis traditur praecipueque nervis vel praecisis
inlita. decoctum quoque eius cum melle potum dissolutiones
nervorum et infirmitates et incisuras iuvat.—
Diosc. III 112. Phalangitis a quibusdama quibusdam dv. aqua ignidam r. phalangion vocatur, ab aliis
leucanthemum vel, ut in quibusdam exemplaribus inveniouenio E.cfr. p. 264, 8.,
duobus ll.v. leucacanthaleuchanta d.. ramuli sunt ei numquam pauciores II, in
diversa tendentes, flos candidus, lilio rubro similis, semen
nigrum, latumsemen nigrū latū ego.
semine nigro lato ll. v., ad lenticulae dimidiae figuram multo tenuiustenuius ego. -uis 11. -uiore v. del.
D. sed cfr. Diosc.,
radiceradix D. tenuitenui VRdTH. -uis D. om.Ev., herbacei coloris. huius foliofolia VR. vel flore vel
semine auxiliantur contra scorpionumscorpionem VR. phalangiorumque et
serpentium ictusictibus (ortum ex
ictuus) VR., item contra torminatorminos V..Diosc. IV 128. III 130 (cfr. Plin. XXVI 162). Th. H. IX 18, 5.—§ 126: Diosc. III 149. — Phyteumaphiteuma E. hyt- V.
quale sit, describere supervacuum habeo, cum sit usus
eius tantum ad amatoria.— Phyllon a Graecis vocatur
herba in saxosis montibus. femina magis herbacei
coloris, caule tenui, radice parva. semen papaveri rotundo
similesemine
rotundo papaueri simili v.a.S.. haec sui sexus facit partuspartum V., mares autem masmas Brot.
a ll. del. v. a femina J.,
seminefemine V. tantum differensdifferent d. -runt
v.a.G., quod est incipientis olivae. utrumque
bibitur in vino.— Phellandrionphellandrion v coll. indice. pela- ll. D. nascitur in
palustribus folio apii. bibitur semen eius propter calculos
et vesicae incommodacommoda VR1..— Phalerisphaleris v. -ri ll.fD. -laris B e Diosc. thyrsum habet
longumlongum habet VR1d., tenuem ceu calamumcafamum VR1d., in summo floremflorem G. -re in Vd. re h R.
-re Erv. inclinatum,
semen similesimile om.d. sesamae. et hoc calculos frangit potum ex
vino vel aceto vel cum melleaceto cum melle dS. et lactelacte d2Erv. aceto rf. ; idemitem Vfv.a.G. et vitia vesicae
sanat.— Polyrrhizonpolyrhizona E. polpri-
zinon V. folia habet myrtimyrtae VE., radices
multas. hae tusae dantureduntur dT. e vino contra serpentes,
prosunt et quadripedibus.cfr. Diosc. IV 4. Marc. 15, 29. — Proserpinaca herba
vulgaris est, eximiieximii dC. -mie R. -miae V. -mia E. -mi v. adversus scorpiones remediiremedii Vdv. -di RVen.(S).
-dia Er.. eadem
contrita, addita muria e menise menis huc posui coll. XXVI 23. XXXII 88. XXXI 83. post et oleo habent e menis H. eminis R. heminis Vf. -na d (e margine falso loco insertum, ut videtur). om.Ev. et oleo, anginam eximie
curaricurare d tradunt, praeterea etet VRdTfS. in Ev. et in rH(D). quantalibet lassitudine recreari
defessos, etiam cum obmutuerintobmataerint R1. ommutuerint E., si subiciatur linguae; si
devoretur, vomitionem sequi salutarem.
Diosc. III 2. cfr. eupor. II 4 (38). 58. Rhecomarhecoma Ev(D) rec- VRf.
rhac- d(?)C e Diosc. (ῥᾶ). an rheum (ῥῆον)? adfertur ex iisiis v. his ll.C. quae supra Pontum
sunt regionibus. radix costo nigro similis, minor et rufior
paulo, sine odore, calfacienscalficiens R. gustu et adstringens. eadem
trita vini colorem redditreddita E. ad crocum inclinantem. inlitaillita v.a.S. in inlita E.
collectiones inflammationesque sedat, vulnera sanat, epiphoras
oculorum sedat ex passo, insignitainlita infignita dErv.a. S. (ceterum cfr. § 18). cum melle et
alia liventia ex aceto. farina eius inspergitur contra caco
ëthe et sanguinem reicientibus drachmae pondere in
aqua, dysintericis autemautem VdTfS. om.R. etiam Erv(D). et coeliaciscoleacis V., si febrifebrici R1. careantcareant
Erv(S). -ent r G., in
vino, sinsi VR1d. aliter, ex aqua. facilius teritur nocte antecedente
madefacta. datur et decoctum eius bibendum duplici
mensura ad ruptaruptam E., convolsa, contusiscontusa conuolsis E. (cfr. § 21)., ex sublimi devolutis
. si pectoris sint dolores, additur piperis aliquid
et murrae; si dissolutio stomachi, ex frigida aqua sumitur;
sic etsiue et E. siue v.a.H. in tussiintus v.a.H. vetere acuetere ac RTH. -re a r. siue extra v. purulentis excreationibus, item
hepaticis, splenicissplenicis dErH (-neticis v). expl- r., ischiadicissciadicis VEE.. atat ego et dist.
ad ll.v. reniumrenum dEv.a.S. vitia, suspiria,
orthopnoeastribus ll. v., arteriaearteria V1. -ias V2d. scabritiasex-
cabritias d. -riditas VR. sanat ex passo III obolis
potispotus R1. an pota
ipsa trita? trita aut decoctum eius. lichenas quoque ex aceto
inposita purgatpurgat VREv(S). sanat dTH.. bibitur contra inflationes et perfrictionesperflictiones VR1.,
febres frigidas, singultus, tormina, herpetasherpetas d1TS cum Gronovio. herbet- VR. hesperit- E. esp- r. asperitates d2v., capitis gravitates
grauitatis E., melancholicas vertigines, lassitudinum dolorescolores VR. et
convolsiones.Diosc. III 28. eupor. II 75. 32. Isid. XVII 9, 88. — Circa Ariminum nota est herbaherba d(?)v. heroa Er.om. r.
quam resedamresedeam V. -daem R. vocant. discutit collectiones inflammationesque
omnesomnes Erv. om. r. cfr. § 56.. qui curant ea, addunt haec verbaherba (om. haec) R1. : Reseda,
morbosmorbos v. -bis ll.fJ. reseda; scisne, scisne, quisscisne quis REv. cinae quis V. c in equis d. c in quis T. hichinc R. pulluspullos V(?)v.a.H.
egeritdist.P. radices? nec caput nec pedes habeathabeat VdTfS cum P. -eant Er e corr. v(D).. haec
ter dicunt totiensque despuunt.
Stoechasstoecas Ev.a.C. in insulis tantum eiusdem nominis
gignitur, odorata herba, comacomam VfE. (coma thymi coni. Dal. e Diosc.) hysopi, amara gustu. menses
ciet potu, pectoris dolores levat. antidotis quoque miscetur
.Diosc. IV 71. Celsus II 33 (cfr. Plin. XXI 177 sqq.).Diosc. III 72. —
Solanum Graeci στρύχνονstrychnon v e Diosc. cryxo R. eryxo Vd1E. erixo d2. vocant, ut
tradit Cornelius Celsus. huic vis reprimendi refrigerandique
.— Smyrnionzmyrnion S coll. indice. caulem habet apii, folia
latiora et maxime circa stolones multos, quorum a sinu
exiliunt, pinguiapingula V. et ad& ad (at R) VRTS. ad
d(?)Erv. terram infracta, odore medicatomedicamento V.
cum quadam acrimonia iucundoiucundo C. -de (ioc- V) ll.
-da v. de dictione cfr. XXIV 128., colore in luteum languescente
languescunt ea E., capitibus caulium orbiculatis ut apiiapii ll.v(H). anethi B e Diosc., semine rotundo
nigroquenigroque ego. -gro qui ll. v. -gro quod Bas. ; arescit incipiente aestate. radix quoque
odorata, gustu acri mordet, sucosa, mollis. cortex eius
foris niger, intus pallidus. odor murrae habet qualitatem,
unde et nomen.Diosc. eupor. II 76. 49. nascitur et in saxosis collibus et in terrenis
. usususus ll. v. an uis? eius calfacereexcalfacere d(?)v.a.S., extenuareextenuare ll. v(Brot.). del. H.. urinamurinas E. ruinam V. et menses
cientdist. ego coll. Diosc. eupor. II 49. an exciderunt ipsius decoctum ante aluum? folia et radix et semenet semen ll.TfD. semen v.. alvum sistit. radix collectiones
et suppurationes non veteres, item duritias discutit
inlita, prodest et contra phalangia ac serpentes admixto
cachry aut poliopolio VE. aut melissophyllo in vino pota, sed particulatim
, quoniam universitate vomitionesuomitiones VRdT. -nem Erv. cfr. XXII 153. XXIII 153. XXXIV 120. movet; qua de
causa aliquando cum ruta daturcurata datur V..Diosc. eupor. II 31. 39. 61. 102. 109. 111. I 237. II 13. medetur tussi et orthopnoeae
semen vel radix, item thoracis aut lienisaui lienis V. aut renium
lenium VR1.
lienum d. aut vesicae vitiis, radix autem ruptis, convolsis.
partuspartus REv. raptus r. quoque adiuvat et secundas pellit. datur et ischiadicis
schiadicis RE. scia- V. cum crethmocrethmo d(?)B. cretamo VR (-anio v). chre- E. in vino. sudoressudor est E. cietciet VRdv. creta Er. et ructusructus Erv. om. r., ideo
inflationem stomachi discutit. vulnera ad cicatricem perducit
.ibid. II 63. exprimitur et sucus radiciradici VErG. -cis rTv. utilis feminis et thoracis
praecordiorumque desideriis, calfacit enim et concoquitconcoquid Vd. et
purgatdatur dv.
-to VR. -tū Er.. semen peculiariter hydropicis datur potuipotui ego. -tum VRE. -tu dv. cfr. nota
ad XXIV 148., quibus
et sucus inlinitur. et inin ego et dist. om. ll.v. malagmatemalagmate VEv. -te e G(S). -ta e Rd(?)Brot. e coni. H. cortice arido et ad
obsoniaan obsonia foliis? cfr. Diosc. utuntur cum mulso et oleo et garo, maxime in
elixis carnibus.—Sinonsinon V1dTMurbac. H cum P. simul V2re corr.Ev. (an sison e Diosc. III 57?). concoctiones facit, sapore simillima
piperi. eadem in doloredolorem R1. odore E. stomachi efficax.
Diosc. II 217. (Nicand. ther. 872.) Telephionthelephion VE. porcilacae similis est et caule et
foliisfolii VR.. rami a radice septeni octoniqueet octonique
VE1 (an et octoni qui?). fruticant foliis
crassis, carnosis. nascitur in cultis et maxime inter vites.
inlinitur lentiginilentigini—inlinitur om.E. etet Vv. at d. ad R., cum inaruit, deteriturdete-
ritur V2dTH. deritur V1. deretur R. teritur v.. inlinitur et
vitiligini ternis fere mensibus senis horis noctis aut diei
et ut& ut ego.cfr. XXVIII 90. aut VRd1. om.d2Erv. postea farina hordeacia inlinatur.Diosc. IV 135 (134). Th. H. VII 14, 1. cfr. Plin.
XXII 63. 62. 65. XXVI 87. XXV 135.—Diosc. IV 96. medeturillinitur d(?)v.a.S. et vulneribus
et fistulis.— Trichomanes adianto similesimile vet. Dal. -lis ll.v. est,
exilius modo nigriusqueexilibus modo nigrisque Müller
emend. IV 24., foliis lenticulae, densis, parvisparuis ego e Theophr. amaris ll. v.,
adversisad-
uersis om.E. inter se. decoctum eius stranguriasstrangurias d2v. transg- Er. adstrang- d1. ad-
string- (-uirias V) r. sanat in vino
albo potum addito cumino rustico, liennemlienem ego et dist. coll. Diosc. et
XXII 65. lefum ll.Tf. esum J. collisum S. illitum H. fucus
v. ipsum Müller 1. 1. 25.. cohibet capillos
fluentes aut, si effluxerint, reparat alopeciasque densat tritum
in oleoin oleo et ego coll. Theophr. et
in oleo ll.v. et inlitum. sternumentasternutamenta V2v.a.H. quoque gustatu movet.
— Thalictrumthalictrum S e
Diosc. -ietrum v. -itrum T. -itruum fH. tarittruum (-ithr- d)
Vd. thoaritr- Er. aritthr- R. folia coriandri habet, pinguiora paulo,
caulem papaveris.Diosc. II 185. nascitur ubique, praecipue campestribusin campestribus d(?)v. cfr.
nota ad XXIV 59..
medentur ulceribus folia cum melle.— Thlaspithlaspi f(B1)H e Diosc. -spe (B2)C.
-pse v. ticaspi VR. thic- r.
duorum generum est: angustis foliis, digitali latitudine et
longitudinelongitudine et latitudine Ev.a.S., in terramterrae V. -rra d. versis, in cacumine divisis, cauliculo
semipedalisemen pedali V.lac. ego indi-
cavi cum vet. Dal. excidit fere folliculis. cfr Diosc.dist. J. non sine ramis, .... peltarum speciespecies Vd. semine
incluso, lenticulae effigie, nisi quod infringitur, unde nomen
. flosflos Erv. ad flos VR. at flos dT.an accept
(vel adeptum est). flos? albicat. nascitur in semitis et saepibus. semen
asperi gustus bilem et pituitam utrimque extrahit; modus
sumendi acetabuli mensura. prodest et ischiadicissciadicis VRE. infusum.
potionepotione ego e Diosc. cfr. XXIII 14. potu coni. H do-
nec ll. v. sanguinem trahittrahit coni. H. trahat ll. v., menses quoque ciet, sed partus
necat.Crateuas ap. Diosc. II 185. cfr, Plin. XIX 171. alterum thlaspithlaspi dTfH. -pe C.
thiaspi r. aliqui Persicon napynapy B coll. XIX 171. naps VRd. aps EVerc.
apa v. vocant, latisfatis Vd.
foliis, radicibus magnis, et ipsum utile ischiadicorumschiadicorum V. scia- RE. infusioni
. prodestpro-
sunt ES. et inguinibusinguibus E. utrumqueutrūque Ev. -raque rS.. praecipitur, ut
qui colligatcolliga-
Ere corr. S. -get V(?)J. -git dv. dicat, sumere se contra inguina et contra omnes
collectiones et contra vulnera, una manu tollat.—
Trachiniatrachinia dG. tracit
VRT. thrachi- Er. tragonia v. herba qualis sit, non traditur.Diosc. IV 49. cfr. Plin. XIII 115. credocredo Vdv. -dito Ere corr.
del. D. falsum
falsum et ll. S. et D. et falsum esse v. et promissum Democritidemocriti dv. deincerti r. portentosum esseesse ego. est ll.S. enim est v., adalligatam
triduo absumereadsumere V. lienes.— Tragonisatragonis E. sive
tragion nascitur in Cretaecreta// Vv.a.G. tantum insulaeinsulae dG.
-la r. -la in v. maritimis, iunipiro
similis et semine et folio et ramis. sucus eius lacteus
inin lacteos E.lac. ego indicavi. exciderunt fere medetur
stranguriae. item: cfr. Diosc. cummimcummin V. gummi
d (?)v.a.s. spissatus vel semenuel semel Lugd. Dal. in potioneinpositione Ev.a.S. de mendo
cfr. XXIV 34...... spicula
e corporespicule corpore E. eicit; tunditur recens et cum vinoin uino Ere corr. inlinitur aut
siccaesicca d. farinafarinę E. cum melle. eadem lactis abundantiam facitfacit RdEv.
iacii V1. iaci in V2.
mammisque unice medetur.Diosc. IV 51. cfr. Plin. XIII 116. XXII 39.—Diosc. II 172. cfr. Th. H. VII 7, 1. Plin. XXI 89. — Est etet Erv. om. r. alia herba
tragostragas E2.
-gras E1., quam aliqui scorpion vocant, semipedem alta, fruticosa
, sinesine d(?)B. om. rv(D). cfr. Diosc. et Plin. (an
foliis nullis? cfr. XXV 92). foliis, pusillis racemis rubentibus granigrani ll. J. -no v. (an magnitu-
dine grani vel grani instar? cfr. Diosc.). tritici,
acuto cacuminecacumine B. acu- ll.v., et ipsa in maritimis nascens. huius
racemorumracemorum ego e Diosc.
ram- ll.v. X et XII cacumina tritatria R. ex vino pota coeliacis,
dysintericis, sanguinem excreantibus mensumque abundantiae
auxiliantur.— Est et tragopogon, quemquam d.
alii comencomen v. -mem Ere corr. -me r. vocant, caule parvolargo- (pro paruo) d., foliis croci, radice longa,
dulci, super caulem calice lato, nigro. nascitur in asperis
manditurquenascitur in asperis
manditurque ErD. nasciturque r. nascitur in asperis v. at
cfr. Diosc. ll 172., sine usu.
Th. H. IX 14, 1. 3. Et de herbisde erbis V. dierum d. quidem memoria digna hactenus
accepimus aut comperimuscomferimus E.
conf- r e corr.. in fine earum admoneremonere E. non
ab re iudicamus, alias aliisalias aliis (alii E) RdEH.
alia////// V1. alii V2. aliis alias v. virium aetatesaetatis E. esse. longissimo
tempore durat elaterium, ut diximus, chamaeleon niger20,5
XL annis, centauriumcentau-
rium REv(S). -reum r(?)Lugd. non ultraintra E. XII, peucedanum etet ll. v (S). sex et H.
sex Brot. aristolochia
adVIad VI D. ac ll.v(G). v aut VI B. VI ac S. cfr. Theophr., vitis silvestris anno, in umbra sisi in (Brot.) S e Theophr.si J. om. ll. v. serventur
seruantur d(?)v.a. S.. et animalium quidem exterorumexterorum d(?)vet. Dal. H. cet- rv. cfr. Theophr. nullum aliud
radices aa om.d. nobis dictas adtingit excepta sphondylesphondyle fH. spondile ll.v.
-dyle C., quae
omnes persequitur. genusgenus—est delete voluit Brot. id serpentis est.
Th. H. IX 14, 4. 17,1. 20, 5. Ne illud quidem dubitatur, omnium radicum
vim effectusqueeffectui
quem inuifif rucius V. minui, si fructus prius ematurescantamaturescant E. mat- v.a.S., item
seminum ante radicera-
dice v. -cem ll. propter sucum incisaincisura VR1.. resolvitur
autem omnium vis consuetudine, et desinunt prodesse,
cum opus est, quae cottidiecottidie E. coti- rS.
quoti- v cfr. XXVIII 37. in usu fuere, aequeeaque VR. eque r. quam nocere
. omnes vero herbaeherbe uero hebe R1. vehementiores effectueffecto V. viribusque
sunt in frigidis et in aquiloniisaquilonis VEv.a.C(D).
sicci E. sucis V2, item siccis.
Th. H. IX 20, 5. Suntsunt om.R. et gentiumet gentium dv. ut ge-
V2RE. uice- V1. differentiae non mediocres,
sicut accipimusaccepimus dv.a.S. de taeniistaeniis fS. teneis ll.
tin- v. lumbricisquelubricisque V., inesseinesse Erv. esse VRfS. - et d. Aegypti,
Arabiae, Syriae, Ciliciae populispopulis diuersis E., e diverso Threciaethreciae J. phraec- V1. graec- rv.
thrac- S cum B e Theophr., Phrygiae
omnino non innasci. minus id mirum quam quod
inartice E. confinio Atticae etet om.Ev.a.S. |
bo////eticae V. bolutię d. boeotiaeque v.a.S. Boeotiae Thebanis innascuntur, cum
absint Atheniensibus. quae contemplatio aufert nosaufert nos
v(S). affert nos d. auferinos R. aut ferinos VE. aufert rursus
nos C. ad
ipsorum animalium naturas ingenitasque iishis VD. vel certiores
morborum omnium medicinas. rursusrursus ll.Tv(S). del. C. rerum H. enimenim ll.TH. enimuero v.cum rerumcum rerum ego. eam rem VRED.
ea re dT. ea in re J. omnium rerum S. omnium H. rerum
omnium v. cfr. XXII 117. XXIV 1. XXIX 64. XXVII 8. 2.
(post eam rem inseruit D tractabimus, quandoquidem natura
omnium rerum).
parens nullum animal ad hoc tantum, ut pascereturparceretur R. autaut VRdv(J). ut ES.
alia satiaret, nasci voluitualuit V. inseruit ll. v. an inseuit? artesque salutares inseruit et
visceribusuisceribus ll. v.
an uermibus? cfr. XXX 115. XXIX 92., quippe cum surdis etiam rebus insereretinseruerit v.a.Brot., tumtune VED.
veroeī se R. illa animae auxilia praestantissima ex alia animaalia anima VRdS. animalia (-libus C) alia
ErC. -ma alia v. esse
voluit, contemplatione ante cuncta mirabili.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXVIII
Dictaedictae dv. -ta rS. eranterat V2S. naturaenaturae dv. -ra rS. omnium rerum interinter dErv. -rre R. -rrae V. caelum
ac terramterram Erv(D). -rras rTfS. nascentium, restabantque quaequae Rdv. que V. quaeque E. quaequae D. ex ipsaipfa Erv.
illa r. ima J coll. XII 2.
tellure fodiuntur, si non herbarum ac fruticum tractatatractata dv. -cta Er. -etarent V.
-ctarunt R.
remedia auferrentauferent V. traversostrauersos TES. -sus (ira- V1) V.
transuersos (-sis R1) Rdv. ex ipsis animalibus, quae sanantur
,dist. J. reperta maiore medicina. quidquid VREJ. qui d(?)rv. cfr.
XXIX 15.
(XVII 217. XXXVII 141). ergo? dixerimusdiximus Tv. a. G.
herbas et florum imagines ac pleraque inventuinuenta E. rara ac
difficiliaan difficilia &?, iidemidem VED. tacebimus, quid in ipso homine prosit homini
homini-
que E., ceteraque generaque genera om.E. remediorum inter nos viventia,
cum praesertim nisi carenticarent V. doloribus morbisque vita ipsa
poena fiat? minime vero, omnemque insumemus operam,
licet fastidii periculum urgeatiurgeat R., quando ita decretum est,
minorem gratiaegratia VR. quam utilitatiumutilitatum dv. a. D. cfr. § 59. vitae respectum habere.
quin immo externa quoque et barbarosbarbaras R1. etiametiam Erv (D). om. rS. ritus indagabimus
. fides tantuman tamen? auctores appellet, quamquam et
ipsi consensu propeproprii v. a. G. iudicii istaiudicii ista D. cfr. § 6. 8. XXII 15. praef. 6. 8. -cii (-ci E)
ita ll.v. -cata G. eligere laboravimus potiusque
curae rerum quam copiae institimusinstitumus R. -uimus Er.. illud admonuisse
perquam necessarium est dictas iam a nobis naturas 8,97 sqq.
animalium et quae cuiusque essent inventa—neque 25,89 sqq.
enim minus profuere medicinas reperiendo quamcum (pro quam) V. prosuntprosint R1. possunt Dal.
praebendo—, nune quae in ipsis auxilientur indicari, neque
illic in totum omissaemissa Vd. ; itaquehaec itaque VR1dSJ. haec esse quidem alia,
illis tamen conexa.
Celsus III 23 (p. 114). Pl. iun. 94, 1. cfr. Scribon. 17. Incipiemus autem ab homine ipsum sibi exquirenteexquirente U 593.
-tes RdEv. -tis V.,
inmensa statim difficultate obvia. sanguinem quoquequoque VdErG. om.R. quidem C.
namque v. an quippe? cfr. XXV 59. gladiatorum
uncos posui e coni. S. bibunt, ut viventibusut bibentibus
V1RdTfv. a. G. poculispoculis G. populis ll. (v add. procul sint)., comitiales [morbi],
quod spectare facientes in eadem harena feras quoque
horror est. atad V., Hercule, illi ex homine ipso sorberesorbore E. sobere V. efficacissimum
putant calidum spirantemquesperantemque E. et vivamuiuam D. unam ll. una v. ipsam
anrimam ex osculo vulnerum, cumcum
—11. 12 ferarum om.V1R1d. plagis omnino neomnino ne ego. omne V2Er.
ne G. hunc (vel hoc) ne B. hoc omnium v. ferarum
quidemquidam
V2v. a. B. admoveri oraore E. ori B. mosmos TfJ. mus V1R. mus fas V2.
fas d(?)Erv. sit humanushumanus ll.Tf. -na G. -no B. -nas D (ad me-
dullas referens).. alii medullas
crurum quaerunt et cerebrum infantium. nec pauci apud
Graecos singulorum viscerum membrorumque etiam saporessapore V.
dixere, omnia persecuti ad resigminaresegmina dv. a. J. cfr.
XIII 77 (M). XXVIII 86. unguium, quasi vero
sanitas videri possit feram ex homineferam ex homine om.R.
.... mine rin marg. fieri morboque dignum
in ipsa medicina, egregiamedicinę gratia (-tia egregia v)
dv. a. G., Hercules, frustratione, si
non prosit. aspici humana extaexista V. nefas habetur: quid mandi?
quis ista invenit, Osthaneosthane (P)S. cfr. XXX 8.
ost r. -tane V1RT. -tenta rv. ? tecumcum V2E. enim res eritrestrit E. res rit V2., eversor
iuriseuersosturis V1. -orisurī V2. humani monstrorumquenostrorumque E. artifex, qui primus ea condidisti
, credo, ne tui vitatui uita ego. uita ll. uita tui v. oblivisceretur. quis invenit singula
membra humana mandere? qua coniectura inductus?
quam potestpotest Erv. post VR. pro d. medicinamedicinā V. ista originem habuisse? quis veneficia
innocentiora fecit quam remedia? esto, barbari externique
ritus invenerantinuenerant VRTED. -rint d(?)v. : etiamne Graecisuas graeci Rd. suas fecere has
artesartes v.
-tis VRdS. -tice E. (an suae fecere hos artis?) ?Scribon. 16 extr. Seren. 1019. extant commentationes Democriti ad aliudaliut R.
-ia v. a. D. noxii 5
hominishomines VR. exex dS. e V2G. et r. et ex v. capite ossa plus prodesse, ad alia amici etet om.R1.
hospitishospites VR.. iam vero viui Ervv.ubi r. interempti dente gingivasgingiua Vd.
-uā J coll. XXX 26. sed cfr. XXXII 79. in dolore
scariphariscariphari dS.
-ifari rT. -ificari v. Apolloniusapollimius E. efficacissimum scripsit, Meletos
meletos V1RfS.
-tes dT. miletos V2Er. -tus v. oculorum suffusionessuffusione V. -nē d. felle hominishomines V. sanari, Artemon
calvariain caluaria T. calua B. interfecti neque cremati propinavit aquam e fonte
noctu comitialibus morbis. ex eadem suspendio interempti
catapotia fecit contra canis rabiosi morsusmorsum d. Antaeus. atque
etiam quadrupedes hominehomine P. -nes ll.v. sanavere, contra inflationesinflammationes R1Tf.
bou perforatis cornibus inserentes ossa humana, ubi homo
occisus esset aut crematus, siliginemfuli-
ginem P., quae pernoctasset,
suum morbis dando. procul a nobis nostrisque litteris absint
ista. nos auxilia dicemusdicimus f., non piacula, sicubi lactis
puerperarum usus mederi poteritpoterit VdTErv(H). poffit R.
potuit G., sicubi saliva tactusve
corporis, ceteraque similia. vitamin quidem non adeo expetendam
extendam E. -dendam v. a. G. censemus, ut quoquoquo VR1. modo trahenda sit. quisquis
dist. ego. eses d(?)B. est r., talisan talibus (sc. remediis)? aeque moriere, tamquamtamquam ego. etiam quam VT. etiam cum -rv. obscaenusobscenę R1. vixeris
aut nefandus. quapropter hoc primum quisque in remediis
animianimis ut VR1. -mi ut dT. sui habeat, ex omnibus bonis, quae homini tribuit
natura, nullum melius esse tempestiva morte, idqueidque om.E.
in ea optimum, quod illam sibi quisque praestare possitpoffit VRdTf. poterit Erv..
Ex homine remediorum primum maximae quaestionis
quaestiones R. et semper incertae est, polleantnepolleantne (-tue f) VRdTfS. uale- Erv (D).
cfr. XXIX 11. aliquid verba et
incantamenta carminum. quod si verumuerum hominis E. est, homini acceptum
fierifieri VRTEv (Gron. S).
ferri d(?)C. cfr. VIII 61. XXXIV 138. 142. (aliter II 22.
XII 82. XIX 37. XIV 60). oportere conveniat, sed viritim sapientissimi
cuiusque respuit fides, in universum vero omnibusin omnibus R1. horisoris V. ho-
minis E. horis hominis v. a. G.
credit vita nec sentit. quippe victimasuictimas Ev(D). -ma r.
mā S. caedi sine precatione
non videtur referrereferri E. aut deosaut deos VRdTH. adeo E. nec deos v. rite consuli.cfr. Valer. Max. I 1. praeterea
alia sunt verba inpetritisinperitis R1. -etruis T. -etrantis v. a. H., alia depulsoriisdepulsoriis RdTfH.
-ris V (?)Ev(D)., alia commendationis
commendationis B (-toriis J). -nta-
tionis VRdv. -nes E., videmusqueuidemusque VRdTS. -dimus quae
(quev))Ev(H). -mus C. certis precationibus obsecrassean obsecrare? summos
magistratus et, ne quodne quid Rd(?)v. a. S. verborum praetereatur aut praeposterum
dicatur, de scripto praeire aliquem rursusque
alium custodem dari qui adtendat, alium veroalium uero Ev. aliquē uero dTS. aquam (-ua R) uero VR. praeponi qui
faverefauere VRdTS. -ri Ev. linguis iubeat, tibicinem canere, ne quid aliud exaudiatur
, utraque memoria insigni, quotiens ipsaeipsae—17 quotiens om.VR1. dirae
obstrepentes nocuerint quotiensve precatio erraverit; sic
repente extisextitis R1. -tetis V. adimi capita vel corda aut geminari victimauictum V. -tua R1.
stante.Livius VIII 9, 6–8. X 28, 15.—Dion. Halic. II 69. Valer. Max. VIII 1, 5. cfr. Liv. epit. XX.—Plutarchus quaest. Room. 283. durat inmenso exemplo Deciorum patris filiique,
quo se devoveredeuoluere E.
-orauere V1. -orare V2., carmen; extat Tucciaetuctiae d. Vestalis incesti deprecatio
et p. 280, 1 incesti
deprecatio G. -stae (-ste E) precatio (praec- VE) ll.v., qua usaqua usa Rdv. causa V. qua causa E. aquamquam V. in cribrocibro V. tulit anno urbis DXVIIIIDXVIIII V(?) EJ. DCVIIII Rv. -VIII dT..
boario vero in foro Graecum Graecamquegraecam-
que Erv. -camue (-uel R) r. defossosdefossa VdT. -ss/// R1. autut V.
aliarum gentium, cum quibus tum res esset, etiam nostra
aetas vidit. cuius sacri precationem, quaquia VR1. solet praeire
XVvirum collegii magister, si quis legat, profecto vim carminum
fateatur, omnia eaomnia ea VRdS. ea (et v) omnia EG(D). adprobantibus DCCCXXX annorum
eventibus. Vestales nostras hodie credimus nondum egressa
urbe mancipiamanupia R1. fugitiva retinere in loco precationeprecatione G. -nes R. -ni (praec- E) Er. -nis
(praec- V) rfv. -nibus J., cumcum ll. G. quod v.,
si semel recipiatur ea ratio, et deos preces aliquas exaudire
aut ullisullis
Ev(S). illis rH. moverimouere E. verbis, confitendumconfiteri.dum V. sitsit Erv. sed rT. dedist. S cure Gesnero. tota coniectatione
coniectione VfS..
Prisci quidem nostri perpetuo taliaalia d2. om.d1. crediderecredidere VdTfS. prodi- R(?)Ev(D). cfr. § 27., difficillimumque
diffi-
cillimaque V. -mamque d. ex his, etiam fulmina elicifulmine lici V., ut suo loco docuimus
.Livius I 31, 8. (Peter hist. Rom. fragm. p. 80 nr. 13). L. Piso primo annalium auctor est, Tullumtul-
lium V2.
Hostilium regem ex Numae libris eodem, quo illum, sacrificio
Iovem caelo devocaredeuocauere VR1. conatum, quoniam parumparum om.VE1. rite
quaedam fecisset, fulmine ictum, multi vero magnarum
rerum fatafacta d. et ostenta verbis permutari.Dion. Halic. IV 59–61. Varro 1. L. IV 3. Plutarchus Val. Popl. c. 13 (p. 103). Festus s. v. Ratumena. cum in Tarpeio
fodientes delubro fundamenta caput humanum invenissent,
missis ob id ad sead se RdTH cum Gron. ade Vf. a se Ev. a senatu B (D). legatis Etruriae celeberrimus vates
Olenusolemus R. solenus d. Calenus, praeclarum id fortunatumque cernens,
interrogatione in suam gentem transferre temptavit, scipione
determinata priusdeterminata prius VR1dS. prius
det- Erv (D). cfr. § 32. 97. 144. templi imagineimagini V. -gni r. magni R. in solo ante se:
Hoc ergo dicitis, Romanidictis romanus E. ? hie templum lovis
optimi maximi futurum est, hic caput invenimus?
constantissima annalium adfirmationeadfirmationem R., transiturum fuisse
fatum in Etruriam, ni praemonitiprae-
menti VR1d. a filiofolio V. vatis legatilegati romani Erv. a. S(D). respondissent
: Non plane hic, sed Romae inventum
caput dicimus. iterum idid REv.
in V. hinc d. accidisse tradunt, cum in fastigium
fastidium V. eiusdem delubri praeparatae quadrigae fictiles in
fornace crevissent, iterumet iterum Erv. a. S(D). simili modomo R1d. more T. retentum augurium.
Haec satis sint, exemplis ut appareat, ostentorum vires
et in nostra potestate esse ac, prout quaeque accepta sint,
ita valere. in augurum certe disciplina constat neque diras
nequediras neque om.Vd. ulla auspicia pertinere ad eos, qui quamquequi
quamque RdEv. quicquam quae V. quicumque D. an qui
quamcumque? rem ingredientes
observare seobseruare se Erv(D). -asse rTfS. ea negaverintnega-
uerim Vd., quo munere divinae
indulgentiae maius nullum est. quid? non et legum ipsaruin
in duodecim tabulis verba sunt:Seneca quaest. nat. IV 7, 3. cfr. R. Schöll Legum XII tab. fragm. VIII 7. 26. Macrob. III 9. Plutarch. quaest. Rom. 61 p. 278. Plin. III 65. qui fruges excantass
itexcantassit P. -sset ll.v. a. S., et alibi: quiqui
om.E. malum carmen incantassitincantassit V1RS. -sset V2dErv. (et alibi qui malum
prave iteraveruntVR). ?
Verrius Flaccus auctores ponit, quibus credat in obpugnationibus
ante omnia solitum a Romanis sacerdotibus evocari
deum, cuius in tutela id oppidumad eum VR1. esset, promittiquepromittitque VR. illi
eundem aut amplioremampliorem locum Ervv. a. H. apud Romanos cultumcultumue v. a. H.. et durat
in pontificumponti-
ficium V2. disciplina id sacrum, constatque ideo occultatum
, in cuius deidemum (pro dei) Ve corr. tutela Roma esset, ne qui hostium simili
modo agerent.Theocrit. 2. Vergil. buc. 8, 64 sqq. 71. cfr. Plin. VIII 48. defigi quidem dirismiris V2Ev. a. B. precationibusprecationibus VRdTfS. depr- Erv(D). nemonemo num (pro non) R1.
non metuit. huchoc VD. pertinet ovorumut ouorum rv. a. B., quaequę dS. Que VRT. ut B.om.Ev. exorbuerit quisque
, calices coclearumquecoclearumque exorbuerit quisque VR. protinus frangi aut isdemisdem
VRED. eosd- d(?)B. easd- v. coclearibus
perforari. hinc Theocriti apud Graecos, Catullicatuli V. Calui Unger de
Valgi Bufi poem. p. 287.
apud nos. proximeque Vergilii incantamentorum amatoria
imitatio. multi figlinarum opera rumpi credunt tali modo,
dist. ego. nonmodo non dErv. non (nom V1)
modo V1R. modo V2. pauci etiam serpentes, ipsasipsos Tv. a. G. recanererecanere
ll.TfH. -ntari (inc- G) v. cfr. X 102. et hunc unum
illis esse intellectum, contrahique Marsorum cantu etiam
in nocturna quietequiete iam d. qui
etiam V. quiete etiam R (?)Ev.. iam parietes incendiorum deprecationibus
conscribuntur. neque est facile dictu, externa verba
atque ineffabilia abrogentrogent E. dero- v. a. H. fidem validius anan B. in ll. etiam v. Latina etlatina et ego. -nae E. -ne/// d. -ne V.
-na R (?)v. inopinata
, quaequae ego. et quae ll. v. inridicularidicula v. a. H. videri cogit animus semper aliquid
inmensum exspectans acad (pro ac) V. dignum deo movendo, immo vero
quod numininomini V. imperet.Homerus τ 455. Theophr. ap. Athen. XIV 18 p. 624a.
Apollon. hist. mir. 49. Gellius IV 13. Martian. Cap. IX 926
(p. 314). Cato 160 (cfr. Plin. XVII 267). Varro I 2, 27. dixit Homerushomeros V. profluvium sanguinis
vulnerato femine Ulixenulixen
ErS. -em G. -xe R. ulyxe V. -em v. -yssem d(?)C(H). inhibuisse carmine, Theophrastus
ischiadicos sanari, Cato prodidit luxatis membris
carmen auxiliare, M. Varro podagris. Caesarem dictatorem
post unum ancipitem vehiculi casum ferunt semper,
ut primum consedisset, id quod plerosqueplerusque V. nunc facere
scimus, carmine ter repetitocrete petito R1. -itos d. securitatem itinerumiterum VR1f. aucupari
solitum.
Ovid. fast. I 175. Cic. de divin. I 45, 102.—cfr. Plin. XI 251. Libetlicet Ev. a. H. hanchanc in v. a. H. partem singulorum quoque conscientiaconscientie d. -tiam Ev. a. H.
coarguere. cur enim primum anni incipientisincipientes V(?)ED diem laetis
precationibus invicem faustum ominalmur? curcur Erv. cum d. eum V. reum R. publicis
lustris etiam nominanumina d. victimas ducentium prosperaprospera RdB. -re Vv. pspere E. legimuslegimus RdEv(G). lig- V.
elig- C(S) cum B. ?
cur effascinationibus adorationeadhoratione V. peculiaripeculiare VRE. occurrimus, aliian
aliqui?
Graecam Nemesinnemesim RS. invocantes, cuius ob id Romae simulacrum
in Capitolio est, quamvis Latinum nomen non sit?
Verg. buc. 8, 75. Gels. III 4. cur ad mentionemmentioned dEv. dement- V.
orat- R. defunctorum testamur, memoriammemoria VRd. eorum
a nobis non sollicitari? cur inpares numeros ad omnia
vehementiores credimus, idque in febribus dierumn observatione
intellegitur? cur ad primitias pomorum haec vetera
esse dicimus, alia nova optamus? curcur V2Erv. alia rTf. sternuentesster-
nuentes dTH cum Gron. -tis V1R. -umentis V2Er. -utamen-
tis fv. salutamus
? quod etiam Tiberium Caesarem, tristissimum, ut
constat, hominumhominem R1dTfS., in vehiculo exegisse tradunt, et aliqui
nominec quoque consalutare religiosius putant? quin et
absentes tinnitu aurium praesentirepraesentium Vd. sermones de sede se
re V. de sese dS. receptum
est. Attalus adfirmat, scorpionescorpionem (-phi- R) VR1. visouisori V. si quis dicat
duo, cohiberi nec vibrare ictus. et quoniam scorpio admonuit
, in Africa nemo destinat aliquid nisinisi aliquid VR1. praefatus
Africam, in ceteris vero gentibus deos ante obtestatusobtestatur v. a. S.,
ut velint. naman iam?nam—20 uidemus in § 26 post iudicatur transponenda esse
coni. S. si mensamensa VRdG. mens Ev(D). adsitassit v. a. C. adflicta
sit D., anulumnullum Ev. a. H. ponere translatitium
translatitium Ev(D). -la-
tium dVen. tralatium VR. -titium H. videmus, quoniam etiamquoniam etiam
VRdTJ. quin etiam fH. etiam quoniam E. quoniam v. mutasmutas S cum Ferrario elect. 2, 17. multas ll. G. -tas etiam v. religionesrelegiones V. -ligionesque E. pollere
manifestum est.Plutarch. Numa 14 p. 69. Plaut. Curc. I 1, 69. Posidon. ap.Athen.IV 36 p. 152d.—schol. Aristoph. Vesp. 626. aliusaliis U. an aliquis? (post
alius intercidisse aliqua altero alius terminata coni. S). salivasali-
uamus VR1. post aurempaurem dicito V. digito relata sollicitudinem
animi propitiatpropitiari d.. pollices, cum faveamus, premere
etiam proverbio iubemur. in adorando dextramdextrā dv(S). -tra VE. -teram R(?) Verc. ad osculum
referimus totumque corpus circumagimus, quod in
laevum fecisse Galliae religiosius credunt. fulgetrasfulget trans E. poppysmis
pompismis d. poppimys E.del. v. a. B. adorare consensus gentium est.cfr. Petron. c. 74. incendia inter
epulas nominata aquis sub mensammensam VtfES. -sas Rd(?)G(H). -sis Lugd. -sa v. profusisper-
fusis V. abominamur.
recedente aliquo ab epulis simul verri solum aut bibentebibente v. -tem VRd. uiuente E.
convivaconuiua v.
-am ll. mensammensa E. vel repositorium tolli inauspicatissimum
iudicatur. Servi Sulpicii principis viriuiri om.VR1. commentatio est
quamobrem mensamensa uacua Fer-
rarius. mensa sola coni. S. linquenda non sit, nondum enimenim in VR1d.
pluresplures (sc.
mensae) quam ll.v.(G). plures quam III (aut quattuor uel quin-
que) B. quam convivae numerabantur. nam sternumento
revocari ferculum mensamvemensaue Vd., si non posteapostea si non VR1d. gustetur aliquid
,lac. ego indicavi; exciderunt fere ostenta eius modi ob-
seruare quis spernendum arbitretur. inter dirasdira
v. a. G. habetur. ..... autaut ll. G. del. v. omninoomnia
Ven. inaneinane VRdTVerc. nam E. non G. autem v. esseest dT. ?
cfr. Diog. Laert. VIII 1, 34. haecdist. ego. instituere illi, qui omnibus negotiis horisque interesse
credebant deos et ideo placatos etiam vitiis nostris
reliqueruntliquerunt d.. quin et repente conticescereconticiscere VRS. convivium adnotatum
, setset ego.
est ll.v. cfr. VIII 207. XXIX 77. X 62 et XI 281. non nisi in pari praesentium numero, isqueisque
VRdTH(J). iisque fS. squae E. qua in re v.
famae labor est ad quemcumque eorum pertinens. cibus
etiam e manu prolapsus reddebatur utiqueuti-
que RG. ubi- Vd. ut quae E. atque v. per mensas,
vetabantqueuetebantque R.
-tabantur v. a. G. munditiarum causa deflaredefluere E., et sunt condita
auguria, quidqui R1d. loquenti cogitantive id acciderit, inter execratissima
et p. 285, 1
exagrantissima VR1d., siest si coni. S. pontifici accidat dicisdicis RdTfEH(J). ditis V(?)v(S). causa epulantiepu-
lati Vd.. in
mensa utique id reponi adoleriqueadolorique V. ad Larem piatio est.
cfr. Plin. XVI 194. XVIII 321. medicamenta, priusquam adhibeantur, in mensa forte deposita
negant prodesse. ungues resecari nundinis Romanis
tacenti atque aa REv. om.V(?)dT. digito indicein-
dige VR. multorummulierum D. persuasioneperfuafione ego. pecuniae ll.v. cfr.
§ 260. XIX 187. XXV 10. 94. XXVII 107. XXIX 28. XXXII
21. XXX 115. peculiare D. opinione Hauptius Hermae VI
390 (opusc. III 566). religiosum
est, capillum vero contracontra ErS. -tracti r. -trectari con-
tra v. defluvia acad Vd. dolorescolores d. capitis
XVII luna atque XXVIIII. pagana lege in plerisque
Italiae praediis caveturcauentur d., ne mulieres per itineraperit in ara V. ambulantes
torqueant fusos aut omnino detectosdeiectos d. ferant, quoniam adversetur
idid REv. in V.om.d. omnium spei, praecipue frugum. M. Servilius
Nonianusnonnianus Vf. princeps civitatis nonnon dEv. num r. pridem in metuquid enim metum E. lippitudinis
, priusquam ipse eam nominaret aliusve ei praediceret,
duabus litteris Graecis PA chartamcartam V. inscriptamscriptam E. circumligatam
circumligatis E. (an -to?) lino subnectebat collo, Mucianus ter consul eadem
observationeobserua-
tionem E. viventem muscam in linteolo alboalbo VErv. ob r., hisiis V1R. remediis
carere ipsos lippitudine praedicantes. carmina quidemquidam E.
quaed- v. a. S.
extant contra grandinescardines Vd. contraque morborum genera contraque
ambusta, quaedam etiam expertaexperta G. ex parte ll.
in partus v., sed prodendo obstat
ingens verecundia in tanta animorum varietate. quapropter
de iisde iis RS. deus V. de his rv(D). ut cuique libitum fuerit opinetur.
cfr. Plin. VII 13–15. XXI 78. Strabo XIII 1, 14 p. 588. Cels. V 27, 3. Hominum monstrificas naturas et veneficosuenificos V2. uerif- V1d. benef- E.
aspectus diximus in portentis gentium et multas animalium7,13 sq.
proprietates, quae repeti supervacuum est. quorundam
hominum tota corpora prosunt, utut Erv. om. r. ex iisiis v. his ll. C. familiis,
quae sunt terrori serpentibus, tactu ipso levantlauant E. percussos
suctuvesu-
coue E. modomodo ego. tumodo R. modico rVerc.(G). med- v.
madido ED. tumido rTf. umi- Salm. e tumi- (sc. uulnere) J.
cfr. XI 279., quorum e generegenera (om. e) E. sunt Psylli Marsique et
qui Ophiogenesophiogenes C. -nis RdD.
opioghenes V. oblongenis E. -nes v. vocantur in insula Cyprocypro Erv. paro rTfJ
coll. VII 13 (memoriae lapsum statuens)., ex quaquo Vd. familia
legatus Euagoneua-
gon VRdTH. exa- EG. hexa- v. nomine a consulibus Romae in doliumnidulium V. serpentium
coniectuscon-
tectus VR1. experimentiexperimentis Er. -to R. causa circummulcentibuscircummultibus VR1.
-tis d.
linguis miraculum praebuit.cfr. Plin. VIII 92. 93. signum eius familiae est, si
modo adhuc durat, vernis temporibus odoris virus. atque
eorum sudor quoque medebatur, non modo saliva. nam
in insula Nili Tentyritentyri dTB. -rii E. -ra G. -tiri V1R. -rii v.
-tylii r. -tiluri V2. nascentesnascentes Erv. ascentes V3. centes rT.
gentes J. tanto sunt crocodilis terrori
, ut vocem quoque eorum fugiant, horum omniumn
generum insitainsita ego. in sua ll.v. repugnantia interventum quoque mederi
constat, sicutisicuti drv. -ui E.
-um V. sucū R. adgravari vulnera introitu eorum, qui umquam
qui quam VR1. fuerintfuerit R1. serpentium canisve dente laesi. iidemidem ED. item V. gallinarum
incubitus, pecorum fetus abortu vitiantuitia E. ; tantum
remanet virus ex acceptoex accepto VRdTfS.
exce- Ev. semel malo, utut om.VR1. veneficiuenefici dB. -cii Vr. -cio v. bene-
ficii r. fiant
venena passipassim Ev. a. B.. remedioEmedio R1. est abluiprius ablui d. prius manus eorum aquaque
illa eos, quibus medearismederis E., inspergi. rursus aa om.VR1d. scorpione
aliquando percussi numquam postea a crabronibus,
vespis apibusve feriunturbestiis aspidibusue ferian-
tur E..Apuleius ap. Geop. XIII 8, 6. minus miretur hoc quiquis VR. sciat,
vestem a tineis non attingi, quae fueritfuerit drv. -rint VR. -rat E. in funere, serpentes
aegre praeterquam laeva manu extrahi.
ee om.Ev. a. H. (cum praecedd. iunxit Gron.). Pythagorae
inventis non temere fallerean fal-
lare (ut arbitrere XI 82)?, inpositivorum nominum
hominum Vd. inparem vocaliumocu-
lorum E. -rumue v. a. H. numerum clauditates oculive
orbitatem ac similes casus dextris adsignare partibus,
parem laevis. ferunt difficiles partus statim solvi, cum
quis tectum, in quo sit gravida, transmiserit lapide vel
missililapidem uel missile E. ex iisiis v.
his ll. C., quiqui ll. Dal. quae v (an recte?). III animaliatria ll .v. singulis ictibus interfecerintinter-
ficerint E. -fecerunt VfS.,
hominem, aprum, ursum.Plin. iun. 93, 8. 9. Scribon. 13 extr.—Pausan. V 13, 4. Serv. ad Verg. Georg. III 7. Ovid. met. VI 404 sqq. probabilius id facit hasta velitaris
evulsaeuulsa dErS. -sa e H. sa a v.
euuisa V. eius a R. corporicorpori S. -ris ll. -re v. hominis, si terrain non attigerit; eosdem
enim inlata effectus habethabet
VRdv. agit E.. sic et sagittas corporicorpora r. -re Ev. a. S.
eductasductas E., si terrain non attigerint, subiectas cubantibus
amatoriumamatorum V. esse Orpheus et Archelaus scribunt, quin
et comitialemcomitialem Rv. -le E. -les (commi- V)
rTS. morbummorbū v. -bo Er. -bus R. -bos rTS. sanari cibocibos R1. e care ferae occisae
eodem ferro, quo homo interfectus sit. quorundam partes7,20
medicaemedicae Erv. -cinae rTf. sunt, sicuti diximus de Pyrrhiphyri V. regis pollice, et
Elide solebat ostendiostendit RE. Pelopis os ulnamqueos ulnam ego. ostilnam E. -liam Tr. -liani VEd. os ul-
nae eius J. costa C. -tilla B. hasta v. scapula D cum Gron.eamque eam ego. quam ll. v. eburneam
adfirmabant.—(Naevosneios V. naeuos—18 multi
videntur ad § 28. pertinere ante pagana lege. in facie tondere religiosum habent
etiam nunc multi).—
Plaut. Capt. III 4, 21. Theophr. char. 16 extr. Tibull. I 2, 54. 96. Theocrit. 6, 39. Omninumomnium
ll.v(S). hominum C. vero in primis ieiunam salivam contra
serpentes praesidio esse docuimus, sed et alios efficaces 7,15
eius usus recognoscatusus recognoscat om.E. vita. despuimusdespimus V. comitiales morbos,
hoc est contagiacontraria d.
-iae V. regerimusfegerimus V.. simili modo et fascinationes
repercutimus dextraequedextraque d. de atr- V. clauditatis occursum. veniam
quoque a deis spei alicuius audaciorisauda-
cioris VR1v(S). -res (-tio- E) rTH. petimus in sinum
spuendospuendū V., et iamet iam D.
etiam Erv. om. r S. an etenim (vel multis etiam?). eadem ratione terna despuere precationepreca-
tione U 595. praedic- ll.S. deprec- v(D).
in omni medicina mosmos om.R1. est atquee statuque V. se a atque R1. ita effectus adiuvareadiuuaret Vd., incipientes
furunculos ter praesignare ieiuna saliva. mirummirum VEdv.
rum E.
dicimusdicemus Erv. a. S., sed experimento facile: si quem paeniteat ictus
eminus comminusve inlati et statim expuat in mediamin mediam VRdS. me-
diam in Erv(D). sed cfr. § 78. XXV 18. IX 116. XI 122.
XIII 109. XXI 112.
manum qua percussitpercussit dv. -ssa r., levatur ilico inin ll.TfS.
del. v. percussopercussu f. -ssa E. -ssus a B. -ssis a v. culpaculpa
ll.TfS. poena v. an plaga?. hoc
saepe delumbatalumbata VR1d. quadrupede adprobatur statim a tali remedio
correcto animalis ingressu.Marc. 18, 4.—Plin. iun. 19, 19. Marc. 9, 107. quidam vero adgravant
ictus ante conatum simili modo saliva in manumma-
num S cum vet. Dal. -nu ll.v. ingesta.
credamus ergo et lichenas leprasque ieiunaeieiune E. -no v. a. G. inlituinlita E. adsiduo
arceri; item lippitudineslepitudines VR. matutina cottidie velut inunctione
, carcinomata malo terraemanipulo terrae Gesner.
locus nondum sanatus. an [malo del. ut e dittogr. ficto] terra
ea (sc. saliua) subacta? subacto, cervicisceruici VR. doloresdolore E. -rem v. a. S.
saliva ieiuni dextra manu ad dextrumextremum E. poplitem relata, laeva
ad sinistrum; si quod animal auremaut rem V. intraverit et inspuatur,
exire.Aelian. n. a. IV 22. VII 26.—cfr. Plin. VII 15. Lucret. IV 636. Aelian. n. a. IX 4. Aristot. h. a. VIII 29. Geop. XIII 8, 5. inter amuleta est editae quemque urinaeurina V. inspuereexspuere R1(?).
exp- Ev. a. G.,
similiter in calciamentum dextri pedis, priusquam induatur,
item cum quis transeat locum, in quo aliquod periculum
adierit. Marcion Zmyrnaeussmyrnaeus d(?)v. a. S., qui de simplicibussimplicium coni. Dal. coll. Galeniπερὶ τῆς τῶν ἁπλῶν δυνάμεως. effectibus
scripsit, rumpi scolopendras marinas sputospotu V1R. potu V2. tradit,
item rubetas aliasque ranas, Ofiliusofilius VRED. opi- d(?)H. ophi- v. serpentes, si quis in
hiatum earum expuat, Salpe torporem sedari quocumque
membro stupenteinstupente Ev. a. S., si quis in sinum expuat aut si superioressuperiores ego. -orem RS. -orum r. -or rv(J).
palpebraspalpe-
bras ego. -ram S. -ra ll.v(J). singularem num. Plinius nus-
quam posuit. saliva tangat.Iuven. 10, 41 sqq. Isid. XVIII 2, 6.curtangat cur ego. -gantur Vr. -gatur d(?)Ev(J).
-gant R. -gat S. nonnō et ego. nos dJ. eos r. eo magis D.
nos si v.et haechaec ll.(J). haec et illa B. an hoc (corruptum in
hec)? credamus rite
fierifieri om.VR., extranei interventu aut, si dormiens spectetur infans,
a nutrice terna adspuidespui CFW Müller p. 25. ex-
pui v. a. G. in os? quamquamin os quamquam ego. quamquam illos VRdTH.
quamquam Ev (D). religione eum
tutatureum tutatur coni. H. mutuatur VdT.
utu- R. mutatur ErB. -tat v. tutatur H cum Gron. muta
tuta- J e coni. S. et fascinus, imperatorum quoque, non solum infantium
, custos, qui deus inter sacrasagora E (hic deficiens usque ad § 51
efficaciora). Romana aa dv. om.VRD. Vestalibusmestalibus V. est- R.
coliturcu-
litus VR., et currus triumphantium, sub his pendens, defendit
medicus invidiae, iubetque eosdemeodem R. respicererefpicere -H cum Gron. recipere ll. v.
refip- coni. S. de mendo cfr. § 123(concipere). 264. XXXV 56. similis medicina
linguae, ut sit exorata a tergo Fortuna gloriae carnifex.
Cels. V 27, 1. Pl. iun. 112, 7. 8. Marc. 18, 28. Morsus hominis inter asperrimosasperrimus R. -erimus V. quosquequosque D cum U 597. quo-
que ll.v. numeratur
numerator V1R.. medentur sordes ex auribus ac, ne quis miretur,
etet Vd. etiam R(?)v. scorpionum ictibus serpentiumque statim inpositae, melius
ee v. et ll. ex D. percussi auribus. produnt ita et reduviasreduuias B (J). -ia VRdv. rediuiua TVerc. -iuias Brot. sanari,
serpentium vero ictum contusi dentis humani farina.
Marc. 36, 28. Capillus pueropuero ll.Tfv(S). -rorum C. qui primum decisus est, podagrae
inpetus dicitur levare circumligatus; et in totum inpubium
dist. ego. inpositusinpositus dv.
-tū R. -tu VfS (nusquam alibi a Plinio dictum)., virorum quoque, capillus canis morsibus medetur
ex aceto et capitum volneribus ex oleo aut vino; si credimus
caedimus V. ced- R., ee (corruptum in ae) ego.
ac VdD. hoc R. a v. cfr. § 46. revulso cruci quartanis, conbustus utique capillus
carcinomaticarginomati V1. targ- R.. pueripuer R. qui primus ceciderit dens, ut terram
non attingat, inclusus in armillam et adsidue in bracchio
habitus muliebrium locorum dolores prohibet.Pl. iun. 65, 3–5. 24, 14. Marc. 10, 71. 22, 21. (26,100). cfr. Diosc. eupor. II 111 extr. —Pollex
in pede praeligatusalligatus VPl. iun. proximo digito tumores inguinum sedat
sedit R1., in manu dexteradextra
dv. a. S.duo ll. v. II mediimedi VD. lino leviterliuiter VR. colligati destillationes
atque lippitudineslepitudines VR. arcent. quin et eiectus lapilluslapillus d(?)Bas. cap- rv.
calculoso alligatusquealligatusque TfH. -tus Bas.(D).
-tus qui ll. v. supra pubem levare ceterosceterus VR. dicitur
ac iocineris etiam dolores et celeritatem partus facere;
adicitadicit S. -igit R. -igitur V.
adit id d. addidit v. Graniusgranius v. -nus ll. efficaciorem ad hoc esse ferro exemptum.
partus accelerataccelerat dv.
cel- r. et maset mas ego. ecinos R. hec mos V. hecinos d. hic
mas J. uicinos v. (an lentos vel enectos, ut XXVI 159?)., ex quo quaeque conceperitconciperit VR., si
cinctu suo soluto feminam cinxerit, dein solverit adiecta
precatione, et cinxisseet cinxisse ego. euinx- V. se uinx- r(?)v. eundemeandem v. a. G. et soluturumsoliturum R., atque abierit.
Pl. iun. 32, 9–11.—Diosc. eupor. I 20. Sanguinesanguinis V. ipsius hominis exex om.R. quacumque parte
emisso efficacissime anginamanguinam VR. inlini tradunt Orpheus et
Archelaus, item oraara R. comitiali morbomalo R. conlapsorumcum lapsorum f.
lap- dv. a. S., exurger
eet p. 291, 1 exurgere v. -gueri VRd1.
-gri d2. enim protinus; quidam, si pollices pedum pungantur
purgantur V. eaequeeaeque fS. eae quae V. ę eque R.
eque d. exque iis (his C) v. guttae referanturreferantur dv. cfr. § 25. se fer- V.
sēfer- R. si fer- D cum U 599. in faciem, aut si virgo
dextro pollice attingatatinguat V., hachaec VR. coniecturacontectura V1. context- R. censentes virginesuirginis vet. Dal.
carnes edendassedandas V..Hippocr. aph. 28. Cels. II 1. Scribon. 18. Hippocr.
aph. V 64. Cels. III 23.—Marc. 8, 31. —Aeschineshaec sinaes V. Atheniensis excrementorum
ex crematorum G. cinere anginis medebatur et tonsillistonsillis dv.
consiliis r. uvisquesuuisque V1R. et
carcinomatis. hoc medicamentum vocabat botryonbotrion V..—
Multa genera morborum primo coitu solvuntursoluentur R. primoque
feminarum mense aut, si hochoc dfH. co V. id R(?). non id v. non contigitcontigit ego. efr. vol. III
p. 494. -tingit ll.fH. -tingat v., longinqua fiunt,
maximeque comitiales. quin et a serpenteserpentis R., a scorpionea scor-
pione VRJ. ac sc- d(?)v. & a sc- T. aut S. an a delendum
(vel &)?
percussospercussos dv. -ssus rf. coitu levarileuare VR. produnt, verum feminas venere ea
laedi.—Oculorum vitia fieri negant nec lippireinec
lipiere VR. eos, qui,
cum pedes laventlauent V. leuant R. lauant dv. cfr. § 53 al., aqua inde ter oculosoculus V1. -lis R. tangant.
Inmatura morte raptorum manu strumas, parotidas
paratodidis R., guttura tactu sanari adfirmant, quidam vero cuiuscumque
defuncti, dumtaxat sui sexus, laeva manu aversa.
etet e ligno v. a. S.
fulgore V. ligno fulgure icto reiectis post terga manibusmanus (ortum e manuus) R. demorderi
aliquid et ad dentem, qui doleat, admoveri remedio esse
produnt. sunt qui praecipiant dentem suffirisuffuri VR. dentedentē VR. hominis
sui sexus et eumet eum Vdv. etiam R., qui caninus vocetur, insepulto
exemptum adalligari.Pl. iun. 88, 14. 15. —Terram eex dv. a. H. calvariaaluaria d1. psilotrum esse
palpebrarum tradunt, herba vero, si qua ibi genita sit,
commanducata dentes cadere, ulcera non serpere osseeos se V. ex osse dTv. a. G. hominis
circumscripta. aliiali V1D. alia V2. e tribus puteis pari mensura
aquas miscent et prolibant novo fictili, relicum dant in
tertianis accessua decessu Vf. febrium bibendum. iidem in quartanis
fragmentum clavi aa om.V. an e?
cfr. § 41. cruce involutum lana collo subnectunt
aut spartum e cruce, liberatoque condunt caverna, quam
sol non attingat. Magorum haec commenta suntsunt qui V.an sicuti?, ut
cotem, qua ferramenta saepe exacutaet exacuta VR. sint, subiectam ignariigrari V. migr- R.
cervicalibus dede ll.v. an e (ivel delendum)? veneficiobene-
ficio V. deficientis evocare indicium, ut
ipse dicat, quidquid sit ibi R. sibi datum sit et ubi et quo tempore,
auctorem tamen non nominare. fulmine utique percussumpercussū J. -sso ll.v.
circumactum in vulnus hominem loqui protinus constat.
Pl. iun. 64, 19–23. Marc. 32, 21. inguinibus medentur aliqui liceumliceum VD. -ceu R. -cium d(?)v. cfr. XXIX 114. VIII
196. XI 82; contra § 83. XXIII 125. telae detractum alligantes
novenis septenisve nodis//nodis V., ad singulossin-
gulus R. nominantes
viduamdist. H cum Gron. aliquam atque ita inguiniinguina dv.a.H. adalligantes. liceolicio
dv.a.D. et
clavumclaudu R. aliudve, quod quis calcaverit, alligatum ipsos iubent
gerere, ne sit dolori vulnus. verrucas abolentabolent TS. auo- ll. auellunt v. a vicensima
luna in limitibus supini ipsam intuentes ultra caput manibus
porrectis et, quicquidquifquid VR. adprehendere, eo fricantes.
Marc. 15, 107. clavum corporis, cum cadit stella, si quis destringatdestringat uel Rdv. -atu uel V1. -atur
uel V2. -at uellere D coll. § 61., vel
cito sanari aiunt, cardinibus ostiorumosteorum V. aceto adfusisadfusis v(D).
-sus ll.-so G. cfr. III 24. lutum
fronti inlitum capitis dolorem sedaresedari Vdf., item laqueum suspendiosi
circumdatum temporibus. si quid e pisce haeseriteserit V.inin (scriptum Ī) ego. e Vd. a R.om. v. cfr. § 124. VIII
106. 158. XIX 161. XXXII 13. XXXV 60. XXXVII 105. faucibus, caderecadere VRS. om.dv. demissis in aquam frigidam pedibuspedibus cadere dv.a.S. ;
si vero ex aliis ossibus, inpositis capiti ex eodem vaseuase ll.Tfv(H). osse C.
ossiculis; si panis haereattereat V., ex eodem in utramque aurem
additoaudito VR. pane.
Diosc. I 35. Quin et sordes hominishomines imagines VR. in magnis fecere remediis
quaestusquaestus ego. -tiuo VR. -torum d.
-tuosorum v. (an quaestores? cfr. XV 19). gymnicigymnici ego.
gimnit VR. gymnasia d(?)v. Graecorum, quippe ea strigmenta
molliunt, calfaciunt, discutiunt, conplent, sudore et oleo
medicinam facientibus. volvis inflammatis contractisque
admoventur; sic et menses cient, sedis inflammationes et
condylomata leniunt, item nervorum dolores, luxataiuxtata R., articulorum
nodos.Diosc. I 34. efficaciora adad dv.om. rS. eademeadem VRv. dem d. strigmenta a balneis,
et ideo miscentur suppuratoriissupporatoriis V. medicamentis. nam illa,
quae sunt ee v.
& ll. ex D. ceromate permixta caenocaeno D. coeno ll. v., articulosarticulos Err. -culis Rd.
-colis V. tantumtantum VRdv. quoque Er.
molliuntmollient E., calfaciunt, discutiunt efficacius, sed ad cetera
minus valent.cfr. Aristot. h. a. VII 10.—Diosc. I 36. excedit fidem inpudens cura, qua sordes
virilitatis contra scorpionum ictus singularissingularibus v.a.G. remediiremediis Ev.a.G. celeberrimi
auctores clamantclamant RdEv.
damnant Vf., rursus in feminis quaqua Müller emewd. IV 26. quas ll.v. infantium
alvo editas in utero ipso contra sterilitatem subdi censent;
meconiumme-
coniū dErv. -ian R. metonian V. vocant. immo etiam ipsos gymnasiorum rasereaserere E.
parieles, et illae quoque sordes excalfactoriam vim habere
dicunturdicantur E. ; panos discutiunt, ulceribus senum puerorumquepuerorumque dErv. quoq;rorumque (rar- V) r.
et desquamatis ambustisve inlinuntur.
Eo minusomnis R. omitti convenit ab animo hominis pendentes
pendentis RS. medicinas.cfr. Cels. III 2. I 2. II 14. Hippocr. de offic. med. 17. abstinereabstenere VR. sese VRdTfS.om.ErG(D). a v. cfr. 76. X 155. cibo omni au potu, alias
vino tantum aut carne, alias balneis, cumquid eorum
postulet valetudo, in praesentissimis remediis habetur. his
adnumeratur exercitatio, intentio vocis, unguiungui dErH. -gi VTf. -gue v. uigi R., fricari cumcum ll.v. an
cutis (aut cauta vel curiosa: cfr. XIII 75. XXX 99)? ceterum
cfr. XXXV 97.
ratione; vehemens enim fricatio spissatspissas V., lenislenis R(?)B. -it rv. mollit, multa
adimit corpus, auget modica.Cels. II 15.—cfr. Plin. XXIV 28. XXXI 62. Cels.
III 22 p. 111. II 13. I 3 p. 18. Aristot. ap. Plutarch. quaest.
sympos. VIII 10, 1 p. 734. in primis vero prodest ambulatio
, gestatio et ea pluribus modis, equitatio stomacho
et coxis utilissima, phthisiphthisi v. pithisi r. pthisi E. ptysi d2. pilisi R. -liisi V.
plus d1. et phtisi plus T. navigatio, longislongis—8 mutatio om.VR1d1. morbis locorum
mutatio, item somno sibi mederi aut lectulo etet VRdS. aut Erv (D). rara vomitione
. supini cubituscubitos R1. oculis conducuntcondicunt VR1., atad VD. proni tussibus,
in lateralatere V. adversusaduersus dS. -sum REv(D). ad
usus V. destillationesdestillationes r H. dist- d2Ev. destina- Rd1. dist- V.. Aristoteles et Fabianus
plurimum somniari circa ver et autumnumuernum Ev.a.H. tradunt,
magisque supino cubitu, atadVD. prono nihil, Theophrastus
celerius concoqui dextri lateris incubitu, difficilius a supinis
.Cels. I 3 p. 17. I 4.—cfr. Gels. I 8. solsol VRdfH. solum Ev.
(an solum quoque remedium? cfr. de num. plurali XXVI 16.
XXXI 108. XXXVI 136. 162. XV 43. 73. XVI 136. XVIII
184). quoque, remediorum maximum, ab ipso sibi
praestari potest, sicutisicuti VEv(D). -ut rG. linteorum strigiliumquestrigliumque Vd1. vehementia.
perfundere caput calida ante balnearum vaporationem et
postea frigida saluberrimum intellegitur; item praesumere
cibis etcibis et G. et cibis d. et cibis et rS. cibos et v. interponere frigidam eiusdemque potupotus D. somnos
antecedere et, si libeat, interrumpere. notandum nullum
animal aliud calidos potus sequipotuisse qui V., ideoque non essenofi effe V. naturales
.cfr. Pl. iun. 25, 1.—Cels. I 1 init. mero ante somnos colluerecoluere V2. col-
cere V1. ora propter halitusabitus V.,
frigida matutinis inpari numero ad cavendos dentium dolores
, item posca oculosoculis R. contra lippitudineslepetudines R. certa experimenta
dist. G. sunt,
sicut totius corporis valetudiniualetu-
dini RdEG. cfr. XXII 111. -nē VS. -nis v. inin ll.v(G).
om.fB. iuuari S e coni. Dal. varietate
victus inobservatainobseruata ll.fv(H). obs- G.. Hippocrates tradit non prandentium
celerius senescerecelerius senescere Er2v. senescere sceleris (celerius r1d2.
del.V2) r. extaexta dES (ante celerius v). extra R. et ita V. ; verum id remediis cecinit, non
epulis, quippe multo utilissima est temperantia in cibis.
L. Lucullusl. lucullus Erv. lucullus (-culus V) Vd. uiriculis R. hanc de se praefecturamper-
fecturam E. praefutura V. servoseuo R1. dederat, ultimoque
probroprobrū dT. -bū V. manusmaius v.a.G. inin om.fS. cibis triumphali seniseni RfEG. si V. sede dT. se-
denti v. deiciebaturdeiciebatur VRH. -antur f. dei (del. v) dicebatur Ev.
utebatur dT. deducebatur G. vel
in Capitolio epulanti, pudenda reres dTP. servo suo facilius parere
quam sibi.
cfr. Plin. XXX 31. Pl. iun. 24, 3–5. Marc. 10, 60.—Hippocr. aph. VI 13. Cels. II 8 p. 46. Marc. 17, 45. 44. cfr. Petron. 74. Marc. 17, 43. Sternumentasternuta-
menta dfv.a. H. pinnaa pinna coni. S. cfr. XXIV 38. (an mota
pinna? cfr. XXI 41. 75. 141). gravedinemgrauidinem VRD. cfr. § 130.
XXX 31. XV 87. VIII 129. XX 136. XXI 130. XXIII 10.
XXV 150. emendantemendant E2rv. -at E1. -antes r. et
si quis mulaemulae H. mutae V1Rf. -ta dT. -tare V2Er. muris B.
muco v. nares, ut tradunttradant R1d1., osculo attingatan
et si-attingat delenda ut glossema ex XXX 31 huc illatum?, sternumenta
sternumenta rH. -utamenta
rv(D). et singultum. adab E. ob v.a.S. hoc Varro suadet palmampalmam Rv. -am in rTfD. alternaalterna R(?)G. -tera rTfv(D). cfr. § 59.
manu scalpere; plerique anulum e sinistra in longissimum
dextraedextre Rd.
-terae V (?) C.aut in d (?) v.a.S. digitum transferretransferri E., in aquam ferventemaqua feruente E. manus
mergere. Theophrastus senessenex VR. laboriosius sternuere dicit.
cfr. Cels. I 1 Veneremdamnarae E. damnavit Democritus, ut in qua homo
alius exiliret ex homine. etet dTS. ex r. est v., Hercules, raritas eius utilior.
athletae tamen torpentes restituuntur venere, vox revocatur,
cum e candida declinatdeclinat
—medetur om.E. in fuscam. medetur et lumborum
dolori, oculorum hebetationihabitationi E., mente captis ac melancholicis.
Ovid. met. IX 298 sqq. Adsidere gravidis vel, cum remediaremediū Erv. a. S(D). alicui adhibeantur
adhibeatur Ev.a.S(D)., digitis pectinatim inter se inplexisinplexi VRd. veneficiumbeneficium VdE.
est, idque conpertum tradunt Alcmena Herculem parienteparientem VE. ;
peiuspelus V., si circa unum ambove genua; item poplites alternisalteris Vd.
genibus inponi. ideo haec in consiliisconciliis
VRC(H). ducum potestatiumvepotestiumue R1. -statumue d(?)v.a.J. cfr. § 2. 106.
XXIX 32.67. XXV 4. VII 55 al.
fieri vetuere maiores velut omnem actum inpedientia, vetuere
uetuere dEv. et uere
(-ri R) r. verouero VdTfv(S). reuera R.om.EC. et sacrissacri R. votisve simili modo interesse;Pl. iun. 19, 15–19. Marc. 16, 46. Pl. iun. 29, 13. Marc.
14, 11. Pl. iun. 35, 15–18. capita
autem aperiri aspectu magistratuum non venerationis causa
iussere, sed, ut Varro auctor est, valetudinis, quoniamquo Erv.a.G. cfr. § 65.
firmiora consuetudine ea fierent.—Cum quid oculo inciderit
primo R1., alterum conprimi prodest, cum aqua dextrae auriculae
, sinistro pede exultariexaltari d.
exultare v.a.S. capite in dextrum umerum
devexodiuexo E., invicem e diversa aure; si tussim concitet salivasaliua in RdH. -iuam
(-am in v) Ev. -ibam V.,
in frontemfronte (fon- E) dTEMarc. -te rv. ab alio adflari; si iaceat uva, verticemuerticem VdTfS. cfr. Pl. iun. a uertice R(?)Ev(D). morsu
alterius suspendi; in cerviciumcer-
uicium VRfJ. -cum dTS. -ci Er. -cis v. doloredolore dTEv(D).
-rem rfS. poplitespolitis V1. pollicis V2. fricarifricari S. -re (frigare V)
ll. v(J). aut
cervicem in poplitum;Seren. 636. Marc. 10, 43. cfr. Plin. XXIX 32. pedes in humohumū dT.cfr. XXXI 38; contra X 4. XXVIII 28.
unum f. deponi, si nervi in
hishis om.VR1. cruribusvecruribusque d. tendantur in lectulo, aut, sisi leua E. in laeva parte
id accidat, sinistrae plantae pollicem dextra manu adprehendi
, item e diverso; extremitates corporis velleribusuelleribus
VRdTfS. uel auribus Er. -rium G (uellicatibus add. v). perstringi
contra horroreshorrores (orr- V1. err- R) VRTD. horrores corporis d(?)Erv.
cfr. § 100. XXV 56. XXXI 119 (XXIV 6). sanguinemvesanguinemue v.
-nem r. -nem uel r. narium inmodicummodicum V.,
.... linolac. ego indicavi; ex-
ciderunt fere item circumligari: cfr. Seren. et Marc. vel papyro principia genitalium, femur medium
ad cohibendaacho
ibenda V. urinae profluvia; in stomachi solutionesolune V. pedes
pressaripressari S. -re ll.v(J). aut manus inin om.VR1. ferventem aquam demittidemitti dS. dim- r. -ttere (dem- G) v..—Iam
etet om.VR. sermoniser-
mone VRf. parcipasci R. multis de causis salutare est. triennio
Maecenatem Melissummelissum dTH. -ssium v. -ssimum VRf. messimum r. messium EG. an Melissi iuffu? accepimus silentium sibi imperavisse
a convolsione reddito sanguine. nam eversos scandentesque
ac iacentesciacentes V.
etiac- S. si quid ingruat contraque ictus spiritum
cohibere singularis praesidii est, quod inventum esse animalis8,138
docuimus.Pl. iun. 93, 5–7. Marc. 25, 9. —Clavum ferreum defigeredefigure V. in quo loco
primum caput fixeritdefixerit Erv.a.S. corruens morbo comitiali, absolutorium
eius mali dicitur. contra reniumrenum
Vv.a.S(D). aut lumborum, vesicae
uesicae (uis-VR) VRdEJ. -caeue rS. cae-
que v. cruciatus in balnearum soliis pronospron' E. urinam reddere
mitigatorium habetur.—Vulnera nodo Herculis praeligare
mirum quantum ocior medicina est,cfr. script. hist. Aug. VIII 14, 2. atque etiam cottidiani
cinctuscinctos d. tali nodomodo v.a.C. vim quandam habere utilem dicuntur,
quippedist. J. cum Herculaneumhercu-
laneum VRTEv(J). -les eum d(?)B. prodiderit numerum quoque
quaternarium Demetrius condito volumine etet om.f. quare quaterni
quaternis cyatis E. cyathi sextariive non essent potandi. contra lippitudines
et p. 298, 1 lippitudines Ev.
-nem (lepi- VR) rfH. retro aures fricare prodestpotest V. et lacrimosis oculis
frontem.—Auguriumaugurium—3 mortem om.E. ex homine ipso est non timendi
mortem in aegritudine, quamdiu oculorum pupillae imaginem
reddant.
cfr. Plin. XXIV 72.—cfr. Plin. XXIX 65. Pl. iun. 112, 10.—Marc. 8, 126.—Diosc. II 99. eupor. I 41.—Marc. 9, 23. 106. Diosc. II 99. eupor. I 61. 67. Magna et urinae non ratio solumsolum
om.VR., sed etiam religio
apud auctores invenitur digestaedigesta Ev.a.S. in genera, spadonumspadonum—8 sit Erv. om. r.
quoque ad fecunditatisfecunditatis rv. -ates E. veneficiaueneficia coni. P(J). cfr. XXIV 72.
ben- Erv.a.D. an ueneficiu? cfr. § 59. 102. 181. VIII 130.
165. XXIX 75. XXXII 44. 58.. verum ex iisiis v. his ll. C., quae referre
fas sit, inpubiuminplum-
bium E. puerorum contra salivas aspidum,
quas ptyadas vocant, quoniamquo E.cfr. § 60. venena in oculosoculis R1. hominum
expuant, contra oculorum albugines, obscuritatesoculos ob-
scuritates R., cicatricescicatricem Ev.a.C., to
argemaalgema VRd. argama r., palpebras et cum ervi farina contra adustionescontra adustiones—12 pura om.VR1.,
contra aurium pura vermiculosqueuermiculosue R1., si decoquatur ad dimidias
partes cum porro capitato novo fictili. vaporatio quoque
ea menses feminarum ciet.Diosc. II 99. Salpe fovet illa cumcum Ev. om. rG.
.... oculoslacunam ego indicavi; excidit medi-
camenti nomen, ut melle: cfr. Diosc.oculis d. firmitatis causa, inlinit sole usta cum ovi alboalbo dTS.
-bi r. -bumine C. -bugine v.,
efficacius struthocamelistruthocameli S (-thio- v).
-tocameli (-elli V) VRd. -tochaleli E., binisbidinis E. bufuf V. horisoris V.. hachaec VE. et atramentiaramenti E. liturae
abluuntur. virilis podagris medetur argumento fullonum
, quos ideo temptari eo morbo negant. veteriueterini E. miscetur
ciniscrinis VR1. ostreorum adversus eruptioneseruotiones V. in corpore infantium
et omnia ulcera manantia. eaea ll.v. an et (vel delendum)? exesisexefis Ev.
ex eius r., ambustis,
sedis vitiis, rhagadiisragadiis r. gradis VR. et scorpionum ictibus inlinitur.
Marc. 4, 20.—Diosc. II 99. eupor. II 113. 115.—
Marc. 34, 31. 33. (Diosc. II 99). cfr. Plin. XXIX 65. Pl. iun.
112, 10. Seren. 843. obstetricum nobilitas non alio suco efficacius curari pronuntiavit
corporum pruritus, nitro addito ulcera capitum,
porrigines, nomas, praecipue genitalium. sua cuique autem,
quod fas sitpax sit dT. dixisse, maxime prodest, confestim perfusoperfuso Ev(D). per fe rTH.
caniscarnis E.dist. ego. (an et delendum?).
cfr. Marc. morsumorsui dTH., echinorumqueecinerumque V. spinis inhaerentibus et in
spongea lanisve inposita, aut adversus rabidirabido V). canis morsusmorsum (pro -uuf) R.
cinere ex ea subacto, contraque serpentiumserpen-
tium—8 contra om.E. ictus. nam
contra scolopendras mirum proditur vertice tacto urinae
suae gutta liberari protinus laesos.Cels. I 2. II 4. 5 extr.—Cels. II 7 p. 40. — Auguriaauguri VR. -riū dT. valetudinis
ex ea tradunturtra-
duntur Erv. -dentur VRf. -ditur dT., si mane candida, dein rufaruffa V. sit;
illo modo concoquere, hoc concoxisse significatur. mala
signadist. ego. rubrae, pessimapraes-
sima V. nigrae, mala bullantis. crassacrassa ego. -ssae VdES. et crassae R (?)v., in
quain aqua RdE. quod subsiditsubsidit dv. subdit R. -diz V.
-dita E. -dia r. albumsi album d(?)v. est, significatsignificant VR1. circa articulos aut
viscera dolorem inminere; eadem viridisuiri-
lis Vd. morbum viscerum,
pallida bilis, rubens sanguinislanguidis V1d.. mala et in quain aqua VR1dVen. veluti furfures
atque nubeculae apparent.Cels. II 5 extr.—Diog. Laert. VIII 1, 17. Hesiod.ἔργα καὶ ἡμ. 727 sqq. diluta quoque alba vitiosaultosa V.
ulco- d.
est, mortifera vero crassacrassa dEv. gra- r.om. r. gravi odoreodores VR. et in pueris tennis
ac diluta.—Magi vetant eius causa contra solem lunamque
nudari aut umbram cuiusquam ab ipso respergi. Hesiodus
iuxta obstantiaoptantia V. reddi suadet, ne deum aliquem
nudatio offendat. Osthanesosthanes REH. -nas Vf. uphanes d.
osta- v. Hostha- C. contra mala medicamenta
omnia auxiliari promisit mnatutinismatutinis horis d(?)v.a.S. suam cuique instillatam
in pedem.
Quae exde (pro ex) vet. Dal. mulierum corporibus traduntur, ad
portentorum miracula accedunt, ut sileamus divisadiuisa v. -so VRd. -sos E (?) G. membratim
membratim ego. -tim in ll. v. scelera abortus, mensummesum V. mensium
Rd(?)v.a.S. piacula quaeque alia non
obstetrices modo, verum etiam ipsae meretrices prodidere:
capillicapillis R. si crementur, odore serpentes fugari; eodem nidorenidore VdTS. nito- f. odore rv. 5
vulvae morbo strangulatasstrangulatis VR1d. respirare;init.: Marc. 8, 77. cinere eo quidemquidem eo RdT. meo quid- r., si
in testa sintsit VR. cremati vel cum spuma argenti, scabritias
oculorum acac dErv. af V. & R. prurigines emendariemendat Vd., item verrucas et infantium
ulcera, cum melle capitis quoquequodque V. vulneraulcera VR1. an recte? etet in omnium E. omnium
ulcerum sinus, addito melle ac ture panos, podagras, cum
adipe suillo sacrum ignem, sanguinemsanguinem VREv(D).
-ne d. -nemque C. sistisistit V2. inlitoinlito ll.TfH. illico v., itemitem
ego. et in ll.J. et v. cfr. XXIII 59. XXVII 24. XXVIII
163. XXIX 123.
formicationesinformicationes v.a.C(S). sed cfr.
XXX 72. 120. corporum.
Diosc. II 78. Marc. 27, 68. De lactis usu convenit dulcissimum esse mollissimumque
et in longa febrifebri S. -bre ll.v(D). cfr. § 129. 153.
XXIII 144.161. XXVI 123. XXVII 51. XXXI 128. VII 166.
VIII 202; contra VII 172. coeliacisque utilissimum, maxime
eius, quae iam infantem removerit. et in malaciamalatia V. -litia f.
stomachi, in febribus, rosionibusrosionibus Ev. -busque rTfH. efficacissimum experiuntur
; item mammarum collectionibus cum turetura V., oculo ab
ictuicto VR. cruore suffuso et in dolore aut epiphoraepifora Rd. -iphoris v.a.S., si inmulgeatur
, plurimum prodest, magisque cum melle et narcissi
suco autaut (ut E) turis RdEv.
auctoris V. turis pollinepollinem E., superque in omni usu efficacius
eius(initio) eius VdG. ee Ere corr.
esse eius v., quae marem enixa sit, multoque efficacissimum eius,
quae geminosgeminos V1RdTfH. -nos peperit (-rerit ED)
V2Erv(D). mares, et si vino ipsa cibisque acrioribus
abstineatabstineat Rv. -atur (absten- V1) r..cfr. Marc. 9, 110. mixto praeterea ovorum candido liquore madidaque
maddidat-
que V. additaque S. lana frontibus inposituman inposita, ut § 42. XXIII 38.
XXIX 39. XXX 119? aliter claudicat structura, nisi in lana
scribatur, ut § 67. 218. 239. 246. XXIII 75. 127. XXXIV 121.
cfr. nota ad § 248; praeterea XXIII 44. 67. 75. XXIV 131.
XXVIII 90. XXXI 104. 102. XXII 149. fluctiones oculorum suspendit
. etiametiam ego.
nam ll.v. si rana saliva sua oculumoculorum V. asperserit, praecipuum
estest dEv. et r. remedium, et contra morsum eiusdem bibitur
instillaturquestillaturque
Erv. a. H.. eum, quieum qui (que Vf) VRdTfH. qui Ev. simul matris filiaeque lacte inunctus
in-
unctu r. -ta VR. sit, liberari omniomni om.Ev. a. H. oculorum metu in totam vitam
adfirmant. aurium quoque vitiis medetur admixto modice
oleoopio f. apio dT. aut, si ab ictuabiectu E. doleantdolent Ev. a. H., anserino adipe tepefactum.
si sitsi sit S. sistit ll. si v. odor graviorgrauior sit v. a. S., utut ple E (hic deficiens). plerunmque fit longis vitiis, diluto
melle lana includitur.Diosc. eupor II 156. 153. Scribon. 190. Diosc. eupor. II 149. 151. Cels. V 27, 12.—Diosc. eupor. I 235. et contra regium morbum in oculis
relictum instillaturdatur (pro
ualet) V2. cum elaterio. peculiariter valet potum
contra venena, quae data sintsint VRdxS. sunt rv(D). e marino lepore, buprestibupresti dxS. -tin r.
-raestim V2D. -restique v. presti R. praesti V1. praesertim J.aut etiamaut etiam ego. mutatim V1Rdx.del.V2rv(D). et H.
ut alii J. de iunctura verborum cfr. XXXV 116. XXVI 4 cum
XX 25. (an vero buprestiue aut etiam? cfr. XXVI 1. VII
106)., ut Aristoteles tradit, dorycniodorycnio ego. -nion v. -nū Rd. dorhicnum (orh- V1) V.om.x., et contra insaniam
, quae facta sit hyoscyami potu. podagris quoque
iubent inlini cum cicuta, aliiali dx. cum oesypocum oesypo (-sipo G) Dal. cui mesippo x.
qui mesypo d. cum //epo (sepo V2) V. cum oēpo (= oestpo) F.
cum meepo (esopo r) R. cum hyssopo v. et adipe anserino
, qualiter et vulvarum doloribus inponitur. alvum
etiam sistit potupotu VdTx.
-tum R(?)v., ut Rabirius scribitscripsit dTx., et menses ciet.
eius vero, quae feminam enixa sit, ad vitia tantum in faciein facie rv. omVRd.
sananda praevalet. pulmonum quoque incommoda lacte
mulieris sanantur; cui sisi VdrG. sic R.om. v. admisceatur inpubis pueri urina
et mel Atticum, omnia coclearium singulorum mensura,
vermesuermes ego. cfr. XXII 147. XXIV 18. marmora ll. v. mur-
mura C. animalia J coll. § 37 et XX 259. pura D coll. § 65.
(an harenas renium? cfr. XXI 175. XXII 59. 83. XXV 168). quoque auriumaureum V. eici invenio. eius, quae maremamarem V.
pepereritpepererit ego. cfr. § 72. 139.
XXV 133. XX 29., lacte gustato canes rabiosos negant fieri.
Marc. 8, 43 (166). Mulieris quoque salivam ieiunamieiuna R1. -nae v. a. D. cfr. §35. potentem diiudicant
cruentatis oculis etet D e coni. Brot. et si ll. v. contra epiphoras, sisi Brot. om. ll. v. a. D. (for-
tasse contra epiphoras, margini olim adscripta, pertineant post
madeflant). ferventes
anguli oculorum subinde madefiantmadefiant dxG. -icant V2. -icentur v. -dedi-
ficant V1R., efficacius, si cibo vinoque
se pridie ea abstinuerit. invenio et fasciafascia (fac- d) Rdv. -iam V. -iis Tx. mulieris
alligato capite dolores minui.Solin. 1, 57. post haec nullus est
modus. iam primum abigi grandines turbinesque contra
fulgura ipsa menseense dx. in mense v. a. S. nudatonudato VRdTfzS. -tos r. con-
nudata (-tas v) B. ; sic averti violentiam caeli, in
navigando quidem tempestatesquidam tempestatis R. etiam sine menstruis. ex
ipsis vero mensibus, monstrificis alias, ut suo loco indicavimus
, dira et infanda vaticinantur, e quibus& qui-
bus R. dixisse non7,64 sqq.
pudeat, si in defectus lunae solisvesuae (pro solisue) R. congruatcongruant dx.visuis v.
is VR.om.dx. pestis D. illa, inremediabilem
fieri, non segnius et in silente luna, coitusque
tumtum RG. fum V. fi in dx.
fuos v. maribus exitiales esse atque pestiferos,cfr. Plin. XVII 266. Colum. XI 3, 64. X 357 sqq. Pallad. I 35, 3.
Aelian. n. a. VI 36. purpurampurpuram dv. -ra V1x. fulgora V2re corr. an pur-
puras, ut § 80? cfr. etiam IX 124. XIII 136. XXXI 110.
quoque eo tempore ab iisab iis v. ab his VRC. albis dx. pollui; tanto vim esse maiorem.
quocumquequoque R. autem alio menstruo si nudataemenstruos si nuda R. segetem ambiant
dist. ego., urucasuerrucas R1. eru- v. a. S. et vermiculos scarabaeosque ac noxianoxa V. alia
decidere Metrodorus Scepsius in Cappadocia inventum
prodit ob multitudinem cantharidum; ire ergo per media
arva retectisreiectis S cum P. super dunes vestibus. alibi servatur, ut
nudis pedibus eant capillo cinctuque dissoluto. cavendumcalendum V.
ne id oriente sole faciant, sementivasementiua ego. cfr. XVIII 50. -tia ll.
-tem v. -tim J (sed cfr. XVIII 151. 204). enim arescere, item
novellanouella dTxv(D).
-lle r. -llas G. tactuta tactu V1. prata tactu D. uites (-tis v)
eius tactu G. cfr. § 124. in perpetuum laedilaedi G. leditu (-to V1) VR. -tur
dxv., rutam etrutam et VRG. ut tamen dx. ut v.hederamhederam S. ed-
(-ra r) ll. -ras v., res
medicatissimasmedicatissima R., ilicoilico Verc.(S). il-
lico Rd(?)v. ico V. oli co x. morimaria Vdx..cfr. Plin. VII 64. 65. Solin. 1, 54–56. Isid. XI 1, 141. XVI 2, 1. multa diximus de hacac V. violentia
, sed praeter illa certum est, apes tactis alvariisaluari-
his R. fugere
; lina, cum coquantur, nigrescere; aciem in cultris
tonsorum hebetarihebetari Tv(S). eb- V. ebetare d. hebetescere
R(?)G. ; aes contactu grave virus odorisodoris del. G. accipere
et aeruginem, magis si decrescente luna id accidat;
equas, si sint gravidae, tactas abortum pati, quin et aspectu
omnino, quamvis procul visasuisos R., si purgatio illa post virginitatem
uirginea ae-
tate v. a. H. prima sit aut in virgine aetatis spontespontanea dTv. a. H. manetmanet ego. nam ut V1.
nam V2re corr. v. ut dT. nam et D. (an vero eueniat?)..Diosc. 11 97. bitumen
bitumen V1dTv. ubi femen V2re corr. in Iudaeain iu-
daea v. iudaea in d.om. r. nascens sola hachaec uis Rd. vi superarisuperare Vd. filo vestis
contactaeuestis contactae d(?) v. uesti contecte (-tefte V1. -texte R1) VRan uestis infectae, ut § 83? docuimus. nene drv. nec VRfD. igni quidem vincitur, quo cuncta,7,65
cinisque etiam ille, si quis aspergataspargat VRS. lavandis vestibus, purpuras
mutat, florem coloribus adimit, ne ipsis quidem feminis
malo suo inter se inmunibus: abortusabortum dv. a. S. facit inlituillitu dTS. -tus (inli- V1) rv.
aut si omnino praegnas supergradiatur. quae Laisla-
gis R. et
Elephantiselepatis d. clep- V. inter se contraria prodidere dede om.Rd. abortivoabortiuo vet.
Dal. -iuis ll. v. carbone
ee R(?)B. ac (ortum ex ae) rv. radice brassicae vel myrti vel tamaricis in eo sanguine
extincto, itemque asinas tot annis non concipere,
quotquod V. grana hordei contacta ederint, quaeque alia nuncupavere
monstrifica aut inter ipsaipsa ego. -sas ll. G. se v. pugnantia, cum haec fecunditatem
fieri isdem modis, quibus sterilitatem illa, praenuntiaret
pronuntiaret v. a. Dal. (S)., melius estest om.Vf. non credere.Solin. 1, 58.—cfr. Plin. XXXII 44.—Diosc. II 97.—cfr. Marc. 32 45. Bithusbithus VS. bythus rv. bytus H. Durrachinusdurrachinus J.
dura- r. dira- R. dyra- (-cinus d) r. dyrrha- v.
hebetatahebe-
tat d. eb- V. aspectuaspectus d. specula recipere nitorem tradit isdem
aversaauersas V2. rursus contuentibus, omnemque vim talem resolvi,
si mullum piscem secum habeant; multi vero inesse etiam
remedia tanto malomalo VdfS
(aiunt add. v). magis re corr. : podagris inlini, strumas et parotidas
et panospanos (om. et) Rv. a. D., sacros ignes, furunculos, epiphoras tractatu mulierum
earum leniri; Lais et Salpe canum rabiosorum
morsus et tertianas quartanasque febres menstruo in lana
arietis nigri argenteo bracchiali incluso,Seren. 911. Diotimusdyotinus d. Thebanus
veluel del. v. a. H. omnino vestisuestes V. ita infectae portiunculaportione ulla d.
porciuncullam V1. -ionem ullam V2. ac velacu uel v. a. G.
licioli-
cio C. pelicio VR. pell- dTrv(D). del. B. bracchiali insertoinserto TS cum
Gesnero. -te R. -tae Vv(D). -ta d(?)B. -ta et Müller emend.
IV 26.. Sotirasothira R. obstetrix tertianis quartanisque
efficacissimum dixit plantas aegriaegris VS. subterlini,
multoque efficacius ab ipsa muliere et ignorantisignorantis D cum
U 605. -ti ll. v. ; sic et
comitiales excitari. Icatidasicatidas VRJ. icha- d. icetidas G.
-thidas v. medicus quartanasquartana d. finiri
coitu, incipientibus dumtaxat menstruis, spoponditpopondat R1..cfr. Plin. VII 64. inter
omnes vero convenit, si aqua potusque formidetur a morsu
canis, supposita tantum calici lacinia tali statim metummetu Vd.
eum discuti, videlicet praevalente sympathia illa Graecorum
, cum rabiem canum eius sanguinis gustatu incipere
dixerimus. cinere eo iumentorum omniaomnia ego. -iū ll. v.
cfr. XXVII 18 et XXIV 78. XXVII 96. ulcera sanar7,64
certum est addita caminorum farina et cera, maculas autem
e veste ease ueste eas rv.
-steas V2. eiceaesteneas V1R. eiiciet. Tenias d. non nisi eiusdem urina ablui, cinerem per se
rosaceose
rosaceo rv. sorac- r. mixtum feminarum praecipue capitis dolores sedare
inlitum fronti, asperrimamque vim profluvii eius esse
per seper se RdTH. pro se Vf. primis v. annis virginitate resolutaresoluta VdTf. sol- R(?)v. cfr. § 82. XXIV 24. XXVII 6.
144 al.. id quoquequo v. quod ll. convenit, quo
nihil equidem libentius crediderim, tactis omninoomnimo rv. omni rT. menstruo
postibus inritas fieri Magorum artes, generis vanissimi, ut
aestimare licet. ponam enim vel modestissimum e promissis
eorum, ex homine siquidem resigminare-
segmina R(?)v. a. J, ut infra. cfr. nota ad § 5. unguium e
pedibus manibusque cera permixta ita, ut dicatur tertianae
, quartanae vel cotidianaeuel quo-
tidianae uel quartanae v. a. S. (an quartanaeue uel?). febri remedium quaeri, ante
solis ortum alienae ianuae adfigi iubent ad remedia in his
morbis, quantaquanta
uero R1S. -taue rv. vanitate, si falsum est, quanta vero noxianoxa dv. a. H.,
si transferunt morbos! innocentioires ex his omnium digitorum
resigmina unguium ad cavernas formicarum abiciabici Rdv. ob- V2.
ib- V1.
iubent eamque, quae prima coeperit trahere, correptam
subnecti colloculo V. ; ita discuti morbum.
Haec sunt quae retulisse fas sit, ac pleraqueplereque V.
ex iisex iis (his rD) rv(D).
om. rTS. non nisi honore dicto, reliquareliquid V. intestabilia, infanda,
ut festinet oratio ab homine fugere. in ceteris claritates
animalium aut operum sequemursequimur R. -ueremur r..
Elephanti sanguis, praecipue maris, fluctiones omnes,
quas rheumatismos vocant, sistit. ramentis eboris cum
melle Attico, ut aiunt, nubeculae in facie, scobe paronychia
tolluntur. proboscidispromoscidis V2 (item infra). tactu capitis dolor levatur, efficacius
si et sternuatet sternuat (-utet v) RG.
ext- rT.. dextra pars proboscidis cum Lemnia rubrica
adalligata inpetus libidinum stimulat. sanguissanguinis VR1. et
syntecticis prodest, iocurqueiocurque J e coni. S. -us-
que VfS. iecurque rv. comitialibus morbis.
Pl. iun. 86, 20. Leonis adipesadipes ll.G(J). -dips fS. -deps v. cum rosaceo cutem in faciefaciem VR. custodiunt
custodit fv. a. G(S). a vitiis candoremque; sanantsanant ll.J. ser-
uant sanant G. seruat sanat fv(S). et adusta nivibus articulorumque
articolorem V. tumores. Magorummagnorum VR. vanitasuanitates VR1fv. a. G. perunctis adipe eoeo rv(D). om. rS.
faciliorem gratiam apud populos regesve promittitpromittunt v. a. G., praecipue
tamen eo pingui, quod sit inter supercilia, ubi esse nullum
potest.Diosc. eupor. I 18.—Pl. iun. 88, 19. 20.—Diosc. II 94. similia dentis, maximemaximi T. aad V. dexteradextra G. parte, villique e
rostro inferioreinferiore drS. -ori v. -feri r. promissa sunt. fel aqua addita claritatem
oculis inunctisunctis R1. facit et cum adipe eiusdem comitiales morbos
discutit levi gustuan
gustatu? cfr. XXV 79 et nota ad XXVII 22. et ut protinus qui sumpsere cursucursu Vdv.
gustu re corr. id
digerantdigerunt V.. cor in ciboin cibo dv. -bos r. imbo V.
in bos R. sumptum quartanis medetur; adipsadips (adeps C) cum S. adipe cum r. adipsum Vd.
-ipum R. adest cum v.
cum rosaceo cotidianis febribus. perunctos eoeos VR1. bestiae fugiunt
; resistere etiam insidiis videturuidetur rv.
-entur V2dT. sui dentur r..
Diosc. eupor. I 97. Camelicamelli V. cerebrum arefactum potumque ex aceto
comitialibus morbis aiunt mederi, item fel cum melle potum
, hoc et anginaeang///inae R. ; caudacaulae V. arefacta solvi alvum, fimi cinere
fumi canere V.dist. v. a. D. cfr. Diosc. crispari capillum cam oleo. etet VRdv. ad r. dysintericis prodest
inlitus cinis potusque, quantum III digitis capiatur, et comitialibus
morbis. urinam fullonibus utilissimam esse tradunt
,dist. ego. itemque ulceribus manantibus barbaros servareconstat seruare V2rG Dal.(D). eam
quinquennio et heminis potapota dv.
-tae VJ. -te R. -tam S. ciere alvum; saetassetas (sae- S) e cauda rv. seta
(sed a V1d) secunda Vd. secundo R. e cauda
contortas et sinistro bracchio alligatas quartanis mederi.
Hyaenamhienam V. Magi ex omnibus animalibus in maxima
admiratione posuerunt, utpote cui et ipsi magicas artes
dederintdeder??? R. -runt V2v. a. G. vimque, quaquia R1. alliciat ad se homines mentesmentes V1R. -tis V2r.
-te dv. alienans
alienans ego. -antes R. -antos r. -atus V1.
-atos rv.. permutationespermutationes v. -one V1Rd (de praem.V2rH).
-onis (praem. de) G. sexus annua vice diximus ceteraqueceteraque de rG. -ra quęq; d.8,105
monstrifica naturaena-
turae Vv. -ra rG. eius; nune persequemur quaecumquequaecum/// d. quae cum VTf.
medicinis produntur.Aelian. n. a. VI 22. praecipue pantheris terroriter-
roris VR1. esse traditur
, ut ne conenturconuentus R1. quidem resistere, et aliquidaliqui om.d1. e coriode corio
Tv. a. H.
eius habentem non adpeti, mirumque dictu, si pellespelle VR1.
utriusque contrariae suspendantur, decidere pilos pantherae.
cum fugiant venantem, declinaredeclinantē VR1d. ad dexteram, ut praegressi
praetergressi dTH. hominis vestigia occupent; quod si successerit, alienari
mentemmente dv. a. S. ac vel ex equo hominem decideredecipere Vd. ; atat v.
ut VRd.del.r. si in
laevalaeua (le- V) ll. cfr. VI 99. 145. lae-
uam v. (an vero laeuū, ut VIII 207)? detorserit, deficientis argumentum esse celeremque
capturam, facilius autem capi, si cinctus suos venator
flagellumque inperitans equo septenisinperitas equos
septinis V. alligaverit nodis.Democrit. ap. Marc. 8, 42. (cfr. Diosc. II 96). Marc. 8, 104. mox,
ut estut est drG. aut R. //itē V. autem ut est v. sollers ambagibus vanitas Magorummagnarum V., capi iubent
geminorum signum transeunte luna singulosque propeprope Rv. pro r. pilos
servari; capitis dolori inligatam cutem prodesse, quae
fuerit in capite eius; lippitudinilibidine V. fel inlitum frontibus aut,
ne omnino lippiatur, decoctum cum mellis Attici cyathis
IIItribus ll.v. et croci unciacroci in uncia Vf. inunctum; sic et caligines discuti et
suffusiones; claritatem excitari meliuset
melius T.dist. G. inveterato medicamento
, adservari autem in Cypria pyxide; eodem sanari
argemaargemata d., scabritias, excrescentia in oculis, item cicatrices,
glaucomata verouero Rv. uerum r. iocineris recentis inassatiinassatis ante Vd. sanie cum despumato
melle inunctis. dentes eius dentium doloribus tactu
prodesse vel alligatos numerinumeri (ego. hum- d. um- r) ordine ll.
cfr. § 181. ordine humeros (um- S) v. ordine, umeroruman item umerorum? etet om.TP. lacertorum
doloribuslacertos (pro doloribus) P. ; eiusdem dentes, sed esed e ego.
si de ll.v. sinistra parte
rostrirostri rJ. om. rT. rostri eruti sint v. cfr.
§ 100., inligatos pecoris aut capri pelle stomachi cruciatibus
;Marc. 35, 19. pulmones in cibo sumptos coeliacis veluel ego. om. ll.v. ventriculiuentriculi ego. -lis ll.v. cfr.
§ 105. XXV 78. XXIX 60. 105. XXX 59. 108. cinerem
cum oleo inlitumillitu d. ; nervis medullas e dorso cum
oleo vetere ac felle; febribus quartanis iocuriocur RS. iecur rv. degustatum
ter ante accessiones; podagrispodagri V. spinae cinerem cum lingua
et dextro pede vituli marini addito felle taurino, omnia
pariter cocta atque inlita hyaenae pelle; in eodem morbo
prodesse et fel cum lapide Assioassio G. cfr.
XXXVI 132. asio ll.fv. ;Marc. 8, 175. tremulis, spasticis, exilientibus
et quibus cor palpitet aliquid ex corde coctum
mandendum ita, ut reliquae partis cinis cum cerebro
hyaenae inlinatur; pilos etiam auferri hachac Rdv. a V. conpositione inlita
veluel VT.
aut Rdv. per se felle, evulsis prius quaqua ego. cfr. § 249(ubi). quam Vdv. quos R(?)B. renasci non libeat;
sic et palpebris inutiles tolli; lumborum doloribus carnes
e lumbis edendassedandas V. inlinendasque cum oleo; sterilitatem
mulierum emendariemendare R. oculo cumoculo cum dv. -lorum VR. -lorum cum r. glycyrrhizaglycyrrhiza v. glyceriza r. glize- d. clize- r. et aneto sumpto
in cibo, promisso intra triduum conceptu. contra nocturnos
pavores umbrarumque terrorem unus e magnis dentibus
lino alligatus succurrere narratursuccurrere
narratur V2rG. om. r. prodest v.. suffirifurentes suffiri rS. furentes eodem
et circumligari ante pectuspedes R1. suumfuum VRdTfv. del. rG. cfr. § 169. 179. 213.
218. 261. 263. cum adipe renium aut
iocinere aut pellean felle? cfr. § 192. praecipiunt. mulierimulieribus R1. candida a pectore
hyaenae caro et pili septenisepteni ego. -tem ll.v. et genitale cervicerui fi RG. -uif V. -uicib; d. a
ceruice fi v., si inligentur
dorcadis pelle ee ego. om. ll.v. cfr. XX 215. XXIII 125.
XXXII 74. XXXVII 124. (XXVI 26). collocollae V. suspensa, continere partus promittuntur
; venerem stimulare genitalia ad sexus suosan
ab sexu suo? in melle
sumpta, etiamsi viri mulierum coitus oderint; quin immo
totius domus concordiam eodem genitali et articulo spinae
cum adhaerente corio adservatis constare. hinchinc ll.TfS. hunc rH(J). quem v. spinaespi-
nae ll.Tv(J). ruinae rS.
articulum scitescite ego. siue ll. v. (an vero
excidit nomen ante siue?). nodum Atlantion vocant; est autem primus.
in comitialiumcomitialib; d. quoque remediis habent eum. adipe accenso
serpentes fugari dicunt; maxilla comminuta in anesoaneso ll.H.
aniso v.
et in cibo sumptasumpta om.R1. horrores sedari; eodem suffitusuffitu dv. -to r. -tis R. -ttis V. mulierum
menses evocari. tantumque est vanitatis, ut, si ad bracchium
alligetur superior esuperior e D cum U 608. cfr. § 95. -ori (-opi R1) VRTJ
(praem. e). -oris d(?)v. dextra partedextrae partis rv. a. J. rostri dens, iaculantium
ictus deerraturos negent. palato eiusdem arefacto
et cum alumine Aegyptio calefacto ac ter in ore permutato
faetores et ulcera oris emendariemen-
dari dv. -re r., eos vero, qui linguam in
calciamento sub pede habeant, non latrari a canibus; sinistra
parte cerebri naribus inlita morbos perniciosos
mitigarimitigari v. -re ll. sive hominum sive quadripedum; frontis corium
fascinationibus resistere, cervicis carnes, sive mandantur
sive arefactae bibantur, lumborum doloribus; nervis a dorso
armisque suffiendossufficiendos V. nervorum dolores; pilos rostri admotos
mulierum labris amatorium esse; iocuriocur VS. iecur rTv. in potu datum
torminibus et calculis mederi. namnam
VdTfS. iam R(?)v. cor in cibo potuvepotune V. -tu R1.
sumptumsumptum om.R1. omnibus doloribus corporum auxiliariauxiliare R1., lienem
lienibus, omentum ulcerum inflammationibusinflammationis VR. cum oleo,
medullasdist. H. doloribus spinae et nervorum lassitudini; renium
nervos potospotus R. in vino cum ture fecunditatem restituere ademptam
veneficioueneficiis dT.cfr. nota ad § 65. ; vulvam cum mali Punici dulcis cortice
in potu datamdata V. prodesse mulierum vulvae; adipeadipe a
V2dTS. -pse a V1. -psaea R. -ps r. -pe e v. a lumbis
suffiri parientes difficulter et statim parere; e dorso medullam
me-
dulla V. adalligatam contra vanas species opitulari, spasticis
genitale e maribus suffitu, item lippientibuslipientibus V2R., ruptis, et
contra inflammationesinflationes VTfv. a. G. adversosaduersos ego (an alternos?). seruatos ll.v. feruefactos coni. S. pedes tactutactulae uox V., laevos dexteris
partibus, dexteros laevis; sinistrum pedem superlatumsuperlatu V. parturienti
letalem esse, dextro inlato facile enitiniti d.. membranam
, quae fel continuerit, cardiacis potampo-
tam dv. -ta r. in vino vel in
cibolac. ego in-
dicavi. sumptamsumpta V. contracontra del. rv..... succurreresuccurre R1. ; vesicam in vino
potam contra urinae incontinentiam; quae autem in vesica
inventa sit urina, additis oleo ac sesamissesamis dTS. -mo v. sebamis V.
-anis R. et melle haustamhaustam G. has iam d. asiam r. asiano haustam v.
prodesse stomachistomachi ego. coll. XXIII 142. (XXII 159). melli (supra-
scr.) r. (corruptum ex maci, omisso sto propter esse). om. rv. acrimoniaeacrimoniae C. aegrimonio (egr- V. agr- Rv) ll.v. -niae G
cum B. veteri. costarum primam et
octavam suffitu ruptis salutarem esse; ex spinapina V. verouero om.d. parturientibus
ossa; sanguinemsanguine et sumpto d. cum polenta sumptum torminibus
; eodem tactis postibus ubicumque Magorum infestari
artes, non elici deos nec conloqui, sivesiue (prius) dv. sine r. lucernis sive pelvipelui G. pului V2r. ////ui d. lui r.
pluuiis v. peluibus B. cfr. XXX 14.
sive aqua sive pila sive quoquo Rdv. quod V. alio genere tempteturtemptetur VRfS. -entur d(?)rv. cfr. XIX 22. ; carnes
si edantur, contra rabidi canis morsus efficaces esse, etiamnum
iocur efficacius.cfr. Scribon. 172. carnescarnes v.
-nis ll.S. vel ossa hominis, quae in
ventriculo occisae inveniantur, suffitusuffitu—6 inueniantur V2rv. om. r. podagricispodagricis V2v(S). -ris rH. cfr. § 232. XXV 65. XXXIII 82 et
nota ad XXIII 75. auxiliari;
si unguesunguis V. inveniantur inin om.d.iisiis v. his VRC.
om.d., mortem alicuius capientium
significarisignificare d. ; excrementa sive ossa reddita, cum interematurinterimatur fS. -mitur d(?)v.,
contra magicas insidiasindias R1. pollere; fimum, quod in intestinis
inventum sit, arefactum ad dysintericos valere, potum inlitumque
cum adipe anserino toto corpore opitularicapitulari R1d. laesis
malomalum V1d. medicamento; a cane vero morsis adipem inlitummedi-
camento—inlitum V2rv. om. r.
et corium substratum; rursus tali sinistri cinere decocto
cum sanguine mustelae perunctos omnibus odio venire;
idem fieri oculo decocto. super omnia est, quod extremam
fistulam intestini contra ducum ac potestatium iniquitates
commonstrant et ad successus petitionum iudiciorumque
ac litium eventus, si omnino [tantum] aliquisuncos ego posui. (ali-
quantulum quis v.a.G).
secum habeathabeat RG(D). -bet ad V1d.
-beat ad (at v) V2v. ; eiusdem cavernamcauernam fS. -na in dD. -nas in V2.
-na rv. sinistro lacerto alligatamalligatam r. -ta G(D). religatam rfS. -ta v. an
inligatam (re = n)?,
si quis mulierem prospiciatprospiciat ll.TfS. resp- v., amatorium esse tam praesens,
ut ilico sequatur; eiusdem loci pilorum cinerem ex oleo
inlitum viris, qui sintsunt d. probrosae mollitiaemollitiae S. -iciae R. -icia/// V. -itiei d(?)v., severos, non
modo pudicos, mores induere.
Proxime fabulosusfabulosis V. estest drv. et r. crocodiluscrocodiles VR. -illus r., ingenioingento V. -gens H. quoque
illeillo v. a. H., cui vita in aqua terraque communis. duo enim
genera eorum. illius e dextra maxilla dentes adalligati
dextro lacerto coitus, si credimus, stimulant; canini dentes
febris statas arcent tureture VRG. ut dT.om. v. repleti—sunt enim cavi—ita
ne diebus v ab aegro cernatur quiquinque ll. v. adalligaveritalligauerit d.. idem
pollere ee ego. et Rv. om.r. cfr. XXXII 109. XXVI 116.
(an et uentri?). ventre exemptos lapillos adversus febrium horrores
horrore (orr- V) Vd. venientesuenientes v,
-tis ll.(?)S. tradunt. eademeadem rG. etiam VR. hac etiam dTv. de causa Aegypti perungunt
adipeet adipe RS. aegros suos. alter illi similis, multum infra
magnitudinemagnitudinem v. a. H., in terra tantum odoratissimisque floribus
vivit; ob id intestina eius diligenter exquiruntur iucundo
nidore refertareferta
RdTC(H). farta VS. farcta G cum B. refarcta vel refracta v.
arefacta coni. B. cfr. § 105. ; crocodileamcrocodillea V. vocant, oculorum vitiis utilissimam
cum porri suco inunctis et contra suffusiones vel
caligines.Diosc. II 98. eupor. I 109. inlita quoque ex oleo cyprino molestias in facie
nascentesnascentes d.
-tis VRS. enascenti r. -tes v. tollit, ex aqua vero morbosmorbos rv. om. rf. omnes, quorum natura
serpit in facie, nitoremque reddit; lentigines tollit ac
varos maculasque omnes. et contra comitiales morbos bibitur
ex aceto mulso binis obolis. adposita menses ciet.
optima quae candidissima et friabilis minimeque ponderosa,
cum teratur inter digitos, fermentescens. lavatur ut cerussa
ut cerussa dv. om. r..Diosc. II 98. adulterant amylo aut Cimoliaaut cimolia drv. autem olius V.
aut olias R., sed maxime sturnorum
fimo quisturnorum fimo qui ego(quos J). cfr.
Diosc. sui VRdv. qui rG. sturni quos C e coni. B. captos oryzaorizia V. tantum pascunt. felle inunctis
oculis ex melle contra suffusiones nihil utilius praedicant
. intestinis et reliquo corpore eius suffiri vulva
laboranteslaborantes v. -tis ll.S. salutare tradunt, item velleribus circumdari vapore
eiusdem infectis. corii utriusque cinis ex aceto inlitus
iisiis v. his ll. C partibus, quas secari opus sit, aut nidor cremati
sensum omnem scalpelli aufert.Marc. 25, 40. sanguis utriusque claritatem
visus inunctis excitat,excitat ego. cfr. § 95. (an facit, ut § 90. XXIX 119.
122?). om. ll. donat et; v. dat D cum U 609 (contra Plinii
usum). cicatrices oculorum emendat.
corpus ipsum excepto capite pedibusque elixum manditur
ischiadicis tussimque veterem sanatsanant VR., praecipue in pueris,
item lumborum dolores. habenthabent V2rv. -baf r. etet del.V2. adipem, quo tactus
pilus defluit. hichic v. hoc ll. perunctosperunctus V. -ungi ossa d. (an hoc per-
ungi totos? cfr. § 105). a crocodiliscrocodillus V. tueturtuetur Rv. retur V.
tue d. instillaturque
morsibusossibus d.. cor adnexum in lana ovis nigrae, cuian et cui (vel ut)?
nullus alius colos incursaverit, etet Vdv. ex R. primo partu genitae
quartanas abigere dicitur.
Iungemus illis simillima et peregrina aeque animalia
priusque chamaeleonem, peculiari volumine dignum
existimatum Democrito ac per singula membra desecratum
desecratum Rdv(G). desegr- V. dissecatum B. (an
dissertatum?)., non sine magna voluptate nostra cognitis proditisque
mendaciis Graecae vanitatis. similis et magnitudine est108
supra dicto crocodile, spinaespina d. tantum acutioreac uitio (uitio ac v) menstrua-
tura (recurua- v) dv. a. B. curvatura8,120 sqq.
et caudaecaule d. amplitudineamplitudinem VR. distansdistans d(?)v. om. r. locus nondum sanatus..Gellius X 12, 2. 3. nullum animal pavidius
existimatur et ideo versicoloris esse mutationis. vis eius
maxima contra accipitrum genus. detrahere enim supervolantem
ad se traditur etei (pro et) V. voluntarium praebere lacerandum
ceteris animalibus. caput eius et guttur, si roboreis
lignis accendantur, imbrium et tonitruum concursuscursus Vd. facere
Democritus narrat, item iocur in tegulis ustum. reliqua
ad veneficia pertinentia quae dicitdicunt V2., quamquamtamquam vet. Dal. (sed 'falsa
ideoque nemini nocitara' interpretatus est S). falsa existimantes
, omittemus, praeterquam ubiubi ll. G.
del. v. sub Müller emend. IV 28. inrisu coarguent eumcoarguent eum ego (sc. res
narratae. an potius uel risus?). -guentium VRv(S). -guendum d(?)G. -guentur J. :
dextro oculo, si viventi eruatur, albugines oculorum cum
lacte caprino tolli, lingua adalligata pericula puerperii;
eundem salutarem esse parturientibus, si sitfi fit dG. fiftit r. circa [domum] v.
de mendo cfr. § 249. domi, si vero
inferatur, perniciosissimum. linguam, si viventi exemptaexempta VRv(S). ade- d(?)H. sit,
ad iudiciorum eventus pollere, cor adversus quartanas inligatum
lana nigra primae tonsurae.Gellius X 12, 5. pedem e prioribus
dextrum pelle hyaenae adalligatum sinistro bracchio contra
latrocinia terroresque//erroresque V. nocturnos pollere, item dextram
mamillam contra formidines pavoresque; sinistrum vero
pedem torreri in furno cum herba, quae aeque chamaeleon
vocetur, additoque unguento pastillospastillos VS. in past- R. in past- di-
gerunt d(?)v. eoseos dTv. eos ad VR. (an factos? cfr. XXIV
131. XX 233). in ligneum vasligneo uase v. a. H.
conditos praestare, si credimus, ne cernatur ab aliis qui
idqui id D. quid VR.
qui dv. habeat. armum dextrum ad vincendos adversarios vel
hostes valere, utique si abiectos eiusdem nervos calcaverit
calcauerit ll.G. -rint v. -ris D cum U 610.
cfr. CFW Müller p. 11 et XXV 134. (sed inuenerint XXXII 64). ; sinistrum verouero ego. umerū ll.G. mirum v. del. voluit S. quibus monstris consecret, qualiter
somnia quae velis acac Vdf. et Rv. quibus velis mittanturmittantur d(?)v. -ant r. mittat vet. Dal., pudet referre:
omniasomnia S cum P. ea dextro pede resolvi, sicut sinistro latere lethargos,
quos fecerit dexterdextrum v. a. H.. setset ego. sit VR.
sic dTS. del. v. capitis dolores insperso vino, in
quodist. G. latuslaus V. alterutrum maceratum sit, sanari; si feminissi feminis TJ. feminis ll.G.
-nis. si v.
sinistri vel pedis cinerecinere VRJ. -ri d. -ri si G. -re
si S. misceatur lac suillum, podagricos
fierifieri ll. v. an liberari (cfr. XX 233) vel fanari? inlitis pedibus.Marc. 8, 67. cfr. Plin. XXIX 73.—cfr. Plin. VIII 122. felle glaucomata et suffusionessuffusionis R. corrigi
prope creditur tridui inunctioneiniunctione V., serpentes fugari
ignibusignibus RG. lenibus (ortum ex icnibus) rf. liene v. instillato, mustelas contrahi in aquam coiectoconiecto Rdv. a. J., corpori
corpore v. a. D. vero inlito detrahi pilos. idem praestare narratnarrat VVen.(D).
-rrant rv. iocurio cur (cor V2) VS. iecur rv (ut semper).
cum ranaerana V. rubetae pulmone inlitum; praeterea iocinere
amatoriapropterea iocineri amatori ad id solui V. dissolvi, melancholicos autem sanari, si ex corio
chamaeleonis sucus herbae Heleniaeheleniae J
coil. XXI 159. (XXV 12). hebente dT. beb- R. leb- V1. deb-
V2r. hab- v. del. C. tepente S e coni. H nepenthae U 611
(terminatione falsa). bibatur; intestina et
fartumfartum RH e coni. Dal. farctum T.
faftum f. fartif m V1d. partem V2. fimum v. eorum, cum animal idanimal id rS.
-mal r. id an- v. nullo cibo vivatbibat V. uiuat cum v., simiarum
urina unaurina una ego.
cfr. § 140. 151. 185. (XXV 132.) XXIX 50. XXXIII 93. 84.
XX 21. urinam VR. -na dv. inlita inimicorum ianuaeianuae VRG. fane dT. in-
mane v. odium omnium hominum
his conciliare; cauda flumina et aquarum impetus
sisti, serpentes soporari; eadem medicata cedro et murra
inligataque gemino ramo palmaepalmo Vf. percussam aquam discuti,
ut quaeut quae dv. utq; r. utique V.
uaq; R. intus sint omnia appareant; utinamqueut in aquae (om. eo) V. eo ramo
contactus esset Democritus, quoniam ita loquacitates inmodicas
promisit inhiberi. palamque est virum alias sagacem
et vitae utilissimum nimio iuvandi mortales studio
prolapsumproba ipsu R..
Diosc. II 71.—cfr. Plin. VIII 91. Diosc. eupor. II 96. Ex eadem similitudine est scincus—etet
VdTx. quem R(?)v. quidam
terrestrem crocodilum esse dixerunt—, candidiorcandidiore fv. a. H. autem
et tenuioretenuior dTx. cute. praecipua tamen differentia dinoscitur
a crocodilo, squamarum serieferie RdTH. ferte V. certe x. feta v. a cauda ad caput versauersa Rdxv.
tunsa V..
maximus Indicus, deinde Arabicus. adferuntur salsi. rostrum
eius et pedes in vino albo potipoti R(?)v. -tu rTx. an pota? cfr. CFW Müller
p.8. 9. cupiditates veneris
accenduntacedunt V., utique cumcum om.dTx. satyrio et erucae semine singulis
drachmisduabus ll.v. omniumomnium ll. v. an ocimi (cfr. XX 123 extr. Marc. 33,. 50)
vel alius herbae nomen? ac piperis II admixtis itaita ut v.a.D. pastilli singularum
drachmarum bibanturdist. ego (bibantur pendente a part. cum)..Diosc. II 71. cfr. Plin. VIII 91. per se laterum carnes obolis
binis cum murra et pipere pari modo potae efficaciores
ad idem creduntur. prodest et contra sagittarum venena,
ut Apelles tradit, ante posteaque sumptus. in antidota
quoque nobilia additur. Sextius plus quam drachmae
pondere in vini hemina potum perniciem adferre tradit,
praeterea eiusdemeiusdem ll.v.
lentium coni. Gesner e Diosc. an lentis (corruptum in letisde)? decocti iusdecocto uis V. cum melle sumptum venlerem
inhibere.
Diosc. II 25. Nicand. ther. 566. Est crocodilo cognatiocognatio dxrv. om. r. quaedam amnis eiusdem
geminique victus cumcum Rdxv.
quo V. hippopotamiohippopotamo (hypop- x) dxv.a.D. cfr. nota ad VIII 95)., repertore detrahendidetrahendi VG. tra- rTxfv.
sanguinis, ut diximus, plurimoplurimo VTxS. -mi r(?)v. autemautem ll.v.an inuento? super Saiticamsalticam Vxv.a.B. praefecturam.8,96
huius corii cinis cum aqua inlitus panos sanat,
adips frigidas febres, item fimum suffitu, dentes e parte
laeva dolorem dentium scariphatisscariphatis S.
-ifatis VdxD. -ificatis rv. sacrifi- R. gingivis. pellis eius e
sinistra parte frontis inguiniinguini D cum U 612.
in agmina (agn- x) ll.x. in inguina v. cfr. Diosc. adalligataadalli-
gatam V. venerem inhibet,
eiusdem cinis alopecias explet. testiculi drachma ex aqua
contra serpentes bibitur. sanguine pictores utuntur.
cfr. VIII 137. Peregrinae sunt etet v. om. ll. lynces, quae clarissime quadripedum
omnium cernunt. ungues earum omnes cum corio
exuri efficacissime in Carpathocarphato Vx. insula tradunt. hoc cinere
poto propudia virorum, eiusdemeius-
dem (-demque V2D) -feminarum V2rv. om. rx. aspersu feminarum libidines
li-
bines V2. -bies V1R1. inhiberi, item pruritus corporum, urinaurinę d. -ne x. stillicidia
vesicae. itaque eam protinus terraterrae Vd. -rre x. pedibus adgesta obruere
traditur. eadem autem et iugulorumiugulorum VR (codd. aliquot B) G.ungulorum d. -la-
rum xv (aurium add. B). dolori monstratur
in remedio. hactenus de externis.
cfr. Plin. XI 236. (Diosc. II 75). Nunc praevertemurpraeuertemur S cum Gron.
reue- rv. praeuertens (reue- dx) rx.cfr. § 162. 267. XXX
82. XVI 1. XXXIV 94. ad nostrum orbem, primumque
communia animalium remedia atque eximia dicemus,
sicuti ee Rdxv(S). ae V. de rG. lactis usu. utilissimum cuique maternum. concipere
concipere V2xrVen.(G). confpicere V1R.del. v. nutricesnu-
tricis v.a. G. exitiosum est; hihi (hii V) funt ll. v. an hifcunt (vel aliud verbum
simile)? sunt enim infantes, qui
colostrati appellantur, densato lacte in casei speciem. est
autem colostra prima a partu spongeaspongiosa v.a.J. (cfr. XI 188. XVIII 105.
XXXI 114. XXXIV 120. XXXVI 155). densitas lactis.
maxime autem alit quodcumque humanum, mox caprinum,
unde fortassis fabulae Iovem ita nutritum dixere. dulcissimum
ab hominis camelinumcamellinum V., efficacissimum ex asinis.
magnorum animalium et corporum facilius redditur.Diosc. II 75. stomacho
adcommodatissimum caprinum, quoniam fronde
magis quam herba vescuntur, bubulum medicatius, ovillum
dulcius et magis alitalit Rxv. alii V. ait d., stomacho minus utile, quoniam est
pinguius. omne autem vernum aquatiusuernum aquatius d(?)v.
aquatius (-acius V) uernum rx. aestivo et de novellis
. probatissimum vero quod in ungueung&te R. -guente (ad
marg. -ge) r. haeret nec defluit
; innocentius decoctum, praecipue cum calculis marinis.
alvus maxime solvitur bubulo, minus autemautem om. x cod. Murbac. v. a. H. inflat quodcumque
decoctum.cfr. Plin. XXV 94. XXIV 28. Cels. III 22 p. 112. IV 31 p. 157. usus lactis ad omnia intusin-
tus xcod. Murbac. G. ictus dr. tetus V1R. ictu tetus V2.
utile contusa v. exulcerataexulcerata dxrcod. Murbac. G. eaulocrata
(aul- R) V1R.del.V2. aut luxata v.,
maxime renes, vesicam, interanea, fauces, pulmones, foris
pruritum cutis, eruptiones pituitae poti abpoti ab fS. -ti at F.
-ti// V. -tior dx. pofcit R. poft rG. cibi aut potus v. abstinentiaab-
stinentia Vdxv(S). -tiam RG. (locus nondum sanatus; an posci abstinentia medicaminum ut in sqq.? cfr. XXV 94).
nam utut om.R1. in Arcadiaarcadia G e coni. B. achaia ll.x. -ia v. bubulum biberent phthisici, syntectici,
cachectaeca-
chectae B. -choetae (-te d) dx. -cohetae VR. -coethe f., diximus in ratione herbarum. sunt inter exempla25,94
quiquia si uinum dx. asininum bibendo liberatiliberatis in V. sint podagra chiragraque
chiragraque ego
(-aue v). theragraque V2. -gratiue (-uae V1) V1dx. chera-
graue R..Diosc. II 77. medici speciem unam addidere lactis generibus, quod
schiston appellavere. id fit hoc modo: fictilifictili dxv. -le r. novo fervetferuet Rv. -ro et rx., 5
caprinum maxime, ramisque ficulneis recentibus miscetur
additis totidem cyathis mulsicyathis aceti mulsi B e Diosc., quot sint heminae lactis.
cum fervet, nene B. ni ll.xS. et v. circumfundatur, praestat cyathus argenteus
cumcum v. cum & ll.x.an et cum? frigida aqua demissusdimissus V. ita, ne quid infundat. ablatum
deinde igni refrigeratione dividitur et discedit serum a
lacte.Diosc. II 77. 76. Seren. 133. quidam et ipsum serum iam multomulto
ll.Txv(S). mulfo fH. mufto Dal. potentissimum
decocunt ad tertias partes et sub diu refrigerant. bibitur
autem efficacissime heminis per intervalla, satissatis J. salis ll.xf.
singulis C cum B(G). sanis v. diebusin diebus r.cfr. XX 188.
del. B.
quinaequinae VJ. quine Rd. quinque xv.a.C. quinis G.
usque ad quinas C cum B. an in die non plus quinae? cfr.
Diosc. ; meliusmelius RdxG. illius V. (a potu illius solitis man.
Dal. v). a potu gestari. datur comitialibus, melancholicis
, paralyticis, in lepris, elephantiasi, articulariis morbis
.Diosc. II 77. eupor. I 205. II 53.—Diosc. II 77. Cels. V 27, 12. infunditur quoque lac contra rosiones a mledicamentis
factas et, si urat dysinteria, decoctum cum marinis lapillis
aut cum tisana hordeacia. item ad intestinorum rosiones
bubulum aut ovillum utilius. recens quoque dysintericis
infunditur, ad colum autem crudum, item vulvae et propter
serpentium ictus potisvepotisue ll.xH. phthisicis v. pityocampispityocampis J.
cfr. XXIX 95. -pes Tf(?)B (phyto- v). pytoscampis (ytos rin ras.) R. potioc- (-pes d) Vdx., buprestibuprestis T(?)v.a.J., cantharidum
aut salamandrae venenis,Diosc. IV 84. eupor. II 148. Scribon. 179. Seren. 1071. 526.—Diosc. eup. II 161. 163. 164. Diosc. II 77. Marc. 14, 56. (cfr. Cels. III 22 p. 112). privatim bubulum iisiis v. his ll. C., qui Colchicum
colchicum J. -con B. cholicum ll.
colostrum v.a.B. biberint ant cicutam aut dorycnium aut leporem
marinum, sicut asininum contra gypsum et cerussam et
sulpur et argentum vivum, item durae alvo in febri. gargarizatur
gargariziatur V.dist. ego. quoque faucibus exulceratis. utilissime et bibitur
ab imbecillitate vires recolligentibus, quos atrophosatrophitos R. -pos r. vocant,
in febri etiam, quae careat dolore capitis. puerispueris om.R1. ante
cibum lactis asininiasinino R. heminam dari aut si exitus cibi rosiones
sentirentsentiret V. -iant dxv.a.G., antiqui in arcanis habuerunt, si hoc non
essetesset RTv. esse V. est e d.
est x., caprinicaprini RdH. e caprino VTx (v praem. habuerunt)..Scribon. 132. Diosc. II 78. Cels. III 22 p. 112. IV 16.—Diosc. II 77. eupor. II 38.—Diosc. II 78. bubuli serum orthopnoicis prodest ante
cetera addito nasturtio. inunguntur etiam oculicauli V. in lactisin latis V1. illatis V2.
heminashemina (em- x) dx.
-nis v.a.S.quattuor ll.v. additisadditis Tv. -ti V1dx. -t,// R. -ta V2r. sesamaesesamae TC.
-mi v. samiid Rdx. sami// V1. semi V2r. drachmis IIII tritis in lippitudine
in id iam V.. caprino lienes sanantur, post bidui inediam tertiotercio x. tertia Rd(?)v.a.S.
die hedera pastis capris, per triduum poto sine alio cibo.
lactis ususlacti su-
cus Vd. -tis succus x. alias contrarius capitis doloribus, hepaticis,
splenicissplenicis VdTxrv(H). -neticis C.
om.RDal., nervorum vitio, febres habentibus, vertigini
praeterquam purgationis gratia, gravedinigrauedini Rv. om. rx. (gratia om. v.a.B)., tussientibus,
lippis. ovillumouillum coni. H e Diosc. sui- ll.xv. utilissimum tenesmo, dysinteriae; nec non
phthisicisdist. ego. hoc et mulierismulieris ego. cfr. Diosc. II 78 et § 75. 243. XXIX 42 al.,
de mendo XXVII 63. -res VRf. -ri G. -ribus dTxv(H). an
vero muliebre, ut XXX 118? saluberrimum qui dicerent
fuerunt.
Diosc. II 80. cfr. Hippocr. de morb. IV 20. Diosc. II 79. (Herodot. IV 2). De generibus caseorum diximus, cum de uberibus
singulisque membris animalium diceremus. Sextius eosdem11,240 sqq.
effectus equino quos bubulo tradit; hunchunc RdG. hoc V. hos xv. vocantuocant drG. -at rxv. hippacen
hyppacen Vx.. stomacho utiles qui non suntsint G. salsi, id est recentes.
veteres alvum sistunt corpusque minuunt, stomacho in-
utilioresinutiliores D cum U 614.
uti- ll.v. ; et in totum salsa minuunt corpus, alunt mollia.
Pl. iun. 29, 15. Marc. 19, 56.—cfr. Diosc. eupor. II 49. caseus recens cum melle suggillata emendat, mollismollit fS. alvum
sistit, sedatsedatque fS. tormina pastillis in vino austero decoctis
rursusque in patina tostis cum melle. saprum vocant qui
cum sale et sorbis siccis e vino tritustritis V. potusque medetur
coeliacisdist.
ego.. genitaliumgenitalium rv. -libus (ortum ex -liuuf) rx. carbunculis caprinus tritus inpositus,
itemidem Vx. acidus cum oxymelite maculis in balineobalneo dx. inlitus oleo
interlinitur.
cfr. Plin. XI 239. Hippocr. de morb. IV 20. Diosc. II 81. E lacte fit et butyrum, barbararum gentium
lautissimus cibus et qui divites a plebe discernat. plurimum
e bubulo—et inde nomen—, pinguissimum ex
ovibusan ouillo?dist. ego. fit etfit et ll.
et x. fit et ex v. caprino, sedfed ll.v. an et? hiemehieme R(?)v.
hi Faxe V. in faxe dTx. calefacto lacte, aestate
expresso tantum, crebro iactatuiactato V. in longis vasis angusto
foraminean sub delendum (vel sed)? cfr. § 146. spiritumspiritu V. accipientibus sub ipso ore alias praeligato
. additur paulumpaulum Vfv(S).
-lulum rG(D). (paululum non legitur nisi IV 1. VII 48, de
tempore dictum). aquae, ut acescataccescat V.. quod est maxime
coactum, in summo fluitat;Diosc. II 81. id exemptumexemplum R. additoquoacto R. -agulum r.locum transponendo emendare conati sunt Dal.,
Beckmannus, alii. addito—relicum parenthesi complexus est
Müller emend. IV 30. sale
oxygalaoxygalla (oxig- x) Vdx (item infra).uocatur dTxH. appellant. relicumreliqua v.a.H. decocunt in ollis; ibi quod
supernatatan supernatet? cfr. XXIX 35. supernatat tollunt
Müller 1. 1., butyrum est, oleosum natura. quoqua R. quod rv.a.G. magis virus
resipitrespuit (Vinc. Bellov.)
v.a.G., hoc praestantius iudicatur. pluribus conpositionibus
miscetur inveteratum. natura eius adstringere, mollire
, replere, purgare.
cfr. Colum. XII 8.—Donat. ad Terent. Hecyr. I 2, 60
Serv. ad Verg. Aen. IV 458. (Isid. IX 7, 12). Oxygala fit et alio modo, acido lacte addito in
recens, quod velintuelint ego. ue... (reliquis margine abscisis) r.
inm VR. in dx. uelis G. dum v. (fortasse nonnulla ex-
cidernt, ut quodue aliud cogat: cfr. Colum.). acescereacescere RdxG
(-scit v). arcesc- V. inacescere H (a Plinio nusquam alibi
usurpatum, sed cfr. potius § 133. XX 147. VII 64. XVIII
77 al.)., utilissimum stomacho. effectus
dicemus suis locis.
Proxima in communibus adipiadipis et (9) suilli G. laus est, sed maxime
suillo, apud antiquos etiam religiosiusreligiosius ll.H(J). -si G.
-sus erat f(?)v(S).. certe novae
nuptae intrantes etiam nuncetiam nunc ego. -um ll.v. sollemne habent postes eo
attingereat-
tinguere coni. J coll. § 142.. inveteratur duobus modis, cumcum ll.xJ. aut cum d(?)v. (an
aut? cfr. § 229. XXIX 60). sale aut sincerus
; tantotanto ll. tanto utilior
quanto v. sed cfr. § 78. XXIX 13. 107. XXXI 46. XXIII
157. XVII 250 al. fitfit dx. fit VRv. utiliorutilior r. uectior R.
uetuftior rv.. axungiam Graeci etiam appellavere
iamiam (= nunc) V1RdTH(J). tam x.
eam V2D. eum G. del. v(S). in voluminibus suis. neque est occulta virium
causa, quoniam id animal herbarumherbarum drv. -rum
causa V R x f (falso iterantes). radicibus vescitur;
itaque etiam fimo innumeri usus. quam ob rem non de alia
loquemurloquemur ll.Txv(S).
-uimur rG. [sue]uncos ego posui (sue glossema est ad femina). quam
e sue anonymi ap. B. D cum U 615.. multo efficaciorefficacior e J. -ore
VRv(S). -or est dTxH. e femina etest (pro et) D cum U. quae non
pepereritpepe-
rerit ego. -perit ll.v. cfr. § 75., multo vero praestantiorpraestantior xv. -ore ll. in apris essedicituresse dicitur ego (et dist.). est igitur ll.S. est v. (an intelle-
gitur, ut § 55. 146. 159. XXV 93. XXIII 106. 120 al.?).
usususus igitur v.a.S. axungiae adest ad v.a.D. emollienda, excalfacienda, discutienda
purgandaque.(Diosc. II 94). Pl. iun. 87, 13. 14. medicorum aliqui admixto anseris adipe
taurorumque sebo et oesypo ad podagras uti iubent; si
vero permaneatpermaneat G.
-net ll.Txfv(H). dolor, cum cera, myrto, resina, pice. sincera
an uel delendum (aut uel igni uel)? axungia medetur ambustis vel nive, pernionibuspernicionibus V2 autem
cumcum rv. om. rx. hordei cinere et galla pari modo. prodest et confricatis
membris, itinerumque lassitudines et fatigationes
levat. ad tussim veterem recens decoquitur quadrantis
ponderetribus ll.v. in vini cyathis III addito melle.Marc. 16, 71. vetus etiam
phthisisphthisis RS. -sin in v. ptisis x. ptysis d. pthisicis V. pilulis sumpta sanat, quae sine sale inveterata est.
omnino enim non nisi ad ea, quae purganda sint aut quae
nonnon om.dx. sint exulcerata, salsafalfa man. Dal. G. falf...(reliquis margine
abscisis) r. callica Rdx. gall- VTf. et calida v. recipiturrecipitur
VdTxfv(S). cap- R. petitur G.. quidam quadrantes
axungiae et mulsimulfi v. multis.ll in vini cyathis ternisternis VRfS(D)....us r. tribus dxv(J). decocunt contra
phthisisptisis x. ptysin d., quartoquanto V. quintoque v. a. H.quarto— quoquequeque x.om. v.a.H. die picem liquidam in ovo sumi
iubentiubent pro glossemate habit S coll. XXIV 40. sed cfr.
Marc. 16, 67. an die et picem?. circumligaturcircumligatur VTxfS.
-tis r(?)v. etet om.df(?)v.a.S. lateribus, pectoripectori ego. -ris VdTxfS.
-ribus R(?)v (praem. et) D., scapuliset scapulis v.a.D. eorum,
qui phthisimphthisin
rv.a.S. -sem R. ptisim x. pthysim d. sentiunt, tantaque est vis, ut genibus etiam
adalligata redeat in os sapor eamque expuere videantur.
cfr. Marc. 19, 40. e sue, quae non pepereritpepererit xG.
-perit ll.fv(H). cfr. § 136., aptissime utuntur, ad cutem
mulieres, contra scabiem vero quivisquiuis RG. qui uix Vd.
quouis xv. admixto iumentorum
sebo pro parte tertia et pice pariterquepariterue Vf. subfervefactis.
sincera partus in abortun vergentes nutritnutrit dxv. -trū V1R.
-triunt D. nytru V2. an munit? cfr. XV 86. collyrii modo
subdita. cicatrices concolores facit cerussa admixta vel
argenti spuma, atad V. cum sulpure unguiumadunguium VR. (an & ung-?). scrabritias emendat
. medetur et capillocapillo dxv.
-llos V1R. -ilis V2D. fluentifluentibus V2D. et ulceribus in capite
mulierum cum gallae parte quarta et infumata pilisfills V. -liis f. oculorum
. datur et phthisicis unciatim cum vini veteris hemina
tres ll.v. decocta, donec III unciae eex dTx. totococto R1. restent; aliqui et
mellis exiguum adiciunt.Pl. iun. 81, 19. (Diosc. II 94). panispanos sanat man. Dal.v.a.G. inliniturillinitur rG. inlito V. illi- rTx. -ta v. an inlita sc.
medetur (suppl. e v. 3)? cum calce, item
furunculis duritiaeque mammarum. rupta et convulsaet conuulsa et spasmata rv.
om.rx. et
spasmata et luxata sanat, clavos et rimas callique vitia
cum helleboro albo, parotidas admixta farina salsamentariaesalsamentariae RG. -ria rxfv (praem. e).
testaetesta v.a.G., quo genere proficit et ad strumas. pruritus et
papulas in balineobalneo dxv.a. G. perunctisperunctos V. tollit, alioque etiamnum modo
podagricis prodest mixto oleo vetere, contrito una sarcophago
lapide et quinquefolio tusotusa
Vdxv.a.G. in vino vel cum calce
autcalce aut VRdTx. calce uel rv. cum cinere. fitfit ego.
facit ll.xv. et peculiare emplastrum LXXV $X$$X$ om.dTxv.a.Gron. inRras. ponderi
ponderi
ll.TH. -re xv. pondo C. cc xv. centum ll. (?)C. spumae argenteae mixtis, utilissimeutilis-
sime Vx. -ma Tf. -mum r(?)v. contra ulcerum
inflammationesdist. ego. adipe verrino. etet om.dTxH. inungui putant utile,
quaeque serpant inlinereinlinere VS. -nire Rdxv. an inlini? cum resina.Diosc. II 94. antiqui axibus vehiculorum
perunguendis maxime ad faciliorem circumactum
rotarum utebantur, unde nomen, sic quoque utiliutile R. medicina
cumdist. ego. illa ferrugineferugine VVen. rotarum ad sedis vitia virilitatisque et
per se axungiaaxungia ego. -ncia V.
-ngia et Rdx. -ngiae D. -ngiam v. fortasse ut per se. an
vero et per se axungia est (pro et) ut glossema delenda sunt?.Diosc. II 87. 94. medici antiqui maxime probabant renibus
detractam exemptisque venis aqua caelesti fricabant crebro
decoquebantque fictili novo saepiussaepius Rv. saeius V. seuius dT. semius x., tum demum adservantes
. convenit salsam magis mollire, excalfacere, discutere
, utilioremque esse vino lotam. Masurius palmam
lupino adipi dedissead-
dedisse V. antiquos tradidit. ideo novas nuptas
illo perunguere postespotest V. solitas, ne quid mali medicamenti
inferretur.
Diosc. II 89. Quae ratio adipis, eadem in iisiis v. his ll.C., quae ruminant,
sebi est, aliis modis, non minoris potentiae. perficitur
omne exemptis venis aqua marina vel salsa lotum, mox in
piladist. ego
cumx.cfr. Diosc. et § 142. tusum aspersa marina crebro; postea coquitur, donee
odor omnisomne om.R(?)H. aboleatur, mox adsiduo sole ad candorem reducitur
.Diosc. II 90. a renibus autem omne laudatissimum est. si
vero vetus revocetur ad curam, liquefieri prius iubentiu-
bent prius dx.,
mox frigida aqua lavari saepius, deindeinde dx. liquefacere adfuso
vino quam odoratissimo. eodemque modo iterum ac saepius
cocuntcogunt xv. a. G., donec virus evanescat. multi privatim sic
taurorum leonumqueleonum VR1v. a. G. acac om. v. a. G. pantherarum et& R(?)G. ac rxv. camelorum pinguia
curari iubent. usus dicetur suis locis.
Diosc. II 95. Communis et medullarum est. omnes molliunt,
explent, siccant, excalfaciunt. laudatissimalaudatissima e S. -me Vd. -ma Rxv. e cervisceruis rS. -uicis VR.
-uina dxv., mox
vitulina,dist. ego. dein hircina et caprina. curantur ante autumnum.
recentesrecedentes VR1. lotae siccataeque in umbra, per cribrum dein
liquatae per lintea exprimuntur ac reponuntur in fictili
locis frigidis.
Diosc. II 96. (cfr. Plin. XI 195).—Fabius Pictor ap. Gell. X 15, 2. Festus p. 178b, 24. Inter omnia autem communia animalium vel
praestantissimumprae-
stantissimum D cum U 617. -ma in r. -mum in S. -tiū in
rTxf. -tiffimi G. -tius in v. effectueffectus fG. fel est. vis eius excalfacere,
mordere, scindere, extrahere, discutere. minorum animalium
subtilius intellegitur et ideo ad oculorum medicamenta
utilius existimatur. taurinolaurino V. praecipua potentia,
etiam in aere pelvibusquepeluibusque S cum cod. Murb. vet. Dal.
pelli- ll.xv. aureo colore obducendisobducendis S. duc- (dic- V1) ll.xv. non minus
probabile est inducendis; cfr. XXXVI 176. XXXII 65 (90.
91. XXXV. 36. 45. 102. XXX 132).. omne
autem curatur recensan recens uesicae
praeligato ore? cfr. Diosc. praeligato ore lino crasso, demissum
in ferventem aquam semihorasemihoram V., mox siccatum sine sole
atque in melle conditum. damnatur equinum tantum inter
venena. ideo flaminiflaminii Vx.
-nio v. a. B. sacrorum equumecum VS(item infra). tangere non licet,
cum Romae publicis sacris equus etiametiam equus x. immoletur.
Diosc. II 97. cfr. Diosc. eupor. II 158. de venen. 25.—cfr. Plin. IV 12. Pausan. VII 25, 6 extr. Quin et sanguis eorum septicam vim habet; item
equarum, praeterquam virginum, erodit, emarginatemarginat d(?)v. mar- rxv. ulceraulcera rG. -rat rxv..
taurinus quidem recens inter venena est excepta Aegira.
ibi enim sacerdos Terrae vaticinaturauaticinatarum Vdx. sanguinem tauri bibit
prius quam in specusspecus ll.Txfv(S). -cū rG(D). descendat. tantum potestualet (pro potest) x. sympathia
illa, de qua loquimurloquemur V2. -uuntur v. a. G., ut aliquando religione aut loco fiat.
cfr. Aurel. Victor 66. (Diosc. II 97). Drusus tribunus plebeiplebe R. -bis rv. a. H. traditur caprinum bibisse, cum
pallore et invidia veneni sibi dati insimulare Q. Caepionem
inimicum vellet. hircorum sanguini tanta vis est, utac (pro ut) d. af R1. ferramentorum
subtilitas non aliter acrius induretur, scabritia
poliaturpoliatur ll.Txfv(H). cfr. XXXVI 53. XIII 81. tollatur
rG(D). vehementius quam lima. non igitur et sanguis
animalium inter communia dici potest, et ideo suis quisque
quisque RdG. suisque V. quique x. quae-
que [et dicentur] v. dicetur effectibuspost effectibus interrogationis signum
posuit S, ut esset non = nonne. sed negat Plinius posse in
commune dici de variorum animalium sanguinis peculiari natura..
Diosc. II 63. eupor. II 128. Nicand. ther. 36. Pl. iun. 110, 2. 3. Digeremus enim in malamala V1RdTxfH coll.indice. animalia V2v(D). singula usus primumque
primumque S cum P. pluri- ll.v. contra serpentes. exitio his esse cervos nemo ignorat
ut, si quae suntut fi quae sunt ll. v.
utique fpiritu P. an ueftigantef et? cfr. VIII 118., extractas cavernis mandentes. nec vero
ipsi spirantesqueipsis
spirantes Tv. a. G. tantum adversantur, sed membratim quoque
. fugari eas nidore cornuscornus Vfv(S). -nu rxH. eorum, si uratur, dictum8,118
est; at eat e
Vv(S). at de RBrot. ac de dTx. summo gutture ustisgustis VR. ossibus congregari dicuntur.
Seren. 851. - Diosc. II 43. eupor. II 131. 115. Nicand. ther. 586. 579. Seren. 852. Diosc. II 95. 94. eupor. II 132. Nicand. ther. 101. Seren. 838. Solin. 19, 16. cfr. schol. Nicand. ther. 577. pelles eiusdem animalis substratae securos praestant ab
eoeo (pro
ictu) rin ras. metu somnos, coagulum. ex aceto potum ab ictu; et si
omnino tractatumtractum dTxVen. tactum P. sit, eo die non ferit serpens. testes
quoque eius inveterati vel genitale vetusuetus
Müller emend. IV 31. eius ll.S. del. v(D). ξηροῦDiosc. eupor.
(an ficcum?). maris salutariter
dantur in vino; item venter, quem centipellionemcentipeleonem (centp- V1) VR. -lionem r. vocant.
fugiunt et omnino dentem cervi habentes ant medulla
perunctosperunctas V. sebove cervicerui rv. -uitia VR. -ui tacta dx. autac x. vituliuituli ll.Txv(H). hinuli G.. summis autem remediis
praefertur hinnuleiinnulei V. hinule x.
-lei G. -li v. coagulumcogulum V1. coagulatum V2. matris uteroutero Rv. uero rx. exectiessecti RdxG., ut indicavimus.8,118cfr. Plin. XXX 146. sanguine cervino, si una urantursi maturantur V. dracontion
et cunilago et anchusa lentisci ligno, contrahi serpentes
tradunt, dissipari deinde, si sanguine detractodetracta V. adiciatur
pyrethrumpyrhetrum V. perit- x.. invenio apud auctores Graecos, animal cervo
minus et pilo demum simile, quod ophion vocareturuocatur v. a. H. diceretur r., Sardiniam
tantum ferre solitam. hoc interisseinteriisse B. -resse ll.xv. arbitror et
ideo medicinas ex eo omitto.Nicand. ther. 559. Diosc. II 48. —
Apri quoque cerebrum
contra easeos Vxv. a. C. laudatur cum sanguine, iocur etiam inveteratum
inueteratur Vdx. cum ruta potum ex vino, item adips cum melle
resinaque, simili modo verrinumuerinum V. iocur et fellis dumtaxatdumxtaxat RdT. dumzazat V1f.
fibra $X$$X$ om.d. or x. obo-
lorum v. a. H. IIII pondere vel cerebrum in vino potum.—Caprarum
cornu vel pilispilus R. accensis fugari serpentes dicunt,
cineremquecineremque dxv. -reque r. ee (et ll. ex D) cornu ll.xH. eorum v. cornu potum veluel Rv(D). et dS.
ei V.om.x. inlituminlitum om.x. contra ictus valere,
item lactis haustusinaustus V. cum uva taminia vel urinae cum aceto
scillitescillite G.
-to Rd. -tico C. scillato V. scyllito x. -tico v. an scillino?
cfr. nota ad XXVI 114., caseum caprinum cum origano inpositum vel sebum
cum cera.cfr. Plin. VIII 202. milia praeterea remediorum ex eo animali demonstrantur
, sicut apparebit, quod equidem mirormero R1., cum
febri negetur carerecarere negetur dTx.. amplior potentia feris eiusdem generis
, quod numerosissimum esse diximus, alia vero et8,214
hircis. Democritus etiamnumetiam hiannum V1. etiam V2. effectus auget eius, qui
singularis natus sit. fimo quoque caprarum in aceto decocto
inlini ictus serpentium placet et recentis cinere in
vino, atque in totum difficilius sesesese VRfS. esse r.
sere dx. se v. recolligentes a serpentium
ictu in caprilibus optime convalescunt.Diosc. II 21. eupor. II 159 (114. 115). qui efficacius
volunt mederi, occisae caprae alvum dissectam cum
fimo intus repertoreperio V. inligant statim. alii carnem recentem
haedorum cumcum CFW Müller p. 25.
cfr. § 202. 210. om. ll.xv. pilo suffiuntfaf fifiunt V. eodelmque nidore fugant serpentes
. utuntur et pelle eorum recentirecenti ego.
-te ll.v (contra Plinii ustum)., ad plagas et
camedist. ego.et came
VRTxfS. carne d(?)v. et fimo equi in agro pasti, coagulo leporis ex aceto
contraquecontra v.a.G. scorpionem et murem araneum; aiunt non feririferire V.
leporis coagulo perunctos.Diosc. II 98. eupor. II 117.—Scribon. 190. a scorpione percussis fimum
caprae efficacius acetoaceto dx. -tū V. cum aceto R(?)v. decoctum auxiliatur, lardum iusque
decocti potum etet om. v. a. S.
ex T.iisiis v. his ll.C., qui buprestim hauserintquibus praestim auserint V.. quin etiam
si quis asino in aurem percussum a scorpione se dicat,
transire malum protinus tradunt, venenataque omnia accenso
ac-
censo dxv. -sa rf. pulmone eius fugere. et fimo vituli suffiri percussos
a scorpione prodest.
Diosc. περὶ ἰοβ. 2 med.—Seren. 871–874. Pl. iun. 112, 5–7. Canis rabiosi morsu facta volnera circumcidunt
ad vivas usque partes quidam carnemquecarnemque ll.v(G). -nem xman. Dal. C. vituli admoventadmonent V.
et ius ex eodem carnis decoctae dant potui aut axungiam
cum calce tusam, hirci iocuriecore (om. quo) dTxH., quo inposito ne temptari
quidem aquaeaqua V.
aliquo dTx. metu adfirmant. laudant et caprae fimum
ex vino inlitum, melis et cuculi et hirundinis decoctum
et potum. ad reliquos bestiarum morsus caprinum caseum
siccum cum origano inponunt et bibi iubent, ad hominis
morsus carnem bubulam coctam, efficacius vituli, si non
ante quintum diem solvant.
Veneficiis rostrum lupi resistere inveteratum aiunt
ob idque villarum portis praefigunt. hoc idem praestare
et pellis e cervice solida manicamanica VdTxv(S). manua R.del. C. existimatur, quippe tanta
vis est animalis praeter ea, quae retulimus, ut vestigia8,80
eius calcata equis adferant torporem.Cels. V 27, 12. cfr. Pl. inn. 108, 3. 4. Seren. 1071. Scribon. 181. 179. 186. 191. Diosc. eupor. II 156. 163.
Scribon. 184. — Iis, qui
argentum vivum biberint, lardum remedio est.—Asinino
lacte poto venena restinguntur, peculiariter si hyoscyamum
potum sitsic V. aut viscum aut cicuta aut lepus marinus aut
opocarpatumopocharpatum Vx. -carpathum v.a.Brot.ὀπὸς καρπάσουDiosc. de venen. 13. aut cerussacerussa ego. cfr. § 129 et Diosc.
Scribon. caryce dv. a. B. -rice Vx. carie f. tarice R. phari-
con B (cfr. Diosc. eupor. II 141. Scribon. 195). agaricum D
cum U 618. ant dorycniumdorygneum V. -rignium R. -ricinum x. et si coagulum
alicui nocuerit, nam id quoque venenum est inin Vxv(S). om. r(?) H. prima
lactis coagulatione. multos et alios usus eius dicemus,
sed meminisse oportebit recenti utendum aut non multo
postea tepefacto; nullum enim celerius evanescit. ossa
quoque asini confracta et decocta contra leporis marini
venenum dantur. omnia eadem onagris efficaciora.cfr. Plin. VIII 39.—Scribon. 186. (cfr. Plin. VIII 38). —De
equiferis nonnon dxrv. nunc r. scripseruntscal-
pserunt r1. cal- r2. Graeci, quoniam terrae illae non
gignebant, verum tamen fortiora omnia eadem quam in
equis intellegi debent. lacte equino venena leporis marini
et toxica expugnantur. nec uros aut bisontesuisontes V1x. ues- V2. habuerunt
Graeci in experimentis, quamquam bove fero refertisquam-
quam—refertis V2rv. om. rx. Indiae
silvis; propro ego. cfr. § 139.
XX 8. XI 40 al. re V1Rdx.del.V2rv. portione tamen eadem efficaciora omnia ex
his credi par est.Seren. 1071.—cfr. Diosc. II 77. eupor. II 148. Diosc. II 94.—Diosc. eupor. II 134. Marc. 16, 96.—Diosc. II 81. eupor. II 135. sic quoque lacte bubulo cuncta venena
expugnari tradunt, maxime supra dicta etest (pro et) V. si ephemerumepherum VR1x.
inpactum sit aut si cantharides datae; omnia vomitione
egeri, sic et caprino iure cantharidascantharides Vdxv. a. H.. contra ea vero,
quae exulceratione enecant, sebum vitulinum vel bubulum
auxiliatur. nam contra sanguisugassangi-
sugas r. sanguis ungias VR. potas butyrum remedio
remediū VR1. est cum aceto ferro calefacto, quod et per se prodest
contra venena, namnam
ll.xv, ortum fortasse ex [na] et, ut fuerit uenena et si oleum sqq. si oleum non sit, vicem eiusuice V. repraesentat
. multipedae morsus cum melle sanat.cfr. Diosc. eupor. II 137. Scribon. 188. Nicand. alex. 62. 63.—Seren. 1076.—Diosc. eupor. II 139. Pl. iun. 108, 4. 5. omasiomasi VRG. omnia si (sesami v) dTxv.
quoquequoque VRv. coquitur dTx. cocti coni.H. iure poto venena supra dicta expugnari putantdebent (pro
putant) R1.,
privatim vero aconita et cicutas, itemque vitulino sebo.—
Caprinus caseus recens iisiis v. his ll.xC., qui viscum biberint, lac contra
cantharidas remedio est, contracontra ego. eo contra ll.x (ortum
ex cocontra). et contra v. ephemeri potum cum taminia
uva. sanguis caprinus decoctus cum medulla contra
toxica venena sumitur,Pl. iun. 108, 18–20. Nicand. ther. 577. alex. 325. haedinus contra reliqua, coagulum
haedihaedi—9 coagulum om.R. contra viscum et chamaeleonem album sanguinemque
taurinum, contra quem et leporis coagulum est ex aceto,
contra pastinacam vero et omnium marinorum ictus vel
morsus coagulum leporis vel haedi vel agni drachmae pondere
ex vinoex uino cyathis III Pl. iun.. leporis coagulum et contra venena addituradditu VdxS.
antidotis. papilio quoque lucernarum luminibus advolans
inter mala medicamenta numeratur; huic contrarium est
iocur caprinum, sicut felfel
om.VR1. veneficiisueneficis VD. ex mustella rustica
factis. hinc deinde praevertemurreuertemur dxv. a. S. cfr. nota
ad § 123. ad genera morborum.
Diosc. II 94. Marc. 6, 27 (1). 6.—cfr. Marc. 4, 21. 70.—
4, 6.—4, 35. 34. Capilli defluvia ursinus adips admixtomixto x. -tu V. ladano
et adiantoadiantho VRxv. a. C. continet alopeciasque emendat et raritatem
superciliorum cum fungis lucernarumfagis lacernarum V. ac fuligine, quae est
in rostris earum, porriginemporriginem r. (-ni B). purr- V1R.
prur- rx. -ni v. in porriginem J (contra Plinii usum). cumdist.
ego cumx. vino. prodest ad hanc
et cornuscornu dx. cervini cinis e vino utquean utque ne? non taedia animalium
capillis increscant, item fel caprinum cum cretaceta V. Cimolia
et aceto sic, utiut Rv. a. D. paulumpaululum v. a. H. cfr. nota ad § 133. capiticapta R. inarescant, item fel scrofinum
, urinaurina ll.xJ. cum urina v. urinam (-na f) cui
admiscent f(?)S. tauri. si vero vetus sit, furfures etiam adiecto
sulpure emendat.Pl. iun. 15, 12. cfr Marc. 6, 20. Pl. iun. 13, 12. cfr. Marc. 4, (8) 37. 34. 35. Pl. iun. 13, 13. Marc. 4, 23. cinere genitalis asini spissari capillum
putant et aet a fH. et ea R. et e rxv. canitie vindicaricanitiae uindicario V., si rasis inlinaturillinantur dx.
plumboqueplumbo vet. Dal. fortasse plerumque. an
exciderunt aliqua? tritus cum oleo, densari et asininiasini R1. pulli illitumillitum ego. cum ll.xv. del. D.
urina; admiscent nardum fastidii gratia. alopeciasalopecies R. felle
taurino cum Aegyptio alumine tepefactotepefacto vet. Dal. cfr. Pl. iun. -tis
ll.xG. -tas v. inlinunt. ulcera
capitis manantia urina tauri efficaciter sanat, item hominis
vetus, si cyclaminum adiciatur et sulpur, efficacius tamen
vitulinum fel, quoquod V. cum aceto calefacto et lendeslindes Vx (item infra). tolluntur.
Pl. iun. 13, 14. Marc. 4, 9.—Diosc. eupor. 95. sebum vitulinum capitis ulceribus cum sale tritum utilissimum
. laudatur et vulpium adips, sed praecipue feliumfelium (-is H) fimum S. cfr. Diosc. fellum fimum VR. fel lu-
pinum dTx. fel et fimum v. a. H.
fimum cum sinapis pari modo inlitum, caprinicaprino VR. cornuscornu dx. farina
vel cinis, magisque hircini, addito nitro et tamaricistamaricis C. -ci v. ama- ll.x.
semine et butyro oleoque, prius capite raso; mire continent
ita fluenteminfluentem R. capillum, sicuti carnis cinere ex oleo
inlita supercilia nigrescunt.cfr. Marc. 6, 8.—Diosc. eupor. I 95. 96. Diosc. II 46.
(eupor. I 95). Pl. iun. 15, 11. 12. cfr. Marc. 6, 20.—Pl. iun.
12, 6. Marc. 1, 58.—Pl. iun. 12, 8. Marc. 1, 87. lactelacto V. caprino lendes tolli tradunt
, fimo cum mellecum melle ll.v. an cum oleo? cfr. Diosc. alopecias expleri, item ungularum
cinerecinere dxv. -rem r. cum pice. fluentem capillum continetcontinet VRman. Dal. -neri dxv (ad praecedd.
relatum). leporinus
cinisdist. ego. cfr. Pl. iun.
et Marc. cum oleo myrteomyrtio V. -rcīo x..—Capitis dolorem sedat pota
aquapota aqua quae S.
-ta aquae V1R. -ta ea quae dx. -ta quae V2. aqua pota
quae v cum Pl. iun., quae relicta est e bovis aut asini potu, et, si credimus
, vulpis masculae genitale ci rcumligatum, cornuscornu dx. cervini
ceruini dxv.
-ui VR. ciniscini R1. inlitus ex aceto aut rosaceorosacio V(?)D. -atio R. aut ex irino.—
Diosc. II 63.—Marc. 8, 68.—8, 104.—8, 149. Oculorum epiphoras bubulo sebo cum oleo cocto
inlinunt; cervini cornus cinere scabritias ex eodemex eodem ego. cfr. infra et § 163. 262 al., de mendo
XVIII 117. eodem Rdxv. a. G. eademr V. eorundem H cum
Gron. eorum G. inungu
untinungunt G. -guont D. -guoni V1R.
-guono V2. -gui d. -gi x. (cinis ... unguine sanat v)., mucrones autem ipsosipso dTx. efficaciores putant. lupi
excrementis circumlini suffusiones prodest, cinere eorum
cum Attico melle inungui obscuritates, item felle ursino,
epinyctidas adipe aprunoapruno V1RS. -rugno G. -rino rTxv. cum rosaceo. ungulae asininae
cinis inunctus e suosue V2. lacte oculorum cicatrices et albugines
tollit.Marc. 8, 179. medullamedullae V. -lle R. bubula e dextro crure priore trita
cum fuligine pilis et palpebrarum vitiis angulorumque
occurrit—calliblephari modo fuligo in hoc usu temperatur
,dist. ego. optime ellychnioellychnio B. cfr.
§ 181. et lychnio (-no v. -cnio Vd. lignio x) ll.v. papyraceopapy-
racio V(?)RSD. oleoque sesaminosesaminio (sasa-V) VR1dx.
fuligine in novum vaspas V. pinnis detersa—, efficacissime
tamen evolsos ibi pilos coercet. felle tauri cum ovi albo
collyria fiunt, aquaque dissoluta inunguntinunguntur v. a. H. per quadriduum.
Marc. 8, 185.—Pl. iun. 22, 9. Marc. 8, 40. sebum vituli cum anseris adipe et ocimi suco genarumgenerum VR1.
vitiis aptissimum est. eiusdem medullae cum pari pondere
cerae et olei vel rosacei addito ovo duritiae genarum inlinuntur
. caseo mollimelli V. caprino inposito ex aqua calida epiphorae
epiforiae V. -re x. sedantur; si tumor sit, ex melle; utrumque serouero d(?)v.a.D.
calido fovendum. sicca lippitudolip-
pido R. lumbulislumbalis V. suum exustisex ostis V1. tostis v. a. H.
atque contritis et inpositis tollitur.cfr. Marc. 8, 189.—Diosc. II 47. eupor. I 44. (Cels. VI 6, 38). Plin. XXIX 127. capras negant lippire,
quoniam quasdam herbas edintedint S.
edent VR. edant dxv. cfr. nota ad XXVII 110., item dorcadas; ob id
fimum earum cera circumdatuml nova luna devoraride-
uorari V2dxS. -are rv. iubent.
etdist. v. a. J. quoniam noctu quoque aequequoque aeque ego. aeque (eque x) quoque (-quae V)
Vdxv. eq.q; R. quoque rS. eae quoque J. aeque D. cernant, sanguinesanguinem V. hircino
lusciososlusciosconare R. -iosos co-
nare r. sanari putant, nyctalopas a Graecis dictos, caprae
verouel caprae (-re x) uero dx. iocinere in vino austero decocto. quidam inassati
iocineris sanie inungunt aut felle caprae, carnesque vesci
eas et, dum coquanturuocantur R1., oculos vaporari iisiis C. his ll.xv(H). om. Verc.(G). praecipiunt; id
quoque referre arbitrantur, ut rutiliruti R. coloris fueritfuerint v. a. H(D)..Seren. 199. volunt
et suffiri oculos iocinere in ollis decocto, quidam inassatoinassato d(?)v. -ti rx..
fel quidem& quidem R1. equ- Tx. caprinum pluribus modis adsumunt, cum melle
contra caligines, cum veratriuerati Vd. -aci x. candidi tertia parte contra
glaucomata, cum vino contra cicatrices et albugines et
caligines et pterygia et argema, ad palpebras vero evolso
prius pilo cum suco oleris ita, ut unctiounctio VRdxG(H). -to v. in-
unctio rLugd. inarescat, contra
ruptas tuniculas cum lacte mulieris.Pl. iun. 22, 11 (Marc. 8, 61).—Pl. iun. 22, 12 (Marc. 8, 129). ad omnia inveteratum
inueteratū R(?) vet.Dal. H. -ta rxv. fel efficacius putant. nec abdicantabducant V. fimum ex melle
inlitum epiphoris, contraque dolores medullam, item pulmonem
pulmonum R. -nes r. -nis dx. leporis, et ad caliginescaliginem xv. a. H. fel cum passo aut melle.
lupino quoque adipe vel medulla snum fricari oculos contra
lippitudines praecipiunt. nam vulpinam linguam habentes
in armilla lippituros negant.
Diosc. eupor. I 57. Pl. iun. 19, 14. Marc. 9, 9. 101.—cfr. Marc. 9, 113. 5.—Pl. iun. 19, 6. Diosc. II 96. eupor. I 58. Aurium dolori et vitiis medenturmedetur dxv. a. S. urinaurinam V. apri in
vitreouitrio V1f. -tro rxv. a. S. servata, fel apri vel suis vel bubulum cum oleo
cedrinocedrino ego e Marc.
9, 113. cfr. Diosc. I 105. Plin. XXIV 19(18). citrino f. cy-
treo x. citreo ll.Tv. a. C(J). cicino C cum anon. ap. B. cfr.
Diosc. I 38. Plin. XXIII 83. et rosaceo aequis portionibus, praecipue vero taurinum
cum porripori V. suco tepidum vel cum melle, si suppurent
suppurent v. -ret dxrG. supperet VR., contraque odorem gravem per se, tepefactum in
malicorio. rupta in ea parte cum lacte mulierum efficaciter
sanat.Pl. iun. 19, 7–9. Diosc. II 19. Marc. 9, 99.—
9, 68.—Pl. iun. 19, 13. Marc. 9, 98. Pl. iun. 19, 9.—Marc.
9, 108.—9, 70.—9, 24. quidam etet dTxf. etiam VRv. in gravitatein grauitate (-tes V) Vv(D). in-
grauatas dTxH. -tos R. aures sic perluendas
putant, alii cum senecta serpentium et aceto—includunt
lanadist. ego.lana ll.Tx(Ven.) H.
-nas v. —collutascollutis Müller emend. IV 32. ante calida aqua aut, si maior sit gravitas
,dist. U. verrinumuerrinum ego e Marc.
9, 99. aurium ll. v. taurinum D cum U 621. fel cum murra et ruta in malicorio excalfactum
infundunt, lardum quoque pinguepinguem Vx. ; item fimum
asini recens cumcui VR1v. a. G. rosaceorosaceum v. a. G. instillaturin-
stillantur dx., omniaomnia (-iaque v) ea Tv. a. S. tepefacta. utilior
equi spuma vel equini fimi recentis cinis cum rosaceo,
butyrum recens, sebum bubulum cum adipe anserino, urina
caprae vel tauri aut fullonia vetus, calfactaecalfactae ego.
-to (ortum ex -te) VdTxS. -ta R (?)v(J). vaporeuapore R(?)v(J).
-re et rTxS. per
lagoenaelagoenae D. -guene VR. -genae (-ne x) dxv. collumcollo VR. subeunte—admiscent aceti tertiam partem
dist. ego. et aliquid murraemurrae VD. myrre x. uri-
nae r(?)v. —,cfr. Marc. 9, 102.—Pl. iun. 19, 10. Marc. 9, 12. 105. 100. vituli, qui nondum herbam gustaverit
, fimumfimum etiam v. a. D. mixto felle eiusdem et cutecute dx. -tem rv., quam relincunt
angues, excalefactis prius auribus; lana autem medicamina
ea includuntur. prodest et sebum vituli cum anseris
adipe et ocimi sucosuco cum xv. a. G., eiusdem medulla admixto cumino
trito infusa, virusuirus xv. di- ll. verrinum e scrofa exceptuma (ex v) coitu
exceptum man. Dal. v.a.G (S). cfr. Marc. et § 181., priusquam
terram attingat, contra dolores;Diosc. 1141. eupor. I 57.—Pl. iun. 19, 12. Marc. 9, 41.—9, 25.—9, 66.—Seren. 174.—Marc. 9, 105 (71). auribus fractis glutinum 20
e naturis vitulorum factumfactum dxrv. foetum V. fet- R. et in aqua liquatum; aliis
vitiis adips vulpium, item fel caprinum cum rosaceo tepido
aut porri suco aut, si ruptaruta VR1. sint aliqua ibiubi R1., e lacte
mulieris; si gravitas audiendi, fel bubulum cum urina caprae
vel hirci, veluel hirci uel Rd(?)v. uel hirci x. hyrci uel V.an hir-
ciue uel? si pus sitpossit V1dx.. in quocumque autem usu
putantuiginti ll.v. efficacioraeffe efficaciora rD. cfr. § 178. haec in cornu caprino per dies XX infumata
.Pl. iun. 20, 18. Marc. 15, 45.—Diosc. eupor. 1 148.—
Marc. 15, 74. 70.—Pl. iun. 20,19. laudant et coagulum leporis tertia parte $X$parte $X$ (i. e. denarii) ego. parte ex Vf.
parte x. ex R. denarii parte d(?)v. denarii ex (parte ex S) rS. dimidiaque
sacopeniisacopenii D. -eni H. -emi (sacro- dx) ll.xf. saga-
peni v. in Ammineoammineo (x?) Lugd. ami- ll.v(Brot.). cfr. sota ad
XXIV 15. vino.—Parotidas ursinus
adips conprimit pari pondere cerae et taurini sebi—
adduntdist. ego. quidam hypocisthidemhypocistiden R. -de dx. —, et per se butyrum inlitum
inlinitum VR1., si prius foveantur feni Graeci decocti suco, efficacius
cum strychnostrychno v. cfr. Diosc. stri-
gano V2re corr. st///chno V1. stycano dx. stichano F.. prosunt et vulpium testes et taurinus
sanguis aridus tritus, urinaurinae V. caprae calefacta instillata auribus
, fimumfimus x. -umque v. a. S. eiusdem cum axungia inlitumillitus x..
Diosc. II 63. Marc. 12, 8 (42).—Seren. 235. Pl. iun. 28, 7. Marc. 12, 43.—Scribon. 60. Marc. 13, 5.—P. iun. 26, 7. Marc. 11, 13. Dentes mobiles confirmat cervini cornuscornu d. cinis
doloresque eorum mitigat, sive infricenturinfrigentur VR1. sive colluanturcoluantur VD..
quidam efficaciorem ad omnes eosdem usus crudi cornuscornu dx.
farinam arbitrantur. dentifricia utroque modo fiunt. magnum
remedium est etest et Vdxv(S). est R(?)H. in luporum capitiscapitis om.dTx. cinere. certumcertum
VdTxS. -tumque R(?)v(D).
est in excrementis eorum plerumque inveniri ossa; haechaec VRv. que x. haec-
que dT.
adalligata eundem effectum habent, item leporina coagula
per aurem infusa contra dolores. et capitis eorum cinis
dentifricium est adiectoque nardo mulcet graveolentiam
oris.(cfr. Plin. XXX 27). Marc. 11, 11.—Seren. 235.
Pl. iun. 28, 8–10. Marc. 12, 32. 13, 10. 30. aliqui murinorum capitum cinerem miscuisse malunt.
reperitur in latere leporis os acuios acui rD. os acu V2S. aco V1R. acui os d(?)v.
acui x. acu os J. simile; hoc scaripharescariphare S. -ifare VD. -ificare Rx.
-ri drv.
dentes in doloredolores V. suadentualent Vr. uident R.. talus bubulus accensus eos, qui
labentlabent
VTfS. -bant rxv(D). cum dolore, admotus confirmat; eiusdem cinis cum
murra dentifricium est. ossa quoque ex ungulis suum
combusta eundem usum praebent, item ossa ex acetabulis
pernarum, circa quae coxendices vertuntur.cfr. Diosc. II 45. isdem sanari
demissis in fauces iumentorumiumentorum om.V1R1dx.cfr.
XXX 144. verminationes notum est,
sed et combustiscombustis (conb- x) dxrG. comruptis (corr- R)
V1R. -tos (corr- v) V2v. dentes confirmari, asininoasino R.de mendo cfr. § 187. 196.
200. 204. 223. 227. 239 al., de structura § 221. 235. 240. 244.
-nae v. a. G. -ni D. quoque lacte
percussupercussa V. vexatos aut dentium eiusdem cinere, item lichene
equi cum oleo infuso per aurem. est autem hoc non
hippomanes, quod alioqui noxium omitto, sed in equorum
genibus ac super ungulas.Pausan. V 27, 3. 4. Aelian. n. a. XIV 18 extr. praeterea in corde equorum
invenitur os dentibusostentibus V.
osce- R1. caninis maximis simile; hoc
scariphariscariphari S. -ifari (-rii V) VdxD. -ificari Rv. dolorem aut exempto dentedete V. emortui d(?)v. a. D. mortui equi maxillis ad
numerum eius, qui doleat, demonstrant. equarum virus a
coitu in ellychniisellychniis TG(S).
elychnis V2. -cnis V1d. elictinis x. lychnis Rv(H). accensum Anaxilaus prodidit lichenislichenis
Müller emend. IV 32. om. ll. v.
equinorumequorum V2. capitum viresuires ego.
(an uicem, ut § 160. XVIII 134, vel lichenes?). ufuf ll. Brot.
uifus v. repraesentare monstrifice, similiter
ex asinis. nam hippomanes tantas in veneficio vires
habet, ut adfusum aeris mixturae in effigiemeffigie dx. (an recte?). equae
Olympiae admotos mares equos ad rabiem coitus agat.
Seren. 229. 230. Pl. iun. 28, 10. Marc. 12, 38. medetur dentibus et fabrile glutinum in aqua decoctum
inlitumillitumque d(?)v. a. S. et mox paulo detractum ita, ut confestim conluantur
vino, in quo decocti sintsint Rd.del.r. sunt VEv. cortices mali Punici dulcis. efficax
habetur et caprino lacte conlui dentes vel felleferre V. taurino
. talorum caprae recentium cinis dentifricio placet et
omnium fere villaticarum quadrupedum, ne saepius eademaedem R1.
dicanturdicatur VRE..
cfr. Plin. XI 238. Iuvenal. 6, 469. Cutem in facie erugarieru-
cari V. et teneresceretenescere Vd. candore
candore D cum U 624. -ore
custodito (-dit E) ll.TfS. -orem (praem. et v) custodire (-ri v) C.an candore eius aucto (vel lucido, ut XXXVII 158)? lacte asinino putant, notumque est quasdam cottidie
septies genassepties genas ego. cfr. § 184. septingentas f. -tes VE.
-ties rT(B)H. quingentas C. DCC V. septies tingentes Müller
emend. IV 33. custodito numero foverefoueri D cum U.. Poppaea hoc Neronis
principis instituit, balnearumbalinearum R(?)G. quoque soliasolio v. a. H. sic temperans
temperans VdTfH. -ant R. -ata ED.
-ato v., obab E. hoc asinarumasinorum REv. a. G. gregibus eam comitantibus. impetus
pituitae in facie butyro inlito tolluntur, efficacius
cum cerussaceraussa V., sincero vero ea vitia, quae serpunt, superinposita
insuper inposita Ev. a. S. sed cfr. XXXI 103. (XXX
111. 51. XXX 40. XXXIII 123 al.). farina hordeacia, ulcera in facie membrana e partuparitu Vf.
bovisbobis V. bolis d. madida. frivolum videatur, non tamen omittendum
propter desideria mulierum, talum candidi iuvenciinueni V. iumenti coni. Dal. XL diebus
noctibusque, done resolvatur in liquorem, decoctum
et inlitumillinitum RfH. linteolo candorem cutisquecutique VRf. erugationemeruginationem d. -gatione VR. praestare
. fimo taurino malas rubescere aiunt, non utut ll.Tfv(Brot.). del. G. crocodileam
an crocodilea? inlini melius sitsit U 625 (et dist.). sed ll.v. ; foveri frigida et ante et postea
iubent.Pl. iun. 26, 9. testas et quaetestas et quae ErS. cfr. XXVI 163. -ta sed quae VR.
-tas eque dT. aestates et quae v. decolorem faciuntan faciant? cutem fimum
vituliuituli
om.E. cum oleo et cummi manumanu dv. -um VEr. nanum R.an manibus (cor-
ruptum in manuuf = -num)? cfr. Marc. 19, 67. subactum emendat; ulcera
oris ac rimas sebum vituli vel bovis cum adipe anserinoanseris Ev.a.H(D).
et ocimi suco. est et aliaest alia d. mixtura sebose sebo R1. e se- fS. vituli cum medulla
cervi et albae spinae foliis una tritis. idem praestat
et medulla cum resina vel, si vaccina sit, et iuset iusse V.
eius E. iusque (eiu- Ven.) e v.a.H. e cane
vaccina.Pl. iun. 33, 14–17. Marc. 19, 13. cfr. Diosc. eupor. I 128.—Marc. 19, 28. Diosc. eupor. I 205. Diosc. II 96. lichenas oris praestantissime vincit glutinum factum
e genitalibus vitulorum, liquatum acetoex aceto dT. cum sulpure
vivouino
VVen., ramo ficulneo permixtum, ita ut bis die recens inlinatur
, item lepras ex melle et aceto decoctum, quas et
iocurad (pro &) iocur E. hirci calidum inlituminlitum S. illit- dv.
mult- Vf. illinit- R. inlinit- ED. tollit, sicut elephantiasinelephantiasim dS. fel
caprinum; etiamnumetiannum V1. etiam V2. lepras ac furfures tauri fel addito
nitro, urina asini circa canis ortum; maculas in faciefacie om.R1. felper (pro fel) E.
utriusqueutrisque E. per sesecompersae /// V. aqua infractum evitatisqueeuiuatisque E. solibus ac
ventis post detractam cuteman
deterfum cuti?.cfr. Pl. iun. 87, 3. Plin. XXVIII 245.—Diosc. II 94. eupor. I 115. similissimili E. effectus et inet in om.E. et om. C. taurino
tau-
rino seuo Ev.a.H. (an -ino sanguine? cfr. Diosc. II 97). vitulinove felleuituli nouo felle effectus et in taurino seuo felle E. cum semine cunilaecuni-
lae ll. -lae ac v., cinere ee Erv. om. rT. cornu
cervinoceruini dT., sisit E. canicula exoriente conburatur. asininoasino R1. sebo
cicatricibus, aa D. ac ll.v. cfr. Diosc. lichenelichene RED. li
ene V. licheni dv. leprisque maxime, color redditurreditur V..
hirci fel et lentigines tollit admixto caseo cumcum VRdTfH. ac EG (D).
et v. vivouiuo dTErVerc.(G). uino rv(C). sulpure
spongeaque cinere, ut sit mellismelle (-llis v) sit Ev.a.S. crassitudo. aliqui
inveterato felle maluere uti, mixtis calidis furfuribus pondere
oboli unius IIIIquequattuorque ll.v. mellis, prius defricatis maculis.
efficax eiusdem et sebum cum melanthio et sulpure et
iride, labrorum fissuris cum anserino adipe ac medulla
cervina resinaque et calcecalces VE..—Invenioin uino V. aputcaput E. auctores iisiis v. his ll. C.,
qui lentigineslen-
tiginem Ev.a.H. habeanthabebant E., negarimirari Er. magicesmagices RH. -ce
dED. -cae Vv. an magicos? sacrificiorum usususus VTfH(S). usum (ortum
ex fuuf) rv(Brot.)D..—
Diosc. II 55. Marc. 15, 17. 68. Pl. inn. 30, 9. 10–12. Marc. 15, 22. Diosc. II 96. eupor. I 88. Pl. iun. 31, 12. 32, 8. Marc. 15, 27. Lacte bubulo aut caprino tonsillae et arteriaearcteriae V. alt- d. exulceratae
ex-
ulcerata & R. iuvanturiuuantur V2fH. iuba- V1R. -bentur dT.
leuantur Erv(D).. gargarizaturgargarizatur Ev. -ziatur r. -zatum (-zia- R) rT. tepidum, ut est usususus VRdTfJ. om.Ev(D). uberibus S. sed cfr. § 133. (re-
cens mulsum Marc.)., expressum
aut calefactum. caprinum utilius cum malva decoctum
et sale exiguo. linguae exulcerationi et arteriarum
prodest iusmagis dT. omasi gargarizatumgargarizatum VRdTBrot.
-tur Ev (praem. si). -tu G., tonsillistonsillas VR1d. autem privatim
renespenes Vd. vulpium aridi cum melle triti inlitiqueinlinitique R1., anginaeanguinae Vd. fel
taurinumdist. J cum man.
Dal. coll. § 194. vel caprinum cum mellemellis Vv.a.C., iocur melis ex aqua.
oris gravitatem ulceraque butyrum emendat.Pl. iun. 81, 21. Marc. 15, 53. spinampinnam Er.
aliudve quid faucibus adhaerens felisfelis Ev(S). -ix r. del. H. extrinsecus fimo perfricatis
aut reddi aut delabidelui E. tradunt. strumas discutit fel
aprunumaprunum
ErS. afru- Rf. aprinum Vdv. caprinum coni. H e Marc. vel bubulum tepidum inlitum—nam coagulum
leporis e vino in linteolo exulceratis dumtaxat inponitur—,
Diosc. II 44. eupor. I 154. Pl. iun. 81, 22. 23. Marc. 15, 60. 84. Diosc. eupor. I 154. cfr. Marc. 15, 76. 74.—cfr. Martial. VIII 33, 20. Val. Max. II 1, 5. Seren. 52. discutit et ungulae asini vel equi cinis ex oleo vel aquauel aqua (-uas V. aliqua f) VRdTfH. aqua Ev.
inlitus et urinaet urina—aqua om.VR1. calefacta et bovis ungulae cinis ex aqua,
fimum quoque fervens ex aceto, item sebum caprinum
cum calce aut fimum ex aceto decoctum, testestestes VdE. -tesque R(?)v. volpini.
prodest et sapo, Galliarumgalliarum dTH. cfr. VIII 192. XXXIV 162. -llarum RE.
-llorum Vv(S). hoc inventum rutilandis capillis
. fitfit om.Ev.a.H. ex sebo et cinere, optimus faginoe fagino S. et caprinocaprino
ll. v (G). carpino Verc. -neo S. (an caprino et fagino?).,
duobus modis, spissus ac liquidus, uterque apud Germanos
maiore in usu viris quam ferinis.
Pl. iun. 35, 9. Marc. 18, 5. Pl. iun. 81, 24. Marc.
18, 16. Pl. iun. 35, 10–12. Marc. 18, 3. Seren. 285. Cerviciumcer-
uicium ego. -itium R. -icum rv. dolores butyro aut adipe ursino perfricentur
perfricantur v.a.S., rigores bubulobutylo E. sebo, quod etet Rdv. om. rD. strumis prodest
cum oleo. dolorem inflexibilem—opisthotonum vocant
—levat urinaurinam V. caprae auribus infusa aut fimumut fimum E. cum bulbis
inlitum; ungues contusos fel cuiuscumque animalis
circumligatumcircumligatum Erv. inlig- (illig- V2d) r. cfr. § 98. ; pterygia digitorum fel tauri aridumtauri aridum VRdTfv(H). taurinum EG(D). cfr. § 197. aqua
calida dissolutum. quidam adiciunt sulpursulpure (om. et) E. et alumen pari
pondere omnium.
Pl. iun. 37, 25. 18. Marc. 16, 39.—17, 19. Pl. iun. 37, 19–23. Marc. 16, 88. 61. Scribon. 76. Tussim iocur lupi ex vino tepido sanat, ursinumursinumque R(?)v.a.S.
fel admixto melle aut ex cornuscornu
V2dv.a.H. bubuli summis partibus
cinis vel salivasaliuequi TE. -uae qua V2. equi triduo pota—ecumpota ecum S
cum Gesnero. -tae cum (con dT) VRdT. potu cum (eam v) Ev.
pota at equum H. mori tradunt—
pulmo cervinus cum gula sua arefactus in fumo, dein
tusus ex melle cottidianococtidiano V. ecligmateecligmate dv. eli-
(oli- V) VRD. -to E. ; efficacior adad V. a ad E. est ad r(?)v. id subulo
cervorum generis.Diosc. II 63. Pl. iun. 39, 9. 14. Marc. 16, 81. (17, 22).—Marc. 16, 70. sanguinem expuentes cervini cornus
cinis, coagulum leporis tertia parte denariinarii E. cum terra Samia
et vino myrteo potum sanat; eiusdem fimi cinis in
vino vesperi potus nocturnas tussis, pili quoque leporis
suffitisuffuro R1. extrahunt pulmonibus difficiles excreationes. purulentas
autem exulcerationes pectoris pulmonisque etet (ex d) pulmonibus R1d. a pulmone
graveolentiam halitushabitus V. butyrum efficacissime iuvatiuuant E.
cum pari modo mellis Attici decoctum, donec rufescat, et
matutinis sumptum ad mensuram lingulae; quidam pro
melle laricis resinam addere maluere.Pl. iun. 39, 10. Marc. 16, 82. 83. si sanguis reiciatur,
efficacem tradunt bubulum sanguinem, modice et cum
aceto sumptum. nam de taurino credere temerarium est;
sedtribus ll.v. glutinum taurinum III obolis cum calida aqua bibitur
in vetereuntere E1.
utere E2. uentre Ven. sanguinis excreatione.
Diosc. eupor. II 5. Marc. 20, 109. 63. 16, 81. Pl. iun. 39, 11–14.
(Marc. 16, 82. 81). Stomachum exulceratum lactis asininiasini VR. potus
reficitefficit E., item bubuli; rosiones eius caro bubula mixtomixto
R1d. mifto f. admixto rv. cfr. Marc. aceto
et vino cocta; rheumatismos cornus cervini cinis; sanguinis
excreationes haedinus sanguisedinus V.san-
guis om.VR1d. recens ad cyathos ternos
cum acetoaceto et uino acri fS. acri pari modomodo om.R1dT. fervens potus, coagulumcoagulum ceruinum Pl. iun., sed cfr. Marc. tertia
parte ex aceto potum;Scribon. 123. Seren. 395. Marc. 22, (24) 36. - 22, 2.—Cels. IV 8. Marc. 17, 2. Diosc. II 41. Marc. 17, 19. iocineris dolores lupilupino d. iocur
aridum ex mulso, asiniasinini E. -num. v.a. H. iocur aridum cum petroselini partibus
duabus et tribus ll.v. II acac
Erv(D). & rTfS. nucibus III exex VfH. ac rv. melle tritum et in cibo sumptum
, sanguissanguinis VR1. hircinus cibo aptatus. suspiriosis ante omnia
efficax est potus equiferorum sanguinis, proxime lactis asinini
tepidi, bubulibubuli VRdTJ. bulbi E. -bis rv (praem. cum). decocti ita, ut serum ex eo bibatur,
additotres ll.v. in II heminas cyatho nasturtii albialbi Erv(D). om. rTfH. perfusi aqua.
deindeinde Ev.a.S(D). melle dilutidilutum V.. iocur quoque vulpinumuulpium TE. aut pulmo in
vino nigro aut fel ursinum in aqua laxat meatus spirandiparandi E..
Marc. 25, 18. 41.—Pl. iun. 43, 12–14. Marc. 25, 44.
Diosc. II 98. eupor. I 241.—Diosc. II 98. eupor. I 242. Lumborum dolores et quaecumque aliaalias E. mollirimol-
lire Ev.a.H.
opus sit ursino adipe perfricariperfricari TEv(D). -re G. fricari rfH. convenit, cineremcinere Vd. aprunipruni R1. aprini d(?)v.a.S.
autuncos ego posui. adferunt—gregem trans-
poni post cibo aptatus (§197) voluit Dal. suilli fimi inveterati aspergiadspergi RH.
-pargi S. potioni vini.—(Adferuntadferunt VRdv(J).
-ficiunt r. -ficiat E. adiciunt S(D).
et Magimagis V. sua commenta: primumprimi E. omnium rabiem hircorum,
si mulceaturmulgeatur V. barba, mitigarimitiori E., eadem praecisa non abirehabire V. eos
in alienum gregem). * ischiadicisischiadicis— fimum bubulum inponunt
calfactum in foliisfollis VR1. an folio oleris? cfr.
Pl iun. et XXVII 54. cinere ferventiferuenti hue transposui ex § 199, ubi post leporis deuorare
habent ll. v. cfr. Diosc.. * huic admiscent
an adiciunt? fimum caprinum et subdito linteoloan linteo
oleo (vel subdita lana oleo uncta)? cfr. Diosc. uncto cava
manu, quantumquanto Vd. paticapi ErD. possitposset E., fervens sustinerisustineri VEv(D). -re rH. iubent ita, ut
si laeva pars doleat, haec medicina in dextera manu fiat
aut eaut e
drv. ante VE. aut R. contrario, fimumquefimumque ego. -um quoque ll.v. ad eumeleum (om. ad) tusum E. usum acusacus VRdv. causa Er. aereae
punctupunctu J.
-tus d. -tos VR. -tis Erv. tolli iubent.Marc. 25, 19. 26, 19. Pl. iun. 54, 15. 16. Marc. 27, 84.
28, 48 (21). modus estest dS. ex V. et r. om.v. curationiscura-
tionis est v.a.S., donec vapor 15
ad lumbos pervenisseperuenire Ev.a.H. sentiatur; postea manummanum VRdS.
-num uero Er. uero manum v. porro tuso
inlinunt, item lumbos ipso fimo cum melle. suadentsuadentque v.a.D. in eoin
eodem d(?)v.a.S. in R1.
doloreodore R1. et testes leporis devcrare.* in reniumrenum VTv(H). -umque G. dolore leporis
cocior V. renes crudos devorari iubent aut certe coctos ita,
ne dentedenti Vd. continganturcontingatur (-tirig- V) VR.. ventris quidem doloredolore dv. -res VR.
-rem E. temptari
negant talum leporis habentes.
Pl. iun. 56, 20. 21. Marc. 23, 58.—23, 31.—Pl. iun. 56, 21–57, 1. Marc. 23, 30. Cels. IV 16. Marc. 23, 17. Lienem sedat fel apri veluel (pro fel) V. suis potum, cerviniceruini ego. cft. Pl. iun. uel
uini V. uel uni dT. uel ceruini R(?)Ev.
cornuscornu d. -nii T. cinis in aceto, efficacissime tamen inveteratusinueteratur V. lien
asiniasini VE. ita, ut in triduo sentiatur utilitas. asinini pullipauli E.
fimumdist. ego., quod primumquod primum
om.V1R1. edidit—poleampoleant VE.cfr. § 204. 211. (polion coni. B ex
Aristot. h. a. VIII 24). vocant—, Syri
dant&Ev. a V.om. r. in aceto mulso. datur et equi lingua inveterata ex
vino praesentaneo medicamento, ut didicissedicis esse ex E. se ex barbaris
Caeciliuscecilius rv.a.C. caelius Vf. celius RT.de mendo cfr. XXVII 4. Bion tradidittraditur et alieni E., et lien bubulus simili mode,
recens autem assus vel elixus in cibo. in vesica quoque
bovis alii capita xx tusa cum acetiaceti Ev.
-to r. sextario imponuntur
ad lienis dolores.Marc. 23, 34. (63).—Pl. iun. 57,1. Marc. 23,33. Seren.417. eadem ex causa emiemi V1Rv. mi V2. in r. lienem vituli,
quantiquantum E. indicatus sit, iubent Magi nulla pretiicredi d. cunctatione,
quoniam hoc quoque religioserelegiose V. pertineat, divisumquediuisum d. per
longitudinem adnectiannectit d. tunicae utrimque et induentem pati
deciderede-
cedere d. ad pedes, dein collectum arefacereantefacere V1d. in umbrain umbra om.Eman. Dal. (in fumo
Marc.)..
cum hochaec R1. fiatfaciat VRIf., simul residere lienem aegri vitiatum liberarique
& Erv. om. r. eumeum om.d(?)H.
eo S. morbo diciturprodesse dicitur r.. prodest et pulmo vulpium cinere
siccatus atque in aqua potus, item haedorum lienlien rv. -ni E.om.rTf. impositus
.
Diosc. II 97. eupor. II 49. 47. Marc. 27, 96. Diosc.
eupor. II 49. Marc. 27, 106. Diosc. II 85. eupor. II 48. 49.
Marc. 27, 57. Seren. 576.—Marc. 27, 44.—Diosc. eupor. 11 49.
Marc. 27, 98.
Alvum sistit cerviceruini E. -nus v.a.H. sanguissanguinis E., item cornus
ciniscumius
(cūuis d) cinis Vd., iocur aprunumaprinum RdEv.a.S. (an caprinum?). ex vino potum citra salem recensque,
item assum, vel suillumsuillum uel d(?)v.a.D., hircinum decoctum ad quintasad quintas (sc. partes, ut § 206)
ego. ad quintam VRdTfH.om.Ev. (ad tertias Marc.).
heminahe-
mina ego. cfr. § 205. XXVII 47. XXVI 75 al. -nam (emi- E)
ll.TfH. -nae D cum Gron. (in uini hemina v). in vino, coagulum leporisleporis om.E. in vinouinino V. ciceris magnitudine
aut, si febris sit, ex aqua—aliqui et gallam adiciunt
dist. D., alii per se leporis sanguinesanguinem V. contenti sunt—, lac
coctumlac cqcto R.
lacte cocto v.a.D., equini fimi ciniscinis om.VIR1d. in aquaeaqua Rdv.a.D. potupotu VdED. -tus Rv., taurini cornus
veteris e parte imaima R(?)B. iam rv. cinis inspersusspersus E. potioni aquae, sanguis
hircinus carbonein carbone d(?)Erv. sed cfr. XVII 103. XXXIV 96.
103. XXXVI 155. (XXXI 111). decoctus, coriumcorium—10 epoto om.V1R1. caprinum cum suo pilo
decoctumdist. ego e Diosc. suco epoto,Diosc. II 97. eupor. II 49. Marc. 27, 58.
Pl. iun. 46, 17. Seren. 525. Marc. 30, 77. Pl. iun. 46, 10. Marc.
27, 22.—Diosc. II 81. coagulum equi et sanguis caprinus
veluel (pro fel) E. medulla vel iocur.—Alvum solvit fel lupi cum elaterio
umbilico inlitumin-
litum ego cum vet. Dal. e Pl. iun. -ligatum ll.v. vel lactis equini potus, item caprini
cum sale et melle, caprae fel cum cyclamini suco et aluminis
al-
uum in (aluū R1) his VR1. momentomomento ll.TH cum Gron.
cfr. XXX 56. 87. 93. modico v. —aliquialiqui et Rv. -quem E.
-qui r. et nitrum et aquam adiecisse
malunt—, fel tauri cum absinthio tritum ac subditumsubitum VR1.
pastilloan pastillis? cfr. XXXII 132;
singul. numerus nusquam sic invenitur., butyrum largius sumptum.Diosc. II 63. Marc. 27, (99)97.—30, 78. —Coeliacis et dysintericis
tribus ll. v. medetur iocur vaccinum, cornus cervini cinis III
digitis captus in potionepositione VR1. aquae, coagulum leporis subactum
in panepanem E. (an recte? cfr. § 206)., si verouero in R1. sanguinem detrahantdetrahunt Erv.a.S., in polenta, apruniapruni VS. -rum E. -rini rv.
vel suilli vel leporinileporinis VE. -oris R1. fimi cinis inspersus potioni tepidi
vini. vitulibituli V1. it- E. quoque iusius Ev.
suis rTf. vulgariter daridari ego. dati VTfE. -tum r(?)v. inter auxilia coeliacorum
auxilio
coeliaco E. et dysintericorum tradunttradunt v. -tur ll.. lactis asininiasini R1v.a.C. potus utilior
addito melle, necnec
in ufuf E. minus efficax fimifimi om.E. cinis ex vino 200
utrique vitio,Diosc. II 85.—Pl. iun. 54, 5.—cfr. Diosc. eupor. II 52. item polea supra dicta, equi coagulum, quod
aliqui hippacen appellant, etiam si sanguinem detrahant,
vel fimi cinis dentiumque eiusdem tusorum farina salutaressalutares VRS. -ris dED. -ris
dicitur v.
et bubuli lactis decocti potus. dysintericis addi mellis
exiguum praecipiunt et, si tormina sint, cornus cervini
cinerem aut fel taurinum cumino mixtum etut (pro aut) E. cucurbitae
carnes umbilico inponere. caseus recens vaccinus inmittitur
quattuor ll.v. ad utrumque vitium, item butyrum heminis IIII
cum resinae terebinthinaetere-
binthinae dv. -tini r. -ti V2R. -bentini E. -ti V1. sextante aut cum malva decocta
autaut
rosaceo (-atio E) Erv.a.S.dist. D. cum rosaceo.Marc. 27, 67.—27, 103.—Pl. iun. 54, 10. Marc. 27, 56.—Plin. 50, 19.—Marc. 27, 95. datur etet (pro aut) VR1. sebum vitulinum aut bubulum,
item medullamedulla VdTE. -llae R(?)v. —et coquituret coquitur ego.et cocuntur
(coquu- EdT) VdTE. excoquuntur R(?) v. cum farinaefarinae D. cfr. Marc.
-ne R. -na et Ev. -na rH. ceraeque exiguocera exiguoque v.a.H.
et oleo, ut sorberi possitpos-
sit ll. -int v., medullaid ulla V. et in panean panem? cfr. Marc. et Plin.
XXII 127. XXIX 49. subigitur—,
lac caprinum ad dimidias partes decoctum; si sint et tormina
, additur protropum. torminibus satis esse remedii
in leporis coagulo poto e vino tepido vel semel arbitrantur
aliqui; cautiores et sanguine caprino cum farina hordeacea
et resinaresina dE2v. -ne RE1. -nem V. ventrem inlinunt.Pl. iun. 54, 6–10. Marc. 27, 81. 65. 107. ad omnes epiphoras
ventris inliniinponi Pl. iun. caseum mollem suadent, veterem autem in
farinamfarinam S cum vet. Dal. e Pl. iun. -na ll. v. tritum coeliacis et dysintericis dari, cyatho casei
intribus ll.v. cyathis vini cibariicibarii dTS.
-ri VfD. -bat R.om.Erv. III. sanguis caprinus decoctus cum
medulla dysintericis, iocur assum caprae coeliacis subvenit
, magisquemagis qui V. etiam hirci, in vino austero decoctum
potumque vel ex oleo myrteomyrtae V. -ti dT. umbilicoumbilicu V. inpositum. quidam
decocunttribus ll. v. a III sextariis aquae adad V. heminam addita rutaaddita ruta dv. -to ritu r..
Marc. 27, 104. - § 209: Marc, 27, 69. (98).—Pl. iun. 54, 11–13. (Marc. 27, 82).—cfr. Marc. 27, 128. 28, 49. 27, 37. utuntur et liene assoossa V. caprae hircive et sebo hircihirci om.dT. in pane,
qui cinere coctuscoctum V. sit, caprae a renibus maxime, utet (pro ut) V. per
sedist. D. hauriatur protinusqueprotinusque Ev. cfr. § 210.
-nus lique Vf. -nus liquefacta dT. -nus inque R(?)H cum Gron.
-nus aqua D. modicemodi E. frigidafrigidem E. -dam v. a. H.. sorberi iubent
aliqui et in aqua decoctum sebum admixta polenta et cumino
et anetoaneto dEv(D). cfr. Marc. -tho C. anefo TfS. -fo et r. acetoque. inlinunt et ventrem coeliacis
fimo cum melle decocto. utuntur ad utrumque vitium et
coagulo haedi in vino myrtitemyrtice R. fabae magnitudine poto et
sanguine eiusdem in cibum formato, quem sanguiculumsanguinculum VdTf.
vocant. infundunt dysintericis et glutinum taurinum aqua
calida resolutum. inflationes discutit vitulinum fimum in
vino decoctum.—Intestinorum vitiis magnopere prodest
coagulum cervorum decoctum cum lente betaque atqueatque om.ErD. itaita dv. na V. ne R.om.ErS.
in cibocibo ita ErD. sumptumruptum E., leporis pilorum cinis cum melle decoctus
decoctus d(?)v. -to rD. cfr. § 223., lactis caprini potus decoctidecocti
Rdf(vet. Dal.) H. -to V. -tus Ev (D). cum malva exiguo sale
addito; si et coagulum addatur, maioribus emolumentis fiat.
eadem vis est et in sebo caprino in sorbitione aliqua,Marc. 28, 49.—27, 127. uti
protinus hauriatur frigida aqua. item feminum haedi cinis
rupta intestina sarcire mire traditur, fimum leporis cum
melle decoctum et cottidie fabaefaba V. magnitudine sumptum ita,
ut deploratosdeploratos dE2v. -tores E1. -planatos (-t' R1) rf. sanaverintsanauerit vet. Dal.. laudant et caprinicaprino VR. capitis cum
suis pilis discoctidiscocti
VRTS. dec- d(?)Ev(D). sucum.
Cels. IV 25. Scribon. 142. Pl. iun. 50, 21. 51, 3. Marc. 28, 58.—Seren. 564. Pl. iun. 54, 17. 18. Marc. 28, 26.—Pl. iun. 59, 19–21. (Marc. 28, 52. 29, 24).—Scribon. 122. Pl. iun. 58, 4–6. Marc. 29, 8. 9. Tenesmostenesmus d., id est crebra et inanisanis R1f. voluntas desurgendi
, tollitur poto lacte asinino, item bubulo.—Taenearum
tinearum (ten- dv. a. C) Rdv. a. H. genera pellit cerviniceruinus V. cornus cinis potus.—Quae
in excrementis lupi diximus inveniri ossa, si terram non178
attigerintat-
tingerint Vv. a. C., colo medentur adalligata bracchiobrachia E.. polea quoque
supra dictadicto VdE. magnopere prodest decocta in sapa, item200
suilli fimi farina addito cumino in aquaaquae E. rutae decoctae,
cornus cervini teneri cinis cocleis Africanis cum testa sua
tusis mixtus in vini potione.
Diosc. II 99. Pl. iun. 62, 2. Marc. 26, (73) 102. 124. Vesicae calculorumque cruciatibus auxiliatur
urina apri et ipsa vesica pro cibo sumpta, efficacius, si
prius fumo macereturmaceratur Ev. a. G. utrumque. vesicam elixam mandi
oportet, et a muliere feminae suis. inveniuntur inin E. et V. et in r(?)v. (an
ex, ut § 217 ex omni onagro?). iocineribus
eorum lapilli aut duritiaeduritie Rdv. a. S. lapillis similes, candidaecan-
dide RT. -idi dv. a. S.,
sicut in vulgari sue, quibus contritis atque in vino potis
pelli calculos aiunt. ipsi apro tam gravis urina suaurina sua ErD. sua urina d(?)v.
urina rS. est,
ut nisi egestaegestae V. fugaeeffugere dT. non sufficiat ac velutueluti V(?)SJ. devinctusdeunctus E. defunctus man. Dal. opprimatur
;Pl. iun. 62, 3.—Marc. 26, 72.—Pl. iun. 62, 4. Marc. 26, 92. (22). 74. Pl. iun. 63, 8. Marc. 33, 37. exuri illaan ea ... illos? tradunt eos. leporis renes inveterati
in vinouini Vf. potipotu f. calculos pellunt. in pernaepernae VE.
-na rv. suum articuloarticulo os ego. cfr. § 179. -ulos ll.v. os
diximus, quodquod VRE.
quorum d(?)v. decoctum ius facit urinae utile. asini renes179
inveterati tritique exex J. et (re corr.) ll.S. et in v. vino mero dati vesicae medentur.
calculos expellunt licheneslienes
dTv. a. G. equini ex vino aut mulso potipotu V. -to E1.
diebus XL. prodest et ungulae equinae cinis in vino aut aqua,
item fimum caprarum in mulso, efficacius silvestrium, pili
quoque caprini cinis; verendorum carbunculis cerebrum
apri vel suis sanguisque.cfr. Marc. 33, 4.—Pl. iun. 63, 9–12. Marc. 33, 59. - 33, 42.—Seren. 676. Marc. 33, 41. vitia vero, quae in eadem parte
serpunt, iocur eorum combustum, maxime iunipiri ligno,
cum chartacharta (ca- V1) et V1dB.
cartae V2. charta Rv. cartha E. et arrhenicoarrhenico V1EB. arre- RdS.
tirrhe- V2. armeniaca v. sanat, fimi cinis, felfelle VR1d. bubulum cumcum Erv. qui r.
alumine Aegyptio ac murramyrra T. -rrha VRd. muria v. a. H. ad crassitudinem mellis subactum
, insuper betabeta et cocta v.
betam et coctam ll. ex vino cocta inposita, caro quoquecaroque Vf.cfr. § 218. ;
manantia vero ulcera sebumsecum Vd. cumcum om.R1. medulla vituli in vino
decoctum, fel caprinum cum melle rubique suco, veluel (pro fel) Ev. a. H. si
serpantserpant dv.
-at r. ; fimum etiam prodesseprodest E. cum melle dicuntdicunt om.VR1. aiunt J. aut cum
aceto et per se butyrum.Marc. 33, 18.—Diosc. eupor. II 101. Pl. iun. 62, 9. Marc. 26, 85. 126. (127). Diosc. eupor. II 101. Seren. 589. Pl. iun. 62, 10–12.—Marc. 26, 86. 125.—26, 72.—Pl. iun. 62, 6–9. Marc. 26, 128. 129. —Testium tumortumor
VRdH. cum E. -mor cum v. sebo vituli
addito nitronigro VR1. cohibetur vel fimo eiusdem ex aceto decocto.—
Urinae incontinentiam cohibet vesica aprunaaprina
V(?) dv. a. S., si assa mandatur
, ungularum apri vel suis cinis potioni inspersus,
vesicauesica dv. -cae r. feminae suis combustacombuste d. -tis R1. ac potapote d., item haedi, vel pulmo,
cerebrum leporis in vino, eiusdem testiculi tosti vel coagulum
cum anserino adipe in polenta, renes asiniasinini d(?)Ev. a. S. inin om.E. mero
triti potique. Magimagis V2E. verrini genitalis cinere poto ex vino
dulci demonstrantde-
monstratur R. -rat r. deinde monstrat E. (an cinerē potū..
demonstrant uel urinam? cfr. Marc.). urinam facere in canis cubilicubiculi E. -lo v. a. G.
item v. 6. ac verba
adicerean dicere, ut Pl. iun.?, ne ipse urinam faciat ut canis in suo cubili.
rursus ciet urinam vesica suis, si terrain non attigerit, inposita
pubi.
Marc. 31, 36.—Diosc. II 96.—Marc. 31, 37. 34. Sedissed iis (his V2) V.
sedis is (his r) R. vitiis praeclare prodest fel ursinum cum
adipe; quidam adiciunt spumam argenti ac tus. prodest
et butyrum cum adipe anserino ac rosaceo; modum ipsaeipsum Vf.
res statuunt, ut sint inlitu faciles. praeclare medetur et
taurinum felfel om.E. in linteolis concerptis rimasque perducit ad
cicatricem. inflationibus in ea parte sebum vituli, maxime
ab inguinibus, cum ruta; ceteris vitiis medetur sanguis
caprinus cumca-
prinum cum V2Er. capr—-. 17 fel om.V1R1. polenta, item fel caprinum condylomatis per
se, item fel lupinum ex vino.Pl. iun. 79, 22. cfr. Diosc. II 97.—extr.: Pl. iun. 79, 24. 25. Marc. 32, 40. panos et apostemataapostema d. in
quacumque parte sanguis ursinus discutit, item taurinus
aridus tritus. praecipuum tamen remedium traditur in
calculo onagriinagri V., quem dicitur, cum interficiatur, reddere
urina liquidiorem initio, sed in terraterram Vd. spissantemet pissantem R. pi- r. se; hic
adalligatus femini omnes impetus discutit omnique suppuratione
liberatsuperatione liberatur V.. est autem rarusrursus Vd. inventu nec ex omni
onagro, sedsed
om.R1. miremire Müller emend. IV 34. me r. ne E.om. rv. (an
maxime?). celebrantcelebrant Müller l. l. -brari ll. -bri v. de mendo
cfr. XXIX 66. remedio. prodest et urina asini
cum melanthio et ungulae equinae cinis cum oleo et aquaequae E.
inlitus, sanguis equi, praecipuepraecipuae VE. admissariiequi (ae- V) admissarii VR1, sanguiset sanguis Rd(?)v. a. S bubulus,
item fel.Pl. iun. 79, 25. Marc. 32, 13.—32, 44. Pl. iun. 64,
23–25. Marc. 32, 22. caro quoque eosdem effectus habethabet et VRd. calida inposita
et ungulae cinis ex aqua aut melle, urinaurinam V. caprarum,
hircorum quoquequoque VdfH. que rv. cfr. § 214. carnes in aqua decoctae aut fimum ex
iisiis v. his ll.C. cum melle decoctum, fel verrinumfel uerrinum VTErS. uerrinum fel uerrinum R. -num fel dH.
fel ursinum siue uerrinum v., urinaurinam V. suum in lana
inposita.—Feminafemora VRS.
sed cfr. Pl. iun. adteri aduriqueadtaerri adurique E. trita adteria (arcte- V2)
durique V. equitatu notum est;
utilissimum estest om.E. ad omnes inde causascausas VRdv. caoras E. spumam equi ex
ore inguinibusin-
guinibus RdTH. cfr. Pl. iun. -busque VEv. inlinereillinire Rd1v. a. S..—Inguinain inguina d. inunguina V. -guna R1. et ex ulcerum causa
intumescunt. remedio sunt equiaequis. aet V. saetae III totidemtres ll.v. nodismodis E.
alligatae intra ulcusuicus VE..
Pl. iun. 69, 10. Marc. 36, 67.—Diosc. II 94. eupor. I 235. (Marc. 36, 14). Podagrispodagra f. -ram V. medetur ursinus adips taurinumque
sebum, pari pondere et cerae. addunt quidam hypocist
hidemhypocisthidem S. -da C. -dam v. -tidem VRd. hypcystidem E. et gallam. alii hircinum praeferunt sebum cum
fimo caprae et croco, sinapi, itemsinapi item ego e Diosc. -pii uel E. -pi
uel V. -pi cum dre corr. v. -piue uel G. caulibus hederae tritis
acdist. ego cum Pl iun. perdicioperditio V. vel floreaut flore dT. cucumeris silvestris.Pl. iun. 69, 11. 12. (Marc. 36, 1).—Marc. 36, 62 (57).—Diosc. eupor. I 235. Diosc. II 98. Pl. iun. 69, 12. 13.—cfr. Plin. XXVIII 198.—Marc. 34, 61. Pl. iun. 71, 11–13. Marc. 36, 26. item bovisouis R. fimum
cum aceti faece magnificant et vituli, qui nondum herbam
gustaverit, fimum aut per se sanguinem tauri, vulpemuulpe V. decoctam
vivam, donecdone—uiuum om.E. ossaassa V. tantum restent, lupumve vivum
oleo ceraticertatim VR. modo incoctum, sebum hircinum cum helxineshelxines B. helsine (-nae V) si VRE.
-nes v. -ne d.de mendo cfr. XXV 92. XXVII 24.
partepartes E. aequa, sinapis tertia, fimi caprini cinerem cum axungia
. quin etequina et dT. ischiadicos uriuir E. sub pollicibus pedum eoeo Erv. e VR.om.d.
fimo fervente utilissime tradunt, articulorumquearti-
culorum VR1. vitiis fel
ursinum utilissimum esse et pedes leporis adalligatos, podagras
quidemquidam Ev.a. H. mitigari pedepedes R. leporis viventiuiuenti VRdD.
-tis Erv. uiuo Pl. iun. cfr. XXX 98. abscisoabsciso VEv(S). -isso
r(?)C., si
quis secum adsidue habeathabebat R1..Marc. 34, 93. Diosc. eupor. I 181. Pl. iun. 67, 3.—
cfr. Plin. XXX 80. Marc. 34, 20.—cfr. Diosc. II 40. eupor.
I 173.—Pl. iun. 87, 11–12. Marc. 34, 29. —Perniones ursinus adips
rimasqueprimasque d. pedum omnesones V. sarcit, efficacius aluminelumine V. addito,
sebum caprinum, dentium equi farinaferina E., aprunumaprinum V(?)dv.a. S. vel suillum
dist. ego. cfr. § 90. fel cum adipe, pulmo inpositusan inponitur? et siet si Ev. et r. subtriti sint
contunsive offensatione, si vero adusti frigore, leporini pili
cinis; eiusdem pulmo contusisan dissectus contusis? dissectus aut pulmonis cinis.
Pl. iun. 67, 16. Marc. 34, 52. 28. 49.—Pl. iun. 68, 6.—cfr. Diosc. II 51. eupor. I 173.—Marc. 34, 21. solesole dv. sol V. sola r. adusta sebosoba R. asinino aptissime curantur, item bubulo
cum rosaceo.—Clavos et rimas calliquecallide Vd. vitia fimum apri
vel suis recens inlitum ac tertio die solutum sanat, talorum
cinis, pulmo aprunusaprunus S. -rinus ll.v(D). aut suillus aut cervinus; adtritusadtritum (attr- fS) VfS.
calciamentorum urina asini cum lnto suo inlita; clavos
sebum bubulum cum turis polline; perniones vero corium
conbustum; melius, sisi VRdTfv(H). om.EG. ex vetere calciamento; iniurias ee ErG. eo r. a v.
calceatu ex oleo corii caprini cinis.cfr. Marc. 34, 97.—Pl. iun. 66, 2.—101, 15. 16. —Varicum dolores
sedat fimi vituliniui-
tuli V. cinis cum lilii bulbis decoctusdecoctus dv. -tis rTf.cfr. § 209. addito
melle modico, itemque omnia inflammata et suppurationes
minantiaminantia (-ncia r) eadem res Erv(S). om. rTfH.sed H.. eadem res et podagris prodest et articulariis
morbismorbos V., e maribus praecipue vitulis; articulorum adtritisatritis V.
fel aprorum vel suum linteo calefacto inpositum, vituli,
quiuitulique qui v.a.D. nondum herbamherba VR. gustaverit, fimum, item caprinum cumcum—
melle in aceto decoctum.—Ungues scabros sebum vituli
emendat, item caprinumcaprinum om.V1R1. admixta sandaraca.—Verrucas
vero aufertauferunt T.
aut ferrim d. fimi vituliniituli E. cinis ex aceto, asini urina eturina et D cum U 627. -nae ll. v.
(an urina e luto?).
lutum.
Pl. iun. 93, 4. 5.—cfr. Plin. XXX 87. Pl. iun. 93,20.—
Diosc. eupor. I 18. Comitiali morbo testes ursinos edisse prodest vel
aprunosaprinos dv.a.S. bibisse ex lacte equino aut ex aqua, item aprunamaprinam R1dv.a.S.
urinam ex aceto mulsoaceto item mulso (muso V) VR1d., efficacius quae inarueritinaruerit Erv. inor- f.
inorr- V. inhorr- r. inex (pro in) E.cfr. § 232. vesica
sua. dantur et suum testiculi inveteratiin-
ueteratique (om. triti) E. tritique in suis
lacte, praecedentepraecendente V. proced- Ere corr. vini abstinentia et sequente continuis
quinisquinis ego. om. ll.v. cfr. XXX 87. Pl. iun.
Pliniana p. 36. (an vero diebus denis?). diebus. dantur et leporis sale custoditi pulmones
cum turis tertia parte in vino albo per dies xxx, item
coagula eiusdem;Diosc. II 44. eupor. I 18. asini cerebrum ex aqua mulsa, infumatum
infumetum V. prius in foliisfoliis REv. fulti V. fultis d. -ti T. foliis B. pulte Gron., semuncia per dies VIIVII ego. uel ll.v. v uel coni. H., ungularum eius
cinis coclearibus binis toto mense potus, itemtestes item VR1d. testes sale
adservati et inspersiaspersi Ev.a.H. potioni in asinarum maxime lacte vel
ex aqua. membrana partus earum, praecipue si maremmare VR.
pepererint, olefactataolefactata EG(D).
-cta rTfv(S). cfr. XVIII 364. XX 155. 192.197. accedenteaccendente V. morbo comitialium resistit.
sunt qui e maremari E. nigroque cor edendum cum pane sub
diu prima aut seconda luna praecipiant, alii carnem, aliqui
sanguinem aceto dilutum per dies XL bibendum.
Diosc. II 45. eupor. I 18.—Pl. iun. 94, 22–24.—94, 24. 25. Diosc. eupor. I 21. (cfr. Plin. VIII 115). quidam urinam aquaeaquae ErJ. quae VR. equi dT. equi aquae v. ferrariaefer-
rariae dTEv. ferria-R. ferrarte V1. -atae f. ferriae V2. fere r. ex officinis miscentemmiscent d. eademque
potione et lymphatislymphaticis rv.a. J. -paticis E. medentur. comitialibus datur et
lactis equini potus, lichen equilichen
equi U 628. -ene qui VR. -eneque d(?)E. -enque B. -enae-
que v. de mendo cfr. XXXIV 162. in aceto mulso bibendusbibendum VdEv.a.C. ;
dantur et carnes caprinae in rogo hominis tostae, ut volunt
Magi, sebum earum cum felle taurino paripari om.VR1. pondere
decoctum et in folliculofelliculo V. fellis reconditum itaitem V., ne terrain
attingat, potum vero ex aqua sublimeex aqua sub-
lime VRdTfS. sub limine (-blime v) ex aqua EG. (an ex
aqua. suffitione morbum sqq.?). de sublime cfr. CFW Müller
p. 21.. morbum ipsum
deprehendit caprini cornus vel cervini usti nidor.—Sideratis
urina pulli asinini nardo admixto perunctione prodesse
dicitur.
Diosc. II 63.—Pl. iun. 97, 17–20.—Pl. iun. 99, 6–8. 9–11.
Seren. 954. Regio morbo cornus cervinicerui R1. cinis, sanguis asiniasini VRdTJ. asinini pulli Erv.
ex vino, item fimum asinini pullipullo V., quod primum edidit a
partuparte V., datum fabae magnitudine e vino medetur intra diem
tertium. eadem et ex equino pullo similiterquesimiliterque ll.v. an simi-
liter (vel fimi fimiliter dati)? cfr. Plin, iun. vis est.
Fractis ossibus praesentaneus maxillarummaxillam VR1. apriapri dEv. -rini V2r. -runi r.
cinis vel suis; item lardum elixun atque circumligatum
mira celeritate solidat. costis quidem fractis laudatur
unice caprinum fimum ex vino vetere: aperit, extrahit,
persanat.
Pl. iun. 90, 23. 24.—Pl. iun. 91, 1–3. Febres arcetexarcet R1. cervorumcerborum V. caro, ut diximus; eas
quidemquidem Erv. uero rTf., quae certo dierum numero redeunt, oculus lupilippi E2. pippi E1., 8,119
dexter salsus adalligatusque, sisic V. credimus Magis. estest v. et ll. genus
febrium, quod amphemerinonephemerinon Rv.a.B. vocant; hoc liberari tradunt,
sitres et duabus ll. v. quis e vena auris asini III guttas sanguinis in II heminis
aquaeaeque E. hauserit. quartanis Magiquartanas magis V2. excrementa felisfellis V. cum
digito bubonis adalligari iubent et, ne recidantrecedant Ev.a.B., non removeri
an remoueri nisi? septenode septeno cfr. nota ad XXVI 99. circumitucircuitum R. -cum itū V..Pl. iun. 88, 16–19. quis hoc, quaeso, invenire
potuit? quaequae ll.v(J). quaeue rG. est ista mixtura? curcor V. digitus potissimum
bubonisbubonis po-
tissimum dv.a.G. electus est? modestiores iocur felis decrescente
luna occisae inveteratum sale ex vino bibendum ante accessiones
quartanae dixere. iidem Magi fimi bubulibubulis V. cinere
consperso puerorum urina inlinunt digitosprimos digitos Pl. iun. pedum manuum-
dist. ego. cfr. XXX 98. quemanuumque ego. cfr. Pl. iun. -nuusque (quae V1)
VRE. -nibusque d(?)v. mausque r.. leporis cor adalligant, coagulum ante accessiones
propinant. datur et caseus caprinus recens cum melle
diligenter serosero om.VR1T. expresso.
Marc. 1, 71.—Cels. III 20. Seren. 997. Pl. iun. 91, 17.—Pl. iun. 42, 6. 7. Melancholicis fimum vituli in vino decoctum
remedio est.—Lethargicos excitat asini lichen naribus
inlitus ex aceto, caprini cornus nidor aut pilorum, iocur
aprunumaprinum V(?)dv.a.S. ; itaque et veternosis datur.—Phthisicis medentur
iocur lupi ex vino macromacro
ErS coll. XV 110 et Pl. iun. -cre V. -cres R. -crae d(?)v. an
maceratum?, suis feminae herbis pastae laridumlardum dv.a.S.,
carnes asininae exex dEv. et r. e r. iure sumptaesum-
ptae ne E. (an sumptae, certe?). ; hoc genere maxime in
Achaia curant id malummallum V.. fimi quoque aridi, sed pabulo
viridi pasto bove, fumum harundine haustum prodesse
traduntprodest produnt E.duorum ll. v, bubulivebubuliue ego. -liae VR. -li rS. -li
quoque v. cornus mucronem exustum II coclearium
mensura addito melle pilulispipulis VR. devoratis.Pl. iun. 37, 23.—Pl. iun. 42, 7. 8. caprae sebo in
pultepulite E.phision E. alicaciaalicacia v(S). -atia VRdTf.
acacia E, ex alica C. et phthisim et tussim sanari vel recenti cum
mulso liquefacto ita, ut uncia in cyathum addatur rutaeque
ramo permisceatur, non pauci tradunt. rupicaprae
sebi cyatho et lactis pari mensura deploratum phthisicum
convaluisseconua'sisse R. cornua
iussisse (uss- d) Vd. certus auctor adfirmatautem adfirmare E.. sunt qui etqui et VdT. et qui Ev.
et R.cfr. XXIV 80. suum
fimi cineremcinere E. profuisse scripserint in passo et cervi pulmonem
, maxime subulonissub olonis V., siccatumsic-
catum ego. -tum in ll. v. cfr. XXIX 73. XXIII 40. XXVIII
212. XIV 68. VI 195. fumo tritumque in
vino.
Diosc. eupor. II 63.—cfr. Diosc. eupor. II 65.—Pl. iun. 96, 8. 9. Hydropicis auxiliatur urina eurina e D. -nae E. -ne R. -na Vv.
-na aut dT. vesicauesica dTD. -cae rv(J). del. S. (an urina ue-
tus?). apriapri ll. v. cfr. Diosc. II 63. caprae coni. B e Diosc. II 9.
capri D cum U 629 (contra Plinii usum). paulatim
data in potupotus REv.a.S., efficacius quae inaruerit cum vesica sua, fimi
tauriniceruini v.a.H. maxime, sedmaxime subulonis sed Ev.a.H. et bubuli—de armentivis loquor—,
quodquid E. quidam man. Dal. v.a.G.trium ll.v. bolbiton vocant, cinis cocleariumcocleariorum Ev.a.H.
dociarium V. III in mulsimulsis V. hemina
hemine V. emi-
nae E., bovis feminaebouis feminae om.VR1d. in mulieribus, ex& ex Erv.a.J. altero sexu insexu
in RdEv. uino V. virisuiris VRdv. uini E.,
quod veluti mysterium occultarunt Magi, fimum vituli masculi
inlitum, fimifimi dTErv.
-mu r. vituliniuituli Rv.a.H. cinis cum semine staphyliniest afilini V. aequa
portione ex vino, sanguis caprinus cum medulla. efficaciorem
putant hircihirci VRdfJ.
-cini Er. -cinum S(D). -corum v., utique si lentisco pascaturpascatur ego. cfr. XXIX 38,
-cantur ll.v. (an pascant, ut § 110?)..
Pl. iun. 98, 19. 20. 21. 22.—Pl. iun. 100, 17–19. Igni sacro ursinus adips inlinitur, maxime qui
est ad renes, vitulinum fimum recens vel bubulum, caseus
caprinus siccussiccus om.R1Tf. cum porro, ramenta pellis cervinae delecta
delecta VT.cfr. XXVII 47 et
CFW Müller p. 11. 12. deie- r G.defe- v.a.G. Pl. iun. pumicepunice Vv.a.C. -cae E. ex aceto trita; ruborirubori G. -rē VdErv. rubrorē R. cum prurigine equi
spuma aut ungulae cinis; eruptionibus pituitae asinini fimi
cinis cum butyro; papulis nigris caseus caprinus siccus ex
melle et aceto in balneis, oleo remoto; pusulis suilli fimi
cinis aqua inlitus vel cornus cervini cinis,Diosc. II 98. Pl. iun. 103, 10–14.—64, 25. 103, 1. 2. 35, 14.—cfr. Diosc. II 98.—Pl. iun. 82, 16–19. luxatis
recens fimum aprunumaprunum S. aprin- ll.v(D). vel suillum, item vitulinum, verris
spuma recens cum aceto, fimum caprinum cum melle, bubula
dist. H. caro inposita; adad om.Ev.a.H. tumorestu-
morem E. -rem sanat v.a.H. liuores Marc. 19, 48. fimum suillum subsub VRdfS. in Erv(D). cfr. Pl. iun. et XXX 114. XXXII 81.
Cato 74. 76,4. 84. testotesto VRfES. testo dv. (cfr. XXX 23.
114. XXVIII 71 XXXIX 36).
calefactum tritumque cum oleo. duritias corporum omnes
mollittollit Ev. a. H (D). sed cfr.
Pl. iun. optime adips e lupis inlitus. in iisiis v. his ll. C., quae rumpereerumpere dTfS. sed cfr. XX 130.
244. XXII 152. 156. XXIII 78.
opus sitsit VR. est d(?)Erv.
cfr. nota ad XXVII 56., plurimum proficit fimum bubulum in cinere calefactum
aut caprinum in vino vel acetouino uel aceto Ev(D). aceto
(-tum R) uel in uino rfS. decoctum; in furunculis
sebum bubulum cum sale aut, si dolores sint,
cum oleodolor est (-res E) intinctum
oleo R (?)Ev. a. S. liquefactum sine sale, simili modo caprinum;
Pl. iun. 84, 16–20. in ambustis ursinus adips cum lilii radicibusin ambustis—radicibus om.VR1d., aprunum
aprinum VRdv. a. S. aut suillum fimum inveteratum, saetarum ex his e
penicillis tectoriis cinis cum adipe tritus, taliet alii (pro tali) E. bubuli cinis
cum cera et medulla cervina, felfel
VREv(D). uel dH. tauri, fimum leporis etet dH. sed rv(S). sed et T.
caprarumca-
prinum T.dist. ego
e Pt. iun. fimumfimum TEv(S). -us r G. an fimi cinis?. sine cicatrice sanaresanari E. dicitur glutinum.
praestantissimum fit ex auribus taurorum et genitalibus,Diosc. eupor. I 178. Diosc. III 91. (II 51). III 91.
nec quicquam efficacius prodest ambustis, sedsed et R. adulteraturadulteratus RE.
nihil aeque, quibusvisquibus suis d. pellibus inveteratis calciamentisque
etiam decoctis. Rhodiacum fidelissimum, eoqueeoque ll.v. an quo et? pictores
et medici utuntur; id quoquequoque ll.v. an que? quo candidius, eo probatius;
nigrum&
nigrum R. et lignosum damnatur.
Pl. iun. 72, 16. Marc. 35, 20. 28. Nervorum doloribus fimum caprinum decoctum
in aceto cum melle utilissimum putant vel putrescente
nervo. spasmata et percussupercussu dv. -sso VR1. -ssi r. vitiata fimo aprunoapruno VRES.
-rugno G. -rino v. cap- d. curant
vereuero V. collecto etcollectae et E.
-ctet V. arefacto; sic et quadrigasquadrigis Vv. a. H. agentesagentes dTH. -tis VRfS. -ndis v.
argentis E. tractos
rotaverotat uel Er. vulneratos et quoquo modo sanguine contusocontusu V., vel
si recens inlinatur.Pl. iun. 103, 3–10. Diosc. II 98. eupor. II 34. sunt qui incoxisse aceto utilius putentutilius pu-
tent Erv. salutarem promittunt r. cfr. v. 14..
quin et in potupotu v.
-tū Er. pofito r. farinam eam ruptis convulsisqueconuulneratisque d(?)Erv. a. S. cfr. Diosc., eversis& euersis (-sos R) Erv.
ex aceto salutarem promittuntsalutarem promittunt Erv. uti-
lius (ulius R) putent (-tant d) r.. reverentioresrecentiores H. cinerem eius
ex aqua bibunt, feruntque et Neronem principem hac potione
recreari solitum, cum sic quoque se trigarioe tri-
gario V1. stri- E. se triario R1. adprobare
adprobauere VR1. vellet. proximam suillo fimo vim putant.
Marc. 31, 22.—extr.: cfr. Marc. 10, 44. Sanguinem sistit coagulumcoaculum V. cervinum ex
acetoacetū R., item leporis, huius quidem et pilorum cinis, item
ee VdTS. & Er.om.RVen. ex fv(D). fimo asiniasinini R. -inino v. a. H. cinis inlitus—efficacior vis e maribusan in naribus? aceto
admixto et in lana ad omne profluvium inposito—, similiter
dist. ego. ex equino, capitiscapite d(?) v. a. D. et feminumfeminū ErD. -na R. -nam r.
ne C. -nae v. aut fimi vitulorum
cinis inlitusinlitis V. ex aceto, item caprini cornuscornu d1 (ut saepe). vel fimi ex
aceto.Pl. iun. 73, 9–12. 73, 12. hircini vero iocinerisiocinoris V2. dissecti sanieshircini—sanies
om.R1d. efficacior, et
cinis utriusquean utrimque? ex vino potus vel naribus ex aceto inlitus,
hircini quoque utrisutris dv.
-rius VR1. -res r., vinarii dumtaxat, cinis cum pari pondere
resinae, quo genere sistiturexistitur E. sanguis et vulnus glutinatur
. haedinum quoque coagulum ex aceto et feminum
eius combustorum cinis similiter pollere traduntur.
Pl. iun. 65, 6–15. Marc. 34, 5. 6. 7.—Pl. iun. 78, 15. cfr. Diosc. II 96. Ulcera sanat in tibiis cruribusque ursinus adips
admixta rubrica; quae vero serpantserpant ego. cfr. § 243.
-punt ll. v., fel aprunumaprunum RES. -rugnum d (?) G. -r //inum V.
-rinum v. cum resina
et cerussa, maxillarum apri vel suum cinis, fimum
suum inlitum siccum, item caprinum ex aceto subactumetsubfervefactumsubactum et subferuefactum ego e Pl. iun.
et Marc. subferuef- ll. v.. cetera purgantur etet om.V. explentur butyro,
cornus cervini cinere vel medulla cerviceruici VR1., felle taurino cum
cyprino oleocyprino oleo d(?) Pl. iun. v. -iano T. -ino rD. aut irinoirino
V1RdTPl. iun. H. (laurino Marc.). ittino f. fimo ircino (hir-ED)
V2ErD. fimo aprino (cap- G) aut hircino v.. fimum recens suum vel inveterati
farina inlinunturinlinuntur VR.
-nitur d(?)Erv. vulneribus ferro factis. phagedaenis et
fistulis inmittiturmittuntur E.cfr. § 205. XXIV 151. fel tauri cum suco porriporro R. aut lacte mulierum
vel sanguis aridus cum cotyledone herba.Pl. iun. 78, 17–20. Marc. 4, 59. 60.—cfr. Plin. XXVIII 147. Diosc. II 97.—Pl. iun. 74, 18–20. carcinomata
curat coagulum leporis cum pari pondere capparis
adspersum vino, gangraenas ursinum felfel dEv. uel r. pinna inlitum,
asini ungularum cinis ea quae serpunt ulcera inspersus.
sanguis equi adrodit carnes septicastyptica EVen. vi, item fimi equini
inveterati favilla; ea vero, quae phagedaenaspa-
gedene E. vocant in ulcerum
generegenerum E., corii bubuli cinis cum melle. caro vituli
recentiarecentia—3 cinis om.V1R1d. vulnera non patiturpa-
titur v. -iuntur V2Er. intumescere, fimuman item fimum? cfr. Pl. iun. cum
seqq. iunxit- D. bubulum
cum melle.Marc. 4, 61.—Pl. iun. 74, 20–23. 78, 21–24. 83, 10.
(Marc. 33, 37). fimifimi U 632 e Marc. femininum V2E. fe-
minum rv.a. D. an fimi autem? vituliniuituli v. a. D. cinis sordida ulcera et quae
cacoēthe vocant etet ego.
& e VRd.om.E. e v. cfr. Marc. lacte mulieris sanantsanat v. a. D. ; recentes plagas
ferro inlatas glutinumilli-
tum d. taurinum liquefactum, tertio die solutum
solutum dv. -tus V. -tas Er. solut R.. caseus caprinus siccus ex aceto ac melle purgat
ulcera; quae vero serpant, cohibet sebum cum cera, idemidem J cum vet. Dal. lidem d. item rv(D).
additaaddito E. pice ac sulpure percuratpurgat Pl. iun.. similiter proficit ad caco
ēthe haedihaedi v(S). hedi E. hoedi rC. cae V.om.Rd. feminum cinis e lacte mulieris, et adversusaduersus dErv. ad rfH.
carbunculos suis feminae cerebrum tostum inlitumqueinlitum VS..
Pl. iun. 99, 22. 23. Seren. 73. 74. Geop.
XVII 24. Diosc. III 91.—(Isid. XII 4, 22). Pl. iun. 100, 1. 1–4. Scabiem hominis asininae medullae maxime abolent
obolente R. etet VRdTfH. om.Ev. urinaurina ego.
-nae ll.v. eiusdem cum suosuo ll. v. suillo D cum U 633. luto inlitainlita ego. -to ll.
-tae v., butyrum
etiam, quod in iumentisintumentis VdE. proficit cum resina calida, glutinum
taurinum inin—14. 15 caprinum
om.E. aceto liquefactumliquefactū dv. -to VR. addita calceaddita calce om.R., fel caprinum
cum aluminis cinere; bovasbonas E. boas v. a. J. fimum bubulum, unde
et nomen traxere. canum scabies sanatursanatura E. -nantur Rdv. a. S. bubulo sanguine
recenti iterumqueutrumque E., cum inarescat, inlito et postero
die abluto cinere lixivolixiuo (lex- Er) RED. -ue V. -uio
d(?)v. cfr. XIV 129. XV 67. XXXVI 203..
Pl. iun. 88, 11–13. Marc. 34, 43. - Pl. iun. 87, 2–5. Diosc. eupor. I 115. Marc. 8, 148. Spinae et similia corpori extrahuntur felis excrementis
, item caprae ex vino, coagulo quocumque, sed
maxime leporisex leporis d., cum turis polline et oleo aut cum visci
pari pondere aut cum propoli.—Cicatrices nigras sebum
asininum reducit ad colorem, fel vituli extenuatextenuat dv. -ua VR. -ternuat E. calefactum.
medici adiciunt murram et mel et crocum aereaque pyxide
puxide VD. condunt; aliqui et florem aeris admiscent.
Diosc. II 84. eupor. II 78.—Diosc. II 63. Mulierum purgationes adiuvatadiuuat VdEC(J). -uuant R(?)v(Brot.). fel tauri in
lanataurinum lana v. a. H. sucida adpositum—Olympias Thebana additaddit VRdfH. -idit Ev(D).
cfr. § 253. oesypum
oesypum vet. Dal. e Diosc. hysopum ll. v.
de mendo cfr. § 74. XXIX 35. 125. XXX 28. 76. 105. 106.
107. 113. et nitrumnintrum r. min- VR. —, cornus cervini cinis potus, item vulvauulua VdTfD. -as R(?) G.
-ae Ev.
laboranteslaboranti v. a. G. inlitusillitus (inl- S) VdTfS. -tu G.
inlitum Erv. -lit R. quoque et fel taurinum cum opioapio VR1dTf. adpositum
adpositum v.
-tum (-tus d) cum Vd. -tus E. appositus r. -tus cum R. obolis binis. vulvas etet Ev(D). om. rS. pilopilos E. cervino suffire prodest
. tradunt cervas, cum senserint se gravidas, lapillun
devorare, quemquae V. in excrementis repertum aut in vulva—
nam et ibi invenitur—custodire partus adalligatum.
inveniunturinueni-
tur VR1. et ossicula in corde et in vulva perquam
utilia gravidis parturientibusque. nam de pumicepumice dB. punice Vv. -cea r. pumnicae E.
pula R.de mendo cfr. § 233., quiqui v. que Rd. quae VfED.
cfr. XXXIII 85. XXXVI 154. 155. 156. XII 9. inin VRdfv.
om.Er.
vaccarum utero simili modo invenitur, diximus in natura11,203
boum. lupi adips inlitus vulvas mollit, dolores earum iocur
, carnes verouero ego. eorū VR.om.d(?)ErG. que v. cfr.
XXXVI 198. lupi edisse parituris prodest aut si incipientibus
parturire sit iuxta qui ederitqui edent R1. quia aderit E., adeo ut etiam
contra inlatas noxias valeat. eundem superveniresuper
uentre VR1. perniciosum
est.Seren. 609. magnus et leporis usus mulieribus. vulvas
adiuvat pulmo aridus potus, profluvia iocur cum Samia
terra ex aqua potum, secundas coagulum—caventur pridiana
balnea—, inlitum quoque cum croco et porri suco;
inin ego. cfr. § 250. 254. XXVII 50. (XXX 28.) XXXIV
118. (153. XXXVI 140. XX 161) et nota ad § 73. aliter
§ 252. 110. XXIX 38. et VRdT.om.Erv. vellereuellerei R1. adpositum abortus mortuos expellit. si vulvauuluae Erv. a. S.
leporum in cibis sumatursumat R1. -antur v. a. S., mares concipi putant; hoc et
testiculis eorum et coagulocoagulū E. profici; conceptum leporis
utero exemptum iisiis v. his ll.C., quae parere desierint, restibilem fecunditatem
adferre. sicsic ego. sed ll.G. sed et v. conceptuscon-
ceptus VdS. pro conceptu Ere corr. v(D). leporis saniemsaniem dEv.
-ntem V. sagniem r. -guinem R. et viro
Magimagio V. maio R. propinant, itemitem—10 mammae om.VR1. virgini VIIII grana fimi, ut stent perpetuo
mammae. coagulumcoagulu C. -lo ll. v(J). quoque ob id cum melle inlinunt
inlinit VR1., sanguinemsanguine dJ. ubi evolsos pilos renasciet nasci E. noluntuo-
lunt dLugd.Dal.. inflationi
inflationi Rv. -ne Vd. -nē E. vulvae fimum aprunumaprunum VRES. -ugnum G. -rinum dv. suillumve cum oleo inlini
prodest. efficacius sistitsistit Ev.
-ti VR. si sit dT. farina aridi, ut aspergaturadspargatur V(?)S. potioni
potione VR., vel sisi Erv. si sit V. sistit r. de mendo cfr. § 114. gravidae aut puerperae torqueanturtor-
queatur V.. lacte
suis potopute VR. cum mulso, adiuvantur partus mulieruminuerum V. ; per se
vero potum deficientia ubera puerperarum replet. eadem
circumlita sanguine feminae suis minus crescuntcrescunt VRdTfv(S). -cent ErG(D).. si dole
antdoleant ego. -lent ll.v., lactis asinini potupotu dv. -tum E. -tus r. mulcentur, quod addito melle
sumptumsumptus Vd. -tis R1. et purgationes earum adiuvat. sanat et vulvarum
exulcerationes eiusdem animalis sebum inveteratum et in
vellere adpositum duritiasduritias dTS. -tia r. -tiem C. -tiam v. cfr. § 253. vulvarum emollit. per se vero
recensre-
cens ueluti E. vel inveteratum ex aqua inlitum psilotripsilotrium V. vim optinet.
Diosc. eupor. I 139. eiusdem animalis lienlieni VR. inveteratus ex aqua inlitusinlitu V. -tū R. mammis
abundantiam facit, vulvas suffitu corrigit. ungulae asininae
asinae R1. suffitiosuf-
fitio VTfS. -tae rv. partum maturatmaturant v. a. S., ut vel abortus evocetur, nec
aliteralter E. adhibeturadhibetur
dTEv(J). -entur r (Verc. G D). -eatur fS., quoniam viventem partum necatnecat dTS. -ant rv(D).. eiusdem
animalis fimum si recens inponatur, profluvia sanguinis
mire sedare dicitur, nec non et cinis eiusdem fimi, qui
et vulvaeuulua V. prodest inpositusinpositū Ere corr.. equi spuma inlita per dies
XL, priusquam primum nascanturnascuntur d., pili restingunturre-
stringuntur rfv. a. G. -gunt V. -gtur R., item
cornus cervini decoctodecocti E. ; melius, si recentia sint cornua.
lacte equino iuvantur vulvae collutae. quod si mortuus
partus sentiatur, lichenlichen fG. -caen E. -cen r. lien v. equae eequae e J e coni. S.
equae E. eque r. aqua f. ex aqua v. cfr. § 226. dulciduci E. potusepotus VR1fS. eiciteiiciet d. efficit E., item
ungulaungula S cum Ges-
nero. -las ll. lae v. suffitusuffitu E. -ta Gesner. aut fimum aridum. vulvas procidentes butyrum
infusum sistit. induratam vulvam aperit fel bulbulum
rosaceo admixto, forisfuris V. vellere cumcum—16 uuluas re om.V1R1d. resina terebinthina
inposito.Diosc. II 98. eupor. II 69. aiunt et suffitu fimi e maremari (V2?)ED. sed cfr.
§ 225. VIII 105. 218. IX 84. bove procidentesprocedentes VE.
vulvas reprimi, partus adiuvari, conceptus vero vaccini
lactis potupotus V.
-tū E.. sterilitatem aob v. a. S. partus vexationeuexatione dTfS. -nes VR. -nem Ev. fieri certum
est. hanc emendari Olympias Thebana adfirmat felle
tauritauri VRd.cfr. § 246. -rino Erv. et adipe serpentium et aerugine acac VRdTH. a f. ad E.
addito v. melle medicatis
medicantis V.de hoc verbo cfr. XI 184.
XIV 135. XVIII 159. locis ante coitus. vitulinum quoque fel in purgationibus
sub coitu adspersum vulvae etiam duritiasduritias VRd.cfr. § 250. -tiam Ev. veteresueteres ego. cfr. XXXI 97. uentris ll.v.
emollit et profluvium minuit umbilico peruncto atque in
totum vulvae prodest. modummodum om.VR1. statuunt fellis pondere $X$$X$ (i. e. denarium) ego. x f. decim R1.
denarii rv.,
opiiopio R. op E. ad apii v. a. H. tertiamtertiam ll.v(S).
-tia fH., admixto amygdalinoamygdaleo E. oleo, quantum satis esse
appareat; haec in vellere inponuntinponunt dErv(D). -tur rTfS.. masculimasculi v. -linum ll. an masculi autem? cfr. § 243. fel vituli cum
mellis dimidio tritum servatur ad vulvas. carnemcarneum V. vituli
si cum aristolochia inassataminassam R1df. edant circa conceptum,
maremmarē VRdS. -res E v(D). parituras promittunt. medulla vituli in vino etet VdTfS. ex R(?)EG. et ex v.
aqua decocta cum sebo exulcerationibusulcerationibus d. ex-
ulceratio VR1. vulvarum inposita
prodest, itemidem VR1. adipsadeps r (ut saepe). vulpium excrementumque felium, hoc
cum resina et rosaceorosa-
ceu E. inposituminposita VR1..Diosc. eupor. II 88.—extr.: Diosc. II 98. eupor. II 83. caprinocaprini E. cornu suffiri
vulvam utilissimum putant. silvestrium caprarum sanguis
cum palma marina pilos detrahitdetrahi E. ; ceterarum vero fel callum
vulvarum emollit inspersumin-
spersit R1. et a purgationead purgationem Vd. conceptus
facit. sic quoque psilotri vis efficitur; evulsiseuulsis VEv(S). si
euu- C. ulsis r. prepulsis R. prop- d.an prius euulsis (vel
praeuulsis)? pilis triduo
servaturseruetur G. inlitum. profluvium quamvis inmensum urinaeurinae dTfS. -na rv(D).
caprae potupotu dTfS. -tus r. -ta v(D). cfr. § 256. sisti obstetrices promittunt et si fimum inlinatur
. membrana caprarum, in quaqua G.
aqua ll.v. partuspartu v. a. G. editureditur VRdTfH. -tus EG. -to v., inveterata
inueterat R1. -atatur V. potuque sumpta in vino secundassecundis R1. pellit. haedorum
pilis suffiri vulvasuuluis V. utile putant et in profluvioprofluo V. -uuia E. coa.... (reliquis margine ab-
scisis) r. profluuiū R. sanguinis
coagulum bibi aut cumcum ego. om. ll.v. an potius addito? hyoscyami seminesemine ll. v. -men C. inponiponi R1..
e bove silvestri nigro si sanguine ricini lumbi perungantur
mulieri, taedium veneris fieriferi VR1. cfr. XXXII 49. dicit Osthanesostanes T. -anter V., idem amorisan
amores? cfr. XXIV 167.
potupotu dES. -to V. -ta R(?)v. hirci urinaeurina v. a. S. admixtoadmixto dEv(H). -tu V. -ti R. -ta G. propter fastidium nardo.
Diosc. II 81. eupor. I 74. Infantibus nihil butyro utilius per se et cum
melle, privatim et in dentitionedentitione dv. dentione rD. cfr. § 258. XXX 22. 135. 137. et ad gingivas et ad oris
ulcera. densdentes V1. -te V2. lupi adalligatusadalligatur V. infantium pavores prohibet
dentiendiquedentiendique J
-ientique ll. v. morbosmorbus V., quod et pellis lupina praestat. dentes
quidem eorum maximimaxime V. equis quoque adalligati infatigabilem
cursumcurcum V.
circum f. praestare dicuntur.Diosc. II 42.—Seren. 1031. Pl. iun. 28, 16–18. leporum coagulo ubere inlito
sistitur infantium alvus. iocur asini admixta modice panace
instillatuminstillatur R1d. in os aa om.E. comitialibus morbis et aliis infantes
tuetur; hoc XL diebus fieri praecipiunt. et pellispelles V.
asini iniecta inpavidos infantes facit. dentes, qui equis
primum cadunt, facilem dentitionemdentionem Pl. iun. praestant adalligatiadalligatus R1.
infantibus; efficacius, si terram non attigereattingere VE.
-igerint d..Diosc. eupor. I 74. Seren. 1034. Pl. iun. 28, 18. lien bubulus
in melle et daturet datur VRS. datur Tf. edetur Er. editur
d(?)v. et inlinitur ad lienis dolores; sedatsedat ego. cfr. XX 211. ad ll.v. ulcera
dist. ego (lac.
ante lien statuit S). manantia cum melle lien vituli, in vino decoctus
tritusque et inlitus ulcuscula oris. cerebrum caprae Magi
per anulum aureum traiectumtractum fS. tracham V. tracam d., priusquam lac detur, infantibus
instillant contra comitiales ceterosque infantium
morbos. caprinum fimum inquietos infantes adalligatum
panno cohibet, maxime puellas. lacte caprino aut cerebro
leporum perunctae gingivae faciles dentitiones faciunt.
Cato ap. Diomedem I p. 358.—cfr. Martial. V 29. scriptt. hist. Aug. XVIII 38, 1.—Pl. iun. 93, 1. 2. Somnos fieri lepore sumpto in cibis Cato arbitrabatur
et p. 365, 1 arbitratur v. a. S., vulgus et gratiam corpori in VIIIIVII C e coni. B coll. Martiale et scriptt. hist. Aug. dies, frivolofri-
uolo om.E.
quidem iocoloco V2Ev. a. B. laco V1., cui tamen aliqua debeat subesse causa in
tanta persuasione. Magimagis E. fellefel
V1R1d. capraecaprae om.VR1., sacrificatae dumtaxat
, inlito oculis vel sub pulvino posito somnum allici
dicunt.—Sudores inhibet cornus caprini cinis ee Ev. & VR. ex dS. myrteo
oleo perunctis.
Vergil. georg. III 280. Coitus stimulat fel aprunumaprugnum G. -rinum dv. inlitum, item medullae
suumsiuim V. haustae, sebum asininum anseris masculi adipe
admixtopermixto
Ev. a. H. inlitum; item a coituad coitū VRf.de mendo cfr. §255. equiequi a RfS.
quia V. Vergiliouirgilio d(?)fv. a. S. ulgi R1. quoque descriptum
virus et testiculi equini aridi, ut potioni interi
possint, dexterve asini testis in vino potuspotus pro Erv. a. S. portioneveportioneue (-niue T) dT. -ne uel VRfv. potione uel Er. adalligatus
adalligatos V. bracchiali; eiusdem a coitu spuma conlectaconlecta ego. conie- V. colle- rv. russeorisseo R1. roseo Ev. a. S. cfr. VII 186.
panno et inclusa argento, ut Osthanesostanes T. -naes V. tradit.cfr. Plin. XXX 145. Salpe
genitale id inid in VRdT. in Erv. oleum fervens mergi iubet septies eoque
perungui pertinentes partes, Daliondalion con.H. diacon dT.
bialcon VRv. uia- E.cfr. >Brunn. de indd. p. 37. cinerem ex eodem bibiibi E.
vel tauri a coitu urinamurina VR., luto ipso inlini pubem. at ead e V. de E.
diversodiuersu V. -sus R.tauritauri ego. muri ll. -ris v. fimo inlitoinlato VR. cohibetur virorum venus.—
Ebrietatemebrietate R. arcet pulmo apri aut suis assus, ieiunis inieiunis in CFW Müller p. 25. -uni ll. G. a ieiuno v. cibo
sumptus eo die, item haedinusedi-
tus E..
Aelian. n. a. I 36. Pamphilus ap. Geop. XV 1, 6. Mira praeterea traduntur in iisdem animalibus
: vestigium equi excussum ungulaunguli R1., ut solet plerumque,
si quis collectum reponat, singultus remedium esse recordantibus
, quonam loco id reposuerint; iocur luporumleporum Lugd. Dal.
equinae ungulae simile esseest se Vd. ; rumpirumpi ego. eru- Vd.
et ru- R(?)Ev. equos, qui vestigia
luporum sub equite sequantur; talis suum discordiaediscordiae ErB (-dia v). adipisco- R.
adips (adeps V2d) co- (-di d) r. vim
quandam inesse; in incendiis, si fimi aliquid egeraturegeneratur Vd. e
stabulis, facilius extrahi nec recurrere oves bovesque; hircorum
carnes virus non resiperere-
fipere ErC. reci- rTv. de mendo cfr. § 39., si panem hordeacium
eo die, quo interficiantur, ederint laserve dilutumdelutum R. biberint,
nullas vero teredinem sentiresentias V1. -ties V2. luna decrescentedecrescenti d. induratas
salesale om.E.. adeoque nihil omissum est, ut leporem surdumfurdum VRdv. tardium E. celerius
pinguescere reperiamus, animalium vero medicinasmedicinas d(?)ErG. -cina Rv.
-cin// V. :
Cato 71. Colum. VI 4, 2. si sanguis profluat iumentis, suillum fimum ex vino infundendum
, boum autem morbis sebum, sulpur vivum,
alium silvestresiluestrem Vd. -rum R1., ovumouum v. oum E.
eum R. cum V.om.dS. de mendo cfr. XXIX 43. crudumcrudum
ego e Cat. et Colum. coctum ll. v. concoctum TS. an non
coctum? tritaomnia haec trita v. a. J. in vino danda aut
vulpis adipem; carnem caballinam discoctamdiscoctum V. de-
coctam RTf. potupotu R. suum
morbis mederi, omnium vero quadripedum morbis capram
solidam cum corio et ranam rubetamranā rubetā v. -na rubeta ll. D. discoctasdecoctas f. discoctam dTD. ; gallinaceos
non attingi a vulpibus, qui iocur animalis eius aridum
ederint, vel si pellicula ex eo collo indutainduta VdTfEv(D). -ti R.
inducta C e coni. B. galli inierintinterint V. -rerit v. a. B. ;
similitersimilia
d(?)Ev. a. S. in felle mustelae;Suidas et Hesychius s. v. βοῦς κύπριος.—Cato 72. Colum. VI 15, 2. boves in Cyprocipro r. cipino R. cyprino (cip-V) Vd. contra tormina
hominum excrementis sibi mederi; non supterinon
subteri G. cfr. Cato. non super ll. insuper v. pedes
bourn, si prius cornua imaima J.
cfr. Cato et § 202. iam VdE. in R.del. v. pice liquida perunguantur;
lupos in agrumagro E. non accedere, si capti unius pedibus infractis
cultroque adacto paulatim sanguissanguinis Vf. circa fines agri
spargatur atque ipseipsi V. defodiatur in eo loco, ex quoquo om.R1. coeperit
trahi; aut si vomerem, quo primus sulcus eo anno
in agro ductus sit, excussum aratroaratrū R. focuslocus VR1. Larumlanum V. larium dR1v. a. S(J).
cfr. II 16. III 66., quo familia
convenietconueniet (-niēt d) ll. -nit v., uraturat ego.
ur at V. ur ad (ab E1) r. exurat D e coni. S. absumat v., lupum nulli animaliumanimalium V2Ev(D). -ali rTfH. cfr. XIX 180. XVII 215.
XII 40. XVI 107. III 31. XXIX 9. nociturum in
eo agro, quam diu id fiat.
Hinc deinde praevertemurreuertemur Rdv. a. S.
cfr. nota ad § 123. ad animalia sui generis, quae
aut placida non sunt aut fera.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXIX
Naturaenaturae VdTfrS. -ra Ev(D). TOTUM
NATURE R. remediorum atque multitudo instantium
ac praeteritorumPRECEP R1. praeceptorum V1fHSJ(= prae-
dictorum). plura de ipsa medendi arte cogunt
dicere, quamquam non ignarosignaros VS. -noros R. -narus dT. -narus
sim ErG(D). -rus sum C. -rus si in v., nullinulli VTfS. -llis
rv(Brot.). -llius Dal. cfr. praef. § 14. ante haec Latino
sermonesermone dEv.
-mo nec Vr. ser nec R. condita ancepsque, lubricumac lubricum dTv. a. G. iudicium D. esse rerum omnium
novarum exordiumexordium ego. et italium V. & tal- RdTfS. & al- r.
tal- EG(D). principium nec aliud v. (initium vet. Dal.)., utique tamtam
VRTfH. iam d. quem E. quam v. sterilissteriles G. gratiaegratiae post
utique habent v. a. G. tantaequetantaque V1R1. om.Ev. a. H.
difficultatisdifficultates G. in promendo. sed quaestionemquaestionem (scriptum olim quōnem vel
qn???m) ego. cfr. II 3. quoniam ll. v. occurrere verisimile
est omnium, qui haec noscantnoscant dTEv(Brot.)D.
-cunt VRfS. cognoscant G., cogitationi, quonam
modo exoleverintexsoluerint (exo- v) Ev. a. C. in medicinae usuusu om.VR1f. quae iam parataiam parata VdfS. tam par- R(?)B. temper-
Ev. atque
pertinentia erant, mirumque et indignum protinus subit,
nullam artiumnullum martium V. inconstantiorem fuisse autaut VRdTfS. ut Er. et v. etiamnuncetiamnum dfv. a. S. saepius
mutarimilitari VR1 immut- v. a. G., cum sit fructuosior nulla. disdiis
Vv. a. S. ad his E. primum inventores
suos adsignavit et caelo dicavitdictauit Rdf. dit- T.,Apollodor. III 10, 3. Hygin. fab. 49. Isidor. IV, 3, 2. Cels. I prooem. init. nec non etnon et Erv.
non nec VRd1. non d2. hodie multifariam
multifaria VdTf. ab oraculis medicina petiturpetita
E.. auxit deinde famamfama E.
etiam crimine, ictum fulmine Aesculapium fabulata, quoniam
Tyndareumtyndareum VRdT(P)H. -ridem cum E.
-den Dal. -dem G. -dam v. revocavisset ad vitam—nec tamen
cessavitdist. ego. narrare alios revixisse opera& opera d. sua—, clara Troianis
temporibus, aa VRdTv(S). om.EG(D). quibus fama certior, vulnerum tamen
dumtaxat remediis.
cfr. Strabo XIV 2, 19 p. 657 extr. Sequentia eius, mirum dictu, in nocte densissima
latuere usque ad Peloponnesiacum bellum. tune eaM revocavit
in lucem Hippocrates, genitus in insula Coo in primis
clara ac valida et Aesculapio dicata. is, cum fuisset mosmos Erv. om. r.,
liberatos morbis scribere in templo eius dei quid auxiliatum
qui auxiliatus dTv. a. G. essetesse V., utut om.E. postea similitudo proficeret, exscripsisse ea
traditur atque, ut Varro apud nos credit, temploin (iam v) templo Ev. a. H. cremato
iisiis ego. his E. is v.
om. rC. an sic? instituisse medicinam hanc, quae clinice vocatur. nec
fruit postea quaestus modus, quoniam Prodicusprodicus dv. -igus V. -itus r. Hero-
dicus coni. Dal., Selymbriae
natus, e discipulisnatus discipulus Ev. a. H. eius instituitinstituit VRdfBrot.(D).
-uisse E. -uisset v. -uens C(S). quam vocant iatralipticeniatralipticen (-lept- Rv) RdS.
-ce r. latr- (-ce V2E) r.
et unctoribuset unctoribus Brot.(D). et ult- d.
e (et f) cult- V1f. et ultoris R. reunctoribus V2Erv(S). quoque medicorum ac mediastinisme-
diastinis C. media est (-ia ē R. -ias r. -icis v) in eis ll.v. vectigal
invenit.
cfr. Plin. XXVI 11. Cels. I prooem. p. 2.—cfr. Plin. VII 123. Val. Max. V 7 ext. 1.—Cels. I prooem. p. 2. 5. Diog. Laert. VIII 2, 9 (65). Horum placita Chrysippus ingenti garrulitate mutavit
, plurimumque et ex Chrysippoan plurimaque et ex Chrysippi (sc. placitis)? de structura
cfr. nota ad XXV 121. discipulus eius Erasistratus
, Aristotelis filia genitus. hic Antiochoanthoco V. a nistoco d. rege sanato
centum talentis donatus est a rege Ptolemaeoptolo-
meo V. -maeo D. filio eius,
ut incipiamus et praemiapraemio VRd. artis ostenderearis tendere VR1d..
Alia factio ab experimentis sese om.V1RdTH. cognominanscognominant dTr(P)H. empiricen
coepit in Sicilia, Acroneacronce E.
a Creonte v. a. G. Agragantinoacragantino r. agrig- v. a. S. Empedoclisempedocles V.
physiciphysici dv. pysci V1. chysippi E. chrys- r in ras.
cris- V2. auctoritateauctoritatē R. commendato,cf. Plin. XI 219.—Cels. I prooem. p. 2. 3.—Sueton. Aug. 81, Dio Cass. LIII 30. cfr. Plin. XIX 128. XXV 77. Horat. ep. I 15, 3. dissederuntque hae
scholaehae (eae v) scholae D. hae
discolae (-le d) Vd. //e///scole R. ex scola Er. hae diu scho-
lae H cumr Gron., etan at vel donec? omnes eas damnavit Herophilusheropylus V2.
hepylus d. -lis V1. in musicos
pedes venarum pulsu discriptodiscripto VD. desc- RdG. discerpto
E. -creto v. per aetatumactum V. unctum R1. gradusgradis V.. deserta
deinde. et haec secta est, quoniam necesse erat in
eaeas VRd. litteras scire; mutata et quam postea Asclepiades, ut
rettulimus, invenerat. auditor eiusinuenerat additos eius V2in ras. in uenatore ius R1. Themisonthemiston Er. temison VR. fuit sequefuit seque VRdTfv(S). fuisseque
Er. fuit sed quae B. fruit qui quae C.26,12
inter initia adscripsit illiadscripsit illi VRTd(B2)S. scripsit illo Ev., mox procedenteprocedente
(praec- df) VRdTfS. -tia E. recedente a v. vitauita v(J). uitia
ll.Tf. aeui nequitia S. (cfr. quaedam in senectute deflexit ap.
Cels.). suasua & VRTfS. ad sua EB(D). sua d(?)v. an et sua? et
placita mutavit, sed et illa Antonius Musa eiusdem auctoritate
an eiusdem auditor clarissimus auctoritate? (cfr.
§ 5 commendatus et § 8 nobilitatus; XIX 38).auctori-
tatem VE. divi Augusti, quem contraria medicina gravi periculo
periculae V. exemerateximerat R1. exinierat V..Cels. I prooem. p. 11 extr. Scribon. 120. 176. multos praetereopraeterea Ev. a. B. medicos celeberrimosque
ex iisiis dv. his rS. Cassios, Carpetanoscarpetanos (-pit- v.
-nes R) V1RdTfv. calpet- V2H. calpit- (-nes r) ErG., Arruntiosarbun-
tios VR1. arruntios arbutios (alb- v) dT(?)v. a. S., Rubrios. CCLCCLego.
al. E. CCL v. ducena quinquagena rH. HShis Vf.ssE.
annuae iisannuae iis ego. -ua his (iis S) ED. -ualis V. -uales dTf.
anulis R. annua rv. mercedesmercedes VRdTfJ. -de his (iis v. del. S)
Erv. fuere apud principes. Q.Q. RS. Q. uero B. quae rv. Stertinius
inputavitita ut R1. principibus, quod sestertiis quingenis annuis
contentus esset, sescena enim sibi quaestu urbis fuisse
enumeratisnume-
ratis Ev. a. S. domibus ostendebat.cfr. Tacit. ann. XI 35. Scribon. 94. par et fratriet facti E. eius merces
a Claudio Caesare infusa est, censusque, quamquam exhausti
ex austi V. exhaustis
fEv. a. G. operibusoperibus ErG. -ris r. opibus v. Neapoli exornata, herediheredis E.
-red??? re corr. HS cccHS. cccH. HS. ccc Ere corr. v(S). hs. u.
CCCI d. sti. ceci V. reliquere,
quantum aetateeademaetate eadem J. athenaidem
(ate- V2) V2r. -di D. -na id est Ev. -nade R. -na dens d.
at//nadens V1. ad eam aetatem G. quadragena B. -gena
dena T. Arruntius solus. exortus deinde
est Vettiusuetius Vd. uectius v. a. S. Valens, adulterio Messalinae Claudii Caesaris
nobilitatus,dist. ego. pariterque eloquentiaeeloquentia
VRD. adsectatoresadsectator. is v. a. D. etex d. eam v. a. S. potentiae
potentie R. -ia d. -iam v. nanctus novam instituit sectam.Galen. meth. med. I p. 35. eadem aetas Neronisneronis principis d.
principatuprincipatum V. ad Thessalum transilivit, delentem cuncta placita
placida V. et rabie quadam in omnisomni saeuit Vd. aevi medicosmendicos V. perorantem,
quali prudentia ingenioque, aestimari vel uno argumento
abundeabunde—monumento om.V1R1d. potestpotest v.
porta est (ē r) Er. reperta est V2., cum monumento suosuo om.V1., quod est Appiaapia V. in
appia vet. Dal. via,
iatronicenlatronicen V. se inscripserit. nullius histrionumhistorionum V. equorumqueequarum-
que rG.
trigarii comitatiorcomitatiore VdT. egressus in publico erat, cum Crinascritias C.
Massiliensis arte geminata, utuc V1. ita
ut V2E.0 cautior religiosiorque, ad
siderum motus ex ephemeride mathematica cibos dando
horasque observando auctoritate eum praecessit, nuperque
HSHs c??? D. hs. c VREv(S). centies HS d(?)C. C??? reliquit, muris patriae moenibusquemoenibus R. aliis paene non
minore summa extructis.Seneca ep. VI 1, 3. XII 1, 5. hi regebant fata, cum repente
civitatem Charmischarm' r. carm' R. -mis v.a.C. ex eadem Massilia invasit damnatis non
solum prioribus medicis, verum etet a balneis E. balineis, frigidaque
etiam hibernis algoribus lavari persuasitpersuasit ll.v. (aliter § 26). an praecepit?. mersitmersit om.V1R1. aegros
in lacuslatus RE.. videbamus senes consulares usque in ostentationem
ostentionem E.
ostant- V1. rigentes, qua de re exstat etiam Annaeiannali V. Senecae
adstipulatio.Meineke Com. Graec. IV p. 360 (Monosticha Menandri p. 699).—cfr. Plin. XX 78. nec dubium est omnes istos famamfama E.
novitate aliqua aucupantes anima statimanimas statim
nostras v.a.H. -mae statum nostrae Gron. nostra negotiari.
hinc illae circa aegros miserae sententiarum concertationes,
nullo idem censente, ne videatur accessio alterius. hinc
illa infelicisinfelicis
dErv. -lix VRfS. monumentimonumenti VRdv. -tis ED (an -ti sui?). inscriptioscriptio VR1. : turba seturbare V1. -bas re V2. tuba re R1. medicorummedi//o-
rum V.
perisse. mutatur ars cottidiecotiens E. totiens interpolisinterpellis VR1. -pollis v.a.H., et ingeniorum
Graeciae flatu inpellimurimpellitur R1., palamquepalam quoque V. est, ut quisque
est ut quis
om.R1. inter istos loquendo polleatualeat VR1fS. cfr. XXVIII 10., imperatorem ilicoilico J. illico
ll. v(D). cfr. nota ad XXVII 12. vitae
nostrae necisque fieri, ceufeu R1d. vero non milia gentium sine
medicis degantnegant Vd. nec tamen sine medicinamedicine R., sicuti populus
Romanusp. R. VD. ultra sexcentesimum annum, neque ipseipsi R. in accipiendis
accipiendi d. artibus lentuslentus dv. ten- V1R. lentis V2Er., medicinae vero etiam avidus, done
expertam damnavit.
Cassius Hemina annal. III (cfr. hist. Rom. fragm. ed. Peter p. 72). Etenim percensererecensere V1R1dT.sed cfr. VII 99. 114. XXXIV 86. XXXVI 8. insignia priscorum in his moribus
convenit. Cassius Heminaheminae V. ex antiquissimisantiquis Ev.a.H. sed cfr. XIII 84. auctor
est primum e medicis venisse Romam Peloponnesopeloponneson Vd. -ensem v.a. G. Archagathum
Lysaniaelisaniae V. filium L. Aemilio M. Livio cos. anno
urbis DXXXV, eique ius Quiritium datum et tabernam in
compito Acilio emptam ob id publicepuplicae V.. vulnerarium eum
fuisse egregiumegregium (corruptum in ecrecium) ego.
////credunt d. cre- rTf. e re dictum H cum Gron. tradunt
v(D)., mirequemirique V. gratumgradu aduentu E. adventum eius initioinitio om.E.,
mox a saevitia secandi urendiqueurendi om.V1. transisse nomen in
carnificem etcarnificem et Erv. -ce sed V. -ce
sed d. -ces et Rf.an carnificis et? in taedium artem omnesqueartemonesque V. -oresque
R1. medicos, quod
clarissimee SJ. intellegi potest ex M. Catone, cuius auctoritati
auctoritate VR. -itas Ev.a.B. triumphus atque censuracensure in unum d. minimum conferunt; tanto
plus in ipsoipsa om.V1R1. est. quam ob rem verba eius ipsa ponemus:
Dicam de istis Graecis suo loco, M. filifilio VR1d.,
quid Athenis exquisitum habeamhabeant d. et quod bonum
sitet p. 373, 1 dist. v.a.H. illorum litteras inspicere, non perdiscere.
vincam nequissimuman euincam? et indocile genus illorum,
et hoc puta vatemputabam item E. dixisse: quandoquequandocumque V(?)v.a.S. ista gens
suas litteras dabit, omnia conrumpetcorrumpit VRd., tum etiam
magis, sisi om.V1R1. medicos suos hochue d(?)
v.a.D. mittet. iurarunt inter
se barbaros necare omnes medicina, sedset E. et H. hoc ipsum
mercede faciuntfacient dTf., ut fides iisfides iis (is ED.
his Vr) VdErv. fid&is R. sit et facile
disperdantdictitabant VR1dT.. nos quoque dictitant barbaros et
spurciusspur- cius EB. (-rios v). sup eius rT. -rbius U. nos quam alios ʼὀπικῶνʼὀπικῶνU cum
O Jahnio. opicos B. hoppicos (hipp- v) R. -ificos (opi- E) Er.
hoppocos Vd. appellatione
foedantfoedantque V.. interdixi tibiinterdixi tibi (-dieit ibi v.a.G) de medicis V2Erv. om. rT. de medicis.
Atquiatqui ego. atque
V(?)Er.om. rT. hic Catohic cato om.R1. sescentesimo quinto anno urbis
nostrae obiitobid V., octogensimo quinto suo, ne quis illi defuisse
publicepuplice V.aut (pro ad) VR. tempora autut VR1. privatim vitae spatia ad experiendum
experiendum d(?)B. expedi- rv.a.C. arbitretur. quid ergo? damnatam abab eorum E. haberem R1. eo rem
utilissimamutilissimum E. credimus? minime, Hercules. subicitsubiecit dT. enim
quaquam E. medicina se etse et VRdS.
est et E. et se et v. coniugem usque ad longam senectam
perduxerit, his ipsis scilicet, quae nunc nos tractamusnos tractamus G(H). -temus
Lugd. nos tredamus E. -rademus v(D). nostra fcitamus
(ci- U) rTfU.,
profiteturqueprofitemurque E. esse commentariumcomedeatur V. sibi, quo medeatur filio,
servis, familiaribus, quem nos per genera usus suiusus sui ll. v. an ususue? digerimus
digerimus VRdTf
(P)H. -remus U. differimus EG. differimus v. -remus C.. non rem antiqui damnabant, sed artem, maxime
vero quaestum esseesse ll.v. esse in P. an esse e? mranipretiomanipretio VdfEU
cum PH. inani pr- T. magni pr- R. immani pr- v. vitae recusabant. ideo
templum Aesculapiiaesculapis VR., etiam cum reciperetur is deus, extra
urbem fecisse iterumqueiterumque ll. v. Tiberinaque coni. S. in insula traduntur etnec (pro et)
coni. S., cum
Graecos Italia pellerent, diu etiametiam del. H. post Catonem, excepisse
excoepisse V. medicos. augebo providentiam illorum. solam
hanc artium Graecarum nondum exercet Romana gravitas,
in tantotantū
R1. fructufructū VR1. paucissimi Quiritium attigere, et ipsi statim
ad Graecosgreci R. transfugae, immo vero auctoritas aliter
quam Graece eam tractantibus etiam apud inperitos expertesque
linguae non est, acat (pro ac) d. minus credunt quae ad
salutem suam pertinent, si intellegantin-
tellegant RU. -gunt rv(J).. itaque, Hercules,
inin om.E. hac artium solasol V1E. evenit, ut cuicumque medicummedicum se d(?)v(J). medum se E. modo se R. al. ... r (reliquis
margine abscisis). modo re (rem U) VU. se professo
professo d(?)G. -ssae E. -erro V. -erra R. -fitenti v. (an proferat?
cfr. XVIII 218). statim credatur, cum sit periculum in nullo mendacio
maius. non tamen illud intuemurintueretur R1. ; adeoab eo V. blanda est
sperandi pro se cuique dulcedo. nulla praeterea lex, quae
puniat inscitiamin-
scientiam R1U. cfr. nota ad XXVI 5. capitalemcapitalem Ev. -le
dTH. ea cap-V. eam cap- fS., nullum exemplum vindictae.
discunt periculis nostris et experimenta per mortes agunt,
medicoque tantum hominem occidisse inpunitas summa
est. quin immo transittransit in Vv.a.G. convitium et intemperantia culpatur
, ultroque qui periereperire V. arguuntur. sed decuriae pro
morepomere E. censuris principum examinanturexanimantur V. -atur
E., inquisitio per parietesparentes P. patrias Gron.
agitura om.E., et qui de nummo iudicet a Gadibus columnisque
Herculis arcessitur, de exilio vero non nisinisi de E. nisi die v.a. H. XLV electis
viris datur tabella: at de iudice ipso quales in consiliumconsiliū C. -lio ll. v. (an in
consilio funt?).
eunt statim occisuri! merito, dum nemini nostrum libet
scire, quidquod R1v.a.G. saluti suae opus sit. alienis pedibus ambulamus
ambule-
mus E., alienis oculis agnoscimus, aliena memoria salutamus,
alienaaliene (om. et) E. -na v.a.S. et vivimus opera, perieruntque rerum naturae pretia
et vitae argumenta. nihil aliud pro nostro habemus
quamiam VdTf. ambitiofe
TE. -one V. delicias. non deseram Catonem tam ambitiosae
artis invidiae a me obiectum autut a (pro aut) E. et a v.a. G. senatum illum, qui ita
censebat, idqueitaque (pro idque) Ev.a.G. non criminibus artis arreptis, ut aliquis
exspectaverit. quid enimquidem in V. quid R1. venenorum fertiliusferalius R.-acius KS. aut undeunde dEv. unius VR.
pluresres R. testamentorum insidiae? iam vero et adulteria
etiam inin om.VR1. principum domibus, ut Eudemieudemi B. eundē ll. euidens v. in Livia Drusi
Caesaris, item Valentis in qua dictum est regina. non
sintsunt VR1v.a.G. artisartes
istae E. ista, sed hominum: non magis haec urbi timuit8
Cato, ut equidem credo, quam reginas. ne avaritiam
quidem arguam rapacesque nundinas pendentibus fatis et
dolorum indicaturam ac mortisaut mortis VR1. arramarram VdB. arma Ev. aty-
con R. al.... . r (reliquis margine abscisis). aut arcanaarcanam V. praecepti
praecepti VR1. -ta rv., squamamsquam V. ///qua d1.
-amā d2. in oculis emovendamet mouendam VR1d. potius quam extrahendam
. per quae effectum est, utma (pro magis) V1R1. nihil magis pro
reprodesse d2v.a.S. videretur quam multitudo grassantium; neque enim
pudorpudoris (om. sed) Ev.a.C.
aemuli v. -lis ll., sed aemuli pretia summittunt.cfr. Martial. XI 84, 5. 6. notumnotum dv. non V2Er.om. r. est ab eodem
Charmidedist. v.a.D. unum aegrum ee V1R.
ex dv. et V2Er. provincialibus Hshis V.CCcc ego.. c. E. cc D. ducenta Vd.
-tis R(?)v. reconductumconductum v.a. H. an ee (= esse) con-
ductum?,10
Alconti vulnerum medicomedicorum E. HS |C???|c| ego. c??? ll. H(D).
c v. centiens cent. mil. S (incertum unde suimptum). | damnato ademisse
ad-
emissos R1. Claudium principem, eidemque in Gallia exulanti
et deinde restituto adquisitum non minus intraintra—22 personis om.E. paucos
annos. et haec personis inputentur. ne faecemfaecem hoc quidem E. quidem
autdist. ego. inscitiaminscitam TP. eius turpemturpem ego. turbam VRTEP. -bae d(?)v. arguamusarguemus VR1dT. : ipsorumipsorum procerum ego. cfr. § 26.
-sorum ll.H. -sorumque v.procerum
intemperantiamintemperantia V. imperan-
tiam E. intemperantia V. imperan-
tiam E. inmodicisinmodicis ego. in morbis (ortum ex inmoduis) ll.v. aquarum calidarumgallidarum V. deverticulis,
imperiosa inediain media E. (imperiosam inediam v.a. S.).
hisdem V. et ab isdem deficientibus cibocibo VREv(S). -bos d(?)G. saepius
diede V1Rd. ingestoin-
gestos G., mille praeterea paenitentiaepetentiae R1. appete- dT. modis, culinarum
etiam praeceptis et unguentorum mixturis, quando nullas
omisere vitae inlecebras.cfr. Plin. XX 264. XXV 6 (XXIII 149). Cels. V 23, 3.
(Scribon. 194. Pl. iun. 106, 10 sqq.). invehi peregrinas merces conciliarique
externa pretia displicuisse maioribus crediderim
equidemet quidem V. quid-
Ev.a. G., non tamen hoc Catonem providisse, cum
damnaret artem. theriacetheirę VR. -ie d. vocatur excogitata composition
luxurialuxuria ego (et dist.).
-riae V2Erv. om. rT. finxitfinxit ego. fixit VRE. -xis d. fit ex v. rebus sexcentissexcentis S cum Fabricio. externis ll. v(D)., cum tot remedia dederit
natura, quae singula sufficerent. Mithridatiummithridatium (-trad- R1S) VTfErD. -ticum d(?)v. antidotum
ex rebus LIIII componitur, interinter VT. interim
Rd(?)Ev. cfr. VI 211. (an interque? cfr. II 119. 207). nullas nullasego. -llos VRTE. -ilius D. -llo d(?)v. pondere aequali,
etet quali E. aequa VR1.
equa d. quarundam rerum sexagesima denarii unius imperaturimperatur ego. -tor ll. -ta v.,
quo deorum, per Fidemper fidem
(-dam d) ll.Tf(P)J. -diam v., ista monstrante!cfr. Plin. XXXIII 115. 116. Diosc. V 109. hominum enimistam REv.a.J.
subtilitas tanta esse non potuit; ostentatio artis et portentosa
scientiae venditatio manifesta est. ac ne ipsi quidem
illaillam
v.a.S. noveremoueri conplerique E., conperique volgo pro cinnabari Indica in
medicamenta minium addiac de inscitium VR1d. inscitia nominis, quod esse33,124
venenum docebimus inter pigmenta.extr.: cfr. Seneca ep. XII 5, 6.—Iuvenal. 8, 114. 6, 370. Martial. XII 32, 21. verum haec ad singulorum
salutem pertinent; illa autem, quae timuit Cato
atque providit, innocentiora multomulta R. et parva opinatuopinato VR1f., quaean quaeque?
proceres artis eiuseius de semet (remet V1) V1RdTH cum P. -dem (-dem in v)
semet V2Ev. de semet ipsiipsis Erv.a.H. -so R. fateantur, illa perdidere
imperiiimperio (ipe- V1)
V1R1d. mores, illa, quae sani patimur, luctatus, ceromatacremata E.
ceu valitudinis causa instituta, balineae ardentes, quibus
persuasere in corporibus ciboscibo E. coquicoqui REv. qui d. qui-
bus V.an cocoqui? cfr. Horat. ep. I 6, 61. luvenal. 1, 143., ut nemo non minus
validus exiret, oboedientissimi vero efferrentur, potus deinde
ieiunorum ac vomitiones et rursus perpotationes ac pilorum
eviratioeuirati d. instituta resinis eorum, itemque pectines inin dErv. ne r.
feminis quidem publicati. ita est profecto: lues morummoraum V1. -ralium
V2.,
necnec dv. ne VEr.om.R. aliunde maior quam ee Erv(J). a rTS. medicina, vatem prorsus cottidie
facit Catonem et oraculumoratium R. : satis esse ingenia
Graecorum inspicere, non perdiscere.
Vergil. georg. I 186. IV 243. Homerus ρ 570. Haec fuerint dicenda pro senatu illo sescentisque p. R.
annis adversus artem, in qua condicioneconditione ll.v. insidiosissima
auctoritatemationitas V. acco- E. pessimispraecio sano V. boni faciunt, simul contra attonitas
quorundam persuasionespersuasione E., qui prodesse nisinb (pro nisi) E. pretiosa non
putant. neque enim dubitaverim aliquis fastidio futura
quae dicenturdiscentur VRE. animalia, at nonad non V. anne E. Vergiliouirgilio ll.v.a.S(D). fuit nominare
formicasformicam d. nulla necessitate et curculiones ac lucifugis
congesta cubilia blattis, non Homero inter proelia
deorum inprobitatem muscae describeredescripsere VR1., non naturae gignere
ista, cum gignatgignant E.an gigneret? hominem. proinde causas quisque et
effectus, non res aestimet.
Ordiemurordinemus E. autem confessisa confessis v. cfr. CFW Müller
p. 3 et XXV 99., hoc est lanis ovisque,
ob id utob id ut ego. cfr. XXXII 8. 116. obitur E. -ter d. -tur ut V. -ter ut RTS. ut obiter v. ut D cum
U 636. rebus praecipuis honos in primis perhibeatur.
quaedam etiam sicsic VRdTfH. si Ev(D). alienis locis, tamen obiter, dicideerit VR. esse erit
d. necesse
erit. nec deerat materiamateria VRdTJ cum P. -rie E. -riae [pompa] v. pompae, si quicquam aliud
intueri liberetlibet
d. quam fidem operis, quippe inter primaprima fidem R.
proditis etiam ex cinere phoenicis nidoque medicinis,
ceu vero id certum esset atque non fabulosum. inridere
est vitamuitam CFW Müller p. 25. -tiam V1R.
-tia in d. -tia r. -tae iam J. -tae v. remedia post millensimum annum reditura
redituram Vd.
reddi- E. monstrare.
Plutarch. quaest. Rom. p. 271. Lucan. Phars. II 354.—Diosc. II 82. Lanis auctoritatem veteres Romani etiam religiosam
habuere, postespotest E. a nubentibus attingiattingi om.R1. ea cingi Lipsius.
sed cfr. XXVIII 135. iubentestubentes V1. om.R1. ; praeterque
cultum et tutelam contra frigora sucidae plurima praestant
remedia ex oleo vinoque aut aceto, prout quaeque mulceri
mul-
cerique ut V1R1. morderivemorderique V2R1T. -qui V1. opus sit et adstringi laxarive, luxatis membris
dolentibusqueuo-
lentibusque VR. uolan- d. nervis inpositae et crebro suffusae.
quidamquidam et VRdS. -dam in E.
-dam etiam v. et salem admiscent luxatis; alii cum lana rutam
tritam adipemque inponunt, item contusis tumentibusque.
cfr. Marc. 13, 11.—Seren. 93. Pl. iun. 92, 3.—Seren. 630. 631. Pl. iun. 23, 11–13. Marc. 10, 28.—Pl. iun. 77, 23. 24. 74, 14–16. Seren. 815. halitusalitus V. quoque oris gratiores facere traditur confricatis
dentibus atque gingivis admixto mellemellis R1.. prodest et phreneticis
suffitusuffi-
tus E.. sanguinem in naribus sistit cum oleo
rosaceo indita et alio modoindita et alio modo VT.cfr. XXVI 131. XX
137. XXII 32, praeterea datur (coicitur) in nares apud
Seren.(631) et Pl. iun. et Marc. et alio (allio v) indita
modo (-dico v) Ev.a.G. et alio modo indita r(?)G. auribus opturatis spissius.
quinqui nec E. et ulceribus vetustis inponitur cum melle. vulnera
ex vino vel aceto vel aqua frigida et oleo expressa sanat.
Seren. 640. 639.—Plin. iun. 85, 5–7.—Seren.
451 sqq. Pl. iun. 58, 13–16 (cfr. 36, 6). Marc. 25, 10.—Cels.
IV 11 p. 134. 135. cfr. Plin. XXVIII 61. arietis vellerauellere VTE. lutauta E. lota v.a.S. frigidafrigidam E. -daque
v.a.G. (an frigida et?). ex oleo madefacta in muliebribus
mulieribus R (cfr. XXX 123). malis inflammationes vulvae sedant et, si procidatprocidat ego. -dant ll.v.,
suffitu reprimunt. sucidasucide VR. lana inposita subditaquean subditaue
emortuos? mortuos
partus evocat; sistit etiam profluvia earumearum ll, v. uuluarum man. Dal. an femina-
rum vel delendum (cfr. XXIV 126. XXX 126. XXXII 130)?
nisi vero uiperarum et canis magis probatur.. et caniset VRTE D.
at d(?)v.
rabiosi morsibus inculcata post diem septimum solvitur.
reduviasredubias V. sanat ex aqua frigida. eadem nitro, sulpure,
oleo, aceto, pice liquida ferventibusferuentibus dErv. -uefcenti-
bus rTfS. tincta quam calidissima
inposita bis diehis die E. lumborum dolores sedat. sistit et
sanguine ex ariete sucida articulos extremitatiumextremitatum v.a.J. cfr. nota
ad XXVIII 59. praeligans
.Pl. iun. 9, 3. Diosc. II 82 (cfr. Marc. 1, 88. 27, 29). II 83. laudatissima omnis e collo, natione vero Galatica,
Tarentinaterentina V., Attica, Milesia. sucidamsucida E. inponunt et desquamatis
de-
iectis om.V1R1d., percussis, lividis, incussis, conlisis, contritis, deiectis
, capitis et aliis doloribus, stomachistomaci R. inflammationi ex
aceto et rosaceo. cinis eius inlinitur adtritis, vulneratis,
ambustis. et in oculorum medicamentamedicamentis ED.
sed cfr. § 25. XXV 155. XXXIII 105. XII 134. XXIV 41.
XXVIII 120. XXXII 31. XX 258. XVI 54. XXVI 36.
XXIII 45. XXI 18. 30. (an vero etiam oculorum medica-
mentis? cfr. XXXV 194. XXXIII 105 init.). additur, item in
fistulas auresque suppuratas.Diosc. II 83. ad hochuc VR1d1.
haec v.a.S. detonsamdetosam V. eam, alii
evolsam, decisisdecissis V. summis partibus siccant carpuntque et
in fictili crudo conponunt ac melle perfundunt uruntqueuruntque d(?)H
cum vet. Dal. e Diosc. utrumque rv..
alii astulisastulis V2D. -li E.
(cfr. XVI 57). assulis rG. hastu- v. taedae subiectis et subinde interstratis oleo
adspersamet (pro in) V. accenduntaccedunt V. cineremque in labellis aqua additaadditas VR1.
confricantadfricant R1. manu et considere patiuntur, idque saepius
mutantes aquam, done linguam adstringat leniter nec
mordeatmordeat de sobo potanemedunt R1. ; tumtum VRdS. tune Ev(D). cfr. § 35 extr. 45. cinerem reponunt. viseis V. eius septicastyptica v.a.G.
smectica Gesner. est
efficacissimeque genas purgat.
Diosc. II 84 med. et extr. Quinquin-pecu om.R1. ipsae sordes pecudum sudorque feminum
et alarum adhaerentes lanis—oesypumoesopum E.
aes- v.a.B. vocant—innumeros
prope usus habenthabent v. -bet ll. Ven.. in Atticis ovibus genito
palmapalam VR1d.. fit pluribus modismodis om.V1R1., sed probatissimum lana ab
iisiis Vv. his rC. partibus recenti concerpta aut quibuscumque sordibus
sucidis primum collectis lento igni in aēneo subfervefactis
et refrigeratis pinguique, quod supernatetsupernatet EG.
-tat v. -riacet rTf., collecto in fictile
fictili v.a.S. vasuase Erv.a.S. iterumque decocta priorepriore dv(D). -ori R(?)C. -ora V. propter E. materia; quaeate-
ria E. pinguitudo
ex (pro ac) V. utraqueuitaque E. frigida aqua lavatur et inin om.V. linteo saccatursiccatur V2REv.a. H. ac
sole torretur, donec candida fiat ac tralucida; tum in
stagneastagnea VREJ coll. XXX 38. 57.
(XXXIII 94. 130. XXXIV 159. 160, ubiBsemper). -gnia v.
stannea d(?)C. pyxide conditur. probatio, ut sordium virus oleat
etan et (pro
sed)? manuoleante manu E. fricante ex aqua non liquetur, sed albescat utaut E.
cerussacerosa V. ceterosa R1.. oculis utilissimum contra inflammationes genarumque
genarum
uel gallum (-Ilium E1) quidem intestator E. callum. quidam in testa torrenttorrendo
nec VE. -do (conficiunt add. v) ne dv.a.B., donec pinguitudinem
amittat, utilius tale existimantes erosis et durisauris S
e coni. H e Diosc. (sed dicendum erat aurium).
genis, angulis scabiosis et lacrimantibus.cfr. Diosc. eupor. II 71 et I 215, ubi ὕσσωπον falso.—Seren. 250 sqq. ulcera non oculorum
modo sanat, sed oris etiam et genitalium cum anserino
adipe. medetur et vulvae inflammationibus et sedis
rhagadiisrhagadis VEv.a.C(D). et condylomatis cum meliloto ac butyro. reliquos
usus eiuseius VRED. eius suo loco
d(?)v. an eius suis locis, ut § 51? sed cfr. § 72. digeremusdigere V1.
-rere d. -rese. De sordibus caudae med. R1.. sordes quoque caudarum concretae
in pilulas siccatae per se tusaequetusaeque
(-seque V2) V2dv. -sae aeque E. tureque V1. tucuteq. R. in farinamfarinam EVerc.(G). -na r(om. in)v. et
inlitae dentibus mire prosunt, etiam labantibuslabantibus dv. -bus-
que VR. -bus quae E. -bus, uuae D. sed cfr. Seren., gingivisque
, si carcinoma serpat; iam vero pura vellera aut per
se inpositapo-
sita VR1d. caecis doloribus aut acceptoaccepto ll.v. cfr. § 56. suffita Pl. iun. 36, 7. 8. sulpure, et cinis
eorum genitalium vitiis, tantumque pollentpollet E., utui V. medicamentis
quoque superponantur. medentur ante omnia et
pecori ipsi, si fastidio non pascanturpascantur RES. -atur rv(D).. cauda enim quam
artissime praeligatapraeligat RE. (anpraeligata et uolsa?)., evolsa inde lana, statim vescuntur,
traduntque quod extra nodumnondum fit E. sit e cauda praemoriprimori E. praemorari R..
Diosc. II 55. Pl. iun. 22, 4–7..—cfr. Marc. 8, 20. Lanae habent et cum ovis societatem simul
fronti inpositae contra epiphoras. non opus est eas in
hoc usu radicula esse curatas neque aliud quam candidum
ex ovo infundi ac pollinem turis.
Ova per se infusoinfusa E. candido oculis epiphoras cohibent
urentesqueuren-
tesque dv. -tes oue R. -tisque VS. -tis qua Er. refrigerant—quidam cum croco praeferunt—
et pro aqua miscenturmiscent
v.a. J. (dist. J). collyriis; infantibus vero contra
lippitudineslipitudines V. lipidi- R., ut vixut uix ego.
cfr. XVI 64. uix ll. v. aliud, remedio suntsunt ego. est ll.v. butyro admixto
recenti.Pl. iun. 98, 7. 8. Seren. 761.—Diosc. II 55. Seren. 1043 sqq.
Pl. iun. 84, 6–8.—Seren. 1047 sqq. Pl. iun. 84, 4–6. eadem cum oleo trita ignes sacros leniunt betae
foliis superinligatisin-
ligatis R.. candido ovorum in oculis et pili reclinantur
Hammoniaco trito admixtoque et variuarii E. -rices dT. turi V. in faciefauantiae V.
cuma E. pineis nucleis ac melle modicomodico Erv. mixto r.. ipsaipse facies illite T. facies inlita
sole non uritururitur ErS.
adu- v. uruntur rT.. ambusta aquisaquis ll. v. an igni? cfr. XXIV 45.
(flammis Seren.). si statim ovo occupenturoccipentur V.,
pusulas non sentiunt—quidam admiscent farinam hordeaciam
et salisfalis V. parum—param V.
paruum E. (an recte? sed cfr. § 103. XXIII 41)., ulceribus vero ex ambusto
cum candido ovorum tostum hordeum et suillo adipe
mire prodest.Pl. iun. 98, 8–10.—§ 42: cfr. Diosc. II 54.—Pl. iun. 22, 7–9. eadem curatione ad sedis vitia utuntur,
infantibus quidem etiam si quid ibi procidatprocedat
VRf. ; ad pedum
rimas ovorum candidocan-
dido duorum V. decocto cum cerussaecaerossae V. denariorumduum ll. G. duorum v.
II pondere, pari spumae argenti, murrae exiguo, dein
vino; ad ignem sacrum candido ovorum ternumternum ego. trinū r. trum E. trium VRS.
trito d(?)v. cfr. Pl. iun. cum
amyloamulo VR(E?)D.. aiunt et vulnera candidocandida E. glutinariglutinare VR1. calculosque
pelli.Diosc. II 55. Pl. iun. 38, 2–4. —Lutea ovorum cocta, ut indurescant, admixto
croco modicean modico? cfr. nota ad XXVI 122., item melle, ex lacteet lacte v.a.S. mulieris inlita dolores
oculorum mitigantmitigatur E., vel cum rosaceo et mulso lana oculis
inposita, vel cum tritocon trita E. apii semine ac polenta in mulso
inlitain-lata E.. prodest et tussientibus per se luteum devoratum
liquidum ita, utitaque ut E. dentibus non attingatur, thoracis destillationibus
, faucium scabritiae. privatim contra haemorrhoidas
haemorrhoidas d. -dis D.
-dum v. emorroidas V2E. haemoro- R. nemo ro- V1. morsuimor-
sui ego. -sum ll.v. cfr. XX 50. an potius morsibus (corruptum
in morfuuf)? inlinitur sorbeturque crudum.Diosc. II 54. cfr. Marc. 27, 51.—Pl. iun. 52, 15–19. Marc. 27, 76. prodest etet crudum RS. cruenta V.
renibus, vesicae rosionibusuesicae ro-
sionibuset p. 383, 2 dist. ego e Pl. iun.om.E. exulcerationibusque. cruenta
excreantibusquinque ll.v. v ovorum lutea in vini hemina cruda sorbentur
, dysintericis cum cinerecum cinere dTfHcum P. ouum
(cum r) cineris VR. cum inira E. cum iure v. putaminis sui et papaveris
suco ac vino. dantur coeliacis cum uvae passae
pinguis paripare R. pondere et malicoriimalicorio v.a.H. per triduumtrium ll.v. aequis
portionibus, et alio modo lutea ovorum III, lardi veteris
ettribus ll. v. mellis quadrantibus, vini veteris cyathis III, tritatrita om.VR1. ad
crassitudinem mellis et,Pl. iun. 53, 12–14. cum opus sit, abellanae nucis
magnitudinemagnitudinis V. fricea E. ex aqua pota, item ex oleo fricta terna, totis
ovis pridie maceratis in aceto; sic etsic et VRdG.
sic et in Er. sic et illita v. lientericislientericis d(P) H. cfr. Cels. II 1
p. 29. IV 23. lieni. Ericis (-ci E) rT. lienicis v. dysenteri-
cis Pl. iun., sanguinem
tribus ll.v. autemater (pr autem) E. reicientibus cum III cyathis mustimusti v.
mixti ll. Ven.. utuntur
isdem ad liventia, si vetustiora sintsunt E., cum bulbis ac melle.
sistunt et menses mulierum cocta etcoctae E. -te r.om.R. ee (ex v) uino dEre corr. D. in uino V2S. in eo ino V1. in
eo uino f. vino pota, inflationes
quoque vulvae cruda cum oleo acac Ev(D)). aut rTfH. vino inlita.Pl. iun. 35, 7. 8. 84, 8–11.—§ 46: Pl. iun. 25, 9–11.—Seren. 236. utilia
sunt et cervicis doloribus cum anserino adipe et rosaceo,
sedis etiam vitiis indurata igni, ut calore quoque prosint,
et condylomatis cum rosaceo; item ambustis duratadurata Ev.a.H. inin ll.Tfv(H). ex G.
aqua, mox in pruna putaminibus exustis, tumcum E. lutea exex Rdv. et r.
rosaceo inlinunturillinunt d.. fiunt et tota lutea, quae vocant sitistasitista VREv(H).
sicista dVen. -ti T. schista (B)C. synchyta P.,
cum triduo incubita tolluntur. stomachum dissolutum confirmant
duas ll. v. pulli ovorum cum gallae dimidio ita, ne ante II
horas alius cibus sumatur. dant et dysintericis pullos in
ipso ovo decoctos admixta vini austeri hemina et pari
modo olei polentaeque.—Membrana putaminiputaminis R(?)v.a.S. -anei E. detracta
sive crudo sive cocto labrorumlabrorum ego. cfr. nota ad XXIV 14. -biorum ll. v
(nusquam alibi a Plinio posium). fissuris medetur, putaminis
ciniscibi (pro cinis) E. in vino potus sanguinis eruptionibus. comburi
comburere dT.id est V. sine membrana oportet. sic fit et dentifricium. idem
cinis etet REv. ciet dT.
eum V. mulierum menses cum murra inlitushalitus VdT. litus R1. sistit. firmitas
putaminum tanta est, ut recta nec vi nec pondere
ullo frangantur nec nisi paulumpaululum v.a.S. cfr, nota
ad XXVIII 133. inflexa rotunditate.—
Seren. 624. Pl. iun. 13, 1. Marc. 4, 5.—Pl. iun. 38,
4–7.—Seren. 297. Pl. iun. 37, 14–16. Totatosta T. ova adiuvant partum cum rutacurata V. et anetoanetho V,(?)dv.a. S. et cumino
pota e vino. scabiem corporum ac pruritum oleo et cedriacedra VR1d.
mixtis tollunttolluntur d., ulcera quoque umida in capite cyclamino
admixta. adad V1Rdv. ac r. puris et sanguinis excreationes ovum crudum
cum porri sectivi suco parique mensura mellis Graeci
calefactum hauritur. dantur et tussientibus cocta et trita
cum melle et cruda cum passo oleique pari modo. infunduntur
et virilitatis vitiis singulasi singula E. singulis V1R1. cum ternis cyathis
passicyathis passi ego. passi
ll. v. passi cyathis C. (an ternis heminis passi?). amyliqueamuli-
lique V(E?)D. semuncia a balneis; adversusaduersis V. ictus serpentium
cocta tritaque adiecto nasturtio inlinuntur.—
Cibocibo G. -bos ll.v. quotquod
Vd. modis iuventiubent V., notum est, cum transmeenttransmetent E. -mittant v.a. G. faucium
tumoremtu-
more E. calfactuque obiter foveant. nullus est alius
cibus, qui in aegritudineaegritudinem E. alat neque oneret simulque vimuini E. uini usum v.a.G.
potusac dv.a.S.cibus VR1. et cibi habeat.Seren. 488–490. Pl. iun. 53, 14–17.—Seren. 546. Marc. 27, 71.—
Marc. 27, 77 (110. 63). maceratorum in aceto molliri diximus
putamenpane Ev.a.H. cfr. ncota
ad XXVIII 206. 204. ; talibus cum farina in panem subactis10,167
coeliaci recreantur. quidam ita resoluta in patinispatenis V. torreretorreri Rv.a.S. rore E.
utilius putant, quo genere non alvos tantum, sed et menses
feminarum sistunt, autut V., si maior sit impetus, cruda
cum farina et aquaex aqua v. a.S. (an recte?). hauriuntur. et per se Iuteaper se luta VR1. psoluta dt. ex iisex iis dv. ex (et R) his rS.
decocunturdecocuntur ego.cfr. Marc. -octorum VRTfE. -octa d(?)v. in aceto, donec indurescantindurescat V1R1d., iterumque cum
trito pipere torrenturtorrentur v. -eantur ll.S. (an tofta dantur?). ad cohibendas alvos.Marc. 27, 39.—27, 53. 107. fit et dysintericis
ut (pro in) V. remedium singularesingulare ouo om.E. ovo effuso in fictilefictili nouo re corr.Ev.a.S. novum
eiusdemque ovi mensura, ut pariapariae V. sint omnia, melle, mox
aceto, item oleo confusis crebroque permixtis; quo fuerint
ea excellentiora, hoc praesentius remedium erit. alii eadem
mensura pro oleo et aceto resinamrefinam v. rei unam E. -na Vd. reuin R.
-ina r. adiciuntdicunt Vd. rubentem vinumque
unumque Vd.dist. sus-
tulit S. ; et alioalio V2Erv. a r. modo temperantintemperant R., olei tantum mensuramensuram E.
pariduabus ll.v. pineique corticis II sexagensimis denariidenarii d. -rie R1. -riae V1. -riorum rv.
-ri ac D., una eius
quodquo Ercum ras.quinque ll.v. rhumrhum dTfVen.(H). rhuunt
V1. rhus v(D). trahi V2Erin ras. diximus, mellis obolis v simul decoctisdecocti E., ita 24,91
utquattuor ll.v. cibus aliusalius om.VR1S. sed cfr. § 45. post IIII horas sumatur. torminibus quoque
quattuor ll.v. multi medenturmedent V. ova bina cum aliiallii (aliis v) piscis dv.a.H. spicis IIII una
terendouna terrendo VR. uterendo E. vinique hemina calefaciendo atque ita potui dandopotui dando Erv.
potando r..
Isid. XII 7, 81. et, ne quid desitdesit ouorum dErv. de estiuorum (aest-V) VR. ovorum gratiae, candidum ex iisiis v. his ll. C. admixtum
calci vivaeuiuae dEv. ut r. glutinatglutina R. -atur r. vitri fragmenta; vis vero tanta
est, ut lignum perfusum ovo non ardeat ac ne vestis quidem
contacta aduratur. de gallinarum autem ovis tantum
locuti sumus, cum et reliquarum alitumalitum de ouis anguis restent R. restent, magnaemagne V.
utilitatisutilitatis V.cfr. § 55. -ates rv., sicut suis locis dicemus.
Praeterea est ovorum genus in magna fama Galliarum
, omissum Graecis. anguesanguis V1R1. enimenim ego. ea VREv (D).
eo d.del.B. numerosenumerose ego. cfr. XXV 167. -ro est VRd. -ro
(-rus v) est ouorum Ev. -ro sex D. innumeri aestate C cunm B.
an vero inter sese? cfr. X 169. convoluti
conuolutis Vd. con-
luti E. salivissaliuis Rdv. saluis E. ad huius V. faucium corporumque spumis artificiartifi V1.
-ficii (artef- E) V2E. conplexu
glomerantglomerant. urinum ego. cfr. X 166.
158. -rant. uranium D. -rantur in unum d. -rantur (-rant J)
annum (/nnum V1. annunt V2. anguinum v) rv. ; urinum appellaturappellatum
R1d. apellantum V1. -tur V2.. Druidae sibilis id
dicunt in sublimesublimen V. iactari sagoque oportere intercipi, ne
tellurem attingat; profugere raptorem equo, serpentes
enim insequi, donec arceanturarceatur V. amnis alicuius interventu;
experimentum eius esse, si contra aquas fluitetfluuitet V. vel auro
vinctumcinctum v.a. G. ; atque, ut est Magorum sollertia occultandis fraudibus
sagax, certa luna capiendum censentcenset E., tamquam congruere
operationemoperatione (-tone V) ea VR1. eam serpentium humani sit arbitriiarbitri RES..
vidiuidi
id V2E. equidem id ovumidoum V. mali orbiculatiorbiculatim Vdv.a.C. modicimodice V. magnitudine,
crusta cartilagineiscartilagineis D. -nis drv. -lagis VR. -iculaginis E. velutuel
V. acetabulise tabulis d. bracchiorum polypi crebris
dist. D. insigneinsigni D.. Druidis ad victorias litium ac regum aditus
mire laudaturlaudantur
V2E., tantae vanitatis, ut habentem id in lite in
sinu equitemaequitem E1. -ietem E2. ue quiritem d. R. e Vocontiise uo-
contiis G. euocantiis E. -tis dr. -tem rf. -catum v. aa om.VR1d. divo Claudio principe interemptum
non obob v. ad Er.om. r. aliud sciamsciam' dT.. hic tamen conplexus anguium
et frugiferafrugifera
torum E. efferatorum R(?)v.a.S. eorum concordiaconcordiae E. inin om.VRv.a.S(J). causa videtur esse,
quare exterae gentes caduceum in pacis argumentis circumdata
effigie anguiumanguim V. fecerint; neque enim cristatos esse
in caduceo mos est.
cfr. Plin. X 55. XXXVII 204. De anserum ovis magnae utilitatis ipsoque ansere
dicturi hoc in volumine debemus honorem et Commagenocommageno TS. cum magnae V. commagenorum d(?)Ere corr. v.,
clarissimae rei. fit ex adipe anserum—alioquialiqui VRd. celeberrimi
dist. J. usus, setset ad ego.
est ad EG(D). est, at v. est sed in r. sed in rTS. ad hoc inin om.RT. Commagenecommagine V. Syriaesuriae Vr. susuriae Rd. parteest ad—parte
uncis inclusit D. —cum
cinnamocinnamomo VRTS. cfr. X 55., casia, piperepipere
Ev. picere r. uicere R. cicere r. albo, herba quae Commagene vocatur
, obrutisobruis d. nive vasis, odore iucundoiucunde V.
-di E., utilissimum ad
perfrictionespraefictiones E., convulsiones, caecos aut subitos dolores
omniaqueomnia (sumpta d) quaeque
Vd., quae acopisacopis dv. -piis VES. -pus R.cfr. § 115. XXIII 89.
157. XXXI 92. 105. XXXII 140. XXXVI 152. Cels. V 24.
Scribon. 156. 161. 206 extr. 268 al. curantur, unguentumque pariter et& Vdv(S). ac R(?) G.
om.E.
medicamentum est.cfr. Diosc. II 91 extr.—Plin. XXVIII 153. X 32. fit et in Syria alio modo, avium adipeadipe auium R(?)v.a.D. auium aut cum d.
curato ut dicemusdicemus ll.v(J). diximus B coll. XXVIII 143., additis erysisceptroerysi-
streptro d. erisceptro V2v.a.B. aerisc- E. ceitro V1. om.R1., xylobalsamolyxobalsamo V. lixo- d. lyso- R1., phoenicefoenice V.,134
item tusoitem tuso ego e Diosc. tuso item ll.v(D). elate item B
e Diosc. calamo singulorum pondere quodquod S. quid R1. qui rv. an quo sit adips?
sit adipisadipis in S. -pisci E. -pis cum B. -pis rJ.,
in vino bis aut ter subfervefactosub-
feruefacto ego.-tū (ferref- R1) VRdTfH. -tus E. -tis v. cfr.
XII 129. XIV 85. 114. XXII 137.. fitfiat V1Rd. autem hieme, quoniam
aestate non glaciatgla-
tiat V. nisi accepta cera. multa praeterea
remediaremedia om.R1d. sunt ex ansereex misere d. ex imis aere V.de mendo cfr. XXXIV 84 (eximie)., quod miror aeque quam
in caprisin capris V2ErG(D).
pancharis rT. Panchaica (vel in Panchaeis) J coll. § 29 et X 4.
in coruis v., namque anseransere E. (cum ansere v.a.G). corvusque ab aestate in autumnum
morbo conflictari dicuntur.
De anserum honore, quem meruere Gallorum
in Capitolium ascensucapitolio afcenso (acc- d) VR1d. deprehenso, diximus. eadem de10,51
causa supplicia annua canes pendunt, inter aedem Iuventatis
et Summani vivi in furca sabuceasambucea Rd(?)
v.a.J. armoarmo VRdT(P)S. arbore rv. -res E. fixifixis VR.. sed
plura de hoc animali dici cogunt priscorum mores.
Plautus in Saturione ap. Paul. Diac. p. 45, 3.—
Seren. 854. Pl. iun. 107, 24.—Cic. de nat. deor. II 50, 126.— Catulos lactenteslactantes VR. adeo puros existimabant ad cibumcibus V1. -bos V2.,
ut etiam placandis numinibusnominibus V. hostiarum vice uterentur
iis. Genitae Manaegenito mane v.a. H. catulo res divina fit, et in cenis deum
etiametiamnum v.a.D. nunc ponitur catulinacatilina V2.
caelina V1. tadina d.. aditialibusaditialibus VRdG. adiicia- B. addital-
E. -ita ta- v.a.B. cfr. X 45. quidem epulis
celebremcelebrē v(J). -res ll.S(D). fuisse Plauti fabulae indicio sunt. sanguine
canino contra toxica nihil praestantiuspraestius V. putantputant VRdTfH. -atur Ev(D). ; vomitionesuomi-
tione V.
quoque hoc animal monstrasse homini videtur, et alios
usus ex eo mire laudatoslaudatus V. referemus suis locis. nunc ad
institutuminstitutum R.cfr. IV 91.
-utis V. -uti fS. statutum d(?)Ev(D). (an potius instituti
operis? cfr. XXXV 15. 29. 53. XXXII 1. II 55. 118). ordinem pergemus.
Pl. iun. 111, 3. 4. Adversus serpentium ictushictus rin ras. efficacia habentur fimum
pecudis recens in vino decoctum inlitumque, mures dissecti
inpositiet impositi d(?)v.a.S.. quorum natura non est spernenda, praecipuepraecipua V. in
adsensuadsensu VG(S). -sus E. adfcensu Rd(?)v(H). siderum, ut diximus, cum lunaelumine
lunae Ev.a.S(D). lumine fibrarumfibratum V.11,96
numero crescente atque decrescente. tradunt Magi iocinere
muris datodato dv. -tur VR. -ti E. porcis in fico sequi dantem id animalsi qui tantem id animali E.,
in homine quoque similiter valere, sed resolvisolui V1R1T.an resolui
uim? cfr. XXVII 144. XXVIII 82. 116. XXIV 24. cyatho
olei poto.
Isid. XII 3, 3.—Aristot. h. a. IX 6 extr.—Cicero
in Admirandorum libro (?). cfr. Plaut. Stich. III 2, 43.—Pl.
iun. 108, 1. Diosc. II 27. περὶ ἰοβ. 19 extr. Nicand. ther. 689. Mustelarum duo genera; alterum silvestre, distansdistans VdTf(P)H. -trans R. -tant Ev(D). cft. Isid.
magnitudine, Graeci vocant ictidas. harum fel contra aspidas
dicitur efficax, cetero venenum. haec autem, quae in
domibus nostris oberrat etet om.VR1. catulos suos, ut auctor est
Cicero, cottidie transfert mutatque sedem, serpentes persequitur
. ex ea inveterata sale denari pondus inin om.E.an in uini? cfr. Diosc. cyathis
IIItribus ll. v. daturdatus E. -tis r. percussispercussus E. aut ventriculus coriandro fartusfaftus E.
partus d. inveteratusque
inueteratusque Ev(D). cfr. Diosc. -atus rS. et in vino potus, et catuluset catulus Erv. cfr. § 104. et catulū r. e catulo J.
ex catulis D. mustelae etiam
efficaciusetiam efficacius om.E..
Diosc. II 36. eupor. II 120.—§ 62: cfr. Plin. XXXII 124.—Colum. VI 18, 2. Geop. XIII 17. Marc. 16, 95. Diosc. II 36. Geop. XVI 19. Quaedam pudenda dictu tanta auctorum adseveratione
commendantur, ut praeterireprae-
teriri d. fas non sit, siquidem
illa concordia rerum aut repugnantia medicinae gignuntur,
veluti cimicum, animalis foedissimi et dictu quoque fastidiendi
, natura contracontra om.V1R1. serpentium morsus et praecipue aspidum
valere dicitur, item contra venena omnia, argumento,
quod dicantdicant VRdTfH. -cunt Ev(D). cfr. § 63 et CFW Müller p. 6. gallinas, quo die ederintid ederint d(?)v.a.S.
deerit E., non interfici ab
aspide, carnesquecarnesque RdTfH. -nisque V(?)S. -nes quo-
que Ev(D). earum percussis plurimum prodesse.
ex iisiis v. his ll. C., quaequi V. tradunt, humanissimum est inlinereillinire Rd(?)G. morsibus
cum sanguine testudinis, item suffitusuffito R. eorum abigereab om.VR1TS. sanguisugas
dist. H. adhaerentes haustasque ab animalibus restinguere
in potu datisdatis
dTEr(P)S. -tas r. -tos v.. quamquam et oculosquam ab oculis E. quidam hishis (iis v)
inungunt Ev(J). in his ung- r. his ung- S. inungunt
tritis cumtritis cum Ev. contritis (-istis R1) rTf. sale et lactee lacte f. mulierum auresque cum melle et
rosaceo admixtis. eos, qui agrestes sint et in malva
nascantur, crematos, cinere permixto rosaceo, infunduntinfunduntur E.
auribusuomine E. -icae v.a.S..Marc. 17, 34. Seren. 899. 921. Diosc. II 36.—Seren.
1003. Pl. iun. 91, 6–8. Diosc. eupor. II 120. cetera, quae de hisiis v.a.H. tradunt vomitionum et quartanarum
remedia aliorumque morborum, quamquam ovo
aut cera aut faba inclusosinclusus V. censeant devorandos, falsa nec
referenda arbitror. lethargiet argi V1d. & ar R1. tantumtamen (pro
tantum) v.a.S. medicinae cum argumento
adhibent, quoniam vincatur aspidum somnifica visui Vd.,
septenos inin om.Ev.a. H. cyatho aquae dantes, puerilibus annis quaternos
.Diosc. II 36. Marc. 26,101.—Florentinus ap. Geop. XIII 14, 7. et in stranguriaistran-
guiriae V. stranguriae [fistulaeque] v.a. H. fistulae inposuereinpuere E.. adeo nihil
parens illa rerum omnium sine ingentibus causis genuit.
quin et adalligatosalligatos VR1fS. laevo bracchio binos lana subreptasubrecta VdE.
pastoribus resistere nocturnis febribus prodiderunt, diurnis
in russeorusseo VRS.
ruiss- E. roseo dTfH. -saceo v. cfr. XXI 166. XXX 99. pannopanne E.. rursus his adversatur scolopendra suffituque
enecatnecat d(?)Ev.a.S..
Nicand. ther. 189. Pl. iun. 112, 20–22.—cfr. Plin. XXVIII 67. Diosc. II 99. eupor. II 115. Seren. 843. Pl. iun. 112, 9–11. Aspides percussospercussos Ev. -ssus r.
-sso r. torpore et somno necant, omnium
serpentium minime sanabiles. sed venenum earum,
si sanguinemsanguinem dG. -ne VR. -gui E. -guis v. attigitatti-
git ego cum vet. Dal. -ingit ll.v. aut recens vulnus, statim interemitinterimit dv.a.J. cfr. XI
56. 90. 280. XXXII 14 al. (B1sic nbique); contra § 74. VI
91. XXIV 174. XXV 101. ;
sisi VTfS. s; dom. rv. inveteratum ulcus, tardius. de cetero potum quantalibet
quantumlibet E. copia non nocetcop???lanum nocet d., non enimnon est
enim R(?)G. est tabifica visbis VE. ; itaque
occisa morsu earum animalia cibis innoxia sunt. cunctarercunctare E.
inuarronem scirem v.a.S. proferendo ex iisiis v.his ll. C. remedio, nini om.Er. nisi dv.a.S. M. Varro LXXXIII vitae
anno prodidissetprodidisset TS. -sse rv. aspidum ictus efficacissime sanarisanari
VdTf(P) H. de basilisco sanari R. curari Ev. hausta
a percussis ipsorum urina.
cfr. Plin. VIII 78. Isid. XII 4, 6. Basilisci, quem etiam serpentesserpen-
tis V. ipsaeipsae V1fH. -si V2dErv. ef R. fugiunt
aliasalios v.a. H. olfactu necantemnecantes d., qui hominem, vel si aspiciataspiciant V2. -ciunt V1R1. tantum
, dicitur interemereinteremere VJ.
interim- rv(D). cfr. § 65., sanguinem Magi miris laudibus
celebrantcaelebrari V. : coeuntem picis modo et colorecalore R1dT.
-rem V., dilutum cinnabari
clariorem fieri. attribuuntattribuunt S. aut tri- VR. aut attri- d. tri-
Ev. eiei VdD. et Ere corr. ei et v. successus petitionumpotitionem E.
aa om.E. potestatibus et a diisa diis (dis RS) etiam REv. additis etiam d.
additi sed iam V. etiam precum, morborum remedia
media V1R1., veneficiorumbeneficiorum
v.a.G. amuletaamuleta G. maluieta Vd. mau- R1. manu- r. mu-
nere v.. quidam etquidam et ego. -dem ad E. -dam id rv. Saturni sanguinem
appellant.
cfr. Lucani Phars. IX 725. Isid. XII 4, 5. Draco non habet venena. caput eius liminilimina V.
lum- R1.
ianuarum subditum propitiatisproprietatis VRd. adoratione diis fortunatam
domum facere promittitur, oculis eius inveteratis et cum
melle tritis inunctosiunctus V. uint- R1. non expavescerepauescere Ev.a.S. ad nocturnas imagines
etiam pavidos, cordis pinguepingui E. in pelle dorcadum
nervis cervinis adalligatumalligatum d. ali- R1. in lacerto conferre iudiciorum
victoriae plurimumplurimum ego et dist. primum ll.v. de spondylo cfr.
XXXII 116. 60. 154, de verbo conferendi XXV 133. XIX 182.
XXII 102. XXXIV 65. 96. XXXV 58. 79; XXIII 139. 150.
156. XI 27. XIX 134. XX 37. 261. XXII 83; XI 238.
XIX 48. (XXXV 175); XIX 1. XX 54. XXIX 13, de mendo
XXXVII 54. | potestatum Rd(?)v.a. J. cfr. nota ad XXVIII 59., spondylum aditus potestatium
mulceremulceret d. ulcere// V., dentes eius inligatosalligatos VR1d. pellibus caprearumcapraearum V.
-rerum E1. -rarum E2. cervinis
nervis mites praestare dominos potestatesque exorabiles.
sed super omnia est compositio, qua invictosuinctos R1. faciunt
Magorum mendacia: cauda draconis et capite, pilis leonis
e fronte et medulla eiusdem, equi victoris spuma, canis
ungueungues E. -uibus
R (?)v.a.S. adalligatisadalligans Vd.om.R1. cervino corio nervisque cervi alternatis
et dorcadis. quae coarguissearguisse dEv.a.H. non minus referetreferet D cum Gron. -fert dv. -ferret VR. regeret E. quam
contracontra Vcum ras.Ev(S). -raria rTfH. serpentesserpentes dErv(D).
-tis VRfS. -tibus H. remedia demonstrasse, quoniam etet om.Ev.a.S. haec
illorumillorum ego. mo-
rum VRH. morborum dEv. magorum D. veneficiaueneficia VRdC
cum B. ben- Ev(D). sunt. draconum adipem venenata fugiunt,
item, si uratursi uratur
VRH. iurature d. uira- T. uirus v. ichneumonum; fugiuntitem-fugiunt om.E.fugiunt om. v.a.H. et urticisurticis (uricis Vf. urcis E) tritis ll.TfH. cutis cinere v. tritis in
aceto perunctosperunctis VR..
Seren. 828. Pl. iun. 111, 4–6. Viperaeuipera V. caput inpositum, vel alterius quam quaequamque E. quemque V.
percusserit, sine fine prodest, item si quis ipsam eam in
vapore baculouaculos E. sustineatsustineant V2. -nea V1. usus tineant E. —aiunt enim recanererecanere coni. S auctore H ex XXVIII 19. praec- ll.TH. prae-
cauere G. futura praecinere v. —, item
si quis exustae eiusdemeius R(?)Ev.a.S. cineremcine-
rem v. -re ll. J. cfr. CFW Müller p. 26. inlinat. reverti autem
ad percussum serpentemserpentem
VRdv(S). -tium E. -tes C. necessitatenecessitatem E. naturae Nigidius
auctor est. caput quidamquidam
VTE. -dem r(?)B. quid v. dissecant scitescite VTE. scythae r(?)v. inter aures ad
eximendumexhimendum V. eximen E. lapillum, quem aiunt ab ea devorari territa;
alii ipso toto capite utuntur.Isid. XII 4, 11. (cfr. Diosc. II 18). Galen. de antid. I 6. 8. 15. ther. 13. fiunt ex vipera pastilli, qui
theriaci vocantur a Graecis, ternisquaternis T(?)C cum B coil. § 121. digitis mensuramensura ego. cfr.
nota de pondere ad XXVI 28. -rae TfS coll. § 121. -re VF.
-ren R. -rent'r.om.d(?)v. deEnon constat. utrimque
utrimque
dTfrv. tur imque F. tur inque (i//que V1) VR.deEnon con-
stat. amputatis exemptisque interaneis et livore spinae
adhaerente, reliquo corpore in patina ex aqua et anetoaneto REVen.(S). -tho r(?)v.
discocto spinisque exemptis et addita similagine atque ita
in umbra siccatis pastillis, quibus ad multa medicamenta
utuntur. significandum videturuidetur opera E. e vipera tantum hoc fieri.
quidam purgatae ut supra dictum est adipem cum olei
sextariosexario E. sextaria V1R. decocuntdecocant V. ad dimidias; ex eo, cum opus sit, ternis
stillis additis in oleum perungunturperungun-
tur V2rv. -guentur E. -guitur V1d. -gitur R., ut omnes bestiaeuestigiae V1d.
-gia R.del.r (in marg. al.... reliquis abscisis).
fugianteffu-
giant r. effuant R. eos.
Pl. iun. 110, 3. 4. Praeterea constat contra omniumomnium serpentium Rdv.a.D. ictus quamvis
insanabiles ipsarum serpentiumserpentium om.(V?)SJ. exta inposita auxiliariauxiliari—,
eosque, qui aliquando viperae iecur coctum hauserint,
numquam posteapostea om.V1R1d(T?). feririnegant feriri dT. a serpente. neque anguis venenatus
sed Ev.a.S. est nisi per mensemmensem R(?)v. -se VE. -ses dT.
(an primo mense?). luna instigatus, et prodestprodest V2dTv. -deest V1.
-dēē R. pio deest E.
vivus conprehensus etet dEv. est et r. in aqua contusus, si foveantur ita
morsus.cfr. Plin. X 137 (Gell. X 12, 7).—cfr. Livii per. XI.—Nicand. ther. 414. Isid. XII 4, 22. quin et inesse eiei v. et
RFE.inVras. om.d. remedia multa credunturcrederentur VR1d., ut
digeremusdigeremus
VRdTfH. cfr. § 37. dicer- E. -cemus v., et ideo Aesculapio dicatur. Democritus quidem
monstramonstrat
v.a.G. quaedamquaedam om.VR1T. ex hisex his (iis v) ll.C. an et hic? confingitconfingit dT(P)J. cfr. XXXVII 195. -igit V1R1. -icit rG.
-ici v. aliter XXXIV 108. XII 77. de mendo cfr. § 24., ut possint avium
sermones intellegi. anguisanguis H. -guaes F2. -guae VR. -gue dTr.om.E. atqui
anguis v. an angue deuorato. anguis? Aesculapius Epidauro Romam
advectus est vulgoque pasciturpafcitur R(?)v.
parc- rT. et in domibus, ac nisi incendiis
incendii d. -di V. semina exurerenturexurentur V., non esset fecunditatifecun-
dita deorum V1R1. eorum
resisteredist. ego cum man. Dal. in orbeorbem E.
urbe TP. (an in urbe. terrestrium cet.?). terrarum. pulcherrimum anguium genus
est quodet quod T.
quod v.a.H. et in aqua vivit; hydri vocantur, nullonulli R. -llis dv.a.S. serpentium
inferiores veneno. horum iecur servatum [adversusuncos ego posui.
(an vero nec aliud aduersius, ut XXXII 35?). ]
percussopercusso
ego. cfr. § 84. -ssos ll.v. ab iisiis v. his ll.C. auxilium estaua illum est
(supra scripto uel habile) V..cfr. Plin. XXVIII 117. —Scorpioscorpion d. tritustricus E. stelionumtelli-
num E. stellionum rv.a.J (ut infra ubique).
veneno adversatur. fit enim ee ego. et
VR. et e dv. et ex r. ex ED. stelionibustelionibus E. malum medicamentum
; nam cum inmortuus est vinoan in
uino? cfr. § 128. contra VII 138., faciem eorum,
qui biberintbiberit VE., lentiginelenti-
ginem VdE.(an recte, ut sit faciei scribendum? cfr. XXII 146.
XXIII 124). obducit. obab d. hoc in unguento necant
eum insidiantes paelicumpaelicum ego. cfr. X 235 extr.
pelicum ED. -cu///m V. -cuam d. pellicum rv. om.E. formae. remedium est ovi
luteum et mel acag R1. nitrumnitum VR1.. fel stelionum tritum in aqua
mustelas congregare dicitur.
cfr. Plin. II 155 extr. Isid. XII 4, 36.cfr. Theophr. de igne § 60.—cfr. Plin. X 188. Seren. 104.—Aelian. n. a. IX 28. Inter omnia venenata salamandrae scelus maximum
est. cetera enim singulos feriunt, nec plures pariter
interimuntinteremunt J., ut omittam, quod perire conscientia dicuntur
homine percusso neque amplius admittiamitti E. aa D. ad ll.v. Terraterra VD. -as Erv. -am RdT. ; salamandra
sala-
mandrae E. populos pariter necareenecare dT. inprovidosinprouidus Vf. potest. nam
si arboriarbori rv.
-ris V2E. -res rf. inrepsit, omnia poma inficit veneno et eos, qui
ederint, necat frigida vini (om. hil aconito—2 pidis) R., nihil aconito distans; quin immo
sisi del. J. contacto ab eaea dv.
eo VE. ligno, lapidilapidi ego. uel pidis V1d. uel pedis ED. -de v.
uel lapidi si J. crustacrista V1RD. panis inponaturinponatur ego. inuocatur
R1E. incoc- rv. sed locus nondum sanatus.,
idem veneficiumid enim
beneficium E. est vel siest uel si R(?)v(D). est uel E. et si rTfJ. in puteum cadat, quippe cum
salivasaliuas E. eiuseius in dT. quacumquequaquamque R. parte corporis, vel in pede imo,
respersaimo
res aspsa d. et mores (umores V2) apersa V. omnis in toto corpore defluat pilus. tamen talis
ac tantitanta E.
-ta uis v.a.H. veneni a quibusdam animalium, ut subus, manditur
conditur V2r. -tor R. dominantedomante G
Dal. cur seqq. iunxit D. eadem illa rerum dissidentia.cfr. Plin. XXIX 92 extr. X 188. schol. Nicand. alex. 537.—Diosc. II 67. venenum
eius restingui primum omnium ab iisiis v. his ll. C., quae vescantur
illailla ex his
(iis S) H., verisimile est, ex iisex iis (his J) uero J. ex (del. v) his uero simile
est (-lia sunt Tv) VRdTv.a.G. om.EG. vero, quae produnturproduntur VRdv(H).
-dantur EG. proba- D cum Gron., cantharidum
potupotu v. -tū ll. aut lacerta in cibocibos d. sumpta. cetera adversantia
diximus dicemusque suis locis. ex ipsa quae Magi tradunt
contra incendia, quoniam ignes sola animalium extinguat,
sisi dErv. sint RF.inVras. forent vera, iam essetesse VEVen. experta Romaromae V2.
rofa E.. Sextius venerem
accendi cibo earumparum VR1d., si detractis interaneis et pedibus
et capite in melle serventur, tradit negatque restingui
ignemigni VR1. his VRED. ab iis.
Aelian. n. a. I 45. Seren. 858. Pl. iun. 110, 1.—Seren. 848. Pl. iun. 110, 6. 7. E volucribus in auxilioauxilio Ev. -lium rTf(P) H. contra serpentes primusprimus V1f. -mum V2TEv(D).
-mi (=-m;?) RdH.que ego. quoque ll. v. vulturuultur est V2Erv. -reis RF. -re//s V1.
-res dTH. est, adnotatumqueadnotatum V2rG. -atu// V1. -atur RdF. -andum Ev. minus virium esse nigrisan nigri?. pinnarum
ex alisalis ego. cfr. Seren. his ll. C. iis v. nidore, si uranturiurantur (om. si) E., fugari eas dicunt, item
cor eius alitis habentes tutos esse ab impetu non solum
serpentium, sed etiam ferarum latronumque et regum ira.
Nigidius de anim. II apud Gell. VI 9, 5. Celsus V
27, 3. Pl. iun. 111, 6–9. Diosc. II 52. 53. Petrichus ap. schol.
Nicand. ther. 557. Carnibus gallinaceorum ita, ut tepebunt avulsae,
adpositis venena serpentium domantur, item cerebro in
vino poto. Parthi gallinae maluntmalum V. cerebrum plagis inponere
. ius quoque ex iisiis v. his ll. C. potum praeclare medetur, et
in multis aliis usibus mirabile. pantherae, leonesleonis ED. -nesque
d(?)v.a.S. non
attingunt perunctos eoeos E., praecipue si et alium fuerit incoctum
.Diosc. II 53. (cfr. Plin. XXX 57). Seren. 893. 894. alvum solvit validius e vetere gallinaceo, prodest
et contra longinquas febres et torpentibus membris tremulisque
et articulariis morbis etmorbis et Ev(D). -bis in rTfH. capitis doloribus, epiphoris
, inflationibusinflacionibus V. inflammatio- Ev.a.B., fastidiisfastidiis—, incipienteincipienti v.a.H.
(an recte?). tenesmo, iocineri,
renibusrenibus om.VR1., vesicae, contra cruditatescruditatis
VRfJ., suspiria.Diosc. II 53. itaque etiam
faciendi eius extant praecepta: efficaciusefficacius VTED. -us enim r(?)v. coci cumcoci cum
V1ED. coti cum V2. coctu R. coqui cum T(P)S. cocti cum
d(?)v. olere
marino aut cybiocybio ll. v. cnico coni. H e Diosc. aut cappari aut apioappio V. aut herba Mercuriali
mercurii alii E.tribus ll.v., polypodiouel (aut v) polypodio dv.a.S. autaut (pro ad) VRd. aneto, utilissime autem in congiis III
aquaeatq; R.tres V2dEv.
res r. ad III heminas cumcum om.VR1. supra dictis herbis et refrigeratum
sub diu dari, tempestiviustempestiuius vet. Dal. -tiuis ll. v.
an -tiue si? cfr. XXII 102. XXVI 14. antecedente vomitione.
non praeteribo miraculum, quamquam ad medicinam non
pertinens: si auro liquescentirelinquescenti
(///linq- V1. reliq- T) V1R1T. gallinarum membra misceantur
, consumunt id in se; ita hoc venenum auri est.
atad VD. gallinacei ipsigallinaceis ipsis Erv.a.S. circulo e ramentisramentis Brot.
ex ed. princ. -ti dT. sarmentis rv. addito in collum
non canunt.
Auxiliatur contra serpentes et columbarum caro
recens concerptacorrepta R1. con-
cepta Lugd. Dal. et hirundinum, bubonis pedes usti cum
plumbagineplumbagine B coll. XXV 155. pulba-
Vd. bulba- R1f. pulpa- Ev. corr.rperiit margine absciso. herba. nec omittam in hac quoque alitealite— exemplum
magicaemagicae [quoque] om.E.magicae v. -icae quoque
(tamen T) VRdT. vanitatis, quippe praeter reliquareliquas V1R1. portentosaportentosa om.V1. a R1.
mendaciaemendacia V1. mendicia R. medicina E. cor eius inpositum mammae mulieris dormientis
sinistrae tradunt efficere, ut omnia secreta pronuntiet;
praeterea in pugnam ferentesferentes v.
-tis ll.S. idid VRdTfS. idem Erv. fortioresfortiores Ev(D). -tes
rTfH. fieri. eiusdem
ovoeuuo R1. an ex ouo (vel ex eiusdem)? adut
(pro ad) R. capillum remedia demonstrantdemonstrat Rd(?)H.. quis enimautem (pro enim) v.a.D., quaeso,
ovum bubonis umquam visereuifere VdTES. uidere R(?)v. cfr. IX 69. X 86.
XI 89. 262. XVI 242.. II 209. V 45 al. potuit, cumquam E. cum
tamen v.a.G. ipsam avem
vidisse prodigium sit? quisquis om.E. utique experiri et praecipue
in capillo? sanguine quidem pulli bubonis etiam crispari
capillum promittunt. cuius generis prope videri possint
quae tradunt et de vespertilioneuespertilioni V. -onis
E., sisit et d. ter circumlatus domui
vivus supersuper ego. per ll.v. fenestramfenestras V. inverso capite adfigaturad-
figatur (affi- T) ego. cfr. XXXII 44. adfiguratur (at fig- d)
VRdf. infigatur Erv., amuletum
esse, privatimque ovilibus circumlatumcircumlatum Ev(D). -mraptum
rTfH. totiens et pedibus
suspensumsuspensum VRdTfH. -sum suum (e dittogr.
natum) E. -sum sursum (susum D) v. super limensuper limen ego. cfr.
§ 95. XXVI 121. XXXI 131. XIX 115. XXXIII 122.
(XXX 51. XXVII 142. IX 151). super limine ll. D. in
superlimine fS. -nari v. in supero limine H cum Gron.
coll. XXXII 44.. sanguinem quoque eius cum carduo
contra serpentium ictus inter praecipua laudant.
cfr. Aristot. h. an. V 27. schol. Nicand. ther. 715. Phalangium est Italiae ignotum et pluriumpilurium V. generum
: unum simile formicae, sed multo maiusmalus V., rufo capite,
reliqua parte corporis nigranigris E., albis guttisguttis om.R1.
intercursantibus respersum (om.dH) guttis d(?)v.a.S.. acerbior huius
quam vespae ictus. vivitui-
uit dv. uiui r. maxime circa furnos et molas.
in remedio est, si quis eiusdem generis alterum percusso
ostendatdist. P., et ad hoc servantur mortui. inveniunturcum mortui inueniuntur v.a.(P)H. et cortices
eorum, qui tritiqui triti VRdT(P) H. cotriti E. contr- v. (an mortui.
auxiliantur et—contriti et poti. medentur mustelae cet.?). et poti medentur; mustelaeet mustelae v.a.S.mustelae— catuli60
utut diximus supra v. suprasupra del. D cum U 641.
sed cfr. Müller emend. V 4..cfr. Diosc. II 68. schol. Nicand. ther. 734. aeque phalangion Graeci vocant inter genera
araneorum, sed distingunt lupi nominesed—nomine om.V1R1d.. tertium genus
est eodem phalangieorum phalangion E. nomine araneus lanuginosus, grandissimo
capite, quo dissecto inveniri intusictus V1R1. dicunturdicunt R. vermiculi
duo adalligatique mulieribus pelle cervina ante solis
ortum praestare, nene om.E. concipiant, ut Caecilius in commentariis
reliquit. vis ea annua est. quam solam ex
omni atocioatocio B.
-ito E. -ita r. atacito Vd. tac- v. adaceto R. dixisse fas sit, quoniam aliquarum fecunditas
plena liberis tali venia indiget.Nicand. ther. 716. 725. 729. vocatur et rhox acinorhox
acino D cum U 642 e Nicand. rhacino E. rachino Vd. -na
v.a.B. raci- R. rhagio (-ion C) acino B.
nigro similis, ore minimo sub alvosubalbo VfEv.a.B., pedibus brevissimis
tamquam inperfectisinperfecti V.. dolor a morsumosi E. eius qualis a scorpione
, urinaurinae V2. ure V1R1. similis araneiaranei U 642. -neis ll.v. cfr. § 132, de mendo § 88. textis. idem erat asterionasterion
B e Nicand. -rtion Vd. -rcion R. ascertion E. asiortion v., nisi
distingueretur virgulis albis; huius morsus genua labefactat
labefacit dT.. peior utroque est caeruleus, lanugine nigra, caliginem
concitans et vomitus araneosos. etiamnum deterior
a crabrone pinnapinna v. -nnae E. -nnas (pen- R) VR. pennis dT. tantum differens; hic et ad maciem perducit
.Nicand. ther. 747. myrmecion, formicae similis capitecapitis VR1., alvoaluū V1f. albo E. nigranigram E., guttisgat//is V1.
gatus R1.
albis distinguentibus, vesparum doloredolorem dr. -rū R. torquet. tetragnathiitetragnathii B ex Aetio.
-gnanti Er. -gantii v. -gnanthi hi (i V2) V. -gnenti hi R.
-granti hii d.
duo genera habent: peior medium caput distinguente linea
alba et transversumtransuersum VTfEv (S). -effū R. -ersa d(?) C.
cfr. § 94. altera; hic orisoris rv. oras V2E. pras/// V1. praesta Rd1. -tat d2.
anpraesentem? cfr. § 50. XVI 51. XXVIII 106. 53 al. tumoremtuorem R1. facit. atad V.
cinereuscinereus dv. -reas Er. -reos R. -re
hos V. posteriore parte candicans lentior, minime autem
noxius eodem colore qui telastalas R. muscis in parietibus latissime
pandit.Seren. 877. Pl. iun. 109, 18. 19. 20. 4. 5. contra omnium morsus remedioremedium Ev.a.H. est gallinaceum
gallina-
ceum d(?)Erv. -ceorum rTfS. cfr. § 100. 101. XXX 81. 108.
VIII 152 al. cerebrum cum piperis exiguo potum in posca, item
formicaequinque ll. v. v potae, pecudum fimi cinis inlitusillitus dv.a.S. intus VR1. ex aceto et
ipsi araneiaraneis VR. quicumque in oleo putrefacti.
Muris aranei morsus sanatur coaguloquagulo V1. agni e vinoagni e uino ego e Pl.
iun. agne uino r. ageuino E. anguino Vd. a////uino R. agnino
in uino v. agnino D. potopotu VR.,
ungulae arietinae cinerecinere dv. -rem VR.
-res Er. cum melle, mustelae catulo ut in
serpentibus dictum est. sisi om.d. iumenta momorderitmordeat E., mus recensmundo re-
cens E.an mus dissectus? cfr. (§ 91). XXX 76. 122.60
cum sale inponitur aut fel vespertilionis ex aceto.
Diosc. II 73. περὶ ἰοβ. 26. eupor. II 123.
Colum. VI 17, 5. Veget. V 81, 1. Pl. iun. 109, 5. 6.—Seren. 880.
Pl. iun. 109, 6. 7. 2. Marc. 15, 47. Aelian. n. a. II 37. et ipse mus araneus contra se remedioremedium RfH. est divulsus inposits
. nam si praegnanspraegnas EJ. -nantem V2. momorditmo-
mordit om.V1R1., protinus dissilit.
ptimum, si issi is Tv(S). si his VRd. nisi Er. si G. inponatur, qui momorderit, sed et alios
ad hunc usum servant in oleo aut luto circumlitos.
est etest et
v(D). est EH. et r. (an est contra—remedio et erra?). contra morsum eius remedio terra ex orbita;
ferunt enim non transiritransire V. ab eo orbitam torpore quodam
naturae.
cfr. Plin. XXIX 73. XI 90.—Aelian. n. a. VI 22. Isid. XII 4, 38. Scribon. 164. Geop. XIII 9, 7.—cfr. Diosc. eupor. II 122.—Hesych. s. v. κωλώτης. Scorpionibus contrarius maxime invicem stelio
traditur, utut Ev. om. r. visu quoque pavorem iisiis dv. his rD. adferat et torporem
frigidi sudoris. itaque in oleo putrefaciunt eum et itaita
VRS. in ea E. ita ea (eo v) d(?)G.
vulnera perungunt. quidaman quidam in (vel
cum)? oleo illoillos R. spumam argenteam
decocunt adad om.d. emplastri genus atque ita inlinunt. hunc
Graeci colotencolitens E. vocant et ascalabotenascalabonte
(-bunt te R1) nec VR1d. et galeotencaleoten V. ale- R1. ; in Italia
non nascitur. est enim hic plenus lentiginean len-
tiginis?, stridoris
acerbi et araneisaraneis D cum U 644 coll. Aristot. h. a. IX 1
(sed post uescitur). herba vet. Dal. uermibus coni. J. (an illis
sc. scorpionibus?). vescitur, quae omniaomnia a d(?)v. sed cfr. XXII 153. nostris stelionibus
aliena sunt.
Diosc. II 69. 74. eupor. II 122. περὶ ἰοβ. 23. Celsus V 27, 5. Seren. 867 seqq. cfr. Geop. XIII 9, 4.—Isid. XII 5, 4. Prodest et gallinarum fimi cinis inlitusinlinitus VfS., draconis 15
iocur, lacerta divulsa, mus divulsus, scorpio ipse suae
plagae inpositus aut assusarsus R. in cibocibos Rd. sumptus aut potusaut potus dEv.
adpositus r. inin om.Vd.
meriduobus ll.v. tribus T. cyathis II. proprium estet
(pro est) VdT. scorpionum quod manus
palmam non feriunt, nec visiuisi Müller emend. V 5. nisi ll. v. pilospi-
losa JD. attingereattigere d(?)B.. lapillus
qualiscumque ab ea parte, quaqua VRdv. quae ED. in terra erat, adposituspositus Ev(D). inpo- rfH.
plagae levat dolorem, itemitem—2 dicitur om.E. (an glossema e margine?. testateste d. -te V1R1., sicut erat terraterra—2 parte v. om.V1Rd.post testa
inseruitV2G (omissionis casa ita obscurata). operta
ex aliqua parte, inposita liberare dicitur—non debent
respicere qui inponunt et cavere nene Ev. nisi
VR.om.d. sol aspiciat—, vermes
terreniterni VR. triti inpositiimpositi prosunt v.a.S..Isid. XII 3, 4. multa et alia ex his remedia
sunt, propter quae in melle servantur.
Noctua apibus contraria et vespisuescis
V1. -ci V2R. crabronibusque et
sanguisugis; picipicis R. quoque Martiimartii in E. mari V. rostrum secum habentes
non feriuntur ab iisiis dv.
his rD.. adversanturaduersantes d. -tur ab his VR. et locustarum minimae
sine pinnis, quasquas RdEv(D).
quos V(?)C. attelebosattelabos v.a.Brot. vocant.
Est et formicarum genus venenatum, non fereuere E. eas nouere
v.a.G. in Italia.
solipugassoliputas df. -ifugas v.a.G.iis dv.a.S. Cicero appellat, salpugas Baetica. his cor vespertilionis
contrarium omnibusque formicis.
Salamandrissalamandris resistit v.a.G. cantharidascantharidis V. -des ut G Dal. diximus resistereresistere VRdTfH. om.Ev..Diosc. de ven. 1. Scribon. 189.
Isid. XII 5, 5.—Pl. iun. 33, 1. Marc. 19, 1. (cfr. Plin. XXX 81). sed 76
in his magna quaestio, quoniam ipsae venena sunt potae
vesicae cum cruciatu praecipuo. Cossinumq???ossinum (u super o scripto) R. equitem Romanum
amicitia Neronis principis notum, cum is lichene
correptus esset, vocatusuocatos r. exex d(?)v. om. rS. Aegypto medicus ob hanc
valetudinem eius a Caesare, cum cantharidum potupotu VE.cfr.Müller emend. V 6. -tum rv. praeparare
an reparare? de mendocf. § 69. voluisset, interemitinteremi V1. -riit V2.. verum inlitas prodesse non
dubium est cum suco taminiaeamineae Pl. iun.et Marc. sed cfr. XXIII 18. XXVI 138. uvae et sebo ovis vel
caprae.cfr. Diosc. II 66. eupor. II 152.—Diosc. II 65 extr. ipsarum cantharidum venenum in qua parte sit,
non constat inter auctores. aliiali V1. om.E. in pedibus et inet in ED. et rv. capite
existimant esse, alii negant. convenit tantumtantum ll.fVerc.(H). tamen v. pinnas earum
auxiliarian est? cfr. Frobeen.
p. 34 seqq., in quacumque parte sit venenum. ipsae nascuntur
ex vermiculo in spongeasponge VR1 -gia dv.a.S. maxime cynorrhodicynorrhodi v. gy-
morh- VR1. gynoro- d. tynorh- r. -rodii E., quae fit in
caule, sed fecundissime in fraxinofraxine R., ceteraeceteraque dT. -raeque fv.a.G. in albaalba v. alia R. -iae VE.
-ie dT. rosa,
minus efficaces. potentissimae inter omnes variae luteis
lineis, quas in pinnis transversas habent, pingues; multumpingues, multum U 645. multum pingues ll. v.
(cum seqq. iungunt v.a.G(D) contra Diosc.).
inertiores minutae, latae, pilosae; inutilissimae vero uniusuerum E.
coloris macrae.Diosc. II 65.—II 66. eupor. I 128. Hippocr. de victu
in morb. acut. 104. conduntur in calice fictili non picato et
linteo conligato, coniecta etconiecta et ego. -ctae (-te RE) ll.TS. contectae J. con-
gestae v. cfr. XXII 140. XXIV 26. XXXII 75. XXX 23.
XVIII 134. XXXI 29. IX 167. XIX 70. XX 9. VIII 46.
XXVII 40. XXVIII 30. XXXVI 101. rosa matura, et suspenduntur
super acetum cum sale fervens, donec per linteolum vaporentur
, postea reponuntur. vis earum adurere corpus,
crustas obducere. eadem pityocampispytio capis V. in piceapice VRd. nascentibus,
eadem bupresti, similiterque praeparantur, efficacissimae
omnes ad lepraslepras rv. leplas E. feras rTJ. lepras et
feras coni. J coll. Diosc., lichenas. dicuntur etet om.Ev.a. Lugd. menses ciereciet EVen. et
urinam; ideo Hippocrates et hydropicis dabatdabant V1R..
Cantharidescantharidas VRd. obiectae sunt Catoni Uticensi, ceu venenum
vendidissetuendidisse E.
uendisse V. in auctioneactione R. regia, quoniam eas HS LX
addixerat.
et sebum autem struthocamelinumstruthiocamelinum dVerc. struto- r.
scru- R. tune
venisseest E. HS XXX obiter dictum sit, efficacioris ad omnia
usus, quam est anserinus adips.
Diximus etut (pro et)supra scripto ad E. mellis venenati generagenere E.. contracontra quod d(?)v.a.D. utuntur21, 74
melle, in quo apesapis R. sintsint (stant VR1d) mortuae ll.v. an sint in-
mortuae? cfr. § 128. XXX 107. mortuae. idemitem VR. potum in vino
remedium est vitiorum, quae ee VRdTfH.
om.Ev.sed cfr. XX 219. cibo piscium gignuntur.
Pl. iun. 85, 7.—85,8. 9. In canis rabiosirabiosi (-os V1) VRdTH. -bidi
Ev(D). cfr. § 99. 100. 102. in totum rabiosus quindecies, rabi-
dus decies ap. Pin. traditum est. morsu tuetur aad E. pavore aquaeaqua d.
caninicanini
om.R. capitis cinis inlitus vulneri. oportet autemaurem V. aut rem E. igne v.a.G. comburi
omnia eodem modo, ut semel dicamus, in vase fictili
novo argilla circumlito atque itaista VR1. in furnumfurnum dv. fummum R. fumum Vf. fornum Er. indito. idem
et in potione proficit. quidamquidem
E. ob idob id ll.v. an caput (vel et id)? cfr. Pl. iun. edendum dederuntdeduxe-
runt V..
aliquialiquid VR1. et vermem e cadavere canino adalligavere menstruave
canis in panno subdidere calicicalici ll. v. cfr. XXVIII 84.
calci D cum vet. Dal. aut intusintus ll.v. an imos (vel potius calcia-
mentis pro caliciautintus)? ipsius
caudae pilos combustoscombustus VR1. inseruereinseruere
dfr1S. -uiere V. inser inserueri R. insuere Ev. al.... r2
(reliquis margine abscisis). vulneriuulnere V.del. voluit J (ut intel-
legeretur calici)..Aelian. n. a. IX 45.—Pl. iun. 85, 10–14. Diosc. II 49. eupor. II 113. cor caninum
habentem fugiunt canes; non latrant vero lingua canina
in calciamento subditasubpedita V. -pudita R1. pollicipolli E. aut caudamcaudam v. -da dE. caduda V. -uca R. al. ... r (reliquis
margine abscisis). mustelae, quae
abscisa eaabscisa ea J. -isae V. -ise R. -isa v
(Brot.). -issae E. -issa ea D. -issa d(?)C. cfr. § 101. XXX
37.88. 98. 115. XXVIII 220. XXIV 152. XXVI 130. XXXI
124. XXXIII 48. XXXVII 158. XVII 67. 98. 138. 205. 238.
IX 110. V 85. IV 5. 37. dimissa sitsint E., habentes. est limus salivae sub
lingua rabiosi caniscani V., qui datus in potupoto V. hydrophoboshydrophobos (-ouos v) H. -bas E. -polophas R. -poloblas Vd.
-pos r. fieriferi VR1d.
non patitur; multo tamen utilissimeutilissimi R. iocur eius, qui in
rabie momorderit, datur, si fieri possit, crudum mandendum
; sinsin VTS. si rv. minus, quoquo modo coctum, aut ius coctisan e coctis? cfr. 78.79.105. XXVIII 185.
carnibus.Gratius cyneg. 387.Pl. iun. 85, 14–22. 22 23. est vermiculus in lingua canum, qui vocatur
a Graecis lyttalytta dTEv. litta V. lita R. lytra Verc. Dal., quo exempto infantibus catulis nec rabidi
fitut nec fastidium sentiunt. idemidem v.
id est EVen. item r. ter igniterrigni E. -igini V. circumlatus
datur morsis aa Ev. del.d.om. r. rabioso, ne rabidi fiant. et cerebello gallinaceo
occurritur, sed id devoratum anno tantum eoeo tantum d2. tantum d1.
prodest. aiunt et cristam galligalli om.EG Dal. contritam efficaciter inponi
et anseris adipem cum melle. salliuntursalliuntur V. salluu- E. saliu- r(?):v. (saluu- codd. Pl. iun.). et carnes
eorum, qai rabidi fuerintfuerint V1Pl. iun. -runt rv., ad eadem remedia in cibo
dandaedandae v. -di (ortum
ex dande) Vd. danati E. danti r.om.R.. quinqui VR1d. et necantur catuli statim in aqua ad sexum
eius, qui momorderit, ut iocur crudum devoretur ex iisex his r. ex R..
pradest et fimum gallinaceum, dumtaxat rufumrupum V1. ruptum V2R., ex aceto
inpositum et murismuris v.
aures ll. aranei caudae cinis ita, ut ipse, cuisit cui VR1.
abscisaabscissa d(?)E2v.a.Brot.(D). sitsit
om.VR1., vivusfilius E. dimittatur, glaebuladimittitur gleba ex harundinum E. ex hirundinum nidonidco v
e Pl.iun. modo E. lino r. al. ... r (reliquis margin abscisis).
inlita ex acetoex aceto om.E., vel pulli hirundinis combusti, membrana
sive senectus anguium vernationeuernationem V. -nū R1. exutaexita
E. cum cancro masculo
ex vinoex uino om.Ev.a.H. trita; hachac (vel qua) ego. nam ll.v. etiam per se reposita in arcis
armariisque tineas necantnecat v..cfr. Plin. XXX 142.—Diosc. II 70. schol. Nicand. ther. 817. malimali om.E. tanta vis est, ut urinaurinae V.
quoque calcata rabiosi canis noceat, maxime ulcus habentibus
effe Vd. fefe.R1. om.f.. remedioremedium
Ev.a.H. est fimum caballinum adspersumadeparsum E. acetoacetum V. et
calefactum in ficofixo E. inpositum. minus hoc miretur qui
cogitet lapidem a cane morsum usque in proverbium
discordiae venisse. qui in urinamurina Vd. canis suam egesserit,
torporemuncos ego posui. verbal pertinent
fortasse ad finem § 89 vel ad alium locum. lumborum sentiresentiri V. dicuntdifcuntur E. dicitur v.a.H..—(Lacerta, quam sepasepa B Ven.(J).isepa Vd. hi sepa R (?)C. hysepa v.a.B. ire-
pha E. alii sepa U 647.,
alii chalcidemchalcidem
Ven. Verc. e schol. Nicandri (D). calciden V1 -idicen V2R.
chalc- dv (e Diosc.). calchidicaen E. vocant, in vino pota morsus suos sanat).—
Diosc. eupor. II 136. de venen. 7.—Diosc. IV 83. II 98 med. eupor. II 160.—cfr. Colum. VI 5, 1. Veneficiis ex mustela silvestri factis contrarium
est ius gallinacei veteris large haustum; peculiariter contra
aeonitaaconita ll.S. -tum v.-tataJ. sed cfr. nota ad XXIV 20. addi parum salissatis E. oporteatoportet v.aS.
cfr. vol. II p. 494 ad XVII 81.. gallinarum fimum,
dumtaxat candidum, in hysopo decoctumdecocto E, aut mulso contracontra om.Ev.a.H.
venena fungorum boletorumqueboletorumque astringit v.a.H, item inflationesinflammationes
Ev.a.G. acac om.R1. et V. strangulationes
, quod miremur, cum, si aliud animal gustaverit
id fimum, torminibus et inflationibusintionibus E. adficiaturadficitur VR..Diosc. eupor. II 156. de venen. 30. Pl. iun. 108, 16. 17.—(cfr. Diosc. V 113. eupor. II 135).—Pl. iun. 107, 25. 108, 2. sanguis
anserinus contra lepores marinos valet cum olei aequa
portione, idemidem ego. item ll. v. contra mala medicamenta omnia adversaturassertus d.
cum Lemnialemnia v.
lennia Er. lenia d. lenta r. rubrica et spinae albae suco, utut ego. om. ll.v. pastillorum
drachmis quinis equinis e
ego. qui in E. quinque r. quinque in Ven.(D). -que qui in v.
quinis quae e J. cyathis ternis aquae bibaturbibatur VED. -antur r(?)v.. item
mustelae catulus, ut supra diximus praeparatus, coagulum60
quoque agninum adversus omnia mala medicamenta pollet;
item sanguis anatum Ponticarmn; itaque et spissatus servatur
vinoque diluitur; quidamquidem V. feminae anatis efficaciorem
putantputat R..Pl. iun. 107, 25. Scribon. 189. Diosc. de venen. 1. Pl. iun. 107, 26. Diosc. eupor. II 162 coll. 164. Pl. iun. 108, 1. simili modo contra venena omnia ciconiarum ventriculus
valet, coagulum pecorispecoris VRdTH. caulis E. pecoris, caulis v., iustus VR1 ex care arietum,
privatim adversus cantharidas, item lac ovium calidum
praeterquepraecesque E. praeterquam v.a.(P)H. iis, quiiis qui dv. his
quibus VR. in cibus E. buprestim aut aconitumanitum R. biberint, columbarum
silvestrium fimum privatim contra argenti vivi
potum, contra toxica mustela vulgaris inveterata drachmis
binis pota.
Pl. iun. 15, 6. Diosc. eupor. I 95. Marc. 6, 7. 21.—cfr. Plin. X 75. Aelian. n. a.V 17 (XI 8). Alopecias replet fimi pecudumpecodum E. -cudis
VR1f. cinis cum oleo
cypriocyprino dv.a.S (an recte? cfr. XV 28. XIII 5. 17.
XXX 110. (21). Scribon. 156. 264. 265. 267). et melle, item ungularum muli vel mulae ex oleo
myrteo, praeterea, ut Varrouarro nar-
rat dT. noster tradit, nurinum fimum,
quod illeille ego. lite VE. linthe d. item R(?)v. idem J
cum vet. Dal. rite D. muscerdasmuscredas VR1. appellat, autut E. etV(?)v.a.D. muscarum capita recentia
prius folio ficulneo asperatas. alii sanguine muscarum
utuntur, aliialii decem dEv. aliae (alii R2) sanguine (-nem V)
decem r. x diebus cinerem earumcineremarum V. inlinunt cum cinere
chartaecartae V. vel nucum ita, ut sit tertia portioportio ego. pars v.
pars portio VR1dT.om.Er (omissionis causa perspicua). cfr.
XXXIV 97. 98. 160 al. e muscis; alii
lacte mulierum cumcum-cinerem om.VR1. brassica cineremcinere
E. nuscarum subiguntsubiciunt VdEv.a.G.,
quidam melle tantum. nullum animal minus dociledocile minus VRS. existimatur
minorisve intellectus; eo mirabilius est Olympiae
sacro certamine nubes earum immolato tauro deo, quem
Myiodenmy-
ioden (myo- v) G. mylo- (milo- R) ll. vocantuocent VR1., extra territorium id abirehabire V..Pl. iun. 15, 8. Diosc. II 2. eupor. I 95. Pl. iun. 15, 8. 9. Marc. 6, 24. alopecias cinis
et eet e ego. et VE. e Rv. ex dD. murium capitibus caudisque et totius muris emendatemundat V.,
praecipue si veneficiobeneficio VE. accident haec iniuria, item irenaceiirinacei VR.
cinis cum melle aut corium combustum cum pice liquida.
caput quidem eius ustum per se etiam cicatricibus pilos
reddit, alopecias autem in ea curatione praeparari oportet
novaculadist. D. cfr. Diosc. eupor. I 95. ; et sinapi quidam ex aceto utiutili VR1d. (an e si-
napi . . et aceto uti illo sc. capite?). maluerunt. quae
de irenaceoirenaceo (irin- VR) H.
-cei E. herinaceis dv. dicenturdicuntur v.a.J., omnia tanto magis valebunt in hy-
stricehystrice v.
histrici R1E. -chi r..cfr. Marc. 6, 9. lacertae quoque, ut docuimus combustaecombuste V. cum radice
recentisrecentis dv. -tis
cum r. harundinis, quae, ut una cremari possit, minutimminutatim dT.98
findenda est, itaita ll. G. itemque v. myrteo oleo permixtopermixte VR1.
-tę dSJ. cinerecinere ego. -res ll. v. cfr. § 113., capillorum
deluvia continent. efficacius viridesuiridis V. lacertae omnia eadem
praestant, etiamnumetiamnum V2Erv. templū (-li d) annum r. utilius admixto sale et adipe ursino
et cepa tusa. quidamxv. decem (dic- V) ll. G. denasdenos VdE. virides in x sextariissextarios E. olei
veterisueteris om.V1R1. discocunt, contenti semelcontinenti semel R1. -entis mel V. in mense unguere.Seren. 108. Pl. iun. 14, 18. Marc. 6, 15.—Pl. iun. 15, 9. Marc. 6, 6.—Pl. iun. 16, 2–6. Marc. 7, 7. Aelian. n. a. I 48. pellium
viperinarum cinis alopecias celerrimeceleberrime Vd. explet, item
gallinarum fimum recens inlitum. corvi ovum in aereo
vase permixtum inlitumque derasouaso V2S. -sum V1. capitecapiti E2. nigritiam capilli
adfertadferre (om. sed) E., sed, donec inarescat, oleum in ore habendum est,
ne et dentes simul nigrescant, idque in umbra faciendum
neque ante quadriduum abluendum. alii sanguine et cerebro
eius utuntur cum vino nigro; alii excocunt ipsumipsum om.E. et
noctenocte vD). -tu E. -te in rTH. concubia in plumbeum vas condunt. aliquialii qui V. alopecias
cantharide trita inlinunt cum pice liquida, nitro praeparata
cute—causticacaudi cauis d. uti caris V. vis earum, cavendumque nene om.R1. exulcerentexulcerant d.
alte—, postea ad ulcera itaita Erv. alta r. facta capita murium et fel
muriumet fel murium
om.VR1d. et fimum cum helleboro et pipere inlini iubent.
Pl. iun. 13, 2–4. Marc. 4, 6. Lendeslindes V. tolluntur adipe canino vel anguibus in
cibo sumptis anguillarum modo autaut om.R1. eorum vernationeuernatione (-nem V) eorum
VR1dS.,
quamquam dv. qua VE. qui R. exuunt, pota, porriginesprurigines dMarc.
v a.B. felle ovillo cum creta Cimolia
inlitoinlita Ev.a.H. linito RdTfS. capitecapiti v.a. H., donec inarescat.
Marc. 1,41.—Seren. 21.—Pl. iun. 11, 21. Marc. 1, 81. 70. Capitis doloribus remedio sunt coclearum, quae
nudae inveniuntur nondum peractaenodum peraciae V., ablataablata ll. G. -to v(D). capitacapite Ev.a.G(D). etet Ev(D). ex rG. his
duritia lapidealapide VR1. exempta—est autem calculicalculi ErG. ea ca-
v(S). ea calli d. ea calicula r. latitudine, ea-
queeaque ego. quae ll.v. adalliganturadalligantur VRdTfH. allig- EC. -gatur v., setset ego.
et ll.v. minutaeminuti Vd. fronti inlinuntur tritae, item
oesypumoesypum (aes- V) VRdTVerc.(H).
eryp- E. erip- Ven. resip- v. aegypii C e coni. B. —, ossa eossa e
RdTv. osse r. capitecapitum E. vulturis adalligata aut cerebrum
cum oleo etet om.Ev.a.H. cedriacedrino
v.a.H., peruncto capite et intus naribus
inlitis,Marc. i, 69.—Pl. iun. 11, 22–25. Marc. 1, 82. - Pl. iun. 11, 25. 26. Marc. 1, 83.—Pl. iun. 12, 1. Marc. 1, 84. cornicis cerebrum coctum in cibo sumptum vel
noctuae, gallinaceus, si inclusus abstineatur die ac nocte,
pari inediamedridie E1. mer- E2. eius, cuiuscuius E. qui rv. doleat, evulsis collocolo E. plumis circumligatisque
vel cristis, mustelae cinis inlitus, surculussurculos V. ex
nido milui pulvino subiectus, murina pellis cremata ex
aceto inlitoinlita E. cinerecinerem VE., limacis inter duas orbitas inventae
ossiculum per aurumaurem
v.a.S., argentumargentum D cum U 648. cogerent cum ll. cohaerens
cum J. cum v., eburebore v.a.D. traiectum in pellicula
canina adalligatum, quod remedium pluribuspluribus profuit U 648.
an plurimum? semperque
semper ED. prodest.Pl. iun. 12, 4–6. Marc. 1, 86.—Diosc. II 68. eupor. I 208.—Pl. iun. 12, 2–4. Marc. 1, 85. fractofracto rv. ad caput
factum fracto R. fractū V. -ta d. facto E. capiti aranei tela ex oleo et aceto
inposita non nisi vulnere sanato abscedit. haee et vulneribus
ulceribus E. tonstrinarumtostrinarum VE. sanguinem sistitsistit a Erv.
sistit V2in ras.R. si stillat (-lla F) dF., a cerebro vero
profluentemprofluentem
(perf- E) v. -ti r. anseris sanguis aut anatis infususinfusus sistit V(?)v.a.G., adeps
earundem alitum cum rosaceo. cocleaecocleae H
e Pl. iun. coctae VdT. -te R. -ta Er. -tus v. de mendo
cfr. § 118. matutinamatutino Pl. iun.v. cfr. XVIII 235. pascentis
harundine caput praecisum, maxime luna plena, lineoan in
lineo? cfr. Pl. iun. et Marc.
panno adalligantalligant VdfS. -gat R1. capitis doloribus liceoliceo RED. lec- V. licio dv. aut cera alba ad-
ditaalba addita ego. cfr.
XXX 79. alba ll. v. (cum cera vet. Dal.).dist, ego. fronti inlinunt. et pilos caninos panno adalligant.
Marc. 8, 180. Cerebrum cornicis in ci o sumptum palpebras
gignere dicitur, oesypum cum murra calidocalido r.cfr. Marc. (Diosc. eupor. I 53). -dos E. -da RS(D).
-dum v(J). alida Vd. specillospecillo RTH cum Gron. -ielo Vd.
penicillo v(D). -llos E.cfr. Marc. et § 117. XXXII 75.
VII 183. Cels. VI 6, 1. 27. 38. Diosc. l. l. inlitum
. idem praestare muscarum fimique murini cinerem
aequis portionibus, ut efficiatur dimidium pondus denarii,
promittitur,duabus ll.v. additis II sextisextis V. denariidenaria Vd. e stibie stibi G. estiui VRd. extiui (sex- v)
Ev., ut omnia
oesypo inlinanturinlinuntur V. ; item murini ca uli triti in vino vetere
ad crassitudinem acopi.Matc. 8, 178.—Diosc. (II 11) eupor. I 53. pilos in iisiis v (S). is V. his rC(J). incommodos evulsoseuulsus V.
renasci non patitur fel irenacei, ovorum stelionis liquor,
salamandraesalamandram VR1d. cinis, lacertae viridisuiridi V. fel in vino albo sole
coactumco-
ctum V. deco- f. ad crassitudinem mellis in aereo vase, hirundinis
pullorum cinis cum lacte tithymallitytimalli VE. titim- R., spuma coclearum.
Marc. 8, 142. (04). Glaucomata dicunt Magimaci
V. cerebro catuli septem
dierum emendari specilloemendatis pecillo (spe- R1) VR1. demissodimisso VRv.a. Lugd. in dexteram partem,
si dexter oculus curetur, in sinistramsinistrum V., si sinister, aut
felle recenti axionisaxionis (xio- R1) ll.v(J). asionis B.
cfr. X 68. ; noctuarum est id genus, quibus
pluma auriumauri dTv. a. B. modomodo del. S. cum B. micatmicat
ll.v(G). emicat B. eminet Verc. cfr. XI 137.. suffusionem oculorum canino
felle malebat quam hyaenaehiaenae V.
genae R1. curari Apollonius Pitanaeus
pitanaeus RdEVerc. e coni. B(G). -nius V.
pritaneus vel tyaneus v. cum melle, item albuginesalbugines oculorum V2Ev.a. H(D)..Marc. 8, 99.—Pl. iun. 21, 1. 2. Diosc. II 11. Marc. 8, 101. Diosc. eupor. 141. murium capitum
caudaequecaudarumque d(?) v. a. S. cinereet cinere E. exex Rv. et r. melle inunctis claritatem visus restitui
dicunt, multoque magis gliris aut muris silvestris
cinere aut aquilae cerebro vel felle cum Attico melledist. D. an uel—melle ut glossema delenda? cfr. § 123..
cinis e capitee capite ego. et alipe V1R. al- E. et adipe V2. -ips S.
-deps d(?)v. soricissuis E1. sui E2. cum stibicum stibi VRS cum Gron.
om.E. combusti d(?)v. tritus lacrimosislacrimosus E. oculis
plurimum confertconfer E. —stibistibi
Ev(D). cfr. XXXIII 101. Diosc. V 99. stibis rTH. cfr.
XXXIV 169. quid sitsit Erv(S). est rTH. dicemus in metallis33,101
—, mustelae cinis suffusionibussuffusione d.
-ffosionum V., itemitem—11. 12 hirundinis om.VR1d. lacertae, hirundinis
cerebrum. cocleaeco-
cleae D. cfr. Pl. iun., de mendo § 114. coctae ll.S. (quae
etiam tritae coctaeue v). tritae frontifronte d. inlitae epiphoras
sedant sive per se sivese siue dErv. sine
V1R. se V2. cum pollinepullinae V. sive cum ture; sic
et solatis, id est sole correptis, prosunt. vivas quoque
cremare et cinere earum cum melle Cretico inunguereinungere d. -gi Ev. a. S. et
unguere V.
caliginescaligine R. utilissimum est.Marc. 8, 88. iumentorumuel iumentorum VRdS. oculis membrana
aspidis, quamquam v(D). quae E.om. rS. exuit vereexuit uere ED. exuerit v.
ex (& R) utere VR. -ro dTS. exuta uere J e coni. S., cum adipe eiusdem claritatem
inunctis facit. viperam vivam in fictilifacti V. -tis R1. novo comburere
addito feniculi suco ad cyathum unum et turiscuris V. iu- d. mannamanna B. cfr. XII 62. (granum Marc.).
mamna r. mammam Vdf. -ma v. maim R. mina ED.
unaunam Vf. atque ita suffusiones oculorum et caligines inunguere
utilissimum est; medicamentum id echeonecheon ll.S. -hion B. entheon v. vocaturuocan-
tur V. -ant R1..Marc. 8, 102 (103). cfr. Plin. XXIX 70. Diosc. II 18. fit et
collyrium ee om.ED. ex H. viperauiperea d. in olla putrefacta vermiculisque enatis
cum croco tritis. et urituret
uritur ego. cfr. Marc. exur- ll. v. in olla cum sale, quem lingendo
linguendo re corr.
ting- V. claritatem oculorum consecuntur et stomachi totiusque
corporis tempestivitates; hic sal et pecori datur
salubritatis causa et in antidotum contra serpentes additur
.Diosc. II 18. eupor. I 43.—Diosc. II 94 extr. quidam et ad oculoset ad oculos ego. et adtollitur (att- VdTf) ll.
(ante quidam v. a. B). et ad totidem C cum B. et G. et ad
coli uitium J. ex Athoitis D coll. VII 27. sed cfr. Diosc.
locus nondum sanatus. viperis utuntur in cibis. primum
omnium occisaeoccisae dv(D). -sa VRS. octisa
ae E. statimstatim in E. salem in os addi iubent,
doneequattuor ll. v. liquescatinquescat V., moxmox VRdTH. umor
Ev. IIII digitorum mensura utrimqueutrimque v coll. § 70. -rūque Er. trium-
que rf.
praecisapraecissa d. exemptisque interaneis discoquunt in aquaaqua aut d(?)v. a. S. latet men-
dum., oleo,
sale, anetosale aneto om.E. etet Erv(D). om. rS. autaut
VRdTS. omniū (-ibus v) aut rv. aut omnium E.an omni
came aut? statim vescuntur aut panea pane E. pene V. colligunt, ut
saepius utantur. iusuis VRE. praeter suprasupra om.VR1. dicta pediculospeduculos ED. eet E. o V1. ex D. toto
corpore expellit pruritusque etiam summae cutis. effectum
ostendit et per se capitis viperini cinis—utilissime eoeo ego. om. ll.v.
oculosdist. ego. inunguntinungunt Ev. ung- r. inunguit
H. -git V2dT. iniungit V1. iungt R. —itemnque adipsadips R1S. adeps
rv(D). viperinus.Seren. 218. (Diosc. V 92).—cfr. Diosc. II 19. de felle
non audaciteraudacter R(?)v. a. S. daticiter V. suaserimsuasserim V. quae praecipiunt, quoniam, ut suo
loco docuimus, non aliud est serpentium venenum.11,163
anguium adeps aerugini mixtus ruptasraptas V. oculorum partes
sanat, et membrana sive senectus vernatione eorun exuta
si adfricetur, claritatem facit. boaeboae RdTfH. oe V. uuluae Er. ulu-
lae v. quoque fel praedicatur
ad albuginesab albugine V., suffusiones, caligines, adeps similiter
ad claritatem.
Aelian. n. a. I 42. Marc. 8, 86. cfr. Diosc. II 96.—
Marc. 8, 110. Seren. 204. 207. Marc. 8, 146. Aquilae, quam diximus pullos ad contuendum solemn
experiri, felle mixto cum melle Attico inungunturiunguntur V. nubeculae10,10
et caligationescalliga-
tiones E. caligationis R1. culica- V. suffusionesqueeffusionesque E. que V.om.R1. oculorum. eadem vis
estest & in VRdS. est ut in E. et in v. et in vulturino felle cum porri suco et melle exiguo,
item in gallinacei felle ad argemaar-
gema dfH. -ata U 650. argeam VR. algemata r. alligeata E.
-gato ad argema v. et albugines ex aqua
diluto, itemitem ego. item in ll.S. item ad v.
cfr. nota ad XXVIII 71. (XX 190). suffusioneseffusiones E. oculorum, maxime candidicandi-
dis VRE. gallinacei
gallinaceis E.. fimum quoque gallinaceorum, dumtaxat rubrum,
lusciosis inliniinlini// V1S. -nit F.
illini V2RdTH. inlinitum E. illinendum (-niend- G) v. (an in-
lini utile?). monstrantmonstrat VRd..Diosc. II 96.—Marc. 8, 147. laudantlaudat VR1d. et gallinaegallina/// V1.
-ace F2. -acei R1F1f. fel etet REJ. sed et V(?)dS. sed v. cfr.
§ 131. praecipue
adipem contra pusulas in pupillis, necnec VRfED cum U 651. has d(?)C. hoc v. scilicet eius
rei gratia saginant. adiuvatadiuuat v. et adiu- d. et adluat VR. adlauat Er. mirifice et ruptaset
ruptas VRdG. ru- C. eru- Ev. oculorum
tuniculas admixtisadmixtis d(?) v. -to
RE. -ta V. (an ea adiuuant . . admixta . . haematitae?
cfr. § 137.) schistoschistos V. -tas R1. et haematite lapidibus. fimum
quoque earum, dumtaxat candidum, in oleo vetere corneisque
ueteresque (om.
cornei) E. pyxidibus adservant ad pupillarum albugines. qua
in mentione significandum est pavones fimum suum resorbere
tradi invidentes hominumhomini R. utilitatibus.Marc. 8, 66.—Seren. 209. Marc. 8,186. cfr. Diosc.
eupor. I 54.—Seren. 210. Marc. 8, 85. Diosc. II 96. eupor.
I 41. accipiter
decoctus in rosaceo efficacissimus ad inunctiones omnium
vitiorum putatur, item fimifimum VR1. eius cinis cum Attico melle.
laudatur et milui iocur, fimumfimum dEv. -um
quoque VRfH(falso iteratum e §§ 123. 124. an -umque?). columbarum ex aceto ad
aegilopiaaegilopia dTS.(-pas v). cfr. Marc. ecil-V1. egel- E. al.... r
(reliquis margine abscisis). epil- r., similiter ad albugines et cicatrices, fel anserinum
, sanguis anatum contusis oculis ita, ut postea oesypooesypo H. hysopo ll.v.
et melle inunguanturinunguatur VR1d. -gantur Ev. a. S., fel perdicum cumcum om.VR1d. mellis aequo
pondere, per se vero ad claritatem. exex J. et ll. del. H. dorcados B. dioscoridis et v. Hippocratishippo-
cratis Tv. hipocis V. hypocis Rd. -cysis E.
putantut putant
v. a. H. auctoritate adiciadicit E. -citur v. a. H., quod in argentea pyxide id servari
iubent.Diosc. II 97. eupor. I 38. Celsus VI 6, 39. Pl.
inn. 22, 14. Marc. 8, 161. 134. Pl. iun. 22, 15–17. ova perdicum in vase aereo decocta cum
melle ulceribus oculorum et glaucomatis medentur. columbarum
, palumbium, turturum, perdicumperdicium V. sanguis oculis
cruore suffusis exinie prodest. in columbis masculaemascu-
lis Vf.
efficaciorem putant; vena autem subsublata E. ala ad hunc usum
inciditur, quoniam suo calore utilior est. superinponisuperponi VRdfH.
oportet spleniumple-
nium V. e melle decoctumdecocto Vdf. lanamque sucidam ex
oleo autaut E.Pl. iun..v. c rTfH. vino.Diosc. eupor. I 44. Marc. 8, 189. 145.—Diosc. II 11. earundem avium sanguis nyctalopas sanat
et iocur oviumouium dErv. auium r. an ouillum?, utut om.Er. atque
ut v. a. D. in capris diximus, efficacius fulvae.28,170
decoctodecoctae E. quoque eius oculosoculos dv. -lis VRf. -lorum E. abluere suadent et medulla
dolores tumoresque inlinereinlinunt Ev. a. H.. bubonis oculorum cinis collyrio
mixtus claritatem oculis facere promittitur. turturis
fimumfimum cinis Vf. fimum om.R1. albugines extenuat, item coclearum cinis, fimum
cenchridiscencridis Vf. cen-
didis R1. ;cfr. Pl. iun. 9, 1. Marc. 8, 46. 47. 48. (cfr. Plin. XI 152). Diosc. II 60. eupor. 1 41. cfr. Marc. 8,138. accipitrumaccipitur VR1. generis hanc Graeci faciunt. argemaargeam VR1.
exex// VF. & e R1. melle omnibus, quae supra scripta sunt, sanatursanantur VRdv. a. G.. mel
utilissimum oculis, in quo apes sintsunt Ev. a. S. cfr. § 97.143. XXX 30.
50. 52. 58. 62. 73. 107. inmortuae. ciconiae
pullum qui ederit, negatur annis multismultis ego e Marc.om. ll.v. cfr.
Pliniana p. 36. continuis lippiturus
, item qui draconis caput habeat. huius adipe et
melle cum oleo vetere incipientes caligines discuti tradunt.
hirundinum pullos plena luna excaecant, restitutaque eorum
acie capita comburuntur; cinere cum melle utuntur ad
claritatem et dolores ac lippitudines et ictus.
Lacertas quoque pluribus modis ad oculorum remedia
adsumunt. alii viridem includunt novo fictili et lapillos,
qui vocantur cinaediacinaedia B. cfr. XXXVII 153. zenidia
(cen- v) Ev. -ichia rTf., quaequae del. vet. Dal. et inguinuminunguinum VR.
ung- r. tumoribus adalligari
solent, novem signis signant etsignantes et v. a. S. singulos detrahunt
per dies; nononon E. emittunt lacertam, lapillos servant ad oculorum
dolores.Marc. 8, 49.—8, 90. alii terram substernuntsub-
sternant VR. lacertae viridi
excaecatae et una in vitreo vase anulosanulos V2ErH(D). anellos rS. annu-
los v. includunt ee Vv. ef R. et Er.om.d. ferroforro R1.
solido vel auro. cum recepisse visum lacertam apparuitlacerta
aparuit V.
per vitrum, emissa ea anulis contra lippitudinem utuntur,
alii capitis cinere pro stibi ad scabritias. quidam viridem
, collo longolongo collo R(?)v. a. D., in sabulosis nascentem comburunt et
incipientem epiphoram inungunt, itemet item VR1dv. a. G. glaucomata.Marc. 8, 140. mustelae
mustelae et incipientem (inop- R1) VR1 (falsa
iteratione). etiametiam in E. oculis punctu erutiseritis V. aiunt visum reverti, eademque
quae in lacertis et anuliset anuli V. faciunt; serpentis oculum
dextrum adalligatum contra epiphoras prodesse, si serpens
viva dimittatur. lacrimantibus sine fine oculis cinis stelionum
stelionum VJ. -nibus (ortum ex -nuuf) E. stellionum
RS. -nis dv. capitis cum stibi eximie medetur. aranei muscarii
tela et praecipue spelunca ipsa inposita per frontem ad
duo tempora inin om.R. splenio aliquospelio aquilo E. ita, ut a puero inpube et
capiatur et inponatur nec isnec is Vv.
ne is R. ne his d. ne E. triduo se ostendat ei, cuiei qui V1R1f.
medebiturmedeatur
v. a. S., neve alteralter VED. alteruter r(?)v. nudis pedibus terram attingat his
diebus, mirabiliter epiphoris mederi diciturdicitur E2S. -cuntur
E1v. -cuntur (-cunt R) dicitur r. ;Marc. 8, 150.—8, 100. Isid. VI 11, 3. albugines
quoquequoque dicitur v. a. S. tollere inunctione araneus candidus, longissimis
ac tenuissimis pedibus, contrituscontritis V. in oleo vetere. is etiamsed iam E. sed is etiam v. a. S.,
cuiuscui
RdS. crassissimumcraffimum V1. grauiff- V2E. textumfrectum E. est in contignationibus fere,
adalligatus panno epiphoras sanaresane V.
ane R. traditur. scarabaei
viridis natura contuentium visum exacuit; itaque gemmarum
scalptoresscaltores V1r. -ri R. sculptores V2dv. a. S. contuitucon-
tuito d. eorumeo dT. adquiescunt.
(cfr. Plin. XXVIII 173. Diosc. eupor. I 60). Pl. iun. 17, 25. 26. 18, 12. Marc. 9, 121. 22. 96. 120. Aelian. n. a. VI 3 extr. Plin. VIII 101. Aures purgat fel pecudis cum melle, canini lactis
instillatio sedat dolorem, gravitatemgrauitatemque d. adeps cum absinthioabsentio V.
et oleo vetere, item adeps anserinus. quidam adiciuntadiiciunt dv. dicunt rT.
sucum cepae, aliiet allii Rd (?) v. a. S. pari modo. utuntur et per se ovis////uis R.
formicarum, namque et huic animali est medicina, constatque
ursos aegros hoc cibo sanari.Diosc. II 86. 93.—Pl. iun. 18, 3. 4. 4–7. Diosc. eupor. I 67. Seren. 176–179. Marc. 9, 124. anserum omniumque
avium adeps praeparatur .... exemptisquelac. ego indicavi. exciderunt aqua lotus
(aut membranis ita, ut fuerit exemptis membranis uenisque).
cfr. Diosc. venis
omnibuset p. 416, 1 omnibus uenis E(?)D. patina novanoua VdEv. -uo R(?) G. cfr. Diosc. et XV 63. XVIII 103. fictilifictilio V. operta in sole subdita aqua
ferventi liquatusliquatus VRd. -tur Ev. saccatusquesiccatusque Vd. -turque
v. a. G. lineis saccis et in fictili novo
repositusdist. ego. loco frigidofrigide V. ; minus putrescit addito melle. murium
cinis cum melle instillatus aut cum rosaceo decoctus
aurium dolores sedat. si aliquod animal intraverit, praeciputum
remedium est murium fel aceto dilutum; sisi—7 suco om.VR1d. aqua
intraverit, adeps anserinus cum cepae suco.Scribon. 39. Pl. iun. 18, 9–13. Marc. 9, 34. 125.
Diosc. eupor. I 57.—Pl. iun. 18, 8. 13–15. Diosc. II 72. eupor.
I 60. Seren. 171–173. Marc. 9, 64.—Seren. 169. Marc. 9, 84. gliris detracta
pelle intestinisque exemptis discoquitur mellecum melle Pl. iun. (cfr. § 121). in melle coni. S. an e melle? in
vase novo. medici malunt ee om. v. a. G. nardo decoqui usque ad
tertiastertias dEPl. iun.v. -ias partes rTS.
cfr. XXI 119. XXIV 131, al. contra XXI 133. atque ita adservari, dein, cumcum om.E. opus sit, strigilistrigila V1. stringil E. stingili R1.
tepefacta infundere. constat deplorata aurium vitia eo
remedio sanari aut si terreniterreni dErPl. iun.v(J).
-rre R. -rrae VfS. vermes cumcum VRdTH. aut E.del. v. adipe anseris
decocti infundantur; item ex arboribus rubri cum oleo
triti exulceratis et ruptis auribus praeclare medentur.
cfr. Diosc. II 37. Scribon. 39. Marc. 9, 10. 33.
Diosc. eupor. I 57. lacertae inveteratae,lacertae
inueteratae ego. -ti inueterati (orta ex -te) ll. v. cfr. nota ad
XXX 53. in os pendentium addito sale, contusas
contusus E2. -sis E1 -si v. a. H. et ab ictu miserasseras dT. laesas v. a. S. aures sanant, efficacissime autem
ferrugineas maculas habentes, lineis etiam per caudamcaudam dEv. -dis r.
distinctaedistinctae VR. -cte dEv. -cti C.. milipedamillipaeda r. miri-
paedi R. millepeda v. a. J. cfr. nota ad XXIV 152., ab aliis centipeda aut multipedaab aliis
- multipeda om.VR1d.
dicta, animal est e vermibus terrae, pilosum, multis pedibus
arcuatimarquatim E. -tum V1f. arcua-
tum V2T. repens tactuque. contrahens se.; oniscononis quod E.
Graeci vocant, alii iuloniulon D ex ind. tulion E. tullon r. tolon d. tollon V.
tollen R. tylon v. tilon v.. efficacem narrantefficaciter sanant (-nat del. ad v)
Ev. a. H. ad aurium
dolores in corticecortici R. Punici malimalū R. decoctum etdecoctum et Ev. -tum mel
VdT. -tum mell' R. -tum uel D cum U 653. porri sucoorrisuquo R.corr.rperiit margine absciso. (an et porri sucū addunt?)..
addunt et rosaceum et in alteram aurem infundunt. illamillā dv. illa r.
autem, quae non arcuaturarquatur VE., sepa Graeci vocant, alii scolopendram
, minorem perniciosamque.Pl. iun. 18, 15–24. Diosc. eupor. I 57. 66. 57. 60. cocleaecoclieque V. quocliae
quae R.om.E., quae sunt
in usu cibi, cum murra aut turis polline adpositae, item
minutae, lataeet latae d(?)v. a. S. fracturis aurium inlinuntur cum melle.
senectusfenectus VRdv.
fracturis E. serpentium fervente testa usta instillaturinlinantur E. rosaceorosace V1R1.
admixtaadmixta RFfE.
-to V2in ras.dv. cfr. § 51. 124. XXX 141. XXXI 118.
XXXV 177. XXXVI 133., contra omnia quidem vitia efficax, sedsed om.E. contra
graveolentiam praecipue acac ErD. et
rfS. aut v., si purulentapurulentiae (-tae v) sunt Erv. a. S. sint, ex aceto,
melius cum felle caprino vel bubulo aut testudinis marinae
—vetustior anno eadem membrana non prodest,
nec imbreimber V. perfusapertusa R. pest- V., ut aliquiaut aliquid E. putantputant, item v. a. S. —,Diosc. eupor. I 57. Marc. 9, 97. Isid. XII 3, 8. aranei sanies
cum rosaceo aut per se in lana vel cum crococroco auribus prodest v. a. D., gryllus
cum sua terra effossus et inlitus. magnam auctoritatemmagna auctoritate Vd.
huic animali perhibet Nigidius, maiorem Magi, quoniam
retro ambulet terramque terebret, stridatstridet fS (ad seqq. referens). noctibus. venantur
eum formica circumligata capillocircumligata capillo
in ca om.E. in cavernamuerna E. eius
coniecta, efflatoefflatorius VR1. prius pulvere, ne sese condat; ita formicae
conplexu extrahitur.Pl. iun. 18, 24–27. Marc. 9, 95. 94. Scribon. 39.—Diosc. II 38. eupor. I 57. Pl. iun. 18, 27. 19, 1. 2. Marc. 9, 125. ventris gallinaceorum membrana,
quae abici solet, inveterata et in vino trita auribus purulentis
purulentis et quaedam pinguitudo d.dist. v. a. S. calida infunditur, gallinarumgallinarum
quoque R(?)v. a. D. cfr. § 125. adeps. estest ego. et VRES.
est et v. et—pinguitudo om.d. quaedam
pinguitudo blattaeblatta VR1. -ttam d.
blacte E., si caput avellatur; hanc tritam una
cum rosaceorosace V. auribus mire prodesse dicunt, sed lanampanam V1R1d.,
qua incluserint, post paulum extrahendamextrahendum
VfE. ; celerrime enim
idad (pro id) E. pingue transire in animal fierique vermiculum. alii
binas ternasveternasue v. -sque VRdT. ter-
rasuae E. in oleo decoctas efficacissime auribus mederi
scribunt et tritas in linteolo inponi contusiscontusas V.. hoc
quoque animal inter pudenda est, sed propter admirationem
naturae priscorumque curae totum in hoc loco
explicandum. plura earum genera fecerunt: molles, quas
in oleo decoctas verrucisuerrucas E. efficaciter inlini experti sunt.
alterum genus myloeconmyloe-
con B. -ocon (-ochon v) dE. milocon r. appellavere circa molas fere
nascens; his capite detractoretracto E. adtritas lepras sanasse Musaeum
musaeum J. -scum VdT. -scam r. musa et v. moschum
coni. D. pyctenpycten TEJ. -tem d. pictem r. picton v. in exemplis reliqueruntre-
quirunt V.. tertium genus etex (pro et) dT.
odorisdist. CFW Müller p. 16. taedio invisum, exacuta dune; cum pisselaeo sanare
ulcera alias insanabilia, strumas, panos diebus XXI
inpositas, percussapercussę VR1., contusa etet om.dv. a. S. cacoëthecacoetis V., scabiem furunculosque
dist.v. a. S. detractis pedibuspedibus
pinnisque dT. et pinnis.Pl. iun. 88, 8. Marc. 34, 40. nosnon V. haechaec om.V1R1. etiam auditaaudita
RdEG(J). -tu V(?)Tv (S).
fastidimus; atad V., Hercules, Diodorus et inin del.v. a. G. morbo regiorege
et R1. reget V1. regio V2. et
orthopnoicis se dedissese dedisse D cum U 654.
se id dedisse d(?)G. resedisse r. residesse E. redisse VR.
restitisse v. an potui se dedisse? tradit cumcum (pro et) V1R1d. resina et melle. tantum
potestatis habet ars ea pro medicamento dandi quidquid
velit. humanissimihumanissim R. -mis Er. eorumeorum ll.v. an medicorum
(vel istorum exEr)? cinerem crematarum servandum
ad hos usus in cornea pyxide censuerecenere R1. aut tritasautoritas R1. aucto- Vd.
clysteribus infundendas orthopnoicis autet VR1d. rheumaticisreumaticis V. -tismis (rum- R1) Rd.. infixa
utique corpori inlitasin-
lita V1. illita V2Rd. extrahere constatconstant VR..cfr. Pl. iun. 9, 1.—20, 11–16. Marc. 15, 44.—Diosc. eupor. I 148. Scribon. 43. Marc. 15, 39. (93).—15, 72. cfr. Plin. XXX 40.—Marc. 15, 21. mel utilissimum
auribus quoque est, in quo apes inmortuaeaemortuae (em- v)
sunt Ev. a. S. cfr. § 128 et XXX 62. sint.
parotidas comprimit columbinumpalumbinum VR1f.
(item XXX 67. 110, sed cfr. Pl. iun. et Marc.). stercusstercus per
se VR1. vel per se vel
cum farina hordeacea aut avenaceaabenacea E. are- R1. hare- V., noctuae cerebrum
vel iocur cum oleo infusum auriculae [a parotideuncos ego
posui. aut parotidae (-di Dal.) v. a. J. ], multipeda
cum resinae parte tertia inlitainlitae E., grylli sive inliti
sive adalligati.
Adat
Rdv. a. D. reliqua morborum genera medicinammedicinam VRdS(D). -na E. -nasque v(J). ex isdem animalibus
aut eiusdem generis sequenti dicemus volumine.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HITORIAE
LIBER XXX
Magicas vanitates saepius quidem antecedenteantecedente VGRdTfH. -tes E1. -tis E2v.
operis parte, ubicumque causae locusque poscebant, coarguimus
detegemusquedetegi-
musque V2e corr.d. etiamnum. in paucis tamen digna
res estres est Erv. res VGR. re dT., de qua plura dicantur, vel eo ipso quod fraudulentissima
fraudelentissima
VG. fraudendiss- E. artium plurimum in toto terrarum orbeorbi V1GR1. -bis E. plurimisque
saeculis valuit. auctoritatem ei maximam fuisse
nemo miretur, quandoquidemquandoque
R1df. sola artium tres alias imperiosissimas
periosissimas VGd. humanae mentis complexa in unam se redegit
redigit VGR1dfH.. natam primumprima (om. e) VG. e medicina nemo dubitabitdubitabit D cum U 655. -auit VGRE.
-ant f. -at d(?)v. acac Erv. ae V1G. a r. specie
salutari inrepsisse velut altiorem sanctioremquesanctiorem
quam E. -que quam v. a. H. medicinam,
ita blandissimis desideratissimisquedesiderantissimisque VGdEVen. promissis addidisse vires
religionisreligiones R1T., adad om.VR1. quas maxime etiam nunc caligatcalligat VG. alli- E. humanum
genus, atque, ut hoc quoque successeritsuccesserit CFW Müller p. 26. -ssit vet. Dal. sugges-
serit Erv. -ggerit rGT., miscuissemiscuisset R1d. artes
mathematicasmathematicas
artes VRS., nullo non avido futura de sese sciendi atque
ea ee Erv. om. r. caelo verissime peti credente. ita possessis hominum
sensibus triplici vinculo in tantum fastigiifastigi V2. -idi d.
fasdi V1. fas R1. adolevitadolebit dr. adel- R., ut
hodieque etiam in magna parte gentium praevaleat et in
oriente regumgrecum VG.
///reco R1. regibus imperet.
Diog. Laert. prooem. 2. 8. Sine dubio illic orta in Perside a Zoroastre, ut
inter auctores convenit. sed unus hic fuerit an postea
et alius, non satis constat. Eudoxuseudoxius d., qui inter sapientiae
sectas clarissimam utilissimamque eam intellegi voluit,
Zoroastrenzoroastren S. -trem
dEv(D). -ten rG. hunc sex milibus annorum ante Platonis mortem
fuisse prodidit; sic et Aristoteles.Isid. VIII 9, 1. Hermippus,
qui de tota ea artearte ea VRdS. diligentissime scripsit et viciens ccentum (pro cen-
tena) ll.v.
milia versuum a Zoroastre condita indicibus quoque voluminum
eius positis explanavit, praeceptorem, a quo institutum
diceret, tradidit Agonacenagonacen d2v(S). agan- d1. agonaecen VG. -neiscen
(antea -naecen) Re corr. abonacem T. azonacen E. -cem G.
az .... (reliquis margine abscisis) r., ipsum vero quinque
milibus annorum ante Troianum bellum fuisse. mirum hoc
in primis, durassedurase V1G. memoriamme-
moriam REv. eorum rGT. artemqueartem eamque dT. tam longo aevo,
nonnon ego.
om. ll.v. commentariis intercedentibusintercidentibus VGdS. non intercedentibus (-cid-
rH) R(?)v(J)., praeterea nec claris nec
continuis successionibussuccisionibus VGR1. custoditam. quotusquutus G. quot
tulis E. istos v. a. G. enim quisque
hominumhominum ego. cfr. IX 71. com-
muni dTv. commi VGR.om.ErG. auitu saltem cognitos habethabent VG., qui soli nominantur
co-
gnominantur R (?) Ev. a. S., Apusorum et Zaratum Medos Babyloniosque Marmarum
et Arabantiphocumarabantiphocum VGdTfH.
-tephocum R. -tipphocum (-ochum E) Er. arabem hippocum
v. autaut dfH. au RFG. ab T.inVras. om.Erv(D). Assyriumassy-
rium dfH. -um uero v. asirium rGFT. Tarmoendamtarmoandam T.
-oenidam E. zarmocenidam v. a. H., quorumquorum—9 monumenta
(-nim- S) Erv. om. rGTf.
nulla exstant monumenta? maxime tamen mirum est, in
bello Troiano tantum de arteea arte Rdv. a. G. ea silentium fuisse Homero
tantumque operis ex eadem in Ulixis erroribus, adeo ut
veluel
ego. de VGR1d1. om. rv. (an potius id?). totum opus non aliunde constet,cfr. Cic. de divin. I 41, 91. siquidem Proteaprotea rC. -thea
Ev. propterea VGd. praet- R. et
Sirenum cantus apud eum non aliter intellegi volunt, Circean uolunt, in Circe?
utique et inferum evocatione hoc solum agi. nec postea
quisquam dixit, quonamquonam RdVerc. quoniam VGVen. quo Ev. modo venisset Telmesumtelme-
sum ll.J. -misum S coll. V 107. -messum v., religiosissimam
an
religiosissimam in? urbem, quandoquandam E. quon- v. a. B. transisset ad Thessalas matresmatres
V1GRdTfH. urbes V2Ev.,
quarumdist. U. cognomen diu optinuit in nostro orbe, alienaalienae v. a. J. gentigenti dT.
-tis Erv. -te VGRfU. cfr. XXIX 90.
Troianis utiqueitaque
Erv. a. S. temporibus Chironischyronis r. cyr//nis R. medicinisn medicis V2R1d. contentaecontentae & ego. -tae a V. (-ta ea S). -te & RdT.-tea G. -ta et ErG(D).
-ta esset B. -ta est v. et
solo Marte fulminantifulminanti ego. -nati V1GR1d.
-nante rv..cfr. Diog. Laert. prooem. 5. mirormior V1G. minor V2. equidem Achillis populis
famamfamem V1. eius in tantum adhaesisse, ut Menander quoque,
litterarum subtilitati sinesine
ErG. sin r. in v. aemuloaemulo VGdG. //mulo R. adem ulo Er.
eadem telmesso v. genitus, Thessalam cognominaret
famulam complexam ambages feminarum detrahentium
lunam. Orphea putarem e propinquo artempropinquo artem ego. -pinquorum
(-quin- G) VGd. -quo eam J cum Gron. -quo R(?)Ev(D).
primum intulisseintulisse RdEv. pert- VGS. prot- f. ad vicinauicina VGRdTfH.
-nas Erv. -nam U cum Gron. usque superstitionissuperstitionis ego. cfr. XXXVII
123. -ones Ev. -onem RdTH. -stitutionem VG. acae VG.
a S cum Gron. medicinae
medicine G. -na S cum Gron. provectumprouectum VGRdTFS. profe- Ev. an prouectam? cfr. § 13.
XXVI 20. (contra XXXVII 54)., si non expersexpers// V. -si T. -sis
R1Gv. a. G. sedes eius tota Thracethracem T. tracen VGE.
magices fuissetfuissent V1GR1.. primusprimum VGR1., quodquod om.EG. exstetexstat G., ut equidem invenio,
commentatuscommentitus
E. estest VGRdTS. om.EG. erat v. de ea Osthanes Xerxen regemregem dErv. -gem in-
uenio ex (et R) V1GR. -gem ex V2. Persarum
bello, quod isis dv. si VGR. his Er. Graeciae intulit, comitatus ac velut
semina artis portentosae sparsitsparsit RU. isp- VGdT. insp- S. sparsisse rG.
aspersit C. -sisse Ev. obiter infectoinficto VG. interfecto Ev. a. C., quacumque
commeaveratcommeauerat Re corr. v(U). commoa- E. commemorat f.
commeauerant (cum- VG) rS., mundo. diligentiores paulo ante hunc ponunt
Zoroastrenzoroastren S. -sten VGR1d.
-strem rv(D). alium Proconnensium. quod certum est,
hic maxime Osthanesostanes VGEre corr. ad rabiem, non aviditatem modo
scientiaescientiam
VGR1d. eius, Graecorum populos egit. quamquam animadverto
animaduerfo V1Gd. -er/// R1. summamsummo
E. litterarum claritatem gloriamquegloriamus R1G. ex ea
scientia antiquitus et paene semper petitam. certe Pythagoras
, Empedoclesemperpeducles VGd., Democritus, Platoplaton R. placon d. ad hanc
discendam navigavere exiliis verius quam peregrinationibus
susceptis, hanc reversi praedicavere, hanc inin Erv.
om. r. arcanis habuere
. Democritus Apollobechenapollobechen dfrH. -chem VGTD. -che R.
-llonecen E. -nicem v. Coptitencoptiten dH. -tem VGfD. copiten
RT. captidenent (-itenent r) Er. -nem v. et Dardanum
ee REv(U).
et rSJ. Phoenicephoenice v(U). -cen R. -cem SJ. phenicae E.
-cen dT. phonicen VG. inlustravit voluminibus Dardani in sepulchrum
eius petitis, suis vero ex disciplina eorum editis. quae
recepta ab ullisaliis v. a. S. hominum atque transisse per memoriam
aeque ac nihil in vita mirandum est;Isid. VIII 9, 2. in tantum fides istis
fasque omne deest, adeo ut quiqui om.E. cetera in viroinquit uiro E. probant,
haechanc E. opera eius esse infitienturinfitientur ego. infici- ll.v.
cfr. II 112. VI 23.. sed frustra. hunc enim
maxime adfixisse animis eameam Erv. eadem r. dulcedinemdulcedine d. constat. plenumque
miraculi et hoc, pariter utrasque artes effloruisse,
medicinam dico magicenque, eadem aetate illamaetate illam (ilium E) Ev. -atelle G. etatella d. -lle
V1. & pelle R. et apelle V2. Hippocrate
hippocraten d. -tem E.
-ogratem G., hanc Democrito inlustrantibus, circa Peloponnensiacum
Graeciae bellum, quod gestum est a trecentesimoan excidit uicesimo?
urbis nostrae anno.cfr. Pauli apost. epist. ad Timoth. II 3, 8. est et alia magices factio a Mosemose v. muse E.
-sę r. musa d. mus/// R. mus V. et
Janneet ianno E.
etiamne d. -num v. a. G. et Lotape aclotape ac ll.Brot.(U). -pea
v. a. B(HS). iotape G. iochabela B. Iudaeis pendens, sed multis milibus
annorum post Zoroastrenzoroastren RS.
-rem rv.. tanto recentior est Cypria.
non levem et Alexandrialexandria R. Magni temporibus auctoritatem
addidit professioniprofessionis E. -ne V1Gd. secundus Osthaneshostanes E. osta- r ostea- VGR. comitatu eius
exornatus, planeque, quod nemo dubitet, orbem terrarum
peragravit.
Extant certeitaque (pro certe) Ev. a. H. et apud Italasitalos E. -les VG. gentes vestigia eius in
XII tabuliseius cinxit talibus VGd. nostris aliisque argumentis, quae priore28,17
volumine exposuiexposuit E.. DCLVIIDCLII VGR1d. demum anno urbisorbis V.om.R1. Cn. Cornelio
Lentulo PP. om.RE.. Licinio Crasso cos. senatusconsultum factum
estest om.R1E., ne homo immolaretur, palamque fitfit
VGRdTfJ. om.Erv(D). fuit H(U). et S. an eft, ut XVIII
104. XXVIII 118. XXIX 11, vel fit?, in tempus illutillud G(U). filiut
(fil- R) ll. filuit v(S). illud ut J.
sacra prodigiosasacri prodigious v. a. G
(HS). celebratacelebrata ErG(D). -tio rTfH..Dion. Halic. I 38. Solin. 21, 1.—(Sueton. Claud. 25 coll. cum Sueton. Tib. 36.) Tacit. ann. II 32. Gallias utique possedit, et
quidem ad nostram memoriam. namque Tiberii Caesaris
principatusprincipatu V2e corr. sustulit Druidas eoruman earum? et hoc genus vatum
medicorumque. sedsed G. cfr. IX 104. ipse ll. per
SC J non apte coll. Sueton. Tib. 36 et Claud. 25. an exciderunt
aliqua, ut expulit. sed? quid ego haec commemorem in arteartem VGv. a. G.
oceanum quoque transgressa et ad naturae inane pervecta
perlecta
VG. ? Britannia hodieque eam adtonitaattonite (anto- E) REv. a. S(U). celebrat tantis
caerimoniis, ut dedisseudidisse VG. Persis videri possit. adeo ista
toto mundo consensere, quamquam discordidiscordia E. et sibi ignoto.
necnon Ev. a. H. satis aestimari potestpost E., quantum Romanis debeatar,
quiquis
R. sustulere monstranostra E., in quibus hominem occidere religiosissimum
erat, mandi vero etiam saluberrimumsaluberrimum erat VGRd..
cfr. Plin. XXXVI 142. Ut narravit Osthanes, species eius plures
sunt. namque ex aquaex aqua
ego. et aqua VGRdTfH(U). et ex aqua B(S). e aqua r.
ea quae (a add. v) Ev. et sphaeris et aëreet ex aere Erv. a. H. et//// R. et stellis et
lucernis ac pelvibus securibusquepeluibusque E. et multis aliis modis
divina promittitpromit V1Gvet. Dal., praeterea umbrarum inferorumque colloquia
. quae omnia aetate nostra princeps Nero vana falsaque
comperit. quippe non citharaecytharae r. cyrae R. tragiciquetragicique Erv. -gique r. cantus
libido illi maior fuit, fortuna rerum humanarum summa
gestiente in profundis animianimis VGd. vitiis, primumque imperare
dis concupivitconcupiuit Erv. -pit r. nec quicquam generosius voluituoluit EB.
ual- rGTfv(H).. nemo
umquam ulli artiumartium umquam ulli VR1S. validius favit. ad hochaec Rd(?)
v. a. S. non opesopus E. eiei G. est E.om. rD. illi v.
defuere, non vires, non discentisdicentis E.
discentes V1G. -ndi v. a. H. ingenium, quae non aliaquae non alia VGdTfES. quę
alia n??? r. q??? n??? R. non alia H. aliaque non v.
patiente mundo! inmensum, indubitatum exemplum est
falsae artis, quam dereliquit Nero; utinamque inferos
potiuspoti VG. et quoscumque de suspitionibus suis deos consuluisset
, quam lupanaribus atque prostitutis mandasset inquisitiones
inquisitione d. eas! nulla profectoprofecta VGR1. sacra, barbari licet ferique
ritus, non mitiora quam cogitationes eius fuissent. saevius
sic nos replevitrepleti
VGR1S. umbris.Sueton. Nero 51.—Dio Cass. epit. LXIII 2. 5. sunt quaedam Magis
perfugia, veluti lentiginem habentibus non obsequi numina
autut v. a. H. cerni. anan ego. non dTEv, om. rH.
num P. obstititobstitit dT(P)U. -stet VGfH(J). poffent Ere corr.
poffint v. forte hoc in illo? nihil membrismembris ll.v. an in ceteris?
defuit. nam dies eligere certoscereos VGd. liberum erat, pecudes
verouere VG., quibus non nisi ater coloscolor d. culos VG. esset, facilefacile dv. -les VG.
facie Ere corr. ; namiam P. homines
immolare etiam gratissimum. Magus ad eum Tiridates
tiridates B. mitridates
(-tidrates E) ll. v. venerat Armeniacum de se triumphum adferens et
ideo provinciis gravis.cfr. Strabo XV 3, 16 p. 733. navigare nolueratnoluerunt E., quoniamquo VG. expuere
in mariamari
artis quae VG. marianis quem d. aliisque mortalium necessitatibus violare
naturam eam fas non putant. Magos secum adduxeratabduxerat Vd.,
magicis etiam cenis eum initiaverat; non tamen, cum
regnum ei daret, hanc ab eo artem accipere valuitualuit dv. uol- r.. proinde
ita persuasumpersuasit d2in ras. sit, intestabilem, inritam, inanem esse,
habentem tamen quasdam veritatis umbras, sed in his
veneficas artes pollere, non magicas. quaerat aliquis, quae
sint mentitimecum
titi (tibi VG) VGd. veteresueteres dv. -ris rD. Magi, cum adulescentibusaduliscentibus
nouis VGE. nobis visus
Apionapion RG. appion rv. grammaticae artis prodiderit cynocephalian herbam,
quae in Aegypto vocaretur osiritisosiritis S. -tes
Erv. -ipitis r. osyrites Lugd., divinam et contra omnia
veneficia, sed si totaea (pro tota) Ev. a. H. eruereturrueretur Vf. reuer- G., statim eum, qui eruisset,
mori, seque evocasseeuocasse Erv. -sset (uo- R) r. umbras ad percunctandum Homerum,
quanamquana VG. quam E. qua v. a. H. patria quibusque parentibus genitus esset, non
tamen ausus profiteri, quid sibi respondisserespondisse
(-dit se E1) diceret ll.v. cfr. § 4. -disse uideretur coni. S.
-disset D cum luc. p. 48. (cfr. Müller de stilo p. 151 not. 80).
an vero respondisse crederet? diceret.
Isid. XII 3, 5. cfr. Plin. IX 178. XI 139. Peculiarepeculiari V1G. -ris V2. vanitatis sit argumentum, quod animalium
cunctorum talpas maxime mirantur tot modis a
rerumarearum V. natura damnatas, caecitatececitates E. -tis v. a. G. perpetuaper-
petuas VGE. -uae v. a. G., tenebristenebras E. etiamnum
aliisaliis RdEv(G).
alis VG. altis Verc.(D). defossasdefossa E. sepultisque similes. nullis aequereque VGd2in ras. credunt
extisexiti in E., nullumnullius Vd. religionumregionum G. religionis Ev. a. S.
sed cfr. XXVIII 24. XXXV 177. capacius iudicantiudicat E. ///dicant V.
todi- G. animal,
ut, siut si quis (qui S) dErin ras. iuffi (-ffe G)
qui VG. funt qui T. quis cor eius recens palpitansque devoretdeuoret V1GRdTfH. -raret V2E1.
-rarit E2v(D)., divinationes
diuinationes d. -onis rv. et rerum efficiendarum eventus promittant.Pl. iun. 109, 8. dentedente
e VG.
talpae vivae exempto sanari dentium dolores adalligatoadalligate VGR. -ta r.
adfirmant. ceteracetera Erv(H). -re R.
-ro G. celere r. ex eoid ex eo Er. animalianimalia VGR1. placitaplacida VG. eorum suis
reddemusreddamus E. locis. nec quicquam probabilius invenietur quam
muris aranei morsibus adversariaduersarias G. -ies V1. -ios f. eas, quoniam et terrater-
ram Ev. a. G.
orbitisurbiti sunt VG. orbitis R1., ut diximus, depressa adversaturdepressam
auersantur v. a. G..
29,89
cfr. Plin. XXXII 82. Cetero dentiumceterum Ev. a. H. doloribus, ut iidem narrant, medetur
medentur E. canum, qui rabierabie in E. -iem Tv. a. G. perieruntperierunt d(?)G. perferunt r.
praef- v., capitum cinis crematorum
sine carnibus instillatus ex oleo cypriocyprio ll. Verc.(S). -ino v(G). cfr. nota ad
XXIX 106. perper partem cuius E. aurem,
cuius e partean a parte? cfr.
§ 23. 26. XXVII 89. XXXII 31. XXV 166. XXII 70.
XXIV 77, al. doleant, caninuscaninus—8 doleat om.E. dens sinister maximus,
circumscariphatocircumscari-
phato S, item infra. cfr. XXXII 79. 82(B). -ifato (-iftico R1)
ll.D. -ificato v. qui doleat, aut draconis os eosse V2. os E. spina, item
enhydridis; est autem serpens masculus et albusalius d.. huius
maximo dente circumscariphantcircum-
scarifantur d. -ficant v. a. S., autaut VGED. at rv. in superiorumsuperiora d.
-re VGR1v. a. G. doloredolore om.E.
duos superiores adalligant, e diverso inferiores.Seren. 240. Pl. iun. 27, 21. Marc. 12, 21.—Diosc. II 69. huius
adipeadipse V1G. -ipe se V2. perunguunturperunguuntur Ev(D). -guentur rJ. -gentur R. unguentur
(inung- d1) rS. qui crocodilum captant. dentes scariphant
scariphantur d. -ificantur H. -ifi-
cant v. escarifan V1GR. -fant V2r. etet om.VGdR1H. ossibus lacertae ee REv. et r. ex D. fronte luna plena exemptis
ita, ne terrain adtingant. colluuntcoluunt VJ. dentibus caninis decoctis
in vino ad dimidias partes. cinis eorum pueros
tarde dentientesdentis VGR1.
-tantes T. adiuvat cum melle. fit eodem modo et
dentifricium. cavis dentibus cinis e murino fimo inditurinditam E.
vel iocur lacertarum aridum.Diosc.II 72. P. iun. 27, 22–27. Marc. 12, 31. Seren. 243. anguinum cor, si mordeaturmordetur T. -ditur V1GR1.
adalligeturveadalligeturue J. -getur r. -gatur E. et (aut v) alli-
getur V2in ras. (v)S. ue RGF. uue dT., efficax habetur. sunt inter eos qui murem
bis in mense iubeant mandi doloresque ita caverecauere VGRdTfH. -ri Ev(D).. vermes
terreni decocti in oleo infusique auriculae, cuius a parte
doleantdoleat ED. sed
cfr. Pl. iun., praestant levamentum. eorundem cinis exesis
dentibus coniectusconiectus rPl.iun.v. coie- E.cfr. nota ad
XXIX 95. collectus dD. -tis r. colutis J. (insertus Marc.). ex faciliex facile VGR.an et cera obturatus facile? cfr. Pl. iun. et
Marc. cadere eos cogit, integros
dolentes inlitus iuvatiubat VG. iuuant E. ; comburi autem oportet in testotesta Rd(?)Pl. iun. Marc.
v. a. S. cfr. nota ad XXVIII 234..
prosunt et cum moricommori R. radiceradices
VR1. in aceto scillitescillite rv. -to V2E. -tio d. -icio rT.cfr. nota ad
XXVI 114. decocti ita,
ut colluanturcoluantur VJ. dentes.cfr. Plin. XXV 171. XXVII 89.—Marc. 12, 64.—
cfr. Plin. XXIX 62.—Pl. iun. 28, 1–3. Marc. 12, 33. 11, 30. is quoque vermiculus, qui in herba
Veneris labro appellata invenitur, cavis dentium inditusindutus VGR1.
mire prodest. nam urucaeeru-
cae R(?)v. a. S.ee ego. om. ll.v. brassicae foliisfoliis ego. eius ll.v. etiam
coni. H. cineris Müller emend. V 8. contactcontractu R. cadunt
, et eet e
rv. et a ED. e rS. malvamalba V. cimices infunduntur auribus cum rosaceo
. harenulae, quae inveniuntur in cornibus coclearum,
cavis dentium inditaeinduta VGR1. statim liberant dolore. coclearum
inanium cinis cum murra gingivis prodest, serpentis cum
sale in olla exustae cinis cum rosaceo in contrariam aurem
infusus, anguinaeanguine E. -ni VGR1. vernationis membrana cum oleo taedaeque
resina calefacta et auri alterutri infusa—adiciunt
aliquidist. D. tus etet om.VGR1dJ. rosaceum—; eadem cavis indita, utut—18 cadant om.V1GR1. sine
molestia cadant, praestatpraestat VGEv(D). -tant r(?)H.. vanum arbitror esse circacirca om.Ev. a. H. canis
ortumortu v. a. H. anguesangues Rdv. -uis rS. candidos membranam eam exuereexuere fv. ex aure dEr. ex ore VG.
ex ere R., quoniam
ante ortumante ortum ego. neutrum ll.v(D). nec G. in Italia visum est multoque minus credibile
in tepidis regionumregionum VGRfS. -nibus d(?)Erv(D).tamtam v. iam ll. sero exui. hanc autem vel
inveterataminueteratam v. -atae E. -ate r. (an inueterati? cfr.
§ 128). cum cera celerrimecelerme V. evellere tradunt. et dens
anguiumminuit Erv. a. H. adalligatus dolores mitigat.Pl. iun. 28, 3. 4. Marc. 12, 61. sunt qui etet Erv. om. rG. araneum
animal ipsumipfum ll. v. an uiuum? sinistra manu captum tritumque in rosaceo
et in aurem infusum, cuiuscuius a VGRdv. cui in
ipfa E. a parte doleatdoleant coni. S coll. § 21. 23., prodesse arbitrentur
arbitrantur d.
-ratur V.. ossiculiossiculi VGRdJ. -lis Erv. gallinarum in parietepariete ll.v. an
panno (ortum ex panne) vel puxide? sed cfr. § 51. servatiservati///
dJ. -tis rGv. fistulafistula v. -las ll. salvasalui V1G.
tactotacto Erman. Dal. S. -tu rG. adacto v. dente vel gingiva scariphatascarificata v. a. S. cfr. § 21. proiectoque ossiculo statim
dolorem abire tradunt, item fimo corvi lana adalligato
vel passerum cum oleo calefacto et proximae auriculae
infusoinfusae V.. pruritum quidem intolerabilem facit, et ideo utilius
utilius VGRdTv(S). tolerabilius
EG. est passeris pullorum sarmentis crematorum cinerem
ex aceto infricareinfricate Vd..
Pl. iun. 24, 17–19. 25, 11. Marc. 11, 11.—Pl. iun. 25, 12–15. Marc. 11, 2.—Seren. 244. Pl. iun. 25, 15–17. Oris saporem commendari adfirmant, murino
cinere cum melle si fricentur dentes; admiscent quidamquidem V.
marathimaraty R.
-tyna r. -tina E. radices. pinnapinna om.E. vulturisuulturi V1. -rri R. uult r.om.E. sisi om.VR1G. scalpantur dentes, acidum
halitum faciunt. hoc idem hystricishistricis VGv. a. C. stricis E. spinaspina G. pina r. pinna dEv. -ne r. fecisse ad
firmitatem pertinet. linguae ulcera et labrorumlabrorum Ev.
-rarum r. calabrarum Rd. -rum ulcera VG. hirundines
hirun-
dinis E(?) D. in mulso decoctae sanant, adeps anseris aut gallinae
rimas, oesypum cum galla, araneorum telae candidae et
quae in trabibusin trabibus B coll. XXIX 132. intra bul-
bus (-bos v. balbus G) ll.Gv. an in trabalibus? parvae texunturan texantur?. si ferventia os intus
exusserint, lacte canino statimstatim in VG. sanabuntursanabitur v. a. S..
Marc. 19, 33.—Pl. iun. 102, 9–13. Marc. 19, 59. Maculas in facie oesypumeisopum E. eso- v. a. B. cum melle Corsico,
quod asperrimum habeturhabemus Er., extenuat, item scobem cutis
in facie cum rosaceo inpositum vellerean in
uellere? cfr. nota ad XXVIII 248. —quidam et
butyrum addunt—, si vero vitiliginesuetiligines V2. uetlig-
V1G. uelig- E. sint, feluel (pro fel) E. caninum
prius acu conpunctasconpuncta E. -tas ad
VGR1D. -tas at J., liventia et suggillata pulmones arietum
pecudumque in tenues consecti membranas calidi inpositi
vel columbinum fimum.Pl. iun. 33, 2–5. Marc. 19, 17.—Marc. 19, 34—Diosc. II 11.—Marc. 19, 14. cutem in facie custodit
adeps anseris vel gallinae. lichenas et murino fimo exex (pro et) d.
aceto inlinunt et cinere irenacei ex oleo; in hac curatione
prius nitro ex aceto faciem foveri praecipiuntpraecipuunt E2.
-uum E1.. tollit ex
facie vitia et coclearum, quae latae et minutae passim
inveniuntur, cum melle ciniscinis cum omnia E.. omnium quidem coclearum
cinis spissat, calfacit smecticazmectica E. smet-
VGR1d1. sept- d2. viuii E. VII VG. et ideo causticis miscetur
psorisque et lepriset lepris Erv(S)
om. rGH. et lentiginilentigini Erv. -num rG. inlinitur. invenio et
formicas Herculaneas appellariappellatas v. a. H., quibus tritis adiecto sale
exiguoexigui VG. taliaalia E. vitia sanentur.Diosc. II 66. - Pl. iun. 100, 6. 7. 101, 2. 3. 34, 17. 18. Marc. 19, 35. buprestis animal est rarum
in Italiaitalia dEv. al ..... r
(reliquis margine abscisis). athla VG. athala R., simillimum scarabaeo longipediongipedum
VGR1. ; fallit inter herbas
bovem maxime, unde et nomen invenit, devoratumque
tacto fellefellem E. ita inflammatinflammant VG. -famat R., utut om.R1. rumpat. haec cum hircino
sebo inlita lichenas ex facie tollit septica vi, ut supra
dictum est. vulturinus sanguis cum chamaeleontoschamaeleontos D. -neos Rd. -nis v. chameleoneos
(ca- V1E) rG. albae,29,95
quamquam Erv. om. rG. herbamherba VGVen.
-bae d. esse diximus, radice et cedriacedria Ev. c... r (reliquis margine abscisis). geria r. tritus22,45
contectusqueconcertusque E. content- v. a. G. brassica lepras sanat, item pedes locustarum
cum sebo hircino triti, varosuarros VG. uaras
E. adeps gallinaceus cum cepaceba V1G.
subactus. utilissimum etet om.VGR1. an est? in facie mel, in quo apes sint
inmortuaeemortuae v. a. G., praecipue tamen faciem purgat atque erugat
cygni adeps. stigmata delentur columbino fimo ex aceto.
cfr. Plin. XXVIII 57. Pl. iun. 24, 4. Marc. 10, 60.—
Marc. 14, 48. 49.—Diosc. II 60. Pl. iun. 29, 11. Marc. 14, 17.
—Pl. iun. 30, 12. 29, 18. Gravedinemgrauidinem VGR1. invenio finiri, si quis nares mulinasmurinas Ev. a. H.
osculetur. uvaan uuae? et faucium dolor mitigatur fimo agnorum,
priusquam herbam gustaverint, in umbra arefactoarefacta VG., uva
sucosuc V. sua G. cocleae acu transfossae inlitatransfusę illita r., utcocleae—ut Erv.
om. r. coclea ipsa in fumo
suspendatur, hirundinumhirundinem VG. -ne R1. cinere cum melle; sic et tonsillis
succurritur.Pl. iun. 29, 19. 30, 1–4. Marc. 14, 33. 34. Pl. iun. 30, 5–7.—Seren. 288. Pl. iun. 30, 7–9. Marc. 15, 21. tonsillas et fauces lactislactens E. ovilliouillis R. uu- VG. gargarizatio
gargarisatio V1.
-issatio V2RE.dist. G(D). adiuvat, multipeda tritatritam V(?). -ta in S., fimum columbinumfimo columbino VGR1dS. sed cfr. Pl. iun. et Marc. cum
passo gargarizatum, etiam cum fico arida ac nitro inpositum
in
passo VGR1. (ex Pl. iun.). extra. asperitatemasperitate VG. faucium et destillationes leniuntasperi-
tatem—leniunt cum antecedd. iunxerunt v(H), item Pl. iun.
et Marc.liniunt R.
cocleaedist. G(D).an cocleae quae? —coqui debent inlotaeinlote VG. inlatae E. in lacte v.a.H. demptoque tantumtantum qui VG. terreno
conteri et in passopassu V. dari potuipotui dPl. iun.v. -tu rGfS. cfr. nota ad XXIV
148. ; sunt qui Astypalaeicas
astipallaeicas R. -lleicas V. cespal. . . . r (reli-
quis margine abscisis). efficacissimas putent et minimasminimas ego. miffima f. iniffima
VRE. in is (his J) ima dJ e coni. S. cinis D cum U 658.
smegma H. in iis smegma v. locus nondum sanatus. earummena-
rum D coll. XXXII 83. 88. 90, sed ab hoc loco alienum. —, grylluszrillus VG. lenit et gryllus v.a.S. (dist. S). infricatus
aut si quis manibus, quibus eum contriverit,
tonsillas attingatattingant VGR1..
Pl. iun. 31, 12–14. cfr. Marc. 15, 93. 5. 9. 26. Diosc. II 60. eupor. I 88.—Pl. iun. 31, 14–18.—Celsus IV 7 extr. Marc. 15, 34. Anginisanguinis V. felle anserino cum elaterioelatirio R. al.....r
(reliquis margine abscisis). et mellemelli V. male R. citissime
succurritur, cerebro noctuae, cinere hirundinis ex
aqua calida potopotu R.. huius medicinae auctor est Ovidius
poeta. sed efficaciores ad omnia, quae ex hirundinibus
monstrantur, pullipullis d. silvestrium—figura nidorum eas deprehendit
—, multomulti VGR1. tamen efficacissimi ripariarum pulli;
ita vocant in riparum cavis nidificantes. multimulti RdS. -tis VG. si
multi Er. sunt qui C. sunt multi qui v. cuiuscumque
hirundinis pullum edendum censent, utut VGRTES.
in d. ne v. toto anno
nonnon ErS. om. rGTv. an ne? cfr. § 106.
XXVII 15. vol. III p. 496 ad XX 180. metuatur id malum.Pl. iun. 31, 18–20.—Diosc. II 27. eupor. I 18. 89. strangulatos cum sanguinecum sanguine VGRdv.
anguine E.om. Pl. iun. an anginae? comburunt
in vase etaut in (pro et) E. cinerem cum pane aut inaut in ego e Pl. iun. aut ll.v. potu dant.
quidam et mustelae cineremcineres d(?)Erv. pari modo admiscent; sic ad
strumae remedia dant et comitialibus cotidieco-
tidie om.E. potuipotui R. -tuf VG. -tu d(?)Erv.. in
sale quoque servataeseruate
seruare V. hirundineshirundinis E(?)D. ad anginamanguinam VG. -nū R. .. is
in una r (reliquis margine abscisis). angus in ima E. -ginam
una v. a. S. drachmadrachmae E. (an -ma I?). -ma una dS. dramma
VG bibuntur
, cui malo et nidusnidos T. earum mederi diciturdicunt VGR1T. potuspotos T..
milipedammili-
pedam (milli- r. mille- v) RdJ. cfr. nota ad XXIV 152. -da
(milli- E) rG. inlini anginisanguinis VGR. -uis E. efficacissimumefficacissime R1. putant;Diosc. II 37. eupor. I 88. (cfr. Marc. 15, 72). Pl. iun. 31, 20. 30, 21. Marc. 15, 70. 71. Pl. iun. 31, 1–4. cfr. Diosc. II 98. alii XXXX
dPl. iun. cfr. etiam § 49. XXI Ev(D). al.... r (reliquis margine
abscisis). XI rGS.
tritas in aquae mulsae hemina dari per harundinem, quoniam
dentibus tactis nihil prosint. tradunt etex (pro et) VG. murem cum
verbenaca excoctum, si bibatur is liquor, remedio esse,
et corrigiam caninam ter collo circumdatam, fimum columbinum
vino et oleo permixtum. cervicis nervisneruis et Erv., opisthotono
ex milui nido surculus viticis adalligatus auxiliari
dicitur,Diosc. II 27. eupor. I 154. Marc. 15, 79. Pl. iun. 80, 19. 20.—Marc. 15, 52.
strumis exulceratis mustelae sanguissanguis v.
-inis ll. de mendo cfr. § 41. 80. 112., ipsa decocta
in vino; non tamen sectis admovetur. aiuntadiunt E. et inin Erv(S).
om. rGTfH.
cibo sumptam idemid eft R1. efficere vel cineremcinerem ll.D. -ri v. eius sarmentis
conbustae mixtummixtum
ego. miscetur ll. v (semicolon ante posuit D). de mendo cfr. § 73. axungiaaxungia—11 seruant om.E.. lacertus viridis adalligatur;
oportetoportet VGR.om.dv. post diespost dies xxx (xx d) VGdv. om.R. XXX aliumoportet alium v. a. S. adalligatumadalligatum ego. -gari v. om.R. -gatum oportet VG (falso
iterantes) d1J. -gare (-ri S) oportet d2S.. quidam cor
eius in argenteoargenteo drC.
-to r. vasculo servant ad femineasfemineas ego. -nas ll.f. -narum v. strumasstruma R1. etet
om.d(?)v. a. S.
virilesuiriles (vel mares) ego e Marc. ueteres
ll. v..Marc. 15, 80 (ubi salictis pro saltiis scribendum est). Pl. iun. 80, 20–81, 5. Celsus V 28, 7. cocleae cum testa suadist. ego. cfr. Marc. (punctum posuerunt post seruant
v(D), post strumas H). tusae inlinuntur, maxime
quae frutectisfrutecti VR1. adhaerent, item cinis aspidum cum sebo
taurino inponitur, anguinusanguinis
VGE. adeps mixtus oleooleum E., itemitem—15 oleo Erv. om. rGT. anguium
cinis ex oleo inlitusuel
inlitus VGf. vel cum cera. edisse quoque
eos mediosmedius VGR1. abscisisabscisis VGRdPl. iun.v
(Brot.). -issis H(D). -cessis E.cfr. nota ad XXIX 99. utrimqueutrumque VG. extremis partibuspartibus VGRdTJ. arti- ErS. -tubus v. adversus
strumas prodest vel cinerem bibisse in novo fictili ita
crematorum, efficacius multo inter duas orbitas occisorum.
Pl. iun. 81, 5–9. Marc. 15, 81.—Pl. iun. 81, 9–13. Marc. 15, 58. et gryllumgrillum VGE(?)D. sed cfr. § 32. XXIX 138. 143. XXXV
114(B). inlinere cum sua terracum sua terra falso iterant post effossum VR. effossum suadent, item
fimum columbarum per sese vel cum farina hordeacia aut
avenacia ex aceto, talpae cinerem ex melle inlinere. alii
iocur eiusdem contritum inter manus inlinunt et triduo
non abluunt. dextrum quoque pedumpedum VGE. -dem r(?)v. eius remedio esse
strumis adfirmant. alii praecidunt caput et cumpraecidunt terra et cum caput VR1. terra a
talpisdalpis E. excitataexcitata (-ita VGS) tusum VGRdv.
-itat ad usum E.cfr. XVIII 194. XVII 46. tusum digeruntdigerunt Erv.
deg- rG. in pastillospastillis VGR1. pyxide stagneastannea d(?)v. a. J. cfr. XXIX 35.
et utuntur ad omnia, quae intumescantintumescant ED. -cunt rv., et quae apostemata
vocant quaeque in cervice sint; vesci suillasulla VGE. tunc
vetant.cfr. Seren. 78.—Pl. iun. 81, 13–15. tauri vocantur scarabaei terrestres ricino similessimi-
lis V.
—nomen cornicula dedere—, alii pediculospeduculos VD. terrae vocant
; ab his quoque terrain egestam inlinunt strumis et
similibussi similibus VGE. vitiis et podagris, triduo non abluunt. prodest
haec medicina in annum, omniaqueom-
niumque E. his adscribunt, quae
nos in gryllisgryllis dv. -grillis r Ven.(D). rettulimus. quidam et a formicis terra38
egesta sicsicut V. utuntur. alii vermes terrenos totidem, quotquod V.
sint strumae, adalligant, pariterque cum iisiis v(S). is V. his rC(D). arescunt.Diosc. eupor. I 154. Pl. iun. 81, 15. 16. cfr. Marc. 15, 67.—Pl. iun. 81, 16–19. Marc. 15, 72. (cfr. Plin. XXIX 143). alii
viperam circa canis ortum circumcidunt ut diximus, dein29,70 121
mediammedia VGR. comburunt, cinerem eum dant bibendum ter septenis
diebus, quantum prenditurprenhitur r. preh- R. (an prendatur?). ternis digitis; sic strumis
medentur, aliqui vero circumligantescircum-
ligant eas v. a. S. lino, quo praeligata
infraintra VGR. caput vipera pependerit, donec exanimaretur. et
milipedismilipedis dJ. cfr.
§ 35. -des VGR. millipedis Er. millep- v. utuntur addita resinaeresina VGR. terebinthinaeterebintine R. parte quartatertia Marc. item Plin. XXIX 143. cfr. infra
§ 75.,
quo medicamento omnia apostematapostemata R. curaricurare VRd. iubent.
Pl. iun. 35, 19. Marc. 18, 1. Umeri doloribus mustelae cinis cum cera medetur
.—Ne sint alae hirsutae, formicarum ova pueris infricata
praestant, item mangonibus, ut lanugo sit pubescentium
, sanguissanguinis et E. -ine e v. a. G. e testiculis agnorum, cumqui (pro cum) Erv. a. S. castrantur.
qui evulsis pilis inlitus et contra virus proficit.
Seren. 439 sqq. Pl. iun. 43, 16. 21–23. Marc. 21, 1. Praecordia vocamus uno nomine exta in homine,
quorum in dolore cuiuscumque partis sisic VG. catulus lactenslactens v. -tes V2Er. -tus V1GR. -tans dPl. iun. Marc.
admoveatur adprimaturque hisadprimaturque his (iis v) dC. -meturque
his Er. -matisque his R. -matur qui (quia V) et is VG. partibus, transire in eum
dicitur morbusmorbum E., idque exinteratoexintrato VGR1. perfusoque vino deprehendi
vitiatouiciato E.om.VGR1d. viscere illo, quod doluerit hominihominis et Rv. a. D. -nis sed d., sed
obrui talestales G. -lis ll.S.
aliis v. cfr. § 64. religio est. iiii B. hii VR. hi rC. hae v. (an que
pro quoque?). quoque, quos Melitaeosmelitaeos B (coll. III 152). -itotos E. -ilotos r.
meletitos d. melle- rG. melolonthas v. vocamus
, stomachi dolorem sedant adplicati saepius; transire
morbosmorbum VGd. aegritudineaegritudinem R. eorum intellegitur, plerumque et morte.
pulmonumpulmonum dfErv(D). -nes VGR. -nis
H. quoquequoque VGfH. quioque R.om.dErv(D). vitiis medentur, itemitem ego. id
VGRd. et Erv(D). iidem J. mures, maxime
Africani, detracta cute in oleo et sale decocti atque in
cibo sumpti. eadem res et purulentis vel cruentis excreationibus
medetur,Diosc. II 11. Pl. iun. 44, 22–27. Marc. 20, 35. 111.—Pl. iun. 38, 7–9. praecipue vero coclearum
cibus stomacho. in aqua eas subfervefieri intacto corpore
earum oportet, mox in pruna torreri nihilonihilo ll.v. an nitro vel
tale quid? om. Pl. iun. et Marc. addito atque
ita e vino garoquegarique V. sumi, praecipue Africanas. nuper hoc
conpertum plurimis prodesse; id quoque observant, ut
numero inpari sumantursumant Ev. a. H.. virus tamen earum gravitatem
halitus facitfaciunt E.. prosunt et sanguine excreantibusexcreantibus et sanguinem VRS. dempta
testa tritae in aquaaqua
ego. -uae ll. v (contra Plinii usum). an vero aqua potae? potu.Diosc. II 11.—Pl. iun. 44, 27. laudatissimae autem sunt Africanae
—ex iisiis v. is V. ir R. it d. his ErC. Iolitanaeiolitanae (-atne R) VGRdS
cum Gron. coll. V 20. olit- (-atne r) Erv. solit- B(C) coll. V 9
et IX 173. Varro r. r. III 14, 4. —, Astypalaeicaecasypalaeicae r. casipa- E2.
casica- E1., itemitem ego. et ne VGR.om.dErv(D). et H. Aet-
naeae S cum Gron. Siculae
modicae, quoniam magnitudomagnitudo—5 quoniam om.V1GR1d. duras facit et sine suco,
Baliaricae, quas cavaticas vocant, quoniam in speluncis
nascuntur, laudatae exex D e coni. S. et ex ll. v. insulis etex (pro et) VRd.del. v. a. J. Caprearum, nullaenullae drv. -lle E. -lls VGR1fS. autem
cibisdist. v.a. J. cfr. Diosc. grataegratae Rdv(J). -te VG.
grece Er. graecae S. neque veteres neque recentes. fluviatiles et
albae virus habent, nec silvestres stomacho utilesutilem E., alvum
solvunt, item omnes minutae. contra marinae stomacho
utiliores, efficacissimae tamensi (pro tamen) VG. in dolore stomachi e laudatis
e laudatis J. flau- V1Gd.
frau- (-alis R) V2R. lau- E. -atiores v. traduntur quaecumque vivaeuiuae EPl.iun.v.
uiue r. ute Rd. ut VG. cum aceto devoratae.
Pl. iun. 37, 6–11. Marc. 16, 28. praeterea sunt quae ἀκέρατοιἀκέρατοιGron. aceratoe J.
-tae d(?)v. aueratoe V2GR. eue- V1. gratoe E2r. groe E1
(ageraton [i. e.ἀκεράτων] medicamentum index). vocantur, lataetantae VGR1., multifariammultifariae R1.
nascentes, de quarum usu dicemus suis locis. gallinaceorum
zalinaceorum R1. ventris membrana, sisi
VGRd.om.Erv(cfr. § 67). inveteratainueterata eft ego. -tae et E.
-ta et r v. est, inspersa potioni
potione d. destillationesdestillationis R1. pectoris et umidamhumidam v. a. S. -datam Er. -de r. tussim vel recens
tosta lenit. cocleae crudae tritae cum aquae tepidaetritae—tepidae
om.E. cyathis
IIItribus ll. v. si sorbeantur, tussim sedant. destillationes sedat et
caninacana V. cutis cuilibet digito circumdata. iure perdicum
stomachus recreatur.
Pl. iun. 44, 21. Marc. 22, 3. Iocinerumiocinerum v(D). -norum E. -neris rGTfH. doloribus medetur mustela silvestris
in cibo sumpta vel iocinera eius, item viverrauiuerra
dErG. ituerura R. id uer- VG. uipera v. porcelliprocelli VGR.
modo inassata, suspiriosis multipedamultipeda VG. -dae R(?)E. -dae ita d(?)rav (ortum ex
-edaeda). multipeda et milipeda (praeter § 40. 86) ubique sin-
gulari numero dictae inveniuntur: § 32. 35. 54. 68. 75. 93. 114.
XXIX 136. 143. XXVIII 160. XXIII 55. XXII 122. 130.
XX 12. 41. 257., ut terut ter dv. uter Er. ut rG. septenaeseptenae Ev.
-ne r. -ni d. -tini rG. in
Attico melle diluanturdeluantur R1. et per harundinem bibantur; omne
enim vas nigrescit contactu. quidam torrenttorrent dTJ.
-ens VGR. -entis Erv. -ent ex iis B. sextarium
in patina, donec candidaecandidi VG. fiant, tune melle miscent [alii
centipedamuncos posui cum U 660 coll. XXIX 136.centum-
pedum VGf. -dem d. vocantnecant v. a. G. ] et ex aqua calidacalida V2Ev. calda r.om. rGT. dari iubent in cibo.
Pl. iun. 44, 11–19. Marc. 20, 132. 3, 5. 6. cocleaein cibo. cocleae ego. cocleae in cibo (cib
V2Gr. -bos dv) ll.S.iisiis v(S). his dC. is rD., quos linquitinquit d. animus aut quorum alienatur mens
aut quibus vertiginestribus ll.v. ternis Pl.iun. fiunt, ex passi cyathis III singulaeingule V.
contritae cum sua testa et calefactae in potu datae diebus
plurimumnouem ll.v. VIIII; aliquialiquis VGR. singulas primo die dedere, sequenti
binas,unam ll. P. iun. v. tertiotertio om.VGR1d. ternas, quarto IIII Pl.iun. duas Erv.
om. r., quintoquinta VG. I; sic et suspiria
emendantemendat VGR. et vomicas.Pl. iun. 38, 10–13. Marc. 16, 75. Pl. iun. 37, 11–13. esse animal locustae simile sine
pennis, quod trixallistrixallis J. -alis (tryx- v) VGRdv. cfr. § 117. 129.
troxallis S cum B ex Aeliani n. a. VI 19. -alis H ex indice.
tixallis E. tyx- r. Graecegreci V1GE. voceturuocatur Erv. a. H., Latinum nomennomen
om.V1GR1dT. non
habeathabeat nomen dT., aliqui arbitrantur, nec pauci auctorespauciores (om. auc-
tores) Ev. a. H., hoc essehos esse qui S cum Gron.
quodtriginta R1. grylligrylli dS.
-lus v. grilli rD. vocenturuocetur v. a. S. ; ex his xx torreritorreri drv.
-rrei E. -rri R. -rrent VG. iubentibibent VG. ac bibiuiui V2E. e
mulso contra orthopnoeas. sanguinemsangumnemque R (?)v. a. J. expuentibus cocleaecocleae ll. J. -leis S. om. v.,
sisi J. om.E. est rv.marinam aquam R(?)v. a. D. qui inlotisqui cochleis v. a. S. protropum infundat vel marina aqua itaan ita de-
lendum (vel eas)? decoquat
et in cibo sumat aut si tritae cum testis suis
sumantur cum protropo; sic et tussitussim
(-ssi G) emendentur (-dant dT) VGR1dT. medentur.Pl. iun. 40, 5. vomicas
privatim sanat melmelle E., in quo apes sint demortuaede-
mortuae ll.Pl.iun. H(J). inm- S. em- v (an recte? cfr. § 62).. sanguinem
reicientibus pulmo vulturinus vitigineis lignis conbustus
, adiecto flore Punici mali ex parte dimidia, item
cotoneorumcotoniorum V. -rum ut R1 (item infra). liliorumque isdem portionibuspotionibus VG., potus mane
atque vesperiuesper ter (ten G) rino VG. e vino, si febresfebris (-res E) absit Ev. a. H.
an recte? absint, si minus, ex aqua,
in qua cotonea decocta sint.
Pl. iun. 56, 7–12. Marc. 23, 70. (47, ubi agninus scribendum videtur). 48. Pecudis lien recens magicis praeceptis super dolentem
lienem extenditur dicente eo, qui medeatur, lieni
se renediumlineis remedium E. facere. post hoc iubent in pariete dormitorii
dormitrio E. eius tectoriotecto E. -toue v. a. H. includiincluditur et E. et obsignariobsignare
VGR1. anulo terter ll.v(S). terque G. noviesnouiesque Tv. a. G.
eademqueeadem-
que ego e Pl. iun. earumque (-quae E) VGRE. carmen d(?)v.
carmenque D. dici. caninus si viventi eximaturexistimatur (exhi- R) VGR. et in cibo
sumatur, liberat eo vitioeo uitio Erv.
euo initio R. euomitio VG. -tu d2in ras.. quidam recentem superinligant.
Pl. iun. 56, 13–20. Marc. 23, 62. 64. 50.—(cfr. Diosc. II 68). alii duum dierum catuli ex aceto scillitescillite S.
-tico v. scilite R. -lice VG. in scillito (-ico r) Er. alii d2in ras. cfr. nota ad XXVI 114. dant ignorantidant irenanti VGd.
vel irenaceiirenantei R1. lienem, item coclearum cinerem cum semine
lini et urticae addito melle, done persanetpersanet Erv. -nent rGTf.an per-
sanetur cum Pl. iun.?. liberatliberat dTS. eo lib- G. elib- Ev.
libera (eo lib- r) r. et
lacerta viridis viva in olla ante cubiculum dormitoriumdormitorii dT.
eius, cui medeaturmediature VG. -deretur E. -detur
v. a. H., suspensa, ut egrediens revertensque
attingat manu, cinis e capite bubonis cum unguento,
mel, in quo apes sint mortuaemortuae ll.H(J). em- v. inm- S., araneus et maxime qui
lycoslicos r.
licus R. vocatur.
Pl. iun. 36, 5. 4. Marc. 24, 10.—Seren. 461–463.
Pl. iun. 36, 3. Upupae corcaro Pl.iun. lateris doloribus laudaturlaudatur Erv. -antur rGT., coclearum
cibuscibus VGR. -bi dT. cinis Erv. cfr. de dictione § 44. 61,
de re Marc. in tisanatisana S. ptis- v(Marc.). tipsana d. tisina E.
tisna r. tisibina r. decoctarum; et per sequae et per se v. a. S. inlinuntur. canis
rabiosi calvariae cinis potionipotio fi VG.om.dT. inspergiturinsuper VG..—Lumborum
dolori steliostelio drJ. stellio Ev. stelionis r. transmarinus capitecapite—9. 10 decoctus in Erv. om. r. ablato et intestinis decoctus
in vino cum papaveris nigri denarii pondere dimidio
eoeo om.R1. sucosucu
V. (et sucus Gesner). an eo delendum et suco post nigri trans-
ponendum? bibitur. lacertaelacertae Rv. -te VG. –ti dED. cfr. § 52. 71. 76.
80. 86. 90. 120. XXIX 129. 136; contra § 36. XVII 266. viridesuiridis V. decisis pedibus et
capite in cibo sumuntur, cocleae III contritae cum testistres ll.v.
suis atque in vino decoctae cum piperis granis xv.Pl. iun. 42, 22–43, 3. Marc. 25, 45. aquilae
pedes evellunt in aversum aa dv. ac Erin ras. u r. suffraginesufragine VGR1. ita, ut dexterdexter dv. -tere V1G.om. r. dextrae
dex-
terae R(?)v. a. D. partis doloribus adalligetur, sinister laevaelaeuae v. laeua (leua GE) ll.. multipeda29,136
quoque, quam oniscononiscon
rv. -isquam E. niscon r. appellavimus, medetur denarii
pondereduobus ll.v. ex viniuino dErv. a. S. cyathis II pota. vermem terrenum catillo
ligneo ante fisso etet om.E. ferroferreo E. vincto inposituminpositum d2v. -tiuo E. -to r. aqua excepta perfundere
an aqua perfundere et exceptum defodere? et defodereet fodere VGRd., unde effoderis, Magi iubent, mox aquam
bibere catillo, mire id prodesse ischiadicissciadicis Er. scid- R. iscidisci VG. adfirmantes.
cfr. Marc. 27, 31.—Pl. iun. 53, 18. Marc. 27, 78. 75.
Pl. iun. 37, 13. 14. Marc. 16, 50. Pl. iun. 53, 20–24. Marc.
27, 79.
Dysintericos recreant femina pecudumpulmo pecudis Marc. decocta
cum lini semine eaea D cumr U 661 coll. Marc.
om. ll.v. (an et ea?). aqua pota, caseus ovillus vetusuetus REv. et ius T. seu eius VG.
siue ius d.,
sebum ovium decoctum in vino austero. hoc et ileoileo rv. hi- E. illeo d. illio R. -ic VG.
medetur et tussiet in tussi VG. (an item?). veteriuetere VGR1., dysintericis stelio transmarinus
ablatis intestinis et capite pedibusque acac
Rdv(J). ad rGS. cutecutem V2ES. decoctus
aequeaeque VGRdTfH.
(cfr. § 53). que Ev. et inet in v. et ll. H. cfr. CFW Müller
p. 25. cibo sumptus, cocleae II cum ovo, utraqueduae ll. v.
cum putamine contritacontritae Ev. a. Bas. contra VG. atque in vase novo addito sale etan
e (pro et)?
passiduobus ll.v.tribus ll. v. cyathis II aut palmarum suco et aquae cyathis III
subfervefactasubferuefacta
.. data ego cum vet. Dal. -factis . . datis ll. v. et in potu data.Pl. iun. 54, 1. 2. prosunt et combustae, utut RdEv.
et r.
cinis earum bibaturbibantur VGR1. in vino, additoaddito om.VGR1. resinae momento.
cocleae nudae, de quibus diximus, in Africa maxime29,112
inveniuntur, utilissimae dysintericis, quinae combustae
cum denarii dimidii pondere acaciaecum
-acaciae Erv. om. rG. ; ex eo cinere dantur
coclearia bina in vino myrtite aut quolibet austero cum
pari modo caldae.Pl. iun. 54, 2–4. 50, 23. Marc. 27, 80. 28, 61.—Diosc. II 53. cfr. Plin. XXIX 79. quidamquidem V. omnibus Africanis ita utuntur,
alii totidem Africanas velatasuelatas ego
(opp. nudis). uel (et J) latas ll.v. Iolitanas coni. S. an potius
latas (del. uel)? infundunt potius et, si maior
fluctiofluctuo R1. fluxio d(?)C. sit, addunt acaciam fabae magnitudine. senectus
anguium dysinteriaedysin-
teriae S. -rice R. -ricae VGE. -senterie dT. -icis v. et tenesmistenes-
mus VG. -mos R. in stagneo vase decoquitur
cum rosaceo vel, si in alio, cum stagnocum instagno Er. inlinitur. ius ex
gallinaceisgallinaceo
R(?)v. a. S. isdemidem V2R1d. id eft V1G. medetur, sed veteris gallinacei vehementius
salsumsalsum in (ius E) saluum VGE. (salsum ius uehemen-
tius aluum f(?)S). ius alvum ciet.Pl. iun. 52, 21–53, 10. Marc. 27, 70. Celsus II 30. membranamembrana Rv. -ra rG. gallinarum tostaposta VGR1.
et data in oleo ac sale coeliacorum dolores mulcetmulcet dv. -ent rG. —
abstineriabstineri ErH. -re rGv(J).
cfr. Marc. et XXIX 113. autem frugibus ante et gallinamgallinam dErv. gallinacei uehe-
mentius salsum ius aluum ciet et (om.R) sicut supra diximus
VR.cfr. v. 1. et hominem
oporteatoporteat VGRS. -tet d(?)Ev(D). cfr.
XXIX 103. —, fimunm columbinum tostumtotum (pro toftum) VGR1. potumque. caro
palumbispalumbi v. a. H. in aceto decocta dysintericis et coeliacis medetur
, turdus inassatusinassatur Vd. cum myrti bacis dysintericis, item
merulaemedulae V. -dulle G. -detur d., mel, in quo apes sint inmortuaeinmortuae Erv. mor- rG., decoctum.
Pl. iun. 53, 10–12. Marc. 27, 83.—Pl. iun. 48,
16–18. 48, 20. (cfr. Marc. 27, 70). Gravissimum vitiumuitium dEv. uulnus uitium
VGR. uentris uitium U 662 e Pl. iun. et Marc. sed cfr.
Cels. IV 20. Scribon. 116. de mutata dittogr. cfr. § 86(co-
clearibus). 91 (in cibo). alvi ileosalui ileos J. ileos C cum B. apu-
illeos d. apu (apii VG) illi eos VGE. apu .... r (reliquis
margine abscisis). apuleius (-ios v) Rv. appellatur. huichic E.
resisti aiunt discerptieos
aiunt discerpti eos VGR1. an post aiunt excidit alterum re-
medium, ut deinceps iungenda sint sanguine etiam inlito? vespertilionis sanguine, etiam inlito
ventreuentre Erv. om. rG. subveniri. sistitsubuenire resistit Ev. a. G. alvumaluum
ED. -um primum rGTfH. aluum et G. et v. coclea sicut diximus in48
suspiriosis temperata, item cinis earum, quaequi E. vivae crematae
sint, potus ex vino austero, gallinaceorum iocur
assum aut ventriculi membranamembrana Erv. -bra rf., quae abici soletsolent df. -lunt VGR1., inveterata
admixtoadmixti Er.om.R. papaveris suco—alii recentem torrenttorrentem E. ex
vino bibendambibendam—16 uino
om.V. —,Pl. iun. 48, 4. Marc. 27, 60. (cfr. Pl. iun. 50, 14–16).—Pl. iun. 48, 5. 45,
6–8. Marc. 27, 125. ius perdicumperdicum v. -cium ll. D. cfr. § 46. et per se ventriculus
contritus ex vino nigro, itemitem om.VGR1. palumbispalumbis VGR1S. -bus rv(D). ferus ex posca
decoctus, lien pecudis tostus et in vino tritustotus R1., fimum
columbinum cum melle inlitum, ossifragi venter arefactus
et potus, iis, quiiis qui Rdv. his qui GED. bisque V. cibos non conficiant, utilissimus, vel si
manu tantum teneant capientes cibum. quidam adalligant
ex hac causa, sed continuare non debent, maciem enim
facit.Pl. iun. 48, 6. 50, 14–16. 16–18. Marc. 27, 33. sistit etsi sit et VG. anatum mascularummacularum Vd. sanguis. inflationesinflationes Erv. -ammationem
df. -num (-ama- R) rG.
discutitdistulit E1. discu- E2. coclearum cibus, tormina lien ovium tostus atque
e vino potus, palumbispa-
lumbis ego. -bus ll.v. cfr. § 60. 58. 67. 94. 144. X 158 (bis).
106(bis). 72. 78. VIII 101. XI 200. XVI 247. XVIII 267(bis).
XXIX 126; contra X 147, ubi fortasse palumbes pro palumbi
et scribendum est. ferns ex posca decoctus,. adipsadips (atips E) otidis ErS. adipsodis
(atip- d. adep- V2)rG. apodes B. at hippotidis v.
otidis ex vino, cinis ibidean
ex ibide? (ibidis .. crematae v. a. D). sine pennis cremata potus.
quod praeterea traditur in torminibus, mirum estminus est E., anate
adposita ventri transire morbum anatemque emorimori R1TS..Diosc. II 59. Seren. 575. Pl. iun. 59, 8–13. Marc. 28, 50. 29, 30. tormina
et melle curantur, inin om.VGR1d. quo sintsint ego. sunt ll.v.
cfr. nota ad XXIX 128. apes inmortuaeinmortuae d(?)Erv(D). em- RJ.
aem- VG., decocto
decocte R1. -tae VG.. coli vitium efficacissime sanatur ave galerita assa
in cibo sumpta. quidam in vase novo cum plumis exuri
iubent conterique in cinerem, bibibibic R1.
bibique v. a. D. exex RdEv. et VG. aqua coclearibuscoclearibus v. coci co-
clea- E. coquifa- VGd. quoque fratribus R. quoque cocl.... r
(reliquis margine abscisis).
ternis per quadriduumtriduum Marc., quidam corcor om.VGR1. eius adalligarian adalligant? femini;
aliisaliis ego. alii (ortum ex alif) ll.v. recens tepensquetepesque V. adhuc devoraturdeuorari d(?)v..Pl. iun. 59, 13–18. Marc. 28, 51. consularis Asprenatum
aspraenatur VR1.
aspern- d. domus est, in qua alter e fratribus colo liberatus
est ave hac in cibo sumptasumptus VGR1. et corde eius armilla aurea
incluso, alteralteri VGR1. an alter in? sacrificio quodam facto crudiscru-
das VGR1. laterculis ad
formam camini atque, ut sacrumsacrum dEv(D). -rificium rG. peractum estest dErv.
erat rG.cfr. XXVI 6., obstructo
sacello. unum est ossifrago intestinum mirabili natura
omnia devorata conficienti; huius partem extremam adalligatam
extrema adalligata E. prodesse contracontra
om.E. colum constat.Marc. 27, 132.—Pl. iun. 58, 1–3. Marc. 27, 33. 28, 45. 20. —Suntsunt Erv. om. rG. occulti
interaneorum morbi, de quibus mirum proditur. si catuli,
priusquam videant, adplicentur triduo stomachostomachus VGR. maxime
ac pectoriceptori
E. pectore VGR1. et ex ore aegriora egris E. suctumsuctum Rv. sucum VdE.
suctum—11 aegri om.G. lactis accipiant, transire
vim morbi, postremo exanimari dissectisque palam fieri
aegriaegri (egri V) ll. v. del. D cum
U 663. causas; monentmonent ego (et dist.). mori et ll. v. morbi, et J.
(de v. causas = morbos cfr. XXVIII 128. XXV 61). humari debere eos obrutos terraobru-
tus terrae (-ace G) VG..
Magi quidemquidam vet. Dal. vespertilionis sanguinesanguinis
VGR1. contacto ventre in
totumtoto anno VGR1d. annum cavericaueri dolorem v. a. J. tradunt aut in dolorein
dolore VGRdfv(H). per dolorem EG(D)., si quis aquam
terter ego. cfr.
XXVIII 44, de mendo XXXII 37. XXXVI 176. per ll.v.
del. D. pedes eluenseluens ego. -ntem D. fluentes (-tis VGR1). ll. -tem v.
cfr. Marc. 28, 20, de mendo IX 150. XXXV 98. 99. (an elu-
entis?). haurire sustineat.
Pl. iun. 60, 19. Marc. 26, 14. (cfr. Diosc. II 98).—Marc. 26, 76. Murino fimo contra calculoscalculos Ev. ... culos rin marg. ocu- rG. inlinereinline VGR1. -nire v. a. H. ventrem
prodest. irenacei carnem iucundamiucundo VGd. esse aiunt, si capite
percusso uno ictuictu
om.E. interficiatur, priusquam in se urinam
reddat. haechaec—p. 444, 2 reddiderit om.E. caro ad hunc modum occisioccisi G.
-sa dv. -sum r. stillicidiumstillicidiū ego. cfr. § 66. -dia dv. -cidi
(-cia R) in rG. -cidia in H.
vesicaeuesicę dv. cfr. XXVIII 122. XXV 23. -cam V1R.
-ca H. uessicam rG. emendat, item suffitus ex eodeman eadem?. quod si urinam
in se reddiderit, eos, qui carnem comederintcomederint GRTJ.
eam ed- V(?)S. ed- Ev., stranguriae
morbum contrahere traditur.Pl. iun. 60, 20. (cfr. Diosc. II 11). Marc. 26, 77. Pl.
iun. 61, 1. 2. Marc. 26, 91. iubentiuuant E. -at man. Dal. et vermes terrenos
bibiuiui E. ex vino aut passo ad comminuendos calculos vel
cocleas decoctas ututi (pro ut in) Ev. a. H. in suspiriosis, easdem exemptas testis48
IIIIII ego. tres
VGRdJ. om.Erv. tritasquetristasque R1. tritasque tres v. a. J. in viniuino
VGR1. cyatho bibi, sequenti dieduas ll.v. II, tertiotertia R(?)v. a. D.
dieunam ll.v. I, utut
om.VGR1. stillicidiumstillicidiū VGdTfH. -dia Ere corr. v(D). de
num. sing. cfr. XXV 23. XVII 92, de plurali XXVIII 122. urinae emendentemendant VGB1d., testarum vero inanium
cineremcinerem RC. -re rv. ad calculos pellendosappellandos E., item hydri iocur
bibi vel scorpionum cinerem aut inaut in VGRdTS. aut ErVen. in v. pane sumi [vel si
quissi que d.uncos ego
posui. cfr. § 123. utut ll. cum v. VI D. locustalucusta E. locustas D. edit],Pl. iun. 61, 3–5. Marc. 26, 12. Pl. iun. 61, 5–7. Marc. 26, 80. Seren. 599. Pl. iun. 61, 8–10. lapillos, qui inqui in Erv. qui r. gallinaceorum vesicauesica v. -cae
Rd. uessicae V. uers- G. uaesi- E.
aut in palumbium ventriculo inveniantur, conteri etet dErv. in rG. potionipotioni Ere corr. v. -nem d. -num VG.
inspergi, item membranam e ventriculouentriculo
inueniantur conteri et potionem inspergi V (iterans e v. 11 sq.). gallinacei aridam
vel, si recens sit, tostamtostam v. -ta ll, fimum quoque palumbinum in
faba sumi contra calculos et alias difficultates vesicae,
similiter plumarum cinerem palumbium ferorum ex aceto
mulso et intestinorum ex his cinerem coclearibustribus ll.v. III, e
nido hirundinum glaebamglaebam ego.
glebulam H e Pl. iun. et Marc. cfr. XXIX 101. grillum
VGdE. gryll- R(?)v. fimum D. dilutamdilutam H. -tum dEv(D)).
dirutum rGf. aqua calida,Pl. iun. 61, 10–12. Marc. 26, 12. Diosc. II 58. eupor. II 111. Pl. iun. 45, 6. Marc. 26, 70. 81. Pl. iun. 61, 12–15. 8. 9. Diosc. II 56. 37.—Pl. iun. 47, 3–5. (cfr.
Marc. 26, 75). ossifragi
ventrem arefactum, turturis fimum in mulso decoctum
vel ipsius discoctae ius. turdosturdis VGR1. quoque edisse cum bacis
myrti prodest urinae, cicadas tostas in patellis, milipedammilipedam J. -diam ll.G. mille-
pedam v.
oniscon bibisse et in vesicae doloribus decoctumdecocti E. agninorum
pedum. alvum cietciet RdLugd. ciet et rGv(D). gallinaceorum discoctorum
ius et acria mollit, ciet et hirundinum fimum adiecto
melle subditum.
Marc. 31, 38.—(Marc. 31, 28). Sedis vitiis efficacissima sunt oesypum—quidam
adiciunt pompholygempompholygem B. cfr. § 106. -pholium Ev. -polium d.
-pelium VGf. popholiū r. -philiū R. et rosaceum—, canini capitis ciniscum (pro cinif) E.,
senecta serpentis ex aceto, si rhagadesrhagades dv. rag- VGR. ragadade Er. sint, cinis fimi
canini candidi cum rosaceo—aiuntaiuntque
R(?)v. a. J. inventuminuentum dv. -tu Er. -to r. Aesculapiiaescolapi V.
esse eodemque et verrucas efficacissime tolli—, murini
fimifimo VGd. cinis, adeps cygniadeps cygni om.R1.cycni GED., adepsadips R1SJ. bovaebouę dS. -ue r. -uis v. cfr. 139. VIII 37.. procidentiaprocidenti
(-tia v) alui d1v. a. H. -tis alui d1T. ibi sucus
coclearum punctis evocatuseuocatus Rv. -tis
rG. inlitaillita B. -tu R(?)vet.Dal.H. inrita VGE. irr- dTv. repellitdepellit Ev. a. H..(cfr. Plin. XXVI 51. 52). Marc. 31, 40.—Pl. iun. 60, 5–9. Marc. 32, 32. 31. 31, 28. adtritis medetur
cinis muris silvatici cum melle, feluel (pro fel) Ev. a. H. irenacei cum
vespertilionis cerebro etcerebro et
—17 cerebro et rS. et (om.R) anserinus (///ser- R) cum cerebro
et VGRdTH. cerebro et Ev. cfr. Marc. canino lacte, adeps anserinus
cum cerebro et alumine et oesypo, fimum columbinum
cum melle, condylomatiscondylomatis dv.
-tum R. condilomati E. -tim VG. privatim araneus demptodemto V. to R1. capitecapite
dErv. ea (ta R) pfite rG.
pedibusque infricatus, ne acriaagria VG. perurantperutant E., adeps anserinus
cum cera PunicaPontica Pl. iuzn.Marc. sed cfr. XXI 84., cerussa, rosaceo, adeps cygnicycni ED.. hichic
RED. hic et pipere VG.cfr. p. 446, 2. haec d(?)v. et
haemorroidashomoroidas V. homeridas d. sanaresanari VG. diciturdicitur D
cum U 664. dicuntur ll.Gv. an hoc et haemorroides sanari
dicuntur?.Pl. iun. 43, 3–7. Marc. 25, 7.—Pl. iun. 103, 14. 15. ischiadicissciadicis VGRE. cocleas crudas
tritas cum vino Ammineoammineo ego. cfr. nota ad
XXXIV 103. aminneo VGRED. amineo dv. et pipereet pipere om.VGR1. cfr. supra. potu prodesse dicuntdicuntur VGR1.,
lacertam viridem in cibo ablatis pedibus, interaneis, capite;
sictribus ll.v. et stelionem adiectis huic papaveris nigri obolis III;
ruptis, convulsis felfelle
VGR1. ovium cum lacte mulierum.Pl. iun. 62, 16–63, 3. Diosc. eupor. I 177. Marc. 33,
39. 56. 55. 57. 38.—Pl. iun. 64, 6–8. Marc. 33, 5. (cfr. Plin.
XXXII 108). verendorum
formicationibusinformicationibus S coll. XXVIII 71. verrucisque medetur arietini pulmonis
inassati sanies, ceteris vitiis vellerum eius vel sordidorum
sordi-
darum Vd. cinis ex aqua, sebum ex omentoumento V. pecudis, praecipue
a renibus, admixto pumicis cinere et sale, lana sucida ex
aquaaquae VG2. frigida, carnes pecudis combustae ex aqua, mulaemule E. mulfae
VG. -fa et d.
ungularum ciniscibis V2G. -bus V1., dentis caballini contusicontusis E. farina inspersa,
testibus vero farina ex ossibus caninicanini v. cani uires VGRd.om.ErD. capitiscapiti E. sine camecarne Erv.
carne (-nae V) care rG.
tusistusis dv. -si VG. tussis RE.. si decidat testium alter, spumam coclearum inlitam
inin om.Rv. a. S. remedio esse tradunt.Pl iun. 64, 8–10. Marc. 33,40.—Marc. 33, 60. taetristetris Ev. -ius R. taetrius G. laet- V.
let- d. ibiubi E. ulceribusuisceribus VGR. etet Erv. om. r Pl.iun. manantibus
manantur VGd. -nant R1. auxiliantur canini capitis recentesrecentis rPl. iun. v. a. S.
recentis exusti Marc. cineres, cocleae
parvae, latae contritaecontrita V. ex aceto, senectussenectus—17 aceto
om.Ev. a. H. anguium ex
aceto vel cinis eius, mel, in quo apes sintsunt Ev. a. H. cfr. § 62. inmortuaeemortuae v. a. H.,
cum resina,56 cocleae nudae, quas in Africa gigni diximus
, tritaetriatae VG. cum turistricesimo RdTH. -moque v. polline et ovorumdierum
VGR1. albo; XXX die
resolvuntresoluunt drv. cfr. XXVII 69. sol- rG. ; aliqui pro ture bulbum admiscentadmiscent
Erv. -ixtum rG.de mendo cfr. § 36..Pl. iun. 64, 10–12.—Marc. 26, 121–123. (cfr. Plin. XXXII 109.) Diosc. II 11. Pl. iun. 62, 12–15. hydrocelicishydrocoelicis V. -celi-
cicis d1. -liacis d2.
stelionisstelionis VJ. stell- GS. -nes rv. mire prodesse tradunt capite, pedibus, interaneis
ademptis relicum corpus inassatum—in ciboin cibo Ev. cibi rG. id saepius
datur—, sicut ad urinae incontinentiam caninum adipem
cumcum om.VGR1. alumine schistoschisto S
cum vet. Dal. cfr. Marc. scisso ll. v. fabae magnitudinetabae magnitudinem VG., cocleas Africanas
cum sua carne et testa crematas poto cinere, anserumtrium ll.v. III
linguas inassatas in cibo. huius rei auctor est Anaxilaus.
atat S. ad VGR.om.d(?)Ev(D). panos aperit sebum pecudum cumcum
Erv. om. rG. salesal et d. tosto,Pl. iun. 79, 11–16. Marc. 32, 3. 43. 3 (41).—Seren. 687. Pl. iun. 64, 18. 19. Marc. 32, 4. murinummurium d.
fimum admixto turis polline et sandaraca discutit, lacertae
cinis et ipsa divisa inpositaimposita. Discu-
tit d., item multipeda contrita admixta
resina terebinthina ex parte tertia—quidam et
sinopidemsinodem VR1d. siuo- G. admiscent—, cocleae contusaecontusae et Erv. per se, cinis
inaniumdist. ego. cfr. Marc.an habet et? coclearum cerae mixtus. discussoriam vim habet
fimum columbarum per sese vel cumcum om.VGR1. farina hordeacia aut
avenacia inlitum. cantharides mixtaemixtae ED. -te re corr. -ta dv. -tum VG. calcecaudae (pro calce) E. panos scalpelli
vice auferuntaperiunt G., inguinum tumorem cocleae minutae cum
melle inlitae leniunt.
Marc. 34, 8. 36, 1.—Diosc. II 27. eupor. I 235. Marc. 36, 35.—cfr. Marc. 36, 29.—Marc. 36, 1. Varices ne nascantur, lacertae sanguine pueris
crura ieiunis a ieiuno inlinuntur. podagras lenitlenit REv.
lenti r. oesypumoesypum v. -sopum Ere corr. -sydum VG. esi-
dum d.
cum lacte mulieris et cerussa, fimum pecudum, quodquod—21 pecudum om.E. liquidum
reddunt, pulmones pecudum, fel arietis cum sebo,
mures dissectidissecti om.VGR1d1. inpositiinpositis VGR., sanguis mustelae cum plantagine
inlitus et vivae combustae cinis, ex aceto acac VGRdTfJ.
& Erv(D). rosaceo sisi Erv. om. rGD.
pinnapenna GEv. a. S(D). inlinatur vel si cera et rosaceum admisceatur, fel
caninumcaprinum Marc. ita, ne manu attingatur, sed pinna inlinatur,
fimum gallinarum, vermium terrenorum cinis cum melle
ita, ut tertio die solvantur.Marc. 36, 61.—Diosc. II 11.—Pl. iun. 68, 17. aliquialiqui VGRdTJ. alium Er. ali eum
D. alii v. ex aqua inlinere malunt
,tribus ll.v. alii ipsos acetabuliacetabuli J cum vet. Dal. ex Marc. aceto
ll. v (D). mensuramensuram V. maceratos coni. S. -erant D. cum mellismellis
Ev(D). melis r. melles VG. meles R. melle dTH. cyathiscyathis
dTv. cia- R. ciatis r. III,
pedibus ante rosaceo perunctis. cocleae latae potae tollere
dicuntur pedum et articulorum dolores; bibuntur autem
binae in vinobino Vd. tritae. eaedemeaedem v.
ead- ll. inlinuntur cum helxineshelxines v. hex- (ex- R) ll.
herbaeherbae Gdv. -ba r. suco; quidam ex aceto intrivisse contenti sunt.
sale, qui unaqui una ego. quidam ll. v. an qui uiua? cfr. Diosc.
II 18 extr. cum vipera crematus sitcrematus sit ego. cfr. § 59. (80). -tus ll. -ta D
cum U 665.-to G. -tis v. in olla nova, saepius
et saepius R(?)v. a. S. sumptosumptis v. a. G. aiunt podagraliberari podagra VR1dS. liberari; utile esse et adipe
viperinoadipem
perino V. pedes perungui.Pl. iun. 68, 18. 69, 3–5. Marc. 36, 37. 60. 34, 60.—Seren. 957. Pl. iun. 72, 8. 9. Marc. 34, 65. et de miluo adfirmant, si inveterato
tres ll.v. tritoque quantum III digiti capiantcapiunt V(?)S. bibatur ex
aqua aut si pedes sanguinesanguine—
17 sanguine ego (partim J secutus) e Pl. iun. et Marc. san-
guine d(?)H. -nem rv. -nent G. lac. indicavit S. sanguine
milui uel columbarum unguantur D cum U 666.eius perunguantur. inlinun-
tur et columbarum sanguine cum urtica vel pennis earumearum
VRdJ. om.E. palumborum H. eorum v.,
cum primum nascentur, tritis cum urticaustis Marc.. quin et fimumfimum VS. -us rv(D).
earumearum J e Pl iun. et Marc. eorum VRdv. om.E. articulorum doloribusdolorum VR. inlinitur, item cinis mustelae
aut coclearum, etet del. S. aut dT. cum amyloamilo VR. vel tragacanthatragantho E. -gaanto r.
-gacantho v. a. H.. incussosincusos R. -ussis V.
articulos aranei telaean tela? cfr.
§ 112. XXIX 114. ex (cum) oleo add. Seren. et Marc. commodissime curant. sunt qui
cinerecinerem E. earum uti malint, sicut fimi columbini cinereearum—cinere om.VR1d. cum
polenta et vino albo.Seren. 960. Pl. iun. 72, 9–12. Marc. 34, 79.—Pl. iun. 66, 8–11. Marc. 34, 91.—Marc. 34, 16.—Pl. iun. 66, 11. 12. articulis luxatis praesentaneum est
sebum pecudis cum cinere ee ErBas. et
rfv. capillo mulierum. pernionibus
quoque inponitur sebumsemen Erin ras. pecudumpediculum E. cum alumine, canini
capitis cinis aut fimifimum E. murini. quod si purapura ll.TfH. putrida v. sint, ulcera
ceracera om.VR1d. addita ad cicatricem perducunt soricumsoricum ego
e Marc. om. ll.v. cfr. § 86. vel gliriumglirium H e Marc. grillium
ll.Tf. gryllorum v.
crematorum favilla ex oleo, item muris silvatici cum melle,
vermium quoque terrenorum cum oleo vetere et cocleae,
quae nudae inveniuntur.Pl. iun. 66, 12–67, 1. Marc. 34, 17. 19. 92. 18. 20. Diosc. II 51. 40. 69. eupor. I 173. 175.—Pl. iun. 67, 10–15. Marc. 34, 49. 50. 105. 106. 51. Diosc. II 69. ulcera omnia pedum sanat cinis
earum, quae vivae combustae sintsunt VR1S., fimi gallinarumgallinarum VRdTfH.
cfr. Marc. et § 76. 58. -acei Ev(D). -aceorum Pl.iun. cinis
exulcerationes, columbinian uel columbini? cfr. Marc. fimi ex oleo. adtritusadtribus V. attr-
R1. calciamentorum
veteris soleaesoleae v e Pl. iun. et Marc. cfr. Diosc. eupor. I 173. soli
RdED (non apte coll. X 143). om.V.an corii, ut XXVIII
222? cinis, agninusacninus r. ////ninis R. pulmo etuel Pl. iun.
et Marc. arietissoli—arietis om.V.
sanantsanant Erv (D). -nat VdG. -na R., dentisdentibus
VRE. caballini contusi farina privatim subluviemsubleuat d.,
lacertae viridis sanguissanguis—18 uiridis om.R1. subtritossubtritos S cum Gesnero e Pl. iun. -tus ll.v(J). et hominum et iumentorum
pedespedes
ErPl.iun.v. -dibus D. om. rJ. sublitussublitus sanat v. a. D., clavoscla-
uos—18 inlita om.Vd. pedum urina muli mulaeve
cum luto suo inlita, fimum ovium, iocur lacertae viridis
vel sanguissanguinis VRE. flocco inpositusinponitur E., vermesuermis R. terreni ex oleo, stelionis
caput cumcum Ev.
om. r. viticisurticis coni. H.foliisfoliis ego coll. XXIV 63. Diosc. I 134.
om. ll. v. pari modo tritumtritus VR. ex oleo,
fimum columbinum decoctum ex aceto,Diosc. eupor. I 177. Seren. 1096. Pl. iun. 68, 7. 8.
Marc. 34, 53.—Pl. iun. 101, 6–11. Marc. 19, 65–67. Diosc.
II 69. Seren. 1095.—Marc. 19, 1. (cfr. Plin. XXIX 93). verrucarumuerrucarum ll. -cas uero v. -cas D. omnia
generaomnia genera ego. -iū generu ll.v. cfr. XXIV 78.
XXVII 96. urina canis recens cum suo lutoloto V1. lotu V2. lota R1. inlita, fimifi V. canini
cinisca-
nini cinis dErv. caninis r. cum cera, fimum ovium, sanguis recens murinus
inlitus vel ipse mus divolsus, irenacei fel, caput lacertae
vel sanguis vel cinis totius, membrana senectutis anguiumanguinum VR1.,
fimum gallinae cumgallinae
cum ego. -aceum VED. -acei cum Pl.iun. -aceum (-arum d1)
cum Rd(?)v. oleo acac VED. et rv. nitro. cantharidescantharides v(D). -das ll.S. cum uva
taminia intritaeintritae v. -ta ll. exeduntexedunt Ev. -eunt r., sed ita erosas aliis, quae ad persananda
ulcera demonstravimus, curari oportet.
cfr. Plin. XI 116. Nunc praevertemurreuer-
tem' d. -mur v. a. S. ad ea, quae totis corporibus
metuenda sunt.
Fel canis nigri masculi amuletum esse dicunt Magi
domus totius suffitae eo purificataeve contra omnia mala
medicamenta, item sanguinemsanguinem VS. -ne rv. canis respersisrespersus
V. parietibusparientibus E.
genitalequegenitaleque S. -lique ll.v. eius sub limine ianuaeianuae
Ev. -ue r. lanaue r. defossumdefosso d(?)Ev. a. S.. minus mirentur
hoc qui sciuntan sciant?, foedissimumfoedissimum dv. -ssimum sumunt E. -mum sciunt sumunt R.
-munt sciint sumunt V. animalium in quantum
magnificent, ricinum, quoniam uni nullus sitsit om.E. exitus saginae
nec finis aliaaliqua E. alius
vet. Dal. quam morte, diutius in fame viventiuiuentis VR. bibenti E. (an uiuentē septenis, puncto
ante diutius posito?). : septenis
ita diebus duraredurare vet. Dal. mirari E. duraffe
(ortum e durarre) rv. cfr. XXV 83. tradunt, atad VD. in satietate paucioribus dehiscere
; hunchunc VRdG. funt E. funt qui v. ex aure sinistra canis omnes dolores sedare
adalligatum. et indiciumEt indicium ego.
Funditium ll.T. -tii eum v. eundem B. fundicium J. indi-
ciuum D cum U 669. de mendo cfr. nota ad XXV 171. in augurio vitalium habent, nam
si aeger initiosi aeger initio (ei v) ego. si egerint (sic ger- V) ei ll. (an vero intei = illit; = inlitus?). respondeat eiei ego. et ll. del. v., qui intuleritintulleret
B1. an inleuerit?, a pedibus stanti
interrogantiqueinterrogatique V. de morbo, spem vitae certam esse, moriturum
nihil respondere. adiciunt ut evellatur ex aure
laeva canis, cui non sit alius quam niger coloscolos ego. -lus
VR1. -lor rv.. Nigidiusnigius R.
fugerefurere VR. tototota Rd(?)v.a.S. die canescanis ED. conspectumconspectu E. eius, qui e sue id animal
evellerit, scriptum reliquitreliquerit VR1.. rursusrursum Vd. Magi tradunt lymphatos
sanguinis talpae adspersu resipiscere, eos vero, qui
a nocturnis diis Faunisque agitentur, draconis lingua et
oculis et felle intestinisque in vino et oleo decoctis ac
sub diu nocte refrigeratis perunctionibusperunctionibus dEJ. -ctos rv. matutinismatutinis— vespertinisque
liberari.
Nicand. ther. 377 sqq. Aelian. nat. an. VIII 8.—Isid. XII 4, 20. Perfrictionibusper-
frictionibus om.VR1d.perfrictionibus rv. perftr- E. remedio esse tradit Nicander
amphisbaenam serpentemserpentem VdEJ. -tis R.del. v. mortuam adalligatamadalligatum d. veluel— pellem
tantum eius, quin immo arbori, quae caedatur, adalligataadalligata om.VR1d.
non algere caedentescaedentes v. -tis ES. cedentis
r. dentis r., faciliusquefactusque Vd. succederesuccedere B. -ccidere Vdv. sic
cedere (caed- D) ED. ita. quaeita. quae ego. itaque VRdv. ita E.
ifta D. sola
serpentium frigorifrigora VR. se committit, primaprimu Rd. omnium procedens
et ante cuculicoculi V. cantum. aliud est ccuulo miraculumcoculo
miraculo V. : quo
quis loco primum audiat alitem illam, si dexter pes circumscribatur
circumscribantur V. acac dEv. a r. vestigium id effodiaturut diffodiatur E., non gigni pulices,
ubicumque spargatur.
Pl.iun. 105, 3. 4.—Marc. 35, 21.—Pl. iun. 42, 1–5. Paralysimparalysim S. -sin C. -sis v. -lisim d. -sin R. -sima E.
-syma r. -lesim V. caventibus pinguiapinguium a Vd. glirium decoctorumdecoctorum EPl.iun. v(D).
-ta VdTS. -ti R.
et soricum utilissima tradunt esse, milipedasmilipedas ut dJ. -de sunt VR. milli-
pedes ut E. -llepedas ut (aut v) C. ut in anginaangina ES. -nis v. -guina d.
-ne r.
diximusdist. ego e Marc. et Pl. iun. potas; phthisimptissim V. ptisim d. sentientibus lacertamlacertum VdS. cfr. nota ad § 53. viridem de-
tribus ll. v. coctamdecoctum VRS. in vini sextariis III ad cyathum unum, singulis
coclearibussingulis ciuitatibus coclearibus VR1d. sumptis per dies, donec convalescant, coclea- 5
rum cinerem potum in vino;Pl. iun. 93, 17–21. (cfr. Plin. XXVIII 224). comitialibus morbis
duobus ll.v. oesypumoesipium R. oesopum r.quiatus
V. cum murrae momento et viniet in ui V. et In ui R1. cyathis II dilutum
magnitudine nucis abellanae, a balineoab alieno V. a balneo Ev.a.G(D). potum, testiculos
arietinos inveteratos tritosque dimidio denarii pondere in
aquaeaquae D. aq; VR. aqua d(?)Ev. vel lactis asinini hemina. interdicitur vini potus
quinis diebus ante et postea.Pl. iun. 93, 21. 94, 2–6. S:eren. 1015.—cfr. Plin. XXVIII 226. Diosc. eupor. I 18. magnifice laudatur et sanguis
pecudum potus, item fel cum melle, praecipue agninum
, catulus lactens sumptus abscisoabsciso VRdv(H).
-isso EC(D). cfr. nota ad XXIX 99. capite pedibusque
ex vino et murra, lichen mulaemulae om.E. potus in oxymelite cyathis
IIItribus ll.v., stelionis transmarinitransmarinus VR1. cinis potus in aceto, tuniculatuniculas V. -lā E. -lis d.
stelionis, quam eodem modo utut Erv. tanto ut rTf.an fponte ut? anguis exuit, in potuin potu VRJ.
pota d(?)Erv..
quidam et ipsum harundineharundine Rv. -nem r. exinteratumexenteratum R(?)
v.a.S. inveteratumque
bibendum dederunt, alii in cibo ligneisin ligneis drv.a.S veribusuerubus v.a.S. inassatum.
cfr. Plin. VIII 111. operae pretium est scire, quo modo praeripiatur, cum
exueritexuerit
VRd. -uatur ErD. -uitur v., membrana hiberna alias devorantideuorati iam VR1d. eam, quoniam
nullum animal fraudulentius invidereinuideri VR1v.a.B. hominihomini om.Ev.a.B. tradunt, inde
stelionum nominenomine
ErS. nem- VR. nomen d(?)v. inin S. tradunt in ll. aiunt in v. maledictummale VR1d. translatotranslate rv.a.S.. observant cubile
eius aestatibus; est autem in loricislocis Ev.a.H. ostiorum fenestrarumque
aut camarischa-
maris V. cameris drv.a.S. sepulchrisve. ibi vere incipiente fissis
harundinibus textastestas VR1. opponunt ceu nassasceu nassas ego.
quassas ll. casas v. cfr. IX 132., quarum angustiisangustus V1. -tos V2.
etiam gaudet, eo facilius exuens circumdatum torporemcorpore E. ;
sed relictosed relicto VRdD. derel- Er. sed eo (om. S)
derel- v. non potest remeare.Pl. iun. 94, 21. 22. cfr. Diosc. II 27. eupor. I 18.
Seren. 1018.—Pl. iun. 94, 6–11. nihil ei remedio in comitialibus
morbis praefertur. prodest etet om.VR1d. cerebrum mustelae
inveteratum potumque et iocur eius, testiculitesticuli om.V. quoque
volvaquequo-
que uoluaque ego. quoque (quoi VR) quaraque VRd1. quo-
que d2. uolueque Er. -uaeque S. -uaque v. aut ventriculus inveteratus cum coriandro, ut
diximus, item cinis, silvestris vero tota in cibo sumpta. 29,60
eadem omnia praedicantur ex viverra. lacerta viridis cum
condimentis, quae fastidium abstergeantabstergant
R1dv.a.G., ablatis pedibus
acac VRdf. a r. et Ev. cfr. § 85. capite, coclearum cinis addito semine lini et urticae
cum melle inlituin-
litu ego. (inlinitur Pl. iun.). linctu VdTf. unctu REH. in-
unctos v. linitu J e coni. S (non apte coll. XX 118). sanant.Pl. iun. 93, 10. Diosc. II 60. eupor. I 19.—Seren. 1014. 1021. Pl. iun. 93, 11–15. Magis placet draconis cauda in
pelle dorcadis adalligata cerviniscer-
uinis Ev. acer- Vdr. a ceruicis R. nervis vel lapilli e ventre
hirundinum pullorum sinistro lacertolacerto om.E. adnexiadnixi R. ; dicunturdecurritur V. disc- d. enim
excluso pullopupillo R1. lapillumcapillum
VRd1. dare. quod si pullus is detur inin VRdTS. incipiente (-ti v) in Erv.
cibo, quemque V.
qua T. primumprius VR1. pepererit, cum quis primumpepererit–primum (dv. -us Er) om.VR1T. (peperit v.a.G). temptatus
temptus V. sit, liberatur eo malo; postea medetur hirundinum
sanguis cum ture vel cor recens devoratum. quin et equin et e Rdv. quin et V. qui de E.
nido earum lapillus inpositus recrearese creare V. dicitur confestim,
adalligatusadalligatus E. & all- V. & adall- r(?)v. in perpetuum tueriperpetuum
tuum tueri V..Pl. iun. 94, 11. 12. (cfr. Seren. 1012). 94, 12–14.— praedicatur et iocur milui
devoratum et senectus serpentium, iocur vulturis tritum
cum suo sanguine ter septenis diebus potum, cor pulli
vulturini adalligatum. sed etsed et VEv(S). sed r(?)Hack. ipsum vulturem in cibo dari
iubent et quidemqui-
dem (pro quidam) V. satiatum humano cadavere. quidam pectus
eius bibendumlibendum V. censentcessent R. in cerrinocerrino
v(S). ceri- ll.H. cedri- vet.Dal. calice, aut testes gallinacei
quinque ll v. ex aqua et lacte, antecedente v dierum abstinentia
viniuiginti unam ll.v. ; ob id inveterantin-
ueterant ego. -ate VRd. -atae E. -atos v.. fuere et qui muscas XXI rufas, et
quidem aa ErD. de J. om. rv. mortuomortuas S. em- v., in potupotū
VRd. darent, infirmioribus pauciores.
Pl. iun. 96, 17–19. 97, 12. 96, 19–21. 97, 13–15.— Morbo regiomorbos regios VR. resistunt sordes aurium aut
mammarum pecudispecudes V. denarii pondere cum murrae momento
quia-
tus V.duobus ll.v. et vini cyathis II canini capitis cinis in mulso,
multipeda in vini heminahemina uini VRS., vermesuermis R1. terreni in aceto mulso
cumcum mulso cum VR1d. murra, gallina, si sit luteis pedibus, prius aqua purificatis
,Pl. iun. 96, 21. 22. dein collutis vino, quod bibatur, cerebrum perdicis
auttribus ll.v. aquilae in vini cyathis III, cinis plumarum aut interaneorum
tria RdEv. trita V. palumbis in mulsomulsa
V. ad coclearia III, passerum
cinis sarmentissermentis V. arm- R. sar-
mentorum d1. crematorum coclearibus II in aqua mulsa.
avis icterusicteris Vf. ift- R1. vocaturuocatus VR1. a colore; quae si spectetur, sanarisanare VR1d.
id malum tradunt et avem mori. hanc puto Latine vocari
galgulumgagulgulum Vf. galgulaim E.cfr.
X 73. 96..
Seren. 91. 92. PL. iun. 92, 4. Phreneticisfreneticis V. prodesse videtur pulmo pecudum calidus
circa caput alligatuscapput alligitus V.. nam muris cerebrum dare potui
ex aqua aut cinerem mustelae veluerum (pro
uel) Ev.a.H. etiam inveteratas carnes
irenacei quis possit furenti, etiamsi certafit certa dJ. forte VR1f. sit medicina?
bubonis quidemquidem
VRdTfv(S). certe EG. oculorum cinerem inter ea, quibus prodigiose
vitam ludificantur, acceperim, praecipueque febrium
medicina placitis eorumforum. V. renuntiat. namque et in duodecimduodecim EG(D).
xii rv(S). om.r.
signa digessere eam sole transmeante iterumque luna, quod
totum abdicandumabdicatum VRdSJ. paucis e pluribuse pluribus VRdTf
(P)H. exemplaribus Ev. -plis D cum vet. Dal. edoceboedocebo
VRdfH. doc- Ev(D)., siquidem
crematis tritisque cum oleo perungui iubent aegros, cum
geminos transeattranseat dTS. -seūt VR. -sit
Erv(D). sol, cristis et auribus et unguibus gallinaceorum
;Pl. iun. 91, 12. 13. 14. si luna, radiisradiis drG. radis ED. diis r. rafis v. barbisquebar-
barisque VR1d. barbis v.a.G. eorum; si virginem
alteruteraliter uter V., hordei granis; si sagittarium, vespertilionis alis;
sisitiue V. leonem luna, tamaricis fronde, et adiciuntdi-
ciunt V. -cunt df. ditiunt R1. sativae; si
aquarium, e buxo carbonibus tritistriftis V.. ex istisexfiftis V. confessaconfefta Vd. aut
certe verisimilia ponemus, sicutisicuti VS. -ut et rv. lethargum olfactoriisolfactu-
riis r. -turis Rd. -taris V. excitari
etet om.d(?)Erv.a. D. inter ea fortassisfor-
tafis V.an fortissimis? cfr. XXVIII 159. mustelae testiculis inveteratisinueteratis v.
-atū ll. D. § 87 al.
aut iocinere usto. hisis V. quoque pulmonem pecudis calidum
circa caput adalligari putant utile.
PL. iun. 88, 20. In quartanis medicina clinice propemodumpropedum Vd. nihil
pollet. quam ob rem plura eorumearum VRd. remedia ponemus primumque
ea, quae adalligarialligari VRTfS. iubent: pulverem, in quoin quo Erv.
ubi VRdS. cfr. § 148. se
accipiter volutaverit, lino rutilo in linteolo, canis nigri
dentemuesperam VR1d. longissimum. pseudosphecempseudosphecem (-cen B) G. -specen (pseod- V) Vdv.
-spercen R. -spen Er. vocant vespam, quae
singularis volitatuolutat V. ; hanc sinistra manu adprehensam subnectunt
, alii vero quam quis eo anno viderit primamprima V. ;
viperae caput abscisumabscisum VRdv(H). -issum EC(D). cfr. nota
ad XXIX 99. in linteolo vel cor viventiuiuentis Erv.a.S. cfr. § 51. 100. XXVIII
114 (bis). 220. XXXVII 158. XI 72. exemptum;
Pl. iun. 88, 21–23. muris rostellum auriculasque summas russeoruseo R1. roseo
d(?)v.a.S. cfr. XXIX 64. pannopannū VR. ipsumque
uiduae E. uiridis v.a.H. dimittuntdemittunt V. ; lacertae vivae dextrum oculum effossum,
moxdist. ego. cummox cum ll. v. muscam D cum
U 670. capite suo deciso in pellicula caprina scarabaeum,
qui pilaspilas VRdTfH coll. XI 98. pilulas
Erv(D). volvit. propter hunc Aegypti magna pars scarabaeos
inter numinalumina VR. colit, curiosacoriosa V. Apionis interpretatione,
qua colligat Solis operum similitudinem huichuic dv. hunc r. animali esse,
ad excusandos gentis suae ritus. sed et aliosalios ll. -ium v. adalligantalligant Rd.
Magidist. ego. : cui sunt cornicula reflexa, sinistra manu collectum;
tertiumternum V., qui vocatur fullo, albis guttisguttis om.E., dissectum utrique
lacerto adalligant, cetera sinistro: cor anguium sinistrasinistra VRd.
manuquat-
tuor ll.v. exemptum viventibus, scorpionis caudae IIII articulos
cum aculeo panno nigro ita, ut nec scorpionem dimissum
nec eum, qui adalligaveritalligauerit Vdv.a.S., videatuiderat VR. aeger triduo, post tertium
circuituman
circuitum remedium id? id condat. urucamurucam VfS. urac- R. uric- a.
eruc- d(?)rv(D). deEnon constat. in linteolo ter lino circumdant
totidem nodis ad singulos dicente, quare faciat, qui
medebiturquattuor ll.v., limacemlimacem Ev. -cum d
-cum capita r. cfr. infra. in pelliculapelliculam E. vel IIII limacum capita
praecisa harundine, multipedammultipeda Vd. lanalana dEv. -ne R. -nae VS. cfr. § 143.
XXVIII 46. XI 84 XXVI 92. II 62; aliter XI 77. involutam, vermiculos
, ex quibus tabani fiunttabam fluunt E., antequam pennaspennae vet. Dal. sed cfr. VII 42. germinentger-
minant VR1.,
alios e spinosis frutectis lanuginosos. quidam ex illis quaternos
inclusos iuglandisiugulandis V. nucis putarnine adalligant.Pl. iun. 89, 5–7. cocleas,
dist. D. quaecocleasque R. cochleas-
que quae d(?)v.a.D. nudaenudi R. inveniunturinueniunt E., stelionemste-
lionem cum ego. -onem ll.v. (an stelionef fi? cfr. XXIX 73.
XI 90)., cum incluseruntincluserunt ego. -serant VRE. -sum d(?)v. -sos D. capsulis
, subiciunt capiticapite d. et sub decessu febris emittunt. devorari
demorari VR1. autem iubent cor mergi marini sine ferro exemptum,
inveteratumqueinueteratufoque
(-tofo- V1) VR1. -tum quoque U 671. conteri et in calida aquaaqua— bibi, hirundinum
cordacorda om.VRd. cum melle; alii fimum drachma una in lactis caprini
veltribus ll.v. ovilliet ouilli V(?)S. cfr. Pl. iun. vel passipassi C e Pl. iun.
passo Erv. asso r. cyathis III ante accessiones; sunt qui
totas censeant devorandas. aspidis cutem pondere sexta
parte denarii cum piperis pari modo Parthorum gentes
in remedium quartanae bibunt. Chrysippus philosophus
tradidit phryganionphryganion v. phrig- E.
phrygranion d. phrigr- V. phryganu R. adalligatumadalliganduim E. remedio esse quartanis.
quod esset animal, neque ille descripsit nec nos invenimus
qui novisset; demonstrandum tamen fuit aa om.d. tam gravi
auctoreauctori VR1. dictum, si cuius cura efficacior esset inquirendiinquirendi EJ. -dus d1r.
-dū d2 (v praem. ad). -rentis H cum Gron. inquerendus VR..
corniciscornices V. carnes esse etet Erv. om. r. nidumnidum VEv(D). nitrum
r(?)S. inlinere in longislongissimis Ev.a.H. morbis
utilissimum putant.Pl. iun. 90, 13. 14. 11–13. 91, 3–5. —Et in tertianis fiat potestaspotes Vd. experiendi
ex-
perienda VR1d., quoniam miseriasmiserias VRdTfH. -ria v(G). eius B. copiacopia VRfB(H). copi dT.om.Ev(G). spei delectatdelectat dTG. de-
iecta rv. de tecto B., anne aranei
, quem lyconliuom R. licul r. lycum v.a.C. vocant, teladela E. cum ipso inin om.Ev.a. H. spleniolospleniolo J. splene (-no dT. spiene E) toto ll.T. splenio H cum P. specu toto v (coll. XXIX 131). resinae
ceraeque inposita utrisqueutriusque E. temporibus et fronti prosit, aut
ipse calamo adalligatus, qualiter et aliis febribus prodesse
traditur, item lacerta viridis adalligataalligata VR1. vivauiua om.dT. in eo vase,
quod capiat, quo genere et recidivas frequenterfre-
quenter Rv. -tes r. abigi
adfirmant.
Pl. iun. 95, 2–3. Hydropicis oesypumoesypum v. -sopum Er. hysopum r. ex vino addita murra modice
potui datur, nucis abellanae magnitudine. aliqui addunt
et anserinumanserum VfS. adipem ex vino myrteo. sordes ab uberibus
ovium eundem effectum habent, item carnes inveterataeinuenerate V.
irenacei sumptae. vomitus quoque canum inlitusinlitos Gron.
e Pl. iun. ventri
aquam trahere promittitur.
Pl. iun. 98, 10. 11.—Seren. 759. Pl. iun. 97, 22. 98, 11–17. 97, 23. Igni sacro medetur oesypumoesypum v. -sopum Er. pro hysopum r.
(hysopum Pl. iun.). cumcum om.VR1d. pompholygepompholygi V. ponpo- d.
et rosaceo, ricini sanguissangues Vd., vermes terreni ex aceto inliti,
gryllusgrillus V(?)ED. contritus in manibus, quoquod E. genere praestat, utan ne
(pro ut)? cfr. § 125. 134. qui
idqui id drv. quid r. fecerit, antequam incipiat vitium, toto eiei ego. eo Ev(D). om. rS. cfr. § 33. anno nonnon D. ei non J.
om. ll.v.
accidataccidat ll.J. -ipiat D. careat v. —oportet autem eumeum om.Vd. ferro cum terra cavernae
suae tolli—, anseris adeps, viperae caput aridum adservatum
et combustum, dein ex aceto inpositum, senectus
serpentium ex aqua inlita a balneo cum bitumine
et sebo agninofelle siue fimo agnino (ortum e feuo) Pl. iun..
Diosc. II 98. Seren. 724 sqq. Pl. iun. 82, 20. 21. 63, 3. 4.
83, 2. 3. 34, 19. 20. Carbunculus fimofimi
V. columbino aboleturaboletur d(?)G. adol- r. del- v. per se inlito
inlico V. il-
lico dH. vel cum lini semine ex acetoet aceto E. mulso, item apibus,
quae in melle sintsunt Erv.a.S. cfr. XXIX 128. mortuaeinmortuae v.a.H(S)., inpositis polentaque inpositainposita ll.v. del. D.
insuper. siinsuper si ego. inspersa VRdH.
-sa si Ev(D). cfr. de mendo § 53, de dictione XXVIII 214.
XXXVI 153. XXXI 103. in verendis sitsit Ev(D). om. r H., ceterisque ibi ulceribus occurrit
ex melle oesypumoesopum
Er. esip- R. cum plumbi squamisan squama? cfr. XXV 55., item fimum pecudum
incipientibus carbunculis. tubera et quaecumque molliri
emolliri
VdTS. opus sitsit E(hic deficiens)rv(D). est rTfH. cfr. Frobeen.
p. 33. efficacissime anserinoanserinae V. adipe curantur; idem
praestat et gruum adeps.
Pl. iun. 82, 4–10. (cfr. Marc. 34, 81). Seren. 714–716. (cfr. Plin. XXX 72. Marc. 33, 55). Furunculis mederi dicitur araneusiraneus V., priusquam
nomineturnominetur ll.v.
stamen netur D. sed cfr. XXXI 97. XXVIII 29. Frobeen.
p. 3., inpositusinpositus darv. et pos- r. et tertio die solutus, mus araneus
pendens enecatus sic, ut terram nene VRdTH(J). et a.
nec v(S). postea attingat, ter
circumlatuscircumdatus arv.a.J. sed cfr. § 144. XXII 60.
XXIX 83. 100. XXXIV 151. furunculo, totiens expuentibus medente et cui
iscui is H. cuius ll.
cinis X. cui av. eo cui C. medebitur, ex gallinaceo fimo, quod est rufum, maxime
recens inlitum ex aceto, ventriculus ciconiae ex vino decoctus
, muscae inpari numero infricatae digito medicodigito minimo Pl. iun. sed
cfr. Marc. 10, 55. 56. 57. an potius medio (ut XXVIII 42)?,
sordes ex pecudum auriculis,. sebum ovium vetus cum
cinere capilli mulierummulieris dx., sebum arietis cum cinere pumicis
farina pumicis Pl. iun. sed cfr.
§ 72 et Marc. et salis pari pondere.
Pl. iun. 83, 13. 12. 14. 15. Diosc. eupor. I 178. Ambustisambustis av. -sta dxr. Lambusta r.
an contra omissum sit post pondere? cfr. IX 99 al. canini capitis cinis medetur, item glirium
cumcum
(post glirium) om.VR1x. oleo, fimum ovium cum cera, muriummurtum Va. must- R1. cinis,
coclearum quoque sic, ut ne cicatrix quidemqui-
dam V. appareat,
adips viperinusuerrinus Pl. iun. cfr. XXVIII 137 = Diosc. II 94)., fimifimo V. columbini cinis ex oleo inlitus;
Diosc. II 98. Pl. iun. 72, 13–15. Marc. 35, 2. 29.
Seren. 968. Pl. iun. 71, 19. 20. 72, 1. 2. Marc. 35, 1. Seren.
971. 978. Pl. iun. 72, 2. 3. 35, 12–14. nervorum nodisnodis Tv. -dus r. -dos xa. modis VR. -dus d. capitis viperini cinis in oleo cyprinocyprino R(?)av(D). -io dfxS. -reo VT.cfr. XXIX 106 et
Marc.,
terrenilac. ego indicavi (ante dolores J).
exciderunt sanat (sedat) et animalis nomen. vermes cum melle inliti. doloresdolores ll.xaJ. -ribus H cum Gron. -res tollit v. eorumeorum ll.xaG. item v..... adipsadips ll.S. ad-
eps x.om.av(D).,
lac. ego
indicavi. exciderunt felle inlitus; cfr. Pl. iun. et Marc. amphisbaenaapisbena VR. ambis- x. mortua adalligata, adips vulturinus cum ....
venteruenter ego. -tre ll.xav. iecur Pl. iun. arefactus tritusqueeontritusque Rd(?)
v.a.D. cum adipe suillo inveteratoinueteratos VR., cinis
e capite bubonis in mulso potus cum liliiilli VR1. milii de corr. radice, si Magis
credimus. in contractione nervorum caro palumbina in
cibis prodest et inveterata, irenaceiirenaceis V. spasticis, item mustelae
dist. ego. cinismulte lecinis R., serpentium senectus in pelle taurina adalligata.
spasmos fieri prohibetprohibet et ego. -bent VRdx. -bet arv.et opisthotonosopisthotonos
drG. -tomos x. -tonicis aPl. iun.v (J). -stotonis VR. milui iocur aridumari-
dum ll.xv. cfr. Pl. iun. dandum a.
III(bis) tribus ll v. obolis in aquae mulsae cyathis III potum.
Reduvias et quae in digitis nascuntur pterygiapterigia x. iter- V.
tollunt canini capitis cinis aut vulvauulua v. -luia VR. uluia dx.
uliua a. decocta in oleo,
superinlito butyro ovillo cum melle, item folliculusfolliculos V. cuiuslibet
animalium fellismellis dx. ; unguium scabritiamscabritium a.
-iciam xv.a. Bas. exca- (-itiam R) VR. cantharidescantharidę Vdf.
-taride x.
cum pice tertio die solutae aut locustae frictaefrictae av(S). Frutę r.om. rTH. cum
sebo hircino, pecudum sebum. aliqui miscent viscum
etet—et
uiscum arG. om. rx. (et uiscum om. v.a.G). porcillacam, alii aeris florem et viscum ita, ut tertio
die solvant.
Marc. 10, 24. Pl. iun. 23, 13–16. Marc. 10, 29. 30. 4.
Diosc. II 11. eupor. I 210. Scribon. 46. Seren. 632. 633. Pl. iun.
23, 17. Marc. 10, 24. 25. 26.—Diosc. eupor. I 208. Seren. 804.
Pl. iun. 73, 1–3.
Sanguinem sistit in naribus sebum ex omento
pecudum inditumillitum dTxMarc.v.a.G., item coagulum ex aqua, maxime agninum
, subductum vel infusumsubactum et infusum Pl. iun. et Marc. (cfr. XXII 56. XVIII 102. XXVIII 67)., etiam si alia non prosint,
adips anserinus cum butyro pari pondere pastillispastillus V. ingestus,
coclearum terrenaterrena arG. -narum rTfxv. cfr. § 116., sed et ipsae extractae testis; e naribus 110
fluentem cocleae contritae fronti inlitae, aranei telatela dTxaMarc. H. -lae Vv(S). -le R.cfr. § 104. (78). ; gallinacei
dist. Ven. (U 674). cerebellum vel sanguissanguis ll.aVen. (H). -uinis xv. profluvia ex cerebro, item
columbinus ob idob id VRdxMarc.v. oui r. oui de a. servatus concretusque. si vero ex vulnere
inmodice fluat, fimi caballini cum putaminibus ovorumeuorum R.
cremati ciniscrematio cinis a. -tionis Vx. inpositus mire sistit.
Pl. iun. 77, 24–78, 3. 4. Marc. 4, 56. 57. Ulceribusuulneribus av.a.S. medetur oesypumesi-
pum x. ysopum a. cum hordei cinere
et aerugine aequis partibus, ad carcinomata quoque ac
serpentia valet. erodit eterodit et arv.-det VRd1. -dit d2x. ulcerum margines, carnesque
exscrescentes ad aequalitatem redigit; expletexpletque x. quoque et
adet ad dxav. ad V. a R. cicatricem perducit. magna vis et in cinere pecudum
fimi ad carcinomata, addito nitro, aut inin
om.dxv.a. H. cinere ex ossibus
feminum agninorum, praecipue in iisiis v. his ll. ulceribus, quae cicatricem
non trahanttrahant xaG. -hunt
ll.fv (H).. magna et pulmonibus, praecipuequoque (pro praecipue) aG. arietum:
carnes excrescentesexcrescentibus VR1. in ulceribus ad aequalitatem efficacissime
reducunt;Pl. iun. 75, 8–10.—Seren. 691. fimo quoque ipso ovium sub testotesta xPl. iun. v.a. G(Dal.). cfr. XXVIII 234. calefacto
et subactosub-
iecto R1dTx. subte- Vf. tumor vulnerum sedatur, fistulae purgantur sananturque
, item epinyctides. summa verouero uis in v.a.D. inin om.dx. canini capitis
cinere: excrescentia omnia spodii vice eroditspodi uis erodit V. acac dxarv. e V. et fS. om.R. persanat.
et murino fimo eroduntur, item mustelae fimi cinerefimo cinere V..
duritiasduricias xrv.a. C. -cia R. -itia V. in altoalto
dav. adultero r. ulcerum et carcinomata persequitur multipeda
trita admixtaad maxima a. resina terebinthina et sinopide. eadem
utilissima sunt in iisiis v. his ll.v. ulceribus, quae vermibus periclitentur
periclitantur dxv.a.S..Pl. iun. 75, 4–8. Marc. 4, 38. Pl. iun. 73, 14–16. Diosc. II 72. Seren. 968. quinqui V. q, R. et vermium ipsorum genera mirandosmirando V. usus
habent. cosses, qui in ligno nascuntur, sanant ulceraulcera uniuersa x.cfr. Marc.
omniacarcinomata Marc., nomas vero combusti cum pari pondere anesianesi arH. -exi rx. -eti Pl. iun. et Marc. anisi v. exex VRaS.
et dx. et dxv.
oleo inliti. vulnera recentia conglutinant terreni adeo, ut
nervos quoque abscisosabscissos V(?)v.a.G. cfr. XXIX 99. inlitis solidari intra septimum
diem persuasiopersuasio VRdTfxH. -sum aG(D). cfr. XXVIII 28.
(Democritus persuaserit v.a.G). sit; itaque in melle servandos censent.
cinis eorum margines ulcerum duriores absumitadfumit V. aff- a. cum pice
lliquidaliquidam (om. uel—quidam) a. vel symphyto etsymphyto et J coll. XXVI
148. sympulo et dT. simpolo (-pulo x) et VRx. del.r. sim-
blio B coll. Diosc. II 101, ubi nunc legiturʽὑβλαίῳ (sic vet. Dal.).
symbolo et v. melle.Pl. iun. 73, 16–18. 18–20. 75, 10–12. 73, 20. 21. Diosc. II 11. quidam arefactis in sole
ad vulnera ex aceto utuntur necnec dxav. ne r. solvunt nisi biduoibiduo V. quiduo r. intermisso
. eadem ratione et coclearum terrenaterrenarum VR1v.a.G. prosuntsunt VR1. est v.a.G., totaeque
exemptaeemptae R1. -te V. recentia vulnera tusaetusā VR1. inpositae conglutinant
etuncos ego posui. cfr. Pl. iun. 73, 20. vv. pertinere videntur ad § 115 ante uulnera recentia, nisi vero pro glossemate habenda sunt. nomas sistunt.—(Herpesperpes x. quoque animalan animal quoque? aa om.R1. Graecis
vocaturuocantur VRI1, quo praecipue sanantursanatur VR1. quaecumquequec???que x. cumque VR1. serpuntan serpant? cfr.
Frobeen.p. 39. 40. ).—
cocleaecocleae TaG. -leae quoque rxv(D). prosunt etet VRdTfxS.
eis arG(D). del. v. cum testis suis tusae; cum murra quidem
et ture etiam praecisospraeciosos V. nervos sanare dicuntur. draconum
quoque adeps siccatus in sole magnopere prodest,
itemdist. H. gallinacei cerebrum recentibus plagis. sale viperino
in cibo sumpto tradunt et ulcera tractabiliora fieri ac celerius
sanari. Antonius quidem medicus, cum incidissetincidissent VR. -sset in vet. Dal.
insanabilia ulceraulcera uiperas v.
uipera ulceras ar. ulcera uiperis rx., viperas edendasedendas drv. edan- a.
emendas VR. -dandas x. dabat miraque celeritate
celerit V. persanabatpersanat VR1.. trixallidumtrisallidum x. tryxali- (trox- H) v.a.J. cfr. § 49. cinis margines ulcerum duros
aufertaufert dxv.
-rri Ra. aut ferri V. cumcum (ante arrhenico) VRTxv(S). cinis
cum d(?)arG(D). melle, item fimi columbini cum arrhenicoarbennico R. ar.... r (reliquis margine
abscisis). arfenico Tv.a.S. henico dx. et
melledist.ego., eademqueeadem-
que ego. -dem quae ll.xa. ea quae v. erodentiaerodentia ego. -enda
ll.xav. cfr. XXVII 29. (XXXI 98). sunt.Pl. iun. 75, 12–14. Seren. 132. Pl. iun. 34, 11. Marc. 19, 18 (ubi glossema id est elephantis delendum est). bubonis cerebrumcerebro Vxv.a.G. cum
adipe anserino mire vulneraan ulcera? dicitur glutinare; quae verouero arG. om. rxv.
vocantur cacoēthe, cinis feminurmfeminini V. arietis cum lacte muliebri
mulieris a., diligenter prius elutis linteolis, ulula avis cocta in
oleo, cui liquato miscetur butyrum ovillum et melmel arv. mel (melle R) et rTx.. ulcerum
ulcerarum V. labra duriora apes in melle mortuaeemortuae v.a.G. emolliuntmolliunt R., et
elephantiasinelephantiasim (elefa- x) dxSJ. sanguissansuguis V. et cinis mustelae. verberum vulnera
atque vibices pellibus ovium recentibus inpositis
obliterantur.
Pl. iun. 72, 20–22. 99, 18. 19. Marc. 34, 66.—Seren. 950–954. Pl. iun. 99, 11–16. Articulorum fracturis cinis feminum pecudis peculiariter
medetur cum cera—efficacius idem medicamentum
fit maxillis simul ustis cornuque cervino et cera
mollita rosaceo—; ossibus fractis caninum cerebrum linteolo
inlito, superpositissuperinpositis f(?)S. lanis, quae subinde oleooleo ego coll. Pl. iun. et Sereno.
om. ll. v. subfundantur
; fere XIIII diebus solidat, nec tardius cinis
silvestris murisa v. muris denuo incipitE. cum melle aut vermium terrenorum, qui
et ossa extrahit.
Pl. iun. 86, 18. 19. 20–22. Cicatrices ad coloremcolorum V. reducit pecudum pulmo,
praecipue ex ariete, sebum ex nitrocum nitro Pl. iun., lacertae viridis cinis,
vernatio anguium ex vino decocta, fimum columbinum cum
melle, iteman idem? vitiliginesuetligines V. albas ex vino, vitiliginemAd
uitiliginem v.a.J. dist. J. et cantharides
duabus (duob- VE) ll.v. cum rutae foliorum II partibus. in sole, donec
formicet cutis, tolerandae sunt, postea fovere oleoque perunguere
necessarium iterumque inlinereillinere dv(Brot.). -nire (inl- EJ) rG(J)., idque pluribus
diebus facere, caventes exulcerationem altamalteram T.
multam Erv.a.H..Pl. iun. 100, 4. 9. 10. Seren. 85. ad easdem
vitiligines et muscasmuscam VRTS. inlini iubent cum radice Eupatoriaeeupatoriae S coll.
XXV 65. lupatoria ll.T. lappa- v. lapathoria f. -orum B.,
gallinarum fimifimi ll.T(P)S. -mum v. candidum servatum in oleo vetere cornea
pyxide, vespertilionis sanguinem, fel irenacei ex aqua.
scabiem vero bubonis cerebrum cum aphronitroaphonitro VR., sed ante
omnia sanguis caninus sedatse-
dat VRd. -ant Erv., pruritum cocleae minutae,
lataelatae om.VR1. contritaeinlitae contritae R1. inlitae.
Pl. iun. 87, 15. Marc. 34, 35. Pl. iun. 87, 17. 16. Diosc. II 69. II 11. Pl. iun. 87, 17. 18. Harundines et tela quaeque alia extrahenda suntan sint? 20
corpori evocat museuocamus Vd. dissectus inpositus, praecipue vero lacerta
dissecta etan et delendum? vel caput tantumtantum eius ES. et antum (-te R1) eius VR. eius tantum
d(?)v. eius contusumcontusa R1. cum tusa V. (an capite tantum contusa
[vel -so] ... inposita?). cum sale
inpositum, cocleae ex iisiis v. his ll. C., quae gregatim folia sectantur,
contusae inpositae cuminpositae cum ego. -taeque ll. -taeque cum v. (cfr.
§ 126). testis et eaeeae dv. hec V. haec r., quae manduntur,
exemptaedist. v.a.D. cfr. Pl. iun. testis, sed cum leporis coagulo efficacissime.
ossa anguiumanguidum E. eundemeundem d2v. om.d1. ead- (adem R1) rD. cum coagulo cuiuscumque quadripedis
intra tertium diem adprobant effectum. laudantur
et cantharides tritaetritus V. cum farina hordei.
Diosc. II 57. eupor. II 92. In muliebribus malis membranae ee VdS. ex R.om.Er. a v. partuparte V1
(Dal.).
oviumobuium V. proficiunt, sicut in capris rettulimus. fimum 28, 256
quoque pecudum eosdem usus habet. locustarum suffitu
stranguriae maxume mulierum iuvantur. gallinaceorum
testes si subindesi subinde J. subinde ll.S.
-de si v. a conceptu edat mulier, mares in utero
fieri dicuntur. partus conceptosconceptus VE. hystricum cinis potus
continet, maturat caninum lactelac d(?)v.a.S. potum, evocat membrana
e secundismembrane secundis V. canum, si terram non attigeritattingerit VR., lumbislumbos v.a.D. parturientium
dist. D.tactistactis D. lactis VdE. potus lactis R(?)v..init.: Seren.
350. fimum murinum aquaaqua dErv. quoque rf.om.T. pluviapluuiu E. dilutum
mammasmamme V. mulierum a partu tumentestumentis R. com- V. reficit. cinis irenaceorum
cum oleo perunctarum custodit partus contra
abortuslac. ego indicavi. cum VRE. ad-
ipem dT. (cfr. § 130. 131. Diosc. II 86. 94). fimum v. del. D.. facilius enituntur quae . . um anserinum cum
aquaecum aquae Erv. cumq; VR. cum d.duobus
ll. v. II cyathiscyatis d. quiatis VR. sorbuere aut ex utriculoutriculo Rdv. cfr. XI 209.
uiri- V. uentri- ED. mustelino per
genitalegenitalem VE. effluenteseffluentem RE. aquas.Seren. 352. —Vermes terreni inliti, nein (pro ne) Ev.a.H. cervicis
ceruicis dTH. -ces rv. scapularumque nerviet scapulas ne nerui v.a.H. doleant, praestant. gravesgraues dTH. -uis VRS.
-uidis Erv. secundas
pelluntappellunt R. in passo poti. iidem per se inpositi mammarum
suppurationes concocunt et aperiunt extrahuntque
et ad cicatricem perducunt. laclat V. lacte J. devocantdeuocant Erv. euo- VdTJ. uo- R.
(κατασπᾶνfamiliare Dioscoridi). potipotu V. cum mulso.
inveniuntur et in graminein gramine
Erv(S). om. rTfH. vermiculimerculi Vf. -rtuli R., qui adalligati collo
continent partum; detrahunturdetrahuntur
autem (iidem T) TErv. -huntunaifte (-tae d) r. autem sub partu, alias
eniti non patiuntur; cavendum etet VRdJ.
ei E. etiam v. ne in terra ponantur.
conceptus quoque causa dantur in potu quini autquinta ut V. septeni.
init.: Seren. 617. —Cocleae in cibo sumptae adcelerant partum, item conceptum
inpositae cum croco. eaedemeaedem dv. ead- ll. ex amylo et tragacantha
inlitae profluviaprofluuię R. -ie V. sistunt. prosunt et purgationibus
sumptae in cibo et vulvam aversamauerso Vd. corrigunt cum medulla
cervina ita, utit ut V. uninini dEv.a.C. cocleae denarii pondus addatur
et cypricypri dErVen.(S). -peri v. ofpri r.. inflationes quoque vulvarum discutiunt exemptaeet
exemptis Vf.
testistotis f. tritaetritaeque Rd(?)v.a.J. cum rosaceo. adad Erv.
ut r. haechaec dEG. hec r. hae V. he R. hoc v. Astypalaeicae maxime
eliguntur.extr.: cfr. Plin. XXX 121, alio modo Africanae binae tritae cum fenifeno (-ni V) graeco VdTv.a.G.
Graecitribus ll.v. quod III digitis capiaturcaptatur
Vf., additoadditis Ev.a. H (mellis). melle coclearibus
IIIIquattuor ll.v., inlinuntur alvo prius irinoinrino V. sucosuper (pro suco) VR1. perunctae. sunt et
minutaesunt et minutae—p. 467, 2
polenta ad finem § 121 (post inlitae) transponi voluit U 677.minutae (-te r) Erv(D). minimae rTJ. loricaequeloricaeque (quae V.
-ceq. Rd) VRdT. lubri- J. longaeque Ev(D). cfr. VIII 88. candidaecandidae om.VR1T. cocleae passim oberrantesoberrantes Erv. cfr. XXIX 60. obferua-
rT. obuerfa- P. ;
haeeae d(?)v.a.S. arefactaefactae E. sole in tegulis tusaeque in farinamfarinam J
cum vet. Dal. -nae V. -na rv. cfr. XX 11. XXXIII 119.
XXXII 71. XXXIV 170. XXXVI 183. XXIII 162. XVIII 74. miscentur
lomento aequis partibus candoremque et levoremliuorem E. corporicorporii V.
adferunt. scabendi desideria tollunt minutae et lataelotae E. cum
polenta.—Viperamuipera V. mulier praegnans si transcendent,
abortum faciet, item amphisbaenam, mortuam dumtaxat,
nam vivam habentes in pyxide inpune transeunt; etiam
sisi dv. om. r.dist. ego. mortua sit atque adservata, partus facilesfacile Vf. praestat. inin ego. uel ll.v.
mortua mirum, si sinesi sine R(?)Brot.(D). sine
VdE. si non v(S). adservataadseruatam v.a. Brot.(S). transcendent gravida,
innoxiumni R. fieri, si protinus transcendat adservatam.—Anguis
an angues (aut adiuuantur, ut § 123)? inveteratiinueterate
VR1. suffitusuffitus dv.a.S. menstrua adiuvant. anguium
senectus adalligata lumbis faciliores partus facit, protinus
a puerperio removenda. dant et in vino bibendam cum
tureture Erv. iure rT. ; aliter sumptasumpserit
VR1. abortum facit. baculum, quo angui
rana excussa sit, parturientes adiuvat; trixallidumtryxallidum (thry- VR) VRd. -alidum (trox- H)
v.a.J. cfr. § 49. cinis
inlitusdist. ego. cum melle purgationes, item araneus: qui filum
deducit ex alto, capicapite VR1d.an capi
ita? debet manu cava tritusquetribusque VR1. admoveri,
quodan quod qui?, si redeuntem prenderitprenderet VR1d., inhibebit idem purgationes.
cfr. Plin. XXXVI 151.—cfr. Plin. X 32.—Hippocr.
morb. mul. I 125 p. 516.—cfr. Diosc. II 86. 94. —Lapis aëtites in aquilae repertus nido custodit partus
contra omnesomnis ll.(?)S. abortuumabortum V. -tium E. insidias. penna vulturina subiecta
pedibus adiuvat parturientesparturienti-
bus VR1.. ovum corvi cavendum
gravidis constat, quoniam transgressistransgressus Ev.a. H. abortumauortum V. abortus
v.a.H. per osper os VdTH. peros R. asperos Ev.
faciat. fimum accipitris in mulso potum videtur fecundasfecun-
das d.
facere. vulvarum duritias, collectiones adeps anserinusanseris R(?)ED.
aut cygnicygni (cigni r) emollit
drv. cfr. § 30. 69. 70. ciente mo- VR. ciconiae mo- ED.
sed cfr. indices ciconia I [=§ 108] et priore libro II [== XXIX
105. 128]. emollit.cfr. Seren. 356. 357. (Diosc. eupor. I 139). mammas aa Erv. om. r. partu custodit adeps
anseris cum rosaceo et araneoarraneo V. irino coni. H.. Phryges et Lycaones
mammismammes V. -mas R. puerperio vexatis invenerunt otidumtotidum R. odipem utilem
esse. iisiis v. his ll. C., quaequi R. vulva strangulentur, et blattasblatias V. -tes r.
ablacies R. inlinunt
. ovorumorum R. perdicis putaminumpotaminum V. cinis cadmiae mixtus
et cerae stantes mammas servatseruat v.
-ant ll.. putant et ter circumductas
circumducis V.lac. indicavit S. otidis D cum U 678. an anseris?
cfr. Serenus. ovo perdicis autaut VRdTS(D). om.Erv(J)..... non inclinari et, si sorbeantur
, eademeindem V. fecunditatem facere, lactis quoque copiam, cum
anserino adipe perunctis mammis doloresdores V. minuere, molas
uteriuteris V. rumperetumper E., scabiem vulvarum sedaresedari VR., si cum cimicecimice Erv. cinere rTf.
trito inlinantur.
init.: Seren. 663. Pl. iun. 105, 18. Vespertilionum sanguis psilotri vim habet, sed
alisalis
VRdTfD. aliis Er. malis v. puerorum inlitus non satis proficitproficiunt E., nisi aerugo vel
cicutae semen postea inducatur; sic enim aut in totum
tolluntur pili aut nonaut non
dEv. non r. excedunt lanuginemexcidunt lanugine E.. idem et cerebro
eorumeodem VR1. profici putant; estest
Erv. si r. autem duplex, rubens
utique etutique et d(?)v. itaque et r. an atque (vel
aliquando et [scriptum aliquō et], ut XXVI 72. XXXVII 114.
119)? candidum. aliqui sanguinem et iocur eiusdemeiusdem ll.v. an ex iisdem?
admiscenttribus ll. v..Pl. iun. 105, 18–21. 15. 16. quidam in III heminis olei discocuntdiscocturi
E. viperam
exemptis ossibusdist. ego e Pl. iun. (ossibus et v.a.G)., psilotri vice utuntur, evolsis prius pilis,
quos renasci noluntuolunt d.cfr. XXVIII 249.. fel irenacei psilotrum est, utique
mixtummixture dTrS. -tum est VR. -to Ev(D). vespertilionis cerebro et lacte caprino, item per
sedist. H. ciniscinis ll. v. an canis (sc. fel)?. lacte canis primiparaepriniparae
prius ego. -parae (-re V) VRS. -partus d(?)ErPl.iun.v(D)., prius evolsis pilispilis ED. pilis quos renasci nolunt rv. cfr. v. 18 sq. vel
nondum natis, perunctae partesperunctis partibus v.a.S. aliosalios fman. Dal.S. alii RdEv.
ali T. ale V. non sufficiuntsurgunt v.a.S..Seren. 665. 54. 48. Pl. iun. 16, 20–22. Marc. 7, 8. idemitem VR1d.
evenire traditur sanguine ricini evulsi canicanis V2.
cinis V1. om.R1., item hirundinino
dist.D.hirundino V. sanguine vel felle, ovis formicarum.
supercilia
denigrari muscis tritis tradunt; si vero oculi nigri
nascentium placeant, soricem praegnantipraegnati VJ. edendum; capilli
ne canescant, vermium terrenorum cinere praestaripraestare V.
admixto oleo.
Celsus V 27, 12. Pl. iun. 28, 22. 23. Infantibus, qui lacte concreto vexantur, praesidio
estsi hoc uitium ED. si uitium
v.a.H. agninum coagulum ex aqua potum, aut si coagulatocoagulato Ev(D). -tio rTfH.
lactelactis R(?)H. accident, discutitur coagulo ex aceto dato. ad dentitiones
dentitiones TrH. -onem Ev(D).dentiones r. cfr. § 137. cerebrum pecoris utilissimum est. ossibus in canino
fimo inventis adustio infantium, quae vocatur siriasis, adalligatis
emendatur, ramexramex Brot. -mes VdErJ. rumes R. ramices v. cfr.
nota ad XXVI 78. infantium lacertae viridis admotae
admoti VR. dormientibus morsu. posteaposte V. harundiniharun-
dinē R. inligant etinligant et ego. -ate (-ti d) ll. -ata D. alligata G. adalligatae v.
suspenduntsuspendunt ego. -duntur ll.v. -ditur G. in fumo traduntque pariter cum expiranteexpirante om.V. eaea om.R1dS.
sanari infantem.cfr. Plin. XXX 73. (24). Marc. 33, 60. coclearum saliva inlitainlitu V. infantium oculis
palpebras corrigit gignitquecignit-
que V. cingit- f.. ramicosisramicosis rv. -itosis r J. coclearum cinis
cum ture exex Ev(D).
et ex rTS. ovioui Erv(D). ouis VR. uuis dTH. cfr. § 73 et Marc. alboalbo RdTH. -bi v. aluo V. alui E. | fpecillo ego. fuco ll.v. cfr. XXIX 115. (an vero ortum est e glossemate
luteo?). specillo inlitus per dies XXX medetur
. inveniuntur inin om.VR1d. corniculis coclearum harenaceaeharenaceae—p. 470, 1 coclearum
om.E.
duritiae; haeeae Rd(?)v.a.S. dentitionem facilemfacilem dv. -le VR. praestant adalligatae.
coclearum inanium cinis cerae mixtus procidentium interaneorum
partes extremas prohibet; oportet autem cinericinere d.
misceri saniem punctis emissam anteemissam ante ego. cfr. § 31. 69. -ssam e
Rv. -sseam V. -ssam d. -ssum ED (iungens cum cerebrum).. cerebrumcerebrum VdD. -bro R(?)Ev. viperaeuiperae dD. -re V. -paere E.
uiperae. cerebrum uiperae R(?)v.
inligatuminligatum Erv. illo
cum r. an inuolutum? cfr. § 101. pelliculapellicula d. -lae REv.
-laece V.cfr. (§ 140. 141. 142) XXVIII 99. 114 al. dentitionesdentiones V. adiuvatadiuuant E..idem valentualet VT. et
grandissimigrandissimi Erv.
grano rT. dentes serpentium. fimum corvi lana adalligatum
infantium tussitusi V. medetur.—Vix est serio conplecti
quaedam, non omittenda tamen, quia sunt prodita. ramiciramici r v. -iti r J.
infantium lacerta mederi iubent. marem hanc prendipraendi V. prehendi dv.a.S. ; intellegi
id intellegi Erv.a.S(D). eoeo (et Erv) quod sub Erv(D). om.V. si rTfS., quod sub cauda unam cavernam habeathabeat v. -ant ll.. id
agendum, utut VRdv. aut E. per aureum velaureum uel ego. aurum (aturum
VR1) et ll. v argenteumargenteum ego. -tum et (S. aut v) ll.v. claustrumclau-
strum ego. clostr- Er. closir- (dos- Vd) rTf. ostr- v (vox non Pliniana). mordeat
vitium; tumtum om.E. in calice novonouo om.VR1. inligataminligatam ego
coll. U 680. -tur ll.v. -tum D. in fumo ponipomi R. ponitur v.a.D.. urinaurinam VE.
infantiumdatur V. cohibetur muribus elixis in cibo datis. scarabaeorum
cornua grandia denticulata adalligata iisiis v(S). its V. is ED.
his r C. amuleti
naturam obtinentobtinet VdE..med.: Marc. 9, 96. (cfr. Plin. XX 123. Diosc. II 94). bovaebouis v.a. H. cfr. § 69. capiti lapillum inesse tradunt,
quem ab eaeo R(?)v.a.S. expuiexspuit d., si necem timeat; inopinantisinopinantē VR1. -atis v.a. H.an inopinanti? cfr. nota ad § 98. | praecioso R1. praeciso
capite exemptum adalligatumque miremirum E. prodesseprodest si V. -dest d. dentitioni.
item cerebrum eiusdem ad eundem usum adalligari iubent
et limacis lapillum sive ossiculum; invenitur inin om.VR1. dorso.
magnifice iuvat et ovis cerebrum gingivis inlitum, sicutsicum d1. siccum Vd2.
auresan infusus? adeps anserinus cum ocimiocimo E. suco inpositus. sunt
vermiculi in spinosis herbisherbis om.Vf. asperi, lanuginosilanuginosi
si V. ; hoshos Vdrv. os E.om.R. adalligatos
protinus mederi tradunt infantibus, si quid ex
cibo haereathereat V1. ereat V2..
init.: Seren. 990 sqq. Somnossomnus Vd. adlicitallicit rv. -cito E. addicit R. adi- r. oesypum cum murraemyrre r. murtae V. mirte R. momento
induobus ll.v. vini cyathis II dilutum vel cum adipe anserino et vino
myrtite, avis cuculus leporina pelle adalligatusadalligatus—8 pelle
Erv. om. r., ardiolaeardioles E.
rostrum in pelle asininaasinina v. -ninae ll. frontifronti
dv. -tis r. adalligatum. putant et per
se rostrum effectus eiusdemeius V. esse vinouiuo E. collutum. e diverso
somnum arcetsomno arcent VR1d. vespertilionisuespertilionum VR1. caput aridum adalligatum.
extr.: Marc. 33, 6. Inin rv. cfr. XXXII 93. putant R.om. rTa. (deEnon constat). urina virili enecataenecata dTES. -ca V. necata
Rv. lacerta venerem eius, qui
feceritfecerit VdTfErv(H). ferit R. biberit G., inhibetinhibet
TfH. -ent VRd. cohibet Ev(D). ; nam inter amatoriaamatoriam VR. esse Magi dicunt.
inhibentinhibet v.a.D. et cocleae, fimumcocleae fimum ED. fimum cocleae (-ae et v) rv. columbinum cum oleo et vino
potum. pulmonis vulturiniuulturini in VR1fS. dextraedextrae RdEv. -re V. -ra fS. partespartes dv. -tis VRED. -te fS. venerem concitant
virisuiridis V. adalligatae gruis pelle, item si lutealutę d. -te
VR1 ex ovis
quinisquinis ego. om. (post ouis) VR1. quinque rv. columbarum admixtaadmixta VdEv. -to R(?) G. cfr. nota ad XXIX 137. adipisadips V.
adeps dE. suilli denarii pondere
ex melle sorbeantur, passerespasseres dMarc. v. -ris r D. in cibo vel ova eorum,
gallinaceigallina-ceae V. dexter testis arietina pellepelle collo Marc. adalligatus. ibiumibicum VR1v.a. C. cfr. § 61. X 33.
cinere cumcinere cum D cum vet. Dal. -res cum drv. cinis cum E.om. r. adipe anserisadipe anseris dErv. anseris adips VR. et irino perunctis sicsic Vd. si R(?) Ev. conceptosconceptos ego. cfr. § 123. -tus (re corr.) ll. -tus sit v. -tum sit J.
partus continericontineri VRdD. -re v. tum inhiberi E., contra inhiberi veneremuenere V. pugnatorispugnatori (an = -torii?) V. galli
testiculis anserino adipe inlitisinlitus E. adalligatisque pelle arietina
tradunt, item cuiuscumque galligalli TErD.
galli gallinacei d(?)v. om. r J., si cum sanguine gallinacei
leto subiciantur. cogunt concipere invitas saetaesaetae S. -ta E. setae Rdv. sed hac V. ex cauda
mulae, simulae si d(?)Ev. -lie si V. -lieri R. -le r.an muli et mulae si? (cfr. § 80). iunctisiuxtis R1. unctis E1. in-
unctis v.a. C. evellantur, inter se conligatae in coitu.
init.: cfr. Plin. XXIX 102.—Marc. 33, 6. qui inqui in dErv. qui r. urinam canis suam egesseritgesserit Er. ingess-
v.a.S. cfr. XXIX 102., dicitur ad venerem
pigriorpigros Vd. fieri. mirum et de stelionis cinere, si verum est,
linamentolinamento RC.
linia- Vd. in linia- (lina- v)> Ev. manu portatum Marc. involutum in sinistra manu venerem stimulare,
si transferatur in dextramin dextram v. -tra d2Er. intra r. om. Marc. contra J. cfr. supra v. 1., inhibereinhiberi VRd. uespertilionis Ev(D). om. r J
(stelionis sanguinem intellegens)., item vespertilionis
sanguinem collectum flocco subpositumquefloco subpotum quae
capi V. capiti mulierum
libidinem movere aut anseris linguam in cibo vel potione
sumptam.
init.: Marc. 4, 68. Phthiriasimphthiriasim (-sen B) S. pthiriasem d. ptyria
sem VR. -riae r. pthirie a. tyria uero v.a.B. et totiuset totius J. et toti R. ectati Vd. met toti r. mactati a. -ato v.a.B. a toto B. inhibet totius coni. S. corporiscorpore v.a.J. pota membrana
senectutis anguium triduo necatnecat ll.TfS. -cat ac H. inhibet ac v. (an emendat?)., serum exempto caseo
potum cum exiguo sale.—Caseospotum—caseos om.V., si cerebrum mustelae
coagulo addatur, negantnegant VRdTv(H). -auit E. -at Dal. corrumpi vetustate aut a muribus
attingi. eiusdem mustelaemustelae uncis inclusit J. cinis si detur in offain offa om.VR1dJ coll. § 147. gallinaceis
et columbinis, tutos esse a mustelis.—Iumentorum
urinae torminatormine E. vespertilioneuespertilionis VR1. adalligatoadalligata E. finiuntur, verminatio
ter circumlatocircumlato v(J). cfr. § 108. XVIII 158. -lata RdE.
-data VS. mediismediis ego. -dis dED. maedis V. uerendis
R(?)v. palumbepalumbe VES. -bę R. -bo d(?)v.. mirum dictu, palumbis
palumbis Rv(S). -bus VdErC (D) emissus moritur iumentumqueiumentumque VREv(S). -tum
d(?)C. liberatur confestim.
cfr. Plin. XXVIII 262. Ebriosis ova noctuae per triduum data in vino
taedium eius adducuntabducunt dT.. ebrietatem arcetarcet om.E pecudum assus
pulmo praesumptus. hirundinis rostrirostrum VR1d. cinis cum murra
tritus et vinouino ED. in uino r v. cfr. § 148. XXIV 143., quod bibeturlibetur V. bibitur E., inspersus securos praestabit
a temulentia. invenit Orushorus d(?)v.a.S. Assyriorumassyriorum dv. asir- V.
massir- r. massiorum E. siri- R. rexfex d..
med.: cfr. XXVIII 151.—Cicero in Admirandorum libro (?). Praeter haec suntsunt praeter haec d. notabilianotibilia V. animalium ad hoc
volumen pertinentium: gromphenamgromphenam Rdv. -na D.
gronpphenam E. groph- r. zromph- V., avemanem E. inin Erv (D). om. rfJ. Sardiniasardinia v. -niā ll.f. -nianam J.
narratamnarratam VRE. -rrant d(?)v. gruigraui V. similem, ignotam iamIam V.an tamen? etiam Sardissardis ego. sarut VR. sardis (nar- Er) ut rv. existimo
. in eadem provincia ophionophion ErS. phion r. est ophion v. (sc. narratus est)., cervis tantum pilo
similis nec alibi nascens. iidemidem VED. auctoresauctores RdJ. (sc. tradiderunt). -oris V. -or est Er.addunt nomen habere ErD. nominauere Rd(?)v. sirulugumsirulugum
Ev(D). sur- r. subiugum rTfH. necnec E. quod (an quoque?)
nec rv.
quale essetesse E. animal nec ubi nasceretur tradiderunt. fuisse
quidem non dubito, cum et medicinae ex eo sint demonstratae
demonstrare V.. M. Cicero tradit animalia biurosbiuros VdTfH. di- R. habituros Er. bit- (byt- C) v. vocari, qui vites
in Campania erodant.
Reliqua mirabilia ex iisiis v.
his ll.C., quae diximus: non
latrari aa om.E. cane membranammembranem R1 ee RdED. cfr. § 123. ex V(?)v. del.r. secundis canis habentem aut
leporis fimum vel pilos tenentem. in culicum genere muliones
lac. ego indicavi. exciderunt fere fugatos nidore cremati
uespertilionis vel tale quid...... non amplius quam uno die vivere, eosque,
quian eos qui? arborarii piciarbora recipi V. -orii pici E. rostrummonstrum VR1d. habeant et mellamelle R1. eximant, ab
apibus non attingi; porcos sequi eum, a quoeum a quo VRdTfH. eos a quibus Erv(D). cerebrum
corvi acceperint in offaoffa V..Colum.VI 4, 3. pulverempuluere V., in quo se mula volutaverit
, corpori inspersum mitigare ardores amorisamores V.. sorices
fugerefugere ego. -gare ll.D. -ri v., si unus castratuscastretus V. emittatur. anguina pelle et sale
et farrefarre ll. S. -rre et J. -rre cum v. cfr. Müller
de stilo p. 69., serpylloserpillo VE. contritis una deiectisque cum vino in
fauces boum uva maturescente, toto anno eos valere, vel
si hirundinum pulli terni ternisterni ternis ego. tres tribus
ll.v(S). tribus H. offis dentur. pulvere e
vestigio anguium collecto sparsosparso ego. -sū VR. -sas d(?)Erv.
cfr. § 85, de iunctis participiis Müller de stilo p. 32. apes in alvosaluos TH(D). -uo ll. -uom S. -uearia v. reverti.
arietis dextro teste praeligato oves tantum gigni.(cfr. Plin. XXXI 27. 28).
Vitruv. VIII 3, 16. Arriani anab. VII 27, 1. (Plut. Alex. 77.
Pausan.VIII 17, 6. lustin. XII 14, 7. Curtius X 31, 14. 16). non
lassescerelassescere E2rv(S).
lasesc- E1. lassare (lasa- R) VRTf. -ri dH(J). in ullonullo VR1 labore qui nervos ex alis et cruribus
gruis habeant. mulas non calcitrare, cum vinum biberint.
ungulas tantum mularum repertas, neque aliam ullam
materiam, quae non perrodereturperrodatur VR1dT. a venenoa ueneno om.R1. Stygis aquae,
cum id dandum Alexandrodando elexandro V. Magno Antipater mitteret, memoria
dignumdignum (-na R) memoria VRdS. est, magna Aristotelis infamia excogitatum.
Nunc ad aquatilia praevertemurperuertemur V. reu- v.a.S. cfr. XXVIII 123..
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBRI XXXI-XXVII
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXXI
Isid. XIII 12, 3. 4. Aquatilium secuntur in medicina beneficia,
opificeopice V. natura ne in illis quidem cessante et per undas
fluctusquefluctisque V. ac reciprocos aestus amniumque rapidos cursus
inprobas exercenteexerente Ev. a. H. sed cfr.
II 215. 106. viresuirus VR1., nusquam potentiapotentiam ea uire V. maiore, si
verum fateri volumus, quippe hoc elementum ceteris omnibus
imperat.terras devorant aquaeaeque V., flammas necant, scandunt
scandant V. in sublime et caelum quoque sibi vindicant ac nubium
obtentuobtentum Vd. vitalem spiritum strangulant, quae causa
fulmina eliditflumine lidit V.
fulmine ledit d., ipsoipse VR1. secum discordante mundo. quid esse
mirabilius potest aquisaquis dErv.-uas r. inin om.VR1d. caelo stantibus? at illaead ille V., ceu
parum sit in tantam pervenire altitudinem, rapiunt eo
secumeos cum E. et secum Isid. piscium examinaexanima V. -me E., saepe etiametiam in V. lapides, subeuntquesubeuntque VRdTH.
-nt Ev. subvehunt C.
portantes aliena ponderapondere E..cfr. Vitruv. VIII praef. 2 sqq.eaedemaedem V. cadentes omniumomnia V. terraterre R1. -rrae S.
enascentiumenascentium VJ coll. XI 128. XVII 244..
nasc- (-tum R1) rv. causa fiunt, prorsus mirabili natura, si quis
velit reputarerefutare E., utui Vd1. un11d2. unde T. fruges gignantur, arbores fruticesque
vivantuiuunt V., in caelum migrare aquas animamque etiam herbis
vitalem inde deferre, iusta confessioneiufta confessione C. uicta (uita r) conf- dTarv. conf-
uicta (urta R) VRS. conf- uitae D. conf- inuita CFW Müller
p. 27. confessione ....E., omnes terrae quoque vires aquarum esse beneficiibenefici V. -ciū dT.. quapropter ante omnia ipsarum potentiaepo-
tentiae Rv. -ia rD. exempla ponemus. cunctas enim enu
merare quisque ar V. mortalium queat?
Emicant benigne passimque in plurimispluribus VR1. cfr.
§ 107. terris alibialibi Erv(D). -iae TS. -ie Rd. ale V. frigidaefridae V., alibialibi ... alibi Erv(D). aliae ... aliae rTS. calidae, alibi iunctaeiunctae dErv(G).
inunctae V2RB. iniu- V1. inuin- T., sicut inin om.VR1. Tarbellisterbellis E.
treb- v. a. B. cfr. IV 108. Aquitanicaaquitania V. -nica -pyrenaeis
om.R1. gente et inet in VRdG. ex in E. exin in v. Pyrenaeiscirenaeis E. montibusgentibus Er. tenui intervallo discernentediscendente V. desc- R1., alibialibi E2rv(D).
alii E1. -iae rS. tepidae, egelidae, atqueegelidae atque ego. -daeque (gel- dTv. a. G)
ll.Tv. auxilia morborum
profitentesconfitentes E. -ferentes v. a. H. et e cunctis animalibusanimalium v. a. S. hominum tantum causa
erumpentesdist. ego. augent numerum deorum nominibus variisuaries V. urbesque
condunt, sicut Puteolos in Campania, Statiellasstatielas R1v. a. Bas. cfr. III 49. in
Liguria, Sextiassexcias V. in Narbonensinarboniensa V. provinciaprouintia E(?)D.. nusquam tamen
largius quam in Baianobalano si nunc e V. sinu nec pluribus auxiliandi generibus
: aliae sulpuris viui D. ut VRE.om.d(?)v.,cfr. Vitruv. VIII 3, 1. Seneca nat. qu. III 2, 1. Isid.
XIII 13, 1.aliaealie R. iliae E. alia r. aluminisluminis V., aliae salissoliis E., aliae nitri, aliae bituminis, nonnul etiam acidaagida V1.
alg- V2. salsave mixtura
, vapore ipsouapore quoque ipso d(?)v. a. S. aliquae prosunt, tantaquetantaque Ere corr. Verc. (D). -tatio Vd1. -ta his d2. -ta iis S. -taque eis v.
de mendo cfr. § 88. est vis, ut
balneas calefaciant ac frigidam etiam in soliissolis VEv. a. C (D). fervere cogant. quae in Baianoin baiano rin ras. v(J). in
banaiano E. in bala (-le V) r. nunc Baiae S cum Gronovio. Posidianaeposidianae dG. -no E. possidianae (-ne V) r. -deanae v.
cfr. Sueton. Claud. 28. vocantur, nominee accepto a Claudii Caesaris liberto, obsonia quoque per
cocunt. vaporantuaporant om.E. et in mari ipso quae Licinii Crassi
fuerefuere que
R1. -re quem V., mediosquemediisque V. -dios d. inter fluctus existit aliquid valetudini salutare.
Isid. XIII 13, 2. lam generatimgeneratis V. nervis prosunt pedibusve aut
coxendicibus, aliae luxatiseluxatis d. elox- VR1. fractisve, inaniunt alvos, sanant vulnera, capiti, auribusauribusque Rd(?)v. a. D. privatim medentur, oculis
vero Ciceronianae. dignumdignū ego. -nu V. -no E. -na r(?)v. -nae D(cum antecedd.
iungens). memoratu, villa est ab Averno lacu Puteolos tendentibus inposita litori, celebrata
celebra V. porticu ac nemore, quam vocabateuocabat Er. et uoc- v. a. S. MM. Ev(D). om. rH.. Cicero Academiam
ab exemplo Athenarum, ibi compositis voluminibus
eiusdemeisdem v. a. G. nominisnominibus VEv. a. G., in quain aqua E. et monumenta sibi
instauraverat, ceu vero nonnen E. et inet in v. ex in Er. int R. in eo d.
in VS. cfr. §4. totototo dErv. eo to r. terrarum orbe
fecissetfecisset dv. -sse r.. huius in parte prima exiguoexiguo om.VR1. post obitumouitum V. ipsius
Antistio Vetere possidente eruperunt fontes calidiualidi VR1. perquam
perquam
dErv. -que R. inquam V. salubres oculis, celebrati carmine Laureae Tulli,
qui fuit e libertis eius, ut protinus noscatur etiam
ministeriorumministerium v. a. H. haustushaustus
RdTH. cfr. praef. 24. -tis Vf. eius G. eius haustus (-tum C) v. ex illa maiestate ingeniiingenii dTH. -ni r1. -enam VRf.om.Er2v.. ponam
enim ipsum carmen, utut ego.
om. ll.S. dignum v. ubique etubique et ll.v(D). uti queat J coll.
XXXVII 12 et VIII 100; adde XXVIII 210. XXXVI 155.
XVII 197. non ibi tantumibi tantum non VR1dJ.
legi queat:queat (omissum
ante quod tua) ego. om. ll. v.
Quoquo dG(S). quod rv(H). tua,Isid. XIII 13, 4. Romanaetua romane Er. mane uarro
V. /////uarro R. vindex clarissimeclarissima E. linguae,
silvasiluere R1. loco melius surgere iussa viretuires Vd.
atque Academiae celebratam nomine villam
nunc reparat cultucultu drv. -tus E. -tos r. sub potiore Vetus,
hochic v. a. S. etiam apparent lymphae non ante repertaereparte V.,
languida quae infuso lumina rore levantrore leuant REv. releuant V. iā rel- d..
nimirum locus ipse sui Ciceronis honori
hoc dedit, hac fontes cum patefecit ope,
ut, quoniam totum legitur sine fine per orbem,
sint plures oculis quae medeantur aquae.
In eadem Campaniae regione Sinuessanae aquae
sterilitatemsterelitatem
VRE. feminarum et virorum insaniamsaniem d. abolere produntur
,Vitruv. VIII 3, 17.—Ctesias ap. Antigon. hist. mir. 145 (160). Ovid. met. XV 320 sqq. Isid. XIII 13, 4. in Aenariaaeraria E. insula calculosis mederi et quae
vocatur Acidula ab Teano Sidicinodicino E.III p.—haechaec om.
v. a. G. frigida
—, item in Stabiano quae Dimidia vocatur et in
Venafranouenenafrano V. -no frano d. ex fonte Aciduloacidulos VR1.
-lus d.. idem contingititem contigit E. in Velino
lacu potantibus, itemidem (sc. contingere) coni. J. in Syriae fonte iuxta Taurum montem
auctor est M. Varro et in Phrygiaephiae V. Gallo flumine
Callimachus. sed ibi in potandoputando V. necessaries modus,
nene Erv. ne in r. lymphatos agat, quod inin om.VR1. Aethiopia accidere iisiis v. his ll. C., qui equi e VRdH. quae E. qui v.
fonte Rubro biberint, Ctesiasesias V. scribit.Strabo V 3, 11 p. 238. Vitruv. VIII 3, 2.—Celsus IV 12 p. 137, 7. cfr. Plin. XXXI 59. II 209. III 109. Seneca nat. qu. III 25, 8.—Th. H. IX 18, 8. Isid. XIII 13, 1. 5. iuxta Romam
Albulae aquae volneribus medentur, egelidae haeegelidae hae (haec E. suctu haec r)
ErG(D). -dae VRS. hę gelidae dT (an recte?). praegeli-
dae eae v., sed
Cutiliaecutiliae dG. -illae (-ille V) r. subcutile v. in Sabinis gelidissimaegellidissi-
mae V. suctu quodamquidam dE. quiddam V. corpora invadunt
, ut prope morsus videri possit, aptissimae stomacho
, nervis, universo corpori. Thespiarumthesiarum E. fons
conceptus mulieribus repraesentat, item in Arcadia flumen
Elatumflu-
mina latum VR1., custodit autemautem ego. autem flatum (ortum ex
iterato Elatum) ll. autem fetum H cum P. autem partum v.
de dictione cfr. XXVIII 248. XX 248. (XXX 123. 142. 124. XXVIII 246). Linusleinus d. le//inus R1. lemus V. lechnus Isid. fons in eademedem V. Arcadia abortusque
fieri non patitur. e diverso in Pyrrhapyrrha B. -rra dD. cfr. Theophr. pirra V.
-rrea E. pyrraea R(?). -rrhaea H. -rrhea v(G). (cfr. Theophr.
C. II 6, 4). flumenflumen dErv. non patitur flumen VR.,
quod Aphrodisiumafro-
disium V. afrond- E. Amphrysium coni. B. vocatur, steriles facit.Strabo VIII 3, 19 p. 347.—Vitruv. VIII 3, 6. Laculacus Erv. a. S. Alphioalphio S. -ion G. aphio Er. apio R. opio Vd. amphion v.
vitiligines tollitollit Ev. a. S. Varro auctor est Titiumquetitiumque S. -tumque d. -tiumquae r.
-tium quendam v. praetura functum
marmorei signi faciem habuisse propter id vitiumid uinum E..
Cydnus Ciliciae amnis podagricis medetur, sicut apparet
epistulain epistola R(?)
v. a. D. Cassi Parmensis ad M. Antonium. contra
aquarum culpa in Troezene omnium pedes vitia sentiunt.
Isid. XIII 13, 6.Tungri civitas Galliae fontem habet insignem plurimis
bullis stillantemstillantem ll.Tv(S). stell- G., ferrugineiferrugines V. saporis, quod ipsum non nisi
in fine potus intellegitur. purgat hic corpora, tertianas
febresfebras V. discutit, calculorumcalculorum VRd. -rumque Erv. vitiauitiae adest V.. eadem aqua igne admoto
admota VR1. turbida fit ac postremoad postremo (-mum v) Ev. a. S. rubescit. Leucogaei fontes
inter Puteolospoteoles V. et Neapolim oculis et vulneribus medentur.
Cicero in admirandis posuit Reatinis tantum paludibus
ungulas iumentorum indurari.
Strabo X 1, 14 p. 449. Arist. ausc. mir. 170. Antig.
hist. mir. 78 (84). cfr. Seneca nat. qu. III 25, 3. Vitruv. VIII
3, 14. Isid. XIII 13, 5. Plin. II 230.—Theophr. ap. Aelian.
n. a. XII 36. Timaeus ap. Antig. hist. mir. 134 (149). Aristot.
ausc. mir. 169. Eudicus in Hestiaeotidehestiaeotide R(?)G. -ae uticae V. estiaeotide d(?)Brot.
-odicae E. hestia (-iaea B) euthice v. thessalia Isid. an hestiaea
euboica? cfr. Thucyd. I 114, 3. Strabo X 1, 3. Diodor. XII 22.
de dictione cfr. § 28. XXXVI 128. fontes duos tradit esse,
Ceronamceronem v. a. S. -na
U 684., ex quo bibentes oves nigras fieri, Neleanelea H. cfr. Strabo, Aristot., Antig. mellea VRd1.
-eam d2T. melle Er. melan C (e II 230). mellem v., ex
quo albas, ex utroque varias, Theophrastus Thuriisduris E.
Crathimchratim VRd. candorem facere, Sybarim nigritiam bubusbubus ErD. bobus dv. am-
bobus r. ac
pecori,Strabo VI 1, 13 p. 263. Ovid. met. XV 315 sqq. Seneca nat. qu. III 25, 4.—Theopomp. ap. Antig. hist. mir. 137 (152). Aristot. ausc. mir. 125. quin et homines sentire differentiam eam;
nam qui e Sybari bibant, nigriores esse durioresque et
crispo capillo, qui e Crathie (ex dH) crathi dTfS. e crati V. & rati R.
echatari Er. ex crathide v. candidos mollioresquemollioresque v. madidior- ll.Tf
(an recte?). ac porrecta
prorecta VR1. coma. item in Macedonia qui velintuellint V. sibi candida
nasci, ad Haliacmonemhaliac-
monem S. -mon B. halacmonem Ere corr. halialm- v. ali-
alm- d. aliacm- G. allimo V. ducereducere—10 nasci om.VR1., qui nigra aut fusca, ad
Axium. idem omnia fusca nasci quibusdamquibusdam om.R1. ab alialmo quibusdam d. in locis dicit
et fruges quoque, sicut in Messapis, atad V. in Lusis Arcadiae
quodam fonte mures terrestrestres E. vivereuiuire V. bibere v. a. G. et conversari. Erythris
Aleosalios
VR1. -ius d. aleon U 685 e V 117. amnis pilos gignit in corporibus.
Isid. XIII 13, 3. cfr. Pausan. IX 39, 2. 8.—Vitruv. VIII 3, 22. 4, 25. Isid. XIII 13, 3. 2. In Boeotia ad Trophonium deum iuxta flumen
Hercynnumhercynnum S. cfr.
Pausan. et Liv. XLV 27, 8. erc- rD. ercinn- E. erycn- dT.
er//////num R. eryn- v. eryc V. orchomenon B. e duobus fontibus altere—alter
RdTES. om.V. duo sunt fontes quorum alter v. memoriam, alter oblivionem
adfert, inde nominibus inventis. in Cilicia
apud oppidum Cescumcescum G(H) e paroemiogr. (Zenob. 4, 51). uiscum VRdT.
uisgum Er. iusg- v. crescum. Dal. rivus fluit Nuusnuus ErD. nouus rT.
nus G. unus v., ex quo bibentium
subtiliores sensus fieri MM. dEG(D). P. r. om. rv(S). ad V.om.E.. Varro tradit, at in Cea insula
fontem esse, quoan esse quo? hebetes fiant, Zamae in Africa, ex quoex quo Erv(S). es V.om.Rd.
quo G.
canorae voces.Vitruv. VIII 3, 21. Ovid. met. XV 322. Isid. XIII 13, 2.—cfr. Plin. II 231. Pausan. VI 26, 2.— Vinum taedioin taediū dTH. venire iisiis v(S). tis V. his dEre corr
C(D)., qui ex
Clitorio lacu biberint, aitait H. att E. at dv. ad r. Eudoxus, setset ego. et ll.v(S).
del. H. Theopompustheupompus VR. thepo- d.
inebriari fontibus iisiis Vdv. his rTfD., quos diximus, Mucianus Andriandriae Rv. a. B. adrie d. e2,230
fonte Liberi patris statisftatis Erv. om. r. an festis?
(ἐς τὴν ἑορτήνPausan.). nisi vero eius dei post templi trans-ponendum est. diebus septenis eius deieius det V. -sdem dT. -sdem dei v. a. G. vinum
fluere, si auferatur e conspectu templi, sapore in aquamaqua Vd.
transeunte,Antig. hist. mir. 135 (150). Vitruv. VIII 3, 8. Isid. XIII 13, 2.—Theopomp. ap. Antig. hist. mir. 142 (157). Aristot. ausc. mir. 117. Polyclituspolyclitus ll.S. -critus H ex Antigono. -cly-
tus v. cfr. Brunn. p. 40. 21.Liparilipari U 686. ex lip- D. expleri (-peri R1) ll. J. -re olei uicem v. iuxta Solos Ciliciaeciliciae Ev. -cie rin ras.
-cia Vd.
unguiungui ErD cum U. congui VR. eo ungui J.
congruit d. liparim S. fontem v., Theophrastustheophilarastus VR1d. hochuc V. hac R1. ac dJ. idem in Aethiopia eiusdem
nominis fontefontem VRdTS., Lycos in Indis Oratisin (om. D)
indis oratis ego cum D coll. VI 75. (de in cfr. § 4. 10. 18. 21 27. 29. 77. XXXVII 39. 103. 130 al., de mendo XXXII 63).
inditis oraeis (traeos r) Er. indistraeo R. inditistra (in Dit- J)
eius rJ. in Tasitia eius S coll. Ptolem. IV 7, 15. in indiae
terris v. fontempontem R. potentem d. esse, cuius
aqua lucernae luceantlucernae luceant ED.
-rnae ardeant v. luceat rTfS.; idem Ecbatanis traditur. Theopompus
in Scotusaeisscotusaeis J. -tusei
VR. -tiis ei d. -thussęi r. -thissei E. -tussis B. -tusa H.
scotis v. lacum esse dicit, qui volneribus
medeaturmedeatur CFW Müller p. 19. -detur ll.v.,Isid. XIII 13, 9. (cfr. Plin. II 228). Iuba in Trogodytis lacum Insanum male-
fica viuia VRd. appellatum ter die fieri amarum salsumque ac
deinde dulcem totiensque etei V. etiam dv. a. S. noctenocte ego. -ti VR1. -tu rv. cfr. § 73 et nota ad XXVII 60; XVI 33. (VIII 117. IX 56. 74. X 132. XXI 62. XXIX 138. XXXI 78)., scatentem albis serpentibus
vicenum cubitorum; idem in Arabia fontem exilire
tanta vi, ut nullumnulla (om. non)
T. nulla mora d(?) H. non pondus inpactum respuat;
Isid. XIII 13, 7. ib. 13, 3. Theophrastus Marsyae fontem in Phrygia ad Celaenarum
oppidum saxa egereresaxa egerere om.E.. non proculprocul ha-
beo V. ab eo duo
sunt fontes Claeonclaeon B(D). cleon E. cyllon rv(J). et Gelongelom VR1.
gyllon dv. a. B. ab effectu Graecorum nominumafectu R1. effectu—nominum om.d.
dictidi-
cit V. cit d.. Cyzici fons Cupidinis vocatur, ex quo potantes amorem
deponere Mucianus credit.
Athenaeus II 16 p. 42d.—cfr. Ammian. Marc. 29, 4, 3. Cranonecranone B. cfr. IV 29. 32. (crann- Ven. S).
c///an- d. can- R1. cann- r. gann- v. est fons calidus citra summum fervorem,
qui vinoin uino fE. in
uinum v. a. S. additoaddito (-tus v) triduo E(v)D. triduo addito
rTfS. triduo calorem potionis custodit in vasis.
sunt et Mattiacimattiati VR1. in Germania fontes calidifontis callidi V. trans Rhenumrenum V.,
quorum haustushaustum V. -to R1. triduo fervet, circa margines vero pumicem
faciuntfacient E. aquae.
Diodor. II 37 p. 151. Strabo XV 1, 38 p. 703. Antig. hist. mir. 146 (161). Isid. XIII 13, 7.—Strabo V 4, 5 p. 244. Verg. Aen. VI 239. Quod si quis fide carere ex hisextis V. ex iis
v. a. C. aliqua arbitratur
arbri tratur V.an arbitretur?, discatdiscat (dicat E)—naturae (-ra Er) Erv. naturae d. ae V.om.R. in nulla parte naturae maioramaioresse V. esse miracula,
quamquam inter initiainternecia R. operis abunde multa rettulimus.
Ctesias tradit Silansilan ego e Strab. et
Antig. siden rS. -de E. -derin VRf. syderim dT. sid- v. vocari stagnum in Indis, in quo2, 224 sqq.
nihil innatet, omnia mergantur; Caelius apud nos in
Avernoin uerno E. etiamautem E. ait etiam v. a. S. folia subsidere, Varro aves, quae advolaverint
, emori.Isid. XIII 13, 7. Seneca nat. qu. III 25, 5. Antig. hist. mir. 150 (165).—cfr. Plin. XXXII 17. Athen.VIII 8 p. 333d-f. Aelian. n. a. VIII 5. contra in Africae lacu Apuscidamopor-
cidami Isidorus. omnia
fluitant, nihil mergitur, item in Siciliaesicilia V. fonte Phinthiaphinthia Ev. (G). pin- VRf.
pithia d. pythia C cum B. Plinthia S cum Osanno coll. Seneca., ut
Apion tradit, et in Medorummediorum V. lacu puteoquepoteoque VR1. Saturni. item
fluviiitem fluuii ego
(cfr. V 100). temthuni r. themtu- V. ///emtu- R. thentu- T.
templum E(B)D. om.d(?)C. neptuni v. fons Limyraelimyrae Vv.
lymirae R. lynisie d. limare E. transire solet in loca vicina portendens
aliquid; mirum quoquequoque ego. queque E.
que rG. quoque est v. quodquo V. cum piscibus transit.
responsa ab his petunt incolae cibo, quem rapiunt adnuentes
, si vero eventum negent, caudisgaudis VR1. -diis d. abigunt.cfr. Aristot. ausc. mir. 152. amnisomnis E.
Alcasalcas (-ces D) ego cum D coll. V 149. alchas r.
olcas R. oleas d. holcas VS. olachas Ev. in Bithynia Bryazumbryazum H. cfr.
V 148. bria- (B)C. bryacum re corr. brietium VVen.(D).-ecium d. -etcum E. -etum v. adluitallunt E.—hoc est etest et v. esse V.
est rJ. et Dal. templo
et deodō R. nomen—, cuius gurgitemgurgitem VRdTv (H). -te EB(D). periuri neganturnegantur VRdTH. neca- av. a. B(D). nota- B. patipati VRdTB.
parthi Ev. rapti D.
velut flammam urentemflamma urente v. a. B(D).. etet om.av. a. G(D). in Cantabria fontes Tamaricitamarici v. -ritiae E. tamamarice d. -cae V.
-rre R.
in auguriis habentur. tres sunt octonis pedibus distantes,
in unum alveum coeunt vasto amne.Isid. XIII 13, 9. singuliamne. singuli ego. amne (ammes E) singulis Ev.
singuli amne rTfH. amne D. siccantursicantur V. duodenis
duo-
denis TJ. -decies REv(D). -cim eas V. -cim d. diebussingu-
lis diebus D., aliquando vicenisuicenis dTJ. -ciens VRS. -cies Ev(D)., citra suspicionem ullam
aquae, cum sit vicinusuicinos V. -nios d. illisillis Ev(D). his r. is r. iis S. fons sine intermissione largus.
dirummirum VR1dTf. est non profluere eos aspicere volentibusnon uolentibus Er., sicut
proxime Larcio Licinio legato pro praetorepro praetore
D e coni. S. post praeturam ll.v. post septem
dies acciditseptem enim dies
occidit fS. sed cfr. § 54.. in Iudaea rivus sabbatis omnibus siccatur.
Antig. hist. mir. 165 (181). E diverso miracula alia dira. Ctesias in Armenia
dirae tesias in arminia V. fontem esse scribit, ex quo nigrosnigre VR1. -ri d. pisces ilico
mortem adferre in cibis. quodquod om.Rd. et circa Danuvii exortum
audivi, done veniatur ad fontem alveo adpositum, ubi
finitur id genus piscium, ideoqueadeoque
VR1TJ. ibi caput amnis eius
intellegit fama. hoc idem et in Lydia in stagno Nympharum
tradunt.Pausan. VIII 17, 6. Antig. hist. mir. 158 (174). Seneca nat. qu. III 25, 1. Isid. XIII 13, 7. in Arcadiaarcadia B(J). achaia RdTEv(H). achia V.cfr.
§ 54. XXVI 46. IV 21. ad Pheneumad apaneum E. aqua profluit
eex VRS. saxis Styx appellataappellata Erv(D). -tur rTfH., quaequae om.VR1TJ. ilico necat, ut diximus, sed 2,231
esse pisces parvos in ea tradit Theophrastus, letaleslae-
tiles E. et
ipsos, quod non in alio genere mortiferorum fontium.
Antig. hist. mir. 141 (156). Aristot. ausc. mir. 121. Vitruv. VIII 3, 15.—Antig. 159 (175).—cfr. Plin. II 207.—Vitruv. VIII 3, 16. cfr. Plin. II 231. Seneca nat. qu. III 25, 1.necarenecare dv. -ri rD. aquasaquis ED. Theopompus et in Thraciathrecia VJ. apud Cichroscichros ego. cicros VR. chicros E. cychros d(?)v. Cychropas
coni. H. (Chropsi Vitruv.κίγχρωψιAntig.κύκλωψιAristot.).
nomen nondum restitutum.
dicit, Lycoslicos Vd. in Leontinis tertio diedie om.E. quam quisquis-
quam E. si quisquam v. a. H. biberit,
Varro ad Soractensoracte R. -tae- V. in fonte, cuius sit latitudo quattuor
pedum; sole oriente eum exundare ferventi similem; aves,
quaeauesque quae v. a. H. degustaverintgustauerint Ev. a. H., iuxta mortuas iacere. namque et haec
insidiosa condicio est, quod quaedam etiam blandiuntur
aspectu, ut ad Nonacrim Arcadiae, omninoomnino ego. -ino enim ll. v. nullanonnulla D e coni. S. deterrent
qualitate. hanc putant nimio frigore esse noxiam, utpote
cum profluens ipsaipse dG. lapidescat.Seneca nat. qu. III 25, 2. Vitruv.VIII 3, 16. 15. 16. aliter circa Thessalica
Tempe, quoniam virus omnibus terrori est, traduntque
aënaaena S. ena E. aen VR. aes dv. etiam ac ferrum erodi illa aquaqua d.. profluit, ut indicavimusindicauis V. -cau/// R1.,4,31
brevi spatio, mirumque, siliqua silvestris amplecti
radicibus fontem eum dicitur, sempersemper REv. -per
eum dicit (dio d) Vd. -per eundo T. florens purpura
purpurea D cum
U 688. (purpura = colore purpureo: cfr. XVIII 78).. et quaedam sui generis herba in labris fontis viret.
in Macedonia non procul Euripidiscorripidis Vd. poetae sepulchro duo
rivi confluunt, alter saluberrimi potus, alter mortiferi.
cfr. Antig. hist. mir. 135 (150). In Perperenis fons est, quamcumquequamcunque EH. quac- VRT. qui
quac- v. quec- d. rigat, lapideam
lapidem V. faciensfacit Erin ras.v. a. H. terram, item calidae aquae in Euboeaeeuboeae VRG. -boea dTv. -boe E.
Aedepsoaedepso S.
aedempro V. ead- RdT. edebio r. debio E. delio G. lebe-
don B. lebeonem v.. nam quaenam quae EG(D). nam qua rTH.
namque B. que v. aditadit E. cadit rTH. alluit v. adl- D. rivus saxa in altitudinemaltitudinis V. -nes dT.an latitudinem? crescunt
. in Eurymenis deiectae coronae in fontem lapideaelapideae VS.
-des rv.
fiuntfiant VR1.. in Colossis flumen est, quoco V. quod E. in quo v. a. H. lateres coniecti lapideilapidei VTJ. -des rv.
extrahuntur. in Scyreticosiretico V. sirie- d. metallo arbores, quaecumquequacum-
que V.
flumine adluuntur, saxeaesaxeae dTD. -xae VE. -xe R. -xa v. fiunt cum ramis.cfr. Aristot. ausc. mir. 59. destillantes
quoque guttaegut-
tae Erv. -ttis r. lapidelapideae Er1. -dee r2. in lapides v. a. S. durescunt in antris, conchatisconchatis ego. cfr. XI 270. coricis ll. -ryciis v. ideoideo ll. D.
del. v. Idaeo J coll. Pausan. X 12, 4. item in Idaeo coni. S.
Idae U 689.,
namnam ll.v nomen D. locus adhuc corruptus. Miezaemiezae B. cfr. IV 34. miozae Vd. -ze r. -osae v. in Macedonia etiam pendentes in ipsis camaris
, at in Coryciocorycio S. -co G. -ricio E. -rintio VdTf. -thio R(?)J. -tho v. cum cecidere, in quibusdam speluncis
utroque modo columnasque faciunt, ut in Phausiaphausia (-ucia E1) Ev. ipsa usia d. -aiisia V. -aia R.
al .... r (reliquis margine abscisis). bubassia U 690 coll. V 104.
nomen nondum restitutum. an Tisanusa? Cherrhonesi
adversaeaduersae ego.
om. ll. v. Rhodorhodo VdEv. a. B. -diorum R(?)B coll. § 55. -di D.
sed cfr. CFW Müller p. 21. in antro magno, etiam discolori
aspectu. et hactenus contenti simus exemplis.
Colum. I 5, 3. (Celsus II 18 p. 66, 23).—Athen. II 16
p. 42 c d. Quaeritur inter medicos, cuius generis aquae
sint utilissimae. stagnantesstagnentes V. pigrasque merito damnantdampnant R.,
utiliores quae profluuntfluunt dT.an profluant? existimantesexistimant a., cursu enim percussuque
ipso extenuari atque proficere; eoque miror
cisternarumcistanarum V. ab aliquis maxime probari. sed hi rationem
adferunt, quoniam levissimabreuissima VR1d. sit imbriumimbrium aqua v. a. J., utut Erv.
om. r. quae subire
potuerit ac pendere in aëre. ideo et nives praeferuntpraeferuntur E. -unt imbribus R(?)v. a. J.
nivibusquenubibus quae E. etiam glaciem, velut ad infinitumad finitum E. infin- R. affinium H cum
anon. Dal. coactacoacto V. subtilitate
; leviora enim haec esse et glaciem multo levioremmeliorem T. -raem V.
aquaaque
d.. horum sententiam refelli interest vitaeuituae V.. in primis
enim levitas illa deprehendideprehendi v. repreh- d. repraeh- r. aliteralitem V. -tate d1. agili- d2. quam sensusensus V. sexu E. vix potest,
nullo paenepoenae V. momento ponderis aquis inter se distantibusdistantur VR1..
nec levitatis in pluvia aqua argumentum est subisse eam
in caelum, cum etiam lapideslapides om.E. subiresubisse E. appareat cadensque
inficiatur halitu terrae, quo fit ut pluviae aquae sordium
plurimumplurium E. inesse sentiatur citissimeque ideo calefiat aquaqua E.
pluvia.Hippocr. de aëre et aquis c. 4 p. 199.—cfr. Plin. II 152. XVII 225. Seneca nat. qu. III 25, 11. nivem quidem glaciemque subtilissimum elementielementi Ev. -to d. -tum r.
eius videri miror adpositoadpositū V. -ta E. grandinum argumento, e quibus
pestilentissimum potum esse convenit. nec vero pauci
inter ipsosipsas d. e contrario ex gelugelo VR. ac nivibus insaluberrimosinsaluberrimis Vd1.
potus praedicant, quoniam exactum sit inde quod tenuissimum
fuerit. minui certe liquorem omnem congelationecongela-
tionem V.
deprehenditur et rore nimio scabiem fieri, pruina uredinem
uridine a. ... dine E., cognatis et nivisex niuis d. causis.(cfr. Celsus II 30 extr.). pluvias quidem aquas celerrime
putrescere convenit minimeque durare in navigatione
. Epigenes autem aquam, quae septies putrefacta
purgata sit, aitait J. om.VdE. perhibet R(?)v(D) contra Plinii usum. (an
tradit?). amplius non putrescere. nam cisternas
etiam medici confitentur inutiles alvo duritiaduricia VRdT. -cias r. -tias E. -tias facientes
v. a. S. faucibusque,
etiam limi non aliis inesse plusplus aut E. plis ut V. aut animalium, quae faciunt
an faciant?dist. D. taedium.Hippocr. de aëre et aquis c. 5.—Herodot. I 188. Athen. II 23 p. 45b. Solin. 38, 4.itemtaedium. item ego. taedium ll.v. (an taedium. at iidem?). confitendumconfitendum rv. -ntum E. -ntes r. habenthabent ll.v. cfr.
praef. § 33. autem D. nec statim
amnium utilissimas esse, sicuti nec torrentium ulliusullius v. uilius VRd. illius E., lacusque
plurimos salubressalubres maxime v. a. J.. quaenamque. Nam V. quaedam v. a. S. igitur et cuiushuius d (?) Ev. a. S. generis
aptissimae? aliae alibi. Parthorumid partorum d. reges ex Choaspechoaspe v. quoasphae E. quot asphecto V. quo aspectu r.
etet Erv.om. r. Eulaeoeuleo VR1v. a. Lugd. -lo d. tantum bibunt; eaeeae (et eae C) v. heae d.
hae (he R) rS. an eaeque? quamvis in longinqua comitantur
illos. sedsed VRdS. et Ev. horum placereplacere
potum v. a. S., non quia sint amnes,
apparetapparent VR1., quoniam nequenec (ter deinceps) v. a. S. ee Vv. ex d.om. r. Tigri neque Euphrate nequeeuphrate neque om.Vd. e
multis aliis bibunt.
Athen. II 16 p. 42a. (cfr. Plin. XXIV 1). Geopon. II
5, 14.—Vitruv. VIII 5, 1. 2. (Celsus II 18 p. 66, 30). Pallad.
IX 10, 1. 2. Athen. II 25 p. 46b. Limus aquarum vitium est. si tamen idem amnis
anguillis scateat, salubritatis indicium habetur, sicuti frigoris
taeniastaeneas V(E?)D. tineas v. a. H. de mendo cfr. XXVII 79 al. in fontefronte V. gigni. ante omnia autem damnantur
amarae et quae sorbentemsorbentem VRfS. cum sorbentur dTH. sorbem E.
-be r. scrobem C. scobem v. statim implentan impleant?, quod evenit
Troezene. nam nitrosas atque salmacidassalmacidas v. .... cidas r (prioribus abscisis). -adicas V. -aticas R.
-andicas dT. sed in acidas E. in desertis
Rubrum mare petentes addita polenta utiles intra duas
horas faciunt ipsaque vescuntur polenta. damnantur in
primis quae fontequae fonte dJ. que fonte
VRT. qui (que r) fontes Er. fontes qui v. caenum faciuntan faciant? quaequeque
quae V. quique R(?)v. a. J. malum colorem
bibentibus, refert et si vasauas E. aereaaera Vd. atra T.
aere v. a. H. inficiantinficiant ego. -ciunt ll.v. item ter infra. autaut
Erv. et r. si legumina
tarde percocant, si liquatae leniteran leuiter? terramtam terram V. relinquant
decoctaeque crassis obducant vasa crustiseructis V..cfr. Plin. XV 108. Diosc. V 18. est etiamnum
vitium non fetidaefecidae d. modo, verum omnino quicquam resipientis
, iucundum sit illud licet gratumque et, ut saepeut saepe VRdv. tusae E.,
ad viciniamuicenam R1. -na Vd. uicina v. a. G (cfr. XXX 7). lactis accedens. aquam salubremsalubris
VR1. aëriaeri v. -rē V. -ris dEre corr. D. quam
simillimam esse oportet. unus in toto orbe traditur fons
aquae iucunde olentis in Mesopotamiamesopotamiae E1 (coni. S, sed cfr. XXXII 16). Chaburachabillae E. -bylle r.
cabille v. a. B.; fabulae
rationem adferunt, quoniam eo Iuno perfusa sit. de cetero
aquarum salubriumsabrium V. sapor odorve nullus esse debet.
cfr. Athen. II 25 p. 46b. Quidam statera iudicant de salubritate, frustrantefrustante VRE.
diligentia, quando perrarumferrarum V. fera- R1. est ut levior sit aliquaaliquando R1.. certior
subtilitas, inter pares meliorem esse quae calefiat refrigereturque
celerius. quin et haustame haustam E.
exh- v. a. H. vasis portatis,portatis ego. om. ll.v. ne manumanu vet. Dal. -nus ll.v.
cfr. CFW Müller p. 27.
pendeantsuspendant D., depositisque in humumin unū R. tepescere adfirmant. ex
quonam ergo genere maxime probabilisprobabile E. continget? puteisputeis—continget om.R.1
nimirum, ut in oppidis video constareconstare uideo R(?)v. a. S., sed iisiis v. his ll.C., quibus etet ED. om. rv.
exercitationis ratio crebro haustu contingetcontinget Vdr. -git Ev. (-gat Ven.). et illa tenuitas
colante terra. salubritatisalubritate VR1. haec satis sunt; frigori et opacitas
necessaria utque caelum videant. super omnia una
observation—eadem et ad perennitatempertinentia VR1. -ent qua d. -et imo J. pertinet—, ut
illa eilla e
REBrot. ille V. ile d. illa v. vado exiliat vena, non e lateribus. nam ut tactu
gelida sit, etiam arte contingit, si expressasi etiam expressa rv. a. S. in altum aut
eautem e r. autem R. sublimi deiecta verberatumuerberatu rv. a. S. corripiat aëra. in natando
quidem spiritum continentibus frigidior sentitur eadem.
cfr. Plin. XIX 55. Sueton. Nero 48. Martial. epigr. XIV 117.—Aristot. meteor. I 12, 17.—cfr. Plin. XXXI 102.Neronis principis inventum est decoqueredicoquere V. aquam vitroqueultroque V.
demissam in nives refrigerare; ita voluptasuoluptates VR1d. frigoris contingit
sine vitiis nivis. omnem utique decoctam utiliorem
esse convenit, item calefactam magis refrigerarirefrigerari Ev. -are r., subtilissimo
invento. vitiosae aquae remedium est, si decoquatur
ad dimidias partes. aqua frigida ingestainiecta Ev. a. H. sistitur sanguis.
aestus in balineisbalneis Ev. a. H(D). arcetur, si quis ore teneat. quae sintsint ErD. sunt Vdv. om.R.
haustu frigidissimae, non perinde et tactu esseesset R., alternante
hoc bono, multi familiari exemplo colligunt.
Plutarch. Coriol. 1. Dio Cass. 49, 42. cfr. Plin. XXXVI 121. Clarissima aquarum omnium in toto orbe frigoris
salubritatisque palma praeconio urbis Marcia est, inter
reliqua deumdeum Rv. ad eum r. muneramunera VdEv(S). -re R(?)C. urbiurbi om.E. turbe V. tributa. vocabatur haec quondam
Aufeiaaufeta d. aut foeta V. Saufeia
coni. H., fons autem ipse Pitonia. oritur in ultimis
montibus Paelignorum, transit Marsosmarisos V. et Fucinum lacum,
Romamroma V. non dubie petens. mox inmox in VRdH. mons E. mox v. specusspectus V. -cu v. a. H. mersa in Tiburtina
se aperit, itaaperit ita ego. -rint a
VR. -ruit a d. -rit a TS. -rit Ev(D). novem milibus passuum fornicibusformicibus V.
structis perductainstructis perinductam (-tum v) Ev. a. B. truftis perdue V.. primuspri-
mum VR1. in om.E. eam in urbem ducere auspicatus
est Ancus Marcius, unus e regibus, postea QQ. REv. que d. quae V.. Marcius
Rex in praetura, rursusque restituit M. Agrippa.
Dio Cass. 54, 11 extr. idem et Virginem adduxit ab octavi lapidis diverticulo
deuerticulo S. duo milia passuum Praenestina via. iuxta est Herculaneus
rivus, quem refugiens Virginis nomen obtinuitobtenuit ut V..
horum amnium comparatione differentia supra dictadicta om.Vd. deprehenditur
, cum quantum Virgo tactu praestatpraestat VRTfS. -tet ED. om.d(?)v., tantum
praestetprestet V.
praeter Er. Marcia haustu, quamquam utriusque iam pridem
urbi periitperit VD. voluptas, ambitione avaritiaqueauaritiaequae V. in villas ac
suburbana detorquentibus publicam salutem.
Vitruv. VIII 1, 6. Pallad. IX 8, 7. Geop. II 5, 1. Democrit. ap. Geop. II 6, 5. Non ab re sitre sit
Vdv. serit R. repsit Er. quaerendi aquas iunxisse rationemrationem Erv. om.VR. causas dT.cfr. index..
reperiuntur in convallibus maxime et quodamquondam d. convexitatis
cardine aut montium radicibus. multi septentrionales ubique
ubi V. partes aquosas existimavere, qua in re varietatem
naturae aperuisseapparuisse R1. conveniat. in Hyrcanis montibus a meridiano
latere non pluit; ideo silvigeri abab om.R(?)Brot. aquilonis tantum
parte sunt. at Olympus, Ossa, Parnasus, Appenninus, Alpes
undique vestiuntur amnibusque perfundunturperfundiuntur V., aliqui ab
austro, sicutsicut dv. -ti VR. sic et Er. in Creta Albialibi dE. montes. nihil ergo in his perpetuae
observationis iudicabitur.
Vitruv. VIII 1, 3. Pallad. IX 8, 4. Geop. II 4, 1. (II 5, 4. 16. 6, 23 sqq.). Aquarum sunt notae iuncusiuncus D coll. v. 3 et Vitruv. (philol. XXXI p. 396).
iuncus (incus R1) aut harundo ll.v. etet dED. aut rv. herbaherbae d., de qua
dictum est, multumque alicui loco pectore incubans ranaranas VE..26,30
salix enim erratica et alnus aut vitex aut harundoaut harundo del. v. a. H. aut
hedera sponte proveniunt et conrivatione aquae pluviae
in locum humiliorem ee
om.E. superioribus defluentis, augurio
fallacifallacia R1., certiorecertiore S. -or pe VR. -or est d.
-or Erv. multomulto Erv. om. r. nebulosa exhalationeexhalatio d. -tio est v. a. S. ante ortum
soliscolis R. longius intuentibus, quod quidamqui etiam V. ex editoeditu d. hedito V. speculantur
proni terram adtingente mento.Vitruv. VIII 1, 1. Pallad. IX 8, 1. Geop. II 5, 11.—ib. 5, 13. est et peculiaris
aestimatio peritis tantum nota, quam ferventissimo aestu
secuntur dieique horisoris V. ardentissimis, qualis ex quoque
loco repercussus splendeat. nam si terra sitiente umidior
utilior ar. (deEnon constat). sitsit ego. (cfr.
v. 19). est ll.v. ille, indubitata spes promittitur.Vitruv. VIII 1, 4. 5. Pallad. IX 8, 5–7. Geop. II 4, 2–5. 6, 42–45.—Vitruv. VIII 1, 5. Pallad. IX 8, 7. sed tanta oculorum
intentione opus est, ut indolescant. quod fugientes
ad aliaaliqua E. experiment decurrunt. loco in altitudinemn pedum
quinque defossodefossi V. ollisquealiisque E. e figlino opere crudis aut peruncta
pelvipeluia r. pelle R. aerea lanae vellerelanae uellere ego. om. ll.v. cfr.
v. 19 et Vitruv. Pallad. Geop. coopertocooperto post dein terra (17) transposuit D. cfr. philol. l. l. p. 399. lucernaque ardente
concamarataconcamerata dv. a. S. frondibus, dein terra, si figlinumsit liginum V. umidum
ruptumve aut in aere sudor vel lucerna sine defect
olei restincta aut etiam vellus lanae madidummodidum V. reperiatur,
non dubie promittunt aquasaquas Ev. -uis VR.om.dT.. quidam et igniigne VR(?)v. a. D. prius excocunt
excolunt Ev. a. G. exquocunt V. (an exficcant, ut XVIII 242?). locum, tanto efficaciore vasorum argumento.
cfr. Democrit. ap. Geop. II 6, 39. II 5, 7. Vitruv. VIII 1, 2. Pallad. IX 8, 2. Geop. II 5, 3. Terra vero ipsa promittit candicantibus maculis
aut tota glaucitoto clauci V. coloris. in nigra enim scaturigineseaturrigines V. non
fere sunt perennes. figularisfigularis VRdTfVen.(H). -ri v. -guris E. creta semper adimitadimit ll. Ven.(H). -mitur v. spesspem
Gronov.,
nec amplius puteum fodiunt coria terrae observantes, ut
a nigra descendat ordo supra dictus.Vitruv. VIII 1, 2.
Pallad. IX 8, 2. 3. aqua semper dulcis
indulcis in om.E. argillosa terra, frigidior in tofotofo v. -fa E. tofto r.. namque et hic probatur
, dulces enim levissimasqueleuisque E. -uesque v. a. H. facit et colando continet
sordes. sabulum exiles limosasque promittit, glareaglaria VR. -ie r. incertas
venas, sed boni saporis, sabulum masculummasculi R. -linum Er. et
harenaharena VRTEv(D). -na et
d(?) H. carbunculuscarbunculosa v. a. H. cfr. philol. l. l. p. 400. (an harenae?). certas stabilesque et salubres, rubra
saxa optimasoptima E. speique certissimaecertissimae dv(D). -me E. -mas
VRfS. -ma r., radices montiummontiumque VR. saxosae
saxosas VR1. et silex hoc amplius rigentes. oporteatoporteat RE. -tet rv. cfr. vol. III p.
494. autem fodientibus
umidiores adsidue respondere glaebas faciliusque
ferramentaferamenta V. descendere.Vitruv.VIII 7, 12. 13. Pallad. IX 9, 1. 2. depressis puteis sllpurata veluelut E. aluminosa
occurrentia putearios necant. experimentum huius
periculi est demissa ardensardent V. lucerna si extinguaturextinguatur v. -uitur ll.S. cfr. XXIII 63.; tunc
secundum puteum dextra ac sinistra fodiunturfodiuntur RdEv(D). -nt VfH. aestuaria,
quae gravioremgrauiores dx.om.E (hic deficiens). illum halitum recipiant. fit et sine his
vitiis altitudine ipsa gravior aër, quem emendant adsiduoadsidue R.
linteorum iactatu eventilando. cum ad aquam ventum est,
sine harenatohare-
nato ll.TfxH cum B. arena av. opusopus ll.xB. tophus av. surgit, ne venae obstruanturobtruantur V..
Quaedam aquaeaqua V. vere statim incipiente frigidiores sunt,
quarum non in alto origo est—hibernis enim constantconstat VR1.
imbribus—, quaedamquadam V. aa aD. om. rv. canis ortuortus V., sicut in Macedoniaemacedoniae G. -ia, ll.av.
Pellapella aG. apellant V. appellam (-ant dx) r. an Macedonia ad Pellam? cfr. § 51. 74. 106. utrumque. ante oppidum enim incipiente aestateastae V.
frigida est palustrispalustri VR1., dein maximo aestu in excelsioribus
oppidioppidi av. -dis (opi- Vx) ll.Tx. rigetrigit VR1.. hoc et in Chio evenit simili ratione portus
et oppidi. Athenisoppida thenis Vdx. Enneacrunoshenne acrunus V.
enneacynnos d. -cinnos x. nimbosa aestate frigidior
est quam puteus in lovis horto, at ille siccitatibus riget.
maxime autem putei circa arcturumauctorum V. -tumnum dTe corr.x., nonnon ll.Txa(P)H. nam v. ipsa aestate,
deficiuntdist. D cum P. omnesque quatriduo eo subsidunt, iam vero multi
hieme tota, ut circa Olynthumolinthum R. olympum dv. a. S. olim- x., vere primum aquis redeuntibus
.Ciceronis fragm. ed. Klotz. IV 3 p. 349. in Sicilia quidem circa Messanam et Mylas hieme
in totum inarescunt fontes, aestateipsa aestate
aD. cfr. v. 8. exundant amnemque
faciunt. Apolloniae in Ponto fons iuxta mare aestate tantum
superfluit et maxime circacirca aG(D). om. rv(J). cfr. XXX 25. canis ortumortu Txv. a. G(J)., parcius, si
frigidior sit aestas. quaedam terrae imbribus siccioressiciores V.
fiunt, velut in Narniensi agro, quod admirandisadmirandis—17 M.
om.V. suis
inseruit M. Cicero, siccitate lutumluctum R. fieri prodens, imbre
pulverem.Vitruv. VIII 4, 26. 3, 12.—Theophr. ap. Athen. II 15 p. 42a.— Omnis aqua hieme dulcior estest Vdxav(S). om.RC., aestate
minusminus RxaS. -nus autem V. autem minus d(?)v., autumno minimememe
V., minusqueminusque Vdxv. persisque are corr. per siccitatessicitates V.. neque
aequalis amnium plerumqueplurumque V. gustus est magna alveialbei V. differentia
. quippe tales sunt aquae, qualis terra, per quam
fluunt, qualesvequalesue VTxD. -lisue a.
-lesque r(?)v. herbarum, quas lavant, suci. ergo iidemidem xaD.
amnes parte aliqua reperiuntur insalubres. mutant saporem
et influentes rivi, ut Borysthenenboristenen (-ryst- R) VRx.an ut in Borysthene?, victique diluunturdiluntur V..
aliqui vero et imbre mutantur. terger d. accidit in Bosporobosforo Rx. -sphoro v. a. Brot.,
ut salsi deciderent necarentque frumenta, totiens et Nili
riguanili rigua av. niligna VR. in ligna dx. pluviae amara fecere, magna pestilentia Aegypti.
Theophr. ap. Senec. nat. qu. III 11, 3.—Theophr. ib,III 11, 5. Nascuntur fontes decisis plerumque silvis, quos
arborum alimentaalumenta Vx. consumebant, sicut in Haemohemo xv. a. G. hiemo V. obsidente
Gallos Cassandro, cum valli gratia silvas cecidissent.
plerumque vero dannosi torrentes conrivanturconriuantur av. corriga- rx. detracta
collibus silva continere nimbos ac digerere consueta. et
coli moverique terrain callumque summae cutis solvi
aquarum interest. proditur certe in Creta expugnato oppido
, quod vocabatur Arcadia, cessasse fontes amnesque,
qui in eo situ multi erant, rursus condito post sex annos
emersisse, ut quaeque coepissent partes coli.(cfr. Th. H. III 1, 2. V 4, 6). Theophr. ap.
Senec. nat. qu. III 11, 2. id. ap. Athen. II 15 p. 42a.
terrae
quoque motus profundunt sorbentque aquas, sicut circa
Pheneumpheneum v. cfr. § 26. feniū R. fin- V. apenninum
(app- x) dx. preneum a. praene .... r (reliquis margine abscisis). Arcadiaearchadie x. aquas aream die V. quinquies accidisse constat. sic et in
Corycocorryco V.
corisco x. -ico v. a. C. monte amnis erupit posteaqueposteaque ll.TfxH. -quam av(D). coeptus est coli.
illa mutatio mira, cuiusmira cuius D. -culus V. -culis rxa. mira ubi G. -abilis v. causa nulla evidenseuidente v. a. G. apparet, sicut
in Magnesia e calida facta frigida, salis non mutato sapore,
et in Caria, ubi Neptuni templum est, amnisomnis Vdx., qui fuerat
ante dulcis, mutatus in salem est.Strabo VI 2, 4 p. 270. 271. Seneca nat. qu. III 26, 5. 6. Athen. II 16 p.42e. et illa miraculi plena,
Arethusamarethusaa v. -sa
(arhe- a) ll.a. Syracusis fimum redolere per Olympia, verique
simile, quoniam Alpheus in eam insulameam insulam Lugd. ea insula (-la/// R) ll.xav. subsū R. mariamaria rD. ima maria d(?)v. mari xa. ma VR.an mare
(vel mari: cfr. XXXVI 55)? permeet
. Rhodioruman fons Rhodiorum? fons in Cherroneso nono anno purgamenta
egerit. mutantur et colores aquarum, sicut Babylone
babylonię (babil- x) dxv. a. H.undecim ll.xav. lacus aestate rubras habet diebus XI et Borysthenes
statisstatis ego ex Athen. cfr. nov. luc. p. 101. est- x. aest- ll.av. temporibus caeruleus fertur, quamquam omnium
aquarum tenuissimus ideoque innatans Hypanihipani x. hisp- VR1., in quo
et illud mirabile, austris flantibusflatibus a. superiorem Hypanimhypanim av.
-ni (hisp- VR1) rTx.
fieri. sed tenuitatis argumentum et aliud estesse a., quod nullum
halitum, non modo nebulam, emittatemittat RdxaG. -ttit
Vv(S).. qui volunt
diligentesdiligens R. circa haechoc R(?)v. a. D. videri, dicunt aquas graviores post
brumam fieri.
Vitruv. VIII 7, 10. 8. 1. 3. Pallad. IX 11, 2. 1. Ceterum a fonte duci fictilibus tubis utilissimum
est crassitudine binum digitorum, commissuris
pyxidatis ita, ut superior intret, calce viva ex oleo levigatis
. libramentum aquae in centenos pedes sicilicisicilici VRdTxH. suilici ar. sursum elici v. minimum
eritminis numerit V., si cuniculo veniet, in binosbonos V. actus luminalumine V. laminae v. a. H. esse
debebunt. quam surgere in sublime opus fuerit, plumboe plumbo
v. a. S.
veniatueniat om. v. a. H.. subit altitudinem exortus sui. si longiore tractu
veniet, subeat crebrocrebo V. descendatque, ne libramenta pereantpereat V..
Vitruv.VIII 7, 4. 7. Pallad. IX 12.fistulas denum pedum longitudinis esse legitimum est et,
si quinariae erunt, sexagenasexageno V. -ne R1. -ginta x. pondo penderepondo pondere VR1x., si octonariae,
centena, si denariaedenarie x. nonagenaria a., centena vicena ac deinde ad has
portiones. denariadenaria (-iae v) appel-
lantur Rdv. a. S. appellatur cuius lamnae latitudo, antequam
decem (pro denum) ll.v. curvetur, digitorum X est, dimidioque eius quinaria.
in anfractuanfractu (amf- a) av. -ti r.
fractu dx. -to V. -ti R. omniomnis d. colliscollis dv. -lli Vxar. -llo
R. quinariamquinariam Rv. -ria Va. -rii dx. fieri, ubi dometur impetus
, necessarium est, item castella, prout res exigetexiget ll.xv. -git
aD..
Homerus (X 149. 150). ξ 6. X 444. θ 249. 451 al.—Vitruv. VIII 3, 4. Homerum calidorum fontium mentionem non
fecisse demiror, cum alioquialioquin xv. a. Brot. lavari calida frequenter induceret
induceret dxarG. -diceret
Rfv. -ret et V. -carit C., videlicet quia medicina tune non erat haec, quae
nunc aquarum perfugioprofugio VR1x. utitur. est autem utilis sulpurata
nervis, aluminata paralyticis aut simili modo solutis, bituminata
aut nitrosa, qualis Cutilia estest VdxaS.om.R(?)H. utilis est v., bibendo itaqueitaque ego. atque dv. atquae V.
aq; x. aquę Ra.del. voluit S. purgationibus
. plerique in gloriagloriam dx. ducunt plurimis horis perpeti
calorem earum, quod est inimicissimum, namque paulo
diutius quam balineis uti oportet ac postea frigida dulcidulci
av(D). -cedi V. -cedine RdxBrot.(J). mulceri S cum Gron.
an ablui? cfr. XXI 125. XXXIII 109.,
nec sine oleo discedentesdiscedentes drH.
(-teis Lugd.). -tis rxaG(S). -tibus v., quod vulgus alienum arbitratur,
idcirco non alibi corporibus magis obnoxiis, quippe et
vastitate odoris capita replentur et frigore infestantur sudantia
, reliquareliqua om. H. corporum parte mersa. similis error quamquam ll.xaH(J). quod quam S. quo quidam v.
plurimo potu gloriantiumgloriantium H cum P. -tur ll.xav(S)., vidiqueundique V. iam turgidos bibendo
in tantum, ut anulianulli
V. integerentur cutecote V., cum reddi non
posset hausta multitudo aquae. nec hoc ergo fieri convenit
sine crebro salis gustuan gustatu?. utuntur et caenoceno V. sceno x. fontium
ipsorum utiliter, sed ita, si inlitum sole inarescat. nec
vero omnes, quae sint calidae, medicatas esse credendum,
sicut inin
arv. om. rTx. Segestasegeta dTx. -tas R1. Siciliae, Larisa Troadetroadae Vv. a. C. dist.
U 695. cfr. V 121. 123 et XXXVI 138., Magnesia, Melo,
Lipara. nec decolor species aeris argentive, ut multi
existimavereexistimauere (estim- x) dxv. -aue VR. -auerunt arD., medicaminum argumentum est, quando nihil
eorum in Patavinispatinauinis V. fontibus, ne odoris quidem differentia
aliqua deprehendeturdeprehendetur R. -ditur v. -deretur
x. depraeh- Vdar..
Diosc. V 19. Seren. 973. cfr. Marc. 36, 45. Celsus VIII 10, 1. 7.—cfr. Plin. epist. V 19, 6. Medendi modus idem etid est et V. in marinis erit, quae
calefiunt ad nervorum dolores, feruminandaferuminanda S.
ferruminata ll.Txav. -nant C. -nandas H cum Gron. aa ll.TxaS. del. H. et v. fracturis
ossafracturas ossaque v. a. S., contusa, item corporacorpora arG(D). -ra ad VRS. -ra as dTx. ad corp- v. an cor-
pora adstringenda, siccanda? cfr. §98. siccandasiccanda ll.Txav(H).
-ant G., qua de causa et
frigido mari utuntur. praeterea est alius usus multiplex,
principalis vero navigandi phthisi adfectisaffectis xv. adfecti (-tu R1) r., ut diximus,24,28
aut sanguinesanguine
dTxaS. -nem VRv. egestoegesto dTxarS. -te VR. egerentibus v.
exscreantibus Brot., sicut proxime Annaeum Gallionem28,54
fecissea v. fecisse denuo incipitE. post consulatum meminimusmeum
inim V..cfr. Celsus III 22 p. 111.—Marc. 15, 41. Diosc. V 19. neque enim Aegyptus
propter se petitur, sed propter longinquitatem navigandi.
quin et vomitiones ipsae instabilisint abili (hab- R1) VR1. volutationeuoluptatione R. commotae
plurimispluribus Ev. a. C. morbis capitis, oculorum, pectoris medentur
omnibusque, propter quae helleborum bibitur. aquam
vero maris per sesesese Vfv(S). se rG(D). efficaciorem discutiendisdiscutiendis (-ti eft dis V) cauendis VR1dT. tumoribus
putant medici, sisi om.dT. st V. illa decoquaturdeco
quatur dErv. -quitur (dequoqu- V) VTf. -qtur R. hordeacia farina, ad
parotidas. emplastris etiam, maxime albis, et malagmatismalacmatis VR.
miscent; prodest et infusa crebro ictucerebro icto coni.Dal..Diosc. V 19. Pl. iun. 51, 7–10. Marc. 28, 63. Seren. 909. bibitur quoque,
quamvis non sine iniuria stomachi, ad purganda corpora
bilemquecorporalemque V. atram aut sanguinem concretum reddendum
alterutra parte. quidam et inin om.R1G. quartanis dedere eam bibendam
et in tenesmis articulariisquearticularisque VRD. -ribusque Erv. a. S. morbis adservatam
inet in d(?)v. a. S.dist. CFW Müller p. 16. hoc utut VR.
ex dT.om.Erv. de ut causali cfr. XXIX 9 ut cautior, XVII 4
ut praesens, VII 105 ut debilis. (an potius et?). vetustateuetusta VR1. virus deponentemdeponente Vd.an vero ut.. deponeret (corruptum in deponent)?, aliqui decoctamdecocta V. coctam R1.,
omnes ex altoex alto om.VR1. haustam nullaquenullaque dv.
-lloque Er. ullaque r. dulcium mixtura corruptam
. in quoquo supra cedere E. usu praecedere vomitumuomitum
—7 dedere om.E. volunt. tunc
quoque acetum aut vinum etet ego. ex ll.S. ea J. del. v. aquamaquam
ego. -ua ll.v. miscentmifcent v. mittent ll..Pl.iun.51,10–12. Diosc.V 19. Marc. 27,124. Seren.
680. Pl. iun. 64, 12. 13. Marc. 33, 22. Diosc. l. l. Seren. 85. 69.
Pl. iun. 13, 4. 5. 102, 13–15. Diosc. περὶ ἰοβ. 21. eupor. II 122. 120. Seren. 869. qui puram
dedere, raphanos supermandi ex mulso aceto iubent, ut
ad vomitiones revocent. clysteribus quoque marinam infundunt
tepefactam. testium quidem tumorestumores d. -re V.
-rē ED. -ri R(?)v. cfr. XX 161. XXII 140. XXVI 91.
XXXV 196; contra XXXI 129. XXVIII 215. XXIV 15 fovendo non
aliud praeferunt, item pernionumpernionem V. -ne R1. vitio ante ulcera, simili
modo pruritibus, psoris et lichenum curationi. lendes
quoque et taetratenera E. capitis animalia hac curantur. etet dv(D).
ut rS. liventia
reducit eademeruducit aeadem V. ad coloremcolorem v. -res ll.D (contra Plinii usum: cfr. § 117. XX 27. XXVI 150. XXVII 112.
XXVIII 245).. in quibus curationibus
post marinam aceto calido fovere plurimum prodest. quin
etquinta dictus Vd. ad ictus venenatos salutarissalutaria V.an salutaris ita (i. e. fotu: cfr. Diosc.)? intellegitur, ut phalangiorum
et scorpionum, et ptyadeptyade B. cfr.
XXVIII 65. pthiade Erv. -adeos (pthya- d) r. aspide respersisrespersos
VRf.; calidacalidam V. caudam E.
autem in his adsumitur.Diosc. V 19. Pl. iun. 50, 18. 49, 14. 15. Marc. 27, 124.—Diosc.V 19. eupor. I 59. suffitursufficitur R1. eademautē
eadem dT. cum aceto capitis
doloribus. tormina quoque et cholerascholeras VRdin ras.TD. -ra (co- E) Er. -ram v. de
plur. numero cfr. XX 122. 146. 150. 217. XXII 144. XXIII
12. calidacalidam VdE. infusainfusam dE. clysteribus
sedantsedant Erv(D). dant
VR. sedat d(?)C.. difficilius perfrigescunt marina calefactacalefacta VRfEv(S). -ti d(?)G..
mammas sororientessororientes (solori- E. sori- d) ll.G(J). -iantes Lugd. rigentes v., praecordia maciemqueaciemquae E. corporis piscinae
maris corrigunt, aurium gravitatem, capitis doloresdoloribus V.
cum aceto ferventium vapor.rubiginem ferro marinae
celerrime exteruntexierunt V., pecorum quoque scabiem sanant lanasque
emolliunt.
Pl. iun. 8, 6–10. Nec ignoro haec mediterraneis supervacua videri
posse. verum et hoc cura providit inventa ratione, quaqui E.
sibi quisque aquam maris faceretfacere VE.. illud in eain ea Erv. ea Rd. ae V. ratione
mirum, si plus quam sextariussextariū
VR1f. salis in IIII sextarios
aquaesalis cum quattuor aquae sextariis Ev. a. H. mergatur, vinciunti VR1. aquam salemque nonno R1. liquariloquari VR1.. cetero
sextariussextarius V2dv.
-ios V1R. io E.quattuor ll.v. salis cum III aquae sextariissextariis v. -ris dErD. -rios r. salsissimi maris
vimuim Erv. umquam (fū quā R) r. uimque P. an uim
totam? et naturam implet. moderatissimum autem putant
supra dictam aquae mensuram octonis cyathiscyathis om.VdS. salismalis E. temperari
, quoniam itaifta VRdS.
de mendo cfr. XXIII 40. et nervos excalefaciat et corpus non
exasperetexafperat VR1. an exulceret?
cfr. nota ad XXIII 143..
Diosc. V 20. Pl. iun. 47, 6–12. Marc. 20, 136. Seren. 532. Inveteratur etet om.Ev. a.H. quod vocantuocat E.
-atur Tv. a. H. thalassomelithalastīhaeli R1. aequis
portionibus maris, mellis, imbrisimbribus VR1.. ex alto et ad hunc
usum advehunt fictilique vasouase Rd(?)v. a. S. et picato condunt. prodest
ad purgationes maxime sine stomachi vexatione et sapore
grato et odoreet odore Erv. odore VdVen. om.R.cfr. Pl. iun..cfr. Diosc. V 17. (Plin. XXII 112).— Hydromeli quoque ex imbre puro
cum melle temperabaturtemperabitur V. quondamquoddam Rd. quodam V., quod daretur adpetentibus
viniuinum
v. a. H. aegris veluti innocentiore potupotam V., damnatum iam
multis annis, isdemnecdem VR1. vitiis quibus vinum nec isdem utilitatibus
.— Quia saepe navigantes defectu aquae
dulcis laborant, haec quoque subsidia demonstrabimusdemonstrauimus
VRE..
expansa circa navemnauim d(?)v. a. S. vellera madescunt acceptoaccepta E. halitualitu V.
maris, quibus dulcis umor exprimitur, itemidem
R1. id eft V. demissaeremissae Er.
reticulis in mare concavae ee dv. et VR.om.Er. ex D. cera pilae vel vasa inania
opturata dulcem intra se colligunt umorem. nam in terra
marinainter marina V. aqua argilla percolatapercollata V. dulcescit.
Luxataluxata
dTre corr. v. lax- E. iacta V. corpora et hominum et quadrupedum natando
in cuius libeatlibet Ev. a. H. generis aqua facillime in artus redeunt.—
Est etet
om.E. in metu peregrinantium ut temptent valitudinem
aquae ignotae. hoc cavent ea (pro e) Ev. a. G. balineisbalneis V(?) Ev. a. G(D). egressiegresis E. static frigidam
suspectam hauriendo.cfr. Plin. XXVII 56. Diosc. IV 97. Pl. iun. 68, 9. 65, 16. 17.—Diosc. V 166. Pl. iun. 95, 3. Seren. 503. cfr. Celsus III 21 p. 107.— Muscus, qui in aqua
fuerit, podagrispodagra E. inlitus prodest, idemideo R1. item Ev. a. S(J). oleo admixto talorum
dolori tumoriquetumorque V.. spuma aquae adfrictu verrucas tollit,
nec non harena litorum maris, praecipue tennis etsed (pro et) Vf. solesolibus v. a. H.
candens; in medicina est siccandis corporibus coopertis
hydropicorum aut rheumatismos sentientium.
Et hactenus de aquis, nunc de aquatilibus. ordiemururdiemur V.
autem, utut om.EVen. in reliquis, a principalibus eorum, quae sunt
salsasalsa ll. J. sal v. acac VRES. et dv. ci (= &?) r spongea.
Sal omnis aut fit aut gignitur, utrumque
pluribus modis, sed causa gemina, coactocoacta V. umore veluel ll.Tv(S). aut G. siccato
siccam VR1.. siccatur in lacu Tarentino aestivis solibus, totumque
stagnum in salem abitsalem abit dv. sale habet VR. sale id Er., modicum alioqui, altitudine
genua non excedens, itempost item
iterant non excedens VR. in Siciliasiciliam V. in lacu, qui Cocanicus
vocatur, et alio iuxta Gelam. horum extremitates
tantum inarescunt, sicut in Phrygia, Cappadocia, Aspendi,
ubi largiuslargio V. -ior R1. coquiturquoquitur V. et usque ad mediummedium lacum d(?)rv.a.J.. aliud etiam
in eoeo dErv. quo
r. mirabile, quodquod om.VR1. tantundem noctenoctu v. a. H(J). cfr. § 18. subvenit, quantum
die auferas. omnis e stagnise stagnis
S. est alnis VRd. est om???is r. est E. est talis G. est alius v. sal minutus atque non glaeba
est.Isid. XVI 2, 3, cfr. Diosc. V 126. aliud genus ex aquis maris sponte gignitur spuma
in extremis litoribus ac scopulis relicta. hic omnishic omnis VRdG. homnis E. haec enim omnis v. rorerore ll.v(D). sole S cum Pontedera ex Isid. solis calore J ex
Vinc. Bellov. spec. nat. 6, 83. (an haec enim sole? cfr. XXV
149. 152). locus adhuc corruptus.
densatur, et est acrior qui in scopuliscopolis V. invenitur. sunt
etiamnumetiam
non V. naturalesan naturalis? cfr. XXXIV 4. differentiae tres. namque in Bactris
duobactris duo
om.VR1. lacus vasti, alteralter dErv. om. r(?). ad Scythas versus, alterad—alter Erv. om. r. ad Ariosarios VdB. alios R. darios Erv.,
sale exaestuantaestuat E. -ant v. a. H., sicutan sic et? ad Citium in Cypro et circa Memphin
extrahunt ee VdTfH. a R.om.Ev. lacu, dein soledeinde sale d. siccantsic et E..Isid. XVI 2, 3. sed et summa
fluminum densantur in salemsale Vdv. a. C., amneamnem V. ane E. reliquo veluti sub
gelu fluentegelus
fluentem V., ut apud Caspias portas quae salis flumina
appellantur, item circa Mardos et Armeniosamnenios V.. praeterea etpraeterea et VR1dD.
apud Bactrosbae-
tros V. b&- R. amnesamnes VRd(?)H. -nis Ev(D). Ochus et Oxuset oxus d(?)B
coll. § 86. et ixiss E et yssis r.om. r. et xerxes v. exex v(D). es Er. ex his rTfS. adpositis montibus
deferunt salis ramenta. sunt et in Africa lacus, et quidem
turbidi, salem ferentes. ferunt quidemturbidi—quidem om.V. et calidi fontes,
sicut Pagasaei. et hactenus habent sehabentes se V. genera ex aquis
sponteponte V. provenientia.Isid. XVI 2, 3. cfr. Solin. 5, 19. sunt et montesmontibus E. nativi salis, ut inin v. om. ll. D.
cfr. § 17.
Indis Oromenusornemus VR1d. Ormenus J., in quo lapicidinarumlapifidinearum
VR1. -pidicinarum rv.a.Lugd. modo caeditur renascens
, maiusque regumregium ED. vectigaluectigale d. ex eo estest del. H cum Gron. quam ex auroauro dEv. -ro est rH.
atque margaritismargaretis
VR.. effoditur eteffoditur et (om.ED) e terra
Erv. -ditura r. (an et
foditur e terra? cfr. XXXVI 182. XXVIII 1). e terra, ut palam est umore
densatodensato
Ev(D). -tur r. -to ut J., in Cappadocia. ibi quidem caediturcaeditur Ev(D). ced- r. & ed- rJ.
(malim finditur: cfr. XXXVI 160). specularium
lapidum modo; pondus magnum glaebisglebris V., quas micas vulgus
appellat.cfr. Plin. VI 147. Isid. XVI 2, 3. Strabo XVI 3, 3 p. 766. Gerrisger-
rhis H coll. VI 147 et Strab. XVI 3, 3 p. 766. garris E. carris r.
carrhis v. Arabiae oppido muros domosque
massise massis D cum U 697. sed cfr. CFW Müller
p. 8 n. 1. salis faciunt aqua feruminantesaque feruminantis VR1.. invenit et iuxta
Pelusium Ptolemaeusptholomeus V. ptolo-
maeus D. rex, cum castra faceret. quo exemplo
postea inter Aegyptum et Arabiam etiam squalentibus
locis coeptusfaeptus V. est inveniriinuenire R. detractis harenis, qualiter et
per Africae sitientia usquesit dentia
usque E. sitientibusque V. -ti//usque R1. ad Hammonis oraculum, is
quidem crescens cum luna noctibuslunae moti-
bus coni. J..cfr. Plin. V 34. Isid. XVI 2, 3. Diosc. V 125. nam etet ED. om. rv. Cyrenaiciquiremaici V.
tractus nobilitantur Hammoniaco et ipso, quia sub harenis
inveniatur, appellato. similis est colorecolore Erv.
corpore rT. alumini, quod
schistonschiston v. sci- (scy- d) ll. vocant, longis glaebis neque perlucidis, ingratusingratus dErv.
cfr. XXV 157. XVI 229. -to VRD.
sapore, sed medicinae utilis. probatur quam maxime perspicuus
, rectis scissuris. insignein signo V. de eo proditur, quod
levissimus intra specus suos in lucem universam prolatus
vix credibilicredibile VE. pondere ingravescat. causa evidens, cuniculorum
spiritu madidomadid E. madi V. sicsicut VR1d. adiuvanteadiuuante Rdv. -tem E. -tes V. molientesmolientes
d(?)Erv. om.VR., utut om.E. adiuvant
adiuuent Ev. a. B. aquae. adulteratur Siculo, quem Cocanicum appellavimus,73
nec non et Cypriocypriū d. cip- VE. mire simili.cfr. Solin. 23, 4. Cato ap. Gellium II 22, 29. in Hispania
quoque citeriore Egelestaeegelestae Vd(C)Brot. cfr. III 25.
-te R. -laeste E. -lastae rB(J). caeditur glaebis paene translucentibus
tralucentibus VS., cuicum E. iam pridem palmapalāa VR. -Imam E. a plerisque medicis
inter omnia salis genera perhibetur. omnis locus, in quo
reperitur sal, sterilissterelis V. exter- R1. est nihilque gignit. et in totum
sponte nascens intrainter Ev. a. H. haec estest dErG. om. r. sunt v..
cfr. Plin. II 233. XXXIV 125.Facticiifacti
VR1d. varia genera. volgaris plurimusquepluribusque VR1dVen. in salinis
mari adfuso non sine aquisaquis VRE.cfr. II 233
cum XIII 107. aquae d(?)v (e XIX 182). dulcibusdulcibus ego. -cis
ll.v. cfr. § 64. riguisrugis V., sed imbre
maxime iuvante ac super omnia sole multo .... quemultoque VRJ. -to E[dT]v(D).
-to atque S. lac. ego indicavi; excidit fere adsiduo: cfr. XXVIII
143. an luna?, aliteraliterque dT.
non inarescensinarescens Erv(D). ar-
rTJ (ut XIII 140. XVII 57).. Africaafricam V. circa Uticam construitconstitut d. acervos salis
ad collium speciem, qui ubi solesolis V. lunaque induruere, nullo
umore liquescunt vixque etiam ferro caeduntur. fit tamen
et in Creta sinesine Erv. sunt ine r. riguis mare in salinas iufundentibus et
circa Aegyptum ipso marimari dv. -re r. influenteinfluentem E. in solum, ut credo,
Nilo sucosuminsucosum VR1..Isid. XVI 2, 3. Aristot. meteor. II 3, 42. fit etet e v. a. S. puteisputeus E. in salinas ingestis. prima
densatio Babylonebabylonae E2. -niae E1v. a. G. babilonę r. -nię VR. in bitumen liquidum cogitur oleo simile,
quoquod E. et in lucernis utuntur. hochoc om.E. detracto subest sal. et in
Cappadocia e puteis ac fonte aquamaquam RdG. quam r. quem
v. in salinas ingerunt.
in Chaoniacaonia V. gao- E. excocunt aquam ee ego. et Er.om. r. ex v. fonte refrigerandoque salem
faciuntfaciant V. fati- R1. inertem nec candidumnegandidum V..cfr. Varro r. r. I 7, 8.—Aristot. meteor. II 3, 42. Galliae Germaniaeque ardentibus
lignis aquam salsam infundunt; Hispaniaehispania VR1.
quadamquidam V. sui parte e puteis hauriunthaurium V. aur- R. muriammurium VR1T. appellantesappel-
lantes (ape- V) VRTH. -ant d. -ant et EG. -antes et rv..
illian illae (olim scriptum ille)? quidem et lignum referre arbitrantur. quercus optima,
ut quaequi V. per se cinerecinerem E. sincerosin-
cere d. vim salis reddat, alibi corylus
corylus dv. -rilus E. -rulus r. laudatur. ita infuso liquore salso arborarbor ED. carbo rv. etiam in salem
vertitur. quicumquequicum E. ligno confitconficitur dTv. a. G. sal niger est. Apud
Theophrastum invenio Umbros harundinis et iunciiuncis
V. cinerem
decoquere aqua solitos, done exiguum superesset
umorisumores V. moris E.. quin et e muria salsamentorum recoquitur iterumque
consumpto liquore ad naturam suam redit, vulgo e
menise menis B(S). e maenis
Rd(?)Lugd. e minis Va. hem- v. de mendo cfr. XXVII 127. iucundissimus.
Diosc. V 125. (cfr. Strabo XII 5, 4 p. 568). Marinorum maxume laudatur Cyprius a Salamine,
at eat e v. ad e r. de rH. cfr. § 73. stagnisstagestnis R1. Tarentinus ac Phrygius, qui Tattaeustattaeus dB. tacteus Vf. tat- Rav. vocatur.
hi duo oculis utileshumiles VR1.. ee
VdfS. & R. ac ar. a v. Cappadocia qui in laterculis adfertur
, cutisscutis VR1d. nitoremniforem VR1. dicitur facere. magis tamen extendit
is, quem Citiumcicium R. appellavimus, itaque a partuparte V. -tum E. ventrem74
eo cum melanthio inlinunt.Isid. XVI 2, 4. (cfr. Strabo XIII 1, 48 p. 605).—Solin. 5, 18. salsissimus sal qui siccissimus
, suavissimus omnium Tarentinus atque candidissimus,
setset ego. et ll. v. est D cum U 698. dede om.R1. cetero fragilis qui maxime candidus. pluvia dulcescit
omnis, suaviorem tamen roresrore VR1d. faciunt, sed copiosum
aquilonis flatusflatis V.. austro non nascitur. flos salis non fit
nisi aquilonibus. in igniigni Ev(D). -ne rC. necnec
dErv. om. r. crepitat nec exilit Tragasaeus
tragesaeus d. neque Acanthiusacanthius v. -thus d.
achantius E. -tus r. cantus R. -tis Vf., ab oppido appellatus, necne VR1. ulliusullus
VR1TJ. sed cfr. § 90. 105.
spumae (ex T) spuma dT. autaut at
Er. aut ab D. ramentum tenuiusramentum tenuius ego. cfr. XXXIV 175.
ramento (JD. -tum v) aut (del. D) tenuis ll.Tv.. Agrigentinus ignium patiens
ex aqua exilitexiliit
V..Solin. 5, 18. Isid. XVI 2, 5. sunt et colorum differentiaedifferentia R. -iam V.. rubetrubet ll.B(S). -ber G. Memphi,
rufus est circa Oxum, Centuripiscentū
ripis VRdf. purpureus, circa Gelam
in eademea E. Sicilia tanti splendoris, ut imaginemuti magnitudinem E. recipiat.
in Cappadocia crocinuscrocineus
d2T. -ceus v. a. S. cfr. § 90. effoditur, tralucidus et odoratissimus
. ad medicinae usus antiqui Tarentinum maxime
laudabant, ab hocad hoc R. quemcumque e marinis, ex eo genere
spumeum praecipue, iumentorum vero et boum oculis
Tragasaeum et Baeticumbaeticum v.
peti- VdEr. piti- R..Isid. XVI 2, 6. ad opsonium et cibum utilior
quisquis facile liquescit, item umidior, minorem enim
amaritudinem habent, ut Atticus et Euboicus. servandis
carnibus aptior acer et siccus, utut Rdv. tu V.om.E. Megaricus. conditur
etiam odoribus additisaddi-
tus V (?)Lugd. Dal. et pulmentarii vicem implet, excitans
excitans d(?)arv. ex .... E.om. rJ. aviditatem invitansqueinuitans excitansque J. in omnibus cibis ita, ut sit
peculiaris ex eo intellectus inter innumera condimenta,
itemitem E2a. iterū
rTfS ita E1. ita est v. interim J. ciborum D. del. U 700. in mandendomadendo VR1. an madido? locus adhuc corrueptus. quaesitus garo.Isid. XVI 2, 6. Verg. georg. III 394–397. (Aristot. h. a. VIII 10 p. 596a) quin et pecudes
armentaquearmentaque v. -toque Er. -tatio r. de mendo cfr. § 5. et iumentaiumento E. sale maxime sollicitantur ad pastuspartis V. pastum v. a. S.,
multomulto tum ego.
multum ll.S. -to v. tum largiorelargiore RC(J). -ores rv(S). an largiore
eis? lacte multoquelacte multoque dErv. lactoque V. -teque R. gratioregratio-
rem E. etiam in caseo
dotean etiam casei dote? cfr. XI 239.. ergo, Hercules, vita humanior sine sale non quitnon
quid V. nequit v. a. H.
degerean degi? cfr. XIV 125. XII 5.
VI 66. III 124., adeoqueadeo ergo Vd. necessarium elementum est, utiut Rv. a. D. transient
intellectus ad voluptatesuolup-
tates VRv(S). -atem d(?)ErH. animi quoque eximiaseximias ego et dist. nimia ll.
del. D. nimirum a J. scommata S cum P. nam ita B. sam-
mia v. ioci enim a U 701. mica Müller emend. V 9.. salessales
Erv(D). sale rJU. salis Müller l. l.
appellantur, omnisque vitae lepos et summa hilaritas
laborumque requies non alio magis vocabuloalia magis uoca-
bula E. constat.
Verrius Flaccus ap. Festum s. v. salaria.—cfr. Horat. sat. II 2, 17.honoribus etiam militiaeque interponitur salariis inde
dictis, magna apud antiquos etet Vd.om. rv. auctoritate, sicut apparet
ex nomine Salariae viae, quoniam illa salem in Sabinos
portari convenerat. Ancus Marcius rexsex V. salis modiosmodia Ev. a. H.VIVIES. ut VTf. sex re corr. sex mille d(?)H. sex milia v.
in congiario dedit populispopulis VRdTfEv(S). -lo d(?)C. et salinas primus instituit.
Varro etiam pulmentarii viceuite V. usos veteres auctor est, etet
VRdTfH. om.E. esitasse enim v.
salemsale VTf. cum panepane et
casaeos (-seo v) Ev. a. H. esitasse eos proverbio apparet. maxime
tamen in sacris intellegitur auctoritas, quando nulla conficiuntur
sine mola salsa.
Diosc. V 128.—cfr. Diosc. V 127. Salinarumsabinarum Vd. sinceritas summam fecitan facit? suam differentiam
quadamquadam EG. quandam rTH. quaedam enim v. favillafauilla v.
-llam ll.H. salis, quae levissima ex eo est et
candidissima. appellatur et flos salis, in totum diversa
res umidiorisque naturae et crocei coloris aut rufi, velutiueliti V.
rubigo salis, odore quoque ingrato ceu garigari dv. cfr. Diosc. cari r. dissentiens a
sale, non modo a spuma. Aegyptus invenitinuenitur Ev. a. G., videturque
Nilonudo VR1d. deferrideferri v. differri Er. -eri r.. et fontibus tamen quibusdam innatatinnatant V.. optimum
ex eo quod oleiolet V. quandam pinguitudinem reddit; est
enim etiam in salesalo V. pinguitudo, quod miremur. adulteratur
autem tinguiturque rubrica aut plerumque testa tritatesta tia E., qui
fucus aquaaquam VR. deprehenditur diluentedeluente VR. facticium coloremcolorein Erv. coherent r., cum
verus ille non nisi oleo resolvatur et unguentarii propter
colorem eo maxime utantur. canitia in vasisin uasis in VR1T. summa est,90
media veromedio uera V. pars umidior, ut diximus. floris natura aspera,
excalfactoria, stomacho inutilis, sudorem ciet, alvumalum V. solvit
in vino et aqua, acopis et zmecticiszmecticis J. -edicis
R1. -eticis r. smegmatis H. -aticis v. utilis. detrahit et
ex palpebris pilospilos dEv. philos
VR.. ima faecisima faecis (fecis Er) ErD. imae ficis V. ime effecis R.
efficacissime faeces d(?)S. -issime faeces imae v. concutiuntur, utui V. croci
color redeat.
Praeter haecpraeterea haec dT. etiamnum appellatur in salinis salsugo,
ab aliis salsilago, tota liquidaliquida a D. a liquida E. li-
quida dr.om.VR. (an liquida, at a? ut post tota omittendi
causa appareat)., a marina aqua salsioresalsiore VdTD. -or c Er. -or Rv. vi
distansui distans VREv. distans uidi dT..Diosc. II 34. Geop. XX 46, 1. 2. Isid. XX 3, 19.— Aliudaliud RdTv. alii
ut E. aliut V2D. -int V1. an aliud est? etiamnum liquoris exquisiti genus,
quod garum vocavereuocare R., intestinis piscium ceterisque, quae
abicienda essent, sale maceratis, ut sit illa putrescentium
sanies. hoc olim conficiebatur ex pisce, quem Graeci
garon vocabant, capite eius usto suffitusuffitu VRdv. cfr. XXXII 124. 131. -to ED. extrahi secundas
monstrantesmon-
strantes VRdTfH. morantes Ev.,
cfr. Plin. IX 66. Seneca epist. XV 3, 25. Martial. epigr. XIII 102. Apicius VII 7, 13. Horat. sat. II 8, 46. (Strabo III 4, 6 p. 159).—cfr. Plin. IX 92.—Martial. epigr. XIII 103. IV 88, 5. nunc e scombronunc e sconbro V. non-
cessū pro R. pisce laudatissimumlautissimum R. lat- V. in
Carthaginis spartariaesparfariae VR1. scombrariae. coni. Marquardt e Stra-
bone, sed cfr. Isid. XV 1, 66. cetariiscetariis v. -ris rD. ce-
teris r.—sociorum id appellatur—,
singulis milibus nummum permutantibus congios fere binospaene binos Ev. a. H..
nee liquor ullusnullus E. paene praeter unguenta maiore inin
om.E. pretio
esse coepit, nobilitatis etiam gentibus. scombrosscombro Vd. -bros quidem R(?)v. cfr. § 102. et Mauretania
mauretani R1. -ritania d. Baeticaequebaeticaque v. a. H. etiametiam ego. et VdEv. om.R(?)H. Carteia ex oceano intrantesintrantes v. -tis ll.S. capiunt
, ad& (pro ad) R1. nihil aliudalium VR1. utilesutiles v. -le est VdEr. ut ille
est E.. laudantur et Clazomenaeglauzomenae Vd. garo
Pompeique etpompeique et Ev(J). -peiique
et drC. -pei V. -peii R. Leptis, sicut muria Antipolis ac Thuriithuri VD. -ria v. a. G., iam
vero et Delmatiadel-
matha Vd. dalmatia R(?)v. a. S..Geop. XX 46, 2.—Aristot. h. a VI 15 p. 569b. Oppian. hal. I 766.— Vitium huius estest et E.om.d. allexalex Rv. a. J. alex est d. atqueatque VED. om. rv.
inperfectainperfectae D. necne R1. colatacolatae VRD. faexfaex dv. fex r.. coepit tamen et privatimet priuatim Erv.
et R.om. r. ex
inutiliex inutili om.R1. pisciculo minimoque conficiconci/// R1.. apuam nostrinostris R1., aphyen
Graeci vocant, quoniam isis om.Vd. pisciculus e pluvia nascaturnascatur VRdJ. -citur Erv(D).
cfr. C F W Müller p. 6..
Foroiulienses piscem, ex quo faciunt, lupum appellant.
transiittransit Ev. a. C(D). cfr. nota ad
XXXIII 131. deinde in luxuriamluxoria V. -io R., creveruntquecreuerunt E. genera ad infinitum
in
infinitum E., sicuti garun ad colorem mulsi veteris adeoque
suavitatem dilutumsuauitatem dilutum ego. dilutam suaui-
tatem ll.v., ut bibi possit. aliud vero estest ego. ad VdTEv(D). om.Rf(?)H. (lac. post
ad indicavit D). castimoniarum
catimoniarum V. superstitioni etiam sacrisquesuperstitio-
nem etiam sacris v. a. H. ludaeis dicatum,
quod fit e piscibus squama carentibussquama maceretnentibus V.. sic allex pervenit
ad ostreas, echinosechinas E. ecinus V., urticasurticas om.VR1. marismaris ll.TJ.
cammaros v., mullorummultorum VRd. iocinera
iocinere E., innumerisque generibus ad saporessapores
dS. -ris rD. -rem v. gulaegile V. cyle d. coepit
sal tabescere.
Haec obiter indicata sint desideriis vitae.Pl. iun. 86, 4. 5. et ipsa
tamen non nulliusnulli VdEv. a. H. usus in medendo. namque et allece
scabies pecoris sanlatursanantur d. infusa per cutem incisam, et
contra canis morsus draconisvedraconiuae V. marini prodest, in linteolis
autem concerptis inponitur,Pl. iun. 83, 16. Diosc. II 34. (cfr. Colum. VI 13, 1). Marc. 9, 14 (36). Diosc. V 127. eupor. I 238. Celsus IV 22. et garo ambusta recentia
sanantur, si quis infundat ac non nominet garum.
contra canum quoque morsusmorsus dEv(S).
-sum rfH. prodest maximeque crocodili
morsus dEv(S).
-sum rfH. et ulceribus, quae serpunt, aut sordidissordidi E.. oris quoque
et aurium ulceribus aut doloribus mirifice prodest. muria
quoque sive illa salsugo spissat, mordet, extenuat, siccat,92
dysintericis utilis, etiam si nomenomen
V. intestina corripiatcorripiat ego. -pit ll.v., ischiadicis
an coeliacis, ischiadicis?
cfr. Diosc., coeliacis veteribus infunditur. fotufotu dv. -tū Er. -to r. quoque apud
mediterraneos aquae marinae vicem pensatprestat dT..
Diosc. V 125. Isid. XVI 2, 6.—Pl. iun. 111, 9. 10. Salis natura per se ignea est et inimica
ignibus, fugiens eos, omnia erodens, corpora vero adstringens
, siccans, adligans, defuncta etiam aac av. a. G. putrescendiputrescendi VRES. -do d(?)G. -ntia v.
tabetabe J cfr. XV 80. VII 70. (labe Isid.). ta V.- to R.
ita Ev. ito r.om.d(?)G. tabo S(D) cum cod. Murb. (?).
cfr. sanie § 93. an uitio? vindicansuendicans R1v. a. H., ut durent eadurent ea v.
-retita VE. -rent ita r(?)G. per saecula, in medendo vero
mordens, adurens, repurgansrepugnans VEv. a. C., extenuans, dissolvens, sto-
-machostomachū VR. tantum inutilis, praeterquam ad excitandam aviditatem
.dist. ego. adversus serpentium morsus cum origano, melle,
hysopo, contra cerastencerenten R1. cum origano etet ll.v. aut B. cedriacedria B e Diosc. -dro
(corruptum ex cedri) ll.D. cera v. aut pice
aut melleac melle VR. auxiliatur,Diosc.V 125.Diosc. eupor. I 45. contra scolopendras ex acetoacetū
R. pots,
adversus scorpionum ictus cum quartaqua V. aequa TS. parte lini seminissemine VR1d.
etet ll. ex v. oleo vel aceto inlitusinlitur V., adversus crabrones vero et vespasuel uespas dv. a. S.
similiaquesimiliaque Rv. -lique VE.
-liter dT. ex aceto, ad heterocraniasheterocranias ErS. -neas dC. -nas B. -ogranias R.
hec ergo granias V. capitisque ulcera et
pusulas papulasve et incipientesincipiente R. verrucas cum sebo vitulino
, iteman item in? oculorum remediis et ad excrescentesde-
arescentes VR1. excrentes E. ibi carnes
totiusque corporis pterygia, sed in oculis peculiariter, ob
id collyriis emplastrisqueque dEv(D). quoque rfS. addituscdditur d (?)v. a. S.—ad haechoc Tv. a. G. maxime probatur
Tattaeustattaeus G cum B1.
cfr. § 84. & teus VRd. et deus E. tragasaeus Ven. cumB2.
etateus v. autet dT. Caunitescounites r. cogn- R.—,Pl. iun. 102, 18–20. ex ictu vero suffusis
cruore oculis suggillatisquesuggillatisue
dTS. -tis suae V (cfr. §96). -tisque rv(D). cum murramurra VRdG.
-rrae Ev(D). cfr. § 118. pari pondere acaut (pro ac) V.
melle aut cum hysopo ex aqua calida, utqueutque (quae E)
Erv. aut quae r. foveantur
salsuginesalsugines R.—ad haec Hispaniensis eligitur—, contraque
suffusiones oculorum cum lacte in coticulis teritur, privatim
suggillationibus insalsugines R. linteolo involutus crebroque ex
aqua ferventi inpositus, ulceribus oris manantibus in linteolo
concerptoconcrepto V. corre- R., gingivarum tumori infricatusinfricatus Erv.
infractus rT. etet—18 fractus om.VR1T. contra
scabritiem linguae fractus comminutusque.Diosc. V 125.Pl. iun. 28, 4–7. Marc. 12, 21. aiunt dentes
non erodi nec putrescere, si quis cotidie mane ieiunus
salem contineat sub lingua, donee liquescat. lepras idem
et furunculos et lichenas et psoraspsaras VR. emendat cum passa
uva exempto eius ligno et sebo bubulo atque origano ac
fermentodist. D. vel pane; maxime Thebaicus ad haecad hec (hac R) et VR. hic et ad v. a. D. et pruritus
eligitur.dist. ego. tonsillis et uvisouis VR. cum melle prodest quicumque,
ad anginas hoc amplius cum oleo et aceto eodem tempore
extra faucibus inlitus cum pice liquida.cfr. Plin. XXXI 40.—Pl. iun. 35, 20.—Isid. XVI 2, 6.
(cfr. Catull. 23, 12). emollitet mollit et VR1. et alvum
vinouino D
cum U 701. in uino ll.v.dist. ego. mixtomixtus d(?)v. a. J., innoxiein-
noxie dTH. -xio VD. -xia RE. idem noxia v. et taeniarumtaeniarum H.
tenearum (tae- D) VRED. tine- dTv.cfr. § 36. genera pellit in vino
potus. aestus balnearum convalescentes ut toleraretolerari
Vv. a. G. possintpossit VR1,
linguae subdituspositus subditus (supd- R1) VR1. praestat. nervorum doloresdolores VdS. -rem R(?)Ev(D). cfr. § 62. 120. XXX 110.
XXVIII 237. XXIV 15. 40. XXIII 6. 48. XXXVII 145.
XXI 141. XXII 107. 130. 141., maximemaxime VRdTH. maxime
usurpanda (-dam E) obseruatione Erv. cfr. infra vv. 12. 13. circa
umeros et renes, in saccis aquaex aqua Pl.iun. patina f(?)S. ferventi crebro candefactus
candefactus (-dof- V)
VTfES. madef- r(?)v. levatlauat V., column torminaque et coxarum dolores potus
et in isdem saccis inpositus candens, podagras cum farina
ex melle et oleo tritus, ibi maxime usurpanda observatione
usurpanda
(ususpra- VR) obseruatione VRdTfH. obseruanda usurpatione
Erv., quaequa d. qua quidem v. a. H. totiscorporibus nihil esse utilius sale et sole
dixit. utiquedixit utique
coni. J. dixit itaque dTErH. -xistique V. -xitque R. dicunt
itaque v. cornea videmus corpora piscatorum, sed hochoc om.VR1.
praecipuum iudicaturiudicatur ego. cfr. § 43.
XXXIV 178, XXXII 123. XXVIII 26. XVII 157. 193.
dicatur ll.v. in podagris.Diosc.V 125.—Diosc. eupor. I 123. tollit et clavos pedum,
itempedum item dErv. ite pedum VR.
item pedum Müller emend. V 9. perniones. ambustis ex oleo inponitur aut commanducatus
pusulasque reprimit, ignibus vero sacris, ulceribusulceribus VE. -busque
r(?)v.,
quae serpantserpunt Rv. a. S., ex aceto aut hysopo, carcinomatis cum uva
taminia, phagedaenis ulcerum tostustostus dTS. -um H. totus r. tritus v. cum farina hordei,
superinpositosuperinposita Vd. linteolo madente vino. morbo regio laborantes
, donee sudentsudent dEv. -dant rS. ad ignem, contra puritus, quosquod RE.
sentiunt, ex oleo et aceto infricatusinfricatis V. iuuat et dv. a. S. iuvat, fatigatosfatigatus V. uat- E. ex
oleo.Diosc. V 125. (eupor. II 65). Pl. iun. 90, 21. Diosc. V 125. multi et hydropicos sale curavere fervoresque
febrium cum oleo perunxere et tussimet iunxim V. veterem linctulintu V.
eius discussere, clysteribus infudere ischiadicissciadicis Vr. rad- R., ulcerumulceribus
v. a. H.
excrescentibus vel putrescentibus inposuere, crocodilorum
morsibus ex aceto in linteolis ita, ut battuerenturbatuerentur VRdv. a. S. pauer- H. ante
hishis (sc. linteolis) ego e Diosc. hic VdEH. inc R1. ictuum R2Brot. hac G. ictu vel (arte) uinctu coni. B. ictum v. uincta S.
ninculis J. del. D. (Plinius prave legitτυπτομένων . . . τοῖς ἐνδέσμοις). ulcera. bibitur et contra opiumoppium VVen. ex aceto mulso, luxatis
inponitur cum farina et melle, item extuberationibusexuberationibus VR..
dentium doloridolore VR1. cum aceto fotusfotus VRfEVerc.(H). potus dTVen. tostus C. et fotu G. et inlitusillinitus R1. cum resina
prodest. ad omnia autem spuma salis iucundior utiliorque
. sed quicumque sal acopis additur ad excalfactiones,
item zmegmatiszmegmatis VS. szme- R. sme dH. -aticis Erv. ad extendendamextendendam Erv(S). -nuendam VR. -nuandam dTH(J). cfr. § 84. XXVI 163. XXXI 65. XI 238. cutem levandamque. pecorum
quoque scabiem et boum inlitus tollit datusquedatusque VEv. -turque r(?)G.
lingenduslingendos VR. et oculis iumentorum inspuitur. haechaec est (et v) de VR1v. a. S. de sale
dicta sint.
Isid. XVI 2, 7. Non est differenda et nitri natura, non multum
a sale distans et eo diligentius dicenda, quia palam
est medicos, qui de eo scripseruntscripser??? V. -ere v. a. S., ignorasse naturam nec
quemquam Theophrastotheophrastus R1. -prastus V. diligentius tradidisse.
Exiguum fit apud Medos canescentibus siccitate convallibus
, quod vocant halmyragahalmyraga S. -rhaga Rd(?) H. -miraga rB. -rhaga C.
-gara v., minus etiam in Thracia
iuxta Philippos, sordidum terra, quodquod Erv(D). qua R. aqua r. a qua J. appellant agrium.
cfr. Plin. XVI 31.nam quercu crematanamque aqua cremata E. numquam multum factitatumfacinatum V. facn- R1. est et
iam pridem in totum omissumemis-
sum R.. aquae vero nitrosae
plurimispluribus R(?)v. a. D. cfr. § 4. locisin locis ED. reperiuntur, sed sine viribus densandi.
optimum copiosumque in Clitisclitis ll.v(J). clytis G. Litis H (Letis B) coll. IV 36. nomen
adhuc corruptum. Macedoniae, quod vocant
Chalestricumchalestricum VdEJ cfr. § 115. Herodot.
VII 123. cal- Rv. a. C. chalast- C cum B ex IV 36., candidum purumque, proximum salisale R.. lacus
est nitrosus exiliente e medio dulci fonticulo. ibi fit
nitrum circa canis ortum novenis diebus totidemque cessat
ac rursus innatat et deinde cessat. quo apparet soli
naturam esse, quae gignat, quoniam compertum est nec
soles proficereproferrae E. quicquam, cum cessetesset E., nec imbres. mirum
etet VRS. est E. est et
d(?)v. illud, scatebra fonticuli semper emicante lacum neque
augeriaugere E. neque effuereeffluere Ev(D). flu- rTfH.. iisiisdv.
his rS. autem diebus, quibus gignitur,
si fuere imbres, salsius nitrum faciunt, aquilones deterius
quia validius commovent limum.
cfr. Plin. supra § 81.cfr. Geop. XVI 18, 3.Et hoc quidem nascitur, in Aegypto autem conficitur,
multo abundantius, sed deterius, nam fuscum lapidosumque
est. fit paene eodem modomodo REv. malo V. ///a loco d. quoquo del.d2. sal, nisiquo sal nisi om.E. quod salinis mare
infunduntinfunditur d., Nilumnihilum Ev. a. B. autumnoautumno ego. autem mo VRd. -tem modo J. -tem Ev(D). nitrariisnitrariis E2v. -anis E1. nstraris r.. haehae dH(J). haec rS.del. v.accedenteaccedente ego. cedente (-tem E) ll.H. exced- v(D). Niloaccedente ego. cedente (-tem E) ll.H. exced- v(D).riganturrigantur ego. ficcant' Erv., decedentedecedente (-tem E) Erv. a. H.
reced- D. madentmadent Erv. -dant R. manant rT. suco nitri XLXL om.E. diebus continuis
, non ut inin om.VR1. Macedonia statisftatis ll.v. an ceffantis?. si etiametiam ErG(D).
et rS. autem v. cfr. XV 9. imbres ad
fuerunt, minus ee dS. & VR. a r. ad E. de v.
ex D. flumine addunt, statimque utut om.E. densar
coeptum est, rapitur, ne resolvaturresoluantur V. in nitrariis. hichic vet. Dal. fic ll.v.
cfr. § 91. quoque
olei natura intervenit, ad scabiem animalium utilis
ipsum autem conditum in acervis durat. mirum in lacu
Ascanioasanio Ev. a. B. et quibusdam circa Chalcidacalchida V. fontibus summas
aquas dulces esse potariqueputari. quae
V., inferioresinteriores VfS. nitrosas.—In nitro
optimum quod tenuissimum, et ideo spuma melior, ad
aliqua tamen sordidum, tamquam ad inficiendas purpuras
tincturasque omnesomnes v. -nis ll.S.. magnus et vitronitro v. a. G.
in uitro D e coni. S. sed cfr. C F W Müller p. 23. usus, qui dicetur36,193
suo loco.cfr. Herodotus II 87.—Nitrariaeni-
trariae H. -ias VRdT. (-iae egregiae v). nitri egri ar. Aegypti circa Naucratim et Memphin
tantum solebant esse, circa Memphin deteriores. nam et
lapidescit ibi in acervis, multiqueacerbis multisque V. sunt cumulicuniculi dT. tumuli v. a. H. ea om.E. ea de causa
saxei. faciunt ex hiseis d. iis v. a. C. et om.Rdv. a. D. vasa nec non et frequenterfrequenter dv.
-ti r. liquatum
cumdist. ego. cfr. § 122 extr. sulpure coquentes. in carnibuscarnibus J coll. § 87 et
Herodot. carbonibus ll.v. de mendo cfr. XXXIV 120 extr. quoquead ea quoque v. a. S., quasquas ll.J. quos S. quae v. inveterari
volunt, illo nitro utuntur. sunt ibi nitrariae, in
quibus et rufum exit a colore terraeet
terrae VR1..
Spumam nitri, quae maxime laudatur, antiqui negabant
dist. ego. fieri, nisi cum ros cecidisset praegnantibus nitrariisnitrari V. -ris D.,
sed nondum parientibus; itaque non fieri incitatis, etiamsi
caderet.Isid. XVI 2, 8. Diosc. V 130. alii acervorumacer-
norum VRdTfH. operimentorum Ev. -tum Lugd. fermento gignicigni V. existimavere. proxima
de afro nitro proxima R. aetas medicorum aphronitrum tradidit in Asia colligiassia colligit V.
in speluncis molibusmolibus G. moll- VRdTfv(Brot.). mal- E. mobil- Lugd.
in collibus coni. J. canalibus D. an nobilibus vel madidis?
sed omnia incerta. destillans—specs eoseos REv. eus V. eius d. eas D. colligascolligas
VRdTE2v(J). -gans E1r. colycas C(S). colicas Brot. e coni. H.
Corycias D. an collicias? cfr. XVIII 179. (Colum. II 8, 3). vocant
—, dein siccarisiccari ego cum vet. Dal. -ant ll.v sole. optimum putatur Lydium; probatio
, ut sit minime ponderosum et maxime friabilefricabile ED., colore
paenepaene dIsid.v(J). pane VR. plene ErS. purpureo. hoc in pastillis adfertur, Aegyptium in
vasis picatis, nepicatis
ne dv. spissatis ne RE. -ssa omni V. -ssatum ne D. cfr.
§ 68. XV 61. 65. XIV 134. XXXVI 166. liquescat; vasa quoque ea sole inarescentia
perficiuntur.
Diosc. V 129.Nitri probatio, ut sit tenuissimum et quam maxime
spongeosum fistulosumque. adulteratur in Aegypto calce,
deprehenditur gustugustus in
cerusa V.. sincerum enim statimfacile (pro ftatim) R(?)v. a. S. an statim saliua? resolviturpersoluitur VR1., adulteratum
pungit calcecalce pungit D. etet om.Rd(?)v. a. D. aspersumaspersum dv. -rsu VRf. -rum aD. reddit odoremhonorem a. vehementer
uehementer VRdfv( D cum uritur iungens). -tem aC.. uritur in testa opertum, ne exultet. alias igni
non exilit nitrum niihilquean
lacuna ante nihilque? gignit aut alitaliter V., cum in salinis
herbae gignantur et in mari tot animalia, tantumnon tantum vet. Dal. algaealget d..
cfr. Plin. XIX 84. Theophr. C. VI 10, 8. 9. Plin. XIX 143.sed maiorem esse acrimoniam nitri apparet non hoc tantum
argumento, sed etet VRdv(S). in EG. et in r. illo, quod nitrariae calciamenta
protinus consumunt, alias salubres oculorumque claritati
utiles. in nitrariis non lippiuntlipiunt V.; ulcera allata///illita d2. eo celerrime
sanantur, ibi facta tarde. ciet ethec (pro et) V. sudores cum oleo perunctis
corpusque emollit. in pane salis vice utuntur
Chalestraeochalestraeo J. cfr. § 107.
calistraeo dr. -raeae R. -reo (seal- E) r. chalastrico (cales- v)
B. -raeo S., ad raphanos Aegyptio; teneriores eos facit,
sed obsonia alba et deteriora, olera viridiora. in medi
cina autem calfacit, extenuat, mordet, spissat, siccat, ex
ulcerat,Diosc.V 130. Pl. iun. 100, 10–12. utile iisiis v. his ll. C., quae evocandauocanda V. sint aut discutienda e
lenius mordenda atque extenuandaextenuenda V. -uisenda
E., sicut in papulis pusulisque
pusulisque dfH. pusill- RE. pusil- V. pustul- v.. quidam in hoc usu accensum vino austero re
stingunt atque ita trito in balneis utuntur sine oleo. su
dores nimiosminus V. inhibet cum irideiridi E. arida adiecto oleo viridiarida—uiridi om.E.
extenuat et cicatrices oculorum et scabritias genarum cum
fico inlitum aut decoctum in passo ad dimidias partes—
itemdist. ego. contra argemaargema
C. -mas ll.v.—,Diosc. V 130. Seren. 228. Marc. 13, 18. 9. Pl. iun. 13, 6. 19, 2–5. Diosc. eupor. I 107. Marc. 9, 67. Diosc. eupor. I 63. oculorum unguesinungues SJ cum Gron., sed ungues
= pterygia: cfr. § 99 et Cels. VII 7, 4. decoctuman decocitur? in
passo cumin passo cum ego. cum (om.dS) passo in ll.v(J). cfr.
XXII 90. 103. 143. XXIII 85. mali Punici calycecalyce RdC. -lice
V(?)Ev(D).; adiuvatadiuuat RH(J). -uat ad VdT. -uat et S. -uat
nitri (-rum v) Ev. claritatem visus
cum melle inunctum. prodest dentium dolori, ex vine
si cum piperepiperi V. colluantur; item cum porro decoctum nigrescentes
dentes, crematum dentifriciodist. ego coll. Marc.
de dativo dentifricio cfr. XXXII 65., ad colorem reducit
. capitis animalia et lendeset lendes Erv.
edentes Vd. dentes R. necat cum Samia terra
inlituminlinitum Er. ex oleo. auribus purulentis vino liquatum infunditur
infun-
datur E., sordes eiusdem partis eroditherodit V. ex aceto, sonitus et
tinnitus discutit siccumsiccum ll. v. an sic cum ture?
cfr. Diosc. eupor. additum.Diosc. V 130. eupor. I 144. Pl. iun. 82, 10. Diosc. eupor. I 141. II 113. Pl. iun. 86, 3. 4. Diosc. eupor. I 200.—Diosc. V 130.
eupor. II 65. (cfr. Plin. XXIII 122). vitiligines albas cum
creta Cimoliacimoliae R. aequo pondere ex aceto in sole inlitum
emendat. furunculos adrmixtum resinae extrahitextrahit ego e Diosc.
-ahit aut ll.v. (an vero extrahit aut sebo? cfr. Diosc.).; cum uva
albadist. ego. passa nucleis eius simul tritis testium inflammationi
occurrit, item eruptionibus pituitae in toto corpore cum
axungia, contraque canis morsus addita et resinaaddita et resina—p. 47, 19 redegere afri inVRiterata
leguntur (VaRa); cfr. praefatio. inlitisinlitis VVaR. initis ErD.
-tiis dRav..
cumdist. ego. aceto inlinitur sic et serpentium morsibus; phagedaenis
et ulceribus, quae serpunt aut putrescunt, cum
calce ex aceto. hydropicis cum fico tusum daturdatur om.VR1. inliniturque
inlini-
tur quae R1..Diosc. V 130. eupor. II 40. (cfr. Marc. 28, 70). eupor. I 228. II 25.—Diosc. V 130. discutit et tormina, si decoctum bibatur pondere
drachmaecūrqueta VaRa. cum ruta vel aneto vel cumino. reficit lassitudines
cum oleo etet (ante aceto) VRdTfH.
ex Ev. uel VaRa. aceto perunctorum, et contra algores
horroresque prodest manibus pedibusque confricatis cum
oleo. conprimit et pruritus suffusorum felle, maxime cum
aceto instillatuminstillatum coni. H. insudatum ll.Tf.
datum v. in usu datum Brot. in sudore datum S e coni. Dal.
insufflatum D.. succurrit et venenis fungorum ex posca
potum aut, si buprestis haustahausta S(D) cum vet. Dal. coll. XXVIII155. pasta Erv. exp- rT. exsputa J. (an pota? cfr. XXVIII
128. XXIX 105.). sit, ex aqua, vomitionesqueuomitioneque S coll. XXIII 80.
evocat. iisiis v. his ll. C., qui sanguinem tauri biberint, cum lasere
datur.Pl. iun. 34, 16. 17. Marc. 19, 19. Seren. 137.—Diosc. V 130. in facie quoque exulcerationes sanat cum melle
et lacte bubulo. ambustis tostumtotum E., donee nigrescat, tritumque
totumque E. inlinitur. infunditur vesicaeuesicae ego coll. Marc. 26, 106. urceis ll.Tfv(J). uentris
(d?)C. et renium doloridolori dTErH. -re r. -ribus v. aut
rigoririgore VaRa. corporum nervorumvenervorum uel VVaRRa. -rumque v. a. J. doloribus. paralysi inparalysi in dC(J).
-si v(S). -lisin RRaE. per alysin VVa. lingualinguae S cumvet. Dal.
cum pane inponitur.Diosc. eupor. II 56. suspiriosis in tisana sumitur. tussim
veterem sanat flore mixto galbano, resinae terebinthinae
pari pondere omnium ita, ut fabae magnitudo devoretur
. coquitur diluitumque postea cum pice liquida
sorbendum in angina datur.
Flos eiuseius Erv. et uua (una d) r. cum oleo cypreocypreo (cip- E) VaRaErJ.
-pereo VR. -prino d(?)Lugd. -prio v. cfr. nota ad XXIX 106. et articulorum doloribus
in sole iucundus est. regium quoque morbum extenuatexterminat Er(exte absciso)v. a. H(D).
in potione vini et inflationes discutit, sanguinis profluvium
e naribus sistit ex ferventi aqua vapore naribus rapto
porriginempruriginem
dv. a. H. alumine permixto tollit,Pl. iun. 13, 7. 8. Marc. 4, 7.—Diosc. V 130. eupor. II 24. (cfr. Marc. 19, 38). alarum virus ex aqum
cottidiano fotufato RE., ulcera ex pituita nata ceraex—cera om.E. permixtum,
quo genere nervis quoque prodest. coeliacis infunditum
perungui ante accessionesaccessio VVaRRa. frigidasfrigidas dv. -da r. nitro et oleoet per oleo V. multi
praecepere, sicutsic et v. a. H. adversus lepras, lentigines; podagrispodagricis d(?)v. -gras D. in
balneisdist. D. utiungi C.. soliasolia
ll.v(D). -io B. nitriniti R1. prosuntprodest R(?)v. a. D. atrophisatrophis dv.
-pliis VaRRa. -piliis V. -pis E., opisthotonis,
tetanis.—Sal nitrumsal et nitrum B(S). sulpuri concoctun in lapiden
vertitur.
Diosc.V 137. Isid. XII 6, 61. Spongearum genera diximus in naturisuenturis E.
aquatilium marinorum. quidam ita distinguntrestingunt E.: alias ex9,148
his maresex his maris
(-res dS) VVaRRadS. existimare Er. ex his mares existi-
mauere v. tenui fistula spissioresque, persorbentes, quaepersorbentes quae om.E.
etex E. tingunturin-
unguntur VR. in deliciis, aliquando et purpura; alias feminas
maioribusmaribus ll.v(J). e ma- B. in ma- S.om. Isid. fistulis ac perpetuis; maribus alias duriores
quas appellant tragos, tenuissimis fistulis atqueetque d. et quae VVa. aeque v. a. G. densissimis
. candidae cura fiunt: ee
dErv. et r. ex D. mollissimis recentes per aestatem
tinctae salis spumaspumam VVa. ad lunam et pruinas sternuntumferuntur Er.
inversae, hoc est qua parte adhaesere, ut candorem bibant
animal esse docuimus, etiametiam R(?)Ev. om. r. cruore inhaerente.Isid. XII 6. 60. aliquialiquis VVa.
narrant et audituaudi R1. -dita
Ra. regi eas contrahique ad sonumsomnum VaRa., exprimentes9, 149
abundantiam uimoris, nec avelli petris posse,
ideo abscidiabscidi VJ. -indi r Isid.v(D). cfr.
nota ad XXIX 99. ac saniemsanguinem Isid. remittereemittere Erv. a. J(D).
cfr. Isid. et nota ad XXIII 113., quin et .... easlac. ego indicavi et dist.;
exciderunt fere abscisas aliquamdiu uiuere. cfr. IX 149. 150., quae
ab aquilone sint genitae, praeferunt ceteris, nec usquam
diutius durare spiritum mediciadfirmant. sic et prodesse
corporibus, quia nostro suum misceant, et ideo magis
recentes magisque umidas, sed minus in calida aqua
minusque unctas aut unctis corporibus inpositas et spissas
minus adhaerescentesadhaerescentes ego. -cente d. -centem (-her-VVa) VVaRRa. -cere Erv..Diosc. V 137. Isid. XII 6, 62. Pl. iun. 21, 3. 4. Celsus VI 6, 1.—Seren. 19. mollissimum genus earum
penicillipenicilli drC. -ilis VaRa. -illis T.
-inis VR. paenicelli Ev.. oculorum tumores sedantfedant dTPl.iun.J. -te VVaRRa.
leuant Erv(D). cfr. XXX 114. XXVI 96. XXV 153. XX 169. ex mulso inpositi,
iidemiidem RRadG. idem VVaJ. item v(D). deEnon
constat. abstergendae lippitudinilippitudinis VVaRa., utilissimeutilissime VRRadD. -ma VaEr.
-mi v. ex aquaex aqua D coll. Celso. e aqua E. e ea Va. ea r.
eosque G. eam quae v.dist. ego. (ex aqua sc. inponuntur).; tenuissimos
essetenuissimos esse D. -mos et VaRadErG. -mos VR.
-ma est v. mollissimosquemollissimosque D. -moque VaRaEr. -mos
esse d(?)G. que VR. -mam quoque esse v. oportet. inponuntur et spongeae
ipsae epiphoris ex posca etposcet ex
V.an posca, ex? ex aceto calido ad capitis
dolores. de cetero recentes discutiunt, mitigant, molliuntmolliunt mitigant VVa(?)v. a. D.,
veteres non glutinantconglutinant v. a. H. sed cfr. Diosc. vulnera. usus earum ad abstergenda,
fovendafouenda om.Ra., operiendaaperienda Vad.om.Ra. a fotu, dum aliud inponaturimponitur d. adponatur VR1f..Diosc. V 137.—Pl. iun. 74, 16. 17. ulcera
quoque umida et senilia inpositae siccant. fracturae et
vulnera spongeis utilissime foventur. sanguis rapitur ia
secando, ut curatio perspici possit. et ipsae vulneruma
inflammationibusinflammationibus (fla- E) Ev. -ones si nee rJ. inponunturinpo
nuntur- Ev. inungitur (iniu- V) rJ (lac. indicata). nune siccae, nunc acetoaceto dfEH
ex ac- rTv. ac -
spersae nunc vinonec uino Va. nunc e uino v. a. H. an au uino?, nuncnunc (nec Va) ex VaRRadEv
(D). nunc VH. ex aqua frigida; ex aqua vero
caelesti inpositae sectasecta
EB(D). siccat VVaRRav. -ant dT. siccaeue J. recentia non patiuntur intumescero.
inponuntur et integris partibus, sed fluctionefluctua tiones E. -one v. a. B(G). occulta laborantibus
, quaequae Ev. qua r. discutienda sitsunt v. a. G.
et Ev. ex r., et iisiis v. his ll.D., quae apostemataapostema Ra.
vocant, melle decocto perunctis, item articulisarticulariis
dTv. a. G. alias aceto.
salso madidae, alias e posca; sisi om.Va. ferveatfuerat VR. impetusimpetus VaRadv
-peratus VR. -positus a. inp.... E., ex aqua,
eaedemeaedem Murb.B
ead- ll.av(D).dist. J callocallo ll.S. et ca- B. e ca- v. ad VVa. e salsa, at contra scorpionum ictus ex aceto.
in vulnerum curatione et sucidae lanae vicem implent ea
eademimplent nunc ex uino et oleo nunc ex eadem
v. a. J.; differentia haec, quod lanae emolliuntemolliunt av. mo- d. et mo- r., spongeae
coercentcoher-
cent V. rapiuntque vitia ulcerum.Scribon. 133. Pl. iun. 95, 4.—Pl. iun. 98, 18. 19, circumligantur et hydropicis
siccae vel exex om.d. aqua tepida poscaveposca d., utcumque
blandiri opusblandiri opus S cumMurb. -diori opus VVaRRa. -dioribus E. -dioribus opus
d(?)v. estest ll.v. an sit? cfr. Frobeen p. 33. operireveoperireue aJ
-riue V. -ririue rv. cfr. nota ad XXVII 56. aut siccaresiccare VaRRa.
TEv(J). -ri Vd(?)G. cutem. inponun.
tur et iisiis v. his ll. C. morbis, quos vaporari oporteatoportet VaRa, ferventi aqua
perfusaeperfusa dED. expressaequeexpressaeque Rav. -ssaque ED. -praes-
saque r. inter duas tabulas. sic etsic et Ra. sic et in VVaRdTfS. sic et inpositae
(-at E) Ev(D). stomacho
prosunt et in febri contra nimios ardores, sedsed Ev(D). et rS. splenicie
e posca, ignibus sacris ex aceto efficaciores quam aliud;
inponi oportet sic, ut sanas quoque partes spatiose operiant
.Marc. 10, 1. 5.—Pl. iun. 102, 21. 22. Marc. 19, 47.
—Pl. iun. 64, 14. Marc. 33, 17.—Pl. iun. 86, 14–16. 38, 13. 14.
Marc. 16, 77. Pl. iun. 89, 20. 21. sanguinis profluviumfluuium V. sistunt ex aceto aut frigidaaut aqua frigida dT.,
livorem ab ictu recentem ex aqua salsa calida saepiusabiectus R.
mutata tollunt, testium tumorem doloremque ex posca.
ad canum morsus utiliter concisae inponunturexponuntur V. ex aceto
aut frigida aut melle, abundeabunde v(D). hab- E.om. rTfMurb. H. subinde umectandae. Africanae
cinis cum porri sectivi suco sanguinem reicientibus
haustus aliishaustus aliis ego (et dist.). haustu salis ll.v. cfr. Plin.
iun. p. 38 13 et Marc. 16, 77 (haustus). ex frigida, prodest. idemitem d. cinis vel cum oleo
vel cum acetouel aceto
d(?) v. a. S. fronti inlitus tertianas tollit.Diosc. V 137. privatim Africanae
ex posca tumorem discutitdiscutit (sc. cinis) ego. -tiunt ll. v., omnium autem cinis
cum pice crematarum sanguinem sistitse
sistit Va. se sista Ra. sistunt E. vulnerum; aliqui
raras tantum ad hoc cum pice urunt. et oculorum causa
comburuntur in cruda olla figulini operis, plurimum proficiente
eo cinere contra scabritias genarum excrescentesque
carnes et quicquiid opus sit ibi destringeredestringere re VRf.
-ing Ra., spissare,
explere.cfr. Scribon. 158. Marc. 36, 39 utilius in eo usu lavare cinerem. praestant etet om.RRa.
strigiliumstriglium (tri- Va) VVaRRa.
-gilum v. a. S. vice linteorumquelinteolumque T. -olorumque C. adfectis corporibus. et
contra solem apte protegunt capita. medici inscitia adad Rdv.om.E. in rD.
duo nominanominatas VVad. eas redegere, Africanasafri VaRa (hic de-sinentes). indinter afri et canas interiecta sunt inserendis
praebent—saepius uero quantum (XXXII 17–43): cfr. prae-
fat., quarum firmiusfirmior Rd. for- V. sit
robur, Rhodiacasquerhodiacas R. ad fovendumad fouendum
Murb.v. adeo uendum (-unt d. nondum R) VRdE2. adeo
fouendum E1. molliores. nunc autem
mollissimae circa muros Antiphelli//rahippeli E. aranthippeli a. urbis reperiuntur.
Trogus auctor estest caliciam V. circa Lyciam penicillos mollissimos
nasci in alto, unde ablataeablati V. sint spongeae, Polybius
super aegrum suspensos quietiores facere noctes.
Nunc praevertemurpraeuertemur (preu- d)
dEv(S). reu- rC. ad marina animaliaanimalia et aquatilia R2d2v. a. J..
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXXII
Ventum est ad summa naturaena-
tura et V. exemplorumque
per rerum ordinen, et ipsum sua sponte occurrit inmensum
potentiaepotentia et VRd. occultae documentum, ut prorsus neque
aliud ultra quaeri debeat nec parpar aut v. a. S. pars E. ac simile possitposset E. invenir,
ipsaipfa Bv. -am r. se vincenteutcente V. inueniri E. natura, et quidem numerosis modis. quid
enimenim om.V. violentiusuiolentif B1. mari ventisveuentifue BEv. befteifue rf. et turbinibustur minibuf B1. ac procellis?
quo maiore hominum ingenioingenio ll.v. an inuento? cfr. XVII 98.
XXXVII 60. in ullaulla B1EG. nulla rv. suifua BS, ut VI 24, sed
cfr. XXXI 83. XXXVII 136. 159. XXI 103. XVII 153.
IX 103. IV 23. parte adiutaadiu////ta B. est
quam velis remisque? addatur hisbis V. et reciprocireciproti V. aestus inenarrabilis
vis versumque totum mare in flumen.(cfr. Plin. IX 79. 80). Aristot. h. a. II 14 extr. Ovio. hal. 99. Oppian. I 213. Aelian. II 17. Isid. XII 6, 34.
tamen
omnia haec pariterque eodem inpellentia unus ac parvus
admodum pisciculus, echenaisechenaif B2(E?)J. cfr. index et § 148. codd.ABad Ovio.
hal. 99 ed. Haupt. school. Bern. ad Lucan. VI 675. -nif B1. -neis v
(cfr. § 139. IX 79). echineis V. ethi- R. appellatus, in se tenes.
ruantet p. 49, 1 tenet ruant BEv. cfr. Isid. tenuerant r. venti licet, saeviant procellae: imperat furori viresque
& BEv. om. r. tantas compescit et cogit stare navigia, quod non
vincula ulla, non ancoraeanchorę B2v. a. C. cfr. IX 83. pondere inrevocabili iactaefactae Ev. a. C. lacte V..
infrenatinterfrenat VR. impetus et domat mundi rabiem nullo suo labore,
non renitendorenitendo B2F2dTS. retin- rv. aut alio modo quam adhaerendoaut—adhaerendo BEv. om. r..cfr. Serv. ad Verg. Aen. VIII 699. hoc tantulo
haec tantilla v. a. H.
an hoc tantulū? satis est, contra tot impetus ut vetet ire navigia.
sedsed ll.v. an ecce? armatae classes inponunt sibi turrium propugnacula,
ut in mari quoque pugnetur velut e muris. heu vanitas
humana, cum rostra illa aere ferroque ad ictus armata
semipedalis inhibere possit ac tenere devinctadeuincta B2Rv. -inta V. -icta B1dT. -ictam b. pisciculuspifciculuf B2bdv. -lif r.!
fertur Actiaco Martemarte Bbd2v. mare Vd1. -ri R. tenuisse praetoriam navem Antoni
properantis circumire et exhortari suos, donec transiret
in aliam, ideoque Caesariana classis impetus maiore protinus
venit. tenuit et nostra memoria Gai principis ab
Asturaab aftura
dv(J). abftura Bb. -tur r. astura S(D). Antium renavigantis—ut res estut ref. eft B
(apice litterae t in ut minuto). uires. est D., etiam auspicalis
pisciculus, siquidem novissime tum in urbem reversus
dist.
ego. ille imperator suis telis confossus est—, nec
longa fuit illius morae admiratio, statim causa intellecta,
cum e tota&//ota B1. classe quinqueremis sola non proficeretproficeret Rbv. -fecerit r., exilientibus
protinus quiqui
BS. quid VRd1. qui id d2bv(D). quaererent circa navemnauim Vd2v. a. S.. invenerein-
uenire V.
adhaerentem gubernaculo ostenderuntque Gaio indignantiindignati B1.
hoc fuisse, quod se revocaretreuocet VR. quadringentorumque remigum
obsequio contra se intercederet. constabat peculiariter
miratummira-
tur B1., quomodo adhaerens tenuisset nec idem
polleret in navigiumnauigio R receptus. qui tune posteaque videre
eum, limacilimachi B1. magnae similem esse dicunt. nos pluriumplurimum VRf. -morum dTv. a. G.
opiniones posuimus in natura aquatilium, cum de eo
diceremus, nec dubitamus idem valere omnia eaea
BS. om. rv. generatenera VR., 9,79 sq.
cum celebri et consecrato etiam exemploexempli R. apud Cnidiamindiam B1. cind- R.
conidia E. gnidiam d(?)v. a. S.
Veneremuentrem B1. uenire VR.
inueniri B2. conchas quoque esseesse om.VRdv. a. S. eiusdem potentiae credicredi om.Vd1f.
necesse sit.Ovid. hal. 99. Isid. XII 6, 34. e nostris quidam Latinelatinis
Ev. a. H. morammoram BVRS. remo- d(?)Ev(D). cfr. Isidor. (Ovid.)
schol. ad Lucan. VI 675 cod. Berol. ed. Weber; contra schol.
Bern. ad Lucan., Servius ad Verg. Aen. VIII 699. appellavere
eum, mirumque, e Graecis alii lubricos partuspar-
tos V. atque pro
cidentesproducentes VR. continerecontinere B. -ri rv. ad maturitatem adalligatumadalligatū ego. -to BS. -to eo rv(D)., ut diximus9,79
prodiderunt, alii salesalem E. adservatum adalligatumque gravidis
partuspartu///f B. -tuus D. solvere, ob id alio nomine odinolytenodinolyten BS. -luten VR. -lutem T.
odynolytem d(?)H. -lyontem v. deEnon constat. appellariappellaturi
VR.
quocumque modo ista se habenthabent B1VREG(J). -eant B2(manu rec.)dv(Lugd.).
cfr. Frobeen p. 34., quis ab hocad hoc B1. tenend
navigia exemplo de ulla potentia naturae viqueui//qu//e & B(Gron.)S.
ut quae et V. ut quae E. atque et R. atque dv. et effectu
in remediis sponte//fponte B. nascentium rerum dubitet?
(cfr. Plin. IX 143). Oppian. II 56. 58. Aelian. IX 14. Isid. XII 6, 45. Quid? nonquid non ll.S. quin v. etet Bd2TEv.
est r. sine hoc exemplo per se satis esset
ex eodem mariamare B1. torpedo? etiam procul et e longinquo,
vel si hasta virgave attingatur, quamvis praevalidos lacertos
torpescere, quamlibet ad cursum veloces alligari
pedes? quod si necesse habemus fateri hoc exemplo esse
vim aliquam, quae odore tantum et quadamquaedam V. aura corporis
sui adficiat membra, quid non de remediorum omnium
momentis sperandumseparan-
dum Vd1. est?
(cfr. Plin. IX 155). Aelian. II 45. schol. Nicand. al. 465. cfr. Aelian. XVI 19. Non sunt minus mira quae dede BdC. e rv. lepore marino traduntur
. venenum estest om.RE. aliis in potu ant cibo datus, aliis
etiam visuuisu BS. -sus
dv. uis r., siquidem gravidaegrauidę B2in marg., om.B1., si omnino adspexerint
feminam ex eo genere dumtaxat, statim nausiant etnausea et
v. a. S. redundatione
redundationem B1VE. (an nausiam et redun-
dationem stomachi uomitu fatentur?). stomachi vitium fatentur ac deinde abortum
faciuntfaepe B1.. remedio estet
in V. mas ob id induratus sale, ut in
bracchialibusbrachialibus B2v. a. S. bractea- R. habeant. eadem res in mariamarinae V. -ri
et v. a. S. ne tactu quidem
nocet. vesciturueftitur B1. eo unum tantum animalium, ut non
intereat, mullusmulus R. piscis; tenerescit tantum et inertiorinertior B1J coll.
XX 252. XXXI 82. ingratior rv(D). viliorque
fit.Isid. XII 6, 25. Pl. iun. 108, 6–12. Diosc. de ven. 30.
§ 10: (cfr. Plin. IX 7). homines, quibus inpactusin paftu Tv. a. G.
cfr. Isid. est, piscem olenttollent VR.;
hoc primo argumentoargumentū R. veneficium id deprehenditur. cetero
moriuntur totidem inin BS.om. rv. diebus, quotquod B1V. vixerit lepus, incertique
temporis veneficiumbeneficium VE. bef- B. id esseid effe
BdEv. de fe r. auctor est Licinius Macer.
in India adfirmant non capi viventem invicemque ibi hominem
illi pro veneno esse ac vel digitodigitū VR. omnino in mari
tactum mori, esse autem multomulio VR. ampliorem, sicutisicut
VRdv. a. S. reliqua
animalia.
luba in iisiis BEv(S). his rC. voluminibus, quae scripsitfcribfit B. ad CC. om.B.
cum b. caium v. a. Lugd.. Caesarem
Aug. F. de Arabia, tradit mitulosmitulos B1G. uit- rdTv.
marinos add.dTv. a. G(H). ternas heminas
capere, cetoscoetos V. et hos E. sescentorum pedumpedum
—20. 21 trecentorum B2in marg., om.B1. longitudinis et trecentorum
sexaginta latitudinis in flumen ArabiaeArabim U 705
coll. IX 7. intrasseintra se V.,
pinguiquepinguit qua R. -gitquae V. eiusei R. mercatores negotiatosnegotiate (in eg- V)
VR. -ator b. -atores (del. mercatores) v. a. H., et omnium pi
scium adipe camelos perunguiperungere
G. in eo situsito V., ut asilosafilo B1. al
iishis VRdC. fugent odore.
Ovid. hal. 9–18. Oppian. II 40. Aelian. 1 4. Isid. XII 6, 30.—Ovid. hal. 23–26. Oppian. III 121. Cassiod. ep. XI 40. Isid. XII 6, 24. Mihi videntur mira. m . iura R. et quae Ovidius prodiditprodit VR1f.
piscium ingenia in eo volumine, quod halieuticonhalle uticon B. haliaeu- V. inscribitur
infcri-
bitur Bv. scr- r.: scarumfcavrum B2. car- E. inclusum nassisnaffa B2in marg. non fronteforte E. erumpere
nec infestis viminibus caput inserere, sed aversumaduersum VRf. caudae
ictibus crebris laxare fores atqueaque B. at quae V. ita retrorsum repererepere BdT. erep- VS. aerep- R. erip- E. erump- v.,
quem luctatum eius si forte alius scarusfcauruf B. extrinsecus videat,
adprehensa mordicus cauda adiuvare nisus erumpentiserumpenti if B1.;
lupum rete circumdatum harenas arare caudacaudae B1. atque ita
condi, dumcon-
ditum Ev. a.(P) H. candidum VdT. transeattransire v. a. H. cfr. Isid. reteretem E. recte R. -tae V.;Ovid. hal. 27–30. Oppian. III 127. Aelian. I 33.—Ovid. hal. 31–37. Isid. XII 6, 44.—Ovid. hal. 38. 39. Oppian. III 482. 520. murenam maculas adpetere
ipsas consciam teretis ac lubrici tergi, tumtum ll.v(D). cum J. multiplici
flexu laxare, donec evadat; polypum hamos adpetere bracchiisque
complecti, non morsu, nec prius dimittere, quam
escamaescam E. scam VR. circumroseritcumroserit VR., aut harundine levatum extraleue cum ex utra
VR. aquam,
scit et mugilmogil V. esse in escaaesca E. eso VR. hamum insidiasque non ignorat,
aviditas tamen tanta est, ut cauda verberando excutiat
cibum.Ovid. hal. 39–42. 43–45. 46–48. (cfr. Plin. IX 182). minus in providendo lupus sollertiae habet, sed
magnum robur in paenitendopenitendo VVen.
appet- b.. nam is, utis ut ego. fi in B1. fi B2S. ut rv. cfr. nota ad
XXVI 6 haesit in hamo;
tumultuoso discursudifcuffu (eadem fere specie qua -urfu) BJ coll. Ovidii codd.AB (ed. Haupt). de mendo cfr. XXXIV 107. XXXV 97. VIII 214. laxat volnera, donee excidant insidiae.
murenae amplius devorant quam hamum, admoventadmouentque d(?)v. a. S. dentibus
lineasle ineaf B1. atque ita erodunt. anthiasanthias D cum U 705 coll. IX 182. -iam H cum Gesnero ex
Ovidio. pithiaf B. -asim dT. phithias (-tias R) in VR. pythiasi
(-bias b2. -heas v) id bv. tradittradit eaf B. -dunt b. idem infixo
hamo invertere se, quoniam sit in dorso cultellatacultel-
lata TS. -tu V. -to rdbv. cfr. VIII 91.
spinafpinea B. ei
spina VRdTH., eaqueeaque RdTH. ea quae V. quae B. que bv. liniamliniam B1VS. -niem R. -neam rv(D). praesecare.
Isid. XII 6., 43.—cfr. Plin. XX 261.—Isid. XII
6, 6.Licinius Macer murenassenas V. feminini tantum sexus esse
tradit et concipere ea
(pro e) Vf. serpentibus, ut diximusut diximus—8 serpentibus om.VRd.—ob id 9,76
sibilo a piscatoribus tamquam a serpentibus evocari et
capidist. D.—et pinguescere& pin-
guefcere BS. ping- rv. fortasse exciderunt aliqua., iactatoiactato B (o in ras.) D. -atu EdTB(H). iacta in VR. lactatu
v. a. B(C). fusti non interemiinterimi B2Rv. a. J. cfr. nota ad XXIX 65., easdem
ferula protinus. animnam in cauda habere certum est eaque
icta celerrime exanimariexanimari om.R., adat Rd(?)v. a. S. a E. capitis ictumictum BS. -tu rv. difficulter. novacula
piscepifcef B. pifcef B. qui attactiqui attacti S(D). quiatac ti B. quae &
tacta (attacta J) rJ. quae tacta v. sunt, ferrum olent. durissimum esse
piscium constat qui orbis vocetur; rotundusrutunduf B1. ro-
tundum E. esteft BES. et r. est et v., sine
squamissquamis is VR.uncos ego posui. verba, fortasse post demergant (§ 15) perti-
nentia, e margine in alienum locum transierunt. totusque capite constat.—(Lolligololligo BS.
miluago (Isid.)rv. quotiens
cernatur extra aqnam volitans, tempestates nuntiari)nuntiari ego. mutari ll.v. minitari
Verc. cfr. XVIII 361. mutari designat Isid. an potius
nuntiantur vel nuntiat?.—
Trebius Nigerniger actor est d(?)v. a. D. xiphianxipian B1.,Isid. XII 6, 36. (cfr. Plin. XVIII 361).—Aristot. ap. Athen. VII 96 p. 314e. Ovid. hal. 97. Aelian. XIV 23 med. Isid. XII 6, 15.—Isid. XII 6, 47. id est gladium, rostro mucronato
esse, ab hocad hoc B.cfr. § 6. naves perfossas mergi; in oceano
addist. ego. locum Mauretaniae, qui Cottaecottae BD
cum U 706 coll. V 2 et Strab. XVII 3, 2 p. 825. coctue V.
-te Rd. -ta b. /////ta E. Cotte S. Cotta v. vocetur, non procu
Lixo flumine idem lolligines evolare ex aqua tradit tanta
multitudine, ut navigia demergant.
(cfr. Martial. ep. IV 30).—Aelian. XII 30. Nymphodorus ap. Athen. VIII 3 p. 331e. E manu vescuntur pisces in pluribus quidem
Caesaris villis, sed—quaese quae R.
seque Vd. aeque U 707. veteres prodidere in stagnis
non piscinis, admirati—in Heloroheloro B1D. -re rdTv. a. B.
Eloro B. Siciliaeciliciae B. castello nonnon om.B.
procul Syracusisfupracufif B., item in Labrayndilabra-
yndi ll. J. -amdi d. -andi TS. -andei H. -adii G. labra
Cnidii v. Iovis fonte anguillaeanguillae BS. -llas hae (et hec b. et eae v) rv
(U 707). -llae hae D.
et inaures additas gerunt, similiter in Chio iuxta Senum
delubrum, in Mesopotamiae quoque fonte Chabura, de quo
diximus, piscespisces fD. -ce BVdEv. a. B. om.R(?)B..(cfr. XXXI 22. Varro r. r. III 17, 4). Aelian.
VIII 5. Polycharm. et Artemidor. ap. Athen. VIII 8 p. 333d-f.—Lucian. de Syria dea 45. nam in Lycialyciae RB. Myrismyris R(E?)G. myrris dT. murif B.
miris Vv. a. B. Limyra B. in fonte Apollinis
, quem Curiumcurium ll.v(G). Dinum B.
Surium S cum Meinekio ad Steph. Byz. p. 582,18. appellant, ter fistula vocatiuocati BS.
euo- rv(D). cfr. infra. veniunt 31, 37
ad augurium. diripere eos carnes abiectasobiectas R(?)C. laetum est
consultantibusconsulan-
tibus V., caudis abigere dirum. Hieropolihierapoli R(?)v. a. J. Syriae in
lacu Veneris aedituorum vocibus parent, vocati veniunt
exornatidist. U 707. auro, adulantesadorantes
VR. scalpuntur, orahora V. hiantia manibus
inserendisinserendis—p. 59, 12 contra uiscum inVRiterata leguntur (VaRa); cfr. praefatio. praebent. in Stabiano Campaniae ad Herculis
petram melanuri in mari panem abiectum rapiunt, iidemibidem VVaRRaT.
ad nullum cibum, in, quo hamus sit, accedunt.
Nec illa in novissimis mira, amaros esse pisces
ad Pelen insulam et ad Clazomenasclazomenfaf B., contracontra ad v. a. S. an circa? scopulumcope-
lum B. Siciliae
siciliae ll.v. Scyllae D cum U 707. an Scyl-
lam Siciliae? cfr. III. 87. ac Leptim Africae et Euboeamaeuoaeam V. eueoeam VaRa.
euoeam R. et Durrachium, rursus
ita salsos, ut possint salsamenta existumari, circa
Cephallaniamcephalania VVaRRad. -leniam v. a. S. et Ampelonpalon
(pro paron) B., Paron et Deli petras, in portu
eiusdem insulae dulces. quam differentiam pabulobabulo B. constare
non est dubium.(cfr. Athen. IV 16 p. 139b. 17 p. 140b. Isid. XII 6, 12. 13). Apion piscium maxime mirummaxime mirum ego. maxi-
mum ll. v. an excidit(ante Apion) alterum exemplum piscis aliquo loco non muti? cfr. index.
esse tradit porcum, quem Lacedaemonilacedaemonii RRad (?)
v. a. S(J). orthagoriscumorthagoriscum S. cfr. § 149. orthra- B. orum tha-
BVVaRRadf. ftagoriscum E. oft- v. vocent
uocant VVav. a. S.; grunnire eum, cum capiatur. esse vero illam naturae
accedentiamaccedentiam BE. accid- rv.dist. v. a. J. cfr. index.—quod magis miremur—etiam in locis
quibusdam, adposito occurretoccurr& BS. -rrit rv. exemplo, siquidem salsamenta
omnium generum in Italiaitaliam VVaRRa. Beneventiuene-
uenti B1. (ben- B2in marg.). reficirefecti B. recenti E. -ntia refici
(eff- B) v. a. H.
constat.
cfr. Fest. p. 253a, 20. s. v. pollucere. Pisces marinos in usu fuisse protinus a condita
Roma auctor est Cassius Hemina, cuius verba de ea
re subiciam: Numa constituit ut pisces, qui squamosi
non essent, ni pollucerentpollucerent B(E?)G cum Budaeo. -uerent
(pull- Va) VaRad. -uerint VR. -incerent v., parsimoniaparfimonia H cum
Scaligero. patrim- ll.v. commentus
conuentus BEv. a. B (praem.
ad)., ut convivia publica et privata cenaeque
ad pulvinaria facilius compararenturconparentur VVaRRaf., ni qui adneque ad B.
polluctumpolluc
VVaRRad. pollinctuin v. a. G. emerent pretio minus parcerent eaque
praem ercarentur.
Isid. XVI 8, 1. – (Diosc. V 138). Quantum apud nos Indicisinuicif B. margaritis pretium
est, de quisquif BS. quibus rv. suo loco satis diximus, tantum apud Indos9,104 sqq.
curaliocurhalio BD
sed cfr. XIII 142 (M). XXXVII 153. 164. in coralio (cur- Gbv. a. S.; namquequamque B. ista persuasione gentium constantconftat BV.. gignitur
et in Rubro quidem mari, sed nigrius, item in Persico
in fuperfico V.—vocaturuoca B. lacelace BD. iace (-cae Va) rv.—laudatissimum in Gallico sinu
circa Stoechadasfthechadas Va
orcadas E. orcha- v. a. G. insulas et in Siculo circa Aeoliasaeolias fH. aeolidas B2. aeal- B1
eolias VVa. -ia b2 aelia b1. heliam v. deRRanon constat ae
Drepanadrepana dfS. -num bv. deprana r.. nascitur et apud Graviscasgrabis VVaRRa et ante Neapolinu
Campaniae maximeque rubens, sed molle et ideo vilissi
mum Erythris.Diosc. V 138. Isid. XVI 8,1. (Theophr. lap. 38). Solin. 2, 41. (cfr. Ovid metam. IV 750. XV 416). forma est eiei Ev(D). & B.om.rS. fruticis, colos viridis. bacae
eius candidaecandidiae B. sub aqua ac molles, exemptae confestin
durantur et rubescunt qua cornacorna
Bv. corona r. sativa specie atque
magnitudine. aiunt tactuadiunt tactu VaRa. adiuncta VR. protinus lapidescere, si vivat
itaque occupari evellique retibus aut acri ferramento
praecidi, qua de causa curaliumcuralium dC. curha- D. cyra- Ra. cyrha- Va. cirha- BR.
cirba- V. chira- E. chera- v. a. B. cera- B. cfr. § 21. vocitatumuocita-
tium B. interpretantur
probatissimumprobantiffimum B. quam maximequam maxime—15. 16 ra-
mossimum om.VVaRRad. rubens et quam ramosissi
mum nec scabiosum aut lapideum aut rursus inane e
concavum.Solin. 2, 42. Geopon. XV 1, 31 auctoritas bacarum eius non minus Indorum
viris quoque pretiosa est quam feminis nostris uniones
Indiciindiciif B.. harispicesharispisces VVa
arisp- RRa. haruspices S. aru- d(?)v. eorum vatesque inprimis religiosum io
gestamen amoliendis periculis arbitrantur. ita et decore
et religione gaudent. prius quam hoc notesceretnos deceret (-cet
et R) VVaRRadTf., Gall
gladios, scuta, galeas adornabant eo. nunc tanta paenuria
esteft BEv. et r. vendibiliuendibile B1. merce, ut perquam raro cernatur in suo
orbe.Diosc. V 138. (eupor. II 61) Marc. 16, 99. 17, 28. surculi infantiae adalligati tutelam habere creduntur
contraque torminumtorm???t//um B2. ac vesicae et calculorumac
calculorum BS (& et a inter se confusis). cfr. Müller de stilo
p. 67. mala
in pulverem igniigne dv. a. S. nigri V. redacti potiquepontiquae R. poti VVa(?)S. cum aqua auxiliantur,
simili modo ex vino poti aut, si febris sit, ex aqua somnum
dist. S. adferunt—ignibus diu repugnatrepugnant d(?)v. a. S. (an ignibus diu repugnat
pertinent ad finem § 22 post concavum?).—, sed eodem
medicamine saepius poto tradunt lienem quoque absumi.
sanguinem reicientibusfcientibus VVaRRad. excreantibusve medeturmedentur d(?)v. a. S. cinis eorum
;dist. J. miscetur oculorum medicamentis, spissat enim ac
refrigerat, ulcerum cava explet, cicatrices extenuat.
(cfr. Plin. XXIX 60). Quod ad repugnantiam rerum attinet, quam
Graeci antipathianantiphatian B.
-patian VVaRd. -patiant Ra. vocant, nihil est usquamufqua B1. venenatius
quam in mari pastinaca, utpote cum radio eius arbores
necari dixerimus. bane tamen persequitur galeosgalevof uel
galvof B2., idem 9,155
et alios quidem pisces, sed pastinacas praecipue, sicut
in terra mustelamuf telae B2(S). serpentesferpentef B1VaRadv. -tif
rS.—tanta est aviditas ipsius
veneni—percussis vero ab ea medenturmedetur dv. a. S. et hichic v. hii Rad. hi ll.S. quidem,
sed et mullus ac laser,
(cfr. Plin. VIII 109). Diosc. II 26. schol. Nicand. ther. 565. Aelian. VI 34. Isid. XII 2, 21. spectabilispecta-
bilis d(?)Ev. a. S. naturae potentia
, in iis quoque, quibus et in terris victus est, sicutficut BS. fic et E. ficut et rv.
fibrisfebris VVaRRa., quos castorascatoras V. castores v. a. S. vocant et castoreauocantef;
caftorea B. testes eorum.
amputari hos ab ipsis, cum capiantur, negat Sextius
diligentissimus medicinae, quin immo parvos esse substrictosque
et p. 58, 1 substructosque VVaRRad. et adhaerentesadhaerentef B2Radv(D). -tif rS. spinae, nec adimi sine vita
animalis posse; adulterariadultarari B1. autem renibus eiusdem, qu
sintfint VVaRRav. funt BEdS. (dem qui funt grandes Bin ras.). grandes, cum veri testes parvi admodum reperiantur
praetereapreterea B.locus adhuc corruptus videtir; ex-
spectaveris potius ne vesicam quidem (sc. communem) esse, cum
sint gemini folliculi ... in iis inveniri sqq. cfr. Diosc. ne vesicas quidem esse,Diosc. II 26. cum sint geminae, quod
nullinulli Bdv. -lla r. animalium; in iisiif Bv. his rC. folliculisfolliculof B2. inveniri liquoremliquorum
VVaR. et adservari
adseruari B1Ra (?)v. -re E. seruari VVaRdTf.
obferuari B2 (ob in ras.). cfr. § 31 extr. 79. salefale/// B.; itaque inter probationes falsifalfi V. esse folliculosfolliculif B1.
geminos ex uno nexu dependentes, quod ipsum corrumpi
fraude conicientium cummimci//mi//num B2. gummim T. -mi
d(?) v. a. S. cumpū R. phum V. sanguine aut Hammoniacum
, quoniam Hammoniaciquoniam hammoniaci om.B. coloriscolores Va. -re D. esse debeantdebent B2. add. tunicis B e Diosc. circumdati
, liquore veluti mellis cerosi, odoreodores Va. -ris [grauis] v. a. H. graves, gustu amaro
et acri, friabilesfr//agilef B2 (g in
ras.).. efficacissimi e Ponto Galatiaque, mox
Africa.Diosc. II 26. (Scribon. 10). eupor. I 11. 10. Pl. iun. 91, 23. Diosc. eupor. I 15. Celsus III 20. (cfr. infra § 132). sternumentafternutamenta B2(man.rec.)dv. a. H. olfactu moventmouenti B.
-te S.. somnum conciliant
cum rosaceo et peucedano peruncto capite et peret perpoti B1. -rloto B2 (l in ras.). se poti
ex aqua, ob id phreneticis utiles; iidemidem
BVVaD. item RRadbv. lethargicos odorisan odore?
suffitufufflatu B2(man.
rec.)D. cfr. § 124. excitantexulant B. volvarumqueuuluarumque VVav. a. S. ani-
morumque B2. exanimationes vel subditufubditu B1VaRaS. -to VRd. -ti bv. fubito
B2., acac B1ES. a B2. et rv.
mensesmefef B1Va. meffef V.
mentef B2. etac d(?)v. a. S. secundasfecundas fcient B2. cient II drachmis cum puleio ex aqua
poti.Diosc. II 26. (Scribon. 101).—Diosc. eupor. II 40. 41. medentur et vertigini, opisthotonoopistho-
tuno VVaRRa. -otonis d(?)v. a. S., tremulis, spasticisfpafmaticif B2.,
nervorum vitiis, ischiadicisschiadicis (sci- Va) VVaRRa. ///fchiaticif B2 (ti in ras.)., stomachicis, paralyticis, perunctis
omnibus, vel trititritisB2. ad crassitudinem mellis cum
semine viticisunicis VR. uitiis b1. uitisB2. ex aceto& aceto
BVVa. ac rosaceo. sic et contra comitiales
sumpti, poti vero contra inflationes, torminatormenta ueneni B2 (t et i in ras.)., venena.
differentiadifferentif
(f in ras.) ta//men (men in ras.) contra cętera (c et t in ras.)
eft B2D. tantum contra genera est mixturae, quippe adversus
aduerfū B2. scorpiones ex vino bibuntur, adversus phalangiaphalangiae (om. et) B1.
fphalangiae mors' (hoc in marg.) B2. et
araneos// araneof B1. ara-
neas E. //& ranę B2. ex mulso ita, ut vomitioneuomitione dv. -tiones VVaRRaE.
-ti//// B1. -tu B2. reddantur////////antur B1. eiciantur B2. aut ut contineantur
aut ut
contineantur om.B. (retin- v. a. S.). cum ruta, adversus chalcidas cum myrtitemyrto (o in ras.) B2., adversus
cerasten et presteraspresteras bv. -sicras dT. praesi- (persi- V) VVaRRa.
praeftem B.an prestera? cum panacepanacea E. aut ruta ex vino,
adversus ceteras serpentes cum vino. dari binas drachmas
datis (t in
ras.) binif drachmif B2. satisfatif B1. Scitif (ci in ras.) B2.
satis est rv.; eorum, quae adiciantur, singulasfingulif B2..Diosc. II 26. eupor. II 141. Nicand. al. 307. (cfr. Scribon. 192).—cfr. Diosc. eupor. I 60. Gels. VI 7, 8. auxiliantur
privatim contra viscumuifum V. ex aceto, adversus aconitum ex
lacte aut aqua, adversus helleborumhelleborum
v(J). ell- ll.C. album ex aqua mulsa
nitroque. medentur et dentibus infusi cum oleo triti in
aurem, a cuius parte doleantdolori BdS. -re VR. -ribus bv., aurium dolori melius, si
cum meconiomeconto VR.. claritatemclaritate B. visusuifuuf B1D. usus V. faciunt cum melle Atticoantico V.
-iquo R.
inunctisinunctif B1VT. -ti//B2. -ti rv. cfr. XXV 143. 144.. cohibent singultus ex aceto. urina quoque fibrifibri dbv. febri r.
resistit venenis et ob id in antidota additur. adservaturobferuatur B2.
autem optume in sua vesica, ut aliqui existumant.
Isid. XII 6, 56.—(Aristot. h. a. VIII 17 § 113). Geminus similiter victus in aquisin aquis om.B. terraque
et& Bv(S). in V.om. rH.dist. H testudinum effectusque parpari B2v. a. H(SJ)., honore habendo vel proptes
excellens in usu pretium figuraequefiguraeque BVRdTfS. natu- B. fiturae quae uero E
figuraeque uera v. proprietatem. sunt
ergo testudinum genera terrestres, marinaemarinaeue VRdf.an recte? cfr
XVIII 78. Müller de stilo p. 68. 69., lutariaelutoriaę B2. etet om.Ev. a. C.
quae in dulci aqua vivunt. has quidam ee BRdv. a V.om.EB. Graecis emydas
appellant.
Diosc. II 97. cfr. Nicand. ther. 700. (Diosc. eupor. I. 115. 155. 157). Diosc. eupor. I 41. Terrestrium carnes suffitionibussuffitionibus RdTG.
suffict- VE. fuffect- B. suffus- v. propriaeproprieque V. magicisquemagifq. B.
artibusartvbuf B2. refutandisrefutantif B1. refotandif B2. et contra venena salutares produntum
plurimae in Africa. hae ibihae//ibi B.
(fuit aut haec ibi aut hae ubi, ut distingui possit in Africa
hae, ubi). amputato capite pedibusque
pro antidoto dari dicuntur et eet e J. cfr. § 45. 58. /////e B1. et et V. et
ex Rd(?)v(D). et E. hę B2S. iure in cibocibof B. sumptaesumpta et E. stru
masstruma VR. discutere, lienes tollere, item comitiales morbos
sanguis earum claritatem visusuifuuf B1D. facit, discutitdiscutit ego. om. ll. v. cfr. § 70. XXVIII 94 extr. suffusionesfuffufionef B1dS. -oni B2D(cum
seqq. non apte iungens et contra usum Plinii num. plurali utentis).
-onesque REv. suffucansque V.
oculorumoculorum tollit v. a. D.. etet om.R. contra serpentium omnium et araneorum
ac simliliumsimilia/// R. et ranarum& ranarum BEv(S) om. rH. venena auxiliaturan auxiliantur (sc. testudines)? servatoseruatur V1. -tus V2. san
guine in farina pilulis factis et, cum opus sit, in vino
datis. felle testudinum cum Atticoantico R. arantico Vf. melle glaucomata in
ungui prodest.Pl. iun. 67 1. 2. Marc. 34, 22. scorpionum plagae instillantinstillant ego. -ari ll.v.. tegiment
cinis vino et oleo subactus pedum rimas ulceraqueulcerafq. B1. sanat
squamaesquama E. ee dv. ef B. et VE. as R. summaimma V. parte derasae et in potu datae vene
rem cohibent. eo magis hoc mirum, quoniam totius tegimenti
mirum tamen totius regimenti V. farina accendereaccidere B1.
accendente V. traditur libidinem. urinam aliter
earum quam in vesicauefica// B. -cis VTfH. dissectarum inveniri posse non
arbitror et inter eainter ea ll. G.
intra eam v. interanea D. locus fortasse nondum sanatus. esseesse del. G. hochęc B2v. a. G(D). quoque, quaequoque quae BS. -que a r.
-que v. -que esse quae G. portentoseportentosa bv. a. S. -nt vfe B2. Magimagi BdG. magis r(v praem. a).
demonstrantdemonftrant BD. -tret
VR. -trent dG. -tratur bv., adversus aspidum ictusictuuf B1D. singularemsingularem J. -are
VRdbG. (-are remedium v). -aris S. -ariore B1. -arior ē B2., efficaciorem
efficaciorem (-ati- V) B1VJ. -aciore RbG. -acior
(-atior d) eft B2dv(S). tamen, ut aiunt, cimicibus admixtis. ovauua B. dua V. durata
inlinuntur strumis et ulceribus frigore aut adustione factis.
sorbentur in stomachi doloribus.
Seren. 110. 39.Marinarum carnes admixtae ranarum carnibus contra
salamandras praeclare auxiliantur, neque estest om.BSJ. testudine
aliud salamandrae adversiusaduerfiuf B3 (fiuf in marg.) dv. -fi//f B2. -sus r.. sanguinesanguine dbv. -nem r. alopeciarum inanitas
et porrigo omniaque capitis ulcera curantur; inarescere
eum oportet lenteque abluialbui B1.. instillatur et dolori
aurium cum lacte mulierum. adversus morbos comitiales
manditur cum polline frumenti, miscetur autem sanguinissanguis v. a. S.
heministribus ll.v. III aceti hemina.Diosc. II 97. eupor. I 18. (cfr. infra § 112 extr.). daturdatur—17 hemina BS. om. ll.v. et suspiriosis, sed tumtum J.
cum BS.
hemina viniuini B2v(S). uino rH. addituradditur BS. -to VRdTH. -ta Ev. (an sed cum hemina uini. manditur his et?).; his et cum hordeacea farina, aceto
quoque admixto, ut sit quod devoretur fabae magnitudine;
et haec& haec BS. haec rv. singula et matutinamatutino J cum vet. Dal. et vesperauefpere B2. -rtina R(?)Ev. a. S. dantur, dein post
aliquotaliquod B1. dies binabina BVRdTH. die E.del. v. vesperauefpere B2.. comitialibuscomitatibuf B1. sōnianti-
B2. instillaturinftilletur B2. ore
diductodiducto BG. -cis VR. deductis Ev.;dist. J coll. 112. iisiif B1S. hiif B2.
his VRG. is D. om.E. labris his v., qui modice corripianturcorripiatur V. conrumpantur E. spasmo, cum castoreo
clystere infunditurinfundetur B2..Diosc. II 96. eupor. I 18.—Pl. iun. 94, 14. 15. quod si dentes terper Ev. a. H. de mendo cfr. XXX 64. annisannis VRfMüller emend. V 10.
-no dT(?)H. -nos EG. -num v. minif B.an heminis? cfr.
XXVIII 127. 91. 130. XXVI 88. XXI 26. XX 227 al. colluantuscoluantur B1J. solu- B2.
testudinum sanguine, immunes a doloredolere BV. fiunt dv. a. S. fiant. et anheli
tusanhelituuf B1D. discutit quasque orthopnoeas vocant; ad has in po
lentapolenta// B. datur. fel testudinum claritatemclaritatem—
10. 11 testudinis inBiterata exstant (Ba). oculorum facit
cicatricescicatref Ba. extenuat, tonsillas sedat et anginas et omnia
oris vitia, privatim nomasno//taf B2. (nomaf B1Ba). ibi, item testiumtertium R. teftibuf BBa.
atentium (arden- v) testium Ev. a. H.. naribus in
litum comitiales erigit attollitqueadtullitque (-uli- R)
VR.. idem cum vernationegubernatione B2. (cum uernat- B1Ba).
anguium aceto admixtoadmixto
om.Ba. unice purulentis auribus prodest
quidam bubulum fel admiscent decoctarumdecoctarum ego. -rumue ll.S. -rumque d(?)v. carnium testudinis
teftudinum B1 (errore iterationis; -inif BaB2). sucosucum d(?)v., addita aeque vernationeueneratione VR. anguium; sed vinouinū V.
testudinemtestudi-
num R. excocunt. oculorum utique vitia omnia fel inunctum
cum melle emendat, suffusiones etiam marinae felfel BVEG(S). felle RdT(?)H. felle uel v.
cum fluviatilis sanguine et lacte. capillus mulierum inficitur
fellefelle BV (ad praecedd. relatum) G(S). fel et bv. fel RdT(?)H.. contra salamandras vel sucum decoctae bibisse
satis est.
Tertium genus testudinum est in caeno et paludibus
viventium. latitudo his et inet in BES. in Vv. et RdT. dorso pectori similis necne VR.
convexoconuerso E. curvataincurua Ev. a. H. calice, ingrata visuufu// B.. ex hacan hoc
(sc. genere) et sic infra quoque detrahit idem (sc. genus) felle? quoque
tamen aliqua contingunt auxiliaauxiliares namque VRd.. tres namque in succensa
sarmenta coiectaeconiecta (-tae v) et Ev. a. G. dividentibus se tegumentissed tegumenti VR. rapiunturrapiuntur om.E.,
tum evolsae carnes earum cocuntur in congio aquae sale
modicemodici B1. addito; ita decoctarumita decoctarum ita B1. ad tertias partes sucus
paralysimparalyfī B2dv. -fi (-lisi R) r (an
recte?). et articulariosarticulariuf B1. -lor??? B2. morbos sentientibus bibitur. detrahit
idemitem R(?)v. a. S. (fel,
pituitas JD). fel pituitasp&uitaf B1. sanguinemque vitiatum. sistitur
ab eo remedio alvus aquae frigidae potuputu V. potus R..
E quarto genere testudinum, quae sunt in amnibusmani-
buf B. omni- Vd.,
divolsarum pinguiapinguia ll.v(S). -ui Ven.(G). cum aizooaizoo
B1v. -zo/// B2. -zo r. herba tunsatunfa BES. tusa dv. tus VR. -so G. admixto unguento
et seminean unguento e semine? cfr. XXI 22. 127. lililili
fi B1VRJ. lili bS. -lii dv. li//ni (npartim in ras.) B2., si ante accessionesacces-
siones si dG. perunguanturperunguatur B1. -guntur v. a. G.
aegri praeter caput, mox convoluti calidam aquam bibant,
quartanis liberareliberare
VRS. -ri rv. dicuntur. hanc testudinem XV luna capi
oportereoportet// (t in ras.) B2S., ut plus pinguium reperiatur, verum aegrumaegrum om.B. XVIXIII V.
luna perungui. ex eodem genere testudinum sanguis instillatus
cerebrocerebro ll.dfH. crebro Tv. -ros C. capitis dolores sedat, item strumas.Isid. XII 6, 56. sunt
qui testudinum sanguinem cultro aereoaeneo
B2 (sic semper). supinarum capitibus
praecisis excipi novo fictili iubeantiulbeant Bbv(S). -ent rH., ignem sacrum
cuiuscumque generis sanguinefan-
guinem BV. inlini, item capitis ulceraulcere V.
manantiamanantia BS. -ia et rv(D).
cfr. Müller de stilo p. 39., verrucas. iidemidem Bv. a. C(D). item TG. promittunt testudinum omnium
fimo panos discuti; et, quodquod BIsid. om. rdbS. licet v. incredibile dictudictum b.om. Isid. sitfit VRdv. eft BIsid. situm b.del. S. cfr. XI 11. X 87.
XXVIII 67 al.,
aliqui tradunt tardius ire navigia testudinis pedem dextrum
vehentia.
Hinc deindehinde inde V. inin om.BV. morbos digeremus aquatiliaaquatilia—4 ignoremus
om.B., non
quia ignoremusignoremus v (perspicua omissionis causa). -ramus
VRdED. sed cfr. II 64. VI 194. VIII 13, aliter XV 134.
grauiorem E. gratiorem esse universitatem animalium
maiorisque& B. miraculimiraculis VR., sed hoc utilius est vitae, contributacontribute V.
habere remediamedia Vd., cum aliud aliiali B1D. prosit, aliud alibialibei B1 (ut videtur). facilius
inveniatur.
Venenatum mel diximus ubi nasceretur.
auxilio est piscis aurata in cibo. vel si ex melle 21,74 sqq.
sincero fastidium cruditasve, quae fitfit Rdv. a. S. gravissima, incidat
testudinem circumcisis pedibus, capite, caudacaudam V. decoctam
antidotum esse auctor est Pelopsauctorē pelobs R., scincum Apelles,
quidquid BdTES. qui rv. esset scincus diximus, saepius vero quantum vene 8, 91 sqq.
ficiiueneficii RdfH. -cif B1. -ci D -cium v. . . . . ficium E. beneficii B2. -ci V. in menstruis mulierum.Diosc. II 24. eupor. II 126. contra ea omnia auxiliaturauxiliantur
VR2. -lientur R1.,28, 119
ut diximusdimus V., mullus, item contra pastinacampaftinacam Bbv. -cas rD et scor 7, 64 al.
piones terrestres marinosque et dracones, phalangiaphalangia d. pal- B1VRb. et phal- v.spalangiasB2cfr. Müller de stilo p. 69. in28, 82
litus sumptusve in cibo, eiusdem recentis e capitein capite B. cinis
contra omnia venena, privatim contra fungos. mala medio
camenta inferri negant posse aut certe nocere stella marina
volpinouolpina
B1. sanguine inlita et adfixaadfixi R. limini superiori aut clavo
aereo ianuae.Diosc. II 33 draconis marinimarinis V. scorpionumque ictus
carnibus earum inpositis, item araneorum morsus sanan
tur. in summa contra omnia venena vel potu vel ictu ve
morsu noxia sucus earum ee VRdTfH. de B.
et b. ex v. cfr. § 58. 92. iure decoctarumde//coctarum B. efficacissi
mus habetur.
Sunt et servatisferuati B. piscibuspicibuf B1. p//cib//if B2. pedibus b. medicinae, salsamentorumquefala-
mentorumq. B1.
cibusconcuffif B. prodest a serpente percussis etset V. contra bestiarum
ictusictuuf B1D. mero subinde hausto ita, ut per satiemper fatiem (vel fatietatem) ego. cfr. VIII 209. per//////etam B1.
per fe etiam B2S. per superna J. ad uesperam rv. cibus vomitione
reddatur, peculiariter a chalcidechal-
cide Ev. -cidi B. -cetide r., cerasteceraftę B2. aut quas
sepas vocant aut elopehelope VTfv. a. B. -lape B. cfr. Nic. ther. 490., dipsade percussis. contra scorpionem
largius sumi, sed non evomi, salsamenta prodest
ita, ut sitis tolereturtoleretur d(?)v. col- E.
toll- r.; etea E. inponere plagis eadem convenit.
contra crocodilorum quidem morsus non aliudaliut B1. praesentiuspraeftantiuf B2.
habetur. privatim contra presterispraefterif
B1. praet- R. morsum sarda prodest.
inponuntur salsamenta et contra canis rabiosi;Diosc. II 33. Pl. iun. 84, 22 (cfr. 86, 2).—Diosc. II 15.
eeupor. II 125. vel si non
sint ferro ustae plagae corporaque clysteribus exinanita,
hoc per se sufficit. et contra draconem marinum ex
aceto inponuntur. idem etet ex v. a. G. cybiocybi E. -ii G. effectusperfectus E.
prof- v. a. H.. draco quidem
marinus ad spinae suae, qua feritquae (que R) fecerit VR., venenum ipse inpositus
vel cerebro potopoto egocum Cornario. cfr. Diosc. eup. toti B(E?). toto rv. prodest.
Diosc. II 28. eupor. II 157. (Nicand. al. 563). Ranarum marinarum ex vino et aceto decoctarum
sucus contra venena bibitur, et contra ranae rubetae venenum
dist. ego. et contra salamandras veluel
om.d(?)v. a. S. ee om.Bv. a. H(D). ef R. fluviatilibusfluuiatilil//iū B2.
-tilium D. -tiles v. a. H. an uel e fluuiatilibus ut glossema
delendum?; siet si VRE. carnes
edantur iusve decoctarum sorbeatur, prosunt etet om.VR. contra
leporem marinum et contra serpentes supra dictosdictas
R(?)v. a. S., contra
scorpiones ex vino. Democritus quidem tradit, si quis
extrahattrahat Vf. si quis extrahat om.R. ranae viventiuiuen-
tis VRTf.cfr. § 133 et nota ad XXX 98. linguam, nulla alia corporis parte
adhaerente, ipsaqueaqua VRdv. a. G. dimissa in aquam inponat supra cordis
palpitationem mulieri dormienti, quaecumquequicunque R. interrogaverit
, vera responsuram. addunt etiamnum alia Magimagi om.B., quae
si vera sintsunt Vd(?)v. a. S., multo utiliores vitae existumentur ranae quam
leges; namque harundine transfixistranffixif a BS. -xa rv. -xa a J. a natura per ospos R. si
surculus in menstruis defigaturdefiguratur R. aa om.BS. marito, adulterorumadulteriorum R(?)G.
taedium fieri.Isid. XII 6, 58. carnibus earum veluel del. H. nassis uel S cum vet. Dal. in hamumhamo (del. in)
v. a. H. additisredditif B. praecipue
purpurasper purpuraf B1. per puraf B2. adlici certum est. iocur ranae geminum
esse dicunt abiciqueobiicique VRd(?)v. a. S. cfr. § 51. formicis oportere; eam partem, quam
adpetantadpetat B1., contra venena omnia esse pro antidoto. sunt
quae in vepribus tantum vivunt, ob id rubetarum nomine,
ut diximus, quas Graeci φρύνουςφρύνουςconi. S. phrynuus dD. -nu. cif (phrin- B1) B.
-nos VRv. prinuus E. vocant, grandissimaegrauissimae R. -me V.8,110
cunctarum, geminis veluti cornibus, plenae veneficiorum.
mira de iisiif BS.
his rv. certatim tradunt auctores: inlatis in populum
silentium fieri; ossiculo, quod sit in dextro latere, in
aquam ferventem deiecto refrigerarirefrigerare VR. vas necnon E. postea fervere
nisi exempto, id inveniriid ininueniri B1. abiectaobiecta v. a. S. cfr. § 50. rananam (pro rana) E. formicis carnibusque
erosisrosis Vd., singula in oleumoleum (-eom R1) ll.dTfv(J). solium B. addiaddt??? B2.; esseeffe B.
et esse rv. in sinistro
latere quo deiectoquod iecto V. fervere videaturuid&ur B., apocynonapoci non B1. vocariuocant B2 (t in ras., n supra scr.)., canum
impetusimpetuuf BD. eo cohiberi, amorem concitari et iurgia addito in
potionempotione VRd., venerem adalligatoadalligato dTS. -tum rv. stimularistimulare v. a. J., rursus e dextroa dextro Vbv. a. S.
latere refrigerari ferventiaferuentem vet. Dal.; hoc et quartanas sanari adalligato
in pellicula agnina recenti aliasque febris, amorem
inhiberiinhibere B1.. exex BS. ea r. eo v. isdemifdem BJ. iisd- S.
id- VR. item db. item ex v. his ranis lienlien Bv. -nē r. lien/////ē d. contra venena, quae
fiant ex ipsis, auxiliatur, iocuriocur B1ES. iecur B2. om. rH. cor v. vero etiam efficacius.
Diosc. II 12. (Nicand. ther. 605). Estest om.R(?)v. a. S.
et dT. colubracolobra V. -lubera B1. -ber est v. a. H. in aqua vivens. huius adipemadipe VdT. et
felfelle dT. habenteshabentef B2v. -tis rS. qui crocodiloscrocodillof B2. venentur mire adiuvari dicunt,
nihil contra belua audentebeluas audentesB2., efficacius etiamnum, si herba
potamogitonpotam cogiton B1. pota in coitu
B2. misceatur.—Cancri fluviatilesfluuialis VR. triti potique
ex aqua recentes seu cinere adservato contra venena omnia
prosunt, privatim contra scorpionum ictus cum lacte
asininoafininof B1., sifi BS. uel si rv(D). n sit, caprino aut quocumque; addi et vinum
oportet.(cfr. Colum. VI 17, 1).—Diosc. II 12. de ven. 30. περὶ ἰοβ. 2. necant eos triti cum ocimo admotiadmoto B1.. eadem vis
contra venenatorum omniumnimium VR. morsus, privatim scytalenscytalem R. feyt- B. scit-
Vd. et
anguesungues E. agies VR. et contra leporem marinum ac ranam rubetam.
cinis eorum servatus prodest pavore potus periclitantibus
ex caniset canif B2. rabiosi morsumorsibus
Vd(?)v. a. S.. quidam adiciunt Gentianam et
dant in vino, et si& fi BS. aut fi dT. nam fi r(?)v. iam pavor occupaverit, pastillos vino
subactos devorandossub-
acto sed uorandos VR. ita praecipiunt.(cfr. Plin. XX 120). Isid. XII 6, 17. 51.—(cfr. Plin. IX 99. Aelian. var. hist. I 7). decem vero cancris
cum ocimi manipulo adligatisadalligatif B1v. a. G. allig- B2. omnes, qui ibi sint, scorpiones
ad eum locum coituros Magi dicunt, et cum ocimo
ipsos cineremve eorum percussis inponunt. minus in omnibus
his marinimarinif B1. prosunt. Thrasyllustraxyllus V. -xillus RVerc. auctor est nihil
aeque adversari serpentibus quam cancros; sues percussasper-
cuffof (om. hoc) B.
hoc pabulo sibi mederi; cum sol sit in cancro, serpentes
torqueri.—Ictibus scorpionum carnes et fluviatilium
coclearum resistunt crudaecaudae B. vel coctae. quidam ob id salsas
quoque adservant. inponuntinponuntur B2D. -ntque dT. et plagis ipsis.—Coracini
pisces Nilo quidem peculiares sunt, sedfed
Bv(S). sed et rH. nos haec omnibus
terris demonstramus. carnes eorum adversus scorpiones
valent inpositae.—Inter venena piscium sunt porci marini
spinae in dorso, cruciatu magno laesorum. remedio est
limus ex reliquiisreliquiis ego. -quo (liquo R) ll.v
(mutatum ex corrupto reliquus). cfr. IX 93. XXXIV 43. 171.
an potius liquore? piscium eorum corporiscorporū R. -re d(?)v..
Pl. iun. 85, 27. Caniscarnes VR. rabidi morsibusmorsum VR. -su d(?)v. a. J. potum expavescentibus
faciem perungunt adipe vituli marini, efficacius, si medulla
hyaenae et oleum eoleum e Verc.(J). -um ll.v(S).
oleo e H. cfr. § 53. lentiscolentifcinū B2S. et cera misceanturmisceantur vet. Dal.
-eatur ll.v. cfr. CFW Müller p. 8 not. 2..
murenae morsus ipsarum capitis cinere sanantur.cfr. Aelian. XIV 20.—Diosc. eupor. II 149. de ven. 6. Pl. iun. 108, 13. 14. et
pastinaca contra suum ictumictus VR. remedio est cinere suo ex
aceto inlito vel alterius. cibi causa extrahi debet ex
dorso eius quidquid croco simile estan sit? cfr. Frobeen p. 37. caputque totum; et
hanchaec D e coni. J. autem et omnia testacea modice colluuntcol-
luunt ego. collui in ll. v. de dativo cibis cfr. XII 29. XIX 48.
XXII 58. 35. 16. IX 178. XVIII 122. XIX 73. 93. XXX 45.
XV 25. XXIX 65, de cibo XXI 125. XXV 169. 3. XXVIII
107. XI 130. XXI 90; praeterea CFW Müller p. 23. 25. cibis, quia
saporis gratia perit. e lepore marino veneficiumbeneficium B2. restingunt
reftituunt B2. restringunt
v. a. C. poti hippocampi. contra dorycnium echinieicini VR. chini B1 maxime
prosunt, et iisiis dv. if BED. ii R.
hic V., qui sucum carpathicarpathi EVen.(S). -thii Lugd. -phati BVRTv. a. B.
-pati dBrot. cum B. -pasi P e Diosc. de ven. 13. biberint, praecipue
ee BES.
om. rH. eius v. iure sumptisumpto dTv. a. S.. et cancri marini decocti iusius Rdbv(J). us V.om.BS. contra dorycnium
efficax habetur, peculiariter vero contra leporis
marini venena.
Pl. iun. 108, 14. 15.—Diphil. ap. Athen. III 42 p. 92a.
Xenocrates 36. (cfr. Colum. VIII 16, 7).—cfr. Plin. II 109. IX 160. Et ostrea adversantur isdemifdem (iisd- H) nec BH. idem ne VRd1T. idem uide-
tur nec d2bv., nec potest videri
satis dictum esse de iisiif Bv(S). his rC., cum palma mensarumpalam mefarum B. diu iamdeuiam V. diuitum dTH.
tribuaturattribuatur dTH. illisilli B.. gaudent dulcibus aquis et ubi plurumi influ
antinfluant ego. -uunt ll.v amnes; ideoideo om.VRdTH. pelagiape-
lagi B2. parva et rara sunt. gignuntur
tamen et in petrosis carentibusque aquarum dulcium adventu
, sicut circa Gryniumgrinium VR. et Myrinammurinam B.. grandescunt sideris
quidem ratione maxime, ut in natura aquatilium
diximus, sed privatim circa initia aestatis multo lacte 9,96
praegnatiapraegnatia
B1J. -antia rv. atqueadque B. ubi sol penetretpenetret et V. in vada. haec videtur
causacausa ista
VR., quare minora in altoalio VR. aliis locis v. a.(P)H. reperianturreperiuntur VRdTv. a. C.; opacitas cohibet
incrementum, et tristitia minus adpetunt cibos. varianturuariatur B1. -iant VRv. a. S.
coloribus, rufa Hispaniae, fusca Illyrico, nigra et carne
et testa Cerceiscerceif B1VD. cfr.
§ 62. circeif B2Ev(J). -ceiis R(?)C., praecipua vero habentur in quacumque
genteingete V. -ta R. spissa nec saliva sua lubrica, crassitudine potius
spectandaexpectanda VR. quam latitudine, neque in lutosislutofif BS. -to rv. captacapita B1V.
-te R. neque
in harenosis, sed solidofolida B. vado, spondylofpondyli B2. brevi atque non
carnoso, nec fibrisfebris VR. laciniosalaci-
nosa Vd. -so R. -nioso v. a. S. lucinos E. ac tota in alvo.cfr. Plin. IX 169. addunt
peritiores notamnatam B1.
nat???a B2. ambienteambiente dv. -igente E. -ientem r. purpureopurpureosB2. crinecrinef B2. -nea VR. fibrasfribraf (vel fimb- B1) B1V., eoque
argumento generosa interpretantur calliblephara eacalli-
blephara ea coni. J. -pharata dVerc.(Brot.). -phara B(S).
-brepharata B. callibiae (-bia v) pharata (par- Ev) r v. a. B. appellantes
. gaudent et peregrinatione transferrique inin om.VRE. ignotas,
aquas. sic Brundisinabrundisiana (brud- V) VRdG. in Averno compastacom-
pofita B. contra ista Ev. a. B. et suum reti
nere sucum et a Lucrino adoptare creduntur.
Haec sint dicta de corpore; dicemus et deet de—5 litora (dicemus?)
om.E. nationibus
ne fraudenturfraudetur R. gloria sua litora, sed dicemus aliena linguas
quaeque peritissima huius censurae in nostro aevo fuitan fit (vel fuerit)?
sunt ergo Muciani verba, quae subiciam: Cyzicena
maiora Lucrinis, dulciora Brittannicis, suaviorasua-
uiore R.
Medullismedullif B(VE?)D. -ulis H. -uliis J. dulcis R.
edulis dv., acriora Ephesisephefif BD. -iis S. et pthisis E. aethesis V.
-hisis R. Lepticis v., pleniora Iliciensibusilicienfibuf BJ coll. III 19. licen- r.
Lucen- v.
sicciora Coryphanteniscoryphatenis Vv. a. B. coriph- R. -phamthenis
E., teneriora Histricisistricis Rd(?)v. a. J. histricis candidiora om.B., candidiora
Cerceiensibuscer-
ceiensibus (circ- dv) D. -ceiesibus VR. -cienfibuf B. certe-
ientibus E.. sedsed—12 est Plinio tribuit H, sed—16 essent
Muciano J. his neque dulciora
neque teneriora ulla esse compertum est. inin om.B. Indico
mari Alexandri rerum auctores pedalia inveniri
prodidere, nec nonnon v. noxi B. nos r. inter nos nepotisNepotis Fröhner mus. Rhen. 47, 295. cuiusdam nomenclatura
nomenclatura
VRS. -tora b. -tor d(?)v(J). -creatura B.cfr. II 19. III 2.
XXI 52. tridacna appellavit, tantae amplitudinismagnitudinis VR. intellegi
cupiens, ut ter mordenda essent.
cfr. Diphil. ap. Athen. III 40 p. 90cd Seren. 315.—
Mnesith. ap. Athen. III 43 p. 92b.—Pl.iun. 51, 1–3.—id.
24, 10–12 (cfr. 6). Marc. 10, 75. Dosdos del.B2. om.b. eorum medicamedicina B2. in med- v. a. H. hochoc om.VR. in loco tota diceturtoto adicetur B1.: stomachum
unice reficiunt, fastidiis medentur, addiditqueadditque VRE. luxuria frigus
obrutis nive, summa montium et maris ima miscensmariffima B1V.
20 molliunt
v. a. S..
emolliunt alvum leniter. eademqueeademque BES. -quoque VRdH. -dem Tv. cocta cum mulso
tenesmotenafmo B2v. a. G. -nuissimo VR., qui sinesint VR. exulceratione sitsit Ev.
fint B. s id VR., liberant. vesicarum
ulceraulceri B2. quoque repurgantrepugnant B2E.. coctacocta
om.E. in conchis suis, uti clusaclavfa B2dfv. a. S. electae Pl.iun.
invenerintinuenerint BD.
uen- rv., mire destillationibus prosunt.Pl. iun. 29, 1. Seren. 277 (cfr. 119). testaecertae E. ostreorum
cinis uvamuum B1. aluum B2. sedat et tonsillas admixto melle, eodem modo
parotidas, panos mammarumque duritias, capitum ulcera
ex aqua cutemque mulierum extendit; inspergiturfpergitur
B1E. fpar- B2. etp& (pro et) B. p&rif B2. an per se? ambustis
. et dentifricio placet. pruritibus quoque et eruptionibus
pituitae ex aceto medetur. crudae si tundanturtorridantur B.,
strumas sanant et pernionesfantef pernionef B1. pedum.
Nicand. ther. 845.—(cfr. Plin. XIII 136). Th. H. IV 6, 5. Purpurae quoque contra venena prosunt. et algam
marismagif B. theriacen essee
se VE. Nicandernica der B. tradit. plura eius
genera, utut BVdS. uti R(?)Ev(J). diximus, longo folio etet ll.J.
et alia S. et latiore v. rubente, latiorelatiore dES. -ra r. om. v. alia 26,103
velalia uel BVdEJ. uel S. aliaue R(?)v. crispo. laudatissima quae in Creta insula iuxta terram
in petrisimp&rif B. nascitur, tinguendis etiam lanis, ita colorem
alligans, ut elui postea non possit. e vinoet uino VR. iubet eam dari.
Diosc. II 3.—II 28.—Pl. iun. 16, 7–9. Marc. 7, 11. Alopecias replet hippocampithipocampi V. hippocampi nisi E.
-pinus v. a. H. cinis nitro et adipe
suillo mixtusmixtuf B1bv. -tif r. aut sincerus ex aceto, praeparatpraeparat ll. G(S).
-rant v(H). autem
saepiarumfepiarum B1v. a. S. fcep- B2 (sic ubique). crustae farina medicamentis cutem; repletreplet Bbv(S). om. rH. et
muris marini cinis cum oleo, item echini cum carnibus
suistrium ll.v. cremati, fel scorpionis marini, ranarum quoque III,
si vivae in ollauiulae B1.
niolae B2. (oliuae Ven.). concrementurconcremetur VR. crementur b., cinis cum melle, melius
cum pice liquida. capillum denigrant sanguisugae, quae
in vino nigro diebus XXXXXXXX ego. XXX B. XL RdTv(Brot.). cfr. Pl. iun. et Marc.
LX (VE?)G(J). computuerecomputuere S. cfr. XIII 86 (M).-potuere B1.
-putruere rv(D)..Pl. iun. 16, 7–9. Marc. 7, 11. (cfr. Plin. XXIX 109).
—Pl. iun. 13, 15. 16. Marc. 4, 10. aliiali B1. in aceti
sextariisduobus ll.v. II sanguisugarum sextarium inin om.BVd. vase plumber
putrescere iubent totidem diebus, mox inlini in sole
Sornatius tantamtantum V. vim hanc tradit, ut, nisi oleum ore
contineant quiqui dbv(D). que B1VR. quę B2S. cfr.
XXIX 109. tinguenttinguent BS. cfr. XXIX 131. -unt rv(D)., dentes quoque sucofuco
ego. om. ll. v. earumearum ll.S. eor- d(?)v. de
nigrari dicat.—Capitis ulceribus muricum vel purpura
rum testae cinis cum melle utiliterutiliter BE2v(J).
(ante cum melle d). utitur liter E1. om. rS. inlinitur, conchyliorum
vel, si non uratururatur VR
(sc. testa). urantur rv., farina ex aqua, doloribus castoreum
cum peucedano et rosaceo.
Diosc. II 94. Marc. 8, 105.—(cfr. Diosc. II 96). Aristot. h. a. II 15 § 68. Menand. ap. Aelian. XIII 4 (Meineke com. Gr. fragm. IV p. 79). Oppian. II 202. Isid. XII 6, 35.—Marc. 8, 155. Omnium piscium fluviatilium marinorumque adipes
adeps dTv. a. S. liquefactilique-
factis (-uaef- V) VR. -tus dTv. a. S. solefole BdTH. oleo rv. admixto melle oculorum claritati plurimum
conferuntcomferunt B. confert dv. a. S., item castoreum cum melle. callionymicallionymi B1v. -onū d.
calionimi VR. calopon- B2. calyonm b.cfr. § 77.
fel cicatrices sanat et carnes oculorum supervacuasfuperum
quaf B. consumit
. nulli hoc piscium copiosius, ut existumavit Menander
quoque in comoediiscomoediif B2dv. -dif rD.. idem piscis et uranoscopos
vocatur ab oculo, quem in capite habet.Diosc. II 14. Marc. 8, 133.—Diosc. II 24. Isid. XII 6, 25.—Diosc. II 20. Marc. 8, 173. (cfr. infra § 135).—cfr. Diosc. II 8. et coracini fel
excitat visum, et marini scorpionis rufi cum oleo vetere
aut melle Attico incipientes suffusionessuffusionis R. discutit; inungui
ter oportet intermissis diebus. eademeodem VR. ratioratione B2. albugines
oculorum tollit. mullorum cibo aciem oculorum hebetari
tradunthabetur id radunt VR.. lepus marinus ipse quidem venenatus est, sed
cinis eius in palpebris pilos inutiles evolsos cohibetcohibet et R(?)v. a. S.. ad
hunc usum utilissimi minimi, item pectunculi salsi triti
cum cedria, ranaearane R. et ranae G., quas diopetasdio-
petas Brot.(D). -tes G. -ph&af B. diphitas R1dTf. (diphthi-
v. a. B). -thas VR2. tyimphitas b. dryphytas B. et calamitas vocantan uocant,
ut?;
earum sanguissanguis earum VRdv. a. S. cum lacrima vitisuitis si v. a. S. evolsoaeuul-
sos V. euulsas R. pilopilos VR. palpebris
inlinatur.Pl. iun. 21, 4–6. Marc. 8, 158.—Diosc. II 23. tumoremtumorū R. oculorum ruboremque saepiaefaepię B1.
fcepię B2. cortex
cum lacte mulierismulierif BEv(S). -rum rdTfH. inlitus sedat et per se scabritias
emendat; invertunt ita genasidage-
nas VR. ita (itaque v) genas id agentes d(?)v. a. S. id agentes
genas J. et medicamentum auferunt
post paulumpaululum Vf. rosaceoqueque del.B2. inungunt et pane inposito mitigant
. eodem corticeeadem nocte E.
nocte. Eadem v. a. H. et nyctalopesnictalopes E. niciato (& add.R) peces
VR. curantur, in farinamfarina v. a. H.
tritotrita Bv. a. H. -tae E. exet ex d(?)
v. a. D. aceto inlito. extrahit et squamasfquaf B1. eius cinis.
Diosc. II 23.cicatrices oculorum cum melle sanat, pterygia cum sale
etpterygia cum sale et om.E. cadmia singulis drachmis, emendat et albugines iumentorum
oculorum iumentorum d(?)v. a. S e Diosc.. aiuntadiciunt
bv. a. H. etex B2. ossiculoasiculo VRd. eius genasgene B2b., si teranturtergantur B2., sanari. echini
ex aceto epinyctidasepinyptidaf B. tollunt. eundem comburi cum viperinis
pellibus ranisque et cineremcinere BV. aspergi potionibuspotionibuf B1. cfr.
XII 78. XX 147. (XXIII 43). -oni B2 (bur eraso) rv. iubent
MagimagisB2. cfr. § 34., claritatem visusuifuuf B1D. promittentes.Diosc. II 92. ichthyocollaicthyocolla B (sic
semper). cfr. § 119. icty- V. appellatur
piscis, cui glutinosum est corium. idemidemque R(?)v. a. S. nomen glutino
eius; hoc epinyctidas tollit. quidam ex ventre, non e
corio, fieri dicunt ichthyocollamIcthyocolla ut B2. ichthyocollant (icty- V) VR., ut glutinum taurinum.
laudatur Pontica, candida et carens venis squamisque et
quaeet quare VRd. celerrime liquescitliquo VRd.an liquescat? (de
mendo cfr. XXXIV 161).. madescere autem debet concisa
in aqua aut aceto nocte ac die, mox tundi marinis lapidibus
, ut facilius liquescat. utilem eam etin (pro et) VRdv. a. S. capitis dolorbus
adfirmant et tetanistetalis R1. tertianif B. tetanothris Ven. cum B e Diosc., sed
cfr. § 84. tetanicis v..Seren. 195. Marc, 8, 51. ranae dexterdextre B2. -tro d(?)v. a. S. oculus dextri,
sinistersinistro
v. a. S. laevilaeue B2. -uus v. a. S., suspensi eet B2VR. collo nativicollo natui V. col
latiui B. pannor???
B2. coloris panno lippatudines
lippitudinis R. sanantsanant bv
sanat r. an suspensus (= ns;) ... sanat?; quod si per coitum lunaelunae BS coll. LX
56. 78. XVIII 324. ranae rv. eruantur, albginem
quoque, adalligati similiter in putamineputamini R. ovi. rel -
quae carnes inpositae suggillationem rapiunt. cancri etiam
oculos adalligatosoculo
adalligationes (-to dT) VRdT. collo mederi lippitudinilippitudine R. dicunt.cfr. infra § 122. Isid. XII 6, 58. Marc. 8, 183.—(cfr. infra § 136). Diosc. II 28. (cfr. eupor. I 52). est parva
rana in harundinetis et herbis maxime vivens, muta ac
sine voce, viridis, si forte hauriatur, ventresuentres
om.E. boumbouum B. distendens
. huius corporis umorem derasum specillisspecilis VR. -cialivf B2. penicillis
v. a. G. cfr. nota ad XXIX 115. claritatem
oculis inunctis narrant adferre. etet om.VRdv. a. D
(ipsasque v. a. S). ipsas carnes doloribus
oculorum superponunt. ranas XVXVI VRdTf.cfr. § 136. coiectascoiectaf B1J.
coni- rv. in fictile novum
iuncisiunctif B1E. uncif B2. configunt quidamquidam om.E. sucoque earum, qui ita effluxeris,
admiscent vitisuiti saluat (-ue E) VRE.del. v. a. H. albae lacrimam atquelacrima emanat
quae E. -mae quae ex alba uite emanat v. a. H. ita palpebras emendant
, inutilibus pilis exemptis acu instillantes hunchanc
VR. sucum
in vestigia evolsorum.Marc. 8, 184. Meges psilotrumpilotrum VRd. fil- B.cfr. § 135. palpebrarum
faciebat in aceto enecansacete ne-
cans VR. putrescentes et adad VRdTfH. om.BEv. hochuc E. utebatus
multisin multis Tv. a. G. variisque per aquationes autumniauctumni B1. augt- B2. nascentibus. idem
praestare sanguisugarum cinis ex aceto inlitus putatur—
comburi eas oportet in novo vasouafo
B1. -fe rv.—, idem thynnithynni BS (Reinesius coll. § 135). theni VE.
teni R. cheni v. taeniae B. iocuriecur B2(sic semper)v. a. S. iocon
VR.
siccatum ponderepodere B1. $X$ III cum oleo cedrinocredrino B1. perunctis pilis
VIIInouem ll.v mensibus.
Cels. VI 7, 1.—Pl. iun. 17, 13. 14. Auribus utilissimum batiaeba-
tiae (baci- R) ll.dfv(H). -ti B. piscis fel recens, sed
etf& & B. inveteratumin uetere
VR.nitronitro ego. cfr. XXXI 111 (117). uitro B. uino rv. de
mendo cfr. XXXIV 123., item bacchibacchi B1H. -huf B2. bachi Ev. a. B. bauhi VR. banchi B., quem quidam mizyenemmizyenem BD. mizena E.
-ziaen R. mytyaen V. myzyon d. myxona B ex Athenaeo.
myzem v. mizyen coni. J.
vocantubeant VR., itemidem VR. callionymical-
lionymi v. caeli- ll. cum rosaceoroseo VR.cfr. nota ad XXVI 111. infusum vel castoreum
cum papaveris suco. vocant et in mari peduculospediculos dTv(H). -dunculos G.
eosque tritos instillari ex aceto auribus iubent. et per
seet per fe ll. an
operire? cfr. Marc. 9, 14. 37. 73. 112. 115. et& BS. om. rv. conchylio infectainfecto B. lana magnopere prodest; quidam
aceto et nitro madefaciuntmadeficiunt B1..Pl. iun. 17, 8–12. Marc. 9, 14. 112.—Pl. iun. 17, 15–17. 14. 15. Marc. 9, 112. 9, 6.—Pl. iun. 20, 6–8. Marc. 15, 40. sunt quisuntque VR. -que qui d(?)
v. a. S. praecipue contra
omniaomnium B. aurium vitia laudentaudent B. garigari B2dbv. grari r. excellentis cyathum, mellis
dimidio amplius, aceti cyathumdimidio—cyathum om.B. in calice novo lenilento VRd. -ta bv. a. S.
pruna decoquere subinde spuma pinnisapinnif B1. apenn- B2. detersade terra V. et, postquam
desierit spumare,, tepidum infundere. sisi om.R. tumeant
aurestumeat auris VR., coriandri suco prius mitigandas iidemidem BD. praecipiunt.
ranarum adips instillatus statim dolores tollit. cancrorum
fluviatiliumfluuia-
ium B2. sucussucū VR. cum farina hordeaceahordeaeea dv. -cia B2VRbD. hordia- B1. aurium volneribus
efficacissime prodest. parotides muricum testae cinere
cum melle vel conchyliorum ex mulso curantur.
Diosc. II 22. eupor. I 70.—Cels. VI 9 extr. Dentium dolores sedantur ossibus draconis marini
scariphatisfcariphatif (facr- B1) B1 (E?) S. facriphicatif B2. scarifatis
Rd. -ficatis v. carifacis V. gingivis, cerebro caniculae in oleo decocto alservatoque
obferuatoque (ob in ras.)
B2. cfr. § 27., ut exex om.B1. eo dentes semel anno colluanturcoluantur B1VJ (semper fere). pastinacae
quoque radio scariphariscarifare VRdE. -ficare v. a. S. gingivas inin B1VRS. et in Ev.
fin??? B2. dolore utilissimum
. contrituscontritus is S. -iturif B1. -itusB2. -teritur is rG.
-turque is v. is et cum helleboroelleboro BC. albo inlitus dentes
sine vexatione extrahit. salsamentorum etiam inin ego. om. ll.v. cfr. § 76
83. 104. 122. XXIII 91.109. XXVII 83. XXIX 98. XXX 77
XXXI 130 al. (constanti usu). fictili
vase combustorum cinis addita farina marmoris inter remedia
est.(cfr. Marc. 13, 14).—Diosc. II 28. et cybiacybia BB. cyria VRdv.
ciria E. veterauetera B1 (haud dubie) B. -teri B2 (i in ras. ampla)d
-tere v. -ter r. cfr. § 95. 126. elutaeluta ll.v. usta Brot. coll. Marc
elixa coni. H. (an exufta? cfr. XXX 62. XXIX 120). in novo vase, deindein
VRdfH. fed (fet B1) in B (fe e dittogr. orto). inde E. deinde v tria
prosunt doloribus. aequeaequae E. ea eque (ęque B2) B. prodesse dicuntur omnium salsamentorum
spinae combustae tritaeque et inlitae. decocuntur
et ranae singulae in aceti heminis, ut dentes
ita colluantur contineaturque in ore sucus. si fastidium
obstaret, suspendebat pedibus posterioribus easea V. af B1
haf B2S. Sallustius
Dionysius, ut ex ore virus deflueret in acetumaceto B1VR. fervens,
idque ee RdEv. ae V. & B1
ex B2D. pluribus ranisranaf B2.; fortioribus stomachis ex iure
mandendasmandendif B2. dabat. maxillaresque ita sanari praecipue
dentes putant, mobiles vero supra dicto aceto stabilir.???
Diosc. eupor. I 71 extr.ad hoc quidam ranarum corpora binarum praecisis pedibus
in vini hemina macerant et ita collui dentiumdentes B2.
labanteslabentes VdTf. iubentubent B1. iubant V.. aliqui totas adalligant maxillismaxillas R.. alii denas
intribus ll. v. sextariisfextari B1. III aceti decoxeredecocere V. -oquere Rd. ad tertias partes, ut mobiles
dentium stabilirent. nec non XLVIXLVI
BD. XXXVI rv. ranarum corda
in olei veteris sextario sub aereoaenea (aerea v) tefta B2v. a. B. testo discoxere, ut infunderent
per aurem dolentis maxillae. alii iocur ranae
decoctum et tritum cum melle inposuere dentibus. omnia
supra scripta ex marinama-
rina BS. -ina rana rv(D). efficacioracariora B2..Isid. XII 4, 21. cfr. Plin. XXX 21.—Seren. 237. si cariosi et faetidifaetida B2.
sint, cetumc&um
BS. cfr. index. acet- VR. cert- E. cent- dv. in furno arefieri per noctem praecipiunt,
postea tantundem salis addi atque ita fricari. enhydriset hydris
Vd. & idris R.
vocaturuocatur BS. -tur a rv(D). Graecis colubra in aquaquattuor ll. v. vivens. huius IIII dentibus
superioribus in dolore superiorum gingivas scariphant
fcariphat B1. -ifant VRd. -ficant v. a. S., inferiorum inferioribus; aliqui canino tantum earumeo-
rum B2.
contenti sunt. utuntur et cancrorum cinere, nam muricum
cinis dentifricium est.
Diosc. eupor. I 128. Pl. iun. 33, 5. 6. Marc. 19, 2. Lichenas et lepras tollittollit BEv. foluit r. adips vituli marini, menarum
murenarum dv. a. Brot. cfr. § 88. cinis cum mellis obolis ternis, iocuriocur ego. iec- ll. v. pastinacae in
oleo coctum, hippocampi aut delphini cinis ex aqua inlitus
. exulcerationem sequi debet curatio, quae perducit
ad cicatricem. quidamquidem
B1. delphinidolphinū B2dT. -ni iecur v. a. S. in fictiliinficiti littorren V. torrent, donedone in B1.
pinguitudo similis oleo fluat; hachac ego. haec B1. ac rv. perungunt.cfr. Xenocrates 22.—Diosc. III 92. muricum
vel conchyliorum testae cinis maculas in facie mulierumtestae
-mulierum om.B.
purgat cum melle inlitus cutemque erugatcum—erugat om.VRdT. et extendit
septenis diebus inlitus ita, ut octavo candido ovorum
foveantur. muricum generis sunt quae vocant Graeci
coluthiacoluthia BdH. colythia V. -tia v. -ycia B. colithia B.
collutia b. calycia U 710. cfr. § 147., alii coryphiacoryphia BS. -ythia ???.
-riphia VdTf. -rifia R., turbinata aeque, sed minora, mulo
efficaciora,dist. U 710. etiametiam B???
Ven.(D). etiam et rv. oris halitum custodientia. ichthyocola
erugat cutem extenditque in aquaquattuor ll. v. decocta horis IIII, dein
contusacolluta E. et subacta ad liquorem usque mellis.Seren. 149. cfr. Diosc. eupor. I 122. ita praeparata
quattuor ll. v. in vase novo conditur et in usu III drachmis eius
binaeocto ll. v. sulpuris et anchusae totidem, VIII spumae argenteae
argentiae B. adduntur aspersaque aqua terunturtu-
runtur B1. terantur B2. cfr. § 103. una. sic inlinainlicita B1. -lini B2.
faciesquattuor ll. v. post IIII horasoraf B.om.VR. abluiturabluatur B2. -uuntur b.. medetur et lentiginiin lentiginef B.an in lentigine (sc. medetur faciei)? ceterisque
vitiis ex ossibus saepiarum cinis. idem et carnes
excrescentes tollit et umidatumida dT. ulcera.
psoraspostoras V. post horas B. tollitet
umida—tollit om.B. rara
decocta in heminis v aquae marinae; excoquiquinque ll. v. debet, donec
sit lentitudolentitudo BfH. lenit- r. crassit-
v. mellis.Diosc. V 135.—Fit in maria alcyoneumalcyonium B2. -num Vd. -chyonū R. appellatum,
e nidis, ut aliqui existumant, alcyonum et ceycum, ut alii,
sordibuse sordibus
v. a. S. spumarum crassescentibus, aliian ut alii vel aut? paulo aliter VI 107. e limo vel quadam
maris lanugine. quattuor eius genera: cinereumcine
rum VR. cireneum b.,
spissum, odoris asperi, alterum molle, lenius odore et& BD. om. rv.
fereferę B2. algae, tertiuman tertium forma? candidioriscandidiores VR. vermiculi, quartum pumcosius
,dist. H e Diosc. spongeaefpongae B2. -gae
a B1. -giaeque v. a. S. cfr. §151. putriputri Bbv. -ris rD. cfr.
U 711. simile.Diosc. V 135. paene purpureum quod
optimum; hoc et Milesium vocatur. quo candidiusquod candidius (-did??? R) VRdT. autem,
hocquif B1. quifq; B2. minus probabile est. vis eorum ut exulcerent, purgent
. usus tostistotif Bb. (an lotis? cfr. Diosc. et sine oleo. mire lepras, lichenashichenaf B.,
lentiginesduobus
ll. v. tollunt cum lupinoglu-
tino coni. H col. XXVIII 186. sed cfr. XXII 156. et sulpuris II obolis. alcyoneo
utuntur et ad oculorum cicatrices.—Andreasandriaf Bv. a. C.
ad lepras cancri cinere cum oleo usus est, Attalus
thynnithymni B. tinni RT. adipe recenti.
Diosc. II 31. eupor. I 82. 83.–Marc. 15, 61. Scribon. 80 (Marc. 15, 97).—Pl. iun. 80, 10. 11. Marc. 15, 54. Diosc. eupor. I 154. Orisrecenti. oris ll. S. -ti ad oris dTH. -tioris ad v (puncto post
ulcera posito). ulcera menarummenarum ll.v(H). muren- C. cfr. § 83. muria et capitum cinis
cum melle sanat. strumas pungipungi Bv. pingi r. piscis eius, qui ranarina B. raia coni. H, sed cfr. IX 78.
rhina coni. J coll. § 150.
in mari appellatur, ossiculo ee BdTS. et VR. de Ev. cauda ita, ut non volneret,
prodest. faciendumid (ad E) faciendum VRdEv. a. S. idid ll.S. om.dv. cotidie, donec percurentur. eadem
vis esteft
BS. et rv. pastinacae radio et leporilepore B1Vv. a. H. marinomarina V. inposito ita, ut
celeriter removeaturremoueatur
ll. v(D). -antur G., echiniechinisB2. testistefti B1 -fta B2. contusis etet om.E. ex aceto
inlitis, item scolopendrae marinae e melle, cancro fluviatili
contrito vel combusto ex melle. mirifice prosunt et
saepiae ossa cum axungiaanxungia B. vetere contusa et inlita.Pl. iun. 20, 8. 9. Marc. 15, 56. 15, 73. 75.—Diosc. 15, 73. 75.—Diosc. eupor. I 229 (231).eupor. I 229 (231). sic
etsic ad VRd. ad parotidas utuntur, et sauri piscis marini iocineribus
inoci-
neribus V. ciner- B2., quin et testis cadi salsamentarii tusistufuf B. fusis E. cum axungia
vetere, muricum cinere ex oleo ad parotidas strumasque.
—Rigor cervicis mollitur et marinis, qui& BD.
cum Ev. om. rH. e coni. S. pediculipeduculi VRJ. -unculi G. cfr.
§ 77. vocantur
, drachma pota, castoreo poto cum pipere ex mulso
mixto,dist. ego. cfr. Diosc. ranis decoctis ex oleo et sale, ut sorbeatur sucus.
sic et opisthotonosic aepistotono (epi- R)
VR. medentur et tetanotetato B1., spasticisfepagmafticif B2. cfr. § 29. vero
pipere adiecto.Pl. iun. 31, 5. 6. Marc. 15, 69.—Pl. iun. 29, 2. Diosc. II 29. eupor. I 93.—Anginas menarum salsarum ee RdTS. & Bb. ae V. ex v. capitibus
cinis ex melle inlitus abolet, ranarum decoctarum acetoex aceto v. a. S.
sucus; hic et contra tonsillastofillaf B1. prodest. cancri fluviatiles
triti singuli in heminahemina BD. -nam rv. aquaeaquam VR. anginis medentur gargarizati
, aut ee
dbv. l B1. ex VRD. In B2. vino et calida aqua poti. uvae medetur garum
coclearibus subditum. vocem silurifilure B1. -rę B2. recentesrecen-
tis V. salsive in
cibo sumpti adiuvantiuuant V..
cfr. Diosc. eupor. II 39. Vomitiones mulliulli B. inveterati tritique in potionepositione V. potionem B1.
concitant.—Suspiriosissuspirosis R. castoreacastoreum C. cum Hammoniaciammoniaci B. exigua
portione ex aceto mulso ieiunisieiunis
—11 mulso om.B. utilissimautilissime Vv. a. H. potupotu RH. posa
VdTv. -atur C. tota b.. eadem
potio spasmos stomachi sedat ex aceto mulso caldo.—
cfr. Plin. XXX 46.Tussim sanare dicuntur piscium modo e iure decoctae in
patinis ranae. suspensae autem pedibus, cum destillaverit
in patinaspatinas (-ten- VR) ll. S. -nam C.
-na v. saliva earum, exinterariexinterrari VR. extenterari E. exen- v. a. S. iubentur abiectisqueque
om.E.
interaneis condiricondire B1.. est rana parva arborem scandensfcandef B1. candens R. atque
oo-
seque is R. -quiis V. ex ea vociferans; in huius os si quis expuatexp//tat B1. iosamque
ipsam quem E. dimittatmittat E. demittat Hack.SJ. cfr. § 115. 133., tussi liberarilibe-
rare Vdv. a. C. -ante R. narratur. praecipiuntnarrantur VE. dicunt- v. a. C. prae-
cipuunt B1. -uum B2. etex VR.
cocleaecoclae B1. crudaecalida VRdv. a. S. carnem tritam bibere ex aqua caldam
tussi cruenta.
(Xenocrates 29). Diosc. II 29. eupor. I 238. cfr. infra § 104. Iocinerisiocineri B. doloribus .... scorpio marinuslac. ego indicavi. prosunt D cum U 712.
(an utilis post marinus? cfr. 110. XXII 69). in
vino necatusnecatur v. a. D., ut inde bibatur, conchae longae carnes ex
mulso potae cum aquaeaquae BS. -ua rv. pari modo aut, si febres sintfunt B., ex
aqua mulsa.—Lateris dolores leniunt hippocampi tosti
sumpti tetheaquetetheaque dEG.
-eaeque C. -hyaque B ex Aristot. h. a. IV 4 p. 528a. 6 p. 531a.
thetea quae B. -teque VR. -teaeque v. similissimilis ll. G. -lia B.
cfr. § 99. 117. (151). -liter Verc. -les v. ostreo in cibo sumpta, ischiadicorum
ischiadicorum
dv. fchia- B. scia- VR. sciatioco- E. muria silurisi iuri V. iuri R. clystereclysteri VRd. infusa. dantur autem conchae
ternis obolis dilutisdilutif BS. -ti VRd. -tae v. om.b. in vini sextariissex-
tariis duobus Rd(?)v. ??? II BD. ??? V.debnon constat. II per dies XV.
Diosc. II 29. (cfr. Plin. XX 96).—Diosc. II 35. Alvumdist. ego. cfr. XX 96. emollit silurus e iure et torpedo in cibo
et olusholuf BS D. sed cfr. XXXV
189. marinum simile sativo—stomacho inimicum alvum
facillime purgat, sed propter acrimoniam cum pingui
carnecarnes VR. coquitur—et omniumrecentium Diosc. piscium ius. idem et urinas
urinā B2. ciet, e vino maxime. optimum e scorpionibus et
iulideiulidae V. elide B. duride v. a. B. et saxatilibus nec virus resipientibus nec pinguibusnec pinguibus S.
nec pinec. nec pinguibuf B.om. rv..
cocicoci B(b?)D. co-
qui rv. debent cum anetoanetho Bv. a. S., apio, coriandro, porro, additis
oleo, sale.Diosc. II 7 (cfr. 4. 5). cfr. Plin. IX 125. purgantde dist. cfr.
XXV 54. et cybiacybia om.V. vetera privatimque cruditates;
pituitaspituitam VRdfH., bilembilemque R(?)v. a. S. trahunt.
Purgant et myaces, quorum natura tota in hoc loco
dicetur. acervantur muricum modo vivuntque in algosis,
gratissimigratiffima B. autumnoautemno B1. et ubi multamulto B1. dulcis aqua misceturan misceatur?
cfr. § 59.
maria, ob id in Aegypto laudatissimi. procedenteprocedentef B2. hieme
amaritudinem trahunt coloremquecorumque V. eor- R. rubrum.cfr. Diocles ap. Athen. III 32 p. 86c. horum iusuif BV.
traditur alvum et vesicas exinanire, interaneainterranea V. -er muta B. destringere,
omnia adaperire, renes purgare, sanguinemsanguinem om.V. adipemque
minuereinuenere d. -nire VR.. itaque utilissimi sunt hydropicis, mulierum
purgationibus, morbo regio, articularioarticularib. B. -ari v. a. H, inflationibus, item
obesisobefif BS. obesse (obsesse R) r. prodesse v., fellisfell
v. a. H. pituitaepituite V.quoquequoque ego. que Bbv(S). om. rH. (an
vero pituitaeque, fellis?)., pulmonis, iocineris, lien???slienif BS. plenis Vb. splenis rv
vitiisuitif B1., rheumatismisreumatifmif B.. fauces tantum vexant vocemque ol???-
tundunt.Diosc. II 7.—Scribon. 191. Diosc. de ven. 6 eupor. II 149. ulcera, quae serpant aut sint purganda, sanant,
itemdist. U 713 coll. Diosc. carcinomatacarcinomitaf B1. -mite
B2. cremati ut murices; et morsus canum
hominumque cum melle, lepras, lentigines. cinislentiginis cines R. eorum
lotus emendat caligines, scabritias, albuginesfca-
britiaf albuginef BS.om. rv., gingivarum
et dentium vitia, eruptiones pituitae; et contra dorycnium
aut opocarpathumopocarpathum B. -phatum
B. oporcarthom VR. opachartum b. opocar- v. antidoti vicem optinent.Xenocrates 25.—Diosc. II 7. degenerantdegenerat B in
duas species: mitulosmitulvf B2. milutos VR., qui salem virusque resipiunt, myiscasmyiscas VdTB. mui- B1.
in ui- B2. muscas Rv. -cis b.
quae rotunditate differunt, minores aliquantoaliquando B. atque hirtashirtae &
VRD.,
tenuioribus testis, carnecarnef B. dulcioresduriores v. a. H.. mituli quoque ut murices
myrices R.
muri b. -ricif B2S. cinerecineref BS. causticam vim habent et ad lepras, lentigines,
maculas. lavanturde lauantur cfr.
XXXIV 168 et Diosc. an potius lauatur? quoque plumbi modo ad genarum crassitudines
craffi-
tudinem. fet (fed B2) B. et oculorum albugines caliginesque atqueadq. B. in aliisalif B1D.
partibus sordida ulcera capitisque pusulaspesu-
las V. -lis R. puftulaf B2v. a. H. -luas b.. carnes eorumeorum BS. uero
eor- rv(D).
ad canis morsusmorfuuf B1D. inponuntur.
(cfr. Xenocrates 29. schol. Nicand. al. 396). Atad V. et v. a. H. pelorides emolliunt alvum, item castorea inin BS.
ex rv. aqua
mulsa drachmis binis. quiquei B1. vehementius volunt utiuolunt uti Ev(D). -tati B1. uolunt rH., addu???
cucumeriscocumerif B1.duas ll.v. sativi radicis siccaeficcae BEv. -are VRd. -ate T. -atae
(P)H. drachmam et aphronitri II.
tetheatetheae R(?)C. -hya B. thete v. cfr.
§ 93. torminibus et inflationibus occurrunt. inveniuntur
haechae v. a. S. in foliisfcopulis vet. Dal. marismarif B. -inis rv. sugentiasugentias VRd. -tes C., fungorum verius generis
quam piscium. eademeaedem C. et tenesmum dissolvunt reniumquerenumque B2VRdv. a. S.
vitia.cfr. Plin. XXVII 53.—Marc. 28, 2. nascitur et in maria apsinthiumabsentium R., quod aliquialii VTf. ali R. seriphum
seri-
phium G. vocant, circa Taposirim maxime Aegypti, exilius
terrestri. alvum solvit et noxiisnoxif B1VD. animalibus intestina
liberatliberant B1.dist. S.—solvunt et saepiae—; in cibo daturdantur d(?)v. a. S. cum oleo
etdecoctae d(?)v. a. S. sale et farina coctum.Pl. iun. 46, 8. 9. 51, 4. 5. Marc. 28, 62.—Pl. iun. 47, 13. (Marc. 26, 26).—extr.: Pl. iun. 97, 1. 2. menae salsae cum felle taurino
inlitae umbilico alvum solvunt. piscium ius in patina
coctorum cum lactucis tenesmum discutit. cancri fluviatiles
& BS. om.
rv. triti et ex aqua poti alvum sistunt, urinam cient
intribus ll. v. vino alboaluum v. a. S.. ademptis bracchiisademtif bracchif B. calculos pellunt III obolis
cum murra etmurra et J. -rrae & BS. -rre b. myrrae Vdv. -re R.
-rrha C. irideiride J. -def B1. -dif B2S. trite Rb. -tae Vdv.
-ti C. singulis earumeorum d(?)v. a. S. drachmis, ileos
et inflationes castorea cum dauci semine et petroselinopetrosileno V. -lino R. -selini
v. a. S.
quantum ternis digitis sumatur, ex mulsi calidi cyathis
IIII, tormina vero cum aneto exaceto (om. ex) v. a. H. vino mixto. erythini in
cibo sumpti sistunt alvum. dysentericisdyfenteriof B. des-
entericos R. medentur ranae
cum scillafcillia B. decoctaedecocta VR. ita, ut pastilli fiant, vel cor earum
cum melle tritum, ut tradit Niceratus, morbo regio
salsamentum cum pipere ita, ut reliqua carne abstineatur.
Pl. iun. 55, 14–16. Marc. 23, 44.—Pl. iun. 61, 15–19. Marc. 26, 90. 84.- Pl. iun. 61, 19–21. Lieni medetur solea piscis inpositus, item torpedo
,dist. ego. (cfr. XXXIII 109). item rhombusrhombuf Bdv. ftro- T. ho- V. omnib; R. robur E; vivus dein remittitur in mare. scorpio
scorpius Ev. a. H. marinus necatus inin (pro et) E. vino vesicae vitia et calculos sanat,
lapis, qui invenitur in scorpionis marini cauda, pondore
oboli potus, enhydridis iecur, blendiorumblandiorum B1. blenniorum B. cinis cum ruta.
inveniuntur et inin
om.E. bacchi piscis capite ceu lapillilapilli hy V. -llis y E.; hi poti
ex aqua calculosiscauculosis V. calculofif
fex BS. praeclare medentur. aiuntadiunt B1. et urticam
marinam in vino potam prodesse, item pulmonem marinum
decoctum in aqua.Marc. 26, 56.—Pl. iun. 103, 15. 61, 21–93.
Marc. 26, 25.—Diphilus ap. Athen. III 40 p. 90d. ova saepiae urinam movent ieniumque
pituitas extrahunt. rupta, convolsa cancri fluvatiles
triti in asinino maxime lacte sanant, echini vero
cum spinis suis contusi et e& e BES. et VRv. in d(?)G vino poti calculos—modusmodos R1E. -dis VR2.
singulis hemina; bibiturbibatur B2. cfr. § 85., donec prosit—et alias in cillis
ad hoc proficiunt. purgatur vesica et pectinumpecten
in B2. cibo. ex
iisif B1. his rv.donacas bB. -nascas
VRd. -nicaf B1. onicaf B2. dorcas v. mares aliiali B1.δόνακας vocant, aliiali B1.αὐλούς,auluus VRdED. -los B. aluuf B1. -uū B2. om. v. cfr. §151., feminasfemina
B2.ὄνυχσς.onycaf B.
urinam mares movent. dulciores feminae sunt et unicolores
uini coloref B1. -rif B2.. [Saepiae quoquequoque om.VRE. ova urinam movent etet om.Rdv. a. D. renes
purgant]uncos ego posui auctore H. cfr. supra v. 8..
cfr. supra § 93.—cfr. Marc. 31, 41. Enterocelicisenterocelicif B2dTfH. -lici VR.
-li B1b. -lae v. lepus marinusmarinus om.d(?)v. a. S. inliniturinlinitus VR. tritus cum
melle. iecur aquaticae colubrae, item hydri tritum potumque
calculosiscalculosis om.VR. prodest. ischiadicoshifciaticof B2. isciadi R. liberantliberent VR. salsamenta e
siluro infusa clysterioclysteri B2. -re v. a. S., evacuataeuacuata dbv. et ua- VR. eua-
quata B1. aequ- B2. prius alvo, sedissed hif B2. attritus
cinis ea (pro e) VRd. capite mugilum et mullorum& multorum B. et mollo- V. mullo-
rumque v. a. S.; comburuntur autem
in fictili vase, inlini cum melle debent.cfr. infra § 107. Diosc. II 31.—Diosc. II 16. eupor.
I 224.—Diosc. II 12. eupor. I 221. item capitis
menarum cinis et adad om.B. rhagadasrhagadiaf B2. ragas R. et ad condylomata utilis,
sicut pelamydumpelamidum B. salsarum capitum cinis vel cybiorum
cum melle. torpedo adposita procidentisprocidentef B1. -cedentis VR. interanei morbum
ibi coercetcoe-
r& B.. cancrorumcamporum VR. fluviatilium cinis exet VR. oleoolea VdG.
et cera rimas in eadem partepariete V. emendat, idemitem Rv. a. S. et marini
cancri pollentpollent BS. -lline rv..
Pl. iun. 79, 17–20. Marc. 32, 15.—Pl. iun. 80, 1–6. Panospannof B2. salsamenta coracinorumcoracinorū ego. cfr. § 127. -inofa B. -ini B. -ina r. discutiuntdiscu-
tient R., sciaenae
interaneainteraneae (-terr- V) VR. et squamae combustae, scorpio in vino decoctus
ita, ut foveantur ex illo. atad BD. echinorumhechi-
norum B2. testaeteftatae B.
contusae et ex aqua inlitae incipientibus panispannif B2. resistunt,
muricum vel purpurarum cinis utroque modo, sive discutere
opus sit incipientes sive concoctos emittere. quidam
ita componunt medicamentum: cerae et turis drachmas
XX, spumae argenti XXXX, cineris muricum X, olei veteris
heminam.Pl. iun. 79, 21. 20.—(cfr. supra § 105). Diosc. II 31. eupor. I 218. prosunt per se salsamenta cocta, cancri
fluviatilesdist. ego
coll. Pl. iun. triti; adad (vel contra) ego. om. ll.v. verendorum pusulaspusuias V.
puftulaf B2v. a. H. add. discutiunt v. a. S. cinis eex dv. a. S. om.VR. capite
menarum, item carnes decoctae et inpositae, similiter
percaepercaereae e V. -cera e R. salsae e capite cinis melle additoadditae E., pelamydum
capitis cinis aut squatinae cutisputis
E. combustaecombuftae B (sc. cinis). cfr. § 122. 124. 126. 79 al.
-ta rv..Pl. iun. 63, 5–8. Marc. 33, 58.—(cfr. Plin. XXX
72). Pl. iun. 64, 6–8. Marc. 33, 5. haec est
qua diximus lignum poliri, quoniam et aa BS. e rv. mari fabr???les9, 40
usus exeunt. prosunt et zmarideszemarides VRdT1. mar- B1. smar-
v. a. S. inlitae, item muricum
vel purpurarum testae cinis cum melle, efficacius crenatarum
cum carnibus suis. carbunculos verendorum privatim
salsamenta cocta cum melle restingunt. testemteftam B2., si
descenderitdecenderit B1., coclearum spumafpumam B. inlini volunt.
(cfr. Plin. XXX 74). Pl. iun. 62, 13–15. Marc.
26, 122. Urinae incontinentiamincontinentiae R. -ia V. continentiam B. hippocampi tosti et in
cibo saepius sumpti emendant, ophidion pisciculus congro
similis cum lili radice, pisciculi minuti ex ventre eius,
qui devoraverit, exempti crematiet cremati
d(?)v. a. J. ita, ut cinis eorum
bibatur ex aqua. iubent et cocleas Africanas cum sua
care comburi cineremque ex vino Signinosignino om.B. dari.
Pl. iun. 68, 11–14. Marc. 36, 32. Seren. 782.—Pl. iun. 69, 5. Marc. 36, 27. Podagris articulariisquearticularifq. B1D. morbis utileutileft B. est oleum,
in quo decocta sint ranarum intestina, et rubetae cinis
cum adipe vetere. quidam et hordei cinerem adiciunt
trium, rerum aequo pondere. iubent et lepore marino
recenti podagram fricari, fibrinisfibrini R. quoque pellibus calcearicalciari VRdv. a. H(S). -cari E.,
maxime Pontici fibrifimbri R., itemidem BE. vituli marini, cuius et adips
prodest isdemiisdem TS. del. H. item v., nec nonnec non del. v. a. H. et bryonbryon dTv. brion B. byon V. bion R.
biuero b., de quo diximus, lactucae27,56
simile, rugosioribus foliis, sine caulefiue cauli B2..Diosc. II 39. eupor. I 181. Pl. iun. 66, 4. Marc. 34, (17, ubi fortasse marinus scibendum erit)15.—Pl. iun. 69, 6–8. Marc. 34, 96. natura eiei BS. et VRd. est T???.
est ei v.
stypticastiptica R., inpositumquequi B1. lenit impetusimp&uuf B1D. podagrae. item alga,
de& BS om. rv. qua et ipsaipfa ut B. supra bv. a. H. dictum est. observatur in ea, ne aridanearide B1.
ar- B2.
inponatur.—Perniones emendat pulmo marinus, canori
marini cinis ex oleo, item fluviatilesfluuiatilis VdT. triti ustiquetriti uftique BS. tritusque VR. -us
eque dT. tritis atque b. triti sicque v., cinerein cinerem coni. S.
et exex om. v. a. S. oleo subactosubacto ego. -ti & ll.v., siluri adips.—In articulis morborum
impetus sedant ranae subinde recentes inpositae;
quidam dissectas iubent inponi.—Corpus augetaugen-
tiuf B. ius
mitulorum et concharum.
Diosc. II 85. eupor. I 18. Pl. iun. 94, 15–17. 17–21.—(cfr. supra § 36. Scribon. 16). Comitiales, ut diximus, coagulum vituli marini
bibunt cum lacte equino asinaeveasineue VR. -ninoue d(?)v. a. S. aut cum Punici sucosuco om.d., 8,111
quidam exex om.B. aceto mulso. nec non aliqui per se pilulaspilulas per se VRd.
devorant.tribus ll.v. castoreum in aceti mulsi cyathis III ieiunis
datur, iisiif
B1v(S). hiif B2. his rC. vero, quiquia V. saepius corripiantur, clystereclysteri VRd. cluft- B1.
clift- B2. an clysterio? cfr. § 104. infusum
mirifice prodest. castorei drachmaeduae ll.v. II esse debebunt,
mellis et olei sextarius et aquae tantundem. adad
om.B. praesens
praesensu VR. vero correptis olfactuolfactuf (sol- V) BVRd. subvenitubi uenit B. cum aceto. datur
et mustelae marinae iocuriocur ego. iec- ll.v., item muris, vel testudinum
sanguis.
Pl. iun. 90, 18. 19–21. 89, 1–3. Seren. 912. Febrium circuitus tollit iocuriocur B1. iec- rv. delphini
gustatum ante accessiones. hippocampi necantur in rosaceo
roseo VdH. cfr. § 77., ut perunguantur aegri frigidis febribus, et ipsi adalligantur
alligantur VTf. aegris. item ex asello pisce lapilli, qui plena
luna inveniuntur in capite, alligantur in linteolo. phagriphagri b (Bin ind.) S. cfr. § 150. fagi B. pagri rv.
fluviatilisquinque ll.v. longissimus dens capillo adalligatus ita, ut V
diebus eum, quiquei B1. adalligaveritadalligauerat V. alliga-
uerit dbv. a. S -rat R., non cernat aeger, ranae in
trivio decoctae oleo abiectis carnibus perunctosoleo decoctis carnibus perunctis R. liberant
quartanis.Seren. 113.—Pl. iun. 89, 7–9. 90, 21–23. sunt qui strangulatasiftrangulataf B. in oleo ipsas clam adalligent
oleoque eo perunguant. cor earum adalligatum
frigora febrium minuit et oleum, in quoin quo om.VR. intestina decocta
sint. maxime autem quartanisquartanaf B. liberant ablatis unguibus
ranae aequeaeque ego. (de mendo cfr. XXXIV 165). atque ll.TS. om.d(?)G. et v. aquaticae J coll. § 118. adalligatae et rubetarubeta vet. Dal. -tae
ll.v., sifi BS. om. rv. iocuriocur B1. iec- rv. eius
vel cor adalligeturadalligatur
v. a. S. in panno leucophaeoleucophaeo BB. -pho rv.. cancri fluviatiles
triti in oleo et aquaet aqua VRdbv. qua
& B1. & B2. perunctis ante accessiones in febribus
prosunt; aliqui et piper addunt.Pl. iun. 89, 21. 90, 1. 2. alii decoctos ad
quartasquartanas VRd. in vino e balineobalneo B2v. a. G. egressis bibere suadent in quastanis
, aliqui vero sinistrum oculum devorarede-
uorari VRd. -ri iubent v. a. S.. Magi oculus
eorum ante solis ortum adalligatis aegro ita, ut caecos
dimittant in aquamaqua B2., tertianas abigi promittunt.(cfr. Aelian. I 43)—Diosc. eupor. I 14. eosdem
oculos cum carnibus lusciniae in pelle cervinaceruinę
R. inligatosinligatos VRTS. -tae B. adalligatos d(?)bv.
praestare vigiliam somno fugato tradunt. inin Tv.inBspat. vac. om. r. lethargumletharcum V. latargum R. lethargo B2.
vergentibusuergentef B2. coagulocoagulo om.R. ballaenae autut R. vituli marini ad ofactum
utuntur. alii sanguinem testudinistestudinum
Rd(?)v. a. D. cfr. § 112. lethargicis inlinunt
. tertianis mederi dicitur etet om.B. spondylus//fphondylif// B2 (f in
ras.; fuerat efphondyluf: cfr. v. 1). percaeper se B. adalligatus
, quartanis cocleae fluviatiles in cibo recentes;
quidam ob id adservant sale, ut dent tritasdedent
trites V. in potu.
Pl. iun. 95, 5–7.—extr. Pl. iun. 95, 7. 8. Strombi in aceto putrefactiputref facti B. lethargicos excitant
odore. prosunt et cardiacis. cachectisadhaectis VR. cachecti-
cis v. a. S., quorum corpus
macie conficitur, tetheaethea Vf. et ea dT. tethya B. cfr. § 93. utilia sunt cum ruta ac melle.—
Hydropicis medetur adips delphini liquatusquiatus V. et cum vino
pots. gravitati saporis occurritur tactis naribus unguento
ant odoribus vel quoquoquo (om. que) VR. modo opturatis. strombi quoque
carnestribus ll.v. tritae et in mulsi III heminis pariparfi B1. modo aquaemodo quae VR.
aut, si febres sint, ex aqua mulsaaquae mulsae E. datae proficiunt, itemitem om.E.
sucus cancrorum fluviatilium cum melle,(Diosc. eupor. II 73).—Pl. iun. 96, 5–8. 41, 16. 42, 1. rana quoque
aquatica in vino vetere et farreferre B1. cum farre V. decocta ac pro cibo
sumpta ita, ut bibatur ex eodem vase, vel testudo decisis
pedibus, capite, cauda et intestinis exemptis, reliqua carne
ita condita, ut citra fastidium sumi possit.—Cancri
fluviatiles ex iureex iure—12 fuuiatilis
om.E. sumpti et phthisicispthificif B. physi- VR. prodesse traduntur.
Pl. iun. 83, 16. 84, 12–14. 15.—extr.: Pl. iun. 100, 13. Adusta sanantur cancri marini vel fluviatilisfluuiatileif B1.
-les VR.
cinere ex oleo; ichthyocolla, ranarumac ranarum S e coni.
J. cinereex—cinere BS. om. ll.v. eaet dEBrot. et ea v. a. S., quaeque B2.
ferventi aqua combusta sint; haec curatio etiam pilos
restituit. itemitem ego(et dist.).
cum ll. v. cancrorumranarum R(?)H. fluviatilium cinere putantputant cera VR. -antque v. a. S. utendum
cum cera etet cū cera R. adipe ursino. prodest et fibrinarum
pellium cinis.—Ignes sacros restinguntrestringunt VR. ranarum viventium
ventres inpositi, pedibus posterioribusfuperiori-
buf B. pronas adalligari
adalligar B1. -gare VRf. iubent, ut crebriore anhelitu prosint. utuntur et
silurorumfilulorū B. salsamentisalsamenta VR. -tis coni. J. sed cfr. § 127. capitum cinere ex aceto.—Pruritum
scabiemque non hominum modo, sed et quadripedum
efficacissime sedat iecur pastinacae decoctum in oleo.
Pl. iun. 72, 19. Marc. 35, 3. cfr. Diosc. II 26. eupor. I 230. Nervos velue B2.
om.bv. a. G. praecisospraeciosos R. purpurarum callumcalium V. callium R. cauum B., quo
se operiuntquos operiunt VR., tusum glutinat. tetanicos coagulum vituli
adiuvat exex—2 tremulos om.b. vino potumpotum Bv. intum VR.
sumpt- dT. oboli pondere, item ichthyocolla,
tremulostremulos iuuat v. a. H. castoreumcaftoreo B. (an recte
ad seqq. referendum?). de collocatione verborum cfr. XXXIV
13. 56., si ex oleo perunguantur. mullos in
cibo inutiles nervis invenioinuenio fieri v. a. G..
Pl. iun. 73, 3–5.—Diosc. II 28. eupor. I 209. Sanguinem fierifieri VRdEG. cieri
vet Dal. (cfr. XXIV 182). om. v. fleri B1. flvere B2D cum
U 716. de mendo cfr. XXXIV 103. 122. XXXVII 40.
XXIII 115. (conici possit etiam depleri: cfr. XVIII 148). piscium cibo putant, sisti polypo
tuso inlitoinlitu E. -toque v. a. D., de quo et haec traduntur: muriam ipsum
ex sese emittere et ideo non debere addi in coquendo,
secari harundine, ferro enimenim (aen- V) VRdB(D). om.BS. eminent (-te v) in Ev. inficiinfici BG. -igi VR. intingi B.om.Ev. vitiumqueque om.B1. trahere
natura dissidentediffidente BS. desinente rG. de-
serente v.. ad sanguinem sistendumsistendim—9 sanguinem om.E. et ranarum
inlinunt cinerem vel sanguinem arefactum.cfr. supra § 75. Isid. XII 6, 58. quidam ex
ea rana, quam Graeci calamiten vocant, quoniam inter
harundines fruticesque vivat, minima omnium et viridissima
, sanguinem cineremvecineremue
dTEH. -rem uel VR. -remque B. -rem (del. sanguinem) v. fieri iubent, aliqui et nascentium
ranarum in aqua, quibus adhuc cauda est, in calice
novonouo om.VR. combustarum cinerem, sisup R. per nares fluat, inferciendum
inferciendum J coll.
XXV 83. (XXXIII 25). inperficiendum (-fiti- E) ll. iniic- C.
infic- v..Seren. 784. diversusdiuersis VR. hirudinumherudinum V. hirund- BE., quas sanguisugas vocant, ad
extrahendum sanguinem usus est. quippe eadem ratio
earum, quae cucurbitarumcucurbitularum VdTH(D). (cfr. Marc. 15, 1. Scribon. 46.
67). medicinalium, ad corpora levanda
sanguine, spiramenta laxanda iudicaturiudicantur E., sed vitium,
quod admissaeadmississe V. -isisse Rd. semel desiderium faciunt circa eadem tempora
et p. 91, 1 edentē per era B1. anni semper eiusdem medicinae. multi podagrispodagri VR.
quoque admittendas censuere. decidunt satiatae et pondere
ipso sanguinis detractae aut sale adspersae; aliquando
tamen relinquuntrelinquont B1S. -qunt B3. -ncunt
VD. adfixa capita, quaequa B2. causa volnera insanabilia
facit et multos interemit, sicut Messalinummesallinum V. ese VR. consularibus
patriciis, cum ad genuad genu
B2Brot. ad genum B1RdT.om.V. ad genua v. an ad
genam? admisisset, in veneniin ueneni J cum P. inuenit B. -iunt rv. inuehunt
B. virus
remedio verso.cfr. infra § 136 et XXIX 62. maxime rufaerufa B. ita formidantur; ergo sugere
sugentes S e coni. J. -tium Brot.
-tia v. lac. indicavit J. orsasorfaf Littre (D cum U 718).
urfaf B1. oras VRdT. ora bv. rvfaf B2S. forficibusfor/////b; R. for-
cipibus Brandis p 37. cfr. § 148. praecidunt, ac velut siphonibussiphonibus d(?)v. fipo- B1E.
fepo- B2. fapo- r.
defluit sanguis, paulatimque morientium capita se contrahunt
, nec relinquunturrelinquntur B. -qunt V. -ncuntur
ESD.. natura earum adversatur cimicibus
cimicibus BS. -us et rv(D)., suffitufufflatu B2.
cfr. § 28. necat eos.—Fibrinarum pellium cum
pice liquida combustarum cinis nariumranium R. profluvia sistit
suco porri mollitus.
Pl. iun. 87, 19. Marc. 34, 36. Pl. iun. 88, 10. 9.—Diosc. II 29. eupor. I 167. (cfr. Plin. IX 44). Extrahitextrahunt G. corpori tela inhaerentia saepiarum testae
cinis, item purpurarum testaecinif—
teftae BS. om. rv. ex aqua, salsamentorum
carnescarnes om.VR., cancri fluviatiles triti, siluri fluviatilis, qui et alibi
quamfluuiatili///
(-lisB2) quie tabile// (-lisB2) quam (qua B2) B. in Nilo nascitur, carnes inpositae, recentisre-
centi B1. -tes Rdv. a. S. an inpositae siue recentis siue?
cfr. § 135. sive salsifalfi BdTS. -se Vb. -sae R(?)v(D)..
eiusdem cinis extrahit, adips et cinis spinae eius vicem
spodii praebetproib&
B2. obet R..
Pl. iun. 78, 5.—Diosc. II 12.—Pl. iun. 75, 14–17. Ulcera, quae serpunt, et quae in iishiif B2. his VRdfH. exerescunt
capitis menarum cinis vel siluri coercet, carcinomata per
carum capita salsarum, efficacius sisi om.VR. cinerecineri v. a. S. earum misceatusan misceantur?
sal et cunila capitatacapita
VRd. oleoque subigantur. cancri marina
cinis usti cum plumbo carcinomata compescit. ad hoc ex
fluviatilisfluuiatilef B. sufficit cum melle lineaque lanugine; aliqui malunt
alumen melque miscerimifceri BS. -re rv. cinericineri BEv.
-re r.. phagedaenae siluro
inveterato et cum sandaraca trito, cacoëthe et nomae et
putrescentia cybio vetere sanantur; vermes innati ranarum
felle tolluntur.Pl. iun. 78, 6–9. 75, 17–19.—Diosc. II 1.—Pl. iun. 82, 21. 86, 22. fistulae aperiuntur siccanturque salsamentis
cum linteololentiolo B1. -teolo V. inmissis, intraque alterum diem
callum omnem auferunt et putrescentia ulcerum quaeque
serpantserpunt VRdv. a. S. emplastri modo subacta et inlita. et allexallex J (alex H). hallex B1. -ec B2. halpex dT. -pe v. a. B.
alpex VR. alpe ex b. salpe G. -pes B. purgat
ulcera in linteolislinteola B. concerptis, item echinorumhaec inorum V. testae cinis.
carbunculos coracinorum salsamenta inlitainlata Vd. discutiunt, item
mullorum salsamenti cinis—quidam capite tantumtantum om.VR. utuntur
cumdist. J. melle—vel coracinorum carnescarne v. a. J.. muricum cinis cum
oleo tumorestumorem R(?)C. tollit, cicatricescicatrices—18 tollit prave iteravitB. fel scorpionis marini.
Pl. iun. 101, 13.—Diosc. II 30. (eupor. I 176). Verrucas tollit glani iocuriecur VRdv. a. S. inlitum, capitis menarum
cinis cum alio tritus—ad thymia crudis utuntur—,
fel scorpionis marini rufi, zmaridessmarides R(?)v. a. S (ut semper). tritae inlitae, allexallex J. ha-
B1Vv. a. C. -ec B2. alex rC.
defervefactadeferrefacta B1. de farre f-
B2.. unguium scabritiamungulum (om. scabritiam) B. ciniscinisque v. a. S. (dist. S) e capite menarum
extenuat.
Mulieribus lactis copiam facit glauciscus e iure
sumptus etet om.VR. zmaridesmaridef B. cum tisana sumptae vel cum feniculo
decoctae. mammas ipsas muricum vel purpurae testarum
cinis cum melle efficaciter sanatsanat dbv. -ant r., itemitem BS. om. rv. cancri inlitiinliti om.VR.
fluviatiles vel marini. pilos in mamma muricummuricum BS. uel mu- rv(D). carnes
inpositaeadpositae R(?)
v. a. S. tollunt. squatinae inlitae crescere mammas non
patiuntur. delphini adipe linamentalinimenta B2.inlitainlita CFW Müller p. 27. om. ll. v.
(an post adipe inserendum?). accensa excitant
volvauolua B1. uuluae rv. strangulatastrangulata V. -latas b. -lat B2. -latu R(?)v. eftragulat/// B1
(cfr. § 114. 116). oppressas, item strombi in aceto putrefacti
.cfr. Hippocr. morb. mul. II 18 p. 547. percarum vel menarum capitis cinis sale admixto
et cunila oleoque volvae medetur, suffitione quoque secundas
detrahit. item vituli marini adips instillatur igni
naribusaribus VR. intermortuarum volvae vitio, coagulocoagulv??? B2J. et cum
coagulo v. a. Brot. eiusdem in
vellere inpositoinposito TS. -tum ll. J. -tus v. -oni-
tur G.. pulmo marinus alligatus purgat egregie
profluvia,dist. ego. echini viventes tusiusi VRd. et in vino dulci poti sistunt
et cancri fluviatiles tritifluuiatile eftriti B1 in vinouini VR. potiquepotuque B1..Hippocr. morb. mul. I 128 p. 519. item silurisilurus (ortum ex -ur;) VRd.
suffitu, praecipue Africi, faciliores partuspartuuf B1D (item v. 17). -tes E. facerefieri Ev. a. S. dicuntur,
cancri ex aqua poti profluvia sistere, ex hysopohyf-
fopo B. purgare.
et si partus strangulettransgulet VR. stranguletur d(?)v. a. S., similiter poti auxiliantur. eosdem
recentes vel aridos bibunt ad partus continendos. Hippocrates
et ad&
BD. om. rv. purgationes mortuosque partus utitur
illis, cum quinisquif B2. lapathi radiceradicibus cum ruta v. a. S. rutaeque et fuligine tritatritis
v. a. S.
et in mulsomulsa R. datadato B. -te E. -tis v. a. S. potuipotui Rv.
-tu rS. cfr. nota ad XXIV 148..Diosc. II 26. (cfr. supra § 28). iidemidem BVED. item v. a. H. in iure cocti cum lapatho
et apio menstruas purgationes expediunt lactisque ubertatem
faciunt, iidemiidem TS. id- ll.D. item d(?)v. in febri, quaequesti V. sit cum capitis doloribus
et oculorum palpitatione, mulieribus in vino austeroausteri R. hau- V.
datidato Vf. poti v. a. S. prodesse dicuntur. castoreum ex mulso potum pur
gationibus prodest contraque volvam olfactumol-
factu V. cum aceto
et piceaut pice VRf. autaut—5 panace om.E. subditum pastillis. ad secundas etiam ut
eodemquattuor ll. v. prodest cum panace in IIII cyathis vini et a frigore
laborantibus ternis obolis. sed si castoreum fibrumvefimbriae VR.
supergrediatur gravida, abortum facere dicitur et periclitari
partupartus Ev. a. S, si superferatur. mirum est et quod de torpedine
invenio, si capiatur, cum luna in libra sit, triduoque
adservetur sub diudiuo B2v(S). dio (d?)G. cfr. nota ad XXVII 46., faciles partus facere postea, quotiens
inferaturin-
feratur BEv(S). -retur rH.. adiuvare et pastinacae radius adalligatus umbilico
existumatur, si viventi ablatus sit, ipsa in maremare dv. -ri r.
dimissade-
miffa B.cfr. § 92..Diosc. II 10. (cfr. Xenocr. 28). invenio apud quosdam ostraceumostracium VRdv. a. S. vocari quod
aliqui onychenonychen v.
-cen B. onechen R. onochen Vd. -ocen b. vocentuocent BS. -cant
rv.; hoc suffitumsuffitu VRd. volvae poenis mire
resistere; odorem esse castorei, meliusque cum eo ustum
proficere; vetera quoque ulcera et cacoëthe eiusdem cinere
sanarifed B1. an sanari, item carbunculos.
sed?. nam carbunculos et carcinomata in muliebrimuliebri BS. -bris VR. -eres b. -erum d(?)v. parte
praesentissimo remedio sanari tradunt cancro femina cum&
(pro cum) R.
salis flore contuso post plenam lunamlunam om.B. et ex aqua inlitoillito R(?)C. -tum b. -ta v.
inlitum BdE. -lytum V..
Aelian. XIII 27.—Diosc. II 20. 16. eupor. I 103. Psilotrumfilotrum B.cfr. § 76. psilo-
trum //// E (hic desinens). est thynnithynni et VRb. sanguisfanguif. anguif B., fel, iocur, sive
recentia sive servata, iocur etiam& ita (pro etiam) B.an ita et? tritum mixtoque cedriocedrio S cum B2.
-dro BdTbv. caedro V. -drum R. cedria B1.
plumbea pyxidepuxide
B1. adservatum. ita pueros mangonicavitmangonicauit (mag- B2) BS. -izauit G. magno necabit
VRd necauit (nega- v) mango bv. Salpe
obstetrix. eadem visuia VRd. uis est v. a. S. pulmonispulmonis v. -ni ll. H. marinimarini
Bbv. -no VRdH., leporis marinimarini om.B. -no R. sanguine
fanguine Bv.
-nem b. -ni rH. et fellefelli dTH. vel si in oleo lepuslepus om.Rd(?)HJD. hic neceturlac.
ego indicavi; exciderunt fere item adhibetur...... canori,
scolopendrae marinae cinis cum oleo, urtica marina tritatritū B.
ex aceto scillitescillite B. -tico B2S. -to rv. cfr. nota ad XXVI 114., torpedinis cerebrum cum alumine inlitum
XVIinlito VI VRH. luna.Seren. 668 sqq.—Seren. 670 sqq.—Pl. iun. 105, 13.—(cfr. supra § 124).—Pl. iun. 105, 10–12. ranae parvae, quam in oculorum curatione
descripsimus, sanies efficacissimumefficaciffimum BS. -me rv. psilotrum est, sisi om.VR. recens74
inlinatur, et ipsa arefacta ac tusatribus Vdbv., mox decocta III
heministribus heminis om.R. tribus—
decocta om.B. ad tertias vel in oleo decocta aereisaeris V. ueris R. aeneif B2. cfr. § 41. vasis. eadem
mensura alii ex XVe xv RS. e xxv B2D. cfr. §75. ranis conficiunt psilotrumfilotrum B., sicut in
oculis diximus. sanguisugae quoque tostae in vase fictili75
etet
om.VRb. ex aceto inlitae eundem contra pilos habent effectum.
[Hicuncos posui cum U 719. cfr. § 124.hic ll.S.
hic et Brot. et v.dist. ego. suffitus urentium easfaf B. necat cimices]. inunctoinuncto ego. cfr. § 120.
inuecta VRdb. -tas v. -tos Brot. inuice B. -cem coni. J1.
cfr. XXIX 62. unice S e coni. J2. castoreo
quoque cum melle pro psilotro usi pluribus diebus
reperiuntur. in omni autem psilotropsilotro (-thro v) dS.
pro (???e R. proae V) psil- ll. evellendi prius
sunt pili.
Pl. iun. 28, 19–21. 22. Infantium gingivis dentitionibusquedentibufq. B2. plurimum
confert delphini cum melle dentium cinisunif
B1. unvf B2. et si ipso dente
gingivae tanganturtangentur B1.. adalligatus idem pavorespau// oref B1. repentinos
tollit. idem effectus et caniculae dentis. ulcera vero, quaequae
uero VR.
in auribus aut ulla parte corporis fiant, cancrorum fluviatilium
sucus cum farina hordeacea sanat.Isid. XII 6, 25. 41. et ad reliquosrepi quof B1.
morbosfiriaf B. -asesque v. a. H. cfr. XXII 59. XXX 135. triti in oleo perunctis prosunt. siriasim infantium
spongea frigida cerebro umefacto rana inversa adalligata
efficacissime sanat. aridamarida R. -dvm B2. inveniri adfirmant.
Mullus in vino necatus vel piscis rubellio vel
anguillae II, item uvaduae ll.v. marina in vino putrefactaputrefactae B1. iishiif B1., qui
inde biberint, taedium vini adfertadfert Bv. -ferat r. an adferūt?.
cfr. Plin. IX 79. Aristot. h. a. II 14 extr. Venerem inhibetinhibent B2. echeneisaechineis VR. et cinis bv. a. B. echini B., hippopotamiihippopotamii BL.
-mi rv. cfr. nota ad VIII 95. frontisfontif B.
e sinistra parte pellis inin del.B2. agnina adalligataalli-
gata VT. -to R., fel torpedinistorpedif B.
vivae genitalibus inlituminlitu R.. concitant coclearum fluviatilium
carnes sale adservatae et in potu ex vino datae, erythinierythinni V.
erith- R.
in cibo sumpti, iocuriocur ego. iec- ll.v. ranae diopetisdiophetis (diup- R) VR.
-phitif B.cfr. § 70. velet v. a. G. calamitisgalamitis VR. in pellicula
gruisgrauis
VR. adalligatum vel dens crocodili maxillaris adnexus
bracchio vel hippocampus vel nervi rubetae dextro
lacerto adalligatiadalligatae B.. amorem finit in pecoris recenti corio
rubeta adalligata.
Veget. mulom. V 70, 5.—Isid. XII 6, 59.—Diosc. V 136. Equorum scabiem ranae decoctaeranaeque coctae B. in aqua extenuant
, done inlini possintpof-
fint B2S. -ffunt B1. -ssit rv.. aiunt itaaiunt ita RdT(?)H. -taque ???.
-ntque ita v. aiuncta V. nunti& B.an aiunt et? curatoscurato ???
B1. -tos fi B2. an curatos sic? non reperi
postea.—Salpesal pene (poene R) VRb. negat canes latrare, quibus in offa rana
viva data sit.
Inter aquatilia dicidicei B1. debet et calamochnuscalamocanuf B1. -ocnuf B2., Latine
adarcaadarcha
VRdv. a. G. appellataappellatur R.. nascitur circa harundines tenuestenuis bS. e spuma
aquae dulcis ac marinae, ubi se miscentmiscentum VR.. vim habothabent B.
causticamcauticam B. causti cū R., ideo acopis utilisacepustulis et VRd. acepus
utile b. acopis additur v. a. S. et contra perfrictionumperfrigationum VR. vitia.
tollit et mulierum lentigines in facie.Diosc. I 114. (cfr. Plin. XVI 165. XXIV 86. 87).—Isid. XII 6, 46. cfr. Sext. Empir. Pyrrh. hyp. I 14 p. 10. et calami simul
dicidulci
V. debent: phragmitis radix recens tusa luxatis medetur
et spinae doloribus ex aceto inlita, Cypriicypri BVbv. a. B(D). vero, qui et
donax vocatur, cortex alopeciisalopiciif B2. medetur ustusuftif B. et ulceribus
veteratisan inueteratis, ut XXVI 147. XXIX 65? (alias uetera
XXII 125. XXIV 74. 81. 131. XXVI 145. XXVII 63, ue-
tusta XXII 74. XXIII 87. XXIX 31, uetustas XXI 127).
ueteratus tantum ap. Scribon. 140., folia extrahendis quae infixainfixas in V.om.R. sint corporicor-
pore R. torporae V. et
igni sacro. paniculae flos aures si intravit, exsurdat.
Sepiaesepia R. atramento tanta vis est, ut in lucernamlucernam ego. cfr. XXVI
136. XXXIV 165 et Silligii nota ad XXXII 52. -na ll. v. addito
Aethiopas videri ablatoadlato B. priore lumineuolumine VdT. Anaxilaus tradattradit B..—
Rubeta excocta aqua potui data suum morbis medetur vel
cuiuscumquecuiusque V(?)
dTH. ranae cinis.—Pulmone marino si confricetur
lignum, ardere videtur adeo, utui (pro ut) VR. baculum ita praeluceat
.—
Isid. XII 6, 63. Peractisperactif BdTS. -ta rv. aquatilium dotibusdote v. a. S. non alienum
videtur indicare per tot maria, tam vasta et tot milibustot//millibuf B1.
passuum terrae infusainfuta B1. infra B2.
an interfusa, ut II 173? extraque circumdata mensuracircumdatam mensuram VRd., paene
ipsius mundi quae intellegaturintellegatur ego (et dist.). -antur ll.v. inueniantur Birt 47., animalia centumcentum om.v.a.B. quadraginta
septuaginta v. a. S. quattuorquattuor
ll.Brot. sex B coll. indice. VII v. omninoomniv??? B2v. a. G. generum esse eaqueaquae B. nominatim
complecticompl&i B., quodque que B1. quę //// B2. in terrestribus volucribusque fieri non
quitet p. 98, 1
non quid V. nequit B2.. neque enim omnis Indiae Aethiopiaeque aut Scythiae
desertorumve novimus feras ant volucres, cum hominum
homirum B1 nimi- B2. ipsorum multo plurimae sintfunt d(?)Brot. sicut R. differentiae, quas
invenire potuimus. accedat his Taprobane insutaequeinfulaeque B1Rbv. -lae quae V. -la ęque (atque D) dD.
-lae B2. aliae
atquealiae atque ego. aliaeq, B.om. rv cfr. XXXV
150. II 230. XIII 105. XV 53. XVIII 265 et II 208. IX 2.
168. XXXIV 144. XXXVI 136. XXXVII 131. aliae oceani fabulosefabu-
lofae B. narratae. profecto convieniet
non posse omnia genera in contemplationem universam
vocari. atad BD., Hercules, in tanto mari oceanoqueoceano VRdv. a. S. qulaequae Bb(B)S.
quaeque VRfv. a. C. quaecumque d(?)C. nascuntur
certa sunt, notioraquealiquae B.an
aliqua quae?, quod miremur, quae profundo
natura mersit.
erus δ 436. Ut a beluis ordiamur, arbores, physeteres, ballaenae,
pistricespiftrices ll.v(S). priftes B coll. IX 4. 8.
41., Tritonestritionef B., Nereides, elephanti, homines qui marini
vocantur, rotae, orcae, arietes, musculi et aliiali B1D. piscium
forma arietesarietes ll.v. cfr. IX
10 et 145. quadripedes Birt 164. an terreftres?, delphini celebresque Homero vituli, luxuriae
vero testudines et medicis fibri—quorum generisgenerif
BS. -ra r (om. lutras v). e genere B.
lutraslytras Vd. lit- R. nusquam mari accepimus mergi, tantum marina
dicentes—,Isid. XII 6, 16.—Aristot. h. a. IX 2 init. Isid. XII 6, 9. iam caniculae, drinonesdrinonef BbS. dryn- rdfv. a. B. dromo- B. simo- Birt
165 coll. IX 23. an turfiones? cfr. IX 34., cornutae, gladii,
serrae, communesque terraeterra B., mari, amni hippopotami,
crocodili, et amniet amne VRb. tantum ac mari thynnithunni B1. thinni B2., thynnidesthynnides v.
oth- B. thydines V. tid- R. thinide b., siuri
, coracini, percae.
Peculiares autem maris acipenseraccipiens et VR., aurata, asellus,
acharneacarne Rv. a. H., aphyeaphyae B1. -ya v. a. S. afię R., alopexalo-
pex BS coll. IX 145. -pia VR. -phia b. -pecias B. -peca v., anguilla, araneus, bocafoca B2. box v. a. S. cfr. Birt 184., batiabatia (bacia R) ll.S. -tis B.
-tea v. cfr. § 77.,
bacchus, batrachus, belonaebelonae Bbv(S). -ne RdLugd. bel-
lone V., quos aculeatos vocamus,
balanus,cfr. Plin. IX 155. Isid. XII 6, 13.—Xenocrates 34.
Athen. III 84 p. 116c. 92 p. 121a. Martial. VII 78, 1. corvus, citharus, rhomborumrhomborum ll.S. e rho- H. chro- v. generisgenerif
BbS. -ra rv. -re H. pessimus,
chalcis, cobiocobio B. gob- ll.v., callariascallarias Bex Hesychio. cfr. Birt 178. callyris R. cull- V. coll- BbfJ
coll. IX 61. collurus v., asellorum generis, ni minor esset,
coliaecoliae Birt 169. -ias B. collia B.
colla rv. sive Parianus sive Sexitanusfexitanuf BdTH. cfr. III 8. sextia- R. sexta- V.
saxta- bv. saxita- B. a patria Baeticabaeticae B., lacertorum
minimiminimae B. -ma bv. a. H., ab iisiis dv. if B1. his rS. nostratesnostrates ego (i.e. Amyclani:
cfr. Athen. III 92 p. 121a). moncrefef B. -renses D. monci
(monti R) eeVRd. nonei (mo- b2) esse b. Maeotici B. omo-
tarichus Birt 169., cybium—ita vocatur
concisa pelamyspelamuf B., quae post XL dies a Ponto in Maeotimmeothym V. medio- R.
revertitur—, cordylacordule b. condyla d. -dila VR.—et haec pelamys pusilla; cum
in Pontum aa ll.D. cfr. § 108.
e d(?)v. Maeotide exitexit Bbv. ex r., hoc nomen habet—, cantharus
, callionymuscallaonymuf B. callionimus V. sive uranoscoposuranuscopus V. ranosc- b. orneofcopof B.cfr. § 69., cinaedi, soli pisciumpisci b.
pirium Vd. pyr- R.
lutei,Xenocr. 31. 32. 33. 22. (cfr. Athen. III 33 p. 87b). Isid. XII 6, 50. Xenoer. 23. cnidecnide Bv. conide r., quam nos urticam vocamus, cancrorumacancrorum
B2. -nororum B1. genera,
chemaechamae dTv. a. S (item infra). striataefyria-
tae B. trachea B ex Athenaeo., chemaechemaf B. levesleos B., chemae peloridumpeturi-
dum Rd. peter- V. potor- b (-des v. a. B). generis,
varietate distantes et rotunditate, chemae glycymaridesglycyamridis
(elyc- V. -cia- d) VRd. glyciamaridis b. -merides B.,
quae sunt maioresminores Schneider e Xenocr.,
sed cfr. Birt 167. quam peloridesquae—pelorides om.B., coluthiacyletiha R. -thyha V. dilcehia b. coly-
cia B. cfr. §84. sive coryphiacoryphia S e Xenocr. -phea B. -thia H.
corophia rv. -phya Lugd.,
concharumconcarum B2. -corum B1 genera, inter quae et margaritiferae, cochhloecochloe RS. -loae V. -leae.
cochroe B.an conchoe? cfr. Hesych. s. v.στρεβλῷ.,
quorum generis pentadactylipenta-
daftuli VRd. -dactyles v. a. H. spenradactili b., itemitem ll. S.
om. v. helices (ab aliishelices ab aliis J cum Schneidero. (de mendo cfr. XVIII
317). -cef ab hif B. -ces aliis S. -cembalis R. -cembasilis V.
elicembale b. melicembales v. actinophoroe
actinophore V. -rae
RdfH. echino- v. dicuntur), quibus radiiradii BS(D). om. rv(J).;lac. ego indi-
cavi. exciderunt fere item oblongae, quibus bucinae modo.
cfr. U 720. Birt 167. his D. .... cantantcanthant B.—ext???aex B.
haechis B1.
has H. sunt rotundaerotundi (rut- V) VRd. in oleario usu cocleaecoclei e B1. -lea et B2.—,Isid. XII 6, 42. 17.—extr.: (cfr. Colum.VIII 16, 9). cucum???sco-
cumif B.,
cynopscynops bJ cum B2. -pof Bv(S). -pus Ven. cum
B1(Brot.). om.rdTH. cynosopa Birt 181., cammaruscammarus om.VRdTH., cynosdexiacynosdexia v. -extia b. -extria VRd. -enti B. cync-
dontis coni. J. cynes, dentex (vel dentrix) Birt 181., draco—quidam aliud
volunt esse dracunculum; est autem gerriculaegerri-
culae BdH. geri- VRTf. garricule b. graculo B. ampl???eamplae BJ.
om. rv.
similis, aculeosaculeos VRdbv(J). cfr. Isid. -leum BS(D). in branchiisbrachiis Vd. habet adad BIsid.v. et r. caudam spectantesspectantes dIsid. G. -tis bv(J).
-tem BS(D). expectantis V. -tes R.;
sic utsic ut Hack. sic et ll. v. scorpio laedit, dum manumane VR. tollitur—erythinus,
echenais, echinusechenahis R. -neis v. a. J. cfr. §2., elephanti locustarumlucuftarum
BV. locist- R. generis nig???i,
pedibusduo ll.v. quaternis bisulcis—praeterea bracchia iisiis ego. om. ll. v. (an vero praeterea—11 den-
ticulatis delenda ut glossema ex IX 97?). II
binis articulis singulisque forcipibusfor
cipibuf BS. cfr. Brandisp.37. forficibus VRdTfH(J). -ficulis
bv. denticulatis—, fabrifabri ll.v(J). -ber G.
sive zaeizaei ego. zaes VRdbJ. zaif B
zaeus S coll. Hesych. s. v. zeus B coll. IX 68. cfr. Birt 177.
glaucifcuf BdS (-isci B). gau- VR. -isci v. ganeiscis b., glauciscus, glanis, gongerconges
Bv. a. B. ganger R., gerresgerres B e Martial. III 77, 7. XII 32, 15
girres ll.J. gyres v., galeos, garos,
hipposhippus dv. a. S. hyppus V., hippuros, hirundo, halipleumonalipleumon, hippocampos,
hepargeraar B. hepatos Birt 174., ictinusicti-
nuf BS coll. IX 81. cat- R. cot- V. cotinos bv. helacathenes
C cum B., iulisiulis S e coni. J. iuliif B. siue VR. sunt bv., lacertorum genera, lolligo volitans,
locustae, lucernalucernae v.a.J(D)., leleprislelepris J ex Hesych. elepris RdTb.
elaep- V. elepaf B. lepas S. lepris Brot.(D). liparis v., lamirusla-
miruf B2VRD. -riis b. -muruf B1. -myrus d(?)v. larinus Sex Hesych. cfr. Birt 116. 177., lepus, leones, quorum
bracchia cancriscancri R. similia sunt—reliqua pars locustae—,
mullusmulus R., merulamerulae B1. inter saxatiles laudata, mugil, melanurus,
menamoena VR. maena d(?)Lugd., maeotesmaeotes Birt 182 ex Athenaeo VII 88 p. 312a et Aeliani n. a. X 19. -otif
BS. metis rv. meryx C cum B., murena, mysmir R., mitulusmituluf B2dbG.
-ulluf B1. milulus r. myllus B. mylus v., myiscusmyifcuf BdH.
muscus r. mis- v. myscus G. -stus B., murix
oculata, ophidion, ostreaeostreaae VR.rea v.a.D. (eotia v.a.B)., otia, orcynus—hichoc VRd. est pelamydum
generis maximus neque ipseipfe BS. piae VR.pye dT.om.bv. sospes Birt 167 e Xenocr. (ὑγιής). redit in Maeotim,
similis tritomitritomi BbS. -tom V. -ton R. -toni v. an tritomo ni? cfr. Xenocr. (πλήν).,Xenocr. 33. (cfr. Plin. IX 48).—Xenocr. 19. vetustate melior—, orbis, orthagoriscus,
phager, phycis saxatilium quaedamquaedam Birt 174. que ll.v. del. B., pelamys—earum
generis maxima apolectumapolectus v.a.S. -tos vet. Dal. vocatur, duriusdyrius Vd. dirius R. durior C. tritomotritomo BVbS. -onio Rd. -one. -onv.—,
porcusphorcus v.a.S., phthirphthir S. pthir B. phtiarum VR. pitiarus bBrot.phita- v. phthita- Dal., passer, pastinaca, polyporum genera,
pectinesdist. Birt 168.—maximi et in hisin his BD cum U 721. om rv. nigerrimi aestate laudatissimi
, hi autemhi autem BD. autem rS. om. v. Mytilenismyti-
leus V. miti- R. -teleus b., Tyndaride, Salonis, Altini, Chiaaltini chia (in chia J)S. -niciaBVRd. -niacia b. -ni antii B. -natia v.
inin bv (D).om. rS. insula, Alexandriae in Aegyptoaegyptū VR.—, pectunculi, purpurae
, pegridespegrides (-ri//def B) ll.v(S). perci- B. phragides Birt 179., pina, pinoterespinoteres S. pinoet- B. pinat- R. pint- V. pinnot- d.terae v. quinoceres b., rhinerhyne R. rhina v. a. S., quem squatumsqualum Birt 120 coll. IX 162.
vocamus,cfr. Plin. IX 62.—Xenocr. 34.—28.—8.—34. rhombus, scarushiscarus VRd., principalis hodie, soleasolia VRb. caigus VRdb., sarg is,
squillascilla RdbH. scylla Vv., sarda—ita vocatur pelamys longa ex ocealo
veniens—, scomber, salpa, sorusforuf BS coll.
§89. horus VRdv. orus b. sparus B., scorpaena, scorpio,
salaxsalax Birt 178.folaf BS. sciaycie V. scyaicie d. -ascia v.a.B. scyacye R.scoitie b. scias J. sciadeus B., sciaenascyaena RdT., sciadeusfciadedeuf R.
scyadeus dT. -dous R.om. v. a. S., scolopendra, smyrussmyrus B. zmy- BS. myRdv. mirus r., sepiasepta VdTf., stroiabus
, solensolen Bbv. -lem r. sivefi fiueB1. aulosauios VRd. sive donax sive onyxnyx d. nix VRb. sive dactylls,
spondylispondyli ego. -yly R.ylus v. -yloe S. -dalu r., smaridessmarides B. zma- BS. smaridis VRd. -di b. maris v., stellaestella VRdv.a.S. stilla b., spongeaesphongae B. spongia d(?)v.a.S. cfr. § 86., turdus, inter saxatiles
nobilis, thynnisthynnus dTH. ty- v.a.B.
tomus B., thranis, quem alii xiphian vocant
thrissathrissa J ex Hesych. thryffa B. thassa VR, torpedo, tetheaTfH. thessa B. stassa bv., tritomumtritomum BVbS. trimoniū R
triton B. triphonon v. pelamydumpelamy B. genesis
magni, ex quo ternaterna BS. uraea
T(?)B. ferena rv. cybia fiunt, veneriaueneria BTbS. -riae VRdH. -ri v. urenae B., uva, xiphias.
Ovid. hal. 94. 102. 104. 110. 111. 112. 113. 126. His adiciemusadiciemuf Bv. -cimus VR. addic- db. ab Ovidio posita animaliaanimalia
Birt 46. nomina ll.v. (de ponendi verbo cfr. IV 69. XVIII 214. XXVIII 18. XXX 98. XXXIV 7. 36)., quae
apud neminem alium reperiuntur, sed fortassis in Pon o
nascentianafcentia BaS. -tium J cum Hauptio. nascuntur rv., ubi id volumen supremis suis temporibus inchoavit
: bovembouem BdTbH. uobem a. buem R. bouuam V.om. v., cercyrumcercyrum H cum Gesnero. pergyrum (-gyr R. -girum ba) ll. bopgyrum v. in scopulis viventem, orphunorphum v. -phim Bda. morphym VR. morsum b.
rubentemque erythinumerythinum BBrot. acynum VRdf. acin- b. racinum a.rhacinumque v., iulumiulum BS. pulum (palū R) r. pullum v. sparulum Brot. (iulis Ovid.). cfr. Bir 56 sqq. pictas mormyras aureique
coloris chrysophrynchrysophrynBrot. cum Gesnero.-phryri B. chryso V. -son v. chryro R.criso ba., praetereapraeterea om. S. percampercam Brot. ex Ovid. 112. parumll.S. paruum v. sparum Haupt ex Ovid. 106., tragum et placentem
cauda melanurumcauda melanurum S cum Gesnero. caudam labrū B. cauda labrum
(lapr- b) rv., epodaseporas Rdb. aep- V lepores Birt 118. lati generis.Ovid. hal. 108. 117. Isid. XII 6, 28. (cfr. Plin. IX 58).
Ovid. hal. 101. 121. 96. praeter hae
insignia piseium tradit: channencannen a. chanem V. canem Rdb. ex se ipsamipfam B1. -fa rv. concipere,
glauc-um aestate nunquamnusquam CFW Müller p. 27. sed cfr. Ovid. 117. apparere, pompilumpom-
pilum B. -pium BVRdv. pamp- a. compiem b., qui semper
comiteturcōmit tetur R. naviumnauium BdTaS. -igium VR. -igiorum bv. cursus, ehrominchrominBv. -mium VRd. crom- b. chormim a., qui nidificet in aquis.
helopemhelopem BS.pem quoque rv. anhelopemque? dicit esse nostris incognitum undis, ex quo
apparent falli eos, qui eundem acipenserem existimaverintexistimauerint R(ba?)S.runt Vdv. aeftimauerint. B..
helopi palmam saporis inter pisces multi dedere.
cfr. Varro 1. L. V 77 p. 31.Sunt praeterea a nullo auctore nominati. sudis Latine
appellaturappellatur BbS. -tus rH(D).-ta v., Graecegręce BS. -cis VRdH. a grecis b(v). sphyraenasphyraena B. cfr. Athenaeus VII 122 p. 323 a. Aristot. h. a. IX 2 init. -reni B. -rene S. purem VRd. para b. phyre v., rostroroftro BB. -rio VR.ria b. ostreae v. similis nomininomini J. -nis b. -ne rv. cfr. II 89., magnitudine
inter amplissimos; rarus is etrarus is et D. rarufi fet (fed B2) B. rarus is sed. S. rarus sed rv. non degeneratdegenerate B1 (ut videtur). cfr. §98. -neri B2 (i in
ampla ras.). -ner rv. de adiectivi notione aliena cfr. VIII 178. X 8. 10. XI 265. XIV 41. XXXVII 58 al.. appellantur
et pernae concharum generisgefferisR, circa Pontiaspomitias V. -icias R. insulas
frequentissimae. stant velutuel et V. suillumsuillum ego. uillum B. suillo (suu- V) rv. crus ecruf e ego. crure ll. v. longo in
harenahyans b. defixae hiantesque, quaque qua Bv. quaeque qua VRd. quamque b. latitudolatitudo BS. lippitudo VRd. limpi- v. lippido b. est, pedali non
minus spatio cibum venantur; dentes circuituin circuitu v. a. S. marginum
habent pectinatim spissatos; intus spondylisponduli d. -doli VR. pro spondylo (-dili v)
B. spondyli loco U 723. (malim uice, ut XI 159. 171. IX 73. 17 passim; de mendo cfr. XXXIII 12). grandis caro
est. et hyaenam piscem vidi in Aenaria insula captum.
—Exeuntexeunt ll. H. caput
exerentem v. praeterprae B1. haec et purgamenta aliqua relaturelat/// B1. indigna
et algisulgis R. potius adnumeranda quam animalibus.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXXIII
cfr. Plin. II 158. XXXV 50. 118. 31. 49. XVI 205. Metalla nunc ipsaeque opes et rerum pretia dicentur
, tellurem intus exquirenteexquirenti B. cura multiplici modo,
quippe alibialibei B1 (etiam infra). divitiis foditurfodituri B. quaerente vita aurum, argentum
, electrum, aes, alibi deliciis gemmas et parietum lig
norumquelignorumque ego. digitorumque ll. v picto- D. (Bergk exerc. Pl. II p. 3: deliciis parietum digitorumque gemmas et pigmenta). pigmenta, alibi temeritati ferrumferro VR., auro etiam
gratius inter bella caedesque. persequimur omnesomnes v. -nis ll. S. eius
fibras vivimusqueuiui mufque BG. uidi- (quae V) VRd. uidem- hv. super excavatamexcauatam BG.to rd1. -tos montes d2hv., mirantesmiserantes V. dehiscere
aliquando aut intremescere illam, ceu vero non hochoc BS. hoc et VRD. hoc etiam dhv. indignatione
sacrae parentis exprimi possit. imus in viscerauiscera eius d2hv.a.S.
et in sede manium opes quaerimus, tamquam parum
benigna fertilique quaqua Bv (J). quaqua rdTG. calcaturcalcatur BG(S). caec- V.
cec- Rd. fec- TH. fecetur v.. et inter haec minimum
remediorum gratia scrutamur, quotoquoto B1G. quo B2. om. rv. enimcui enim v. a. G. cuique fodiendi
causa medicina est? quamquam et hochaec hv. a. S. summa sui parte
tribuit ut fruges, largafrugef larga BS. fugres
(fu- VR) iarca (-cha T. earca V2) VRT. frugum parcha d. minime
parca hv. facilisque in omnibus, quaecumque
prosunt.cfr. Horat. od. III 3, 49. Seneca ep. XV 2, 56. 57. illa nos peremuntperimunt B2S. praem- V. prem- Rdhv., illa nos ad inferos agunt,
quae occultavit atque demersit, illa, quae nonnonom.R. nascuntur
repente, utrepente ut ego. ut rep- ll.hv(D). rep- dT(P)H.cfr. XXXVII 193. II 89. XXVI 4. XV 25. mens ad inane evolans reputet, quae deinde
futura sitsi VR.est hv.a.G. finis omnibus saeculis exhauriendi earn, quo
usque penetraturapenetratura VRdTH (J). -tratur BS. -tret
v. avaritia. quam innocens, quam beataqua inbeata B1.,
immo vero etiam delicata esset vita, siee??? R. nihil aliundealiunde ll. H. -ud G. -ud
de ea hv.
quam supra terras concupisceret, breviterque, nisihaberetque non nisi d(?)hv. a. G(Brot.). quod
secum est!
Eruitur aurum et chrysocolla iuxta, ut pretiosior
videatur, nomennomine h. non H. ex auro custodiens. parum enimex—enim Bhv (S). om. rH. erat
unamerat unam BG(S). naturam r. -ura. parum erat H, erat naturae unam hv. vitae invenisse pestempoteftatem B., nisi in pretio esset auri
etiam saniessaniens VR.. quaerebat argentum avaritia; boni consuluit
consilii VR. interim invenisse minium rubentisque terrae excogitavit
usum. heuheu Bhv(S). eum r. o Brot. prodigapro-
digiosa hv. a Brot. ingenia, quotquod B1VD. modis auximus
pretia rerum! accessit ars picturae, et aurum argentumquequod B1VD.
caelando carius fecimus. didicitdicit VRd. homo naturam provocare.
auxereauxere om.BS. et artemarte d. (artem = pre-
tium artis; cfr. v. 20). vitiorum inritamenta; in poculis libidines
caelare iuvitcelera iuuit (uiuit R) VR. celebrauerunt TBrot. ac per obscenitates bibere. abiecta deinde
sunt haec acac ego. abf B. & rv. sordereforbere BT. coeperecoeperunt dT.om.B., utut ego.
et ll.v. auri argentiqueet argentique (quae V) VRT. nimium
fuitfuit om.R.. murrinamurrinae B1VRd. ex eadem tellure et crystallinacruftallina B. effodimus,
quibus pretium faceret ipsa fragilitas. hoc argumentum
opum, haec vera luxuriaeluxoriae (-ia R) VR. gloriagloria om.VR. existimata est, haberehaber & R.
quod posset statim perire totum. nec hoc fuit satis.
turba gemmarum potamusputamus VR. etex VRd. zmaragdis teximus calices,
ac temulentiae causa teneretenereBhv. temere r. Indiam iuvat. aurumaurum ego. earum B. et aurum rv. iam
accessio est,
Verg. Aen. III 57.—Homerus H 472. utinamque posset e vita in totum
abdicariabdicare B. (an et uita ... abdicare?).uncos posi cum Müllero emend. V 10. [sacrumaurum (-ri Brot.)sacra hv.a.S. famefame H(J).
-mae BS. -ma r. -mes hv., ut celeberrimi auctores dixere]
proscissumproceffum B2. (est add. Brot.). conviciis ab optimis quibusque et ad perniciem
vitae repertum, quantoquanto BS. -tum rv. feliciore aevo, cum res ipsaeipfa B2.
permutabanturpermuta batur B. -buntur V. inter sese, sicut et Troianis temporibus
factitatum Homero credi convenit! ita enim, ut opinor,
commercial victus gratiauictuuf B1D. uictus gratia om.VR. invectainuecta ll. H. -enta hv(D)..Homerus Z 234 sqq.—cfr. Plin. XVIII 11. Varro r. r. II 1, 9. Festus p. 202, 11 sqq. alios coriis bourn, alios
ferro captivisque resres D e coni. S. reruf B1.(an merces?). rerū B2. rebus rv. merum coni. J. uinum
Bergk. emptitasseemittasse R. aemitt- V. mut- d (?)man. Dal. H. tradit. Quare,quareego. qua B1. quā B2. om. rv. quamquamquamquam BS. -quam et rv (D). et quamq- Bergk.
ipse iamiam BS. om. rv. mirator aurimiratus aurum v. a. H., pecorepecore ego cum Bergkio. pec: B1. punctis del. Et coreectionem supra seripseratB2, sed puncta et corr.. rursus erasitB3. et VRd.om. v. aestimationes rerum ita
fecit, ut C boum arma aurea permutasse Glaucum diceret
cumcum om.VRd. Diomedis armis VIIII bourn. ex qua consuetudine
multa legum antiquarum pecore constat etiam Romae.
cfr. Plin. XXXVII 2. Isid. XIX 32, 1.—( cfr. Plato de re p. II p. 359. Cic. de off. III 9, 38). Pessimum vitae scelus fecit quiqui BfS. qui id rdTH(D). qui
anulum hv. cfr. § 13. primus induit
digitis, nec hocnon (pro hoc) R. quis fecerit traditur. nam de Prometheo
omnia fabulosa arbitror, quamquam illi quoque ferreum
anulum dedit antiquitas vinculumque id, non gestamen,
intellegi voluit. Midae quidem anulum, quo circumacto
habentemcircum actu mabentem B1. nemo cerneret, quis non etiam fabulosiorem
fateatur?cfr. Plin. XXXV 16. manusmanuuf BD. et prorsus sinistrae maximam auctoritatem
conciliavere auro, non quidem Romanaeromaene VR. ani hv. a. G., quarumquorum hv. a. H.
inin om.hv. a. Brot. moremere H cum Gron. ferreiferrei BS. -rrent r. -rreum dG. -rendum hv. eranterant ll. S. erat dv. erat id G. id erat Lugd.utut H. et
ll. G(S). del. v. virtutis bellicae insigne. de regibus
Romanis non facile dixerim. nullum habet Romuli
in Capitolio statua nec praeterpraeterea B2. Numaenum & V. Serviique Tullii
alia ac ne Lucii quidem Bruti. hoc in Tarquiniisinter quinis V. maxime
miror, quorum e Graeciaegraegia B. egregia Vdh v. a. C. fuit origo, unde hic anulorum
usus venit, quamquam etiam nuncetiam num B1. Lacedaemonelac//edaemonesB2. ferreo
utuntur.Macrob. Sat. I 6, 8–14. Paul. Diac. p. 36 s. v. bulla area.—Festus p. 375b, 1. Isid. XIX 32, 5. sed a Prisco Tarquinio omnium primo filium,
cum in praetextae annisaccidisse V. occidisset hosted, bulla aureabullea (om, aurea)R.
donatum constat, unde mos bullae duravit, ut eorum, qui
equoqui hec equo commeruifrent B2. meruissent, filii insigne id haberent, cetericeter(-rum V2) illorum VR. lorum;
et ideo miror Tarquinii eius statuam sine anulo esse.
quamqmqua et de nomine ipso ambigiambigitur. id hv. a. G. video. Graeci a
digitis appellavere, apud nos prisci ungulumum gulum V. vocabant,
postea et Graeci et nostri symbolum.Isid. XIX 32, 3.—cfr. Plin. XXI 6. longo certe tempore
ne senatum quidem Romanum habuisse aureos manifestum
est, siquidem iishiif B2. his C. tantum, qui legatilegiaci R. ad exteras
gentes ituri essent, anuli publice dabantur, credo, quoniam
ita exterorum honoratissimi intellegebantur. neque
aliis uti mos fuit quam quiquanquā R. ex ea causa publice accepissent
, volgoque sichic R. triumphabant et, cum corona ex auro
Etrusca sustineretur a tergo, anulus tamen in digito ferreus
erat aequeaequi R. aequa fortuna man. Dal. v. a. G(Brot.). triumphantistrium-
phantes Vd. et servi prae seprae se ego. cfr. VIII 2. fortasse (feria- R) ll.
G(S). del. v(Brot.). an potius forte? nam fortasse alienum a
dictione Plinii praeferentis semper fortassis: cfr. II 82. XVIII
36. XXV 15. 22.XXVII 102 al. coronam
sustinentis.Isid. XIX 32, 4. Homerus ζ 169. θ 424. 443. 447. η 175. ς 400. sic triumphavit de lugurtha C.C. B1Rv.del.B2.om.V1d. fa V2. Marius aureumque
non ante tertium consulatum sumpsisse traditur. iiii v (S). duo (i. e. II) R. hii BV. hi
dhC.
quoque, qui ob legationemobligationem VRd. acceperant aureos, in publico
tantum utebantur iisiif B1J. hiif B2. his rH.
eis G. om. v. , intraqui intra B. domos vero ferreis, quo argumento
etiam nunc sponsae muneris vicemunerif uice BS. -eri rH.om.hv. ferreus anulus
mittitur, isquehisque V2. -ui V1R. sine gemma. equidemeo quidem B.cfr.XXXV 17. om.hv.a.H. nec Iliacisnedicialis R. temporibus
ullos fuisse anulos video. nusquam certe Homerus
dicit, cum et codicillos missitatosmissitatos dhv.alof B. misitatos VR. epistularum gratia indicet
et conditas arcisargif B2. vestesuectes R. ac vasa aurea argenteaque
et eas colligatasea colligata hv. a. S. (an confignatas?). nodi, non anuli, notanotaf B.. sortiri quoque
contra provocationesprouo cationef BS. -nem rv(D). duces non anulis tradit, fabricaefabricae ll. hv(S). -care dTC.
-cam G.
etiam deum fibulas et alia muliebris cultus, sicut inaures,
in primordio factitasse, sine mentione anulorum.(cfr. Ateius Capito ap. Macrob. Sat. VII 13, 12. 13).—Homerus P 52. et quisquis
et p. 109, 1 quicquid R. qui v. a. G. primus instituit, cunctanter id fecit: laevislaeuisque d(?)hv. a. S. manibus
latentibusquelatibusque R. induit, cum, sisi om.R. honos securus fuisset, dextra
fuerit ostentandus. quodsi inpedimentum potuit in eo aliquod
intellegi, etiamet iam U. seriorisferiorif BdH (J). -or is S. sertoris r. in sertorii hv. consertoris B. usususu hv. a. H. argumentumargentum B. essetesset ego.eft & BS. est rv.:
mains in laeva fuissetfuiff& BS. -isse rv., qua scutum capitur. est quidem
apud eundem Homerum virorum crinibus aurum inplexum
crinibuf aurum inplexum Bv. om. r.;annon coni. S. ideo nescio an prior usus feminisfeminif B. a
(ae V2) fern- rv. cfr. CFW Müller p. 3. coeperit.
Liv. V 48, 8. 50, 6. Romae ne fuit quidem aurumaureum VR. nisi admodum
exiguum longo tempore. certe cum a Gallis capta urbe
pax emeretur, non plus quam mille pondo efficieffici Bhv(S). om. r H. potuere.
necduo milia v. a. S. ignoro MMignoro M. Crassum hv.a.G (Brot.). pondo auri perissereperisse dT. rapuisse suo et
hv. a. G(Brot.). Pompeiipompei VS. -peli B1. -pilii B2. -peio D. IIIIII dT. tertio hv. secundo Brot. consulatu
econsulatu e v(J).cos. e VRdS(D). caf e B1. cafę B2. cfr. Frobeen p. 70. 72. Capitolini lovis solio a Camillo ibi condita, et ideo a
plerisqueii VR. duo d. duo milia v. a. J. existimariexaestimare R. MM pondo collata. sed quod accessit,
exex ll.S. om.dC. est v. Gallorum praeda fuit detractumque ab iisiif B1S. his rv. in parte
Liv. VII 10, 7. 11.captae urbis delubris—Gallosgallos autem hv. a. S. (dist. D). cum auro pugnarepurgare B. solitos
Torquatus indicio est—; apparet ergo Gallorum templorumque
tantundem nec amplius fuisse. quod quidemequidem dS. in
augurio intellectum est, cum Capitolinus duplum reddidisset
. illud quoque obiter indicariindicare fH. convenit—etiametiam BU. et iam J. quoniam rv(D). an etenim?
dean ab (pro de)? anulisancilis V. sermonem repetivimusrepetimus hv. a. S.—, aedituumaeditum V. custodiae
eius conprehensum fracta in ore anuli gemma statim expirasse
et indicium ita extinctum. ergo ut maxime MM
tantumduo tantum milia hv.a.S. pondo, cum captacapita R. est Roma, anno CCCLXIIII fuere,
cumeff &
B. iam capitum liberorum censa essent CLIICLIIBD. CLti V1R1d. CLIII V2R2. CLII milia hv. DLXXIIIDLXXVII
B1..
inin G. om. ll. v. an ex? eadem post annos CCCVII quod ex Capitolinae aedis
incendioVI marro R. ceterisque omnibus delubris C. Marius filius
Praeneste detuleratan detulerat, erant?, XIIIIXIIIIJ. XIIII B. XIIII milia S. XIII r.
tredecim milia hv. pondo, quaequae om. v. a. G. sub eo titulo in
triumpho transtulit[trans]tulit—8 trans[tulerat] om.B. Sulla et argenti VI.VIJ. VI ll. S. VII (vi H) milia hv. idem ex reliqua omni victoria pridie transtulerat auri pondo XV, argenti p. CXV.
L. Piso ap. Gell. VII 9. Liv. IX 46, 1. 5. Val. Max. II 5, 2. Frequentior autem usus anulorum non ante Cn.
Flavium Annianni (Ven.)S. annii ll. v. anci U cum Orellio. cfr. Gell. filium deprehenditur. hic namque publicatis
diebus fastisfactis VR., quos populus a paucis principumprincipium R. cotidie
petebat, tantam gratiamtantum gratia VR. plebeiplebei B1S. -bi VR. -bisB2dhv. adeptus est—libertino
patre alioqui genitus et ipse scriba Appi Caeciappicae ci B1.ap-
picē B2., cuius
hortatu exceperathortatuf exceperat B1. -at uix caeperat (coep- R)
VR. eos dies consultando adsidue sagaci ingenio
promulgaratquepromulgaueratque VRdhv. a. S(D).—, ut aedilis curulis crearetur cum
Q. Anicio Praenestino, quiquinto B.
que Vd. paucis ante annis hostis fuisset,
praeteritis C. Poetiliopoetellio VR. petilio hv. a. H. et Domitio, quorum patres consules
fuerant.Liv. IX 46, 12. additum Flavio, ut simul et tribunus plebeiplebei BS.
-bis rv. esset,
quo factofacta Vd. tantatanta senatus hv. a. S. indignatioindignatio
BS. -one rv. exarsit, ut anulos abiectosabiecto B1. ab eo abiectos fuisse hv. a. S. in
antiquissimis reperiatur analibus. fallit plerosque quod
tum et equestrem ordinem id fecisse arbitrantur; etenimetenim VRdTfhv(H)D. ut enim BS. at enim J. est enim G. adiectum
hoc quoque sed et phalerasphraleraf B1. phalera (phalle- V) VRdhv. a. S. positaspofitasB2S. -ta rv. propterquepropterque (= idque propter) RdhJ. -ter quae
BVv (S). -tereaque H. -terea Verc. praeterque CFW Müller p. 27.
nomen equitum adiectum est, anulosqueanulosque CFW Müller l. l. -los quoque ll.v. depositos a nobilitate
in annales relatum est, nonnam (pro non a) R. a senatu universe.
hoc actum P. SempronioSempronio Longo v. a. Brot. LL.ll.v(D). P. d (?)Brot.. Sulpicio cos.Liv. IX 46, 6. Flavius vovitnouit R. ouit B1. obit B2.
aedem Concordiae, si populopo-
pulof B1. -lvf B2. reconciliasset ordines, et,
cum ad id pecunia publicepublica hv. a. S. non decerneretur, ex multaticia
faeneratoribus condemnatis aediculam aeream fecit
in Graecostasi, quae tune supra comitium erat, inciditque
in tabellatabula hv. a. S. aerea factamfaciam Vd.om.hv. a. S. eammeam VR. aedem CCIIIICCIIII H1 (Brot.). CCCIII B.
CCCIIII v(H2). CCIII S. c quatuor G. annisannis om.B. post Capitolinam
dedicatam.Liv. XXIII 12,. Val. Max. VII 2 ext. 16. (cfr. Plin. XXVIII 148. II 199). Liv. epit. LXXI. idid a.(=== anno) CFW Müller p. 3. ita ll. v. a. CCCCXXXXVIIIICCCCXLVIII VRhv. a. Brot. a condita urbe
gestump (pro &) VR. est et primum anulorum vestigium extatexistat V.; promiscui
autemprimif. Qui autem B. usus alterum secundo Punico bello, neque
enim aliter potuissetpotuiff& B1VD. -ent rv. trimodiatria modia V1.primordia B. anulorum ilia Carthaginem
abannif(-ni B2)bale B. Hannibale mittimitti Bhv. illi r.. inter Caepionemcaepionem B1B. seep- VR. Scip- B2dv. quoque et Drusum
ex anulo in auctione venali inimicitiae coepere, unde
origo socialis belli et exitia rerumexiti rerum (vel uerum) Madvig adv. crit. II 528..cfr. Cic. Brut. 29, 112. nenie R1. tunetune BJ. tum
dhv. cum r. quidem
omnes senatores habuerehabuere BS. -runt rv., utpotepote V1R. cum memoria avorum
multi praetura quoque functifuncti Bdhv. funem r. in ferreo consenuerintconsenierint VR.—
sicut Calpurnium et ManiliummanliumB2., qui legatus C. Marii fueritfuerat Rdhv. a. S.
Iugurthino bello, Fenestellapheneftella B. tradit, et multi L. Fufidiumfuffidium R. fufi- C.
ilium, ad quem Scaurusfcaurof B. de vita sua scripsit—, in
Quintiorum vero familia aurum ne feminas quidem habere
mos fuerit, nullosque omninoomnino anulos hv. a. S. maior pars gentium hominumque
, etiam qui sub imperio nostro deguntdefunt B., hodiequehodiae V. -ie Rhv. a. G.
habeathabet G. -ent C.. non signatfignat BC. -net Vv. -nemt R. oriens aut Aegyptus etiam nunc litteris
contenta solis.
Multis hoc modis, ut cetera omnia, luxuria variavituarit B1. uerit B2.
gemmas addendo exquisiti fulgoris censuque opimo digitos
onerandooneranda R., sicut dicemusdicimus VR.cfr. § 28. in gemmarum volumine37,2 sqq.
mox et effigies varias caelando, ut alibialibei(bis)B1. ars, alibi materia
essetesse V. in pretio. alias deindein BS. -nde rv. gemmas violari nefas putavit
ac, ne quis signandi causam in anulis esse intellegeret,
solidas induit.extr.: Petron. sat. 32. 58 extr.—Lucret. VI 1043. Isid. XIX 32, 5. quasdam vero neque ab ea parte, quaqua B1S e cod. Colb. quae rv(J).
digito occultanturoccultanturBRdColb. S. -atur Vhv(J)., auro clusit aurumque millismillis J coll. XXXVI 98 et Festo s. v. millib. B1Lugd. milibus rv (S). micis Gron. uilibus coni. U. lapillorum
vilius fecit. contra vero multi nullas admittunt gemmas
auroque ipso signant. id Claudii Caesaris principatu repertum
. nec non et servitia iam ferrum auro cingunt—
alia per sese mero auro decorant—, cuius licentiaelicentiam R. origo
nomine ipso in Samothracesamothra haec (om. id) V. id institutum declarat.
(Isid. XIX 32, 4). Ateius Capito ap. Macrob. Sat. VII 13, 14. 15. Gellius X 10.Singulisgerimus V. primo digitis geri mos fuerat, qui sunt minimis
proximi. sic inin ego. om. ll. v. cfr. XXXIV 8. Numae et Servi Tullii statuis videmus
. postea pollici proximo induere, etiam in deorum
simulacris, dein iuvit et minimo dare. Galliae Brittanniaeque
medio dicuntur usae. hic nunc solus excipitur, ceteri
omnes oneranturonorantur B2., atque etiam privatim articuliarticulisB2. minoribus
aliis.(Petron. sat. 71).—Eratosth. ap. Plutarch. Demosth. 30 p. 860. sunt qui unitres uni hv. a. S. tantumtan-
tum BJ. om. rv. minimo congerant, alii vero
et huic tantum unum, quo signantem signent. conditus
illeufu B2., ut res rara et iniuria usus indigna, velut e sacrario
promitur, utut & B. et rv. et unum in minimo digito habuisse pretiosioris
in recondite supellectilissuperlectulis V. ostentatio sitsit ego. est ll. v.. iamiam om.VR. alii
pondera eorumorum V.ho- dT. ostentant. aliis plures quam unum gestare
labor est, alii bratteas infercireinfercire B1S. -farcire G. -ferci VR. -ferre B2.ferunt hv. leviore materia propter
casum tutiustutiuf BG. totius r. totam hv. gemmarum sollicitudinisollicitu-
dinem hv. a. G. putant, alii sub gemmis
gemmas VR. venena cludunt, sicut Demosthenes summus Graeciae
orator, anulosque mortis gratia habent.(cfr. Cic. ad fam. XVI 26, 2.—Quintil. inst. or. I 4, 26). denique veluel Bergk exerc. Pl. II 3. cfr. CFW Müller p. 27. ut ll. v plurima
plurimaBS. -mum rv. opum scelera anulis fiunt. quae fuit illa vita priscorum
, qualis innocentiaprifcorum qualif innoocentia Bhv. om. r.
priscorum om. S., in qua nihil signabatur! nuncnunc BS. at nunc dhv(D). at uincti R.adiuncci V1. -cti V2.
cibi quoque ac potus anulo vindicantur a rapina. hoc
profecereproficere VR. mancipiorum legiones, inin BS. et in rv. domo turba externa
ac iamac iam BS. ac G. acta rv. servorum quoque causa nomenclator adhibendus.
aliter apud antiquos singuli Marcipores Luciporesve dominorum
gentilesgentilis R. omnem victum in promiscuo habebant,
necne R. ulla domi a domesticis custodia opus erat.extr.: cfr. Plin. XXXVII 3. 4. Herodot. III 41. 42. nunc
rapiendae conparantur epulae pariterque qui rapiant eas,
etea sed V. eas sed et hv. a. G. claves quoque ipsas signassesignare hv. a S. non est satis. gravatis
somnograuatus somnus autem V. aut morientibus anuli detrahuntur, maiorque vitae
ratio circa hoc instrumentum esse coepit. incertum a
quo tempore, videmur tamen posse in externisexterna VRd. auctoritatem
eius rei intellegere circa Polycraten Sami tyrannumpolicra terra mityrannum V.,
cui dilectus ille anulus in mare abiectus capto relatus est
piscepifce
& BD., ipsoipsi R. circiter ccxxx urbis nostrae annum interfecto.
celebratior quidem usus cum faenore coepisse debet. argumento
est consuetudo volgi, ad sponsiones etiamnumetiannum B1. etia cū R. an etiam nunc? anulo
exilienteexilenter acta VR. (tracta om.hv. a. G)., tracta ab eo tempore, quo nondumnon B. erat arraarra
om.B.
velocior, ut plane adfirmare possimus nummos ante apud
nos, mox anulos coepisse.42 de nummis paulo post diceturdicitur V1R.cfr. § 22..
Anuli distinxere alterum ordinem a plebe, ut
semel coeperant esse celebres, sicut tunica ab anulis
senatum. quamquam et hoc sero, vulgoque purpura latiore
tunicaetunica B2. usos invenimus etiam praecones, sicut patrem
L. Aelii Stilonis Praeconini ob id cognominati. sed
anuli plane tertium ordinem mediumque plebeiplebi V2Rdhv.a.S. blebi V1. cfr. § 17. 18. et patribus
inseruereinseruire V., acac ll.dThv(S). del.Dal. quod antea militares equiet qui V. nomen dederant
, hoc nunc pecuniae indicesindicesRdhv.a.S. tribuunt. nec pridem
id factum.init.: cfr. Sueton. Aug. 32. divo Augusto decurias ordinante maior pars
iudicum in ferreoferro V. anulo fuit iiquehiique BV. non equites sed indices
vocabantur. equitum nomen subsistebat in turmis equorum
publicorum. iudicum quoquequoque om.dT.an que? non nisi quattuor decuriae
fuere primopximo R., vixque singula milia in decuriis inventa
decuriis inuenta Bv. -uria
rdTf. sunt, nondum provinciis ad hoc munus admissisadmissis om.R.,
servatumque in hodiernumhodiernum diem hv.a.G. est, ne quis e novis civibus
in iishiif B2. his VR. iudicaretiudicare V..
decuriae quoque ipsaeipsi R. pluribus
discretae nominibus fuere, tribunorum aeris et selectorumselectorum dh(?)v. fectorum B. setecorum R. -cor V.
et iudicum. praeter hos etiamnum nongenti vocabantur
ex omnibus electielecti BS. sel- rv(D). ada V. custodiendascustodienda VRv.a.G. suffragiorum cistasscita v.a.G. in
comitiis. et divisus hic quoque ordo erat superba usurpatione
nominum, cum alius se nongentum, alius selectum,
alius tribunum appellaret.
extr.: Sueton. Caes. 33. Horat. epist. I 1, 58. Plin. epist. I 19. Tiberii demum principatuprincipatu BJ. -tus rv(D). cfr. CFW Müller grat. p. 553. nono anno in unitatem
venit equester ordo, anulorumque auctoritati forma constituta
est CG. pro C. ter deincepsB2, item §33 et passim.. Asinio Pollione C. Antistio Vetere cos.
anno urbis conditae DCCLXXVDCCLXXX V., quod miremur, futtilivtili B2. paene
de causa, cum C. Sulpicius Galbagalba Bv(S). galba dum
rG(D)., iuvenalem famam apud
principem popinarumpotinarum VR. poenis aucupatusaucupatuf BS. -tur G. occu-
patur r. aucuparetur occupatusque in his hv., questusquaeftuf B. esset in
senatusenatum VRd., volgo institores eius culpae defendi anulis. hac de
causa constitutum, ne cuicui tus V1. cuiuf B. cui V2 ius esseteffet BdhS. id esset rG(D). eius esset v. nisi quiqui BS. cui rv. ingenuus ipseingenuuf ipfe BS. -nuo ipsi hv. -nuo r. -nuus ipse ingenuo
D. cfr. Mommsen(röm. Staatsrecht III p. 452 not.1).,
patrepatreBS. -ri rv., avo paterno HS CCCCsestertia cccc VRdhv.a.S. census fuissetfuiff& & Bv. -ssent
et h. -ssent e r. et lege Iulia
theatralifediff& BS. sedendi (red- V) rv. in quattuordecim ordinibus sedisset. postea gregatim
insigne id adpeti coeptum.init.: Sueton. Calig. 16. propterpropterque hv. a. S. haec discrimina
C. princeps decuriam quintam adiecit, tantumque enatumenatum BdTS. nat- rv.
est fastusfastushC. faftif B2V. fartif B1. fortis r., ut, quae sub divo Augusto impleri non potuerant
potuerunt V., decuriae non capiant eum ordinem, passimque ad
ornamenta ea etiam servitute liberati transiliant, quod
antea numquam erat factum, quoniamquoniam ego.qm in ll. v. cfr. II 177. VIII 8. X 40. XI 87. XXV 48. XXVII 16. 63. XXVIII 23. XXXVII 86. 87. 148; aliter XXXI 12. XXXIII 15. XXXVI 98. XXI 56. XVII 42. X 83 al. ferreo anulo
etet om.dhv. a. S. equites iudicesque intellegebantur. adeoque idid BJ. in VdT.om.R(?)v. promiscuum
promiscuum id hv. a. J. esse coepit, ut apud Claudium Caesarem in censura
eius unus exex d(?)v. om. ll. equitibusaequi-
tibus V. e quirit- B. Flaviusflauis V. Proculus cccc ex ea causa
reos postularet. ita dum separatur ordo ab ingenuis, communicatus
est cum servitiis.Varro ap. Nonium p. 454. Vellei. II 6, 2. Tac. ann.
XII 60. iudicum autem appellationeappellationem B1.
separareseparari hv. a. S. eumcum V. ordinem primi omnium instituere Gracchi
discordi popularitate in contumeliamcontumelia VR. senatus, mox debellata
auctoritas nominis vario seditionum eventu circa
publicanos substititsubsistit V. et aliquamdiu tertiae sortis virifortif uiri BS. uire V. uires Rdhv. publicani
fuere. M. Cicero demum stabilivit equestre nomen
in consulatu suo Catilinianiscatilinianif B1cod. Poll. U. cfr. II 137 et Wölfflin (Archiv I 279. 186).
-nanis dH (J). -nariis S(D). cati inanif B2. c???tilianis rT. ei senatum concilians hv (om. rebus). rebus, ex eoeo se hv. a. s. ordine profectum
fuiref B1 sefe BS esse rv. celebrans eiusque vires peculiari popularitate
quaerens. ab illo tempore plane hoc tertium corpus in
re p. factum est, coepitque adici senatui populoque Romano
§ BS. Om. rv(D). et equesteraequester V2
-quiter V1. equiter Rd. ordo. qua de causa et nunc post populum
scribitur, quia novissime coeptuscoeptum VRd. est adici.
Paul. Diac. p. 55 s. v. celeres. Dion. Hal. II 13.—Gran. Licin. p. 4 Bonn. Varro ap. Serv. ad Aen. IX 603.—Paul. Diac. p. 367 s. v. trossuli. schol. Persii sat. I 81. Equitumquitum VT.Om.hv. a. H. quidem etiamquin etiam hv. a. H. nomen ipsumipsum equitum v. a. H. saepe variatum
est, in iisiif B1v(S). his rC. quoque, qui idqui id BTS. quid V. qui Rdhv. ab equitatuad equitatum VRdhv. a. S. trahebanttrahebantur Rdhv. a. S..
celeres sub Romulo regibusque sunt appellati, deinde
flexuntesflexuntef BS. -umentes r. -umines hv., postea trossulitrosuli R., cum oppidum in Tuscis citra
Volsiniosuolsinos Vd.IX. M. R(?)hv. a. S. p. VIIII sine ullo peditum adiumento cepissent
eius vocabuli, idque duravituocabuli uis durauit hv. a. G. ultra C. Gracchum. Iunius
certe, qui ab amicitia eius Gracchanusgraccianus V. grati- R. appellatus est,
scriptum reliquit his verbis: Quod ad equestrem ordinem
attinet, antea trossulostrosullos R.tos- V1. consulos V2. vocabant, nunc
equitesdist. S. vocant ideoideo BVdG(S). -oque R (?)hv(H)., quia non intellegunt trossulos
nomen quid valeat, multosquemultofque BVdTv (S). -tos R(?)hC pudet eoeo—9 tamen
Bhv(S). om. rH.
nomine appellari. et causam, quae supra indicata est,
exponit invitosque etiamnumetiannum B.an etiamtum? tamen trossulostruffullof
B. trosiolos V. vocari.
Sunt adhuc aliquae non omittendae in auro
differentiae& Bv. om. r.. auxiliaauxiliares hv. a. H. quippe et externos torquibus aureis
donavere, at cives non nisi argenteis, praeterquepraeter quę B2. armillas
civibis dedere, quas non dabantdabant BS. habent rv. externisexterni dhv. a. S..
L. Piso ann. II (Peter hist. Rom. fragm. p. 82).—Val. Max. IV 3, 10. lidemidem VD., quoquod hv. a. S. magis miremur, coronas ex auro
dedere& BS. ex r. om.hv. et civibus. quis primusprimuf Bv(S). -um r Brot. donatus sit ea, non inveni
equidemequidem omhv.a. Brot.; quis primusprimum dThv. a. Brot. donaverit, a L. Pisonepisune V. -um R. traditur
de dist. cfr. Bergk exerc. Pl. I 13 et Madvig adv. crit. II 528.: AA.erasum inB.. Postumius dictator apud lacum Regillum castris
Latinorumei hv. a. J. expugnatis eum, cuius maxime opera capta
essenteff& B. (deinde lac. indicavit J, excidisse ratus donauit cum ponders significatione.. hanc coronam ex praeda isis RdTH. his V.om.Bhv (S). deditdedit II l. (i. e. librarum) ego.
dedit. l. B1. dedit rv. cfr. Bergk l. l.II l., item
L. Lentulus consul Servio Cornelio Merendae Samnitum
oppido capto, sed hichic Bergk l. l.
huic ll. H. om.hv. quinque librarum; triumtrium (H)U coll. Val. Max. om. ll. v Piso Frugi
filium ex privata pecunia donavit eamque coronam testamento
eiei BH. ex r. rei hv. praelegavitpublicae legauit hv. a. H..
Deorum honorishonorif caufa BS(D). -ris VRJ. -ri dhv. causa in sacris nihil aliud
excogitatum est quam ut auratis cornibus hostiae, maiores
dumtaxat, immolarentur. sed in militia quoque in tantum
adolevit haec luxuria, ut M. Brutibrutti B. ee BS. et VRT. ex fD. in d(?)hv. Philippicisphilippif BVTf. campis
epistulae reperiantur frementisfrementif B(P) S. cfr. XXXIV 139. -tes rv. fibulas tribunicias ex
aurodist. ego. geri. itaita lldT(P)H.
at hv. an itane?, Hercules? idem enimenim om.hv. a. H. tu, Brute, mulierum
pedibus aurum gestatumgeftatumBcod. Colb. man. Dal. S. -ari rv(D). tacuisti. et nos scelerisceterif B1. -ri B2. arguimus
ilium, qui primus auro dignitatem per anulos fecit!
habeantut habeant hv. a. S. inin om.VRd. lacertis iam quidem et viriuiris V., quod exex BS. e rv. Dardanis
venit—itaque et Dardaniumdardanum dhH. vocabatur; viriolae Celticeceltice BTS. -cae rv.
dicuntur, viriae Celtibericeceltiberice S.cae ll. v.—;iit.: cfr. Isid. XIX 31, 16.—cfr. Plin. infra § 151. habeant feminae in armillis
digitisque totis, collo, auribus, spirisfpirif BG. piris r. peris B. per has hv.; discurrant
catenae circa latera et in secreto margaritarum sacculi
ee RdTfhv(J). ae V.om.BS. collo dominarum auroauro Bhv(D). -reo r Brot. pendeant, ut in somnosummo Dal. quoque
unionum conscientiaconscientiae V. adsit: etiamne pedibus indueturindu&ur BS. -uitur rv.. atque
inter stolam plebemque hunc medium feminarum equestrem
ordinem facietfaci& BS. -cit rv.? honestius viri paedagogiispaedagogiis G. cfr. § 152. -ogis
ll. v(D). id damus, balineasque
& BVS. etiam R(?)dhv. dives puerorum forma convertitconuerrit Müller emend. V 12. locus nondum
sanatus.. iam vero et
Harpocratenharpocraten et VR.
-tem dhv. a. S. statuasque Aegyptiorum numinumnominum V. numerum B. in digitis
viri quoque portare incipiunt. fuit et alia Claudii principatu
differentia insolens iishiif B2. his VRC., quibus admissionesadmissiones Mommsen (röm. Staats recht II p. 782 not. 2). -on//i//f B2S. -onem (-isi V) B1VRdhv. liberaeliberae BS. -rti rv.
iusius S cum Lipsio. eius ll. v. dedissentde-
disset coni. J. imaginem principisprincipes R. ex auro in anulo gerendi
magna criminum occasione, quae omnia salutaris
exortus Vespasiani imperatoris abolevit aequaliter publicando
principem. de anulis aureis usuque eorum hactenus
sit dictum.
cfr. Liv. IV 60, 6.—Gaius I 122. Varro 1. L. V 174. 169. Proximum scelus fuitfuit eiuf BS. fuit r. fecit
dhv. eius, qui primus ex auro
denarium signavit, quod et ipsum latet auctore incerto.
populous Romanus ne argento quidem signato ante Pyrrhum
regem devictum usus est. libralislibralis v. -les dhH. liberalis VR. libeli rari B.—unde etiam nunc
libella dicitur et dupondiusdupondius V1RdhH. dip- V2v. dupundiuf B1. dip- B2
disp- T.—adpendebaturappendebantur asses H. (libellarii . . asses coni. J). assis; quare
aeris gravis poenapaena BVD. dicta, et adhucad hunc B. expensa in rationibus
dicuntur,Varro 1. L. V 182. 183. Festus p. 246a, 29. Isid. XVI 18, 8.—cfr. Plin. XVIII 12. Plutarch. Popl. 11. Cassiod. Var. VII 32.—Varro 1. L. V 95. Festus p. 213.—Gellius VI 13,1. item inpendiaincendia atque in-
cendia VR. intendia hv. a. B. et dependerependere T. pondera hv. a. C., quin et militum
stipendiastipendiorum hv. a. H, hoc est stipis ponderaponderandis (-di d. -de h. -dae v)
pensatores Vdhv. a. H., dispensatores, libripendes,
qua consuetudine in iisiif Bv (S). his rC. emptionibus, quae mancipimancipi BS.
-pii d(?)C. -cupi rv. sunt,
etiametiamnum BS. nunc libra interponitur. Servius rexex R. primus signavit
aes. antea rudi usos Romae TimaeustemeosVT. Remeus C cum Budaeo. tradit. signatum
est nota pecudum, unde et pecunia appellata. maximus
census cxxcxVd. cx. M. R(?)hv. a. S. assiumassum VRd. fuit illo rege, et ideo haec prima
classis.Liv. epit. XV. Varro r. r. I 10, 2.—Paul. Diac. p. 98 s. v. grave aes. Festus p. 347a, 13.—Argentum signatumsignatum est dhv. a. S. an est signatum? anno urbis CCCCLXXXVCCCCLXXXV Cellarius ap. Dal. CCCCLXXXXV B. DLXXXV r v. a. H,
Q. Ogulniovgulnio G. B2. o. c. Vd. D. c. R. c. h.om. v. a. Brot. C. Fabio cos., quinque annis ante primum
Punicumdecem ll. v. bellum. et placuit denariumdenarius cod. Poll.v. a. H. pro x libris aeris
valereualere BS(D).
om. rv. uncis inclusit (suppl. signari) J., quinariumquinque ll. v. pro v, sestertium pro dupondiodu-
pundio B1D. dipon- B2v. a. H. duopon- R. ac semisse
. libralelibrale B(P)H.are r. -ae hv. autem pondus aeris inminutum esteft BS.om. rv. bello
Punico primo, cum inpensis res p. non sufficeret, constitutumque
ut asses sextantario pondere ferirentur. ita
quinque partes lucri factae, dissolutumque aes alienum.
Ovid. Fast. I 229 sqq. Festus p. 274a, 16 sqq. Paul. Diac. p. 172, 8. cfr. Vitruv. III 1, 8.nota aeris eiuseiuf BS. om. rv. fuit ex altera parteparte—9 altera om.B. lanus geminus, ex
altera rostrum navisnaui R., in triente vero et quadrantequadranta R. ratesrates B. -tenf B.
-taes V. crates RT. erat aes d. aes hv..
quadrans antea terunciusteruncius h
(B)H. -cis VdT. terrunciuf B. terunis R. triuncis v. vocatus a tribus unciis. postea
Hannibale urguenteurguente Bhv(S). -te marcum r. -te Marcum Minucium
Brot. Qq. RdThv. quem B1. que B2V.. Fabio Maximo dictatore asses unciales
assis uncialis
VR.sedecim ll. v. facti, placuitque denarium XVI assibus permutari,
quinarium octonis, sestertium quaternis. ita res p. dimidium
lucratademedium lucratum VR. est, in militari tamen stipendio semper denarius
decem ll. v. pro x assibus datusdatuf eft BS. -tus dhv. -ta r. est.Liv. XXIII 15, 15. XXII 54, 2. (Festus p. 173b, 30).—Volus. Maec. § 45. (cfr. Liv. XLV 43, 6). notaenote T.
-ti VR. -ta v. a. H. argenti fuere bigae
atque quadrigae; indeinde BS. et inde rv (D). bigati quadrigatique dicti. mox
lege Papiria semunciariifemunciarii BTS. -ri d. -res V2. -ales hv. -uciari V1. -utiari R. assesassis VRd. facti. Livius Drusus in
tribunatu plebeiplebi VR. -bis dhv. a. S. octavam partem aeris argentoargentum VRd. miscuit.
isif BS. om. rv., qui nune victoriatus appellatur, lege Clodiaclaudia dT. percussus
est; antea enimenim om.V. hic nummus ex Illyrico advectusabectus V. mercis
loco habebatur. est autem signatus Victoriauictoriae VR., et inde
nomen.—Aureusaureus VRdhv. aenariuf B1. den-
B2. nummusannum hv. a. S. post annos LILI BU. LXII rv. percussus est
quam argenteus ita, ut scripulum valeret sestertiossestertios Brot.(D).
-tio B. -tius Vcod. Poll. -tiis Rdv. -nis h. vicen
osuicenosBrot.(D). -nus VR. -nis dhv. uicienf B1. uincenf B2., quod efficitefficit Bhv (U). effecit rH(D). in libramlibram ego. cfr. § 109. -ali
BU. -as rv. ratione sestertiisestertii (ferft- B1. sexterti V) ll. v(S). lac. Ante indicate J. -ium U. -iorum C(D)., qui tune
eraterat v??? (corruptum in
ERAN) ego. cfr. Mlommsen röm. Münzwesen p. 404 not. 123.
erant ll. v(J). erant Do U. erant v??? D. erat hS., V???DCCLXDCCLX U(D coll. Mommseno). D nongenti (nun- VR1) VRd. cccc BJ. se-
stertios DCCCC (nongentos v) hC.. postea placuit $X$$X$ VTH. om. rv(J).;
XXXXXXXX
BD. XL rH. XL milia hv. signari ex auri& BJ. om. rv. libris, paulatimque principes inminuere pondus, et novisissime
nouif-
fime BV2S. in miuissime V1. inmurss- R minutissime He cod. Colb.(U). -mus hv. Nerouero RThv. a. H. ad xxxxvXXXXV BD.
XLV H. XL quinque milia rv..
Cic. de or. II 67, 269. Val. Max. IX 4, 3. Plutarch. C. Gracch. 17 p. 842.—Appian. Mithr. 21. (Val. Max. IX 13, 1). Sed a nummo prima origoorigo VRdThv(D). -gine
BS. avaritiaeauaricia R. faenore ex-
dist. ego.cogitatoexcogitato B1(Gesner)D. -tate B2.
-tata rv. quaestuosaquequaestuosa v. a. H. segnitia, nechaec v. a. Brot. paulatim: exarsit rabie
quadamquaedam B1 non iam avaritia, sed famesfamis V. auriauari B., utpote cum
SeptumuleiusfeptumulliufB. -timuleius Rd(B)v. a. J., CC. om.B.. Gracchi familiaris, auro rependendumrependum V. -nfum hv.a.H.
caput eius abscisumabfcifum BS. exc- rv. ad Opimium tulerit plumboque in
os addito parricidio suo rem p. etiam circumscripserit;
nec iam Quiritium aliquisaliquif BS. -uid r.uo hv., sed universo nomine Romano
infami rex Mithridates Aquilio duci capto aurum in os
infuditinfudit dhv. -undit B. fudit r..cfr. Martial. ep. II 43, 11. VI 94, 1. XIV 97. Isid. XX 4, 8.—Appian. b. civ. p. 424. haec paritparet Vd. habendi cupido! pudet intuentem nomina
ista, quae subinde nova Graeco sermone excogitantur
& BS. aut rv(D). inspersoinfperfo BS. exp- V. expresso Rv. argenteis vasis auro et incluso, quibus
deliciis plurisplurif BS. om. rv. veneuntueniunt VRd. ueneunt tam hv. a. S.misciamus V. inaurata quam aurea, cum sciamus
interdixisse castris suis Spartacum, ne quis aurum haberet
aut argentum. tanto plus fuit animi fugitivis nostris!
med.: Plutarch. Alex. 40 p. 688.Messallameffalla B1. -ala rv. cfr. XXXIV 22. orator prodidit Antonium triumvirum aureis
usum vasis in omnibus obscenis desideriis, pudendo crimine
etiam Cleopatrae. summafumma BS. -am V. -ae Rdhv(U). cfr. § 89. apud exteros licentiaelicentia B2.
fuerat Philippum regem poculo aureo pulvinis subdito
dormire solitum, Hagnonemhagnonem BS. hacn- d agn- R(?)G. hac nomen V.agonem B. Teiumteium R(?)B. telum r. celum hv., Alexandri Magni praefectum
, aureis clavis suffigere crepidas: Antonius solusfolufBS. sopus dv. a. G. opus r. del. G. apud nos H cum Gron.
contumeliacontumeliae B1. in contumeliam hv. a. S. cfr. § 34. naturae vilitatemutilitatem BS. auroauro icit V1. aurifici V2. fecit. oo BVS. om.RdTH(U). opus hv. dignum proscriptione
profcriptionem B1., sed Spartacised partaci V. sed praeter alia hv. a. B(C).!
Liv. XXX 37, 5. XXXVIII 38, 13. Appian. Pun. VIII 54.—Athen. XII 9
p. 514 f. (cfr. Plin. infra § 137). Ctesias ap. Diodor. II 9, 8.Equidem miror populum Romanum victis gentibus
in tributo semper argentum imperasseimperitasse Rv. a. S., non aurum,
sicut Carthagini cum Hannibalecum in annibale B. victae octingentaoctingenta (-ena BS) milia BJ.om. rv. milia,
xvixviJ cum Budaeo coll. Liv. et Appiano. aut
(AVT) VRdT (de mendo cfr. XXXV 38). om.BS. XII M. Brot.cum Gron. argenti hv. pondo annua in quinquaginta annos, nihil auri. nec
potest videri paenuria mundi id evenisse. iamnam hv. a. Brot. Midasmida sed V.
-da sed et hv. a. C. et
Croesus inrinitum possederant, iam Cyrus devicta Asia
pondo XXIIIIXXIIIIVS. IXXIIII B1. |XXIIII| B2dT. XXXIV Rh (add. milia v). invenerat praeter vasauasa aurea hv. a. S. aurumque factum et
infoliū ego. -ia ac P. cfr. Athenaeus. folia B. -ia ac rdhv
-iatam J. eo solium, platanum, vitemuitam R. -temque hv.. qua victoria argenti D???
talentorum reportavit et crateremgraterem B. Semiramidis, cuius pondus
MM U. xv talentorumtalentorum ll. v(S). -ta C. colligebat.cfr. Herodot. II 103. Val. Flacc. V 418 sqq. Diodor. I 55, 4. 58, 2. talentumtalentum autem d(?)hv. a. S. Aegyptium pondo
LXXX paterepatere M.D. -rem V. -re rv (H). capere G cum Budaeo.
(an pendere, ut XXI 185, vel habere, ut § 54?). M. Varro tradit. iam regnaverat in Colchis
Saulacesfaulacef
BS. salauces rv. Aeetae subolis S (-les U cum Vossio). a&ae-
fubolif B1. &aefob- B2. et esubopes (aetaes- V) r v. a. S. Aeetae subolis, qui terram virginem nactus
plurimum auri argentique eruisse dicitur in Suanorumfuaanorum B. Sann- G.
gente& BS.
sed r. sed et hv., et alioqui velleribus aureis inclutoinculto B2. ingu- B1. regno. et illiusulliuf B1.
aureae camaraecamerae et hv. a. S. om.VR., argenteae trabestrabe R. -bae V. et columnae atque parastaticae
narrantur victaeuictae h. -to rv. (parantur) uictori
Gutschmid opusc. III 454. Sesostri, Aegypti regiregi ego. rege ll. v. tam superbo
, ut prodatur annis quibusque sorte reges singulos e
subiectissubtectif B1. iungere ad currum solitus atqueadque B1. idque R. ita triumpharetriumphare Bhv. -auit r.!
extr.: Cic. pro Mur. 19, 40.—§ 54 extr.: cfr. Plin. XXXVI 111. Et nos fecimus quae posteri fabulosa arbitrenturarbitrentur hv. -rarent R. -rarentur rS..
Caesar, qui postea dictator fuit, primus in aedilitate munere
muneriVd. patris funebri omni apparatu harenae argenteo usus
est, ferasque etiam argenteis vasishastis Brot. Cum vet. Dal. incessivere tum primum
noxiinoxiis dT. mox
hv.a.(P)H., quod iamiam etiam BS. etiam rv. (an iam et?). etiam in municipiis aemulantur.
C. Antonius ludos scaena argentea fecit, item L. Murenamunera (om.L.) R.;
Gaiusgaiuf BS. et c. V. et caius Rv. princeps in circo pegma duxit, in quo fuere argenti
pondo CXXIIII.CXXIIII Vdhv. a. Brot. CXXXIIII R. Claudius successor eius, cum de
Brittannia triumpharet, inter coronas aureas VIIVII VRhv. a. Brot. pondo
habere quam contulisset Hispania citerior, VIIIIVIIIIBS. VIIII rv. IX C. Brot. quam
Galliagalla V. -llo R. comata, titulis indicavit. huius deinde successor
Nero Pompei theatrum operuit auro in unum diem, quoquod R(?)C.
Tiridati Armeniae regi ostenderetostenderat hv. a. Lugd.. et quota parsquod apars
V. ea fuit
aureae domus ambientis urbem!
Auri in aerario populi R. fuere Sex. Iulio L.
Aurelio cos., septem annis ante bellum Punicum tertium
, pondo XVIIXVIIBS. XVI rH. om.hv. CCCCXCCCCX BS. Dcccx rH.
DCCXXVII hG (D om. Dal.). -vi v., argenti XXII LXX, et in numerato
nonaginta duo milia et extra numerum hv. a. H. |LXI|LXII. LXXXV. ccccVRdT(H,
sed sine lineolis). ccc et Lxxxv milia item hv.XXXV CCCC, Sexto lulio L. Marcio cos., hoc
estlac. indicavit D cum Mommseno (röm. Münzwesen p. 401 n. 108). belli socialis initio, auri .... |XVI|XVI
(xv R). xx. Dcccxxix (-xxx VR) VRdTH. octingenta XLVI hv.XX DCCCXXXI.
extr.: cfr. Liv. XLV 40, 1. 2. Val. Max. IV 3, 8.C.C. om.VRh. Caesar primo introitu urbis civili bello suo ex aerario
protulit laterum aureorum XVxv argenteorum BdTH. om. rv., argenteorum XXXxxxBS. xxxv r (H add. M). xxvi milia hv., et in
numeratonumeratodTG cum Budaeo. -ero VRhv. nummo BUJ. (add. HS. VRdTH(D). pondo hv. om.BUJ). |CCC||CCC| BJ.CCCS. CCC VRhv.
CCCCdT.CCCCH.. nec fuit aliisfuit talis V1R. temporibus res p. locupletior
. intulit etet om.hH. Aemiliusaemuliris V. amulius R. Paulus Perseo regerege om.V. victouictae V. e
Macedonicamacedonico Vhv. a. H. praedapraeda BU. -da Hs rdTH (D). -da pondo
hv.|???| J. ??? BS. II. III (-M III?) VdT. IIIII R.MM. cccH. trium milium hv. |MMM|, a quo tempore populus Romanus
romanus om.R. tributum pendere desiit.
Laquearia, quae nunc et in privatis domibus
auro teguntur, post Carthaginem eversam primoprimum VR. in Capitolio
inaurata sunt censura L. Mummi. inde transieretranfire B1VR. in
camarascameras dhv. a. S (ut semper). quoque et parietes, qui iam et ipsi tamquam
vasa inaurantur, cum varieuarie B2D. -ia rv. cfr. XIV 53. XXXVI 84. CFWMüller p. 2. sua aetas de Catulo existimaverit
, quod tegulas aereas Capitoli inaurasset.
Primosprimus hv. a. S (ad superiora relatum). inventores auri, sicut metallorum fere
omnium, septimo volumine diximus. praecipuam gratiam7,197
huic materiae fuisse arbitror non colore, qui clarior in
argentoargenti VR. est magisque dieidies VR. similis, ideoet ideo hv. a. S. militaribus signis
familiarior, quoniamquoniam is
R (?)hv. a. S. quo nimis VdT. (quoniam—fulget pro glossemate hiabuit U 727). longius fulget, manifesto errore eorum,
qui colorem siderum placuisse in auro arbitrantur, cum
in gemmagemma BS. -mmis rv(D). cfr. II 158. aliisque rebus non sit praecipuus. nec pondere
aut facilitate materiae praelatum est ceteris metallis,
cum cedat per utrumque plumbo, sed quia rerum uni
nihil igne deperit, tutotuto RdB(D). toto V. tota hv.om.BS. etiam in incendiis rogisquerogisque durante materia hv. a. H.. quin
immo quoque V. quae R. saepius arsit, proficit ad bonitatem, aurique
experimentum ignisignes atque V. ignis atque hv. a. H (praem. quo C). est, ut simili colore rubeat ignescatque
dist. U 728.etet BVdTS.id R(?)H. om.hv. ipsum; obrussamobryzum B. vocant.init.: Strabo III 2, 8 p. 146. cfr. Plin. infra § 94. 98. primum autem bonitatis argumentum
quam difficillime accendi. praeterea mirum, prunae
pme R1 pime R2. violentissimiuiolentiffimi BS. -mili dT. -me h. -mae rv. ligniligni ll. v(S). igni dTC. indomitum palea citissimecitiffimae B2. cti- B1. ardescere
atque, ut purgetur, cum plumbo coqui. altera causa pretii
maior, quod minimum usus deterit, cum argento, aere,
plumbo lineaelinaeB1. praeducanturpraeducantur BB(S). -dicantur VR. produc- dC. duc-
hv. cfr. § 75. 98. manusque sordescant decidua
materia. nec aliud laxius dilatatur aut numerosius dividitur
, utpote cuius unciae in septingenasseptigenas Vd. feptvag- B2hv. a. G.
feptag- B3in marg. quinquagenaset (aut d) quinquagenas dThv. a. S.
pluresque bratteasbratteas v(S). -ttiaf BV.. -cteas RdC(ut semper). quaternum utroque digitorum spargantur
. crassissimae ex iisiif B1v(S). his rC. Praenestinae vocantur, etiamnum
an etiam nunc? retinenteretinente BS. -tes rv. nomen Fortunae inaurato fidelissime ibi
simulacro. proxima brattea quaestoriaquae hiftoria B. appellatur. Hispania
strigesftrigef BS.gile r. -giles dhv(J). vocat auri parvolas massas. superfuper ll. S. quod super hv. an inter
(ut,§ 72)? omnia solum
in massa aut ramentoauramento Vdhv. a. G. atra- B2. capitur. cum cetera in metallis
reperta igni perficiantur, hoc static aurum est consummatamque
consummatumque V. materiam suamfuam BS. om. rv. protinus habethabeat V., cum ita invenitur
. haec enim inventio eius naturalis est; alia, quamaliquam V.
dicemusdicimuf B., coacta. super cetera non robigo ullarogo ulla B1. rvgula B2. rubigo ulla Rd(?)v. a. S., non68 sqq.
aerugo, non aliud ex ipso, quod consumatconfummat B. bonitatem
minuatve pondus. iam contra salis et aceti sucos, domitores
rerum, constantiaconftantiam B. superat omnia, superquesuperat omnia superque ego. fuperque fuperat omnia B. super-
que omnia rv. cfr. V 64. neturnetur Bhv. tuetur d. tuaetur r.an et netur?
ac texitur lanaeac texitur lanae Bhv. -itur fine d. -it
urinae V. at e$X$macr; urme R. modo vel sine lana.med.: Dio Cass. LX 33, 3 p. 678. tunica aurea triumphasse
ueriuf BVh. Tarquinium Priscum Verrius docet; nos vidimus
Agrippinam Claudiclaudii
V2v. a. S. -dio B2. principis, edenteprincipi fedente B. eo navalis proelii
spectaculum, adsidentemadsidente V. et& BS. ei rdhv(J). indutam paludamento aureoauro v. a.S.
textili sine alia materia. Attalicis vero iam pridem intexitur
, invento regum Asiae.
med.: Vitruv. VII 8, 4. Isid. XVI 19, 2. Marmori et iishis B2V., quae candefiericandide
fieri B2. non possunt, ovi
candido inlinitur, ligno glutini ratione conpositaan re conposita vel conposito (i. e. mixtura
conposita)? cfr. XXV 175.; leucophorum
leucoporum R. leudio-V. vocant. quidquod R. sit hoc aut quemadmodum fiat, suo
loco docebimus. aes inaurariinauri R. argento vivo aut certe35,36
hydrargyro legitimum erat, de quis dicemusdicentus R. ut dicemus hv. a. J. illorum dist. J.naturamnatura VR.eaf B1.100,125
reddentes. excogitata fraus est, namque aesaes— cruciatur
in primis accensumqueaccensumque om.VR. restinguitur sale, aceto,
alumine, postea exharenatur, an satis recoctum sit, splendore
deprehendente, iterumque exhalaturexhala-
turll. v. exharenatur D. an excitatur? (cfr. XVII 46). igni, ut possit
edomitum mixtis pumice, alumine, argento vivo inductas
accipere& B.om. rv. bratteas. alumen et in purgando vim habet qualem
esse diximus plumbo.60
cfr. Plin. XI 111. VII 10. IV 115. Strabo III 2, 8 p. 146. Aurum invenitur in nostro orbe, ut omittamus
Indicumindictum V. aa BdTH. atque a rv. formicis aut apud Scythas grypisgrypif B1VTS. -phis rdH. -phibus hv. erutum,
tribustribus J cum Bergkio exerc. Pl. I 14. apud (-ut V) nos
tribus ll. v. modis: fluminum ramentis, ut in Tago Hispaniae,
Pado Italiae, Hebro Thraciae, Pactolo Asiae, Gange Indiae,
nec ullumillum VR. absolutius aurum est, ut cursu ipso attrituqueut trituque VR. tri- hv. a. S.
perpolitumperpolito V. ppopulitum R.. alio modo puteorum scrobibusscrobimuf B1. effoditur aut
in ruina montium quaeriturquae-
ritur BS. quare rv.; utraque ratio dicaturdicetur Vhv. a. S..
extr.: cfr. Polyb. ap Strab. IV 6, 12 p. 208.Aurum qui quaerunt, ante omnia segutilumfegutilum BS.
-gullum V1Rdhv. sabulum V2. tollunttollant V. -llit B.;
itadist. D. vocaturuocantur V. indicium. alveus hic estalueus hic est ll. H. del. U 729. -us ubi id est
hv. harenae, quaequae VD. qua B. que RdThv. lavatur
lauatur BD. -antur (leu- R) rv., atque ex eo, quod resedit, coniecturacoiectura B1. capitur.invenitur
ut inueniatur (-nitur V) Vhv. a. H. aliquando in summa tellure protinus rara felicitate
, ut nuper in Delmatiadelmatia B1S. dal-
rv. principatu Neronis singulis
diebus etiam quinquagenas libras fundens. cum itacum ita BS. cumina RT. cummina V. gummi d(?)Hcum B. cum iam hv.- inventum
est in summo caespite, talutiumtalutium BS(D). -utatium r Brot.(J). alutatium H.
-tionem hv. alutiatum Gron. coll. XXXIV 157. vocant, si et
aurosaauroraBS. -ro ea Rdhv. -ro a V. tellus subestsubae si V. subuesi R.an subsit?. ceteroceterv??? B2hv. a. H. montes Hispaniarumhifpaniarum (span-VR) ll.TS. -niaed(?)hv., aridi
sterilesquesterilisque VR. et inin om.R. quibus nihil aliud gignatur, huic bono
fertiles esse coguntur.
cfr. Plin. XXXVII 119. XXXVI 63.—Strabo III 2, 9 p. 147. Diodor. V 36, 4.Quod puteis foditur, canalicium vocant, alii canaliense,
marmoris glareaegloriae VRhv. a. B. inhaerens, non illo modo, quoqui R. in orientean orientis?
sappirosapphiro d(?)v. a. J. sci-
pyro R. atque Thebaicotheabatico VRd. aliisque in gemmis scintillat, sed
micasmiscas V2. micanf B2D. amplexumamplexu D cum Salm. exerc. Pl. p. 757a B. marmoris. vagantur hi venarum canales
per latera puteorum et hucet hue ll. v.huc &B2D cum U 730. sed cfr. XXXVI 2. illuc, inde nomine invento,
tellusque ligneis columnis suspenditur. quod effossum
est, tunditur, lavatur, uritur, moliturmolitur VRdB(J). moll- Bhv. a. B(SD).. farinamin farinam Rd(?)hv. a. S. a pila
scudema pila scudem (cudem D) Madvig adv. crit. II 529.
apitafcudem BS. apilascudunt V. -liscudent R. ac pilis cudunt dH. nam quod (quae h) ad pilas (in pilis hv) cudunt
apilascudem hB. vocant; argentum, quod exit a fornace, sudorem.
quaefudorem quae e (e om.B1) BS.
-remque e (-que equi v) Vv. a. B. -rēq. e R1. -rem e R2. -risque
qui e dTH cum B2. (fornacis) sudore: quae e B1. e camino iactatur spurcitia in omni metallo scoria13 fcoriB1.
appellatur. haec in auro tunditur iterumque coquitur.
catini fiunt ex tasconio; hococ R. haec hv. a. H. est terra alba similissimili TS. argillae,
neque enim alia flatum ignemque et ardentem materiam
tolerat.
Tertia ratio opera vicerit Gigantum. cuniculis per
magna spatia actis cavanturcaufantur B.cfr. § 75. montes lucernarum ad lumina
; eadem mensura vigiliarum est, multisque mensibus
non cernitur dies. arrugiasac rugias Vd. id genusin gencis (gentis R) VR. vocant. siduntquean sidunt
quoque?
rimaeutinam B. subitofubdito B1. et opprimunt operatosoperantes V2. -arios hv.a.H., ut iam minus temerarium
videatur e profundo maris petere margaritas atque
purpurasatque purpuras BS. om. rv.. tanto nocentiores fecimus terras! relinquunturrelinquontur B1S.
itaque fornices crebri montibus sustinendissustinentibus R..cfr. Diodor. III 12, 4 sqq. 13, 1. occursantoccurrant V. in
utroque genere silices; hos ignehof igneB2S (-ni dhv). hoc figne B1. hoc signi r. etet om.VR. acetoag&o
B1. rumpunt, saepius
vero, quoniam id cuniculosid cuniculos BS. cfr. XVII 46. in cuniculis rv(D). vaporeuapore BS. -or rv(D). et fumofumo BS. -mus rv(D). strangulatftrangulant
BD.,
caedunt fractariisfractariif BTS. -turis Rdhv. ftractaris V. CL libras ferriferrill. S. fere H. ferri terrain hv. habentibushabentibuf BS. agent- rv. egeruntque
umeris noctibus ac diebus per tenebras proximis tradentes
; lucem novissiminouissimis V2. nobi- V1R. cernunt. si longior videturan uideatur? silex,
latus sequitur fossor ambitquefoffor ambitque & BS. -ssa ambitque H. -ssam quiete (-iaete V) r.
-ssam ambit quiete (-tem d) dhv.. et tamen in silice facilior
existimatur opera; est namque terra ex quodam argillae
genere glareagloria Vd. -iae R.
glareae hv. a. S. mixta—gangadiamgandadiam Vd. -dediam R. candidam hv. a. S. vocant—prope inexpugnabilis
. cuneis eam ferreis adgrediuntur et isdem
malleis nihilque durius putant, nisi quod inter omnia
auri fames durissima est. peracto opere cervices fornicum
ab ultimo caeduntcadunt BSJ.. dat signum ruina, eamqueruina eamque BdTH. -namque r.
-nae eamque G. rima eamque hv. ruinae rima eamque D. solus intellegit
in cacumine eius montis vigilperuigil dhv. a. S.. hic voce, nutuuoce nutu BS. (nutuue coni. H).
uocent utue (utae R) rd. uoce ictuue Thv. uoce in tutumD.
evocarieuocari BH. uo- r. repente reuo- hv. iubet operas pariterque ipse devolat. mons fractus
caditcadunt B1. ab sese longe fragore qui concipi humana mente
non possit, aequeaeque VRdD. eq, BTS. om.hv. et flatuet flatu VRdThv(D).effl- BS. incredibiliincredibilis VR. -le B1.. spectant victores
ruinam naturae. nec tamen adhuc aurum est nec scierefciere B1v. -ivere B2.
-ire r.
esse, cum foderentfoderent BS. -re dhv. foedere r. , tantaque ad pericula et inpendia& inpendia B
(Gron.)H. et inte- R. et ince- VdT. euincenda hv. satisfati
if B1. fatis V.
causae fuitcaufae fuit BS. fuit causae (-sa r) rdT
(v)H. sperare quod cuperent. alius par labor ac
vel maiorismaioris Bhv. -or r. inpendii: flumina ad lavandam hanc ruinam
iugis montium obiter duxereduxere ll. v(S). duce- C. a centesimo plerumque lapide
; corrugos vocant, a conrivatione credo. millemille BS. ni mille (-llae V) r. nimirum hv. et hic
laboreslabor est hv. a. S.: praecepspraecepfeffe BS. -cepisse Vdhv. praes R. esse libramentum oportet, ut ruatruat
ueriuf BS. fruaris (flualis V2) rv. furat is H. verius
quamquando (qua H) influat hv. a. S. fluat; itaque altissimis partibus ducitur. convallesconuallif B2Vv. a. S.
et intervalla substructis canalibus iunguntur. alibi rupes
inviaecauataeR(?)G. caeduntur sedemque trabibus cavatis praebere coguntur
. quiqui BS. is qui Rhv(D). isque V. caedit, funibus pendet, ut procul intuentiintuenti
BTS. -tis d. -tibus rv(D).
speciesfe alifū B1. nene (n??? B2) ferarum BRTH.
nefarium (naf- V1) Vd. -ria hv. ferarum quidem, sed alitum fiat. pendentes
maioremaioresVR. ex partean parte et (vel pendent et .. parte qui librant)? librant et lineas itineri praeducuntpraeducunt BdTH. -dicunt r. -figunt hv., quaque
quaqueBS. itaque rv. insistentis vestigiis hominishominum VR. locus non est, amnesamnef BS. manes rv.
manus cod.Colb. H.
trahunturtrahunt H. ab homineab homine BS. ad ho-
mines rv. omne H (ad seqq. referens).. vitium lavandilauandi—lutum
BS. om. rv. estest D cum U 735. & BS., si fluens amnis
lutum inportetinportetll. S. -tent v. in sportis H.; id genus terrae urium vocant. ergo per
silices calculosve ducuntducunt BS. -tur rv. et urium evitant. ad capita deiectus
deiectuuf B1D. in superciliis montium piscinae cavanturcaufantur VR.cfr. § 70. ducenos
pedes in quasque partes et in altitudinem denos. emissaria
in iisin iif B1v(S). inis V. mis R. in his B2dhC. quinaquida R. pedum quadratorum ternum fere relinquuntur
relinquontur B1VdTS. -quntur B2. linquuntur Rhv. , utut BdTS. et rv. replete stagno excussis opturamentis erumpaterumpit Rhv. a. S.
torrens tanta viui om.VR., ut saxa provolvat. alius etiamnum in
plano labor. fossae, perper BdTH. om. r. in hv. quas profluat, cavantur—agogas
agogas BdhB. agagas V2.
-agans r. agangas v(Brot.). vocant—; haehae J. haec ll. eae hv. sternuntur gradatim uliceulice BV1RTH. -cem d. muricem V2. om.hv.. frutexest ulex hv.a.H.
est roris marini similis, asper aurumque retinens. latera
cludunturdist. J. tabulis, ac per praerupta suspenduntur canalescanalef BJ..-le rS. -li hv..
ita profluensperfluente (prof- v) de hv. a. S. terra in mare labiturlabitur—9 mare BS. om. rv. ruptusque mons diluitur
, ac longe terras in mare his de causis iam promovit
Hispania.med.: cfr. Strabo III 2, 8 p. 146. Justin. XLIV 1, 7. Martial. ep. XII 57, 9. in priore genere quae exhauriuntur inmenso
labore, nenec V. occupent puteos, in hoc rigantur. aurum arrugiaarrugia Bhv. auriga r.67
quaesitum non coquitur, sed statim suumsuum
ll. v. cfr § 62. sudum coni. B. est. inveniuntur
ita massae, nec non in puteis, etet ll. S. etiam hv. denas excedentes
libras; palagaspalagaf BS. -acas rv(Brot.). -acras Bas., aliiali VR. hispani
alii hv. a. S. palacurnaspsalacurnas V1R. palacranas hv. a. Brot., iidemiidemn
Rhv (J). idem BVVen. D. id autem dS. quod minutum
est balucem vocant. ulexut lex R. siccaturficcatur BdS. -tus hv. icatus r., uritur, etet—16 lauatur om.B. cinis eius
lavatur substrato caespite herboso, ut sidat aurum.extr.: Strabo V 1, 12 p. 218, vicena
milia pondo ad hunc modum annis singulis Asturiam atque
CallaeciamCallaeciam J. calliae- B1. callia- B2. gallae- rv. cfr.XXXIV 156. et Lusitaniam praestarepraestane V. p???anne R. quidam prodiderunt,
ita ut plurimum Asturia gignat. neque in alia terrarum
partepare V1R. tot saeculis perseveratper-
feuerat BS. om. rv. haechaee B2. fertilitasfertilitatef B.. Italiae parciparti R. parcitum est hv. a. H.
vetere interdicto patrum diximusut diximus h,v. a. H.; alioquialioquin B2v. a. H. nulla fecundior3,138
metallorum quoque erat tellus. extat lex censoria
Victumularumuictumularum BS. uictim- Vd. uittim- R. (uici) Ictimulorum B coll.Strabone. uictimiliarum hv. aurifodinaeaurifodina BT. inin om.RdTH.
qua in hv. Vercellensi agro, qua cavebatur
cauabatur B2v. a. C., ne plus quinque miliamilia BS. milli bus H. M G. om. rv. hominum in opere publicani
haberent.
cfr. Vitruv. VII 7, 5. Diosc. V 120. Aurum faciendi est etiamnumetiannū B1. -amnunc RdT. etiam
v. a. H. una ratio ex auripigmento
, quod in Syria foditur pictoribus in summa tellure
, auri colore, sed fragilefragile BS. -li rv. lapidum speculariumcapidum specularū R. modo.
invitaveratqueinuitauerat quae B. spes Gaium principem avidissimum auri;
quam ob rem iussit excoquiexcogi VR. magnum pondus et plane
fecit aurum excellens, sedsed et Vd. ita parvi ponderis, ut detrimentum
sentiret propter avaritiam expertus, quamquam
auripigmenti librae $X$ IIII permutarentur. nec postea
temptatum ab ulloillo VR. est.
med.: Pl. iun. 107, 9. 10. (Isid. XVI 24, 2). Plin. IX 139. Pl. iun. 107, 15. Omni auro inest argentum vario pondere, aliubialiube (bis) B1. -ibi (bis)B2dhv. a. S.
decuma partedecuma parte BS. non r. nona dH. dena alibi
nona hv. exciderunt fortasse inB aliubi nona., aliubi octavaoctaua parte
hv. a. S.. in uno tantum CallaeciaeCallaeciae J (Gall- S). callec- B. galliae rv.
metallometallo BdG. -telle R. -tellae V. -talle (-tallae C. -tellae v)
loco hv. a. G., quod vocant Albucrarense, tricensima sexta portio
invenitur; ideo ceteris praestatpraeftat BS. -aeest rv.. ubicumque quinta argenti
portio est, electrum& electrum
BS. cfr. infra et XXXVII 31. 78. vocatur. scobesfcobef BS. scro- rv. haehae BS. ae V. eae Rdhv. reperiuntur in
canaliensi. fit et cura electrum argento addito. quod si
quintamu&ufta BS. om. rv. portionem excessit, incudibus non resistit.Homerus δ 73. (cfr. Plin. XXXVI 46).—Isid. XVI 24, 3. Pl. iun. 107, 11–14. Seren. 1057. vetusta
etex B2. electro auctoritas Homero teste, qui Menelai regiam
auro, electro& electro BS., argento, ebore fulgere tradit. Minervae
templum habet Lindos insulaeinfula Bhv. a. B. an in insula? cfr. XIX 12; de mendo XXXIV 156. Rhodiorum, in quo Helena
sacravit calicem ex electro; adicitadiecit
B2. historiastoria V., mammae suae
mensura. electri natura est ad lucernarum lumina clarius
argento splendere. quod est nativum, et venena deprehendit
. namque discurruntdiscurit R. in calicibus arcusarcuuf B1D. caelestibus similes
similis
VR. cum igneo stridore etper (pro et) R. gemina rationeratio B1. praedicuntpraedicant R..
cfr. Strabo XI 8, 4 p. 512. 14, 16 p. 532. Aurea statuastatura VR. prima omnium nullain nulla R. inanitateuanitate BS. et
antequam ex aere aliqua modomodo BS. illo
modo rv(D). fieret, quamquod R. vocant holosphyraton
holospyraton R., in temploin-
templor B1. Anaetidisanaetidis B1Vdhv (J). ran- B2. anet- R. Anait- Ccum B e Strab. posita dicitur quoquo BS. quod r(v add. in). quo sit H cum Gron. situ
terrarum nomennomenu (om. hoc) R. hoc signavimussignificauimus hv. a. S. sed cfr. XXVI 17. XIII 21. VI 114. III 46., numine gentibusnum ingentibnum ingentib. B1.. B1. illis5,83
sacratissimo.Paus. X 18, 7. Hermippus ap. Athen. XI 113 p. 505d. (Cic. de or. III 32, 129. Val. Max. VIII 15 ext. 2). direpta eaea BS. om. rv. est Antonii Parthicis rebus, scitumque
narraturnarrantur R. narratur dictum
hv. a. S. veteranorum unius Bononiaeboniae B1. hospitali divi
Augusti cenacaenam B., cum interrogatusinterrogatuf BSJ.
-garetur rv(D). esseteff& fcir&ne B2(ead.m.)S. eff& B1. essetne
(essene r)uerum rdhv(D). esset uerumne esset J., sciretne eum, qui
primus violasset ididBS. hic r. hoc dhv. numennomen VR., oculis membrisque captumcaptumque V.
exspirasse; respondit enim cumcumB1VRd.cfr. XIX 67. 128. (IX 121). tum B2hv. maxime Augustum ee BRS.
de Vdhv. crurecruore hv. a. C.Bergk exerc. Pl. II 7.
eius cenarecęnare B2. seque illum esse totumque sibi censum ex
ea rapinarapinam B1.. hominum primus et auream statuam et solidam
LXXLXXXX Bergk l. l. circiter olympiade Gorgiascorumgias VR. Leontinus Delphisdelihis V. -liis R. in
templo posuit sibi. tantus erat docendae artis oratoriae
quaestus.
Aurum pluribuspluribus ll. v(S). -imis d(?)C. modismodis—5 infantibus
om.R. pollet in remediis volneratisque
et infantibus adplicatur, ut minus noceant quae
inferanturinferantur Bv.cfr. XXVIII 142. inter- r. veneficia. est et ipsiipsis
VR. superlatosuperlito Gron. sed cfr. XXVIII 103. vis maleficamalefici VR.,
gallinarum quoque et pecuariorumpocuariorum R. pecorum v. a. S. feturis. remedium abluere
inlatuminlitum Gron. et spargere eos, quibus mederimereri V. uereri R. velis. torretur
et cum salis geminogemmo B1. -mme B2. grumo hv. a. H. pondere, triplici misyismisyis J. cfr. XXXIV 117. miffuif B1. miffif B2VRT. -sso d(?)hv. miseos (P)H. ac
rursusduabus ll. v. cum II salis portionibus et una lapidis, quem
schistonschi-
tohn R2. sci- R1. scithon V. vocant. ita virus trahittrahit BS. tradit dhv. -ditur r. rebus una crematis in
fictili vase, ipsum purum et incorruptum.(cfr. Diosc. V 124. Plin. XXXVI 156). reliquus cinis
servatus in fictili ollaolla BS(D). om. rv(J). ex aquaqua B. inlitusinlitaf B2. lichenas in facie
—lomentodist. J. eoeo BS. cfr. § 89. eum rG(D). id hv. convenit ablui—, fistulas etiam sanat etet om.B.
quae vocantur haemorroideshaemoroidis VR.. quodsiquod ei R. tritus pumexpumex B(P)H. spuma ex r. spuma hv cfr. Diosc. adiciatur
, putria ulcera et taetri odoris emendat, ex melle vero
decoctum cum melanthiomelantio B. mella- V. inlitumet illitum R(?)hv. a. S. umbilico leniterleniter BVH(D). leui- Rdv (S). solvit
alvum. auro verrucas curari M. Varro auctor est.
Th. lap. 26. 51. 40. Vitruv. VII 9, 6. Isid. XIX 17, 10. Chrysocollacrisocolla R. umor est inin om.B. puteis, quos diximus,
per venam auri defluens crassescente limo rigoribus hibernis67 sq.
usque in duritiam pumicis. laudatiorem eandem
in aerariisaprariis V2. -ris V1Rd. metallis et proximam in argentariis fieri conpertum
est. invenitur et in plumbariis, vilior etiam auraria
. in omnibus autem hishif BS. is V. iis Rdhv. metallis fit etet om.VR. cura multum
infrauena V. naturalem illam inmissis in venam aquis leniterlenitur R. leuiter hv. a. S.
hieme tota usquetorusque R. in Iunium mensem, dein siccatis Iunio
et Iulio, ut plane intellegatur nihil aliud chrysocolla quam
vena putris.Vitruv. VII 14, 2. cfr. Diosc. V 104. nativa duritia maxime distat; uvamuuam ll. v(S).
unam h. luteam C. vocant.
et tamen illa quoque herba, quam lutumlutum ll. H. cfr. Vitruv. VII 14, 2.
-team hv. appellant, tinguitur
. natura est, quae linolino hv. ligno (e add.V2) ll. lanaevelaenaeue B1., ad sucumfucum Gron. cfr. § 121. XXXV 44. XXXI 123. bibendum
. tunditur in pila, dein tenui cribro cernitur, postea
molitur ac deinde tenuiustenuiufBdTH. (sic add.hv). -nuis sic R. -nius sic V. cribratur. quidquid non transmeat
, repetitur in pila, dein molitur. pulvis semper in
catinoscatinos (cant- R) VRdhv(D). -no BS. cfr. XXXIV 135. digeriturdegeritur V.om.R. et ex aceto maceratur, ut omnis duritiaduritias VR.
solvaturdist. ego., ac rursus tunditur, dein lavatur, inin om.BSJ. conchis
siccaturfic catur BS. -turque rv(D)., tumtum ego. tunc ll. v. de mendo cfr. XXIX 34 extr. tinguitur alumine schisto et herba supra
dicta pingiturquepinguiturque B1R., antequam pingat. refertreferi V1R. -erri V2. quam bibula
docilisquedocilique R. dulcifque B. sit. nam nisi rapuitrapiūt B2. colorem, adduntur et
scytanum atque turbistumturbystumR(?)hv. a. S.; ita vocant medicamenta sorbere
cogentia.
Diosc. V 104. Isid. XIX 17, 10. Cum tinxere pictores, orobitinorobotin B1. -biti M V1. scribiti M V2. vocant eiusque
duo genera faciunt: elutamelutam B1dhv(S). -ta B2T. aelucta V.om.R. luteam B., quaeque B2VT.om.R. servatur in lomentumin lomenta v.a.G. om.R.,
et liquidamliquida B2. globulis sudore resolutis. haec utraque genera
in Cypro fiunt. laudatissima autem est in Armenia,
secundafecundum B. in Macedonia, largissima in Hispania; summasumma V1RdThv. -mmae BV2D (ubi si
pro ut dicendum erat). -mma est J. cfr. § 50. X 133. XXXIV 4. XXXVI 96. XXXVII 84. commendationis
, utut Bhv(S). om. rH. coloremcolorem
BRThv. -re Vd. in herbaherbae (om. in) v.a.H. segetis laetelaete RdhC. -tae
B1Vv. latae B2. virentis
quamquam om.R. simillime reddat.(cfr. Suet. Calig. 18). visumque iam est Neronis principis
spectaculis harenam circi chrysocolla sterni, cum
ipse concoloriconcoluri (cvnc- B2) B. panno aurigaturus esset. indocta opificum
turba tribus eam generibus distinguit: asperamafpe B. asperam siue harenosam D (auctore U) coll. v. 8., quae
taxaturtexatur V. mataxatur B. (an iam taxatur?). in libraslibris
VdT. $X$$X$ VII S. XVII B. DVII VT. denariis VII Rd(?). VII hv. VII, mediam quae $X$ vxv B., attritam, quam
etquae XIII d(?)hv. a. S. herbaceam vocant, $X$ III. sublinunt autem harenosamharenosam ll. v (i. e. pessi-
mam in omni genere: cfr. Diosc.). deleri h. l. et transponi post
asperam (v. 6) voluit U 737. (an herbaceam vel etiam harena tum? cfr. XXXVI 176. 177. XXXI 49. Blümneri technol. III 183. IV 432. 511).,
priusquam inducant, atramento et paraetonioparatemio V. -enio R..cfr. Plin. XXXV 36. Vitruv. VII 14, 2. haechae B1. sunt
tenacia eius, colorecolore BJ. -ri S. et colori rG. in colore hv. blandabi-
amda V. bidiāda R.. paraetonium, quoniam est
natura pinguissimum et propter levoremleuorem S. laeu- hv. liu- B.
libo- r. cfr. XXXV 36. tenacissimum,
atramento aspergitur, ne paraetonii candor pallorem chrysocollae
chrysocolla VR. adferat. luteamlutea VR. putant a lutoa lutea hv. a. H. herbaherba Thv. -am ll. dictam, quam
ipsam caeruleo subtritam pro chrysocolla inducunt, vilissimo
genere atque fallacissimo.
Diosc. V 104. eupor. I 88. Usus chrysocollae et inin om.B. medicina est ad purganda
volnera cum cera atque oleo. eadem per se arida
siccatficcat & Bhv. et sicca r. et contrahit. datur et in angina orthopnoeaveorthopneaue B1. -eiue B2.
hortopnoue V. lingenda
lingenda B(P)H. pin- r. miscen- hv. cum melle. concitat vomitiones, miscetur et collyriis
ad cicatrices oculorum ac viridibus emplastris ad
dolores mitigandos, cicatrices trahendas. hanc chrysocollam
medicimedici—4 chrysocollam om.B. acesimacesin hv.a.D. accesim V. -essim Rd. appellant, quae non est orobitisarabitis R..
Diosc. V 92.—cfr. Plin. XXXIV 116. chrysocollam et aurifices sibi vindicant adglutinandoaglutinando V. glu-B2.
auro, et inde omnesomnes Rhv. -nis r. -nem coni. H. appellatasappellataf BS.
-ta (ape- V) r. -tam Thv. similiter virentesutentes hv. a. S. dicunt.
temperatur autemautem BS.
-em ea rv(D). Cypria aerugine et pueri inpubis urina
addito nitro teriturqueteriturque BS. -tur rv. Cyprio aere in Cypriis mortariis;
santernam vocant nostri. ita feruminaturferaminatur Rd. elum- B2. aurum, quod
argentosum vocant. signum est, si addita santerna nitescit
an nitescat (vel -scet)?. e diverso aerosumareno-fum B2. contrahit se hebetaturque et
difficulter feruminatureluminatur B2. (aurum prava iteratione add.VRhv. a. C).. ad id glutinum fit auro et septima
argenti parteparte om.Vdh. ad supra dictadictam B. additis unaque tritiscontritis Rdhv. a. S..
cfr. Plin. XXXIV 158.—Th. H. V 9, 3.—cfr. Plin. supra § 60. Diosc. V 146. Nicand. ther. 45 sqq. Aristot. mir. ausc. 115. Aelian. n. a. IX 20. Contexiquecontextiq; R. -tisque d. -texi hv. a. S. (an con-
texi quoque?). parpar Bhv. pars r. est reliquaaliqua R. circa hoc, ut universa
naturae contingatcontingit R. admiratio. auroauro BS. -rū VR. -ri dhv. glutinum est taleest tale VRdhv. epalea B.,
argilla ferro, cadmea aeris massis, alumenalumine B. lamnis, resina
plumbo et marmori, atat ego. & BS. sed rv. plumbum nigrum albo iungitur
ipsumqueoleumVRd. album sibi oleo, item stagnum aeramentisaeramentia B., stagnostannum ... stanno C.
argentum.—Pineis optumeoptime B2v. a. S. -mi VR. lignis aes ferrumque funditurtunditur VRd.,
sed etet om.R. Aegyptioegypto R.
aegyptia d(?)hv. a. S.palofif B1. papyro, paleis aurum.—Calx aqua accenditur
et Thracius lapis, idem oleo restinguitur, ignis autem
aceto maxime et visco et ovo.—Terra minime flagrat,
carbonicarbonibuf (om. uis) B. vis maior exusto iterumque flagranti.
(cfr. Plin. XXXIV 173. Diosc. V. 100). Ab hisabis V. argenti metalla dicantur, quaequae Bhv. quae satis dT. que satisque r.(an exciderunt aliqua?). sequens
insania est. non nisi in puteis reperitur nullaque spe sui
nasciturinaurif B1., nullis, ut in auro, lucentibus scintillis. terra est
aliasaliaf BS. -ia
dhv. abilia r. rubra, aliasrubra aliaf BS. rufa alia rv. cineracea. excoqui non potest, nisi cum
plumbo nigro aut cum vena plumbi—galenamgallinamVR.cfr. XXXIV 173. vocant—,
quae iuxta argenti venas plerumque reperitur. et codem
opere ignium disceditdifcedit BS. cfr. § 99. descendit rv. pars in plumbum, argentum autem
innatatnatat B.sed cfr. § 99. 103. XII 123. XXIV 41.XXXI 90. 107 al. superne, ut oleumolem Va olim VR. aquis. reperitur in omnibus
paene provinciis, sed in Hispania pulcherrimum, id quoque
in sterili solo atque etiam montibus, et ubicumque una
inventa venauena om.VRd. est, non procul invenitur alia. hoc quidem
et inin om.BVa. omni fere materiamateria Bdv. -iae r., unde metallametallia VaRa.
-lli VR. Graeci videntur
dixisse. mirum, adhuc per Hispaniasspanias V. ab Hannibale inchoatos
durare puteos. sua nomina ab inventoribushabent uentoribus VR. habenthabentes d(?)hv. a. S.,
extrecenta mil. B. quis Baebelobaebelo BS. bebulo rH. -belo v. appellaturappellantur VR. hodie,(cfr. Posidon. ap. Strab. III 2, 9 p. 147). quihodieque qui hv. a. J. ccc pondo Hannibali
subministravit** D??? B2. mille quingentos Rradhv. a. S.paffuuf B1D. in dies, ad MD passus iam cavato monte,
per quod spatium AquitaniAccitani coni. H. Iacetani P. aquatini coni. S. de machine nomine cogitavit J. stantesinstantes J. noctibus diebusque
egerunt aquas lucernarum mensura amnemqueamnemqueBdhv. manemque r. (de mendo cfr. § 75). faciunt.
argenti vena in summo reperta crudaria appellatur.extr.: cfr. Plin. supra § 60. Isid. XVI 19, 1. finis
antiquis fodiendi solebat esse alumen inventum; ultra nihil
quaerebatur. nuper inventa aeris vena infra alumen nullamnullam BS. uena alba r. alba dTH. alba nullum hv.
finefoffif B2. spei fecit. odor ex argenti fodinis inimicus omnibus
animalibus, sed maxime canibus.—Aurum argentumque
quo mollius, eo pulchrius. lineas ex argento nigras praeduci
praeduci BVdTS. prod- R(?)G. fieri hv. pleriqueplerique BRG. fie- VdT. producique hv. miranturmiramur hv. a. G..
Diosc. V 110. cfr. Isid. XVI 19, 2. 3.—Vitruv. VII 8, 4. 5. Estest om.B. et lapis inin om.VR. iisiif B1v. his rC. venis, cuius vomica liquoris
aeterni argentum vivum appellatur. venenum rerum omnium
que BS. per r. om.hv.. esteft ll. S.exedit (exest G) ac hv. perrumpitque vasa permananspermananta (-nata R1) obedire VR. tabe dira. omnia
ei innatant praeter aurum; id unum ad se trahit. ideo
et& Bhv. om. r. optime purgat, ceterasceteris eius sordens VR. eius sordes expuens crebrocribro VR.
iactatuiactatus R.dist. S. fictilibus in vasis. ita vitiisita uitiis hv(J). ita
uitis VR. ita ut iif (hiif B2) B. auitis dT. alutis (P)Brot.
uestibus H. ita autem iis S.eiectiseiectis S e coni. J. tectif B.
iniectis RdH. inuectis V. abiectis hv. ut etut et hv(S).
& ut B. sed ut rH(D). ut Dal. ipsum
ab auro discedat, in pelles subactas effunditur, per quas
sudoris vice defluens purum relinquitreliquid VR. -uit dv.a.C. aurum. ergo et
cum aerarara VR. inaurenturinaurantur R(?)hv.a.S, sublitum bratteisbratis R. pertinacissime retinet
, verum pallorepallorem B2. detegit simplices aut praetenuespraetenebres VR. bratteas
. quapropter id furtum quaerentes ovioui Bhv. ob r. liquore candido
usum eum adulteravere, mox et hydrargyro, de quo dicemus123
suo loco. et alias argentum vivumuiuom B1S. non largum inventu
inuentu D cum U 738. -tum ll. v. est.
Diosc. V 99. In isdemhifdem B2V. argenti metallis invenitur, ut proprieprope B.
dicaturdicatur ego. -tuf
B1. dictuf B2. -cemus r. -camus hv., spumae lapis candidae nitentisque, non tamen
tralucentistrali lucentif B1.
transluc- B2v. a. J.; stimistimi RJ. fimi B. ti- V. stimmi dhB. -mini v. appellant, alii stibiftibi BVS. -bia R. -ium C. stybiam dh. stib- v., aliialii om.V. alabastrum, aliqui
larbasimlarbafim BS. -son B e Diosc. turbasin rv.. duo eius genera, mas ac femina. magis
probant feminammagis probant feminam om.B., horridior est mas scabriorque et minus
ponderosus minusque radians et harenosior, femina contra
nitet, friabilisfriabiles V. fragilif B2. fissurisque, non globis, dehiscens.
Diosc. V 99. Vis eius adstringere ac refrigerare, principalis
autem circa oculos, namque ideo etiam pleriqueplerique om.Rhv. a. G. platyophthalmon
platyophthalmon dv. platyopth-
BVh. platiobth- R. id appellavere, quoniam in calliblephariscalliblepharif BG. callibus. Leparis
VRd. collyriis C. callibus hv. mulierum
mulierumque epiphoris
hv.a.G. dilatet oculos, et fluctiones inhibet oculorumoculorv??? B2.efluctionef B2. exulcerationesque
farina eius ac turis cummi admixto. sistit
etet om.VR. sanguinem ee om.VR. cerebro profluentem, efficacissimeefficaciffime BJ. -mum S. -caci r. -cacior hv. et contra
recentia volnera et contra veteres canum morsus inspersainp R1. inpsa R2. an inspersa per se?
farina et contra ambusta igni cum adipe ac spumasummaV1R. argenti
cerussaque et cera. uritur autem offis bubuli fimi
circumlitum in clibanis, dein restinguitur mulierum lacte
teriturque in mortariis admixtainmixta BS.an mixta? aqua pluviapluuiae B2. -iali G.; ac subinde
turbidum transfunditur in aereum vas emundatumemundatur dT. emmu- VR. et mu- v.a.S. nitro.
faex eius intellegitur plumbosissima, quaequae BS. quaeque rv. subsedit in
mortario abiciturqueabiciturque G. abigi- BVv. -tur Rd.. dein vas, in quodquod BdS. quo rv. turbida transfusa
sintsint S. fit B. sunt rv(D). an turbidū transfusū sit?, opertum linteoin lenteo VR. per noctem relinquitur et postero die
quidquid innatetinnatet B1. -tat rv. cfr. p. 141, 4 et Frobeen p. 39. effunditur spongeavefpongeaue BS. -eaque VD.
-giaque rv. tollitur. quod ibi
subsedit, flos intellegitur ac linteolinteo BdhS. -olo v. lenteo r. interposito in sole
siccatur, non ut perarescat, iterumque in mortario teritur
et in pastillos dividitur. ante omnia autem urenditerendi B. modus
necessarius esteft Bv. et r., ne plumbum fiat. quidam non fimo utuntur
coquentes, sed adipealipe B1.. aliiali B1VD. tritum in aqua triplici
linteo saccantficcant B2V2dhv.a.G. faecemque abiciunt idque, quod defluxitdefluxit VRdG. cfr. § 86. 99. 107. XXXIV 135. -xerit hv. effluxit BS.,
transfunduntdist. ego., quidquid subsidatfubfidat BdG(S). -dit Brot.
-dit ad V2. -dit (-det v.a.C)id hv. subdit ad V1R. colligentes. emplastris
quoquequoque om.hv.a.G. (an que?). etet om.VRhv. a. G. collyriiscollyriisque hv.a.G. miscent.
Diosc. V 101. Scoriam in argento Graeci vocant helcysma. vis
eius adstringere et refrigerare corpora, ac remedio estac remedio est ego. acre dief B1.
hac re B2. om. rv. hac de re D. quare his Müller emend. V 12. locus adhuc corrupts. conici possit etiam acribus (cfr. XXX 174) vel uiridibus (φαιαῖςDiosc. cfr. § 92) vel a Graecis (sc. medicis).
additaaddita ego. -tur ll. v. emplastris ut molybdaena, de qua dicemus in34,173 sq
plumbodist.v. a. C(U 739)., cicatricibus maxime glutinandis, et contra tenesmos
dysenteriasque infusa clysteribus cum myrteomurteo B1. mirtę B2. oleo.
addunt et in medicamentamedicamentū R., quae vocant liparas, ad excrescentia
ulcerum autautem (aut B2) attritu B. ex attritu facta aut in capite
manantia.
extr.: Diosc. V 102.Fit in isdemhisdem V. metallis et quae vocatur spuma argenti.
genera eius tria: optima quam chrysitim vocant, sequensfequenf BS. sed que V1R. sed quam V2. secunda hv.
quam argyritimsquā argaritim R. -garytim V1. squama agarytim V2., tertia quam molybditim. et plerumque
omnes hi colores in isdemhifdem B. tubulistubulif
B2v. cub- h. tab- r. inveniuntur. probatissima
est Attica, proxima Hispaniensis. chrysitis ex vena
ipsa fit, argyritis ex argentoan ex argenti (sc. fusura)?, molybditis ee BS.om. rv. plumbi ipsiusipfius ll. v. an potius?
fusuradist. v. a. S(U 740).—quae fit Puteolis—et inde habet nomen.
omnis autem fit excocta sua materia ex superiore catino
defluens in inferiorem et ex& ex BG. ex rv. eo sublata vericulisuericulif BS. uehi- r. ueruc- hv. ferreis
atque in ipsa flamma convoluta vericulouericulo B. ueni- h. ueruc- v. uerit oculis ferreis at-
que r., ut sit modicimodice VR.
ponderis. est autem, ut ex nomine intellegi potest, fervescentis
et futuraeet foturae B2. del. H Brot. an e
fuura? materiae spuma. distat a scoria quo
potest spuma a faece distare: alterum purgantis sepurgatis se V1. -atiffimae B. materiae
, alterum purgatae vitium est.Diosc. V 102. quidam duo genera
faciunt spumae, quae vocant scirerytidafcirerytida
BS. sciror- U 741. sclerer- D. scelerelythrida Vd. stelere
lychryda R. sterelytrida h. (stelery- v) -tida C. lythrida
Brot. et peumenenpeumenen ll. S. -nem dhv. reum- D. pneum- U 741., tertium
molybdaenam in plumbo dicendam. spuma, utaut fit BV1. sit34,173
utilisulif B., iterum coquitur confractis tubulistabulif B1dh. ad magnitudinem
anulorumanulo-
rum ll. v (G). auellanarum C (S) cum B e Diosc. (καρύων). nucularum coni. J.. ita accensaadcenfa B1. follibus ad separandos carbones
cineremque abluitur aceto aut vinoaut in uino VR. simulque restinguitur.
quodsi sit argyritis, ut candor ei detur, magnitudine fabae
confracta in fictili coquicoci V. iubetur ex aqua addito in linteolis
lentiolif B1. tritico et hordeo novisnouis ll. v. transponendum videtur post linteolis (vel etiam nouo post fictili):
cfr. Diosc., donec ea purgentur. postea
VIsex ll. v. diebus terunt in mortariis, ter die abluentes aqua frigida
et, cum diesdies ego. cfr. Diosc. (εἰς ἑσπέραν). denigrare CFW Müller p. 28. om ll. v. desinatdesinant hv. a. J., calida, addito sale fossilifusili VR. in
libram spumae obolo. novissimo die deindie dein BJ. die in r. die hv. cfr. § 22. conduntcombunt R. in
plumbeoplumbo V. vase. alii cum faba candida et tisanatisane V. ptisana Thv. a. J. cocunt
siccantque solein sole dTv. a. S.sole—20 siccantque om.VR., alii in lana candida cum faba, donedonec om.d.
lanam non denigretdenigret BdBrot. -rent hv.. tune salem fossilem adiciunt subinde
aqua mutata siccantque diebus XL calidissimis aestatis.
nec non in ventre suilloin-
uentoref uillo B2. in aqua coquuntcogunt V. exemptamqueexemptamnque Bhv. -taque r.
nitrointra R. fricant et ut supra terunt in mortariis cum sale.
sunt qui non coquant, sed cum sale terant et adiectaadiacta B1.103
aqua abluant.extr.: Diosc. eupor. I 168. cfr. Cels. V 19, 26. usus eius ad collyria et cuticuti ego et dist. coll. Diosc.
(de dativo cfr. XXVIII 97. an cutem, ut XXVIII 139. XXXV 194? ). litum B1V. fitum B2D. litu ad R(?)B. nitrum ad hv. mulierummuliebrum hVen. -brium v. a. D.
cicatricum foeditates tollendas maculasque, abluendumet (et ad d) abluendum
dhv. a. S. ad alendum J.
capillum. vis autem siccaresecare R., mollire, refrigerarefrigerare VR., tempe-
dist. ego.ratetemperate B. -are Vdhv. tēptare R. purgare, explere ulcera, tumores lenirelinere
Vd. -nire R.; talibusquetalibusque ll. v. albisque Fröhner anal. crit. 2 p.19. cfr. XXXV 176. (XXXI 63). Müller emend. V 12.
emplastris addituraddi-
tur et liparif BS. om. rv. et liparis supra dictis. ignes etiam105
sacros tollit cum ruta myrtisquemyrtoque hv. a. S. etet om.R. aceto, itemitem BS. -mque rv.. perniones
cum myrtis et ceracera v. cetera ll. add. domineum V.
et abdomine hv. a. G..
extr.: Cic. ad fam. IX 16, 8. Verg. Buc. X 27. In argentariis metallis inveniturinuenitur om.V. minium quoque
, et nunc inter pigmenta magnae auctoritatis et quondam
apud Romanos non solum maximae, sed etiam sacrae.
enumeratenumerant Vd. auctores Verrius, quibus credere necesse sit
Iovis ipsius simulacrisimulacris VR. faciem diebus festis minio inlini
solitam triumphantiumquetriumphantumque V2dhv. a. S.
-temque V1R. corpora; extr.: cfr. Plin. VI 190. Herodot. IV 192. VII 69. sicsiccū illū R. Camillum triumphasse
; hac religione etiamnumetiannum B1. -amnunc
VRdv. a. S. addi in unguenta cenaecaena V. cena d.
triumphalis et a censoribus in primis Iovem miniandum
locari. cuius rei causam equidem miror, quamquam et
hodie id expeti constat Aethiopum populis totosque eo
tingui proceres, hunc ibi deorum simulacris colorem esse.
quapropter diligentius persequemur omnia de eo.
Th. lap. 59. Theophrastus Lxxxxxc v. a. D. annisannos VRhv. a. G. ante Praxibulum
Atheniensium magistratummagiftratum BB. -strum rv.—quodquo VRd. tempus exit in urbis
nostrae CCCXLVIIIICCCXLVIIII
Brot. cum B (?).CCXLVIIII ll.v. CCCCXXXVIIII S cum Casaubono
(ad Praxibuli annum referens). annum—tradit inventum minium a
Calliagallia BV. Atheniense initio sperantefeparante
B1. aurum excoqui posseex eo qui posse V.
harenae rubentiharena rubente hv. a. S. in metallis argenti; hanc fuisse originem
eius,Th. lap. 58.—cfr. Solin. 23, 4. Isid. XIX 17, 7. Diosc. V 109. Vitruv. VII 8, 1. reperirirepperiri BD. autemnatiuum (pro iam tum) coni. H. iam tum in Hispaniahispaniis
hv. a. H., sed durum et
harenosum, item apud Colchos in rupe quadamquaedam VR. inaccessainaccensa V.,
ex quaex aqua Vdh. iaculantes decuterentdecuderent V. decid- dT.; idid Bhv. in r. esse adulterum, optimum
vero supra Ephesum Cilbianis agris harenaharenam hv. a. S. cocci colorem
habentehabene V. -ere Rhv. a. S., hanc teriter ei B1., dein lavari farinam et quod subsidat
iterum lavari; differentiamdiffe-
rentiam Bhv. -tia r. artis esse, quod alii minium
faciant prima lotura, apud alios id esse dilutiusdilutif B1. -tv??? B2., sequentis
autem loturae optimum.
Homerus B 144. 637.cfr. Plin. XXIX 25. Diosc. V (110). 109. Solin. 25, 14. Isid. XIX 17, 8. Auctoritatem colori fuisse non miror. iam enim
Troianis temporibus rubrica in honore erat Homero
teste, qui naves ea commendat, alias circa pigmenta picturasque
que BS. qui r. quidam hv. rarusraruf BB.
ramus r. (quaeramus v).. miltonmilitono B1. -Itono B2. militon hv. a. B. vocant Graeci miniumque cinnabarim
cinnabarim
Bv (S). -rin Vd. -ri R(?)hG.. unde natus error inscitiainfcitia ego coll. XXIX 25.
indicio BS. -co v(J). nominumnominum BS. -ine rJ. cinnabaris nominee hv. (conici potuerit Indico nomine enim sic etiam appellant).. sic enim
appellant illi saniem draconis elisi elephantorum morientium
pondere permixto utriusque animalis sanguine, ut
diximus, neque est aliusaltuf B1. alter B2. colos, qui in pictura proprie8,34
sanguinem reddat. illa cinnabaris antidotisantidatif B1. medicamentisque
utilissima est. atad B1D., Herculesherculef BS. -lae V. -le rv., medici, quia cinnabarim
cinna-
barin dhv. a. S. -rū VR. vocant, utuntur hoc minio, quod venenum esse
paulopaullo B1. mox docebimus.124
Cinnabaricinnabar VRd. veteres quaequae Bhv. om. r. etiam nunc vocant monochromata
pingebant. pinxerunt etet om.VRd. Ephesioepheso Rd. minio, quod
derelictumrelictum
VRT. est, quia curatio magni operis erat. praeterea
utrumque nimis acre existimabaturexiftimabatur BS. -matur rv.. ideo transieretranfiere B(-ff-B)C.
-ire rv. ad rubricam
rubricam Bv. lub- r. (cfr. § 123). et sinopidem, de quibus suis locis dicam. cinna-35,31 sqq.
baris adulteraturad-
ulterabatur B. sanguine caprina aut sorvisforuif B1J (ut cod.Msemper). sorbis rv. tritis. pretium
sinceraesincere V. -ri B. numminom. (non R1) mil. R. L.
cfr. Plin. II 30.—Vitruv. VII 9, 4. Iuba minium nasci et in Carmania, tradit,
Timagenesimagines V. hermogenes hv. a. H. etet om.VdT. in Aethiopia, sed neutroneutro in luco VRd. ex loco invehitur
ad nos nec fere aliunde quam ex Hispaniahifphania B., celeberrimoceleberrimo BS. -mus r. -mū dhv.
Sisaponensisisaponensi S. ex sisa- hv. fifapompon- B. isapone-
seo R. irap- V. regione in Baetica miniario metallo vectigalibuse uectigalibus D cum U 742.
populi Romanipyrro
romano R., nullius reiregi R. diligentiore custodia. non licet
ibidist. ego. perficere id, excoctiqueexcoctique V. -oqui quae B. -ique
Rdhv. an excoctaque (corruptum in -ociaque)? cfr. §121. 95. XXXIV 142. Romam adferturadfertur BS. def- d Brot. ref- T.
perf- v. deferuntur VD. deruntur R. vena signata,
adab V. binabina BS.
dena rv. milia fere pondomodo B. annua, Romae autem lavaturlauantur D., in
vendendodist. v. a. J. pretio statutastatuto VdTJD.
(cfr. XVIII 178). lege, ne modum excederet HSHS om.Bhv. a. H. LXX
in libras. sed adulteraturad-
alteratū VR. multis modis, undeunde Bdv. n??? de r. praeda
societati.Diosc. V 109. namque est alterum genus omnibusomnibuf BS. in omn- rv(D). fere argentariis
itemqueitem VR. plumbariis metallis, quod fit exusto
lapide venis permixto, non ex illo, cuius vomicam argentum
vivumuiuom BS. unum VR. appellavimus—ishis V. enim et ipse in argentum99
excoquitur—, sed ex aliis simul repertis. steriles etiam
plumbidist. ego. cfr. Diosc. micae. deprehendunturmicae
deprehenduntur B2D. de micae preh- B1. depreh- (praeh- V)
rv. solosolo ll. v(S). suoG. colore nec nisi in
fornacibus rubescentes exustique tunduntur in farinam.
hochoc BS.
et hoc hv. om. r. est secundarium minium perquam paucis notum, multum
infra naturales illas harenas. hoc ergo adulteratur
miniumminio B. in officinis sociorum, et viliuset uilius ego. & uiuif B.
item rv. et ubiuis J. Syricofirico BV. scyr- anon. ap. B. quonam
modo Syricumfiricum B (item infra). scyr- v. a. H. fiat suo loco docebimusdicebimus VR. -cemus
hv. a. S.; sublinisublimi R. autem35,40
Syrico minium compendicomp???hendi B2. ratio demonstratdemonftran B1.. et alio modo
pingentium furto opportunum est, plenos subinde abluentium
penicillos. sidit autem in aqua constatque furantibus
.extr.: Vitruv. VII 9, 5. sincero cocci nitor esse debetdebet et VR., secundarii autem
splendor in parietibus sentitsentit d(?)hv. -ire ll. S. de vocabulo cfr. XXXIV 124. 93.plumbaginem.plumbaginem ego. cfr. XXXVII 68 et XXXIV 168. imaginemll. v(J). ulig- C. quamquam
hoc robigo quaedam metalli est. Sisaponensibus autem
miniariisdist. ego cum Madvigio adv. crit. II 529. suasua
uero VR. sua d. suae uenae hv. a. S. vena harenaeharenae BS. -na rv. sinefine Bhv. est in r(din ras.). argento. excoquitur auri
modo; probatur auro candente, fucatum enimfuga enim VRd. fucatum h.v. a. S. nigrescitni-
grefcit Bhv. crescit in r.,
sincerum retinet colorem. invenio et calcecalcem B2. adulterari, acae (pro ac)B.
simili ratione ferri candentis lamna, si non sit aurum
deprehendidist. S..Vitruv. VII 9, 2. 3.—Diosc. V 109. inlitoinloto B1. illico d(?)hv.a.S. solis atque lunae contactuscontactu B2.
-tractus R. inimicusinimicū B2..
remedium, ut parieteparieti hv. a. S. siccato cera Punica cum oleo liquefacta
candens saetis inducatur iterumque admotis gallaegallae Rdhv. cfr. XVI 28. gal. ea B. galea V(?)D cum U 744.
carbonibus inuraturinurantur B. aduratur R(?)hv. a. S. ad sudorem usque, postea candelis
subigatur ac deinde lintels puris, sicut et marmora nitescunt
. qui miniumni-
mium B. in officinis poliunt, faciem laxis
vesicis inligant, ne in respirando pernicialempernitialem B2. permit- B1. permitt- V. (demendo cfr. XV 74. VIII 135). pulverem
trahant et tamen superfuper ego. ut per ll. v. cfr. Diosc., de mendo XXIX 83. illasillas VRdv. leuiaf B1. -ia
B2D. an ueficas? spectentspecteret V1. -tet V2R.. minium in voluminum
uolumini-
bus d(?)G. quoque scripturascripturae V. -re R. usurpatur clarioresquecariorefque B. litteras
vel in muromuro D cum Mommseno C. I. L.I 16. auro ll. v aere Hüb-
ner. vel in marmore, etiam in sepulchris, facitfecit BS..
Th. lap. 60. Diosc. V 110. Ex secundario invenitinuenti.ita B. vita et hydrargyrumhydro argyrum VRd
(ut plerumque).
in vicem argenti vivi, paulo ante dilatum. fit autem duobus64,100
modis: aereis mortariis pistillisque trito minio ex
aceto aut patinispatenis V2. patilif B2. poatilof B1. fictilibus inposituman inpositum in? ferrea conchaconca V. concea R., calice
coopertumcopertum V.
op- d., argilla superinlitasuperinlata VR. -illata dVen., dein sub patinispatenis V2. pastinis
V1R. accensoaccenso J cum vet. Dal. -sum ll. v.
follibus continuis igni atque ita calicicalici BdS.
-cis rv. sudore deterso, qui
fit argentiargento Rh. colore et aquae liquore. idemiden B1. id eft B2. guttis dividi
facilis et lubricorubrico
VRd. (cfr. §§ 117). umore confluerecompluere BS..124 quod cum venenum
esse conveniat, omnia, quae de minio in medicinae usu
traduntur, temeraria arbitror, praeterquam fortassisfortasse quod hv.a.H. inlitoinlitum hv. a. H(S).
capiticapite dTH. ventriveuentrisue
V2d. -suae V1R. -treue ThH. sanguinem sistisisti VRdD. -tit Bhv(S).
-tendum TH., dumdum om.T. ne quaqua BS. quod V. quid RdThv. penetretpenetret BTG. peteret VR. praetereat din ras.hv. in viscera
ac volnus attingat. aliter utendum non equidem censeam.
Hydrargyrohydrarguro B1. -giro B2. argentumargum???tum R. inauraturinauratum B. solum nunc
prope, cum et inin Bhv. om. r. aereaaerea BS. aera hv. aeris VdT. ueris
R. simili modo duciduci ll. v. cfr. § 128. an etiam aeri .... obduci? cfr. XXVIII 146. debeat. sed
eadem fraus, quae in omni parte vitae ingeniosissima est,
viliorem excogitavit materiam, ut docuimus.
100
Th. lap. 47. 46. Auri argentique mentionemmentio B1. comitatur lapis,
quem coticulam appellant, quondam non solitussolus VR. inveniri
nisi in flumine Tmolotmolo B e Theophr. timocho VRd. hym- hv. in//ocho B., ut auctor est Theophrastus,
nunc vero passim. aliiali B1.
quem alii hv. a. S. Heracliumheraclius VR., alii Lydium vocant.
sunt autem modici, quaternas uncias longitudinis binasque
latitudinis non excedentes. quod a sole fuit in iisiis v. his ll. C., melius
quam quod a terra. his coticulis peritiperitum (om. cum) V. cum e vena utut dG. aut B. tui r. om.hv.
lima rapueruntrapuerint hv. a. S. experimentum, protinus dicunt, quantum
auri sit in ea, quantum argenti veluel—15 argenti om.B. aeris, scripulariscripulari dTH. scribu-VR. scrupulati h. -ari v. differentia
, mirabili ratione non fallente.
Argenti duae differentiae. vatillisban-
tillis h. bat- v. a. S (item infra et XXXIV 112). ferreis candentibus
condentibus Vd. ramento inposito, quod candidum permaneat,
probatur. proxima bonitas rufo, nulla nigro. sed experimento
quoque fraus intervenit. servatis in urina virorum
vatillis inficitur ita ramentum obiter, dum uritur
candoremque mentiturmetitur VR.. est aliquodaliquod ll. v(S). aliud
d(?)C. experimentum politipoliti Bhv. -ici R. pollici VdT.
et in halitu hominis, si sudet protinus nubemque discutiat.
lamnasdist. ego. duciduci et hv. a. S.inin ego. om. ll. v. cfr. XXVII 91. XXVIII 123.XIV 55. II 5 et XXXVII 149. II 91 al. speciemfpeciem BJ.
-cula rv(D).vitriuitri ego. fieri ll. v. (possit etiam conici lamnas diei in speciem fieri: cfr. § 58. II 100). non nisi ex optimooptuma B1. -tima B2.
posse creditumcreditum VRdhv (iunctumn cum fuerat, ut XXXVII 25).
cfr. § 130. VIII 78. 52. -dimuf BS (parum conveniens cumfuerat). an potius creditum eft. erat?. fuerat id integrumintegrum fed id BS
(et dist.). om. rv., sed id quoque iam
fraude corrumpitur.
Estest ego. sed ll. v. natura miramira est R(?)hv. a. S. imagines reddendi, quod repercusso
aëre atque in oculos regesto fieri convenit. eademeodem B1. vi sicui sic ego. uifi B. nisi r. uis S. ui hv.
in speculispeculis hv. a. S. usupost usu punctum posuit S. polita crassitudine paulumque propulsa dilatatur
inin om.VRd. inmensum magnitudo imaginum. tantum interest
, repercussum illum excipiat an respuat.cfr. Senec. nat. qu. I 5, 5. 14. quin etiam
pocula ita figurantur expulsisexpulfif ll. G(S). exsculptis dTv(H). -ultis h. intus crebris ceu speculis,
utut om.B. vel uno intuente totidempopulus totidem VRdhv. a. S. populus imaginum fiatfiant B1.. excogitantur
et monstrifica, ut in templo Zmyrnae dicatadi-
cata Bhv. dicta r..
id evenitid uenit R. adue- V. figura materiae. plurimumplurimum
BS. -umque rv(D). refert concava sint
etplana e B2. om. v.a.G. poculi modo an parmae Threcidicaethraecidi-
cae (trae- V) BVS. om. v. a. G., media depressa
an elata, transversa an obliquaoblita Vd., supina anan om.R. infestainfefta BRS. festa VdhVen. recta v. inferna D., qualitate
excipientis figurae torquente venientes umbras;med.: cfr. Plin. XXXIV 160. neque
enim est aliud illa imago quam digesta claritateclari-
tate ll. v(S). -tas C. materiaemateriae Bhv. -ia et r.
accipientis umbraumbra Se coni.J. -ram ll. v.. atque ut omnia de speculis peragantur
in hoc loco, optima aput maiores fuerantfiebant dThv. a. G. Brundisinabrindisina VRd.,
dist. v. a. D. cfr. XXXIV 160. stagnostanno hC. et aere mixtis. praelata sunt argentea; primus
fecit Pasitelespassi-
teles R. praxi- hv. a. S. cfr. § 156. Magni Pompei aetate. nuper credi coeptum
certiorem imaginem reddi auro opposito aversis.
Tinguittingunt R. Aegyptus argentum, ut in vasis Anubimanubem Vdhv. a. S. -be R.
suumfuum fpect& Bhv. susp- r. spectet, pingitque, non caelatcelat BV., argentum. unde
transiittransitU 746. cfr. § 57. 117. 151. XXXI 95. XXXIV 15 et de scriptura XXXIV 15. 65. 103. XXXV 21. 23. 47. 100. 131 al.
tranfit BVdhv. -nsmisit R. materia et ad triumphales statuas; mirumque,
crescit pretium fulgoris excaecati. id autem fit hoc modo:
miscentur argento tertiaetertiae BRdTH. -tia V. -tia
pars hv. cfr. XXXIV 20. aeris Cypriicypri BD. tenuissimi, quod
coronarium& Bhv. om. r.plurif B1. -ref B2. vocant, et sulpuris vivi quantum argenti; conflantur
conflatur Bv. a. G. -tus R. itaita
om.hv. a. G. ita ut V. in fictili circumlito argilla; modus coquendi,
donec&
ll. G (D). om.hv(S). se ipsa opercula aperiant. nigrescitni crescit V. incr- v. a. G. et ovi induratiinduranti B.
luteo, ut tamen aceto et creta deteratur.
cfr. Plin. supra § 46.—Cic. off. III 20, 80.Miscuit denario triumvir Antoniustriumuiratione onus
VRd. ferrumferro B., miscentmifcent BVTS. -tur Rd(?)H. -cuit hv.
aeraaeri hv. a. H. falsae monetaefalsa moneta VR., aliialii & ego. -ia R. -iae
BVJ. -ii d. -ii e hv. et ponderiponderi U(D). -re BRhv(J). -rae V.
-ra d.cfr. XIII 99. subtrahunt, cum sit
iustum LXXXIII e libris signari. igitur arsaris Vd. facta denarios
probare, tarntamen VR. iucunda plebei legeplebei
lege BS. lege plebi RdC. lege (e lege hv) plebe Vhv., ut Mario Gratidiano
vicatimgrati uictatim (-totim R2) R. totastotaf Bhv(S). -ta
rH(D). statuas dicaverit. mirumque, in hac
artiumuina B. sola vitia discuntur et falsifalsum hv. a. G. denarii spectaturspectantur R. exemplar
pluribusqueplurisque D. veris denariisdenarif BD. adulterinus emitur.
Non erat apud antiquos numerus ultra centum
& BG. est rC. id (hic v)
et hv. milia; itaque et hodie multiplicanturmultiplicantum R. -atum V. -atur (om. haec) hv. a. C. haec, ut deciesut decies Vdhv. und- R. guide (-deo B2) effe B.
centenacentena milia R(?)hv. a. S. aut saepius dicantur. faenus hoc fecit nummusque
percussus, et sic quoque aes alienum etiam nuncetiam nunc ego. -mnum Bhv. et tan tum r.
appellaturappellantur (ape- V) VR.. postea Divites cognominati, dummodo notum
sit eum, qui primuspriuf B. hoc cognomen acceperit, decoxisse
creditoribus suis.Cic. parad. 6, 1. Plutarch. Crass. 2.—cfr. Suet. Claud. 28. Tac. ann. XI 29. Plin. XXXVI 60. ex eadem gente MM. om.V.. Crassus negabat
locupletem esse nisini BSJ. qui reditu annuo legionem tueri
posset. in agrisaegrif B1. Es |MM|MMRH. MM G. xx (milia hv)
v. a. S. possedit Quiritium post Sullamsillam B2VR.
divitissimusdiutissimus R. duit- B1. dit- dhv. a. S., nec fuit satis nisi totum Parthorum usurpasset
ufurpaff& BS. erusiset R. esurisset Vdhv. aurum; atque utut Bhv(S). ui V. in RdTH. memoriammemoriam ll. v(H). nomen
B. quidem opumopum BS. optumo V. -timo Rv. a. B. -mi (vel opimi) B.
-mum H. occupaverit
occupauit H.—iuvat enim insectariinfextari B1. inexplebilem istam habendi
cupidinem—: multos postea cognovimus servitute liberatos
opulentioresopu-
lentiores om.VR., pariterque tres Claudii principatuprincipat' R. paulo
antepaulo ante V2Y.cfr. XIX 11. XX 160. XXX 26. II 150. (XXXIV 48).
paulante B1V1Rd. -tē B2. pallantem hv. del. D. Callistumcalistum
VRd., Pallantempallantem dJD. paulantem B. -te V1R. paulo ante
V2. del. S. et hv., Narcissum. atque utut om.VR. hihi BdhC. hii r Ven. ii v. omittantur
G. B2V. & R., tamquam adhuc rerum potiantur, C. Asinio Gallo
CG. B2.G. B2.. Marciomario B. Censorino cos. a. d. VI Kalkl. BV.. Febr. C. Caeciliuscaelilibuf B1.
C. lC. l. (i. e. libertus) U. CL. BV. claudius
R(?)hv.. Isidorus testamento suo edixit, quamvis multa bello
civili perdidisset, tamen relinqueren??? linquere R. servoruman se seruorum? sed cfr. § 147.IIIIcccc (proIIII) R. CXVI,
iuga boumbouum V.III DC, reliqui pecoris CCLVII, in numerato
HSpondo hv. a. G. |DC||DC| J.DCVG. DC rdS. sexcenta milia hv., funerari se iussit HS |X||X| D. IXI B. |XI| J.XIrG. XI milibus hv.. congerantcongregante V. -gate (-tae v) et hv. a. G. excedentesexcedentif BVS.
numerum opes, quota tamen portio erunt Ptotemaeiptolomai B. -aei D., quem
Varro tradit Pompeio res gerente circa Iudaeam octona
milia equitum sua pecunia toleravisse, mille convivas totidem
aureis potoriisputoris V., mutantem eaea BS. om. rv. vasa cum ferculisfericulis VR., saginasse
! quota vero illeille BhG illi r. illae (ipsae) v. ipse—neque enim de regibus
loquor—portio fuerit Pythispythif Bhv(U). -ths V. -thio d.
-thii R(?)B. Bithyni,cfr. Plin. supra § 51. Herodot. VII 27. 38. Plutarch. de mul. virt. 27. Polyaen. strat. 8, 42. Diodor. XIX 47. Seneca de ira III 16, 4. quiqui VRdhv(D). om.BS. platanum
auream vitemque nobiles illasillaf BTS. illa r.
[nobilem] illam hv. Dario regi donavit, Xerxis
copias, hoc esths??? (pro hoc est) R. |VII||VII| J.VIIrS
|LII| B. septies hv. (centena add. G).LXXXVIIILXXXVIIIS. LXXXVIIIVRd.sine lineolaBh(v add. milia). hominumhominem B., excepit epulo,
stipendium quinquequenque B2.
-uem B1. mensummensium Rdhv.a.S. frumentumque pollicitus, ut
e quinque liberis in dilectudilectu B1dD. -tus VR.
directu B2. delectu hv. senectutisenectutis R. suae unus saltem
concederetur! hunc quoque ipsum aliquis comparet Croesocroesso V2. graeco
B.
regi! quae, malum, amentia est id in vita cupere, quod
autautem R.& BS. ae V. e RdT. etiam hv. et servis contigerit aut nene
om.VRd. in regibus quidem invenerit
finem!
Liv. XXXIX 22, 8 (XXXVIII 60, 9. XXV 12, 14). II 33, 11. Val. Max. IV 4, 2. Populus R. stipem spargere coepit Spsp. dhv. p. B. si V1R. sub V2.. Postumio
QQ. om.B.. Marciomraricio B1. cos.; tanta abundantiaabundantia om.hv. a. G. pecuniaepecunia Rhv. a. G erat, ut earn
conferretcomferre B. L. Scipioni, ex quaquo a B1. quo B2. aqua h. ishis V. ludos fecit. nam quod
Agrippae Menenio sextantes aeris in funus contulit, honoris
id necessitatisque propter paupertatem Agrippae,
non largitionis esse duxerimduxerim BS. dix- rv. cfr. nov. luc. p. 100..
cfr. Martial. ep. IV 39. Isid. XX 4, 8. Vasa ex argento miremire BdTS. -rae r. -ra hv. inconstantiainconstantiae VR. humani
ingenii variat nullum genus officinae diu probando. nunc
Furnianafirmiana dThH Brot., nunc Clodiana, nunc Gratianacratiana V. crot- Rh.—etenimut enim V. tabernas
mensis adoptamusadoptauimus v.a. S.—, nunc anaglyptaanaglypta BdG. -glicta V1. -gibta
R. -glifa V2. -glypha hv. asperitatemquein asperitatemque v. a. S.
excisoex-
cifo ll. S (sc. argento). -isa d(?)hv. circa liniarum picturas quaerimus,cfr. Plin. infra § 146.—Dio Cass. LXII 28, 1. (Suet. Nero 29). iam vero et
mensas repositoriis inponimus adetad hv. a. S. sustinenda opsonia, interradimus
alia, utalia
ut BS. -iud r. altera (lat- C) et interest hv. quam plurimum lima perdiderit. vasa
cocinaria ex argento fieri Calvuscaluof B2S.
gal- B1. clauus R. orator quiritatqueritat B2. -itur v. a. H. quaeritat V2.; atad BD. ac T. nos
carrucascarruchaf BSU. argento caelare invenimus, nostraque aetate Poppaea
poppea B. pom-
peia Vhv. a. B. coniunx Neronis principis soleas delicatioribusfole ac delicatoribuf B1. iumentis
suis ex auro quoque induere iussitiuffit BS.om. r H(an recte?). solebat hv..
Plutarch. apophth. p. 199. Triginta duo libraslibras XXXII VRdhv. a. S. argenti Africanus sequens
heredi reliquitrelinquit B. idemque, cum de Poenis triumpharet, IIIIIIIIll. S. quattuor. milia hv(H). quater
millies G.
CCCLXXCCCLxx BS. -LXXX rH. CCCCLXX hv. pondo transtulit. hoc argenti tota Carthago ha buit illa terrarumter-
rarum ll. v. imperii terrarum U. sed cfr. XV 76. (V 76). saltem
terrar ū imperii, ut IV 33. 39. X 49. aemula, quotquot RH. quod rv(D). quodquod d. mensarumnunc in mensarum hv. a. H. posteaest (pro postea) din ras.hv. a. H. apparatu
victa! Numantia quidemquidam V. et hv. a. H. deletadelata R. dil- V. idem Africanus in triumpho
militibusmilitibus om.BS. $X$$X$
VIIB. XVII milia pondo hv. a. H. VII deditdedit om.B.an recte? ut scribatur in triumpho XVII (sc. trans-
tulit). cfr. etiam § 148.. o viros illo imperatore dignos, quibus
an fuerit? hoc satis fuit! frater eiusFabius P. Allobrogicusallo-
broicus VRd. primus omnium
pondo mille habuit, at Drususattrufuf B2. atr- B1. Livius in tribunatu plebeiplebei BS. -bis rv. Xx VRdTH. $X$ B. XI milia hv. an $X$.
cfr. Plin. XVIII 39. Liv. epit. XIV. Val. Max. II 9, 4. Gell. IV 8, 7. XVII 21, 39.—Val. Max. IV 3, 7.
Plutarch. Aem. Paul. 28. (Val. Max. IV 4, 9).nam propter quinquequinque ll. v. x
(pro v) Freinshemius (U) ex Livio, Val. Max., Gellio. cfr. XVIII 39. pondo notatum a censoribus triumphalem
senem fabulosum iam videtur, item Catum Aelium,
cum legati Aetolorum in consulatu prandentem in fictilibus
adissent, missa ab iishis dhC. vasa argentea non accepisse neque
aliud habuisse argenti ad supremum vitae diem quam duo
pocula, quae L. Pauluspaulluf B1. socer eiei Ohv. & B. i r. eius d. ob virtutem devicto Perseo
resseo VR. rege donavisset. invenimus legatos Carthaginiensium
dixisse nullos hominum inter sesefefe BVv(S). se RdhG. benignius vivere quam
Romanos. eodem enimeodem
enim Bahv. eo r. argento apud omnesomnif BVS. cenitavissegenitauisse B.
ipsos. atad BD., Hercules, Pompeium Paulinum, Arelatensisarelatefif B1. -te if B2.
equitis Romani filium paternaque gente pellitumpellitum ll. H. pulsum hv., XIIXIIBS. XII r. quod XII hv.
pondo argenti habuissehabuisset hv. a. S. apud exercitum ferocissimis gentibus
oppositum scimus;cfr. Plin. IX 39. XXXIV 9. (cfr. Cic. pro Mur. 36, 75. Val. Max. VII 5, 1). lectos vero iam pridem
mulierum totos operiri argento, quaedamquae-
dam ll. v quidem d.an pridem? et triclinia.
quibus argentum addidisse primus traditur Carviliuscaruilios V. -llios R. Polliopolio OD.
eques Romanus, non ut operiret autopere aut hv. a. B. operire B. Deliacadelicata Rhv. a. B. specie faceret
, sed Punicanapunica hv. a. H.; eadem et aureos fecit, nee multo
post argentei Deliacos imitati sunt. quae omnia expiavit
bellum civile Sullanum.
(cfr. Tertull. de pallio p. 119). Paulo enim ante haec factaefactae BU. -ta rv. sunt lanceslancer
BU. -esque rv. eet VR. centenis
libris argenti, quas tune super CLCL BS. clemens V. dem- R.
quingentas din ras.hv. numero fuisse
Romae constat multosque obob eaf B2dhv. adbeaf B1.
habea R. ab ea V. .... ea O. eas proscriptosscriptos V. dolo concupiscentium
. erubescanterube-
scunt R. annales, qui bellum civile illud
talibus vitiis inputavere; nostra aetas fortior fuit. Claudii
principatu servusferuof B1S. eiusei V. Drusilianusdrusillanus d (?)hv. a. U(D). nomine Rotundus, dispensator
Hispaniae citerioris, quingenariamquin-
genariam BRhC. -neriam V. quinquagenariam dv. .... gente-
nariam O. quingente- D. 3 cui—fuerat om.B. lancem habuit,
cui fabricandaefabricandae dhv. -do
(ortum ex -de) VRD. officina prius exaedificata fueratcui dhv.cfr. XXXV 163. cum VR. quam D., et comites
eius octo adocto ad CCL BS. octo DCCCL rH.
octo quinquaginta G. octingentas quinquaginta octauo (octo v)
hv. CCL libraslibrarum d(?)hv. a. S., quaeso, ut quam multimultis B2. eas conservi
eiusconserui eius VRG. -ruienf B1. -ruif B2. -rui hv. inferrent, aut quibus cenantibus?cfr. Plin. IX 39. XVI 233. 66. 231. XIII 91.—Varro l. L. V 120. Cornelius
Nepos tradit ante Sullaesyllae Bv. a. Brot. victoriam duo tantum tricliniatricliniarum ae V. -aria dT.
Romae fuisse argentea, repositoriis argentum addi sua
memoria coeptum. Fenestella, qui obiit novissimo Tiberii
Caesaris principatu, aitait & BS. sed et hv. sed r. et testudinea tum in usum
venisse, ante se autem paulopaullo B. lignea, rotunda, solida nec
multo maiora quam mensasmensa R. fuissefuiffem (-ffe B2) equidem B., se quidem puero quadrata
et conpacta aut acere operta aut citroaut citro Bv. a citro (cytro Rd) rOd. coepissecoepisses O.
cepisse d. ciepsisse R. cyepsise V., mox
additum argentum in angulos lineasque per commissuras,
tympana vero se iuvene appellata, tumappellata tum a BS.
-llatum a OR. -llata dhv. apellatum V. a staterisstateres d. -ras v. a. S. et lances,
quas antiqui magides vocaverant.
Plutarch. Tib. Gracch. 2 p. 825. Nec copia argenti tantum furitfurit BBrot. -ruit (P)H. fuerit rG. -rat hv. vitauitae hv. a. H., sed valdiusualdius BU. -lidius rv. cfr. XXXIV 178.
paenepoe-
nae v. a. G. manipretiismanupr&iif B. -tium G. metii (-tu v) precium hv.cfr. XXXIV 37., idque iam pridem, ut ignoscamus nobis.
delphinos quinisquinos O. milibusmilibus uncis inclusit J. sestertiumsestertium H(U). -iis (-is R) ll. v(SJ). sester... O. in libras emptos C.
Gracchus habuit, L. vero Crassus orator duosduo V. scyphosscyhos V. scyos R.
Mentoris artificis manu caelatos HS C???c??? U(D). c ll. v(J). om.d., confessuscomfeffuf B1. confessum
U(JD) coll. II 68. tamen
est numquam iisiif BS. his r. se his (iis v) hC. uti propter verecundiam ausum. scimusscimus (olim scriptumn fcīuf) ego. sicut ll. v(S). constat Bas.
scitum coni. J.
eundem HS VIVIBS. VI M O. sex V. sex millibus Rd(?)C. sex milia hv. in singulas libras vasa emptauafa empta Bhv. una emptalia r. habuisse.
Liv. XXXIX 6, 7. XXXVII 59, 5.Asia primum devictadedota R. luxuriam misit in Italiam, siquidem
L. Scipio in triumpho transtulit argenti caelati pondopost (pro pondo) V. millemille & ego.
millia B1. milia B2. M rv.et??? D???. B. CCCCcccc BS. CCCCL rv(D). et vasorum aureorum pondopondo cc (c v) milia hv. a. H. MD [annoanno—7 DLXV om.BSUJ. conditae
urbis DLXV]. atat B2S. at nB1. om. rv(D). an at non (= nonne)? eadem Asia donatadonata ll. H. doma- G. domi- hv. multo etiam gravius
adflixitadfixit B1. mores, inutiliorque victoria illa hereditas Attalotalo B1.
rege mortuo fuit. tum enim haec emendi Romae in
auctionibus regiisregiis Rhv(U). -gif BVdS(D). verecundia exempta est urbis anno
DCXXIIDCXXXII B. DCXXVI
hv. a. H. urbis anno DCXXII uncis incluserunt UJ., mediis LVIILVII VRdThH. liuii B. LVI V. annis erudita civitate amare etiam,
non solum admirariadmirati VR., opulentiam externam, inmenso et
Achaicaeacaciae V.
-atiae R. victoriae momentomonumenta R. ad inpellendos mores, quae
et ipsa inin om.hv. a. S. hoc intervallo anno urbis DCVIII parta signa
etdist. ego. cfr. XII 9. XXXV 106. XXXVI 111. 48. 83. XVII 216. tabulas pictas invexit. ne quid deessetdeesse V. deesse V.,cfr. Florus I 31, 5.—Val. Max. III 6, 6. pariter quoquequoque ego. que ll. v. (an cum? cfr. II 178. 229. XXX 39. 135). luxuria nata est et Carthago sublata, ita congruentibus
fatis, utut & BdTS. ut ex V. ut Rv
et- h. et liberet amplecti vitia et liceret. petierepetiere BH cum Lipsio. -tere r. peccare hv.
etex
v. a. G. dignationemdignationem BH. -ne rv. hine aliquialicui G. veterum. C. Marius post victoriam
Cimbricam cantharis potasse Liberi patris exemplo
traditur, ille arator Arpinas et manipularis imperator.
mon. Ancyr. 4, 51. Suet. Aug. 52.—Appiani Mithr. 116.—cfr. Plin. supra § 40. Argenti usumusus (om. in) R. 2 temporum BS. in temp- rdTO. in
hv. in statuas primum divi Augusti
temporum adulationeadulatione (-nem v. a. H)temporum hv. a. S. transissetrafiffe B1.
tranftuliffe B2. falso existimatur. iam enim
triumpho Magni Pompei reperimus translatam Pharnacis,
qui primus regnavit in Ponto, argenteam statuam, item
Mithridatis Eupatoriseupatris R. -ri V. et curruscurruuf B1D. aureos argenteosque.cfr. Senec. ep. XIII 1, 6. Stat. silv. I 5, 48. argentum
succedit aliquando et auroaureo
B. luxuluxu B. -xus hv. luctuf B. -cius r. feminarumeminarum Rd. aem- V. plebis
compedescompedef Bhv. concedens r. sibifibi BS. sibi ex eo rv(D). facientiumfacientum R., quas induere aureas mosmons V. tritiortritior B1VRdDal. tristior B2hv(U).
vetetuetat hv. a. S.. vidimus et ipsiet in ipsi VR. Arelliumarellium BG. aureli- rB1.
ualeri- B2. laleri- h. ial- v. Fuscum motummontum B1. equestri
ordineordinem B1. ob insignem calumniamcalumniam om.VRB., cum celebritatemcelebritatem B(Verc.)S. -ate rv. adsectarentur
assectationem (B. expectarentur v) v. a. G. adulescentium scholae, argenteosargen-
teof BS. ex argento rv. anulos habentem.
et quid haec attinet colligere, cum capuli militum eboreebore Bhv. bere R. hore O.
bor V1. del.V2.
etiam fastiditofastidio OdLugd. Dal. caelenturfcaelentur B1. argento, vaginae catelliscatellif BS. catill- rOv(H). ba- B., baltea
lamnis crepitent, iam vero paedagogiapaedagogi B2. -ogis
(praem. a) hv.a.G. cfr. 40. in transituad transitum hv. a. S. virilitatis
custodiantur argento, feminae laventur et nisi argentea
solia fastidiant, eademque materia et cibis et probrispro-
prif B1.
serviat?Quintil. inst. or. V 9, 14. Val. Max. IV 4, 3. videret haec Fabricius et stratas argento mulierum
balineas ita, ut vestigio locus non sit, cum viris
lavantium! Fabricius, qui bellicosbellicos OVRd. -cofof Bhv. imperatoresimperat VR. plus quam
pateram et salinum habere ex argento vetabat, videretuideref B.
hinc dona fortiumfurtium B1. fieri aut in haecheu Bhv. hos V2. haec r. frangi! heu mores,
Fabrici nos pudet!
Cic. Verr. IV 18, 38. Mirum auroauro BS. -rū r. in auro hv. caelando neminem inclaruisse, argento
multos. maxime tamen laudatus est Mentormentor Bhv. me-
rito r., de
quo supra diximus. quattuor paria ab eo omninouasorum (pro omnino) Thiersch. facta7,127
sunt, ac iaman at iam? nullum extare dicitur Ephesiaeaepesi O. Dianae templitemplum Bhv. a. H.
autaut ll. H. iacet hv. Capitolinicapi-
tolium hv. a. H. incendiisincendii B2..cfr. XXXIV 84. Paus. V 17, 4. I 28, 2. Athen. XI 19 p. 782b. Martial. ep. VIII 51, 1. Cic.Verr. IV 14, 32. Varro sese et S e coni. J. f& B. ex O.
et rv. et aereum signumsinum Havet (revue de philol. VIII 2 (1885) p. 146). eius
habuisse scribitfcribit BS. -ipsit rv.. proximi ab eo inin BG. om. rv. admiratione Acragasagragaf (adgr- R1)
B2VR.
et Boëthusboetus Rv. a. C (item infra). et Mysmis R. fuere. exstant omnium opera hodie
in insula Rhodiorum, Boëthi apud Lindiam Minervam,
Acragantisacra-
gantis dhv. agr- ll. in templo Liberi patris in ipsa Rhodo Centauros
Bacchae Centaurique v. a. S. Bacchasque caelatichelati B. scyphiscyphis R. in scy- hv. a. S., Myosmios VR. in eadem aedeaede et
Thv. a. S.
Silenosfilenof BS. -nus rv. et Cupidinescupidine d. -do hv. a. G.. Acragantisagragantif B. acragentis V.om.hv. a. G. et venatiouenatus dTH. in scyphis
magnammagna fama dTv. a. G(H). faram habuithabuit BG(S). est d.om. rv(H)..cfr. Plin. XXXIV 47. 71. XXXVI 36.—anthol. Gr. I 106, 16 (Planud. IV 248).—cfr. Plin. XXXIV 84. 85. 90. Athen. XI 19 p. 782b. Plin. XXXVI
33. XXXV 136. XXXVI 39. Cic. de div. I 36, 79. Plin. XXXIV 91. post hoshoc B. celebratus est Calamiscalamif & BG. om. rv. et om. SJ.,
et Antipatro quianti-
patro qui ego. -ter quoq, BS(D). -ter quoque qui U. -ter
quinque r. -ter quique d2in ras.hv. Satyrum in phialapialū R. gravatum somno conlocavisse
lac. egoindicavi; excidit Diodorus: cfr. XXXIV 85. Oehmichen stud. Plin. p. 161. verius quam caelasse dictus est ..., Stratonicus
mox Cyzicenus, Tauriscustauriscus haG. -icius d. -icus VRv. laurif
cuif B.. item Aristonafrifton B. auriston V1. et Eunicuseunicus aG. elin- B. un- rd.
onychus hv. Mitylenaei
mytileni d (-ne v. a. G). mityl- R. -til-
Va. laudanturlaudantur dhG(J). -datur BVRav(U). et Hecataeusecataeuf B.
haec ad eius R. et circa Pompei Magni aetatem
Pasitelespraxiteles hv. a. S. cfr. § 130., Posidonius Ephesius [hedys], ThracidesThracides Furtwängler in Fleckeiseni annal. 113, 508. cfr. Oehmichen stud. Plin. p. 160.
hedyftrachidef BD. -atides S. haedistadices a. iedisthra-
cides (-tra- R) VR. laedus stratites (-iates C)hv., qui
proelia armatosque caelavit, Zopyrus, qui Areopagitasareo-
phagitaf B1. argo- B2. aregopag- V. ariop- a. et
iudicium Orestis in duobus scyphis HSHS ll. G.
pondo hv. |XII||XII| BJ.XIIGS. XII rv. aestimatis.
fuitfecit (ad superiora relatum) U.dein hv. a. S.duae ll. v(Brot.). binae C. et Pytheasphytheaf B. pyteas Rd., cuius II unciaeuinciae B. $X$ X???$X$. X??? BS. xx Vhv.
x dTH. venieruntuenerunt B2.: Ulixes
et Diomedesdiumede B1. erant in phialae emblemate Palladiumpelladium B1. subripientes
. fecit idemet idem etVR. et cocos magiriscia appellatos parvolis
potoriis et eet e ego. sed e VRdhv. e BS. quibus ne exemplaria quidem liceret
exprimere; tam opportuna iniuriae subtilitas erat. habuit
et Teucer crustariuscruftariuf Bhv. om. rdTO. famam, subitoque ars haec ita exolevit
, ut sola iam vetustate censeatur usuqueufuque BS. usque Vd.
nusq; R. usque adeo hv. attritisattritef B1.-itę f B2. caelaturis
sic,nefic ne
ego. cfr. XVII 154. XXX 108. 109. fi ne B. si nec U. ne
rv(J). figura discerni possit, auctoritas constetconstat VR..
—(Argentum medicatis aquis inficitur atqueadq, B1. atque (-uae V) etiam
(aet- V) VRdhv. a. S. adflatuadflato VR. salso,Th. lap. 51. 40. Diosc. V 108. Cels. V 14.
sicut inin om.VR. mediterraneismedi-
terranif (medt- B1) B. Hispaniae.)—
In argenti et auri metallis nascuntur etiamnumetiamnunc Vdv. a. G.
pigmenta, silfil
BB. fit r. fic dVen. fit hv. et caeruleum. silfil BC cum B. fit r. fit d.
quod hv. proprie limus est. optimum
ex eo quod Atticumanticum VR. vocatur, pretium in pondopost (pro pondo) V.del. C.
libras $X$$X$ II (Gron.) H. XII ll. XXII h. (X. XII B). XXXII v. II; proximum marmorosummor-
morofum B1. marmoro sub VRd. -rosum sub hv. a. H dimidio Attici pretio.
tertium genus est pressum,Vitruv. VII 7, 1 (Veget. mulom. V 26, 3. VI 28, 31). VII 3, 10. quod aliiali V. Scyricumscyricum hv(S). sty- (fti- B1) ll. sy- H. vocant,
ex insula Scyroscyro hv (S). fty- B. ty- r. sy- H., iam et ex Achaiaacaia B1., quo& BS. quod r. quidem
d. quidem et hv (an recte?). utuntur adac B1. picturae
umbras, pretium in libraslibra
Vd. HS bini; dupondiisdupondif B1D. dip- B2v. a. H. dupundius V. vero
detractistractif
B. quod lucidum vocant, e Gallia veniens. hoc autem
et Attico ad lumina utuntur, adad lumina utuntur ad Bhv. adluminatui r. abacos non nisi marmoroso
, quoniam marmor in eo resistitrefti-
tit B. amaritudini calcis.
effoditur et ad xx ab urbe lapidem in montibus; postea
uritur pressum appellantibus qui adulterant. sed esse
falsum exustumque, amaritudine apparet etet om.hv. a. S. quoniam resolutum
in pulverempuluere VdaO. est.cfr. Plin. XXXV 42. sile pingere instituere primi
Polygnotuspoly-
gnota sed VR. et Micon, Atticoattica B2. dumtaxat. secuta aetas hoc
ad lumina usa est, ad umbrasumbram B1. autem Scyricoscyrico v(S).
sty- ll. sy- hH. et Lydiolydo R..
Lydiumludium B. Sardibus emebatur, quod nunc omittuntomittunt RaBrot.cfr. XXXI 107. XXXVI 69. ommitunt d. ommutuit BVD.
obmut- hv(S)..
Diosc. V 106. Vitruv. VII 11, 1. Th. lap. 55. Caeruleum harena est. huius genera tria
fuere antiquitus: Aegyptiumaegypt' R. maximemaxime BS. quod ma- rv(D). probaturprobatum BSJ.; Scythicumfcithicum B.moxmox ego. cfr. 156. hoc ll. v. an potius umore, ut XXXV 187 (vel natiuum
hoc e Theophr.)? diluitur facile et, cum& cum BS. cum r.
cumque hv. teriturfacile—teritur om.R., in quattuor colores
mutatur, candidiorem nigrioremve et crassiorem tenuioremve
& (om.hv)craffiorem tenuioremue (-que B)
Bhav(S), om. rH.; praefertur huic etiamnumetiamnum hv. -unc ll. J. Cyprium. accessit his
Puteolanum et Hispaniense, harena ibi conficicon-
ficio R. coepta.
tinguitur autem omneomni V. om???ia R. et in suaet in fua ll. v. an cum ifati (fua orto e fau=fati)? de mendo cfr. XXVI 39, de re XX 59.
(XXII 2). Diosc. II 215. coquitur herba bibitque
sucum. reliqua confectura eadem quae chrysocollae.
Ex caeruleo fit quod vocatur lomentum,cfr. Plin. XXXV 49.—Vitruv. VII 11, 1. Isid.
XIX 17, 14. perficitur id
lavando terendoqueterendoque B(a?)S. -oue rv.. hoc est caeruleo candidiuscandiduf B1.. pretia
eius $X$ X$X$ x H.. xx ll. x dT. XXIII hv. in libraslibra Vrav. a. C., caerulei $X$$X$ VIII H. XVIII ll.hv. VIII dT. VIII. usus in creta; calcis
inpatiens. nuper accessit et Vestorianumnestorianum hv.a. H., ab auctoreactore V. ha- R.
appellatum. fit& (pro fit) B. ex Aegyptiiaegypti BVD. levissima parte; pretium eius
in librasin libras om.VRdTS. $X$$X$ i H. xi ll. x. xi Brot. XL hv. I. idemideo B. id est R. et Puteolani usus, praeterquepraeter q.??? B2. ad
fenestras;cfr. Plin. XXXV 46. (Diosc. V 107).—Vitruv. VII 14, 1. Diosc. V 106. cyloncylon BS. cyllon dT.
cylonon V. cynolon R. cyanon Brot. e coni. Durandi. coclon h.
coelon V. vocant.—Non pridem adportari et Indicum
coeptum est, cuius pretium $X$$X$ VII S. XVII ll. XVIII dT. x. VIII H. XVII in
libras hv. VII. ratio in pictura
adavt (pro ad) B2. incisurasincifura B., hoc est umbras dividendasdiuidenda (-eda
V1) sublimine VR. ab lumine.—
Est et vilissimumuiliffimum BG. util- rdTO. subtil-
hv. genus lomenti, quodquod BhS. quondam r. ....dam O. quidam B. quod
dant v. tritumadtritum B2D. trit.. O. vocantuocant B(ad?)B.om. rhv
(in horum archetypo videtur scriptum fuisse quoduocant tritum;
inde quondam tritum).,
quinis assibus aestimatum.
Caerulei sinceri experimentum in carbone ut flagret;
fraus viola aridaarida B1. decocta in aqua sucoque per linteumlintium B1. lenteum
R (fere semper).
expresso in cretam Eretriam. vis in medicina ut purget
ulcera; itaque et emplastris adiciunt, item causticis.
teriturinteritur R.dist. ego coll. Diosc. autemautem om.hv. a. H. difficillimediffi-
cillime fil (ffil B1) BC. -llime sile hv. -llime dT. -lem est r..Diosc. V 108.—Sil in medendo leniterleuiter hv. a. S.
mordet adstringitqueacftringitq, B1.
asft- B2. et& Bhv. om. r. explet ulcera. uritur in fictilibus
, ut prosit.
Pretia rerum, quae usquam posuimus, non ignoramus
alia aliisin allis hv. a. S. locis esse et omnibus paene mutari annismutari annif BS. annis mut- rv(D)., prout
navigationenauigationes hv. a. S. constiterintconstituerint VRd. aut utut om.R. quisque mercatusmergatuf B1. mercatus—4 aliquis om.R. sit aut
aliquis praevalens mancepsmancipiif B2. annonam flagellet, non obliti
Demetrium aa BG. om. rv. tota Seplasiafeplafia BG. s& lasia r. sell- a. hellade B.
-dia v. Neronis principatu accusatum
apud consules; poni tamen necessarium fuit quae plerumque
eranterat B. Romae, ut exprimeretur auctoritas rerum.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXXIV
cfr. Isid. XV 5, 3. Paul. Diac. s. v. dirutum aeire (p. 69). Proxime dicantur aeris metalla, cui et in usu
proximumproxime BaG(S). -mo Re corr. -ma
VdThv(H). est pretium, immo vero ante argentum ac paene
etiam ante aurum Corinthio, stipisftipif Bhv. stirpis r. quoque auctoritas, ut
diximus. hinc aeraaerea B1. militum, tribuni aerariiaerari
B1D. et aerarium,33,43,138
obaeratioberrati Va., aereet aere R(?)H. ab aere hv. dirutidicti
hv. a. H.. docuimus quamdiu populus Romanus
aere tantum signato usus esset: etsit. sed et H. aliaalia re ego. alia ll. v. alta
coni. J. an potius alio, ut XIV 145, vel alias?re vetustas33,42 sqq.
aequalem urbi auctoritatem eius declaratdeclar&
Rd. -raret VTh(v. a. H praem. cum)., a rege
Numaregnum a B. collegio tertio aerariumaerarium BS. -iorum rv(D). fabrum institutoinftitutof B..
cfr. Plin. infra § 100. 117. Isid. XVI 20, 2. 3. Aristot.
h. a. V 19 § 106 p. 552b. Antig. hist. mir. 84 (90). Vena quo dictum est modo foditureffoditur hv. a. S. igniquedignique B. perficitur
. fit et e lapide aeroso, quem vocant cadmeancadmean B1J. -mian
B2. -meam rS. -miam hv. cfr. § 4. 100., 32,32,95 sqq
celebri transcelebri tranf BS.
-ritas rv. mariamaria BTS. -iam Va. in aria R. in asia dv. et quondam in Campania, nuncnunc
& BS. nunc rv(J). et in
Bergomatiumbergomatium Bv. perg- r. agro extrema parte Italiae; feruntitaliam
efferunt R. nuper
etiam& Bahv. om. r. in Germania provincia repertum.
fit et ex alio
lapide, quemquēquē VR. chalcitimchalciten
hv. a. S. -ceitem d. -cheitem V. -chettem R. appellant in Cypro, ubi prima
aerisfuit aeris
v. a. S. ueteris h. inventio, mox vilitas praecipua reperto in aliis terris
praestantiorepraestantiorem a. -oref B. maximeque aurichalcoaurichal-
cho V., quod praecipuam bonitatem
admirationemque diu optinuit nec reperitur longo
iam tempore effetaeffect V1Ra. tellure. proximum bonitate fuit Sallustianum
faluftianum B2Vv. a. C. in Ceutronumceutronum B (ceu in ras.) B(J). cfr. XI 240. III 135.
ceuir- V1. ee uir- V2R. ebur- d2 (eb in ras.). cubur- h. Centr-
v(Dal.)D. Alpino tractu, non longilonge B. et ipsum
aevi, successitque eiei BG. et rv. Livianum in Gallia. utrumque a metallorum
dominis appellatum, illud ab amico divi Augusti,
hocdist. Ven. cfr. Madvig adv. crit. II 529. a coniuge. velocis defectusdefectuuf B1D. Livianum quoque; certe
admodum exiguum invenitur. summafummae
B. gloriaegloria hv. a. S. cfr. XXXIII 89. nunc in
Marianummari anxum V. conversa, quod et Cordubense dicitur. hoc a
Livianoaluiano VR. cadmeancadmian B2. -meā R. -miam h
v. a. S. maxime sorbet et aurichalci bonitatembonitate V.
imitatur in sestertiis dupondiariisquedupundiarifque B1V1D. dipon-
B2V2., Cyprio suo assibus
contentis. et hactenushaec tenuf B. nobilitas in aere naturalisan naturali? cfr. XXXIII 86. 119. X 198; aliter XXXI 74. XXXIII 62. sesed R. habet.
Reliqua generagenere R. curacura BS. cum r. om.h. artificio v. constant, quae suis locis
reddentur, summa claritate ante omnia indicata. quondam
aes confusum auro argentoque miscebatur, et tamen
ars pretiosior erat; nunc incertum est, peior haec sit an
materiaan matea V. amamea R., mirumque, cum ad infinitum operum pretia creverint
creuerint BG (haec
praem. v). -rit a. hac (ac R) fuerit (-int d) rd., auctoritas artis extincta est. quaestusquaeftuuf
B1D. que ius R. quę ius V. enim causa,
dist.D.utaut VR. omnia, exerceri coepta est quae gloriae solebat—
ideo etiamideo autem etiam BSJ. deorum adscripta operi, cum proceresprocerus VR. gentium
claritatem et hacac V. via quaererent—, adeoque exolevitex-
olebit R. -bat V.
fundendi aeris pretiosi ratio, ut iam diu ne fortuna quidem
in ea reea re BaS. aere rv. ius artis habeat.
Florus I 32, 7 (II 16). Isid. XVI 20, 4. Seneca de brev.
vitae 12.—cfr. Quintil. XII 10, 3.Ex illa autem antiqua gloria Corinthium maxime laudatur
. hoc casus miscuit Corintho, cum caperetur, incensa
, mireque circa id multorum adfectatioet adfecta-
tio V. furitfurit S e coni. J coll. XXXIII 147. fuerit ll. fuer.. O.
fuit hv., quippe
cum tradatur non alia de causa Verrem, quem Mquem M. BS. quem ahv. om. rO.. Cicero
damnaverat, proscriptumpro-
fcriptu B. cum eocum eo BaG(S). eum eum R. eum //// V. eum dO.
esse hv(Brot.). ab Antonio, quoniamquoniam J. qn???m B. quam r. quam quod hv.
quam quoniam coni. S.
Corinthiis cessurum se ei negavisset. acac BaS. at rv. mihi maior parsars VR.
eorum simulare eam scientiam videtur ad segregandossegreganda VR. -dum d2in ras. h.
sesesi se VR. se dhv. a. S. a ceteris magis quam intellegere aliquid ibi suptilius
; et hoc paucis docebotacebo V. staccho R.. Corinthus capta est olympiadis
CLVIIIclvili B. CLVI Vdv. a. H. anno tertio, nostraenoftra B. urbis DCVIII, cum ante
haechęc B.om. rG. in hv. saeculasaeculo v. a. Dal. defiiffent B2. dediss- VR. fictores nobiles esse desissent, quorum istiista Rh(?)H.
omnia signa hodie Corinthia appellant. quaproptercum
propter VR. ad
coarguendos eos ponemus artificumartificium VR. aetatesaetatis V.; nam urbis
nostrae annos exei (pro ex) V. supra dicta comparatione olympiadum
colligere facile erit. sunt ergo vasa tantum Corinthia,
quae isti elegantioresele-
gantiore B2dT. modo admodo ad (S. in G) esculenta (fefc- B) BaG.
modo desculpentia (-to h) r. nunc aes sculpendo v. esculenta transferunt, modo
in lucernas aut trulleostul-
leos R. trullas Tv. a. G. nullo munditiarum dispectudispectu S. diffp- BD. desp- rv(Brot.).
resp- B..init.: Isid. XVI 20, 4. eiuseius om. R. an aeris (scriptum olim eris?).
tria genera: candidum argento nitore quam proxime accedens
, in quo illa mixtura praevaluit; alterum, in quo auri
fulvadu-
centos (-tes R) peries VR. natura; tertium, in quo aequalis omnium temperies
fuit. praeter haec est cuius ratio non potest reddi, quamquam
hominis manu estmanu est ego. cfr. XXXV 66. 91. 94. XXXVI 26(bis). 28. 32. -nuf & Ba. -nu sed dTS.
-nus sed r. -nu facta v.; atat dT. ad ll. S. a CFW Müller p. 28.
dederit v. fortunafortunā B2SJD. cfr. § 5. XXXV 103. 104. temperaturtem-
peratur BaS. -atum CFW Müller. -amentum rOv. om.h. inin
om.hv. a. S. cfr. XXXIII 24. simu-
dist. ego.lacrisfimulacrif BS. -cro
raOv. signisque illud suo colore pretiosum ad iocineris
imaginem vergens, quod ideo hepatizonhepatizon a(?)v.s -icon (c in ras.)
B2. hipatizon R. hyp- V. appellant, procul
a Corinthio, longelonga V. tamen ante Aegineticumaegeneticum B2.
ag- B1. atque Deliacum
deligacum R. -atum V., quae diu optinuere principatum.
Antiquissima aeris gloria Deliaco fuit, mercatusmercatuuf
B1D.
indist. S cum U. Delo celebranteco celebrante V. concel- Rdhv.a.S(J). toto orbe, et ideo cura officinis. tricliniorum
pedibus fulcrisquepulchrisque V. ibi prima aerisaeris om.R. nobilitas,
pervenit deinde et ad& ad BaS.
ad rv. deum simulacra effigiemque hominum
et aliorum animalium.
extr.: cfr. Plin. infra § 49. Proxima lausdist. S. Aegineticoaegeinetico B. fuit, insula etet om.Bv. a. G(S). ipsa eoeo
ego. est ll. v(J). om.dG. aere S.
nec quod ibiquod ibi S. uod ibi B. est r. aes dhG. del. v. gignereturgigne-
retur S. fignetur B. gignens Vdhav. gimens R., sed officinarum temperatura,
nobilitata. bos aereus inde captus in foro boario est
Romae. hoc erit exemplar Aegineticiaegenetici BV. aeris, Deliaci autem
Iuppiter in Capitolio incapitolio in VRdhv(D). -lia in a. -lini// BS. -lio J coll. § 79. XXXVI 50 cum § 165. [XXXV 19]. XXXVI 58. XXXVII [75] 161. sed cfr. etiam CFW Müller grat. p. 546 sqq. Iovis Tonantis aedehede V. aere B.. illo aereaeri R. aery V.
Myronmyroco d. -ro cx R. miro ex V. miro a. usus est, hoc Polycletuspoliclytus R. polyclytis V., aequales atque condiscipuli
; sicsic ego. fit B1. set rD. sed dTS.om.hv. aemulatio etet om.BSJ. in materia fuit.
Varro rer. div. VIII ap. Macrob. III 4, 2. Privatim Aegina candelabrorum superficiem
dumtaxat elaboravit, sicut Tarentum scapos. in iisiif B1v.
hiif B2. his rC. ergo
iuncta commendatio officinarum est. nec pudet tribunorum
militarium salariis emere, cum ipsum nomen aa RdahOv (J). e V.om.BS. candelarum
luminenomine Bh. inpositum appareat. accessioacceffio BaG. ....esio O. -ensio rv. candelabri
talis fuit Theonistheonif BaOG. heo- V. haeo- R. dionis h. ut auctor est Dion v. iussuiussum VO. iussu praeconis om.B. praeconis Clesippus fullofulgo VRd. gibbergibber & BhS. -ere rG. -er H. -ere et v.
et praeterea et alio& albo B1.
alios h. alio v.a.G. foedus aspect, emente id Gegania
HS L???;L???; BS. L vel quinquaginta rv.. eadem ostentante inin
BV(S). om. rG. convivio emptaempta RhD. -tam B1. emtam V. empta//in d.
-tum B2v. ludibrii causacaufam B1
nudatus atque inpudentiainpudentia (ut p- VR) ll. v (S).
impote- G. libidinis receptus in torumthorum B2. totum VRv. a. B., mox
in testamentum, praedivesprae diuif B2. numinum vice illudluminum B. candelabrum
coluit et hanc Corinthiis fabulam adiecit, vindicatis tamen
moribusmorbuf B1. -bif B2. nobili sepulchro, per quod aeterna supra terras
Geganiae dedecoris memoria duraret. sed cum esse nulla
Corinthia candelabra constet, nomen id praecipue in his
celebratur, quoniam Mumminummi VR. victoria Corinthum quidem
diruit, sed ee BS. om. rv. compluribuscum pluribusprifcy B.Vd. Achaiae oppidis simul aera
dispersit.
Isid. XVI 20, 11. Liv. XLV 42, 2. Festus p. 178, 4–8.
Ovid. Fasti VI 277.—Plutarch. Camill. 12 init. Prisci limina etiam ac valvas in templis ex aere
factitavere. invenio et a Cna cn. Rdv. ac. CN. B1. a. GN. B2. a con???. V.. Octavio, qui de Perseo rege
navalem triumphum egit, factam porticum duplicem ad
circum Flaminiumflamineum R., quae Corinthiacorintha B. sit appellata a capitulis
aereisuefte B. columnarum, Vestae quoque aedem ipsam Syracusana
furacufana/// B1. fir- B2 (item infra). syracusanam VR. superficie tegi placuisseplacuiffe Bhv. -sset raO.. Syracusana sunt in Pantheo
capita columnarum a M. Agrippa posita. quin etiam
privata opulentia eo modo usurpata est. Camillo inter
crimina obiecitobicit VRh. Spurius Carviliuscaruilluf B1. quaestor, ostia quod
aerataoftia quod aerata BU.
quod (quo Va) aerata (erat V1) ostia (ho- a) rav. haberethaber&
B2e corr.Vrav. //e//& B1. in domo.L. Piso et Valer. Antias (Peter hist. Rom. fragm. p. 85.175). Liv. XXXIX 6, 7. Diodor. XVI 26, 5. nam triclinia aerata abacosque
et monopodia Cn. Manliummanilium Vrav. a. G. Asia devicta primum invexisse
inuexisset V1. -enisse R(?)Dal. triumpho suo, quem duxit anno urbis DLXVIIDLXVI B.,
L.heredef BS. -dem dhv. -de a. h. VO.
b. R. Piso auctor est, Antias quidem heredes L. Crassiquidem
L. Crassum hv. a. S.
oratoris multa etiam triclinia aerata vendidisse. ex aere
factitavere&
ego. a V1. ac Bcod. Poll. U. om. rv(D) et cortinas tripodumtropeodum O1. -podum O2. triumphodum V1, nomine et Delphicas,
quoniamquod BUJ. donisdonis Vrdhav(D). erat B. aeratae U. eae J. ludis cod. Poll. locus nondum sanatus. maxime Apolliniapollini U cum J. -nis ll. V. Delphicodel-
phico BU. -ci rv. dicabanturdicebantur VraVen.. placuere
et lychnuchilychnuci R.
luch- Vd. pensiles in delubris aut arborum mala
ferentium modo lucentes, qualequale B2VraG(SD). -lef B1. -lis dhv(UJ).
qual. O. est in templo Apollinis
Palatini quodquem v. a. G. Alexander Magnus Thebarum expugnatione
captum in Cyme dicaverat eidem deoidem deo V1R2. idem de eo V2R1..
Liv. II 41, 10. Val. Max. V 8, 2.—cfr. Plin. XXXV 182. Transiittransit Vv.a.G. cfr. XXXIII 131. deinde ars vulgo ubique ad effigies
deorum. Romae simulacrum ex aere factum Cerericereri B(a?)v.
caereri O. ceteri r. primum
reperio ex peculio Sp. Cassi, quem regnum adfectantem
pater ipsius interemeritinteremerit BS. -rat rv.. transiittranfit
BVD. et a diis adad om.VR.
hominum statuas atque imaginesimaginem VR. multis modis. bituminebituminef B.
antiquiantiqua V. tinguebantpingebant v.a.H. eas, quo magis mirum est placuisse
auro integereintegre Vd.. hoc nescio an Romanum fuerit inventum;
certe etiam nomen nonnomen non BU. cfr. § 65. XXX 49. romae non rv(D). romae nomen S. habet vetustumuetuftum BS. -statem rv(D)..cfr. Paus. VI 18, 7.—Plin. infra § 70. (86). effigies hominum
non solebant exprimi nisi aliqua inlustriindustri V. -iae d. causa perpetuitatem
merentiumuictoriam V., primo sacrorum certaminum victoria
maximeque Olympiae, ubi omnium, qui vicissent, statuas
dicari mos erat, eorum vero, qui ter ibi superavissent
ex membris ipsorum similitudine expressa, quas iconicasyconicaf B2.
vocant. Athenienses nescio an primis omniumprimi fomnium B. -mi omnium dhv. a. S. Harmodio
et Aristogitoni tyrannicidistyrannidif B2. publice posuerint statuas. hoc
actumautum V. auctum R. est eodem anno, quo et Romae reges pulsi. excepta
deinde res est a toto orbe terrarum humanissima
ambitione, et in& in BadTS. et iam Rv.
aetiam V. et O. omnium municipiorum foris statuae ornamentum
esse coepere propagariquepropagarique (-quę B2) BU. prorog- rv(JD). cfr. XV 49. XXXV 4. VII 188. memoria hominum et
honores legendi aevo basibusuasibus V2Rd. uassi- V1. inscribi, ne in sepulcris
tantum legerentur. mox forum et in domibus privatis
factumdist. sustulerunt JD. atque in atriisatris V1aOD. antrif B.: honoshonef B1.
-nor dO. clientiumcolentium Vdh. instituit sic colere
colere B2adhv. -lore r.
-lonos O. patronos.
Togatae effigies antiquitus itaista V2R. sta V1. statuae dhv. a. G. dicabantur.
placuere et nudae tenentes hastam ab epheborumephdeborum B1. ee BadG. a r. om.hv. gymnasiis
gymnicis v. a. G. exemplaribus; quas Achilleas vocant. Graeca ???resres est hv. a. S.
nihilad VO. velare, at contra Romana ac militaris thoracesthoracas VRdhv. a. S.
tor- O. addere.
Caesar quidem dictator loricatam sibi dicari in foro suo
passus est. nam Lupercorumluper VR. habituhabitum B. tam noviciaenouite R. sunt
quamquod VR.eodem R(?)v. a. S. quae nuper prodiereprodiere Bdv. -idere r Ven. paenulis indutae. Mancinus
eo habitu sibi statuit, quo deditus fuerat.extr.: cfr. Liv. XXXVIII 35,4. notatum ab
auctoribus etest hv. a. S. L. Acciumactium hv. a. H. Attium SUJ. poetam in Camenarum aede maxima
forma statuam sibi posuisse, cum brevis admodum
fuisset. equestres utiqueutique BaG(S). utriq. O. utique (itaq; R) uero VR. uero dThv(H). statuae Romanam celebrationem
habentaegrecif B1. -ręcif B2., orto sine dubio a Graecis exemplo. sed illi celetas
celetas V1aB. cael- B.
celitas R. -latas V2hv. tantum dicabant in sacris victores, postea vero et qui
bigis veluel BaOhv. uel qui rdT. quadrigis vicissent; undeunde
om.BS. et nostrinostris G. currus natinati del. G.
in iisiif Bv(S). hiif B2.
his rC(U)., qui triumphavissent. serum hoc, et in iis non nisi
a divo Augusto seiuges, sicutsicut et v. a. S. aut Sellers. elephanti.
Liv. VIII 13, 9. Florus I 5,10 (111). Nonius s.v. Maeniana (p. 65 M). Liv. ep. XVII. Non vetus et bigarum celebratio in iisiif B1v(S). hiif B2. is V. his rC., qui praetura
functi curru vecti essent per circum; antiquior columnarum
, sicutisicut RdOhv. a. S. C. Maeniomenio Ov. a. H., qui devicerat priscos Latinos,
quibus ex foedere tertias praedaepraetiae V. -eciae R. populuspopulus (p. d) r. (romanus d) Bdv(S). ro. po. G.PR. romano (-na R) r. Romanus praestabat
, eodemqueeosdemquae V. in consulatu in suggestu rostra devictis
Antiatibusactiatibuf B2. fixerat anno urbis CCCCXVICCCCVI B. cc. cxv O., item C. Duillioduillio BdhC(H)D.
duilio RTv(J). -li. O. D. uilio V. Duellio G(SU).,
qui primus navalem triumphum egit de Poenispaenif B., quae est
etiam nunc in foro,cfr. Plin. XVIII 15. Liv. IV 16, 2. I 36, 5. Dion. Hal.
III 71.—cfr. Cic. Tusc. V 36, 105. Dig. I 2 de or. iur. § 4. item LL. BS. P. rv.. Minucio praefecto annonae
extra portam Trigeminamtrigeminae VR. unciaria stipe conlata—nescio
an primo honore tali a populo, anteaante V. enim aa om.VRh. senatusenatum V. erat—,
praeclarapraeclara om. R. res, ninifi Bhv. frivolis coepisset initiisin
illif B.. namque et Attiaetati VR. .. athi O. et Actii v. a. H.
Navinauii R(?)hv. a. S. item infra. statua fuit ante curiam—basisfed (supra scr.)bafif eiuf B2. cuius basis v.a.S. eius conflagravit
curia incensa P. Clodii funere—; fuit et Hermodorihermapodori O. -phodori a.
Ephesiiephefii Bv.
-si a. etsi rO. in comitio, legum, quas decemviri scribebant,
interpretisinterpretes VR., publicepulice B. dicata.Liv. II 10, 12. (Gell. IV 5, 1). alia causa, alia auctoritas MM. H(D). ma VRd.om.BS. maior h. -or in v..
Horatihorati BS. -tii Lugd. oratico V1. -tio d. -tii v. cratico r. Coclitiscoclitif Bv. -lis
rOh. statuaeftatuae BH. -ua rOh.—quae durat hodieque—, cum
hostes a ponte subliciofulpicio B2 solus arcuisset. equidem et Sibyllae
fibi illae B1. cfr. § 29. -bullae V. iuxta rostra esse non miror, tres sint licet: una
quamfe B. Sextus Pacuiuspacuuius Rdhv. a. U. cfr. XXXV 19. Taurustaraus B. aed. pl. restituitinstituit Vdv. a. G(H); duae quas
M. Messallameffalla Bv(D). -ala rC. cfr. XXXIII 50.. primas putarem has et Attiattii B.cfr. § 21. Navi, positas
aetate Tarquinii Priscipripci V., nini U. ne B. pi V1. om. r. nisi hv. regum antecedentium essent in
Capitolio,Liv. VIII 13, 9. IX 43, 22. Cic. Phil. VI 5, 13.—Liv. IV 17, 2. Cic. Phil. IX 2, 4. 5. Diodor. XII 80, 6.
ex iisiis v. if B1. his rC. Romuli et Tatii& tatii BaS. aetati r. est hv. sine tunica, sicut et
Camilli in rostris. et ante aedem Castorumcastrorum Vd. fuit QQ. R(?)aG. e B. om.Vdhv(S). Marcimarcii R(?)G. M. v.
Tremuli equestrisequestri Rd. aeq- V. togata qui Samnites bis devicerat captaque
Anagnia populum stipendio liberaverat. inter antiquissimas
antiquissima VR. sunt et Tullitullii BhVerc. Cloelicloeli VdS. -lii RH. caelti B2. -lii B1v., LL. v(S). lucii R(?).Dal. b Vdh.om.B.. Roscirofcii BRv. a. S., SpSp. v. f. p. B1. p. B2. spuri VdhS. -rii RDal.. Nautinauti VRS. -tii BdG. Antii C e Livio. matici v., C. Fulcini
fulcinii RdG. in rostris, a Fidenatibus in legatione interfectorum.
cfr. Liv. ep. XX. Florus I 21 (II 5). Polyb. II 8, 12.—cfr. Liv. XLV 12, 5. Val. Max. VI 4, 3. Cic. Phil. VIII 8, 23.hoc a re promano populo v. a. H.. tribui solebat iniuria caesis, sicut aliis etaliif BS. alut V1. aliut R. -iud V2. -ias h.om.d(?)v. et aliis coni. S.
P. Iunio, TiT. R. et tito hv. a. S.. Coruncaniocoruntiano (corint- V) VRd. -ncano G., qui ab Teutateuta BS. teufa rv(Brot.). teuca B. Illyriorumllyriorum B. regina
interfecti erant. non oimittendum videtur, quod annales
adnotavere, tripedaneas iisiif Bv (S). is V.
his dhC. om.R. statuas in foro statutas; haec
videlicet& BS.om. rv.C. N. B1. GN. B2. C. v. a. H. mensura honorata tune erat. non praeteribo et
Cnfc. BVS cum Gron. scilicet RdT(?)H. om. v.. Octavium ob unum SC. verbum. hic regem Antiochum
daturum se responsum dicentem virga, quam tenebat forte,
circumscripsit priusqueprius V. et prius Rdhv. a. S., quam egrederetur circulo illo, responsum
dare coegit. in qua legatione interfecto senatus
statuam poni iussit quam oculatissimo loco, eaque esteaque eft BVS. aea quae R.
qui est h.del. v.
in rostris.Cic. Phil. IX 2, 4.—cfr. Gell. VII (VI) 7, 1. (Plutarch. Popl. 8 extr.). invenitur statua decreta et Taraciae Gaiae
sive Fufetiaefufetiae VRU. furet- BS. fuffet- dhv. virgini Vestaliuestale V., ut poneretur ubi vellet,
quod adiectum non minus honoris habethabent BS. quam feminae
essefemina esset (ē & R) VR. decretamdecreta V.. meritum eius ipsisin ipsis VR (?)G. ponam annalium
verbis: quod campum Tiberinum gratificata esset
eae (pro ea) B. populo.— Invenio et Pythagorae et Alcibiadi in
cornibus comitii positas, cum bell Samnitisummiti Vd. -itti R. Apollo Pythius
iussissetiussit sed VRd. fortissimo Graiae gentis et alteri sapientissimograiae—sapientissimo om.Rh.
simulacra celebri loco dicari. eaeeae (S. ae e B1. hae e B2. ea H) ft&ere done BH. ea est & credo nec r. donee v. stetere, donec Sulla
dictator ibi curiam faceretfacrati B1. -tiS B2.. mirumque est, illos patres
Socrati cunctis ab eodem deode eo V. sapientia praelato Pythagoran
pythagora V. -ram Rdhv. a. S. praetulisse aut& BRhS.
aut V(?)v. nec d. tot aliis virtute Alcibiadenalcibiadem Vdv. a. S. et quemquam
utroquean utraque? Themistocli.
Strabo IX 1, 20 p. 398. Diog. Laert. V 75.Columnarum ratio erat attolliattolli Bdv. tolli rD. cfr. XIX 139. supersupra Vdhv. a. S. ceteros mortales,
quod et arcusarcuuf B1D. significant novicio invento. primus tamen
honos coepit a Graecis, nullique arbitror plures statuas
dicatas quam Phalereophalera eo B1. Demetrio Athenis, siquidem CCCLXCCCXL BT.
statuere, nondum anno hunc numerum dierum excedente,
quas mox laceravere. statuerunt et Romae& romae BaS. romae enim r. -mae etiam hv. in omnibus
vicis tribus Mario Gratidianogratiabano Vd. -bona R. gratiano a., ut diximus, easdemque33,132
subvertere Sullaefulae B1. fillae B2. introitu.
Liv. II 13, 11. Seneca dial. VI 16, 2. Dion. Hal. V 35. Pedestres sine dubio Romae fuere in auctoritate
longo tempore; etet om.R(?)v. a. S equestrium tamen origo perquam vetus
est, cum feminis etiam honore communicato Cloeliaecloeliae B1Tav. clel- B2 (item infra). cocl- r. statua
equestri, ceuceo V. cae O R. parum esset togatogra B1. eam cingi, cum Lucretiae
ingretiae VR1. incre- R2. ac Bruto, qui expulerant reges, propter quos Cloelia
inter obsides fueratfuerant V., non decernerenturdecernentur V..extr.: Plutarch. Popl. 19 p. 107. hanc primamprima VR.
cum Coclitis publice dicatamdicata VR.om.a. crediderimcrederem Gron.—Attoante (pro Atto) hv. a. H enim ac
Sibyllaesibulle V. fibi. illae B. Tarquinium, acac BS. & rv. an at? reges sibi ipsos posuisse verisimile
est—, nisi Cloeliae quoque Piso traderet ab iisiif Bv (S). his r C.
positamposita VR., quiquae Gron. una opsides fuissentfuerant hv. a. S., redditis a Porsinaporfina B1 (a?) S. -sena h. -senna rv. cfr. § 139. XXXVI 91. inin om.VRhv. a. B.
honorem eiuseius om.VRd.. e diverse Annius Fetialis equestrem,
quae fuerit contra Iovis Statoris aedem in vestibule Superbi
domus, Valeriae fuisse, Publicolaepublice VRd. -ciae v. a. B. consulis filiae,
eamque solam refugisserefugiffe BdG. -sset a. fuisse r.
fugi- hv. Tiberimque transnatavisse ceteris
opsidibus, quiqui BRdv(S). quae V(?)hG. porfinae B1S. -sennae (pros- V) rv. Porsinae mittebantur, interemptis Tarquinii
insidiis.
L. Piso ann. VII (Peter hist. Rom. fragm. p. 85). L. Piso prodidit M. Aemilio CC. Bdahv (G). CC. r. & C. B.. Popilio iterumiterum BS.IIVa. II Rdhv.
cosac V.ftuaf B.. a censoribus P. Cornelio Scipione M. Popilio statuas
circa forum eorum, qui magistratum gesserantgesserunt VR(?)G., sublatas
omnesomnes v. -nis ll. S. praeter eas, quae populi aut senatus sententiasententiā R.
statutaestatuae VR. essent, eam vero, quamquam BhVerc. quae Vdav. que R. apud aedem Telluris
statuisset sibi Sp. Cassius, qui regnum adfectaverat, etiam
conflatam aa om.VR. censoribus. nimirum in ea quoque rerem VR.om.a. ambitionem
ambitioni v. a. S. cfr. § 40. providebant illi viri.cfr. Plutarch. C. Gracch. 4 p. 836. exstant Catonis in censura
vociferationesftatuaf romanif BS. romanis statuas rdaD. (statuas ponunt post prouinciis hv). mulieribus statuas Romanis in provinciis
poni; nec tamen potuit inhibere, quo minus Romae quoque
ponerentur, sicuti Corneliae Gracchorum matri, quae
fuit Africani priorisproprif B. filia. sedens huic posita soleisque
sine ammentoammento BS. ame- rv. insignis in Metelli publica porticuporticū B2., quae
statuaftua B. nuncnon V. est in Octaviae operibus.— Publice
autem ab exteris posita est Romae C. Aelio tr. Pl. lege
perlata in Sthenniumfthennium B(a?)S. stenium rH. stenn- v(G).
septimium B. Stalliumstallum R. statilium v. a. S. Lucanum, qui Thurinosturinof (u in ras. ampla)B2.
bis infestaverat. ob id Aelium Thurinifurini B. statua et corona
aurea donarunt. iidemidem BVen.(D). postea Fabricium donavere statua
liberati obsidioneopfidione B2., passimque gentesgentes ll. H. clients G. statuae v. in clientelas itanteientela fua (fitae B2.
funt v) B2dhv. a. G. receptae
repertae B. recepti G., et adeo discrimen omne sublatum, ut Hannibalis
etiam statuae tribus locis visantur in eaea om.R(?)G. urbe, cuius intra
muros solus hostium emisit hastam.
med.: Macrob. I 9, 10. Lydus de mens. 4, 1. Fuisse autem statuariamftatuarum BU. artem familiarem
Italiae quoque et vetustamuetusta VRd., indicantindicat h. Hercules ab Euandro
sacratus, ut produnt, in foro boario, qui triumphalis vocatur
atque per triumphos vestitur habitu triumphali, praeterea
Ianus geminuspraeter aianus genus V. a Numa rege dicatusdelatuf B., qui pacis bellique
argumento colitur digitis ita figuratis, ut CCCLXVCCCLV H Brot. cum v.a.G.
dierumuncos ego posui. cfr. Bergk I 27. nota [autaut BS. om. rv(D). per significationem anni temporis] et
aevi esseaeui esse B(a?)S. acuisse O. aeui se rv. deum indicentindicent BS. -icet r. -itet O. -icaret v.. signa quoque Tuscanica per
terrasterrasq. O. dispersadispersa sa V1. -rsa cesa V2R. quinquin D. quae (que V2) ll.Ov. om. a. quae quin UJ. in Etruria factitatafactita// B1. facta B2. sintfint BU. om. rOv., non est
dubium. deorum tantum putarem ea fuisse, nini BOv. enim R. aenim V. ut a. Metrodorus
Scepsius, cuifui VR. cognomen aaom.VRv. a. G. Romaniromanif B. nominis odio
inditumCXXX R. c et x hv. a. G. duo millia G. est, propter MM statuarum Volsinios expugnatosexpugnatas a. -ulsatos V2d. -to V1R. pulsatos hv. a. G.
obiceret. mirumque mihi videtur, curm statuarum origo
tam vetus Italiaeitaliae BS. -lia V. in italia R(?)hv. sit, lignea potius aut fictilia deorum
simulacra in delubris dicata usque ad devictam Asiam,
unde luxuria.
Similitudines exprimendi quae prima fuerit origo, in
ea, quam plasticenplasticen dhv. -cem VRa. -ce B. Graeci vocant, dici convenientius35,151 sqq
erit; etenim priorpeior V. quam statuaria fuit. sed haec ad infinitum
effloruit, multorum voluminum opereoperi B1SJ., si quis plurapluras V.
-res dhv. a. G.
persequi velit;cfr. Plin. XXXVI 115. Liv. ep. LII. Frontin. strat. IV 3,15. omnia enim quis possit? M. Scauricauri B.
aedilitate signorum MMM in scaenaIII in senatu VRd. tantumtantum
om.h.an fuere, tantum? fuere temporario
temporario tantum hBergkI 27. theatro. Mummius Achaia devicta replevit urbemurbem ipse (om.h) excessit non hv. a. S.,
non relicturus filiae dotem; cur enim non cum excusatione
ponaturponatur Bav. conatur V. -aretur dh. concitus R.? multa et Luculli invexere. Rhodir hodie B1. rhodii B2. etiamnum
etiamnunc VRdT.IIIIIIego. tria milia hv.LXXIII BdTD. LXXIII r Ven. (an pluf -IIIvel ??? XII?) signorum esse Mucianus ter cos. prodidit, nec
pauciora Athenis, Olympiae, Delphis superesse creduntur.
quis ista mortalium persequi possit aut quis usus noscendi
intellegatur? insigniainfigna B. maxime et aliqua de causa
notata voluptarium sitsic VRh. attigisseattingisse V. -igisset a. artificesque celebrates nominavisse
nonminauisse VO2., singulorum quoque inexplicabiliinexplicabile R. -plebili a. multitudine,
cumad DCX hv. a. H. Lysippus MD opera fecisse prodaturprodatur BaG(S). datur VdT. dicatur R(?)H. tradatur hv., tantae omnia
artis, ut claritatem possent dare vel singula: numerum
apparuisse defuncto eo, cum thesaurumthenfaurum BVD. effregisset hereshere V. ere d.
heros a.;
solitumsolutum VRdh. enim ex manipretiomanupretio RdT. inani (im-
mani v)pr- B2v.a.G. cfr. §, 45. XXXIII 147. XXXV 148. cuiusque signi denarios seponere
aureos singulos.
Evectaeuectas V1R. -tio a. supra humanam fidem ars est successufucceffum B1a. -ccensu R., moxuox
B1.
et audacia. in& BaG. et in (inde R) r. etiam v. argumentum successfucceffuuf B1D.
-ccensus R. unum exemplum
adferam, nec deorum hominumvehominumue BaG(S). -num uel r. -nisue dTH.
nec hominum v. similitudinis expressae.
aetas nostra vidit in Capitolio, priusquam id novissime
conflagraretconflagrauit V(?)G. a Vitellianis incensum, in cella Iunonis canem
ex aere volnus suum lambentem, cuius eximium miraculum
et indiscretadiscreta VRd. veriuiri V. similitudo non eo solum intellegitur
, quod ibiubi Vda. dicatadicatus hv. a. G. fuerat, verum etet noua v. a. S. satisdatione; nam
quoniamnam quoniam BS. nouam a. nam rv. summa nulla par videbatur, capite tutelarios cavere
proeo hv. a. G. ea institutuminstituti hv. a. S. publicepublicae B. -ci hv. a. S. fuit.Strabo VII 6, 1 p. 319. audaciae innumera
sunt exempla. moles quippe excogitatasexcogitas V1. exagitatas a. videmus
statuarumstatuas O., quas colossaeascoloffaeaf BaJ. -sseas (-seas V)
rdTOH. -ssos hv. cfr. § 78. 54. XXXV 51. XXXVI 26. XXXVII 75. vocant, turribus pares. talis
est in Capitolio Apollo, tralatus a M.M. om.Vh. Lucullo ex Apollonia
Pontiponte V. -tio a. urbe, xxx cubitorum, DD ll.TaD. quingentis de h. -tis H. ta O1. a O2. CL V. L Overbeck misc. arch. p. 6. talentis factusfactis VR.;Strabo VI 3, 1 p. 278. Lucil. ap. Non. s. v. cubitus (p. 201 M).—Plutarch. Fab. Max. 22 extr. talis in
campo Martio Iuppiter, aa Bhv(U). aulo rdTaO.
a diuo H cum Gron. Claudiocl. B. Caesare dicatus, qui
devoraturqui ideo uocatur pom-
peianus a v. a. S. Pompeiani theatri vicinitate; talis et Tarenti
factus a Lysippo, XL cubitorum. mirum in eo quodinequod B1. in equo B2. manu,
ut ferunt, mobilisnobilis a. mobiles V. moles v. a. B. ea ratioratione B2hv. a. B(U). libramenti est, utut hman. Dal. v(U). om. ll. G(J). cfr. § 47. nullis convellatur
procellis. id quidem providissean et prouidisse? et artifex dicitur
modico intervallo, unde maxime flatum opus erat frangi,
opposita columna. itaque magnitudinem propter difficultatemque
moliendimouendi B2Brot. mollie- VRd. non attigit eum Fabius Verrucosus,
cum Herculem, qui est in Capitolio, inde transferret.Polyb. V 88. 89. Strabo XIV 2, 5 p. 652. Hygin. fab. 223.—Plutarch. Demetr. 20. Suidas s. v. κολοσσαεύς. ante
omnesomnif BS autem in admiratione fuit Solis colossus Rhodirhodii B.,
quem fecerat Charescaref B. Lindius, Lysippi supra dictidicti om. R. discipulus.39
LXXdist. U. cubitorum altitudinis fuitfuit. Ruit a. hoc simulacrum,
post LXVILXVI B1 (ut videtur) U cum Scaligero. ///Lvi (L in ras.)B2.
LVI rv(J). annum terrae motumotum VR. prostratum, sed iacens
quoque miraculo est. pauci pollicem eius amplectuntur,
maiores sunt digiti quam pleraequeplerique VR. statuaefpecuif B -uus D.
spectus V. pectus a.. vasti specus
hiant defractis membris; spectantur intus magnae molis
saxaftabiliuf erat B. -liter et a., quorumeum B1U. cum B2. om.rdaOG. illud hv. pondere stabiliverat eum constituensconftituente B2.. duodecim
annis tradunt effectum cccMccc U. talentis, quae contigerant
contigerant BraS. -tegerant VdTO.
-tulerat h. -rant v. exea (pro ex) VR. apparatu Regis Demetriidemetri B1. relicto morae taedio
obsessaobsessa (opf- BJ) BU. -sso a. -ssae S cum Gron. obesse a r.del. v (item rhodo). Rhodo.Isid. XIV 6, 22.—§ 43: cfr. Liv. X 38, 3. sunt alii centum numero in eadem urbe
colossi minores hoc, sed ubicumque singuli fuissent, nobilitaturi
locum, praeterque hos deorum quinque, quos
fecit Bryaxisbryaxis B coll. § 73. -anxif B. bry-
saxis (bris- R) r. braxis v..
cfr.Liv.X 38,3.Factitavit colossoscolosos R (semper fere). et Italia. videmus certe Tuscanicum
Apollinem in bibliotheca templi Augusti quinquaginta
pedum a pollice, dubium aere mirabiliorem an pulchritudine
pulchritudinem V. 22 est (pro e) VRa.. fecit et Sp. Carvilius Iovem, qui est in Capitolio,
victis Samnitibus sacrata lege pugnantibus eest (pro e) Vra. pectoralibus
eorum ocreisque et galeis. amplitudo tanta est, ut conspiciatur
a Latiarilatiari B1Brot. -ali B2. -ario av. latere r. Ioveioui V. e BS. om. rv.. e reliquiisreliquif B1VdG. limae suam statuam
fecit, quae est ante pedes simulacri eius. habent in
eodem Capitolio admirationem et capita duo, quae P.Len
tulus cos. dicavit, alterum a Charete supra dicto factum,41
alterum fecit ...dicus... dicus U. //dicuf B.
dicus a. decus r. decius dhv (J). Prodicus coni. S, Pythodi-
cus U coll. § 85. comparatione in tantum victus, ut
artificumartificum BTS. -cium rv. minime probabilisprobabilis artificis v. a. S. videatur.cfr. Caes. b. G. VI 17.—Suet. Nero 31. Vesp. 18. Martial. spect. 2, 1. ep. I 70, 7. Ael. Spart. Hadr. 19, 13. cfr. Herm. 12 p. 128. verum omnem amplitudinem
statuarum eius generis vicit aetate nostra Zenodorus
Mercurio facto in civitate Galliae Arvernisaluernif B2. auer- VR. per annos
decem, HSHS BdB.
zs R2. LC R1. L//// V. pondo h.om. v. |CCCCCCCC| J. CCCC ll.dav(Brot.). CCCCG.| manipretiimanupretii B. -nipretio din ras. G. in magni
(-no v. immani B) pretio hv. cfr. § 37., postquam satis artem ibi adprobaverat
, Romam accitusadcitus R(?) Brot. aest a Rhv. a. S. Nerone, ubi destinatum illius
principis simulacrofimulacro BS. -crum rv. colossum fecit CXIXSCXIXS U. qui nonaginta (=CVIXC) B. cui x r. cui. d. a. x d. cx hv.
CXIX J. cvis D. pedum inpedum in ego. -dum ll. v longitudinem
longitudinem BV. -ne rv. cfr. XXVII 123., qui dicatus Solisoli BS. -lis rv. venerationi est damnatis sceleribus
celerius ipsius R. illius principis. mirabamur officina non modo
ex arilla similitudinem insignem, verum et dede ll.dahB(S). ex v. an
e? parvis
admodum surculis quod primum operis instauratiinftaurati Bdv (S). -tioni h. staurati r. in statua a.
instar B. fuit.
ea statua indicavtindicauit R(?)v. iud- rda. interisseinteriffe Bav. inter se r. fundendifundent R. aeris scientiam, cum
et Nero largiri aurum argentumqueargentique V. paratus esset et Zenodorus
scientia fingendi caelandiquecae laudif- que B1. nulli veterum postponeretur
. statuam Arvernorumaruennorum R. cumcum om.V. faceret provinciae
Dubiouibio hv. a. S.cfr. Tac. ann. XIII 54. Duuio J Klein mus. Rhen. 33 p. 128. S Avito praesidente, duo pocula Calamidis manu caelata
, quae Cassio Salanofalano VRdU. cfr. Ovid. ep. ex Ponto II 5. cal- B. fol- a. filani h. -no H. syllano v. avunculoauonculo B1S. eius, praecetori suo,
Germanicus Caesar adamata donaverat, aemulatus est, utut Rd(?)hv. om. ra. (an uix ut?).
vix ulla differentia esset artis. quanto maiormaior
—4 tanto om.B. Zenodoro
praestantia fuit, tanto magis deprehenditur aeris obliteratio
.
Quintil. inst. or. VI 3, 98.Signis, quae vocant Corinthia, plerique in tantum
capiuntur, ut secum circumferant, sicut Hortensius orator
sphingem Verri reo ablatam, propter quam Cicero illo
iudicio in altercationealtercationem B. neganti ei, aenigmata se intellegere,
respondit deberehabere VR., quoniam sphingem domi haberet. circumtulit
et Nero princeps Amazonem, de qua dicemus, et82
paulo ante C. Cestius consularisconsularis Laris Fröhner mus. Rhen. 47 p. 292. signumsignum uncis inclusit U. an sphingem (vel lacuna)?, quod secumquam BU.
etiam in proelio habuit. Alexandri quoque Magni tabernaculum
sustinere traduntur solitaesolita V. statuae, ex quibus
duae ante Martis Ultoris aedemaedem Bhv. -dis r. dicatae sunt, totidem
ante regiam.
Minoribus simulacris signisque innumera prope
artificum multitude nobilitataa nobilitate VR. est, ante omnes tamen Phidias
iouem Va. Atheniensis love Olympioolympio BS. cfr. § 54. XXXVI 18. -piae
Rdahv(D). -phiae V. facto ex ebore quidem et
auro, sed et exet ex aC. ex BVdhv. om.R. aere signa fecit. floruit autem olympiade
LXXXIII, circiter ccc urbis nostrae annumannum VRU(D). cfr. XIV 73. 97. XVI 144. anno.m. B.
anno dahv(J)., quoquo Bhv. quod rda. eodem
tempore aemuli eius fuere Alcamenes, Critias, Nesiotesnefiotef B S.nestotes r. -ocles v.,
Hegias, et deinde olympiade LXXXVII Hageladeshagellades VR. haleales a. Age-
lades v. a. U. cfr. § 55. 57., Callongallon VR.,
Gorgias Lacon; rursusrurfuf—phradmon BS. om. r. polycletus h. -tus phradmon (-agmon B) v. LXXXX Polyclitus, Phradmon, Myronmyro V. miro R (fere semper).,
Pythagorasphitagoras VR (fere semper)., Scopas, Perellusperelluf BS. -relius rv.
elius a. Perileus Thiersch.. ex iisiif B1v. hiif B2. his rC. Polyclitus discipulos
habuitdist.post Argium sustulit S. Argium, Asopodorum, Aleximalexin R. hal- Vd., Aristidem, Phrynonem,
[Dinonem]dinonem om.B.del. U., Athenodorum, Demeandemeam dTv(Brot.). dam- B. Clitoriumclitorum B., Myronmiron VR.
muron B1. -onna B2. myronem v. a. H. Lycium.
LXXXXV olympiade floruere Naucydesnaucides VR,2v. a.B.
-iades R1., Dinomenesdinomenef BaH. -medes rv., Canachuscanachus dhB. cha-
BV. -cus Rv.,
Patrocluspatrocluf BVdhv(S). -cles R(?)B.; CII Polycles, Cephisodotuscente-
sima secunda ll. v., Leucharesleucharef BU. leuih- VR2. le///uiades R1.
leochares B (cfr. § 79). lemares h. leuia- v., Hypatodorus
hypatodoruf Bdhv (G). -ris R. -dons V. Epatodorus B.cen- tesima septima ll. v.; CIIII Praxiteles, Euphranor; CVII Aetionaetion BS. etion r. echion d(?)v., Therimachus
. CXIIICXIII B(S)U. CXIIII V. centesima quartadecima. Rdhv. Lysippus fuit, cum et Alexander Magnus,
item Lysistratuslysis (lisis R) atrusi VRd. frateret frater hv. a. S. eius, Sthennis, Euphron, Eucles,euphron
eucles S e coni. J. -on fuclef B. -onicles r. -onides dhv. -on
sofocles Loewy.
Sostratus, Ion, Silanionsilanion om.VR.—in hoc mirabile quod nullo
doctore nobilis fuitfit Rd.; ipse discipulum habuit Zeuxiaden—;
CXXI Eutychides, Euthycrates, Laippuslaipsus V. lahippus v. a. S. dah- H. cfr. § 66. 87., Cephisodotuscephisodotus (-isso- H) S. cfr. § 50.cephificrotus (chepissi- R2. chephissi-
VR1) ll. -siodotus B. -sodorus G (cfr. § 74. 87). -siorotus v.,
Timarchustimarcus B. tym- R., Pyromachuspyromachas VRd. Phyromachus
Keil. cfr. § 80. 84. XXXV 146.. cessavit deinde ars ac rursusrufuf B.
olympiade CLVICLV Vv. a. S. revixit, cum fuerefluere VR. longe quidem infra
praedictosdist. sustulit Brunn., probati tamen, Antaeusantheus v. a. H., Callistratus, Polyclespollycles Vd. pollic- R.
Athenaeusatheneus V., Callixenus, Pythoclespithoclef B., Pythiaspythias hv(D). pytas d. pitas VR.om.BUJ., Timoclestimocles hG(D). -oles
VRd. tomylos B. -les v. om.BUJ..
extr.: Lucian. imag. 4. 6.Ita distinctis celeberrimorum aetatibus insignes raptim
transcurram, reliqua multitudine passim dispersa. venere
autem et in certamen laudatissimi, quamquam diversis
aetatibus geniti, quoniam fecerantfecerat R. Amazonas, quae cum
in templo Dianaedeianae B. Ephesiae dicarentur, placuit eligi probatissimam
ipsorum artificum, qui praesentes erant, iudicio
, cumtum O Jahn. apparuit eameam Bdv.
ea r. esse, quamqua B. omnes secundam
a sua quisque iudicassent. haec est Polycliti, proxima
ab ea Phidiae, tertia Cresilaecresilae S cum, Rossio. cfr. § 74. cressi-
lae h. -llae v. -le VRd. clefilae B. ctesi- G. -lai H., quarta Cydoniscydoniis V. cidonus R., quinta
Phradmonisphradmonis Tv(H). phraem- B.
pradm- r. phragm- B. cfr. § 49..
cfr. Plin. supra § 49. VII 127. XXXVI 18.—Pausan. V 10, 2. I 24, 5. 28, 2. Strabo IX 1, 16 p. 396.—cfr. Pausan, VII 22, 9.Phidias praeter Iovem Olympium, quem nemo aemulatur
, fecit exet ex v. a. S. eboreaebore B. aequeaeque ll. v. an auroque? Minervam Athenis, quae est
in Parthenonepartenonia (-ias V)VRv. a. B. stansftanf BRv (S). trans V. astans B., ex aere vero praeter Amazonemamozonem B. supra
dictam Minervam tam eximiae pulchritudinis, ut formae
cognomen acceperitaccepit V.. fecit et cliduchumcliduchum hB. -cur ll. clyducum d. -dicum v. et aliam Minervam,
quam Romae Paulus Aemilius ad aedem Fortunae Huiusce
Dieihuiufce diei (die dT) BdTS. cfr. § 60. -usce modi
ei r. -usque diei H. om.hv. dicavitdedicauit hv. a. S., item duo signa, quae Catulus in eadem aedeaede fuit h. aede posuit v. a. S.,
palliata et alterum colossicon nudumpost nudum excidisse fere
primus scientia aeris fundendi inclaruisse coni. Brieger coll. § 56. 46., primusque artem
toreuticenfore uticen// B. aperuisseapparuisse VR. atque demonstrasse merito iudicaturiudicatus R..
Polyclitus Sicyoniussicionib; R.,Lucian. philopseud. 18. Cic. Brut. 86, 296. Lucian. de saltat. 75. Hageladaehegeladae R. agelade V. -dae TH. -dis
hv. cfr. § 49. discipulus, diadumenum
fecit molliter iuvenemiuuenum VRd., centum talentis nobilitatum, idem
et doryphorumdorophorum Vd.
dorofo- R.cfr. § 86. viriliter puerum. fecit etet del. U (puncto ante fecit sublato). quem canona
artifices vocant liniamentalineamenta Vdv. a. U. -tis R. artis ex eo petentes velutiuel. vii V. uel vi R. uelut
dv. a. S. om.h. a
lege quadam, solusque hominum artem ipsamipse d(?)hv. a. S. fecisse artis
opere iudicatur. fecit et destringentemdistringentem B. sese ll. v(S). om. G. et nudum telotelo Benndorf. cfr. Wölfflin (Archiv IX 109 sqq.). talo ll.v. de mendo cfr. XXIX 87.
incessentem duosque pueros item nudos, talis ludentes,
qui vocantur astragalizontesastragaligantes R. et sunt inin Bhv. om. r. Titicliti B2. imperatorisimperatores V1. imp.////
B1. in p B2.
atrio—hochoc S(J). duo.hoc B.om. r. quo hv(U). opere nullum absolutius plerique iudicant—;
item Mercurium,Plutarch. Pericl. 27 p. 167. qui fuit Lysimacheaelysimacheae S. -chaeae B. -chiae dhv. -chae r., Herculem, qui
Romae, hageterahagetera BS. age- r. hace- T. a terra din ras.h. alexe-
tera H. Anteum a terra (om. arma) v. dist. v. a. S. arma sumentemsustinentem hv. a. H., Artemona, qui periphoretos
periphar&of B. pheriphor- Vd. appellatus est. hic consummasse hanc scientiam
iudicaturiudicatuf B2. et toreuticeneft toreuticen B1. eft or- B2. sic erudisse, ut Phidias aperuisseapparuisse R..
proprium eius est, uno crureuno crure ut BS. ut (et V) uno crure rv. ut insisterentinfifter& B. signa, excogitasse
, quadrataquadrata (-tā B) tamen (ea add. G) effe BG. om. rv. tamen esse eaea B1S. eā B2. om. rv. aitait ll. S. ut ait hv. tradit G. Varro et paene
ad exemplumexemplum BS. unum ex- rv(D). cfr. § 65..
Cic.Verr. IV 60, 135. anthol. Pal. IX 717. 718 al.—Lucian. philopseud. 18. Quintil. II 13, 10.—anthol. Pal. VII 190.Myronem Eleutheris natum, Hageladaeageladae (-de V) VRdTH. -dis hv. cfr. § 49. 55. et ipsum discipulum
, bucula maxime nobilitavit celebratis versibus laudata
, quando alieno plerique ingenio magis quam suo
commendantur. fecit et canemcanem ll. v.
Ladam Benndorf. cfr. anthol. Gr. IV 185. Catull. 55, 25. et discobolon et Perseumperfeum BS. -sea rv.
et pristaspriscas h. cristas v. a. B. (cfr. XXXVI 26). pyctas Löschke obs. archaeol. nr. 4. (Murray class. review 1887 I 3). et Satyrum admirantem tibias et Minervam,
Delphicos pentathlospenthlof B., pancratiastasprancatiastas V. pancatihastas R., Herculem, qui est apud
circum maximum in aede Pompei Magni. fecisse et cicadae
monumentum ac locustae carminibuscarnibus Vdh. suis Erinnaerinna G. -imna B. -ina rv. significat
.cfr. Suidas s. v.σώστρατος. fecit et Apollinem, quem abab BS. a rv. triumviro Antonio sublatum
restituit Ephesiis divus Augustus admonitus in quietequietem V..
primus hic multiplicasse veritatem videtur, numerosior in
arteartem B. quam Polyclitus etet (ante in) deleri voluit S
(Gardner class. review 1894 II 69). inin om. v. a. H. symmetria diligentior, et ipse
tamen corporum tenus curiosus animi sensus non expressisse
, capillum quoque et pubem non emendatius
fecisse, quam rudis antiquitas instituisset.
Pausan. VI 4, 3. 4. 2,10. 13, 1. 18, 1. 13, 7.—cfr. anthol. Gr. IV 180. 294 (Plan. IV 112).—Athenaeus I 34 p. 19c.Vicitet V. eum Pythagoras Reginusregi-
nuf BhD. rhe- rv. cfr. XII 7 (M). ex Italia pancratiaste
Delphis posito; eodemeundem v.a. S. eodem uicit del. U. vicit et Leontiscumleontifcum ll. S (ut sit suam Leon-
tisci statuam). -tius cum hv. -tius qui B. -tinus qui H. an
Leontiscum suum? cfr. § 69. 71. XXXV 92.. fecit et stadiodromon
ftadia
dromon BV.dist. U. Astylonaftulon B., qui Olympiae ostenditur, et Libynlibyn B (C) e Paus. lybin BdVen. lipin V. lympin R. iolpum h. -pis v., puerum
tenentem tabellamta-bellam BG. -llas rv. eodem loco et mala ferentem nudum,
Syracusis autem claudicantem, cuius ulceris dolorem sentire
etiam spectantes videntur, item Apollinem serpentemque
eius sagittis configiconfigi S e coni. J. -git B. -fici rv.de structure cfr. XXXV 144., citharoedumcitharoedē R., qui Dicaeusdeceus V. dircaeus v. a. B. appellatus
est, quodquod BG. quoniam rv. cfr. §14., cum Thebae ab Alexandro caperentur,
aurum a fugiente conditum sinu eius celatum esset. hic
primusprimum VRd. nervos et venas expressit capillumque diligentius.
cfr. Diog. Laert. VIII 46.—Fuitfamiuf Bv. san???ius Rh. samnius V. initiiu R. et alius Pythagoras Samius, initio pictor, cuius
signa ad aedem Fortunae Huiusce Dieideae hv. a. H.cfr. § 54. septem nuda et
senisfeni B1. unum laudata sunt. hic supra dicto facie quoquefacile quoque & difcr&a B.
indiscreta similis fuisse traditur, Regini autem discipulus
et filius sororis fuisse Sostratussostratius (-tii v) lysippus VRv. a. G..
Lysippum Sicyonium Durisduris Bv. dux r. negat ulliusulliuf BS. tull- r(v add. affirmat post
discipulum). fuisse discipulum
, sed primo aerarium fabrumfabrum om.B1SU coll. XVI 23. cfr. § 1. Vitruv. II 7, 4. audendiaudenti R. rationem
cepissecepiffe BH. coep- rv. pictorispicturis VRd. Eupompieuponpi V. itupompi R. responsoresponsio VRd.. eumeo B. enim interrogatum
, quem sequeretur antecedentium, dixisse monstratamonftrata BS. demo- rv.
hominum multitudinemultitudinem V., naturam ipsam imitandam esse, non
artificem. plurima ex omnibus signa fecit, ut diximus,
fecundissimaefecundiffime BVen. artis, inter quaeinterque RhBrot. destringentemdistringentem Vdhv. a. Brot. distin- R. se, queen37
M. Agrippa anteanthe B. Thermas suas dicavit, mire gratum Tiberio
principi. non quivit temperare sibi in eo, quamquam
imperiosus sui inter initia principatus, transtulitquetranstulitque Bv. -lit qui r.
in cubiculum alioalio ibi (sibi h) dhv. a. S. signo substituto, cum quidem tanta
pop. R. contumacia fuit, utut BV2dS.
ui r. ut (om.h) magnis hv. theatri clamoribus reponi
apoxyomenonapoxuomenon V. adapyoxyom-
B. flagitaveritflagitauerat R. flaget- V. princepsque, quamquam adamatum
, reposuerit. nobilitatur Lysippuslyfippif B. et temulentatemulenta Bhv.
-tia r. tibicina
et canibus ac venatione, in primis vero quadriga
cumquadriga cum B1dhv. -gatum B2. -garum r. Solefolē B2. Rhodiorum. fecitfecit—21 orsus post remanentibus (p. 185, 2)
transponi voluit Bergk I 4 sqq. et Alexandrum Magnum multis
operibushorfum V., a pueritia eius orsus, quam statuam inaurari
iussit Nero princepsprincipis VR. delectatus admodum illa; dein, cumcum pretio Rhv. -tiuo B2. cum praeti (-tii V2) V.
compretiū B1. pretio d.
pretio perissetoperiff& B1d. -ris et Vh. gratia artis, detractum est aurum, pretiosiorque
talis existimabaturexiftimabatur BS. -matur Vdhv. -tus R. etiam cicatricibus operis atque
concisuris, in quibus aurum haeserathaeferat VRdhv(D). fuerat BS., remanentibus.Plutarch. Alex. 40. 16. Vellei. I 11, 3. 4. Iustin. XI 6, 13. idem
fecit Hephaestionemephaeftionem BVen., Alexandri Magni amicum, quemquem Bhv.om. r. quidam
Polyclito adscribunt, cum is centum prope annis ante
fuerit; itemidem dhv. a. S. cfr. § 69. Alexandri venationem, quae Delphis sacrata
est, Athenis Satyrum, turmam Alexandri, in qua amicorum
eius images summa omnium similitudine expressit; hanchas d(?)v. a. S.
Metellus Macedonia subacta transtulit Romam. fecit et
quadrigasquadrigis R. multorum generum.extr.: cfr. Quintil. XII 10, 9.—§ 66: cfr. Plin. infra § 87. 73.—cfr. Pausan. IX 39, 4. statuariaestatuari ac (hac V2) asti V. arti plurimum
traditur contulisse capillum exprimendo, capita minora
faciendo quam antiqui, corpora graciliora siccioraque, per
quae proceritasproicerit
af B1. signorum maior videretur. non habet
Latinum nomen symmetria, quam diligentissime custodiitcustodiit ego. -dit ll. S(D). -diuit dhv(U). cfr. nota ad XXXIII 131.
novanoua Bdv. non r. de mendo cfr. XIII 125. intactaque ratione quadratas veterum staturas permutando
, vulgoque dicebat ab illis factos quales essent
homines, a se quales viderentur esse. propriae huius
videntur esse argutiae operum custoditae in minimis quoque
rebus.
Filios et discipulos reliquit laudatos artifices Laippumlaippum BdS. -psum r. Lahippum
v(Brot.). Dah- H. cfr. § 52. 87.,
Boëdanboedan BVS. baeda
ait R. bedan d. -dam hv.cfr. § 73., sed ante omnes Euthycrateneutfcratem R.. quamquam is constantiam
potius imitatus patris quam elegantiam austero
maluit genere quam iucundo placere. itaque optume expressit
Herculem Delphis et Alexandrum Thespiisthefpiis S e coni. J. -pif BD. -pim r. -pin hv. venatorem
etet BS. thespiadas VR. et thesp- dG. -dum hv. proelium equestre, simulacrumsimulacrum om. G. ipsumipfum BS. om. rv. Trophonitroponi VRd.
ad oraculum, quadrigasquadrigaf (-rag- B1) BS. -gas medei r. -gas medeae
dhv. (in aede eius coni. J). complures, equum cum fiscinisfifcinif Bv. fusc- rUJ.,
canescanef Bv. -em r. venantium.cfr. Plin. infra § 89.—Diod. XVII 99 p. 237. Plutarch. Alex. 63. Arrian. VI 10, 1. Curt. IX 5, 21.—Huius porro discipulus fuit Tisicrates
, et ipse Sicyonius, sed Lysippi sectaelyfippif aetate B. propiorproprior Vd., ut
vix& Bd2in ras. S. ea r. om.hv. discernantur complura signa, ceu senex Thebanus et
Demetrius rex, Peucestesspeucestes VRd., Alexandri Magnimagni om.Vdh. servatorseruatur V1. -tus R., dignusdignus VRdG (et dist.). -nof B.
-ni hv.
tanta gloria.
Artifices, qui compositis voluminibus condidere haec,
miris laudibus celebrantcelebrant et v. a. S. Telephanentelephanen S. (-nem G).
thel- B. telaph- hv. elaph- r. Phocaeumphocaeum BS. -ceum rv., ignotum
aliaslac. indicavi cum CFW Müllero p. 21 oppidi parvi. nomen excidisse suspicante. in VRdThv. a. S(D)., quoniam .... Thessaliaethessaliae BS. -lia
rdThv (D). habitaverit et ibi&ibi BS. ibi VdT. ubi R(?)H. (ubi ante habi-
tauerit hv). opera
eius latuerint; alioquialioquin B2Vdv. a. H. aliquin R.an atqui?
cfr. II 163. XVII 20. suffragiis ipsorum aequatur Poly-o
clitopolyclito S. -tuf B. -tū r.
-leto dhv., Myroni, Pythagoraepythagoraei B2.. laudant eius Larisamlarissam dhv. a. S. lasi-
R. et Spintharum
fpintharum BH cum B2. -narum rv.a.B(G).
-irarchum B1. pentathlumpentanthlum B. penthalū R. et Apollinemapollonē R.. alii non hanc ignobilitatis
fuisse causam, sed quodquod BS. quo V.om.R. quoniam dhv.cfr. § 14. see R. regum Xerxis atque
Darei officinisofficini VRh. dedideritdederit B., existimant.
cfr. Plin. XXXVI 39. Cic. Verr. IV 2, 4.Praxiteles quoque, quiqui ego. om. ll. v. an quamquam pro quoque (scriptum olimq???; q???;.),ut § 84? marmore felicior, ideo et clarior
fuitfuerit VR.& BS. om. rv., fecit tamen et ex aere pulcherrima opera: Proserpinae
raptu, itemitem B2dhv. idem r.cfr. § 64. 75. 76. 82. 89. catagusamcatagusam B. (-glysam v). -usa
VRd. -ussam h. caftagufam B. et Liberum patrempatrem BS. -em et rv(D)., Ebrietatem
nobilemque una Satyrum, queer Graeci periboëton cognominant
cogminant??? B., etes (pro et) VR. signasignaq; R., quae ante Felicitatis aedem fuere, Veneremque
, quae ipsaipipsa V1. in ipsa d. cum ipsa v. a. S. et ipsa U cum O Jahnio. aedisaedif BS. -de rv. incendio cremata est Claudii
principatu, marmoreae illi suae per terras inclutae parem,
item stephanusamftephanufam BS. -phusam
Vdhv. sthefu- R.,Tatian. c. Graec. 56 p. 122.—Martial. ep. XIV 172. pseliumenenpseliumenen U cum O Jahnio. psellu- V.
spellu- R. spelliu- d. fellu- B. spilu- B. spelu- v.,. Oporanoporan
Rd. operan V. ephoram B. oporum h. oenophorum v. cane-
phoram U coll. XXXVI 25. Cic. Verr. IV 2, 5., Harmodiumharmogiū R. et
Aristogitonem tyrannicidas quos a Xerxe Persarum rege
captos victa Persideperside & VR. Atheniensibus remisit Magnus Alexander
. fecit et puberem Apollinem subrepenti lacertae
comminus sagitta insidiantem, quem sauroctononfauroctonon Bv. -tanon R. scauro octonon Vdh. vocant.
spectantur et duo signa eius diversos adfectusadfectuuf BD. exprimentia
, flentismatronae et meretricis gaudentis. hanc putant
Phrynen fuisse deprehenduntque inin uultu deleri voluit O Jahn. ea amorem artificis
et mercedem in vultu meretricis.Pausan. VI 12, 1. Propert. III 9, 10. Ovid. ep. ex Ponto IV 1, 33. habet simulacrum et
benignitas eius; Calamidis enim quadrigae aurigam suum
inposuit, ne melior in equorum effigieeffigie quā efeciffe B2. defecisse in homine
crederetur. ipse Calamis et alias quadrigas bigasque
fecit equisequis semper VRdhv. fem??? pari equif B. se impari, equis
Traube. semper sine aemulo expressisexpreffiff&. Ne B.; sed, ne videatur
in hominum effigie inferior, Alcumenaalcumena man. Dal. UJ.
alchim- Vd. alchym- R. alcm- h(?)B(D). alcamen& B1. -me
& B2. Alcman poeta Sellers. achamene v. aliter XXVIII 59.XXXV 62. nullius est nobilior.
cfr. Plin. XXXVI 16.—Pausan. I 23, 2. Plutarch. de garr. 8. Polyaen. strat. VIII 45.Alcamenesalcamenef BB. alchim- Vd. alchym- R.
acham- v., Phidiae discipulus, et marmorea fecit, sedsed B. et rv.
aereum pentathlumpetathlum Vd. -alum v. a. B., qui vocatur encrinomenos; atat B2Rdv. ad rD. Polycliti
discipulus Aristides quadrigas bigasquebigafq; BdH. -gas qu VR. -gas et h. -gasque et v.. Amphicratesamphicratef (-tif B2) ll. S. iphicr- h. -tis v. a. S. Tisicratis H.de structura cfr. § 80. 81.88. XXXV 138.
Leaena laudaturlaudatus R.. scortum haec, lyrae cantucantum VR. familiarisfamiliarif Bhv(S). -are rG.
Harmodiodist. ego. et Aristogitoni. consilia eorum de tyrannicidio
usque in mortem excruciata aad (pro in) hv. a. S. tyrannis non prodidit;
quam ob rem Athenienses, et honorem habere ei volentes
nec tamen scortum celebrasse, animal nominis eius fecere
atque, ut intellegeretur causa honoris, in opere linguamlingua VR.
addi ab artifice vetuerunt.Pausan. I 40, 6.—Bryaxisbriaxis R. Aesculapium et
Seleucum fecit, Boëdasbedas dv. a. S. cfr. § 66. adorantem, Batonbotō R. batton v. a. S. cfr. § 91. Apollinem et
lunonem,Pausan. I 23, 3. 25, 1. (Val. Max. V 10 ext. 1).—cfr. Pausan. I 1, 3. qui sunt Romae in Concordiae temple, Cresilasctesilas V. -laus H Brot. cfr. § 53.
volneratum deficientem, in quo possit intellegi quantum
restet animaeanima R., et Olympium Periclenpericlen BS. -lem dhv. -le r. dignum cognomine,
mirumque in hac arte est quod nobiles viros nobiliores
fecit. Cephisodoruscephifodoruf BG(D).
-dotus S. -sidorus (-ssi- VR) VRdv. -ssodorus Lugd. -dotus H.
cfr. § 50. 87. Minervam mirabilem in portu Atheniensium
et aram ad templum Iovis, Servatoris in eodemin aedem V.
portu,cfr. Pausan. VIII 46, 3. (IX 10, 2). II 10, 4. Macrob. I 17, 49. cuiqui B1. paucacomparantur, Canachus Apollinem nudum,
qui Philesius cognominatur, in Didymaeo Aeginetica aeris
temperatura, cervumque una itaita om.BS. vestigiis suspendit, ut
linumut inlitum B. subter pedes trahaturtrahantur B.locus nondum sanatus. alterno morsu calce digitisque
retinentibus solum, ita vertebrate dente utrisqueutrifque BhC. -iusque rv. in
partibus, ut a repulsu per vices resiliat. idemitem R. et celetizontas
puerospueros fecit d(?)hv. a. S., Chaereas Alexandrum Magnum et Philippum
patrem eiusfecit, Ctesilausctesilaus v(S). c. tef- B1. G. tef- B2. des- rH. cres- U.cfr. § 74. 53. doryphorondorophoron VRdv. a. B. et Amazonem volneratam
,Pausan. I 27, 4.—cfr. Xenoph. de re equ. 1.—cfr. Plin. XXXVI 35. Demetrius Lysimachen, quae sacerdos Minervae
fruit LXIIII annisannis om.VR., idem etet om.R. Minervamneruam R., quae mycticamyctica (a verboμύζειν) J. myetica B.
musica rv(D). mystica Fröhner mus. Rhen. 47 p. 293. my-
cetica Traube. appellatur
—draconesdraconef BS. quoniam drac- rv(D) in Gorgone eiusdist. S. ad ictusad ictuf (-uuf B1D) Bv. additus (-tos V2) rdh. citharae
tinnitu resonanttinniturae sonant B.—; idemitem U, ut § 64. equitem Simonemsimonem H cum Turnebo e Xenoph. sem- BJ. serm- r. sarmenem v., qui primus
de equitatu scripsit. Daedalus et ipse inter fictoresinter-fectores V1R. -tor est V2. cfr. XXXV 128. laudatus
, pueros duos destringentes se fecit, Dinomenes
Protesilaum et Pythodemum luctatorem.—Euphranoris
Alexander Paris est, in quo laudatur quod omnia simul
intellegantur, iudex dearum, amator Helenae et tamen
Achillis interfector. huius est Minerya, Romae quae
dicitur CatulianaCatulina Scum Manutio. -leana v. a. G., infra Capitolium a Q.a. q???;. Bhv. aque V. atque Rd. Lutatioluctatio R. dicata, et
simulacrum Boni Eventuseuentuuf B1D., dextra pateram, sinistra spicam
ac papaverapapauera BS. -uer rv. teens, item Latona puerpera Apollinem et
Dianam infantesinfantis VRS. sustinens in aede Concordiae.anthol. Plan. IX 709.—Quintil. XII 10, 7. (cfr. Plin. V 141). fecit et
quadrigas bigasque et cliticoncliticon Bv. a. B(J). -cum r. cli-
duchon B. eximia forma et Virtutem
et Graeciam& graeciam (grac- B2) BG. aegregiam r.
egr- dTv., utrasque colossaeascoloffaeaf BJ. -sseas B. -streas Vdv. -strias R., mulierem admirantem
et adorantem, item Alexandrum et Philippum in quadrigis;
Eutychideseutychides dB. & eut- B. euthichides V. -thyclides
Rv. cfr. supra § 51. XXXVI 34. (XXXV 141). Eurotameurothan
VR. -tan S., in quo artemartem ll. v. an aereum? ipso amneipso amne BG. -sam
ne Vd. -sam + ne R. -sam amne B. -sam v. liquidiorem
plurimi dixere.—Hegiae Minervamineruae V. -ue R. Pyrrhusquephyrrufq. B. rexrex deleri voluit Heyne. laudatur
laudatus R. et celetizontes pueri et Castor acac ll. v(S). et d(?)hHack. Pollux ante aedem
Iovisdist. v. a. B(S). Tonantis, Hagesiaehagesiae VdU. -gisiae R. agefiae Bhv. del. C. hege-
siae H cum B. in Pariopario Vdhv. -ie R. paro B. colonia Hercules, Isidotiisidori dhv. a. S.
buthytesbuthytes B(P)S. -yres r. -yreus v.
Eleuthereus H..anthol. Palat. XII 221. Martial. ep. 17.—(cfr. Athenaeus V 56 p. 216d). Pausan. I 18, 3. IX 32, 8. I 8, 4.—Lycius Myronis discipulus fuit, qui fecit
dignum praeceptorepraeceptore v. -rem ll. puerum sufflantem languidos ignesignis R. et
Argonautas; Leocharesleocharef BhH. -chras r. -cras v. aquilam sentientem, quid rapiat in
Ganymedeganymede hv.
ganum- B1. ganim- B2. -den (-nym- R) rd. et cui feratferat Bhv.
fuerat r., parcentemque unguibus etiam per
vestem pueropuero BS. -rum rv (ad seqq. relatum)., Autolycum pancratiipan- cratii S. -ti BD. -tis h. -tio rv. (Autolycum—9 scripsit in v. 6 post Argonautas transposuit U). victorem, propter quem
Xenophonxenopho BU. feno-
phon R. symposiumsymphosium R. -posion d(?)hG. scripsit, Iovemque ilium Tonantem
in Capitolio ante cuncta laudabilemlaudabile VR., item Apollinem dia-o
dematum, Lyciscumlycifcum BS. -cus G. luciscus rdv. mangonemmangonem
BS. lang- rdv. lag- hB. cfr. Martial. IX 50, 5. an Ly-
ciscum, Langonem puerum?, puerum subdolaefubdole B. ac fucataefugatae R.
vernilitatis, Lyciusly-
cius ll. v(S). -cus G. et ipsepuerum suffitorem.cfr. Athenaeus II 68 p. 65b. Pausan. I 24, 2.—Loewy Inschr. Griech. Bildh. 147. 496. 53. Pausan. I 23, 4.—Menaechmi
vitulusuultus Dal. (errore). genu premitur replicata cervice. ipse Menaechmus
scripsit de sua arte.—Naucydes Mercurio et discobolodisco-
bulo VR.
et immolanteimmolantē aritem R. arietem censeturcenfentur B., Naucerus luctatoreluctatore BU. -rem rv. anhelante
anhelante U.
hanell- B1. anell- B2. anhelantem r. -tem fecit v. lac. indicavit J., NiceratusNauclerus
coni. H. Aesculapio et Hygiaaesculapio et hygia coni. J. -pium et (om.VR)
hygiam ll. v (fecit add. D)., quique VR. sunt in Concordiae
templo Romae.—Pyromachiphyromachi v. a. G(Keil). cfr. § 51. Pyromachi—regitur
pro parenthesi habuit U. quadriga ab Alcihiade
regitur. Polycles Hermaphroditum nobilem fecit, Pyrrhus
Hygiam et Minervam, Phanisphanif BS. phenis r. phoenix v., Lysippi discipulus, epithyusan
epithyusan S cum Keilio. ephityufam B. epydhisam
(-sum R) r. epithersen B. -idyrsam v..cfr. Plin XXII 44. Plutarch Pericl. 13.—cfr. Plin. supra § 51, infra § 86.—Styppaxftyppax BS. sty-
pax rv. stipax dhG. Cyprius uno celebraturcelebratus R. signo, splanchnoptesplanchnopte hG. -no//te
B. splachnorte rv. -nopte B.;
Periclis Olympii vernula hic fuit extaexfta B1. -tra B2. torrens ignemqueignem-
que BS. -nem rv.
oris pleni spirit accendens. Silanion Apollodorum fudit,
fictorem et ipsum, sed inter cuuctos diligentissimnum artis
et iniquunminiquum vet. Dal. -uom BS. inimicum
rv. sui itdiciim, crebro prefecta signa frangentem,
dum satiarifatiari BdTH. -re Rhv. saciare V. cupiditatecupiditatem v. a. H. artis nonnon quit BdTH. nū (non V2) quid r. nequit v. quit, ideoqueideoque BS. -eo r. et ideo dhv. insanuminfanum Bhv. -atum r.
cognominatum—hoc in co expressit,cfr. Plin. supra § 48. Martial. ep. IX 50, 5. XIV 171. II 77, 4. nee hominem ex
aeredist. ego. fecit, sed iractiltliail—etet VRdhv (S). fedt B1. fet B2.
fed B3. an fecit et (vel idem et) sublata parenthesi? Achillemachilen VR. nollilem, item
epistaten exercellteni atlilelas; Stlougylionstrongilion R. -golion V. Amazoinem, quam
abab om.BdS. excellentia crurum eucnemon appellant, ob id i comitatu
Neronis principis circumlatam. idemidem BS. item rv. cfr. § 69. fecitfecit, Sami S cum O Müllero. puerum,
quem amando Brttius Pitilippieiisisphilippienfif BJ.
-ppensis dhv(D). -pperses R. -penses V. cogiiomine suo inlustravit
.cfr. Plin. VII 85. XXXVI 43.—Theodorus, -qui labyrinthum fecit Samifamii B., ipse
se ex aere fudit. praeter Simiiltudinisfimilitudinif BS. -nem rv. mirabilemmirabilem BdG. nobi- v. om. r. famamfamamBS. -ma rv.
magnamagnam B1. (magnae subtilitatis v. a. S). suptilitate celelbratircelebratur Müller emend. V 13. -tuf ll. v. de mendo cfr. § 54. 56. 67. 72. 75. 78. 81. 88. 89. 94.: dextra limam tenettenet—p. 192, 1 quadrigulam Bv. om. r., laeva
tribus digitis quadrigulam tenuit, tralatam Praeneste parvitatis
paruitatif BU. tantae par- rv(J). utut del. U. miraculummiraculū ego et dist. -lo BU. om. rv(D).: pictampictam BJ. -tam
ut U. totam rv(D). eam currumque et aurigam
integeret alis simul facta musca.—Xenocratesonocratef B., Tisicratis
tisycratis R. discipulus, utaut ut d(?)v. a. S. alii, Euthycratiseuthycratis h(?)G. eucty- B. euty-
rv., vicit utrosqueutroque B.an utrūque? copia
signorum. et de sua arte composuit volumina.
cfr. Polyb. XXXII 27 (25), 4.—cfr. Plin, XXXIII 155.Plures artifices fecere Attaliattali om.B. et Eumeniseumenef B. adversus
Gallos proelia, IsigonusEpigonus A Michaelis. cfr. § 88., Pyromachusphyromachus v. a. Lugd., Stratonicusftratonichuf B. 8 boethi BhC. -eti Rv. -eoti V., Antigonus
, qui volumina condidit de sua arte. Boëthi, quamquam
argento meliorismeliorif BG. -ores r. -or v., infans eximiumeximiū, ego. -mie Rdhv(D). -miae V. fex anno (annif B2) B (ortum ex eximio: cfr. § 106. XXXII 37. XXIX 56. XIX 121). ulnis U cum Hauptio.
ex animo J. sexennis O Jahn. annosum (γέροντα) Büchelerad Herodae mim. IV 31 (idem olim ui annisus). ui annosum
R Meister Herodae mim. p. 99 n. 1. ui Kalb. amplexando
Traube. anserem strangulat.
atque ex omnibus, quae rettuli, clarissima quaeque in
urbein urbe Bv(S). om. rH(D). iam sunt dicata a Vespasiano principe in templo
Pacis aliisque eius operibus, violentiauiolentia
Bv. -tis d. -ti r. Neronis in urbemurbem Bv. -be r.
convecta et in sellariis domusdomuuf B1D. aureae disposita.
cfr. Plin. infra § 87.—(Tatian. c. Graec. 55 p. 120. Lucian. dial. meretr. 8, 3).—Pausan. VI 3, 6. 17, 7.—cfr. Plin. XXXIII 156. XXXV 58. supra § 84.
Praeterea sunt aequalitate celebrati artifices, sed nullis
operum suorum praecipui: Ariston, qui et argentum caelare
celari VR. solitus est, Callidescallides ll. S (D). -icles U.
-iades H. -ias G. callases hv., Ctesiasctefiaf BRdH. ete-Vh. cle- B.
de- v., Cantharus Sicyonius,
Diodorusdiodoruf BS. dionysiodorus (dyonis- V) rv(J-
-sodorus hG. dionysius, diodorus D. (dyonis ortum ex gemi).
(nato icyonius)., Critiaecritae B. discipulus, Deliadesdiliades R., Euphorion, Eunicuseunichus R.
et HecataeushecataeufB., argenti caelatores, Lesbocleslesbocles cod. Par. det.v. -otef B. -oles r., Prodorusproduruf B.,
Pythodicus, Polygnotus, idem pictoriidem (idem V) pictores nobilissimi VRdhv. a. S. cfr. § 91. ee BS. et r. ex dv. nobilissimis, item
e caelatoribus Stratonicus, Scymnus Critiaecritiae Bv. scrit-
Rdh. scryt- V. discipulus.
cfr. Plin. supra § 81. XXXV 107. 80. (Pausan. VI 1, 6). C. I. Gr. I add. p. 911 nr. 370 B. Plin. XXXVI 38. Tatian. c. Graec. 55 p. 119.Nunc percensebo eos, qui eiusdem generis opera fecerunt
, ut Apollodorus, Androbulus, Asclepiodorus, Aleuasaleuas v. -euuas ll.
philosophosphilosophos hv.
-phuf Bd. -pus r., Apellasapellas hv(G). appellas VRd. -at B. an-
helas C cum B. et adornantesadornantef BD. adora- rv. sesed V. feminasfe VD.om. rv., Antignotusantignonus h. -gonus v. a. S.
et& BdG. et lucta-
tores rv(D). cfr. v. 8. perixyomenumperoximenum VR. periox- d. -xyomenon
v. a. B. tyrannicidasque supra dictos, Antimachusantimachus—8 nobilef Bv. om. r.,72
Athenodorus feminas nobiles, Aristodemusaristodam VR.
-damus d. et luctatores& eluctatoref B.
bigasquebitasque R. cum auriga, philosophos, anusannuf B. anuus
D., Seleucum regem.
habet gratiam suam huius quoque doryphorusdorophorus Vd.cfr. § 55..cfr. Pausan. IX 16,2. Plin. XXXVI 24. XXXV 54. 155. Pausan. V 17, 3. 4. VI 7,1. 9. 12, 6. 16, 5. Diog. Laert. IX 49. C. I. Gr. nr. 725.—Cephisodoti
chepisodoti V.
cephissodoti hH. -dori v. cfr. 50. 52. 74. duo fuere: prioris estpriorif eft
BG. -res et (ut R1) r. e priore est v. Mercurius Liberum patrem
inin om.VRd. infantia nutriens; fecit et contionantem manu elata
—persona inin VRhv. uel B. incerto est—; sequens philosophos fecit.
Colotescolotef BH cum B2. -tas C. -lytes r.
celetas B1. coclites v., qui cum Phidia Iovem Olympium fecerat, philosophos
, item Cleon et Cenchramiscenchramis ll. v. -mus Overbeck. et Calliclescallicles hB. cali- B. galli- V1Rv. -ces V2. et Cepiscepif BS. -phis
rv.,
Chalcosthenescalcoftenef B. caecosthenes Overbeck. et comoedos et athletas, Daippusdaippus S.
-psius R. dippuf B. diaippus d. -ipus Vh. dahippus v. perixyo-et p.194,1 perixyomenon B. pexom-B1. pexiom-B2. perlayom-
Vdh. perlasom- R. pella iom- v. paralyom- Brot.
menon, Daiphrondaipron Rd. diap-V. et Damocritusdainocritus V2. demo- B2dv. a. U. et Daemondemon d. demo VRh. philosophos.
cfr. Plin. supra § 78. Pausan. I 2, 5. C. I. Gr.
I add. p. 916 nr. 666. Pausan. VI 6, 1. Tatian. c. Graec. 53
p. 115.—Epigonusepigonuf BG. -gnous (et pi- V)VRd.
-gnoen h. -genon v. omniaomnia Bv. emina R. -nia Vd. fere praedicta imitatus praecessit in
tubicinetubicinae B. et matri interfectae infanteinfante B1G. -tem rv. miserabiliter blandiente
blandiante R. -ientem v.a.G.. Eubulieubuli—laudatur BS. om. rv. mulier admirans laudatur, Eubulidiseubulidif BS.
eubol- rG. -des v. digitis
computans.—Micon athletis spectaturspectatus Rv. a. H., Menogenes
quadrigis.—Nec minus Niceratusnigeratus VR. omnia, quae ceteri,
adgressus repraesentavit Alcibiaden lampadumquelampadeque v. a. S. accensuaccenfu BS. (cfr. XXXVII 103).
-sū r. -sa v.
matrem eius Demaraten sacrificantem.Diodor. XIII 90. Cic. Verr. IV 33, 73. de re p. III 30, 42.—Tisicratistificratif (-gratis R) ll. H. -tes v. a. B. pisi-
crates B. bigaebigae Bv. -gam V2d. bicam r.
Pistonpifton ll. H.
-to v. a. B. pitho anon. ap. B. mulierem inposuit, idemitem R. idemque v. a. S. fecit Martem et Mercurium
, qui sunt in Concordiae templo Romae. Perillum10
nemo laudetlaudet BS. -dat hv. -dati r. saeviorem Phalaride tyranno, cuicui B1VRdThv(HD). qui
B2G(S). taurum
fecit1& Bhv. est d. ex r. exprimere D. mugitus inclusiinclusi ego. cfr. Cic. de rep. III 30, 42. om. ll. v. hominis pollicitus igniigni BhS. -ne v. signis r. subdito et
primus expertus cruciatumfcruatum B1. eum iustiore saevitiafaeuitia BS. -tia in dv. saeuiam V1R
-ia V2.. huehvc B2S. hoc rv. cfr. X 131. XI 135. 138. XIV 140.
XXVIII 19. aad B1.
simulacris deorumdeorum BS. decium r. deum hv.. hominumquehominum quae B1. devocaveratdeuocauerant Vd. humanissimamhumanissimum R.
artem. ideoideonev. a. S. tottot Bdv. tui V. tu R2. tuo R1. conditores eius laboraverant, ut ex ea
tormenta fierent! itaque una de causa servanturseruatus R. opera
eius, ut quisquis illailla om.R. videat, oderit manusmanuuf B1D..cfr. Pausan.VI 16, 8. 17, 5. V 27, 1.—Sthennissthennif BS. -enis B.
-enius v. stennis Vd. -ntis R. -nius h.cfr. § 51.
Cererem, Iovem, Minervam fecit, qui sunt Romae in Concordiae
templo, idem flentes matronas et adorantes sacrificantesque
. Simon canem et sagittarium fecit, Stratonicusftratoniuf B.cfr. § 84. 85.33,156
caelator ille philosophos, copascopas J cum Ger-hardo mus. Rhen. 9 p. 146. scopas ll. v. om.d. uterqueuterque ll. G(S).
utraque H cum B2. -rosque B1. -rasque v.;Pausan. VIII 14, 10. I 3, 5. IX 27, 4. Vitruv. III
praef. 2. Pausan. VI 19, 6.—cfr. Plin. XXXIII 156.—Tatian.
c. Graec. 55 p. 118. 121.—Plin. XXXVI 32. 34. XXXV 107.—
cfr. Strabo XIV 1, 23. p. 641. athletas
autem et armatos et venatores sacrificantesque Batonbatton dv. a. S.
botan B. cfr. § 73.,
Euchir, Glaucidesclaudicef B., Heliodorus, Hicanus, Iophoniophon U. lop- VRdTv.
olop- B. lep- h. leop- S cum Keilio., Lysonlison R.,
Leon, Menodorus, Myagrus, Polycrates, Polyiduspolyiduf BS. polsid- r. polydorus B. -dus v., Pythocritus
, Protogenes, idem pictor epictor e BS. -ture R.
-rae Vdh. -ra v. cfr. § 85. clarissimisclariffimif BS. -mus G. -mi dv.
-me r. -mae h., ut dicemus, 35,101 sqq.
Patroclespatroclus coni. S coll. § 50., Pollispollif ll. S.
polis hB. phyllis v cfr. Vitr. VII praef. 14. , Posidonius, qui et argentum caelavit
nobiliter, natione Ephesius, Periclymenuspericlymenuf Bv. -clenus rdh., Philon, Symenus
symenus VS. fum- B. sim-
Rdhv., Timotheus, Theomnestus, Timarchideslimarchidef B., Timon, Tisias
thysias Vv. a. G., Thrason.
Vitruv. IV 1 10. Pausan. I 26, 7.—extr.: cfr. Plin. VII 113.Ex omnibus autem maxime cognomine insignis est
Callimachus, sempersup R. calumniator, sui nec fine habentishabens v. a. S
diligentiaediligentia VR., ob id catatexitechnuscatatexi-
technus S. calatex- B. catotex- r. cacizotech- v e Paus. (texi-
technos B). appellatus, memorabilimemorabili BhH. -lis rv.
exemplo adhibendiadhibendi & BS.
-dis r. -di dC. -dae v. et curae modum. huius sunt saltantes
Lacaenae, emendatum opus, sed in quo gratiam omanem
diligentiadiligentiam Vh. abstulerit. hunc quidemquidem BVhv(S). -dam Rd(?)C. et pictorem fuisse tradunt
. non aere captuscaptos Vdh. nec arte, unam tantum Zenoniszezonis R.
statuam Cypria expeditioneexpeditionē R. non vendidit Cato, sed quia
philosophi eraterant B., ut obiter hoc quoquehoquoque V. hocque B. noscatur tam
insigneinfigne P. inane ll. v. cfr. XXXV 145 et VII 113.
immane Gron. exemplum.
In mentione statuarum est et una non praetereunda,
quamquam auctorisauctorif Bdv. -res r. incerti, iuxta rostra, Herculis tunicati,
sola eofola eo BS.
-leo dT. suleo r. Eleo v. Oetaeo Brot. cum Turnebo. habitu Romae, torva face sentiensquefentienfque BS. -ientique r. -teque v. suprema
tunicaetunicae BS. -ca r
(praem. in v).. in hac tres sunt tituli: L. Luculliluculli v. -cilli B. -cullu r. imperatoris
de manubiismanubis V1.
-nibus dh. -nib. illif B., alter: pupillum Luculli filium
ex S. C.f. c. Bhv. se r. dedicasse, tertius: T. Septimiumseptiomū R. Sabinum
aed. cur. ex privato in publicumpublicē R. restituisse. tot
certaminum tantaeque dignationis simulacrum id fruit.
Isid. XVI 20, 5–8. Nunc praevertemurpreuertemur R. reuer- V2dv. a. S. cfr. XXVIII 123. ad differentiasdifferentias V2dav. -tia V1. -tiae R. -tiam
Bh. aerisaerif Bdv. eris a. sacris V1Rh. -ras V2. et mixturas
. in Cyprio [coronariumcoronarium—14 ductile av (S). om. ll.dThH. nec Isid. habet. et regulare est utrumque
ductile] coronarium tenuaturtunuatur B1. in lamnaslamna VR. -minas av. a. S., taurorumque felle
tinctumcinctum R. speciem auri in coronis histrionum praebet, idemque
in uncias additis auri scripulisscripulum R. scrupulis d(?)v. a. S. senis praetenui pyropipyropi—22 regulare est om.a.
bratteabrattea Bv (S). -atia VR. -actea Verc. ignescit. regulare et in allis fit metallis, itemqueidemque Vv. a. C.
caldarium. differentia quod caldarium funditurfunditua B. -tus R. tantum,
malleis fragilefragili B., quibus regulare obsequitur ab aliis ductile
appellatum, quale omne Cypriumcipirum R. est. sed et in ceteris
metallis cura distat a caldario; omne enim diligentius
purgatis igni vitiis excoctisque regulare est.Isid. XVI 20, 9.—In reliquis
dist. U 748. generibus palma Campano perhibeturperhibetur—8 campano BS. om. rv., utensilibus
vasis probatissimo. pluribus fit hoc modis. namque Capuae
liquatur non carbonis ignibus, sed ligni, purgaturque
roboreo cribro perfusumperfusum—frigida S cum J coll. § 142. VI 54. X 157.XV 16. XVIII 72. profufum aquam frigidam B. aqua frigida ac saepius simili
modo coquitur, novissime additis plumbi argentarii Hispaniensis
denis libris in centenas aeris. ita lentescit coloremque
iucundum trahit, qualem in aliis generibus aeris
adfectant oleo ac salesale coni. J coll. XXXIII 65. fole BS. de mendo cfr. XXXI 74
extr..Isid. XVI 20, 10. fit Campano simile insimilem multis in R. multis partibus
Italiae provinciisqueprouintiisque (-nciis a) sed
Va. -ciae prouinciifq. fed B. -ciisque sed prouinciae U 749. cfr. Isid., de mendo § 131., sed octonas plumbi libras addunt
et carbonecarbone BS. bene rv. recocuntrecoquunt dv.a. S. se co- a. cogunt VR. 11 ubi Bahv. ibi r. propter inopiam ligni. quantum ea
res differentiae adferat, in Gallia maxime sentitur, ubi
inter lapides candefactoscandefactof Bv. -to r. funditur; exurenteexurente—15 est om.a. enim coctura
nigrum atque fragile conficitur. praeterea semel recoquuntrecogunt V1Rh.,
quod saepius fecisse bonitati plurimum confert.
id
quoqueid quod Vhv. a. G. notasse non ab re est, aes omne frigoreaefme-
frigore B1. magno
melius fundi.—Sequens temperaturatemperatur VR. statuaria est eademque
tabularis hoc modo: massa proflatur in primis, mox
in proflatum additur tertia portio aeris collectanei, hoc
est ex usuex fuco empti B. coempti. peculiare in eo condimentum attrituattritu Bhv. atritum a. arietu r.
domiti et consuetudine nitoris veluti mansuefacti. miscentur
et plumbiplumbi Bdv. plurimi r.
-mi et a. argentarii pondo duodena ac selibraefex librae B2d. librae a. centenis
proflatiproflati—p. 198, 1
uocant om.a..Isid. XVI 20, 2.—Appellatur etiamnumetiamnune VTv. a. G. et formalis temperatura
aeris tenerrimi, quoniam nigri plumbi decima portio additur
et argentarii vicesima, maximeque ita colorem bibit,
quem Graecanicum vocant.—Novissima est quae vocatur
ollaria, vase nomen hoc dante, ternis aut quaternis libris
plumbi argentarii in centenascentenaf Bv. -na a. gentes r. aeris additis.—Cyprio
si addatur plumbum, colos purpuraepurpure B1a. -re'B2.
(colore purpureo Isid.). fit in statuarum statuaryū Rh.
praetextis.
Isid. XVI 20, 9. 1. Aera extersaex terra V. extera
ah. robiginem celerius trahunttradunt VR. quam
neglectanec lecta B., nisihi fi B. oleo perunguantur. servari ea optime inin om.R.cfr.nota ad XIX 115 (vol. III p. 495)
liquida pice tradunt. usus aeris ad perpetuitatem monimentorum
monentorū B. iamtam V. pridem tralatus est tabulis aereis, in quibus
publicae constitutiones inciduntur.
Isid. XVI 20, 12. Diosc. V 84. Metalla aeris multis modis instruuntincidunt R. medicinam
medicina VR. -camen a., utpote cum ulcera omnia ibiubi V. ocissime sanentur,
maxime tamen prosuntprodest R(?)hv. a. S. cadmeacatmeaB1. cadmia
B2hv. a. S (ut semper). cfr. § 2.. fit sine dubio haec et
in argenti fornacibus, candidior ac minus ponderosa, sed
nequaquam comparanda aerariae. plura autem genera sunt.
namque ut ipse lapis, ex quo fitfit VR. aesaes dIsid. v(J).
es a. res ll. S. cfr. § 2. 110. 117., cadmeacadmea S. -mia ll.v(D). vocatur,
fusuris necessarius, medicinae inutilisutilis BS coll. § 104. om.a.sed cfr. Diosc., sic rursus in fornacibus
existit aliaalia quae BvaJ. -iamque Rdhv. et Isid. aliaque aliam Mülleremend. V 14., quae originis suaeoriginis suae nomen ego. nominis sui originem
ll. Isid. v (mutatis inter se nominibus: cfr. XXXI 102. XXXV104. [XXXVI 56]. XXXXVII 71. 84. 149. XX 251. XXII 17.
[XXI 45]. XXIV 15. 18. XVII 227. XII 9). nomen recipit.
Diosc. V 84. (cfr. Plin. XXXVII 151 init.).fit autem egesta flammis atque flatu tenuissima parte
materiae et camariscammarif B1. -mmerif B2 camaribus a. -meris hv. a. S (ut semper). lateribusquelateribufque BaS. -usue rv. fornaciumfornatiū R (item infra). -acum
hv. a. S. cfr. § 102. 128. 144. 167. pro quantitate
levitatis adplicata. tenuissima est in ipso fornacium oremore VR.
quamquam B. quae da. que r. qua hv. flammaeflamma dT. eructarunteructarunt ego. -antur VRhH (D). -atur dT. fluctuantur BJ. elucta- v. de terminationibus mutatis cfr. XXXVI 161 extra. 181. XXXVII 85., appellata capnitis, exusta et
nimia levitate similis favillae. interior optuma, camaris
dependens et ab eoab eo B1Vrdhav(J). ea (a in ras.) ab B2S(D). argumento botryitisbotryitis B e Diosc. cfr. Celsus VI 6, 6. -tyitif B. -trionis r.
-tirsotis a. -trysentos v. nominata, ponderosior
haec priore, levior secuturisfecurif B. prosecutis a. porro
secuturis v.a. H.—duo eius colores,
deteriordist. U 750. cinereus, pumicispunicis VR. -ceus
d(?)hv. a. J. melior—, friabilis oculorumque
medicamentis utilissima. tertia est in lateribus fornaciumfurnacum B. for- Rd(?)hv. a. S.,
quae propter gravitatemraguitatem B1. ad camaras pervenire non potuit.
haec dicitur placitis, et ipsaipfa ab Bav(S). in ipsa r Brot. ab argumentoargumentum hBrot., planitieplanitie (-tiae V) ll.dThBrot. -tiei Salm. om.av(J).
cfr. IX 109. crusta
verius quam pumexyumex V. Iū ex R., intus variauarias aVen. -ras VRd., ad psoraspsoras dav. foraf B. ysuras r. utilior et
cicatrices trahendastrahenda VR. -dam a.. fiuntfiunt BS. fluunt rv. cfr. XXXII 121. exet ex a. ea duo alia genera: onychitis
extraextra -onychis om. a. paene caerulea, intus onychishonichis V. onicis R. maculis similis,
ostracitis tota nigra et ee om.VRhv. a. H. ceterisceterarum hv. a. H. sordidissima, volneribus
maximedist. ego. utilis. omnis autem cadmeacadmia B2dhv. a. S., in Cypricypri R(?)hv. cfr. § 107. XI 119. -rio BVd. -ria a. fornacibus
optima, iterum a medicis coquitur carbone puro atque,
ubi in cinerem rediitrediit Rdv. -dit rD. cfr. XXXIII 131., extinguitur vino Ammineoamineo R(?)v. a. D. forma
Ammineum constat etiam XIV 46 quarter (M). 47 (M). 95. XXIV15; Aminneum XII 130. XIV 21. 41 (M).XXVI 49 (Vr).
XXX 71 (cfr. Cato 6, 4, 7, 1. 2 et Varro r. r. I 58); Amineum
(sed fide incerta) XIV 22. 25. XX 153 (FdE). XXI 72 (VRd).
XXII 119. XXVIII 177. quaequa eadem plafta B1. qua
emplaftra B2. ad
emplastra praeparaturpraeparantur B2a., quae vero ad psoraspsoras dahv. foraf B.
ysora V. isora R.cfr. 102., aceto. quidam
in& ll. S. ac d(?)v. om. D. ollis fictilibus tusamtufam (tunsa a) urunt Bd2inras.av. ius aurunt V1R. ius hauriunt V2h. urunt et lavant in mortariis, postea
siccant. Nymphodorusnumphodoruf B. lapidem ipsum quam gravissimum
spississimumquefpeiffiffimumq. B1. spissim- VR.fiffim- B2. spirsum umquam a. urit prunapruna et R(?)v(J). -na eftB1 (dū praem.B2). -ne et a. -na VdThS. et exustum Chio vino restinguit
tunditque, mox linteo cribrat atque in mortario terit, mox
aqua pluviapluuiae B2.
cfr. § 106. macerat iterumqueiterumque terit Bav. nigrumque sedit r. terit quod subsedit, donee
cerussaecaesurae R. similefimile BdTS. -lis rv. fiat, nullanulla—17 asperguntom. a. dentium offensa. eadem Iollaeiolle B1B. iolliae Rv. lo- Vd. ollę B2.
ratioratioBS. actio rv., sed quam purissimum eligitelegit VRd. lapidem.Diosc. V 84. 87. eupor. I 33. 46. Celsus V 7. VI 6, 4–6. 20–22. 24. Scribon. 23. 24. 26–28 al. cadmeaecadmiae ll.v. a. S(D).
effectus siccare, persanareperfanare B(R?)G. san- VdThv. ulcera persanare vet. Dal. cfr. Diosc. et XX 244. XXVIII 227. XXX 52. 114. 117., sistere fluctiones, pterygiapterygia dv. ter- B. teria r. et
sordes oculorum purgare, scabritiamfcabritiam BS. -iem v. segni-
tiam Vd. -iem R. extenuare et quidquid
quicquid B2. quitquit B1 in plumbi effectu dicemus.
166
Et aes ipsum uritur ad omnia eadem, praeterquepraeterquae B1. -quam v. a. G. albugines
oculorum et cicatrices, ulcera quoque oculorum cum
lacte sanat; itaqueitaque BS. itemque Vh. atque d. idque R(?)v. Aegyptiiaegyptia B. collyriicollyrii B2hv. -yri (-iri R) rS. -yrio d. idid om.dv. a. S. modo terunt in
coticulisDiosc.87.. facit etet om.BS. vomitiones e melle sumptum. uritur
autem Cyprium in fictilibus crudis cum sulpuris pari pondere
, vasorumuasorum ego. cfr. Diosc. uaso VRa. uafe BdThv(S).
del. C(J). (an dense?). circumlito spiramento, in caminis, donec
vasa ipsa percoquantur. quidam et salem addunt, aliqui
alumen pro sulpure, alii nihil, sed aceto tantumtantum Bdv. -tum teritur r. aspergunt.
ustum teritur inin ego. om. ll. v. cfr. § 104 bis. 111. 168. XXXIII 93. 103. 104. XXXV 43. XXXVI 177; aliter XXXIII 123. mortario Thebaico, aqua pluviapluuiae B2. cfr. § 104. lavatur
iterumque adiecta largiore teritur et, dum considat, relinquitur
, hoc saepius, donee ad species miniiminii av. -niml h. -nime VRd. anni B. redeatredeant B.. tumtum d.
siccatum in sole in aerea pyxide servatur.
Diosc. V 87. 88. eupor. I 41. (Isid. XVI 20, 13). 89. Et scoria aeris simili modo lavatur, minoreminore R(?)G. -or rv(D). cfr. XXV 93.
effectu quam ipsum aes. sed et aeris flos medicinae utilisutilis dav. -le r.
est. fit aereacere B1. aceto re B2. fuso et in alias fornacesfurnacef B. tralato; ibi flatuflato R.
crebriore excutiuntur velutiueluti BaJ. -ut Rdv. -ud Vh. miliimilii v. -li aS.
milli B1. melli B2. similli V. -ili R. squamae, quas vocant
floremflorem—8 uocant
om.av.a.B.; cadunt autem, cum panes aeris aqua refrigerantur,
rubentque similiter squamaefquamae (-ma h) aerif BhS. quam ex aeris r.
ex eis fit B. aeris, quam vocant lepida, et
sic adulteratur flos, ut squamaquama R. spuma H. veneatueneat v. -neant B.
-niat r. propro—10 aeris (haec B) Bav(S). om. rH. eo. est autem
squama aeris decussade-
cursa R.de mendo cfr. XXXII 13. vi clavis, in quos panespane R. aereiaeret VR. feruminantur
feri minantur B2.,dist. ego. in Cypricypriis v.a. H. maxime officinis. omnisomnis
ego. -ia ll.v. an summa? cfr. § 144. XXXI 90. differentia
haechoc
BJ. (saltem in hoc). est, quod squama excutitur ictuictu BaJ. -tus VR. -tibus dhv. isdemisdem
(iisd- v) aD. idem ll. panibus, flos
cadit sponte.cfr. Celsus VI 6, 5. squamae est alterum genus suptilius, ex
summa scilicet lanuginelanguine B1. decussum, quod vocant stomoma.
Atquepavcif B2. haec omnia medici—quod pace eorum
dixisse liceat—ignorant. parentparent U 751. par& BS. pars maior et rv(J). pars maior
paret D. (saltem paret maior pars: cfr. § 6. X 201. XVII 185.
XVIII 120. 237. 58. XXV 7. XXX 99). nominibusnomina v.a. G(H).: in tantum
a conficiendis medicaminibusmedicaminibus d(?)G. add. iif (ortum ex uf) B1D. his r;
praem. iis (his C) v.a.G(S). absuntapfunt B., quod esse proprium
medicinae solebatfolebant BV1.
. nunc quotiens incidereincide in B1. -derit B2. in libellos, componere
libellos commentariaque U 751. cfr.
p. 202, 2. ex iisiis v. if B1. his rC. volentes aliqua, hoc est inpendio miserorummiferorum Bav. -eratum r.
expeririexperiri av. -ediri (-ini R) ll.(U)D. de re cfr. XXIX 18,
de mendo ib. § 15.dist. v.a.D. commentariacommentariaque B.transp.
U 751. cfr. p. 201, 18. an -taria praeceptaque?, credunt Seplasiaeseplassiae a.
simplasiae (sem- v) VdTv.a.B. -sia R. omnia fraudibus
corrumpenti. iamcorrumpenti iam
BTH. -pentiam V1R. -tia V2d. -ti v. -punt iam a. quidemquidem
om.R. pridem v.a.H(D). facta emplastraimplastre R. et collyria
mercanturmergantur B.
-rcant R., tabesquedabesque V1R. dape- V2. mercium aut fraus Seplasiaeseplassiae a. semplasiae
VRv.a.B. sic
excitetursic excitetur ego. fic cexatetur B1. sicce
taxetur J. ficce fane dur[&]. B2. sic (om.a) exteritur rdhv.
sic adteritur D. sic uexat et ur[it] U 751. sic habetur Müller
emend. V 14.!
Diosc. V 88. 89. eupor. I 64. 86. 85. 190. Scribon. 50. 51. 133. Etet om.a[B2U]. squama autem et flos uruntur in patinis fictilibus
aut aereis, dein lavantur ut supra ad eosdemeosdemque h. ususufuuf
B1D. us VR.; squamasquama ego. que VR.om.rv. de mendo cfr.
v.12. 13 et § 107. XXXVI 162.106
et amplius nariumnarium ll.v(S). ad na-
C. carnosa vitia, itemidem R. sedisfedat B2D. sed cfr. Diosc., et gravitates
aurium per fistulam in easin af B1. in
aef B2. flatu inpulsainpulsa hv. -su VR. -so d. -fum BaD. et uvas orisulcera
oris v.a.H. farina
admota tollit etet ex R(?)v.a.S. tonsillas cum melle. fit ex candidocandida B1. aere squama loungeęref quam alonge B1. ęrea longe quam B2. Cypria inefficacior. nec non urina pueri
prius macerant clavos panesque quidam excussuriexcuffuri
B2J. -ffurif B1. -ssum d. -ssu Oh. -ssus a. -ssas V. -ssam
R(?)v. squamam
fquamam BRv. -ma V2dh. quama V1.
quam O. qua a., teruntqueteruntque BVdS. atterunt quae O.
aterunt R. terunt hv. macerant quam a. et aquaaquam B1. pluviapluuia B1v. -iae B2 (cfr. §104). -iali r. lavant. dant et hydropicis
hydro-
pifcif B1.duabus ll. v. eameam om.Vdhv.a.G. drachmisdrachmis om.VRdh. II in mulsi hemina et inlinunt cum
polline.
Vitruv. VII 12, 1. Th. de lap. 57. Isid. XVI 20, 14.Diosc.V 91. (92). Aeruginis quoque magnus usus esteft BaS. sed rv.. pluribus fit
ea modis. namque et lapidi, ex quoquo om.Vav.a.C. coquitur aes, deraditur
, et aere candido perforato atque in cadis suspenso
super acetumaceto B. acreacre BRdTaS. aere VO. -reo hv. opturatumqueobturatis C. operculo. multo probatior
estpro-
batior est (ē/// B2) fi B28. -or efti B1. lore si dTa. -ores VR.
-ore quam si hv., si hoc idem squamis fiat. quidam vasa ipsa
candidi aeris fictilibus condunt in acetumaceto hv.a.S. raduntque decumo
decimo B2VRv.a.S. die. alii vinaceis contegunt totidemquetotidem (a?)v.a.G. post dies
radunt, alii delimatam aeris scobemfcrobem B. aceto spargunt versantque
spathisfpathiif B.
-tis V1dv.a.C. -ties V2. spaciis ah. saepius die, donec absumaturabfumat B2.. eandem
scobemeadem scobe (-bae V) VR. alii terere in mortariis aereis ex aceto malunt.
ocissimeocissime–p. 204, 7 desinat
om.a. vero contingit coronariorumcoronariorum B1RTH. cona- Vd. cv??? ęra- B2.
coronarium (-rum Dal.)aeruginem v. recisamentis in acetum
id additis. adulterant marmore trito maxime Rhodiam
aeruginem, alii pumicepunice V. aut cummigummi
B2Rv.a.S.. praecipue autem fallit
atramento sutoriofutolario B1. fub tal- B2. adulterata; cetera enim dente deprehenduntur
stridentiastridenda R. in frendendo. experimentum in vatilloin uatillo VdS. in bat- Rhv. (cfr. XXXIII 127). ut in illo
B. ut uratur in uatillo Müller emend. V 15. sed cfr. § 163.
XXXVI 147.
ferreoan feruenti?, nam quae sincera estest hv. sunt (ortum ex st)
ll.dOS(D). del. J., suum colorem retinetretinet (det- 0) hOv(J). -nent:ll.dS(D)., quae
mixtamixtam O. atramento, rubescitrubescunt d.. deprehenditurdeprehendentur B (item
v. 18. 19). et papyro galla
prius macerato, nigrescit enim statim aerugine inlita. deprehenditur
et visu maligne virens.Diosc.V 92 extr.—ib.med. sed sive sinceram
sivesinceram siue om.B. adulteramadulteram
ll.v(S). -atam d(?)hG. cfr. XXXIII 114. aptissimum est eluielui BS. eius VRdThv. del. G. siccatamquesiccatam dThv.a.S. in patina
nova uri acac BS. ae V. & Rdhv. versari, donec favilla fiat; postea teritur ac
recondituraere conditur V. &
rec- Rdv.a.S.. aliqui in crudis fictilibus urunt, donec figlinum
figulinum VdOD. percoquatur. nonnulli et tus masculum admiscent.
lavatur autem aerugo sicut cadmeacadmia ll.v.a.S
(D).. vis eius collyriiscollyriis om.R.106
oculorum aptissima et delacrimationibtus mordendo proficiens
, sedsi (pro s;) R. ablui necessarium penicillis calidis, donec
rodere desinatdesignat R..cfr. Celsus VI 6, 28.Diosc. V 92. cfr. eupor. I 183. 185. 207. Celsus V 7. 9.
18, 2. 19, 8. Scribon. 35. 205. 207 al.— Hieracium vocatur collyrium, quod
eaea ego. (cfr. XXXI 91). ita ll.v. illa vet. Dal. (quo uita
Müller emend. V 16). maxime constat. temperatur autem idid om.a. idem VRdhv.a.G. hammoniacihammo-
niacis a. muniaci VR. unciis
quattuor ll.v.duabus ll.v. IIII, aeruginis Cypriae II, atramenti sutoriifu-
tori B1. -ici VEdh., quod chalcanthum
chalcantum RVen. calcanthum V. vocant, totidem, misyosmisyos TS. -ons R. -os uero C. myriof B. -sions V.
-sion a. -si uero v. una, croci VI. haecsex ll. C.
omnia trita aceto Thasio colligunturcollinuntur B.sed cfr.
XVII 207. in pilulas, excellentis
remedii contra initiaamitia R. uitia h. glaucomatumclaueomatum VR. et suffusionum, contra
caligines& ll.S. ac d(?)v(J). aut scabritias et albugines et genarumgenerum B1. -ne um B2. vitia.
cruda autem aerugo volnerariisuul-
nerariif B2Rdv.a.S. -ra iis (his V2) Vh. ....ri O. emplastrisemplastri O. miscetur. oris
etiam gingivarumque exulcerationes mirifice emendat et
labrorumlabrorum BJ. cfr. nota ad XXIV 14. -biorum rv.
lauio.... O. ulcera cum oleo. quodquo BS. sed cfr. III 67; de mendo § 13. 49.
117. 127. 131. XXXV 81. 95 al. si et ceracęra B2. addatur, purgat
et ad cicatricem perducit. aerugo et callum fistularum
erodit vitiorumque circa sedem sive per se sive
cum hammoniaco inlita vel collyrii modo in fistulas adacta
. eadem cum resinaeresina et VO.
-nae et Rd. terebinthinaetherebinthinae B. terebentinae VO. tertia parte subacta
lepras tollit.
Diosc. V 92 init. Estest om.B. et alterum genus aeruginis, quam vocant
scolecafcoleca BaH. -ciam v. coleca O. -eaca
VR., in Cyprioan in Cyprio mortario Cyprio aere? cfr. Diosc. et XXXIII
93. aere tritotrito BS. hic tr- VdaOh. hoc tr- v. intr- R (an recte?
cfr. Diose. et XXX 77. 81. XXIV 7). alumine et sale aut
nitro pari pondere cum aceto albo quam acerrimoacerrime V.. non
fit hoc nisi aestuosissimisaetiuofiffimif BD. cfr. II 126. XVI 137. XVII 187.
XVIII 268. 295. 329. XXIII 104; de mendo XVII 139.
XVIII 33. 83. diebus circa canis ortum. teritur
autemdone virideputride V. fiat contrahatque se vermiculorum
specie,duae ll.v. unde et nomen. quod vitiatumuitiatum ego. uitium ll.v.
locus nondum sanatus; cfr. Diose. et U 753. Müller emend. V 16. ut emendetur, II
partes quamquam ll.v(J). quae hC. cfr. XXXV
16. fuerefiere VR. aceti miscenturpost miiscentur lac. indicavit J cum Dal. urinaeurinae Müller emend. V 16. -na ll.v. pueri inpubis.
idem autempubis idem autem
in om.B. in medicamentis et santernasanternam a. -ter B. efficit, qua
diximus aurum feruminari. ususususque d(?)v.a.S. utriusque qui aeruginis.33,93
scolexfcolex BS. -le a. -lea r. -lecia v. fit et per se derasusderasa (rasa v. a. G)
ab hv.a.S. aerarioerano R. lapidilapi R. -ide dhv.a.S., de quo
nunc dicemus.
cfr. Plin. supra § 2.Diosc. V 115. (cfr. Celsus V 7). Chalcitimchalcitim
Bav(S). -tin dhH. calcitim V. -tio R. vocantuocant BS. -nt la-
pidem rv., ex quo etet (del. H)ipsum dhv.a.S. ipso aes coquitur.
distat a cadmea, quod illa super terrain ex subdialibusfubdialibuf Bv.
subsid- r.
petris caeditur, haec ex obrutis, itemidem Vdh. quodquo h. chalcitis friatfricat a. frangat B2.
sefe Bdv. si r. sed a. statim, mollis nature, ut videatur lanugo concreta. est
et alia distinctio, quod chalcitis tria genera continent, aeris
et misyosmyfiof BVv.a.C. et soreossorecis R.
-rios (-ryos C) v.a.S., de quibus singulis dicemus suis locis. 120 121
habet autem aeris venas oblongas. probatur mellei coloris,
gracili venarum discursu, friabilisfriauilis V. fricabi- Ra. fragi- B2. nec lapidosa. putant et
recentem utiliorem esse, quoniam inveterata sorifori ll.Ov(D). -ry C. fiatfiat Bdhv. -antrO.. vis
eiusan usus
eius? ad excrescentia in ulceribus, sanguinem sistere, gingivas
, uvam, tonsillas farinafarinam V. compescere, volvae vitiis in
vellere inponiimponitur v.a.S. inponi-uero om.VRh.. cum suco vero porriporro VRh. verendorum additur
emplastris.Diosc. V 115 [116]. cfr. Celsus VI 6, 31. Scribon. 32. Marc, 8, 69. 125. Celsus V 9. maceratur autem in fictilian ex aceto in fictili?fictilibus V2. ex aceto, circumlito
fimo diebus XL, et colorem croci trahit. tumtunc VRhv.a.S. cfr. § 106. admixto
cadmeaecadmiae ll.v.a.S(D). pari pondere medicamentum efficit psoricon
soricon VRhv.a.B.duae Bv.
-as r. dictum. quod si IIquod si II om.a. partes chalcitidis tertiatertiae Rh. cadmeae
temperentur, acrius hoc idem fiatfiet Rdhv.a.S.; etiamnumetiamnum BdTv.
-nunc r. vehementius,
si acetofi aceto BdTaG. factu r. -tum h. -tum si
aceto v. quam vinoan si uino? tempereturtemperetur (-tus R) ll.S. -rentur dThv.; tostatota V2. poftea B. vero efficacior fit
ad eader omnia.
Diosc. V 118. (116). cfr. eupor. I 71. 73. 77. Soripsori a. sory R(?)C. cfr. v.1. Aegyptium maxime laudatur, multum superato
Cypriocyprium Vh. principum R. Hispaniensique et Africo, quamquamque om. v.a.S. oculorum curationi
quidam utilius putentputerit
R. -tant v.a.S. Cyprium; sed in quacumque
nationetrituque av.a. S. optimum cui maximum virusuirus in G. olfactuolfactum B1h., tritumquetritumque
—17 olfactum om.VRh.
pinguiter nigrescens et spongiosum. stomacho res contraria
in tantum, ut quibusdam olfactumolfactū
BS.- -tu dav. modo vomitiones
moveat. et Aegyptium quidem taletalem B1. -le est man. Dal. an recte?, alterius nationisnationif Bhv. -ne r. contritum
splendescit utut BH. at h. et rv. misymisi R. ete teste R. este V. est v.a.H. est lapidosius. prodest
autem et dentium dolori, sifi Bav. om.r. contineaturcolluatur
hv.a. G. atque colluat, et
ulceribus orisoris Bav. om. rS. gravibus quaeque serpantserpant ego. -punt ll. v. (cfr. § 122).. uritururitur om.Rh. ur V. carbonibuscarnibus VR.de mendo cfr. XXXI
111. utut Bav. at Vh. ac r. chalcitiscalchitis VRh..
Diosc.V 116. Pl. iun. 14, 1. Misy aliqui tradiderunt fieri exusto lapide in
scrobibussorori-
bus V1. sori- V2R., flore eius luteo miscentemiscentesque (om. se) R. se ligni pineae favillae
. re vera autem ee Bdhv.
et r. supra dicto fit lapide, concretum
natura discretumque viui BS. ut r. et v., optimum in Cypriorumoptimum in cypriorum om.B.an cypri (cfr. § 103. 107), ut causa omittendi apparent? officinisoffi-
cialif B.,
cuius notae sunt friatifriati av. -atri B. -at V. fiati R. aureaeauritae B.
laureae V(a?). scintillae et, cum teratur,
harenosa natura sinefine (fin B1J) ll. siue hv(D). cfr. § 171.
118. terraterrae a. terrea Lugd.(D). torreatur J non apte coll.
Diosc. et § 119., chalcitidichalcidi B. -citidis B. similissimis R.. hoc admiscent
qui aurum purgant. utilitas eius infusi cum rosaceo
auribus purulentis et in lana& in
lana BaG. et lana VdThv. om.R.cfr. notae ad XXVIII 73
et- 248. inpositi capitis ulceribus.
extenuat et scabritias oculorum inveteratas, praecipue utile
tonsillis contraque anginasanguinas VRh. et suppuratafupporata B..Marc. 8, 199. Diosc. eupor. I 189. 196. ratio ut XVI
drachmae in heminaemina a.
heminam (hae- V) VRd. aceti coquantur addito melle, donee
lentescat. sic ad supra dicta utile est. quotiens opus sit
mollirimollirium eius VR. vim eius, mel adspergitur. eroditerodit
—21 enim om.a. et callum fistularum
ex aceto foventiumfuentium B1. flue- B2. (cfr. §103 et
XXXII 121). et collyriiscollyrif B1. addituradditum B. -tus h., sistit et
sanguinem ulceraque quae serpant quaeve putrescant, absumit
apfumit B. et excrescentesexcrefcentif BS. carnes. peculiariter virilitatis vitiisuitii B.
utile et feminarum profluviumprofluui B1. sistit.
Diosc. V 114. Isid. XVI 2, 9. Graeci cognationem aeris nomine fecerunt et
atramento sutorio; appellant enim chalcanthonchalcanton (cal- V) VR. -thum dv.a.S.. nec ullius
aeque miraaq, mira B. equa a. natura est. fit in Hispaniae puteis stagnisvestagneisue VR.
id genus aquae habentibushabentis R.. decoquitur ea admixta dulci
pari mensuramerura B1. et in piscinas ligneas funditur. immobilibusimmobilibus v lis ll.D.
super has transtrishas trans-
tiris V. haf traftif B1. abftractif B2. om.a. dependentdependens Vd. restes lapillis extentae, quibus
adhaerescens limus vitreis acinis imaginem quandam
uvae reddit. exemptum ita siccatur diebus XXX. color
est caeruleus perquam spectabiliexpectabili VR. nitore, vitrumquenitrumque VR. (utr- Dal. errore).
-rum a. esse
creditur; diluendo fit atramentum tinguendis coriis.Isid. XVI 2, 9. 10. Diosc. V 114. cfr. Plin.
XXXI 81. fit
ete (pro et) B. pluribus modis: genere terrae eo in scrobesscrobef BaG. -be (-ue V1) rv. cavato,
quorum e lateribus destillantesdertillantef BH. dist- rv. hiberno gelu stiriasfuriaf B2. stalagmian
vocant, neque est purius aliud& fpuriuf
B. aliuf B1.. sedfed Bv. si (pro s;) r. ex eo, candidum
colorem sentientefentiente BS. -ntem
rv. violauiolam v.a.S., lonchotonlonchoton BhH e Diosc. -coton VRdT.
longothon a. leucoion B. -canthon v. appellant. fit et
in saxorum catinis pluvia aqua conrivatoconriuato S.
corr- Bdv(D). contr- r. limo gelante;
fit et salis modo flagrantissimo sole admissas dulces aquas
cogente. ideo quidam duplici differentiadifferentie R. fossile aut facticium
appellant, hoc pallidius et quantum colore, tantum
bonitate deterius.Diosc. V 114. Marc. 8, 20. 25. Diosc. eupor. I 79. 166. 189. probant maxime Cyprium in medicinae
usuusū VRh.. sumitur ad pellendapellenda BS. cfr. XXVI 54. dep- rv(D). ventris animalia drachmae pondere
drachme
pendere B. cum melle. purgat et caput dilutum ac naribus instillatum
, item stomachum cum melle aut aqua mulsa
sumptum. medetur et oculorum scabritiaefcabritie B2RdT. -tiei hv.a.S. doloriquedolirimque
B1. -rique B2. doloriue dTH. -ri R. etnec (pro et) V. ne//R.
caligini et oris ulceribus. sistit et sanguinem narium,
item haemorroidumhaemoroidum B. heromoi- V.. extrahit ossa fracta cum semine
hyoscyamiet p. 209, 1 femine hyphoraf hyofcyami B., suspendit epiphoras penicillo fronti inpositum,
efficax et in emplastris ad purganda volnerauulnera B2av. ulcera rH. et excrescentia
ulcerum.Isid. XVI 2, 10.— tollit et uvaset
uas VR., vel si decocto tangantur, cumcum—10 mordere om.a.
lini quoque semine superponitur emplastris ad dolores
tollendos. quodquod BdThD. quo r.
quodque v. ex eo candicat, in unoin uno BdTS. uno r. in eo v. usuusu om.R. praefertur
violaceis, utut BS. et rv. si dTH. gravitatigrauitate VR. aurium per fistulas inspireturper fistulas in-
spiretur om.B.inspiratur v.a.H.. volnera
uulnera etiam dhv.a.S. an etiam uolnera, ut inBomittendi casa appareat? per se inlitum sanat, sed tinguittinguit BTv(S). -git rH. stringit C. cicatrices. nupernuperque dhv. a. S.
inventum ursorumsuorum R. (uersorum Dal. errore). in harena et leonum ora spargerefpargere BdTaS. aspar- R. asper- Vhv. inspa- G.
illo, tantaqueillo tantaque
dhv. -toque VRa. illaq. tanta B. est vis inin Bv. om. r. adstringendoadstrin-
gendi h., ut non queant
mordere.
Diosc. V 85.—Scribon. 26. 49. 220. Etiamnumetiamnunc VRfv.a. G. in aerariis reperiuntur quae vocant
pompholygempompolicem a.
-pygem VR. et spodonspodion hv (item infra). fpondon Ba.. differentia, quod pompholyx
pompholux Vd. -polyx B. -polix a. loturalatura se a. separatorfepara-
tur BaS. par- v. asper- h. splur- (-tus V1R) r., spodos inlota est. aliqui quodid quod
Rd(?)v.a. S. sitfit V1R.
candidum levissimumque pompholygempomphylocem V. -hilocem R. dixere et esseesse om.R. aeris
acac J e coni. D. ad Ba. a r. &dhv. cadmeae favillam, spodonspon-
don VRda. nigriorem esse ponderosioremque
esse ponderosiorem om.VRh., derasamdē
rasa R. parietibus fornacium, mixtis scintillisscintillis ll.v. an lapillis (vel cinere, pilis)? cfr.
Diosc., aliquando
et carbonibus. haec aceto acceptoaccepto om.VdTh.cfr. XXIX 38. 56. XXXV
194. odorem aeris
praestat et, si tangaturtangantur B. lingua, saporem horridum. convenit
oculorum medicamentis, quibuscumque vitiis occurrens
occurrenf Bdv. -ent a. -erit Th. -erent r., et ad omnia quae spodosspon-
dos VR. spodium a. -ios C. -ion v.. hoc solum distat, quod
huius elutior vis est. additur et inin om.B1. emplastra, quibus
lenis refrigeratio quaeritur et siccatioficca-
rio B1.. utilior ad omnia
quae vino lotaluta V1R. est.
Spodosspondos VR (semper). spodium a.
-ios v.a.G. Cypria optima. fit autem liquescentibusliquiefcentibuf B.
cadmea et aerario lapide. levissimum hoc est flaturaeefflatur et ocius RdTv.a.S.
totius evolatque ee Bdhv. et r. fornacibus et tectis adhaerescit, a fuligine
distans candore. quod minus candidum ex eaeo d(?)H., inmaturae
fornacisinmature
efornacif B1. argumentum est; hoc quidamquidem Va. pompholygem
. vocant. quod vero rubicundius ex iishis V. hiif B2. invenitur,
acriorem&
BS. om. rv. vim habet et exulcerat adeo, ut, cum lavatur,
si attigitsi attigit om.R.attingat hv.a.S. oculos, excaecet. cfr. Diosc. V 85. eupor. I 32. 33. 48. Celsus V 7. est et mellei coloris spodosspon-
dos VR. spodium a. -ios v.a.G.,
in quaaqua B1Ven. plurimum aeris intellegitur. sed quodcumquequocum-
que Ra. genus
lavando fit utilius; purgatur ante pinnapinna B1Vav(S). penna rH., dein crassiorecraffiore BRv
-ior Vdh. crossiora a.an crebriore?
loturadist. ego. cfr.
Diosc. digitis scabritiaescabritiem v.a.S. fcabritif fcabritiae B.de mendo
cfr. § 96. excernunturexcernit C. exterunt v.a.S.. eximiaeximia ego e Diosc.
cfr. § 129. & media BS. media rv(D). vis est eius,
quaeque B. vino lavatur. est aliquaali
qua & BaG. et (ut V) aliqua rv. et in genere vini differentia
. leni enimleui enim h. liniem
V. lota collyriis oculorum minus utilisminus utilis ll.S. minus apta H. nimium uigiliis fatiga-
torum apta hv. putatur
, eademque efficacior ulceribus, quae manentman& B1. -nant adhv.a.S., vel oris,
quaequē R. madeantmadent hv.a.S. aderant R. maneant a., et omnibus medicamentis, quae parenturparent ut R. -nt ui V.
-rantur d(?)v.a.S.
contra gangraenascancraenaf B2.. fit et in argenti fornacibus spodos,
quam vocant Lauriotimlauriotin dhv.a.S. -othim a. -on??? R. taulariotim B.. utilissima autem oculis adfirmatur
quae fiat in aurariis, nec in alia parte magis est vitae
ingenia mirari. quippe ne quaerenda essent metalla,
vilissimisutiliffimif BVdh. rebus utilitates easdem excogitavit.
Diosc. V 86. Antispodonantispodion hv.a.G. vocant cinerem fici arborisarborif BaV.
om. r. vel caprifici
vel myrti foliorum cum tenerrimis ramorum partibus
vel oleastrioleaftry B. -ris a. oleas VR. vel oleaeuel oleae BaS.
om. rv. vel cotoneicotonei dTH. -naei B. -ni Ra. ceotoni V. citonii h.
cydo- G. cyto- v. mali vel lentisci, item
ex moris inmaturis, id est candidis, in sole arefactis vel
e buxi coma aut pseudocypiripseudocypiri (a?)S. -cupiri B1. -cii
piri B2. -cypri dT. -peri hv. -cipri r. aut rubi aut terebinthi vel
oenanthesoenanthis Vv.a.C.. taurini quoque glutinis aut linteorum cinerem
similiter pollere inventum est. uruntur omnia eaea Badv. a r. crudo
fictili in fornacibus, donec figlinafigvlina B2D. cfr. § 113. percoquanturper-
coquatur VR. -uetur a..
In aerariis officinis et smegmafmeg//na B2. psegma B e Diosc.
V 88. fit iam liquato
aere ac percocto additis etiamnumetiamnunc R. carbonibus paulatimque
accensis, ac repente vehementiore flatuflatuque G. exspuiturexpuritur VR. aeris
palea quaedam. solum, quo excipiatur, stratumfteatum B1. status R. -tim B2. esse
debet marillamarilla J2. -rila
S cum J1 (D). -ili B. maxili r. -illa v.a.B. Facile B (ad seqq.
referens)..
Diosc. V 119. Ab ea discernitur quamquam hG. qua B. aqua rv. cfr. § 131. in isdemhisdem V. officinis diphrygem
difrygem B. -phryga v.a. G. vocant Graeci ab eo, quod bis torreatur. cuius
origo triplex. fieri enim traditur ex lapide pyrite cremato
in caminis, donec excoquatur in rubricamrubrica
VRa.. fit et inin om.R. Cyprocypro Bahv. -rio r.
ex lutoulto B1. alto
B2. cuiusdam specuspecuf B1. spectus VR. arefacto priusprio V., mox paulatim
circumdatis sarmentis. tertio fit modo in fornacibus aerisaere R.
faece subsidente. differentiadifferentiae dTH. est, quodeft quod ll.S. siquidem dT. est
(si H) quidem quod v. aes ipsum in
catinoscatinof BS. -tino (-tmo V) rv.
cfr. XXXIII 88. defluit, scoriafcorea B. extra fornaces, flos supernatat,
diphryges remanentremanent ll.da. -et hv..Diosc. eupor. I 189. 183. 79. 125 al. Celsus V 7. 8. quidam traduntquidamq, radunt B. in fornacibus globos
lapidis, qui coquaturcoquantur Rdhv.a.S., feruminariferuminari S.
ferrum mi- B2V. ferrumi- rv (D)., circa hunc aesest (pro aes) VR. fervere
, ipsum vero non percoqui nisi tralatumtra-
latum J. -to B1. translatum dhv. -to r. in alias
fornaces, et esse nodumnudum VRdh.
(an nucleum, ut § 144?). quendamquendam Bav. qued- Rh. quaed-
V. materiae; id, quod ex
coctococto om.R. supersit, diphrygadiphryga BVdhv(J2). -ges R(?)G. -gem
S cum J coll. § 135. vocariuocari BRaG. -ant Vdv.. ratio eius in medicina
similis praedictis: siccare et excrescentia consumerecon-
sumare R. acac BaS. et v. om. r.
repurgarerepurgare BS.
-ugnare a. ppurgare rv.. probatur lingua, utaut BR. eam siccet tactutactus VRa. statim
saporemque aeris reddat.
Messalla de famil. Rom. (Peter hist. Rom. fragm. p. 266). Unum etiamnumetiam-
nunc R. aeris miraculum non omittemus
. Servilia familia inlustris in fastis trientem aereum
pascit auro, argento, consumentemconsument eum V1. -te V2da. utrumque. origo atque
natura eius incomperta mihi est. verba ipsa de ea re
Messallaemessallae
(mefa- B1) v. -alae B2hC. -alis r. mesale a.cfr. § 22. senis ponam: Serviliorum familia habet
trientem sacrum, cui summa cum cura magnificentiaque
sacra quotannisquodannif B1V1D. faciunt. quem ferunt
alias crevisse, alias decrevisse videri et ex eo
aut honorem aut deminutionemdeminutione V. diminutionem B2ahv.a.Brot. familiae significare
significare coni. S. -r& B. -ri rv..
Proximedist. CFW Müler p. 17. indicari debent metallametalli R. ferri.
optumo pessimoque vitae instrumento est,est ego. om. ll. v cfr. § 135. (an est, hoc quidem? cfr.
Ludewig stud. philol. Prag. III p. 45 nr. 3). siquidem hoc
tellurem scindimus, arbores serimusarboref feri-
muf BS. serimus dav. om. r., arbusta tondemustondemuf BS. pone- Vda. pomeria nemus h. ponemus (-nimus v) pomaria R (?)v.,
vites squalore deciso annis omnibus cogimus invenescere,
hoc exstruimus tecta, caedimus saxa, omnesqueomnifque BS. ad aliosaliaf B1.
usus ferro utimur, sed eodem ad bella, caedescaedis R., latrocinia,
non comminus solum, sed etiam missili volucrique, nunc
tormentis excussoexcuso VR., nunc lacertis, nunc vero pinnatopennato B2v.a.S. pinnae a., quam
sceleratissimam humani ingenii fraudem arbitror, siquidem,
ut ocius mors perveniret ad hominem, alitem illam fecimus
pinnasquepennafque B2v.a.S. ferro dedimusde-
dicimus V1. didic- R.de mendo cfr. XVI 1.Isid. VI 9, 2. quam ob rem culpaculta VR. eius
non naturae fiat accepta. aliquotaliquod B1D. experimentis probatum
est posse innocens esse ferrum. in foedere, quod expulsis
regibus populo Romano dedit Porsinaporfina B1S. -sena dhG. -senna (pers-V)
rav(H). cfr. § 29., nominatim
comprehensum invenimus, ne ferro nisi inin om.B1. agri cultucultura d(?)v.a.S.
uteretur. et tumtum ll.S. cum dThv(Brot.). del. C. stilo osseoosseo inserui ex Isid.
cfr. U (Quellenregister p. 11). om. ll.v. scribere institutuminftitutū BD. intutum
(-utu Rh) rdahS. -utum ut v(H). -utum est ut C. vetustissimi
auctores prodiderunt. Magni Pompei in
tertio consulatucof.
B1. conf. B2. (cfr. XIX 24). extat edictumedicto B. in tumultu necis Clodianaeglodianae R.
prohibentis ullum telum esse in urbe.cfr. Plin. XXXV 146. et ars antiqua
et ars antiqua ego. & tamen uiquea (-que B2) B. & tamen uita
rv. (saltem etiam uita). ipsa non defuitdefinit h. honorem mitiorem habere ferro quoque
. Aristonidas artifexartifices VR., cum exprimere vellet Athamantisathamantif Bhv. athamnis d. ada- r.
furorem Learcho filio praecipitato residentemet residentis d2in ras.hv. a.G. paenitentiapoenitentiamque (G. -iam v) v.a. H.,
aesres VR. ferrumque miscuit, ut robiginerobigine S. rub- dhv. robiginem B1V1. rvb- r. eius per nitorem aeris
relucenterelucente dh(?)v. -tem ll. exprimereturexprimetur VR. verecundiae rubor. hoc signum
exstatexta
R. hodie Rhodihodie rhodi BS. -ierno die rv (add. Thebis H). Thebis
hodie C cum B..(cfr. Athenaeus XI 35 p. 469a. Ovid. met. XIII 683).
—cfr. Isid. XVI 21, 4. est in eadem urbe et ferreus Hercules
, quem fecit Alcon laborum dei patientia inductus.
videmus et Romae seyphos e ferro dicatos in templo
Martis Ultoris. obstitit eadem naturaenatura B. benignitas exigentisexientif B1.
abab BaS.
a rv. ferro ipso poenaspoene R. robigine eademque providentia nihil
in rebus mortaliusmortaliuf BC(S). -ibus rv(Dal.). facientisfa-
cientis hman. Dal.S. -tem V. -te rv. quamquam om.h. quod esseteffet BdThS. esse Va.om.R(?)v. infestissimum
mortalitati.
Isid. XVI 21, 2. Serv. ad Verg. Aen. X 174.—(cfr. Aristot. mir. ausc. 48). Ferri metallamella B1. ubique propemodumpropemodo VR. reperiuntur,
quippe etiam insula Italiae Ilvailua B1v. silua a. illa r. gignente, minimaque difficultate
adgnoscunturadgnofcuntur B1D.
agn- rS. cogn- v. colore ipso terrae manifestomanifefto Bv. -ta rS.. ratiosed ratio v.a.S.
eadem excoquendisexcoquendif Bdav(D). cfr. § 166 extr. 146. -di rhJ
coll. XI 231. venis; in Cappadocia tantum quaestio
est, aquaeaquae Bv. -ua r. an terraeterrae Bv. -rra r. fiatfiat om.R. acceptum, quoniam perfusa Cer
asoCeraso U 755. certo- ll.v.a.D. fluvio terra neque aliter ferrum eet
VR. fornacibus reddit.
differentia ferri numerosainnumerosa VRh..Isid. XVI 21, 3.—Verg. Aen. VIII 420. Varro ap. Serv. ad Aen. X 174. Nonius p. 21, 10 M. cfr. Lucil. fragm. III 29 (Müller). prima in generegenera VR. terrae caelive
caeli-
uae B.: aliae molle tantum plumboque vicinumuicinius hv.a.S. subministrant,
aliae fragile et aerosum rotarumque usibus et clavis maxime
fugiendum, cui prior ratio convenit; aliud brevitate sola
placet clavisque caligariisgalligaris VRd., aliud robiginemrubi-
ginem V2Rdhv.a.S. ab origine B.de mendo cfr. § 149. celerius sentitfefntit B1. fe fentit B2. (a robigine. . senescit coni. J)..
stricturae vocantur haehaec B1VR. eae v.a.H. omnes, quod non in aliis metallis,
aa B2ahIsid.v. ad r. stringenda acie vocabulo inposito.Isid. XVI 21, 3. et fornacium magnamaxima R(?)hv.a.S.
differentia est, nucleusque quidamquidam BTS. -dem rv(H). equi-
dem G. ferri excoquitur in iisiif ll.S. his dhH. om. hoc loco v.
ad indurandam aciem, alioquealioque BaG(S). -iquem VR. -que T. -quae v(H). modo ad densandas incudes
malleorumvemalliorumue B. rostra. summa autem differentia in aqua,
cui subinde candens inmergitur. haec alibialibe B1. aqua alibi v.a.G. atqueaquae V. aqua d.om.
Ven. alibialibe B1. om. Ven.
utilior nobilitavit loca gloria ferri, sicuti Bilbilimbilbilim BS. -in v. birbilium r. in Hispania
et Turiassonemtyri iasonem a. turiasso VRdh., Comum in Italia, cum ferraria
metalla in iisiif Bv(S). his
rC. locis non sintfunt R. fiant h..Isid. XVI 21, 2. 4. ex omnibus autem generibus
generalibus R. palmaprima B.sed cfr. § 95 et Isid. Serico ferrofenco B1. est; Seres hoc cum vestibus suis
pellibusque mittunt; secunda Parthico.- neque alia genera
ferri ex meraex mera BB ex Isid.
ex mira r. ex nimia a. eximia v. acieacie Bdav. atia (acie V2)
aeta (& a R) r. an acie ita? tenmperantur, ceteris enim admiscetur
mollior complexus. inin Bav. om.r. nostro orbe aliubialiube B1.
-ibi B2. (item deinceps). vena bonitatem
hancdist. S cum J. praestat, ut in Noricis, aliubi factura, ut Sulmone,
aqua ubiuti v.a.S. diximus, quippequippe—16 acies fortasse pertinent post du-
rentur (v. 19). cfr. etiam Isid. cumcum in Rdhv. a. S. exacuendo oleariaeoleare VRd. -res hv.a.S. cotescotef Bhv. coctaes r. om.a.
aquariaeque differant et oleo delicatior fiat acies. mirumque
, cum excoquatur venauene R., aquae modo liquari ferrum,
postea in spongeasfpongiaf B2Vdv.a.S. frangi. tenuiora ferramenta oleo restingui
mos est, ne aqua in fragilitatem durentur. a ferro
sanguis humanus se ulciscitur, contactumcontactum dahIsid.v. -tectum B. -tractum VR2.
-trac R1. namque eo celerius
celeriuf BIsid.S. -ius subinde rdahv(D). robiginem trahit.
Isid. XVI 21, 4. 4, 1. Lucret. VI 911. De magnete lapide suo loco dicemus concordiaque
, quam cum ferro habet. sola haec materia virusuirus ll.Tav(S). cfr. § 120. 160. 177. -res d(?)hB. uim
Isid. cfr. v. 10. XXXVI 128.36,126 sqq.
ab eo lapide accipit retinetque longo tempore, aliudaliud Bav. aut r. adprehendens
ferrum, ut anulorumacolorum VR. catena spectetur interdum
. quod volgus imperitum appellat ferrum vivum,
vulneraque taliatali dv.a.S. asperiora fiunt.Isid. XVI 21, 4. hichic om.VRdh. lapis et in Cantabria
can-
tabri B. nascitur, non utut BS. om. rv. ille magnes verus caute continua,
sed sparsa bulbationebulbatione B. bull- r H cum B.
bubb- v.—ita appellantappellantes scio VRa.—, nescio an vitrouitro B. cfr. XXXVI 192.
ultro (-ra a) ll.dahv.
fundendo perinde utilis, nondum enim expertus est quisquam
quicquam VRh.; ferrumferri
v.a.H. utique inficit eademaciem v.a.H. viui BTH cum Gron. ut rv..—Magnetemagnet
B2. lapidelapidē B2. -def B1.
architectusartitectus R. Timocharestimocharef BS.
-ohares (tym- dT) rdT. -ocrates ah. Dinochares H. -ocrates G.
chirocr- v. (cfr. V 62. VII 125). Alexandriaealexandreae V. -dri d. Arsinoes templum concamarare
incohaveratincohauerat ego. incola- B. inchoa- rv. cfr. XIV 61.
XXXVI 75. 122., ut in eoeo BRIsid.v. ea r. simulacrum e ferro pendere
in aērein aere hIsid.v.
aere VRdaS. om.B.cfr. X 111. XXXI 31. 30. XIV 12.
XXXVI 118. videretur. intercessit ipsius mors et Ptolemaei
tolemaei B1. -mei B2. tholomei R.
tphol- V. regisregis om.hv.a.S., qui id sororisororis uitie iussit R. suae iusserat fieri.Isid. XVI 21, 4.— Metallorum
dist. ego. omnium vena ferri largissima est Cantabriaecanthabriae B..
maritimamaritimae SJ(errore). parte, quaquam dhv.a.S. oceanus adluitalluut R., mons praealtuspraerupte altus hv.a.S.-
incredibile dictu—totus ex ea materiama-
terie dhv.a.S. est, ut in am-
(?)bitu oceani diximus. 4,112
Ferrum accensum igni, nisi duretur ictibus, corrumpitur
. rubens non est habileestabile V. tundendo neque antequam
albescere incipiatincipit BS. accepta VR.de mendo cfr. § 129. 168.. aceto autut VRd. et hv.a.G. aluminepalumine B. inlitum fit
aeriaeri hv. -ris ll.S.
cfr. nov. luc. p. 26. simile.Isid. XVI 21, 7.—cfr. Plin. V 86. a robiginea rubigine V2av.a.S. ab origine B. vindicatur cerussaceruiffa B1. et gypso et
liquida pice. haec est ferroferri d. temperatura hv.a.S. rerum U 756. a Graecis antipathia dicta.
ferunt quidemquidam hv.a.D. et religione quadam id fieri et exstare
ferream catenam apud Euphratenapoteo pratenam nam VR. amnem in urbeurbem
B1., quae
Zeugmazeugma Bv. zeuma r. appellaturan appelletur?, quaquia V2Th. Alexander Magnus ibi iunxeritiunxerit BdTaS. -rat rH. uinxerit v. -rat C.
pontem, cuius anulos, quian (pro
qui) B. refecti sintfunt B1hv.a.S., robigine infestari,
carentibus ea prioribus.
Pl. iun. 36, 8–10. 86, 1. 54, 4. Diosc. V 93 extr. Celsus IV 96 (9). Scribon. 146. Medicinamedicinae B. e ferroefferro B1. est et alia quam secandi.
namquefecvndina quę B2. etet om.hv.a.S. circumscribi circulocirculo Bv(S)
-los rH. terve circumlato mucrone
et adultis et infantibus prodest contra noxia medicamenta,
et praefixissepraefixiffe BG. -xe r. -xae a. -xit d. -xo h.
-xos v. inin Bav. om. r. limine evulsosaeuulsos V1. -sis V2. sepulchris clavos adversus
noctumas lymphationes, pungique leviter mucronemucro-
nem B1., quoque VR.
percussus homo sit, contra dolores laterum pectorumquepectorumue VTh. -uel R.
subitossub-
ditos Vd. -tus R., qui punctionem adferantadferantque. Bam V1. -que. Nam V2.. quaedam ustione sanantur
, privatim vero canis rabidirapidi V. morsusmorfuuf B1D., quippe etiam
praevalente morbomorfo B. expaventesqueexpauescentesque
hv.a.S. potum ustatusta V. plaga ilico
liberantur. calfitcalefit Rdhv.a.S. etiam ferro candente potus in multis
vitiis, privatim vero dysentericis.
cfr. Plin. XXV 42. Est et robigo ipsa in remediis, et sic proditurproditum B.de mendo cfr. § 122. 175.
Telephumelephum VR. sanassesanas sed (red R) ac miles VR. Achilles, sive id aereaid era a.
ad aere VR. sive ferrea cuspide
fecit; ita certe pingitur ex ea decutiens gladio. sed robigo
ferriferri Bdav. -rro r. deraditur umido ferro clavisclauisue B2. veteribus.Diosc. V 93. eupor..I 95. 46. 48. 168. 190. II 83. I 162. 219. 235. potentia eius
ligare, siccare, sisterestrin-
gere h. restri- v.a.S.. emendat alopeciasalopetias V. -phiaf B. inlita. utuntur
et ad scabritiasfeabritia
B. genarum pusulasquepuftulafque B2v.a. H. totius corporis cum
cera et myrteomurteo R. oleo, ad ignesignis R. vero sacros ex aceto, item
ad scabiem, paronychia digitorum et pterygia in linteolis.
sistit et feminarum profluvia inposita velleribusuel-
leribus ll.v. an in uellere, utilis? cfr. XXVI 144 et nota ad
XXVIII 248., plagis
quoque recentibus vino diluta et cum murra subactasubacto VR., condylomatis
ex acetoaceto prodest hv.a.S.. podagras quoque inlitainlita BS. -tas V1Ra. illitas V2dh. -ta v. lenit.
cfr. Diosc. V 90. eupor. I 209. II 61. I 212. Squama quoque ferri in usu est ex acie aut
mucronibus, maxime similisimilis et
Vd., sed acriore vi quam robigo,
quam ob rem et contra epiphoras oculorum adsumitur.
sanguinemfanguinem BaS. -emque rv. sistit, cum volnera ferro maxime fiant. sistit
et feminarum profluvia. inponitur et contracontra om.R. lieniumlienium BS. liconium a. lienum V2dhv. ali- r. vitia,
et& BaS.
om. rv. haemorroidasemoroidaf B. compescit ulcerumque serpentia. et genis
prodest farinae modo adspersa paullisper. praecipua tamen
commendatio eius in hygremplastro ad purganda vulnera
fistulasque et omnemomnē Bav(S). -ne r Brot. callum erodendum et rasis ossibus
carnes recreandas. componitur hoc modo: propolispropolis ego coll. XXII 107. Scribon. 209. pari VRdTaD
(coll. XXXVI 158). pal. B.om.hv. picis H. panis J coll.
XXII 138. aluminis coni. S (coll. § 149 de mendo). conici
possit etiam galbani: cfr. XXIV 21 (XI 16). Scribon. 210 (vel
panacis: cfr. Diosc. eupor. I 188). oboliet p. 219, 1 obolif fex
B1. -lis ex Vhv.a.H. -lis et dT.
VI,duae (pro sex)
H. Cimoliae cretae drachmaecimolia creta duobus, drachmis v.a.H. VI, aerisex aere v.a.H. sex aeris—drachmae om.B. tusitusi VRdH(D). tunsi S. tritus a. totidem v. drachmaeduae ll. H. ex (del.
drachmae) v. II,
squamaesquama v.a.H. ferriferri Bav(S). -rreae RdTH. -rreae et V. totidem, ceraecera a. Xx ego. XL B1. XI B2. ex rv. sex
dTH., oleioleo hv.a.G. sextariussextario v.a.H. (fortasse obolis x . .
drachmis x .. drachmis II .... sextariis [sc. singulis]).. his adieitutr,
cum sunt repurganda volnera aUt replenda, ceratum.
cfr. Isid. XVI 22, 1. Plin. IV 104. VII 206. Diodor.
V 38, 4. 22, 5. Strabo III 2, 9 p. 147. Sequitur natura plumbi, cuius duo genera,
nigrum atque candidum. pretiosissimum in hocin hoc ego. hoc ll. S. om.hv. candidumcandidum om.hS.,
Graecisa
graecis dhv.a.S. appellatumappellatus R. cassiterumcassityrum VRd. fabuloseque narratum inin om.BVen. cfr. XXXII 63. XXXI 17.
insulas& BS. om. rv. Atlantici maris peti vitilibusqueutilibufque BVen. uit.
Huiusque a. navigiisnauis R. et circumsutis
corio advehi. nunc certum est in Lusitanialufitaniae a. ly-
sinia Vd. lis- R.. gigni
et in Gallaeciagalacia B2. galleciae V. -ia B(edd.a.
Lugd.). -lliciae (-cie a) dahIsid.(v). -Ileta R. Callaecia J coll.
XXXIII 78 (item infra). summa tellure, harenosa et coloriscoloref B. nigri.
pondere tantum ea deprehenditur;Isid. XVI 22, 1. 2. interveniunt et minuti
calculi, maxime torrentibus siccatis. lavant eas harenas
metallici et, quod subsedit, cocunt in fornacibus. invenitur
et in aurariis metallis, quae alutiasalutiaf BS. -tia
rav(Brot.). -ta dTH. elutia C cum B. cfr. XXXIII 67. vocant, aqua inmissa
eluentefluente V1. lu- V2. eluenti B. -uunt hv.a.B. calculos nigros paullumpaululum d.cfr. nota ad XXVIII 133. candore variatos, quibus
eadem gravitas quae auro, et ideo in calathiscalathis hB. -tis dVen. co-
latis VRv. cutalif B. cloacis aD. om. Isid. scutulis U 757.
locus nondum sanatus., quibus
aurum colligitur, cum eo rem-anent; posteaposita VRh. caminiscaminis v. -millif
B1J. -mellis da. cvm illif B2. gamellis r. separantur
conflatique in plumbum album resolvuntur.cfr. Plin. XXXIII 94.—Homerus λ 25. ψ 561. non
fit in Gallaeciacallaecia B1J. gallicia dav.a.B. gall///ia V. gallea R.cfr. § 156. nigrum, cum vicinauinia Vd. Cantabria nigro tantum
abundet, nec ex albo argentum, cum fiat ex nigro. iungi
inter se plumbum nigrum sine albo non potest nec hoc
eieifin B1. fine (f et ne in ras.)
B2SJ. sine oleo ac ne album quidem secum sine nigro. album
habuithabuit et VRa. auctoritatem et Iliacis temporibus teste Homnero,
cassiterum ab illo dictum.Isid. XVI 22, 2.—§ 160 init.: Isid. XVI 23, 2. plumbi nigri origo duplex
est; aut enim sua provenit vena nec quicquam aliud ex
sese paritfe feparit (-rat B2) B. aut cum argento nascitur mixtisque venis conflatur
. huiuseius hv.a.S. qui primus fuitfluit V2hv. cfr. § 168. in fornacibus liquor stagnumstannum d(?)C. item
infra semper. cfr. XXIX 35.
appellatur; qui secundus, argentum; quodquod BV2aIsid.G. quid r.
qui dThv. remansit in
fornacibus, galena, quae fitfit BS. eft rv. tertia portio additaeaddita v.a.H (cfr. Isid.). venae;
haechaec ll.v. an ac (vel haec .. dant)? cfr. Isid. et
Blümneri technol. IV 150 n. 2. rursus conflata dat nigrum plumbum deductis partibus
partif B.duabus ll.v. nonisnonif
BS. non rBrot. del. v. II.
Stagnum inlitum aereisaereis ll. Ver.(S).
-rif B2Ven. aeneis C. vasis saporem facit
gratiorem acac BS. ad VR. aut a. et dhv. compescit virus aeruginis, mirumque, pondus
non auget. speculasecula VR. etiametiam BS. quoque rv. ex eo laudatissima, ut diximus, 33,130
Brundisibryndisi
VRd. temperabantur, donec argenteis uti coepere et
ancillae. nunc adulteratur stagnum addita aeris candidi
tertia portione in plumbum album. fit et alio modo mixtis
albi plumbiplumbib; R. nigrique libris; hoc nunc aliqui argentarium
appellant. iidemiidem RdhLugd. id- rv(D). et tertiarium vocant, in quoquod VR. duae suntst R.an sint?
nigri portiones et tertia albi. pretium eius inlibraslibras Bav. -ris r. $X$ XX$X$ XX BS.
xxx rv. x. x dH..
hoc fistulae solidantur. inprobiores ad tertiariumtertiarum B1V. additis
partibus aequisaequi VR. albi argentarium vocant et eo quae volunt
incoquuntincoquont BJ. -cocum V. -cocunt S.. pretiumpraetiū B. -tio V.
pretia Rdhv.a.S. huiushuius—3 nigri to B2 (ead. m.) in trim vss.
spatio raso (contraq. et nigrito ad marg.). 1 p. B2D. pondo
rv. faciunt in p. $X$ LXXXLXX/// B2J. CX (cxx. V) LXX VR. XLX. X S. CLX. X dTH.
cxxx hv. om.a.. alboalbo om.B2. per
se sincero pretiumpretia RdThv.a.S. praetio V. sunt $X$ LXXXXLXXX B2S. XCX V. CX dT. c. x. a. XXX Rv. x. x H., nigro $X$ VIIx. VII fS.
XVII ll.v. XVI C. VII H..
Albi natura plus aridi habet, contraque nigri tota
umida est. ideo album nulli rei sine mixtura utile est.
neque argentum ex eoex eo—6 argentum om.B. plumbatur, quoniamquia d2in ras. quam T. prius liquescatliquescat dTa. -uiscat V. -uescit
R(?)hv.
argentum, confirmantqueconfirmantque (quod dThH)—7 argentum ll.v(H).
om. Bas. (errore, ut videtur)., si minus albo nigri, quam satis
sit, misceatur, erodiprodi B. ab eo argentum. album incoquitur
aereis operibus Galliarum invento ita, ut vix discerni possit
ab argento, eaque incoctilia appellant. deinde et argentum
incoquere simili modo coepere equorum& quorum B1. maxime ornamentis
iumentorumque ac iugorumac iugorum BS. adiu- r. iugis hv. inin hv. om. ll.S.
cfr. CFW Müller p. 24 n. 2. Alesia oppido; reliqua gloria
Biturigumgloria biturigum (-ivgum
B2) B(d?)v.-iabitur iugum r. fuit.Isid. XVI 22, 3. coepere deinde et esseda sua colisataque
acfua colifataque ac
BS. suaculis atque acre (hoc a) ra. et uehicula et d2in ras.hB.
baculis et v. petoritapecorita R. exornare simili modo, quae iamquae iam BS. quae (que R)
inani r. om.hv. luxurialuxuriam B1. -xoria V.om.hv.a.S. ad
aurea quoque, non modo argenteaar-
genta VR., staticulaftaticula BaB. taticola F. //// ticula V. tic- R.
uehicula d2in ras.hv. pervenitinanis luxuria peruenit hv.a.S., quaeque
in scyphisscyphis dv. cy- B. scypis V. scipis R. esphis a. cerni prodigumprodi-
gum B1Vdav(S). -gium rG. erat, haecheac V. hac B2. ////c B1. in vehiculis
adteriad terri Vd. art- R. cartha V. -ta B. cultus vocatur. plumbi albi experimentum in charta
est, ut liquefactum pondere videatur, non calore, rupisse.
India neque aes neque plumbum habet gemmisque ac
margaritis suis haec permutat.
Isid. XVI 22, 3. Nigronigrum VR. plumbo ad fistulas lamnasque utimur,
laboriosius in Hispania eruto totasque per Gallias, sed in
Brittannia summo terrae coriocurio B. adeo large, ut lex ultro
dicaturlex custodiatur D.
lex cauere dicatur U 758. lege interdicatur Brunn. lex inter-
dicat ut M Hertz. an nec interdicatur? (cfr. XXXIII 78. 49)., ne plus certo modo fiat. nigri generibus haec
sunt nomina: Iovetanumiouetanum Bv(S). -antum r. Ouetanum H., Caprariense, Oleastrenseoleafterenfe
B., nec
differentia ullailla V. scoria modo excoctaexcocita B1. diligenter. mirum in
his solis metallis, quod derelicta fertilius revivescunt. hoc
videtur facere laxatis spiramentis adac B1. satietatem infususinfus V.
aër, aequeaeque v.
eque h. atque (-uae V) ll. ut feminas quasdam fecundiores facere abortus.
nuper id conpertum in Baetica Samariensifamarienfi BJ. samiarenci V.
saremianensi a. santarensi Rd(?)v. an Salutariensi? cfr. III 15. metallo, quod
locariuocari B. solitum $X$x libras (-ris v) hv.a.H.ccccJ. cc. M. VR2H.
ccc R1. cc Bdahv. annuisannuif BaH. -us r. annos dThv., postquam obliteratum erat,
$X$ CCLV$X$
CCLVego. CCLV H cum Gron. XXXLV R. $X$ XLV B. XXLV V.X.XLVJ. $X$ |XIV|D. XL. v a. LV V. locatum estlocatum est om.VRh.. simili modo Antonianum in eadem
provincia paria pari aD. cfr. U 759. locatione pervenit ad HSHS—14 et ad [dita] Bav.
om.r.CCCCCCCCBaS. cccc v.MMD. vectigalis.
mirum et addita aqua non liquescere vasa euasa e V1Rdv(J).
uas e rS. plumbo,
eadem, si infi in (sin V) ll.Brot. in hv. aquamaquam CFW Müller p. 8 n. 2. aqua ll.v. (an si cum aqua?). addanturaddantur B.
-atur rS. om.hv. calculus veluel S. ue Bda. ua r. om.hv. aereuscereus
Rd. caaer- V. aereusue v.a.S. quadrans
quadraf BV. si
(quadrans si v. -drans Brot.) addatur hv.a.S., peruriuas
puri h. uas peruri v.a.Brot..
Gels. V 26, 36. Theod. Prisc. eupor. II 33 p. 131, 17 (Rose).—Suet. Nero 20. In medicina per se plumbi usus cicatrices
reprimere adalligatisque lumborumplumborum B. et renium partiparti
dhv. -te ll. lamnis
frigidiore natura inhibereinhibere BdC. -ri rv. inpetus venerisvisaque in quiete
veneriadist. S. (sublato puncto aut
se delendum aut tradit scribendum erat). sponte naturae erumpentia usque in genus morbi.
his lamnis Calvus orator cohibuisse sese om.d(?)v.a.S. traditur viresque
corporis studiorum laborilabori BaG. -re rv. custodisse. Nero, quoniam ita
placuit diisdis VJ., princeps, lamna pectori inposita sub ea
cantica exclamans alendis vocibus demonstravit rationem.
cfr. Diosc. V 96.coquitur ad medicinae usus patinis fictilibus substrato
sulpuresulpure B1J.
-phure B2hv (S). -ri a. -furi VR. -phuris, dTH. minuto, lamnis inpositis tenuibus opertisque sulpure
sul-
fore R. et ferro& ferro Bdav. est et foro r. (an ueru ferreo
mixtis, cum coquuntur? cfr. Diosc. et § 176. XXXIII 107.
U 760). mixtis. cum coquaturcoquatur BS. -uitur rv., munienda in eo
opere foraminafornamina V. formica
B1. -cia B2. spiritus convenit; alioqui plumbi fornacium
fornacium del. voluit U 760.dist.
ego. halitus noxius sentitur. et pestilens estest ego. et ll.v., canibus
ocissime, omnium vero metallorum muscis et culicibus,
quam ob rem non sunt ea taedia in metallis.Diosc. V 95. quidam in
coquendo scobem plumbi lima quaesitam sulpuri miscent,
alii cerussam potius quam sulpur. fitfit ei V. ficti R. et lotura plumbiplumbi VdTahv(S). pumbi B. plurimi R(?)B.
usus in medicina. cum se ipso teritur in& (pro in) B. mortariis plumbeis
addita aqua caelesti, done crassescat; postea supernatans
aqua tollitur spongeis; quod crassissimum fuit, siccatum
dividitur in pastillos. quidam limatum plumbum
sic terunt, quidam et plumbaginem admiscent, alii vero
acetumacceptum B1. (cfr. § 149)., alii vinum, alii adipem, alii rosam.Diosc. V 95. 96. 95. eupor. I 182. 189. 212. quidam in
lapideo mortariomoriario VR. et maxime Thebaico plumbeumplum-
beo Rdhv.a.S. -bum U 762. lapideo Diosc. pistillumpistillo dhv.a.S(U).
terere malunt, candidiusque ita fit medicamentum. id
autem quod ustum est plumbum lavaturlabatur V. utut B(S). ui B. et rv(H). stibisftibif BS. -bi B.
-biis av. istius r. teritur H. etet ll.v(S). uis h. ut H.33, 103
cadmeacadmiae (cathm- h) dhv.a.B.. potest adstringere, sistere, contrahere cicatrices;34,104
usu estusu est ego. usus et ll.
usus ex (enim ex v)S. eodem et in oculorum medicamentis,
maxime contra procidentiamprocidentiam Bav. -tia r. cfr.
XXIII 56. eorum et inanitatesinanitatef BS. -tate VT. -tatem Rdav. ulcerum
excrescentiave rimasque sedis aut haemorroidashe-
moroidaf B. hae- D. et condylomata
.Diosc. V 96. (103). ad haec maxime lotura plumbi facit, cinis
autem usti ad serpentia ulcera aut sordida, eademque
quae chartischartis ll.v. spodi Diosc. an chal-
citidis? cfr. § 118. 119. ratio profectusprofectuf B2dv. -tuuf B1D. pro-
uectus r.. uritur autem inin om.R. patinis per
lamnas minutas cum sulpure, versatum rudibus ferreis
aut ferulaceis, donec liquor mutetur in cinerem; dein
refrigeratum teritur in farinam. aliialie Ra. -iae V. elimatamelimatam Bv(S).
lima- TH. linea- h. lianitam a. lanit- r. scobem in
fictilifictile VR. crudocrudo BB e Diosc. cado dahv. -du V. tadu R. cocuntcocont R. in caminis, donec percoquatur figlinum
. aliqui cerussam admiscentmiscent VRdhv.a.S. pari mensura aut hordeum
teruntque ut in crudo dictum est, et praeferunt168
sicri B1. sic tritum hv.a.S. plumbum spodiospondio Rh. -ion Vd. Cyprio.
Diosc. V 97. Celsus V 15. Scribon. 48. Scoriafcor//ea B1. quoque plumbi in usu est. optima quaequae BS. que quae
Rhv. quaeque Vd.om.a.
maxime ad luteum colorem acceditaccendit B., sine plumbi reliquiisreliquif B1Vv.a.C.
aut sulpuris speciean ac uitri specie? cfr. Diosc. aut sulpuris
speciem (transpositum post colorem) U 763. et terrafpecie terrae B. carens. lavatur haec in mortariis
minutim fracta, done aqua luteum colorem trahat,
et transfunditur in vas purum, idque saepius, usque dum
subsidat quod utilissimum est. effectuseffectuuf B1D. habet eosdem quos
plumbumplumbum—-4 modo quo Bav. om. r., sed acriorescariores a.. mirariquemirarique B1aJ. -raque B2S. -rari v. cfr. XVII 1. XVIII 291.
XXXVI 200. XXXV 49. succurrit experientialexperientiam av(J). -tia BS.
vitae, ne faece quidem rerumrerum BB. ne (neu v) rerum av. excrementorumque foeditate
intemptata tot modis.
Fit& Bv. om.a. et spodium exex B2v.
& B1. est a. plumbo eodem modomodo BC. omav. quo ex
Cyprio aere; lavaturlaudatur Ba. in linteis raris aqua caelesti separaturque
feparanturq. B. (an recte et deinde terrena, ut XXX 116. IX
140? contra XXX 32. XXXVII 194).130
terrenum transfusione; cribratumcrebratum B1. teritur. quidam
pulverem eumeum BVaS. eam R. cum dhv. del. G. pinnis digereredetergere
v.a.S. malunt ac terere in vino
odorato.
Diosc. V 100. Est et molybdaena, quam alio loco galenam appellavimus
, venauena Bhv. -nar r. argenti plumbique communis. Melior 33,95
haec, quanto magis aurei colors quantoque minus plumbosa,34,198
friabilis et modice gravis. cocta cum oleo iocineris
colorem trahit. adhaerescit et auri argentique fornacibus;
hanc metallicam vocant. laudatissima quae inin hman.Dal.v. om.
ll.S. cfr. CFW Müller p. 24 n. 2. Zephyrio
fiat; probantur minime terrenae minimeque lapidosaelapidiose V. -sae Ven..
coquunturcocuuntur B1. -cuntur: S. uocantur V. lavanturque scoriae modo.Diosc. V 100. cfr. Celsus V 19, 26. Diosc. eupor. I 182. II 52. usus in liparain lipara (lipp-
dVen. lypp- a) ll.dav(J). illi par B2. in liparas C. cfr.
XXXIII 105. XXIII 162, sed singul. num. etiam ap. Scribon.
222. 223. ad
lenienda ac refrigeranda ulcera et emplastris, quae non
inliganturalligantur Vd(?)v.a.S., sed inlita ad cicatricem perducunt in teneristemporis R.
corporibus mollissimisquemol-
liffimafq. B1. partibus. compositiocompofito B1. eius ee BS. est rv.
libristribus
ll.v (bis). III et cerae libra, olei III heminis, quod in senili
corpore cum fracibusfraucibus R. additur. temperatur cumcum BS. et cum rv(D). spuma
argenti et scoria plumbi ad dysenteriam et tenesmum
fovendafouemda V. -em uia R. -endo av.a.S. calida.
Diosc. V 103. (cfr. Isid. XIX 17, 23). Vitruv. VII 12, 1.
cfr. Plin. XXXV 37 extr. Psimithiumpsinthium
VR. psimmythium h(?).v.a.S. apsyntium a. quoque, hoc est cerussam, plumbariae
dant officinaedanda effi-
cinae B., laudatissimamladatiffimam B1. laudatissima a. -mum hv.a.S(JD). in Rhodoripdo R.. fit autem
ramentis plumbi tenuissimistenuissimi VR. super vas aceti asperrimi inpositis
atque ita destillantibus. quod ex eo cecidit in
ipsum acetum, arefactum moliturmollitum B. (cfr. § 152). et cribraturcribatur VR. iterumque
aceto admixtomixto hv.a.S. in pastillos dividitur etei VR. in sole siccatur
aestate. fit et alio modo, addito in urceos aceti plumbo
opturatos per diesdecem ll.v. X derasoque ceuau (pro ceu) R. situ ac rursusacrafuf B1. reiectoitiecto R. deie- v.a.H.,
donec deficiat materia.Diosc. V 103.—cfr. Martial. ep. II 41, 12. VII 25, 2. quod derasum est, teritur et cribratur
cribatur V. scri- a. et coquitur in patinis misceturque rudiculis, done
rufescatrubescat dTH. et similefimili B1. sandaracae fiat. dein lavatur dulci aqua,
donec nubeculaenubi-
culae Rd. omnes eluantureluantur Bdv. eluent- a. eleuat- R. aluat- V.. siccatur postea similiter
et in pastillos dividitur. vis eius eadem quae supra dictisdictis ll.v. de structura cfr. XXVII 93.,
lenissimaleuissima
hv.a.S. tantumtamen h. ex omnibus, praeterque ad candorem
feminarumfeminarum om.R.. est autem letalis potupotu BaS. -tus
rv. sicut spumasputa V1R. spumae h(?)Lugd. argenti.
postea cerussa ipsa, si coquatur, rufescit.
cfr. Plin. XXXV 39.—Diosc. V 121. Isid. XIX 17, 11. Pl. iun. 15, 10. Marc. 6, 29. Pl. iun. 37, 15–17. Marc. 16, 51. Sandaracae quoque propemodum dicta naturadic tantura B1.
est. invenitur autem et in aurariis et in argentariis metallis
, melior quo magis rufa quoque magisrufa quoque magis om.B. virus sulpurissulpuris ego e Diosc. et Isid.
om. ll. v.
redolens ac puraplura VRh. friabilisquefragilifque B2.. valet purgare, sistere, excalfacere
, erodereerodere BS. pro- r.
pro- dv., summa eius dotedos hv.a.S. septicaftiptica B2hVen.. explet alopecias
ex aceto inlita; additur oculorum medicamentis;
fauces purgat cum melle sumpta vocemqueuocemque—6
fumpta Bav(S). om. r. uocemque—5 facit om. H. limpidam et
canoramca-
norem B1. facit; suspiriosis et tussientibus iucundeiocunde B2. iucum de B1. medetur
cum resina terebinthina in cibocibo av. quo B. sumpta, suffitasufficita V. quoque
cum cedro ipso nidore isdemifdem BaD. eisd- V. iisd- RdT(?)H. itid- G.
eius C. eis hv. medeturuid&ur B..
Diosc. 120. Isid. XIX 17, 12. (cfr. Plin. XXXIII 79.
VI 98). Diosc. V 121. Marc. 34, 57. Et arrhenicumarrhenicum BJ. arren- daBrot.
arsen- v. arreoi- Vh. arroi- R. ex eadem est materia. quod optimum
, coloris etiam in auro excellentisexcellentius av.a.Brot.; quod vero pallidius
aut sandaracae simile est, deterius iudicatur. est et
tertium genus, quo miscetur aureus color sandaracae.
utraqueutraeque B. haec squamosa, illudilum VR. vero siccum purumque,
gracili venarum discursu fissile. vis eadem quae supra,
sed acrior. itaque et causticis additur et psilotrispsilotris (fil- B) BVen. (S).
-thris dhVerc. -tri a. -lutris r.. tollit
etei (pro et) V. i R. pterygia digitorum carnesquecarnes R. narium et condylomata
etet om.R. quidquid excrescitan excrescat?. torretur, ut valdiusvaldiuf (ald- B1)
BJ. ualid- rv. cfr. XXXIII 147; contra XXXVII 106. XXXI
108. XXXX 14. XXVII. XVII 108. 258. XVI 186. XI 54. prosit, in
nova testainnouat teftam B1., donec mutet colorem.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXXV
Metallorum, quibus opes constant, adgnascentiumadgnafcentium (-tum B) BS. agna- V1H. adna- v. ac
na- V2Rh. na- dTBrot.-
queque BTH(S). quae r. que in
dBrot. quoque v.iisiis S. if BD. eis rv. natura indicataindi (spat. vac.)
modum B. propemodum est, ita conexis rebus,
ut inmensa medicinae silva officinarumqueofficanarumque V. tenebrae et morosa
caelandi fingendique ac tinguendiac tinguendi BBrot.
-gendi Rv. attingenti V. subtilitas simul dicerentur
. restant terrae ipsius genera lapidumque vel
numerosiorenumerofiore G. -iores ll.v. serieserie G. -iae B. erie R. aerie d. -riae V1. -reae V2. erariae
(aer- v) hv., plurimis singula aan a delendum? Graecis praecipue
voluminibus tractata. nos in iis brevitatem sequemur
utilem institutoinftituto Bs. -uti eo r.
-uti v. -uto hoc dBrot., modo nihilnic il B. necessarium- aut naturale
omittentes,cfr. Plin. XXXVI 47. 50. Seneca exc. controv. II 1, 12. epist. 86, 6. 114, 9. 115, 9. Vitruv. VII 3, 10.—Strabo XII 8, 14 p. 577.
primumque dicemus quae restant dedeo B1.
pictura, artearti B. quondamquando V. nobilidenobili R. (an et nobili?).—tunc cum expeteretur
regibusregibuf BS.a reg- rv(D). cfr. XXXIII 112. XXXVII 60. XXV 92.
VIII 34. XVI 18. XIX 64. VI 173. populisque—et aliosalios ll.v(S). illos C. nobilitante, quos esset
dignata posteris tradere, nunc vero in totumtotum a BS. cfr. § 184. an totum est? marmoribus
pulsapulfa
iam BG. -sa tum v. postulatum r., iam quidem et auroauro Bdv. -rum r., nec tantum ut parietespabeites V1. pabert R. toti
operiantur, verum et interraso marmore vermiculatisqueuermiculatifque Bdv(H). -tis G.
-tosque h. -colastiq. (quod V) r.
ad effigies rerum et animalium crustis. non placent iam
abaci necabaci nec BRdhv. -cina VD. spatiaspacia V. fpatio B. montesmontes ego. -tis ll.v. (cfr. infra et XXXVI 1). in cubiculo dilatantiadilatantia
(-tatata R) ll. v (S). -latant. Iam D. -latata coni. J1. delitentia B.: coepimus
et lapidelapidem dhv.a.J. cfr. XXII 4..pingere. hoc Claudii principatu inventum, Neronis
vero maculasmaculis R., quae non essenteffent
Bv. esse r. in crustis, inserendo
unitatemunitatem Bhv. -ate r. variare, ut ovatus essetesse VR. Numidicus, utpurpura
distinguereturdi-
ftingueamur B1. -uamur B2. Synnadicusfymnadicuf B., qualiter illos nasci optassent
deliciae. montium haechaec Bdv.
ac r. subsidia deficientiumdifficientium V., necnec Bdv. age r. cessat
luxuria id agere, ut quam plurimum incendiis perdat.
Imaginumimaginum BdTv.
-nem r. quidem pictura, quaquam dhv.a.S. maxime similessimilis VR.
in aevumin deum B. propagabantur figurae, in totumquod
in totum v.a.S. exolevit. aereiaurei Durandus. sed cfr. § 14.
ponunturdist.
ego. clipei argentea facieargentea facie ego. -teae facies ll.v. cfr. Blümneri techn.
IV 244 sqq. 318., surdo figurarumfigurabunduf crimine B. discrimine
;dist. G. statuarum capita permutantur, volgatisuvl-
gatif B2v.a.S. mulg- VR. iam pridem
salibus etiam carminum. adeo materiam conspici malunt
omnes quam sese om.B. nosci. et inter haec pinacothecasin apothecaf B2. veteribus
tabulis consuuntconferciunt vet. Dal. alienasque effigies colunt, ipsi honorem
honore VR. non nisi in pretio ducentes, ut frangatfragat
VR. heres
furisqueforasque h. -risque D. furis v.a.Brot. -risue coni.
Brot. detrahat laqueolaqueo ego cum D (sed pro dat. accipiendum). -eū BVS.
-eus R(?)dhv. -eis U..Cic. de fin. V 1, 3. II 31, 101. Diog. Laert. X 18. itaque nullius effigie vivente
imagines pecuniae, non suas, relincuntrelinquit R. -qunt B2.. iidemiidem dC.
id- ll.v(D). palaestrasan palaestrae?
athletarum imaginibus et ceromata sua exornant, Epicuriepicuri v. -curi ui B1. -curiof B2S. -culi r.
voltus per cubicula gestant ac circumferunt secum. natali
eius* sacrificant, feriasque omni mense *vicesima lunauicesima luna huc transposui. post eius habent ll. v, post
feriasque U, post custodiunt (v. 2) J. cfr. Cic. et CFW Müller
grat. p. 553.*
custodiunt, quas icadasigadaf B2. vocant, iiii dhv(Brot.). hii V. hi R(?)C(S).
inBspat. vac. maxime, qui se nesi ne R.
viventes quidem noscinoci V. volunt. ita est& (pro est) B. profecto: artesartis
VRhS. desidia
perdidit, et quoniam animorum imagines non suntsint R.,
neglegunturnegleguntur (neglig- v) J. nec leg- B.
legentur r. etiam corporum.cfr. Seneca de benef. III 28, 2. aliter apud maiores in atriis
haec erant, quae spectarentur; non signa externorum artificum
nec aera aut marmora: expressi cera vultus singulis
disponebantur armariisamaris R., ut essent imagines, quae comitarentur
gentilicia funera, semperque defuncto aliquo totus
aderat familiae eius qui umquam fuerat populus. stemmata
ftemmata Bhv. ite- r. vero lineislinteis Fröhner anal. crit. p. 17 coll. § 51. discurrebant ad imagines pictas.cfr. Suet. Nero 38. tabulinatabulina
ll.v(S). -blina h(?)B.
codicibus implebantur et monimentis rerum in magistratu
gestarum. aliae foris et circa limina animorumamicorum d2in ras. domitarum H
cum Gron. ingentiumingentium Bv(S). gent- rH.
imagines erantorant V. adfixis hostium spoliis, quae nec emptori
refigererefringere v.a. H. liceretlicent R. -ere V., triumphabantquetriumphabantque ll. G.
quae v. etiam dominis mutatis
aeternaeaeternae ego. & me (etiā B2) ll. ipsae G(D).
ornamenta erant (post domus) man. Dal. v. emptae U cum J.
tamen coni. S. domus. eraterat BS. et erat (he- V) rG. eratque v. haec stimulatiostimulatio G (summa et add. v). ftimmatio B1. eftima- (del.
haec) B2. stima (summa d) ratio rd. ingens, exprobrantibusprobrantibus R. ex-
probant reb, B.
tectis cotidie inbellemimbellem dhv.a.S. in bellum VR. dominum intrare in alienum triumphum
.M. Valerius Messala: cfr. Peter hist. Rom. fragm. p. 265.—cfr. Plin. VII 54. Plutarch. Caes. 52. Suet. Caes. 59. exstat Messalae oratoris indignatio, quaequae ll.v(S). qua dh(?)G. prohibuit
inseri genti suae Laevinorumlaeuinorum B. blae-V2.
ble- B1dv. belui- R. blaenio- V1. plebino- B2. alienam imaginem.
similis causa Messalae seni expressit volumina illa quae
de familiis condidit, cum Scipionis Pomponiani transisset
atrium vidissetque adoptione testamentaria Salvittonessaluittones U cum Oudendorpio. -nis Vv(S). faeuittonif
B. saluitiones d. -nis R. salutiones H. -nis C.—
hoc enim fuerat cognomen—Africanorum dedecoridedecore
dThv.a.S. inrepentes
inrepentes R(?)THcum Gron. -te rdh. -tem
(praem. notam v) J. Scipionum nomininomine B1. (de dativo cfr. XIX 128.
XXIX 74).. Sed—pacepacem V. Messalarum
dixisse liceat—etiam mentiri clarorum imagines erat
aliquis virtutum amor multoque honestius quam mereri,
ne quis suas expeteretexteret R..
Suet. Tib. 70. Non est praetereundum et novicium inventum, siquidem
nonnon ll.dThcod.
Poll.S. nunc J(U). icones D. non solum v. ex auro argentoveargentumue B1., atat ego. aut ll.v. certe ex aere in bibliothecis
dicanturducantur VR. illisilli v.a.S., quorum inmortales animae in locis
iisdem locuntur, quin immoqui
immo VR. etiam quae non sunt finguntur,
pariuntque desideria non traditostraditi v.a.Brot. vultus, sicutsicuti VR. in Homero
evenitdeuenit B.
id eu- J coll. IX 159..cfr. Plin. VII 115. Isid. VI 5, 2. quoquo ll.v an utique? mains, ut equidem arbitror, nullum est felicitatis
specimen quam semper omnes scire cupere, qualisqualef BV.
fueritfuerint B. aliquis. Asini Pollionispolionif BS. hoc Romae inventum, qui
primus bibliothecam dicando ingenia hominum remre d1. rei R2d2. publica
mpublicam v. -cae V. -ce Rdh. p. B. fecit. an priores coeperintcoeperunt R. Alexandreae et Pergami
regesregef Bv. om.r., qui bibliothecas magno certamine instituere, non
facile dixerim.Corn. Nep. Attic. 18, 5. 6. imaginum amoremamorem BG(S). -re rv(H). flagrasse quondamquos-
dam Brot. testes
sunt Atticuset atticus Rhv.a.S. ille Ciceronis edito de iis volumine, M.et M. dhv.a. U. Varro
benignissimobenignissimo Bdv. -me r. invento insertis voluminumuoluminum Bv. -nibus r. suorum fecunditati
etiamet
p. 232, 1 fecunditati etiam ego. -atium B1VR. -ati B2S. -ati
hominum D. -antium (-ati v) non nominibus tantum dv. septingentorumfeptingintorum B. inlustrium aliquosed et aliquo hv.a.S. modo imaginibus
, non passus intercidere figuras aut vetustatem aevi
contra homines valere, inventorinuentor
ll.H. -tione B. -ni v. munerismunerif BTv. munquis R. mumqu-V1.
numqu- V2. etiam dis invidiosi
inuidiosi ll.H. -sus B. -sis v., quando inmortalitatem non solum dedit, verum
etiam in omnesomnif
BSJ. terras misit, ut praesentes esse ubique
ceu diceu di U cum M Hertzio. cludi ll. credi d2in ras.h
(praem. et Brot.). et claudi (cludi S) v(S). possent. et hoc quidem alienislineis coni. OJahn. ille praestitit.
cfr. Liv. X 19, 17. Verumuerum BS. suorum rD. suorum uero dhv. clupeosclupeof B1D.
clyp- Vv. clip- r (Verc.)S. (item semper deinceps). in sacro vel publico dicare
privatim primus instituit, ut reperio, Appius Claudius
[quiuncos
posuit U cum Gesnero. consul cum P. Servilio fuit anno urbis CCLVIIII].
posuit enim in Bellonae aede maiores suos, placuitque
in excelso spectari in titulos honorum legi, decora res,
utique si liberumliberorum d2in ras.hv.a.S. turbaturba
ll.G(S). -bae v. om.dTH. parvulisparuulis om.B. imaginibus ceu nidum
aliquem subolis pariter ostendatoftendat
BhG. -aut rv., quales clupeos nemo non
gaudens favensque aspicit.cfr. Charis. p. 77, 20 K. Velius Longus p. 68, 11 K. Caper p. 97,14 K. (Beck Plin. libr. dub. serm. rell. p. 62). post eum M. Aemilius
collega in consulatu Quintiquintii B2. Lutatiiliitati V. non in basilica modo
Aemilia, verum et domi suae posuit, id quoque Martio
exemplo. scutis enim, qualibus apud Troiamtroianum B1. pugnatum
est, continebantur imagines, unde et nomen habuerehabere R. clupeorum
, non, ut perversa grammaticorum suptilitas voluit,
a cluendo. origo plenaplena BhG. -am rv. virtutis, faciem reddi in scuto
cuiusqueeiufque
B2Ven. eius D., qui fuerit usus illo.Liv. XXV 39, 13. 17. Poeni exex Bdv. et ex rD. auro factitavere
et clupeos et imagines secumque vexere. in castrisuexere. in castris
ego. in castris uexere (BS. uenere r. tulere hv) ll.hv. cfr.
§ 5. XXXIV 48. certe
captiscap//tif B. -ptis eis hv.a.S. talem Hasdrubalis invenit Marcius, Scipionum in
Hispaniaspania V. scapanca
R. ultor, isqueulciorisque VR. clupeus supra fores Capitolinae aedis
usque ad incendium primum fuit. maiorummaiorem VRh. quidem nostrorum
nostrorum dv.
-trum BVhD. nr???am R. tanta securitas in ea reea re Bdhv. aere V. ere R. adnotatur, ut L. Manliomanlio B2v. -nilio r., QQ. dv. que B.om. r..
Fulvioconfulib. B. cos. anno urbis DLXXV M. Aufidius tutelae Capitolio
capitolio BS. -li V. -lii Rdhv (an recte?). redemptor docuerit patres argenteos esse clupeos,
qui pro aereisaereif
BdB. -ris rv. aureis D. per aliquotaliquod B1VD. iam lustra adsignabantur.
Isid. XIX 16, 2. Quintil. inst. or. X 2, 7. Philostr.
vita Apoll. Tyan. II 22.—Strabo VIII 3, 12 p. 343. De picturae initiis incertaincerta om.R. nec instituti operis
quaestio est. Aegyptii sex milibus annorum aput ipsos
inventam, priusquam in Graeciam transirettransiret B2dhv. -rent B1. -sieret V. -ssieret R., adfirmant,
vana praedicatione, ut palam est; Graeci autem alii Sicyone
, alii aput Corinthios repertam, omnes umbra hominis
lineislineif Bv. -nteis r. circumductacircumducta Bhv. -dicta r., itaque primam talem, secundam
singulis coloribus et monochromatone
(om. et) monochromato B (prob. U 764). dictamdicta V., postquam
operosiorope-
riofior B. inventa erat, duratque talis etiam nuncetiannunc B. etiamnum v. a. G..cfr. Aelian. var. hist. X 10.[cfr. Loewy Inschr. Gr. Bildh. 5].—Corn. Nep. fragm. 35 Halm. (Cic. de rep. II 19, 34). inventam
dicunt a dv.a.S. liniaremliniarem
(linea- hv) S. -aurem VRd. -auro em B. a Philoclefilocle B. pil- R. Aegyptioaegypti R. vel Cleanthecleanthe d(?)Bas. -te ll.v. Corinthio
corinthio Bv. oriontio r. primi exercuereexercuere B2v. exerque
r. AridicesAridices S cum Keilio. arad- B. ard- rv. Corinthius etet dhv(J).
om. ll.U. Telephanestelephanes dhv. teliph- B. telepa- r.
Sicyonius, sine ullo etiamnumetiam-
num dhv. -unc VR. ei annum B.an etiamtum? hi colore, iam tamen spargentes
linias intus. ideo et quos pinxerepin-
xere ego. cfr. XXXVII 119. pingere ll. -rent v. adscribere institutum
. primus inlevitinleuit U(D) cum M Hauptio. inuenit ll.v. cfr. § 97.
XXII 2. X 71. VI 190. easeos V2v.a.G. colorecolore BS(D). -res
rv. -rare G. -rare colore J. testaeteftae BVS. -ta G -te Rdhv., ut feruntferuntur VR., tritaetritae S. -ta G. triftę B1. -te B2. ita Vh. it R.
aratus d2in ras. -to v.
Ecphantusecphantus S cum OJahnio. eph- B.
eleph- r. cleph- d. cleoph- v. Corinthius. hunchunc ll. S. hunc aut (autem v)
G. eodemeundem nomine alio Schultz in Jahnii annal. XI p. 77.
an recte? de dictione cfr. § 133. XVI 39. nomineominum R. alium fuisse
quamquam ll. quem dhv. quam quem S cum J. cfr. XXXIV 116
et nov. luc. p. 53 (XIV 86. XII 112). tradit Cornelius Nepos secutum in Italiamitaliam BG. -ia rv. Damaratum
demaratumn dhv.a.S., Tarquinii Prisci regis Romani patrem, fugientem
a Corintho tyranni iniurias Cypseli, mox docebimus.
152
cfr. Plin. infra § 115. Serv. ad Verg. Aen. I 44. Iam enimenim om.R. absoluta erat pictura etiam in Italia.
exstant certe hodieque antiquioresantiqui-
oris R. urbe picturae Ardeae
in aedibusin aequibus (equ- R) VR. sacris, quibus equidemeo quidem B. ego
qu- D. sed cfr. XXXIII 12 et Ludewig stud. philol. Prag. III
p. 36. (an nullas equidem?) nullas aequeaeque Bhv. equi r. mirormiror Bhv(S). minor r. demiror G.,
tam longo aevo durantesdurantes dhv. -tis ll.D. -tibus
coni. S. an durant et? in orbitate tecti velutiueluti om.B. recentesrecentes dhv. -tis ll.D.
-tibus coni.S..
similiter Lanivilaniui B1U. -nuui rv., ubi Atalante et Helena comminus pictae
sunt nudae ab eodem artifice, utraque excellentissima
forma, sed alterapost ut ex-
cidisse adultera altera ut putavit J coll. § 136. ut virgo, ne ruinisruinif Bv.
minis r. quidem templitempli Bv. -pti r. concussae
.cfr. Plin. XXXIII 115. Gainsgaiuf BS. gatus V. caius
RdTH. potius (pont- v) legatus (Caii add. v) hv. princepsprincipis
v.a.H. tollere eas conatus est libidineliuidine B.
accensus, si tectoriitectorii B. -turi VR. lectori B.
tecti d2in ras.hv. natura permisisset. durantdurant BG. -ra r. -rauere hv. et Caere
antiquiores et ipsaeipsae
dv. -se ll., fatebiturquefatebitur quae B. quisquis eas diligenter
aestimaverit nullamnullum R. artium celerius consummatamconfummatam dhC. -umatam Bv. -umma-
tum r., cum
Iliacisin iliacis R. temporibus non fuisse eam appareatappareat Bhv. -ret r..
Val. Max. VIII 14, 6.—Hieron. ad Euseb. chron. Ol. 156, 3 p. 129 Schoene. Apud Romanos quoque honoshonor
V. maturematurae B. nat- v.a.B. huic artiarte V2R.
contigit, siquidem cognomina ex ea& ea B1. Pictorum traxerunt
Fabiifabi B1. -bie d. -bia VR. clarissimae gentisgentis Bdv. -tes r., princepsque eius cognominis ipse
aedemaedens
V. edens R. Salutis pinxit anno urbis conditae CCCCL, quae
pictura duravit ad nostram memoriam aede eaaede ea S cum J. -dem (-desB2) ea B. aede
a R. medea V1d. edem a V2. aede v. Claudi
principatu exusta. proxime celebrata est in foro boario
aedeboario aede Bv.
aeri VR. Herculis Pacuipacui B1J. cfr. XXXIV 22. -uuii B2hv. -ubii
V2. -ubi r. poetae pictura. Enni sorore genitus
hic fuit clarioremqueclarioremq. Bdhv. -em qui r. artem eam Romae fecit gloria scaenae
scaenae S. -na B. scenae dhv. -na r.. postea non est spectata honestis manibus, nisi forte
quis Turpiliumturpilium Bhv.
-illum r. equitem Romanum e Venetia nostrae aetatis
velituelit BG. uellet dTh. hellet R. belleae (-lle v)
Vv. referrereferret V2R. -erat v.a.G., pulchris eius operibus hodieque Veronae exstantibus
. laeva is manu pinxit, quod de nulloquod e nulo B. ante memoratur
moratur VR.. parvisparuiffe B.an paruis ipse? gloriabatur tabellis extinctus nuper in
longa senectafecta B. Titediustitediuf BJ2. sit edius (aed- V) r. Titidius S cum J1coll. Tac.
ann. II 85. Antistius H. Aterius v. Labeolabeo Rv. babeo BV. praetorius, etiam proconsulatu
provinciae Narbonensis functusfructus R., sed ea rere BS. res rv. inrisainrisa ego. inlifa B. in
risu rv. irrisu (inr- S) dS. etiametiam ll.J. et iam v(S). et Dal.
contumeliaecontumeliae (-tim- B1) BS. -lia rv. erat.cfr. Suet. Caes. 83. fuitfugit ad R. et principumprin-
cipium BhVen. virorumuirorum Bv. uiuo- r. non omittendum
dist. ego. de pictura celebre consilium, cumcum-
que B. Qu. hv.a.S. Q. Pedius, neposet p. 236, 1 nepoftq. B. nepusque V.
Q. Pediipedii Bhv. perii Vd. perrii R. consularisconfularif Bhv. -latus
(-sol- R1) r. triumphalisque et a& a a B. a v.a.S. Caesare dictatoredictatoref B.
coheredisdist. ego. Augusto dati, naturacum na-
tura hv.a.S. mutusmutus d2in ras.hv. multis ll. esset. in eoin eo
ll. J2. ideo U cum J1. eum v. Messala
messalla VVerc. orator, ex cuius familia pueri avia fueratfuerit R. erat hv.a.S., picturam
docenduman docendum eum? censuit, idque etiam divus Augustus comprobavit
com-
probauerit B.; puer magni profectus in ea arte obiitobid B1. obit B2..Liv. XXXVII 34, 5. Val. Max. II 10, 2. dignatio
autem praecipua Romae increvit, ut existimo, a M'a M'. S. a m??? B.
a m. dv.om.r.. Valerio
Maximo Messala, quiqui BG(S). om.r. cum v(Brot.). princeps tabulamtabula
B2. [picturamuncos ego posui. cfr. infra v. 10 et § 25. picture B. -rae
v. pictam rS.] proelii,
quo Carthaginienses et Hieronemheronem R. in Siciliasiciliam VR. viceratuexerat V. de-
uicerat v.a.S., proposuit
in latere curiae Hostiliae anno ab urbe condita
ccccxcCCCCLX R. CCCCXL d.. fecit hoc idemquidem hv.a.H. etet om. Dal. (errore). L.L. Bdhv. ly V.om.R. Scipio tabulamque victoriae
suae Asiaticae in Capitolio posuit, idque aegreaegre (egre
d2) tuliffe Bd2in ras.hv. haec retulisset (hęc r&t- R) r. tulisse fratrem
fr???s R. Africanum tradunt, hautaut B1V. inmerito, quando filius eius
illoin illo v.a.S. proelio captus fuerat.Val. Max. II 4, 6. non dissimilemdiffimilem
Bdv. disseminem r. offensionem et
Aemilianiaemilianif B. -liam V. subiitfubit B. L. Hostiliushoftili'.m. S B. -lius M. F. coni.J.1 Mancinusmancinuf Bh. -cius r., qui primus Carthaginem
inruperat, situmfitum Bv. sicum d2in ras. si tune r. eius oppugnationesqueoppugnationef-
que BdH. exp- rG. -emque v. depictas
proponendo in foro et ipse adsistensadsistens v. abstinens
ll. populo spectantifpectanti B2dv. -tif B1. -te r.
singula enarrandonarrando B2., qua comitate proximisproxi-
mif Bdv. -me r. comitiiscomitif B1. consulatum
adeptusademptus VR. est. habuit etet om.B.
cludii B. scaena ludis Claudii Pulchri
magnam admirationem picturaepictore V., cum ad tegularum
similitudinem corvicurui Vd. decepti imagineimagine dhv(U). -iniJ1.
-inem ll.S(D). cfr. § 66. advolarentaduolarent dhv. -rant ll. an ad-
uolaffent? cfr. § 66..
cfr. Strabo VIII 6, 23 p. 381. Plin. infra § 100. VII 126. Tabulis autem externis auctoritatem Romae publice
fecit primus omnium L. Mummius, cui cognomencognomina Vd. Achaiciachalci B. caici
Vd.
victoria dedit. namque cumcum om.R. in praeda vendenda rex Attalus
rex attaluf BdG(S). rexat aliu r.
rex attains distraxisset et hBrot. res distraxisset et rex atta-
lus v. $X$ |VI|$X$ |VI| D. x. vIH cum Gron. XVI BVd2in ras. XIII R.
VI. M. sestertium v. emisset tabulam Aristidisariftidif Bdhv. -des r., Liberum patrem, pretium
pretium
Bhv. -io r. miratus suspicatusque aliquid in ea virtutis, quod
ipse nesciret, revocavit tabulam, Attalo multum querente,
et in Cereris delubro posuit. quam primamprimam dG. -mum ll.v. arbitror picturam
externam Romae publicatam, deinde video et in foro
positas volgo.cfr. Cic. de or. II 66, 266. Quintil. inst. or. VI 3, 38. hinc enim ille Crassi oratoris leposlepof Bdhv.
-pus r. agentisagentif Bv. eg- r.
sub Veteribus; cum testiscum teftif (textis h) BhB.
contextis rv. compellatus instaret: dic ergo,
Crasse, qualem me norisme norif BS. mensores (mems- V) r. me
reris v.? talem, inquitinquid B1., ostendensoftendef B.
in tabulatabula U. -lam B.
-la (-lam V) pictum Vdv. tapabulā pfictum R.cfr. § 22. inficetissimeinficietissime Vd. Gallum exerentemexerentem Bv. exerce- r. linguam. in foro
fruit et illa pastoris senispastores
senes VR. cum baculouaculo V., de qua Teutonorumteutonorum (tau- B) BTv. teho- RFd.inVevanidum.
legatus respondit interrogatus, quantinequanti hv.a.S. eum aestimaret,
donari sibi nollenon l&alem B. talem vivumuiuom BS. verumque.cfr. Plin. infra § 136. VII 126. sed praecipuam
auctoritatem publicepublicae B. tabulis fecit Caesar dictatordictator om.B.
Aiace et Mediamedia
BU. -dea rv. ante Veneris Genetricisgenetricif Bdhv. -trix r. aedem dicatis, post
eum M. Agrippa, vir rusticitati propiorpropior hv. proprior VRdVen. prior B. quam deliciis. exstat
certe eius oratio magnifica et maximo civium digna
de tabulis omnibus signisque publicandis, quod fierifierit V1R.
-ret V2. satiusfatiuf Bdhv. -tis r.
fuisset quam in villarum exilia pelli. verum eademaedem V. illa
torvitas tabulas duas Aiacis et Veneris mercata est a Cyzicenis
cyziceni
B. HS |XI|HS G(S). h ///B1. hifB2. om. rv(H). |XII| J. XII. B.XIIS. XII M. G. XIII r. x. III H. XIII M. pondo v.. in thermarum quoque calidissima parte
marmoribus incluserat parvas tabellas, paulo ante, cum
reficerenturrefice-
rentur BG. refig- d. refrig- r. reftring- v., sublatas.Serv. ad Verg. Aen. I 291.—cfr. Plin. infra § 131. super omnesomnif BS. divus Augustus
in foro suo celeberrima in parte posuit tabulastabulis VR. duas, quae
Belli faciem pictam habenthabent Bhv. -bet r. et Triumphum, itemidem R(?)v.a.U. Castorescaftorif B2.91 acac B1v. ac p. B2. ad r.dist. U auctore
Bergkio II p. 8. Victoriam. posuit et quas dicemus sub artificum mentione
in templo Caesaris patris. idem in curiacuria Bdhv. -iam r. quoque,
quamdist. Traube. in comitioquomitio V. consecrabat, duas tabulas inpressit parieti.
Nemean sedentem supra leonem, palmigeram ipsam, adstante
adstante v. -tem ll. cum baculo senesene Vhv. fine BR., cuius supra caput tabellatabella BS. -bula rv. bigaebige V. bigere
B1. palmigere B2.
dependet, Nicias scripsitan ascripsit? cfr. 16. se inussissese intus isset
ali enim V. se inusis sed alienū R.; tali enim usus est
verbo. alterius tabulae admiratio est puberem filium seni
patripatri Bdhv. -ris
r. similem esse aetatisaetatis om.R. salva differentia, supervolantefuperuolantē B. -ti R.
aquilaaquilam B. draconemdraconem (-cc- B) Bdhv. -one r. complexacomplexa Rdhv. -xam B.
conuexa V.; Philocharesphilochares hv. -rif B. -caeres r. hoc suum opus
esse testatus est, inmensainmensa
B. -sam ll.v(U). cfr. § 158., vel unam sisi quis v.a.S. tantum hanc
tabulam aliquisaliquis
ll.S. quis h.del.v. aestimet, potentiapotentia BB. -iam rv(U). artis, cum propter
Philocharenphilodiaren R. ignobilissimosignobiliffimvf B2. alioquialioqui hH (-uin v).
-iqui BR2. -iq. R1. -iquis V. Glaucionem filiumque
eius Aristippum senatus populiet populus h. populusque
v.a.S. Romaniromani BdTS. -nus rhv. totan tot post? saeculis spectet!
posuit et& Bdhv.
ei r. Tiberius Caesar, minime comis imperator, in
templo ipsius Augusti quas mox indicabimus. hactenus 131
dictum sitsic V. de dignitatedignate VR. artis morientis.
Isid. XIX 16, 2. Quibus coloribus singulis primi pinxissent
diximus,dist. ego. cum de iisiis ego. if B. his rS.om.d(?)v. pigmentis traderemus in metallis,33,117
quaequae S. qui (ortum ex que) ll.v(U).
del. Littre. monochromatamonochromata a ego. cfr. § 56. -atea h(?)v. -ta
ea Littre (item D). mox neogrammatae a B. -atea rS. mox
—qui uncis includi voluit U 764. (an monogrammata a?). a generegenere ego. -ra ll. v. picturae vocanturuocantiur BS (quae praem. J). -auerunt
r. -rint hv.. qui deinde
et quae invenerint et quibus temporibus, dicemus in 53 sq.
mentione artificum, quoniam indicare naturas colorum
prior causa operis instituti est. tandem se ars ipsa
distinxit et invenit lumen atque umbras, differentia colorum
alterna viceuicef B1. uie R. uiae V1. uia. V2. sesefefe
B2hv. se V2. effe r. excitanteexcitant & B.. posteapostea om.hv.a.S. deinde adiectus
est splendor, alius hic quam lumen. quodquod (quem v) quia hv.a.S. inter haechoc v.a.S. et
umbrasumbraf BS.
-ra V. -ram Rdhv. esseteff& Bhv. -ent r., appellarunt tonon, commissuras vero colorem
et transitus harmogenarmogen VRv.a. H..
Vitruv. VII 7, 1. 5, 8. Th. lap. 55.—Isid. XIX 17, 2. Sunt autem colores austeri aut floridi. utrumque
aque (pro que) R. natura aut mixtura evenituenit B2.. floridi sunt—quos dominus
dominos V2.pingentipingenti Bas. fi- (-ent V) ll.v. praestatpraestant R.—miniummeinium
B1., Armeniumarmenium om.B1. cfr. § 47., cinnabaris,
20 chrysocolla, Indicum, purpurissumpurpuriffi B. -issimum
v.a.B.; ceteri austeri. ex
omnibus alii nascuntur, alii fiunt. nascuntur Sinopissinopus VR.,
rubricarubricata (rob- V) raetontum (ret- R) VR., Paraetonium, Melinum, Eretriaeretria hv.
fer- VRd. fretia Blsid. (cfr. § 37. 38. 192. XXXIII 163)., auripigmentum;
lceteri fingunturfiguntur B., primumque quos in metallis diximus, 33,111.
praeterea e vilioribusuiltoribuf B1. cul- B2. ochraochra Bhv.
-re r. -rea d., cerussa usta, sandaraca, 33,111. al.
sandyx, Syricumfiricum BV., atramentum.
Isid. XIX 17, 3. Th. lap. 52. 53. Diosc. V 111. Vitruv. VII 7, 2. Sinopis inventa primum in Ponto est; indeinde BIsid.v(S). in r.
om.dhBrot. nomen
a Sinope urbe. nascitur et in Aegypto, Baliaribusballiaribus V. balla- B. balea- dhv.a.S., Africa,
sed optima in Lemnolemno dhv. temno (-nio B1) ll. etin Cappadocia, effossa ee G(J). & BS. et in
rv. speluncisfpelucif B..
parsparf BS. trans r. om.hv., quaeque Rd. saxis adhaesitathaefit B1. adhefit B2. adesit V., excellitexcellit dhv. -ll & B. -lli r.
(an excellit et glaebis ibi suus?).. glaebis suns colos, extra
maculosus. hacac R. hacque v. a. S. usi suntveteres ad splendorem. species
Sinopidis tres: rubrarubras VR. et minus rubens atque inter haso
media. pretium optimaeoptimae in libras v.a.S. (an in pondo,
ut.§ 36?) $X$ IIXIII denarii v.a.H., usus ad penicillum aut si
lignum colorare libeat;Diosc. V 111. eupor. II 48. eius, quaeeiufquae Bv. et usque
r. ex Africa venit, octonioctoni Bdv. octi V. oti R.
asses—cicerculumcircum B. appellant—; magis ceteris rubet,
utilior abacis. idem pretium etet om.dhv.a.S. eius, quae pressiorpraesior V1 praecisior V2. vocatur
, etet om.R. (an set
vel haec?). est maxime fusca. usususus eius Rdv.a.S. ad basesbafif B1RS. abacorum, in
medicinalac. ego
indicavi. excidisse videtur pastillis; cfr. Diosc. vero blandus .... emplastrisqueinplastrisque
VR. et malagmatis,
sive sicca compositione sive liquida facilis, contra ulcera
in umoreulcerai numore B1. -ra tum- B2. sitafi ita B., velutuolut R. ueluti VC. oris, sedisfed hif B2.. alvum sistit infusa, feminarum
profluvia potapota v. tota ll. denarii ponderepon-
dera B1.. eadem adusta siccat
scabritias oculorum, ee VRG(J). & BS. om.dv. vino maxime.
Diosc. V 113. Rubricaerubricae v. -ca ll. genus in ea voluere intellegi quidamquidem B.
secundaesecunda R. auctoritatis, palmam enim Lemniaelam-
niae B. dabantdabunt R.. minio
proxima haec est, multum antiquis celebratacelebratam B1. cum insula,
in qua nascitur. nec nisinisi om.B. signata venumdabatur, unde et
sphragidemphragidem B. appellavere. hac minium sublinuntfubruunt R. adulterantque
. in medicina praeclara res habetur. epiphorasepiforaf B. enim
oculorum mitigat acac S.
hac B. et V2dhv. e r. dolores circumlita et aegilopiaaegilopia S (-pas C. -pias v). egil- ll. manaremanare Bdhv. -nere r.
prohibet, sanguinem reicientibus ex aceto datur bibendabibendo B..
bibitur et contra lienum reniumque vitia et purgationes
feminarum, item et contra venena et serpentium ictus
terrestrium marinorumquemarinorumque
Bv. que r., omnibus ideo antidotis familiaris
.Diosc. V 112. Th. lap. 52.—Isid. XIX 17, 13. Th. lap. 53. 54. Diosc. V 111.— Ee BS. ex rv(D). reliquisrelinquif B1. rubricae generibus fabrisfabris om.R. utilissima
Aegyptia et Africana, quoniam maxime sorbentur
tectoriis.dist.(P)H.tectoriis ego. cfr. § 36 et 45. 150,
de mendo § 18. XXXVI 177. picturis ll.v. *rubrica*rubrica huc trans-
posui. in text olim omissum et margini adscriptum irrepsit
(duobus versibus infra) post exusta (v. 15). autem nasciturautem nascitur ll.S.
nascitur autem dTH. autem apta nascitur hv. et in ferrariis metallis.
ea et fit ochraea et
fit ochra ego. ex ea fit ochra ll.v. ochra; ex ea fit dTBrot.
cum P. cfr. Theophr. et Diosc. exustaexusta rubrica ll.v. * in ollis novis luto circumlitis
. quo magis arsit in caminis, hoc melior. omnis
autem rubrica siccat ideoque exex
VR. et dhv.om.BS. emplastris convenietconueniet (vel -iat) ego. cfr. XXV 145.
-nit & ll.S. -nil v. igni
etiam sacro.
Vitruv. VII 7, 3.—cfr. Plin. XXXIII 91. Sinopidis Ponticae selibraeselibrae (VI. li- B2) B. -bra rv. -bra
et U 765. silisfalif B2. cfr. § 38. lucidilucidis VR. libris X
et Melini Graecensisgraeciensis hv.a.J. II mixtis tritisque una per dies duo-duabus ll. v.
denoset p. 242, 1 duodenos ego. -nif B. XII rv. leucophorumleucophorum hB. leuchoporum B1. -phorum B2V. eucha-
R. euco- v.a.B. fit. hoc est glutinum auri, cum inducitur
ligno.
Paraetoniumparaetonium S. -ion hv. -aeconioni R.
paretonium Bd. -iom V. loci nomen habet ex Aegypto. spumam
maris esse dicunt solidatam cum limo, et ideo conchae
minutae inveniunturinuenitur VR. in eo. fitfiat in Cre ac R. et in Creta insula
atque Cyrenis. adulteratur Romae creta Cimoliacimolea B2. decocta
conspissataqueconfpiffataque Bv. -ssa aque (aquae V)
VR.. pretium optimo in pondo VIVI $X$ L S. VI. XL. B. VI XI VT. VI R. x. I H cum Gron.
sex x G. sex librarum v. $X$ L. e candidis
coloribus pinguissimumpinguiffimum Bdv. -mis r. cfr.
XXXIII 91. et tectoriitectorii ego. -ri ll.S. -riis v. tenacissimum propter
levoremliuorem B2hv.a.B..
Isid. XIX 17, 21. Vitruv. VII 7, 3, Th. lap. 62. 63.
Diosc. V 179 (171). Vitruv. VII 7, 4. Melinum candidum et ipsum est, optimum in
Melo insula. in Samo quodquod ego. quoque ll.v. cfr. Theophr. nascitur, eosed eo
v.a.S. non utuntur
pictores propter nimiam pinguitudinem; accubantes effodiunt
ibi inter saxa venamuenas dhv.a.S. scrutantes. in medicina eundem
usum habet quem Eretriaeretria hv. fre- VRd. fre-
tia B.cfr. § 30. creta; praeterea linguam
tactutactus VR. siccat, pilos detrahit smectica vismectica ui U 766 coil.
Diosc. et XXX 29. m&cica ut R. meccica ut Vd. metica ut B.
medica ui coni. S. et (om. S)mitigat v.a.D.. pretium in libras
sestertii singuli.
Tertius ee Bv. et r. candidiscandidif Bv. -idus r. cfr. § 48. colos est cerussaceruffa (caer- B) BS. cerussae
(caer- V) r., cuius rationem
in plumbiplumbif B1. metallis diximus. fuit et terra per se in34,175
Theodotitheodoti Bv. -te r. fundo inventain
cum spat. vac(pro inuenta) B. Zmyrnae, qua veteres ad navium
picturasufta Bv. & a R1. ut a r.in del. B. utebantur. nunc omnis ex plumbo et aceto fit,
ut diximus.Vitruv. VII 11, 1. (cfr. Diosc. V 103). Th. lap. 53. Vitruv. VII 11, 2.—Diosc. V 170. Hippocr. de morb. III 27 p. 116. (cfr. Plin. infra § 192). usta casu reperta est in incendio
Piraeeipiraeei G. pira & ll. pyrae v. cerussa in urceisurceif B2D cum U 767.
cfr. XXXIV 175. urcil B1. orcis rB. hortis v. cremata. hac primumprimum BS.
-us rv. usus est
Nicias supra dictus. optima nunc Asiatica habetur, quae
et purpurea appellatur. pretium eius in libras $X$ VIx. VI H. XVI VR. aut B (cfr. XXXII 51). aeris v.. fit
et Romae cremato silefille B1. fale B2. cfr. § 36. marmoroso et restinctonec tincto V. aceto. sine
usta non fiuntfunt R. umbrae.
Eretriaeraetria V. fretria B.cfr. § 30. 37. terrae suae habet nomen. hac Nicomachus
et Parrhasiusparrhasius v(H).
parna- B. parinta- r. parintha- d. parra- S. para- C. usi. refrigerat, emollitemollit-
que Rv.a.S. aemollit quae (que V2) V., explet volnera
; si coquatur, ad siccanda praecipitur, utilispraecipitur, utilis
ego. cfr. XXVII 140. XXXII 54. XXXI 122. XXVIII 205.
XXV 29. -coquitur utilif B. -cipue utilis v. utilis praecipua
rH. et capitis
doloribus et ad deprehendendadeprehendenda Bv. -dam Rdh. depraehendam V. pura; subesse enim ea
-o intellegunt, si ex aqua inlita continuoinlita continuo ego. inlita (illita V2v.a.S) non VRdv.
inlinunt non B. inlita linteum U 768 ex Hippocr. (saltem lin-
teo). arescatarefcat Bdv. aer- V. er- R..
Isid. XIX 17, 11. 13. Vitruv. VII 12, 2. Sandaracam et ochramocham Vd. luba tradidittradidit
BS. tradit rv. in insula
Rubri maris Topazotopaizo B. -azono v.a.B. nasci, sedfed Bhv(S).
et VT.om.RdH. inde nonnunc dTH. pervehuntur ad
nos. sandaraca quomodo fieret diximus. fit et adulte- 34,177
rinaet adulterina G. ad-
ulterina et ll.v(J). an lacuna ante et? ex cerussa in fornace cocta. colorcolos dhv.a.S. esse debet flammeus
. pretium in libras assesaffef Bv. ses r. quini.Isid. XIX 17, 12. (cfr. Diosc. V 103). Vergil. Buc. IV 45.—Isid. XIX 17, 6. haec si torreatur
aequa parte rubrica admixta, sandycemfandygem B. -dicem V. facit, quamquam
animadverto Vergiliumuirgi-
lium B2v.a.S. existimasse herbam id esse
illoillo ponte uersus R. versu:
Sponte sua sandyx pascentispascentes
hv.a.S. vestiatuestiet hVerg. v.a.J. agnos.
pretium in libras dimidium eius quod sandaracae. nec
sunt aliialii hv. alii duo (i. e. II ortum ex ii) ll.S. cfr. Müller
emend. V 17. colores maioris ponderis.
Inter facticios est et Syricumsiricum V. firyc- B2. firuc- B1., quo minium subllini
diximus. fit autem Sinopide etet in
VR. sandycesandice V. -duce B. mixtis.
33,120
Diosc. V 117.—Vitruv. VII 10, 2. 3. Diosc. V 182. Isid. XIX 17, 17. Atramentum quoque interin VR. facticios erit, quamquam
est et terraeterrae BVhS.
-rre R. -rra dv. terrena U 769 (saltem terrenum). e terra
Madvig adv. crit. III 212., geminaegeminis V. originis. autautem V. enim salsuginis
modomodo
Bv. domo d. -mo et r. emanat, aut terra ipsa sulpurei coloris ad hoc probatur
. inventi sunt pictores, qui carbones infestatisinfeftatif ego. -ectant ll. -ectos
dhv. iniectos coni. S. adfectarent D. an potius infestantes
sepulchra? de mendo cfr. XXXVI 86. (e [om.h] sepulchris
carbones infectos hv.a.J). sepulchris
effoderenteffoderent Thv. -re BJD.
infoderet r. -rent d.. inportunainportuna BTv. in for- r. haec omnia ac novicia. fit
enim ee BVdTBrot. et Rhv. fuliginefulgine B1SJ. fiig- R. folig- V1. pluribus modis, resina vel pice exustis,
propter quod etiam officinas aedificavere fumum eum non
emittentesemittentef Bv. omi- r.. laudatissimumlaudatissimum dhv. -mam B1VR.
-ma B2S. eodem modo fit e taedise taedis v. e tedis VRd. & aedef B1. & eadē B2.. adulteratur
fornaciumfornacum dhG. balinearumquepalearumq. B2. fuliginefulgine B1(Rd?)SJ. quoquo dhv. qua ll. D. ad volumina
scribenda utuntur.Vitruv. VII 10, 4. Isid. XIX 17, 18. sunt qui et vini faecem siccatam
excoquant adfirmentqueaffirmantque Rhv.a.S. adfirmant
quae F.deVnon constat., si ex bono vino faex eafaex ea ego. facta BS. faex Rdv.
fex VVen. fuerit,
Indici speciem id atramentum praebere. Polygnotuspolignoius V. et
Micon, celeberrimi pictores, Athenis e vinaceis fecere,
tryginonetriginon Vd. strigmon
v.a.B. appellantesappellantef BS. -ant rv.. Apellesappellef BVv.a.C. commentus est ex ebore
combusto facere, quod elephantinum vocaturuocatur BS. -auit rH. -ant v..Isid. XIX 17, 16. Vitruv. VII 10, 3. Isid. XIX 17, 20. adportatur
et Indicumex indie R.om.dTBrot. ex India inexploratae adhuc inventionis mihi.
fit etiam aput infectores ex flore nigro, qui adhaerescit
aereis cortiniscvrtinif B2 (item § 46)..& Bv. et in r. fit et ligno e taedisligno e taedis (ted- R) ll.S. e taedis ligno v. combustocombufti B. tritisque
in mortario carbonibus. mira in hoc saepiarum natura,
sed ex iisiif B1v. his rC. non fit. omneomnia V. autem atramentum sole perficitur
, librarium cummecumme S.
gummi G. comme VRd. me B1. et B2hv., tectorium glutino admixto. quod
aceto liquefactum esteft Bv. om. r., aegre eluituraegrae elutur (elot- B2) B..
Isid. XIX 17, 15. E reliquisreliquif BV2dThv(H). ril-V1.
riquis R. liquidis G. coloribus, quosquas R. a dominisa domnif B1. ad omnib; R. dari diximus
propter magnitudinem pretiipretii B2v. -ti B1S. om. r., ante omnesomnes v. -nis ll.S. est purpurissum.30
cretae
reca R. e creta v.a.S. argentaria cum purpurispurpuriffo B. pariter tinguitur bibitque
eumcum R. colorem celerius lanisanif B1.
aliif B2.. praecipuum est primum, fervente
feruentem B1. -ti VRdhv.a.G. aheno rudibus medicamentis inebriatum, proximum
egesto eo additaad-
dito B. creta in ius idem et, quotiens id factum
est, elevatureleuatur Blsid.S. leua- (leba-V1) rv. bonitas pro numero dilutiore sanie.Isid. XIX 17, 15. Vitruv. VII 14, 1. quare
Puteolanumputio-
lanum B1. potius laudetur quam Tyrium aut Gaetulicum
vel Laconicum, unde pretiosissimaepretiofiffimum B. purpurae; causa est
quod hysginohysgino B. hyg- B.
yyg- V1R. yog- V2. id genus d2in ras.hv. iscino Isid. maxime inficitur rubiaque, quaerubia-
que quae J. rubia (-bea B2) quae BV. -iaque RTh. -iamque
d(?)v. rubramque B. cfr. Isid. cogitur
sorbere. vilissimum a Canusio. pretium a singulisa (ante singulis) BVdS.
hac h. huic a R(?)v. denariis
in libras ad XXX. pingentes sandyce sublita, mox
exmox ex ego. mox ll.v. cfr.
infra. an tum ex? ovo inducentes purpurissum, fulgoremfulgore Vd. minii faciunt.
si purpuraepurpurae ego. -ra ll. -ram dhv. facere maluntan malint?, caeruleum sublinuntcerulem
sublinuit V., mox purpurissum
purpurius sum V1R. -rae usum V2.& B1. ex ovo inducunt.
Diosc. V 107. Isid. XIX 17, 16. (cfr. Plin. XXXIII
163).—Vitruv. VII 14, 2. Diosc. V 107. Ab hoc maxima auctoritas Indico. ex India venit
harundinum spumaespumam R. adhaerescente limo. cum cernaturcum teritur v.a.S.,
nigrum, atad B1.
ab V. in diluendo mixturam purpurae caeruleiquecaeruleique Rhv. -lique rS.
mirabilem redditredd& VR. redit
B1.. alterum genus eius est in purpurariis
officinis innatans cortinisinnatam cattinis R., et est purpurae spuma. qui
adulterant, vero Indicoindico Bfv(G). -cum V2hB.
-cunt V1R. tingunttingunt ll.v(H). del. B. stercorastercoret V1. -re V2h. columbinacolumbino V2h. aut
cretam Selinusiamsilenusiam BVdv.a.B. vel anulariamuel alunariam V.om.B. vitrouitro BB(H). ultro rv(G). inficiunt. probatur
carbone; redditreddi VR. enim quod sincerum est flammamflamma
VR. excellentis
purpurae et, dum fumatfumat V., odorem maris. ob id quidam
quodam V. ee Bdv.
om. r. scopulis id colligi putant. pretium Indico $X$ XX$X$ XX Bv (S). XXX V. XX RdT. X. X H.
in libras. in medicina Indicum rigores et impetus sedat
siccatqueficcatq.
BG. -at oris rv. ulcera.
Diosc. V 105. Armenia mittit quod eius nomine appellatur.
lapis& B. est, hic quoque chrysocollae modo infectus, optimumque
optimumque Bv(S).
-usque (opi- V) rH. est quodqui H. maxime vicinumuicinum ll.S. -nus dhH.
uiret G. uiride v. et& B. est rv(H). del. G. communicato colore
cum caeruleo. solebant librae eius trecenistrecenif
BD. tric- rv. nummis taxari.
inventa per Hispanias harena est similem curam recipiens;
itaque ad denarios senos vilitas rediitredit B.. distat a caeruleo
candore modico, qui teneriorem hunc efficit colorem. usususum hv.a.S.
in medicina ad pilos tantum alendos habet maximeque in
palpebris.
Isid. XIX 17, 22. Sunt etiamnumetiamnunc Rh. novicii duo colorescoloris VR. e vilissimise uiliffimif Bv(S). et (e V)
nilissimi r H. cfr. § 37. XXXIV 85. 91.:
viride estuiride est ego.
-des ll. -de d(?)v. quod Appianum vocatur et chrysocollamcryfocolla B1. -fa colla B2. chrysocollam
latum (h. lotum v. luteam B) v.a.H. mentitur
, ceu parum multaparum n??? multa B2. dictadicta ll.S. del v. an ficta? sint mendacia eius; fit ee ego. & ll.S. ex v(D). et ex G. creta
viridi, aestimatum sestertiisfeftertii B. -rt. II U 770. in libras. anulare quod
vocant, candidum est, quo muliebres picturae inluminantur;
fit et ipsum e cretae (ante creta) ego. et VRd.om.BS. ex hv. admixtis vitreis gemmis e volgi anulis,
inde et anulare dictum.
cfr. Plin. XXXIII 162. Ex omnibus coloribus cretulam amantaman Vd. -are v.a.H. udoque
inliniin leni VR.
illini dv.a.S. recusant purpurissumpurpurosum R., Indicum, caeruleum, Melinum,
auripigmentumuripigmentum B., Appianumad pla-
num (plen- V) BV., cerussacaeruffa B (ut semper fere) v. a. C.. ceraecaere V. tinguntur isdem
hishif BG(S). s V.om.Rdhv(H). coloribus ad eas picturas, quae inurunturinheruntur (vel inbe-)
B1. inge- B2., alieno parietibus
generegeneri V., sed classibus familiari, iam vero et onerariis
honorariis V. navibus, quoniam etex VR. periculafericula D. cfr. X 28. an uehicula? cfr. infra et XXXIV
163. expingimusexpinguimus VR., ne quis
mireturmiremur V. et rogos pingi, iuvatqueiubatque B1. pugnaturos ad mortem
aut certe caedem speciosefpeciofae B. -si R. vehi.
Quaquā B. (an quoniam?). contemplatione tot colorum tanta varietate subit
antiquitatem mirari.Cic. Brut. 18, 70. Plutarch. def. orac. 47 p. 436 B.—cfr. Plin. XXXIII 116. quattuor coloribus solis immortalia
illa opera fecere—ex albisalta-
bis R. Melinomellino B., e silaciisfilaci B. Atticoattico dhv. sa- VR.om.B.,
ex rubrisex (ante rubris) om.B. et V. Sinopide Pontica, ex nigris atramento—Apellesappellef BVVen.,
Aetionaetion J.
cfr. § 78. etion ll.d. echion hv., Melanthiusmelanthiuf BdhB. -nchius v. melantius V. uoca- R., Nicomachus, clarissimi pictores, cum
tabulae eorumcoram V. singulae oppidorum venirentuenerent d. -niffent B. opibus. nunc
et purpuris in parietes migrantibus et India conferenteconferte VR.
fluminum suorum limum, draconumet draconum Tv.a.D. elephantorumqueelephantorum
quae VR. et elephantorum v.a.S. saniem
sanie R. -iae V. nulla nobilis pictura est. omnia ergo meliora tunc
fuere, cum minor copia. ita est, quoniamquoniā Bdhv. quorum V. cor- R., ut supra diximus
, rerum, non animi pretiis excubatur.
Et nostrae aetatis insaniaminsania R. inin
om.R. ex v.a.Brot. picturapicturam B1R. non omittam
omittam Bv. mi-V.
nimitam R.. Neronemo R. princeps iusserat colosseumcolosseum dv. -ofeum BV.om.R.an coloffum? fe del.B2. se pingi cxx
pedum linteoin linteo v.a.U., incognitum ad hoc tempus. eapa (pro ea) B1.
eq. B2. pictura,
cum peracta essetesse V. in Maianismalanif B. lamianis v.a.H. hortis, accensa fulmine cum
optima hortorum partepare
V1. pure R. conflagravitconflagrata V2. -fraglata V1.. libertus eius, cum
daret Antianti BS. -tii v.
tanti d. ati V1R.del.V2h. munus gladiatoriumgladiatorum BS. sed efr. infra et
XXXVII 45. VIII 4 (bis). XIX 23. XV 78. VII 81., publicas porticus occupavit
occupauit BdTv(S). ecurauit (aec-V1) r. inuestiuit hB. pictura, ut constat, gladiatorum ministrorumque
omnium verisuerif Bv. uiris r. imaginibus redditis. hic multis iam saeculis
summus animusanimus ll. v. an ambitus, ut
XXV 22? in pictura, pingi autem gladiato???
munera atque in publico exponi coepta a Ca C. dhv. ac B1. agi VR. a B2.. Terentio Lucano
. is avo suoauo
fuo Bdhv. aquo suo V. aquoso R., aa om.B. quo adoptatusadoptatur B1. fuerat, triginta pariaparia om.B1.
in foro per triduum dedit tabulamque pictam in nemorenemore Bhv. merore r.
Dianae posuit.
Nunc celebres in ea arte quamquam—21
breuitate om.B. maxima
brevitate percurrampercurrant RF. -rra //// V., neque enim institutiinsti-
tutio B1. -ui V. operis est talistalif Bdv(S). iatis r. ampla hBrot. an
artis?
executio; itaque quosdam veluel ll.G(S). uelut dhv(Brot.). in transcursu et in aliorum
mentionementionio inter R. obiter nominasse satis erit, exceptis operum
claritatibus quae et& Bdv. et in r. ipsa conveniet attingi, sive exstant
sive intercidere.
cfr. infra § 57. XXXVI 177. (Strabo VIII 3, 30 p. 354). Non constatconstant V. sibi in hac parte Graecorum diligentia
multas post olympiadas celebrando pictores quam statuarios
ac toreutasac toraeutaf B.
actore (auctores h) ut has VdTh. auctores v.a.H., primumque olympiade LXXXX, cum et
Phidianphi-
dian Bhv. pidia (pyd- V) an r. ipsum initio pictorem fuisse tradatur clipeumqueelipeumque V1. -ptumque R.
olympiumque hH Brot.
Athenis ab eo pictum, praeterea in confesso sit LXXX
tertiaLXXX tertia BS. octogesima
dhv. -ginta r. fuisse fratrem eius Panaenumpanenum V. paneum d2in ras.h. -naeum
v.a.H. paenū num B1. paene unum B2., quiquid VR. clipeum intus
pinxit Elideelide
VRdThv(H). -dae B. in aegide B. Minervae, quam fecerat Colotes, discipulus
Phidiae et eiei B2S. e B1. om.rv. in faciendo love Olympio adiutor.cfr. Plin. VII 126. quid?
quod in confesso perinde est Bularchibulachi B. -liarchi V. pictoris tabulamtabula BVv.a.C.,
inin om.R. qua eratquerat R. Magnetum proelium, a Candaulecandaule hv. -aute B. cantauele V. -tale R., rege Lydiae
Heraclidarum novissimonouiffima B., qui et Myrsilusmyrfpluf B. vocitatus est,
repensam auroauram R.? tanta iam dignatio picturae erat. circa
Romuli id aetatemid
aetatem om.R. accident necesse est, etenim duode-etenim duo coni. S. enim duo ll. duo
enim hv.a.U.
vicensima olympiade interiit Candaules aut, ut quidam tradunt
, eodem anno quo Romulus, nisi fallor, manifesta iam
tunctum dv.a.S. claritate artis, adeoadeo ll. v (Brot.). atque G. absolutioneabsolutione VRG(S). -oni B. -ore dhv. non absolutae Brot.
(an ante absolutionē?)..Aelian. var. hist. VIII 8. quod si recipirecipi BG. -pitur C. praecipi r. -pitur
hVen. perc- dVerc. necesse
est, simul apparetapparet ll.G(D). -reat hv(S). multomulta
R. -tū d. vetustiorauetuftiora BdTv. -or r. principia eosque,
qui monochromatismonochromatif (-nonch- R) ll.TS. -ta d(?)hv. cfr. § 29. pinxerintpinxerunt Thv.a.G., quorum aetas non traditurtrahitur VR.,
aliquantoaliquando R. ante fuisse, Hygiaenontemhygiae-
nontem B1G(S). -ortem B2. -iemontem R. -onem hv(H). higiae-
montem V., Diniandinian BS. -am G. dianian r. om. v., Charmadancharma-
dan S. -dam H. -main G. chramadan B. cramadam (-tam V1) r.
comadam h. monochromadam v.
et, qui& qui BG. qui dhv.
et r. primus in pictura maremmatrē B1. aa BS. om. rv. feminafeminam VR. -namque hv.a.S. discreverit,
Eumarum Atheniensem, figuras omnesomnif BS. imitari ausum, quique
inventa eius excoluerit, Cimonem Cleonaeumcleoneum Bv.a.G.. hic
catagraphaeatha-
grapha VR. invenit, hoc est obliquas imagines, et varie
formare voltusuvltuf B2Rv.a.S. uulgus Vdh., respicientesrefpicientef
Bv. recipi- r. suspicientesvesuspicientesue v(J). -tesque Dal. -tes S. ue B.
suscipientes r. velet (pro uel) v.a.S. despicientes;
articulis membra distinxit, venas protulitprotulit Bdv. praet- r., praeterque in
vestibus rugasuestibus rugas Traube. -te brugaf B1. -te rugaf B2dTv(S). -te et rugas G. uerrugas r. et sinus invenit.Pausan. V 11, 6. Aelian. nat. an. VII 38. Diog. Laert.
I 2, 8. Plutarch. de gloria Athen. 3. Panaenuspanaenus H. -naeuf Bv.
-neus Vdh. -netis R.cfr. § 54. quidem frater
Phidiae etiam proelium Atheniensium adversusaduersum RdhH. Persas
apud Marathonamarathona BRhG. -nam d. -nem v. maraiona V. factum pinxit. adeo iam colorum usus
increbrueratin-
crebruerat Bdv(H). -buerat rS. percre- G. adeoque ars perfecta eratadeoque—erat
om.BhBrot., ut in eo proelio
iconicosiconicof Bv. inco- d. in eo inco- r. duces pinxisse tradatur, Atheniensium Miltiademmil-
tiadem (milit- B) v. -den S. mitridaten r.,
Callimachum, Cynaegirumcynaegirum
BS. cyneg- r v., barbarorum Datimdativm B2. darium v.a.G., Artaphernenatrapernem
VR. tisafernem h. thissaphe- v.a.G..
quin immo certamen etiam picturae florente eo
institutum est Corinthi ac Delphis, primusque omnium
certavit cum Timagoratimacora V1.
timoc- R. Chalcidensechalchidenfe B. calch- V., superatus ab eo Pythiis
et p. 251, 1
pythis Vd., quod et ipsius Timagorae carmine vetusto apparentappareo V.,
chronicorum errore non dubio.
Alii quoque post hos clari fuere ante LXXXX olympiadem
, sicut Polygnotuspolignotuf B. Thasius, qui primus mulieres
tralucidatralucida (tranfl-
B2) BS. luc- rv. veste pinxit, capita earum mitris versicoloribusuerfiscoloribuf B2.
operuit plurimumque picturae primus contulit, siquidem
instituit os adaperire, dentes ostendere, voltum ab antiquo
rigore variare.Pausan. X 25, 3. I 15, 3. Plutarch. Cimon 4. Harpocr. s. v. πολύγνωτος. huius est tabula in porticu Pompei, quae
ante curiam eius fuerat, in qua dubitaturdubitatur aN B1S. ascendentem
cum clupeoclupeo B1D. clip- rVerc. cfr. § 12. pinxerit an descendentem. hic Delphis aedem
pinxit, hic et Athenistenis R. porticum, quae Poecilepoecile BB. poecle r. poetile v. vocatur,
gratuito, cum partem eius Micon mercede pingeret. veluel ll.S. unde dhv.
maior huic auctoritas, siquidem Amphictyones, quod est
publicum Graeciae concilium, hospitia eiei Bdhv. et r. gratuita decrevere
.—Fuit et alius Micon, qui minoris cognomine
distinguitur, cuius filia Timarete et ipsa pinxit.—
Plutarch. Alcib. 16. Cic. de or. III 7, 26. (Quintil. inst. or. XII 10, 3).—Pausan. I 28, 2. Juba ap. Harpocr. s. v. παρράσιος.—Plutarch. de gloria Athen. 2. LXXXX autem olympiade fuere Aglaophon, Cephisodorus
caephisodorus V. cephisso-
Rd(?)Lugd., Erilluserilluf BS. frillus d. frilius r. phryllus
Brot. -ylus v. Herillus coni. S e Diog. Laert. VII 37. 165.
166., Euenor, pater Parrhasiipharrasii R. -fi B. et praeceptor
maximi pictoris, de quo suis annis dicemus, omnes iam
inlustres, non tamentam enim VR. in quibus haerere expositio debeat
festinans ad lumina artis, in quibus primus refulsit Apollodorus
ab-
dilodorum V. abidolorū R. Atheniensis LXXXXIII olympiade. hic primus species
exprimere instituit primusque gloriam penicillo iure contulit
. eius est sacerdos adorans et Aiaxaiax v. alax B. axis r. fulmineflumine V. incensus,
quaequae BS. qui rv. cfr. § 69. Pergami spectatur hodie. neque ante eum tabula
ullius ostenditur, quaequae Bhv. qui r. teneat oculos.
(Babrius II prooem. 9. Cic. Brut. 18, 70. Aelian. var.
hist. XIV 17). Abad B. hoc artis fores apertas Zeuxisteuxis R. Heracleotesheracleotas V. intravit
olympiadis LXXXXV anno quarto, audentemqueaudientemque VRh. iam aliquid
penicillum—de hoc enim adhuc loquamurloquamur BS. -uimur dhv. -uitur r.—ad
magnam gloriam perduxit, a quibusdam falso in LXXXVIIII
olympiade positus, cumcum (=quo
tempore) ll.v (an tum?). cum quo U cum Ritschelio. plura
excidisse coni. J. (confuisse Traube). fuissefuisset V. necesse est Demophilum
Himeraeumhime-
raeum d(?)v. -reum BVv.a.Bas. emer- R. et Neseanefea BS. -e ad r.
-eam d(?)v. Thasiumtasium R., quoniam utrius eorum
discipulus fueritfuit R. ambigitur.cfr. Aelian. var. hist. XIV 17. in eum Apollodorusapollodorum R. supra
scriptusfcriptuf BdhS. -tos r. dictus v. cfr. III 114. V 59. versum fecit, artem ipsis ablatam Zeuximzeuxim
BV1S. -in dhC. -is V2. zeusim Rv (sic fere semper). ferre60
secum. opes quoque tantas adquisivitad-
quifiit VR., ut in ostentationeostentationem UJD cum Gron.
earum Olympiae aureis litteris in palliorum tesseris intextum
intex-
tum Bv(S). in fext- V. infert- RdhBrot. nomennomine VR. suum ostentaretostentare V. gestaret Gron.. postea donare opera sua
instituit, quod nullonullum V.. pretio satis dignodigniū R. permutariper-
mutari B2dv. -re rv. posse
diceret, sicuti Alcmenamacmina R. agmena Vd. Agragantinisagra-
gantinis T. -gentinif BS. cfr. § 64. 179. XXIX 5. VII 200.
aggrag- R. agrig- dhv. agygragrant-V., Pana Archelaoarchelao Bv. rohe- d.
roe- V. arceluo R..
cfr. Plutarch. de gloria Athen. 2.fecit et Penelopen, in qua pinxisse moresmores ll.v(G). amo- dB. videtur, et
athletamathle-
tam Bhv. -lean r. adeoqueadeoque in B (om. in) v.a deo quin (qui r)
rdh. in illo sibiillo fibi BdS. illos Vh. illo R. sibi in illo v. placuit, ut versum subscriberet
celebrem ex eoeo
Bhv. co Vd. quo R., invisuruminuisorum Vh. aliquem facilius
quam imitaturummittaturum V.. magnificus est etest et ll.S. est dTv. luppiter eius in
throno adstantibus diis et Hercules infans draconesdracones II
ego. -nem B. -nes in rd. -nes hv.II
strangulansstragulas V. tra- R. Alcmenaacmena VR. matre coram pavente et Amphitryone.
Cic. de inv. II 1, 1–3. Dion. Halic. de prisc. script. cens. 1.—Quintil inst. or. XII 10, 4. reprehenditurreprehenditur BS. dep- (-praeh- V) rv. tamen ceuceu
ll.S. zeuxis hv. grandior in capitibuscapitulif B. articulisque
, alioquialioquin B2v.a.H. tantusquantus
R. diligentia, ut Agragantinisagragantinis d. -gentinif BRS. agrig- V(?)hv. cfr. § 62. facturus tabulam
, quamquamquam VR. in templo Iunonis Laciniaelaciniae Bdv. bati- r. publicepublicae B. dicarent,
inspexerit virgines eorum nudasnudasset V. et quinque elegerit, utut Bdv. ut in r.
quod in quaque laudatissimumlaudatum BSUJ. esset pictura redderet.
pinxit et monochromatamonochromata Bv. cfr. XXXIII 117. -tas r. -tos h. ex albo. aequales eius etet om.B. aemuli
o fuere Timanthes, Androcydesandrocydes hv. -ogydef B. -ogides r., Eupompusteu-
pompus h. tumpo- B., Parrhasiusparraharius VR..
descendisse hichic om.B. in certamen cum Zeuxide traditur
et, cum ille detulisset uvas pictas tanto successu, ut in
scaenamscenam Vdhv.a.S. cenam R. aves advolarentaduolassent dT., ipse detulisse linteum pictum
ita veritateueri-
tatem B1. repraesentata, ut Zeuxiszeufif Bv.a.C. alitum iudicio tumenstimens VRv.a.B.
flagitaret tandem remotoromoto
B. linteo ostendi picturampictura VR. atqueadq. B1.
intellecto errore concederet palmam ingenuoingenio V. pudore, quoniam
ipseipse om.B1. volucres fefelliset, Parrhasius autem se artificem
.cfr. Senecae controv. X 5 (34), 27.—Liv. XXXVIII 9, 13 (XXXIX 5, 15).—Val. Max. III 7 ext. 3. Aelian. var. hist. IV 12. XIV 47. fertur et posteapostea post puerum iteraveruntVR. Zeuxis pinxisse puerum uvas
ferentem, ad quas cum advolassentaduolaffent
BLugd.(S). -sset TfG(H). -arent hv. -aret R. -arit V. avesauef
Bhv(Lugd.)S. auis rG(H)., eadem ingenuitate
processit iratus operi et dixit: uvas melius pinxi
quam puerum, nam si et hochūc man. Dal. consummassem, avesauef Bhv (Lugd.)S. auis rG(H).
timere debuerantdebuerant Bhv(Lugd.)S. -rat rG(H).. fecit etet om.B. figlinafriglina B. opera, quae sola in
Ambracia relicta sunt, cum inde Musas Fulvius Nobilior
Romam transferret. Zeuxidiszeufidif Bv.a.C. manu Romae Helena est
in Philippi porticibus, et in Concordiae delubro Marsyas
religatus.
Harpocr. s. v. παρράσιος.—cfr. Quintil. inst. or. XII
10, 4. Parrhasius Ephesi natus et ipse multa contulitcontulit BS. constituit rv.. primus
symmetrianfymmetrian BS. -iam Rdhv. -ia in V. picturae dedit, primus argutias voltus, elegantiam
capilli, venustatemuenuftatem BRv(H). -ustem V. uetustat- dDal. oris, confessione artificumartificum Bdv. -cium r.
cfr. § 83. in
liniislinis V. -neif B2Rdv.a.S. extremis palmam adeptus. haec est picturaepicturae BS. in
pictura rv. summa
suptilitasfuptilitaf Bv(S). sublimi- rH.. corpora enim pingere et media rerum est
quidem magni operis, sed in quo multi gloriam tulerint;
extrema corporum facere et desinentisdesi-
nentes V. picturae modum
includereincludere ll.v. cfr. XXXVI 31. an condere?
cfr. § 127. 129. rarum in successu artis invenitur.Quintil. inst. or. XII 10, 5. ambire enim
se ipsa debet extremitas et sic desinere, ut promittat
alia etalia et ego. -iae V1. -ia rv. post sepost se
V2RhG. post e V1. //post/// d. posse v. fponfe (-nte B2) B.
pone se coni. J. ostendatque etiam quae occultat. hanc ei
gloriam concessere Antigonus et Xenocrates, qui de
picturapictura BG(S). -ras V. -ris dhv(Brot.).
om.R. scripsere, praedicantes quoque, non solum confitentes
;& BS(J). ut U. om. rv. et aliasalias VRh. -ia Bdv.
dist. B. cum antecedd. iunxerunt v(SU). multa graphidisgrapidis Vdh. vestigia exstant in tabulis
ac membranis eiuseiuf BdG.om. rv., ex quibus proficere dicuntur artifices.
minor tamen videtur sibi comparatus in mediis corporibus
exprimendis.cfr. infra § 129. Plutarch. Thes. 4. pinxit demondaemonem v.a.G. Atheniensium argumento quoque
ingeniosoingeniose Vh.. ostendebatoftendebat BS. debebat r. uolebat v. namque varium: iracundum
iniustum inconstantemincontinentem OJahn(Hernae II 248)., eundem exorabilemexortabilem V. clementem
misericordem; gloriosumlac. ego indicavi; excidit fere modestum. (gloriosum uncis
inclusit U cum OJahnio). ...., excelsum humilem, ferocem
fugacemquefugacemque Bdv. fucemque r. et omnia pariterpariter BS. -iter ostendere rv.. idem pinxit et& Bv(S). et R2. e r. om.dH. Theseathefia B1. -iam v.a.B., quaequae RS. qui rv. cfr. § 60.
Romae in Capitolio fuit, et nauarchumnauarcum V. thoracatum, et in
una tabula, quae est Rhodirhod B1. -dof B2., Meleagrum, Herculem, Persea;
haec ibi ter fulmineflumine B1. flam-
B2. ambustaambita R. neque obliterata hoc ipso
miraculum auget.cfr. Tzetz. chil. 8, 399.—Suid. s. v. οὐδὲν πρὸς τὸν διόνυσον. pinxit et archigallum, quam picturam
amavit Tiberius princeps atque, ut auctor est Deculodeculo BS. cfr. index. depulo V. de
populo R. Decius G. Decius Eculeo B. Decius Epulo v.,
HS |LX||LX| J.LXBS. LX rv. aestimatam cubiculo suo inclusit. pinxit et
Thressamthreffam BS. chre- r. cre-
dhvv. nutricem infantemque in manibus eius et Philiscum
et Liberum patrem adstante Virtuteuirtute om.R., et pueros
duos, in quibus spectaturexpectatur V. securitas aetatis etaetatis et U.
et aetatis ll.G(J). (et simplicitas aetatis v). simplicitas,
item sacerdotem adstante puero cum acerra et corona.
cfr. Plin. XXV 42.—Clearch. ap. Athen. XII 62 p. 543df. sunt et duae picturae eius nobilissimae, hopliteshoplitef
(po- B2) BS. -itites rH. -itides v. in certamine
ita decurrens, ut sudare videatur, alter arma
deponens, ut anhelarehanelare V. -ellare
B. sentiatur. laudanturlaudantur BG. -atur rv. et Aeneas
Castorque ac Pollux in eadem tabula, item Telephus,
Achilleselephuf acile R., Agamemnon, Ulixes. fecundus artifex, sed quo
nemo insolentius ususufuf (uf B2) fit ll.U. et arrogantius sit usus v. sit gloria artis, namque et cognomina
usurpavit habrodiaetumabro-
dia & uer R. -iaetum hv.a.S. se appellando aliisque
versibusuerfibuf BS. uerbis rv. principem artis et eam ab se consummatam, super
omnia Apollinisappollinif BV. se radice ortum et Herculem, qui est
Lindi, talemindi
tatem B. a se pictumpictum??? B., qualem saepe in quiete vidisset,
et,Athen. XII 62 p. 543e. Aelian. var. hist. IX 11. Suet. Tib. 44.cumet cū ego. ergo ll.v. magnis suffragiis superatus a Timanthetimanthe
esset ego. -thefeft B1. -the (thimante VR) eft rv. -the G. esset
Sami inan in delendum? Aiace armorumque iudicio, herois nomine se
moleste ferre dicebat, quod iterum ab indigno victus
esset.—(Pinxitpinxit—8 reficiens ut alieno loco in-
serta uncis inclusi auctore Bergkio I 3; post Ulixes (p. 255, 19)
transposuit U. et minoribus tabellis libidineset libidines (lipi- V1R) VRh., eo genere
petulantispetu-
lantibus dh (praem. et) v.a. G. iociioci G. -cis cod. Poll. v. loci B.
-cis Vdh.om.R. se reficiens).—
Cic. or. 22, 74. Quintil. inst. or. II 13, 13. Val. Max. VIII 11, ext. 6. Nam Timanthithimanti d. -ati R. thi////// V. vel plurimum adfuit ingeniiingenii
Bhv. -niis r.. eius enim
est Iphigeniaephigenia B2. oratorum laudibus celebrata, qua stantequae stante V. quē (quae
est h) ante Rh. ad
aras peritura cum maestos pinxissetfpinxiffet B. pincx- V. omnes praecipuequepraecipueque
BS. -pue rv.
patruumpatrē B. et tristitiae omnem imaginem consumpsisset,
patris ipsius voltumuulgo F. velavit, quem digne non poterat
ostendere. sunt et alia ingenii eius exemplaexempla
BU. -aria rv., veluti Cyclops
cyclobf B. dormiens in parvola tabella, cuius etcu et VR. sic magnitudinem
exprimere cupiens pinxit iuxta Satyrosfa-
turof B1. thyrsothyrso v. thyfo B. -yrco V. thirco R.
pollicem eius metientesmen-
tientes V1d. metiens R.. atque in unius huius operibus
intellegitur plus semper quam pingitur et, cum sit ars
summa, ingenium tamen ultraultro V1Rd. artem est. pinxit et heroa
absolutissimi operis, artem ipsam complexus viros pingendi
, quod opus nunc Romae in templo Pacis estest om.BSU..
cfr. infra § 98. supra. § 64. XXXIV 61. Euxinidaseuximidas R. euxeni- hG. hac aetate docuit Aristiden, praeclarum artificem
, Eupompuseupomphuf BV. Pamphilum, Apellis praeceptorem. est
Eupompi victor certamine gymnicocymnico V. palmam tenens. ipsius
auctoritasdist. ego. tanta fuit, ut diviserit picturampicturam ego. -ra in V. -ras in h. -ram
in rv.: generagenera tria d(?)v.a.U., quae
ante eum duo fuere—Helladicumhelladicum Bv.
helia- r. et Asiaticumafiaticum (ticum in ras.) Bv(S). asiticum quod
asiaticum (-con V) r.quod asiaticum G. appellabant
—, propter hunc, qui erat Sicyonius, divisodeufo B. di-
misso B. Helladico
tria facta sunt, lonicumlonicum BV., Sicyonium, Atticum.cfr. infra § 123. Suid. s. v. πάμφιλος. Quintil. inst. or. XII 10, 6. Pamphili
pamphilo R. cognatiocognatio
ll. H. (cfr. § 136). pictura est cognatio v. an cognationem
celebrant (propter accusativos sequentes inB)? et proelium ad Phliuntemad philimitem
h. -liuntem v.a.B. ampliantē B2. ac victoriauictoriam B.
Atheniensium, item Ulixesulixem
B. (ulysses dh(?)H). in rate. ipse Macedo nationenationis R.,
sed .... primus in pictura omnibus litteris erudituslac. ego indicavi; ex-
ciderunt fere educatus Sicyone et. cfr. etiam § 114 extr.,
praecipue arithmeticaarithmeticae (-heme- V1) V. -ce Rdhv.a.S. et geometriageometrice dhv.a.S., sine quibus negabat
artemdist. ego. perfici posse, docuit neminem talento minoris—
annuisannuis ll.S. -uo Brot. annis v. $X$$X$ D BVS. D Th.om.RBrot. dta d. decem v. (dist. D). D—, quam mercedem et Apellesei
(pro et ante Apelles) d(?)H. et Melanthiusmelantius Vv.a.C. merent- R.
dedere eiei BS. et rv. (dist. S)..cfr. Plutarch. Arat. 13. Aristot. polit. VIII 2, 3. 6. 3, 2. huius auctoritate effectum est Sicyone primum,
deinde inin BS. et in rv(D). tota Graecia, ut pueri ingenui omnia anteomnia ante (B. -ti r) ll. S. ante omnia v. omnes artem CF Her-
mann. (an omissā ante?). graphicen
graficen B. diagraphicen
G. antigr- v.a.B., hoc est picturamhoc est picturam uncis inclusit U. in buxo, docerentur recipereturque
reciperenturq. (-quae V) BV. arsass V. poft B. ea in primum gradum liberalium. semper
quidemet p. 258, 1 an semperque idem? honos ei fruit, ut ingenui eamear om.d(?) H brot. exercerent, mox
ut honestihoneftif B., perpetuo interdicto ne servitiaferuitia Bdv.
-tio Vh. -tione R. docerentur.
ideoid B. neque in hacin hanc V. hanc R. neque in toreutice ulliusuilius
VR., qui servierit,
opera celebrantur.
cfr. supra § 50. Lucian. de mere. cond. 42. Clarietiam hv.a.J. et centesima septima olympiade exstitere Aetionaetion BS. etion r. echion hv.
cfr. § 50.
acet d(?)v.a.S. Therimachusterimachus R.. Aetionisactionis h.
eti- d. echi- v.a.S. sunt nobiles picturae Liber
pater, item Tragoediatragydia B1. -gedia B2. et Comoedia, Semiramis ex& (pro ex) B. ancilla
regnum apiscensapiscens VS. afpicenf B1. -cienf B2. adipiscens Rdhv., anus lampadas praeferens et nova nupta
verecundia notabilis.
Quintil. inst. or. XII 10, 6. Verumuerum BG(U). -um et rv(S)J. omnes prius genitos futurosque postea superavit
Apelles Couscouf BhH. caus
V. coes R. eo usque v. olympiade centesimacentesima om.B. duodecima. picturaepicturae ll. H. in
pictura prouectus ut v.
plura solus prope quamprope quam Bhv. -pinquam r. ceteri omnes contulitcontulerit v.a.H., voluminibus
etiam editis, quae doctrinam eam continent. praecipua
eius in arte venustasuetustas R. fuit, cum eadem aetate maximi
pictores essent; quorum opera cum admiraretur, omnibus
conlaudatiscollaudatis dv.a.S.
conlauiatis VR.uenustatem Fröhner mus. Rhen. 47
p. 293. gratiam Quintil. deesse illam suamillam fuam BS. sillam uam V1. sillam V2R.
iis unam illam (del. H) v. venerem dicebat, quam
Graeci χάριτα vocant; cetera omnia contigisse, sed hachaec V. hoc d.
solafola BS.
-li rv. sibi neminem parem.Cic. or. 22, 73.—Vitruv. VII praef. 14 (?). Diog. Laert. IV 18.—cfr. infra § 107. et aliam gloriam usurpavit,
cum Protogenisprotogenef B. opus inmensi laboris ac curaecura B2. core V. supra
modum anxiaeanxie V.
-iam B. miraretur; dixit enim omnia sibi cum illo
pariapari R. esseeffe Bdhv. ei se V1. est V2R. aut illi meliora, sed uno se praestare, quod
manumunū R. manum ille v.a.S. de tabula sciretfciret BS. non sc- rH.
nesc- v.. tollere, memorabili praecepto
nocerepraeceptores docere R. saepe nimiam diligentiamdiligentiae V.
-ie R.. fuit autem non minoris
simplicitatis quam artis. Melanthiomelanthio BBrot. e Quintil. miamphio r. amphi-
oni v. dispositionede dispositione hv.a. D. cedebatadebat R.,
Asclepiodoro dede fortasse
delendum. an potius dimensuris (ut dimetiens II 86. 87)?
quippe noviciam vocem et inusitatam Plinius ipse putavit egere
explicatione. mensuris, hoc est quanto quid a quoquequo d(?)v.a.S.
distare deberetdebet R. .
Scitumfcitum BU.
-tum est rv(D). inter Protogenenprotogene nec VR. et eum quod accidit. illee (pro ille) B1. del.B2.
Rhodi vivebatuidebat VR., quoquod B1V.cfr. XXXIV 115. cum Apelles adnavigasset, avidus cognoscendi
opera eius fama tantum sibi cogniti, continuo
officinam petiit. aberat ipse, sed tabulam amplae magnitudinis
in machina aptatam unauna
BS. picturae una rv(D). an picturae nouae? custodiebat anusunus V.. haec
foris esse Protogenen respondit interrogavitque, a quo
quaesitum diceret. ab hoc, inquit Apelles adreptoquearreptoque V2Bv.a.S. erep- B.
penicillo lineamliniam BS. an ex
colore lineam? cfr. § 89. ex colore duxit summae tenuitatis per
tabulam. etet ll.U D. del. v. reverso Protogeni quae gesta erant anus indicavit
. ferunt artificem protinus contemplatumcon-
templatum (-pta- B) Bhv. -tam r. -ta d. subtilitatem
fubtili-
tate Bd. dixisse Apellenapellem dhv.a.S. appellen BV. venisse, non cadere in alium tam
absolutum opus; ipsumque alio colore tenuiorem lineamli-
niam S (ut infra semper).
in ipsa illa duxisse abeuntemque praecepisse, si redisset
ille, ostenderet adiceretque hunc esse quem quaereretqua diceret qui V..
atque& BS. sed rv. ita evenit. revertit enim Apelles et vinci erubescens
tertio colore lineas secuit nullum relinquens amplius
subtilitatifubtilitati Bdv. -atis V2h. -atem r. locum. atad B1. Protogenes victum se confessus
in portum devolavit hospitem quaerens, placuitque sic
eam tabulam posteris tradi omnium quidem, sed artificumartificium VRh.cfr. § 67.
praecipuo miraculo. consumptam eameam constat v.a.H. priorepriore BTv. -rem r. incendio
Caesaris domus in Palatio audioaudio BdTH. -di r. auide hv., spectatam Rhodirhodi ego. de mendo cfr. § 101 init. (an potius orbi vel urbi,
ut III 17?). nobis ll.D. a nobis hv. olim H cum Gron. uncis
iniclusit U e coni. S. antetanto H Brot. cum P.,
spatiosefpatiofe B1VdTS. -iore R. -io. fed B2. -io H cum P. -iosiore amplitudine
hv. cfr. nota ad XXV 92. nihil aliud continentem quamquam BdThv(U). quam in r.
quam III S cum Gron. lineasliniaf BRS. visum effugientes
, inter egregia multorum opera inani similem et
eo ipso allicientemalligientem B1.
callici- V. omnique opere nobiliorem.
Apelliapelle VR. fuit alioquialioquin B2v. a.H. perpetua consuetudo numquam tam
occupatumoccupatam
Rd(?)v.a.S. diem agendi, ut non lineam ducendo exerceret
artem, quod ab eo in proverbium venit. idem perfecta
opera proponebat in pergula transeuntibus atque, ipse post
tabulam latens, vitia quae notarentur auscultabataut fcultabat B1., vulgum
diligentioremdiligentiorum V. iudicem quamquem B1. se praeferens;Val. Max. VIII 12 ext. 3.—Plutarch. de adul. et am. 15. de tranqu. an. 12. feruntque reprehensum
aa Bhv. om. r. sutore, quod in crepidis unacrepidif una Bv. -dini sunt
(s??? R) a (om.d) rdh. pauciores intus
fecisset ansas, eodem postero die superbofuperbo BG. -be v. -er uocem r. emendationeemendatione BRG. -onem Vdhv.
pristinae admonitionis cavillante circa crus, indignatum
prospexisse denuntiantem, ne supra crepidamcrepidem B1. sutor iudicaret
, quod et ipsum in proverbium abiit. fuit enim et
comitas illi, propter quam gratior Alexandro Magnomagno erat v.a.S. (sqq. dist. S). frequenter
in officinam ventitantiuen/titati// B1.—nam, ut diximus, ab7,125
alio se pingi vetuerat edicto—, sed in officina imperite
multa disserentidis-
serente Vdh. silentium comiter suadebat, rideri eum
dicens a pueris, qui colores tererent.cfr. Lucian. imag. 7. tantum erat auctoritati
et p. 261, 1 auctoritatis et v.a.G. iuris in regem alioquialioquin B2v.a.H. iracundum. quamquam Alexander
honorem eiei BdH. et r. (ei honorem v). clarissimo perhibuitpraebuit d(?)v.a.Brot. exemplo. namque cum
dilectamdilecta V. sibi ee BS. ex rv(D). pallacispal-
lagif B2. suis praecipuepraecipuam B., nomine Pancaspenpancafpen BJ. -sten S cum Peri-
zonio ad Aeliani var. hist. XII 34. campaspen Rdhv(H). -spem
VDal.,
nudam pingi ob admirationem formae ab Apelle iussisset
eumque, dum paret, captumcaptam V. amore sensisset, dono dedit
eiei S cum J. et ll. eam v. (eam
dedit G)., magnus animo, maior imperioimperii R. sui nec minor hoc facto
quam victoria alia, quiaalia quia ego (et M Hertz). de mendo
cfr. XXXVII 121. alia qua B. aliqua rv(J). alia U. ipseipfe
BUJ. quippe rv(D). se vicit, nec torumlorum B. tantum
suum, sed etiam adfectum donavit artifici, ne dilectaedilecte V. -ti B. quidem
respecture-
spectum V. motus, cumcum BdThS. com R. quo V. ut quae v. modo regis eaea del.
v.a.S. fuisset, modomodo ll.v an. mox?
pictoris -esset. sunt qui Venerem anadyomenenanadyomene Vd. abab BS.
om. rv. illo
pictam exemplariexemplario B. (o fortasse ortum exee esse). putentputent BdS. -tant rv.. Apelles et in aemulis benignus
Protogeni dignationem primus Rhodi constituit. sordebat
suis, ut plerumque domestica, percontantique, quanti liceret
licerent U e coni. S. licitaretur
v.a.H. cfr. XII 123. (XVII 6). opera effecta, parvumparum B. nescio quidquod V. dixerat, at illeilla R.
quinquagenis talentis poposcit famamque dispersit, se
emere, utet (pro ut) VR. pro suis venderet. ea res concitavitconciauit Vd. Rhodios
ad intellegendum artificem, nec nisi augentibus pretium
cessit.
Imaginesimagines
G(S). -nem ll.H. -num v. (an imagines idem?). adeo similitudinissimilitu-
dines Vv.a.G. -ni R. indiscretaeindiscretae (pid- R) ll.G. -te v. pinxit, ut—
incredibile dictudictum B.—Apioappio VR. -ion (apion G) v.a.S. grammaticus scriptum reliquerit
, quendam ex facie hominumhomi-
num Bv. -nem r. divinantem a (del.V2) diuinamtem V. addiuinantem
Rdhv.a.S., quos
metoposcoposmetopofcopof B2hB. -porcof B1. -pus v. metocopos r. vocant, ex iishiif B2. his VR. dixisse aut futurae mortis
annos aut praeteritae vitaeuitae D cum Brunnio (hist. artif. Graec.
II 224). om. ll.v.. non fuerat ei gratia in comitatu
Alexandri cumcum Bv. om. r. Ptolemaeoptolemae R2. -lomae
VR1. -aeo v.a.C., quoque V2. regnante Alexandriam
vi tempestatis expulsus, subornatofubornatv B2. -ta V2R. fraude aemulorum piano
regio invitatusinuitatu B2., ad cenam venit indignantique Ptolemaeo
et vocatores suos ostendenti, utoftendenti ut Bdv. -dunt aut r. diceret, a quo eorum invitatus
esset, arreptoab-
repto B1. are- V. carbone extincto ee om.B. foculo imaginem
in pariete delineavitdeliniauit BS., adgnoscente voltum plani rege inchoatum
in-
choatum BS. ex inchoato rv. protinus.Quintil. inst. or. II 13, 12. pinxit et Antigoni regis imaginem altero
lumine orbatiorbati ego. -am ll. v.
prius Rhed. princ. Brot. primus excogitataexcogitatam V. ratione vitia condendi;
obliquam namque fecit, ut, quod deerat corporicorporis R., picturae
deesse potiuspotius deesse v.a.S. (an vero adesse potius?). videretur, tantumquetantumque
Bhv(G). laniu- VdB. lamu- RT. eam partem ee BTG. a rv. faciefacfe B1.
ostendit, quam totam poterat ostendere. sunt inter opera
eius& BG. om. rv. et exspirantium imagines. quae autem nobilissima
sint, non est facile dictudictum B1. -ta V1..Strabo XIV 2, 19 p. 657 extr.—anthol. Planud. IV 178–182. (cfr. Petron. 83 init.). Venerem exeuntem e maria divus
Augustus dicavit in delubro patris Caesaris, quae anadyomene
vocatur, versibus Graecis tantoperetanto-
pere Fröhner mus. Rhen. 47 p. 293. tali opere ll.v. (cfr. XVIII
74. XVII 34). dumaeuo dum Müller emend. V 18. laudatur,
aevisaeuis ego.
cfr. XVI 6. 43. XIV 9. XXIV 17. (Pliniana p. 31). om. ll.v.
non Brot. victauicta v. -to ll.B. inuicto Schneidewin. uitio
Fröhner. sed ll, v. est Fröhner., sed inlustratainlustrata v(Fröhner). -ato
ll. B.. cuiushuius v.a.S. inferiorem partem corruptam
qui reficeret non potuit reperiri, verum ipsa iniuria
cessit in gloriam artificis. consenuit haec tabula
carie, aliamque pro ea substituit Nero inin cod. Burbon. om. ll.v. cfr. Frobeen p. 74. principatu suo
Dorothei manu.Cic. de off. III 2, 10. ad fam. I 9, 15.—Plutarch.
Alex. 4. Cic. Verr. IV 60, 135. Apelles inchoaverat etet om.
v.a.S. aliam Venerem
Coicui V. cois Rv.a.S., superaturus etiametiam VRdhv(D). famam
BSJ. -ma U. illam suam priorem. invidit morsmores V.
peracta parte, nec qui succederet operiopera B1. ad praescripta
liniamenta inventus est. pinxit et Alexandrum Magnum
fulmen tenentem in temploin templum Vh.om.R. Ephesiae Dianae viginti talentis
auriauri Bde corr. v. -ri ar V. auiar R.. digiti eminere videntur et fulmen extra tabulam
esse—legentessed
legentes T(?)v.a.H. meminerint omnia ea quattuor
coloribus factafacta BG. om. r. constare v.—; manipretiummani-
pretium (-nupr- B2) eiuf BG(S). om. rH. immane v(Brot.). eius tabulaetabulae ll. G(S). -lae pretium v(H). in nummoin nummo BVdTLugd. (S).
immane R. in numero hG2. in G1. om. v.
aureoaureo ll. G2(S).
-ro G1. -reos v(H). mensuramenfuram BdT. accepit, non numero.cfr. Verg. Aen. I 295 et Servius ad h. 1. pinxit et megabyzimegabyzi dhB. -yxi B.
-alysi v. migabyxi r. cfr. § 132.,
sacerdotis facerdotif Bv. -tes r.Dianae Ephesiae, pompam, Clitumclitum (gli- B) cum BS. cliticum r. cliducum B. clitumVen.(H).
clytum v (C). cum equoequo Bv. quod r.
ad bellum festinantem, galeamet ei galeam v.a.H. poscenti armigerum porrigentem
an armigero porrigente?. Alexandrum et Philippum quotiens pinxerit,
enumerare supervacuumfuperuacum B. est. miranturmi-
ratur VR. eius Habronemhabronem BTS. abr- dhv. -nen r.
Samisamii et
v.a.S. regi B.; Menandrum, regem Cariaeicariae B. charie Vd., Rhodirhodi BS. -do r. -dii
v., item Antaeumantaeum BU. ancae- RhG. ance- Vdv.;
Alexandreae Gorgosthenen tragoedumtragydum B1.
cfr. § 78. 106.; Romae Castorem
et Pollucempollucen B. cum Victoriauictoria et VRdhv. -riam
B1.-ria B2. et Alexandro Magno, item Belli
imaginem restrictisreftrictif Bdv.
rescriptis r. ad terga manibus, Alexandro in curru
triumphante. quas utrasque tabulas divus Augustus in
fori sui celeberrimis partibus dicaverat simplicitate moderata
; divus Claudius plurispluris Rv. -res V2. -ra Bd. pure V1. existimavit utrisqueutrique BD. excisaexciffa B1.
Alexandri facie divi Augusti imaginesimaginef Bhv(S). -neas Vd. -nem RB. adderead-
dere BS. dedere rv. subdere B.. eiusdem
arbitrantur manumanure BJ. (an ortum
e manuuf?). cfr. § 66. 91. XXXVI 26. 28. esse et in Dianaedianae D cum
Prellero (myth. Rom. 284 n. 1). annae BS. antoniae rv(U). templo Herculem
aversum, ut, quod est difficillimum, faciem eius ostendatostendit VR.
verius pictura quam promittat. pinxit et heroa nudumheroanum dum V.
eaque pictura naturam ipsamnatura ipsa
VR(v.a.B). provocavit.cfr. Aelian. var. hist. II 3. nat. an. IV 50. est et equus
eius, sive fuit, pictus in certamine, quoquo BS. quod rv. iudicium ad mutas
quadripedesquadripedef B1V1J.
quadrup- rv. cfr. § 133. provocavit ab hominibus. namque ambitu
praevalere aemulos sentiens singulorum picturas inductisinductif Bdv. -tas r.
equis ostendit: Apellis tantum equo adhinnivere, idque et
postea semper eveniteuenit
ut BS. uinis r. illius dv., ut experimentum artis illudillud del. v.a. S. ostentaretur
ostentatur
d(?)v.a.S..& Bdhv. ei r.Homerus ζ 102 sq.—cfr. Philostr. imag. 1, 14 init. fecit et Neoptolemuman pugnantem ex? cfr. VII
202. post Persas lac. indicavit U. ex equoquo R. adversus Persas,
Archelaum cum uxore et filia, Antigonum thoracatumthorachatum
B. cum
equo incedentem. peritiores artis praeferunt omnibus eius
operibus& BS.om. rv. eundemeuntem B1Vd. regem sedentem in//////in B.om.R. equoeo equo B1. et Dianam
sacrificantium virginum choro mixtam, quibus vicisse
Homeri versus videturuideretur Vh. id ipsum describentis. pinxit etpingit et V1Rd.
quae pingi non possunt, tonitrua, fulgetrafulgetra
B2v(S). -traf B1. -tra et dT. -gura RhBrot. -gora V.del. H. fulguraquefulgura BTv(S). -gora d. -gera V1R.del.V2. -getra hH.;que RThv. qu/// B1. quae B2dS. de V non constat.
Bronten,&
BU. om. rv(J). Astrapen et Ceraunobolianceraunobolian H. -liam B. -lon v. ceranobti-
tan R. -bcitan V. appellant.cfr. supra § 42.—Inventa
eius etet om.R.. ceteris profuere in arteartē R.; unum imitari nemo
potuit, quod absoluta opera atramento inlinebat ita tenui,
ut id ipsum, cumipsum, cum ego. ipsum ll.v. repercussumrepercuffum B1. -ussu (-ursu V) rv. claritatisclaritatif BhS. -tes rv. colorumcolorum VRdhG. -rem BS. oculorum v.omniumōnium ego. aluum
B1. alium B2S.om. rv. album Traube.
excitaret custodiretque a pulvere et sordibus, ad manum
intuentiintuenti & B. (an ortum ex intuentib.?). et ante ad manum transposuit U. demum appareret, sed et luminumet luminum ego. (cfr. XXXIII 159. 160). etium B1. et cum
rv(S). cfr. XXVIII 53. et tum B. etiam B2Sellers. ratione magna,
ne claritas colorum aciem offenderet veluti per lapidem
specularem intuentibus et e& e
BS. e rv. longinquo eademeodem B. et eadem v.a.S. res nimis
floridis coloribus austeritatem occulte daret.
cfr. supra § 74.—anthol. Gr. II 251, 1. Palat. VII 623. Aequalis eius fuit Aristides Thebanus. is omnium
primusprimum V1R. animum pinxit et sensuscensus VR. hominis expressit, quae
vocant Graecigreci B. -ce V2. gregi V1.ἤθη,ethe Rdv.
hethe B. ethae V1. pathae V2. itemidem V1h. id est V2. perturbationesturba-
tionis V., durior paulopallor B. in
coloribus. huius operaopera BUJ. pictura rv(S)D. -ra
est C. .... oppido captolac. ego indicavi; exciderunt fere cetera longe superat.
cfr. §96. 102 al. ad matris
morientis ex volnere mammam adrepens infansinans V1. inanis V2., intellegiturque
sentire matermatre V. et timere, ne emortuo e lactee lacte ego. flacte B1. lacte B2dv. facta r. sanguinem
fanguinem
Bdhv. -ne r. lambat. quam tabulam Alexander Magnus transtulerat
Pellampellan B. in patriam suam.cfr. supra § 24. Strabo VIII 6, 23 p. 381. ideminde (pro idem) B. pinxit proelium
cum Persis, centum homineshominis
Vh. tabula eatabula ea BS. -lae (-le R) r. ea tabula v. conplexus pactusque
in singulos mnasmnas
Vdhv. minaf BS. omas R.cfr. § 107. XXI 185. denas a tyranno Elatensiumelatenfium
Bv. flate- R. flatie- Vdh. Mnasone
. pinxit et currentes quadrigas et supplicantem paene
cum voce et venatores cum captura et Leontion Epicurileontion epicuri BS. cfr.> § 144.
-ione (-io R) picturi r.
-ionem pictori (-rem v) hv.
et anapauomenen propter fratris amorempropter fratris amorem post
uoce (v. 1) transposuit U, post Ariadnen (v. 3) Dilthey mus. Rhen.
25 p. 151 (cfr. 26 p. 283)., item Liberumliberum patrem Rd (?)v.a.S(ut con-
stanter locis 38 praeter § 140 et IV 25).
et Ariadnenariadnen VRhv(D). artamenen BS. artom- Dilthey. arianen d. spectatos Romae in aede Cereriscaererif B., tragoedum
et puerum in Apollinis,Strabo VIII 6, 23 p. 381. Plin. VII 126. cuius tabulae gratia interiitinterit V. pictoris
inscitia, cui tergendam eameam om.R. mandaverat M. Iunius praetor
sub die ludorum Apollinarium. spectata est et in aede
Fidei in Capitolio senisimago senis R(?)v.a.S. cum lyra puerum docentisdocentes V.. pinxit
et aegrum sine fine laudatum tantumquetantumque BS. que Rh. quae V. qua d.
qua in v. artearte tantum v.a.S. valuit, ut
Attalus rex unam tabulam eius centum talentistalentis B2dhv. -tum r. emisse
tradatur.
Pausan. I 3, 5.—extr.: Cic. Verr. IV 60, 135. (Plin. VII 207). Simulfic fimul B. (an huic vel ei simul?), ut dictum est, et Protogenes floruit. patria
ei Caunusei caunuf
BB. fi caunus h. phic- v. frica (afr- V2) unus r., gentisgendis V. Rhodiisrhodiif Bv. obi/// R. obi Vdh. subiectaefubiectae Bv. -biecia R.
-blecia Vd. -bletia h.. summa paupertas81
initio artisque summa intentioinuentio R. et ideodeo V1. dō R. minor fertilitas.
quis eum docuerit, non putant constare; quidam et naves
pinxisse usque ad quinquagensimum annum; argumentum
esse, quod cum Athenis celeberrimo loco Minervae delubri
propylonpropylon BVU coll. XXXVI 32. -pilon Rd. -pylaeon h(?)B.
popyleon v. pingeret, ubi fecit nobilem Paralumparalum dhv. phara- B. parha- V. parba- R. et
Hammoniadahammoniada BhH. -dam Rv.a.B. hamo- V. hemi-
onida B., quam quidam Nausicaannausicaan S. -cāN B. -cam rv. -caam dh(?) G. vocant, adiecerit
parvolas naves longas in iisis V1. his V2., quae pictores parergiaparergia ll.J. -ga hv. appellant
, ut appareretappareret Bdv. -aret r., a quibus initiis ad arcem ostentationis
artis ostentationem
Rochette. opera sua pervenissent.Cic. Verr. IV 60, 135. orat. 2, 5. Strabo XIV 2, 5
p. 652. palmampalmam Bhv. al- r. habethab& Bhv. -ent r. tabularum
eius Ialysusialyfuf Bdv. talisus r., qui est Romae dicatus in templo Pacis.
cum pingeret eum, traditur madidismadildif B1. madid Vh. lupinis vixisseuixiffe
Bv. pinx- Rdh. pincx- V., quoniam
quo Traube.sic simulsic simul
ego. cfr. § 101 init. (B). simul ll. v. et famem sustineretsustiner& ll. -rent v. et sitim necnec
VRhU. & B. ne dv. sensus
nimia dulcedine obstrueretobftruer& Bhv. -rent rU.. huic picturae quater colorem
induxit ceu triaceu
tria ego. contra ll.v(S). del. B. contrahens U. de mendo cfr.
XVII 201. subsidiasubsidia ll.v(Brot.). -dio B. obsidia D cum Gron. iniuriae et vetustatis, ut decedente
decidente B.an recte? sed cfr. XVII 107. superiore inferior succederet. est in ea canis mire
factus, ut quem pariter et casus&
cafuf BS. casus r H. casus et ars v. ars et casus Weil. pinxerit. non iudicabat
se in eo exprimere spumam anhelantisanhelantis ll.v(Brot.). -tis posse C., cum in reliqua
parte omni, quod difficillimum erat, sibi ipse satisfecisset.
displicebat autem arsparf B. ipsa: nec minui poterat et videbatur
nimia ac longius a veritate discedere, spumaquefpuma. quae B.
pingipingi BS. illa pingi rv(D)., non ex ore nasci. anxio animi cruciatu, cum in
pictura verum esse, non verisimile velletueri
similem uellet h. -lem eff& B., absterserat saepius
mutaveratque penicillum, nullo modo sibi adprobans.
postremo iratus arti, quod intellegereturintellegeretur Bv.
-egitur V. -igitur Rdh., spongeamspongeam S. -geam (-giam Vv)
eam ll.v. inpegit
inviso locoin ipfo loco B. tabulae. etamp; BG. ex rv. an ecce? illaillaque v.a.G. reposuit ablatos colores qualiter
cura optaverat, fecitque in picture fortuna naturam.
Val. Max. VIII 11, 7.—cfr. Plin. VII 126.Gellius XV 31. Plutarch. Demetr. 22. hoc exemplo eius similis et Nealcen successussuccensus R. spumaefpumae BS. in spuma
(-me r) rv.
equiequi hv. qui BVd. quia R. similiter spongea inpacta secutus diciturdicitur dhv. -cuntur VR.
difcer& B. dum celetem Traube., cum pingeret
pingitur B2. -gatur
B1. -git ac Traube. poppyzontapopyzonta VRh. popiz- v.a.B. retinentemretinentem BB. -nte v. -nt rGron. eumeum BU(D). pane cum
rdThv.a.B. equum. cum B. equum. canem C. par ecum SJ
cum Seidlero. Parii equum Gron. an habena eum?. ita Protogenes monstravit102
et fortunamfortu-
nam BS. -na rv. uti et fortuna Weil.. propter hunc Ialysumialyfum Bhv. paly- V.
palusium R., ne cremaretne cremaret Bv. nec remanere r.
tabulamtabulam
BdS. -la r. -las v., Demetrius rex, cum ab ea parte sola possetpoff& Bv. -sse V. -se R.
Rhodumtrhodum
B1. (an capere Rhodum?). capere, non incenditincendit Bhv. -di r., parcentemque picturae fugitfuit R.
occasio victoriae. erat tunc Protogenes in suburbano suo
hortulo, hoc est Demetriidemetre V1R. castrishoc—castris uncis include voluit U 772. an non procul a
(pro hoc est)?, neque interpellatus
proeliis incohataincohata ego. incoata B.
incho- rv. cfr. XXXVI 122. opera intermisit omnino nisi accitus a
rege, interrogatusque, qua fiducia extra muros ageret, respondit
scire se cum Rhodiis illi bellum esse, non cum artibus. disposuit rex in tutelam eius stationes, gaudens
quod manus servaretmanuf feruar& BS. posset
manus seruare rv(D)., quibus pepercerat, et, ne saepius
avocaret,nauigar& BU. ultro ad eum venit hostis relictisque victoriae
suae votis inter arma et murorum ictus spectavitfpectaui B. artificem
; sequiturque tabulam illius temporis haec fama,
quod eam Protogenes sub gladio pinxerit:Strabo XIV 2, 5 p. 652. (anth. Planud. IV 244). Satyrus hic
est, quem anapauomenon vocant, ne quid desit temporis
eius securitati, tenentemtenens v.a.H. tibias. fecit etet om.R. Cydippencydipen VVen. eaydipen R.etet S e coi. J. fi (ortum ex ei) B.om. rv(D).
Tlepolemum, Philiscumphilifcum
BG. thilli- R. zhilli- Vd. cyli- v., tragoediarumtragydiarum B.cfr. § 93, scriptorem, meditantem
et athletamAlcetam Gron. et Antigonum regem, matremet imaginem matris v.a.S. Aristotelis
philosophi, qui ei suadebat, ut Alexandri Magni opera
pingeret propter aeternitatem rerum—impetus animi et
quaedamdist. ego. artis libido in haec potius eum tulere—; novissime
pinxitplanxit B. AlexandrumAlexandream Fröhner anal.
crit. p. 17. ac Panapana Bdv. -ne V1R. paene V2.. fecit et signa ex
aere, ut diximus.
34, 91
cfr. supra § 80. Eadem aetate fuitfuit Bdv.
om. r. Asclepiodorus, quem in symmetria
mirabatur Apelles. huic Mnasomnafo BS. -son rv. tyrannus pro duodecim
diisdiif Bhv. his r. dedit in singulos mnas tricenas, idemque Theomnesto
in singulos heroasheroaf Bv. -ratos r. vicenas.
cfr. supra § 38. 50. Vitruv. III praef. 2. His adnumerari debet etet om.R(?)v.a.S. Nicomachusnicomachus v.
nicho- ll., Aristidisaristidis ego. -di U (sed cfr. § 111. 122). -dae illius
Oehmichen stud. Pin. p. 239. ariftiaci BJ. -tiaei S. -ticheimi R.
-techeimi dFh. -te///// V. -todemi v. (an Aristidis Thebani?). filius
ac discipulus. pinxit raptum Proserpinae, quae tabula
fuitfuit om. Dal. (errore). in Capitolio in Minervae delubro suprasupra ll.v(S). -per dh(?)Hack. aediculam
Iuventatisiuuentatis R(?) H. -tutis v. neniatif B. inentalis Vh., et in eodem Capitolio, quam Plancus imperatorimperatori B. -tur V1.
posuerat, Victoria quadrigam in sublime rapiens. Ulixiulixi Bv(S). -xin r. ulyssi H.
primus addidit pilleumpilleu B2VhD. pell- B1. pil- Rdv. (Ulixi—pilleum
post Pacis [v. 18] transposuit U).. pinxitpinxit d2v. scripsit ll. -sit
-inxit d1. et Apollinem acac B2S. ad B1. et (e V1) rv. Dianam,
deumquedeamque R. matrem in leone sedentem, item nobilesnobilis RS. Bacchas
obreptantibusobreptantibuf BS. adr- V1. arr- rv. Satyris, Scyllamque, quae nunc est Romae
in templo Pacis. necne B. fuit alius in ea arte velocior. tradunt
namque conduxisse pingendum ab Aristrato, Sicyoniorum
socyoniorum VR. tyranno, quod is faciebat Telesti poetae monimentum
praefinito die, intra quem perageretur, necne Vh. multo
ante venisse, tyranno in poenam accenso, paucisque diebus
absolvisse et celeritate et arte& arte Bdv. om. r. mira.—Discipulos habuit
Aristonemariftonem BS, -tidem Rdhv.
taristiden V. fratrem et Aristidenariftiden BS. -toden V. -toclem Rdhv. filium et Philoxenumfilo-
xenum B. Eretrium
eretrium Bv. dere- r., cuius tabulatabulam B1. nullis postferendapotest ferenda VRh., Cassandro regiregi Bv. rege r. picta,
continuit Alexandri proelium cum Dario. idem pinxit et
lasciviam, in qua tres Sileni comissanturcomiffantur BS.
comess- hv. comeff- B2. commiss- r.. hic celeritatem
praeceptoris secutus breviores etiamnum quasdam picturae
conpendiariasuias et compendia-
rias v.a.Brot. invenit.cfr. infra § 137.—Adnumeratur his et Nicophanesnicophanes dhv. nichopa- VR. encho & pa- B.cfr. § 137.,
elegans acac BS. & rv. concinnus ita, utita ut B2RdTv, ita B1. fi aut
V. fit aut h. venustateuetustate Vdh. -sta v.a.H. ei' tate R. eiei ll.dThH. opera pingeret propter aeternitatem rerum, impetuosi
animi et cui codd. dett. v (falso iterata e § 106). pauci conparentur
; cothurnuscothurnul
dhC. cotu- Bv. c???tu- R. cortu- V. et& BU. ei et rv(JD). gravitas artis multum a Zeuxide et
Apelle abest.—(Apellis discipulus Perseus, ad quem de
hacuncos ego posui. dist. S. arte scripsit, huiusfuit v.a.H. fuerat aetatis).—Aristidisariftidif
Bv(S). -des RdTH. -tedes V1. -tades V2. Thebani
discipulidifcipuli
BVhv(S). -lus RdTH. fuerunt et filii Nicerosfiliniceros Vd. et Ariston, cuius
est Satyrus cum scypho coronatus, discipuli Antoridesantoricles R.
-tenorides U cum Letronnio. et
Euphranoreuphranor RdThv. -non B.
-nos V., de quo mox dicemus.
128
(cfr. Propert. IV 8, 12 [III 9, 12], ubi tamen scriptum est Parrhasius). Namque subtexi par est minoris picturae celebres
in penicillo, e quibus fuit Piraeicuspiraeicus S e coni. J. piraficuf B. praeicus V.
prei- RdT. peritus h. Pyreicus v. Graficus A Schiöne. arte paucis postferendus
:dist. v.a.S. propositoproposito Bv. -tio r. nescio an distinxeritdistinxerit ego. (cfr. § 29).
diftrux- BVh. destrux- Rdv. distrinx- Fröhner anal. crit. p. 16.
de mendo cfr. XXXVII 143. 150. 195. XXXIV 62. se, quoniam humilia
quidem secutus humilitatis tamen summam adeptus
est gloriam. tonstrinastonftrinaf Bv. trostri- (-ti- F) RFdh.deVnon con-
stat. sutrinasquefuftrinafque Bd. sutiri- F. pinxit et asellos et
obsonia ac similia, ob haec cognominatus rhyparographosrhopicographos U.,
in iishis V. hiif B2. consummatae voluptatisuoluptatis dv. uolunt- ll., quippe eae plurisplurif Bv. pe-
turis V. -toris R. veniereueniere B1v. -nere B2. -nire r.
quam maximae multorum.cfr. Festus p. 134.—cfr. infra § 148. e diverso Maeniana, inquit
Varro, omnia operiebatoportebat B. Serapionis tabula sub
Veteribus. hic scaenas optime pinxit, sed hominem
pingere non potuit. contra Dionysius nihil aliud quam
homines pinxit, ob id anthropographosantropographos V. -afof B. cognominatus.
Varro de vita p. R. I apud Charisium p. 126, 25 K.—
cfr. infra § 138. Varro r. r. III 2, 5. Quintil. inst. or. XII
10, 6.—extr.: cfr. infra § 140. parvaparua
Bdv. -uae V. -ue' R. et Calliclescalicles Rv.a.C. -ides Vh. fecit, item Calatescalates
ll.Brot. -ades H. -aces C. -eces v. comicis tabellis,
utraque Antiphilusanthiphiluf B.. namquenamq. ll. U(D). nam v(J). et Hesionam nobilem pinxit
et Alexandrum ac Philippum cum Minerva, qui sunt in
scholaschola Rhv. ischo- B2. isco-
B1. ocho- Vd. in Octaviae porticibus, et in Philippi Liberum
patrem, Alexandrum puerum, Hippolytumhippolitum V. philippi olympum B. tauro emisso
expavescentem, in Pompeia vero Cadmum et Europen.
idem iocosisiocofif ll.J. -so v. locos:is dh. (sc. tabellis: cfr. v. 9). nomine Gryllumgryllum v. grytlum B1. -tulum B2. egrillum r. deridiculi habitushabitu B2. pinxit,
unde idid BS. hic V1Rd. hoc V2hv. genus picturaepicturae Bdv. -tores
h. -torum V2. -tor V1R. grylligrylli BdG. -llus v. aegrilli V.
egr- Rh. vocantur. ipse in Aegypto
natus didicit a Ctesidemo.
Decetdecet Bdhv. dicet V. dicit R. non sileri et Ardeatis templi pictorem, praesertim
civitate donatur ibi et carminecarmen Schneidewin., quod est in ipsa
pictura his versibus:
Dignisdist. M Hertz (de Plautio poeta p. 12). dignadigna ll.v(G)D.
-nu' B(S).. Locoloco ll.v(Brot.). loca G. picturis condecoravitreginae Iunonis supremisupremae v.a.H. coniugis templumPlautiusplautiuf (-uciuf B) marcuf BS. mareus plautis marcus r.
marcus ludius v. Marcus, duet Asia latacluet asia lata J cum Bergkio II 10. cluetaf
alata B. cloet (do & R) asia lata r. Cleoetas Alalia S. Elotas
Aetolia v. esse oriundus,quem nunc et post semper ob artem hanc Ardea laudat,
eaqueea quae B. sunt scripta antiquis litteris Latinis,cfr. Vitruv. VII 5, 2. (Plini epist.V 6, 22). non fraudandafraudanda ego coll. V 112. -do
ll.v. (cfr. XVIII 35).
et Studioftudio BD. ludio rv. S. Tadio
UJ. divi Augusti aetate, qui primus instituit amoenissimam
parietum picturam, villas et porticusporticus d(?)v (corruptum olim i portuus). -tus
rUD. cfr. XXXI 6 et de plur. num. § 114. 132. 144. (et portus
transponi debebat post colles). ac topiariatoparia R.
opera, lucos, nemora, colles, piscinas, euripos, amnes,
litoralitora Bhv.
-ria r., qualia quis optaretobtaret V. optarat v.a.H., varias ibi obambulantium species
aut navigantium terraque villas adeuntium asellis aut
vehiculis, iam piscantes, aucupantesaucupantef BS.
-tesque (aucopantes quae V1) rv(D). aut venantes aut etiam
vindemiantes. sunt in eius exemplaribus nobilesnobilef Bhv. -lis
r. palustripaluftri BB. paul- r. plaustri v.
accessuacceffu Bv. ac
(a V) censu r. villae, succollatissuccollatis RdhH. -olatis V. fuae collatif B.
subcollantium B. -Ilium v. sponsionesponsione ll.v(H). specie B. mulieribusmulieribus dThH. -ebribus ll. -eres v. labanteslabentes v.a.H.,
trepidis quaetrepidif quae BVU. -disque rBrot. -dique H(S). -daeque
v. feruntur, plurimae praeterea talestales G. fatales ll. faciles hv. argutiae
facetissimifacetissimi v. -me
(facit- B1) B. facilissimi r. salissales v.a.H. if aliif B1. hif / aliif
B2.. idem subdialibusfubdialibuf Bdv. subsid- r. de mendo cfr. XXXIV 117. maritimas urbes pingere
instituit, blandissimo aspectu minimoque inpendio.
sed nulla gloriagloria Bv. om. r. artificum est nisi qui tabulas pinxere.
eo venerabilior antiquitatis prudentia apparet. non enim
parietes excolebant dominis tantum nec domos unouno Bv. una r. in
loco mansurasmenfuraf B., quaean quaeque? ex incendiis rapi non possent. casacara
R. casula v.a.S.
Protogenes contentuscontemptus V. erat in hortulo suo; nullanulla BRdv. -llo Vh. in Apellisapellif Bv. -lles (app- Rh) rh.
tectoriis pictura erat. nondum libebat parietes totos tinguere
pingere d(?)v.a.S.; omnium eorum ars urbibus excubabat, pictorque
res communis terrarum erat.—Fuit et Arellius Romae
celeber paulo ante divum Augustum, nini BV2dS. ne r. nisi v. flagitio insigni
corrupissetcorrupisset et V1R. -umpiffet
B. artem, semper ei lenocinansei lenocinanf BU. ali rv. feminae, cuiusfeminae cuius ego. cuius feminae
l;l. v. feminae post ei transposuit U. (an potius ei [sc. arti] leno-
cinans, si cuius feminae? cfr. § 145. XX 160).
amore flagraretflagraret
U. -grans ll.v., etet del. D. esset coni. S. ob id deaseas V2R. pingens, sed dilectarumdilectarum
Bdv. dele- Vh. le- R.
imagineimagines V2.. itaque in pictura eius scorta numerabantur.
fuit et nuper gravis ac severus idemque floridis tumidusfloridis tumi-
dus coni. J. -dif (-dvf B2) umiduf B. -dus umidis (hum- R.
humilis d. -lis rei hv) rdhv. floridus S. -dissimus U. -dus et
uiuidus Traube. -dis S. Ummidius Fröhner anal. crit. p. 17.
pictor FamulusFamuluf BVdD. fam- Fröhner. -ulis R. Fabullus ed.
princ. U. Amulius v.. huius erat Minerva spectantem spectans,
quacumque aspiceretur. paucis diei horis pingebat, id
quoque cum gravitate, quod semper togatus, quamquam
in machinis. carcercarcere B. eiusetus R. artisartif Bv.
ortis r. domus aurea fuit, e.t ideo
non extant exempla alia magnopere. post eum fuere in
auctoritate Cornelius Pinus et Attiusattius ll.S. accius H. actius v. Priscus, quiquin B1. Honoris
etin. p. B. imp. D. Virtutis aedes Imperatori Vespasiano Augustoaugusto Rdhv. -ti V. ac B1. has B2.
Aug. D. restituenti
pinxerunt, Priscuspristus R. sed Priscus v.a.S. antiquis similior.—
Non
est omittenda in picturae mentione celebris circa Lepidum
fabula, siquidem in triumviratu quodam loco deductus
a magistratibus in nemorosum hospitium minaciter cum
iisiif (hiif B2) poftero Bv. spontero V. spont ho R. postero die expostulavit somnum ademptumad-
eptum B1V. sibi volucrum
concentucontentu B1V. cantu B2.; at illi draconem in longissima membrana
depictum circumdedere lucoluco BdTS.
loco rv., eoque terroreterrorem B1. aves tune
siluisse narraturnarratur BVG(S). -antur RdThv(Brot.). et postea possepotuisse D cum U 773. cognitum est ita posse v. compesci.
cfr. supra § 98. Ceriscaeris Vv.a.C. cererif B. pingere achac V. picturam inurerepictura minuere BV. quisqui d(?)Brot. primus
excogitaverit, non constat. quidam Aristidis inventum
putant, postea consummatum a Praxitele; sed aliquanto
vetustiores encaustaeencauftae B1U. -te VR. -ticae v. incauftae
B2. -teae d. picturae exstitere, ut Polygnoti et
Nicanoris, Mnesilaimnesilai ego. mnenf im B. ae (e Rd) mane-
silai rd. ac mnasi- D. et maresi- v.a.B. et arcesi- h(?)Lugd.
et archesi- B. Pariorumperiorum B.. Elasippuselasippus S cum Schneidewino.
eiaf- B. lass- (-ipus V) r. lys- v. quoque Aeginae
picturae suae inscripsit ἐνέκαεν,enecaen B(S). enaecen
d. enean R. -eten v. aeneten V1. -nean V2. ἐνέκαυσενG. en-
causen B. quod profectoprefto R. non fecisset
nisi encausticaincauftica B2G (errore). inventa.cfr. Horat. sat. II 7, 95. Pamphilus quoque,
Apellis praeceptor, non pinxisse solum encaustaen-
causta dH. -to hman.Dal. (cfr. § 149). -tica v. incausta ll., sed etiam
docuisse traditur Pausianpafian B. Sicyonium, primum in hoc genere
nobilem. Bryetisbryetif BS. brie- rv. filius hic fuit eiusdemqueeiufdem qui B. primo discipulus
. pinxit et ipseipfi B. penicillopinicillo V. -llof B. parietes Thespiisthespiis B(S). -pif BD.
thepis r. thebis dv(Brot.)., cum
reficerentur quondam a Polygnotopylignoto R. picti, multumque comparatione
superatus existimabatur, quoniam non suo genere
certasset.cfr. Pausan. II 27, 3. idem et lacunarialacuna-
riam B1. primus pingere instituit nec
camarasamaras R. cameras dhv.a.S. ante eum taliter adornari mos fuit; parvas pingebat
tabellas maximeque pueros. hoc aemuli interpretabantur
facere eum, quoniam tarda picturae ratio esset illailli V.. quam
ob rem daturusdaturus ll.v(S). arti dat- G. eiei ego. &BG.
om. rv. celeritatis famam absolvit uno die
tabellamtabulam V.an recte?, quae vocata est hemeresioshemerifiof BV., puero picto. amavit
in iuventa Glyceramgly-
ceram Bv. clice- r. municipemmunicerem B. suam, inventricem coronarum
, certandoque imitatione eius ad numerosissimam
florum varietatem perduxit artem illam. postremo pinxitpinxit & BS. pinxit
rv. an et pinxit?
et ipsam sedentem cum coronacerona R., quae e nobilissimis tabula
est, appellataappellata est dhv.a.D. stephanoplocosstephanoplocos v. -pio cof. B. -neplocos rH., ab aliis stephanopolisstephanopolis
dhv. -potis (staph- V) ll., quoniam
Glyceraclicera R. venditandouendo B1. coronas sustentaverat paupertatem.
huius tabulae exemplarexemplar Bv. -la r., quod apographonapografon V. -grapo B1. -crapho B2. vocant, L. Lucullus
lucilius lucullus Vh.lac. ego indicavi. ex-
ciderunt fere fecerat id. cfr. § 148. duobus talentis emit .... Dionysiusdionysius (-nisius R.
dyo- V) 11. -siis (P)H. a dionysio v. Athenis. Pausiaspanfiaf B.
autem fecitet grandesgrandif
BS. tabulas, sicut spectatamfceptatam B. in Pompei
porticuporticibus dh(?)v.a.S, ut § 132. boumbouum V. bo R. immolationem. eam primus invenitinuenit in B.an -nit ibi? picturam,
quam postea imitati sunt multimultif B1
-ti fed B2., aequavit nemo. anteaut R. omnia,
cum longitudinemlongitudinem Bhv. -ne r. bovisbouif
Bhv. -ues r. ostendi vellet, adversum eum
pinxit, non traversum, et abunde intellegitur amplitude.
deinNein B. eum BV., cum omnes, quaeque BV. qui d. voluntuolent R. eminentia videri, candicanti
candicantia dhv.a.S. faciantfacient VR. colorecolore BS. -rem rv., quaequae BVS. que rv. conduntcondunt 11.S. -dant
dhH. -diant v., nigro, hic totum bovem
atri coloris fecit umbraequeumbrae quae B. ipfa BTS. -so rv. corpus ex ipsa dedit, magna
20 prorsus arte in aequoequo dhv.a.B. extantiaextantia B2v. -anita B1. -atica R1. -at
ita rd. ostendenteoftendente BS (-dens v). extond- r. et in confracto
solida omnia. Sicyonefycyone B.
sicyonem V. etet del.B2. hic vitam egit, diuque illa fuit
patria picturae. tabulas inde ee om.B. publico omnesomnif BS (ter deinceps). propter
aes alienum civitatis addictas Scauri aedilitas Romam
transtulit.
Quintil. inst. or. XII 10, 6. 12. Vitruv. VII praef. 14. Post eum eminuit longe ante omnes Euphranor Isthmiusisthismius V.
is thyfm- R.
olympiade CIIIICIIII S. cilli BV. CLI d. centesima quarta
(R?)v., idem qui inter fictoresfictoref Bv. fect- r. cfr. XXXIV 76. dictus est nobis.34,50
fecit et colossos et marmoreamarmora
hv.a.S, ut XXXVI 15. et& ll.S. ac hv. typostypof BdTU. thipos
R. pos V. scyphos hv. (an colossos e marmore et ectypos?). scalpsitsculpsit dTv.a.G., docilis ac
laboriosuslaboriosis R. ante omnes etet om.R. in quocumque genere excellens
ac sibi aequalis. hic primus videtur expressisse& ex-
pressisse VRhv.a.G. dignitatesdignitatef B2dv. -tif B1S. -natis r.
heroumeroum B. eorum h. et usurpasseut usurpasset V. symmetrian, sed fuit in universitateuniuerfitatem B1.
-satate V.
corporum exilior et& BS. e r. om.dhv. capitibus articulisque grandior.Pausan. I 3, 3. Val. Max. VIII 11 ext. 5.—Plutarch.
de glor. Athen. 2.—Lucian. de domo 30. volumina
quoque composuit de symmetriafymetria BV. et coloribus. opera
eius sunt equestreequaeftre B2. aequa eftra e B1V. proelium, XII dei, Theseusthefaeuf B., in quodquod
BU coll. § 62. XXXVI 46. quo rv(J).
dixit eundem apud Parrhasium rosa pastumpaftum Bv.
passum r. esse, suum
vero carnecarnef B.. nobilisnobilif B2VRhv(S). -lef B1 (d?)G. eiuseius est hv.a.G. tabulatabula ll. v (S). -lae G. Ephesi estephesi est d2in ras. S.
ephaefi (-fiae B1) eft B. ephesius & (e V1) r. -esi hv., Ulixes simulata
fimulata Bv. -lat r. insaniauesania hv.a.S. bovem cum equoaequo BV. iungens et palliatipal-
liati BG. palati r. palamedes hv. cogitantes
cogitantef (-tif B2)
ll.G. om.hv. an uocitantes? cfr. Lucian., dux gladiumglandium Vd.
fasce gladium v.a.G. condensan educens?.
(cfr. Th. lap. 53). Eustath. ad Dionys. Perieg. 526.—cfr. supra § 27. Eodem tempore fuerefuit v.a.J. Cydiascydias
D. cydi (cidi VR) & cydias (cid- VR) ll. et cydias v (lac. ante
indicata J). et cydias cythnius U cum Berykio II 8., cuius tabulam Argonautas
HS CXXXXIIIICXLIIII Vdhv.a.S. CLIV R. Hortensius orator mercatus est eique aedem
fecitdist. S. in Tusculano suo, Euphranoriseuphranoris v. -nonif B.
-phenoris r. autem discipulus Antidotus
fuit Antidotus v.a.S.. huius est clipeoclypeo
B. dimicans Athenis et luctatorlucator B1V. tubicenque
tubicemq. B. iab- V. tibicenque dhv.a.S. inter pauca laudatus. ipse diligentiordiligentior dv. deli- B. diligentia r. quam numerosior
numerio-
fior B. et in coloribus severusfeueruf ll.v(S). -rior dTh(?)Brot. maxime inclaruitinclarui id B1. discipulo
Nicianicia dv. nincta B. nia V1R. uia h. ni V2. Athenienseatheniense
RhS. -sae V. -fef B1. -fif B2. -si dv. cfr. § 58., qui diligentissime mulieres pinxit.cfr. Pausan. III 19, 4. (Martial. ep. XIV 173). lumen
et umbras custodiitcusto-
diuit dv.a.S. -dit VRh. atqueadque B1. ut eminerentiminerent Vh. e tabulis picturaepicturae
ll. v. an figurae? cfr. § 4. XXXIII 157.
maxime curavit. operumoperu ego. -ra
ll.v. (dist. ego). cfr. § 132 Ephesi vero est. eius Nemea advecta ex Asia Romam
aa om.R. ma
B1. Silano, quam in curia diximus positamposita V., item Liber27
pater in aede Concordiae, Hyacinthus, quem Caesar Augustus
delectatus eo secum deportavit Alexandreaalexandreae B1. -ria B2Rdhv.a.S. capta, et ob id
Tiberius Caesar in templo eius dicavit hanc tabulam et
Danaendanaen BFU coll. § 28. -nae//VS(J). -nen R. diana d(?) G.
-nae (del. et) v.,anth. Pal. IX 792. Plutarch. non p. suav. viv. sec. Epic. 11, 2.—anth. Planud. IV 147. Ephesi vero est megabyzimegabyzi B. -agyfi B. -alysi Vdv. -sis R.cfr. § 93., sacerdotis Ephesiae
Dianae, sepulchrum, Athenis necyomanteanecromantia (nechr- V) VRdhv.a.S. Homeri. hanc
vendere Attalo regi noluitnon
luit B. talentis LXIX B. potiusque patriae
suae donavit abundans opibus. fecit et grandes picturaspictoras V1. -res R.,
in quibus sunt Calypso et Io et Andromedaandrom& B.; Alexander
quoque in Pompei porticibus praecellens et Calypso sedens
huicdist. Madvig adv. crit. III 212.eidemeidem S cum-
Schultzio. fidem ll. quidem v. adscribuntur.Pausan. I 29, 15. Demetr. Phal. de eloc. 76. quadripedumquadripedum Madvig. -dē RF.
-def Bv. deVnon constant. prosperrimeprosperime V. -erarime B. canes
expressit. hichic eonitias R. est Nicias, de quo dicebat Praxiteles interrogatus
, quaeque B. quam V. maxime opera sua probaret in marmoribusarmoribuf B.:
quibus Nicias manum admovisset; tantum circumlitioni
circumlitioni dv. -ne B. -licione V. -lycinione R. eius tribuebat. non satis discernitur, aliumalium R(?)G. -ut B1. -ud B2Vdh. -us Tv. eodem
nomine an huncan hunc
BG. ad (at v) hunc Vhv. adhuc RdT. eundem quidam faciantfaciant d(?)G. -iunt
ll. v. olympiade CXII.
(cfr. Pausan. I 26, 3 extr.). Niciae conparaturcomparatur dv. conparantur B. -rabatur r. et aliquandoaliquanto
Rdhv.a.S. praefertur Athenionatheniona amronitef B.
Maronites, Glaucionis Corinthii discipulus, austerior colore
et in austeritateet austerior
v.a.S. iucundior, ut in ipsa pictura eruditio
eluceat. pinxit in templo Eleusineeleuffine BV. phylarchumphylarchum dhLugd. -cum BR.
philartum V. -rchum v. et Athenis
frequentiamfrequentia B., quam vocavere syngeniconfyngenicon B
(P)H. lyng- dT. ling- r. polygynaecon v., item Achillem
virginis habitu occultatum Ulixe deprendentedeprendente
(-ti B) BS. -rehendente rv. et in una
tabulatabulam B1. VI signaVI signa H
cum Gron.(S). ut signa ll. del. v. insigni Brot. cum Durando.
locum nondum sanatum puto., quaque maxime inclaruit, agasonem cum
equo. quod nisi in iuventanisi inuenta R. obiisetobisset
V., nemonequo R. nemo ei dhv.a.S. compararetur.
cfr. infra § 146.—cfr. Cic. de or. I 11, 45.
Acad II 6, 16. Est nomen et Heraclidi Macedoni. initio naves pinxit
captoque Perseo rege Athenas commigravit. ubi eodem
tempore erat Metrodorus, pictor idemque philosophusphilofophuf Bv. -phos
(phyl- V1) r., in
utraqueutramque B1. scientiafcientia Bdhv. -tiae r. magnae auctoritatis. itaque cum L. Paulus
devicto Perseo petiissetpetisset VRdhv.a.S. ab Atheniensibus, ut iiut ii B1S. uti B2VU. ut Rdhv. sibi quam
probatissimum philosophum mitterentmiterent V. met- R. ad erudiendos liberos,
itemidem R. itemque v.a.S. pictorem ad triumphum excolendumexcolendum Bv. excoge- Vdh. exquoge- R., Athenienses
Metrodorum elegerunt, professi eundem in utroque desiderio
unumque desiderium R. praestantissimum, quod ita Paulus quoque iudicavit.
cfr. supra § 26. VII 126.—Cic. Verr. IV 60, 135.
Ov. trist. II 525 sq. anthol. Planud. IV 83. 135–140. 143. 128.Timomachustimomacus V. -ochracuf
B. Byzantius Caesaris dictatoris aetate Aiacemaiacem dThv. ata- V. macem B.om.R.
et& BdTH.
ei V.om.R. ei pinxit et hv. Mediammediam BU. -ia r. -deam dThv. pinxitpinxit om.hv.a.H., abab ecinue naeris V. eo in Veneris Genetricisgenitricif B2. aede positas,
LXXX talentis venundatasuenumdatas R(?)dhH.. talentum Atticum $X$ VIX. VIH(S). $X$ VI. M. BBrot. XVI
rv. taxattaxat M.G. taxatum VRd. -tur v. om.B.
M. Varro. Timomachi aeque laudantur Orestes, Iphigeniaephigenia B2.
in Tauris etet om.R(?)G. pertinent fortasse post
Orestes (v. 6). Lecythionlecythion Bdv. laec- V. lethition R., agilitatisagili-
tatis dhv. aeg- BV. eg- R. exercitatorexercitatur V. -ato B., cognatio nobilium
nobilum VR., palliatipalliati Bv. cfr. § 129. palpa- r., quos dicturosdicturof
Bv. -rus r. pinxit, alterum stanteminftantem B1.,
alterum sedentem. praecipue tamen ars eiei V2dv. et r. favisse in
Gorgone visa est.
cfr. supra § 111. Polemo ap. Athen. XIII 21 p. 567b.
—cfr. Plin. XXXVI 32.—cfr. Pausan. X 29, 1. Propert. V 3, 21. Pausiae filius et discipulus Aristolaus e severissimise seue-
rissimis dhv. e saeuer- V. e uer- R. effe ueriffimilif B (partim
in ras.).
pictoribus fuit, cuius suntsunt om.B. Epaminondasepimanondaf B., Pericles, Mediamedea dhv.a.U.
13 bouom B1.,
Virtus, Theseus, imago Atticae plebis, boum immolatio.—
Sunt quibus et Nicophanesnicophanef BS. mechopa- Rdhv.
inech- V.cfr. § 111., eiusdem Pausiae discipulus,
placeat diligentia, quam intellegant soli artifices, alias durus
in coloribus et sileet sile ll.(P)H. sed et v. multus. namnam
—17 placet parenthetice dicta putaverunt S J. de partic. nam
et de Socrate pictore cfr. XXXVI 32. Socrates iure omnibus
placet; talestalesque v.a.S.
sculapio V. scol- R. sunt eius cum Aesculapio filiaefiliae hv. -iae & ll. Hygia, Aeglehygia aegle v.
thygiaegle B. hygiagle r.,
Panaceapanacea iaso B. panaca iafuf (lacus d) Bd. penaca
lacus (locus R) r. pane calasus v., Iaso et piger, quiquia B1V. appellatur Ocnos, spartum torquens, quod asellus adroditarrodit
v.a.Brot. arodi V. rodi d. rodit T..
cfr. supra § 114. Hactenushaectenuf B. act-
V1. indicatis proceribus in utroque genere non
silebuntur et primis proximi: Aristoclidesoriftoclidef B., quian qui delendum? cfr. § 139. pinxit aedemeadem R.
Apollinis Delphis. Antiphilusanthiphiluf B. antipilus Vd. puero ignem conflantecomflante B.
conflantem V. laudatur
laudatus H Brot. ac pulchrapubchra B1.
pulchre hv.a.G. alias domodomos Vd. (ac pulchra aliaf domo corrupta
videntur; an e pictura atra foculo?). splendescente ipsiusque pueri
ore, item lanificio, in quoin quo ferant B. properant omnium mulierum
pensa, Ptolemaeoptolomaeo R. -meo V. venanteuerante B1. uelante B2., sed nobilissimonobi-
liffimo BH. et nobil- v. non (n??? R) uil- r. Satyro cum
pellepello B1.
panterina VR. pantherina, quem aposcopeuontaaposcopeuonta VdhB (H). -omte R. -oponta G.
apocoptonta v. pofcoleuonta B. appellant, Aristophon
Ancaeoancaeo G. -aeum D
(claudicante structure). ancaiu B1. angaiu B2. ancalū r. -chalo
v. vulneratouulnerato v. -tū VRdD. muineratumo B. ab aproatro B. cum socia doloris Astypal
aeaastypalaea D cum Brunnio (hist. artif. Gr. II 53). -pale ll.v. numerosaquenumerofaque (quae B) BRv(G). -ros atque Vd. -rosa
aeque B. tabula, in quaquo B. sunt Priamusprimamus V. primuf B., Helenahelena Bdv. om. r.,
Credulitas, Ulixes, Deiphobusdeiphobi V., DolusDolon C..Herod. VIII 8. Pausan. X 19, 1. Androbius pinxit
Scyllumfcyllum BVS. -llam Rv.
-llin B e Paus. X 19, 1. ancoras praecidentemprecidentem B. Persicaepersice classi V. classis, Artemon
Danaendanen Rv.a. Bas. mirantibus eam praedonibus, reginam Stratonicen,
Herculem et Deianiramdelianiram V., nobilissimasnobilissimis
R. autem, quae sunt in
Octaviae operibus, Herculem ab Oetaab oeta Rv. auoeta Vdh. a boeotia B. monte Doridos exustaexuta
dh(?)C.
mortalitate consensu deorum in caelum euntem, Laomedontis
et p. 281, 1 idomedonif B. circa Herculem et Neptunum historiamhistoriam ll. v. an iniuriam?; Alcimachusalchimacus (alclum- R)
diosippum VR.
Dioxippum, qui pancratio Olympiaeolympiae Bdv(S). -phiae V. -pia R(?)hH. citra pulverispulueris v. pueris ll. iactumlactum V. tactum H Brot.,
quod vocant ἀκονιτί, vicit; Coenus stemmatatem-
mata B. teminata V..cfr. Suid. s. v. ʼἀπελλῆς. Ctesilochus
ctefilochuf Bdv. etaesilocus V.
ethes- R., Apellis discipulus, petulanti picturapicturae B2VR. innotuit, love
Liberum parturiente depicto mitrato et muliebritermulieriter B. ingemescente
in-
gemiscente Rdhv.a.S. inter obstetriciaobstetricia RdG. -rices Thv (add.
et). -ricaea (-stretr- V1) V. optr&iola B2. -oda B1. dearum, Cleon Cadmocleon
cadmo (clad- B. admeto G) ll. H. clamorem hv.a.G., Ctesidemus
ctestidemus VR. Oechaliaeoechalle V. clech- R. laodimia R. expugnatione, Laodamia, Ctesiclesctesicles S e coni. J. etefidef B. clesides rv. reginaeregina V.
Stratonices iniuriainiuriam R.. nullo enim honore exceptus ab ea
pinxit volutantemuolutantem dG(S). -untatem B. -untantem
r. -uptantem hBrot. -atem v. cum piscatorepifator B. -ture V., quem reginamreginas
VR. amare
sermo erat, eamque tabulam in portu Ephesi proposuit,
ipse velis raptus. regina tolli vetuit, utriusque similitudine
similitudinē irae B. mire expressa. Cratinus comoedoscomoedos C cum B(D).
-moedus (-medus V) ll.v(S). cfr. § 147. Athenis inim B.om.hv.a.B.
pompeodist. G.pompeo G(H). -pio B. -peio ll.Dal.(S). -peium hv. pinxit; Eutychideseutychides B(D). -dis R (?)H (dist. sublata). euthycidef B.
eith- V. euclides h. euchi- v. bigambiccam VR.: regitregis
hv.a.G (add. cum). quam regit vet.Dal. Victoria.cfr. Athen. XI 48 p. 474d. Eudorus
scaenacaena V. cena
R. spectatur—idera et ex aere signa fecit—, Hippyshippys S cum Keilio. hyppis d. hyppuf B. hypis r. iphis v.
hippias H.
Neptuno et Victoria. Habron amicamamicitiam v.a.J. et Concordiam pinxit
et deorum simulacra, Leontiscusleontifcum B. Aratum victorem cum
tropaeopropaeo B. tropheo (-aeo Bas.) rv.a.Brot., psaltriampfaltria B., Leon Sapphofappo
B., Nearchusnearchuf BS. cfr. § 147. nicarcus R. nicaearcus V. -chus v. nice- dG. Venerem inter
Gratias et Cupidines, Herculem tristem insaniae paenitentia
,lac. ego
indicavi et dist. ime VR. inte B.indras. in arte v(G). hic
arte C. iste D. an prosperrime (prioribus litteris absorptis)?
cfr. § 133.paenitentia S. pen- (-tiae VR) ll. poen-
dv(D). Nealces Venerem, ingeniosus et sollersfollerf Bv. soppers r. indras. opere h., .... ime
siquidem, cumin (pro cum) B. proelium navale Persarum et Aegyptiorum
pinxissetuncos posui cum U 775., quod in Nilo [cuiusnilo cuius v. cuius
nilo ll. est aquaaquam BVh. marismari R(?)v.a. S. similis]
factum volebat intellegi, argumento declaravit quod arte
non poterat: asellum enim bibentem in litore pinxit etet om.B.
crocodilumcorcodillū B. insidiantem ei& (pro ei) B.; Oenias syngeniconsyngenicon
dhv. -cū R. fingecnicon B1. -genicon B2. -cum V., Philiscus
officinam pictoris ignem conflante puero, Phalerion Scyllampale-
rion cillam VR.,
Simonides Agatharchumagatharchum dhBas. -cum V. -rgū R.
-tarcum B. -chum v. et Mnemosynenmnemosinen Vv.a.Bas. nemo- B., Simus iuvenem
requiescentem, officinam fullonis quinquatrusquinquatruuf BD. celebrantem,
idemqueitemque R. Nemesimnemesin dv.a.S. egregiam,(cfr. Aelian. var. hist. II 44. Plutarch. de audiend.
poet. 3). Quintil. inst. or. XII 10, 6.—cfr. Plin. XXXVI 33. Theorustheodorus Thv.a.S. se inungentemse inungentem SJ. emung- Bv. et inung-
RThH. et mung- Vd. erumpentem D cum Benndorfio., idemitem
VRh.
ab Oreste matremmatrif B. et Aegisthum interfici, bellumque Iliacum
illam cum B. pluribus tabulis, quod est Romae in Philippi porticibus
, et Cassandramcasandram
V. -rū R., quae est in Concordiae delubro,
Leontium Epicuri cogitantem, Demetrium regem, Theonteon VR.
Orestis insaniam, Thamyram citharoedum, Tauriscus discobolum
, Clytaemestramclytemeftram B. -taemnestram
R (?) dv.a.D. (post Oreste v. 12 transponi voluit U 776)., Panisconpanifcon
BS. -cum rv., Polynicen regnum repetentem
repetentem Bhv. repen- rVen. peten- d. et Capanea.
Non omitteturomittemur V. inter hos insigne exemplum. namque
Erigonusorigonuf Bdh., tritor colorum Nealcae pictoris, in tantum ipse
profecitproficit VR., ut celebrem etiam discipulum reliquerit Pasiampasiam dhv. -ftam B. -sian rS.,
fratrem Aeginetaeaegi-
netae dv. -na& e B. -geniten V. eg- R. fictorisfictoris dhv. -res
VR. pictoref B. -ris D.. illud vero perquam rarumrarum Bv. paruam r. ac
memoria dignum esteft BS.
et r. etiam d(?)v., suprema opera artificum inperfectasque
inperfectasque v. inter- ll. tabulasta-
bulis siat R., sicut Irim Aristidis, Tyndaridastyndariadaf nichomachi B. Nicomachi,
Mediammedia B. -deam
dv.a.J. Timomachi et quam diximus Venerem Apellispellif B., in92
maiore admiratione essefeffa (pro esse) B. quam perfectaperficta B., quippe in iisiis dhv.
if BD. his r.
liniamenta reliqua ipsaeque cogitationes artificum spectantur
, atque in lenocinio commendationis dolor est manus,
cum id ageret, exstinctaeagerent extinctae desiderantur v.a.S..
cfr. Pausan. I 1,3.—Plin. supra § 108. 135. XXXIV 140. Sunt etiamnum&iānum B2Vv(S). -annum B1. -amnunc Rd(?)Brot. -am Dal. non ignobiles quidem, in transcursu
tamen dicendi Aristocydesariftocydef BS. -oquides RF. -o quidem V. -onides
hv., Anaxander, Aristobulus Syrussyrus v. surus ll.D.,
Arcesilasarcefillaf B. -ilaus hH Brot., Tisicratistisicratis dv. tisigr- VR. tuf figr- B. filius, Coroebuscoroebus S cum Keilio.
corbiof Bd. -ius Rh. cordius V. corybas (Lugd. corib- v)
v.a.S., Nicomachinicomachif B. nichomachi V. discipulus,
Charmantidescharmantides Scum Keilio. -nidef B. carma- rv. Euphranoriseuphranorif Bv. eufr- h.
eutr- d. eitr- R. ettr- V., Dionysodorusdionysodorus S cum Keilio. -siodorus
(-nisi- V) ll.v. Colophonius, Dica
eogenesdicaeogenes S cum Keilio. dicaog- ll.
diog- hv., qui cum Demetrio rege vixit, Euthymideseuthymides d(?)S cum Keilio. (-medes hv).
eutym- B. eutim- V. eitim- R.,
Heraclides Macedo, Milonmidon h. mydon v.a.S. Soleussoleus G. folaeuuf B. (an folenfif?). solus rv., Pyromachipirhomachi
VR. philo- v.a.G. cfr. XXXIV 51. statuariiftatyari B.
discipulidisci-
pulus R(?)dhv.a.J., Mnasitheusmnasiteos VR. mnesitheus H Brot. Sicyoniussicyonius (sicio-R) mnasitimus (-idemus v) RdG. om.B. sici-
onius mnasitius sicionius mnasitimus V., Mnasitimus, Aristonidaeariftonide BV. -dis
v.a.H.
filius et discipulus, Nessus, Habronishadronif B. filius, Polemon
Alexandrinus, Theodorus Samiussamius hv. sannus V. -nnos Rd. -nos
B. et Stadiostadiof BdJ. -ius R(B)G. -ieus H. statius V. tadius v., Nicosthenis
discipuli, Xenon, Neoclis discipulus, Sicyonius.
Pinxere et mulieresmulier aeftimare B.: Timarete, Miconismiconis ll. H. nic- G. myc-v. filiafiliam B., Dianam,
quaequae (que R) ll.S. om.hv. tabula quae hv.a.S. in tabula Ephesiephaefi B. est antiquissimaeantiquiffimae BG(S). -mis (praem. in dhv)
rdhv(Brot.). picturae; Irene,
Cratinicratini hv. -nif B2. gratinis r. cfr. § 140. pictoris filia et discipula, puellam, quaequae Rv. qua r. esteft BVv. aet R. Eleusine
dist. Fröhner anal.
crit. p. 15. cfr. § 132. (fortasse et delendum. an vero Calypso
senex intellegitur opposita puellae?)., Calypso, senemfinem B. et praestigiatorempraestreglatorem
Vd. Theodorumtheodorum theodorum B., Alcisthenen
alchiftenen B. alcistenen r.
-nem d. -sthene v.a.S. saltatorem; Aristareteariftareti B., Nearchi filia et discipula,
Aesculapium. laiaiaia BS. lala
rv. Laia Schneidewin. Maia Fröhner 1. 1. p. 18. Cyzicena, perpetuaperpetua Bhv.
-tuo r. virgo, M.M. BC(D). marci dhLugd. -cia r. martia M. v.
uarrone Rin ras. Varronis
iuventainuenta Bochette (Fröhner 1. 1. p. 18).
ceftro BhB. cesiro rv. Romae et penicillo pinxit et cestro in eboree hore B. aebore V. imagines
mulierum maxime et Neapoli anumneapoli
anum H cum Petito. -itanum ll.v. in grandi tabula,
suam quoque imaginem ad speculum.cfr. Cic. ad Att. IV 16, 12. Plin. supra § 113. nec ullius velocior
in pictura manus fuit, artis vero tantum, ut multum manipretiis
manipretiif (-raet-
BV) S. manvp- B2. manipretii R. -tio G. imrmanitate pretii
hv. cfr. XXXIV 37. antecederet celeberrimos eademeadem BVv(D). om.R(?)S. aetatestate
V1. aest- V2. imaginum
pictores Sopolimfopolim BRTS. -lin dhH. -lym V. so-
pylon v. 1 dionisidium R. et Dionysium, quorum tabulae pinacothecas
pinachotechas V. -apothecaf
(bine a- B2) B. inplent. pinxit et quaedamei quadam V. Olympias, de qua hoc
solum memoratur, discipulum eius fuisse Autobulumautobulum dG.
autobolum VR. auteb- B. antob- hv..
Encaustoincaufto B2. pingendi duo fuerefuere BS. fuisse rv. antiquitus generagenera constat
v.a.S.,
cera et in ebore cestrocastro R. ides Vd., id est vericulouericulo (Salm. p. 163bD)S.cfr. XXXIII 107. uir- 11. v. classis R., donec classes
pingi coepere. hoc tertium accessit resolutis igni ceris
penicillo utendi, quae pictura navibusin nauibus hv.a.S. nec sole nec sale
ventisveuentisue CFW Müller p. 16. -ifque Bdv. uestis-
que r. corrumpitur.
Pingunt et vestesueftif B1S. in Aegypto, inter pauca mirabili
mirabile B1. genere, candida vela, postquam attrivereatriuere BV., inlinentes
nonr& B. coloribus, sed colorem sorbentibus medicamentis. hoc
cum fecere, non apparet in velisuelif & in B., sed in cortinam pigmentipigmenti B2G. -tif B1. -gemici
R. -gemut V. pingi in hv.
ferventisferuentes aquas hv.a.G. mersa post momentum extrahuntur picta. mirumque
, cum sit unus in cortina colos, ex illoilio B. alius atque
alius fitfit Vd. in veste accipientis medicamentimedicamini VRd. -nis hv.a.G. qualitate mutatus
, nec postea ablui potest. ita cortina, non dubie
confusuraconfufara B. colores, si pictos acciperet, digeritdigerit BdTv. -ret r. uno BdVerc. uino r
v.a.H. ex uno pingitque
, dum coquitcoquit Rdhv. -ui B1V. -uitur B2D., et adustae eaeeae B1S.
hę B2. om. rv. vestes firmioresfirmioref ulibuf BS. -oribus r. -ores dhv. usibus
fiunt quam si non urerentur.Isid. XIX 15.—cfr. Athenag. legat. pro Chr. 17 p. 18 (Schwartz).—
De pictura
satisdistinxi cum O Jahnio.
cfr. Fröhner mus. Rhen. 47 p. 294.satis om.R. superque. contexuisse hishis om.R. et plasticenplastice V. conveniat
eiusdem operaeoperae BV2 (genet.
qualit.). cfr. § 183. -re rv (ad seqq. relatum). fortasse operis
scribendum est, ut § 74. XV 131. XXVII 1. XXXVI 13,
aut post conueniat (v. 17) exciderunt quae constat, ut fuerit
quae constat opere (cfr. XI 224. X 94. XIV 55. IX 151.
XXXIII 95 al.). terrae.
Fingere exet (pro ex) Vh. argilla similitudinessimilitudinis VR. Butadesbutades (-aref B) BS. cfr. § 152. debu- r. dibu- dhv. Sicyonius
figulus primus invenit Corinthi filiae opera, quae capta
amore iuvenis, abeunte illo peregre, umbram exet (pro ex) V. faciefac B1. -ciem V.
eius ad lucernam in pariete lineis circumscripsit, quibus
pater eius inpressaexpressa R. argilla typumtyrum B. et circum V. fecit et cum ceteris
fictilibus induratum igni proposuit, eumque servatum in
Nymphaeo, donec Mummius Corinthum everteriteuerteret dhv.a.S., tradunt.
(cfr. Pausan. IX 41, 1. X 38, 5. III 12, 10).—extr.: Isid. XX 4, 3. sunt qui in Samo primos omnium plasticen invenisse
Rhoecum et Theodorum tradanttradant
Bv. -dunt rG (errore). multomulio BV. ante Bacchiadasbachiadaf BVT. batti-
v.a.H.
Corintho pulsos, Damaratum vero ex eadem urbe profugum
, qui in Etruria Tarquinium regem populi Romani
genuit, comitatos fictores Euchira, Diopumeuchira diopum BS. heucira opu r. euchira et
B. -rapum et v.a.Bas., Eugrammumeugramum BV.;
ab iisis V1. his V2. Italiae traditam plasticen. Butadisbutidis R. dibutadis v.a.S. inventum est
rubricam addere aut ex rubrarubra ll.Brot. -rica dv. cretacretam Vhv.a.Brot. fingere, primusque
personas tegularum extremis imbricibus inposuit, quaeq, B1. eq, B2.
inter initia prostypaprostipa V.
protypa v.a.Brot. vocavit; postea idem ectypaecrypa B. fecit.
hinc et fastigiafastidia V1R. templorum ortaarta B.. propter hunc plastaeplafte BVv.a. B.
appellatiappella R. -ata v.a.B..
Hominis autem imaginem gypso e facieeffacie V. ipsa
primus omnium expressit ceraque in eam formam gypsi
infusa emendare instituit Lysistratus Sicyonius, frater Lysippi
lyssippi V. iusi- B., de quo diximus. hic et similitudinessimilitudines S. -nif B.
-nem rv. an similitudini (sc. imagines)? cfr. pulcherrimas (v. 22). reddere instituit;34,61
ante eum quam pulcherrimas facere studebantstudebant (spond- T) dhTG. -bat B. -batur v(D).
spudebatur r..
idem et de signis effigieseffigief BS. -em rv. exprimere invenit, crevitque
res in tantum, ut nulla signa statuaeve sine argillaargila B. fierent.
quoquo—2 aeris post traditam plasticen (§ 152 med.) transposuit U. apparet antiquiorem hancfuisse scientiam quam fundendi
aeris.
cfr. supra § 61.—Vitruv. III 3, 5.—(cfr. Vitruv.
II 8, 9). Plastaeplaftae Bv. -trae r. laudatissimi fuere Damophilusdamophiluf B2G (diamo-
B1. dimo- v). -pilus r. et Gorgasus
gorgasus (cor- d) dv. -auf B.
-anus (cor- V) r., iidemidem BRD. iidemque hv.a.S. pictores, qui Cererisceteris
V. cereris—5 utroque om.R. aedemedem B. Romae ad circum
maximum utroque genere artis suae excoluerantexcolerant R.
-luerunt hv.a.S., versibus
inscriptis Graece, quibus significarentsignificarunt Rhv.a.S. abab ll.S. a dhv. dextraextra V1R. -tera V2. operaopera om.BS.
Damophilidimophili hv.a.G. esse, ab laevaab laeua H cum Gron. ab imia B. aplane V. aplone R.
a parte laeua hv. Gorgasi. ante hanc aedem
Tuscanica omnia in aedibus fuisseuiffe B1. liffe B2. auctorauctores uarro V. est Varro, etet om.Rdv.a.S.
ex hac, cum reficeretur, crustas parietum excisas tabulis
marginatis inclusas esse, item signa ex fastigiis dispersadispersa om.R..
cfr. Plin. XXXIV 87.—XXXVI 41. fecit et Chalcosthenescalchoftenef BV. cruda opera Athenisthenif B., qui locus ab
officina eius Ceramicos appellatur. M. Varro tradit sibi
cognitum Romae Possimpoffim ll.S, posim G. possum h. -unium v. nomine, a quo factafac VdT. -tas v.a.H. poma etpoma et ll. H. romae v.
uvas nemo possetnemo
posset ego. item pifcef (B. -cis rS. poscis d) ll.dv. ut non
posses (-ssis Gron.) H U cum Gron. alitem nescisse Traube.
addiderunt quos cod. Poll. v (Brot.). ita ut non sit G (S). non
possis JD. aspectu discernere a verisueris ll. G (S). ueris uix posses (cod. Poll.) v (Brot.).. idem
magnificat Arcesilaumarchesilan V. -au B2v.a.G. asch- R., LL. om.R.. Luculli familiarem, cuius proplasmata
proplasmata G. propriafm- B. plaurosamta r. plastica h.
proplasticen v. pluris venire solita artificibus ipsis quam aliorum
opera;cfr. Plin. XXXIV 69. XXXVI 39.—XXXIII 156. XXXVI 40. ab hoc factam Venerem Genetricem in foro Caesaris
et, priusquam absolveretursolueretur V., festinationefeftinate B. dedicandi
positam; eidem a Lucullo HSHIS B. |X???||X???| D. IXI B. LX rdhv. LX S. signum Felicitatis locatum
, cui mors utriusqueutriufque
Bv. -isque r. inviderit; Octavio equiti Romanoromani B.
cratera facere volenti exemplar e gypso factum talentotalento Bdv. -tū r..
laudat ete
(pro et) V. Pasitelenpasitelem Vdv.a.S., qui plasticen matrem caelaturae et
statuariae scalpturaequefcalpturaeque B1G(J).
fcvlpt- B2dv(Brot.). scalt- r. dixitdi$X$macr; B. edixit d. esse dixit
v.a.Brot. et, cum esset in omnibus
iisiif B1R. hiif B2. hii V. his dhv. summus, nihil umquam fecit ante quamantiquam B. finxit.cfr. Plin. XXXIII 111. Liv. X 23, 12.(Cic. de divin.
I 10, 16).—cfr. Martial. ep. XIV 177.—Liv. XXXIV 4, 4. praeterea
elaboratamelauoratam V1. & labo- B.an elaboratam iam? hanc artem Italiae et maxime Etruriaeetru-
ria V2. -ria et dT. -riae et SU. truriat V1.;
Vulcamuulcam B1U.
-ani B2. uulgam r. uolcanium S cum J1. turianum h. -mque v.
del. Brot. Veisueif BJ. ulis r. ueiis S.a fregellis (frigil- h) hcod.Poll. v. accitum, cui locaretcui locaret VRdhv. cull- B1. coll- B2. Tarquinius Priscus lovis
effigiem inin
hv. om. ll.dD. at cfr. XXXVII 11. XXXV 64. 94. 9. 12.
XXXVI 196. 27. 28. 36. 58. 98. XXXIV 53. 84. 27. (33. 54).
XVI 10. XII 94. VII 126. II 16 cum XXXIV 14. 27.
XXXVII 178. XXIX 4. 71. XV 127. Capitoliocapitolio Bhv. -li r.
-lii d. dicandam; fictilem eumeam hv.a.G. fuisse et
ideodeo B. miniariminiari G. -nari B. mi-
rari rv. solitumsolere hv.a.G.; fictiles in fastigio templi eius quadrigas
quadrigiae V. -gie R. -gae
hv.a.G., de quibus saepesaepe ll.v. supra coni. J. diximus; ab hoc eodem factum Herculem, 28,6
qui hodiequehodie quae
B. materiae nomen in urbe retinet. haehae dTv. haec ll.
enim tum effigies deorum erant lautissimaelaudatissimae R(?)hv.a.U(J)., nec paenitetpaenitet S. pen- B. poen- r(?)v. cfr. § 141.
nos illorum, qui tales eoseof BV1RdThS. deos V2H(U). del. v. coluere; aurum enim et argentum
ne diis quidem conficiebant. durant etiam
nuncetiamnum B1S. plerisque in locis talia simulacra; fastigia quidemquaedam B.
templorum etiam in urbe crebra et municipiis, mira
caelatura et arte suiquefuique BS. aeuique rv. firmitate, sanctiorafanctiora auro (-or muro B)
ll.B (H). certiora auro v(G). auro, certe
innocentiorainnocentiora dv. -ior ll..
In sacris quidem etiam&iam Bv. iam r. inter has opes hodie non
murrinis crystallinisvecrystallinisue dhv. cryfft- (gr-B1)
B. crisitali- R. cypsit- V., sed fictilibus prolibatur simpulissimpulis v(D). fin pulf B1. -Ifa B2.
simpuis rJ. -puuiis hG.,
inenarrabiliinerrabili V. -le B.sqq. dist. v.a.H. cfr. XXXVI 1. Terraeter sae V. benignitate, si quisquis VRdhv. qui BS. singula aestimet,
etiamet iam S. utut om.B. omittantur in frugumftagum R.,Isid. XX 4, 3. XIX 10, 14. vini, pomorumpymorum B1., herbarum
etet
om.Rhv.a.S. fruticum, medicamentorum, metallorum generibus beneficia
ueneficia B. eius, quaequae R(?)H. quaeque
Bdhv(S). que quae V. quaequae D. an quaeque alia? cfr.
XX 2. adhucad hoc B. diximus. nequeneque ego. uel quae Bv. uel rH. adsiduitatead-
siduitatif B. (de sententia cfr. XII 81). satiant
figlinarum opera, * doliisdoluis V1. ad vina excogitatis, ad aquas
tubulistubulif BVB. tab- RdThv. (tegulisque add.v.a.H)., ad balineas mammatismam-
matis ll.v(H). hamatis B., ad tecta *imbricibusimbricibus hue transposui e coni. S.
post opera (v. 9) habent ll. v (librarii primo ab opera ad tecta
aberrantis errore mox cognito, sed non correcto. del. H.*
coctilibus laterculis fundamentisquefundamentisque (-quae V) ll.v(S). frontatisque B. ad funda-
menta D ex Isid. (salter ad parietes fundamentaque). aut quaeaut
quae ll.v(S). ob quae H. quae aut D. rota fiunt,
propter quaerota fiunt
propter quae B(v)S. om. rH. post funt transposuerunt doliis
-aquas v.a.H, doliis—mammatis J. plura mutavit trans-
ponendo addendoque D. cfr. etiam U 780.VII BV. Numa rex septimum collegium figulorum
instituit.Isid. XX 4, 3. (6). 5.—Martial. ep. XIV 97. 101. 146. 107. quin et defunctos sese multi fictilibus soliissoliis om.V.
condi malueresicuti maluerunt V., sicut M. Varromarcvs B2. -co
B1., Pythagoriopythagorio BS. -reo hBrot. -rico v. pitagodio r. modo in myrtiin-
mitti R.
et oleae atque populi nigrae foliisfodis VR.. maior pars hominum
terrenis utitur vasis. Samiasamiae V. etiam nuncetiamnunc (&iann- B) S. -num rv. in esculentissicu-
lentis R. scul- V. laudantur
. retinentretinet v.a.S(J). hanc nobilitatem et Arretiumaretium B2. in Italia
et calicumcaldaicum V2. -dei R. tantum Surrentumfurrentum V., Hastahafta BdD. -tam r.
Asta v. cfr. III 49., Pollentiapolientia B., in Hispania
Saguntum, insagunt in V. -gunt
tum en (tamen B2) B. Asia Pergamum. habent et Trallistrallis v(S). trailif B. tralis r. (cfr.
§ 172). tralles dhH. -eis C. ibiibi ll.S. om.dhv. sibi Fröhner
mus. Rhen. 47 p. 294. opera
sua et in Italia Mutinamutina BC. utina r (v ante in
italia)., quoniam et sic gentesfig gentef B1. inge- B2. nobilitantur
et haec quoque per maria, terrasterrasque et citroque
v.a.S. ultro citro portantur,
insignibus rotae officinis. Erythriserythrif BThv. -theris r. in templo hodieque
ostenduntur amphoraeamphorae Bv. ap-
piore r. duae propter tenuitatem consecratae
discipuli magistrique certamine, uter tenuiorem
humumdumu B1. dom- B2. duceret. Cois ea lausea laus ego. illa laus D
cum U 782. laus ll. v. leuitas Fröhner anal. crit. p. 19. maxima, Hadrianisadrianis V1dhH. adiutoris V2R. firmitas
, nonnullis circa hoc severitatisquoque seueritatis d(?)
Brot. quoque exemplis.
Fenestella: cfr. Peter fragm. hist. Rom. p. 277.—
Diog. Laert. V 1, 16. QQ. hv. quintum B. quan- r.. Coponiumcopionū B. -nium V. invenimus ambitus damnatum, quia vini
amphoram dedisset dono ei, cui suffragicui fufragi B. cuius fragi Vdh. cuius suffragii v.a.H. latio erat. atque
ut e luxue luxu S e coni. J. luxu v. fluxu cod. Poll. fruxu B1d.
-xo VR. frucu B2. quoque aliquaaliquo B. contingat auctoritas figlinis: tripatinium
tripatinium BS. -num v.
tispatiniū r., inquit Fenestella, appellabatur summa
cenarumcenarum S. coen- d(?)v. gen- VR. generū B.
-ra h.cfr. § 165 extr. lautitia; una erat murenarum, altera
luporum, tertia mixtimixa d. myxonis v.a.S. piscis, inclinatis iam scilicet
moribus, ut tamen eos praeferre Graeciaegratiae VR. etiam philosophis
possimus, siquidem in Aristotelis heredum auctione
septuagintaLX v.a.H. patinas venisse traditur.cfr. Suet. Vitell. 13. nosnam nos hv.a.S. cum unamunam dhv. una (a in ras.)
B. un r. Aesopiesophi VRd.
tragoediarum histrionisstronis VR. in natura avium diceremus HS C???c??? VS. [c] B. |c???| D.
c' d. centum Rv(G). DC (h)B.10,141
stetisse, non dubito indignatos legentes. at, Hercules,
Vitellius in principatu suo |X???||X???| BJ. X??? RdH. x VTh. cc v. Hs condiditcondidit dhv. condit ll. patinam, cui
faciendae fornax in campis exaedificata erat, quoniam eo
pervenit luxuria, ut etiam fictilia pluris constent quam
murrinamurina R. unina V..cfr. Suet. Aug. 56. propter hanc Mucianusmacianus R. altero consulatu suo
in conquestioneconquestione ll.v(S). -quisitione G. exprobravit patinarum paludes Vitelli memoriae
memoriae BhG. -ria v. memacriae (-aer- V1) V. -rie R., non illaillae B. foediore, cuius veneno Asprenatiasprenati hv. -pernati BR. -tis V2. -pere nati d.
-tis V1. reoeo V.
Cassiusgaffiuf B. Severus accusator obiciebat interisse convivas
cxxx.Martial. ep. XIV 113. III 81. Suet. Vitell. 3 extr.—cfr. Colum. I 6, 12. nobilitantur his quoque oppidaiis oppida quoque hv.a.S., ut Regiumregium Vv(D). -gum B. rhegium R(?)dhC. etex VR.
Cumaecum e B. cuma V.. Samia testa Matris deum sacerdotes, qui Galli
vocantur, virilitatem amputareamputant hv.a.H. nec aliter citra perniciem,
M.si M.
v.a.H. Caelio credamus, qui linguam sicsic—15 graui VRdhv. fic B2. om.B1. amputandam obiecit
gravi probroprobro
d2 in ras.hv. -bra B. -ba r., tamquam et ipse iam tune eidem Vitellio
malediceret. quidquid? non (= nonne) J. non excogitatexcogitat uita BS(D). -tauit a r. -tauit uita J. -tauit ars
hv. vita fractis etiam testis
utendo, sic ut firmius durent, tunsistunfif BS. tusis dv. uis V1. ur his V2. oris B.om.h. calce addita, quae
vocant Signinafigni ina B.! quoquo B2dv. quo e T. qua B1. quae
Vh. q. R. generegenere BdTv. cen- V1R. cin- V2. certe h.cfr.
162. etiam pavimentapalmenta B. excogitavit.
Vitruv. II 6, 1. Seneca nat. qu. III 20, 3. Isid. XVI 1, 8. Verum et ipsius terrae sunt alia commentasegmenta v.a.H..
quis enim satis miretur pessumam eius partem ideoqueideoque BG. medioque rv.
pulverempuluere Vd. appellatamappel-
latum v.a.S. inin ll. v. an e? (colligitur add. Isid.). Puteolanis collibus opponi maris
fluctibusflucti-
bus om.R., mersumque protinus fieri lapidemlapidem Bdv. -itiā r. unum inexpugnabilem
expugnabilem B. undis et fortiorem cotidiequo cotidie V., utique si Cumano
misceatur caementocemento V2v.a.G. cim- V1R.?Suet. Nero 45. eadem est terrae natura et in Cyzicena
regione, sed ibi non pulvis, verum ipsa terra qua
libeatqualibet dhv.a.S. magnitudine excisa et demersa in mare lapidea
extrahitur. hoc idem circa Cassandreamcaffandream (casa- R) ll.v(S).
-driam d(?)C. produnt fieri, et
in fonte Cnidiocnidio VRdG(S). cned- B. gnid- v(Lugd.). dulci intra octo menses terram lapidescere
lacere B.. ab Oropo quidem Aulida usque quidquid attingiturquitquid attigitur (anti- B1) B.
mari terrae mutaturmutur B1. in saxa. non multum a pulvere
Pateolano distatdiftate B1. -ante B2. e Niloniho Vd. harena tenuissima sui parte, non
ad sustinendafufti-
nendam B1. maria fluctusque frangendosfluctibusque frangendo VR., sed ad debellanda
ebellanda
V1. debellando B1. -dv??? B2. corpora palaestraepalaestrae dv. palef- BVVen. plas- R. studiis. indean ideo? certe Patrobio,
Neronis principis liberto, advehebatur. quin et Cratero
et Leonnato ac Meleagromelae (e eras.)agro B1. mel
agro B2., Alexandri Magni ducibus, solitumsolitum ego. fabiumi B. sablum rS. -bulum dhv.
hochoc sc. commercium. portariportari hv. -are ll. -auere Müller
emend. V 19 (puncto post commerciis posito). cum reliquis militaribusrelitaribuf (om.
quis mili) B1. relat- B2. commerciiscommercif B1D. reperio,
plura de hac parte non dicturus, non, Hercules, magis
quam de terrae usu in ceromatis, quibus exercendo iuventusinuentuf B1.
nostra corporiscorpora dhv.a.S. vires perdit animorum.Isid. XV 9, 5. cfr. XIX 10, 1. Pallad. I 34, 4.—extr.: cfr. Plin. II 181.
quid?
nonnon BG(J). non et RdThv
(Brot.). inVlacuna. in Africa Hispaniaque ee BS. om. r. ex v. terra parietes, quos appellant
formaceosformaceof BdG. forna- rv., quoniam in formain forma ll. G. fornacium
modo hv. circumdatis II utrimqueduabuf utrimque BS. utrimque (-rumque V) dua-
bus rv. cfr. Isid. tabulis
inferciuntur verius quam struunturstriuntur R. instruuntur h(?)v.a.J ex
Isid., aevis durant,
incorrupti imbribus, ventis, ignibus omnique caemento
firmiores? spectat etiam nunc speculas Hannibalis Hispania
terrenasque turresturref Bdhv. terras r. iugis montium inpositas. hinc et caespitum
natura castrorum vallisualis V1. aliif B. accommodata contraquecontraque BS. -tra rv.
fluminum impetus aggeribusaggeribuf Bdv. ac generibus
(genibus R) r.. inlini quidem crates parietum
Into et lateribus crudis exstruiextrui B1D. quis ignorat?
Vitruv. II 3, 1. 2. 3. Latereslateris VR. non sunt exex BS.
ea r. e dhv. sabulososaboloso R. sob- V. neque harenoso
multoque minus calculosocalculo VR. ducendi solofolof
B1., sed e cretoso et
albicante ant ex rubrica vel etiametiam BS. cfr. Vitruv. si iam rv. e sabuloex v.a.S. sa-
bulo ll.v(J). -loso G. sablo S., masculoe masculo v.a.S. certe.
fingunturfintur
B. optime vere, namnon (pro nam) B. solstitio rimosi fiunt. aedificiis
non nisi bimosnifi bimof BG. sibi mos r. ido-
neos hv. probant, quiaquia ego. quin ll.v. et intritam ipsam
eorum, priusquam fingantur, macerari oportet.Vitruv. II 3, 4. genera
eorum fiuntfiunt ego e Vitruv. qui
BJ. que r. quae S. om.dv(D). tria: Lydionlydion ll. H. lidron h.
-doron v. didoron B., quo nosnos ego coll. Vitruv. (nostri). uolgo
Müller emend. V 20. om. ll.v. utimur, longum sesquipedem
fefquipedem BdS. -de
in r. -de hv., latum pedempede Rhv.a.S., alterum tetradoron, tertium pentadoron
tertium penta-
doron om.B.. Graecigraeci dhv. greci B. graecia V. ttia R. enim antiqui δῶρον palmumpsalmum V1R. vocabant et
ideo δῶρα muneradora mūcera R. doromum caera V., quia manu darenturodorentur R.; ergo a quattuor
et quinque palmis, prout sunt, nominantur. eadem est
et latitudolatitudine B.. minore privatisin priuatis hv.a. S. operibus, maioremaiore
Bhv. a ma- r. in publicis
utuntur in Graecia. Pitanae in Asia et inet in hv. aut in ll. an sicut in? ulteriore Hispania
civitatibus Maxiluamaxilua ll.H.
cfr. Vitruv. -lia d. massilia hv. massia B. et Calletcallet D cum
U 783 coll. III 12. -ent B. canlent r. -to d. calento hv. fiunt lateres, quique (quę R) siccat VR. siccati
non merguntur in aqua. sunt enim e terra pumicosa,
cum subigi potest, utilissima.Vitruv. II 8, 9. 10. Graeci, praeterquam ubi
e silice fieriest licefieri (lique- V) Vd. poterat structuraftructura Bv. -tu r., latericios parietes praetulere
. sunt enin aeterni, si ad perpendiculum fiantfrant B..
ideo etideo et BhS. de eo
et rH. ideo et ad (in G) v.dist. H. publica opera et regias domosdamos R. sicfic BdTS. ie R.del.V2hH. adduntur. sic v. struxereftrucfere B1. -cxere V.
extrux- Thv.a.G.:
murum Athenis, qui ad montemmontem Bdv. monente V. -ent R. Hymettumhymettum C. -metum BVv. heym- R. spectat, Patris
aedes Iovis et Herculis, quamvis lapideas columnas et
epistyliaepyftylia B.
aepistilia V. circumdarent, domum Trallibustrailibuf B. tral- V.cfr. § 161. regiam Attali,
item Sardibus Croesicoefy B., quam gerusiangerusian C. -sia VRv. -fta B. fecere, Halicarnasialicarnafi B.
Mausolimausoli
G. -luf BR. -lea v. masolus V. -liis d., quaequae Rdhv. que B.
qui V. (an iisque sc. lateribus?). etiam nuncetiannunc B1. durant.Vitruv. II 8, 9. 16. 17. Lacedaemone quidem
latericiis parietibus excisum opus tectoriumtecto-
rum B. propter excellentiam
picturae ligneis formis inclusum Romam deportavere
in aedilitate ad comitium exornandumexorandum Vd. Murenamunera R. muraena dh(?)
Lugd. et
Varro. cum opus per se mirum esset, tralatumtranslatum B2Rdv.a.S. tamen
magis mirabanturmirabuntur B.. in Italia quoque latericius murus Arretiarreti J. -tii H. arrecti B. acreti rv. aretii B. -ti S.
et Mevaniae& meuaniae Bv. eume- d. eum euagine (aeuaginae V) r. est. Romae non fiunt talia aedificia, quia
sesquipedalis paries non plus quam unamualan (pro unam) B. contignationem
toleratet p. 295, 1 condignationem
tvlerat B2., cautumque est, nene Bhv. nec r. communis crassior fiat, nec
intergerivorumintergerriuor V. -erinorum v.a.H. ratio patitur.
Isid. XVI 1, 9. Diosc. V 123. Haec sint dicta de lateribus. in terrae
autem reliquisreliquif Bv. regionis r. om.h. generibus vel maxime mira natura est
sulpurissulphuris Rd(?)
v.a.J (ut semper)., quoquod V1R. plurima domantur. nascitur in insulis Aeoliis
inter Siciliam et Italiam, quas ardere diximus, sed3,92 sq.
nobilissimum in Melomilo VR. insula. in Italia quoque invenitur
in Neapolitanoneopoli-
tano B. expo- V. Campanoquecampoque B. agro collibus, qui vocantur
Leucogaeileucogaei R(?)B. -geli V.
-gely dT. -gei h. -oceli B.. ibi eibi e B(R?)H cum Gron. bie Th.
biae Vd. (lybiae B). quod est (vel e) v. cuniculis effossumefossum V. efuss- R. perficitur igni.
genera IIII:Isid. XVI 1, 9. Diosc. V 123.Isid. XVI 1, 9. 10. vivum, quod Graeci apyron vocant, nascitur
solidumsolidum D cum U 784. solidum hoc est glaeba (BS.
gleba rH. -bosum v) ll.v.dist. ego. solumfolum B1VRS. -lo B2. del.D cum U.
quo solum dT(?)H. eo solo v.—ceteracetera V2S cum Gron.
ex omnibus generibus (om.B) medici utuntur. alterum genus
cetera BV1R (errore praecepta ex v.13 sqq.). ex omnibus—utun-
tur cetera dThv. enim liquore constant et conficiuntur
oleo incocta—; vivum effoditur tralucetquetranslucetque B2Rdv.a.S. et
viretui//r&
B.. solo ex omnibus generibus medici utuntursolo—utuntur U.S. om.dThv. (generibus om. S cumBa).. alterum
genus appellant glaebamgleba V., fullonum tantum officinis familiare.
tertio quoque generigeneri Bhv. -re r. unus tantum est usus ad lanas suffiendas
suffiendas
G. cfr. Isid. -iciendas ll.v, quoniam candoremcandorem hD cum U 785.
-rem tantum ll.v. mollitiamquemollitiāq. BS. -iam R (praem. et) d. -iemque
hv. inVlitt. evan. confert. egula
vocatur hoc genus, quartumquartum ll.D. -to hv. cautecaute (cate V)
II. D. autem hv. (aptum Isid.). anκαυτήρ? ad ellychniahellychnia B.
hely- V. maxime
conficienda; cetero tantumtantum ll. -ta hv ex Isid. an tamen (vel uis
tantum)? visuis om.V. est ut morbos comitiales
deprehendat nidore inpositum igni. lusit et Anaxilausanasilaus R.
eo, addensaddenf BS. candens rv. in calicemcalicem BS. -ce rv. viniuini B2Isid.Brot. uici B1. uino r. nouo v. prunaqueprunaque
dv. -na quae B. -naeque V. -neque R. subdita circumferens,
exardescentisexardefcentif Bdv.
-tes r.repercussurepercussu v ex Isid.(J). se pc- Rd. superc- V. perc-
BS. pallorem dirum velut defunctorum
effundente ineffundente in ego. cfr. XXXIV 12. -tem BS. -te rv.
offundente h (?)G. conviviisconuiuif BJD..Diosc. V 123. Pl. iun. 58, 16.Seren. 456. natura eius excalfacit, concoquit,
sed et discutit collectiones corporum, ob hoc talibustalibus ll. v. albis
Fröhner anal. crit. p. 19. cfr. XXXIII 110. emplastris
malagmatisque miscetur. renibus quoque et lumbis
in dolore cum adipe mire prodest inpositum, aufert et
lichenas facieifaciei BS.
e (ae F. a v) facie (-iae F) RFdhv. om.V (hic deficiens usque
ad § 194 bitumini). cum terebinthiterebinti F. -benti B. resinaresine R. ne
sine F. et lepraslebhraf B1.; harpaxharpax BB (S cum J ad praecedd. re-
ferens). arpax r. harpacticon (om. ita) v.
ita vocaturuocatur Bv.
-antur r. a celeritate praebendipraebendi BS. cfr. XXVIII 3 extr. praeuelli r.
uellendi hB. auell- v. prendendi J., avelliuelli h. a R. enim subiade
debet.Diosc. V 123. eupor. II 31.—Homerus χ 481. Iuvenal.
II 157. Ovid. fast. IV 739.—cfr. Plin. XXXI 59.—Seneca nat. qu. II 21, 2. prodest et suspiriosissuspiriosus R. linctulinctu S cum J. unctu B. linctum dhv. -tus
R2F. lictus R1. cfr. XXXVI 133. XXXIII 92. XXXI 104.
105. XXIX 120., purulenta quoque
extussientibusextussia eā tibus RF. et contra scorpionum ictus. vitiliginesutiligines R.
uellig- B1. uel lentig- B2.
vivum nitro mixtum atque ex aceto tritumuium B1. cum B2 et inlitum
tollit, item lendes, et inet
in BS. in rv. et h. palpebris aceto sandaracato admixtum
admixtum BS. (amm- dh).
-tom F. -to Rv. cfr. XXIX 137.. habet etet om.B. in religionibus locum ad expiandasexpianda,
B.
suffitu domosmodo B.. sentitur vis eius et in aquis ferventibus,
neque alia res facilius accenditur, quo apparet ignium
vim magnam eiei B2S. & r. etiam dh. -am ei v. inesse. fulmina, fulguraet fulgura v.a.J. quoque sulpuris
odorem habent, ac lux ipsa eorum sulpureafulfurea B2. sulpura RF. -phurea d(?)v.a.S. est.
Isid. XVI 2, 1. Diosc. I 99. 100. Vitruv. VIII 3, 8. Et bituminis vicina natura est. aliubialiubi
S. -be B1. alibi rv. limuslimis R.,
aliubialiubi S. -be B1. alibi
B2dv. om. r. terraterrae R. estest om.hv.a.S., limuslibuf B1. ee (G.
a Rhv) iudaeae Rhv. e (a F) iudea Fd. eiufde ae (del.B2)
B. Iudaeae laculacu Bhv. flacu F. flatu Rd., ut diximus, emergens,5,72
terra in Syria circa Sidonem oppidum maritimum.
spissantur haec utraque et in densitatem coeunt. est veroest uero et Bergk
I 23.
liquidum bitumen, sicut Zacynthium et quod aab B1. Babylone
invehitur; ibi quidem etet om.B. candidum gignitur. liquidum est
et Apolloniaticum, quae omniaumū (pro omnia) R. Graeci pissasphaltonpiffafphalton (fpi- B1) Bdhv. -palton r. appellant
ex argument picispifcif B1. acac
ll.S. et dhv. bituminis.Diosc. I 99 (101). Solin. 5, 22. Verg. georg. III 451. Colum. VI 32, 2. gignitur et& BFhv(S). et in (im T) RdT. etiam H. pingue
oleiqueoleique BS. dieique r. (liquorisque oleacei v). liquoris in Sicilia Agragantinoagragan-
tino RFv(D). agragent- B1S. agrigent- B2. cfr. § 62. fonte, inficiensin-
f//icienf B2. infpic- B1.
rivum. incolae id harundinum paniculis colligunt, citissime
sicfi B1. adhaerescens, utunturque eo ad lucernarum lumina
olei vice, item ad scabiem iumentorumad fcabiē (-em ad d)
B2dhv(D). fcabie (-iae F. -iem S) ad rS. (an item in scabie
boum ac iumentorum?).. sunt qui
et naphthamnaphtham G. -then v. nap-
tham B2. napham B1. -pha r. cfr. II 235. XXIV 158., de qua in secundo diximus volumine, bituminis2,235
generibus adscribant, verum eius ardens natura et
ignium cognatacognatio R. procul ab omni usu abest.Diosc. I 99. 101.Diosc. eupor. I 235. 53. 71. cfr. Scribon. 54. Marc. 12, 2. bituminis
probatio ut quam maxime splendeat sitque ponderosumponderosum ac v.a.J.,
graveolensgraueolens
ego e Diosc. graue leue (lene h) ll.dhv. graueolens, leue Kül-
bius. grauedinosum, leue Müller emend. V 21., atrumatrum ego e Diosc. autem ll. v. modice, quoniam adulteratur pice. vis
quae sulpurisulpuri FJ. -rei B. -phuri RS. -ris
hv.: sistit, discutit, contrahit, glutinat. serpentes
accensum nidore fugat. ad suffusiones oculorum et albugines
albugine R. Babyloniumbabylonis R. babill- F. efficax traditur, itemidem
B. ad lepraslebhraf B1., lichenas
pruritusquepluritufque B1. corporum. inlinitur et podagris. omnia autem
eius genera incommodos oculorum pilos replicant, dentium
doloribus medenturmedetur hS. simulsimul
cum hv.a.S. nitro intritointrito. lenit ego coll. Diosc. eupor. I 71 et XXX
77. 81. inlituf B. -to J. -tum S. -tum lenit D (cum sqq.
iungens coll. XXX 121). inlini F. illini R. illitum dh. -ta v..Diosc. I 101. eupor. II 31. 39. cfr. Marc. 16, 67. lenit tussim veterem
et anhelitus cum vino potumpotum ll.J (cum lac. signo). potum emendat v.; dysintericis etiam
datur eodem modo sistitque alvumali-
tum R.. cum aceto vero potum
discutit concretum sanguinem acac BS. & dhv. om.r. detrahit. mitigat lumborum
dolores, item articulorum, cum farina hordeacia
inpositum emplastruminplaftrum B1. peculiarepeculare B. facit suofuo BhS. sui rv. nominenominis v.a.S.. sanguinem
sistit, volnera colligitcolligat
v.a.S., glutinat nervos. utunturutantur R.
etiam ad quartanas bituminis drachmadracma B. et hedyosmihedyoymi Fd. hedro- R. paripatori RF.
pondere cum murrae obolo subacti.Diosc. I 101.—extr.: Vitruv. VIII 3, 8. I 5, 8. comitiales morbos
ustumuftum Bdv. usum r. deprendit. volvarum strangulationes olfactuolfactum hv.a.S. discutit
cum vinouinū R. et castoreo, procidentesprocidentes RTH. -te Fd. -cedentef B. -cidenti
(-tia v) sedi (-dis v) hv. suffitu reprimit, purgationes
feminarum in vino potum elicitelicit Bv. eiec- r., in reliquo usu
aeramentis inlinitur firmatquefirmat-
que dhv. -quae F. -maq. R. fit atq. B. ea contra ignesignis RFS.. diximus34,15
et tingui solitumsolitas v.a.S. aesaef BS. ex rv. eoeof B1. statuasquestatuas et v.a.S. inlini. calcis quoque
usum praebuit ita feruminatisfeminatif B1. ferrumin- Rdv.a.S. Babylonisbabylonii R. muris. placet inin Bdhv(S). et RG. et in FD.
ferrariis fabrorum officinis tinguendo ferro clavorumclauorum BS. -umque Fdhv(D). duorumque R. (dist.
sustulit J). capitibus et multis aliis usibus.
Isid. XVI 2, 2. Nec minor est autaut om.R. adeoab eo dTv.a.S. dissimilis aluminisaluminis RFdhv(D). -ni BS. opera,
quod intellegitur salsugo terrae. plura et eius genera. in
Cypro candidum et nigriusnigricis T. -rum dhv.a.S., exigua coloriscoloribufque B.
(an colors uisusque?). differentia, cum
sit usus magnamagna G. -ni ll.v., quoniam inficiendisinficiendif
Bdv. -do h. -entes r. claro colore lanis
candidum liquidumque utilissimum est contraque fuscis
aut obscuris nigrum. et aurumauro R. nigro purgatur.Isid. XVI 2, 2. Diosc. V 122.—Galen. Kara κατὰ τόπ.. VI 3. fit autem
omne ex aqua limoque, hoc est terrae exudantisexundantis F. -tur R. natura.
conrivatum hieme aestivis solibus maturatur. quod fuit
ex eo praecoxpraecoctu B2., candidiuscandidiuf BG. -dus r. -dum dhv. fitfuit B.. gignitur autem in Hispania,
Aegyptoaegyto B (item infra)., Armenia, Macedonia, Ponto, Africa, insulis Sardinia
, Melo, Lipara, Strongyleftrongylae B. -gule R.. laudatissimum in Aegypto,
proximum in Melo. huius quoque duae species, liquidum
spissumque. liquidi probatio ut sit limpidum lacteumque,
sine offensis fricandifricandi ll. v(S). -ntium hC., cumdū R. quodam igniculo caloriscaloris v e Diosc.
col- ll.. hoc
phorimonphorimon v e Galeniκατὰ τόπουξVI 3 p. 495.
porthmon Rd. -tmon B. pontinon h. posthonon F. (phormion
Dal. errore). vocant. an sitfint B1. adulteratum, deprehenditur suco
Punicipumici B. mali; sincerum enim mixturamixtura BFd. -ram
fugit h. -ra ea nigrescit R(?)v. lac. ego indicavi; excidit fere
inficitur. .... alterum genus
est pallidi et scabri et quodet quod RFdhv. id quod B. inficiaturinficitur hv.a.H.et& ego. a BS. om. rv. cfr. § 2. gallagallif B1., ideoque
hoc vocant paraphoron.Diosc. V 122. Seren. 81. Marc. 18, 21. Pl. iun. 100, 14–16. 5. liquidiliquidi BJ.
uis liq- rv(D). aluminis visuis J. om. ll.v(D). adstringere,
indurare, rodere. mellemelli B. (an melli
admixtum? cfr. § 177). admixto sanat orisfenatorif B. ulcera, papulas
pruritusque. haec curatio fit in balneis II mellis partibusduabus ll. v.,
tertia aluminis. virus alarum sudorisquefudorifque BD. -resque rv. sedatedat B.. sumitur
pilulispipulif B1. contra lienis vitia pellendumque per urinam sanguinem
. emendat et scabiemscabiam R. nitro ac melanthiomellantio R. -amtio F. admixtis.
Diosc.V 122.cfr. Plin. XXXIV 2.—Marc. 9, 20. 12, 4. 49. Diosc. eupor. I 82. Concreticoncreti Bv. -te r. aluminis unum genus σχιστὸνchiston F2Rd. hi- B1. appellant Graeci,
in capillamenta quaedam canescentia dehiscens, unde quidam
trichitimtrichitim
BS. -tin v. -chlithim F2. -chlitem F1. tryclitim d. triclinon R. potius appellavere. hoc fit e lapide, ex
quo et aesęf B2S. hef B1. om. rG. id v.—chalcitimcalcitim R. vocantuocant
ut ego. -amuf BS. -atus F. -atur Rdh. -ant ut sit v. cfr.
XXXIV 117.—, ut sudor quidam eius
lapidis in spumam coagulatuscoagulatuf BdG. -taes F. -ti est (del. v)
hv.. coēgula ē R.. hoc genus aluminis minus
siccatminuf ficcat BS. om.F(?). minus
RdTh(?)H. siccat v. minusque sistitminufque firtit BFv(S).sistit Rd
Th(?)H. umorem inutilem corporumcorporum BS. -ris rBrot. -ribus Tv., etet ll.S. sed v.
an at? auribus
& BS.
uel rv. magnopere prodest infusum; veldist. ego. an uel delendumn? inlituminlifam RF. et oris ulauribus
dentibusque et siet si ego. & if B1. & hif B2. et r. si hv. saliva cum eo contineatur. et
oculorum medicamentis inseriturinsenut??? R. apte verendisqueuescendisque R. utriusque
sexusfexuuf B1D.. coquitur in catiniscatinif BS.
pat- rv. (an recte? cfr. XXXII 101 XXXIV 109. 113. 167.
170. 176. XXVIII 132. XXIX 49. XXX 47. XIX 129 al.)., donec liquariliquari Bv. -re r. desinatdefina??? B..
inertiorisinertiorif Bdv(S). -res F.
interioris R(?)hLugd. est alterum generis, quod strongylenstrongylen dB. -gulen B. -ncylen F.
-ncilen R. stringilin v. vocant.
duae& BS. om. rv. et eius species, fungosumfungofum Bdv. fing- r. atque omni umoreomā or& dui R. dilui
facile, quod in totum damnatur. melius pumicosum et
foraminum fistulis spongeaespongete R. -ge se F2.
sponte se F1. simile rotundumque natura,
candido propius, cum quadam pinguitudine, sine harenis,
friabile, nec inficiens nigritia. hoc coquiturquoq.tur B1. per se carbonibus
puris, done ciniscinnif B1. fiatflat B..—Optimum ex omnibusex omnibuf
quod B2v. quod ex omn- r.
quoduoca//// B1. Melinum vocant ab insulainsula Melo
v.a.S., ut diximus. nulli vis184
maior neque adstringendiabftringendi B. adstringendis F. neque denigrandi neque indurandi
, nullum spissius. oculorum scabritiasscabritia RF. extenuat,
combustum utiliusutilius om.R. epiphorisephiporif B1. epi- B2. inhibendis, sic et ad pruritus
corporis. sanguinem quoque sistit intusintus LL.S.
in hv.potumpotum S cum J. totum BFhv. tutum Rd., foris inlitum
in- litū B2S (ill- hv). -tuf in B1Rd. inclitus 7nF.. evulsiseuulfif B2S. uulfif B1dTv. ulpis r. pilis ex aceto inlinitur renascentesquerenascentem hv.a.S.
mollit inin om.hv.a.S. languinemlanuoinem F1. lanuci- F2. lanaci- R..Diosc. V 122. Marc. 34, 25. summasummam dTv.a.Brot. (ad praecedd. relatum). omnium generum vis in adstringendo
, unde nomen Graecis. ob id oculorum vitiis
aptissima sunt, sanguinis fluctiones inhibet hG.inhibent cum adipe.
putrescentiadist.ego. ulcerum compescit cum adipe—sic et infantium
ulcerasic et infantium ulcera ante putrescentia ponunthv.a.S. et hydropicorum eruptiones siccat—et
auriumaurium Bdhv. audium R. urinam F. vitia cum suco Punici mali et unguium scabritias
cicatricumque duritias et pterygiaptery-
gia dhv. -rigia B. peterigia r. ac pernionespniciones R. perlionef B1., phagedaenas
phragedenaf B. ulcerum ex aceto aut cum gallaauc tum gallia B1. pari pondere
cremata, lepraslephaf B1. cum suco olerumolerum Bv. oleor- Fd. oculor- R., cum salis vero II partibus
duabus 11.v. vitia, quae serpunt, lendeslindenf B1. -der RF. et alia capillorumcapillorum animalia om.B. animalia
aquaeaquae J e coni. S. cfr. Diosc. aque B2. atq. B1. quae F.
que Rdh.del. v. permixtumpermixtum aquae d(?)v.a.J..Diosc. V 122. Theod. Prisc. I 19 (59).—Marc. 14, 18. sic et ambustis prodest et furfuribusfurribuf B1.
corporum cum serosero ll. B(H). sero et C. del. v. picispifcif B2. pice hv.a.H.. infunditurinfungitur B1. et dysintericis uvamque
uuamque ego. quamque B1.
-qua B2. uuam quoque rv. in ore comprimitinprimit R. ac tonsillastonfillif B.. adut (pro ad) R. omnia, quae in
ceteris generibus diximus, efficacius intellegaturintelligitur hv.a.S. ex Melomelo Bdv. mero r.
advectum, nam ad reliquosreliquof Bdv. -uas r. usus vitaeuitae Bdv. -ta r. in coriis lanisque
perficiendis quanti sit momenti, significatum est.
183
Diosc. V 171. (cfr. Marc. 8, 5). Isid. XVI 1, 7. Th. lap. 62. 63. Ab his per seper fe BS.
pense r. paene d. paene omnia hBrot. per se omnia v. ad medicinammedicinam BS. -nas (medec- F1) rv. pertinentia
terrae genera tractabimus. Samiae II sunt, quaeduae ll. v. duo
U 787. cfr. § 195. collyriumcollyrium ll.(B)H. cfr. Diosc. syropi-
con v.
et quae aster appellantur. priorispriorib. B. laus ut recens sit ac
levissimaleuissima D cum U 787. leniss-
ll.Brot. leuis B. lenis hv. linguaequelinguae quae B1. glutinosa, altera glaebosiorglaebosior S. gleb- BRdB. glob- Fhv.; candida
utraquedist. U.. uritururitur BS. -tur
ac rv(D)., lavaturlabatur F. -but R.. sunt qui praeferant priorem.
prosunt sanguinem expuentibusemplaftrifquę (-que B1) B2.; emplastrisque, quaequae om.B. siccandi
causa componuntur, oculorum quoque medicamentismedicaminis F.om.R (hic deficiens usque
ad § 196 nascitur et).
miscenturmiscentur dh(?)v. -etur BF..
Eretriaeretria dv. fret- B. fretma F. totidem differentiasdifferentia F. habet, namque est
albaeft alba BFdS. et alba h. et alba est v. et cinerea, quaecineraque F. praeferturpraefertur Bdv. -runtur Fh. in medicina. probatur mollitia et quod& quod Bhv. quod et d.
quod F., si aere perducaturperducatur BFdTH. praed- v. (aera) -antur B. cfr.
§ 199., violacium redditreddit dv. -didit B. -di F.
colorem. vis et ratio eius in medendo dicta est inter38
pigmenta.Diosc. V 170.— Lavatur omnis terra—in hoc enim
loco dicemus—perfusa aqua siccataque solibussalibus F., iterum
exsidat Fh. aqua trita ac reposita, donec considat et digeri possit
in pastillos. coquitur in calicibus crebro concussisconcuffif BdTBrot. -ssit F. -ssu hv..
Diosc. V 173. 174. 176. 180.—cfr. Marc. 7, 18. Est& (pro est) B. in medicaminibus et Chia terra candicans.
effectus eius idemeius idem ego. eiusdem ll.H. eius v. qui Samiaesamiae—8 eius idem qui om.B.; usus ad mulierum maxime
cutem. idem et Selinusiaeselinusiae dB. -sa h.
silinuste F.. lactei coloris haechaec FD. hac h. est haec dv. et aqua
dilui celerrimacelerrima v.
ceterr- F. teterr- d. ceterum h.; eadem lacte dilutadiluta et v.a.S. tectoriorum albariaaluaria d.
interpolantur. pnigitispnigitis B(H) e Diosc. ponitis F1. pnitis F2dT. phini-
cis h. -nitis v. pignitis Bas. (errore). Eretriaeeretriae dv (fer- h).
-ia F. simillimasimilima F. est dhv. es F. est, grandioribus
tantum glaebisglebis et hv.a.S. glutinosaqueglutinosaque dTS. -sae qui F. -sa cui hv.. effectus eiuseius FdTS. om.hv. idem quiqui dThv. quae F. Cimoliae
, infirmior tantumtantum B1FThJ. tam B2d(?)
v(D).. bituminibitumini Bdv. -ne Fh. simillima est ampelitisampelitis B e Diosc. appell-
BVdhv..
experimentum eius, si ceraefincerę B1. -ra h. si in cera v.a.B. modo accepto oleo liquescat
et si nigricansnigri canis V. colos maneat tostae. usus ad molliendummolliendum dhv. moli- BV.
discutiendumque, et ad& ad BdTS. ad
Vhv. haec medicamentis additur, praecipue
in calliblephariscalliblepharis dhv. -parif B. -brepharis V. et inficiendis capillis.
Diosc.V 175. Marc. 5, 6. 10, 75. Celsus I 3 (p. 20, 22). Pl. iun. 79, 21. 20, 16. Cretae plura genera. ex iis Cimoliae duoduae h.cfr. § 191.
ad medicosmedicos usus U 788. cfr. XXII
163. pertinentia, candidum et ad purpurissumpurissum V. inclinans
. vis utrique ad discutiendos tumorestumores et dhv.a.S., sistendas
fluctiones aceto adsumpto. panospannof B. quoque et parotidas
cohibet et lienemlienem BdS. lenam V. lichenam h. -nas v. inlitainlita Bv.
-tam V. pusulasquepuftulafque Bv.a.H., si vero aphronitrumaphronitrum hv. afon- B. ad
afon- Vd.
et cyprumcyprum ll.S. -rus Brot. -rium hv. nitrum G. adiciatur etet om.B. acetum, pedum tumorestumores sanat hv.a.S. ita, ut in
solein fole Bv. insule d. -lae V.sex ll. v curatio haec fiat et post VI horas aqua salsa abluatur.
testium tumoribus cyprocypria v.a.H. et cera& cafra B. cera v.a.H. addita prodest.Cels. III 19.—Diosc. V 175. Pl. iun. 100, 16. et refrigerandi
quoque natura cretaecreta Vd. est, sudoresque inmodicos
sistit inlita atque ita papulaspabulas V. cohibetcohibeat V2. ex vino adsumpta
in balineis. laudatur maxime Thessalicathefalica
B.. nascitur etet in VRdB. & Bhv. in
Lycia circa Bubonem.
Est et alius Cimoliae usus in vestibus. nam Sarda,
quae adferturadferior R. e Sardinia, candidis tantum adsumitur, inutilis
inutilif-
fima (om. uersicoloribus et est uilissima) B. versicoloribus, etan ea pro
et? est vilissimauilissima R(?)G. util- VdThv. omnium Cimoliae
generum, pretiosior Umbrica et quam vocant saxum.
proprietas saxi quod crescitcrefcit Bv. gres
est d. tres quod est r. est h. in macerando; itaqueitaque ego. atque ll.v. pondere
emitur, illa mensura. Umbrica non nisi poliendis
vestibus adsumitur. neque enim pigebit hanc quoque
partem adtingere, cum lex Metiliametilia B2RBrot. -t//llia B1. -tella Vv. -talla dh. extet fullonibus dictadictam B.,
quam C.C. B1dv. G. B2 e F. /// V.om.R. Flaminius L. Aemilius censores dedere ad populum
ferendam.Isid. XVI 1, 6. Th. lap. 62. 64. adeo omnia maioribus curae fuere. ergo
ordo hic est: primum abluitur vestis Sarda, dein sulpure
suffitur, mox desquamaturdiffqua- matur B2. Cimolia quae est coloris
veri. fucatus enim deprehenditur nigrescitque et
funditur sulpure,verosuerus Vh. autem et pretiosospretiosus Vh. colorescolors V1. -los is
V2.
emollitemolit V. id (pro et) B. Cimolia et quodam nitore exhilarat contristatoscontriftatof Bv. -iblatus
VdT. -ibulatus Rh.cfr. Isid.
sulpure. candidis vestibus saxumsaxum v. -xo ll. utilius aa v.
ac ll. sulpure, inimicum
coloribus. Graecia pro Cimolia Tymphaicotymphaico B e Theophr. cfr. XXXVI 182. -paigo B.
-pauco r. -panico v. utitur gypso.
Isid. XVII, 6.—(Seneca ep. 108, 32).—(cfr. Suet. de gramm. 13). Alia creta argentaria appellatur nitorem argento
reddens, setset ego. &B. est et rv. vilissima qua circum praeducere ad victoriae
notam pedesque venalium trans mariamaria BS. -ri V. -re RdThv. advectorum
denotare instituerunt maiores; talemque Publiliumpublilium BVS. publium RdThG. plocium v.Anti-
ochiumantiochium D.cum O Jahnio. lochium
ll.S. lucilium hBrot. del. v., mimicaemimicae om.V. scaenae conditorem, et astrologiae consobrinum
eius Maniliumman-lium v.a. H. om.V. Antiochumanthiocum B. man- V., item grammaticae
Staberiumftaberium BdTv(H). ē tab- V. tiab- R. tab- B. Erotemprotem B. eadem nave advectos videre proavipro auif. & B..
Seneca de tranqu. an. 8, 6.
sed quid hos referatrefero aliquo v.a.S. om.V.
honorem V. aliquisquis R., litterarum honore commendatos
? talem in catasta videre Chrysogonumchrysogonum dhv. -gorum B. grisogonum
R. -gosium V. Sullaefylle B.,
Amphionem Q.Q. Rdhv. que B. quinti V. Catuli, Hectoremhectorem D cum U 789. rect- ll.S coll. XXVIII 56. inter-
fectorem dT. -fectorem, Heronem v. Heronem Bas. L. Luculli, Demetrium
Pompei, Augenqueaugemque B. Demetri, quamquam et ipsa Pompei
credita est, Hipparchumhipparchum Bv. hillarcum r. M. Antoni, Menam et Menecratenmenecratem (-egr- V) VRdhv.a.S(D).
Sexti Pompei aliosque deinceps, quos enumerare iam non
estest e d(?)v.a.S., sanguine Quiritium et proscriptionum licentia ditatosditatos Rdv.
dila- B. dica- h. dicta- V..
hoc est insigne venaliciis gregibusgrecibuf B. graec- V. obprobriumqueob- probrium (-opri- V) qui B1Vd. insolentis
fortunae. quosquos d2in ras.hU 789.
quod ll.G(J). qua v. et noset nos om.h. elnus V. adeo potiri rerum vidimus,
ut praetoria quoque ornamentaornamenta dhv. -to B. -ti r. decernidecent B. aa Bv. om. r. senatu iubente
Agrippinaagrippinae V(?).caef. B. Claudi Caesaris videremusuiderimus dh. -imus libertis
v.a.S. tantumquetantum qui B. non cum
laureatis fascibus remittiremitti dv. -ttit ll. illoillo unde v.
leo unde B. inde (unde d) illo r., unde cretatiscreatis Vh. ocr- dT. pedibus advenissent.
cfr. Plin. III 78. V 42. Solin. 23, 11. Vitruv. VIII 4, 24. Praeterea sunt genera terrae proprietatispropietatif B1.
suae, de quibus iam diximus, sed et hoc loco reddenda3,78
naturanatura Bd2in ras.v. -rae r.: ex Galata insula et circa Clupeam Africaeafricae Bv.
ericae r. scorpiones5,42
necatfcorpionif B., Baliarisbaliaris S. balea- hv.
ballia- R. bellia- V. galla- B. et Ebusitanaebufitana (-naf B) Bv. bu- r. serpentes.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXXVI
Lapidum natura restat, hoc est praecipuapraecipuam eorum V.
morum insania, etiam ut gemmaegemma VR. cum sucinis atque
crystallinis murrinisque sileantursilentur VR.. omnia namque, quae
usque ad hoc volumen tractavimus, hominum genita causacausa genita dTv.a.S. (an genita homrinum causa?).
videri possunt: montes natura sibi fecerat utut Fröhner anal. crit. p. 19. et ll. S. ad v. cfr. XXXVII 1. quasdam
compages telluris visceribus densandisdenfandif Bdv(S). -do r. -das G., simul ad fluminum
impetus domandosdomanda R. fluctusquefluctuuf refrangendof B. frangendos ac minime quietas
partes coercendas durissima sui materia. caedimus hos
trahimusque nulla alia quam deliciarum causa, quos transcendisse
quoque mirum fuit.cfr. Plin. XII 2.—Seneca ep. 114, 9. in portento prope maiores
habuere Alpisalpis VS. -piif B. -pes RdhH. -peis v. abab Bv. om. r. Hannibale exsuperatas et postea a Cimbris
: nunc ipsae caeduntur in mille genera marmorum.
promunturiapromontoria Rdv.a.D. aperiuntur mari, et rerum naturanatura Bdhv. -rae V. -re R. agitur in
planum; evehimus ea, quaeeaque B2. separandis gentibus pro terminis
constituta erant, navesquein auesque R. marmorum causa fiunt,
ac per fluctus, saevissimam rerum naturae partem, huc
illuc portantur iuga, maioreiuga montium v.a.H. etiamnumetiamnunc RT. &iannum B1. veniauesania v.a.H. quam cum
ad frigidos potuspotuf B2dhv. ut potuuf B1. portus r. (in ut latet fortasse modo). vas petitur in nubila caeloque proximae
rupes cavantur, ut bibatur glacie. secumglacie secum VRdhv. -ief. & cum B. -ies. secum D. (an set
secum?). de glacie cfr. XXXVII 23. 26. quisque cogitet,
et quae& quae BJ.
quae rv(S). cum H. pretia horum audiat, quasquas ll.v(S). cum H. vehi trahique moles
videatuideam VR., et& BS. at d. ad r. om.hH. sed et v. quam sine iishiif B2. his Rdv.a.S. tis V. multorummultorum om. Brot. sitfit ll. S. fuerit v. beatiorbeatior Bv. uiator r. vitauita ll.H(S). uita (uia d) ad (necem ad d2)
quam (quamque v)multorum neces (om.d2) sit necesse d2in
marg.hv(Brot.).. ista
facere, immoimmo Bv(S). om. r Brot. verius patipati Bdhv.
parti V. parci R. ob ll.H. ab h. ad v. mortales quos ob usus quasve
ad voluptates alias nisi utut om.B. inter maculas lapidum iaceant,
ceu vero non tenebris noctium, dimidiadimidiae parti v.a.S. parte vitae cuiusque
, gaudia haec auferentibus!
cfr. Plin. VIII 223. Ingens ista reputantem subit etiam antiquitatis
ruborrobur Vd.. exstant censoriae leges Claudianaeclaudianae BD
cum U 790. glandia rv(J coll. VIII 209). in cenis gliresgliref BS. -resque
(quae V1) rv.
et alia dictu minora adponi vetantes: marmora invehi,
mariain maria R. et maria hv.a.S. huis rei causa transiri quae vetaret, lex nullain-
ulla B1. lata
est.cfr. Plin. infra §50.115. XXXIV 36.
dicat fortassisfcaurii B2. aliquis: non enim invehebantur.
id quidem falso. CCCLX columnas M. Scauri aedilitate ad
scaenam theatri temporaritemperari B2Vd. et vix mense uno futuri in usu
videruntuiderunt Bdv.
-rint r.dist. v.a.S. (cfr. U 790). portari silentio legum. sed publicis nimirum indulgentes
voluptatibus. id ipsum cur? aut qua magisquam magif B. via
inrepunt vitia quam publica? quo enim alio modo in privatos
ususufuuf D. ufufuf B1. venereuenere BS. illa (ille V) uenere rv(D). ebora, aurum, gemmae? aut quid om-quid om.B. qui din ras.
nino diis reliquimusrelinquimus R(?)G.? verum esto, indulserint publicis
voluptatibus. etiamne&ianne
B1. ne R. tacuerunt, maximas earum atque
adeo duodequadragenum pedum Luculleiluculli B2. -lle in V. marmoris in atrio
Scauri conlocari? nec clam id id ll.S. illud hv.occulteque factum est.
satisdare sibi damni infecti coegitegit v.a.H. redemptor cloacarum,
cum in Palatium eaeeae B1S.
hę B2. ex rv. traherentur. nonnon Bv. nec r. ergo in tam malo
exemplo moribus cavericaueri Bv(S). -re rBas. utilius fueratan fuerat. at?? tacueretacuere ll.H. quam tacere v. tantas
moles in privatam domum trahi praeter fictilia deorum
fastigia!cfr. Plin.XVII 6.
nec potest videri Scaurus rudi et huius
mali inprovidaeinprouidi VR. -de B1. civitati obrepsisseobrepiffe Bh. quodam vitiiuiti VS. uitae v.a.H. rudimento.
iam L. Crassum oratorem illum, qui primus peregrini marmoris
columnas habuit in eodem Palatiopa-latio BG. matrio V1. in atrio R. atrio V2dThv., Hymettiashymettias v.
hymm&iaf B. hime- R. hiemettias V. tamen
nec plures sex aut longiores duodenum pedum, M. Brutus
in iurgiisiurgif B1D. lurgis
Vd. iugis R. ob id Venerem Palatinam appellaverat. nimirum
ista omisere moribus victis, frustraque interdicta, quae
vetuerant, cernentes nullas potius quam inritas esse leges
maluerunt. haechaec om.hv.a.Brot. sed H. atque quaeatque quae
BS. atque r. et quae (que T) dTBrot. et qui H. qui nos hv. secuntursequentur hVerc. melioresmeliorif B. esse nosnos (non v) esse hv.a.H.
probabunt. quis enim hodie tantarum columnarum atrium
habet? sed priusquam de marmoribusmoribuf B1. dicamus, hominum
in iis praeferendapraeferenda BRv(D). profer- dhH.
.. fer- V. (an vero praeuertenda? cfr. XVI 1 et nota ad
XXVIII 123). iudicamusdicemus G. pretia. ante igitur artifices
percensebimuspercensibimus V1. -biumuf
B1..
cfr. Pausan. II 15, 1. 22, 5. Clem. Alex. προτρεπτ. IV p. 42. Marmoremarmori R. scalpendofcvlpendo BS. primiprimū R. omnium inclaruerunt
Dipoenusdiepe-nuf B2. diede- B1. et Scyllisfcyllif BB(S). -llus v. -lus r. -lis Brot.
scillis H., genitigenita R. in Creta insula etiamnum Medis& iaunnū B1. -amnunc R.an etiamtum?
mediif B1V1R.
imperantibus priusque, quam Cyrus in Persis regnare inciperet
. hoc est Olympiade circiter quinquagensimaquinquagenfima (-geT- B2) BD. L r(?)v.. hiii Rdhv.a.S.
Sicyonem se contulere, qnae diu fuit officinarum omnium
taliumtalium BS. metallum r. -llorum hv. patria. deorum simulacra publice locaverantlo-
cauerant cod. Poll. G. -rat B. simulauerant r. simul locaue-
v. iisiif B1S. hiif B2. om. rv.
Sicyoniisicyonis V. -ni BD., quaequae Bdhv. qui r. priusquam absolverenturobfoluerentur B1., artifices iniuriam
questiquaefti Bv.a.Bas. abiereab-iere BdS. -runt hv. abere R. abiec/// V. protenuf B1. in Aetolos. protinus Sicyonem fames invasitfterelitaf B.
ac sterilitas maerorque dims. remedium petentibus Apollo
Pythius respondit: si Dipoenus et Scyllisscyllus dv.a.B. scelus R. oylus V. deorum
simulacrasimulacrea (om. ea) V. perfecissent. quod magnis mercedibus
obsequiisqueob- sequosque V. impetratumimperatum B1. est. fuere autem simulacra ea
Apollinis, Dianae, Herculis, Minervae, quod dequod de U quo// de B1. quod e rv(J). caelo postea
tactum est.Loewy Inschr. Gr. Bildh. 1. C. I. A. IV 373, 95. schol. Aristoph. av. 573. Suid. s. v. ʽἱππῶναξ. Hor. epod. 6, 14.—
Cum hiii dhv.a.S.
g R. essent, iam fueratfuerant hv.a.Brot. in Chio
insula Melasmelaf BS. malas Vdhv. -la
R. scalptorfcvlptor B2v.a.J., dein filius eius Micciades ac deinde
nepos Archermusanthermus v.a.Brot., cuiusculus Vdh. chius cuius v.a.Brot.
fili V1. -lius V2dh. filii Bupalusbupaluf Bv. buta- r. etet—2 hipponactif
Bv. om. r. Athenisathenif BP. anthermus v.a.Brot. veluel BS.
om. v. clarissimi
in ea scientia fuere Hipponactis poetaepoeta ea V. aetate, quem
certum est LX olympiade fuisse. quodsi quis horum familiam
ad proavumproauom B1S. -of B2. usque retro agat, inveniatinueniet V2dhv.a.S. artis eius
originem cum olympiadumolympia in R. initioinitio BS. rigine rv. coepisse.Pausan. IV 30, 6. IX 35, 6. Hipponacti
notabilis foeditas voltusfoditaf uoltuuf B1. erat; quam ob rem imaginem
eius lascivia iocosamiocofam OJahn. -corum Rhv. lo-
corum r. cfr. XXXV 114 de mendo etiam ib. 72. hiii dv.a.S. proposuere ridentium circulis,
quod Hipponax indignatus destrinxitdistringit R. -nxit v.a. Brot. amaritudinem carminum
in tantum, ut credatur aliquisaliquis ll.S. -uibus G.
-uos eorum (ex iis v) hv. ad laqueumlaqueum eof BG. -ueos r. -ueum v. eos
conpulisse. quod falsum est. conplura enim inin om.Vd. finitimis
insulis simulacra postea fecere, sicut in Delo, quibus
subiecerunt carmen non vitibus tantum censeri Chionchion BS. cion r. chium dv.,
sed etet om.B. operibus Archermiarchermi BBrot. ach- r. anth- v. filiorum. ostendunt et Iasiiiasii Rv. (cfr. IX
33. V 107). lafii BS. lasi Vd.
Dianam manibus eorum factamfacta V1R.. in ipsa Chio narrata est
operis eorum Dianae facies in sublimi posita, cuius voltum
intrantes tristemtrifte B., abeuntesexeuntes G. exhilaratumexhilaratum Bv(S). hil- RFdhH. inVlac. putant. Romae
eorum signa sunt in Palatina aede Apollinis in fastigio
etex (pro &) B2. omnibusomnibus ll. v. (ex) manubiis (quas) Löschke.
an operibus? cfr. § 15 27. XXXIV 31. 84. XXXV 139. ferefere ll.v. an fori? cfr. § 102. XXXV 94. XVI 191. VII 183.
II 94., quae fecit divus Augustus. patris quoque
eorum et Deli fuere opera et in Lesbolesbo h(?)B. lebedo ll.v. insula.Pausan. II 22, 5. 15, 1.—Isid. XVI 5, 8. Pollux VII 100. (Athen. V 39 p. 205f).—Cic. de divin. I 13, 23. Dipoeni
quidem Ambracia, Argos, Cleonae operibus refertae fuere.
Omnes& B. autem candido tantumtantum candido VRdhv.a.S. marmore usi sunt e
Paro insula, quem lapidem coepere lychnitenlichniten B.
lycn- V. appellare,
quoniam ad lucernas in cuniculis caedereturcederetur B2., ut auctor
est Varro, multis postea candidioribus repertis, nuper
verouero BS. om. rv. etiam in Lunensium lapicidinislapicidinis
RFdhH. lapidicinif Bv(D). cfr. § 46. 57. 78. XXXI 77.
VII 195. III 30, contra § 55. XXXVII 105.. sed in Pariorumparcorum Vd.
pharto- B.
mirabile proditur, glaeba lapidis unius cuneis dividentium
soluta, imaginem Sileni intusintuf Bv (S). in his r. del. H. extitisse.
cfr. Plin. XXXIV 49. XXXV 54.—cfr. Aristot. eth. Nicom. VI 7. Non omittendum hanc artem tanto vetustiorem fuisse
quam picturam autaut om.R. statuariamftatuarum B., quarum utraque cum Phidia
coepit octogensimaoctogenfima (-ge- B2V2Rdv) tertia (teria V1)
ll.v(D). LXXXIII C(S). -II Brot. tertia olympiadeolympiade Bv. ludorum ol- (olim
ita de R) r., post annos circiter
CCCXXXIICCCXXXIIf. Et ipfum B. et ipsum Phidian tradunt scalpsissescalpisse V. fcvlpfi-
B2v.a. Lugd.(S). marmora
, Veneremque eiuseius esse om.BS. esse Romae in Octaviae operibus
eximiae pulchritudinis.cfr. Plin. XXXIV 49. 72. Pausan. I 19, 2. Lucian. imag. 4. 6.— Alcamenen Atheniensem, quod
certum est, docuit in primis nobilem, cuius suntfunt BdG.om.
rv. opera
Athenis complura in aedibus sacris praeclarumquepraeclarumaue BS. -raque rG. -ramque v. Venerisuenus
R(?)G. -neris imaginem (posuere) v.
extra muros, quae appellatur ʼἀφροδίτη ἐν κήποις.ἐν κήποιςh(B)G.
ence poes (pues VR) ll. exopolis v. huic
summam manum ipse Phidias inposuisse dicitur.Pausan. IX 34, 1. Tzetz. chil. VII 931 sqq.—Sirabo IX 1, 17 p. 396. Antig. Caryst. ap. Zenob. V 82 (paroem. Gr. I p. 135). Suid. s. v. 'ʽῥαμνουσία νέμεσις. (Pausan. I 33, 2 sqq. Pomp. Mela II 46).—Pausan. I 3, 5. eiusdemeiufdem BG. ipse r.
-sius v.
discipulus fuit Agoracritus Pariusparus V., etet ll. Brot. ei Tv. aetate gratusgradus R., itaque
ee om.V. suis operibus pleraquepluraque V. nomini eius donasse fertur. certavere
autem inter se ambo discipuli Venere facienda,
vicitqueuicitque Bv. -ctiusque r. Alcamenesalchamenef Bv.a.C. non opere, sed civitatis suffragiis contra
peregrinum suo faventisfa-uentis (pa- B) Bdv. -tes r.. quare Agoracritus ea lege
signum suum vendidisse traditur, ne Athenis esset, etet om.R.
appellasse Nemesin. id positum est Rhamnunterhamnum te B.
hramnunte V. pago
Atticae, quod M.M. VRdhv(D). om.BS. Vrro omnibus signis praetulit. est et
in Matris Magnae delubro eadem civitate Agoracriti opus.
cfr. Plin. XXXIV 49. 54.Phidian clarissimum esse per omnes gentes, quaequae Bv.
quae de (dei dh) r. (an quae quidē?). Iovis
Olympii famam intellegunt, nemo dubitat, sed ut laudari
meritomerito laudari
VRdhv.a.S. sciant etiam qui opera eius non videreuidere BS. cfr. § 125. -rint V. -runt Rdhv., proferemusproferemuf Bhv. -rimus r.
argumenta parva et ingenii tantum. neque ad hoc Iovis
Olympii pulchritudine utemur, non Minervae Athenis factae
amplitudine, cum sit ea cubitorum XXVI—ebore haec
et auro constat—, sed inin ll.r(S). del. Bas. scuto eiuseiuf BdS. ei is V1. eris R. aenis V2. eius in quo hv. Amazonum proelium
caelavitdist. U intumescenteintumefcente Bdv. inte V1. inter V2R.om.h. ambituambitu in
Michaelis. -tum BV2. -tu r v.a.D., in parmaeparme V. par-
uae B. eiusdem concava
parte deorum et Gigantum dimicationesdimicationef BS. -nem (-igatione V1) rv., in soleisfoliif B. verouero Bhv. uerbisr.
Lapitharum et Centaurorum. adeo momenta omniaomnia Bdv. -Iū r. capacia
capacia BGron. catacia V. -acta dT. -atita R.om.h. com-
pacta v.a.H. artis illi fuere.Pausan. I 24, 5. 7. (Hesiod. ἔργα κ. ἡμ. 81. 82). in basiuafi B. autem quod caelatum est,
πανδώρας γένεσιν appellantappellart BS. -aui R. -auit
dhv. apellaui V1. -auit V2.:lac.
ego indicavi; excidit fere fauentes (cfr.XXXV 12) vel dona
ferentes. supplevit adstantes J cum Panofka. diidi RS. om.d. ibi dii hv. suntad- sunt U cum Böttigero. nascentinascenti UJ. -tis R. -tes rB. noscentes
v. adstantes D cum Letronnio. cfr. XXXV 27. 63. 70. ....s xx
numerodist. S cum Gerhardo.. Victoria praecipuepraecipue
BB. -ua & r. mirabili, periti mirantur et
serpentemfer per tem B. acac ll.H. et v. del. J. transposuerunt
U D cum Panofka ante sphingem. sub ipsasupra ipsam cassidem
Meursius. sub cristae cuspide Bursianus. excidisse et in cas-
side putavit J. an sub crista cassidae? cuspide aereamaeream ll.v(J). -eum
Panofka. aureum U(D). an eboream? ipsius Plinii errorem
statuit S. sphingempigem R.. haec
sintsint ll.S. sunt G. licet sint hv. obiter dictaideT artifice numquam satis laudato, simul
ut noscatur illam magnificentiam aequalem fuisse et in
parvis.
Pausan. I 2, 3. 4. Cic. Verr. IV 60, 135.—Cic. or. 2, 5. Praxitelis aetatem inter statuarios diximus, qui marmoris
gloria superavit etiam semet. opera eius sunt 34,50. 69
Athenis in Ceramico, sed ante omnia esteft BS. et rv. non solum Praxitelis
praxitele B., verumuerum et hv.a.S. in toto orbe terrarum Venus, quam ut viderent,
multi navigaverunt Cnidumgnidum hv.a.S (item isfra).. duas fecerat simulque vendebat
, alteramalteram Bv. -ra r. velata specie, quam obob d R. obid quidem d(?)v.a.S. id praetuleruntpraetulerunt optione hv.
a.H. quorum
condicio eratera B., Coi, cumcum S. tū B. cum etiam (alteram add.v)
rv. eodem pretio detulisset,
severum id ac pudicum arbitrantes; reiectam Cnidiicnidii S. -di VdD. nidi B1. gnidi B2. -dii Rhv. emerunt
, inmensa differentia famae.cfr. Plin. VII 127. Val. Max. VIII 11 ext. 4. voluit eameam Bdv. etiam r. a Cnidiis
postea mercari rex Nicomedes, totum aes alienum, quod
erat ingens, civitatisciuitatis post alienum (v. 14)
ponitV,post aes (v. 14) hv. a.S. om.d. dissoluturum se promittens. omnia
perpeti maluere, nec inmerito; illo enim signo Praxitelespraxitelif B2V.
pha- B1.
nobilitavit Cnidumnidum B.. aedicula eius tota aperitur, ut conspici
possit undique effigies deaedeae (duae V1) VRdhv. dea
BS., favente ipsa, ut creditur,
factafacto V(?)v.a.S.. nec minor ex quacumque parte admiratioadmiratio Bdv. -ta r. est. ferunt
amore captum quendamquen-dam captum SUJ (errore)., cum delituissetdelituiffet Bv. detulisset d. -sse
r. noctunocto V1. -te R., simulacro
cohaesissecohefiffe B., eiusque cupiditatisesse om.R. esse indicem maculam.Strabo IX 2, 25 p. 410. Pausan. IX 27, 3. Cic. Verr. IV 2, 4. 60, 135.—cfr. anth. Plan. IV 207. suntsunt hv. om. II. an extant
(post maculam)?
in Cnido et alia signa marmorea inlustrium artificum,
Liber pater Bryaxidisbryaxidis dhv. bruaxi- B. briasi- r. et alter Scopaefcopae Bdv. co- r. et Minerva, nee
maius aliud Veneris Praxiteliaepraxiteliae BH. -lia r. -li est d.
-licae v. specimen quam quod inter
haec sola memoraturre moratur B.. eiusdem est et Cupido, obiectusabiectus V. a
Cicerone Verri ille, propterpropter Bv.
grauiter r. quemquem Bhv. quā r. Thespiae visebantur
, nunc in Octaviaeoctauia VR. scholis positus; eiusdem et
alter nudus in Pario colonia Propontidis, par Veneri Cnidiae
nobilitate et iniuria; adamavit enimenim eum v.a.S. Alcetasalcetaf BS. -edas d. alchedas (el- R) r. -chidas v. Rhodius
atque in eo quoque simile amoris vestigium reliquitreliquid BV..
cfr. Aelian. var. hist. IX 39. anth. Pal. IX 756.Romae Praxitelis opera sunt Floralore V. Cora vel Horae anon. ap.
B., Triptolemustreptolemuf B. trito- V., Ceres in
hortisferuilianif Bhv(S). -lia r.
-lii H. Servilianis, Bonibona et V. Eventuseuentuuf B1D. et Bonae Fortunae simulacra
in Capitolio, itemitem et hC. Maenades et quas Thyiadasthyiadaf BB(S). tyla- B. tila- V. thya- G. theula- v. vocant
et Caryatidascaryatidas B. carsa- VRdv. cariatydaf B.cfr. § 38., et Silenifyleni B. in Pollionis Asini monimentis et
Apollo et Neptunusnec ptunuf B1..cfr. Property. II 31, 15.—Praxitelis filius Cephisodotuscephisodotus (-ifid- B) BS. -douae r. -do d.
-dorus (-isso B) TVen. -do et rei v. et
artis heres fuit. cuiusciuf B. laudatum est Pergamipergami
Bhv. -mis r. symplegmasymplegma Bas. e codd. B. -egam B1. -ega B2hB. -egarum v. syplegam V. si pl- R.cfr. § 35.
nobilesignum
nobile d(?)v.a.S. digitis corpori verius quam marmori inpressis.
Romae eius opera sunt Latona in Palatii delubro, Venus
in Pollionis Asini monumentis et intra Octaviae porticus
in Iunonis aede Aesculapius ac Diana.
(cfr. Pausan. I 43, 6).—Propert. II 31, 5. Scopae laus cum his certatcertat. is v. -atis VRd. -atuf B.. is fecit Venerem et Pothon
pothon BS.
photon r. phetontem h. pothon et phaetontem v., qui Samothracefamotrace B. -thraces CFW Müller p. 21. -ciae v.a.H. (an -cae?
cfr. XXXVII 181). sanctissimis caerimoniis coluntur,
item Apollinem Palatinum, Vestam sedentem laudatam in
Servilianis hortis duosqueduasque hv.a.S. campterascampteraf BS coll.
Polluce III 30, 147. camit- r. chametaeras v. lampteras J
coll. Hom. c 307. 7 63. circa eam, quorumquarum v.a.S.
pares in Asinianii B. monimentis sunt, uhi et canephoroscanephorof Bdh(B)H. -rus (chane- R) rv. eiusdem.
sed in maxima dignationeindignatione d.
(an sed maxima dignatione in?). delubrodelibro B1. Cn. Domitii in circo
Flaminio Neptunus ipse et Thetisthetif Bv.
cethis d. -tis r. atque Achilles, Nereides
supra delphinos et cete autaut BS. om. r. et v. hippocamposippocampos d.
ipo- VR. sedentes, item
Tritones chorusquetritonis coruque R. Phorciphorci Bv. po- r. et pistricespristesB. ac multa alia marina,
omnia eiusdem manumann BS. -us dv. magnus r., praeclarum opus, etiam si totius
vitae fuisset. nunc vero praeter supra dicta quaeque
nescimus Mars etiamnum& iannum B1.
-amnunc VRd. este R. sedens colossiaeuscoloffiaeuf B1S. -ffeuf B2RdG. -seus V.
-ssus v. cfr. XXXIV 39. eiusdem
manumanu S cum J. manci B.om. rv. in templo Bruti Callaecicallaeci BS. -aici dv. calaici r. apud circum eundemeundem BdTH.
euntem r. eundem ad Labicanam portam eunti v., praeterea
Venus in eodem loco nudaan
post nuda excidit quibusda (vel aetate post illam)? cfr. de
Plinii iudicio § 20., Praxiteliampraxitelia Vh. -licam v.a.H. illam antecedens
et quemcumquequem-
cumque BH. -unque RdG. quae cum V. -unque v. alium locum nobilitaturanobili-tatura BhG. -atur r. -ant v..
Romae quidem multitudomultitudo BS. magnit-
RFdThv. inVlac. operum et iamet iam ego. etiam ll.S. eam G. est
iam. v. obliteratioobliteratio ll.S. -rat G. -rata dTv.
acac BG.
a rv. magismagis (-gi B1) ll.S. magni G. -nis v. officiorum negotiorumquenegotiorumque Bdv. -iatorum quia r. acervi omnesomnif BS. an homines? a contemplatione
tamentamen BS. tali RFdTh.inVlac. talium v. abducunt, quoniam otiosorum et in
magnomagno BdG. -ni RFhv. locitalif BS. latis r. -ta d. apta v. silentio talistalis est
dv.a.S. admiratio est. qua de causa
ignoratur artifex eius quoque Veneris, quam Vespasianus
imperator in operibus Pacis suae dicavit antiquorum
dignam fama.(cfr. anth. Plan. IV 129. Auson. epitaph. 28).—anth. Plan. IV 250. par haesitatio est in templo Apollinis Sosiani
fofiani Bv. -ia r., Niobaeniobae BTS. -ben v.
nitobe R. intobe dh. incobe F.inVlac. liberosliberof BdTS.
-rus r. -riis h. cum liberis v. morientesmorientem v.a.S. Scopas an Praxiteles fecerit
; item Ianus pater, in suo templo dicatus ab Augusto
ex Aegypto advectus, utrius manumanu
VRhv(S). -nuf BdG. sit, iam quidem et auro
occultatusoccultatuf ll.v(S). -tur d(?)hBrot.. similiter in curia Octaviae quaeritur de Cupidine
fulmen tenente; id demum adfirmatur, Alcibiaden
esse, principem forma in ea aetate. multa in eademedem B1. eodem V. schola
sine auctoribus placent: Satyrifaturi B. quattuor, ex quibus unus
Liberum patrem pallapala B. velatumuelatus G. umerisumeris (hu- G) J. -ri B. ueneris rB(H). -ri v.
ulnis S. praefert, alter
Liberamliberam ll.H. -rum v. similiter, tertius ploratum infantis cohibet, quartus
cratere alterius sitim sedat, duaeque Auraeaure V. uare R. velificantes
sua veste. nec minor quaestio est in Saeptis, Olympum
et Pana, Chironemcironem Vdh. chironemque v.a.S. cum Achille qui fecerint, praesertim
cum capitali satisdatione fama iudicet dignos.
(cfr. Diodor. XVI 36).—Val. Max. IV 6 ext. 1. Vitruv. II 8, 11. VII praef. 13. Scopasscophas R. habuit aemulos eadem aetate Bryaxim et Timotheum
et Leocharen, de quibus simul dicendum est, quoniam
pariter caelavere Mausoleummausoleum (muf- B1) fepulchrum hoc eft (hoc est
sep- cod. Poll. v) ab uxore artemisia (-mefia B) factum Bcod.
Poll.v(S). om. r(P)H. mausoleum h.. sepulchrum hoc est
ab uxore Artemisia. factum Mausoloausolo Vd., Cariaecarte V. regulo, quiquo B.
obiit olympiadis CVIICVII BS. cui r. c/// d. centesimae hv. anno secundo. opus id id ut Bv. ut
id r. idem h.ut esset
inter septem miracula, hiii dv.a.S. maxime fecere artifices. patet
ab austro et septentrione sexagenos ternossexagenos ternos ll.v. cen-
tenos praemisit U(D). an cxxs (pro LXIII)? pedes, brevius
aquadringentos
undecim V(?)Rdhv.a.S. frontibus, toto circumitu pedes CCCCXXXX, attollitur in
altitudinem XXVxxv Bv(S). uiginti. xx. quinque
V. uiginti quinque Rd(?)H. xxxx U. xxxv D. cubitis, cingitur columnis XXXVI. pteron
vocaverepteron uocauere circumitum. ll.S. om.hv. circumitum del. H. circumitum. abad V. oriente caelavit Scopascopas R., a septentrione
Bryaxisbrixas R., a meridie Timotheus, ab occasu Leochares,
priusque quam peragerent, reginaregina ll. S. regina artemi-
sia quae mariti memoriae id opus exstrui iusserat hv. obiitobit BD. cfr. XXXIII 131.. non tamen recesserunt
dist. U. nisi absoluto, iam id gloriae ipsorum artisque
monimentum iudicantes; hodieque certant manus. accessit
et quintus artifex. namque supra pteronpteron Bdv. iteron r. pyramis altitudine
maltitudinem U cum O Jahnio. -ine ll.v inferiorem aequataequat BS. -ant V. -auit Rdhv., viginti quattuor gradibus in
metae cacumen se contrahens; in summo est quadriga
marmorea, quam fecit Pythispytis R. pitis F.inVlac.. haec adiecta CXXXX pedum
altitudine totumtotum Bdv. totum pedum V. pedum R. opus includit.Propert. II 31, 15. Cic. ad fam. XIII 2. 27, 2. Horat.
sat. 13, 90.—cfr. Strabo XIV 1, 23 p. 641.—Pausan. I 22, 8.
IX 35, 7. Diog. Laert. II 19. Suid. s. v. σωκράτης.—Timothei manu Dianadeiana B1.
Romae est in Palatio Apollinis delubro, cui signo caput
reposuit Avianiusauianiuf BS. aula- RFdv. inVlac. Evander.
In magna admriratione est Hercules Menestratimeneftrati
BdhB. mnest- v. mensestraty V. -ses strat' R. et Hecate
haecate B. aehc- V. Ephesiephesi B1v. -fii B2. ethisi Fh.
//& hisi R. in templo Dianae post aedem, in cuius contemplatione
contemplationem hv.a.G. -nes R. -acio-
nes V. admonent aeditui parcere oculis; tanta marmoris
uncos posui cum Furtwänglero. radiatio est.—(Nonnon om.V. postferunturreferentur V. carites R. et Charites in
propylopropylo BS. cfr. XXXV 101.
-pyro r. -pylaeo G. -aeis v. Atheniensium, quas Socrates fecit, aliuis ille quam
pictor, idem ut aliqui putant).—nam Myronis illius,35, 137
qui in aere laudatur, anus ebria est Zmyrnae inin BdG. om. rv. (an alio-
quin?). primis34,57
inclutaincluta B1VS. induta Rh. inclita B2. -lyta v..
cfr. Plin. infra § 41. Cic. Verr. IV 2, 5.—cfr. C. I. Gr. n. 6169. Ovid. ars amat. I 79. Pollio Asinius, ut fuit acrisagris V. vehementiaean post uehementiae exciderunt ad artis opera
colligenda?, sic quoque
spectari monumenta sua voluit. in iisiis B1dhv. his rS.sunt Centauri Nymphas
gerentes Arcesilaearcesilae S e coni. H.
-cae (-chae B2) filae B. -chesitae rv., Thespiadesthespiades dh(?)v. les-
R. def- B. tespya- (ies- V1) V. Cleomeniscliomenif B. deo- V., Oceanus
et Iuppiter Heniochiheniochi S cum J. enio- B. entho- r Ven. ento- v. antiochi
U(D) coll. C. I. Gr. n. 6135., Appiadesappiadef B(codd.B)S. hippiades
B. om. rv. Stephaniftephani BG. om. rv., Hermerotes Taurisci
, non caelatoris illius, sed Trallianitraliani B1V. traiani
B2., Iuppiter hospitalis33,156
Papylipapyli BS. -puli h. -pli r. papypi d. pappipi v.
pamphili G.,cfr. Plin. XXXIV 51. 78. (Pausan. VI 2, 6). Praxitelisfraxitelif B. praxiteli Vd. Pasitelis coni. U
(Quellenregister p. 8). discipuli, Zethuszetus VRv.a.H. et Amphionampion B. äp- R. ac
Dircediree B. -rcae V. et taurustauris VR. vinculumque ex eodem lapide, a Rhodo
advecta opera Apolloniiapollonii dhv.
-ni BD. -llini r. et Taurisci. parentum hi certamen
de se fecere, Menecratenmenecraten (-egr-VRh) ll.S. -tem dv. videriuidere Bh. professi, sed esse naturalem
Artemidorum. eodem loco Liber pater Eutychidiseuthidis R.
laudatur, ad Octaviae vero porticum Apollo Philisci Rhodiirhodii v. -di BD. -diodi r.
in delubro suo, item Latona et Diana et Musae novem et
alter Apollo nudusnodus VR..cfr. Plin. XXXIV 91. Pausan. X 34, 6. 7. VI 4, 5.—cfr. Plin. XXXIV 51. 91.—(cfr. Arrian. ap. Eustath. ad Dionys. Perieg. 793). eum, qui citharamcytharam B. in eodem templo
tenet, Timarchidestimachides R. fecit, intra Octaviae vero porticus
aedemaedem BD. -de r. in aede hv.
cfr. § 24. Iunonis ipsam deam Dionysiusdyonifiuf BF. -omedem V2in ras. et Polycles aliamante aliam comma posuit U (Quellenregister p. 8) coll. § 15 de Venere Phi-
diae.,
Venerem eodem loco Philiscus, cetera signa Praxitelespasiteles dT(P)UD. Praxitelis filii coni. U ibid.
p. 8. (cfr. § 24)..
iidemiidem (U e coni. J. idem BS. item v)
—dionyfiuf Bv(S). om.rH. Polycles et Dionysius, Timarchidistimarcidif B. marchi- Vdh. filiifilii Rhv(U). fili B1VdD. fili' B2. -lius cod.Poll.SJ., Iovemiouem v.
quem B. iouis r., qui
est in proxima aede, fecerunt, Pana et Olympum luctantes
eodem loco Heliodorusheuodoruf B., quod est alterum in terris symplegmafymplecama B1.
-egama B2.24
nobile, Venerem lavantemlabantem V. sesese S. Daedalsasdaedalfaf B. -lus aliam J.
-lus ac U. -lum hcod. Poll. v. dedalsa r. sed et aliam S., stantemastantem hcod. Poll. Ven. (v. a. G).
Polycharmuspolycharimuf B. poli-
charmus V..cfr. Plin.
XXXIV 47. 71. (Pausan. I 3, 4).—cfr. Tatian. c. Graec. 52
p. 34 Schwartz. ex honore apparet, in magna auctoritate
habitum Lysiae opus, quod in Palatio super arcum divus
Augustus honori Octavi patris sui dicavit in aedicula columnis
adornata, id est quadriga currusque et Apollo ac
Diana ex uno lapide. in hortis Servilianis reperio laudatos
laudatus Vh. Calamidisclamidif B2. Apollinemapol-
line B. illius caelatoris, Dercylidisdercylidif BH. -lis dT. -cilis V. decilis R. dacty-
lidis v.33,155
pyctaspyctas H cum P. pictas Bd. pycias r. pythias
v., Amphistratiampistrati Vh. Callisthenencallif tenenf B. -nem V. historiarumstoriarum V.
torta- B. scriptorem.—
cfr. Pin. XXXIV 86.Nec deindenec deinde ll.S. cfr. XXXVII 6. nee H.
deinde hv. multo pluriummultorum obscurior hv. a. H. fama est, quorundamquorumda B.
-undem V. claritati
in operibus eximiiseximif B1.obstanteobftanti B. numero artificum, quoniam
nec unus occupat gloriam nec plures pariter nuncupari
possunt, sicutsicuti Vv.a.C. in Laocoontelacoonte B., quiquif B1. est in Titi imperatoris
domoin (pro priore et) B.an uel?, opus omnibus et picturae et statuariae artis praeferendum
praeferendum BG(S). praeponen- rv(H).. ex uno lapide eum acac ll.S. & dhv. liberosliberus VR. draconumque
mirabiles nexusnexuuf BD. de consiliiconfuli B1. -lis B2. sententia fecere summi artifices
Hagesanderhagefander BJ.
age- rv. et Polydoruspolydoris R. et Athenodorus Rhodiirhodii dv. -di BD. hodi r..
similitersimi-
liter—11 celebrata post scriptorem (§ 36 extr.) transposuit U. Palatinas domos Caesarum replevere probatissimis
signis Crateruscraterif B2. cum Pythodorophythodoro B. pythoro R., Polydeucespolydeuces S
cum P. -deuchef (polly- VT) BVT. -decuches R. -dectes d(?)v. cum Hermolao
, Pythodoruspyhodoruf B. alius cum Artemone, atat ego. & ll.v. singularis
Aphrodisius Trallianus. Agrippae Pantheumpantheum Bhv.
phath- r. decoravit Diogenes
Atheniensisathenienfif Bdv. amen- r.; in columnis templi eius Caryatidescaryatides B.
cariatidaf B. carsatides r v. cfr. § 23. (praem. et posuerunt
ante in columnis v.a.S).
probantur inter pauca operum, sicut in fastigio posita
signa, sed propter altitudinem loci minus celebrata.cfr. Serv. ad Verg. Aen. VIII 720.—cfr. Plin. XXXIV 69. XXXV 156. XXXIII 156. inhonorus
est nec in templo ullo Hercules, ad quem Poeni
omnibus annis humana sacrificaverantfacrificauerunt VRv. a.S. victima, humi stanshumitans VR.
ante aditum porticus ad nationes. sitae fuere et Thespiades
ad aedem Felicitatisteffpiadef B. hiesp- V., quarum unamuna VR. amavitadamauit G. eques 1
Romanus lunius Pisciculuspiscicillis V., ut& (pro ut) B. tradit Varro, admiratorad-
mirator B(P). -tur rv. et
Pasitelispasitelis T(P). passi- VRd.
paxi- h. fraxitelef B. pasi- G. praxi- v., qui et quinque volumina scripsit nobilium
operum in toto orbe. natus hic in Graecagraeca (gre-B)
BS. -cia rv(H). -ciae G. Italiae ora
et civitate Romana donatus cum iisiis dhv. if B1. his rD. oppidis, Iovem fecit
eboreumeburneum v.a.H. in Metelli aede, qua campus petituret itur VR. (qua campus petitur uncis
iclusit U).. acciditaccidit Bdv. -cedet r. eiet (pro ei) Vh.,
cum in navalibus, ubi ferae Africanae erant, per caveam
intuens leonem caelaret, ut ex aliaalea V. cavea panthera erumperet
, non levi periculo diligentissimi artificis. fecisse
opera complura dicitur; quaesed quae v.a.S. fecerit, nominatim non refertur
refertur Bd v.
fertur r..cfr. Plin. XXXV 155.—cfr. Suet. Nero 46. Arcesilaum quoque magnificat Varro, cuius se
marmoream habuisse leaenamleaenam tradit R(?)v.a.S. aligerosque ludentes cum
ea Cupidines, quorum alii religatamali religatam
VD. aure lig- B. tenerent, aliiali VD. cornue cornu v.a.S.
cogerent bibere, aliiali VD. calciarent soccissociis VR., omnes ex uno
lapide. idem et a Coponiocoponio v. coro- B. copunio (quop- R) r. quattuordecimquattuordecim—10 inuenio om.B. nationes, quae
sunt circa Pompeiumpompeium VRdhv(J). -pei G. -pei theatrum Brot. (cfr. Suet. Nero 46)., factas auctor est.cfr. Vellei. I 11, 3.—Invenio etet
uenio et V.
Canachumchanacum B. laudatumlaudatim B1. -ti B2. inter statuarios fecisse marmorea.34,50.75
nec SauramSauron v.a.Brot. atque Batrachum obliterari convenit, qui
fecerefere VR. templa Octaviae porticibus inclusaincluta B1. -lita B2., natione ipsi
Lacones. quidam et opibus praepotentes fuisse eos putant
ac sua inpensa construxisse, inscriptionem sperantes, qua
negata hoc tamen alio modo usurpasse. sunt certe etiam
nuncetiamnunc d. -num (&iann- B1) lI. v. in columnarum spirisspiris (-riif B1)
ll. G cum B. epistyliis hv. inscalptaeinfcalptae B1D. -pta (-pia V) rG.
-cvlptae B2S. -pta v(UJ). nominum eorum
argumentoargumenta R(?)v.a.S. lacerta atque rana.cfr. Plin. VII 85. Athen. XI 19 p. 782b. Aelian. var. hist. I 17. Varro 1. L. VII 1. Cic. acad. prior. II 38, 120. in Iovis aede ex iisex iif (hiif B2) BS. exstitisse (extit-V) rv. de mendo cfr. § 82. picturapicturam (Rd?)hv.a.S.
cultusque reliquusrelicuuf B1 -iqus V. -iquos Rhv.a.S. omnisomnif BS. -nes rv. femineis argumentis constatconftat erat BS. -tanter ad r.
-tat at (Et v) dv.; erat
enim facta Iunoniiunoni fed BS. -nis sed r. -nis aede
hv., sed, cum inferrenturinferentur B1V. signa, permutasse
geruli traduntur, et idid om.BS. religionereligione (-leg- B) BC. -ni hv. regioni Vd.
reioni R. custoditum, velut ipsis
diis sedem ita partitis. ergo et in lunonis aede cultus
est qui lovis esse debuit.
Sunt et in parvolisparuvlif B2. paruis VRdhv.a.S. marmoreiseburneis coni. B coll. VII 85. famamflammam B. consecuti Myrmecides
miremercides V., cuius quadrigam cum agitatore operuit alisaliif B1. musca,
et Callicratesgallicratef B. calligr- V., cuius formicarumfcvlptoribuf B2v.a.G(S). pedes atque alia membra
pervidere non est.
cfr. Seneca ep. 86, 6.—Isid. XVI 5,14.—Menandri fragm. inc. 344 (Meineke). cfr. Phaedri fab. V 1, 12. Haec sint dicta de marmorismarmorum
hv.a.S. scalptoribus
summaque claritate artificum, quocon (pro quo in) R. in tractatutractatu BB. -ctu v. structus r. subitsubit Bv. ubita r. mentem
non fuisse tum auctoritatem maculosomaculofo Bdhv. -su V. -sū R. marmori. fecere
etet om.Rdv.a.S.dist. ego coll. § 14 et IV 65–67. 73. e Thasioe thafio
BG. -so B. e thapso (ta- v)dv. et abso R1. et apro V. et
abciso R2., Cycladum insularum aequoaequo (sc. marmori Cycladum) ego. -ue 11. G. una
aeque hv., et e Lesbio& helefbio B.; lividius
leuidiuf B1.hoc paulo. versicolores quidemquidem Bdv. quaede r. maculas et in totum
marmorum apparatum etiam Menander, diligentissimusdiligentiffimuf Bdv. -mū r.
luxuriae interpresinter tres Vh., primus etet LL. v. an
set? raro attigitattigit Bhv. -ingit r..cfr. Suet. Aug. 60.—Homerus π 735. columnis demum
utebantur in templisin templif nec lautitiae
(-iliae B)—, nec lautitiae causa—nondum enim
ista intellegebanturintellegebantur (-atur v.a.G) Bv. om. r.—, sed quia firmiores aliter statui non
poterant. sic est inchoatum Athenis templum Iovis Olympii,
ex quo Sullafylla B. silla R. Capitolinis aedibus advexerat columnas. fuit
tamen inter lapidem atque marmor differentia iam et
apud Homerum;cfr. Plin. XXXIII 81. dicit enimenim LL.H. enim paridem (-dis Verc.)
os hv. an enim Cebrionem? cfr. Horn. marmoreomarmoreus RF. saxo percussum,
sed hactenusan post hactenus exciderunt mentioned habet (vel facit)
eius?, regias quoque domusdomos dhv.a.S., cumcum om. v.a.G. lautissimelautiffime B(P)S.
laudati- RFdG. -m tum V2. -me tum v., praeter
aes, aurum, electrum, argentum ebore tantum adornans.
primum, ut arbitror, versicolores istas maculas Chiorum
lapicidinaelapidicinae
v.a.H. cfr. § 14. ostenderunt, cum exstruerent muros, faceto inin eras.V2.
id M.mi (pro M.) B1. Ciceronis sale—omnibus enim ostentabant ut
magnificum—: multo, inquitin-
quit BRdhv. inthis (om. magis—7 fecissetis) V., magis mirarermirarer
BG. mire sit (esset h) Rdh. mira res esset v., si Tiburtino
& Bdhv. om. r. lapide fecissetis. et, Hercules, non fuisset
picturispicturae hv.a.S. honos ullusaliuf (pro ullus) B., non modo tantus, aliquaali-
qua ll.v(S). sine al- hB. in al- G. marmorum auctoritate.
Vitruv. II 8, 10. Secandisecandi marmor
hv.a.S. in crustas nescio an Cariaecariae Rv. castae V. //arte d. arte B1. ante B2. fuerit inventum
. antiquissima, quod equidem inveniam, Halicarnasi
alicarnafi B. domus Mausolimaufolii B2. Proconnesioproconnesio C. -onefio
B2. -onnefcio B1. -esso h. -eso v. -cunesto r. marmore excultaexulta R.
exal- V. est
latericiislatericeif B. parietibus. is obiitis ob id V. ///oui. id B1. ioui. id
B2. olympiadis CVIICVII B2S. cui i B1. CVI Tv(H). cui r. CIII d. c G(Brot.). anno secundo
, urbis Romae CDIIICDIII BS. CCCCIII V. -IIII RdTH. -II hv. CCCLXXV Brot..
cfr. Plin. XXXV 2.—Corn. Nep. fragm. 14 (Halm). Catullus 29, 3. Primum Romae parietes crustacrufta Bdv. fru- R. -tra V. marmoris operuisse
totostotof BS. -tus (-tas R1) r.
-tius hv. domusdomuuf B1D. suae in Caelio monte Cornelius Nepos
tradittradit BS. -didit rv. Mamurram, Formiisformiis
Rhv. -mis rVen.(D). natum equitem Romanumfabruum B1. -rorum hB., praefectum
fabrum C. Caesaris in Gallia, ne quidne quid
(quit B1) BS. neque id r. neque dv. indignitatiindignitati BS. -nati r.
-natio dv.
desitdesit ll.S. om.d. sit v., tali auctore inventa re. hic namque est Mamurramarmura VR.
Catullicatuli Bh. Veroniensisueronensis dhv.a.J. cfr. XIV 16. 67. XV 48.
II 209. (infra et § 135. XVII 25). carminibus proscissus, quemque VR., ut res
est, domus ipsiusipsius VRdv. iuf B1. uif B2. om.h.an eius? clariusclariuf Bv. ca- r. quam Catullus catu-
lus VRh. dixit habere
quidquid habuisset Comata Gallia. namque adicitadhicit VR. adiecit v.a.S.
idem Neposnepost VR. primumprimuf B. eum primum hv.a.S. totis aedibus nullam nisi e marmore
columnam habuissehabuiffe & BS. -sset V.
-sse Rdv. et omnesomnif BS. solidas ee om.BVdVen. Carystiocaryftio Bv. caristo
r. autaut BRv. au V.
Luniensiluniensi J. -fe B. -nensi rv..Isid. XVI 5, 16. 17. 1. M. Lepidus Q.Q Q. BS.
om. rv. Catuli in consulatu conlega
primus omnium limina ex Numidiconumidi quo V. marmore in domo
posuit magnamagnam B1. an magna cum?
cfr. III 1. reprensione. ishis V. fuit consul anno urbis
DCLXXVIDCLXXVI dTcod.Poll.H. -LXVI ll.v.. hoc primum invecti Numidici marmoris vestigium
invenioinuento Vh., non in columnis tamentantum v.a.H. crustisvecrustis uelut (-ud R) VRh., ut supramamurra (pro ut supra) v.a.H.
Carystii, sedcarystii sed RTH. -tif
& B. -ti sed VdD. -tis (-tium v) posuit sed hv. in massa ac vilissimominasso V. liminum usu. post48
hunc Lepidum quadriennioferme quadriennio hv.a.S. L. Lucullus consulcof B1. conf B2. sos V. fuit, qui
nomen, ut ex re apparetappar& & B., Luculleoluculleo dhv. -llaeo B. loculeo r. marmorimar-
morei B. dedit, admodum
delectatus illo, primusqueprimuf qui B. Romam invexitaduexit S (errore)., atrum
alioqui, cum cetera maculis aut coloribus commendentur.
Isid. XVI 5, 17.—cfr. Plin. supra § 5.nascitur autem in MeloMelo
S cum P. heo B. millo cod. Poll. nilo dThv. -li C. ilo r.
Chio H ex Isid. insula, solumque paene hochoc BIsid.S. horum RFdhv. marmor
marmor RdIsid. S. -rinor F. -rmore B. -rmorum hv. abab BThv. om.RFd. amatoreamatore Bhv. atore RFdT. nomen accepit. inter hos primum, ut
arbitror, marmoreos parietes habuit scaena M.M. om.BhS. Scauri, non
facile dixerim sectosectos R(?)hv.a.S. an solidis glaebis politopolito ll.S. -tos Thv. positos G., sicuti est
hodie Iovis Tonantis aedisaedif BdS. -des Rhv. haedis V. in Capitolio. nondum enim
sectifepte B1. marmoris vestigia inveniouefti-
gia inuenio in BdTBrot. -gio inuento in r. -gia inuenerat v. in Italia.
Isid. XIX: 3. Sedfe B1. quisquis primusprimum dhv.a.S. cfr. XXXV 126. 151. 152. invenit secare luxuriaqueluxuriaque Müller emend. V 22. -iamque ll.v. an luxuriaeque
(dat.)?
dividere, inportuni ingenii fuit. harena hocnon (pro hoc) B. fit et ferro
videtur fieri, serra in praetenui linea premente harenas
versandoque tractugractu V. ipsoipfo Bdv. -sas
rh. secante. Aethiopicaaethiopicae B. aetiophica V. haechaec BVdG(D). ad haec
RH. ad hoc hv. maxime
probatur, nam id quoque accessit, ut abab BhS. ad rv. Aethiopiaaethiopias d. -pas
Rv.a.S. aetiophies V. usque
peteretur quod secaretfecaret P. faceret ll.v. marmora, immo vero etiam in
Indos, quo margaritas quoque peti severispetisse uersis V. moribus indignum
indigne B1. erat. haec proxime laudatur; mollior tamen quae
Aethiopica, illa nulla scabritie secat, Indica non aeque
levatleuigat v.a.S., sed combustacvmbustea R. ea polientespotientef B. polli- Vd. marmora fricare iubentur
. simile etet om.BS. Naxiaenaxio d. vitium est et Coptitidicoptitidi BS. coptidi rv., quae vocatur
Aegyptia. haec fuere antiqua genera marmoribus secandis
. postea reperta estest ll.S. est ars hv. est ha-
rena C. non minus probanda ex quodam
Hadriatici maris vado, aestuesto V. nudante, observatione non
facili.Isid. XIX 13. iam quidem quacumque harena secare e fluviisefluuif B.
omnibus fraus artificum ausa est, quod dispendium admodum
pauci intellegunt. crassiorgrafrior B1. groff-
B2. enim harena laxioribus
segmentis terit et plus erodit marmoris maiusque opus
scabritia politurae relinquitreliquit V.; ita sectae attenuantur crustae.
rursus Thebaicatebaica B. polituris accommodatur et quae fitfit BVThv(S). fit Rd(?)G. ee poro BB. e toro Vdv. ex oro R. poro
lapide aut e pumice.Diosc. V 165. Pind. Isthm. 6, 107 c. schol. Th. lap. 44.—
Signis e marmore poliendis
gemmisque etiam scalpendisfcvlpendif B2. atque limandis Naxiumnaxium dhv. cfr. XXXVII 109. -xum
ll.
diuCreta coni. J. placuit ante alia. ita vocantur cotes in Cypro insula
genitae. vicere postea ex Armenia invectaeinuectae BdS. uectae rv..
Marmorum genera et colores non attinet dicere
in tanta notitia nee facile est enumerare in tanta multitudine
. quotocoto V. cuiquecuique ll. H. quoque v. enim loco non suum marmor invenitur
? et tamentamen R(?)v.a.S. celeberrimi generis dicta sunt in ambitu
terrarum cum gentibus suis.Isid. XVI 5, 2. 4. non omnia autem in
lapicidinislapid cinif Bdv.a.H(D). gignuntur, sed multa et sub terra sparsaterras prasa Vd., pretiosissimi
quidemquaedam H. generis, sicutficut BS. -ti rH. om. v. Lacedaemonium viride
cunctisque hilarius, sicutficut BS. sic rv. et Augusteumauguftaeum B1
(item infra). -tum v.a.Brot. ac deinde Tibereum
tibereum BS. -rium
r lsid.v. -rianum h Brot. an Tibereium? cfr. Stat. Silv. III
3, 66., in Aegypto Augusti ac Tiberiitiberi B1D. primum principatu
reperta. differentia eorum est ab ophiteofite B2. -ti B1., cumcum Bv.
ctum r. dum d.sit illud
serpentium maculis simile, undeunde Bhv. inde r. et nomen accepit, quod
haec maculas diverso modo colliguntcolligunt ll.v.
an collocant?, Augusteum undatim
crispumaut (vel et) in Schneider ad Theophr. V
p. 270. in verticesuertice Isid. cfr. § 61., Tibereumtiberium dTv. -rianum hBrot. sparsa, non convoluta, canitie
cauite V..Isid. XVI 5, 3. Diosc. V 161 (eupor. II 132).—Isid. XVI 5, 18. 4, 14. Diosc. V 157. neque ex ophiteopite Vd. columnae nisi parvae admodum inveniuntur
. duo eius genera: mollemolli VR. candidicandi-
dum hIsid.v.a.S., nigricantisnigricantis M%u:;ller emend. V 23. -cans ll.v.
durumdurum hv(Müller 1. 1.). -ri ll.S.. dicuntur ambo capitis dolores sedare adalligati
et serpentium ictusictuuf BD.. quidam phreneticis acaut
(pro ac) B. lethargicis
adalligari iubent candicantem. contra serpentes autem a
quibusdam praecipue laudaturlaudatur Bv. om. r. ex iisiif B1S. hiif B2 (item infra). his
rv. Lunensis vel Limensis Isid. quemquem Bdv. quā Kr. tephriantephrian BS. -am v. tepriam Rd. -periam V. appellant
a colore cineris. vocatur et Memphites a loco, gemmantis
naturae. huius usus contericonteri & B(R?) G.
-tenet V. -tinet d. -uenit v. et iis, quae urenda
sint aut secandafecunda B1., ex& ex R. aceto inliniinter-
line B.an interlini, ut XXVIII 132?; obstupescit ita corpus
nec sentit cruciatumcrucutum B1..Isid. XVI 5, 5. 6. rubet porphyritesporpyritef B1V. in eademeadem BdTG. om. rv. Aegypto;
ex eodemex eodem BJ.
ex ead- Vd. exad- R.om.TS. ex eo v. candidis intervenientibus punctis leptopsephosleptopsephos h(P)H.
-osephos ll. leucostictos v.
vocatur. quantislibet molibus caedendis sufficiunt lapicidinae
lapicidinae hH. -cedeae T.
-cede & Rd. -caede et V. -idicinae Bv (D).. statuas ex eo Claudio Caesari procurator eius in
urbem ex Aegypto advexit Vitrasiusuitrasius H.
cfr. Dio Cass. 58, 19, 6. -riasius VRdTh. -riariuf B. triarius G.
tris asinius v. Polliopolio Vd., non admodum
probata novitate; nemo certe postea imitatusimmittatus V. iminitatus R. est.cfr. Philostr. imag. I 5 p. 383.—Strabo XVII 1, 46 p. 816. Tac. ann. II 61. cfr. Philostr. vita Apoll. Tyan. VI 4 p. 233. invenitANuenit B1. (an iam inuenit?).
eademeadem eadem aegyptof B. Aegyptus in Aethiopia quem vocant basanitenbafaniten BS. cfr. Isid. -salten (-te V) rv., ferrei
coloris atque duritiae, unde et nomen ei dedit. numquam
hichic BG. id r.
is v. maior repertus est quam in templo Pacis ab imperatore
Vespasiano Augusto dicatus argumento Nilinili BThG. nym V. ny R. in d.del. v., sedecim
liberisliberis
om.B. laboris v.a.B. circa ludentibus, per quos totidem cubita summi
incrementi augentisaugentif BRdG. -ti V. -tes v.
arguentes B. sese om.dB. amnisamnif B1RhG. -nef B2. annis Vv.
-ni d2in ras. -nos B. eiuseiuf BVhv(S). om.R(?)dLugd. intelleguntur. non absimilis
illiabfimili B. narratur in Thebis delubro Serapis, ut putant,
Memnonismemnoni Vd. statuae dicatus, quem cotidiano solis ortu contactum
radiis crepare traduntdicunt d(?)hv.a.S..
cfr. Plin. XXXVII 90.—Athen. XI 83 p. 495a. Corn. Nep. fragm. 16 (Halm). Onychemonychim Vd.
-ydum R. in Arabiaein arabiae tantum BdTS. -ia &iantum r. etiam-
tum in arabiae hv. tantum montibus nec usquam
aliubialibi B2hv.a.G(S). nasci putavere nostri veteres, Sudinesfudinef BG.
sudes r. sed et v. sed hC. in Carmaniacarmania BdS. ger- rv. cfr.
XXXVII 39..
potoriispotorif BD. primum vasis inde factis, dein pedibus lectorum
sellisque, Nepos Cornelius tradittrahit V. magno fuisse miraculo
, cum P. Lentulus Spintherspinten
R. spisten V. amphoras ex eo Chiorumchruorum V.
magnitudine cadorum ostendisset, post quinquennium deinde
XXXII pedum longitudinislongitudinis ll. -ne v. columnas vidisse se.Diosc. V 152. Isid. XVI 5, 7. cfr. Plin. XIII 19. Catull. 66, 83. Horat. od. IV 12, 17. Martial. ep. VII 94. variatum
in& BS. om. rv. hoc lapide et postea est, namque pro miraculo insigni
quattuor modicas in theatro suo Cornelius Balbus posuit;
nos ampliores xxx vidimus in cenatione, quam Callistuscaliftuf B2Vv.a.C. -ixtus d.
Caesaris Claudi libertorum, potentia notuspotentia notuf BG. potent panotus r. potentissimus hv., sibi exaedificaverat
.
hunc aliqui lapidem alabastriten vocant, quem
cavant& BS. om. rv. et ad vasa unguentaria, quoniam optume servare
incorrupta dicaturdicitur hv.a.S..Isid. XVI 5, 7. cfr. Plin. XXXVII 143. idem et ustus& uftuf BhG.
exustus VdT(v)H. exetus R. emplastris convenit.
nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae. hic
ceterisceretif B. candidior, probatissimus verouero om.R. in Carmaniacarminiam ex inendia V., mox
in India, iam quidem et in Syria Asiaque, vilissimus
autem et sineet fine—cappa-
docia Bv. om. r. ullo nitore in Cappadocia. probantur quam
maxime mellei coloris, in verticesuertice B2d2cum ras. v.a.H(D). cfr.
§ 55. XIII 96. maculosi atque non tralucidi
et p. 329, 1 tralucidi B1J. si tral- V.
transl- rv.. vitia in iishis VR. corneus coloscolof BS. -or rv. aut candidus et quidquidquidquid VRdH(J). quicq-
hv. quid B1. quod B2S.
similefimili B1. -lif B2S. vitro est.
Isid. XVI 5, 8. 9. Paulum distare ab eo in unguentorum fide multi
existimantexisti-
mans V. lygdinoslygdinos dG (-nus v). tyg- B. lig- r., in Paroparo BH.
taro r. tauro hv. repertos amplitudineamplitudi B1. -dine B2. qua lances
craterasque non excedant, antea ex Arabia tantum advehi
solitos, candoris eximiieximit V.
exhi- R.. magnus et duobusduabuf B. contrariae
inter se naturae honos, coralliticocorollitico B. corali- Vv.a.Brot. in Asia reperto mensurae
non ultra bina cubita, candore proximoproxume B1. -xime B2. ebori et
quadam similitudine. e diverso niger est Alabandicusalabam dicus V.
terrae suae nomine, quamquam et Mileti nascens, ad purpuram
tamen magis aspectu declinante. idem liquaturliquatur
Bv. -tu RFh.
igniigni—p. 330, 9 dicuntur om.VFRh. funditurque ad usumad
usum—20 aegyptio om.dL1. vitri.Isid. XVI 5, 10. 11. Thebaicus lapislapif BS. om.av. interstinctus
interftinctuf BH. interci- av. interti- G. aureis guttis invenitur in Africaeafricae av(J).
-ca e BS. parte Aegypto
adscriptaasscriptae (adsc- v) av.a.S., coticulis ad terenda collyria quadam utilitate
naturalinaturali BG. -rae alii (alia v) av. conveniens, circa Syenen verocirca fyenen uero Bv. om.a. Thebaidis syenitesfyenitef BB. simi- v. hisetites a.,
quem anteaantea BS. -te av. pyrrhopoecilonpyrrhopoecilon v. -phoecilion B. pyrropocilon a. vocabant.
Isid. XVI 5, 11. (XVIII 31, 1). Joseph. c. Apion. I 15. Trabes ex eo fecere reges quodam certamine,
obeliscos vocantes Solis numini sacratos. radiorum eius
argumentum in effigie est, etest et
av(D). eft BS. ita significatur nomine
Aegyptio. primus omnium id instituit Mespheresmefpheref BJ. mestres dTH. mitres
av. mesphres S cum Zoëga. cfr. § 69., qui
regnabat in Solis urbe, somnio iussus; hocet hoc Lv.a.H. ipsumipsum om.a. inscriptum
et p. 330, 1 infcriptum BdH. -tum est
Lav(D). in eo, etenim scalpturaefcalpturae B1dTLG. fcvl- B2av. illae effigiesque quas
videmus Aegyptiae sunt litterae.Tac. ann. II 60.—Strabo XVII 1, 22 p. 803. 27 p. 805. postea et alii excidere
reges. statuitexcidere regef
ftatuit BS. om.dTLav. eoseof BS. eorum dTa. orum L.
regum v. in supra dicta urbe Sesothesfefothef BS. efotis dL. fothis av. sochis B. quattuor
numero, quadragenum octonum cubitorum longitudine,
Rhamsesisrhamfefif BLS. -ses is U. ramesesis a. ramisesis d. -ises
cod. Poll. v autemautem is v.a.S., quo regnante Ilium captum est, CXXXXcxxxx BS. XL La. quadraginta
d(?)v.
cubitorum.lac. ego indicavi; excidit men-
surae significatio (D passus ad meridiem vel tale quid). idemidemque Lv.a.G. ..... digressisdi-
greffif Ba. -ssus dv. D gressus D cum Bursiano. inde, ubi fuit Mnevidismneuidis
dv. cfr. Strabo XVII 1, 22. 27 (p. 803. 805). mneuuidif B1.
inne- B2. neuida a.
regiaregia Bdv. rex a., posuit alium, longitudine quidemquidem—8 pro-
digiofa (-diofa B1) craffitudine (croff- B2) BS om.dLav. CXX cubitorum,
sed prodigiosa crassitudine, undenisundenif BdTLaS. -ecenis v. -ecentenis Brot. per lateraper latera BdTS. -ra pedibus L. pedibus per latura (-tera v) av. cubitiscubitif
BdTaS. -tis IIII Lv..
opus id fecisse dicuntur CXXCXXS. cxx BdT. cxx. M R(?)H.
xx. M v. hominum. ipse rex, cum
surrecturusfurrecturuf BJ. subr- RFdhv. esset verereturqueuerebaturque
B. -erenturque v.a.C., ne machinae ponderi non
sufficerent, quo maiusmaiuf Bdv. matiriuf F. matur-
R. periculum curae artificum denuntiaret
, filium suum adalligavit cacumini, ut salus eius apud
molientes prodesset et lapidi. hac admiratione operis
effectum est, ut, cum oppidumopidum BF. id expugnaret Cambyses
rex ventumque esset incendiis adad BRv. ac Vdh. crepidinescrepidinis
VR. obelisci, extingui
iuberet molis reverentia qui nullam habuerat urbis.
cfr. Diodor. I 61.—cfr. Vitruv. VII praef. 12. Strabo XVI 4, 5 p. 769. sunt etet om.BS. alii duo, unus a ZmarreSmarre v.a.Brot. positus, alter a Phioa phio ll.v(S).
a raphio dcod. Poll. Brot. ab eraphio B. sine
notis, quadragenum octonumoctogenum B.
-onumque L. cubitorum. Alexandriae statuit
unum Ptolemaeus Philadelphus octoginta cubitorum. exciderat
eumexciderat eum cod. Poll. Brot. ceciderat (caec-V) eum
ll. D. quem h. quem exciderat v. Necthebisnectabis v. a. Brot.
-tanebis U. rex purum, maiusque opusopus fuit v. a. Brot. in devehendo
statuendove inventuminuetum est D cum
U 791. multum eft B. -to est (fuit Brot.) r. -to v(S). est quam in excidendoexi-
dendo B1. exed- B2.. a
Satyroa fatyro Bv. nat- r. architecto aliquialiqui
Bv. alio qui r. devectum tradunt rate, Callixenus
a Phoenicephonice d. -cae V., fossa perductoperducta Rhv.a.S. usque ad iacentem obeliscumobilifcum B. oboel- V (item infra).
Niloe nilo v.a.S.,cfr. Plin. XXXIV 148. navesque duas in latitudinemaltitudinem d. -ne R. patulas pedalibuspedalibus spatiis Lv.a.G. (laterculis add.P.
an trabibus? cfr. § 64). ex
eodem lapide ad rationem geminati per duplicem mensuram
ponderis oneratas ita, uti& aut B1. subirent obeliscum pendentem
extremitatibus suis in ripis utrimque; postea
egestisdist. Brot. laterculis adlevatasalleuataf BTG.
-ta v. adleuatis r. navesnauef B2TG. -uis rS. -ue v. del. D cum
Mario Matt. excepisseexcepif B1. -cipi B2. onus; statutumftatum B.
autem in sex talisexcisos autem sex tales cod.Poll.v.a.Brot. e monte eodem, et artificemartificem Bhv.
-cum r. donatum
talentis L. hic fruit in Arsinoeoarfinoeo B1VR(Gron.)H. -noe B2v. -neo dTP. positus a rege supra
dicto munus amoris, coniugeconiuge ego. in coniuge ll.v (accusativos cum P posue-
runt H Brot.). eademque sorore Arsinoe.
inde eum navalibus incommodumin commodum Mahaffy in Athenaei nr. 3618
(1897) p. 285. Maximus quidamquidem S. del. U 792. praefectus
Aegypti transtulit in forumpharum Mahaffy 1. 1., reciso cacumine, dum
vultuoluit B (in ras., ut videtur; ortum ex uolt) S. cfr. Fro-
been p. 24. fastigium addere auratum, quod postea omisit. et alii
duotemplum B1. sunt Alexandreae ad portum in Caesaris templo, quos
excidit Mesphresmefphref BS. cfr. § 65.
mestres TH. -tires Vdh. tyres R. mesphees v. rex, quadragenum binum cubitorum.
Super omnia accessit difficultas mari Romamromam Bhv. -ma r. devehendi,
spectatisspectatis—nauibus ad seqq. referri vult Fröhner anal.
crit. p. 16. admodum navibus.Suet. Claud. 20. cfr. Plin. XVI 201. 202. divus Augustus eameam quae Bcod. Poll. S. eam quam h. eam r.
del. v., quae
priorem advexerat, miraculi gratia Puteolis perpetuisperpetui U. navalibus
dicaveratdicauerat, sed hv.a.S. (an at?).; incendioincendiae RF. consumpta ea est. divus Claudius
aliquot per annos adservatam, quaquā B2Vere. quae V. C. Caesar inportaverat
, omnibus quae umquam in mari visauisa ll.v(S).
-sae hLugd. sunt mirabiliorem
mirabilioref B., in ipsain ipfa BS. in R.
it V.om.dhv. turribus Puteolisputeolis ll.v(S). -lano C e XVI 202. e pulvere exaedificatis,
perductamoftia
B2. Ostiam portusportuuf B1D. gratiagratiam B1. mersit. alia ex hoc cura
navium, quae Tiberitiberi B1dv. -rii B2.
-ris r. subvehantfubuehant BRdhG. -ueant V. -ueherant L. -rent Brot.
-hebant v. (alia .. cura .. quo corrupta videntur; an alta
[vel lata] .. carina .. quod? cfr. III 54)., quo experimento patuitpatuit BG(S).
pati fit r. palam fit (fuit v) hBrot.
non minus aquarum huic amniamni B2hv. -nif B1
omnia Fd. cō ma R. esse quam Nilo.Diog. Laert. VIII 1,. 3. is autem
obeliscus, quem divus Augustus in circo magno statuit,
excisus esteft BdG. sit R. sed V.del. v. a rege Psemetnepserphreopsemetnepserphreo (fpem&- B) BJD. -pherphreo U. semetn-
pserteo r. semenps- LS. semneserteo v., quo regnante Pythagoras
in Aegypto fuit, LXXXVLXXXV BS.
cxxv Fhv. xxcv Rd. LXXXII Brot. pedum et dodrantis
praeterpr&er B. basimbaraim B1. eiusdem lapidis; is vero, quem in campo
Martio, novem pedibuspedibus BhLugd. ped. G. -dum rv. minorminor a RG.
-or af B. -or est a v. in oras Vd., a Sesothidefefothide ll. S coll. § 65.
-tide v. sesostride B.. inscriptiinfcripti BG. -tus h. -tam v. -ribi r. ambo
rerum naturae interpretationem Aegyptiorum philosophiaphilosophia ll.H (-iae B). opere et (-ra G) philoso-
phiae v.
continent.—
Ei, qui est in campo, divus
Augustus addidit mirabilem usum ad deprendendas solis
umbras dierumque ac noctiumac noetium V. anno etiū R. itaita ll.H. del. v. magnitudines, strato
lapide ad longitudinemlongitudinem BS. magnit- rv. obelisciobelifcy B. oboelisci V., cui par fieretfier& Bv.-re r. umbra
brumaeumbra brumae B2RH. -rarum ae B1V.
-ra romae B. -rarum romae dTv. confectaeconfecto v.a.H. die sexta hora paulatimque per regulas,
quae sunt ex aere inclusae, singulis diebus decresceretdecrefcere VR.
ac rursus augesceret, digna cognitu res, ingenioet ingenio Thv.a.S. (an inuento? cfr.
XXXII 1). Facundifecundi T. -do v.a.S.
Novinoui BS. non. L. V.II L R.om.dTH. manilius hBrot. manlius v. mathematicimathematici if BS. -cis r. -cus hv.. is apici auratam pilam addidit, cuius
vertice umbra colligeretur in sein se VRhH. ipfe B. in semet
cod. Poll. v ipsamipfam Bcod. Poll.v(S). -sa rH., aliasalias ll. H. -ia Dal. -ia atque alia v. enormiterenormiter ll.H. incremental cod. Poll. v.
iaculanteiaculantem v.a.H. apice, ratione, ut ferunt, a capite hominis intellecta
. haec observatioobferuatio BdG. deser- r. dierum
obser- v. xxx iam fere annis non congruit
, sive solisfoli B2. ipsius dissono cursu etcurfuf B1. caeli aliqua
ratione mutato sive universa tellure a centro suo aliquidaliquit B1.
emotadi mota hv.a.Brot. (ut deprehendi et aliisalif B1VRD. in locis accipio) sive urbisorbif B.
tremoribus ibi tantum gnomone intorto sive inundationibus
Tiberis sedimento molis facto, quamquam ad altitudinemaltitudinem Bdv. actit- (-ne V) r.
inpositi onerisinpofiti onerif BR(P)H. -res VdT. -tae rei v. in terram quoque dicunturdicantur hv.a.S. actaiacta hv.a.H. fundamenta
.cfr. Plin. XVI 201.—Diodor. I 59, 4. Herodot. II 111.—
Tertius esteft om.R(?) G. Romaeromae om.hv.a. G. in Vaticano Gai et
Neronis principum circo—ex omnibus unusufuf B. omnino
fractusdist. S.factus H. estest om. v.a.G. in molitionein molitione (immo- V) VRdG(S). in immolat- B. imitat- hH. in molitudine v.—, quemquem ll. G(S). eius quem hv(H). fecerat Sesosidissesosidis VRdS. -odif B. -othidis
U coll. § 71. -ostridis v. cfr. Diod. filius
Nencoreusnencoreuf BU.
none- (ei' R) r. nunc- v.. eiusdem remanet et alius centum cubitorum
uifui B. -so R., quem post caecitatem visu reddito ex oraculo Soli
sacravit.
cfr. Martial. spect. 1, 1. Dicantur obiter et pyramides in eadem
Aegypto, regum pecuniaepecunia B. otiosaodiosa ac Perizonius.
otiosae Burmannus. ac stulta ostentatio, quippe
cum faciendi eas causa a plerisque tradatur, ne pecuniam
successoribus aut aemulis insidiantibus praeberent aut ne
plebsplepf B. esset otiosaonerosa V.. multa circa hoc vanitas hominum illorum
fuit.Herodot. II 149. Diodor. I 52, 4. cfr. Plin. V 50. Pomp. Mela I 9, 55. vestigia complurium incohatarumincohatarum ego. incoat- B1. inchoat- rv. extant. una
est in Arsinoitein arsinoite B1TB.
-ino itē B2. -inote R. -ienote d. -inoe v. marsi note V. nomo, duaeduo VR. in Memphite, non proculprocul a dv.a.G.
labyrintho& Bv. om. r., de quo et ipso dicemus, totidem ubi fuit84
Moeridis lacus, hoc est fossa grandis, sedsed ll.v.
et U e coni. J. Aegyptiisaegyptiif BS. -tis V. -tus Rdv. inter
mira ac memoranda narratanarrata hS. -atio B. -ato VdT. -at Rv(ad seqq. relatum).. harum cacumina cc cubitacc cubita ego coll. Herod. om. ll. v. lac. indic. J, L ulnas excidisse ratus
coll. § 87.
extra aquamextra aquam BS. extrema quā (quae dTv)
rdTv. eminere dicuntur. reliquae trestref Bdv. res r., quae orbem
terrarum inplevereinplebere V. implere R. famafanae
B., sane conspicuae undique adnavigantibus
, sitae sunt in parte Africae montemontes ex eo Vdh. saxeo
sterilique inter Memphim oppidum et quod appellari
diximus Delta, a Nilodelta a nilo BRv. delacam
lo V. minus IIIIIIII VhS. illi B. quattuor Rd(?)v. miliamilia B2S. m. VC(D). millia rG. milibus hv. passuumpaffum B. p. VD., a Memphiad memphim B.5,48VII DVII D BS
VII. M. D rv. D VII. M. D H. sex G., vico adposito quem vocantuocantibus V. -ib; R. Busirinbufirin Bdv. -rim S. irina Vh. uisirim R.; in eo sunt
adsueti scandere illas.
Anteante BS. -tea r. -te has v. cfr. § 8. de om.hv.a.S.
an recte? est sphinx vel magis narranda, de quaqua BVdTv(S). quasi RG. quae h.an quia?
cfr. § 106.
siluerefiluere BS. siluestre VdTG. -stria hv. siuestra R.desunt
fortasse aliqua., numennumen BdG. nam R. māmen V. sunt hv. accolertium. Harmainharmain BS. arm- r. amasin hv. regem putant in
ea conditum et volunt invectam videri; est autem saxo
naturali elaborata. rubricarubrica Bv(S). lu-
Vd. et lu- RhB. faciesfacief BS. capitis rv. monstri coliturcolitur—4 frontem
om.hv.a.S.. capitis
per frontem ambitusambitus per frontem hv.a.S. centum duos pedes colligit, longitudo
pedum CXLIII est, altitudopedum CXLIII (CCXLIII B) eft altitudo Bv. om. r. a ventre ad summamsummum hB.
aspidemafpidem BRv(S). -de V. apsidem dT(B2Gron.)H. apicem
hB1. in capite, LXISLXIf BS. LXII rv..
Diodor. I 63, 9. (cfr. Herodot. II 124). Pyramis amplissimaampliffimi B. ex Arabicis lapicidinislapidicinis V(?)
dhv.a.H. cfr. § 14. constat.
CCCLX milia hominumhominum millia Rv.a.S. hominum
VdTh.annis xx eam construxisse produntur
. tres vero factae annis LXXXVIIILXX IX B., mensibusmenfib. IIII BS. mepte r. nempe d.
et mensibus IIII G (add. nempe v). IIII.
Diodor, I 64,13. Herodot. II 125. Diodor. I 63, 4. Pomp. Mela I 9, 55.quidist. ego. de iishiif B2. his VRh. scripserintrcripferint BG. -runt rv.—sunt Herodotuseurhodotuf B., Euhemeruseuche-
merus V. euth- R.,
Duris Samius, Aristagoras, Dionysiusdionisius V., Artemidorus
, Alexander polyhistor, Butoridasbutoridaf BS.
-iadas r. -ides G. -tarides v., Antisthenes
, Demetrius, Demoteles, Apiondemotelef apion Bv.
-thele (-lae R) raton (-thon R) r.—, inter
omnes eoseos om.B. non constat, a quibus factae sint, iustissimo
casu obliteratis tantae vanitatis auctoribus. aliqui ex iisiif
Bv(S). his rG.
prodiderunt in raphanosrhaphanof B. et aliumallium B2Rv.a.S. ac cepas MDCMDC
RdT(B) H ex Herodoto. CCDC V. MD BS. octingenta (praem.
mille v) hv. talenta
erogata.(Herodot. II 127). Diodor. I 64, 7. Herodot. II 134. amplissima septemseptem ll.(B)S. octo v(J) ex Herodoto. iugera optinet soli. quattuor
angulorum paribusparibus—singulorum om.B. intervallis DCCLXXXIIIDCCCLXXXIII dv.a. Brot.(S). pedes singulorum
laterum, altitudolatitudo hG. a cacuminea cacumine (-nae B)—2 cacuminif BS.
a cacuminis r. a -ine dTv. ad solum pedes DCCXXV
colligit, ambitus cacuminis pedes XVISXVIf BRS. XVI sed V. XVS
dTH. xxv v.. alterius intervalla
singulasingulae VR. per quattuor angulos pedespedef BS. pares Rdv.
om.V. partes h. DCCLVIISDCCXXXVIIS V (om. s hv.a.S). DCCCXXXVIIS d
(om. s R). comprehendunt
. tertia minor quidem praedictis, sed multo spectatior
, Aethiopicis lapidibus adsurgit CCCLXIII pedibus inter
angulos.Diodor. I 63, 7. 8. vestigia aedificationuminteraedificationum B. in terra aed- coni. J. nulla exstant, harena late
pura circacirca BS. -cum rv., lentislendis P. similitudinefimilitudinem BVS., qualis in maiore parte
Africae. quaestionum summa est, quanam rationerationem V. in tantam
falem B. altitudinem subiectasubuecta hv.a.S. sint caementa. alii nitro acac Vhv.a.S. sale
adaggeratis cumcum Bdv(S). con rB. crescente opere et peracto fluminisfluminif—12 pontef
Bv(S). Fluminif—11 factis TH. om. r. inrigatione
dilutis; alii lateribus e luto factis exstructos
pontes, peracto opereperacto opere
BG. o pere r. om. v. lateribuslateribuf BS. -bus e lut (lucto R)
factis r. om. v. in privatas domos distributis
distributos v.a.H., Nilum enim non putant rigare potuisse multo humiliorem
. in pyramide maxima est intus puteus LXXXVIxxcvi B.
cubitorum; flumen illo admissumadmisso VR. arbitrantur.Plutarch. conv. sept. sap. p. 147a.—Diodor. I 64, 14. Herodot. II 134. Strabo XVII 1, 33 p. 808. Aelian. var. hist. XIII 33. mensuram
altitudinis earum omnemqueomnem qui B. -niumque hv.a.S. similemsimilium hv.a.S. deprehendere invenit
Thales Milesius umbram metiendo, qua hora par esse corpori
solet. haecex (pro haec) Vh. sunt pyramidum miracula, supremumque
illud, ne quis regum opesopus Vd(?)G. miretur, minimam ex iisex iif (hiif B2. his G) fed B(G)S. ex istis set rD. extitisse
dhv. de mendo cfr. § 43., sed
laudatissimam, a Rhodopiderhodopide S. -pede B. -pe Rhv.
rodoper V. meretricula factam. Aesopi
fabellarumfabularum Rv.a.S. om.V. philosophi conservaserua R. quondamcondam V. et contubernalis
haec fuit, maiore miraculo, tantas opes meretricio esse
conquisitasconquesitas V. consequitas R. conquisitas quaestu hv.a.S.
Isid. XV 2, 37 (XX 10, 10). cfr. Strabo XVII 1, 6 p. 791. Lucian. quom. sit hist. conscr. 62.—Suet. Claud. 20. Magnificatur et alia turris a rege facta infacta et in B. insula
Pharo portumphoro porto V. optinente Alexandriae, quam constitisse DCCC
talentistalentis om.B1. tradunt, magno animo, ne quid omittamus, Ptolemaei
regis, quoquo BS. quod rv. in ea permiserit Sostrati Cnidiicnidii (gni- B)S. gnidi B.
casidi r. cassidis v. architecti
structuraftructura BVdh(B)S. -rae R(?)v. ipsaipsa ll.(B)S. -sius v. nomen inscribi. usus eius nocturno navium
cursucursui hlsid.v.a.Hack. ignes ostendere ad praenuntianda vada portusqueportuufque B1D.
introitum, quales iam compluribus locislocis om.B. flagrantflagrant Bhv. -ran r., sicutficut (ut H) oftiae B(H))S. sicueo sitae r. ut puteolis B. utpote
uedsice h. ut potneosice v.
Ostiae ac Ravennae. periculum in continuatione ignium,
ne sidus existimetur, quoniam e longinquo similis flammarum
aspectus est. hic idem architectus primus omnium
pensilem ambulationem Cnidi fecissegnidi fecisse Rv.a.S. omni
difficisse V. traditur.
Herodot. II 148. Strabo XVII 1, 37 p. 811. Dicamus& Bv. om.RFdh. et labyrinthos, vel portentosissimumportentiffimum B.
humani inpendiiinpendii BdTH. incendi r. ingenii v. opus, sed non, ut existimari potest, falsum
. durat etiam nuncetiamnum BS. inin Bhv. om. r. Aegypto inin BFRhv. om.d(?)JD. Heracleopolite nomo
qui primus factus est anteante om.R. ut ē RF. annos, ut tradunt, III DCIII. DC RF.IIII. DC dT. ??? Dc B (sine
lineola S). III M. DC v. a Petesuchi
petefuchi BS. -uci RFd.
-uco v. rege sive Tithoetithoe Bv. titho V. thito R., quamquam Herodotus totum opus
XIIXII BS. om. r v. regum esse dicit novissimique Psammetichipsammetichi dhv. pfamethichi B. spammetici F.
spame- R.. causascausam hv.a.S.
faciendi varie interpretantur, Demoteles regiam Moteridismoteridif BS. -turudis r.
-ridis d. -therudis v. motaindis U. an motendis?
fuisse, Lyceas sepulchrumsepulcrum Bv.a.J. Moeridis, plures Soli sacrum
id exstructumexftructum Bv. extremum r., quod maxime creditur.Diodor. I 61, 3. Isid. XV 2, 36. Pomp. Mela I 9, 56. hinc utique sumpsisse
Daedalum exemplar eius labyrinthi, quem fecit in
Creta, non est dubium, sed centensimam tantum portionem
eius imitatumitinerum Bv. iterum r., quae itinerum ambages occursusque
ac recursus inexplicabiles continet, non—ut inin om.B. pavimentis
puerorumve ludicrisludigrif
B1. campestribus videmus—brevi
lacinialacinef B1. lagi- B2. miliased milia U. passuum plura ambulationis continenteman continente?, sed
crebrisfedere brif B1. sed del. U. foribus inditis ad fallendos occursus redeundumque
in errores eosdemeofdem Bdhv. eod- r..Herodot. II 148. Isid. XV 2, 36. secundus hic fuit ab Aegyptioaegyptio dv. -to ll. labyrinthus
, tertius in Lemno, quartus in Italia, omnesomnif BD. lapide
polito fornicibusforibuf Bv. -ris r. tectian tectis?, Aegyptius, quodquod Bdhv. quo r. mirormirer Rh. equidem,
introitu lapidislapidif BRdTS. -de V(?)H. del. G. -deis hv. e Paroe paro
ll.v(S). e pario d(?)H. del. G. columnisquecolumnifque BG. -nis domo-
que S. -nis (-mpnis V) rv(HU)., reliquareliqua BS(J). cfr. § 189.
-que VdT. -quis R(?)hG(U). -quae v. ee B1G. ex B2. om.r.
erant v. syenitesyenite R(?)H(U). -tae v(S). ftenite B1. fie- B2r.
del. G.
molibus compositis, quas dissolvere ne saecula quidem
possint, adiuvantibus Heracleopolitis, quodquod BhS. quid V. qui id Rd(?)v. opus invisuminuifum
BB. in usu dTh. in uisu v. in uso r. locus nondum sanatus.
mire spectaverefpectauere BU. cfr. § 69. 33. XXXV 169. infect- R.
infeft- Vdv. (de mendo cfr. XXXV 41). suspectauere CFW
Müller p. 28..
cfr. Strabo XVII 1, 3 p. 787. 1, 37 p. 811. Herodot. II 148. Positionem operis eius singulasque partes enarrare non
est, cum sit in regiones divisum atqueatque in Rd(?)v.a.S. praefecturas, quas
vocantuocant Bhv(S). -aui rH coll. V 49. nomos, XXIXXI J. XXL. BS. xvi rv. XXVII U e Strab. nominibus eorum totidem vastis domibus
adtributis, praeterea templa omniumomniū hv. -ia ll. Aegypti deorum
contineatdist. U. superquesuper quae U. Nemesisnemefif ll.J.
-ses hv. Amenemesis U. XLXL BS. XI r. quindecim v. aediculis incluserit pyramides
complures quadragenarumquadrangenarum B1. quadrin- (i in ras.) B2. quadrig-
(-nerum V1) V.cfr. Herod. ulnarumbinarum B. senassanas F. senagi R.
senos v.a.H. radice
ἀρούραςradice aruraf B1S. a radice rura B2.
radicem uras (oras R) RF. -icum oras dTH. -ce muros v. optinentes. fessi iam eundoeundo v. fundo ll. perveniunt ad viarum
illum inexplicabilem errorem,Isid. XV 2, 36. quin et cenacula cliviscliuif BRdTBrot. diuis Vh. prius v.
excelsa, porticusqueporticufque Bv(D). -cus eiusque r. -cus quoque hBrot. descendunturascenduntur v.a. Brot. nonagenis gradibus; intus
columnaecolumnae U. -na (-mpna V) ll.S.
-na de h. -nae de v. porphyrite lapide, deorum simulacra, regum statuae
, monstrificaemonstrificae Blsid.v(S). -ferae rH. effigies. quarundam domuumdomuum ThS. -mv???um B2. -mum r. -morum v. talis est
situs, ut adaperientibus fores tonitrumtonitrum BD. cfr. II 192. XXV 21. -uum r Isid.v. intus terribile existat
, maiore autem in parte transitus est per tenebras.
aliae rursus extra murumextremarum Vd. labyrinthi aedificiorum moles;
pteronpteron Bhv(S). iteron Vd. -ren R. itron Brot. appellant. inde aliae perfossis cuniculis subterraneae
domus.cfr. Plin. supra § 67. XIII 63. refecitrefecit Bhv(S). ficit V. fecit RBrot. unus omnino pauca ibi Chaeremonchaeremon (-ręm- B2)
BS. circummon rH. circam- G. ex monte v.,
spado Necthebisnecthebis ll.Brot. et thebis dh. nectabis G. -tanebis U coll. § 67. the-
bis v. regisregif BG. om.r. rex v., DD ll. $(J). L U. del. v. ante Alexandrum Magnum annisannis
VRdhS. om.B. annis quinquagenis Brot. -is quingentis v..
id quoque traditur, fulsissean fulcra faisse e? trabibus spinae oleoolei V. incoctae,
dumdum in ego.
dum ll.v. cfr. XXIV 59. XIII 123.in fornices quadrati lapideslapidef B. -dis v.
lapic V. lopi R. lopic d. adsurgerentadfurgerent Bv. adurg- Rd. adus
gerunt V..
cfr. Plin. XXXIV 152. XXXIV 83. Etan et delendum? de Cretico labyrinthode aegyptio et cretico labyrinthis hv.a.S. satis dictum est. Lemniuslemniuf Bv. -ium RFd. Samius coni. Hirt coll.
XXXIV 83.
similis illiilli BS. illis rv. columnis tantum CL memorabilior fuit, quarum
in officina turbines ita librati pependerunt, utut Bdhv. om. r. puero circumagente
tornarentur&
ornarentur B1. orn- B2.. architecti fecere Zmiliszmilis J. -lus VRdhv. miluf B.
smilis S. et Rhoecusrhoecuf BS. rholus rv.
et Theodorus indigenaeindigenae B2S. -na
VRv. -gnae B1.. exstantquean exstant quoque? adhuc reliquiae eius,
cum Cretici Italicique nulla vestigia exstentextent V. exftant
B..Isid. XV 2, 36. namque et
Italicum dici convenit, quem fecit sibi Porsinaporfina BS. -inna r. -enna dh(?)H. -ena v. cfr.
XXXIV 29., rex Etruriae
, sepulchrisepulchris Vd. -cri R(?)v.a.S. causa, simul ut externorum regum vanitas
quoque Italisitalis VRdTU. ab ita- hv. talif BS. superetursuperaretur v.a.H.. sed cum excedat omnia fabulositas
, utemur ipsius M. Varronis in expositione eaea ego. ex ll. om.dS. eius hv(J). verbisurbif B1.:
Sepultussepultus est inquit v.a.U. sub urbe Clusio, in quo loco monimentum
reliquit lapide quadrato quadratumquadratum BdBrot. om. rv., singula
latera pedum tricenumtrecenum V. lata tric- v.a.Brot., alta quinquagenum. in
quainque d (?)hv.a.S(U). basi quadrata intus labyrinthum inextricabile
inextricabilem R(?)hv.a.D., quo si quis introieritintroierit BIsid. S.
improperet (inp-V) rv. sine glomere lini,
exitum invenire nequeat. supra id quadratum
pyramides stant quinque, quattuor in angulis et
in medio una, imaeimae BS. ime r. in uno (imo v)
hv. latae pedum quinum septuagenum
, altae centenumcentum Rdv.a.S.quinquagenum, ita fastigatae
faftigatae Bdhv(H).
-giatae r Verc. cfr. nota ad XIX 70., ut inin Bhv. om. r. summo orbis aeneus et petasus unus
omnibus sit inpositus, ex quo pendeant exaptaexcepta hv.a.H.
catenis tintinabulatintinniabula Rdhv.a.S., quae vento agitata longe
sonitus referant, ut Dodonaedodonae Bv. eodone d. -dene r. olim factum. supra
quem orbem quattuor pyramidespiramides V. pyramydef quarum B (cfr. infra v. 5). insuper singulae
fingulaf B.stantstint R. exstant v.a.S. altaealtae Bv.
-ta h. alie d. ale R. ele V. pedum centenum. supra quas uno
solo quinquequinque Bdhv. quis neque r. pyramides. quarum altitudinem Varronem
puduit adicere; fabulae Etruscae tradunt eandemeandem Bv. ead- r.
fuisse quam totius operis ad easad eas ll.J. adeo hv., vesanauaefana BJD. dementia, quaesisse
gloriam inpendio nulli profuturo, praeterea fatigasse
regni vires, ut tamen laus maior artificis esset.
Homerus 1381. Legitur et pensilis hortusortus V., immo vero totum
oppidum Aegyptiae Thebae, exercitus armatos subtersubter VRdTG. fub terra
BD. subito hv. cfr. § 104. educere
solitis regibus nullo oppidanorumopidanorum BV. sentiente; etiamnum
hoc minus mirum quam quod flumine medium oppidum
interfluente. quae si fuissent, non dubium est
Homerum dicturum fuisse, cum centum portas ibiibi Bdv. ubi r. praedicaret
.
cfr. Plin. XVI 213. Liv. I 45, 2.—Diog. Laert. II 8, 19.—Strabo XIV 1, 22 p. 640. Vitruv. VII praef. 16. Graecaegraecae ll.v(S). -ciae C. om.aG. magnificentiae vera admiratio exstat
templum Ephesiae Dianaediana V. CXXCXX BTkS. ccxx rv. annis factum aa Bhv. om. r. tota Asia.
in solo id palustripaluftri Bdhv. plau- r. fecere, ne terrae motus sentiret aut
hiatus timeretmeret R., rursus ne in lubrico atque instabili fundamenta
tantaetante (ante hv) calcatis VRdhv.a.G. molis locarenturlocarentur Bhv. cola- r., calcatis ea substravere
carbonibus, dein velleribus lanae. universo templo longitudo
est ccccxxvcccxxv B. pedum, latitudo ccxxvCCXXV BS. CCXX av. CXX r., columnae
CXXVII a singulisa singulis—2 XXXVI Bav. om. r. regibus factae LX pedum altitudine,
ex iisiis v. if BaD. XXXVIXXXVII a. caelatae, una a Scopauna a fcopa Bhv. una scopa r. a scopa a. uno
scapo U cum Winckelmanno.. operi praefuit
Chersiphronchersiphron G. cherefi- B.
cresiphro r. -pheon dT. -ichon a. ctesiphbn v. architectus. summafummam B1. miraculimiracula d(?)hv.a.S. epistyliaepyftilia B. tantae
molismolef B1. attolli potuisse; id consecutus ille estille eft BS. est ille rv. om.a. aeronibusaeronibus RdH. ero- BTa. hero-
V. pero- B. bero- v.
harenaearena Rdhv.a.S. plenis, mollimelle V. clivocliuo ll.(B)H. puluino v. super capita columnarum exaggerato
ex aegy//erato B1., paulatim exinaniens imosimos—7 loco om.a., ut sensim opusopuf BH. otus r. totum v. in
locoin loco Bcod. Poll. S. in colo dT. in cole r. in colle hv. in cubili
B(H). del. G. sederetinsedere et a. insideret v.a.H.. difficillime hoc contigit in limine ipso, quod
foribus inponebat; etenim ea maximamaxime VR. moles fuit nec sedit
in cubili, anxioanxio Bav. anno r. artificeartifice BG. -ci rv. -ces a. mortis destinatione suprema. tradunt
in ea cogitatione fessum nocturno tempore in quiete
vidisse praesentem deam, cui templum fieretfiebat d(?)hv.a.S., hortantem,
ut viveret: se composuisse lapidem. atque ita postera
lucepoftera luce BS. -erat ut
Vd. -era ait R. -ero die hv. apparuit; pondere ipso correctusipfo correctuf BB. -eptus
Rav. incorruptus Vh. videbatur. cetera
eius operis ornamenta plurium librorum instarpost cetera desinitV. optinent,
nihil ad specimenfpeciemen B1. -ciem dhLugd. naturae pertinentia.
Durat et Cyzici delubrum, in quo millummillum J coll. XXXIII 23. milium
B. in illud d. illud R. illut V. illum a. filum hv.
aureum commissuris omnibus politipo-litis a. pofilici B. lapidis subiecit artifex
, eboreumeburneum v.a.H. Iovem dicaturus intus coronantecoronantem B. eumcum B. eo Fdv.a.B. marmoreo
Apolline. translucenttranslucet RFdTH. ergo iuncturaeiuncturae
BG(S). pu- F. pictura RdhH. -re a. -rae v. tenuissimistenuffimif B.
capillamentis lenique adflatuadflatus F. -tos R. simulacra refoventrefouent & BS. -te Rdhv. -tem F., et praeter
ingenium artificis ipsa materia ingeniiingenii ll.S. ingeriei J. om.hv(D). quamvis occulta in
pretio operis intellegitur.cfr. Strabo XII 8, 11 p. 575. Liv. XLI 20, 7.—-Dio Cass. LXXIV 14 extr.— Eodem in oppido est
lapis fugitivus appellatus; Argonautaeargonaute B1.
-ta F. -na ut R. eum proeo hv.a.D. ancora usi
reliquerantrelinquerant R. ibi. hunc e prytaneo—ita vocatur locus—
saepe profugum vinxere plumboplum-
bum F. -bam R..—Eadem in urbe iuxta
portam, quae Thraciathracia Rv. trachia dT. -cia BFa. vocatur, turres septem acceptas
voces numeroso repercussurepercuffum B1. multiplicant. nomenuocem nomen R. nomenque v.a.S. huic
miraculo Echo est a Graecis datum. et hoc quidem
corum natura evenit acac
BS. ad RF. at d. et v. plerumque convallium; ibi casu
accidit, Olympiae autem arte, mirabili modo, in porticu,
quam ob id heptaphononheptaphonon B1v. //epta- B2
(dh). eita- F. ita- R. appellant, quoniam septiens
eadem vox redditur. Cyzici et buleuteriumbuleutemū R. vocant aedificium
dist. U 794. amplum, sine ferreo clavo ita disposita contignatione
continatione EF., utut et F. ita a. eximantureximantur
Bv. existim- r. -mentur d. trabes sine fulturisfuturif B. ac reponantur
. quod item Romae in pontein pontem F. subliciofublicio B1ahv. fupl- B2. publicanio r. religiosumreligiofum Bahv.
reg- r.
est, posteaquam Coclitecocliti B. Horatiohoratio Rdv. or- r. defendente aegre revolsus
est.
Plutarch. de garr. p. 502. Verum et ad urbis nostraenoftra e// B. miracula transire
conveniatnongentorumque dhv.a. Brot. et Bav. id r. DCCCque annorum dociles scrutari vires et sic
quoque terrarum orbem victum ostendere. quodquot B2Rdv. quod r. accidisse
totiens paene, quot referentur miracula, apparebit; universitate
vero acervataaceruatae B1. et in quendam unum cumulum
coiecta non alia magnitude exurgetexurget Bv (S). -git F. exsurgit RdTaH. quam si mundus alius
quidam in uno loco narreturnarretur Bav(S). -rraretur RdTH. nascereturnec
ut FdTa(B)S. ne ut BJ. nam ut R(?)hv. an ne uel (et)?F..Suet. Caes. 39. Dion. Hal. III 68.—cfr. Plin. XXXV
13. Cic. ad Att. IV 16, 14.—Suet. Aug. 29 init. Plin. XXXIV 84.
XVI 201. nec ut circum maximum
a Caesare dictatore exstructum longitudine stadiorum trium,
latitudine unius, sed cum aedificiis iugerum quaternum,
ad sedem CCLCCLX millium v.a.Brot., inter magna opera dicamus: non internon inter B2aS. nonne ter R.
non ter B1Fd. nonne inter hv.
magnifica basilicam Pauli columnis ee Bav. et r. Phrygibus mirabilem
forumqueeorum-
que B. forum a. divi Augusti et templumtemplum Bahv. diui r. Pacis Vespasiani Imp.
Aug., pulcherrima operum, quae umquam vidituidit—8 et
(ut B) tectum BS. om. rv. orbis?
non et tectum diribitoridiribitori S e coni. S. dilib- B.
ultori r. pantheum (-eon v) ioui ultori hv. ab Agrippa facti, cumfactif B. -tum
dhv.a.S. theatrum
ante texerit Romae Valerius Ostiensisoftienfif Bdhv. -tensis r. cfr. § 125. architectus ludis
Libonis?Suet. Caes. 26. pyramidas regum miramur, cum solum tantum
foro exstruendo HSHS
Rdav. he. B. hy F. |M???||M???| J. ??? B. li RF.om.a. millies d(?)G.
mille ducentis v. Caesar dictator emerit et, si quemquem BS. quidem rv. quis a.
inpensain-
penfa BFU. -sae Rdhv. inspiciente a. moveatmoueat ego. -ent ll.v.
-et aU. captiscaptif BRdh(B)S. -tos v. capitis Fa. avaritia animisanimif Ba
(B)S. -mi r. -mos v., HS |CXLVIICXLVII| B(F?)J. |CXLVII| S. centies et
quadragies octies (Rd?)G. CXLVII milibus v. domodomo
empta Bv. domo emit a r. om.a.
empta Clodiusclonius Rd., quem Milo occidit, habitaverit.cfr. Plin. III 67. Dion. Hal. IX 68.—Liv. VI 4, 12.—Dion. Hal. III 66. Cassiod. var. III 30.—Dio Cass. XLIX 43. quod equidem
non secus ac regum insaniam miror; itaque etet
om.BS. ipsum
Milonemn HS |DCC|HS |DCC| (Fa?)D. H. DCC.B. sestertium septin-
genties R(?)G. -rtia DCCM v. aeris alieni debuisse inter prodigia animi 51
humani ducoduco RFdhv(U). dico
BaS(J) coll. § 102. cfr. nov. luc. p. 101; de mendo etiam
XVIII 337. IX 183.. sed tumtum BS. tunc rv. senes aggeris vastum spatiumspatium et d (?)
v.a.D.,
substructionessubstructiones insanas v.a.D. Capitoliicapitolii BhB. -ptiosi
rv. mirabanturmirabuntur B., praeterea cloacas, opusopufi BS. opum a. -umum Fd. operum
Rhv.
omniumomnium Bahv. -ibus r. dictudictu B2 ahv. -tum r. maximum, subfossissuffossis RFdahv.a.S. fuibfoffa B. montibus atque, ut
paullo ante retulimus, urbe pensili subterque navigata94
M. Agrippaeagrippae BS. -ppa rv
(praem. a G). in aedilitate post consulatum. permeantpermeant BS. -nti da. -maneant R. -nti F.
per meatus v.
conrivaticonriuati dS. corr- BG(D). conriuatis
(corr- v) rv. septem amnes, cursuqueamnibus cursu hv.a.G. praecipiti torrentium
modo rapere atque auferre omnia coacticoactis hv.a.G., insuperinfuper Bv. su- r. imbrium
mole concitati vada ac lateralatere B1. -resB2. quatiunt, aliquando Tiberis
retro infususinfusi v.a.S. recipiturrecipitur BdThS. -pitis r. -piunt (add. fluctus v) av., pugnantque diversi aquarum impetus
impetuuf B1D. intusintus om.BU 796., et tamen obnixa firmitas resistitreftitit B.. trahuntur
moles supernesuperne
J. -nae BS. internae rv. tantae non succumbentibus caviscauis S cum Reinesio. cautif B.
causis rv. cfr. § 108. operis,
pulsant ruinae sponte praecipites aut inpactae incendiis,
quatitur solum terrae motibus, durant tamen a Tarquinio
Prisco annis DCCDCCC dv.a. H. prope inexpugnabiles, non omittendo
memorabilimemorabile
B1Fa. exemplo vel magisuel eo magis h.v.a.S. cfr. § 77., quoniam celeberrimis rerum
conditoribus omissum est.Cass. Hemina ap. Serv. ad Verg. Aen. XII 603 (Peter
fragm. hist. Rom. p. 70). Liv. I 56, 2. Cic. Verr. V 19, 48. cum id opus Tarquinius Priscus
plebis manibus faceretfaceret Bhv.
fecerit r., essetque labor incertum maiormaior an BaS. an r. om.hv. an
longiorlongior an
periculosior hv.a.S., passim conscitaconcita Fah. nece Quiritibus taedium fugientibus
, novumnouvm B2. -uom B1.
-uum (-uom S) et rv., inexcogitaltum anteante BFav(S). -tea Rdh(?)C. posteaque remediumreme-
diis RF. invenit
menienit R. meminit F. ille rex, ut omnium ita defunctorum corpora figeretfigeret Bdhv. frigere r. ingeret a.
cruci spectanda civibuscrucibus hv.a.S. simulfimul ciuibuf BaS. et feris volucribusque laceranda
.Strabo V 3, 8 p. 235. quam ob rem pudor Romani nominis propriuspropiuf Bv.a.B.,
qui saepe res perditas servavit in proeliisproelif B1., tune quoque
subvenit, sed illoillo in U. tempore vi post vitamui post uitam ego.
in (del.B2U)poft uitam BJ. inposuit iam (tamen a. tum G)
rdTahv. erubescens, cum
puderet vivosuiros Rdh., tamquam puditurum esset extinctos. amplitudinem
cavis eameam Bv. ea r. om.a. fecisse proditurpro-
ditur—7 transmitteret om.a., ut vehem faenifaeni BS. feni F. foeni Rdhv. large
onustamhonuftam B. transmitteret.
Parva sunt cuncta, quae diximus, et omnia uniuna B1R. uno a. comparanda
miraculo, antequam nova attingam. M. Lepido
Q. Catulo cos., ut constat inter diligentissimos auctores,
domus pulchrior non fuit Romae quam Lepidi ipsius, atad BD.,
Herculeshercule Rdhv.a.S., intra annosintrannof B. xxxv eadem centensimum locum
non optinuitoptinuit Bav.
cont- r.. computet in hachaec B. aestimatione qui volet
marmorum molem, opera pictorum, inpendia regalia et
cum pulcherrima laudatissimaque certantes centum domusdomos d(?)v.a.S.
posteaque ab innumerabilibus aliis in hunchuc B1. diem victas.
profecto incendiaincendio B1. puniunt luxum, nec tamen efficioffici B. potest,
ut mores aliquid ipso homine mortaliusmortaliuf BTv. -ibus a (deinde
deficiens usque ad § 126). -ralius Rdh. -liis F. esse intellegant.
cfr. Plin. XXXIII 54. Suet. Nero 31 init. 34. Martial. spect. 2, 4.—Val. Max. IV 4, 7. Sed omnesomnif BS. eas duae domusdomuuf B1D. vicerunt. bishis R. vidimus
urbem totamtutam R. cingi domibus principum Gai et Neronis,
huius quidem, ne quid deessetdeesset v.
effet Bdh. esse r., aureaaurea—p. 347,1 gentef Bv. repertum r.. nimirum sic habitaverant
habitauerant BU. -runt S(J). -arunt v.dist. Bergk I 26. illi, qui hoc imperium fecere tantum, ad devincendas
et p. 347, 1 uin-
cendas v.a.S. gentes triumphosque referendos ab aratroab aratro—2 modum Bv. om.r. aut foco
exeuntes, quorum agri quoque minorem modum optinuere
quam sellariacelaria h. cella-
v.a.H. istorum!Dion. Hal. V 39 extr. Plutarch. Popl. 20. subitsubit (-iit BS) uero Bv. subituquo d. -tuque r. an
subit utique? vero cogitatio, quota portio
harum fuerint areae illae, quas invictis imperatoribus decernebant
publice ad exaedificandasexaedificandaf Bv(S). aed- (ed- F) rH. domos; sumnmusque
illarum honos erat, sicut in P.P. FBrot. L. rv. Valerio Publicola, primo
consule cum L.L. Bv. M. r. Bruto, post totpoft tot Bdv.
posito r. merita et fratrefrater B. eius, qui
bis in eodem magistratu Sabinos devicerat, adici decreto,
ut domus eorum fores extra aperirenturaperientur B1. et ianua in publicum
publicum Bdv. -cocom F. pulico R. reicereturreicerentur Rd.. hoc erat clarissimumclarissimum-trium[phalesj om.Rdh. insigne inter triumphales quoque domos.
cfr. Plin. XXXVII 11. Non patiarpatiar iftof BS. -iaris post r.
-iemur v. istos duosduos J cum Bergkio I 27. duof neronef B. duos
gaios uel duos nerones rv. Del U. ne hac quidem gloria famae
frui, docebimusque etiam insaniam eorum victam privatis
opibusopibuf BhS. operibus
rv. M. Scaurim. fcauri Bhv. isauri r., cuius nescio an aedilitas maxime prostraverit
moresmores ciuiles hv.a.S. maiusquemaiufq. (malu- B1) fit Bv. maius ciues id r. sit Sullaefyllę Bv.a.Brot. malum tanta privignipriuignae R.
potentia quam proscriptio tot milium.cfr. Plin. supra § 7. XVII 6. infra § 189. in aedilitate hic
suasuae RF. fecit opus maximum omnium, quae umquam fuere
humana manu facta, non temporaria morauero R., verum etiam
aeternitatis destinationedeftinationem B1. -nes RF.. theatrum hoc fuit; scaena ei
triplex inin BG. om.rv. altitudinemaltitudinem BG. -ne rv. CCCLX columnarum in eanea (pro in ea) B. civitate,
quae sex Hymettiashymetiaf B. him- F. non tulerat sine probro civis amplissimi
et p. 348, 1 amplissi F.. imaima BC. imam F. iam Rdhv. pars scaenae ee om.B. marmore fuit, mediamediae
uitro B. e vitro,
inaudito etiam postea genere luxuriae, summa efummam e B1. -mae v.a. H. tabulis
inauratis; columnae, ut diximus, imae duodequadragenumduodeci
quadragenum B2.
pedum. signa aerea inter columnas, ut indicavimus,
fuerunt IIIIII S. III B. tres r. tria milia v. numeronumero B2hv. -rum r.; cavea ipsa cepit hominum LXXXLXXXS. LXXX B. LXXX milia r(?)v.,34, 36
cum Pompeiani theatri totiens multiplicata urbe tantoque
maiore populo sufficiat large XXXXXXXXBS. XL milia (v. millibus Hack.) r(?)v. sederefedere
ll. C (SD). sed et Ven.(G). (milium) sedi U cum B. sede J
coll. § 102.. relicusrelicuf B1S. -iquf B2. -iquus rv. apparatus
tantus Attalica veste, tabulis pictis, cetero choragiochoragio
C cum Budaeo. chora B. corago r. cura v.
fuit, ut, in Tusculanam villam reportatis quae superfluebant
cotidiani usus deliciis, incensa villa ab iratisaeratif B.
servishy F.cfr. § 103. ad Hs v.a.Brot. concremaretur HS |CCC||CCC| J. ccc B.CCCS. millies (Rd?)Lugd. M v..
Aufertauferat B1. aut fert
F. animum et a destinatoa deftinato B1hv. ab eft- B2. ab deft- D. ab estimato
(aest- F) r. itinere degredidegredi B1J. digr- B2v. decredi F. -eti R. cogit
contemplatio tam prodigae mentis aliamquealiaque RF. conectitconnecti hv.a.S. maiorem
maiore B. insaniam e ligno. C. Curioc. curio hv. cicu- RFd. cu- B., qui bello civili in
Caesarianis partibus obiitobit BD. cfr. XXXIII
131., funebrifunebri Bv. -ris r. patris munere cum
opibus apparatuque non possetpossit RF. superare Scaurum—unde
enim illi vitricus Sullafylla B2v.a.Brot. et Metellametella dv. metalla B. mit- r. mater proscriptionumpro-
feriptionum fectrix Bdv. -one sectis r.
sectrix? unde M. Scaurus pater, totiens princeps civitatis
et Marianimariani BdTS.
-itani r. -ianis v. sodaliciisodalitii RT. -tiis v.a.S. rapinarumrapinarum Bv.
-rumque rD. provincialiumprouincialium Bv. -cia (-tia F) itum r. sinus? cum
iam neiam ne Bv. fane R. lanae Fd. ipse quidem Scaurus sibi parfibi par effe BS. sibi parasse r.
comparari sibi v. esse possetpoffet Bv. -sse r., quando
hoc certe incendi illius praemium habuit convectis ex
orbe terrarum rebus, ut nemo postea par esset insaniae
illi—ingenio ergoergo BTG. erat r. ergo suo erat v. uteindumutendum BTv.
pute- Fd. pude- Rh. suosuo—3. 4 excogitandum ll.(v)S. del. G. Curioni et aliquid& aliquid (-uit B1) BS. et (ex R) aliquo r. que aliud
hv. eique aliud B.excogitandum
fuit. operae pretium est scire, quid invenerit,
et gaudere moribus nostris ac versouerfo BS. nostro Rdv. uestrum F. modo nos vocare
maiores. theatra iuxta duo fecit amplissimaampliffima BS. -me F. -ma e Rdhv. ligno, cardinum
singulorum versatiliuerfitali B. suspensa libramento, in quibus
utrisque antemeridiano ludorum spectaculo editoedito Bdhv. -tio R. aedicio F. inter
sese aversis, ne invicem obstreperentobftreperent Bdhv.
-pere r. scaenaefcaenae Bv. gere r., repente
circumactis—ut constatconftat BFdhU. contra
stat R. -tra starent B. constiterant v., post primospoft primof BU. post
trinos dT. positrimos F. postremos R. -emo hv. dies etiam sedentibus
dies etiam (& &iam R. et aet- F) sedentibus ll.U. iam die disce-
dentibus (descend- C) v(H) aliquisaliquis ll. U. -uibus h. tabu-
lis v.—, cornibuset cornibus hv.a.S. in se coeuntibus faciebat amphitheatrum
gladiatorumque proeliaproelia BdS. proaelia F.
(pel R. spectacula hv. edebat, ipsum magis auctoratum
populum Romanum circumferens. quid enim miretur
quisque in hoc primum, inventorem an inventum, artificem
an auctorem, ausum aliquem hoc excogitare an suscipere
an iuberean iubere ll.J. parere an iubere
v.? super omnia erit populi sedere ausiaufi Bhv. aut si r.
furor tam infida instabilique sede. en hic est ille terrarum
victor et totius domitor orbis, qui gentesgentes et R(?)hv.a.S., regna
diribetdirib& B1G. -rig& B2. –riperet rv., iura exterisexternis d(?)hv.a.S. mittitmittit om.R. mitteret hv.a.G., deorum quaedam immortalium
generi humano portio, in machina pendens et ad periculum
suum plaudens! quae vilitas animarum ista autistarum Rd. quae
querellaquaeq.
rella B1. quaerela B2. de Cannis! quantum mali potuit accidere! hauriri
urbes terrae hiatibus publicus mortalium dolor est: eccedolorem ecce R.
populus Romanus universus, veluti duobus navigiis inpositus
, binis cardinibus sustinetur et se ipsum depugnantem
spectat, periturus momento aliquo luxatis machinis!
et per hoc quaeriturquaeritur BdTv. apperi- F. per- R. tribuniciistribuniciif B2G(S).
-cif B1D. in trib- rv(H). contionibus gratia, ut
pensilesdist. J. tribus quatiatquatiat BS. qualia et r.
faceret. Qualia (-is C) hic v., in rostris quid non ausurus apud
eos, quibus hoc persuaserit! vereuera R(?)v.a.J. namque confitentibus
populus Romanus funebri munere ad tumulumtumultum B. patris eius
depugnavit universus. variavit hanc suam magnificentiam
fessis turbatisque cardinibus et amphitheatriamphitheatrum B. forma custodita
novissimo die diversisdiuersis RFdThv(Brot.). uerfif BJ. diuisis C. del. G(U). duabus per medium scaenis
athletas edidit raptisque ee Bv.
om. r. contrario repente pulpitis eodem
die victores ee Bdv. se r. gladiatoribus suis produxit. nec fuit rex
Curio aut gentium imperator, non opibus insignis, ut qui
nihil in censu habuerit praeter discordiam principum.
Frontin. de aqu. urb. Rom. I 7.—cfr. Plin. XXXI
41 sqq.—Dio Cass. XLIX 43, 3. Sed dicantur verauera Bhv. uero r. aestimatione invicta miracula. Q.Q. FhS.
quae r. quae Q. v.
Marcius Rex, iussusRex fecit. is iussus v.a.S. a senatu aquarum Appiaeappiae
Bv. nithe R. nitę F., Anienisanienif Bhv. ali- r.,
Tepulaetepulae BhG.
tegulae r. -la v. ductus reficererefugere B., novam a nomine suo appellatam
cuniculis per montes actis intra praeturae suae tempus
adduxit; Agrippa vero in aedilitate adiecta Virgine aqua
ceterisqueceteris R(?)v.a.S. conrivatis atque emendatis lacuslacuuf
B1D. DCC fecit
praeterea salientessalientes C cum Budaeo. pfallentef B. sapientes
(-tis F) r. fontes v. DD BS. cui Fh. cvi RBrot. cv v., castella CXXXCXX
Rh., complurac???clura R. conc- F. etetiam hv.a.S. cultu
magnifica, operibus iis signa CCC aerea aut marmorea
inposuit, columnascolumnate B. e marmore CCCC eaque omnia annuo
spatio. adicit ipseipse in hv.a.S. aedilitatis suae conmemoratione
et ludos diebus undesexaginta factos et gratuita praebita
balinea CLXX, quae nuncquae nunc Bv(S). quae Fdh. que R. nunc Brot. (errore). Romae ad infinitum auxere
numerum.Suet. Claud. 20 init.—Vicit antecedentes aquarum ductus novissimum
inpendium operis incohatiincohati ego. -oathi B. -oatio R. inchoatio F. -ti v.
cfr. XXXIV 148, XXXV 105. a C. Caesare et peracti
a Claudioclaudi B1., quippe a XXXXxxxx BS
(post lapide v). om. r. lapide ad eam excelsitatem, utut in R(?)v.a.S.
omnesomnibus Ven. urbis montes lavarenturlauarentur Bdv(S). -retur r. leuarentur Verc., influxere Curtius atque
Caeruleuscaerulaeuf
(car- B1) B. fontes et Anien& anien BS. et ante (-to R) r. et anio Brot.
om. v. novusnouus Brot.(U). nouos ll.S. om v., erogatiserogatis D. -atof
B. -at r. -ata hv. -atum G. in id opus
HS |MMM||???| D BD. |MMMD| J.MMMDS. LŪ. D. F.LV. D???. Rd(?)H. LV. D. T. ter milies G.
quingenta LV milia v. D. quod si quis diligentius aestumaverit abundantiam
aquarumquarum RF. in publico, balineisbalneif B2v.a.Hack., piscinis, euripis,
domibus, hortis, suburbanis villis, spatia aquaespatia aquae ego. -ia quae F. -iaque dThD. -ia BS.
-ioque R(?)v.-iaque aquae Fröhner anal. crit. p. 20. venientisad-
uenientis v.a.S.,
exstructos arcusarcuuf B1D., montes perfossosperfoffof Bdv. -ssū r., convalles aequatas,
fatebitur nil magis mirandum fuisse in toto orbe terrarum
.Suet. Claud. 20.—Eiusdem Claudi inter maximemaxime G. -ma ll. (add. ac) v. cfr. IX 183. memoranda equidem
duxerim, quamvis destitutum successoris odio, monte
perfossum ad lacum Fucinum emittendum inenarrabili profecto
profectv B2. -tum h. impendioimpendi (-dio B2) d& B. et operarum multitudine per tot annos,
cum aut conrivatio aquarum, qua terrenus mons erat,
egereretur in verticemuertice
R(?)v.a.S. machinismacinif B1. aut silex caedereturcederetur B2. quantaque
quantaque BS.
omniaque rv(D). intus in tenebris fierent, quae neque concipi animo
nisi ab iis, qui videre, neque enarrari humano sermone
possunt!Suet. Claud. 20 extr. nam portusportuuf B1D. Ostiensisostensis R. -sus F.de mendo cfr. § 102. opus praetereopraeterea B., itemitem Fv. inter r. vias
perper BS. e et F. & Rdh.
inter v. montesmontif B1S. excisasexcifaf Bv. -itas R. -ita F., mare Tyrrhenumtyrreniū R. a Lucrino molibus
seclusum, tot pontes tantis inpendiis factos. et inter
plurima alia Italiae ipsiusipsius ll.S. om. v. miracula marmoramiracula marmora BS. marmora
(-ris h) miracula Rdh.deFnon constat. miracula, ipsa mar-
mora v. in lapicidinislapidicinif BFdv.a.H(D).
crescere auctorest Papirius Fabianus, naturae rerum
peritissimus, exemptores quoque adfirmant compleri sponte
illa montium ulcera. quae si vera sunt, spes est numquam
defuturadefutura BS. -ra de r.
-ram hv. luxuriaeluxuriae BdS.-am hv. luxoria r..
Aa hv. E B.om. r. marmoribus degredientidegredienti (-te F) B1RFJ. digr- B2dhv. ad reliquorum
lapidumlapide
RF. -dem v.a.C. insignesin ignef B1. naturas quis dubitet in primis magnetemmagnitem B1. cfr. §128. 129.
occurrere? quid enim mirabilius aut qua in parte naturae
maiornatura eo maior B. inprobitas? dederat vocem saxis, ut diximus, respondentem100
homini, immo veroimmo uero Bdav. im
more R. in////re F. et obloquentemobloquentem Bdav. ob id lo- r.. quid
lapidis rigore pigrius? ecce sensusfenfuuf B1D. manusque tribuit illi.
quid& ll. S. om. v. ferri duritia pugnacius?Nicand. fragm. 101 (O Schneider p. 128). Th. lap. 4 extr. Isid. XVI 4, 1. pedes eipedes ei S e coni. J. -def & B. cedet sed
(sed et a) rdTa. sed cedit et hv. inpertivitinpertiuit (imp- a) RFdT
aS. pert- B. patitur hv. et moresmorif B..
trahitur namquenam-
que ll.v(D). om.hBrot. magnetea magnete hv.a.S. lapide, domitrixque illa rerum
omnium materia adad om.Fa. inane nescio quid currit atque, utaut (pro ut) B1.
propius venit, adsilitadfilit BS. assistit (ads- F) rv., teneturtene-
turque hH. -que et v. amplexuqueamplexuque (amplie- B1) ll.S. com-
hH. que del. v. haeret. sideritim
appellant hv.a.S. ob id alio nomine vocant, quidam Heraclionheraclion BS. -leon
dhB (-adion v). -leen F. -lian aD cum U 797. eraclem en R.. magnes
appellatus est ab inventore, ut auctor est Nicander—
in Idain india Isid.v.a.B., ut reperiout reperio ego (cfr. XXXV 12).
reperto (repto F) ll. -tus hv., namque et passim inveniunturinuenitur hv.a.S., inin BdJ. ut
in rv(D).
Hispania quoque—; invenisse autem fertur clavis crepidarum
, baculibaculique Isid. et baculi hv.a.S. cuspide haerentibus, cum armenta pasceret.
quinque genera magnetismagni-
tif B1. Sotacus demonstrat:Isid. XVI 4, 2. Diosc. V 147. Aethiopicum
et a& a BS. e R(?)G. et Fdhav. Magnesiamagnesiacum hv.a.G. Macedoniaee macedonia ei B. contermina ab Euboeaab euboea ego. (de mendo cfr.
XXXII 18). abo ebone BR. -nae F. abebonie d. -noea v.a.B. ebone a. a Boebe S. ab Eione Bolben J. Boebeida B.
-beium D.
Iolcumiolcum S. iolanu B. locatum rv. lacum
B(JD). petentibus dextra, tertium in Hyettohy&to BS. -etio r. hyrtio dT. hyrietico H. ethio
a. echio v. Boeotiaeboeoetiae B1.,
quartum circa Alexandriam Troadem, quintum in Magnesia
Asiae. differentia estdifferentia est ego. -tiam B1RFd. -tia B2hav. primaprima Bhv. -am r., mas sitmaf fit Bhav. an
sit r. anam R. femina, proximaproxima Bdhv. -am r.
in colore. nam quinamque BR. in Magnesia Macedonica reperiuntur
rufi nigrique sunt, Boeotiboeoti BS. -tius dhv. boetius F. -tus R. obedien-
tius a. vero rufi coloris plus habenthabet dhv.a.S.
quam nigri. is, qui//if qui Bv. qui h.om.r.inin v.
om. ll. S. cfr. CFW Müller p. 21. Troade invenitur, niger est et
feminei sexusfexuuf B1D. ideoque sine viribus, deterrimus autem in
Magnesia Asiaeafiae
Bv. om. ll., candidus neque attrahens ferrum similisque
pumici. conpertumconfertum B. comperto a. tanto meliores esse, quanto sintsunt hv.a.S.
magis caerulei. Aethiopicoaethiopico (-thip- B) BdG. -icis hv. -ia R. aetiophi. CC.
F. eteiopia a. palmapalma BS. in summa r. laus summa v. datur pondusque argento
rependitur. invenitur hic in Aethiopiae Zmirizimiri v.a.S.; ita vocatur
regio harenosa. ibi et haematites magnes sanguinei coloris
sanguinemque reddens, si teratur, sed et crocum.
in adtrahendo ferroterro BaG. -rru F. -rrū Rdhv. non eadem haematitihaematitae R(?)dTv.a.S. natura quae
magnetimagniti B1.. Aethiopici argumentum est, quod magneta quoque
alium ad se trahit.Diosc. V 147. Pl. iun. 84, 15. cfr. Plin. XXXIV 147.—cfr. Plin. II 233. Isid. XVI 4, 10. omnes autem hi oculorum medicamentis
prosunt ad suamfuam Bdhv. euam r. ea a. quisque portionemportionū R., maximeque
epiphoras sistunt. sanant et adusta cremati tritique.
alius rursus in eademin eadem in RF. Aethiopia non procul magnesmagnes U 798 ex Isid.
mons ll. D. mons gignit lapidem theameden qui hv. ferrum
omne abigit respuitquere-
pofuitque B. respuit a.. de utraque natura saepius
diximus.2, 211 20, 2
Lapidemlapidem—18. 19 absumendis om.a. e Syrosyro ll.(P)D. sichro h. scyro v coll. Eustath. ad Dionys.
perieg. 521. sed cfr. index et II 233. insulainsula ll.(P)D. -la in-
tegrum h(?)v ex Isid. fluctuarifluctuari ll. G(S). -re hv(H). fluitare P. tradunt, eundem
comminutum mergi.
cfr. Plin. II 211. Th. de igne 46. Diosc. V 141. Isid. XVI 4, 15. Cels. V 7. In Assoaffo Bdv. asa r. Troadis sarcophagus lapis fissili
vena scinditur. corpora defunctorum condita in eo absumi
constat intra XL diem exceptis dentibus. Mucianus
specula& Bdv. om. r. quoque et strigilesftrigileaf B. et vestes et calciamenta inlatainlata BS. ill- Thv. in lana r.
mortuismortuis del. G. cum
mortuis coni. S. sed cfr. II 163. VI 127. XXXVII 182. lapidea fieri auctor est. eiusdemeiufdem BS. eius rv. generis et in
Lycia saxa sunt et in orienteet oriente R., quae viventibus quoque
adalligata erodunt corpora.
Th. lap. 6. Isid. XVI 4, 24.—Th. lap. 7.—Cels. IV 31 p. 158, 18. Diosc. V 141. Mitioresmitior est,
d(?)v.a.S.mitiores—p. 355, 4 reperiuntur videntur pertinere
ad finem § 133 (post lomento). cfr. index. autem servandis corporibus nec absumendis
cherniteschernites B
e Theophr. chemi- ll.v. cfr. XXXVII 191. chri- a. ebori simillimus, in quo Darium conditum
ferunt, Parioque similis candore et duritia, minus
tantumtamen hv.a.S. ponderosusponderofum B., qui porusporuf Bav. to- rv. vocatur. Theophrastus
auctor est et traluciditralucidi B1J. transl- rH. -dos v. lapidislapides v.a.H. in Aegypto, quemquem
BdTaH. quam r. inueniri quos v. Chiochio Ba(P)H. phio FdT.
phito Rh. ophitae B. -ionitae v.
similemsimile RF. -les v.a.H. aitait quod v.a.S.. fortassis tunc fuerit, quoniam et desinunt
et novi reperiuntur.
Assiusasius RFdv.a.Verc. gustatugustu hv.a.S. salsus podagras lenit, pedibus in vasuaf
BaS. uase rv.
ex eo cavatumcauato hv.a.S. inditis. praeterea omnia crurum vitia in
iis lapicidinis sanantur, cum in metallis omnibus crura
vitienturuitientur v. uicie- a.
uitia- B. uide- r..Diosc. V 141. eiusdem lapidis flos appellaturde v. appellatur cfr. XXXI 92., in farinamfarinam
redigendam v.a. G.
mollisan molitus? (cfr. Fröhner anal. crit.
p. 16). ad quaedam perinde efficax. est autem similis
pumici rufo. admixtus cerae Cypriaeaeri (eri h) cyprio hv.a.S. mammarum vitia
sanat, pici autem resinaeve strumas et panos discutit.
prodest et phthisicisphthisicis v.
pthi- ll. linctuUnctu B2. lenetu F. linctus a.. cum melle vetera ulcera ad
cicatrices perducit, excrescentia erodit et aa BS. ad rv. bestiarum
morsumorfu BS. -us r. -us utilis v. repugnantia curationicurationif BD. -ni ac
v.a.S. suppurata siccat. fit cataplasma
ex eo podagricis mixto fabae lomento.
Th. lap. 37. Idem Theophrastus et Mucianus esse
aliquos lapides, qui pariantpariant Bdav. -ient r., credunt; Theophrastus etet om.h. auctor est et
d(?)v.a.S.
ebur fossile ee ego. de dictione cfr. XXXVII 151. 176.
om. ll.v. candido et nigro inveniriinueniri BFda. colore inueniri R(?)hv. uarium D. et ossaet ossa—19 inueniri[q.] om.B. ee Rdhv. om.Fa. terra
nasci invenirique lapides osseos.
Palmati circacir B1. circi a. Mundammundam B1hav. myn- d. min- RF. muti-
nam B2. in Hispania, ubi Caesar dictator
Pompeium vicit, reperiuntur idque quotiens fregeris.cfr. infra § 158. Strabo VIII 5, 7 p. 367.—Isid. XVI 4, 31. 33. 34. sunt
et nigri, quorum auctoritas venit in marmora, sicut Taenarius
taenariuf Bdv. gena- r. ianua- a.. Varro nigros ex Africa firmiores esse tradit quam
in Italia, e& (pro e) R. diverso albos Coranoscoranof BIsid.v(S). -nios h. coronas r. tornis G. durioresduritioref B. quam Parios,
idem Luniensemlunienfem BJ. lume- F. lumne- a. lune- Rdhv. silicem serraferra
feri B1. ferrari B2. secari, Tusculanumtisculanum RF. tusculano a. dissilire
igni, Sabinum fuscum addito oleo etiam lucere. idemitem
d(?)hG.
molas versatiles Volsinisuolsiniis R(?)G. -nae v. inventas; aliquas et sponte motas
invenimus in prodigiis. nusquam hichic ll.G. autem h.
autem hie v. an his (sc. molis)? utilior quam
in Italiaitalias RF. gignitursignitur R. lapisque, non saxum, est. in quibusdam
vero provinciisprouincias R. -ntias F. omnino non invenitur. sunt quidam in
eo genere mollioresmollioref Bdav. meli- r., qui et cote levanturlauantur B1. leuigantur v.a.S. de mendo cfr. § 154, ceterum
§ 52. 139 et XIII 81. XVII 101. XX 20. XXXI 57., ut procul in-o
tuentibus ophitesophitae R(?)v.a.S. videri possitpossint hv.a.S., neque est alius firmior,
quando et lapidis naturanaturae B1. lignout
lignum v.a.S. similiter imbresimbre RF. solesque
aut hiemes non patitur in aliis generibusaliis atque aliis generibus hv.a.S. atque aliis.
sunt et qui lunam non tolerenttolerent Bdv. tulerint F. -runt a. telerin' R. et qui vetustate robiginem
trahant coloremvecoloremue Bhv. -mue & RFd. -mque a. candidum oleo mutentoleum uitent
(utenus R) RdT..
Isid. XVI 4, 5. cfr. Diosc. V 142.—Gels. V 11.Molarem quidamcorallium lapidem quidam hv.a.G. pyriten vocant, quoniam plurimus
sit ignis illi, sed est aliusaliuf Bdav. alnus r. spongiosiorfpongiofior—18 aliuf BS. om. rv. tantumtantum BS. an tactu? et
alius etiamnumetiannum B1. pyrites similitudine aeris. in Cypro eum
reperiri volunt metallisuolunt
et in metallis R(?)hv.a.S., quae sintfint B. sunt rv. circa Acamantaacamanta RFdTS. -menta B. -mania a. -iam v. acarnaniam hG., unum
argenteo colore, alterum aureo. cocuntur varieuarie
BdaC. -ae v. uiriae r., ab aliis
iterum tertiumque in melle, donecdonec—2 melle om.a. consumatur liquor, ab
aliis pruna prius, dein indein in J. dein ll.v. melle, ac postea lavantur ut
aes. usus eorum in medicina excalfacere, siccare,34, 106
discuteredifcutere Bdav. -sumere r.,& ll.v(D). del. H. extenuarehumorem extenuare hv.a.S. et duritias in pusin puf B(P)S. intus a. innius R. in inius
F. nimias hv. vertereuertere ll.S. mollire hv.. utuntur
ete (pro et) B. crudis tusisquetuffifq. B1a. tunf- B2S. ad strumas atque furunculos.Isid. XVI 4, 5. pyritarum
pyritarum—8 sunt om.a. etiamnum&iannum B1. unumunum Bdv. una r. genus aliqui faciunt plurimum
ignis habentisignis habentis (-ti d1)
d2T. -nis habent ii BS. -nis hapenti r. habent (-ns v) ignis
hv. de structura cfr. § 147.. quos vivos appellamusappellamus et R(?)hv.a.S., ponderosissimi
sunt, hihii B3. ii B2in ras. S. if B1. exploratoribus castrorum maxime necessarii. qui
clavo vel altero lapide percussi scintillamscintillas Isid.hv.a.S. edunt, quae
exceptaexceptae Isid.hv.a.S. sulpure aut fungis aridis vel foliisfollif B. dicto celeriuscelerim R.
praebetpraebet BaIsid.S. -bent G. trahent r. -hunt dThv(H). ignem.
cfr. Plin. XXXVII 151. 177. Diosc. V 164. Isid. XVI 4, 25.—Diosc. V 155. Geopon. XV 1, 33. Isid. XVI 4,19. Ostracitaeoftracite B. similitudinem testae habent. usus
eorum pro pumice ad levandamlauandam B1dT. leuigandam v.a.S. cutem. potipotii B1. sanguinem
sistunt et inliti cum melle ulcera doloresque mammarum
sanant.—Amiantus alumini similis nihil igni deperdit.
hic veneficiisueneficif B1D. resistit omnibus, privatim Magorum.—
Diosc.V 168. cfr. ib. 150. Isid. XVI 4,26. Geodengeoden BH. ceo- a.
gaeo- v. geomer r. ex argumento appellant, quoniam conplexus
est terram, oculorum medicamentis utilissimum, item mammarum
ac testium vitiis.— Melitinusmelitines h. -tites v.a.S e Diosc. lapis sucum
remittit dulcem melleumquemelleumque BaS. melliu- (-eliu- F) r. -itumque hv.. tunsustunfuf BS. tusus rv. (dist. H). et ceraecaere BF. mixtus
eruptionibus pituitae maculisque corporis medetur et faucium
exulcerationi, epinyctidasepinyctidas dv. epynuct- B. epinit- a. -dis r. tollit, volvarum dolores inpositus
vellereuel-
lere BS. -ri rv. an in uellere? cfr. nota ad XXVIII 248..Diosc. V 145. Isid. XVI 4, 3. Solin. 22, 11 (19). Prise. 581 sqq. Geopon. XV 1, 32.— Gagates lapis nomen habethabet Ba(h)v. om. r. loci
et amnis Gagisgacis F. gangis a. gagatis hv.a.B. Lyciae. aiunt et in Leucollaleucola B. -cocolla Tv. cfr. V 96. 131. expelli mari
atque intra XII stadia colligi. niger est, planus, pumicosus
, levis, non multum a ligno differens, fragilis, odore,
si teratur, gravis. fictilia ex eo inscriptainfcripta Bdv.
in inscr- r. scr- a. non delentur;
cum uritur, odorem sulpureum reddit; mirumque, accenditur
aqua, oleooleo ex B1. oleo ex eo B2. restinguitur.Nicand. ther. 37 c. schol. Orphei Lith. 479. Damig. 20. Diosc. V 145. Isid. XVI 4, 3. cfr. Plin. XXX 14. fugat serpentes ita recreatque
volvae strangulationes. deprendit sonticum morbum
et virginitatem suffitus. idemitem RFv.a.G. ex vino decoctus dentibus
medetur strumisque cerae permixtus. hoc dicuntur uti
Magi& BaG. id r. in eaea Bv. eam r., quam vocant axinomantiamaxinomantiam BdhB
(necyom- v). -ntiant F. -nciant R., et peruriperiuri B1. negant,
si eventurumeuenturum (-torum F) RFdhav(D). uent- BS non apte
coil. XVII 233 et Liv. IX 12, 1. sit quod aliquis optet.Diosc. V 162. Seren. 595. cfr. Plin. XXXVII 184.—Diosc. V 140. Isid. XVI 4, 9.— Spongitaefpongitae (span- a) BaS.
-iae rv.
lapidesnatiui hv.a.S. inveniuntur in spongeis et sunt marini. quidam
eos tecolithostecolithos G (cysteo- v).
tego- (-tos B) Bdh. -thus r. vocant, quoniam vesicisuesicae dhv.a.S. medentur, calculos
rumpunt in vino poti.— Phrygius lapis gentis habet
nomen; est autem glaeba pumicosa. uritururi B. ante vino
perfususperfufuf Bdhv. -so r., flatusflatus ego. -tur BS. -turque
dav(D). -tusque r Isid. follibus, donee rufescatrufescat ll.v(S). rube- h(?)Dal., ac rursus dulci
vino extinguitur ternisternif BhaS. ext- r. et hoc trinis (ternis H) v. vicibus, tinguendis vestibus tantum
utilis.
Diosc. V 143. cfr. Solin. 30, 34. Plin. XXXVII 168. Schistosscistos a. scisichos R. -ihos F. et haematiteshaematites dv. hem-
BF. emathi- R. haec emati- a. cognationem habenthabet Ra..
haematites invenitur in metallis, ustusuftuf Bdav.
ost- F. host- R. miniimini B1S. colorem imitatur
, uritur utet (pro ut) RFVen. Phrygius, sed non restinguitur vino. adulteratu
madulteratum H cum Salm. -tur BRdav. -tor F. -tus h
(add. schisto v.a.S). haematitenhaematiten B2v. -ite (hem- Fa) ra. discernunt venae rubentes et friabilisfriabiles Fd. -lis est v.a.H. feriabilis a. fragilif B2.
natura. oculis cruore suffusis mire convenit.Diosc. V 144. Orphei Lith. 666 sqq. Damig. 9. cfr. Isid. XVI 4, 18. sistit profluvia
profluuiam F. -ium Rhv.a.S. mulierum potus. bibunt et qui sanguinempotuf—fanguinem Bav.
om. r. reiecerunt
cum suco Punici mali. et in vesicae vitiis efficax bibitur
et in vino contra serpentium ictusictuuf B1D.. infirmiora omniainfirmior ad omnia haec (om.
Ven.) eadem v.a.S.
eadem in eoin eo ll.S. est v., quemquem dTv. que
B. quam r. schistonscisthon R. fcifton B2. appellant. oculorum vitiisoculorum uitiis ego coll.
§ 152 et Diosc. in iis (his B2R) ll. (praem. sed) v.
commodiorcom-
modior Bav. -otior (-omo- R) r. croco similis, peculiarispeculiarius hv.a.S. explendisex-
plendif BS. -dit Fd. -det R. -pendit a. -plendet (spl- v) pro-
ficit hv. ulcerumulcerum D cum U 801. cfr. § 152. 156 et Diosc.
oculorum ll.v.
lacunislacrymis hv.a.S. in lacte muliebri, procidentesque oculos praeclare
cohibet. haec est sententia eorum, qui nuperrime scripsere;
Isid. XVI (8, 5) 4, 17. Sotacus e vetustissimis auctoribus quinque genera
haematitarum tradit praeter magnetem. principatum dat
ex iishif B2R (item
infra). Aethiopico, oculorum medicamentis utilissimo et iis,
quae panchrestapanchrefta (-char- B1) Bdv(H). -cresta r Dal. appellatappellant dhv.a.S., item ambustis. alterum androdamanta
dicitdicitur B. vocari, colore nigrumnigrum BS. -ro rv., pondere ac duritia
insignem, et inde nomen traxisse praecipueque in Africa
repertum; trahere autem in se argentum, aes, ferrum.
experimentum eius esse in cote ex lapide basanite—
reddere enim sucum sanguineum—, et esse ad iocineris
vitia praecipuipraecipui Bdv. -ue r. remedii. tertiumtertium-p. 361, 7 generis om.a. genus Arabici facit, simili
duritia, vix reddentis sucum ad cotem aquariam,
aliquando croco similem. quarti generis hepatitenhepatiten BS. ela- (aela- F) r. vocariuocare B1.,
quamdiu crudusquan-
diu crudū (-du B1) B. sit, coctum vero miltitenmiltiten BC. -liten r. -tem hv., utilem ambustis,
ad omnia utiliorem rubricarubricae B.; quinti generis schiston, haemorrodias
haemoroidaf B. reprimentem in potuin potu BS. in
totum rv. an potu vel in potione?. omnes autem haematitas
tritostritof Bv. -tas r.trium ll.v. in oleo II drachmarum pondere a ieiunis bibendos
ad& ll.S. del. B. esse v. vitia sanguinis. idemidem auctor hv.a.S. schiston et alterius generis
quamquem (qua R) uocant Rdhv.a.S. haematiten tradit, quem vocat anthracitenanthraciten dhG
(-tin B). -chiten (int- R) RF. andracithen B.; nasci in
Africa nigrum, attritumattritum
Bdv. atertium F. at ciū R. aquariisaquarif B1D. cotibus reddere ab ea
parte, quaequae—13
parte om.B1. (supply. ead. man. in marg.). fuerit ab radice, nigrum colorem, ab altera
parteparte del. G. croci. ipsum utilem esse oculorumeucolorē R. medicamentis.
Isid. XVI 4, 22. Solin. 37, 15.—cfr. Diosc. V 160.
Solin. 37, 14. Prisc. 985. 986. Aëtitaeaetitae H. -ite B. -ites Rv. aethi- F. (lapis
.. habet v.a.G). lapides exex BdG. et r. etiam hv. argumento nominis
magnam famam habent. reperiuntur in nidis aquilarum,
sicut in decumodecumo
om.B. volumine diximus. aiunt binos inveniri,10,12
maremmarem et dhv.a.S. marmae RF. ac feminam, nec sine iisiis dhv. if
B1D. his r. parere quas diximus
aquilas, et ideo binosbinof Bdv. -nas r. tantum; genera eorum quattuorquattuor Bv. quabi-
turur F1. qua bibitur r. in
Africa nascentem pusillum ac mollem, intra sefe BhS. senet F (ortum ex
iterato uel). se et (ac v) RG. semet dD. velut inin om.Rh.
alvoaluo Bv. albo r. habentem argillam suavem, candidam. ipsum friabilem
et p. 361, 1 fragilem B2. femineiquem feminei v.a.S. sexusfexuuf BD. putant, marem autem, qui in Arabia
nascaturnafcatur BS.
-citur rv., durum, gallaegalle B1. -lliae B2. similem aut subrutilumfubrutilium B1., in alvo
habentem durum lapidem. tertius in Cypro invenitur
colore illis in Africa nascentibus similis, amplior tamen
atque dilatatus; ceteris enim globosa facies. habet in alvo
harenam iucundam et lapillos, ipse tam mollis, ut etiam
digitis frieturfrietur RFdG. frig&ur B1. fric&ur B2hv(D). cfr. § 166. XXXIV
117. 121. XXXVII 60. XII 49. 65. 92.. quarti generis Taphiusiustaphiusius hv.
thapi- ll. appellatur, nascens
iuxta Leucadaleucada FdaS. -dam Rh. -dem v. leuchaba
B. in Taphiusa, quiin taphiusa qui (-uf aeq. B) locus ll.v(S). ubi est mons
capius (taphius H) qui locatus hH. locus est dextradextra RFdhv. -tera a.
extra BD. navigantibus
ex Ithacaex ithaca (itacha B) BS. ex hac (hat F) ad
ll.v. ad hH. Leucademleucadam Rha.. invenitur inin om.B1. fluminibus candidus
ac rotundus. huic est in alvo lapis, qui vocatur callimuscallimuf Bdav. calamus r.,
nec quicquam terreniterreni ego. -ent (torr- a) ll.da. tene-
rius hv. teretius S e coni. J. (cfr. supra argillam et hare-
nam)..Isid. XVI 4, 22. Solin. 37, 15. Prisc. 986. Damig. 1. cfr. Diosc. V 160. Geopon. XV 1, 30. Plin. XXX 130. aëtitae gravidisgrauitis R. omnes grauidis hv.a.S. adalligati mulieribus
vel quadripedibus pelliculispelliculif
Bav. -la r. fellicolis d. sacrificatorumsacrificati uteri hv.a.G. animalium
continentcon-
tin& B. partuspartuuf B1D., non nisi parturiant removendi; alioquialioquin B2Tv.a.Bas.
volvae exciduntexcidunt
ll.C(S). -dium fit dTv(H).. sed nisi parturientibus auferantur, omninoomni RF. non pariantpariant (-rea-B1)
BF1S. -riunt rv..
Diosc. V 172. Isid. XVI 4, 13. Est et lapis Samius in eadem insula, ubi terram
laudavimus, poliendo auro utilis, in medicina oculorum35,191
ulceribus cum lacte quo supra dictum est modo et contra
veteres lacrimationeslacrumationef Bd.. prodest et contra vitia stomachifthomathi B.
pots, vertigines sedat mentesquementes R(?)hG. commotas restituit.
quidam et morbis comitialibus utiliter dari putant et ad
urinae difficultates. et acopis miscetur. probatur gravitate
, candore. voluntuolunt ll.S. uuluas hv. et partus contineri adalligato eo.eo tradunt hv.a.S.-
Arabusara-
bius v.a.G. lapis,Diosc. V 148. cfr. Isid. XVI 4, 11. Plin. XXXVII 145. ebori similis, dentifriciis adcommodaturadcommodatur (-omo- B) Bdav. -tus R. -tos F.
crematus. privatim haemorroidashaemoroidaf B. sanat cum lanugine linteorum
aut superaut fuper BS. insuper rv. cfr.
XVII 76 et nota ad XXX 107. an & insuper? linteolis inpositisimpositis Rha. -tus dD..
cfr. Plin. epist. I 9, 6. Ovid. ars am. I 506. Martial. ep. XIV 205. V 41, 6. Catull. 1, 2. 22, 8. Non praetermittenda est et pumicum natura.
appellantur quidemquidem BdaB. -dam r (praem. lapides)
v. itaita (S. et ita G) erofa faxa in (samin RF) ll.aG. et cetera
saxa erosa annis in B. ita erosi amne h (add. in) v. erosa saxa in aedificiisaedi-
ficiif B2av. -cif B1D. ae (e F) diffusis r., quae musaea
musea Rdhv.a.J. cfr. XXXVII 14. vocant, dependentia ad imaginem specusfpecuuf B1D. arte reddendam
, sed iiii dS. io F.
hi Ba. hic R. et ii v. pumices, qui sunt in usu corporum levandorum
lauandorum B1dTh. leuigand-
v. a.S.tā R. feminis, iam quidem et viris, atque, ut ait
Catullus, libris, laudatissimilaudatiffimif B. suntsunt om.R. in Melo, Nisyroin syro
dT. scyro v.a.H. cfr. Theophr. et
Aeoliis insulis.Th. lap. 21. Diosc. V 124. probatio in candore minimoque pondere
et ut& ut Bv. & r. ut T. quam maxime spongiosi aridiqueariq. B1. -idi a. sint, teriac teri d(?)v.a.S. eri FR. facile B1. faciles
nec harenosi in fricandoan friando? cfr. Theophr.. vis eorum in medicina extenuare
, siccare, trinatrina—17 lauantur om.a. ustionetrina (tertia H) uftione BG. tur in austri natione
(nit- F) r. in austro (in ustrina ter v) siccantur hv. ita, utiut R(?)
v.a.J. de uti cfr. nota ad XXXI 7. torreanturtorreant B. -tur et (ac v)
hv.a.S. carbone
puro, totiens vino restinguantur alboaluo B.om.R.. lavanturlabantur F. alb- R. deinde ut34,106
cadmia et siccatificcatif B. conduntur quam minime uliginoso loco.
usus farinae ex iisex iis ego. eius ll. v. oculorum maxime medicamentis: Diosc. V 124. Th. H. IX 17, 3. Isid. XVI 3, 7. ulcera
purgantpurgant Bdav. -gat R(?)hVerc. pugnant F. eorum leniter explentqueexpletque Verc., cicatricescicatrices et R(?)hv.a.D.
(dist. D). emendant
emendat R(?)Verc..uncos ego posui;
pertinere videntur verba post loco (p. 362,18). 3 a BS. om.
rv.—(Quidam a tertia ustione refrigerates potius quam
restinctos terereterrere B1. malunt ex vino).—adduntur et in& in BdaS. etiam F. etiam ad R(?)hv. malagmata
capitum verendorumque ulceribus utilissimiutilissima d(?)v.a.S (ad seqq. relatum).. fiunt
ex iisiif v(S). if
B1 (Fa?)D. his rC. etad (pro et) h.om.d(?)v.a.S. dentifricia. Theophrastus auctorauctor BaG. autem auctor rv. est potores
in certamine bibendibibendo B1. praesumere farinam eam, sed, nisi
universeuniuerfo ll. v (S).
immenso hVerc. locus adhuc corruptus videtur. potu inpleantur, periclitari, tantamquetantumq. B.
-taque F. (an ficcandi? cfr. Theophr.). refrigerandi
naturam esse, ut musta fervere desinant pumice
addito.
Isid. XVI 4, 36. (cfr. Plin. XXXVII 189). Auctoribus curae fuere lapides mortariorum
quoque, necne (pro nec) B.om.h. medicinalium tantum aut ad pigmenta pertinentium
. Etesiumetesium 11. H. eth- T (add. que) v. ephesiumque
G. lapidem in iis praetulere ceteris, moxmox et dhv.a.S.
Thebaicum, quem pyrropoecilon appellavimus—aliqui63
psaranumpfaranum BS. -ronum Fd. -nium
Rhv. -ron a. vocant—, tertiumtertium—p. 364, 4 faciunt om.a. ex& (pro ex)
B. chalazio chrysitenchryfiten dv. -tem B. -te R. dirysitae F., medicis
autem ex basanitemedici
autem et basaniten cod.Poll.v.a.S. (hie desinitR).. hic enim lapis nihil ex sese remittit
. iihii B2.
ii autem hv.a.S. lapides, qui sucum reddunt, oculorum medicamentis
utiles existimantur; ideo Aethiopici ad ea maxime
probantur.cfr. Plin. supra § 135. Diosc. V 152. Taenarium lapidemtenarium lapide m (-dē B2) B. et Phoeniceumphoeni-
ceum BS. poenicum dhv. pen- F. et haematiten
iis medicamentis prodesse tradunt, quae ex croco
componantur; ex alio Taenariotenario F. taenareo B., qui niger est, etet Fdhv. om.B. ex Pario
lapide nonnon eq.
B. aeque medicis utilem, potioremquepotioremque BS. -orem Fv. -or est d. ex alabastritealabaftrite Bdv.
labasaente F.
Aegyptioaegypto F. vel ex ophiteophite hv. opithe B. phite
Fd. albo. est enim hoc genus ophitisophitif Bhv. -hotis Fd.,
exex om.h. eo F. quo vasa et cados etiam faciunt.
Th. lap. 42. Isid. XVI 4, 35. In Siphnofipno B. syphino a. -phno v.a.C. lapis est, qui cavatur tornaturque in
vasa veluelom.hv.a.S. coquendiscocendif B1.
quoque- F. cibis utilia vel ad esculentorumesculentorum (desc- F) Fdhv(D). -tof BS (ortum
fortasse ex -tor???). excolendorum a. usus,
quod& BS. om. rv. et in Comensicon-
menfi B. comm- a. Italiae lapide viridiuiridi BG. -de a. uendi Fh.del. v. accidere scimus,
sed in Siphniosiphnio hG. -no v. fipnio B. sitnio Fd. sithinio a. singulare quod excalfactus oleo nigrescit
durescitque naturana-
tura om. SJ (errore). mollissimusmoliffimuf B1.. tanta qualitatiumqualitatum B2dhv.a.J. differentia
est, nam mollitiae transet trans v.a.S. Alpisalpif B1av(S). -pef B2C. latis Fdh. praecipua sunt
exempla. in Belgica provincia candidum lapidem serra,
qua lignum, faciliusque etiam secant tantumsecant tantum ego. fecantiū Bdav.a.B. sicc- F. secant
h(?)B. (secant. sunt et schisti lapides, quibus utuntur Habets). adat B. tegularumtegularem F. regularum a.
et imbricum vicem vel, si libeat, quaead quae hv.a.J. vocant pavonacea
tegenditegendi (-ntii F) Fhav. leg- B. genera.
Isid. XVI 4, 37. (cfr. Strabo XII 2, 10 p. 540). Et hi quidem sectiles sunt, specularis vero,
quoniam et hic lapidislapidis ll.S. -pis d(?)
hv. nomen optinet, faciliore multo
natura finditurfunditur B1. in quamlibeatquamlibet dhv.a.S. tenues crustas. Hispania
hunc tantum citerior olim dabat, nec tota, sed intra C???c??? ego. c BFdD cum U 803. c. milia ahv.
passuumpassuum hv. -ffum B1.
-us rD. circa Segobrigamfegobrigam BJ. -icam Fdv. sebogic- a.cfr. III 25. urbem, iam et Cypros et
Cappadocia et Sicilia et nuper inventum Africa, postferendos
tamen omnes Hispaniae, Cappadociaet Cappadociae v.a.S. amplissimosampliffimof BS. -mae a. mel-
lissimos Fd. moll- T. mollissimis et amplissimae v.
magnitudinemagni-tudinis av.a.S.& Bdv. om. r., sed obscurosobscuris v.a.S..Isid. XVI 4, 37. sunt et in Bononiensi Italiae
partedist. ego. breves, maculamacula B.
-losae F. -se dh. -si av. complexu silicis alligataalligata ego. -tae B.
-te r. -ti v. de dictione cfr. XXXII 66., quorumquorum hv. qua-rum ll.
tamen appareat natura similis. puteis in Hispania effoditur
ee BS. et a.om.Fdhv. profunda altitudine, nec non et saxo inclusus sub
terra invenitur extrahiturqueextrahiturque (ex-
iturque F.an eruiturque?) aut exciditur FdS (plurali nunzerohv). om.B.inalacuna usque ad repertus in v. 20. aut exciditur, sed maioremaiore ex ego. -rae B1. -re rS. -ri v.ex parte fossili natura, absolutus in se caementiin fe caementi
BS. in sem- Fd. in segm- T. segm- v. modo,
numquam adhuc quinque pedum longitudine amplior.
umoremhumorem Bv.a.S. hunc terrae quadam animaquadam anima BFdTS. quidam autumant hv. crystallicry-
ftelli B1. crustalli F. modo glaciari
et in lapidem concrescere manifestomanifefto Bdv. -te h. -tae F. apparet, quod
cum ferae decidere in puteos tales, medullae in ossibus
earum post unamuam B1. hiemem in eandemeandem BThG. ead- Fdv. lapidis naturamnatura dv.a.G.
figuranturfigurantur BTv. -rarunt Fd.. invenitur et niger aliquando, sed candidocandida B.
naturanatu-
ram F. mira, cum sit mollitia nota, perpetiendi solessolis rigorisque v.a.H.
rigoresque, nec///// nec B. senescit, si modo iniuriainiuria Bv(S). -riam F. -ria in T. -ria non dhH. absitabfit Bv(S). arsit FdThH., cum hoc
etiam in caementis multorum generum accidat. invenere
et alium usum in ramentis squamaquesquamaque S. -ma quae B. quam-
que Fd. quoque hv., Circum maximum
ludis Circensibus sternendi ut sit in commendatione
candor.
Isid. XVI 4, 23. (cfr. Suet. Domit. 14). Nerone principe in Cappadocia repertus est
lapis duritia marmoris, candidus atque tralucens etiam
qua parte fulvae inciderant venae, ex argumento phengites
appellatus. hoc construxerat aedem Fortunae, quamquam—4 appellant om.a. Seianifeiani BB coll. VIII 197
(D). seiam dhv(G). cfr. XVIII 8. si iam F.
appellantappellant
BFdv(G). -atione dicebat hB., a Servio rege sacratam, amplexus aurea domo;
quare etiam foribus opertisopertif BdTH. ap- rv.
clausis Isid. interdiu claritas ibi diurnaindura F.
erat aliohaud alio v.a.H. quam specularium modo tamquam inclusa luce,
non transmissa.—In Arabia quoque esse lapidem vitri
modo tralucidum, quo utanturutuntur
dhv.a.S. pro specularibus, Iuba
auctor est.
Nunc ad operariosoperarum F. lapides transisse conveniat
primumque cotes ferro acuendoaquendo B1.. multa earum genera:
Creticaecreticae
(-iae a) diu Bdav. -ca aedium F. diu maximam laudem habuere, secundam Laconicae
e Taygetoe taygeto v. & aug-
B. e tagg- Fd. et ayeto a. monte, oleo utraequeutraeque Bhv. -raque FdTa. indigentes. inter
aquarias Naxiae laus maximamaxima Bhav. -marum Fd. fuit, mox Armeniacaearmeniacae Bdav. armis
eniaese F., de
quibus diximus. ex oleo et aqua Ciliciaeciliciae Bdhv. cel- F. cal- a. pollent, ex54
aqua Arsinoiticaearfinoi-
ticae BaS. -oeticae hv. arxinoitice F..Isid. XVI 3, 6. cfr. Plin. XVIII 261. repertaerepertae ahv. -ta r. sunt et in Italia aqua trahentes
aciem acerrimaeacerrimae aD. -ma r. -me d. -mo hv. effectu, nec non et trans Alpis,
quas passernices vocant. quarta ratio est saliva hominisomnis F.
proficientium inin om.a. quae in v.a.G. tonstrinarumtonftrinarum (tort- B1) Bv.
lust- Fd.om.a. officinisofficinif Bv. -ciis Fdh. -cinas a.add. in-
utilis est (del.G)fragili mollitia v.a.D.. Laminitanaelaminitanae BS. cfr.
III 6. 25. flam- hv. -tante Fd.inalac. usque ad aedificiis
(v. 21). ex
Hispania citeriore in eo genere praecipuae.
Isid. XIX 10, 6.—cfr. Plin. XIV 120. Ee BH. om.FdThv. reliqua multitudinemultitudo hv.a.H. lapidum tofustofuf BH ex Isid. totus dT. -tis F. -tum h. in totum v. aedificiis
inutilis est mortalitatemorositate v.a.G., mollitiamollitia BaS. -tiae G. om.FdThv.. quaedamquaedam—18 aera funduntur om.a. tamen loca non
alium habent, sicutisicut hv.a.S. }
in africa—3 uento om.dTh. Carthago in Africa. exesturexeftur B1S. -tuf B2. efer-
tur F2. -tum F1. exercetur cod.Poll.v. halituhalitum F.
maris, friaturfria-
tur B1D cum U 804. -tum F. fricatur B2v. vento, everberatureuerberatur BS.
uerb- (-tor F) Fdh. et uerb- v. imbri. sed cura tuentur
picando parietes, quoniam et tectoriitectorii G. -ri BIFdS.
-ria B2v(D). calcecalx v.a.G. eroditureroditur B2D. rod- B1v. prod-
FdTh., sciteque
dictum est ad tecta eos picetecteos pice d. tecta spiccae F., ad vina calce uti, quoniam
sic musta condiunt.Vitruv. II 7, 1. 2. allia mollitia circa Romam
Fidenatifidenasti F.
-anti d. et Albano. in Umbriaumbri d. liguria hv.a.S. quoquequoque umbria v.a.S. et Venetia albus
lapis dentata serra secatur. hi tractabiles in opereopere Bhv. -ra Fd. laborem
labore F. in hoc h. quoque toleranttole-
rant Bdv. laborant Fh., sub tecto dumtaxat; aspergine et
gelu pruinisqueprunisque Fd. + contra humores
et auram v.a.S. rumpuntur in testas, nec contra auram
maris robusti. Tiburtini, ad reliqua fortes, vapore dissiliunt
.
Vitruv. II 7, 3. 4. Isid. XIX 10, 12. 13. Nigri silices optimioptimi—locif Bv. om.Fdh., quibusdam in locis etet om.d. rubentes
. nonnusquam vero et albialbi Bv. ibi Fdh., sicut inin om.d. Tarquiniensi
Anicianis lapicidinislapicidinis d(?)H.
lapidici- BFhv (D).circa lacumlatiam F. Volsiniensem et in Statoniensi
statoniensi ThB.
-tionenfi B. -tonensi (stra- v) F(v)D. -sem d.cfr. II 209.
XIV 67; contra III 52 et codd. Vitr., quibus ne ignisignif B1FhIsid.
Vitr. v. -nef B2dTS. quidem noceatnoceat ego. -ceN??? BFdTS. -cet hv. }
iidem v. idem BD. om.FdTh.. iidem et inin Bhv. hi FdT.
monimentismonumentif (-nim- B1S) BFdThH. -ta v. scalptiscapti F. fcvlpti
B2v.a. G. contra vetustatem quoque incorrupti
permanent; ex iis formae fiunt, in quibus aera funduntur.
est et viridisuiridif lapif Bhav(D). lapis uiridis d. lapis F. uiridis
silex H ex Isid. uiridis SJ. (an talis pro lapis?). lapis vehementer igni resistens, sed nusquam
copiosus et, ubi invenitur, lapis, non saxum, est.
ee om.B. reliquisreliquiif B2. pallidusfallidus F. in caementocaemento (cem- v)BaG.
crem- FdhVen. raro utilis, globosus contra
iniurias fortis, sedfed BS. sed ad hv. sed contra (-ra in a)
r. structuraeftructurae BS. -ra r. -ras d. -ram hv. infidelis, nisinisi om.B. multa suffrenatione
devinctus. nec certior fluviatilis, semper veluti
madens.Vitruv. II 7, 6. Isid. XIX 10, 14. remedium est in lapide dubiorubro H e Vitr. aestate eumaeftate eum Bhav. est ante eum d. state
cum F.
eximere nec ante biennium inserere tecto, domitum tempestatibus
. quae ex eo laesa fuerint, subterraneaesubterraneae S. -naeę B2. -nae B1. -nea est a.
-nea in d. (in subt- hv). -teraniae in F. structurae
ftructurae BS. -ra Fdhv. tracturae a. aptenturaptentur BhaS. (-tantur
Tv). capt- Fd. utilius; quaequae hv. que Fda. q. B. restiterintrefifterent B., tutum est vel caelo committere.
Vitruv. II 8, 5. 6. 7 Graecigraeci (gre- B) e Bhv. gretie F. gratie d. -iae a. e lapide duro aut silicesilicc
F. aequatoaequo FTv.a.G. equo d.om.h. struuntconstruunt hv.a.S.
veluti latericios parietes. cum ita fecerunt, isodomonifodomon BG. -mos v. isidomos r.
vocant genus structurae; atad F.om.a. cum inaequali crassitudine
structa suntf??? (pro funt) B. coriacoria BS. cfr. Vitr. cona dh.om. rv., pseudisodomonpseudisodomon v. //// feudif- B. pseudips- dh. absseudips- F.om.a.. tertium est emplecton;
tantummodo frontibusfortuita B2. -to B1Fdhv. -tu aD. (ita ut sunt
nata cum materia Vitr.). politis reliqua fortuita conlocant.
Vitruv. II 8, 7. 1.alternas coagmentationescoavgmentationef B2. aug- ah. fieri, ut commissuras antecedentium
medii lapides optineant, necessarium est, in medio
quoque pariete, si res patiaturpatiatur Bv(S). -itur rG.; si minus, utique
a lateribusutique alteribus (-rius h) Fh.. medios parietes farcire fractis caementis
diatonicondiatonicon J2coll. Vitr. -nichon B. -toichon S cum J1.
diemedion F. -mechon d. diamicton H cum P. diothecon a.
dictyotheton v (ad seqq. relatum). vocant. reticulatareticulata BTaH. -atam v.
-la Fd. structurastructuram hv.a. H., quaqua—-2 structuram om.a.qua BTH. que Fd. quam hv. frequentissime
Romae struunt, rimis opportuna estopportuna est BFdTH.
-nam v.. structuram ad normam
et libellamlibella B2. fieri, ad perpendiculum respondere
oportetoportet et hv.a.S.quinque ll.v..Vitruv. VIII 7 (6), 14. 15.
cisternas harenae purae asperaeet asperae v.a.J. om.h. V
partibus, calcis quam vquam hv.a.H.ehementissimaeuehementissimae v. -me (uehent- F) ll. II construi, fragmentis
duabus (duobus a)—5. 6 frag-
mentis (fracm- B) BaL2(J). om.FdhL1. [ construi conuenit
L2v.a.J(D)]. silicis non excedentibusexcidentib, B. ced- d. libras; ita ferratis vectibus
calcaricalcari Bdhv.
-cati a. -ciari F. solum parietesque similiter. utilius geminas esse,
ut inin om.BSJ. priore vitia considant atque per colum in proximamproximam C. -ma d.
-mas ll.v. om.h.
transeat puramaxime pura hv.a.S. aqua.
Cato 38, 2. Vitruv. II 5, 1. Pallad. I 10, 3. Isid. XVI 3, 10. (cfr. Vitruv. II 4, 2). Calcem e vario lapide Cato censorius inprobat;
ex alboalio F. meliormelior. quae H. -or qua a1T. -or quam rv.. quae ex duro, structurae utilior; quae
ex fistulosopistuloso Fd., tectoriis; ad utrumque damnatur ex silice.
utilior eadem effossoex effosso v.a.S. lapide quam ex ripis fluminum collecto
, utilioran uilior? (cfr. Vitr. H
4, 3 extr. de pinguitudine). ee om.F. molari, quia est quaedam pinguior natura
eiusnatura eiuf Bv. -rae uis dT. -ra ē r.. mirum aliquidaliquit B1., postquam arserit, accendi aquis.—
Harenae tria genera:Vitruv. II 5,1. (Pallad. I 10, 1. 2. 3). II 6, 5. fossicia, cuiqui (procui) B1. quarta pars calcis
addi debet, fluviatili aut marinaemarinae Bav. -na dh. -rma F. tertia. si etfi et Bv. sit
et r. si h. testae tusae
tertia pars addatur, melior materia erit. ab Appennino
ad Padumpadum Bav. earum FdT.om.h. nonnon om.BSJ. sed
cfr. Vitr. invenitur fossicia, nec transtrans om.hv.a.G. mariamarina dhv.a.G..
Vitruv. VII 2, 1. 3, 6. (Pallad. I 15). VII 4, 1. Ruinarum urbis ea maxume causa, quod furtofurto Bav. fulto FdTh. calcis
sine ferumine suo caementa componuntur. intritaintrita—6 ideo om.a. quoque
eaea BS.
et a Fd.om.hv. quoquod B1. vetustior, eo melior. in antiquorumantiquorum BS. cfr. XXV 147.
-quarum dhv. anquarum F. aedium legibus
invenitur, ne recentioreretentiore F. recenfi- B. trima uteretur redemptor;
ideoindeo B1. deo F. nullaenulla adhv.a.S. tectoria eorumtectoria eorum B1Fdv.
-riorum B2. -ria a. rimae foedavere. tectorium,
nisi quodnifi quod BS. quod (que quod v.
que G) nisi rv. quidem nisi (ubi h) dThH. terper B. harenato et bis marmorato& bif
marmorato Bav. om.Fdh. inductum est,
numquam numquam BS. non rv.satis splendoris habet. uliginosa etuli-
ginofa et Bav. -osae F. ubi salsugo
vitietuitiet ego. -tiat B. -tia Fdhv
(ortum ex uiti&). -tia. at B. testaceo subliniteftaceo fublini Bv. -eosum lini
d. -ta sublimi a. -cio silini F. utilius.Vitruv. VII 3, 10. 6. 2, 1. Pallad. I 15.—cfr. Plin. XXXV 54. 57. in Graeciagraecia Fdhav(D). greciae
(grae- S) BS. tectoriistectoriif Bdhv. -ris FD. -turis a. etiam
harenatum, quoquod
hv.a.S. inducturi sunt, prius in mortario ligneis
vectibus subigunt. experimentumexperimento F. marmorati est in subigendo
fubigiendo B1., done rutrorutro Bv. rubro a. ultro FdTh. non cohaereat; contracontra—15 phidiae om.a. in albario
opere, ut macerata calx ceu glutinumglutinum FdhLVitr. v(D). -na BS. haereat; macerari
non nisi ex glaebaex (H. a v)
glaeba FdhLH(D). glaeba BS. -bam J. an eximia glaeba?
(glaebae calcis optimae Vitr.). oportet. Elide aedisin Elide aedes v.a.S. est Minervae, in
qua frater Phidiae Panaenuspatenus h. paneus vel pannaeus v. a.H. tectorium induxi lacte et Fdhav(D). late e BS. lacte e J. an tale e?t lacte et
croco subactum, ut feruntferunt Bdv. -rent r.; ideo, si teratur hodie in eo
saliva pollice, odorem croci saporemque reddit.
Vitruv. III 2 (3), 11. IV 1, 6. 8. 7, 2. 1,1. Columnae eaedemeaedem B2TS. ead- B1. aed- r. heed- dL. in aede hB.
cedere v. densius positae crassiores videntur
. genera earum quattuor: quae sextam partem altitudinis
in crassitudinecrassitudine dLav. -nem (croffi- B2) r. imaima ll.v. una h. nimia dL. habent, Doricae vocantur; quae
nonam, Ionicae; quae septimam, Tuscanicaecorinthiis dhv. -this FaD. -thi B.; Corinthiis
eadem ratio quae lonicis, setset vet.Dal. et ll.v. differentia, quoniam capitulis
capitulif BBas. -laris rv. Corinthiarumcorinthearū B. eadem est altitudo, quae colligitur
crassitudinecroffitudine B2. ima v. imae ll.
nimia dL. ima, ideoque graciliores videntur; Ionicisionicis—8 crassitudinis om.a.ionici B.
enim capituli altitudoaltitudo Bv. -ito F. -i ut dL. tertia pars estparf eft BB. prestet FdL. praestat v. crassitudiniscroffitudinif B2..Vitruv. IV 1, 1. 11. 1. 7, 2. 1, 7. (III 5, 1. IV 12). Isid. XV
8, 14. antiqua
ratio erat columnarum altitudinis tertia pars latitudinum
delubri. in Ephesiae Dianae aede, quaequae—14 praeter om.a.quae BS. qua FdL. de qua v. prius fuitfuit sermo v.a.S.,
primum columnis spiraefpirae Bv. -inae Fdh. subditae et capitula addita, placuitque
altitudinis octavaocculta ua B. pars in crassitudine et utut om.B. spirae
haberent crassitudinis dimidium septimaeque partespartis dhv.a.G. detraherentur
detraherentur BG. -hentibus
Fdhv. summarum crassitudinecrassitudini B.. praeter haechas hv.a.S. sunt
quae vocantur Atticae columnae quaternis angulisangutif B., pari
laterum intervallo.
Diosc. V 132. eupor. I 200. Pl. iun. 78, 9–12. Marc. 4, 58. Pl. iun. 81, 19. Marc. 15, 59. Calcis et in medicina magnus usus. eligitur
recens nec aspersa aquis. urit, discutit, extrahit incipientesque
serpentiumserpentium ego. -pere ll.v. cfr. PI. iun. et Marc. ulcerum impetusim-
petuuf B1D. coercet; aceto et rosaceo
mixtamixta—rofaceo BS. om. rv. cfr. Pl. iun.
et Marc. atque inlita, mox cera ac rosaceo temperata
perducitperducit Fhav. -ulcta B. -uxit dL. ad cicatricem. luxatis quoque cum liquida resina
aut adipe suillo ex melle medetur, eadem compositione
et strumis.
Pallad. I 17, 3. (41, 1). Malthamalta F. e calce fit recenti. glaeba vino restinguitur
, mox tunditur cum adipe suillo et ficoficu dhv.a.S. an pice? cfr. Pall. 1
17, 3., duplici
lenimentolenimento S e coni. J. lenam- B. linam- Fv. liniam-
adThLBrot. linim- coni.H.. quae res omnium tenacissimatenaciffime B. et duritiam
lapidis antecedens. quod malthaturmalthatur dv.
-tharum B. -tatur r., oleo perfricaturperfricatur BhaG. -igatur F. -ficitur
dLv. ante.
Th. lap. 64. 65. 69. Isid. XVI 3, 9. Cognatacognata BB. -nita rv. calci res gypsum est. plura eius genera.
nam et eet e FdLaG. & Bh.
e v. lapide coquiturcocitur B1., ut inin om.F. si in a. Syria ac Thuriisthuriif v.. -ris ll.D.
turis d. -inis h., et e& Bv. om. r.
terra foditur, utut Bhav. om.FdL. in Cypro ac Perrhaebiaperraebia BS. -rhaebis v.; e summa tellure
etet om.hS. Tymphaicumtympha//icum
BB. cfr. XXXV 198 et Theophr. tymeiacum F. ymeicum dL.
hymeti- v. thimeialicum a. est. qui coquitur lapis non dissimilis
alabastritae esse debet aut marmoroso. in Syria durissimos
durissimos adLv. -muf
Bh. -rosissimos F. adad—13 urantur om.a.at B2. id eligunteligunt Bdv. fli- L. fri- F. cocuntque cumcum BS. om.FdLhv. fimo bubulo, ut celerius
urantur. omnium autem optimum fieri compertum est e
lapide specularifpecu-
liari B2. -laris a. -lare F. squamamve talem habente.Th. lap. 66. 67. Isid. XVI 3, 9.—cfr. Diosc. V 133. gypso madido
statim utendum est, quoniam celerrime coitcoit BdLBrot. copii F. coqui
a. siccatur h. coit ac siccatur v.; tamen rursus
tundi setundi fe B2D. -dif B1.
-dit F. -di B3dLav. et in farinam resolvi patitur. usus gypsi in albariis
albarif B1D., sigillis aedificiorum et coroniscoronif BaIsid.v. cornis FdhL, gratissimus. exemplum
inlustre estinluftre est ego. -trem BFdL. -tre
ahv., C. Proculeiumgaium BS., Augusti Caesariscaerif B1. caesaris in FL. familiaritate
fami-
liarem (om. subhixum) hv.a.G. subnixum, inin maximo hv.a.S. stomachi dolore gypso poto conscivisse
sibi mortem.
Isid. XV 8, 10. XIX 14. (cfr. Stat. silvae I 3, 53). Pavimenta originem apud Graecos habent
elaborata artearte ll.v. ante D (cfr. § 185 extr.). picturae ratione, doneraptione done B1.
aut donec ratione aut lac. statuit U 807. an ratione delen-
dum? (nisi vero pro arte adiectivum poneadum est, ut tarda:
cfr. XXXV 124). lithostrotalithostrotata FL. expulereexpuluere Fa.
eam celeberrimus fuit in hoc genere Sosusgenere fofuf (solus L) BdLB. -rosus rv., qui Pergami
stravit quem vocant asaroton oeconoecon Bv. decon
FdL. de quo a., quoniam purgamenta
cenae in pavimentispauimentif BaS. -to FdLv. quaeque everrieuerri Bhav(G). -rfi F. uerri dLBrot. conu- B. solent velut relicta
fecerat parvis e tessellise tessellis (&
efe- B) S. set (sed Fd) esse (esset h) utilis FdhL.om.a. e
tesserulis Brot. e testulis v. tinctisque in varios colores.
mirabilis ibi columba bibens et aquam umbra capitis infuscans
; apricanturaplicantur B2. aprineantur
a. abripiente v.a.G. aliaealia Fav.a.G. scabentesscabentes (fta- B1) G.
-bantes FdL. ftatuentef B2. esca a. escam ludentes uideres
v. esse Fa.om.hv.a. G. sese in canthari labropost labro add. apricantur—sese
v.a.G..
Lucilii fragm. inc. 34 (Müller). Cic. de or. III 43, 171. or. 44, 149. Brut. 79, 274.— Pavimenta credo primumfacta quae nunc vocamus
barbarica atque subtegulaneasubtegulanea dhB. fubre- BFL. -nica a., in Italia festucis pavitapauita
BG. -imenta a. ea uti a F. cautia dhL. cannea v..
hoc certecerte
BaG. a parte FdL. aperte Tv. ex nomine ipso intellegi potest. Romae scutulatum
scutulatum S e
coni. J. fcutol- B. scalpturatum FdhLv. -ram a. in Iovis Capitolini aede primum factum est postpost om.FdL1.
tertium bellum Punicum initum, frequentata vero pavimenta
ante Cimbricum magna gratia animorum indicio
est Lucilianuslucilianuf Bav. iucil- F. uirgil- dh.
-lius L. ille versusuerfuf eft B.:
Artearte hv.a.H. pavimentipauimenti ll.S.
-to H. -ta hv. atque emblemateemblemata hv.a.H. vermiculatouermiculatof B. -ta
ahv.a.H..
Vitruv.VII 1, 5. 6 (3). 2. 3. 4. (Pallad. I 9, 2. 3). Subdialia Graeci invenere talibus domos contegentes
, genusgenus U 808. om. ll.v. cfr. § 188. facilefacile BaG(S). -li v.
om.FdThLH. tractutractu FdLG. -tuf B. -tatu a. -tu ac (vel et) v. tepentetepente adv. -tef B. repente (rae- F) FhL., sed fallaxfallaci B. ubicumque
imbres gelant. necessarium binas per diversum coaxationes
coaxationes D e Vitr. coassa- B. coationef B. taxat- rv. substernisubsterni adhLv. fubt- r. etet S e coni. J. e B. x F1. om. rv. capita earum praefigi, ne torqueantur,
et ruderi novo tertiam partem testae tusae addi, dein
rudusduae ll.v duae partes h., in quo II quintae calcis misceantur, pedali crassitudine
sex ll. v. festucari, tuncNunc B. nucleo crasso VI digitosdigi-
tiof B. induci,
tessellainduci teffella (-cit eff- B1) S. -cit e fella B2.
-cit esse illa FdL. -cit esse et stella a. -ci et ex tessera
(testa v) B. grandigrandi Bv. -de r. non minus altaalta BdB. alia r. v. II digitosduos ll.v. strui, fastigium
vero servari in pedes denos sescunciaefefcunciae BBrot. (-cem v). secu- d. sesu- a.
caecuncie F. ac diligenter cote
despumaridefpumari BS. -re rv. (de dictione cfr.
Vitr. VII 4, 5).. quernisquernif BhS. -nisque B. quouernis F. quae
uernis a. uernisque dLv. axibusaxibuf BhLv. anx- r. contabularicontabulari
BhS. -re B. contribulari (cun- F) r. -re v., quiaqua h. quae
v.a.S. torquenturtorqueantur hS.,
inutileinutilia v.a.S. putant, immo et felicefelice (-cae F)
B1FaJ. cfr. XXIV 85. fil- B2dLS(D). -cem H. filicem h.
-ce v. aut palea substerni melius
esse& Bav. e F. est dTL., quo minor vis calcis perveniat. necessarium et globosum
lapidem subici. similiter fiunt spicata testacea.—
Vitruv. VII 4, 4. 5. Pallad. I 9, 4. Non neglegendumnon neglegendum (S.
necl- B1F. neglig- v) B1Fav. nonne leg- (elig- dL) B2dL. est etiamnum unumetiamnunc dhBrot. genus Graecanici
: solo festucato iniciturinimicitur F. inducitur coni. D
e Vitr. rudusrudif B2L. aut testaceum pavimentum
, dein spisse calcatis carbonibus inducitur exex BdThLS. et r. om. v. sabulo
etdist. D e Vitr. calce ac favilla mixtis materia crassitudine semipedali,
ad regulam et libellam exigitur, et estet est ll.v. an ita (vel id) est? forma terrena; si
vero cotete (pro cote) F. depolitumdepolitum Bav(S). pol- FdhLBrot. est, nigri pavimenti usumusum ll.v(S). uisum
d(?)G. optinet.
cfr. Plin. supra § 184. Lithostrotalitostrota F. lithostrata a. coeptaverecoeptauere B1v(S).
cept- a. co apt- B2. accept- FdThL(ed.pr.)Brot. iam sub Sullafe illa B1.
filla B2. sella a. Sylla v.a.Brot.; parvolis
certe crustis exstat hodieque quod in Fortunae delubro
Praeneste fecit. pulsa deinde ex humo pavimenta in camaras
camaeras F. -meras
hav.a.S (ut semper). -mara dL. transieretransiere hLv. -ire BFd.om.a. vitrouitro ego. e uit- G. utro B. ut pro r. ut pronum
[uitium] v. at romae D.. novicium et hoc inventum; Agrippa
certe in thermis, quas Romae fecit, figlinumfigilinum B1. fligl- F. figvl-
B2S. opus encaustoencausto (-tu F) FdLv. eNch- B1. iNch- B2. caustu a.
pinxitpinxit Bv. fi- FdhL.om.a. in calidis, reliqua albarioin—albario BS. in reli-
quas (-uis v) albariae (-ia v)av. om.FdhL. adornavit, non dubie vitreasuitriaf B1.
facturus camaras, si prius inventum id fuissetfuiffe B1. aut a parietibus
scaenae, ut diximus, Scauri pervenisset in camaras.
quam ob rem et vitri natura indicanda est.
Isid. XVI 16, 1. Ioseph. bell. Iud. II 10, 2. Tac. hist. V 7 extr. Parspars est hv.a.S. Syriae, quae Phoenicepoenice B2. pae- B1. vocatur, finitima
Iudaeaeiudeae B. intra montisinfra montes Fa. Carmeli radices paludem habethabet BaS. -es F. -ens
dhLv., quae
vocatur Candebiacandebia B1J. -evia B2a. -ebea FdhLv. cen-
deuia G. -ebia S coll. Suida et Iosephi ant. lud. XIII 7, 3.. ex eaex ea om.FdL1. creditur nasci Belus amnis quinque
miliummillium B1 (ut saepe). passuumfpatium (om.
in) B1. spatio in mare perfluens iuxta Ptolemaidem
ptolomaidem BD. coloniam. lentus hic cursu, insaluberhic- potu BS.
hic currit insalubri (G. -ris L2v) potu aL2v. om.FdhL1. potu, sed
caerimoniiscaerimonif BD. sacer, limosus, vado profundusprofunduf Bv. -das r. -da L., non nisi refuso
et p. 376, 1 refufo Bv. -ulso dThL. repulso F. rufo
uisu a. mari harenas fateturfatetur BaB. -entur FdhLv.; fluctibus enim volutataeuolutatae hv. -te B1a.
-untate F. -uptate dL. -ubilitate B2. nitescunt
detritis sordibus.Isid. XVI 16, 2. tunc et marino creduntur adstringi
morsumorfu Bav. mau F.
manu dhL., non prius utiles. quingentorum est passuum
non amplius litoris spatium, idque tantuman tantulum? cfr. XXXII 3. multa per saecula
gignendo fuit vitro. fama est adpulsa nave mercatorum
nitri, cum sparsi per litus epulas pararent nec
essetnee effet Bhv. necesse est r. cortinis attollendis lapidum occasio, glaebasglaebas dhLS. gle- v. graebaf
B. glebar F.om.a. nitri e
navenauef B1. subdidisse, quibus accensis, permixta harena litoris,
tralucentestralucentef B1D. -tis
FaJ. tranflucentef B2dVerc. -tis Lv(S). novi liquoris fluxisse rivos, et hanc fuisse originem
vitri. mox, ut estut est astuta et ingeniosa hv.a.Brot. ingeniosa sollertia, non
fuit contenta nitrumnitrum BdLv. ni- h. nigr- r. miscuisse; coeptus addi et magnes
lapis, quoniam in se liquorem vitri quoque ut ferrum
traheretrahere Bav. -ret FdhL. creditur. simili modo et calculi splendentes multifariam
et (pro ac) dv.a.S. coepti uricoepti uri Bv. -turi F.
-tum L. cepturi adh., dein conchaeconchae B2Lv. chon- B1. conce ad.
concre Fh. ac fossiles harenae. auctores
sunt& ll. e dhv. ex LD. in India et crystallocrystallo (crus- F) FdhLv. chryftalluf B.om.a. fractafracta dhLv.
facta BF. fracto christallo a. fieri et ob id nullum
conparari Indico.Isid. XVI 16, 3. levibus autem aridisque lignis coquitur
addito cyprocyprio d1hv.a.J. cupro
Isid.ac nitro, maxime Aegyptioaegyptio coni. J coll. XXXI 109. cyprio BD. ophirio
dhLv. ofirio FT. fieri a. aphronitro coni. H.. continuiscontinuis—
p. 377, 2 excogitauerat om.a. fornacibus34, 95
ut aes liquatur, massaeque fiunt colore pingui
nigricantes. acies tanta est quacumque, ut citra sensum
ullum ad ossa consecet quidquid adflaveritadflauerit BLv. adflue- F.
afflue- dh.an adflixerit? corporis. ex
massis rursus funditur in officinis tinguiturque, et aliud
flatu figuratur, aliud torno terituraliud torno teritur aliud BL2v.om.FdhL1., aliud argenti modo
caelatur, Sidone quondam his officinis nobili, siquidem
etiam specula excogitaverat.
Isid. XVI 16, 4. Haec fuit antiqua ratio vitri. iam verouaro B1. et in Volturno
amneamne B2S. mane B2S. mare r. -ri hv. Italiae harena alba nascens sex milium passuum
litore inter Cumas atque Liternumliternum BH. -torum r. lucrinum v., quaqua BaS. quae dhLv.
que F. mollissima est,
pila molavemolaue B2J. -la uel B1. -laque r Isid.v. teritur. dein miscetur III partibustribus ll. v. nitri pondere
vel mensura ac liquataliquataf B1. -tif B2D. in alias fornaces transfunditur
. ibiibi—15 refert om.a. fit massa, quae vocatur hammonitrum, atque
haec recoquitur et fit vitrum purum ac massa vitri candidi.
iam vero etuero per hH Brot. per Gallias Hispaniasque simili modo harena
temperaturharenae (-ne L. arenae
dh[?]H) temperantur FdhLv.a.S..Petron. 51. Dio Cass. LVII 21,7. Isid. XVI 16, 6. ferunt Tiberio principe excogitato vitri temperamento
, ut flexileflexile BS. -ibile FdhLv. cfr. XI 177. 216. XVI 75. 219. 227. 228. 229. 231. esset, totam officinam artificisartificiif B2. eius
abolitamabolitam dhLv. obo- BF., ne aeris,, argenti, auri metallis pretiapraetia B (ut
saepe). -terea d. detraherentur
detraheretur Bhv. -hentur FdL., eaque fama crebrior diu quam certiorcercior F. cerptior B1. de mendo cfr. § 184. fuit. sed
quid refert, Neronis principatu reperta vitrireperta uitri (-ria B) arte Bav. reportauit (-ui L) triarte FdL. arte, quae
modicos calices duos, quos appellabant petrotospterotos B., HS VIVI d. ut h. sex milibus v.a.S. venderet?
Isid. XVI 16, 5. 4, 21. In generegenera B.sed cfr. XXIV 31. vitri et obsianaobsina d. -idiana v.a.S. cfr.
Orphei Lith. 282. numerantur ad similitudinem
lapidis, quem in Aethiopia invenit Obsiusobfiuf BS. obsidius adv. ops- L.
ors- F., nigerrimi
coloris, aliquando et tralucidi, crassiore visu atque
in speculisfpeculif Bav. -eluncis FdhL. parietum pro imagine umbras reddente. gemmas
multi ex eo faciunt; vidimus et solidas imagines divi
Augusti capacicapaci BS. -cior a. capiti F. capti dLv. materiamateriae H
Brot. huius crassitudiniscrassitudine dT(?)H Brot., dicavitque ipse
pro miraculo in templo Concordiae obsianosobfianof BS. -idianos
dhav. -nus F. -na L. IIII elephantos.
Isid. XVI 16, 5.—§ 198: Isid. XVI 16, 3. 4. remisit et Tiberius Caesar Heliopolitarumheliopolitarum dhLv. heliup- F.
helyop- a. heliopoliorum B. caerimoniiscaerimonif BD. repertam
in hereditate Sei eiusSei eius
M Hertz. Sei Hirschfeld (Hermae VIII 473). eius ll. v., qui praefuerat Aegypto,
obsianamobfianam BS. -idianam (ups- F) FdLav. imaginem Menelai, ex quaquo hv.a.S. apparet antiquior
materiae origo, nunc vitri similitudine interpolatainterprolata B.. Xenocrates
obsianumopfianum B. obsidianum dhv.a.S. lapidem in India et inin om.B1. et in dS. Samniosamnio av. ca- FdL. famio Bh. Italiae
et ad oceanum in Hispania tradit nasci. fit et tincturae
generegenera B1a. obsianumopfianum B. obsiani h. -idianum d(?)v.a.S. ad escaria vasa et totum rubens vitrum
atque non tralucens, haematinum appellatum. fitfit B1. et album
et murrinamurrina LS. -nam Fda. murianam B.
murrhinum v. cfr. XXXVII 18 sqq. XXXIII 5. XXXV
158. aut hyacinthoshyacinthos dTLv. iac- B. iacinctos a. aunocinctus
(aci- F2) F. sappirosquefappirofque (-pphi- v) Bv. -rusque F. saphyros
a. aut sappiros dTL. imitatum et omnibus
aliis coloribus, neque est alia. nunc sequacior materia
aut etiam picturae accommodatior. maximus tamen honos
inin om.d (?)Brot. an e? cfr. XXXVII 68. 181. candido tralucentibustranflucentibuf B2dv.a.J., quam proxima crystalli similitudine
.cfr. Plin. XXXVII 28.—cfr. Plin. XXXI 122 extr.usus eorumeorū ego. uero 11.v. cfr.XXVIII 247. ad potandum argenti metalla et auri
pepulit. est autem caloris inpatiens, ni praecedat frigidus
liquor, cum addita aqua vitreae pilae sole adverso in tantum
candescantcandefcant BTLS.
-cat d. -cet a. cantescat F. excandescit h. -cant v., ut vestes exurant. fragmentafrag-
menta dhLav. fracm- r. teporata adglutinantur
tantumtam??? B2S., rursus tota fundiadfundi (om. tota)
v.a.B(G). non queunt praeterquam
abruptasabruptas ego. -ta Bv. -to r. sibimetsibi nec B. in guttasin guttaf BS. tinguit has (as F. ars H) FdLH. -git h. -gui v. om.aG., veluti cum calculi fiunt,
quos quidam ab oculisab oculis ll.D cum U 810. abaculos h(?)v. appellant, aliquosan aliquas
(sc. guttas)? et pluribus modis
versicolores.—Vitrum sulpuri concoctum feruminatur in
lapidem.
Isid. XIX 6, 2. Etat v.a.S. peractis omnibus, quae constant ingenio arte
naturamartem natura v.a.S. faciente, succurrit mirari nihil paene non igniigne d(?)Brot.
perfici.
accipitaccepit Fa. harenas, ex quibus aliubialiubi S. -be (sexies)B1
alibi rv. vitrum,
aliubi argentumuitrum aliubi om.FdhL., aliubialiubi LS. minium, aliubialiubi B2LS. cfr. supra. plumbi genera,
aliubi pigmenta, aliubi medicamenta fundit. igniigni S. -ne (-neo a) ll.v. lapides
in aes solvuntufoluontur B1S.r, igniigne hv.a.S. item deinceps. ferrum gignitur ac domatur, igni
aurum perficituraurum per-
ficitur igni BS. cfr. Isid. om.FdhLav., igni cremato lapide caementa in tectis
ligantur. alia saepius uri prodest, eademque materia aliud
gignitgignit BaG.
-tur FdThLv. primis ignibus, aliud secundis, aliud tertiis, quando
ipse carbo vires habere incipit restinctus atque interisse
creditus maiorismarif B1. et improba v.a.S. fit virtutis. inmensa, inproba rerum
naturae portio et in an BdLv. as F. ac a.qua dubium sit, plura absumat an
pariat.
Isid. XIX 6, 2. Est et ipsis ignibus medica vis. pestilentiae,
quae obscuratione solis contrahitur, ignesignes FdThLS. in ig- B. igni a.
-nis v. si fiantfi fiant BThS. si fiunt r. suffitu v., multifariam
multi-
fariam D. -formia ll. -miter ThLv. cfr. §192. IX 176.
XVIII 54. 170. XXIX 3. XXX 46, de mendo XXV 93. auxiliari certum est. Empedoclesempedocles adLv. enp- r. et Hippocrates
id demonstraveredemonftrauerat B. diversis locis. Ad convolsa
interiorainteriora om.hv.a.S. (an uiscera potius delendum?). viscera aut contusa, M. Varro—ipsis
enim verbis eius utar—pyxispyxis (-xfif B. pixis a) sit ll.S. lixiuus h. lix cinis
est v. sit, inquit, focusfoci v.a.S.. inde
enim cinis lixivuslixiuus hG(S). cfr. XXVIII 244.
-xius ll.J. -uius d(?)Brot. luxatis v(H). potus medetur. licet videre
gladiatores, cum deluserunt, hac iuvari potione.
quin et carbunculum, genus morbi, quo duos consulares
nuper absumptos indicavimus, querneusquernuf B2. carbo tritus26,5
cum melle sanat. adeo in rebus damnatis quoque ac
iamtam BSJ coll. XI 2. sed cfr. II 154. nullis sunt aliquaaliqua remedia hv.a.S. commoda, utut BaS. et FdhL. ut in v. carbonecarbone BLv.-nem r. ecceesce B2. om.a. et hv.a.S. atque
cinerecinere Bv. -rem (-rim F) r..
cfr. Plin. II 241. Dion. Hal. IV 2. Valer. Ant. ap.
Plutarch. de fort. Rom. 10 (Peter fragm. hist. Rom. p. 155).
Liv. I 39 init. Flor. I 6. Non praeteribo et unum foci exemplumexemplum Bv. -lar r. Romanis
litteris clarum: Tarquinio Prisco regnante tradunt repente
in foco eius comparuisse genitale ee Bav. om.FdL. m h.
masculini d(?)hv.a.S. cinere masculi sexus
eamque, quae insederat ibi, Tanaquilisibit analquilif B1. reginae ancillam
Ocresiamocrefiam
BS. -stam r. -stem v. -risiam B. captivam consurrexisse gravidam. ita Servium
Tulliumtullum Fa. natum, qui regno successit. inde et in regia
cubanti eiei BLS. et r. om. v. puero caput arsissearsisse uisum hv.a.S., creditumque Laris familiaris
filium. ob id Compitalia ludoset ludos v.a.S. Laribus primum
instituisse.
C. PLINI SECUNDI
NATURALIS HISTORIAE
LIBER XXXVII
Isid. XVI 6, 1. Hygin. poet. astron. 2, 15. Ut nihil institute operi desit, gemmae supersunt
etet ll.v. an ut? cfr. XXXVI 1. in artumartum BdS. arct- hv.
armatum F. -tu a. enarratum L. coacta rerum naturae maiestas, multismultif Bdav.a multis L.
multas F. nullanulla BFaD. -lla in L. -lla sui dhv.
parte mirabilior. tantumtantam
La. tribuunt varietatiuarietati Fdhv. -tif B2. -tii B1. -tē r., coloribus,
materiae, decori, violareuiolari d(?)
v.a.D coll. XXIII 22. etiam signis, quaequae—5 est BFdhaS. gemmas Lv. causa gemmarum
est, quasdamquafdam BS. om. rv. nefas ducentesducentenf B1., aliquas vero extra
pretia ulla taxationemque humanarum opum arbitrantes,
ut plerisqueplerifque Bv.
plu- F. -res quę a.om.L. ad summam absolutamqueabsolute L. -tarū a. naturaenaturae
rerum BS. rerum naturae rv. rerum
contemplationem satis sit una aliquaaliqua om.a. gemma.
Quae fueritfuerat
a. origoorigo gemmarum Lv.a.S. et aa BS. quae a F. quae a.om.Lv. quibus initiisinitif B1D (item infra § 3). in tantum admiratio
haec exarserit, diximus quadamtenusquadamtenuf BdhC.
-tenis F. -tēp' a. quodam tenus Lv. in mentionementions a.33,8
auri anulorumque. fabulae primordium a rupea rupe
om.a. Caucasicaucafi B2LIsid.S. caufa fe B1. caucasea v. -cesia F.om.a.
tradunt, Prometheipromethei—fatali om.a. vinculorum interpretationeinterpretationae F.
-praetationem (-ne B2) B. fatali, primumque
saxisaxei F. eiuseiuf BS. cui' a.
huius G. ue F.om.Lv. fragmentum inclusum ferro ac digito
circumdatum: hoc fuisse anulum et hoc gemmam.—
His initiis coepitcoepit—p. 382, 2 quam ni-
mi[am] om.F. auctoritas in tantum amoremamorem B2in ras. om.dh.
elataelata B2ad marg. om.B1dh. polycratil a., ut Polycrati Samiofamio B
(B)S. seuero (uero a) samio Lav. samio seuero G., insularum ac litorum tyranno,
felicitatis suae, quam nimiamni-
miū a. fatebaturpatebatur Fa. etiametiam om.L. esse v.a.G. ipse qui
felix eratqui
felix erat om.Lv.a. J., satis piamenti in unius gemmae voluntariouolumtario B.
damno videreturuidere a., sisic
Fa. cum Fortunae volubilitatenobilitate a. paria fecisset
feciff& BS. faceret rv., planequeplana-
que a. ab invidia eius abunde se redimise redimi om.a. putaret,
si hoc unum doluisset, adsiduoadfiduo (aff- B2v) ll.v(J). -duo
ergo B. gaudio lassuslaffuf BFdhB. luxus rv.. ergoergo BFdJ. ego a. eo
Lv. del. B. dist. J. provectus
prouectus ll.B(S). profe- v(Dal.). navigioa nauigio Lv.a.B. a nauio a. in altum anulum mersit.Herodot. III 41. 42. Val. Max. VI 9 ext. 5.—cfr. Plin. XXXIII 27. Solin. 33, 18. at iliumalium B1a. alueum L. piscis,
eximia magnitudine regiremi B. natusnatur F. donatus D., escae vice raptum, ut
faceret ostentum, in culinaculinam dhv.a.S. dominodomino BS. -mini dhv. -mi Fa. -mus L. rursus Fortunae insidiantis
manu reddidit. sardonychem eam gemmamgemmam
eā a. fuisse
constat, ostenduntque Romae, si credimus, in Concordiae
delubro cornu aureoauro B1. -reus L. Augustaeaugustae ll.v(J). -ti dhH. dono inclusam et novissimum
prope locum praelatispraelatif multif B. tot praelatis rv. multis optinentem.—
Solin. 5, 25.—6: (cfr. Plutarch. Pericl. 1 extr.). Post hunc anulum regis alteriusregif alte-
riuf in BS. regia rv. in fama est gemmagemma BhS. -mmę dav. -mme r.,
Pyrrhi illius, qui adversus Romanos bellum gessit. namque
habuisse diciturdicitur BS. traditur rv. achaten, in qua novem Musae et
Apollo citharamcythara B. tenens spectarentur, non arte, sed naturae
sponte ita discurrentibus maculis, ut Musis quoque singulis
suasua ll.v(S).
om.dH. redderentur insignia. nec deinde aliaalias a., quae tradaturedatur L. dantur a.
magnopere, gemmarum claritas exstat apud auctores,
praeterquam Ismenian choraulencoraulen B1. choraulem adv.a.S. multis fulgentibusque uti
solitum, comitante fabula vanitatem eius: indicato in Cypro
sexrex dh. rege Brot. aureisaureif BLS. -reis denariis rv.
-reos denarios c pro dhBrot. smaragdo, ubi eratubi erat BS. in qua (quo C)
fuerat (-rit F) rv. scalptafcvlpta B2Ldv.a.S. Amymonemaymone B1. -on B2., iussisseuffiffe B1.
numerari et, cum duo relati essenteffent BS. essent inminuto (-nito F) pretio
(praetio F. praecio La) rv., malemale me Lav.a.H., Herculeshercules Fdhv. -lis a. -le rS.,
factumfactum BS. curatum rv. dixisse, multum enim detractumdetractum
erat dv.a.G. gemmae
dignitatidignitate B1.. hic videtur instituisse, ut omnes musicae
artisartef B. hac quoque ostentatione censerenturcensentur Fa., veluti Dionysodorus
, aequalis eius et aemuluset aemulus Ldhv. em- a. et aemuliis (-lii F1) F.om.B., ut sic quoque nonnon ego. om. ll.v. (an inpar?). par
videretur qui tertiustertius qui dhv.a.S. dist.
ego. eodem tempore inter musicos fuit:
Nicomachusnicomechuf B. nidiomachus F.in a lac. usque ad
apparet (v. 16). enimenim BS. om. rv. multas tantum habuisse gemmas traditur
, sed nulla peritia electas.
cfr. Plin. infra § 64. VII 125.—Suet. Aug. 50. Etet ego. f& B (littera
s ex electas iterata). sed dhv(S). om. rG(D). dist. G. forteforte
BFG(S). fore L. forte dhv(Dal.). quadamquadam om.L. his exemplis initio voluminis oblatis
adversus istos, qui sibi hachac
BS. hoc FD. hanc Ldhv. ostentationeostentationem Ldhv.a.S. adrogant, ut palam
sit eos tibicinum gloria tumeredist. ego. (post tumere tacite sutpplendum fere est nunc adicio).: Polycratis gemma,
quae demonstratur, intacta inlibataque estan est delendum (ut sint ablat. abs.)?; Ismeniaeismeniae (-ni F.
-nis dh) aetate (-te et L)—16 annos FLdhv. om.B. aetate
multos post annos apparet scalpi etiam smaragdos solitos.
confirmat hanchunc B. eandem opinionem edictum Alexandri Magni,
quo vetuit in hachac BLS. om. rv. gemma ab alio seab alio fe BS. se ab alio
(lio F) rv. scalpi quam abab BD. a rv. cfr. § 108. 42 al. Pyrgotele
et p. 384, 1
purgotele B. pyrro a., non dubiedubio B1. clarissimo artis eius. post eum Apollonides
apollonidef B2Lv. -llides a. apollin-
(app- F) r. et Cronius in gloria fuere quique divi Augusti
imaginemimage B. simillimefimillime BLS. -ilem r v. expressit, qua postea principesprin-
cipif B. signantsignant FdhaBrot. -abant Lv. finant B.,
Dioscuridesdio-
fcuridef (dyo- a) B1aS. -corides B2Lv.inFdhlac. usque ad
signauit (v. 5)..Val. Max. VIII 14, 4. Plutarch. Mar. 10 p. 411.—cfr. Val. Max. III 2, 6. Liv. epit. 48. Sullafylla B1av.a.Brot. dictator traditione lugurthae semper
signavit. estest—intercatiensem
(catienfem B.sed cfr. III 26) BFdhB. est et inter auctores
catiensem rv. apud auctores et Intercatiensem illum, cuius
patrem Scipio Aemilianus ex provocationeexero uocatione B. interfecerat,
pugnaeillo n??? a. sigillo ac L. effigieeffigie (-gief B)
eiuf ego cumB. eius (eū a) effigie (-giae F) rv. eius signassesignasset a.
-sse ut L., volgatouvlgato B2. -tof a. Stilonis Praeconini
salepraecontini sale Fhv.a.B. -tinif a.om.L., quidnamquidnam fuisse
(-ff& B) BFhv. om. r. fuisse facturumfacturum BS. -rum eum G. acturum
eum Fdhv(Brot.). om. r., si Scipio aa om.Fa. patre eius
interemptus fuissetfuiffet BS. esset
rv..Suet. Aug. 50.—(cfr. Seneca epist. 114, 6). Suet. Aug. 50. divus Augustus inter initia sphingespinge a.
signavit. duas in matris anulis easeaf BFhJ. eā a. iam Lv. om.dBrot.
et eas coni. J. indiscretae similitudinis
ab fefe B. invenerat. altera per bella civilia absente ipsoeo (pro ipso) dv.a.S. signavere
amiciamici—15 erat om.a. epistulas et edictaet dicta F. edi- L., quaequae
Ldv. qua B. que Fh. ratio temporumtempore B. nomine
eius reddi postulabat, non inficetoinfaceto dv.a.J.
ficeto B1. fac- B2. lepore accipientium,
aenigmata adferre eam sphingemfpingem B.. quippe etiamquin etiam Lv.a.S. Maecenatis
ranarana Fdhv. -nam L.om.B. per collationes pecuniarum in magno terrore erat.
Augustus posteaposted augustus a. adad
om.a. devitandadeuitanda BLav. euit- G. fuliamda F.
17 magni
om.B. convicia sphingis Alexandri
Magni imagineimaginem Bh. signavit.
(cfr. Plin. XXXVI 113). Gemmasgemmis Fa. plures primus omnium Romae habuithabuit romae dhv.a.S.—
quodquod—dacty-
liothecam B (recte hoc loco posita propter vv. peregrino nomine);
in rv (margini olim adscripta) inserta stunt ante primus, non
ante priuignus. peregrino appellant nomine dactyliothecam—privignus
Sullae Scaurus, diuque nulla alia fuit, done Pompeius
Magnus eameam Ldhv(D). ea Fa.om.BS., quae Mithridatismithri-
datis dhv. mitri- FLa. milithri- B. regis fuerat, inter
dona in Capitolio dicaretdicant B., utut uarro
—p. 387, 13 eadem uictoria om.a. VarroM. Varro v.a.S. aliiquealiique
Bv. alique F. et aliqui L. aetatis eiuseiusdem aetatis FLv.a.S.
auctores confirmant, multum praelatapraelata BFD (cfr. U 815). -ti L1. -tam L2dhv. Scauri. hoc exemplo
Caesar dictator sex dactyliothecasdactylo-
theca Bv. a. G. in aede Veneris Genetricis
consecravit, Marcellus Octavia genitus unamunam—9 apollinif BD. in palatini (-na
cella dh) apollinis aede (Lv. om.Fdh. cella H Brot.)unam rdhv. in aede Palatini Apollinis.
cfr. Plin. XXXIII 148. XXXIV 14. 12. XXXV 24. Victoria tamen illa Pompei primum ad margaritas
gemmasque mores inclinavit, sicut L. Scipionispifonif B. et Cn. Manlimanlii B2dv.a.S. mallii L.
ad caelatum argentum etet
del. H. vestes Attalicasadtalicas F. & Bv(S). om.FH. ac L. et triclinia aerata,
sicutsicut—
pictas om.L1. L. Mummimumii B. ad Corinthia et tabulas pictas.
id uti
planiussed uti plenius L. noscatur, verba ex ipsisipfiuf BSJ. Pompei triumphorum
actis subiciam. ergoergo om.BD. sed cfr. § 67. 201. XXIII 63.
XXV 175. (XXV 99. III 43). VI 4. XVII 73 al. tertio triumpho, quem de piratis,
Asia, Ponto gentibusque et regibusre-
gionibuf B. in VII volumine operis
huiusoperif huiuf BS (ante uolumine v). huius
operis r. indicatis M. Pisone M. Messala cos. pr. k. Octobresoctobrif B2v.a.G(S).7,98
natalinatali BS. -lis diei
F. die natalis Ldhv. suosui dhv.a.S. egit, transtulit alveum cum tesseris lusoriumlusorium Ldhv. luxo- F.
iuffo- B. ee om.B.
gemmis duabus latum pedes tres, longum pedes quattuor
—nene BFdD. et ne Lv. quis effetas reseffetaf ref BS. -ectas res Fdh.
de ea re Lv. dubitet nullanulla BLv. qua dh. quam F. gemmarum magnitudine
hodie prope adad BLv.om.Fdh. hanc amplitudinem accedenteexcedente F., in
eoeo BFdhG(S). ea H. quo Lv. fuit luna aurea pondo XXX—, lectos tricliniarestriclinaref B. trestres om.B.,
vasa ex auroauro & B1Lv. -rom F. et gemmis abacorum novem, signa aurea
tria Minervae, Martis, Apollinis, coronas ex margaritis
XXXIII, montem aureum quadratum cum cervis et leonibus
et pomis omnis generis circumdatacircumdata uite BLv. -dauit F. vite aurea, musaeum
dist. S.mufaeum B1Lv(J).
-seum B2C. -sae F.cfr. XXXVI 154. ex margaritis, inin om..L. cuius fastigio horologium. erat
et& BFdhS. ut et Brot. om.Lv. imagoimago BLv. iam ago F.
iamne dh. Cn. PompeiGn. pompeii B2. e margaritis, illoillo ego. illa BLv. om.F.cfr.
VII 53. relicinorelicino BS. fel- F. reciduo h. renduo d. regio Lv. honore
gratagratia F., illius probiprobi BLv. propi h. pro qui F. oris venerandique per cunctas gentes,
fictaficta
ego. illa BFhD. illa inquam Lv. ex margaritis, itaita ego. illa B (nisi ite-
ratum est ex v. 9). om. rv. severitate victa et verioreueriore FLhv(J). uerio B1. -ivs
B2S. luxuriaeluxuriae G(J). -ria & B. -ria L1. -ria quam L2dhv
(Brot.). -xoria F.
triumpho! numquamnumquam BS. rum quam L. quam
G. num quod F. quod v. om.dhH. profecto inter illosillos ll. v(S). molles
dhH. viros durasset
cognomen Magni, si prima victoria sic triumphassettriumphasses dhv.a.S.! ee BdhG. et F. de Lv.
dist. G.
margaritis, Magne, tam prodiga re ete (pro et) L. feminis reperta, quasquaf BS. quae r. quam dhv.
gerere tegerere te BG. -rere quae dh. habere gerereque v.
generet ne L. -rat F. fas non sitfit BD. sit sic d. sit hinc rv., fieri tuos voltus? sic te pretiosum
videri? non ergonon ergo BS. nonne rv. nam dh. illa tua similiorsimilior tui. dhv.a.S. est imago, quam Pyrenaei
pyrenae B. iugis inposuisti?cfr. Appian. Mithrid. 116. Plutarch. Pomp. 45 p.642. grave profecto, foedumfoedum B. -umque r v. cfr.
XXXVI 201. XXX 15. XXVIII 87. VII 1. XVIII 206. probrunet p. 387, 1 probum era F.
erat, ni verius saevumsaeuum FhS. fe um B. sit eum Lv. del. G. iraeirae BG.
prae F. per h.om.Lv. deorum ostentum idid BLS. om.Fdhv. credi
oporteretoportere Lv.a. G. clareque intellegi posset iam tumiam tunc d. tantum BSJ. illud caput
orientis opibusopibus om.L. sine reliquo corpore ostentatum. cetera
triumphi eiuseiuf BLS. -usdem Fdhv. quam viriliauirilia BFdhG. uerissime sub-
iciam Lv.! HSHS |MM| J. HS ??? B (S lineola supra add.). om.Fdhv. sestertia tria milia L. |MM| r. p. datadata L. datum BFS. datum
mille talentum v. om.dhH., legatislegatis om.daH. Brot.
et quaestoribus, qui oras maris defendissent, HSHS
|M???| J. HS ??? B (S lineola supra add.). Hs F. sestertia (HS v)
bina milia Lv. datum mille talentum dhH. |M???|, militibus
militibus
FdhH. commi- Lv. milibuf B. singulis HSHS BFS. om.Lv. senafena
milia BFS (sestertium add.dhH). quinquaginta Lv.' milia.Suet. Calig. 52.—extr.: Martial. epigr. XIV 109.
cfr. Plin. XXXIII 23. tolerabiliorem tamen causam
fecit C.G. B2. Gai S. Caii v. principis, qui supersuper omnia Lv.a.S. cetera muliebria soccosfoccof BS. oculos
rVen. soccu- v.
induebat e margaritis, autaut BS. ac L.om.F. et dhv. Neronis principis, qui sceptra
etsceptra
et G. -tram F. -tra rv(H). cfr. § 14 init. auro et. personasper-
sonas G(D). -nas in cautum F. -nas histrionum H. -nis LS.
-nis histrionum dhv(Brot.). per (pre B2) B (om. fonaf—unioni-
buf con). et cubiliacubicula hv.a.H. viatoriauiatoria FLhv(D). amatoria
dH. unionibus construebatconsternebat L2v. a. G.. quin.
immo etiam ius videmuruid&ur B. perdidisseperdiffe B1. corripiendi gemmata
potoria et variauaria dhG. -ias F. -ie Lv. -iae C. in uaria B.an
inaurata (cfr. XXIII 49) vel murrina? supellectilisfuperlectilif B1. genera, anulos translucentestranslucentef (tranol- B1) BS. transeuntes rv..
quae enim non luxuria innocentior existimari possitposset F.?
Eadem victoria primumprimus a. inurbem myrrhinamyrrhina BJ (item infra passim). murrh-
dhv. murr- (Ven.)S. murina F. -nam L.om.a. invexit
in-
uexit BFdhv(H). induxit LG. om.a., primusqueprimusque om.a. Pompeius capidescapidef BS. lap- FdhH. induxit lap- a.om.Lv. etet ll.H.
sex v. pocula ex eo
triumph Capitolino Iovi dicavit. quae protinus ad hominum
usumusus a. transieretransiere Lv. -ire r. abactis a., abacis etiam escariisque vasisuasis inde
Lv.a.S (D). expetitis
dist. J cum S.expetitis om.a.; et crescit& crefcit BS. excr-
Fdh. -itque Lv. om.a. in dies eiuseiuf BS (sc. usus). eius rei rv(J).
fortasse delendum (ortum ex iterato ies); an vero ea? luxurialuxuria
BS. luxus rv.. myrrhinomurrino La(Ven.)S. murino F.LXXLXXJ. LXXX av. LXX rH. HSHSS. sestertiis v. talentis dhH.
empto, capaci plane ad sextarios tres calicecaliceque Lv.a.B., potavitpotauit ex eo Lv.a.J....anus...anus
U 818 (Servilium Nonianum suspicatus: cfr. § 81). annof B.
Annius J e coni. S. ante hos annos rv(D numerum deesse ratus).
consularisconfularef B., ob amorem adrosoadroso (-offo B) BS. abro- L1dhH. -sa F.
-raso L2v. obroso aG. margine eius, ut tamen iniuria
ilia pretium augeret; neque est hodie myrrhinimurrini La(Ven.)S. murini F2.
-nae F1. alterius
praestantior indicatura.(cfr. Suet. Calig. 52 extr.). idem in reliquis generis eiusei' generis a. generibuf BJ.
quantumquantum om.B. voraverituorauerit FdhaB. uoca- B. loca- D. ualuerit Lv. (an cum-
ulauerit?)., licetlicet Lav. liceat Fdh. lic& aeftimauerit lic& B
(falsa iteratione: cfr. § 23. 25. 29). aestimareestimare adh. exist- G. ex multitudine, quae
tanta fuit, ut auferente liberis eius Neronenerone BS. -one domitio rv. cfr. § 50. XI 238. VII
45. 71. II 92 (semper inverso ordine). an omnia? expositaex-
pofita occuparent BS. post hortis (v. 10) transposita habent rv. occuparent
theatrum peculiarepeculiarem B. trans Tiberim inin BS. om. rv. hortis, quod
a populo impleri canente se, dumcauentes et dum
Lav.a.B. Pompeianopompeiano BFdh(B)G. -nis Lv. -nus D cum Sa-
bellico. -peio a. proluditpludit BFh(B). prael- rv.,
etiam Neroni satis erat. vidiuidit a.
qui uidit Lv.a.Brot. tunc adnumerariadnumeri B. unius scyphi
fractifractif a. -ta Lv.a.S. membra, quae'in dolorem, credo, saeculi invidiamque
Fortunaefortunam Fdh. tamquam Alexandri Magni corpus in conditorio
servariseruarit a.om.BD cum U 819., ut ostentarenturostentarentur dv. -retur r(a?)., placebat.cfr. Tac. ann. XVI 19. Plutarch. de adulat. et amico 27. T. Petronius consularis
moriturus invidiainuidia Ldv. -diae B. -die r. Neronisneronis principis dhv.a. S., ut mensam eius exheredaret
, trullamtrulam B1. null- a. unam L. myrrhinammyrrhinam J.
-na B. murrinam La(Ven.)S. marinam F. Hsfh. B.om.dhv.a. S.CCCCCCS.CCCll. CCC sestertiis (talentis H) v. emptam fregit; sed
Nero, ut par erat principem, vicituidit B. omnes HShs.FJ. fh. B. is a.HSS. om.Ldhv. |X???||X???|J. IXI B. X??? S.
om. r. c talentis dhH. ccc sestertiis v. capidemcapidem BFdB.
-dinem a. caped- Lv.
unam parando. memoranda resmemoranda res Fdhv. -dam res
L. -dā rem a. memoref B. tantitantam a. imperatoremimperatorif B. patremque
patriae bibisse!
Isid. XVI 12, 6. Oriens myrrhinamyrrina a. murrina S. -nam (amu- F) FLVen. mittit. inveniunturinuenitur
L. ibienim ibi Lv.a.S. pluribuspluribuf BFdhS. in pl- v. plurimis
rD. de mendo cfr. XXXI 4. 107. 32. XXIII 50.
locis nec insignibus, maximemaxime om.La. Parthici regnifigni B. regif a., praecipua
tamentamen pręcipua B. in Carmania. umorem sub terra putant calore
densari. amplitudineampli-
tudine Lv. -ni B. -nē r. numquamnumquam BS. aiumq- F. nufq-
rv. parvos excedunt abacos,
crassitudine raro quanta dicta suntdicta funt BS. -tum est rv. potoriapotorio a. uasi pot-
Lv.a.S.. splendorsplender F. esteft BS. om. rv.iisiis v(S). If BFhaD. his LdC. sine viribus nitorque veriusueriuf Bdv. -ius us Fa. -ius his L. quam splendor. sed in
pretio varietas colorum subinde circumagentibus se maculis
in purpuram candoremque et tertium exet tertium ex—p. 390, 1 uitium est om.a. utroque,
ignescenteignefcente ll.
v(Brot.). -tem C. veluti per transitum coloriscolorif (-lor B2) in BH. purpura aut rubescente
lacteopurpura
rubescente aut lacte candescente Lv.a.Brot..Isid. XVI 12, 6.—cfr. Martial. epigr. XIV 113. sunt qui maxime inin om.B. iisif BD. laudent extremitates
et quosdam colorum repercussus, quales in caelesti
arcu spectantur. iamiam ego. imi BFJ (ad antecedd. relatum). om.Ldhv. aliisaliif B2S. -lif B1D. his Lv. om.Fdh. maculaemaculae ll.v.
om. SJ(errore). pinguespingef B. placent—
tralucere quicquam aut pallere vitium est—itemqueitemque BS. -em r.
sales verrucaequeuerruce quae F. -ucae L.
-uce a. non eminentesmittentes a. rem- L., sed, ut in corpore
etiam, plerumque sessiles. aliqua et inet in (pro etiam) B. odore commendatio
est.
Seneca nat. quaest. III 25, 12. Isid. XVI 12, 6. cfr. Solin. 15, 29. Prisc. perieg. 704.—Isid. XVI 13, 1. Diodor. II 52, 2. Strabo XV 1, 67 p. 717. Solin. 15, 31. Contrariacontra B1. huic causa crystallum facit, gelu vehementiore
concrete nonnec Lv.a.G. aliubialibi B2dhS. certe reperiturcerte non
aliubi (-ibi B2) reperiuntur B (prava iteratione: cfr. §
19). quam ubi
maxime hibernae nives rigent, glaciemque esse certum
est, undeunde BFS. -de et Ldhv. Inde et a. nomen Graeci dedere. oriens et hanc mittit,
quoniamsed (pro quo-
niam) Lv. a. H. Indicae nulla praefertur. nascitur et in Asia,
vilissima circa Alabandaalabandam Lv.a.G. -basnda F. et Orthosiamhorto-
siam Lav.a. C. finitimisquefinitimifque BJ coll. VI 20. (adde uicina § 123.
VI 65. XVI 135. XVII 80. X 70. XXX 7). -timisque
(-tiffimusque a) montibus rv (D)., item
in Cypro, sed laudata inin om.B. EuropaEuropae
v.a.S. Alpiumalipium B1. iugis.cfr. infra §§ 108. 127. Iuba
auctor est etet om.BFJ. in quadam insula Rubri maris ante Arabiam
sita nasci, quae Necronnecron BFdhH.
neron rv. voceturuocatur ad., et in ea, quae
iuxtaiuxta gemmam (-mma Fa) FLadv. om.B (an recte?). gemmam topazumtopazum B1LS. -zium B2. -zion hC.
-cium d. -cion v. topratum F. opat- a.cfr. § 107. ferat, cubitalemquecubi-
taleque F. -lem a. effossamet fossam F. effossum a. -ffam quae B. a
Pythagora Ptolemaeiptoleimaei (-lęm- B2) B. -lemei F. -lomei a. -maei L. praefectorefecto a. regis praefecto Lv.a.-D.; Cornelius Bocchus et
in Lusitanialusitania ll.(Ven.)S.
-ia nasci dhv. perquam mirandi ponderis inin S e coni. J. m B.om. rv. Ammaeensibusammaeenfibuf
BD coll. CIL II 501. ammaen- FhH. amnen- d. ad men- a.
inmensis Lv.
iugis, depressisdeprensis a. -raehensis L. ad libramentumliberamentum
B. aquaeaque F. qd B. puteis. hochoc om.Ldv.a.S. mirum,
quodquod BS. et quod rv. Xenocrates Ephesiusefe//fiuf B. ephesius—4 xeno-
crates om.a. tradit, aratro in Asia et
Cypro excitari; non enim reperirireperiri BS. inueniri rv. in terreno nec nisi
inter cautes creditum fuerat. similius veriueri ll.v(S).
uero C. est, quod idem
Xenocrates tradit, etet ego. e B. a d.om. rv. torrentibus saepe deportari. Sudines
sudines om.a.
-nes uero Lv.a.S. negat nisi ad neridiem spectantibus locis nasci.
quoddist. U 820. certum est, nonnon enim Lv.a.S. reperitur in aquosisaquofif locif BSJD. cfr. XXV 76. 124. 154. XXVII 43.
XVI 77. (de prava iteratione cfr. § 19)., quamquamquam B. in
regione praegelida, vel si ad vada usque glacienturgla-
cietur La. amnes.
ee BFS. a La.om.dhv. caelesti umore puraquepuraque BS. parua-
que rv. ecesse–ota sunt (p. 392,1) om.a. nive id fieri necesse est;Solin. 15, 29. cfr. Isid. XVI 13, 1. ideo
caloriscoloris F.
-lor B. inpatiens nisi innifi in BFB(S). in Lv. non nisi dH. frigido potu abdicaturpotui addi-
citur dH Brot.. quare
nascatur sexangulisangulosis Lv.a.B. lateribus, non facile ratio iniriiniri BFhS. inueniri
(-re L1) Ldv(D). potest,
eoet (pro eo) L. magis quod neque inin del. v.a.S. mucronibus eadem speciesfpecief
Bv. -ie r. est
etet om.L. ita absolutusabsolutus est Lv.a.S. ab eo so-
latus est F. laterum levorlaeuor BLugd. esteft BS. om. rv., ut nulla id arte possitid possit parte
L. aequari.
Solin. 15, 31. Magnitudo amplissima adhuc visa nobis erat quam
in Capitolio Livialeui F. iulia S. Augustiaugusti FD coll. Solino -fta BLcodd. Solini Heidelb. et Bern. v. dicaverat, librarum circiter CLCL BSolin.S. L Fv. quinqua-
ginta LLugd..
Xenocrates idemidem del. HBrot. auctor est vas amphorale visum, et
aliqui ex Indiaindia BS. -dia
crystallum (-llio F) rv.uncos ego posui. pertinere
videntir vv. ad § 25 extra. sextariorum quattuor.—(Nos liquido adfirmare
possumus in cautibus Alpium nascinasci BFdhv(S). -sci atque
LG. adeo inviis
plerumqueut plerumque FLdv.a.S., ut fune pendentes eam extrahant.)—peritis
signa et indicia nota sunt.Solin. 15, 30.—extr.: cfr. Plin. XXXVI 199. Isid. XVI
13,1. (Orph.Lith. 180 sqq. κηρ. p. 138). infestantur plurimis vitiisuitif B1FLD.,
scabro ferumineferrugine v.a.H., maculosa nube, occulta aliquandoaliqua dH Brot. vomicauomitica B.,
praeduro fragilique centro, itemitem BFdhaH. a Lv. et B. salesole Lav.a.B. appellate. est et
rufa aliquisaliquis ego. -quid Fa. -cui BS(de mendo cfr. § 51. 53.
XVII 262 extr. 231). -quibus Lv. robigorubigo av.a.S., aliis capillamentum rimae simile. hoc
artifices caelaturaet latura a. litura Lv.a.G. occultant. quae vero sine vitio sintsunt dhv.a.S.,
purapura BaBrot.(D).
-ro F. -ras Ldhv(S). esse malunt, acentetaacenteta hB. -ela B. adcenteta F.
acc- L. -tera a. appellantes, nec spumei coloris
spumae colore (-ris d) dHBrot., sedfed BH. om. rv. limpidaelimpidae (H. lymphi- B. -pi- G) aquae
BdG. lympideaque F. -daeque v. limpidaeque L. -dieque a. aquae. postremapostremo v.a.S. postrema—pondere est pertinere videntur post
solis radiis (v. 10). auctoritas in pondere
est. invenio apudapud BS. om. rv. cfr. XXVI 107. medicos, quae sintquae fint BS. quer??? a. quae sunt rv. urenda corporum,
non aliteralter B. utilius uriuri BS.
id fieri rv. putariputari BS. -re (pot- F) rv. quam crystallina pilapita B1. pida F. adversis
oppositaoppofita BFdhS. app- Lv. adp- a. pos- G.. solis radiis.Suet.Nero 47 init alius et in his& in
hif BS. hic rv. furor, HSHS cod.Poll.v. sesterciis L. -cia a.om. rJD. centum
quinquagintaquinquaginta centum FLa. CLM dhv.a.J. milibusmillibuf B. trullam unamuna Lv.a.B. unit F. non ante multos annos
mercatamercata BF(B)S.
-ta a Lv. -tam dh. -ta aVen. matrepatre a. familias nec divite. Neronero BS. om.a.
idem (G. item v)nero (uero F) rv. amissarum rerum
nuntio accepto duosan in (post inos)
delendum? calices crystallinos in supremafuit fuprema BSJ (prava iteratione: cfr. § 19). ira
fregit inlisos. haec fuit ultioultio S e coni. J. uitio BF. in uitio rv. ratio dhB. saeculum suum punientis,
ne quis alius iisiis v(S). if B1FLD. hif r. ex his C. biberet. fragmenta sarciri nullo modo
queunt. miremire BC.
-reque rv. hishif BS. om. rv. ad similitudinem accessere vitreauitre B2. -tria a. -tri Lv.a.B., sed
prodigiiprodigi B1aS. modo, ut suum pretium auxerint, crystallicryftalli non deminuerint (dim-
B2L) BLv. om. r. dist. v.a. C (cfr. Fröhner anal. crit. p. 15. 16). non
deminuerint.
cfr. Ovid. met. II 366. Proximum locum in deliciis, feminarumfeminarum—4 tantum om.a. tamen
adhuc tantum, sucinasuccina d(?)v.a.S.
(ubique). optinent, eandemqueeandemque FLv. ead- r. omnia haec
quam gemmae auctoritatem; sane priora illapriora illa BS. -ra
a. -rem F. -res L. maiorem dhv. aliquisaliquibus dhv.a.S. de
causis, crystallina frigidofrigido (-da La. rigid F) potu (-tus si F) myrrhina (BJ.
murri- rS) ll.S. et murrina (minima h) habent (del. v)rigidi
potus dhv. potu, myrrhina utroqueutroque BFaS. -raque dhv. uitreaque L.; in
sucinis causam ne deliciae quidem adhuc excogitare
potueruntexcogitare potuerunt BS. -uitauerunt dhv. -itauere La. ex-
cogende F..
Ovid. met. II 364. Isid. XVI 8, 6. (Diosc. I 110). cfr. Homerus ζ 513. τ 398.—Nicand. fragm. 63 (O Schneider). Occasiodist. U 821. estest om.a. vanitatisuanitatis est a. -tas Ldv.a.S. Graecorumgrecorum ll. detegendaeoccasio—detegendae om.Fh.detegendae BS. diligentiae d(?)B. -ter rv.: legenteslegens L.
modo aequoaequo BFS. -que dhv. equa r. perpetianturperpetiatur L. -tien F. animoanimo S e coni. J. ablimo B. nemo r. me de ortu eorum
dhv., cum hoc quoque intersit
vitae scirescirent F., nonnon BL.cfr. U 821, de mendo § 42
extr. 63. nos S e coni. J. num F. ne a. ponere dh(B). poste-
ros v. quidquidquid F. illi prodidere mirandum. Phaethontis
phaethontis dh(?)v. faeto- B. feto-
La. phetentis F. fulmine ictiictu a. sorores luctuluctu B2dhIsid.S. -tum B1.
fluctu Fa. fletu Lv. mutatasmutatis a. in arbores populos
populofe (-of B2)
ac B (ortum ex iterato lac). -os esse ac U 821. lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum
amnem, quem Padum vocavimusuoca-
mus dhv.a.S., electrumet electrum Fdhv.a.S. de mendo cfr. XXXIII
80. 81. appellatum,3, 117
quoniam sol vocitatus sit Electorelector BFC. -tro a. -tros Lv., plurimi poëtae dixere
primique, ut arbitror, Aeschylusaefchyfluf B1. aescylus F. eschy- av.a.C. escyllus L., Philoxenus, Euripides
euripideffe (-def fed B2) B (om. nicander—quod esse).
eschylus a.om. v.a.S., Nicander, Satyrusnicander satyrus FLindex D. add.
iterum nicander a. satyrus nicander (mea- d) dhS. nicander
euripides satyrus v.. quod esse falsum Italiae
testimonio patet.de Aeschylo cfr. GHermanni opusc. III 131 sqq.—Apollon. Rhod. IV 627. diligentioresdiligentiores—14 cummim om.a. eorum Electridas insulas
inin om.F. mari. Hadriatico esse dixerunt, ad quas delaberetur
Padodelaber&ur (-aue- B1) pado BS. dilaberetur
padus rv.. qua appellationeappella B. nullas umquam ibi fuisse certum
est, nec vero ullas itaita om.L. ibi dhv.a.S. positasap-
positas dhv.a.S. esse, in quas quidquam
cursu Padi devehideueheretur L. possetpossit dhv.a.D. om.L.. nam quod Aeschylus in Hiberia
iberia hC.uncos posuit U 822 coll. III 21. XX
254. [hoc est inin Bv. om. r. Hispania] Eridanum esse dixit eundemque
appellari Rhodanumrhodano F., Euripides rursus et Apollonius
in Hadriatico litore confluere Rhodanum et Padum,
faciliorem veniamuiniam B1. ignorat
FL. facit ignorati sucinisucini dh. -ini in ll.v. cfr. Bergk I p. 32. tanta ignorantia
orbis.Th. lap. 29. modestiores, sed aeque falsum, prodidere in extremis
Hadriatici sinus inviis rupibus arbores stare, quae
canis ortu hanchoc Lv.a.S. effunderentinfunderent L. cummimgummim B2d. -mmi v.a.S. cum mire L.. Theophrastus
effodiinfundi La. in Liguria dixit, Chares verochares uero om.dv.a.H. Phaëthontemfetoantē a. in Aethiopia
aethiopie a. -piae h.῞ἅμμωνος νήσῳhammonos neso ego. ham-
moneffo B. (an hammoneso?). -onis Lav. eam monis F.
Hammonis insula U 823. cfr. VI 186. obisseobeffe B., ibi etobi et F.
ob id dhv.a.S. delubrum eiusibi (pro eius) dhv.a.S. esse
atque oraculum electrumque gigni. Philemon fossile
esse et in Scythiascitiae F. eruifui F. duobus locis, candidum atque
cereicaerae F. ere a. coloris quod vocaretur electrum, in alioalio BS. oleo a. alio
loco rv. fulvum quod
appellaretur sualiternicumfualiternicum BS. sualt- Lav. subalt- FdhH. hyalo-
pyrrichum D cum U 824. (pterygophoron Diosc.). nomen ad-
huc corruptum..cfr. Plin. infra § 52. VIII 137. Diosc. II 100. Th. lap.
28. 31.—cfr. Strabo IV 6, 2 extr. p. 202. Demostratusdemostratus LdB. demons- rv. lyncuriumlyncurium J.
-ion v e Theophr. -ia cū La. lyneum F. luncu B. vocatid uocat
FLdhv.a.S(D).
et fieri ex urinaurina a F. lyncum bestiarum, e maribus fulvum et
igneumingenuum L. -niu a., ee om.Fa. feminis languidiusLanguib; a. atque candidum; alios idaliof id BS. alios F. -io a. alii Lv.
diceredixere v.a.S. languriumlangurof BS. -rios a. -rias Lv. longoros
F. et esse in Italia bestias languros. Zenothemis
langas vocat easdem et circa Padum iisif BD. us a. vitam
adsignataffirmat Lv.a.H., Sudines arborem, quae gignat in Liguria, vocari
lyncauocari
lynca (lin- B1) BS. om. rv..cfr. Plin. III 152. IV 103. 99. 94. 95. in eadem sententia et Metrodorus fuit.
Sotacus credidit in Brittannia petrispatris a. arbores L. -oribus
v.a.H. effluere& fluere B1. efL- B2., quas electridas
electrinas La. vocavituocat
dH Brot., Pytheaspythias a. Guionibusguionib, BD. guto- rv(S). cfr. IV 99.
goto- d. gutto- hC. Inguaeonibus A Biese; cfr. Detlefsen
ilermae XXXII (1897) p. 192. Teutonibus Müllenhoff (forma
Plinio aliena: cfr. infra et IV 99. XXXV 25)., Germaniae gentigenti Lav.
-te r., accoliaccoli BG. -lis Lv. a coll r.
aestuarium oceaniaestatuarium F.
oceani G(D). -no a. ab oceani B. ab oceano Fh.om. hoc loco
v(J). Metuonidismetuonidis (meton- d) FhdD. -des a. meconomon L. meton- cod.Prag.J. menton- v. nomine spatiometuonidis—spatio om.B.spatio FahG(D). ab oceano spatio Ldcod.Prag.v(J). stadiorum
sex milium; ab hoc dieidici L. diei in F. navigationeab hoc diei nauigatione om.a. abesse insulam Abalum
nabalum Fh.om.a.; illoilluc dH Brot. om.a. per verper uer BS.
cfr. XVII 111. 112. 198. XVIII 120. uere (-ro L) rv. fluctibus advehi et esse concreti maris
purgamentum; incolas propro—p. 396, 5 aestibus om.a. ligno ad ignem uti eo proximisque
Teutonis vendere.Timaei fragm. 34 (Müller). Diodor. V 23 init.—extr.: Solin. 20, 13. huic et Timaeus crediditcredit Fdh.,
sed insulam Basiliambafiliam BFdhB(H). cfr. § 61. IV 95. balisiam Lv.
baltiam C. vocavit. Philemon negavitnegauit BLv(S). uagit Fh. ait dH. flammam
ab electro reddi. Nicias solis radiorum sucum
intellegi voluit hochoc BFh. hos Ldv (ad seqq. relatum).; circa occasumoccasum credit d(?)v.a.S. vehementioresuehementiores—4 actos om.B. in terram
terra Fh.dist. U 826. actos pinguem sudoremsudore
Fh. in eain ea om.L. in ea parte dv.a.S. relinquereoceani
relinquere dv.a.S., oceani
deinde aestibusaeftib. BS. -tatibus rv. in Germanorum litoralitoria F.
-re a. eici. inin BS. et in rv. Aegypto
nasci simili modo—vocariuocari B. et (ac LaD) uoc-
rv. sacal—, itemfaca & item B. in India gratiusque
et ipsoet ipso ego. ipso D. & pro B. est
pro F.om. rv. ture esse Indis;Isid. XVI 8, 7. cfr. infra § 48. inin—8 uerticillos om.a. Syria quoque feminas
verticillosuerticulos F. inde facerein facerae F. inde facile a. et vocareuocare BFdhv. -ri rS. harpaga, quiaqua B. folia paleasque
et vestium fimbrias rapiat. Theochrestustheocrestus F.
-ophrastus Lv.a.H. oceano
id exaestuante ad Pyrenaei promunturiapromunturia B1. -ium FLD. pro-
munctoria B2. -montoria dH. -ium hv.adpelliadpelli ego. dep- B.cfr. § 42 et 35. eici rv., quod eteft B.
Xenocratestheochrestus—xenocrates (§ 40) om.a. credidit, qui de hisqui de hif BFdhv. is
uero qui L.dist. v.a.S. nuperrime scripsit vivitque
uiuitque BS. -uit rv. dist.
Oehmichen stud. Plin. p. 91. cfr. Biicheler mus. Bhen. XL (1885)
p. 306. adhuc. Asarubasafarubaf BL(index)v. asdrubas coni. H. cfr.
Bücheler l. l. p. 307. narubus F. tradittradit BS. -didit r (praem.
qui v). iuxta Atlanticum mare esse
lacum Cephisidacephisiada dHBrot. chepesidam Fh., quem Mauri vocentuocant
dv.a.S. Electrum. hunc sole
excalfactum e limo redderereddere BS. dare rv. electrum fluitans. Mnaseasmnesias Lv.a.H.
Africaein africa L. locum Sicyonemsicyone (sici- F) FL. appellatappellatum Lv.a.H. etet om.L. Crathin amnem in
oceanumcratinam in eo ab oceano L. effluentemet flu-
entem Fh. e laculacum (om. e) L., in quo aves, quas meleagridas
et penelopas vocat, vivereuiuere ll.v(S). et uere dH.; ibi nasci ratione eadem qua
supra dictum esteft BS. est de (in Fdh) electride lacu rv.. Theomenes Syrtim iuxtafyrtim iuxta
BS. iuxta syrtim rv. magnam
hortum Hesperidonhesperidum hv.a.S. esseeffe BFhS.
om.L1. ex quo L2. esse ex quo v. etet—4. 5 flumen esse om.Fh.et—3 cacuminibuf BS. om. Lv. stagnum Electrum, ibi arbores
populos, quarum e cacuminibus in stagnumin stagnum L2v.
-na B2. -nat B1. inL1lac. usque ad hesperidum (v. 4). cadat; colligi
autem abautem ab BS. uero a L2v. virginibus Hesperidum.Ctesias Indic. ap. Phot. bibl. 72 p. 149 (fragm. ed.
Baehr p. 252 § 19). Ctesiasctefiaf Bv. ethesias L. inin BS.
om.Lv. Indisindiif B2. flumen
esse Hypobarum, quo vocabulo significetur omniaomnia BS. -ia uasa (as F. in se H)
rv. bona
eum ferrebona eum ferre BS. ferre bona rv.; fluerefluuere
B1. a septentrione in exortivumexortiuum FdC. -ritum B1. -rtum rv. oceanumocean oceanum
B.
iuxta montem silvestrem arboribus electrum ferentibus.
arbores easeas om.F. se d. psitthachoraspfitthachoras (-ra B) BD. siptach-
H e Ctesia. apitachora F. aphytacoras Lv. vocari, quaqua om.F. appellatione significetur
praedulcis suavitas. Mithridates in Carmaniaecarmaniae D. germ- (-icae F) ll.v. de mendo cfr. § 110.
131. 134. XXXVI 59.
litoribus insulam esse, quamquam BS. om. rv. vocariuocarique
eamLv.a.S. Seritamferitam BS. oserietam Fh. -ictam dB. cedron
Lv., cedri genere
silvosam, inde defluerefluere B. in petras. Xenocratesenocrates—14 gigni om.B. non sucinum
tantum in Italia, sedsed
FLaD. uerum dhv. et thiumet thium (=θεῖον) D cum U 830. etium
F. etiam dh. thieum L.om.a. etiam thieum (thyon H.
thyeum J) v. vocariuocari om.adh., a Scythis
veroueros Fdha. sacriumsacrium
Fv(D). -crum LdhJ. -cro' a.an Sacium?, quoniam et ibi nascaturnascitur L.; alios putare in
Numidianumidico a. ex limoex limo ego. cfr. § 37 extr. ex uino F. ex
dh.om. rv. ex humo D. gigni. super omnes est Sophocles
poeta tragicuspo&a tragicuf BS. tragicus
(-igus F) poeta rv. del. D cum U 831., quod equidem miror, cumcum BS. om. rv. tanta gravitas
eiet p. 398, 1 grauitaf ei BS. -tas et F. -tate rv. cothurnicoturni Bh. sitfit BS. est r. et dhv., praeterea vitae famaflama L2a. flamma
L1. aliasalia F.del. D. (an magna vel ampliata?). principiprincipi BFaJ.
-pe dh(?)B. -pali Lv(D). loco
genitogenitus dhv.a.S.& BS. om.
rv(U 831). Athenis et rebusreb; genuis (vel genitis) a.del. U 831. gestis etet—4 eum
aut om.a.& BS. om. rv. exercitu ductoadiecto Lv.a.B.. hichic enim L.
ultra Indiam fierifieri FLdhv(J). fluuere B1. fluere B2S. de mendo cfr. XXXII
121. dixit e lacrimis meleagridum avium
Meleagrum deflentiumdefluentium B1Fd.. quodquod et Lv.a.S. credidisse eum autuel dhv.a.S. sperasseseparasse Fa.
aliis persuaderiparsuaderi F. persuadere B1 (ut videtur;
i in ras.)Lav.a.B. posse quis non mireturueretur Lav.a.B.? quamvequam fe B. pueritiam
tam inperitamaut
(tam F) impericiam FLv.a.B. posse reperirireperri F. -perire B. (an possit
reperire sc. Sophocles?)., quae avium ploratus
annuos credatcredas F. lacrimasvelacrimas ui F. -mas
ut a. tam grandes avesve, quae aauefue quae a BS. auesque (quae F) r. -que e dhv.
Graeciagrecia B. egregias L. -Iā a., ubiubi om.La. Meleager periitmeleager
periit (-rit BD)) BFdhv. om.a. -grum etiam perisse et L., ploratum adierintadierint- BS. missem F.ee (isse v) in av. esse apud L. Indosidof
B1.?
quid ergo? non multa aeque fabulosa produnt poetae?
sed hoc in ea re, quae cotidie invehaturinuehatur Lav(S). -eatur B1F. -eniatur B2dhH. atque abundetabund& BS. -det et rv.
acac BFS. hac r. hoc- dhv. mendacium coarguat, serioferto F. certo La. quemquamquendam quam B. quamquam F. dixisse summa
hominum contemptiocontemptio v. -emtio d. -entio ll. estest om.Fh. et intolerandaintuenda La. mendaciorum inpunitas
.
Tac. Germ. 45. Solin. 20, 8. 9. Isid. XVI 8, 6. 7.
XVII 7, 31.—cfr. Plin. IV 97.Certum est gignisigni F. inin om.F. insulis septentrionalis oceanioceanif B1. hocaeani F. hoc L.
hac cani (vel eam) a.
et ab Germanis appellari glaesumglaefum BS. glassu a. glessum
rv., itaque et aba dhv.a.S. nostris
ob id unam insularum Glaesariamglesariam F. gless- Ladhv.a.S. appellatam, Germanico
Caesare res ibi gerente classibusref—claffibuf BS. res ibi classibus gerente r. ibi
classibus rem gerente dhv., Austeraviamaufterauiam B1FaS coll. IV 97.
-tera uiam B2. -trauiam Lv. aa om.Fa. barbaris
dictam. nascitur autem defluente medulla pinei generis
arboribus, ut cummisgummis F.
-mmi B2dhv.a.S. in cerasisin gerasis F. in cera L. sincera a., resina inin BS.
om. rv. pinispinif BaH. -neis Lv. piris Fdh. erumpit
umorisdist. v.a.C. abundantia. densaturdensantur F. rigore vel temporetempore FLhSolin.Isid. v(J). -ri a(?). pondere
B. tepore d(?)B. ac mariac mari ego. aut maria BFdhv(S). aut
amori a.om.L. autumnali B coll. Solino.,
cum ipsumipsu ego. ipfa
BS. ipse J. uero L. uere D coll. § 35. om. rdhv. intumescens aestus rapuit ex insulis, certacerta ego.
-te ll. v. (aduersa Tacit.).
in litoralitore Fdha. expellitur, ita volubile, ut pendere videatur atque
nonatque non
(ego. nos F.cfr. § 31)sidere F. atque considere hB. atque a.om.BLv(S). aqua non sidere D. sidere in vadoin uado BFdS. in a.
quod L. in uado. Quod v..Corn. Nep. ap. Cassiod. Var. V 2. Solin. 20, 9. 10.
Tac. Germ. 45. arborisarboris dhv. -re Fa. -rum (sed
post esse) L. Roborif B. sucum esse etiametiam ll.v(S). om.dC. prisci
nostri credidere, ob id sucinum appellantes. pineipinei
BS. -neae adhv. -naee F. -nea L. autem
generisgenerif BS. om. rv. arborisarbores a. esse indicio est pineus in adtrituatritu a. acr- F. odor
et quod accensumecensum F. accensum—10. 11 adfertur om.B. taedae modo ac nidore flagratquod—flagrat om.a.flagret v.a.S.. adfertur
adfertur Lv(S). affirmatur (adf- F) FdhaH. aa om.F. Germanis in Pannoniamin annontam F. inde d. idem h. ideo H. maximemaxime BB(S). -mo F. mox per rv. maxime appetitam
dhH. provinciamprouinciam om.BSJ., et
inde Venetiuenienti a. aduectos
dhH. primum, quosquof BS. quos graeci (gre- Fa) rv. Enetosenetos cod.Poll.
v(Brot.). hen- C. fenatof B. inaetos F. natos a. nitos L.
macatos dhH. Graecigreci B.om. rv.a.S. vocaveruntuocauerunt BS. -ant
Lav. -abant FdhH.,
famam reirei fama a. fecere proximiqueproximique BS. -me r.
-mi Verc. -mae v(H). an proximi quippe? Pannoniae et agentes& agentef BS.
id accipientes Fdhv. ad accipiennonie a.om.L. circa
mare Hadriaticum.Isid. XVI 8, 7. Pado vero adnexaadnexa ll. v (S). -xae Hack. fabulafabula eft BS. -le La. -lae
v. -la Fdh. est evidenteeuidente BFhS. -ta d. uidentur r. -etur v. an
euidenti de? magis vero Plinianum sit adnexae fabulae est
euidens; cfr. XVII 12. XXXI 54. IX 71. 2. II 138.
causa, hodieque Transpadanorumtranfpadanorum (-don- B) BFdhv(H). -narum r Verc. agrestibus feminis monilium
vice sucina gestantibus, maxime decoris gratia, sed
et medicinae; creditur quippe tonsilliscreditur quippe tonsillis (toff- B) BS. quando (qnFL) ton-
sillis creditur rv. resistere et faucium
vitiis, varieuarie B1. -iae F. -io B2Lv. -Iū a. generegenerū a. aquarum iuxta Alpisalpif B1S. -pef B2. aliis Fa. -ios L.om.dH.
illos v. infestante
guttura hominumhominum BS. om. r. ac
uicinas carnes dhv..Solin. 20, 11. (cfr. Suet. Nero 12). DC M pDC mil. p. fere B(SJ)D. ac p. fere F.
ac fere passibus trecentis L. sexcentis (G. centum dhv) fere
M. pass. dhv.. fereguttura—fere om.a. aa ll.G. abesse a d. abest a hv. Carnunto Pannoniae
abesseabeffe
BS. -est rG. om.dhv. litus idid (id ae F. a dh) germaniae (-ia dh)
ex quo BaFdhG. ex quo id germaniae Lv. quo id a germa-
nia B. Germaniae, ex quo invehitur, percognitum
nupereft nuper B2D., vivitqueuiuitq. BS. uidit aD. uidit
enim Lv. uidete F. equesequef BLv. eq' a. q???; F. RR. BFaD. ro-
manus Lv.. ad id comparandumadi comparandi F. missus aba adhv.a.S.
Iuliano curante gladiatoriumgladia-
torium Fdhv(D). -rum r. cfr. XXXV 52. munus Neronis principis.
quiqui & BS.
quin et FdhD. qui nec r. qui haec v. et commercia eaea BS. om. rv.
exercuit D cum U 832. et litora peragravit, tanta copia invecta
, ut retia coercendiscoercendif (coher- av) BLav(S).
arcendis dhB. -ntis F. ferisferit a.om.Lv.a.B. podiumspodium Lv.a.B.
podium q. B. -umque S. protegentiaegentia B. teg- S. sucinissicinis F2. -nes
F1. sucidis a. -ino dH Brot.
nodarentur, harenaharena D coll. XXXIII 90.
XXXVI 162. arma ll.v vero et libitinaliuitina B1 totusquetotufq. B2Ldv. to
ufq. B1. totiusque (toci- F) r. unius diei
apparatus in variatione pompaepompae S. -pae ac B. singulorum dierumin—dierum BS. om. rv.
uncis inclusit J. esset
ede La. sucino. Solin. 20, 12. Tac. Germ. 45. Martial. epigr. VI 15.
IV 32. 59. maximum pondus is glaebae attulit XIII librarum
. nascinascitur F. nasci—est om.a. et in India certum est. Archelaus, qui
regnavit in Cappadocia, illincillic a. pineopineo FdhH. -of B. in eo a.om.Lv. cortice inhaerente
tradit advehi rude polirique adipe suisadipe suis FdhB
coll. Solino. om. rv. lactentislactentif BdhB. lat- Fa. lacte Lv. incoctum.
liquidum idliquidum id BS. -dum (h'q die a) rv. primo destillare argumento suntsunt om.Fdh. quaedam
intusintus om.La. (interlucent Tacit.).in (pro ut) F.& BLaS. ex F.om.dhv. tralucentia, ut formicae culicesquepulices-
que La. aut culices dv.a.S. et lacertaelacerate F. -tae h. -rtaeque v.a.S., quaequae BFS. om. r. quas v.
adhaesisse musteoadhesissem usteo F. -herentes in eo L.om.a.nec L. non est dubium etet uncis inclusit J. inclusainclausa a. -lusas Lv.a.S. in eius a F. durescentedurefcente BS. -cens (vel -centes) a. -cere L. daurescentes F.
indurescente dh. -ti v. eodem remansisseeodem remanfiffe (-ife B1) BS(D).
om. rv. uncis inclusit J..
extr.: Solin. 20, 12. 13. Prisc. perieg. 283. Genera eius plura sunt. ex iisfunt ex iis (if B1D. hif B2) BS.
om. rv. unicis inclusit J. candida odoris
praestantissimine Fa., sed nec his nec ceriniscerinif BS. cernis Fa.
cereis dhB. tetris Lv. pretium. fulvis
maior auctoritas. ex iisex iis (is LD) Ldhv. ex his Fa.
exift B1. exiftit B2. etiamnumetiamnum dhv. -unc FLa. &iam B. ampliusampliuf BD. -ior rv. tralucentibustraducentibus a.,
praeterquam sisa F. nimio ardoreamore
a. flagrent; imaginemimaginemque Lv.a.S. igneam
in iisin iis (if B1D. hif B2) effe
BS(D). inesse Lv(J). in sese r. esse, non ignemignem BLv. -nem igneam r., placet. summa laus Falernis a
vinidist. ego
(ut sint ablat. absol.). colore dictis, molli fulgore perspicuisperfpicuif BS. -cui sunt r. -cuis. sunt v(D). in quibus etet in quibus Lv.a.S (D). cfr. XXIV 80.
XXVIII 231.
decocti mellis lenitas placeat.Isid. XVI 8, 7. Solin. 20, 13 cfr. Plin. supra § 37. Plato
Timae. p. 80 C. Geopon. XV 1, 29.placeat uerumuerum—p. 402, 13
uitiis aut om.aom.B1. verum hoc quoque notumet p. 402, 1 notum fieri BLv. finiri F.
fieri oportet, quocumque modomodo BFdhv(S). om.LG. libeatlibeat ea tinguian tingui, ut?ego. libeat
tingui FLG(J). tingi libeat dhv. ea tinguere libeat tingui
BS(D). de iteratione cfr. §19., ea tingui, haedorum
sebofepo B2.
seuo dhv.a.S. et anchusaeancufae B1. amc- F. radice, quippe iamiam & BS. etiam rv. et conchylio inficiuntur
. ceterum attritu digitorum accepta caloriscoloris B1L. anima
trahunt& BFdhv(S). ac LG. in se paleas et foliafolias F. arida et philyras& (ac F) philyras (fil- B. hiluras F) BFG(S). om.Lv(H)., ut magnes
lapis ferrum. ramentaerementa L. quoquean que (pro quoque)? eiuseius ll. S. sucini dhv. oleo additoaddito ll.v(S). -ta G. flagrant
dilucidiuslucidius L. diutiusque quam linini (pro in) F. medulla.cfr. Pausan. V 12, 7. taxatio in deliciis
tantatantu aut F., ut hominishominis FLdv. -nem B.an hominum? quamvis parva effigies vivorum
hominum vigentiumque pretia exsuperetexfuperet BS. su- rv., prorsus ut castigatio
una non sit satis. in Corinthiis aes placet argento
auroque mixtummixtum BFv(H). -to LG., in caelatis ars et ingeniaan ingeniū? sed cfr. § 76.; myrrhinorum
et crystallinorum diximus gratiam; unionesuniones quod dhv.a.S. capite circumferuntur,21 sqq.
gemmae digitis; in omnibus denique aliis
vitiisuitiif aut BS. -tiis rv. aut ostentatio aut usus placetplacet et La.: in sucinis solafola BS. om. rv. deliciarum
deliciarum BS. -rum tantum rv. conscientia. Domitius Nero in ceteris vitae suae
portentis capillos quoquequoque
om.a. Poppaeae coniugis suaepoppaeae (-ppae B. -ppee a. popeae F) coniugif (-ge F)
fuae (siue a) BFaS. coniugis suae poppaeae Lv. inin om.BS. hoc
nomennomine BS. (an huic nomini, ut V 119?). adoptaveratadapta-
uerat L. quodam etiam carmine sucinosfucinof BFdhv(S). -na rG. appellando
, quoniamet quoniam dhv.a.S. dist. Littré. nullis vitiisuitif B1D. desunt pretiosa nomina; ex
eo tertius quidam hicquidam hic FLaG(D).
hic quidam (-dem v) dhJ. hic BS. (i. e. Poppaeanus sucini
color quasi quidam novus praeter Falernum et melleum: cfr,
§ 47). colos coepit expeti matronisa matronis dhv.a.S..
Usus tamen aliquisaliquif BS. om. hoc loco et post inuenitur (-entur F)
habent rv. sucinorum invenitur in medicina,
sed non ob hoc feninis placentplac& BS (sc. usus).. infantibus adalligari
amuleti ratione prodest.Pl. iun. 61, 23.—Diosc. I 110 extr. Callistratus prodesseprodeffe BS. om.
hoc loco et ante tradit habent rv. etiametiam BaS. quam d. et rv.
cuicumquequicumque B1. aetati contra lymphationes tradit et urinae
difficultatibus potum adalligatumque. hic et differentiam
novam fecitfecit BS. cfr. XVI 245. 166.
XIX 54. XXIII 29. XXXI 90. (XIII 104). adtulit rv(J).
cfr. XXXIV 96. appellando chryselectrumcryfelectrum B. quodquod si a. quasi Fdhv.a.S. sit coloriscolore a.
aurei et matutino gratissimigratiffimi BdhC(H). -mo G. grauis-
simi rv. aspectusadspectu ahG., rapacissimum ignium,
sifi BS. et si rv. iuxta fuerint, celerrime ardescens. hoc collo adalligatum
mederi febribus et morbis, tritum verouero BS.om. rv. cum melle ac
rosaceo aurium vitiis et, sisic F. cum melle Attico teraturconteratur dv.a.S.,
oculorum quoque obscuritatiobfcuritati BdS.
-tis Fa. -tibus Lv., stomachi etiam vitiis vel
per se farina eius sumptasumpto a. veluel om.F. cum mastichemastice a. potapoto La(Jerrore). ex
aquaetiam dhv.a.S..—Sucina et gemmis, quae suntsint F. tralucidae, adulterandis
magnum habenthab&
B. locum, maxime amethystisamethystū La. -histi F.,
cum tamentamen BS. om.rv. omni, ut diximus, colore tinguanturtingua-
tur dh(?)S..
cfr. Plin.
supra § 34. VIII 137. Diosc. II 100. Isid. XVI 8, 8. XII 2, 20. De lyncuriolingurio B1. lig- B2. lintu- F. proxime dici cogit auctorum pertinacia
, quippe, etiamsi non electrum idid ego.
id esse (esset Lhv. effe contendunt BS) lyncurium (lycu- F.
lyngu- B1. lygu- B2) ll.dhv. de interpolatione cfr. § 192., tamen gemmamgemmamque Fh.
esse contenduntuolunt (pro contendunt) BS., fieri autemautem
adfirmant BSD. ex urina quidemquidem om.a. lyncis, sed
et genereet genere ll.S. egestam
dhv. terraeterrae BLS. -ra et F.om.a. -ra dhv., protinuspatronus F. ptn' a. eo animalieo animali BS. bestia hv. om.r. urinamurinam om.dhv.a.S. operienteoperiente BdhS. -te ea FaD. -te eam Lv.,
quoniam invideat hominihominum usui dv.a.S.
om.h. bonum a(?)., ibique lapidescereibique lapidefcere BS(D). om. rv(J).. esse autem,
qualem inin igneis sucinis dhv.a.S. sucinis, Solin. 2, 38. Th. lap. 28. Solin. 2, 39. Damig. 31. colorem igneumigneum BS. cfr.
VIII 137. ignis r. om.dhv., scalpiquefcvlpiq. B2. alpisq. a.om.L. nec folia
tantumnec (pro ad) a. autaut Badhv. ac rD. stramenta ad se rapererape a., sed aeris etiam acac Lav. ad r.
ferri lamnas, quodquod om.Fha. Dioclidiocli BahS. -ly F. -les Ldv. cuidamcuidam
FhS. qui- B. -dem et Ldv. qda a. Theophrastus quoque
quoque BS. om. rv. credit. egoeo F. falsum id totum arbitror nec visamuifam Bdv. -sa Fha. -so L. in
aevo nostro gemmam ullam ea appellatione. falsumfalfum BS(D).
om. rv(J). et
quod de medicina simul proditur, calculos vesicae poto
eo elidi et morbo regio succurrifuccurri BS. occ- rv., si ex vino bibatur aut
specteturfpectetur ES. si
pecce- F(a?). sipicte- L. si pote- (porte- v) dhv. etiam.
Nunc gemmarum confessa genera dicemus abab BS.arv.
laudatissimis orsi, nec verouero om.La. id solum agemus, sed etiametiam BS. a (- & fort. recte) r.
ad v.
maioremaiorem v.a.S. utilitateutilitatem B1v.a.S. vitaeuitae obiter
(-tum d) Fdhv.a.S(D). cfr. § 118. coarguemuscoarguemuf (cor ar- B) S.
-uetur rv. Magorum infandaminfandam (-fun- B) S. -da (nef- a) rv. vanitatem
uanitatem BS. -itas rv., quando vel plurimaprima B. illi prodidere de gemmis abab BS. om. rv.
medicinae blandissima specie adblandiffima fpecie ad BS. ex his blanda specie dhH. ex
his species (-iae F) blando (-da Fa) rv. prodigiaprodigio v.a.H. transgressi.
Plato Politic. p. 303 E. Timae. p. 56 B. Pollux VII 99. Maximum in rebus humanis, non solum inter
gemmas, pretium habet adamasadamaf Bv. -mans r., diu non nisi regibus et
iishis a. admodum paucis cognituscognitus v. -tus ut a.
-tum B1. -tu B2. cogcognitus F. commodus L.. itaita FdhaS.
it B1. fit B2. om.Lv. appellabaturappellabatur om.Lv.a.S. auri nodusauri noduf
BFS. cfr. XXXIV 136. auri modo dhH. unus modo Lv. uno mod' a. auri comes U 836.
in metallis repertus perquam raro [comes auri]uncos ego posui. comes
auri (Lv. auro dhJ. -rum Fa) FdhLav. om.BU 836. nec nisi
in auro nasci videbatur. veteres eum in Aethiopum metallis
metallif tantum BhS. tantum metallis rv(D). tantum inveniriinuenire
B1. existimavere inter delubrum Mercurimercurii B2av.a.S.
etatque (pro et) Fdhv.a.S. insulam Meroen, dixeruntquedixe-
runt quae B. non ampliorem cucumisnon cumis amphonis femine a.
semine aut-haut
D. colorecolore Ldhv. -rem r. dissimilem inveniri. Dionys. perieg. 1119. Solin. 52, 53. Prisc. perieg. 1063.
August. civ. dei XXI 4, 4.—Solin. 52, 54. Isid. XVI 13, 2.
Damig. 3. Solin. 52, 55. nunc primumnunc primum BS. nunc Fdhv(D).
in a.om.L.
genera eius sex noscunturnafcuntur B.: Indiciprimum indici D. non inin Bv.
om. r. auro nascentisnafcentef B(a?)SJ. sed cfr. huic (v. 11).
et& BS.
set a. sed rv(D). quadamquodam F. crystalli cognatione, siquidem et colore tralucido
tranlucido B2. non differtdif-
feru??? BSJ. etet om.La. laterumdist. ego.latere L(a?). sexangulosexangula Fa. levoreliuore
B2h.cfr. § 26. leuare L. leua a., turbinatiturbinati B(a?)S.
-tus rv(D). in
mucronemmucronem LaSolin.v. -ne r. ee BhS. ae F.om.d. aut rv. duabus contrariis partibus, quo magis miremur
, ut si duo turbines latissimislatissimi (-mis v) suis Lav.a.S(J). partibusquo—10 partibus om.Fdh. quo–9. 10 mire-
mur (-etur a) om. H Brot. iunganturiungeretur a.,
magnitudine vero etiam abellanibellani F. auellani (-nae C)
B2dhv.a. S. nucleinuculei B1J. -cleis a.. similis est huichuic quidem Lav.a.S.
Arabiusarabicus dhv.a.S. cfr. § 62., minor tantum, similiter et nascens. ceteris pallorpallidior ah.
argentigenti
a. -tis Lv.a.H. et in auroet in auro om.B.sed cfr. Solin. non nisi excellentissimo natalisnatales dH
Brot.. Seneca dial. II 3, 5. Th. lap. 19. Isid. XVI 13, 2.—Damig. 3. incudibus
in crudibus F.id (pro hi) F. hi deprehendunturrepraehen-
dunt ubi F. itaita BLdhv. ta F.om.a. respuentes ictusictum Lv.a.S., utut
om.a. ut in F. ferrum
utrimqueincudesque FdhLv.a.S. dissultet, incudes ipsaeipsae om.La. etiam exiliantdissiliant dhv.a.D.. quippeet p. 406, 1 duritia quippe a.
duritia est inenarrabilis, simulque ignium victrixuictrix ignium a. natura
et numquam incalescens, undeunde nomen B. et nomen [interpretatione
Graeca indomita vis]uncos
posuit D. indomita uis graeca appellatione (interpreta- v) dhv.a.S. cfr. Isid. accepitaccepit. genera adamantis sex a.. unum ex iisunum
ex if BD. ex his unum a. vocant cenchron
, miliimili B1FLaS. quod est milii v. magnitudine, alterum Macedonium, in Philippico
aurolippicauro a. repertum; hic est cucumiscucumi Lav.a.C. seminifemini B2aC.
-n& B1. -ne rv. par. Solin. 52, 55. 56. post
hoshof BVerc. hoc rv. Cyprius vocatur in Cypro repertus, vergens adad BLS. om. r. in
dhv. aereumereum a. aerium dhH Brot.
colorem, sedsed ego. sed in ll.v.. medica vimedica ui BaS. -camine Fh. -cina Ldv (D)., de quade qua BS. de
quo h. qua F. ut Ldv. om.a. dicemus, efficacissimus.61
postautem L. hunc sideritesest siderites Ladhv.a.S. ferrei splendoriscoloris a., pondere ante ceteros
ceteris La., sedet L. natura dissimilis. namquenamq. BD.
om.L. nam rv. et ictibusigtibuf B1. act- F. ictibus enim L. I frangitur
dhv.a.S. frangi et
alio adamante perforari potest, quod etet (pro ut) F. Cyprio evenit,
breviterque ut degeneres nominis tantum auctoritatem
habent.
med.: cfr. Plin. XX 2. Marc.
26, 95. Isid. XVI 13, 2. XII 1, 14. Solin. 52, 56. Prisc. perieg.
1065–1070. August. civ. dei XXI 4, 4.Nuncnunc BS. id F(a?). idque
Lv. quod totis voluminibus his docerehif (if B1) docere BS. his docere et (om.a) mandare Lav.
inducere (-rae F) Fdh. conati sumus
de discordia rerum concordiaque, quam antipathianantiphatian B. -patian a. Graeci
vocavereuocauere BdhS. appellauere r(a?)v. ac sympathiansympathiam dhv.a.S.
-phatian B. sinpathian F. ras nathidian (-tidia a) r., non aliter clarius intellegi potest,
siquidem illa invicta vis, duarumduarum Bv. -umque r. violentissimarumuiolentissime (-mae v) Lav.a.H. naturae
rerum ferri igniumqueignisque dhv.a.S. contemptrix, hircino rumpitur sanguine
, nequeneque BFdhH. nec a(?)G. ac ne
Lv. aliter quam recenti calidoquecallidoque B1. macerata et
sic quoquequoque (pro etiam) B. multismultif ictibuf Bin ras. ictibus, tune etiam praeterquam eximias
incudes malleosque ferreosfer-
reos om.dhH Brot. frangens. med.: Isid. XVI 13, 2. Solin. 52, 56. cuius hochoc om.B1. inventoinuento BS. -nio Fa. -ntum
LD. ingenio dh. -genio inuentum v. cfr. XXXII 1.
quovequoq,
a.om.L. casucasuue L. repertum? aut quae fuit coniectura experiendirecenti (pro fuit) a.
rem inmensi pretiicreti F. secreti
et dhv.a.S. in foedissimofedissimo F. fid- La. animalium? numinumnuminum BG. nomi- Fa.
omni- Ldhv.
profecto talistalif BS(D). muneris (nume- a) talis rv(J). inventioinuenio F. esteft BS. omnis (hominis v) est rG. et hoc munus omne& hoc munuf
omne BS(D). om. rv(J)., necne F. quaerenda
ratioratio BS. om. rv. in ullanulla
F. illa B2. parte naturaearte B2. naturae ratio FLav.a.S., sed voluntas! cumut (et Verc.)
cum Lv.a.S.
feliciter contigit rumperecontigit rumpere BS. rumpere contigit (H.
-tingit av) rv., in tam parvas friaturfriatur S e coni. J. frua- B. feriantur r. fri- D.
frangitur Verc. -gantur dv. crustas,
ut cerni vix possint. expetuntur haehae BFS. a dhv. e a. hae a L.cfr. § 50. scalptoribus ferroque
includuntur, nullam non duritiam ex facili cavantes.
Isid. XVI 13, 3. Solin. 52, 57. 53. (Orph. Lith. 194). Damig. 3. cfr.
infra § 192.adamas dissidet cum magnetemagnete lapide adhv.a.S. in tantum, ut iuxta positusappositus a.
ferrum non patiaturpatitur F. abstrahi aut, si admotus magnes adprehenderit
, rapiat atque auferatafferat a.. adamas et venena vincit
atqueuincit atque BS. om. rv. inrita facitfaciat a. et lymphationes abigit metusque vanosmeatusque uagos La.
expellit aa om.La. mente. ob idet ob id
LG. quidam eum anancitenananciten BFS. anchi- Lav. anachi- (B1)C. eunachi-
(B2)Verc. -citen hBrot. vocavereuocare a..
—Metrodorusmetrodorus—p. 408, 2
dubitet om.B. Scepsiussep' a. in eadem Germaniagermania LaS. -ia a Fdh. -ia et
G. -ia in v. Basiliabasilia (B2)H. cfr. § 36. balista ll. v. in bal-
tia (B1) G.
insula nasci, in qua et sucinum, solussolus om.dv.a.S., quodquod—p. 408, 1 dicit et
oz.a. equidem
legerim, dicitsolus dicit dv.a.S. et praefert Arabicis. quodquod—3 arabicisque om.a. esse falsumfalsum
esse dhv.a.D. quis dubitet?
(cfr. Th. lap. 36). Isid. XVI 7, 1. Solin. 15, 23. 24.
Th. lap. 24. Proximum apud nos Indicis Arabicisqueet arabicis L (cfr.a). margaritis
pretium est, de quibus inin (pro de) F, nono diximus volumine9,106
inter res marinas.
Tertia auctoritas smaragdis perhibetur pluribusplurib. BFdhv. multis rD. de
causis, quippequippe BS. om. rv. nulliusnulliuf Bdhv. -llus r. coloris aspectus incundior est. nam
herbas quoque silentesquoque filentef BS coll. Column. IV
27, 1. 29, 1. 30, 6. XI 2, 26. XII 7, 1. quoque uirentes
(-tis FD) Fdhv(D). om. r. frondesquefrondesque (quoque L) uirides La. avide spectamusauide (aut de F) fpectamuf (-tam F) BFaC. haud desp- Lv.
desp- dhVerc., smaragdos
vero tanto libentius, quoniam nihil omnino viridiusuiuidius F.om.a.
comparatum illis viret. Isid. XVI 7, 1. Solin. 15, 24. 25. Plin. supra § 8. praeterea soli gemmarummnarū a. contuitucon-
tuitu Lav. collutu B. coniuitum F.
inplentinplent Lav. -nti h.
-l& B. -leri Fd. fatiant F. favtiat B2. oculos nec satiant. quin et ab intentioneintentatione Fh.
alia ll.S. alia obscurata dv. alia
aspectuafpectuf B. smaragdi recreaturrecreatus F. acies, scalpentibusqueque om.La. fcvlpentibusq. B2. gemmasgemmis a.
non alia gratior oculorum refectio est: itain (pro ita)
BSJ. viridiuiride B1. lenitate
lassitudinemlassitudine a. mulcentmulcenf BSJ.. praetereaprae-
terea e FhD. (globosi e Solino inseri voluit U 838). longinquo amplificanturampli-
ficatur B.
visu inficientes circa se repercussum aëra, non solesolū La. mutati
, non umbra, non lucernis, semperque sensimsensi F. radiantes
et visum admittenteset uisum (-su Fa)
admittentes FLadhv. om.B. (transmittentes U 839, sed cfr.
§ 69). ad crassitudinem sui facilitate tralucida
tralucida om.a., quod etiam in aquisqui F. nos iuvatnon iuuat (fit
Lv) Lav.a.H. de mendo cfr. § 31.. iidemidem BaD. plerumque
concavi, ut visum conligantcolli-
gant adhv.a.D.. quamquapropter dhv.a.S. ob rem decreto hominum
iisif B1D. his B2a. parcitur scalpiscalpi uetitis om.a. vetitis. quamquamquā a. Scythicorum
Aegyptiorumquefcyticorū aegyptorumque B. duritiaduritiae F. -ties dhv.a. G. tanta est, ut nonnon om.a. ne dv.a.S. queant volnerari.
quorum vero corpus extentumextensum Lav.a.S. est, eadem quaque F. specula
ratione supinisupini (supp- FL) rerum FLadhv(J). -nif rebuf BS. de spe-
culis supinis cfr. XXXIII 129 (ceterum XXIII 1. IX 2. XI 125).
an vero supinis rerum (ut vitiati rebus causa simul appareat)
i. e. supinis intuentibus? cfr. XXVIII 48, praeterea XVI 174.
VII 77. 171. IX 78. 85. 88. X 40. 93. XI 18. XIII 77.
XVII 226. XVIII 47. XX 158. XXIII 125. XXVI 93.
XXVIII 54. XXXII 41. rerum imaginesimaginem BS, ut § 152. XXI 2.
XXXI 86. XXVIII 64. XXXIII 130. sed cfr. § 71. 156.
166. XXXIII 128. reddunt. Nero princeps
gladiatorum pugnaspugnas om.a. spectabatexpectabat Fa. inin
BIsid.S. om. rv. smaragdo.
Isid. XVI 7, 2. Solin. 15, 23. 27. Th. lap. 35. Solin. 15, 26. Generagener F. eorum duodecim: nobilissiminobilissimis F. Scythiciscytici F.
syrt- a. fcythicisB2.,
ab ea gente, in qua reperiuntur, appellatiappellatif B.. nullis maior
austeritas nec minus vitii; quantumut (et v) quantum
dhv.a.S. smaragdi a gemmis
distantdistat a., tantum Scythicussyrticus a. scythici v.a.S. a ceteris smaragdis. proximam
laudem habent, sicut etsicut
et Fdhv. fic & B. sicut r. sedem, Bactriani. inquos in Lv.a.S. commissuris
saxorum colligere eoseos om.Lv.a.S. dicuntur etesiis&efif BaD. flantibusfatib' a.; tunctunc—p. 410, 10 gemmas om.a. enim
tellure deopertadeoperta BIsid.S. om. rv. internitentinternitent BLv(S). inter
se tenet F. tersa nitent dhBrot., quiaqua F. & quia BS. iisiis dv.
if B1. his rD. ventis harenae maxime
moventur. sed hos minores multomultof BF. Scythicis esse tradunt.
tertium locum Aegyptiiaegipti B. -gyphtia F. habenthabent qui Lv.a.S. -ntur (om. eruuntur) F.. eruuntur circa Coptoncopton Lv. fco- B.
captos Fdh.,
oppidum Thebaidisthebandis F., collibusin collibus dhv.a.S. excavatisex-
cauatif BS. ex (H. et Lv) cautibus rv..
init.: Th. lap. 25 Reliqua genera in metallis aerariis inveniuntur, quapropter
quia propter L. principatum ex iisif B1D. hif B2. optinent Cypriicyprii BG.
aegypis F. -ptii v. eg- Ldh.. dosdosque Lv.a.S. deos F. eorum
est ineft in BS. et in Fh. ut et L. est nec in C. et ut in v. colore liquido nec diluto, verum exex om.L. umido pingui
quaquequaque BFhG. que Ld. que quaque v. perspiciturper-
spicitur BFdhBrot. -ciatur LG. resp- v. imitanteinmicante L. tralucidum marismare
Lv.a.Brot., pariterque
utut BS. om. rv. traluceattransluceat B2S. -cet (tral- F)
FLv. -centem dhH. etet—ut om.dhHBrot. niteatniteat BS. -tet
rv. [hoc estuncos posui cum U 840. utut BS. om. rv. colorem expellatexpellat BS.
-llit Fdh. -llit et Lv., aciem
recipiatrecipiat BS. -pit rv. reficit dhH.]. feruntferunt et in Fdhv.a.G. in ea insula tumulo reguli Hermiae iuxta
cetariasiuxta cetariaf (ceterieas F.
catherias d) BFdhv. om.L. marmoreo leoni fuisseleo inftuiffe F. fuisse d. inditos oculos ee om.Fdh. ex v.a.S. smaragdis
ita radiantibus etiam in gurgitem, ut territiterriti BdhH. -iti instrumenta rv. thynni refugerent
thynni refugerent BS. refugerent (-runt L) thynni (v.
tinni L. inni F) rv., diu mirantibus novitatem piscatoribus, done
mutavere oculis gemmasoculos (om. gemmas) L.. — Sed etet om.a. vitia demonstrari
convenitconuenit BFS. oportet rv. in tamin tam BFG. in tanto dh.om. rv. prodigisprodigif BS. -gi F. -gio dh. -giosis D cum U 841,
sed cfr. § 15. procliui G. om. rv. pretiispretiif BS. erepti F.om. r.
erratu G. reperta v.. sunt quidemquidam LVen. quaedam D.
omnium eadem, quaedam tamen nationumtamen nationum om.L. dapnaticionum a. peculiariapeculiari Fa., sicut
in homine. ergo Cypriicypri BD. cipri a., varieuarie om.La. glauci magisquemagisque uarie (-rii L) ac La. acan aut (pro ac)? cfr. § 72. minus
in eodem smaragdo aliisalif B1D. partibus, tenoremtenerom F.
-erem L. illum Scythicae
austeritatisausteritatis dhv(H). -tef B. auctoritatis
rG. non semper custodiunt. ad hoc quibusdamquidem B.
intercurrit umbraumbra om.a., surdusque fitfit om.L. colos, quique F.
quin L. inprobatur
etiam dilutior. cfr. Isid. XVI 15, 28.—extr.: Isid. XVI 7, 2.
Solin. 15, 27. hinchincque Lv.a.G. inalac. usque ad p. 413, 11 et alios. genera distingunturgenerandis tunguntur F., utut BFS. om.LG. et dhv. sintfint BS.
sunt rv. aliqui
obscuri, quos vocant caecos, aliiali B1D. densi nec ee om.B. ae F. liquido
traluciditranslucida L., quidamquidam om. J (errore). variiuarii B2S. -ri B1 (F?). -ria dhv. fo-
carii L., quidamquidam om.dhv.a.S. nubecula obductiobducti BS. inprobati (-bat F)
rv.. aliudquod aliud L.
est haechec d. hoc hv.a.J. om.L. quam umbra, de qua diximus. nubeculanebula F. albicantis
est vitium, cumuitium cum cod. Poll.v. -tii cum L. -ti cum F. -tium dh.
uti (om. cum—6 intus oc) B. (an albicantibus est uitio, ut
omissionis causa appareat?). viridis non pertransit aspectus,
sedsedant F. aut intus occurritcurrit B. aut excipit in fine visum candor.
haechec L. hic BSJ (cum antecedd. iungentes). coloris sunt vitiasunt uitia item
corporis ego. sunt item uitia BS. uitia ista (illa G) corporis
Lv(D). om.Fdh., item corporis capillamentumcapillimentum F., sal,
plumbagofalpium bago B1.
alpium vago B2., quae communia ferequae—fere (-rae B) funt BS. om. rv. sunt.
Ab hisiis dhv.a.S. Aethiopiciethiopi F. ab BFS. a Lv. laudantur ab Coptocorto B1.
cvrto B2. dierum itinereitenera F. trium itinere Lv.a.S.,
ut auctor est luba, xxvxxv BS.
om. rv., acriteralacriter dhBrot. viridesuidef B., sed non facile
puri aut concolores. Democritus in hoc genere ponit
Thermiaeosthermiaeof BD.
her- FJ. -ieos h2v. cfr. § 66. -iceos h1. -icos L. -ineos C(S).
-mos d. -meos H. et Persicos, illos intumescentesintumefcentef BS. extu- (-tis r)rdhv. pinguiterpinguiter om.dH Brot.,
Persicos vero non tralucidos, sedfed BLdv. sed non Fh. iucundi tenoris visumuisu
Fd.
inplere, quem non admittantadmittant (am- FL) FLdhv. -ttunt B., feliumfilium F.
felicum L. pantherarumque oculis
similes, namque et illoset illos FLdhv. eof B. radiare nec perspici, eosdem
in sole hebetari, in umbraumbris (om. in)
Lv.a.H. refulgere etfulgere BSJ, ut § 106. 128. XXXIII 58. 81 al.,
sed cfr. § 92. 123. 173. 182 al. longius quam
ceteros nitere. omnium horum etiamnum vitium, quod
fellisdist. S. colorem aut acrisacrif BdhS. saris F. aeris Lv. (an ueteris?). olei habentolei
habent (-eat B1. -et d) BFdhS. habent (-et G) in sole Lv., dilucidi quidem ac
liquidiliquidis sed F. lucidi f& B2. -def & B1., sed non virides. haec vitia inin ll.S.
et v. Atticis maxime
sentiunturdist. ego. in argentariis metallis repertorumrepertorum ll. -ti eorum D. -tis dhv. de structwra
cfr. XVII 221. XIX 58. (XVIII 135. 138).. in loco, 4,24
qui Thoricostoricos F. thyri- Lv.a.B. vocatur, semper minus pingues, sedfed ex BS. et e rv. ex
longinquo speciosioreslongi
quo specio res F.. frequens esteft in hif & BS. et his (iis v) r v. in his et plumbago,
hoc est ut inin om.F. solesolo dBrot.SJ. illuc F. -udque Lv.a.G. plumbei videantur. illud peculiareperi-
culare F.,
quod quidam ex hisiis dhv.a.S. senescunt, paulatim viriditate evanida,
et solesolae F. quoquequoque BS. om.
rv. laedunturleduntur F. legu- L.. Solin. 15, 23. 27. (cfr. Isid. XVI 7, 2). post hos Medicimedicis F. plurimum
habent varietatisuarietatis (Brot.
uiridit- Lv) habent FLdhv.a.D., interdum aliquidaliquid BS. om. rv. etet de
L. e sappiro. hiii dhv.a.S. sunt
fluctuosi ac rerum imagines complexi, papaverum verbi
gratiaut uerbi gratia dhv.a.S (sed ante
papauerum). aut avium catulorumquecatulorumque uel pinnarum BS. itemFL,sed add. et similium (-liter F). pinnarumque uel (-rum et d)
capillorum (H. catulo- v) et (aut v) similium dhv. vel pinnarum. quidamuidam
ego. qui ll.v.
tamentamen ll.v(S). non omnino B. uirides
Lv. uirif BF. ueri dh. virides nasci videnturnafci uidentur BFdhS. nascuntur Lv., quoniamquoniam ll.v(S). uino et B e Solino. lac. indicavit D. an
quoniā uino &? oleo meliores fiunt,
nequeneque om.B. est aliorum amplitudo maioramplitudo maior BD.
magnitudo amplior r v. cfr. § 27, sed contra § 13. 110. 113.
139. 172 et XIX 93. VI 67. XXII 54. XXXIV 43; de mendo
XXXIV 100.. Solin. 15, 23. cfr. Th. lap. 25. Phaedr. III 18, 7. Calchedoniicalchedonii BLhH. cald- d. carched- v. chal-
chaedo F.—nescio
an in totum—exoleveruntexoleuerunt BF2S. -leo erunt F1. exoleuerint
(exso- L) Ldhv. dist. ego., postquam metalla aeris ibi
defecerunt, etan et delendum? semper tamen vilissimiuiles dhH Brot. fuere minimiqueminimeq. B.,
iidemidem BD. fragiles etet hJ. set L. ed F. fed Bdv. coloriscolorif BS.
-ri F. -res d. -re Lhv. incerticerti L. et virentiuman uirentibus? in caudis
pavonum columbarumque ee BS.
in dh.om. rv. collo plumis similiterfimiliter BFS. -les Ldhv. ad inclinationem
magis autac (pro aut) h.cfr. § 67. minus lucidi, venosi iidemiidem J. idem BS(D). quidem rv. an quidam? squamosique
. Th. lap. 25. eraterat et om.dhv.a.S et peculiare in iisin if (hif B2) BD. eorum dh.
erat in his v.a.S. vitium sarcionfarcion (-om B) BFv. car- L. appellatum
, hoc est quaedam gemmaegemma
ex caron L. caro. mons estmonf eft BS. mons G.
mox rv. iuxta
Calchedonemcalche-
donem dhH. calchad- BD. calcid- F. carched- Lv., in quoqua
(quo B) legebatur BFv.a.G. legebantur, Smaragdites vocatusuocatuf BS. -tus est rv..
Iuba auctor estest om.F. smaragdum, quamquam BFS. quem rv. chloranchloran J. cloram BS.
cholan rv(H). -lon G. vocentuocent S. -cant ll.v(D)., in
Arabia aedificiorum ornamentis includi et lapidem, quem
alabastritenala-
batritena F. Aegyptiiaegypti B1FD. om.L. vocentuocent BS. -cant rv
(D)., complures vero e proximise proximis (G. -mo dhv[H]) FLdhG(D). sc. auctoribus:
cfr. XV 62. XXVII 67. XXI 48. praef. 22. & in proximif
BS.
et in Taygeto monteet in taygeto monte ego. montibuf & in tayg&o
BS. et (del. v)laconicos (-cis L) in taygeto (tapgeto F. tag- L)
monte rv(D). cfr. XXXVI 164. erui Medicis similes et alios in
Sicilia.
Isid. XVI 7, 3. Solin. 15, 26. Th. lap. 24. Inseritur smaragdis et quae vocatur tanostanor F. e
Persis veniens gemma, ingrate viridis atque intus sordida,
itidemitidem
BS. idem L. item rv. chalcosmaragdos e Cypro, turbida aereis venis.
Theophrastus tradit in Aegyptiorum commentariis reperiri
regi eorumrega eorum F. a rege Babylonio munerimuneri BS.
-ris F. -re rv. missum smaragdum
quattuor cubitorum longitudine ac trium latitudine
, et fuisse apud eos in lovis delubro obeliscumobeliscum—11 certe om.a. e
quattuor smaragdis quadraginta cubitorum longitudinelongitudine om.BF., latitudine
vero inin una et in altera Lv.a.G. parte quattuor,Th. lap. 25. in parte duorum, se autem
scribente esse in Tyro Herculis templo stelen amplamftelen amplam BS.
stantem pilam B. cfr. Theophr. stetenam palam F. stente-
nam planam Lv. pilam dh. ee om.Fh.
smaragdo, nisinisi Ldhv. nifi
fi BFD. potius pseudosmaragdusipfeudofmaragduf B. sit, nam et hoc
genus reperirirepperiri B., et in Cypro inventum ex dimidia parteparte—7
dimidia om.F.
smaragdum, ex dimidia iaspidem, nondum umoreumorem (hu- F) B1F. in totum
transfigurato. Apion cognominatus Plistonices paulo ante
scriptum reliquitreliquid B. esse etiam nunc in labyrintho Aegyptiegyptio L.
colosseumcolosseum (-luse- F) FLv (D). -ffum BdhS. Serapimserapim FL. -pem BD. -pin v. -phis d. -pis hS. ee om.B. smaragdo novem cubitorum.
Diodor. II 52, 3. Strabo XV 1, 69 p. 718. Isid. XVI 7, 5. 6. Solin. 52, 61. 62. (cfr. Dionys. perieg. 1011 sqq.). Eandemeadem F. multis naturam aut certe similemsimili F. habere
berulliberilli B2a (ut ubique).
berylli v.a.S. videntur. India eos gignitindia eof (eoy F) gignit BFdhH. indiae ori-
gine a. in india originem habentes Lv., raro alibi repertosrepertos ll.(Ven.)H.
-ti v..
poliunturpotiuntur L. omnes sexangula figura artificum ingeniis, quoniam
quoniam—14. 15 excitetur
om.a. hebes unitatehebef unitate BS. -escunt ni (ine F) rv. surda colorfurda
color BFS. color surdus Ldv. repercussu angulorum excitetur
excutetur F.. aliteraliter
adhS. -ter enim Lv. alter F.om.B. politi non habent fulgoremfulgorem BS coll. Isid.
-rem eundem rv.. probatissimi
ex iisif B1D). his adh. sunt qui viriditatem maris puri imitantur, proximiproxime a.
qui vocantur chrysoberullichryfoberilli B2F. crysioboelli L. chrisiobelli a., pauloet sunt paulo
Lv.a.S. pallidiores, sed in aureum
colorem exeunteexeuntef BS. -unt a.sed cfr. § 83. 93. fulgoreful-
gorem a.. Isid. XVI 7, 7. 9, 4. (cfr. infra § 113). Solin. 52, 62. 63. cfr. Damig. 35. vicinum huic genushuic genur B. genuf huic rv. est, sedfed BS. om. rv.
pallidiuspallidi a. et a quibusdamet a (om.F) quibufdam BFdhv. om.a. quod
L. proprii generis existimatumexiftimatum BaS. -tur rv. vocatumque
uocaturque dhv.a.S. chrysoprasumchryfoprafum BFLS. -asus B. -pylon v. chrisiopilum
a.. quarto loco numerantur hyacinthizontes
, quintoquintof (om. quos) BS. quos aëroidisaeroides G. her- v. froi- h. vocant, posteapost eos dhv.a.S. cerini
ac deinde oleagini, hoc est colore olei, postremipostremo a. crystallochryftallo B. cristalli
(crys- a) Fa. crystallis fere dhv.a.S.
similes. hi ferehi fere (fecere B)
Bcod. Poll. S. ferre hi F. et fere r. hi hv. capillamenta habent sordesque, alioquialiquiqui L.
alioq'q' a.
evanidiaeuanidi B. uan- F., quae sunt omniafunt omnia (-ium Fdhv)
BaJ. omnia sunt LS. vitia. Solin. 52, 64. Indi mire gaudent longitudine
longitudinem F. -utidem B. eorum solosque gemmarum esse praedicant, qui
carere auro malint; ob idob id LadG. ob B. et ob id Fv. perforatosperforato B. fora-
tos F. et (ex L) elephantorum (elefa- a) FLa.de mendo cfr. § 31. XXXIII 80. [XXXIV 19. XXXV 50]. elephantorum saetis
subligantfubligant
BS. relig- rv.. convenitconuenit BS. et alios (Lav. et alias F. aliis
dhH) convenit rdhv. non oportere perforari quorum sit
absoluta bonitas, umbilicisumbilicif Bv. -lici La. -li F. tantumtantum BdhH. statum Fa. statim Lv. ex auro capita conprehendentibus
conprehen-
dunt B.. ideo cylindros ex iisif B1D. hif B2a. malunt facerefacere malunt FLav.a.S. quam
gemmas, quoniam est summa commendatio in longitudine.
Solin. 52, 64.—cfr. Sidon. Apoll. carm. 11, 22. quidam et angulosos statim putantputant statim FLv.a.S. putant a. nasci et perforatos
gratiores fieri medulla candoris exemptaexempla B. additoque auriauri BS. -ro rv.
repercussurepercuffu BS. -ssa dhv.. -sso (ra
perc- a) r. aut omninoaut om.La. castratacastrata J. -raca F. conftrata BS.
causa L. castigata dh. -gata causa v. om.a. perspicuitatiperspicuitati
ego. -atis ll.v. crassitudinecrassitudinem a. ad cra- Lv.a.H..
vitia praeter iam dictadicta
iam BS. eadem fere, quae in smaragdis,
et pterygia. in nostro orbe aliquando circa Pontum inveniri
putantur. Indiinde B. et alias quidemquidem om.a. gemmas crystallum
tinguendocrystallo inuento Lav.a.B. adulterare invenerunt, sedsed—3 iidemque om.a. praecipue berullos.
Isid. XVI 12, 3. Minimumminimum BFhv
(G)S. nimium L. minio Verc. minio. minimum C. om.dH. iidemqueiidemque v(C)S. ide- BFhD. ite- L.om. (Verc.)H. plurimum ab iis differunt
opaliop-
pali BF. opioli a.an opalli (ὀπάλλιον)?, smaragdis tantumtamen dhH. cedentes. India solafola
BFC. -lū rv. et horumhorum est v.a.S.
mater est. quiest. qui ego. eft BS.
atque (adque F) rv. utut BS. in dH. ut ei Fha. ut eis L.
ut ideo eis v. pretiosissimarumpretiosissimam Lav.a.H. gloriagloria BFS. -iam
rv. gemmarum d. -rum gloria hH. compositicompositi FdhaH(J).
-pof hi BS. -positores Lv. gemmarum
gemmarum om.dhH. maxime inenarrabilem difficultatem adferuntadferunt BS. dederunt Fdhv. -rint r.. estest FLaJ. & B.
est enim dhv.
in hisiis dhv.a.S. carbmnculi tenuior ignis, est amethysti fulgens
purpura, est smaragdi virens mare, cunctacuncta BS. et cu- rv. pariter incredibili
incredibile a. -lae F. mixtura lucentia.Catull. 52, 2. aliiali B1. aliis a. summamfummam
BS. cfr. § 84. XXXIV 4. XXXIII 50. 89. -mū r. -mo dhv. fulgoris Armenioarmenio J coll. XXXV 30. 47. -minio BS. augmento
(-gum- v) Fdhv(H). -tu a. -tum alii L. argumento B.
coloricolori BS. -ris r. -res dhv. pigmentorum aequariaequari ego. cfr. II 81. 203.
XVIII 220. -are BS. -auere rv. (an vero aequam vel aequare
se?) credunt BS. om. rv. credunt, alii sulpurisfulgoris La. ardentisardentem dhv.a.S.
flammaeflammae BS. -mas La. -ma F. -mam dhv. autaut BS.
ut L. ut ea F. ut eas a. aut etiam dhv. ignisignis om.La. oleo accensi. magnitude abellanamauellanam B2dhv.a. S.
nucem aequataequant F. eq- a., insignisinfignif BS.
-ni rv(D). etiam&iam BS. om. rv. apud nos historiahiftoriaf (om. nos) BSJ., siquidem
exstat hodieque huius generis gemma, propter quampro qua L(a?). ab
Antonio proscriptus est Noniusnonius—p. 417, 9 credantur om.a. senator, filius Strumaestrumas F.om.L.
Noni eiuseius Lv. eus r. ensis dh., quemquem n??? F. Catulluscatullus dhv.
-uliuf B. -ulus r. poeta in sella curuli visum
indigne tulit, avusqueabsque F. Serviliseruili FS (-lii v). cer- B.
serrullii L. Noniani, quem consulem
vidimus. illeilleque Lv.a.H. proscriptus fugiens hunc e fortunisfortunis suis dv.a.S. omnibus
anulum abstulitapftulit BD. secumfecum BFhS. -um quem Ldv.. certum est sestertiofeftertio BS.
-tium H. -tiis Lv. hoc F. viciesuicief BS. xx L. xx mil F. xx
millibus v. tum B1hD. tum F.om.B2Lv. tum
aestimatum, sed mira Antoniantonii B2v.a.S(D). feritas atque luxuria propter
gemmam proscribentisproscribentibus F., nec minusminor dhv.a.S. Noninonii B2v.a.S(D). non in F. contumaciacontumatia B. proscriptionem
suam amantis, cum etiam feraeferae BLv. om.Fdh. abrosaabrofa B2S. -offa B1. -osas rv. parteparte BS. -tes rv.
corporiscorporif BS. -ris relinquant rv., propter quam periclitari sequas se periclitari (perecl-
F) FLdhv.a.S. sciantfciant & B. sciant (sciunt F) rv., et relictarelicta—9
credantur BS. om. rv.
redimere se credantur.
Vitia opalisopalis (opp- BF) BFa. -li Lv.
cfr. XIV 125. XXI 33. suntfunt fi BD. si Lv. om. r., si color in florem fiore dhv.a.Bas.herbae, quae
vocatur heliotropium, exeat aut inin BS. om. rv. crystallum aut grandinem
grandine a., si sal interveniat aut scabritiascabraorma F. aut punctapuncta BG. pugta Fh. cuncta rv. oculis
occursantia. nullosnul-
losque Lv.a.S. magis frausfrauf BS. nisi india Fha. india Lv. indiscreta similitudine
vitrouitro Lahv. -rio F. ultro B. adulterat. experimentum in sole tantum: falsis enim
contra radios libratis digito acac BFaG. a Lhv. pollice unus atqueadq. B. idem
tralucetan uerif? colos in se consumptus; veri fulgor subinde
variaturuariatur BS. -iat Lav. -ias Fh. et modo ex hocmodo ex hoc BFhS. mundo a.om.Lv. plus, modo ex illomodo ex illo BFhS.
hoc illo a. huc illucque Lv. spargit, fulgorque
lucis in digitosin digitos (dignos Fh) LaFhv. indicio B. funditurfungitur B.. cfr. Orph. Lith. 283. Plin. infra § 129. hanc gemmam propter
eximiam gratiam plerique appellavere paederota. quisunt et qui v.a.S. privatum
genus eius faciunt, sangenonsangenonque v.a.S. ab Indis vocari tradunt
. nasci diciturtra-
dunt nafci dicitur BS. tradunt (-tur a) nasci Fha. dicunt
traduntur (-unt Brot.)nasci -Lv. inin BFS. et in rv. Aegypto et in Arabia, et vilissimauiliffima BS. -mū ahBrot. -mi Lv. umlisimum F.
in Ponto, item in Galatiagra-
tia F. ac Thasoac thaso om.a. et Cyprocyppo B.. qui praecellit
ex hisqui praecellit ex hif
BS. qui perfecit F. quippe Lv. om.a., opalioppali BF. quidemqui-
dem BS. om. rv. gratiam habet, sedhabent fed B1. -bet et a. mollius
nitet, raro non scaberraro non
scaber om.a.. summa illiilli BS. om. rv. coloris ex aëreaere & Bv. aere F. ere a.om.L. et
purpura constat, viriditas smaragdi deest. meliormelior BFdhS. constatque (-tat a) melior rv. illeille color cuius Lv.a.H.,
cuius fulgor vini coloreunicolor L. fuscaturpuscatur F., quamquam—aquae om.a. qui diluitur aquae.
cfr. Martial. epigr. II 29, 2. Hactenus de principatuprincipatum conuet F. convenit mulierum maxime
senatusconsultosenat'
consultu a. iudicio B.cfr. XXXIII 40.. minus certa sunt de quibus et viri
iudicantiudicatur B1.; singulorumsingulas facit F. enim libido pretia singulis facit praecipueque
praecipueq. BS. -pue a.praem. et
rv.aemulatioaemulatio (em-B) uelut BS. om. rv., velut cumcum BS. regum
rv. Claudius Caesar smaragdos
induebat veluel BS. et dv. aut r. sardonychesfardonyche vfuf B2v.
-chef ifuf B1. -cheus Fh. -nicus ad. -ces L.. primus autem Romanorum sardonyche
usus esteft Bdhv.
om. r. Africanus prior, utut in historia tradit dhBrot. tradit Demostratusdemonftratuf Ba.
-tur F.,
et inde Romanis gemmae huius auctoritasgemmae huius auctoritas (coni. J. -tatif B) BS.
hanc gemmam fuisse celeberrimam rv.. quam ob rem
etet B2S. e B1.
om. rv(D). proximumproxinum F. ei dabimus locum.
cfr. infra § 105. Isid. XVI 8, 4.—(cfr. Solin. 33, 19. Plin. supra § 68). Sardonyches olim, sicutficut BS. om.a. ut rv. (deinde
inFlac. usque ad p. 427, 3). ex ipso nomine apparet, intellegebantur
candore in sardain candore farda B., hoc est velutiueluti BS. -ut dhv. uel etiam
(om. carne—2 inposita et) r. care unguicare ungui BS. -nibus ungue
dhv.
hominis inpositainpofita BS. -to dhv., et utroque tralucido. talesquetralucido talesque iteravitB1. tales dH Brot. esse Indicas
tradunt Ismenias, Demostratusdemonftratuf Ba., Zenothemis,
Sotacus, hi quidem duo reliquas omnes, quae nonnon BB. con
dh.om. rv. traluceant
dist. ego., caecas appellantesappellant BSJ.. Isid. XVI 8, 4. cfr. Plin. infra § 197.—cfr. Psellus
de lap. p. 24. quae nunc abstulere nomen,
nullo sardarum vestigio Indicarumindicarum BS. om. rv (J)., Arabicae sunt, coeperuntque
ceperunt a. pluribus hae gemmaegemma ad. coloribus intellegi, radice
nigraan
nigro (sc. colore)? aut caeruleum imitante et ungueunguem Lav.a.H. miniumminium dh(B)H (sc.
imitante). nimium B.om. rv., redimitumredimitum BS. cfr. IV 18.
incretum H. creditum adhBrot. -tum enim Lv. (an fed cin-
ctum? cfr. §90. 151. 187. XII 123).
candido pingui, nec sine quadam spenec—spe om.a.specie vet. Dal. purpurae candore
in minium transeunte. has Indis non habitas in honorehas—honore om.a.
Zenothemis scribit, tantae alias magnitudinis, ut inde
Isid. XVI 8, 4.—extr.: cfr. Solin. 33, 19. capulos factitarent—etenim constat ibiibi om.Ld. torrentibus detegi
—, placuisseet placuisse v.a.S. in nostro orbe initio, quoniam solae
propeprope om.L. pompe a. gemmarum scalptae ceramcertam
B. non auferrentauferrent (auff- L) Ldhv. -ferunt BS. afferant a.. persuasimus
an persuasum esse? deinde Indis, ut ipsi quoque iisiis dhv. his LaS. om.B. gauderentgaudere
a.. utiturutiturque hv.a.D.
perforatis vulgusuulguf BdhD. utique uulgus rv. inin BS. tantum (tamen h) in Ldhv. in—estom.a. collo; et hoc nunc est Indicarum
argumentum. Arabicae excelluntexcel-
lant a. excellunt—18 atque om.B. candore, circulocirculo aD. -li Ldhv. praelucido
atque non gracili neque in recessu gemmae aut
in deiectuaut deiectu (dele- a) La. renidenterenidente B1LBrot.
-itente B2v. -tes a. ridente H., sed in ipsis umbonibus nitente, praeterea
substrato nigerrimi colorisnigerrimo colore dhH Brot.. Solin. 33, 18. hocet hoc dv.a.S. in Indicis caeruleum
caeru-
leum BD. cereum rv.dist. ego. aut corneum invenitur. itemitem a. iam rdhS.
etiam v. circulicirculi—13 item om.a. albi quaedam
in iis caelestis arcus anhelatio est, superficiesfuperficief—4 cruftif
Bdhv. locustarum uero maris crustis superficie L. vero locustarum
maris, crustis rubentibusru-
bentibuf B. -tior rv.. namnam BhS. iam Ldv. melleaemelleae dv.
melle Lh. illę B. authaut L. faeculentae
faeculentae dv. feculente
Bh. -to L.—hoc enim nomen est vitio—inprobantur, autaut BS. et Ldhv.
si zona alba fundat se, non colligat, simili modo si ex
alio colore admittat in se aliquid enormiter. nihilnihil enim in dhv.a.D. in sua
sede interpellari alieno placet. sunt et Armeniaearmeniae dhS. arenia B. armeniace ut L. -cae
v(D)., ceteracetera B1G(S). -rif B2. -rae dhv. -re L. -ro H.
probandaeimprobande L. -dae v.a.G., sed pallida zona.
cfr. Plin. XXXVI 59. Isid. XVI 8, 3. (cfr. Th. lap. 31).—extr.: cfr. Martial. epigr. IV 61, 6. Exponenda est et onychis ipsius natura propter
nominis societatem. hoc aliubihoc aliubi (-ibi B2)—gemmae
(-me B)—12 eft S exB (qui praeterea add. fiue partif eiuf qua
ad unguif fimilitudinem refertur. de hoc ita fcriptum eft).
hoc in gemma (-am v) transiit (Brot. -ilit Lv) a (Brot. et L.
ex G. et a v) lapide carmaniae (ex camania L) dhLv. (cfr.
XXXVI 59). lapidis, hic gemmae36,59
vocabulum est. Sudines dicitdigiti L. in gemma esse candorem
unguis humani similitudinefimilitudinem BSJ. cfr.
XII 30. (in praem. Isid.)., item chrysolithichryfoliti B (item infra)a. colorem et
sardae et iaspidislafpidif B1 (item § 115)., Zenothemis Indicam onychem plures
habere varietates, igneam, nigram, corneamnigram corneam dhv. nigram
La.om.BD., cingentibus
candidis venis oculioculis a. modo, intervenientibus quarundam et
obliquiset obliquif ll.Brot. oculis
obl- cod.Poll. v. venis. Sotacus et Arabicam tradit onychemonychem BLS. sed eū (eam a v) ceteris dhv.
dfcende a.
distareinstare a., quod Indica igniculos habeat albis cingentibus
zonis singulis pluribusve aliter quam in sardonychesardonyche Bas. -yce Bav. -niche dhC. -nice L. Indicaindica
om.a.;
illic enimeni B. momentumomentum B.an punctum, ut § 83? esse, hic circulum; Arabicas onychas
nigras inveniri candidis zonis; Satyrus carnosas esse
Indicas, parte carbunculi, parte chrysolithi et amethysti,
totumque id genus abdicatabdicauit BSJ.; veram autem onychem plurimas
variasque cum lacteislacteif BadhS. -eis et zonis L. -eis
zonis v(D). habere venas, omnium in
transitu colore inenarrabili et in unum redeunte concentum
conceptu La. suavitate grata.
Nec sardafarda BS. sarde (-dae v)
natura rv. differendadifferenda om.BS. est, huichuic—10 nomine BS. diuidue
(-uae v) ex- eodem nomine rv. dist. ego. gemmae dividua ex105
eodem et ipsa nomine, obiterque omniumquapropter om-
nium obiter gemmarum ardentium dhv.a.G.omnium del. G. ardentium
gemmarumgemma B1. indicanda naturaindicanda natura BS. -canda rG. natura
indicanda dhv..
Isid. XVI 14, 1. Th. lap. 18. (Strabo XV 1, 69 p. 718.
Athen. XII 55 p. 539d).—cfr. Th. lap. 30. 31. Principatumprincipiatū B. habent carbunculi a similitudine
ignium appellati, cum ipsi non sentiant ignes, a quibusdam
ob hochoc BS. id rv. acaustoeacauftoe BS. -ti (B2)H. acrustes dh. curuste a. apyruste L.
-tae v. -roti B1. appellatiuocati dhv.a.S.. horum genera Indici et
Garamantici& garamantici
Bdhv. om. r,, quos et Carchedonioscarchedonios dhv. carced- (-iuf B1) BL.
calced- a. vocavereuocare a. -ant dhH Brot. propter opulentiam
Carthaginis Magnaemagnae om.B.cfr. V 40. XIX 152.. adiciunt Aethiopicos etet (ent a) abamdicos La. Alabandicos
inyn a. Orthosiaorthofia B2dhB. hortho- B1 orcho- a. orchosiaca
(orth- v)Lv. Cariaecariae BS. cfr. § 103. arce L. caute dhv. om.a. nascentes, sed qui perficiantur
Alabandisalabandif BBas. -des adhB. abamdicos Lv.. praeterea in omni genere masculimascu-
lini a. appellanturappellati acrius (sicd) H Brot.
acriores& BJ.
ac r. at dv. et feminae languidiuslanguidus a. minuf B.cfr. § 94 extra. refulgentes. Isid. XVI 9, 5.—cfr. Plin. infra § 182. in masculis
quoque observant liquidioresliquidioref Ba.cfr. § 130. -ris Ldhv. an liuidiores, ut
§ 170? autaut B. alios rv. flammae nigrioris et& B. alios et rv.
quosdam ex altoex alto BS.
ex (et a) alio adhH. om.Lv. lucidoslucios a. lucidius cod. Poll.
v.a.H. acag B. magis ceteris in sole flagrantes
, optimosoptimos—5 radiantes om.a. vero amethystizontasamethysti-
zontas hv. -tos d. -stozontas L. -ftontaf B., hoc est quorum extremus
igniculus in amethysti violam exeat, proximos illis,
quos vocant syrtitassyrtitas
v (S). -ites LD. fyrtif B. sititas H., pinnatopinnato B1dhv (S).
penn- B2L. innato H. fulgore radiantes. inveniri
autem ubiubi S e coni. J. ibi BD. ubicum-
que rv. maxime sitfit B1S. vbi fit B2D. om.rv. solis repercussusrepercussu dhv.a.S.. Satyrus Indicosindicis a.
non esse claros dicit ac plerumque sordidos ac semper
fulgoris retorridihorridi dH Brot., Aethiopicos pingues lucemque non fundentes
fundentes S. euntef B.
omittentes fundentes adh. emittentis (-tes v) sed Lv. emit-
tentes aut fundentes sed H. convoluto igne flagrare. Callistratus fulgorem
carbunculi debere candidum esse, ut positusut pofituf BS. positi
(-itti a) G. posuit Lv. extremo visu
nubilantedist. S. sitnubilante sit si ego. -ntef B.
-nte se J. -ntis S. -ntes ita a. -ntem si G. -ntem et si ita
Lv. -ntem ac si d., si attollaturattollatur dv. -llat BS. tollatur r., exardescente fulgoreex-
ardefente fulgore BS. -centem rv.—ob id
pleriquepleriq. BS.
a plerisque rv. hunc carbunculum candidum vocavereuocauere eum BS. uocari rv., eum, qui
languidiuslangui-
duf B1. -dos ex inuidis a. -dius ex indicis dh. -dius et (ac v)
liuidius L (add. ex indicis v.a.S). lucetluc& BS. -ent rv., lignyzontemligny-
zontem S(D). -nyizontem J. -nizonte B. lithizontas (hB.
liuizonias L. -icontas v. licihonias a) appellari rhv.—; Carchedonioscalce-
donios adh (item infra). multo minores
esse, Indicos etiametiam ego. -am in BdhG. -am
minus rv. sextarii unius mensuramenfura ll.hv. -ram d(?)G. cavari.
Archelaus Carchedonios nigriorisnigrif B1. -ri B2.
-riores a. aspectus esse, sed igni
vel sole et inclinatione acrius quam ceteros excitari;
eosdem obumbranteumbrante v.a.S. tectoet tecto purpureo a. purpureos videri, sub caelo
flammeos, contra radios solis scintillareet scintillare dhv.a.S., ceras signantibus
his liquescere, quamvis in opaco. Th. lap. 19. multi Indicos Carchedoni
iscarchedoniis v. charce-
donif B. carc- L. calc- a. candidiores esse et e diverso inclinatione hebetari
scripsere, etiamnum in Carchedoniis maribus stellamstellas av.a.S. intus
ardere, feminas fulgorem universum fundere extra se, Alabandicos
nigriores ceteris esse scabrosquescabros a.. et circa Miletum
& circa miletum BS. et circū pletū ah.om.Ldv. nascuntur in terrain terra (-as a) BaS. in icira d. et in thracia Lhv. coloris eiusdem, ignem minime
sentientes. Th. lap. 33. 18. Theophrastus auctor est et in Orchomeno
Arcadiae inveniri et in Chiochlo
B1. chyo L., illosillos om.B(a?). sed cfr. Theophr. nigriores, e quibusquibuf BdhB.
-usdam rv. et
specula fieri; esse et Troezenios varios intervenientibus
maculis albis, item Corinthios, sedsed BS. et adhH.f ex Lv. pallidiores epallidiores e
ego. cfr. Theophr. et § 110. -ores et dhH. -ores BS. -ore
rv(D). candidocandidos Ldhv.a.S.;
aa BS. om.rv. (a—inportari
del. H). Massilia quoque inportari. Bocchus et ini (pro in) B.om. v.a.H. Olisiponensiolyssipone (vel ulixip-)
v.a.H.
eruierui BdhH. herbis a.om.Lv. scripsit, magno labore ob argillam solifoli BhS. -lis a.
-le Ldv. adustiadufti BS. -ti (-tis av) saltibus rv..—
Nec est aliud difficilius quam discernere haec genera;
tanta est in iisiis v.
illif BS (ortum ex inif). eis dhC. his a. hic L. occasio artis, subditis per quae tralucere
cogantur. aiunt hebetioreshebe-
tioref BdhS. ab ethiopis (ethyo- L) r. ab aethiopibus hebe-
tiores v., in aceto maceratos XIII diebus
, nitescere totidem mensibus durante fulgore. adulterantur
vitro simillime, sed cote deprehenduntur, sicutsicut—20 deprehendunt om.La.
aliae gemmae; fictisfictif
enim mollior BS. factitiae mollior enim dhv. enim mollior materia fragilisquefragilifq. eft
BS. et fragilis et (om.d) dhv. est.
centrosascentrofaf BS. -osa dhv. cotecote BS. scobe dv. scrobe h. deprehenduntdep???henduif B. deprehenduntur
v.a.S. -ditur dh. et pondere, quod minus
est inin om.dv.a.S. vitreis, aliquando et pusulispufulif B1aS. -stulis rv. argenti modo relucentibus
more
lucentibuf BS..
(cfr. Plin. infra § 189). Isid. XVI 14, 2. Est et anthracitisantracitif B. appellata, in Thesprotiathefphorotia B. fossilis
, carbonibus similis. falsum arbitror quod et in
Liguria nasci prodideruntprodi-
derunt BS. tradi- Ldhv. tur adi- a., nisi forte tunc nascebantur.
esse in iisiis dhv. if B1D.
his r. et praecinctaspraecinotaf BaS. -tae dhC. -ti Lv. candida vena tradunttradunt BS. -tur
rv.. harumharum BdhaG. horumque (har- Verc.) Lv.
igneus color utcolor est
ut L. superiorum, sedfed BS. est dhv. est quod a.om.L. peculare B1. peculiare quodquod BLdhS. sed a. quidem quod v. tactutactu B. iactatu a.
-atae (Verc. -ti B)in ignem (-ne h) dhIsid.B. lacte Lv(D).
lacte in igne cod. Poll.
velut intermortuaeintermortue a. -tui Lv.a.Verc. extinguntur, contra aquis perfusaeperfusa a. -si Lv.a.Verc. exardescunt
.
Isid. XVI 14, 3.& BS. om. r. huic dhv. Cognata est et sandastrossan-
dastros Lv(S). cfr. index. -sirus Isid. scandafirof B1. -darefvs
B2. sandari sa a. -resus dhB., proximaproxima ego. cfr. § 93. 110.
XXXVI 198. pro BD. om. rv. natura eiusnatura eius ego. -ra ut BaD. om.Ldhv. cfr. § 92.,
quam aliquicūaliqua a. Garamanticamgaramanticam
BJ. -titen dhv. -titimr. vocant. nascitur in Indisin indis LaS. in india dhisid.v.
om.B. loco
eiusdem nominis. gignitur et in Arabia ad meridiem
versa. commendatio summa quod velutiuelut hv.a.S. in tralucidointra lucida a. ignis
optentusignif
optentuf (-tu B2) BadhH. om.Lv. stellantibusftellantibuf BS. -tes
(still- a) rv. celantesque se (om.d) dhH. fulget intusfulg& intuf BS
intus (trans dhH) fulgent rdhv. aureis guttisaureif guttif BS. aureae
(-ree L. -re a) guttae (-tte r) rdhv., semper in
corpore& BS. om. rv., numquam in cute. accedit et religio narratanarrata a dhv.a.S.
siderum cognationecognatione ll.S. -one ab inspectori-
bus cod. Poll. v., quoniam fere pliadumpliadū BS(D). stellarum rv. del. J. hyadumquehyadum-
que ll.S(D). -dum v(J). om.dh.
dispositione ac numero stellantur, ob id Chaldaeis in
caerimoniiscerimonia adh. habitae. Isid. XVI 14, 3. et hic mares austeritas distinguatdiftinguat B. -nit dhB. -ncta rv. an
distingunt?
et quidam& quidam BS. siquidem dh. qui- a. quodam
Lv. vigoruigore Lv.a.S. adposita tinguens; Indicae quidem etiam
hebetare visus dicuntur. blandior feminis flamma, allucens
allucenf BS. alliciens rv. magis quam accendens. sunt qui praeferant Arabicas
Indicis fumidaequefumidaeque B(S). cfr. § 127. -doque dh.H. numidaeque Lv.
-dieq, a. in B lac. usque ad dicant. chrysolitho dhv. cryso-
lito L. crisolitis a. chrysolitho similessimiles (miles a) illas a)D. similis L.
illas similes dhv. illas dicantdicant dhH. -cunt Lav.. Ismenias
negatsmenias
negant a. poliri sandastrossandastros Lv(S). -daricos a. -dareson dhH.
fardarfirof B. propter teneritatem, et ob
id magno veniremagno uenire ll.v(S). in magno errore
dhB.. sunt qui hashaf BS. om. rv. sandrisitassandrisitas (and-B) BS. sandasitas r.
-ta v. -areson B. -aricas dhH. vocentuocant aB.. inter
omnes constat, quantum numero stellarum accedat, tantum
et pretio accedere. Nicand. fragm. 102 (O Schneider).—Adfert aliquando erroremerrorem
aliquando av.a.S. similitudo
nominis sandaresisandaresi (and- B) BS. -daser rv.
-dasel dH.. Nicandernicander LS. quod nicander (H. -ancer a. -anor v.
meander d) adv. inBlac. usque ad illam sandaresum (v. 12.13). sandaserionsandaserion L(a?)B(S). -dareseon dhH. -sion J. -depherion
v. vocatuocat dhH. -ant a. -auit Lv(D).,
alii sandaresonalii sandareson
(-rareson L) Ldhv(H)J. om.a. alii sandaseron B(S)., quidam vero hanc sandastrumsan-
dastrum LaD. -stron hv. -sereon d., illam
sandaresumsandarcesum a., in India nascentemnascentum a. -tis (propter omissionem) B. illamillam—14 custo-
dientem om.B. quoquean ipsam quoque? om.d. et loci
nomen custodientem, mali colore autmagni B.
colori aut a. color iam ut Lv.a.B. olei viridis, omnibus
inprobatam.
Isid. XVI 14, 4. Solin. 52, 58. Prisc. perieg. 1071. (cfr. Orph. Lith. 271 sqq. κηρ. p. 141. Damig. 28).—
Solin. 52, 59. Ex eodem genere ardentium est lychniseft BS. om. rv.
lychnis dhman.Dal.. cfr. index et § 104; item Isid. et cod.
Guelf. Solini. licnif B. lychnites (lich-a)rv (D). aliter XXXVI 14. appellata
a lucernarum adsensuab LD. adsensu ego. abf- B1. af- B2S. assensū a.
accensu dhH(J). -sarum Lv., tumtum BaS. tamen dhH. om.Lv. praecipuaepraecipua gratia v.a.H. gratiae. nascitur
circa Orthosiamorthosia a. totaquetotamque L. Cariacaria BdhB. cana a. carmaniam L. -ia v. ac vicinis locis, sed
probatissima in Indisindia a.. quidam remissiorem carbunculum
esse dixerunt, secundamsecunda dhv.a.S. bonitatebonitatem B1. quaequae BS. om. rv. similis esseteff&
BS. esse a. est Ldhv. Iovisiouif ll.S coll. XXI 59. 61. -uia h.
ionia dH. -nis v.
appellatisappellata a praelatis floribus dhv.a.S. floribus. etet—8 rapere om.a. aliasaliaf BLv(S). inter has dhH. invenio differentiasdifferen-
tiam dhH Brot.: unam
quae purpurampurpuram BS. -ra Ldhv. (an recte? cfr.
§ 93. 133. 169). radietradiat dhH Brot., alteram quae coccumcocco Ldhv.a.S.; hashaf BS.
a Ldhv. sole
excalfactas aut attritu digitorum paleas et chartarumcartharum BVen. filafila B2Lv (S). cfr. Solin. Isid.
filia B1. folia dhH.
ad se rapere. Isid. XVI 14, 5.—ibid. 4. 5. Solin. 52, 60.— Hoc idem et Carchedoniacarchedonia (charce- B) S. calce- adh.
carcedonius (carche- v)Lv. facere
dicitur, quamquam multo vilior praedictispraedictuf B.. nascitur apudad BSJ.
Nasamonas in montibus, utut om.BJ. incolae putant, imbreymbre L.om.BJ. cfr. Isid. divinodiuinae B1. -na B2.
-ne J..
inveniunturinuenitur dhv.a.S. ad repercussum lunae maxime plenaeplane a. -neque L., Carthaginem
carthagine BU 844. quondam deportabanturdeportabatur dhv.a.S.. Archelaus et in Aegypto
circacircha B. Thebas nasci tradittradit BdhH. -idit rv. fragiles, venosas, morientimorienti om.a. -tibus [carbonibus]
dhH Brot. carboni
similes. potoria ex hacex (et ex dh) hac & BdhS. et ex hac parte a.
uasa ex (et ex v) hoc lapide et Lv. et ex lychnidelychnide S. licnide (lign-
B1) B. lychnite (lich- a) rv(D). factitata invenio
, omnia autem haec genera contumacitercontumaciter fcalpturae
(fcvl- B2) B(L?)Solin.S. scalpturae (scul- dh) contumaciter adhv. scalpturae
resistunt partemque in signoin figno cerae (-ra B) BadhS. cerae in signo Lv.
re??? (pro tenent) B. retinent U 844. sed cfr. § 148. cerae tenent.
cfr. Solin. 11, 27. Isid. XVI 8, 2.—Th. lap. 30.—
extr.: cfr. Ctesias Indic. ap. Phot. bibl. 72 p. 145 (fragm. ed. Baehr
p. 248 § 5). Orph. Lith. 614. E diverso adad om.B. haechec a. hoc H Brot. sarda utilissima, quae nomenl
cum sardonychefardonychem B1. communicavit. ipsaipfa BS. -sa gemma rv. volgaris etet om.L. primum
Sardibusdist. S. reperta estest ego. in B. sed
rv.; laudatissimaelaudatissimae D cum U 845. -ma Ladhv. datissime F
(hic rursus incipiens). utilissimae B. circa Babylonababylona B1J. -nia B2.
-nam S. -niam dhv. -bilonia F. -niam r.. cum
lapicidinaelapi-
cidinae hH. -pidine a. -dicinae rv(D). quaedam aperianturaperiantur ego coll.
Theophr. appellantur BS. aperirentur (apar-F) rv(D)., haerenteshaerens
dhv.a.S. in saxo cordissaxi corde v.a.H.
modomodo om.Lav.a.H. reperiunturreperiun-
tur BS. -rtae D. om. rv. . hochoc BFdhH. hocque (hoc a) modo
rv. metallum apud Persas defecisse
tradunttradunt BS. -ditur rv., sed inveniunturinuenitur La. compluribus aliis locis, utut—7 asso
om.a.ut BS. sicut rv. in
Paroparo ll. G. ephiro dh. epiro B.
ephyre v. et Assoet ossa F. eta L.; in India trium generum: rubraerubrae & quaf BS. -bri (-brum
dhv) et quod rdhv. et quas
pioniaspioniaf B2S. -iuf B1. dionium FdhBrot. -num (dyo- L) rH. demium v. vocant ab pinguitudinepinguitudine (-tude B1)
BFS. -guedine rh2v. magnitudine dh1H.; tertium genusgenuf eft BS. om.
rv. est quod
argenteis bratteis sublinuntsublinitur dhv.a.S.perlucente Lav.a.B..cfr. Th. lap. 30. Menand. fragm. inc. 347 (Meineke). Indicae perlucent, crassiorescroffioref
B2.
sunt Arabicae. inveniuntur et circacirca aegyptum dhv. a.S. Leucada Epiri et in
Aegypto quae brattea aurea sublinuntur. et in his autem
mares excitatiusexcitatus av.a.B. fulgentfulgent—pigriores om.B., feminae pigrioresan pinguiores? et& B (– etiam).
om. r. sunt et dhv. crassius
nitent. nec fuit alia gemma apud antiquos usu frequentior
—hachac Bdhv. ac F.om.r. certe apud Menandrum et Philemonem& file-
monem Ba.om.L.
fabulae superbiunt—, nec ullaeulla (illa d) est e (ex h.om.dH)
FdhH Brot. tralucentiumtranslucentium (G. -ti v) B2Lv.a.J. tardiusquae tar-
dius dhH Brot. subfusae
et p. 428, 1 subfufae BS. suffusa a. -so rv. umore hebetanturhebetetur dhH Brot., oleoqueoleaeque BS. magis quam alioolio B1. liquoreumore
BS..
(cfr. Orph. Lith. 280. κηρ.. p. 142). Isid. XVI 7, 9.
Agatharch. peripl. mar. Erythr. p. 54. Diodor. III 39, 4. 5.
Strabo XVI 4, 6 p. 770.damnantur ex iis melleae acac FLa. et dhv. validiusualdius J. cfr. XXXIV 178. testaceae.
Egregiaex—3 egregia om.B.aegreia F2.
-ria F1. etiam nuncetiamnunc dhH. -num BFLv(S). nunc etiam a. suafua BS. de a.om. rv(D). topazotopazo BFS. -zio rC. -atio v
(item infra). gloria est, ee ego coll. Isid. om.BS. suo rv(D).
virenti genere et, cum primumprimum
BS. om. rv(D). reperta est, praelataepraelate Fa. -ta L.
omnibus. acciditaccidit BS. id
(in a) acc- adhv. ad (del.F2) accidat F.om.L. in Arabiae insula, quae Cytiscytis H ex
VI 170 (sed lectio incerta). chitis aC. cithis F. chytis Lv.
echitif B (an recte? ut eadem insula sit quae Ophiodes Aga-
tharchidi, Diodoro, Straboni). vocabaturuocabatur B2S. -bantur B1.
-catur rv(D).,
in quamquam BFS. qua rv. devenerantdeuenerant BS. om.
rv. Trogodytaetrogodyte a. -dite (ergo- F1) F. trago- L. praedones famecum (del. H)
diutius fame dhv.a.S. etet om.La, tempestate
fessipressi Lv.a.S. prae-
a., utut BS.om. rv. qui D., cumcum om.dhv.a.H. herbas radicesque foderenteffoderent dhv.a.S., eruerenteruerent S e coni. J. -runt ll. v (D).
topazontopazon BS.
-zion C. -zum F. -zium r.. Xenocrat. ap. S. Ambros. expos. in psalm. CXVIII 16, 41 p. 1182 (Bened.) p. 1438 (Migne). Stephan. Byz. s. v. τοπάζιος. cfr. Plin. supra § 24. VI 169. haec Archelaiarchilai B. sententia est. Iuba Topazumtopazum BFS. -zon
G. -zium r. -zion dhC.
insulam in Rubro mari a continenticontinenti BLS. -te rv. cfr.
IV 64. (V 93); contra III 140. V 28. 78. 140. stadiisstadiis (om.B)
ccc ll.v(S). diei nauigatione dhH. CCC abesse
dicitdicit BS. tradit
rv.; nebulosam et ideo quaesitam saepiusfaepiuf BS. -pe FhaG. -pe a Ldv. navigantibus
nomen ex ea causa accepisse, topazintopazin ll.v.
-zum d. -zium h.τοπάζεινD. enimenim—12 quaerendi ll.Isid.v.
om.a. topazin—quaerendi del. U 846. cfr. Salm. p. 763aB.
(fortasse deletis iis: topazon ex hac primum e. q. s.). Trogodytarumtrago-
dytarum L. trodit- F1.
lingua significationem habere quaerendi. ex hac primum
inportatam Berenicae reginae, quae fuit mater sequentis
Ptolemaeiptolaemaei B., aba dhv.a.J. Philonephilone S. fil- B. phyl- L.
philemone adv.pilemune F. praefecto; regiregi BFS. -gis rD. -gis ac v. mire placuisse et
inde factamactam B. statuam Arsinoaearsinoae dhG. -nae B. -noe Fv. arsi L.om.a. Ptolemaeiptolemaei (-laem- B) v. -met F. -lomaei (-mei a) r.
add. philadelphi (-dhelphi F. -delfi a. phyladelphi L) rdhv.
a.D. cfr. U 847. uxori quattuor
cubitorum, sacratam in delubro, quod Arsinoeumarsinoeum D cum U 847 ex XXXVI 68.
aureum ll.v. cognominabatur
. Isid. XVI 7, 9. recentissimirecentiffi B1. -ssimus F.inalac. usque ad
derigitur (v. 8). auctores et circa Thebaidis Alabastrum
nabaftrum B. alabastre Lv.a.C. oppidum nasci dicunt et duo genera eius faciunt,
prasoidesprasoides D. -den S. -dem v. praffioden B2. -de B1. tra-
soide L. -suidu F. atque chrysopteroncrysopterum L. chrysote- dh. dirisoterun
F., similesimilem dhv.a.S. chrysoprasochrysopraso hH. cfr. § 113. -asso
(cryfo- B) BLd. -asio v. -paro F.. tota
enimeius enim tota (om.d)
dv.a.S. similitudo ad porri sucum derigiturderigitur B1. dir- rv.. est autem
amplissima gemmarum. eadem solafola Bdhv. -lam F.om. r. nobiliumnobiliffima B1. -marū B2. limam sentit
, ceteraecetera a. Naxionaxio H
coll. XXXVI 54. -xo B1Fa. -xiis G. faxo B2Lv. etet (del. G)
cotibus 11.(G)H(J). et cote hv. del. S. an e cotibus? cotibus poliuntur. haec et usu atteritur
.
Isid. XVI 7, 10. (cfr. Diosc. V 159). Solin. 20, 14. Comitaturcomitatur—12. 13 auctoritate om.a. eam similitudine propior quam auctoritate
callainacallaina BS. cfr.
index. -ica Solin. et Isid. -ain F. -amis a. -ais Lv., ee BFG.
om. rv. viridiuiridis a. -de v.a.G. pallenspalleus a.. nascitur post aversaauerso indie a. Indiae
apud incolasinfulas Lv.a.B. Caucasi montis, Hyrcanoshyrcanos—dahas om.B.hyrcanos D cum U 848. phycaros LH. phic- av. pirachos F., Sacas, Dahassacas dahas
FS. ac asdathas (-tas G) Lv. sas datas a. sacas (satas d)
apud dacas dh. apud sacas et dahas H cum Salm., amplitudine
conspicua, sed fistulosa ac sordium plena, sincerior
et
p. 430, 1 sincerior multo (-toque d) dhv.a.S. nicarior a. praestantiorque multomulto om.Ldhv.a.S. multo—autem om.a. in Carmaniacarmania
Bv(C). -minia F. camania L. germ- dh(Isid.)B coll. Solino., utrobique autem
in rupibus inviis et gelidisg&idif B., oculioculorum La. figura extuberans leviterque
adhaerescensadhaerescens ego. -refunt B1.
-rens rv. de mendo cfr. §117. necnec—p. 431, 1 uitri om.a. ut adnataad-
nata ll.S. adgn- hBrot. agn- C. ann- dv. petris, sed ut adposita.
Isid. XVI 7, 10. quam obquapropter dhv.a.H. rem scandere ad easeam dhv.a.S. pigritiapigria B1. -ri B2. pedum equestres
populos taedet, simul et periculum terret; ergo fundisfundif BG. eun-
dis F. euntes Ldhv. ee Bdhv. et F. ed L.
longinquo incessunt et cumet cum—ex-
cutiunt om.B. toto musco excutiunt. hochocque v.a.H.
vectigal, hoc gestamenest tamen F. est gestamen
dhH Brot. in cervice, digitisdigitif BJ. dici- F. et (ac H) digi- dH. diutius
Lv. diuites G(S). -tis D. gratissimum
noruntnorunt BLv(S). om. H. inFdhlac. usque ad totus uero (§ 118 init.), sed in §§ 113. 114.
115 praebentdhpauca supplementa ex Isidoro licenter compi-
lata., hinchinc BS. hic L. is v. censusfensus L., haec gloria aa del.B2. pueritia deiectumdeiectorum
v.a.S. numerum
dist. ego. praedicantium; in quo varia fortuna quidam ictu
primo cepere praeclaras, multimulti Bv. -to L. ad senectamad fenectam BS.
in secundo Lv. insectando G. nullas. et
venatusuenatus BG. om.Lv. quidem callainiscallainif B1S. -ain hif B2. -aides Lv. -dis G. talis esttalif eft BS.
-li Lv. -lis G.. sectura indeinde BS. om.Lv. an lacuna?cfr. § 118. formantur,
alias facilesfacilef BS. fragiles Lv(J). cfr. § 121 extr. XXXVI 160..Isid. XVI 7, 10. Solin. 20, 14. optimisoptimus v.a.S. color Bv. odor L. color smaragdi, ut tamen appareatappareat—-13 effe BS.
-ret ex alieno est Lv.
alienum esse quod placeatplaceat BS. -ant Lv.. inclusae decorantur auro,
aurumqueaurum
quae B. nullae magis decent. quae sunt earum pulchriores
, oleo, unguento, etiametiam ll.S. et etiam v. et C. mero colorem deperdunt,
vilioresutilioref B. constantius repraesentantrepraesentant Lv. fe praeftant BD. (an constantia eius prae-
stant? cfr. § 199)., neque est imitabilior
alia mendaciomendacio G. -atio B. aut mendacior Lv. vitri. sunt qui in Arabia inveniri easeaf BLv.
prassiū a.
dicantdicant LaG. -cunt Bv. inin—uocant om.a. nidis avium, quas melancoryphosmelancoryphos B e Solino. -pof B. -cholicos Lv. vocant.
Isid. XVI 7, 4. (Th. lap. 37?).—cfr. Plin. supra § 77. Solin. 52, 62. Viridantium et aliaet alia—4 prasius om.a. plura sunt genera. viliorisuiliorif BS. -rique est L. -ris est G. -ri
est v.
turbae prasiusprasius dhv. -ftaf B. -ssius L. (add.dh pro uiri-
ditate coloris ē sed uilis; cfr. Isid.)., cuius alterum genus sanguineis punctispuncinis a.
abhorret, tertiumtertium
est dhH Brot. virgulis tribus distinctumdistinct. uirgulis (om. tribus) dh. candidiscandidif BadhH. est candidum Lv..
praefertur hishis om.a. chrysoprasoschrysoprasos ego.
-sus S. -sius v. -afo Ba. crysoprassius L. porri sucumporri sucum om.a. et ipsa referensreferenf BG. -nte Lav.,
sedsed Lav. & B. haechaec BG. hec a.
et Lv. paulum declinantemdeclinantem a. -ante BL. -ans v. -at J. (fort. candidis
praefertur his, chrysopraso ... referente, set hac paulum decli-
nante, abl. absol.). a topazo in aurum. huic109
et amplitudo ea est, ut cymbia etiam exex om.a. ea fiant, cylindri
quidem et& ego. a B1. om. rv. creberrimecreberrime S cum vet. Dal. -mi (creuerr- B1) B. celerrime Lav.. Isid. XVI 7, 11. Solin. 33, 20. Prisc. perieg. 882.— Indiaindia has av.a.G. et has generat et
nilionnihilion B., fulgorefulgore—11 nasci
om.a.fulgore BG. -ris Lv. ab ea distantemab ea diftantem BS. si ante
habeas Lv. hebeti ac G. brevibreui B G. -uis Lv. et, cumcum Lv.
om.B. intueare,
fallacifallacis v.a.G.. Sudines dicitdicit BG. uero dicit Lv. et in Siberofibero
BS. syuero Lv. Atticaegalatiae U 849 e Procop. de aed. 5, 4. flumine nasci.
est autem color fumidae topazi aut aliquando melleaemellę B. -lie a..
Iuba in Aethiopia gigni tradittradit et v.a.G. in litoribus amnis, quem
Nilum vocamus, et inde nomen trahere.— non
tralucetnon tralucet
om.a.ad antecedd. referuntBD. molochitismolochitif BLS. -tis
tralucet a. -tes dh(lac. expleta ex Isid.)B. malach- v.; spissius viretuir&
BJ. -ens Lav. uirens et crassius (-ior Isid.)quam smaragdus
dhH (sumzpta ex Isidoro, qui sua sumpserat ex Solino, apud
quem crassius pro spissius uiret). abab BS. a rv. colore malvae
nomine acceptonomen accepit dhIsid., reddendis laudata signis etet—2 medicamine om.dhlsid. infantuminfantium av.a.S.
custodia quodamquequedam quae a(?). quadam Lv.a.S.
pericula BaS. -la ipsorum Lv. innato contra pericula medicaminepost medicamine inseruit nasci-
tur in arabia H exdhIsid..—
Diosc. V 159. Isid. XVI 7, 8. Th. lap. 34.
Dionys. perieg. 724. 784. cfr. Orph. Lith. 267 sqq. κηρ.. p. 141. Viretpro uiret—totus uero (§118)
ex Isidoro haec substitueruntdh: iaspis de greco in latinum
(lamium d) uiridis gēma interpretatur Ias quippe uiride pena-
sin gēma int'pr. Est autem uiridis sicut smaragdus. s; crassi
coloris. species ei' XVI. et saepe tralucet iaspis, etiametiam BJ. -am si rv. victauicta J. -ta aG. uifa B. uictis a a. -tus a Lv. multis
antiquitatis gloriamgloriam BJ. tamen
glo- rv. retinensretinet a.. plurimaeplurima a. ferunt eameas a. gentes,
smaragdo similemsimile a. Indiindice
(-cae v) cyprii Lv.a.G., Cypros duramdurant a. dicunt Lv.a.G. glaucoqueglaucum
pinguemque Lv.a.G. pingui,
Persae aërieris a. similem, quaequae BJ. om. r v. ob id vocatur aërizusa; talis
et Caspiacafpia BG. aspia a. iaspis Lv. est. caerulea est circaeft circa B(L?)J. om.av. Thermodontem amnem,
in Phrygia purpurea et& BS. om. rv. in Cappadocia ex purpura caerulea
, trististriftif BS. om.Lv. inalac. usque ad 10
sed mi[nus].amisos G. -iffof B. thracia Lv. atque non refulgens. Amisos Indicae similem
mittit, Calchedoncalche-
don H. -chadon BD. (cfr. § 73. 72). chalcidia Lv. -cidon G.
-cedon Lugd. turbidam. sed minus refert nationes
quam bonitates distinguere. Diosc. V 159. Orph. Lith. 613. optimaoptima BaJ. -ma ergo Lv. quae purpurae aliquid
ali-
quit B1. quicquam Lav.a.S. habet, secunda quae rosae, tertia quae smaragdi.
singulisfingulif BaS. -lis autem Lv. Graeci nomina ex argumento dedere. quarta apud
eos vocatur boriaboria Lav(S). -rea C. doria B., caelo autumnali matutino similis; haechaec BaD. et haec
Lv.
erit illa, quaequae uocatur Lv.a.D. aërizusaarizufa B. eri- a. diciturdicitur
aD. -c&ur B.om.Lv. hic add. fit autem et (del. D)sub diuo
sicut et smaragdi aD.. [similissimilis—p. 433, 1 uiolas Lav. om.B.uncos ego posui. est et sardae,
imitata et violas]. non minus multae species reliquae
suntfunt B (L?) S. om.av., sed omnes in vitium caeruleaecaerulae B. ceraulea a., utut B (a?) S.
et L. aut v. crystallochryrtallo B. similisfimilif BD. -les rv.
aut myxis, item terebinthizusatereben-
thiszusa a.hie add. inproprio ut arbitror cognomine uelut e
multis eiusdem generis composita gemmis Lav.a.D. del. U 851.. quam ob rem praestantiores
funda cluduntur, ut sintut fint BS. ut a. id est Lv. del. H. ab utraque parte
BS. om.Lv. inalac. usque ad nitor (v. 6). patentes ab utraque parte
nec praeternec praeter
BS. nec patentes (del. v)praeterquam Lv. margines quicquamquicquam BS. om.Lv. auro amplectente. Th. lap. 23. Martial. epigr. V 11, 1. vitium
in iisiis v. if B1LD. hif B2. est et brevis nitor necnec BS. et rv. longe splendescensrfplendefcenf
BS. -dentes a. -dens Lv. et salet sal—p. 434, 9 aegyptia om.a.
et quaequae—omnia BJ. omnia quae in ceteris Lv. ceteris omnia. et vitroet uitro—9
continet Lcod. Poll.v. om.B.cfr. § 96. 83. 199. adulterantur, quod manifestum
fit, cum extra fulgorem spargunt atque non in se
continent. reliquasreliquaf
BD. cfr. U 852. nec in (del. G) diuersa (-sae G) quae (quas C)
Lv. sphragidasfphragidaf Bv. stra- L. vocant, publico gemmarum
nominenomine BD. dominio in
(del. Bas.) Lv. his tantum dato [quoniamquoniam—signent Lv. om.B. uncos posui cum
U 852. optime signent].
Diosc.V 159. Isid. XVI 7, 8. (Damig. 13).—extr.: Diosc. V 159.
totus vero oriens pro amuletoamuleto S. amal- B1. amai- B2. cfr. § 51.
XXX 138. (XXIII 20). amuletis B(D). maul- FLv. gestaregeftare
eaf traditur BS. traditur gestare FdhB. tradidit (-ditur v)
testari Lv. eas traditur.
eaea BLv(D). eas F. eam B., quae ex iisiis dv. his
ll.D. smaragdo similis est, saepefaepe BS. ope F. e petra L. -tra per v. et per dH.
et G. transversatranfuerfa BFG(S). -rsum dhv(H). uersa L.
linea alba media praecingitur et monogrammosmonogrammos S e coni. J. -mma B. grammatias FLv. vocatur;
quae pluribus, polygrammospolyclamos d. -calamos v.a.B.. libetlicet H Brot. obiter vanitatem Magicam
hic quoque coarguerearguere
B.sed cfr. § 54. 169. 192. XXX 1. XXVIIII 114. XXV 25.
(XXXII 33. XXVII 57)., quoniam hanc utilem esse
contionantibus prodiderunt.—Est et onychi iunctaonychipuncta FLhv.a.S. quae
iasponyxiafponyx Bv. -nix L. ponix
F. vocatur, et nubem complexa et nives imitataimitata ll.v(S). in summitate dhH. et& BS. et est d. est
et H. haec FG. quae Lv.
stellata rutilis punctis. est etest et—similis om.B.est et
Ldhv(D). est F. et est S. et J. salisali cod. Poll. v(S). -le L.
-lem FdhH. Megarico similismegarico similis Lv(J). cfr. XXXI 87. similis
megarico cod. Poll S. metaticum F. imitata dhH. et
velutueluti dhv.a.S. fumo infecta, quae capniascapniaf Bv. apn- Fd. cadmias L. vocatur. magnitudinemagnitudine—6
thoracatam om.B.magnitudine L. -dinem (-dinirem F) iaspi-
dis (asp- F) Fdhv.
XVIXVI FD. quindecim dhH. duodecim L.
XI v. unciarum vidimusuidimus dv. -demus Fh. -dimusque L. formatamformatam-
que v. inde effigiemin Fh. et figiem F. effigie h. Neronis
thoracatamthoracata h..
Th. lap. 55. Isid. XIV 3, 32. Solin. 15, 28. Th. lap.
31. 23. Isid. XVI 9, 7. Dionys. perieg. 1105. Reddeturan reddatur, ut VI 23. X 170. 208. XVII 37. XXVI
164? et per se cyanoscyanof BG. -no FC( (D). cianeo (cya- v)dhv. grano L., accommodatoaccommodato BFG(S). praem. gratia Lv(D). cfr. X 121. -data
gratia dhH. paulo
antepaulante B1. et& BS. om. rv. iafpidi
ll.S. -dis v. om.dhH. iaspidi nominenominato dhH Brot. aa B1S. ac B2.
om. rv. colore caeruleo. optima Scythicafcytica B. sest- F.,115
dein Cypria, postremo Aegyptia. adulteratur maximemaxime e B. tinctura
dist.S. cfr. Theophr. et XXXV 16., idque in gloria estgloria
est ego. cfr. V 11. -riam ll.v(S). -ria dhB. regumregum BFS.
rerum r. regis dhv. Aegyptiaegypti BadhH. -tii v. -tia F. -tiarum
L.; adscribitur et& BS. ei La.om.Fdhv.
qui primus tinxit. dividitur autem et haec in mares
feminasque. inest eiei om.dv.a.G. aliquando et aureus pulvis, nonnon om. SJ(errore).
qualis sappirissap-
piris J. -rif (-pph- B2) ineft B. in sappiris (-pph- S) aS. in
sapphirinis (sapir- F. saphyr- L) rdhv.; in hisin hif (B2D. if B1.
iis S) BS. om.F. aureis a. in sapphiris dhH. saphyrus
(sapphir- v) Lv. enim aurumaurū BFdhH. et aureis Lv. om.a. punctis conlucet.—
Th. lap. 37. Isid. XVI 9, 2. Caeruleaecaeruleae & Bv(S). -li et FL. -leis hH cum antecedd.
iungens). -las d.om.a. et sappirifapphiri B2v.a.H. sapi F. -phyrus L.
-phirus ceruleus a. -pphirorum H Brot., rarumquerarumque ut BLhS.
cfr. § 170. (XXII 93). -um quae d. quae H. raroque rv. ut cum purpura.
optimae apud Medos, nusquam tamen perlucidae. praeterea
inutiles scalpturisfcalpturif (fcvl- B2) BS. -turae (-re L) Ldhv. -tores a.
salptures F.cfr. § 121 extr. intervenientibus crystallinis centris.
quae sunt exex—mares om.B. iisiis dhv.
his FLaD. cyaneicyanei dhB. ciani F. ueani a. uesa- L. resa- v. coloris, mares existimantur.
Isid. XVI 9, 1. cfr. Th. lap. 31. Dionys. perieg. 1122. Isid. 1. 1. Th. lap. 30. Aliusalius—6 descendunt om.a. aut quae BS. aut d. et Fv.
om.Lh. ex hoc ordo purpureis dabitur aut quae
ab iis descendantdefcendunt BS. -dentibus (G. disced- Lv.) rv.. principatum amethysti tenent Indicaetenent indicae BS. indicae (in uicem L) tenent rv.,
sed in Arabiaeara-
bia a. -bia ex ea Lv.a.G. quoque parte, quaequa ad. finitima Syriae Petrapetra ll.(B2)S. -traea
h(?)B1. -tria v.
vocaturuocantur B., et& BS. et in rv. in Armenia minore et& BdS.
in L. et in hv. om. r. Aegypto et Galatiagalatia BFdhv ((H). gallia LG. -lla a. reperiuntur
, sordidissimae autemautem om.B. autem atque dhv.a.G. vilissimaequeuilissimaeque FLG. -me a. -mae dhv. que B. in Thasothafo ll. G. tharfo v. tarso
dC. et
Cypro. causam nominis adferunt quod usque ad vini
colorem accedensnon accedunt dH Brot., priusquam eumenim degustent H Brot. degustet, in violamuiolam dhv. -la ll.S. cfr. VIII 121. IX 113. II 51.
desinatdesinit dhH Brot. fulgorfulgorque Lv.a.H., alii quiaalii quia S. aliqui Ba.
-qua FdhH. om.Lv. de mendo cfr. XXXV 86 extr. sit quiddamfit quid-
dam BIsid. S. si quidem (-dam F) FdhH. quidam Lv. om.a. in purpura illaillius Isid. non
ex totopoto B. igneumigneum ll.Isid.S. in ign- H. igneus
hv., sed inin BLv. om. r. vini coloremcolore Fa. deficiensdeficiens—14 decore om.F.. perlucentperluceant (om. autem) a.
autem omnes violaceouiolatio B. -acio D. decoredecore
B(a?)S coll. XXVII 99. colore Ldhv(D). de mendo cfr. § 123
(nitor). 126., scalpturisfcvlpturif B2. scalpturi a. -re L. faciles. Indicaindica BFS. -ia a. -icae (-ice L) Ldhv.
absolutum Phoenicesphoenices ego. -ciae D.
phenicis dh. fellif & B. felicis FaG (cfr. IX 127). om.Lv.
conici possit etiam floris (cfr. IX 125) vel illius (cfr. IX 135.
139). purpurae colorem habethabet BS. -ent rv.. ad hancan hunc? hancque d(?)v.a.S.
tinguentiumtingentium B. officinae dirigunt vota. funditfundunt d(?) H Brot. autemautem (sc. colorem;
cfr. X 44)BaS. autem eum rv(D). -tem fulgorem J. (an
potius lucem ... blandam?). aspectuafpectum BaS.
leniter blandum neque in oculos, ut carbunculi, vibrantemuibrantem
BS. -ant rH. -at v..
alterum earumearum om.BSJ. genus descendit ad hyacinthos; hunc colorem93
Indi soconsacon dhv.a.S. vocant, talemque gemmam socondionfocondion BFS. sac- LdhH. cfr. ind. -odion v. om.a..
dilutiordilutiorem (-or H) eadem et dhH Brot. ex eodem sapenossapenes a.
-pinos Lv.a.H. vocatur, eademqueeademque BLS. -dem et dhv(H). -dem aG.
om.F. pharanitispharanitis dhS. far- B. par- a. -tes v. paranytis L.
in contermino Arabiae, gentisgentis arabiae (om. nomine) dhv.a.G. nomine. quartum genusgenus—8 quin-
tum om.B.
colorem vini habet. quintum ad vicinauicina ll.S. -niam B. -nia v. crystalli descendit
albicante purpuraepurpure F.
-ra La. defectudetectu a. deie- v.a.H.. hochoc BdhS. hoc et rv. minime probatur, quando
praecellens debeatdebeat BS. -bet rv. in BFdhv. om. r. esse in suspectu velut ex carbuncu
refulgens quidamquidam—
p. 437,1. 2 ueneficiis om.a. leniterleniter Salm. cfr. § 122. 63. leui- ll. v.
purpuram Salm. in purpura roseus nitornitor Ldhlsid.v. int- F. color BS. cfr. § 129.
XXXIII 121. IX 134, de mendo supra § 121.. tales
aliqui malunt paederotaspaederos
L. ponderotas F2. -ratas F1. cfr. § 129. vocare, aliialii antheros L. aliif
anterotaf B (sed post genam). anterotas, multi
Veneris genamgenam BFS. gemmam
Ldhv.add. quod (Lv. qui F. quo h.om.d) maxime uidetur
decere (B. de re Lv. et de re Fdh) et (om.F) specie (-ies
FdhH) et colore (-lose F. -los dhH) extremo (atremi F. eas
dhH. del. S)gemmae (-mmas dhH) FLdhv.a.D. om.B.del. U 855.. Magorum vanitas ebrietati easeaf Bv(S). fas (sed post resistere) r. om.dhH. resistere
promittit et inde appellatas, praeterea, si lunae nomen
acac ll.v(S). aut dhH. solis inscribaturinfcribatur BS. fcrib- Lv. fereb- F.
inferatur dhH. in iisiis dhv. if B1 (FL?)D. hif B2. atque ita suspendantur e colloe collo ll. G(S). collo e dhv(H).
cum piliscum pilif BS. capillis rv. cynocephali etuel (pro et)
dv.a.S. plumis hirundinis, resistere veneficiis
ueneficiis B2dhv. -cis rD., iam verouero om.dhHBrot. quoquoquoque (om. modo) dhH Brot. modo adessean prodesse? reges adituris, grandinem
adituri grandine a. quoquequoque om.adHBrot. que h. avertereauer-
tere—4 smaragdis om.L1a. ac locustas precatione addita, quam
demonstrantdemonstrans F.. nec non innec non in
BL2S. nam FdhH. nam e v. smaragdis quoquequoque om.a. similia promisere
pro-
mirere F. prospere L(a?)., si aquilae scalperentur aut scarabaei, quae quidem
scripsisse eoseos—contemptu om.a. non sine contemptucon-
tentione FL. et inrisu generis humani
arbitror.
cfr. Solin. 30, 32. Isid. XVI 9, 3. Multum abab ea v.a.S. om.adh. hac distat hyacinthos, ab vicinoab uicino
(-nu B1) tamen colore BS. tamen (om.a) e uicino rv. tamen
colore descendensse distendens L.. differentia haec esteft BS. om. rv., quod ille emicans122
in amethystoamethysto (amath- B)
Bav. -tisto r. fulgor violaceus diluiturdiluitur BJ. -tur in aS. -tur et in Fdh. -utus
est in Lv. hyacintho primoqueprimoque BS. -mo quoque rv.
aspectu gratus evanescit, antequam satietsatietur L., adeoque non
inplet oculos, ut paene non attingat, marcescensmarcenf fceleriuf B. celerius 21,65
nominisnominef B1. sui flore. (cfr. Damig. 47). Isid. XVI 15, 2. cfr. Diodor. II 52, 3.—Solin. 30, 32.— Hyacinthostuacinto d.an et hyacinthos, ut § 114? Aethiopia mittit
et chrysolithos aureo fulgorecolore Lav.a.H. tralucentes. praeferuntur hishis chrisoleti indicae a.
Indicae et, sisi—16 turbidae om.a. variae non sintsunt F., Tibarenaetibarenae BS. -ranae H cum Salm. zibaranae (-na F)
Fdh. bactrianae Lv.. deterrimae autem
Arabicaearabiae F., quoniam turbidae sunt etsint et F. sunt a. variaeuariae Ba. -iae et rv., fulgorisfulgentes interpellatae dhH
Brot. interpellati
nubilo macularummaculorum B1. -ofum B2., etiam quae limpidaelympidis Lv.a.G. contigere,
velutiueluti—refertae om.a. scobefcobe (-bae B) BJ. -bae (-be v) sua
rv. refertaerefertis L.. optimaeoptima a. -mi dh. opimi F. sunt quaequi Fh. in collatione
aurumauri Bd. albicarealbicare (-ificare d) quadam (quand- Fa) ar-
genti facie cogunt FLadhv. albicare facie non argenti uiden-
tur B.locus vix sanus; an quarum collatione aurum albicare
facie noua argenti uideatur? quadam argenti facie cogunt. haehae S. he B.om. rv(D). funda
includuntur perspicuaerefpicuae B. que persp- a., ceteris subicitur aurichalcumorichalcum BLugd. cfr. XXXIV
2. 4.,
tametsitametfi ll. S. -si iam v. iam (tam h) etiam dhH.
om.a. exiere iam deexiere iam de BS. expedere F1. -pere de F2. -pertę
(-parte h) de dh. -pertes Lv. om.a. gemmarum usu. Isid. XVI 15, 3.— Appellantur
aliquaealiquae B(a?)S. -ui
rv. et chryselectroechryselectroe (cry- B1) B1S. -tro (cry- B2) B2a. -tri hv.
cryselectros L. crysoe lectore (-roe F2) F., in colorem electri declinantes
, matutinomatutinus Lv.a.G. tamen tantumtamen tantum BS. tantum FdhH. om. rv. aspectuaspectu
BS. -tu iocundae F. -di dhH. -dior a. -diore G. -tus iocun-
dior Lv. 6 quaedam BS. -dam in iis (his FL) rv.. Ponticas deprehendit
levitas. quaedam durae sunt ac rufaerufae-
que (om. ac) dhv.a.S., quaedamquaedam Lv. quae Ba. que F.om.dh.an aliae vel aliquae?
mollesmolles et dhv.a.S., sordidae. Bocchus auctor est etet om.B. in Hispania
repertasrepertas et ego. -tam BS. -tas rv.et quo in loco crystallum dixitdicit dhv.a.S. ad libramentum24
aquae puteis defossisde-
foffif BLv(J). -fessis a. detosis F. depressis dh(?)H(D) ex
§ 24. eruierui BS. erutam dhH. inde erutam (-tam e a. -tam
et v) rv(D). an erui, etiam?, chrysolithonchrysolithon dhC. -tho a.
-iton ll.v. XII pondo a se
visam. Isid. XVI 15, 6. (cfr. Plin. infra § 172).—Isid. 1. 1.— Fiuntfiunt ll. v. an funt? et leucochrysileucochrysi (-cryfi B)
BdG. -ses La. -sae Fv. -soe D. interveniente candida
vena. sunt et& in BS. in rv. cfr.
§ 118. in hoc genere capniaecamnie a.. sunt et vitreisuitrei a. -reae iis coni. S.
similes, velutueluti adhv.a.S. croco fulgentesfulgentef BaS. refu- rv.; vitrouitro adulterantur BS.
uitree (-eae v. -ei FdhH) uero rdhv. om.a. adulterantur, utut om.B. visu
discerni non possintpoffvnt B2.; tactusacts a. actus (tac- v) autem Lv.a.H. deprendit, tepidior in vitreisuitrei
eius a..
In eodem genere sunt melichrysimelichrysi adhv. eli- F. melychr- B. -crisi L. velutinaeluti
B1. qui ueluti dhH Brot. per aurumauro per sincerum mel coni. J1.
de per cfr. § 98. an potius super?
sincero melle tralucentetranflucente B2v.a.J.
-cent dhH Brot.. haschas d. quas v.a.H. India fertfert BS. uult F. uolt
dh. mittit rv., quamquamquamque F. inin om.a (an recte?). ad Lv.a.H.
duritiaduri a. iniuriam Lv.a.H. fragilesfragilis L. -lem dh. agile a., non ingratasnon ingrataf BS. om. rv.. eademin eadem FdhaH Brot. et xuthonxuthon BS.
cfr. ind. XVI hos Fa. xythios L. xystion v. xanthi H. paritparit
et a.om.dhH Brot.,
plebeiamplebeiam (-ia H) ibi gemmam (-ma H)
v.a.S. sibi gemmam.
cfr. supra § 84. Isid. XVI 10, 2. Solin. 33, 22. Candidarum dux est paederospederor a., quamquam quaeri
potestpotest quaeri adhv.a.S., inan in dhv.a.S. quoquo BS. om. rv. colore numerarinumerari–iactati om.a.in-
numerari F. annu- L. debeat totiens iactati per
alienas pulchritudines nominis, adeo utut BaS. om. rv. decoris praerogativa
in vocabulo facta sitest Lv.a.S.
sit omnibus gemmis a.. sed tamenfed tamen BS. est Fdhv. om. r. et suum genus
expectatione tanta dignum. coeunt quippequippe BS. enim Lv. om. rG. in tralucidamintus translucida
crystallis (-llus H) dhH Brot.
crystallumcrystallum—14 haec
om.a. viridis suo modo aër simulque purpuraepurpure BS. -ra rv(D). et
quidam vini aurei nitor sempersemper coronatuf BSJ. extremus in visu, sed
purpura coronatus. maderemadere BLv (S). om.FdhH. dist.S. videtur et singulisuid&ur & fingulif
BS. singulis uidetur Lv. uidetur Fh.om.dH. his ethif et ll.v(S).
ethis dhH.
pariter omnibus,Solin. 33, 23. nec gemmarumgemmarumque (om. nec) L. esseeffe BS. esset
F. est Ldhv. ulla liquidiorliquidiore F. potestpotest BS. capitis Fd. -ptis hH.
-piti Lv.
iucunda suavitatefuauitate ll.S. ua,ni- dhH. suauis et v. oculis. haechaec
BLS. om. rv. laudatissima est in Indisin indis om.a.,
apud quos sangenonfangenon (-om F) BFS.
sag- dhH. ang- a. arg- Lv. vocatur, proxima in Aegyptoapud aegyptios dhv.a.S., ubiubi
om.B. apud d.
syenitessyenites D cum U 856 ex indice. senytes L. -nites v.
tenites dhH. satis Fa.om.B., tertiatercium F. -rtius a. in Arabia, verum scabra, tumtum—2
radiat BS. mollius radiat (-imet F. in a) pontica Fadhv.
molliorque radiet pontica L. Pontica,
quae mollius radiat, Thasiathafia BS. et tha- FL. et
asia a. et asiatica dhv., etet ego. eft BS. sunt rv. sunt et a. ipsa mollior& ipfa mollior BS. ipsae (-se La)
uero molliores rv., et Galaticagala-
tica—4 ceterarum om.B. galatica—3 cypria om.a.
et Thraciathracia
dh(?)Lugd. -ica v. tracia FL. et Cypria. vitia earum languorlanguor om.a. aut alienis
turbari coloribus et quae ceterarum.
Isid. XVI 10, 3. Proximaproxime B. candicantium est asteria. principatum
habethabent a. -ens dhv.a.J. proprietate nature, quod inclusam lucem pupillapupilla BLaS. -llae F. -llae
modo dhv.
quadamquandam dv.a.S. continet. hanchanc BFS. ac rv. transfundit cum inclinatione velut
intus ambulantem alioalio ll.S. ex alio (alto a) dhav. atque alioatque alio om.a. loco reddens. eademeadem-
que v.a.S.
contrariacontraria sit soli a. soli regeritregerens v.a.S. om.a. candicantes radios in modum stellaein modum ftellae BS. om. rv.,
unde nomen invenit. difficilesdifficilis v.a.S. in Indiain india—11 carmanicae BS. ad caelandum indicae (Bas. -ce Lv. inuice
F2a. -ces F1) praefertur (ref- F2. ef- F1) in carmania nata rv. natae ad caelandum
. praeferuntur Carmanicae.
Isid. XVI 13, 7. Similiter candida est quae vocatur astrionastrios dhv.a.S., crystallo
propinquapropinquas d. -ans hv.a. H., in India nascens etet del. J. (an recte?). in Patalenespatalenes S cum
Güthio. palenes F. palle- Ldhv. -nis a. litoribuset—litoribus om.B..
huichuic BS. om.
rv. intus a centro stellastella ll.S. cui st- cod. Poll. v. ceu st- G. lucet fulgore pleno lunaepleno lunę BS.
lunae (-ne a) plene (-nae v) rv(D).. quidam
causam nominis reddunt quod astris opposita fulgorem
rapiat et& BS. ac FLdhv.
et regerat om.a. regerat. optimam in Carmania gigni
dicuntdicunt BS. om. rv. nullamquenullique (om. minus)
dH Brot. minus obnoxiam vitio; cerauniamceraunia a. etiam&iam BD. eum a. enim rv. eam J.
del. S.
vocari quae sit deterior; pessimampessima adh. verouero BFdhD. om. rv. (an modo? de
mendo cfr. § 195). lanternarumlanternarum B1FS. lat- B2. ter- a. lucer-
Ldhv. cfr. XI 49.
lumini similem. celebrant et astriotenastrioten BaS. cfr. ind. -tem L. -roiten
v. -rionem (-ne F) Fdh., mirasque
laudes eius in Magicis artibus Zoroastrenzorastren F. foroafteren B. cecinisse
produntprodunt BS(D). quidam (quidd- a. quicquam F) diligentius
(-tiis F) de ea produnt rv(J). quicquam (qui circa eas H)
diligentes sunt produnt dH..— Astolonastolon dhD. cfr. ind. aftalon
B. astulun F. astrolon a. -robolon Lv. Sudines dicit oculis piscium
similemsimiles a. -lis
F. esseesse et dhv.a.S., radiare fulgorefulgore BS. om. rv. candido utut BLav(D). ui F.
in dhH. solemsolem ll.v(D). -le hH..
Solin. 20, 15. Isid. XVI 13, 5. Est inter candidas etet—uocatur om.a. quae cerauniacaeraunia B. vocatur,
fulgoremfulgore a. siderum rapiens, ipsaipsa—8 nascens om.B. crystallina, splendoris
caerulei, in Carmaniager-
mania Fha. nascens. Zenothemis fatetur albam
esse, sed habere intus stellam coruscantemcoruscantem S cum Gesnero. concursa- ll.v.; fierifieri—12 relanguescat om.a. et
hebetes ceraunias, quas inin BS. om. rv. nitro et aceto maceratasmaceratas
post dies (v. 11) habentdhv.a.S. per
aliquotaliquod BD. dies concipere stellam eam, quae post totidem
menses relanguescat. Damig. 12. Isid. XVI 13, 5. Sotacus etet om.a. alia duo genera fecit
cerauniae, nigraenigrae (-re a) FadhH. -as Lv(D). om.B. rubentisqueru-
bentesque v.a. H. [similes eas esse securibussimiles -securibus om.B.uncos ego posui.].
ex hisex hif BS. his ah. is F. iis dH. per illas Lv. quaequa B. nigrae sintfint (sit F) ac BFaS. sunt ac (et v) Lv. ac rotundae, sacrasfacraf
effe BS. om. r v. esse; urbes
per illasper illas om.Lv. a.S. expugnariexpugnare
F. et classesclasses easque Lv. a. S.; baetulosbaetulos (-lo B. uetelos a)
ll.J. bet- dhv. vocari; quae vero
longaelonge B. sintfin B. sunt dhv.a.S., ceraunias. faciunt et aliam raramrara a. admodum,
Magorummagorum—exp&itā BS. et (om.F) parthorum (parch- a.
parith- F) magis quaesitam rv. studiis expetitam, quoniam non aliubialibi B2h. inveniaturuocatur BS.
appellatur rv.
quam in loco fulmine icto.
Isid. XVI 13, 6. Solin. 33, 20. Proximum cerauniae nomen apud eos habet quaequae—5 parte om.a.
vocatur iris. effoditur in quadam insula Rubri maris, quae -
distat a Berenice urbe LXlx. p. B. p., cetera sui parte crystalluscrystal-
lis a..
itaque quidam eameam BS. om. rv. radicemfraudicen La. crystalli esse dixerunt. ex
argumento vocaturuocatur ante
ex (v. 6) habentadhv.a. S. iris, namnam cum sub a. sub tecto percussa sole
species etspecies set a.
-iae sed F. colorescolore a. arcus caelestis in proximos parietes
eiaculatur, subindesubinde—16 caelestibus om.a. mutans magnaque varietate admirationem
sui augens. Isid. XVI 13, 6. Solin. 33, 20. sexangulam esse ut crystallum constat
, sedsed esse dhv.a.S. aliquialiqui BS. -uis L. -ua Fd. -uam h.
-uas v. scabris lateribus et angulis inaequalibusaequalibuf B.
dicunt, in sole apertoaperto BLdhv. -ta F.add. pro-
iectam dhS. -tas v. -ta L. protecta F.del. D cum U 858. radios in sein se om.L. candentescandentef Bhcod. Poll. cfr. XVIII 346. recand- v.
cad- FdG. recadentis L. discutere,
aliquoaliquo BS. -uas rv. verouero dhv.a.S. ante se proiecto nitore adiacentia inlustrare.
colores autem non nisinisi ut ex oroscopo L. ex opaco, utut diximuf BS. om. rv. diximus, reddunt,136
nec utr& BD. ipsae habeant, sed ut repercussurepercuffu Bdv. -ssus F. -ssos in L. parietumparie-
tum BdG. -tem rv. elidantillidant dhv.a.G.;
optima quaeoptimaque quae
dv.a.S. maximos arcus facit simillimosque caelestibus.
estquam v.a.S. et alia iritisiritif BS. tri- a. hirritis (-icis d) dh. inris F.
iris Lv., ceteracetera Fdh(a?)S cum B. -raf B1. -rif B2. -ro H.
cerae v. om.L. similisfimilif fed BS. -lis at H. -lis G. -lis et
Fdhv. -lis cere L.om.a., sed praedura. hanc Orusorus BFLD. cfr.
Brusnn de indd. p. 39. cor' ad. -riis h. horus v.
crematam tusamque ad ichneumonumichneu-
monum Bv. igneom- L. igneu oneū montanumm F) r. morsus remedio esse
scripsitfcripfit BS. om. rv. dicunt dh., nasci autem in Persideperside tradidit (tradit v) Lv.a.S..— Similis aspectu
est, sed non eiusdem effectus, quae vocaturquae uocatur BLv. uocaturque a. -tur Fdh.lerosleros S
ex ind. ierof B. eiros F. ros a. zeros Lv., alba
nigraque macula in traversum distinguentibusdiftinguenti-
buf BS. -nt a. -nte rv. 3 principalibuf BS. -lium rv. crystallum.
Expositis perper BS. om. rv. genera colorum principalibus gemmis
reliquas per litterarum ordinemordinem Bav(S). -ne rC. explicabimus.
Th. lap. 31. Isid. XVI 11, 1. Solin. 5, 25. 26. Prisc.
perieg. 502–504. Orph. Lith. 613. κηρ. p. 150 sqq. Orph. Lith.
614. 232 sqq. (κηρ. p. p. 140). 637. Solin. 5, 26. 27Achates in magna fuit auctoritate, nunc in nulla
esteft ll.G(S).
om.dhv(H)., reperta primum in Sicilia iuxta flumen eiusdem nominis
, postea plurimis in terrisin terrif BIsid.S. om. r. locis dhv., excellensexcel-
lens ego. -cedens ll.v. de mendo cfr. XIX 142. an potius
amplitudinem omnium? amplitudineamplitudine Ladhv. -nem r.,
numerosanumerofa (-fif B2) uarietatibuf BFS. add. diuersis Lv.
uarietatibus numerosa adhH. varietatibus, quaequae (que a) mutant BFaD.
multa dhH. mutantibus Lv(S). add. et FdhH Brot.(D). mutant cognomina eius. vocatur
enim iaspachatesiaspachates H cum Salm. Iaspagatef B. paspacha- F.
phaspacha- Lv. phassacha- C. phascates a., cerachates, smaragdachatesfmaragdachatef
(-radd- B) BS. sarad- a. sard- Lv. saroch- Fd., haemachates
haemachates dhv. aem- F. em- La.om.B., leucachates, dendrachates, quaequae BS.
om. rv. velutetsi (pro uelut) L. arbusculisarbusculi Fa. -la dhv.a.S.
insignisinsignis—redolet om.a. -gnis—cum om.L. esteft BS. om.Fdhv., antachatesantachates v. cfr. Abel p. 98. antea- F. anthacatef B.
-chates Külb (cfr. § 141 extr.). aeth- J. auta- dH., quaequae BS.
om.Fdhv., cum uriturinuritur uelut murram L., murram redoletredol& BS. -lens rv.,
corallachatescorallachates ego. cfr. § 153. thorall- d. choroll- F.
folloch- B. coralloach- rv. curalliach- Solin. cfr. XXXII
21. 22. guttis aureis sappiri modo sparsafparfa BH. pars e a. pars Fdh. distincta Lv., qualis
copiosissima in Creta. quaequae & BS. om. rv. et sacra appellaturappellatur BS. -ta rv.. quidamquidam ego.
quoniam BD. om. rv.
putantputant eam dhv.a.S. contra araneorum etet om.a. scorpionum ictus eameam om.dhv.a.S. prodesse.
Solin. 5, 26. Dionys. perieg. 1075. (cfr. Plin. supra § 5). quodquod—2 adflatu om.a. in Siculis utique crediderim, quoniam primoprimo coni. J. cfr. XI 89.
-mū ll.v. eius
provinciae adflatu scorpionum pestispesties extinguit a. extinguitur. etet om.a. inin om.B1.
India inventaeinuenitur et pollenf BSJ. contra eadem pollent, magnismagnif & aliif B(FL?)S. et aliis
magnis adhv. et aliis miraculis
: reddunt enim fluminum species, nemorumnemorum—5 staticula om.a., iumentorum
iumen-
torum (-tor~ B1. -torv??? B2) ll.S. praem. et dv. monumentorum
D cum lac. signo.dist. ego. etiametiam Lv. iam FdhS. & aliorum B
(add. animalium e Solino U 859). del. D.. essedariisessedariis ego. -da et B. ederas
Fdh. -ras et v. hedere (-rae S) LS. e cerea J coll. Solino.
del. U. staticulastaticula FdhB. cfr. XXXIV 163. -tunculas v. om.L., equorumequorum (quorum a. et equ- v) ornaments Fdhav. om.LU. ornamentaesse-
dariis—ornamenta om.BD. inde
medicisqueinde medicisque ego. medicif indeeque B1. -ci'
inde'que B2. -ci inde aeque S e coni. J -cique inde D. inde
(unde dh) medici dhcod.Poll. medici rv. coticulascoteculaf BJ.
cortic- a.cfr. XXXVI 63. XXXIV 105. XXXI 100. faciuntfaciunt
BdhS. inde faciunt rv., namnam BS. om. rv. spectassespectasse om.a. etiam prodestprodest etiam a.
oculis. Solin. 5, 27. sitim quoquesitimque v.a.G. -tim etiam h. sedantsedant Ldhv. uese dant F.
reddant a. in os additaesitim—additae om.B.sed cfr. Solin.. Phrygiae viridia
uirigia non F. uiridiam B. uitri lucidum
D.herbif B. non habent. Thebisthebis—9 albis om.a. Aegyptiisaegyptif (-gip- B1.
-tiif B2) B1FD. -ti L. repertaerepertae—9 albif om.B. carent rubentibus
venis et albis, haehae hS(D). he B2. eae B1J. haec F. hec a. tehae L. et hae v. quoque contra scorpiones validae.
eadem auctoritas et Cypriiscyprif BD. -riis est dhv.a.S.. sunt qui maxime probent
vitream perspicuitatem in hisin his om.BahSJ.. reperiunturreperiuntur—p. 445, 1.rhodo om.a. et in Trachiniatrachinia BS. -ni F1.
-ne F2. thracia Ldv. terracina h.
circacirca ll.v(S). et circa
dh(?)G. Oetam et in Parnasoparnaffo B1Lugd. et in Lesbo et in Messene& in meffene BS. et (ac v) mes-
sene L. et et sene F. et siene d.
similes limitumlimitum BFdhB. illitis Lv. et in rhodo FdhH. et
rhodo Lv.om.B. floribus et in Rhodo. Orph. Lith. 618. κηρ. p. 151. Damig. 17.—Isid. XVI 11, 1. aliae apud Magos
differentiae sunt in iisfunt in iis (if B1D. hif B2) quae BS.om. rv.: quae leoninisleoninif BS. -ine FL. -inae dhv. -ontine a. pellibuspelli-
buf BS. pellis F. pelli rv. similes
reperiunturreperiuntur BS. om. rv., potentiam habere contra scorpiones dicuntdicunt BS. -tur rv..
in Persisin persis uero om.B. vero suffitu earum tempestates averti etet om.B. presteraspresteras S e coni. J coll. II 133. prefferaf B1. prefera B2.
preterita F. praeterea rv.,
fluminafulmina (om. sisti) dH Brot.
sed cfr. Isid. et XXVIII 118. sisti—argumentum esse, si in ferventes cortinas
additae refrigerent—, sed, ut prosint, leoninis iubis
adalligandasalligandas FLv.a.S., namnam
–8 domibus om.a. hyaenae additaaddita ego. (abl., sc. iubis adalligata). -tae
BS. pelli (pelle F) similem rv(D). abominantur discordiamdifcordiam BS. -dialem
rv(D). de re cfr. XXVIII 99, de abominandi verbo ibid. § 26.
domibus. eam vero, quae unius coloris sit, invictam
athletis esse, argumentoargumento BD. -tur S. -tum eius rv. cfr. XXIX 61., quod in ollam plenam olei coiectacoiecta J. -tu BS. coctam (om. cum) a. cocta rv.
cum pigmentis, intra duas horas suffervefacta, unum colorem
ex omnibus faciatfaciat ll.v(H). -cit dC. -ciant h. miniiminui h.om.a..
Isid. XVI 5, 7. cfr. Plin. XXXVI 61. AcoposAucophos a.
acopis v.a.H. nitronitri a. nigro B. colorecolore S. -ri B.om. rv(J). similis est, pumicosa, guttis aureis
stellatastillata a. sed lata Fh.. cum hac oleum suffervefactum perunctis lassitudinem
, si credimuscreditum B. -damus
d(?)Hack.Brot., solvitsoluit om.B..—Alabastritisalabastrites dhv.a.S. nascitur in
Alabastro Aegypti et in Syriae Damasco candore interstincto
interstincto LG. -ta F. -ftricto B. inter instincta a. -tercincta
dh. -to v. variis coloribus. haechae F. quae Lv.a.G. cremata cum fossili sale
et& BaS. om.h.
ac rv(D). trita gravitates oris etaue (pro et) a. dentium extenuare dicitur.—
Isid. XVI 13, 8. Solin. 1, 77. Damig. 19.—Isid. XVI 15, 8. Solin. 33, 21. Prisc. perieg. 883. Alectorias vocant in ventriculisuentrib, B.sed cfr. XXX 59. 60. 108. XXIX 60. 105. gallinaceorum inventasinuenta Fa.
crystallina specie, magnitudine fabae, quibus Milonem
Crotoniensemcrotonensem J(errore). cfr. III 72. usum in certaminibus invictum fuisse videri
voluntsolent a..—Androdamas argenti nitorem habet [utut—5 putant om.a. adamasut (om.dh) adamas (-mans L)
Ldhv. aenae adamans F. et paene adamas Isid. e Solino.
om.B.uncos ego posui. cfr. § 56.],
quadratisquadratif BS. -ta r
Isid.G. -ta et v. sempersemperque hG. tessellis similis. Magimagi BG. -gis F. -gnis
Lv. putant nomen
inpositum ab eo, quod impetus hominum et iracundias
domet. argyrodamasargyrodamas post alia ponuntdhv.a.S. eademeadem—alia
om.a. sit an alia, auctores non explicant
. Diosc. V 139.—cfr. Plin. XXXVI 153. Diosc. V 148. Isid. XVI 15, 14. Solin. 33, 22.—Antipathesantiphatef Bv.a.B. nigranigra contra lucet Lav.a.B. non tralucet. experimentum
eius utut om.a. si Lv.a.S. coquaturloquatur d. exco- La. in lacte; facit enim idid BS.
in F. hoc Ldv. om.a. murrae simile.
inmensuminmenfum BS. -missum Fdha.
-issa Lv. quiddamquiddam BaS.
quidam F. qddam d. in hacin hac—aliquif BS. aliquis in hac
(ac F) Fa. aliquis dh. fortassis aliquis expectet, in
totin tot exempti sunt Fdh.om.a.eam-
que (eam H) contra Lv.a.S. exemplis uni possessionepoffeffione B2S. -ionem B1Fa. -10 est dh. huius nominis dataquiddam—11 data om.Lv.a.S.. contra
effascinationes auxiliari eamauxiliari eam BaS. -riam
dh. -ria F. -ri Lv. Magimagnitudine (pro magi) F. volunt.—Arabicaarabici dh.
Abarica B1. ebori
simillima est, et hoc videretur, nisi abnueretabnuere a. radi abnueret D cum U 861
e Solino. duritia. hanchanc BS. om.FdhaG. quamnque Lv.
putant contra dolores nervorum prodesse habentibus.—
Aromatitisaromatites dhv.a.S. et ipsa in Arabia inveniturinuenitur BFdhS. tradidit ignei a.cfr. § 146.
traditur gigni Lv., sed et in Aegypto
circa Philasphilas Brot. cum Salm. filiaf B. phinas
Fdh. pyras G. pifas rv., ubique lapidosalapidofaf B. et murrae coloris et odoriset odoris—p. 447, 1
frequentata hoc loco om.Fdh.cfr, p. 447, 3.,
ob hoc reginis frequentata. Isid. XVI 4, 4. Solin. 7, 13. Prisc. perieg. 416 sqq. August. civ. dei XXI 5, 1.—Asbestosabestos F. alabastros a. in Arcadiae
montibus nascitur coloris ferrei.—Aspisatimafpifatim BS. -ilatim a.
-tin Brot. -tem Lv. -ten dHack. -illatim Fh. Democritus
in Arabia nascinafci tra-
dit (-didit dh) BdhS. nascitur tradidit F. tradidit a. tradit
gigni L. gigni tradit v. tradit, ignei coloris, eteam (pro et) v.a.S. oportereet oportere
om.dh.deinde inserunt ex p. 446,16 et—frequentata (v. l) Fdh.
cumcum BS. om. rv. camelicamelli B1. fimo splenicisfplenicif B1FLv(H).
-nis a. -neticif B2dC. adalligari, inveniri utiqueutique ll.S. que dhv. in
nido Arabicarumumbi-
carum F. alitum; et aliamalia F. eodem nomine ibi in
Leucopetralac. ego indicavi. exciderunt remedii nomen et
prodesse (cfr. § 51). nasci, argentei coloris, radiantemradiantem om.Lv.a.G.; cumcum Badh
(F?). om.Lv......
contracontra Lv. om. r. lymphatumlymphatum Lv.
-patum B. limiabitum F. limphatu a. habentibushabentibus ego. cfr.
§ 145. -tium BFdhS. -tem a. -endam Lv(cfr. § 154 extr.).
-entem uim D cum U 862.. Isid. XVI 15, 7.—Atizoenatizoen BFv. -zon r. in India et
Persidisper-
fidif ll.v(S). in perside dG. Acidaneacidane BS. -dae F. -die L.
-diae v. om.a. ac Ida G. monte nascinasci tradit dv.a.S., argenteo nitore fulgentem,
magnitudine trium digitorum, adad—12 nomine om.a. lenticulaelenteculae B1J. figuram, odoris
iucundi, necessariamnecessaria FL. Magis regem constituentibus.—
Augitisaugitis J ex ind. -tes FdLv(D). -g&ef B. -tis S. nonnon LJ.
om. r. non multis G. multis non cod. Poll. v(S). multis dhH. alia videturuidetur multif ll.J. -etur dhv. multis esse quamquam BS. quam quae (que F)
rv. callainacallaina BS. callais LLugd. -lais v. -llaa F..
100
Lapislapif BFhD. -idis d.om.Lv. amphidanesamphidanef BS. -itane Lv. ampit-
nanes F. -tanes d. aphidnane Brot. alio nomine chrysocolla appellatur,
nascensnafcenf BS. om.
rv. inin om.B1. Indiaeindia Fa. parteparta L.om.a., ubi formicae eruunterunt Fa. aurumaurum—14 adfirmatur om.a., in
quoqua (om. et) dv.a.S. et invenitur auro similis, quadrata figura. adfirmaturadfirmatur B1FdhPoll. S. -turque B2Lv(D).
natura eius quaequae del.B2. magnetis esseeffe BS. om. rv., nisi quod augere quoque
aurum traditur. Isid. XVI 11, 2.—ibid. 3.—Aphrodisiacaaphrodisia a. -ace
hv.a.S. ex candido rufa est.—
Apsyctosapsyctos hG(H). absy- F. absi- d. abfu- B1.
afy- B2Lugd. apistos rv. septenis diebus caloremcalorem Bdhv. col- r. tenet excalefacta igni,
nigra ac ponderosa, distinguentibusdistin-
guentibus—rubentibus om.L. eam—rubentibus om.a. eam venis rubentibus.
putantquam putant prodesse L. putant ponderosa a. prodesse contra frigora.—Aegyptillamagyptillam
L. aegist- F. lacchus
intellegit per albumaluum dhH Brot. sardaefardae BS. -da rv.
(sc. coloris. an sardea?). nigraquenigrumque BSD. venis transeuntibusuena transeunte
cod. Poll. v.a.H.,
volgus autemautem ego. -tem in ll.v. cfr. nota ad
XXXIII 33. nigra radice, caeruleacaeruleam dhv.a.S. faciefacie F2Isid.S. -ile B. -it
rv.. nomennomen a loco BS. om. rv. a loco.
Isid. XVI 15, 10.—ibid. 10, 9. Balanitae duo genera suntfunt BS. habent rv., subviridissubuiridis hPoll.S. -def BFdav. -de L. et Corinthiicorinthi BD. -ti a.
aeris similitudine, illa aa del. H Brot. a copto haec om.a. ab BS. ex rv. Copto, haec ab Trogodytica veniensuenf B. ueniunt dh. regione ueniens (-iunt v) Lv.a.G. cfr.
§ 168.,
mediasmedias FLav. -ia Bdh. secante flammea vena.—Batrachitasbatrachitaf (bathr- L)
BLv(Brot.). coptos (coaptos a) et (om.a) batrachitas (-tes a.
-citas F) rhG. quoquequoque BS. et L.om. rhG. mittit et dv
(Brot.). Coptoscoptos mittit BS. mittit rG. coptos dv
(Brot.).
mittit, unam ranae similem colorecolorem B1Fa., alteram et venis& uenif BD. in uenis F. ebeni
dhH. ebori Lv. eburneis a., tertiam
rubetisrubetis LaD. -entif rv.
locus fortasse lacunosus, ut fuerit fere alteram nigris macu-
lis uariam et uenis, tertiam rubentibus. e nigro.—Baptes, mollis alioqui, odore
excellitexcellit Lv(S). -llet r. -llens dhH..—Beli oculusbelli oculos F. bvcoluf B2. albicans pupillampu-
millam B. cingitpingit av.a.H. cfr. § 151. nigram
ehaec (pro et) dhv.a.S. medio aureo colore fulgentemcolore fulgentem
BS. fulgore lucentem Isid.rv. et propter speciemspe-
ciem suam a. suam spec- v.a.H. sacratissimo
Assyriorum deo dicatamdicatam B(a?)Isid.S. -tur rv(D).. Belumbelum—2 fie BD.
aliam autem quam (quem a[?]) belum rv. autem aliam,
quam sic vocant, in Arbelisabbelif B. nasci Democritus tradit
nucis iuglandisiuglandis B1dhv. ing-F. feu (siue La) glandis B2LaD. (sed
nel dicendum erat). magnitudine, vitrea specie. Isid. XVI 11, 5.—cfr. Marc. 8, 98.—Isid. XVI 15,24.—Baroptenusbaroptenus—5 portentosa om.a.
sive baripebaripe
FD. -pen B. -ppe dhH. baropin L. -ptis G. botrypes v., nigra sanguineis et albis nodis, adalligataad-
alligata BS. allig- Lv. allisata F. aliis sacra dhH.
proiciturpro-
icitur BS. redic- F. dic- Ldhv. proditur D. veluti portentosa.—Botryitisbotryitis S.
-yites H. -ytes v. botyitif B1. -ycitif B2 (cfr. § 191). botritus
Fdh. -tis a. -thrytes L. alia nigra est, alia
pampinea, incipientiincipiente uue a. -tium uae B. uvae similis.—Bostrychitinbostrychitin S. -tē v. -rygiten B. -raciten L.om. r G. Zoroastres
zoraftref B. zoroastres uocat v.a.G. -stres a dhBrot. crinibus mulierum similioremsi-
miliorem om.FdhBrot. vocatuocat BLS. bostrychiten (-trichiten F.
-tricten d. -traciten a) uocat (-ant a) rdhG. om. v..—Bucardiabugardia
B1.,
bubulo cordi similis, Babylone tantum nascitur.—Brontea
brontea BS. -tia B. -te e H. -niae F. -niea v.
-nine a. -niena L.cfr. § 176., capiticapitibus dhv.a.S. testudinumtestu-
dinem a. -num similis Lv.a.H., ee BFaS. et Lv. et cum B. om.dhH. tonitribustonib. B. -itrua (-uis B) Lv.a.H. cadit, utcadit ut FB(S).
ea dilui B. cadit dhH. cadent (-ns G) ut aG. -ntia ut Lv. putantputant BLv(S). -ta r. -tantque dhH., restinguitque
restinguitque
FaS. -uiq. B. et restinguit B. restringit et L (add. restinguit) v.
del. Yen. ea (eo h) restingui (-tringi d) dhH. fulmineflumine F.
fulminis adh. ictaicta Fav(S). iacta B. icta (G. tacta Ven.)
restinguit LVen. ictum dhH., si credimus.—Boloeboloe (-lo a) ll. G. -lae v.
-lenias dh. -iae Verc. in Hiberoin hibero (ib- S) BD. niesbo F. nimbo
rv.
inveniunturinuenitur Bh. -ientur a., glaebaeglebe similitudinem a.om.B. similitudine.
cfr. Plin. XXXIV 103.—cfr. Damig. 23. Cadmitiscadmitis LaG. -tes v. -tef quoque quae B. cammitis F.
cheramydes B. eadem estest adhS. esse F. esset Lv. effet quod eft B. quae ostracitis vocaturquae oftracitif (-tes v) uocatur Bv.a.B(S). quam ostracitin (-ten La. osiracitim F) uocant rdhVen., nisi
quod hanchec a. caeruleaecaeru-
lae B. -lea (cer-) a. -leam dh. -laeam F. interdum cinguntpingunt B.cfr. § 149. bullae.—Callais
sappirum imitatur candidior et litoroso mari similis.—
Capnitiscapnitif BH. -tes B. cainitis F. cami- adh.
chami- L. -tes v. quibusdam videtur suum genus habere, pluribusplurimis v.a.S.
iaspidisiaspidis BJ. isp- d.
issp- F1. spidis F2a. spiris Lv. cfr. § 118. fumidaefumidae BJ.
-da rv., ut suo loco diximus.—Cappadociaappadocia BLadhv(H). in praem. C. -cica FD.
cfr. XIX 126. 128. XXI 51. etet om.dhH Brot.118
in Phrygia nascitur, ebori similis.—Callaicamcallai-
cam (S. calamites dh. callainas H)—6 turbido ll.dhH. cal-
lainas G. calamites a calamo B. -tes e turbido v. vocant e
turbido callainocal-
laino (sc. colore) BdH. -na a. calaino F. -amo h. callain D.
om.Lv.. feruntferuntque v.a.G. pluresplures calaicas v.a.B. coniunctasconiunctas
(S. -tos G) semper ll.G(S). -tas simul v. simul coniunctos B.
simul H. semper inveniri
inueniri coniunctas H Brot.. Isid. XIV 6, 42. Solin. 3, 4. Prisc. perieg. 472.—Catochitiscatocitis
adh. -chites v.a.H. Corsicae lapis estest et acod.Poll.S. et L., ceteris maiormaiorum F. et
magis& magif BS. om. rv. mirabilis, sisi—9 prouenit om.a(?). vera traduntur, inpositam manum veluti
cummi retinens.—Catoptritiscatopyritis (H. -tes v) dhv.a.S. inin ll.G(S). e dhv(H). Cappadocia provenit
candorecandore—regerenf BS. hoc loco om. rv. cfr. v. 11. imaginem regerens.—Cepitiscepitif BH ex ind. -tes Lav. capites Fdh. sive cepolatitiscepolatitis (-atti- B)
BH ex ind. -lames Fdh. -othatitis L. -ocapites v. -otitis a.
candida est, venarum coeuntibuscoeuntibuf—unum BS. nodis (nudis a) coeuntibus
candore imaginem regerens (regens a) rv. lineis in unum.—Ceramitis
Geranitis testeum a. testae colorem habet. cfr. Plin. XXIX 129. Isid. XVI 10, 8.—cfr. Orph. Lith. 498. κηρ. p. 147.—Cinaediae inveniuntur in
cerebro piscis eiusdem nominis, candidae et oblongae
eventuque miraemirae BS. -andae rv., si modo est fides praesagire eas habitum
maris nubili vel tranquillinubili uel tran-
quilli BS. nubilo coloris (D. -re dhv) aut tranquillitate ll.dhv (D)..—Ceritis cerae similis est,
circos accipitriaccipitri H. acap- d. accipiris F. a piris a. piris Lv.
tribuf circulif B. triorchi J. an accipitri albis circulis?, corsoidescor-
soides—2 distincta om.a. canitiaecanitiei dhv.a.S. capitiscapitis S. -tif
fimilif B. hominis (-nes F) rv., corallachatescorallachates—2 distincta
hoc loco om.B,inseruit ante crocallis (v. 4).choraliachates d.
coralloach- v.a.D. cfr. § 139.
curaliocuralio ego. cfr. § 164.
curallio B1. -atio F. corallo B2v. -llio LS., aureisfimilif aureif B. guttis distinctadiftincta BS. -te (de- F) LF. -tae dhv., corallis miniominio om.a.add.
similis dhH Brot.; gignitur in
India et Syeneet syene (-nae F) Fdhv. et yssene
(ise- a) La.om.B.. cfr. Damig. 34 extr.—extr.: Isid. XVI 5, 9. Solin. 37, 22.—Crateritiscraterites hv.a.S. inter chrysolithumcryfolytum B. et electrum
colorem habet, praeduraprae-
durae naturae cod. Poll. v.a.S. natura.—Crocalliscrocallis Lv. -caltif B. -collis
Fdh. proc- a. cerasceraf (cę- B2) BFLv(D). -ra se a. -asum dhB.
repraesentat.—Cyitiscyitif BS. cysitis L. cytis H. cissites v. cypte F. qui
a. circacirca BLav. prea Fdh. Coptoncopion F. nascitur candida et
videtur intus habere partumpartum FLav(S).
petram dhH. lapidem B.cfr. § 163., quiqui—crepitu om.a.
crepitu BS. stre- dB. scre- F. si creditur Lv. sentiatur etiam crepitu.
—Chalcophonoschalco-
phonos cod.Poll.v. calco- FL. -ofonof B. galcophon a. nigra est, sed inlisa aeris tinnitum redditred-
dat B.,
tragoedis, ut suadent, gestanda. Isid. XVI 9, 6. (cfr. Damig. 10).—Isid. XVI 15, 23. Damig. 11.—Chelidoniaechelidonia a. duorum
sunt generum, hirundinum colore, exex ll.S. et v. alteraalia dhv.a.G. parte purpureae
ppurureae Bdhv(D). -rea r. -rea et S ex Isid., in aliain alia ego. alia in BS. alia D. om. rv. purpurampurpuram D cum U 864.
-ra BS. om. rv. nigris interpellantibus maculismaculis—11 oculus om.B..
—Cheloniachelonia dv. -onta (ce- h) Fh. celidonia a. -do tua L. oculus estSed (pro est) B. Indicae testudinis, vel portentosissima
portentosisimam F. Magorumfunt magorum mendacia
B. mendaciis. melle enim collutocollutam et dhH Brot. ore inpositam
linguaelingunt B. futurorum divinationemdiuinatione B.
scientiam dhH Brot. praestare promittunt
et p. 452, 1 promittentef B.an promittunt et? XVxv—6. commouere om.a. luna et& Bv. ei F.om.L. silente tototota dhv.a.S. die, decrescentecrefcente BS. sed cfr. Damig. vero ante
ortum solis, ceteris diebus a prima in sextam horampost horam add.
hanc celidoniam uocant B.cfr. p. 451,10. 11..—
Sunt et chelonitides aliarumaliarum B.om. rv. testudinum superficieisuperficiei ego. cfr. VI 91. 109. IX 35. fuperiori B.om. rv. (an potius superiori cortici? cfr. § 204. IX 35. 40.
XI 228). similes
, ex quibus ad tempestates sedandas multa vaticinantur,
eameam ll.v(S). ea dhG. vero, quae ex iisex iis (if B1D) S. ex
hif B2. sit rv. uncis inclusit J. aureis guttis aspersaafperfa fit BS. om. rv. sit, cum scarabaeo
deiectamdeiectam ll.v(S). -ta G. decocta et deiecta dhH. in aquam ferventem tempestatestempe-
statem F. commoverecommouere BS. moue F. -eri dhH. tueri Lv.
auerti G..
Isid. XVI 7, 16.—Isid. XVI 15, 4. cfr. Solin.
30, 34.—Isid. XVI 15, 2.—Chloritiscloritis a. calorites v.a.B. herbacei coloris estesse (pro est) a.; eameam BS. om.adh. quam rv. in ventrein uentre (tientre B)—8 magi
BS. dicunt magi (C. -gi et a. -gi eam v) inueniri in (Lv.
om. r)motacillae (G. -lla Fa. scillae L. scyllae v) auis (cauis F)
uentre (-tri Fa) rv. motacillae
avis inveniri dicunt Magi congenitam ei et ferro& ferro BS. ferroque rv.
includi iubent ad quaedam prodigiosa moris sui.—Choaspitis
a flumine dicta est, exex BS.
a Fa.om.Ldhv. viridiuiridis dhv.a.S. fulgoris aurei.—
Chrysolampsischrysolamrpsis—12
ignea om.a.chrysolampsis LJ. -apfif B. -ampis v ex Isid.
(an recte?). crysolampsis (dyriso- F) Fdh. in Aethiopia nascitur, pallida alias, sedpallida aliar fed
BS. -das alia et F. -da die et dhH. -di coloris die et (del. G)
Lv.
noctunoctu BLv(S). in octo F. in nocte dhH. igneaignea
BFdH. -nei Lv..—Chrysopischrysopis FdhH. -pef B. -phis Lv. cri-
sopis a. aurum videtur esse.—Cetionides
cetionidef BD cum U 865. cfr. ind. et V 126.
cepio- Lav(J). cepo- dhH. cepplo- F. inin—pago om.a. Aeolideaeolide (-de olim B) ll.v(S). -dis G. nuncnunc ll.v. transpos. ante
pago C cum anon. ap. B (J). del. S. Atarneoatarneo J cum Bergkio I 33.
-neun F. -ne G. ad dardanum C. ad arneon (-eum v)Lv. alar-
nione B. pago, quondam oppido,
nascuntur, multis coloribus tralucentes, aliaset p. 453, 1 alie (ter)a. vitreae, alias
crystallinae, alias iaspidisiaspidis LaD. -def r. -deae dhv., sed et sordidissed etet om.B. sordidis om.a. tantustanta a. tanium F. est nitor,
ut imagines reddant ceu specula.
Damig. 32. ib. 5.—Isid. XVI 11, 8. Solin. 37, 18. Daphneandaphnean—4 est om.a.dapnean B. -am d. daphniam hv.a.S. Zoroastreszotrapes F. et oroa-
stres L. zoroastres et orchastres v.a.G. morbis comitialibus demonstrat
.—Diadochos berulloberillo B2L.
byr- F. beryllo v.a.J. similis est.—Diphyesdiphyes H cum Gesnero. -ya a. diffyef
B. diphres L. -ris v. dipses Fdh.
duplex, candida ac nigra, mas ac femina, genitale utriusque
, sexussexus om.BSJ. distinguente linea.—Dionysiasdio-
nysi' a., nigra acet (pro ac) a. dura,
mixtis rubentibus maculis, ex aqua trita saporem vini
facit et ebrietati resistere putatur. Isid. XVI 4, 7. Solin. 30, 16. 17.—Draconitisdraconitif BaS. -tes v. -ntis Fd.
-ntitis L. -tes Isid.H. siue—9 e om.a. sive
dracontiasdracontiaf Bin
ind.B e Solino. -tia ll.v(G). e cerebro fit draconum, sed nisi viventibus
abscisoabfcifo ll.Brot. -isa dh.
-isso v. cfr. XXIX 99. capitecapite BS. om. rv. nonnon BhS. num
F. numquam Ldv. om.a. gemmescit invidia animalisanimalibus Fa. morian mori ob id
se? cfr. § 82. 52. VIII 109. 134. IX 110. se
sentientissentient a.. [igiturigitur—amputant om.B.uncos ego posui. cfr. Isid. dormientibus amputant]. Sotacus, qui
visam eameam om.B. hanc Solin. gemmam sibi apud regem scripsit, bigis vehi
quaerentes tradittrahit Fa. et viso draconedraconef pergere B1. spargere somnifomni BS. -nia Fa. -nifica B. omnia Ldhv. medicamenta
atque ita sopitisopiti ego.
-tis S e coni. J. cfr. Solin. et Isid. opitif B1. caput hif B2.
sopitis caput D. om. rv. praecidere. esseesse autem v.a.S. candore tralucido,
nec postea poliri aut artem admittere.
Isid. XVI 10, 11. Damig. 8. Encardiaencardia-
p. 454, 3 candida om.a.excardia B. in arcadia Fh. cognominaturcogno-
minatur om.B. enaristeenariste ego. et praem. D. enha- L. et ari-
FdhH. fiue ari- B. et cardisce B. e cardiste v., inin ll.S.
in qua cod.Poll. una in qua v. an e? nigronigra dhv.a.S. co-
lore BS. om. rv. colore
effigieeffigie S. -giae B. -gies rv. (deest fortasse albi vel alius
colors nomen ad cordis pertinens). cordis eminenteeminente BS. -net rv.; altera eodemeadem B1. nomine viridi colore
cordis speciemspeciem J. -cie BD. -ciem repraesentat in
(del. v) rv., tertia nigrum cor ostendit, reliqua suifui BLv. sunt Fdh.
parteparte Ldv. arte Fh.om.B. candida.—Enorchiseborchis a. candida est divisisquediuisaque dhv.a.S. fragmentis
fragmenta dh. testium effigiem repraesentat.—Exhebenumexhebonum a.
Zoroastreszoroastres dhv. zora- B. zona- a.
et oroa- L. torastraes F. speciosam et candidam tradittrahit a., qua aurifices
aurum poliant. —Erythalliserythallis S ex ind.
eryta- B2. eruta- B1. erysta- L. crysta- F. crita- a. eristalis v., cum sit candida, ad inclinationes
rubescere videtur.—Erotyloserotylof Bv. -thylos L. erythilos F. enthi- a. sivefiue BD.
eadem Fdh(a?)G. -dem quae Lv(S). amphicomosamphicomof BFS. -mes
a. -me G. mepychores L. -picoros v.
sivefiue BD. et rv. hieromnemonhieromnemon (G. -onne- v)Bv. ier- L. hyrone- a. hisomnemo
F. Democritoa democrito Lv.a.S. laudatur in argumentisargumentos F1. -tum L.
divinationum.—Eumeceseumecef
B1LhG. -egef B2. -ethes F. -echis a. -etres d. -ris v. in Bactrisbactre a. nascitur, silici similis
, etet Lav. sed rH. capiti suppositasuppositis a. visa nocturna oraculioraculo Fa. modo redditreddit
—12 gratam om.a..
—Eumitreneumitren ll.S. -thren H. -metren
v. Beli gemmam, sanctissimi deorum suisui ego. sibi FLv. ut B. oraculis d. -lum h.del. U 866., Assyrii
affyri B1hD. observantobferuant BD. appellant rv., porracei coloris, superstitionibus gratam.
—Eupetaloseupetolof B2. eulet- B1. quattuor colores habet, Orph. Lith. 230. κηρ. p.140.—extr.: Isid. XVI 10, 10. caeruleumcaeleum B., igneum,
miniiminii—eureos om.a., mali.—Eureoseuneos dH Brot. nucleonuculeo B1J. -lo B2. olivae similis estest Lv. om. r. r., striataftriata B1B. ftrata B2. stricte (-tae v) Lv. triatus a. era-
tus F. crea- d.
concharum modo, non adeo candidacandidae. Curotias a..—Eurotias situ
videtur operire nigritiam.—Eusebes ex eoex oleo Lav.a.B. lapide est,
quoquo FhS(D). quod a. qui B. quae J. ex quo Ldv. traditur in Tyrothiro a. Herculis templo factafacta—5 uenis om.a.factaf ędef B2. sedes, ex qua
piipii BS.
ti Fh. dii Lv. di d. facilef B. cum d(?)H. cu in B1. cū in
B2. cum in rv(S). facile surgebant.—Epimelas fit, cum candida gemma
superne nigricatnigricat B. -cat colos rv (ex Isid.)..
cfr. Diosc. V 149. Solin. 7, 4. Prisc. perieg. 450 sqq.
Isid. XVI 10, 4 (cfr. ib. 4, 20). Damig. 34. Orph. Lith. 192 sqq.
κηρ. p. 139. Galaxiangalaxiam dhv.a.S. aliqui galactitengalaticis F. -tites L. -actites
v.a.H. vocant, similem proxime
dictis, sed intercurrentibus sanguineis aut candidis venis.
—Galactitis ex unouno BLdhv(S). uino rG. nilo H. colore lactis est. eandemeandem FS. ead-
B. eandem dicunt dhv. eam a. quam L. leucogaeamleucogaeam C(H).
-geam B. leugogageam (-uco- v)Lv. leuceam Fdh. -cam aG.
et leucographitimleucographitim S. -afiti B. -aphetiam Fa. -aphiam v.
leugographitiam L. appellant et synechitimsynechitim BD. cfr. U 868 et Abel ad
Damig. p. 188 et § 192. sinecithim F. -etitim dh. synephitin L.
-ten v. synoph- H. sinthinem a., in attrituin attritu BFS. -ti h. ina
trito a. tritam G. om.Lv. lactisiactif B.
suco ac sapore notabilem, in educatione nutricibus lactis
fecundamdist. U 868.fecundam BFhD. -da S. -ditatem Ldv. om.a.. infantium quoquequoque om.a. collocolla a. adalligata salivam facere
traditurtraditur BS. dicitur (-cuntur F) rv., in ore autem liquescere, eademeadem—11 amnes om.a.eandem .. adimere dicunt (om.B) B2dhv.a.D. memoriam adimere.
mittuntmittit cod.Poll.v.a.S. eam Nilusniluf BS. om. rv. et Achelous amnesamnis cod.
Poll. v.a. S.. sunt qui smaragdum
albis venis circumligatum galactiten vocent. —Gallaicagalliaca F. -llaicos (-co a) Lav.a.H.
argyrodamantiargiro adamanti a. similis estest om.a., paulo sordidior; inveniunturinueniuntur—15 sparsam om.a.
iunctaeiunctae BS. autem Lv. om.Fdh. binae ternaequeuel ternae v.a.S..—Gassinnadengaffinnaden BS. gessina- Fd. gasydanen L. -sidanem v. Medi mittunt,
coloris orobini, veluti floribus sparsam; nascitur et in
Arbelisarbilis. hunc a.. haec quoque gemma concipere dicitur et intra154
se partum fateri concussaconcussa om.La., concipereconcipere autem FLdhv. -pere r.
del. U 869. an conceptum? autem trimenstri
spatiotrimenstri spatio om.a.. Isid. XVI 15, 17. Solin. 37, 19.—Isid. XVI 15, 25.
8, 1. Metrodorus ap. Solin. 2, 43. Orph. Lith. 540 sqq. 597 sqq.
κηρ. p. 149. Damig. 7.—Glossopetra, linguae similis humanae, in terra
nonnon in terra dhH Brot. nasci diciturnasci dicitur FdhH.
nafcitur rv., sed deficiente luna caelo decideredeo dere a., selenomantiae
felenomantiae BS. -teeae F.
fet lenomante a1. et (fet a) lenocinante (-ti v) La2v.solo
memoriaeque h. memoriae quoque dH. necessarianecessaria cre-
ditur v.a.H.. quod ne credamuscredamur F. -deremuf BSJ., promissi quoquequoque om.a.
vanitas facitfecit BSJ.; ventos enim ea comprimi narrant.—Gor
gonia nihil aliud est quam curaliumcuralium S e coni. J. -litiu B. corallium
Ldv. -lium a. -hum h.cfr. § 153. XXXII 21. 22.. nominisnam
nominis La. causa, quod
in duritiam lapidis mutatur emollitum inemollitum in BS. -llit Lav. mollit Fdh. marimari BS. -ia B. -ina rv.. hanchanc BS. hoc a. oc F. hoc et
dh.om.Lv. fulminibus
fulminibus (-men- F) et typhoni (Lv.
typoni a. phitoni F. tonitrib; dh) FLadhv(D). cfr. Solin.
fafcinationib. BS coll. XXXII 23. et typhoni resistere adfirmant.—Goniaeamgoniaeam—9 pro-
mittunt om.a.goniaeam FH ex ind. -iteam B. genianam L.
-anen v. eadem
vanitate inimicorum poenas efficere promittunt.
Solin. 27, 36. 37. Prisc. perieg. 254 sqq. Isid. XVI 7, 12. Damig. 2. Heliotropium nascitur in Aethiopia, Africa, Cypro,
porraceo coloreporraceo colore BS. -cei coloris -rv., sanguineis venis distincta. causa nominiscausa
nominis om.a. causa L.,
quoniam deiectadeiecta—aquae om.a. in vas aquae, fulgorefulgore
dhS. -ref B2. -rif B1. -rem rv(J). solis accidenteaccidente BaS. -tem J.
accedentem Lv. accendente d. -tem F. -dit hH., repercussu
repercuffu BH. perc- rv. sanguineo mutatmutat eū ego. -tatur B. -tat
Lv(S). om. rH.eum, maximemaxime om.F. -me—14 aquam om.a. Aethiopica. eadem
extra aquamaquam Lv. quam r. speculi modo solem accipit deprenditque defectus
, subeuntem lunamsubeunte luna a. ostendens. Magorummagi a. inpudentiaepudentia F. impu- a.
vel manifestissimum in hacin hac ll.S. in hoc a. hoc dhv. quoque exemplum est, quoniam
admixta herba heliotropio, quibusdamquibusdam quo-
que dv.a.S. additis precationibusprecationibus FLav (S). om.B. praecantat- dhH.,
gerentem conspici negentnegat a.. Isid. XVI 15, 15. Damig. 15.—Hephaestitishephaestitis H ex Isid. -tes dhB. hEfa&itif
(Ef- B1) B. hepesthi- F. hepisti- Lv. hepesti- a2. pesti- a1. quoquequamquam rutila om.a. speculi
naturam habet in reddendis imaginibus, quamquam rutilarutilas dh. -lans H Brot..
experimentum est, si statimftatim—aqua BJ. feruentem (-te Fa) aquam (aqua Fa)
statim addita (-idita F. addita statim dv) rdv. addita fervens aqua refrigeratare-
frigerata fit BJ. -geret rdv.
sit aut si in sole adpositaadposita—statim om.a.adpofita aridam BS. adsita (addita dhv) aridam Fdhv. ad
inserendum L. aridam materiam statimftatim BS. om. rv. accendat
. nascitur in Corycofcoryco B. corico a..—Hermu aedoeonhermu aedoeon S e coni. J. hermuaedoen B. -ueodeoen F.
-uredocon L. -dion Brot. hermeodes dh. -modocos v. hormi-
nodes B. om.a. ex argumento
virilitatisuiriditatis Ladhv.a.S. in candida gemma vel nigra, aliquando etaliquando et ego.
-do uel BS. -do adh. et aliquando rv. pallida,
ambiente circulo coloris aurei appellaturappellatur om.B.
exeon app- a.. Isid. XVI 12, 5. Solin. 31, 3.—Isid. XVI 15, 19. 4, 29.—Solin. 27, 46.—Hexecontalithos
hexencontalithof B. hexecontra- F.om.a., in parva magnitudine multicolor [hochoc—11 adoptauit FLadhv ex Isid. om.B.uncos ego posui. sibi nomen
adoptavit], reperitur in Trogodyticetrogodytice FhaS. -cae B. -ditica regione Lv.
cfr. § 149..—Hieracitishieraticis Fa. -acites Lv.a.H. alternat
totatota om.adH Brot. miluinismiluinis om.a. nigrisquenigrinis a. -ricans Lv.a.H. velutiueluti
om.a. plumis.—Hammitishamnitis a. hym- Lv.a.B. ovis
piscium similis est, et alia velut ee BFS. om. rv. nitro composita, praedura
alioqui.—Hammonis cornucornui F. -num B1. inter sacratissimas
Aethiopiaeaethiopiae gemmas dhv.a.J., aureo colore arietini cornuscornu B2. effigiem reddens,
pomittitur praedivinaperdiuina fomnia B2. praediuinans omnia Ladhv.a.B. somnia repraesentare. Isid. XVI 14, 11.—ibid. 15, 25. Solin. 27, 25.—Hormiscion
hormiscion—3 auro om.Fdh.hermifcion B2. hor-
mesion (-mision Brot.) v.a.S. inter gratissimasintegratiffimaf (-ma B2) B. aspicitur ex igneo colore radians
auro [portanteportante—lucem Lav ex Isid. om.BFdh.uncos ego posui. secum in extremitatibus candidam lucem].
—Hyaeniaehyaeniae—6 praecinere om.a., ex oculis hyaenaehymeniae B.ex
oculis hyaenae om.Lv.a.B.lapideslapides ego e Solino et Isid. tha-
bidae F. tabido Lv. et ob id dhB. om.BD., .... invenirilac. ego indi-
cavi. in uase FLv. inuasae dhH. om.BD. latet in his loci
aut occasionis inveniendi significatio.
dicuntur et, si credimus, linguae hominis subditifubditi BF. -tae
L(dh?)v. futurafuturae B.
praecinerepraedicere v.a.H.. cfr. Diosc. V 143. Plin. XXXVI 144. 146. Th. lap. 37.
Isid. XVI 8, 5. Orph. Lith. 662 sqq. κηρ. p. 152. Damig. 9.—Th. lap. 37.—Haematitishaematitis LS.
-tites (-thites F) rv. in Aethiopiaaethiopiae B1. quidem principalis
estest om.adhv.a.S., sed et in Arabia et in Africa invenitur, sanguineo
colore, non omittendisomittendis D cum vet. Dal. -da BFdhaB. admittenda
Lv. cfr. XVII 72. XVI 170. XV 117. XXXVI 106. promissis ad coarguendas
Magorummagorum BD. cfr. XXVIII 105. barbarorum (-bororum F)
rv. insidias. Zachaliaszachalias dB. -lia h. zactalias a. -alla B. -cthalias Lv.
-lia F. Babylonius in iisiis ego. his ll.v. libris,
quos scripsit ad regem Mithridatem, gemmis humana fata
adtribuensattribuens facta ah. -buit
fata (fta d) dv.a.S. hanchanc BdhH. hac Fa. has Lv., non contentus oculorum et iocinerisiocinerum dhv.a.S.
medicina decorasse, a rege etiam aliquid petiturispatitur his a. patiuntur has L. dedit,
eandemeandem BS. et d.om. r. litibus iudiciisqueiudicifque BD. interposuit, inin—p. 459, 2
candicantes om.a. proeliispraeliif B. etiam
exanguiexangui B. ex ea ungui
(-gi dhH) FdhS. eas Lv.saltem ex oleo (vel uino) ea ungui:
cfr. infra appendix ad XXXII 106. (an exanguibus?). salutaremsalu-
tare ego. -re ll. H. -res v. pronuntiavit. estEft italia B1. et alia eiusdem generis,
quaequa B. vocatur menuimenui—xuthos om.B.menui dhH. meniu F.cfr. ind. heniu L. -nui v., ab aliisab aliis (alis FD. alios L) FLcod.Poll. D. ab indis dhv. xuthosxuthos dD. cfr. § 128. authos F.
auchos h. xithos L. xanthos v e Theophr.. ita appellantita appellant BJ.
appellata ita FL. -ta a dhS. -ta v(D). Graecigraeci ego. greci
uocant FL. graecis dhv. om.BJD.
e fulvoeffuluo F. in fu- B. candicantescandicantef B. -cans dh(FL?)v. dist. ego..
Isid. VI 15, 12. Solin. 11, 14.—med.: Isid. XVI 12, 2 (?). Idaei dactyliidacis (om.
dactyli) a. in Creta ferreo colore pollicem
humanum exprimunt.—Icteriasicterias—5 morbos om.a.ictriaf B. -teria F.
-rius dh. cuti malicuti mali ego. cuti BS. mali cute FdhB. aliti G.
om.Lv. luridaeluridae BS. -do rv. similis
et& BS. om. rv. cfr. XXII
19. ideo salubris existimatafalubrif exiftimata BS. existimatur salubris rv. contra regios morbos. est et
alia eodem nomine lividiorli-
quidior Lav.a.S., tertia foliofolio BS. -io uiridi rv(D). similis, prioribuslatior
prioribus adhv.a.S.
latior et paene sine pondere, venis luridis, quartum genus
in eodem colore nigriore luridisnigriore luridif BS. nigris rv. venis discurrentibusdifcurrentibuf BdhH. discendent- F. desc- rv..—
lovis gemma candida est, non ponderosa, tenera. hanchanc (hunc B1)—10 appellant BS. om. rv.
et drosolithon appellant.—Indicaeindicae B. -ce Fa.
-ca Lv. cfr. § 179 Ponticarum. gentium suarum habenthabent B. -bet rv.
nomen, subrufosub-
rubeo La. colore, sedfed BS. om. rv. in attritu purpureo sudoresudorem purpureum dhv.a.S.
manantmanant B. -neat F. -nat dhH(J). -nans S. emanat
Lv.. alia eodem nomine candida, pulvereopurpureo afpectu B. aspectu.—
Ionion—luceat om.a. apud Indos violacea est; rarumsed raro
v.a.S. utut om. v.a.Brot. cfr. § 120. saturofatyro B. raturo F.
alio d. colore luceatlucet v.a.Brot..
(cfr. Orph. Lith. 287. 291). Lepidotislepidotis H. -tef BLhv. -idos a.
lepedotis d. -tes F. squamasquam aspiciat Fdh. piscium variisuarif B1. coloribus imitatur
, Lesbiaslaef-
bia B. lesbia J. glaebasglaebas (gle- a) ll.D. -ba J. lesbi dh(?)v., patriae habens nomennomen habens dhv.a.S. habens a.cfr. § 170. 175. 186.; invenitur
tamentamen BS. om. rv. et in India.—Leucophthalmosleuco obthalmof B., rutila alias, oculioculif BF.
speciem candidam nigramque continet.—Leucopoecilosleucopetiles d. -talos v.a.H.
candorem minii guttisminii (-ni B1) guttif BS.
niueis a. lineis FdhH. niuis Lv. niuis guttis D. ex auro distinguitdistingui
a..—Libanochruslibanochrus—4 sucum om.a.libanochrus H. -cruf B.
-chros Fv. -cros d. labanochros L.
turis similitudinem ostendit et& BLS. sed FdhG.
sed ad v. mellis sucum.Isid. XVI 15, 22. Orph. Lith. 692. κηρ. p. 152.—
cfr. supra § 128.—Limoniatis
limoniatis dhH. -tef (lym- B) BLv. -acis a. eadem videtur quaequae Bv. et r. smaragdos.—De lipareade liparea BLS. -are v. de litarea a.
dilectarae F. hoc
tantun traditurtradituri F. suffitea a., suffita ea omnes bestias evocariuocari Fd..
Lysimachos, Rhodio marmori similis auratisaureis a(praem. est)v.a.S. venis, politur
ex maioremaiore BS. marmore rv. amplitudineamplitudine—exterantur om.a. in angustias, utut BFhS. coeunte L(d?)v. inutilia exteranturexferantur B..
—Leucochrysos fit efit e ll.S. fit hv. ficut H. chrysolithochryfolitho
Bv(S). crisolito L. obrisolicon F. christallo a. crystallus dH. interalbicanteinteralbicante Bv. intra abdicante a. ter albicantem F. albi-
cans d. -cat H. inter L..
Damig. 4.—Isid. XVI 11, 4. Damig. 21. (cfr. Marc. 7, 4. 8, 107. 36, 59).—Isid. XVI 15, 20. Solin. 37, 22.—Isid. XVI 12, 2. 4, 21. Solin. 37, 12.—Diosc. V 151. Memnonia qualis sit, non traditur.—Mediamedea dhv.a.S.
nigra est, abab BLS. a Fav. Mediamedia B1FS. -dea rv. illa fabulosafabulose dhHBrot. inventa; habet venas
aurei coloris, sudorem reddit croci, saporemfa-
porem BS. -rem (-re Fa) autem (uero L) rv. vini.
Meconitismeconitis
—exprimit om.a.meconitis LS. -tes v. -nif B. -nitetis Fdh. papavera exprimit.—Mithraxmitrax dv.a.H. -tra a. -thridax coni. B e Solino et Isid. e Persise
persis S. e pefif B1. ephefiif B2. a persis Lv. persis r. venituenit
BS. est accepta rv. acc- est v.
et Rubri maris montibus, multicolor acac BS. a F. et r.
om.dhv. contra solemn varie
refulgens.—Morochthosmorochthos S cum B e Diosc. -ethos F. -othof
B. -ochites dhH. merochthes L. -ctes v. in a lac. usque ad
galatia (p. 461, 4)., colorecolore BS. om. rv. porracea, lacte sudat.—
Mormorionmormorion BS. morio in FdhH. -ryon L. -rion v. abab BS. om. rv. Indiaindia (H. -ica Lv) quae (que F) FLdhv.a.S.
an tralucens? nigerrimo colore tralucet, vocatur et
promnionpromnion FLv(S). cfr. index. -iom B.
pramnion B., cum in eacum in ea BS. in qua rv. miscetur et carbunculi colorcolor FS. -los Lhv.
cor B., Alexandrion
alexandrion BD. -ium r. -inum dhv., ubi veroubi
uero D cum U 871. uero ubi B. ubi rv. sed seqq. fortasse
lacunosa. sardaefardeae B. -de F., Cyprium. nascitur et in Tyro et
in Galatia; Xenocrateszenocrates F. neno- B. et sub Alpibus nasci tradit. haeheae B. hec a. ae F.
sunt gemmae, quaequae om.B. ad ectypas scalpturasfcvlpturaf B2L. aptantur.—
Isid. XVI 7, 14. Solin. 37, 10. Prise. perieg.
984.—extr.: Isid. XVI 11, 6. Myrrhitismyrrhitis J. cfr. Solin. et Isid. -tes hC. myritis FLv.
mir- Ba. mur- d. murr- S. murrae colorem habet faciemquefaciemque BLav(S). -iem F.
-ie dhH. minimeminime B1LaS. -mę B2Fv. -ma dhH. gemmae
gemma dhH Brot., odorem unguentiunguenti om. H Brot., attritaattritam adh. etiam nardi.—MyrmeciasMechia a.
nigranigra Ladv. -ro F.om.Bh. habethabet om.a. ab
B. eminentiaeminentia (hem- a) BFa. -ias L(dh?)v. similia ego. -lis
ll. S. -les v. similia verrucis, myrsinitismyrfinitef Bhv.a.S. inalac. usque ad medium (v. 11). melleum
coloremcolorem habet cod. Poll. v.a. S., odorem myrtimyrti (d?) C. myrre
L(v). mirre h. murrae BF..—Mesoleucos fitfitego. cfr. § 161. 180. 182.
in B. eft r v. mediam gemmam
mediam gemmam Lv. cfr. § 149.
184 extr. -ias gemmas FhD. -ia (-ie d) gemma Bd. candidocandido BS. -da dv. -das Fh.om.L. distinguente limbolimbo BS. libro F.
liro h. nigro L. linea dv., mesomelas nigra vena
quemlibet colorem secante per mediummedias Fh..
Solin. 27, 43. Orph. Lith. 748. κηρ. p. 152. 153. Nasamonitis sanguinea estest om.B. nigris venis.—Nebritis
, Libero patri sacra, nomen traxit aa om.B. a—p. 462, 9 traditur om.a. nebridumnebridum BS.
-ium eius FL. -ide eius dh. idum eius v. similitudine
; alia ealia e ego. alba e D. -bę B. et aliae F. et alie L.
et alia dh. alia est J. est et alia S. sunt et aliae v. nigronigro
BFD. -re L. -ra dhS. -rae v. generis eiusdemgeneris eiusdem post nippa-
rene ponuntBD..—Nipparene urbisurbif & BFdhv. ex uris L.
et gentis Persicae habet nomennomen habet FLv., similis hippopotamiippodate L. hippodactae v.a.B.
dentibusdentibus om.Lv.a. B..
Isid. XVI 12, 1.—extr.: Orph. Lith. 362. (457). κηρ. p. 145 sqq. Damig. 16. Oicaoica BS. olca FdhH. olea L. orca v. barbari nominis e nigro ete nigro est F.
est et e nigro L. fulvofuluoque dhv.a.S. viridiqueuiridique ll.S. ac
uiridi v. om.dhH.
et candido placet.—Ombria, quam aliialii S. ali BD. aliqui rv. notiamnothiam
L. noticiam F. vocant,
sicutficut & BS. sicut rv. et ceraunia et brontea, cadere cum imbribus et
fulminibus diciturdeicitur B.
dicuntur Fh. eundemque effectum haberehabere BS. -bere quem brontia (rontea F.
broniena L) narratur rv. cfr. § 150.; praeterea 135. 150
hachac BS. om. rv. in aras additaaddita BS. -ta hac (ea H) FdhH. -ta ea traditur Lv. libamentaliba-
menta non amburi om.L. non amburi.—Onocardiaonocardia—9 traditur BS. om. rv.
cocco similis est, neque aliud de ea traditur.—Oritis
globosa specie a quibusdam et sideritis vocaturuocetur a., ignesignef BaS. -em rv. non
sentiens.cfr. Plin. supra § 151. XXXVI 139. Isid. XVI 15, 16.—Orph. Lith. 344. κηρ. p. 145.
—Isid. XVI 16, 5.—Ostracias sive ostracitis esteft om.B. testacea, durior
ceramitideceramitide S coll. § 152. -mite B. aliter L. altera Fdhv.
om.a., achataeachatae v. -te BFa. -ti Ldh. similis, nisi quod illailla BS. achates rv. politurapolitur B1. praem. cū B2SJ. pinguescit
. huichuic BS. om. rv. tanta duritia inesttanta
duritia ineft BS. duriori tanta (-taque Lv.a.B)inest (est a)
uis (om.a) rv., ut fragmentis eiusfragmentif eiuf BS. om. et post scalpantur
ponunt rv. aliaealia L.
gemmaegemma L.om.B. scalpanturfeapantur B1.
fculp- B2. scalpatur L. ostritidi S cum man. Dal. -riti B.
-rititidi (-rici- a) da. -racitidi FhH. -citi C. -cidi Lv..—Ostritidiostree L. ostrea a similitudineet p. 463, 1 a fimilitudine nomen BS. nomen et (om.La)
similitudinem (-ne La) rv.
nomen dedere.—Ophicardelonophicardelon (ofi- B. opphi- F)—2 includentibus om.L1a. barbari vocant, nigrumnigro B.
coloremcolore d (an recte?). binis lineis albis includentibus.—De opsianoobsidiano dhv.a.S.
opriano a.
lapide diximus priorepriore BFD. super- dhv. primo r. libro. inveniuntur etet alie
gemme a. gemmae 36,196 sqq.
eodem nomine acad a. colore non solum in Aethiopia Indiaque,
sed etiam in Samniosamnia a. samo dhv.a.G. et, ut& ut
BS. ut v. om.dh. aliqui putant, inin—6 eiuf BS. et in (om.La) litoribus
hispaniensis rv. Hispania
litoribus eius oceani.
Isid. XVI 12, 1. Damig. 37. Panchruspanghruf B1. -nchrum L. -crum a. -chros
v.a.G. fere ex omnibus coloribus constat.—
Pangonuspangonus LL.S. -nius B. panconus v. nonnon om.La. longior digito, nenec F. crystallus videatur, numero
plurium angulorum facitfacit BS. cauet rH(D). -etur v..—Paneros qualis sit, a Metrodoro
non dicitur, sed carmen Timaridis reginae in eameam BS. eadem rv.,
dicatum Veneriueneri dhv. -nire F. -nere a. inueniri L.om.B., non inelegans ponit, ex quo intellegitur
adiutamadiutam BFJ. ad uitam (mtam d) dh. additam a.
-itam (-ictam Verc.)ei Lv(G). fecunditatem. hanchanc—uocant om.B.sed cfr.
ind. quidamhanc quidam LJ. quidam hanc dhv. quidam F.om.a. panerastonpaneraston S ex ind. paneba- Fladh. panseba- cod. Poll. v. vocant.—
Ponticarum plura sunt genera: Isid. XVI 12, 4. Solin. 13, 3. estet L(a?). stellata nunc sanguineis
, nunc auratisaratis a(?). atris Lv.a.H. guttis, quaequae
om.a. inter sacras habetur. alia
pro stellisftelif B. eiusdem coloris lineaslineas om.La. habet, alia montiumalimentium B.
convalliumque effigies.—Phloginosphloginos dhG. ptho- B. plo- F. phylogenes L. philoginos
(cod. Poll.)v. inalac. usque uocant (v. 17)., quamquem dhv.a.S. et chrysitimchrysitim cod. Poll. S.-tin v.a.B. -ten dhv. -ftim B. cry-
sitim (cryss- F) r.
vocant, ochraeochrae BhH. hocre F. ocree a.
ostreae Lv. Atticae adsimulata, invenitur in Aegypto.—
Damig. 42. cfr. Plin. infra § 189.—Solin. 9, 22.
Prise. perieg. 439 sqq.Phoenicitis ex balani similitudine appellatur, phycitisphygitif B. phicytis F. ficiti a. phycites v.a.H. algaealgae
BhB. aloae (-oe d) Fd. saliue a. oliue L. -uae v..
—Perileucos fit abfit ab
BLv(H). ficat Fa. filo ab B. orisoris aS. torif B. uris F. ore
Lv. ora H gemmae ad radicem usque alboalbo BS. ad candido F. cand- rv.
descendente.—Paeanitidespaeani-
tides S e coni. J ex ind. -anidef B. -antides dhv. peantides
FL. -dis a., quas quidam gaeanidasgaeanidas S. gean- (-dam a) ll. gemonidas B.
grauidas v. vocant,
praegnantespraegnaf B1. fieri et parerecarere a. dicuntur mederique parturientibus
. natalisnatalis 11.D.
-les v(S). -le a (ut IV 25). nam tales dhB.iisiis S. if B1D.
hif B2. us F.om. rv. in Macedonia iuxtaet iuxta coni. J1coll. Pausan. IX 33, 1. monimentum Tiresiaetiresiae inueniuntur dhv.a.S.,
species aquae glaciataeglacitę B1..
Isid. XVI 10, 6. Solin. 37, 20.
Prisc. perieg. 988. cfr. Orph. Lith. 292 sqq. κηρ. p. 143.—Isid.
XVI 7, 13. Solin. 37, 8.—extr.: Diosc. V 158. Isid. XVI 4, 6.
10, 7. Solin. 37, 21. Prisc. perieg. 989. August. civ. dei XXI 5, 1. Damig. 36. Solis gemma candida estest et -dhv.a.S., ad speciem sideris
in orbem fulgentis spargensfulgentif fpargenf BS. -tes (-te a. -tem F) spargit
rv. radios.—Sagdamfacdā B. sagad- dSolin. sadagam a. Chaldaei
vocantuocant & BJ.
om. rv. et adhaerentemadhaerentem ut ferunt BJ. -rescentem rv., ut ferunt, navibus inveniunthabent.
Inuenitur dv.a.G., prasini
coloris.—Samothracafamothraca BS. -acheam a. -aceam r.
-acia dhv. insula datdat om.dhv.a.S. suifui BS. eiusdem rv. nominisnominis
gemmam dat dhv.a.S., nigramnigra a.
acac—12 dissecto om.a. sine pondere, similem ligno.—Sauritimsauriten v.a.H. in ventre
viridis lacertaelacerti dhv.a.S. harundineharundinem B1. dif-
fecto BS. -ta dh. -ti G. difecto F. desecto L. -ti v. add.
iteratione uentre B. dissecto inveniri tradunt.—
Sarcitis bubulas carnes repraesentatpraesentat FLv.a.H..—Selenitisselenites
v.a.H. ex candido
tralucet melleo fulgore imaginem lunae continenscontinues F. -net La.,
redditque eaeam dhv.a.S. in dies singulos crescentiscrescentis—p. 465, 1 arabia om.a. minuentisque
siderisfiderif BS. numeris FdhH. -ro Lv. speciemfpeciem—eft
BS. om. rv., si verum est. nasci putatur in Arabia.
—Sideritis ferroferri a. similis esteft BJ. eti Fdh. et Lv. om.aG.
maleficio—4 fit om.B.sed cfr. index.;Isid. XVI 15, 11. Solin. 37, 23.—(cfr. Plin. supra § 93). Isid. XVI 14, 10. Solin. 2, 43. Damig. 22. (40). § 183: Isid. XVI [ 11, 7. Damig. 39 (?). maleficiomaleficio ego. amleti-
gio F. amlit- dh. alt- a. lit- Lv. maleficiis Isid. -cus Solin. inlatainlata Lv. interlata r. aliquisaliquis (= aliquibus) F.om. rv. cfr.
XXXVI 131. XXXIII 84. XXXII 44. 51. 133. XXVIII 142.
XXVI 153. XVI 239. X 32. quoquo Solin. quoque modo
Isid.
discordiamdist. ego.discordiam FLD. cfr. § 142. -ias dhSolin. Isid. v.
om.a. facitfacit Fdhcod. Poll. om.a.facit quaeque Lv.. nascitur in Aethiopia. sideropoecilossiderofecilos a. ex
eaeo L. fit variantibus guttis.—Spongitis nomen suumnomen fuum BS. nomen FLah.
spongiae nomen d(?)v. repraesentat
.—Synodontitisfunodontitif B. sinondotytis F.
synoditis a. e cerebro piscium est, qui
synodontes vocantur.—Syrtitidessyrtitides S e coni. J. -titif Ba. -tides FdhH.
-tites L. -titae v. in litore Syrtium, iam
quidem et Lucaniaelucaniae S e coni. J. luyc- B. in luca-
nia (add. est F) rv., inveaiuntur, ee om.adhv.a.G. melleomellei a. colore crococroco re
om.B.
refulgentes, intus autem stellas continentcontinet a. languidaslanguidas—9 internodio om.a..—
Syringitis stipulae internodiostipul ac internido F. -ulam retinente nodo L. similis perpetuaperparua
L(a?). fistula
cavaturclauata B..
Trichrus ex Africa venituenit BJ. om. rv., nigranigra BJ.
-gra (-ger hv) est rG., sed tres sucos
reddit, abab (a hv.a. S)radice (-cae F.
randice B1) BFdhv. ad radicem r. radice nigrumnitrum dhH Brot., mediomedia a. sanguineumsanguineum BFhv(D). -ea a. -em L(?)dH., summosummo—p. 466, 1
spectatur om.a.
ochrumochrum BD cum U 871. -ram dhH.
hocrae F. ocreae Isid. candidum Lv. an ochreum?.—Thelyrrhizosthelyr-
rhizos—p. 468, 10 haec et lig[ni] om.B (uno folio archetypi
perdito aut omisso).telirrhizos cod. Poll. v. a. S. (theluriza Bin ind.)., cinerei coloris aut rufirubei L., candidis
radicibuslac. ego indicavi. spectatur.—Thelycardiosthelycardios (FL?)S cumBin ind. telycardis a. teli-
cardios dhv. colore ..... cordiscordis Fdhv. candidis a.
-do LJ. candido et specie cordis coni. J. cfr. § 159.
Persaspersas Ldv. -sae h. -se Fa., apud quos gignitur, magnoperemagnifice dhcod. Poll. J. delectat; mucul
eammucul eam D. cfr. ind. -lamque C cum B. -la quam Lv.
macula Fda. -clam h. -culamque Ven. (G). muchulam H.
mulc S cumBin ind. mule eam J. appellant.—Thraciatrachia a. tragia d. trium generum est, lividaliuida ego. ligdini Lacod.Poll. uiridis dv. isgnidia F. in-
signia h. hysgina D. cfr. XXI 62. an coloris liuidi? aut
pallidiorpallidior in FhaJ. -di in L. -dior dv. an pallidioris?, in tertiotertia dv.a.J. an tertiū? guttis sanguineis. Diosc.V 154. Solin. 37, 12. Prisc. perieg. 982. (cfr.
Plin. XXXVI 143).—Isid. XVI 11, 6. 5. Solin. 37, 20. 2, 44.—Tephritis lunae
novae speciem habethabet et dh. curvataecuruatae Lv.
-ta rdhD. inin omd. cornua, quamvisquauis F.an suauis (om. in)? in
colore cinerisin colore cineris FLaD. cinerei coloris dhv..—Tecolithostheocolitos
a. telicos v.a.B. oleae nucleusnucleus adhH (D). nocl- F. nuculeus J coll.
161. 188. nucleo similis Lv(S). videtur, neque
est ei gemmae honos, sed lingentiumlingentium Lav(J).
ung- FdH. ting- S. calculos frangit
pellitquefrangit pellitque dv. pellit frangit-
que 11..
Veneris crinescrines Lav(S). cfr. ind. -nis FdhH(D). nigerrimi nitoris continentconti-
nent Lv(S). -net rH(D). in sein se ll.v(S). in Lugd. del. H.
speciem rufi crinisrufi crinis om.a..—Veientana Italicaitalica om.a. gemma est, Veisueiis dhv.a.J. uehis a.
reperta, nigramnigra meteria F. materiam distinguente limite albo.
Isid. XVI 15, 14. Solin. 37, 7. Orph. Lith. 263. κηρ. p. 141. Zathenenzathenen ll.v(S). cfr. index.
zate- a. zace- d. zanthenem hC. in Media nasci Democritus tradit
electri colore et, si quis teratferat Fdh. in vinoalneo a. palmeo et croco
cerae modo lentescere odore magnaemagna F. suavitatis.—Zamilampis
et p. 467, 1 zamilampis Abel p. 61.
(-lamfif Bin ind.). zmilampis FdhH. zmylacis L. zmilaces v. inalac. usque ad glauco (p. 467, 1). in Euphrate nascitur, Proconnesioproconnesio dhv. -onesto F. -nnisso L. marmori similis,
mediomedico F. [
zoraniscaeos FD. -aea S cumBin ind. -sceos dhH. -sseos L.
zoranis a. -ronisios v. colore glauco.—Zoraniscaeos in Indo flumineflumine FaD. -ine nascitur dhv. -ine
gignitur et L.
Magorummagnorum F. gemma narraturnarratur FL1aD. om.dh.
esse narratur L2v., neque aliud amplius de ea.
(Damig. 45). Est etiamnumetiamnunc a. alia distinctio, quam equidem
fecerim subinde variata expositione, siquidem a membris
corporiscorporis LaG(J).
-rum Fdhv(H). habenthabet Fa. nomina: hepatitis a iocinere, steatitissteatitis FaH. -tes v. est hea-
citis L. stiatis d. est a.
singulorum animalium adipe numerosa, Adaduadadu LG. (addedu Bin ind.).
adau F. adu hv. adne d.inalac. usque ad syris (v. 9). nephrosnephros B. nepros dman.Dal. (neferof Bin ind.). om. ll.v(D).sive renessiue renes ego. renis ll. D. reneis hv. om.dman.Dal.B.
maiorem lac. statuit J coll. ind., eiusdemeiusdem—9 syris Fdh.om.Lv.a.B. oculus, digitusoculus digitus (ac dig- H. et dig- S) FdhD. -lus
dicitur G. theu dactylos B.; deus etdeus et FG(D). deiet dhH.del. B. an deus est? hic colitur
a Syris. triophthalmostriopthalmus F. -talmus h. optalmo
a. in onychein onyche D. cum onyche G. synonice (-cae F) Fd. sino- h.
ionice Lv. -nacae C. est bonice a. tres om.a. nascitur tres hominis
oculos simul exprimens.
Isid. XVI 15, 18. 19. Solin. 37, 17. Orph. Lith. 347 (κηρ. p. 145). 494 κηρ. p.147). Damig. 26. cfr. Plin. XXXVI 149 sqq. Solin. 37, 22 Isid. XVI 15, 19. 20. 19. Ab animalibus cognominanturcogno-
minatur h.: carcinias marini
cancri colore, echitis viperae, scorpitis scorpionis aut
colore aut effigie, scaritisscauri L.om.a., scari piscispiscis Fdhv. om. r., triglitis mulli,
aegophthalmosaegophthalmos hv. -pthalmos L. eglopta- d. egoftalimos F.
pthalmas a. caprino oculo, itemitem (-mque LJ) alia Ladv. hemalia F. temal-
lias h. hyophthalmos S(D) cumBin ind., sed hic quoque, ut
supra in Adadu oculo et digito, Graecum nomen praetermitti
videtur. cfr. etiam § 190 extra. alia suillo, etet ahcod.Poll.v. que d. est
et L(F?)D. a gruis
collo geranitisgeranitis LH ex ind. -tes v. om. r., hieracitishieracitis (ier- h)
FadhH. -tes v. om.L. abab ll.J. om.dhv. accipitrisaccipitris (sc. collo)
hv. -tre ll.J. acopinis d.de structura cfr. § 190 et XXV 121., aëtitisaetitis LH ex ind. -tes v. aetins F. echitis a. colore ethitus
dh.a colorea colore v. in col- F. col- rD. om.dhJ.
aquilae candicantecandi-
cante Lav(D). -icanta F. -idata dhS. -ida a J. cauda. myrmecitis innatam formicae
repentis effigiem habet, scarabaeorum cantharias. lycophthalmos
quattuor colorumcolorum Fadh. est col- Llsid.v. estest ego. ex Fadhlsid.v. om.LD., rutilarutila ego. -lo ll.G. -lo et dhv., sanguineasanguinea FaG. -neo Ldhv(D).; mediamedia ego. in media FaD. in medio Ldhlsid.v.
nigrum candido cingitcingit Fadhlsid. -tur Lv. cfr. § 149. oculi illis per omnia
(add. similis v) dhv.a.D., ut luporum oculi. taostaos—6 similis om.adh.staos F.pavonipauoni v. eaoni F. draconi L.
est similis, itemqueitemque FLJ. item ex
dh. item av. aspidiaspide Fd. -ice h. quam vocari timictoniamtimictoniam S cumBin ind.
-cloniam (tym- L) Lv(D). -caeoniam F. -comam h. cimico-
niam a. chelidoniam B. invenio
inuenio Lav. -nto F. -nta
dh..
Isid. XVI 15, 5. Solin. 37, 13.—Damig. 44.—
Damig. 42. cfr. Plin. supra § 180. Rerumrerum FdhD. om.a. harenarum Lv. similitudo est in ammochrysoammocryso a.cfr. ind. et Isid. hammochryso rv. velut auro
harenis mixto, cenchritecenchrite FD. -tes v.
-tis LhH. cencrites a. centricis d.an cenchritide? sparsissparsis
ll.S. om.dhv. milii granisgranis FaD. -nis ueluti sparsis dhv. -nis
similis est LS. cfr. § 191 extr., dryitedryite D. -tis LH. -tes v.
druite F.om.adh. truncistruncis LS. e truncis dhv. trucis F.om.a.
arborum; haechaec Fdhv. om.a. quae L. et lignilig]ni modo B
(rursus incipiens). modo ardet. cissitisscissitis Fh. in candido
perlucetin candido perlucet
(H. collucet Lv. in luce a) FdhLav. om.B. (an recte, ut
fuerit cissitide? cfr. § 189). hederaecedere a. foliisfoliif BLv.
polis Fh. oculis d., quaequae—p. 469, 1 distinctam om.B.sed
cfr. index. totam tenent narcissitimnarcissitim Fa. -tin h. -tis LdH. -tes v.
dist. ego. venis
etiametiam Lv. et am Fh.om.a. et d(?)H.ceteracetera ego.
ederae Fv. -re h. hed- L. odore d(?)H. om.a.totus locus
adhuc corruptus. distinctamdistinctam Fha. -ta dcod.Poll.G. -nguitur
Lv(S).. cyamiascyamiaf BS. -mea v. cymea L. clymata a. cimata
Fdh. nigra est, sed fractafracta BLav. faciam F. -iem h.om.d. ex—2 parit
om.a. ex
se fabaefabe B. -bae est F.om.d. similitudinem parit. pyrenpyrena L. -ne v.a.G.
pilena a. abab om.a. olivae nucleonuculeo B1J. nuncleo F. dicta
estest om.BJ.; huic aliquandoaliquando huic a. inesseinesse om.B. me est F. pisciumpiscium
spin a. -ium piscinae Fdh. spinae videntur; phoenicitis
phoenicitif (foe- B) ut
balanuf BS. om. rv. cfr. index et XIII 49. (an a balanis?). ut balanus.Isid. XVI 10, 5. 13, 4. Solin. 37, 16. (cfr. Plin.
XXXVI 157). Orph. Lith. 758. κηρ. p. 153.—Isid. XVI 4, 5.
11, 8. Solin. 37, 16. Prisc. perieg. 987. August. civ. dei XXI
5, 1. (cfr. Plin. XXXVI 138).—Isid. XVI 14, 9. Solin. 37, 23.
—cfr. Plin. supra § 99. Solin. 37, 24.—Chalaziaschalaziaf ut balanuf. chalafiaf glandinum Bfalsa itera-tione. grandinum et candoremcolored v.a. H. et
figuram habethabet Lv (ex Isid.). om. r. prae-
fert Solin., adamantinae duritiae, ut narrentut narrent BS. narrant rv. in ignes
etiametiam in ignem
(-nes a) dav.a.S. additaeadditas F. manere suumfum B1. frigus. pyritis nigra quidem
esteft BS. om. rv., sed attritu digitosdigitorum B. adurit. polyzonospolyzonos—p. 470,3 liquor om.a.poly-
zonof Bv. -ygonus L. -yxinus F. [in nigroin nigro FdhS. in L.
nigra v. om.BJ.] multis
distinctadist. ego.multi diftincta BJ. multis dhv. om. r. lineislineif BIJ. -eaf B2. zonis dhv. zonis multis FL.cfr. § 90. candicat, astrapaeaastrapaea ego. -pea a B1. -pęa a B2.
-paeae rS. -pee d. -piae hv. [in candidoin candido (nigro dhH Brot.)
aut cyaneo FLdhv. om.B.uncos ego posui. aut cyaneo]
discurrentibusdicfurrenti-
buf B. -rrunt rv. inin BS. e rv(J). cfr. § 5. medio fulminis radiisradiif B2. -dif
B1. -dii rv. rapidi dh.. in phlogitidephlogitide H. flo- B.cfr. Solin.
thogotide F. phalagonitide L. phlegontide v. intus
flammaflamma—ardere BS. ardere (ardo F. arida L) quaedam (qued- FL)
uidetur flamma rdhv. videtur ardere, quae non exeat, in anthracitideanthracitide Lv. cfr. § 99. autraci-
tides F. anthracite hSolin. -tef B. -atite d.
scintillae discurreredicfurrere BJ.-rrere aliquando uidentur Lv. -rrunt
(-rrere F) aliquando et nigrae (-ro F) Fdh.. Isid. XVI 13, 9. Solin. 37, 24.—Enhygrosenhygrof BS.
cfr. ind. -ydros FdhB. cfr. Solin. et Isid. enaydros L. enais v. semper rotunditatis
absolutae in candore leni estleni est ego. leui fed B. est leuis (lenis d) sed rdhv.; ad motummodum B. monitum F. fluctuaturfluctuatur FD. -uat Ldhv. om.B. intus
in ea, ut in ovisut in ouis FD. uti nouif (nouvf B2) B. in ouis L.
ueluti nonus (in ouis hv) dhv., liquor.—Polythrixpolythrix FLS. -trex B. -trix
v. -trichos H. polithrix a. in viridiuiridis a. capillaturam
capillaturam often-
dit BS. -atur Ldhv. -atus F. apeliatur a. ostendit, sed defluviadefiuia BJD.
depluuia Fdh. comarum facere diciturdicatur F.. sunt
et aa om.a. leonis pelle et aa om.dhv.a.S. pantheraepanthera BSJ. sed cfr. § 187. nominataenominatae BFhaJ. -atae leon-
tios pardalios (pantha- L) Ldv. cfr. § 187.. Isid. XVI 7, 15. 9, 8. 15, 9. Orph. Lith. 615.—cfr. Plin. XXXVI 132.—Colos
appellavit drosolithumdrofolithum
BLS. -itum a. drusolithum F. chrysol- dhv. herbaceusherbaceus FLaD. om.BS. aureus, chrysoprasum herbaceus dhv., melichrummeli-
chrum FD. -crin dh. -itron L. -ichrota v. -icrus a. -ichryf
(-rus S) eft BS. melleus, cuiusquamuis plura dhv.a.S.
plura generaeius genera
sint cod. Poll. v. a. S., melichlorummelichlorum—8 melleus om.B.sed cfr.
ind.melichlorum D. -ron B. -chrorum Fh. -chrotorum d.
-corum a. -choros L. -chloros est H. -cros est v.a.B. geminusgemina
cod.Poll. gemma L., parte flavusflauus dh(?)v. -ua L. -ui Fa., parte
melleusmel-
lea L., crociancrocian BFdhB(J). -cias Lv(D). om.a. -cia H. -cian
uocant S. crocia croco Lv.a.B., polianpolian canitiei ego. polia (adv.
-iae F. -iam h. spotias L) canitiem (cantiem Fa) FLadhv.
om. h. 1. (uno versus traiecto) BSJD. canitiei similitudinemfimilitudinem quan-
dam BSJ. -dinem polias canitiem quandam D. quandam
rdhv. quandam
spargensfpargens e ego (sc. color). -gentē polian canitiem
BSJ. sardi (Fdh. sarcidi a.om.L. sardio D. sparti v) in-
ducit (-dicat B) eandem (-demque L) rdhv(D). e nigronigro (ego.
om.B) fpartopolian rarior B. spartopolian (-ion J) rariorem
SJ. duriorem (rari- D) nigro (FaD. -gra Ldhv) spartopolia
(-ios B. -polla Fdh. -spolia a) rdhv(D)., spartopolian rarior. rhoditisrhoditis FdhaH.
(-tes v). irodi- B. rosi- L. rosaerosae ego. -sia a. -sea Isid. (an recte?). -sa Fdh. -fae fimilif BS. a rosa Lv.
estest om.L., melitismelitis (mal- L) mali coloris (-ros a.om.L) FdhLav(D). om.BS. mali coloris, chalcitiscalcitis ah. chalcites v.a. H. aerisaeris LG(D). -ri BS. -rei
Fv. erei dh.om.a., sycitisfycitif BdhH. (-tes C). fyc- L. fic- Fa.
-tes v. ficifici FLhv(D). -co BS. -ca d.om.a., bostryc
hitisbostry-
chitis S ex ind. cfr. § 150. borfycitif B. -sicitis (-te F) Fdh.
ratio (om.a) nominum non est in (om.a) borsycite (borsic- a)
rv. in nigro ramosaramosa v. -offa B. -osae Fh. -ose r. ramo d. candidis veluel
—3 candidis om.Fdh.uel BS. aut Lav. sanguineis frondibus,
chernitischernitis S e
coni. J. chemi- B. nec gemytis (-mite v) Lv. nec empte a. velut inin terre a. petra candidis manibus inter se complexis
. cfr. supra § 61. Isid. XVI 15, 22—Anancitideanancitide LS. cfr. Isid. Et § 61. -chitide hv.
-dem F. ancanttiide d. ananciten a. -tef quem B. in hydromantiahydro-
mantia BdhG. -atea F. idromantea a. nicromantia L. necro-
Isid.v. dicunt evocarieuocare B. imagines
deorum, synochitidesynochitide—euocatas om.a.syno-
chitydi F. -chitef quem B. teneri umbras inferuminferumr BD. -rorum Ldhv. inefebum
F. evocatasdetinere B. (teneri post euocatas
ponunt (F?)dhv.a.J).euocataf adfirmant B.cfr. § 52.,
dendritidedendritide—7 hebe-
tari om.Fdh.dedride B. dentriti a. alba defossadefossa Lav. fuffufa
B. sub arbore, quae caedatur, securiumfecurium BS. -rius a. -ris Lv.
aciem non hebetarihebetari adfeuerant
BS..—Sunt etsunt et ego. funt BJ. et sunt rv. multo plures magisque
monstrificae, quibus barbarabarbari dhv.a.S.
sed cfr. § 176. XII 97. III 28. dedere nomina confessi lapides
esse, non gemmasnon gemmaf BJ. om.rv.. nobis satis eriterat a.cfr. § 195. in his coarguisse dira
mendacia Magorummagorum BD. om. rv..
Th. lap. 32. Gemmaegemmae & BJ. nascuntur etet FladG(D). om.Bhv(J). repente novae acac om.BJD.
sine nominibus, sicutsicuti a. ut dhv.a.S. olimolim BS. lampsaci (lams- F.
laps- a) rv. in metallis aurariis Lampsacilampsaci (lapf- B) BS. om. rv.
unam inventamuna in-
uenta Lv.a.S., quae propter pulchritudinem Alexandro
regi missa sitfit FS. fit ut Bh. ficut a. fuit ut Lv., auctor est Theophrastus. cochlides,
quaequae ego. quoque ll. v. nune volgatissimaeuolgo atiffimae B1. uvlgo lat-
B2., fiuntfamae fiunt hv.a.G. verius quam nascunturnascantur Fdh., in
Arabia repertis ingentibus glaebismellis glaebis
a., quasquaf BLS. om. rv. melle excoqui
tradunt septenis diebus noctibusque sine intermissioneinmiffione B1.:
ita omni terreno vitiosoque decussodecussu L. purgatam puramquepurpuramque a.om. v.a.G.
glaebamuiride a. artificum ingenio varie distinguidistingui ego.
-tribui ll.v. cfr. § 195 et XXXV 3. XVI 232. venasin uenas Lv.a.D. ductusque
macularummaculorum B1. quam maxime vendibiliuendi bi B1. -di i B2. om.a. ratione spectantiumspectantium—7 tantae om.a.fpectantium BD. secta- rv.
seca- S cum vet. Dal.,
quondamque tantae magnitudinismagnitudines a. factasfactaf BS. fecere
rv., ut equisequitib; B. regumregnum B1. om.L.
inatque adv.a.S.
om.h. oriente frontalia ac pro phaleris pensilia facerent. etet om.adh.
alias omnesomnis gemme figuras mellis a. gemmae mellis decoctu nitescunt, praecipueprcipuę B2.
Corsici in omni alioin omni alio adhv. nominalio F. nominif.
ali (alii B2) B. in alio omni L. usufua (pro usu) B. acrimoniaacrimonia
BFdhB(S). -niam cod. Poll.H. acriora rv(C). abhorrentisabhorrentis—11 excidere om.B.abhorrentis ll.(B)J. -tes dhv.. quae
variae suntsunt om.adh., et ad unitatemunitatem ego. noui- ll.v. cfr. § 194. XXXV 3. excidereexcidere Fdh. exced- a. acced-Lv (claudicante etiam structure).
cfr. XXXIII 139. calliditaticalliditate B2Lv. ingeniorum
contingitcontingit ll.v(S).
-igit h(?)C., utque eaedemutque eaedem ego. ut quaedam B. ut rv. nomen usitatum nonan
ne (pro non)? cfr. vol. III p. 496 (ad XX 180) et XXVII 15.
XXVIII 163. XXX 33. 106. XXXII 20. habeant,
physisphyfif BS.
-ses hv. phisis d. pysis F. phryes r. appellant velut ipsius naturae admirationem in iisin hif B2a. in imis
F1. nimis F2h.om.d.
venditantesuenditantef BG. -dicantes Lav.
-dentes Fdh..
Cumdist. J. finis nominum non sit—quae persequi non
equidem cogito, innumerainnumero B. etet ll.J.
ex dv. Graeca vanitateuanitate B.de re cfr. § 30, de dictione XVIII 239.
-tate (uariet- a) conficta. rv (vitio tautologiae).—, indicatis
nobilibus gemmis, immo veroimmo uero BS. immo r. om.dv. etiam plebeisplebeis Lv. -bis r., rariorumrariorum ll.v(H). -rorum C.
generagenera BFaS. -rum dhv.
om.L. digna dictudigna dictu B(F?)S. dictu digna (-no h. -nas v) dhv.
dictu r. distinxissedistrinxisse av.a.C. satis eriterat Lav.a.S. cfr. § 192.. illud modomodo
BFdhv(H). uero rG. meminisse
meminisse om.B. conveniet, increscentibus varie maculis atqueatque ll.v(S). ac d(?)C. verrucis
linearumquelinearum quae Lv.a.G. intervenienteinterueniente
(in int- B) BdhG. -ienti F. -ient a. -iunt Lv. multiplici ductu et colorecolores a.
saepius mutarisaepius mutari ll.S. mutata saepius dhv(H). -ari saepius
G. nomina inin—6 communiter om.a. eadem plerumque materia.
Nunc communiter ad omniumomnium quoque a. gemmarum observationem
obseruationes aG. pertinentia dicemusdicemus—8 uidentur om.a. opiniones secuti auctorum.
Cavae aut extuberantes viliores videntur aequalibuseae aequalib. B..
figura oblongafiguram oblongā B1. maxime probatur, deinde quae vocatur
lenticulalentecula BJD.
cfr. § 147. 140., postea epipedosepipedos S cum Turnebo. epicp- B. clitedos
(clyt- F) Fdh. clipeidos Lv. elip- a. clyp- C. cycloides H
cum Salm. et rotunda, angulosisangularis a. autem
minima gratia.
Isid. XVI 15, 27.—cfr. Plin. supra § 87. Isid. XVI
8, 4.—cfr. Seneca epist. 90, 33. Veras aa om.FLa. falsis discerneredifcernere B
(Isid.)S. -nenti Fa. -nendi Ldhv. magna difficultas, quippe cum
inventum sit ex verisuiris F. uitrei B. generisgeneris—aliud (alia Isid.) ll.S. gemmis in alterius generis
dhv. alterius in aliud falsasfalsa Isid. fufaf B (an recte?). traducere
, utut B(Isid.)S. et
La.om.Fdhv. sardonyches e ternise ternis H ex Isid. alter- B (an & e ternis?).
teranis F. e (om.L) ceraunis Lv. gnatis d.om.a. glutinenturglutinentur
BFD. -nantur rv. gemmis ita,
ut deprehendi ars non possit, aliunde nigro, aliunde
candido, aliundealium de B (ter). minio sumptis, omnibus in suo genere
probatissimis. quin immoquin immo
om.a. etiam exstant commentariiexstant etiam commenta a.
auctorum—quos non equidem demonstrabodemonftrabo BLS. -arem F. -arent a. -arim dhv.—, quibus
modis ex crystallocrysallo F. -stallis L. smaragdum tinguantsmaragdum tinguant BS. -do tinguan-
tur a. zmaragdi tinguantor (-gantur h) Fh. tinguantur smaragdi
Ldv. aliasquealiafque BS. -iaeque dhv. -ieque La. -iae quae F. tralucentes
, sardonychemsardonychem S. -nicem B. -nyx dhv. -nnyx F. -nix r. e sarda, item ceterasceterae dhv.a.S. -ra Fa. -re L. ex aliisfalif B1.; neque
enimenim BS. om.
rv. est ulla fraus vitae lucrosiorlucriosior F..
nos contra
rationem deprendendi falsas demonstrabimusdeprendendo B. demonstrauimus Fa., quando etiam
luxuriam adversus fraudes munirimuniri Fdv(D). -re La. moneri BS. deceatdeceat BS. decet
(dicet F) rv.. igiturigitur BS.om. rv. praeter
illa, quae in principatuprincipatu BS. -alibus
rv. cuiusquecuiufque BS. quisque F. quibusque hv. -uslibet d.
-usdam L.om.a. generisgenerif BLS. -ibus rv. privatim diximus,
tralticentestranflucentef
B2v. a.J. tralucentem La. matutino probariprouocari dh. -ris F. probari
matutino afalsa iteratione. censentcensant F. cessent a. aut, sian sit? necesse est,
in quartam horam; postea vetantpostea uetant om.a.. experimentaexperimento a. pluribus
modis constant: primum ponderein v. pon-
dere desinuntFdh., gravioresgrauioref BaS. si gra- Lv. enimenim B(L?)S.
om.av. suntfunt—11 gelidioref BS.om. rv.
verae; dein frigore, eaedemea eidem B1. namque in ore gelidiores
sentiuntur; post haec corpore. ficticiisficticiis S. -icif BLD. -itiis v(H). tinctis a. factitiis
G. pusulapusula (punf- B) BS. -lae H. pustule L. -lae v. om.a. ee S e coni. J. & B. in rv. profundoprofunda a.
apparetappar& BS.
-ent rv., scabritiascabritia—13. 14 inconstantia om.a. in cutecute Lv.
cocte B1. cote B2. et& BS. in Lv. capillamentacapillamento v.a.S., fulgorisful-
gorif BB. frigoris Lv. inconstantia
, priusquam ad oculos perveniatperueniat Bv. -iant r., desinens nitorin v.
nitor desinitL..
decussidecussi v. cuffi B.om.a.cfr. § 194. fragmentifragmenti BS. -ti paulum v. om.a., quod in laminalamina av(D). ima B.
lima J. ferreaferrea av(D). ferri BS. cfr. § 53. XXXIII 121. uratururatur D cùm Hauptio (Hermae I 36). auratur a. moratur
BS. teratur v. an [ferri] exuratur?, efficacissimum
experimentumexperimentum BS. -to av. excusateexcusate a. -uffate B.
-usant v. mangones gemmarum
recusantdist. ego., similiter et limae probationem. obsianaeobsidianae v.a.S. fragmenta
veras gemmas non scariphant, inin BaS. del. v. ficticiisficti-
ciis (-cif BD)BS. -ice a. -itiae (fact- C) v.
scariphatioscariphantfcari-
phatio (-ifa- B) omnif BS. -ificationis v. -nes H. om.a.S.
-ifant B. -ificant av. cfr. XXXII 79. omnis candicat. iamcandicat iam BS. -icantes a. -icantiam (-tium H) fugiunt
v. tantatantaque v.a.S. differentia est, ut aliae
ferro scalpi non possint, aliae non nisi retuso, omnes
autemuerum omnes v.a.S. adamante. plurimumplurimum
autem v.a.G. vero in iisiis S. if B1D. hif B2av. terebrarum proficit
fervor.
Gemmiferi amnes sunt Acesinus etacesinus et
G(S). cfr. VI 71. -nes et Lugd. acaecinuf & B. acfinat et
a. oaxis mater v. Ganges, terrarum
autem omnium maxime Indiaindia v. -Ię B. in india a.. etenim&enim BS.
etiam a. et iam v. cfr. XVIII 340. aliter XXXVI 200. peractis omnibus
naturaenaturae av. om.B. operibus discrimen quoddam rerum ipsarum
atque terrarumatque terrarum om. v.a.G. facere convenietcon-
ueni& BS. -niat av. -nit (Ven.)D..
Ergo in toto orbeorbe S. opebe B2.
opere B1. orbe et av., quacumquequacumque BG. in quemcumque a.
in quac- (add. parte C) v. caeli convexitasconuexitaf Bv. -xitita a. vergit,
pulcherrima omnium est iisiif ego. in BS. om.av. de mendo cfr. XXVI 2 nit. rebusrebuf quae
B. rerum quae a. rebusque G. rebus v., quae meritomeritoque v.a.G. principatum
naturaenaturae om.B. optinentoptinent (obt- a) B1a. -net B2S. -nens
v., Italiatalia a(?)., rectrix parensque mundi
altera, viiis feminis, ducibus militibus, servitiisferuitif B1., artium
praestantiaparftantia B., ingeniorum claritatibusli-
toribus portuosis v.a.S., iam situ ac salubritate
caeli atque temperie, accessu cunctarum gentium facili,
portuosis litoribus, benigno ventorum adflatu. quodquod BS. om.a. etenim v. contingit
et p. 476, 1 contingit av. -igit BS. cfr. § 195. XVIII 109.
194. 219. XVII 9. XVI 3. XIX 59. 68. 138. XXIII 61.
XXVI 118. XXXII 39 al. positione procurrentispofitione procurrentif BS. propositione curr- a. recur-
rentis (proc- H) positio v. in partem utilissimam et inter
ortus occasusque mediam, aquarum copiacopiam a., nemorum salubritate
salubritatem
a(?)., montium articulis, ferorum animalium innocentia,
soli fertilitate, pabuli ubertatelibertate a(?).. quidquid est quo carere
vita non debeat, nusquam est praestantius: frugesfruge a(?)., vinum,
oleumoleum BS. olea
av., vellera, lina, vestes, iuvenci. nene Bv. om.a. equos quidem in
trigariistrigariis B. -rif BD. tricariis av. ullosullof—praeferunt BJ. praeferri (ref- a) ullos (ullis v.a.G)
uernaculis animaduerto av. vernaculis praeferunt. metallis auri, argenti,
aeris, ferri, quamdiu licuitlicuit BS. libuit av. cfr.
III 138. XXXII 78. exercere, nullis cessitcesset a. terristerrif & BS. erit et
his a. et iis v.
et nunc intraintra BS. inter a. in v. cfr. IX 165.
XXI 104. X 118. se gravida pro omni dote varios sucossucus a. et
frugum pomorumque sapores funditfundi a1.. cfr. Iustin. XLIV 1, 5. 6. ab ea exceptis Indiae
fabulosis proximamproximam
equidem BS. -me quidem av. equidem duxerim Hispaniam quacumque
quacumque BC. quec-
av. ambitur mariambitur mari Bv. -tu a (hic desinens). item in v.
mari desinunt v.a.S., quamquam squalidam ex parte, verum,
ubi gignit, feracemferacem S e coni. J. facem B. frugum, olei, vini, equorum
metallorumquemetallorumque S e coni. J. aliorumque B (ortum ex
equorum& allorumque). cfr. lusting. omnium generum, ad haec pari Gallia. verum
desertis suissuis S e coni. J.
uif B. sparto vincit Hispania et lapide speculari,
pigmentorum etiam deliciisdelicif B1D., laborum excitatione, servorum
exercitio, corporum humanorum duritia, vehementia
cordis.
Rerum autem ipsarum maximum est pretium in
mari nascentium margaritis; extra tellurem crystallis, intra
adamantiadamantis B2., smaragdis, gemmis, myrrinismurrinis S.; e terra vero exeuntibus
in cocco, laserelasere in S e coni. J. in lafere (-fare B2) B., in fronde nardo, Sericisferi-
cof B1. vestibus,
in arbore citro, in frutice cinnamo, casia, amomo, arboris
aut fruticis suco in sucinofucino B1S. -cif B2., opobalsamoobolif amo B1., murra, ture, in
radicibusardicib. B1 costo; ex iisiis S. i B1. hiif B2. is D., quae spirare convenit, animalibus
in terra maximum dentibus elephantorumelephantorum S. elefa- B., in mari testudinum
testudinum S. teftitud- B. cortici; in tergoreinter gorie B1. pellibus, quas Seres inficiunt,
et Arabiae caprarum villo, quod ladanumla-
danum S e coni. J. lanum B. vocavimus; ex 12,73iisiis S. hif B. is D., quae terrena et maris, conchyliiscon-
chylif B1D., purpuraepurpurae S e coni. J. -ra B.. volucrum
naturae praeter conos bellicosbellicos S e
coni. J. -caf B.cfr. X 2. et Commagenum anserum
adipem nullum adnotatur insigne. non praetereundum est
auro, circa quod omnes mortales insaniunt, decumumdecumum S e coni. J. de
mum B. vix
esse in pretio locum, argento vero, quo aurum emitur,
paene vicensimumpene uicefimum B2..
Salve, parens rerum omnium Natura, teque nobis Quiritium
solis celebratamcelebratem B1. esse numeris omnibus tuis fave.