Anaximander Milesius, Thaletis auditor, sustinuit omnium primus situm orbis terrarum in tabula pingere. Post quem Hecatæus Milesius, vir multæ peregrinationis, idem argumentum tam accurate tractavit, ut homines in admirationem venerit. Nam Hellanicus Lesbius, quanquam doctissimus, absque colore et tabula ista tradidit. Deinde Damastes Cittiensis, qui plurima ex Hecatæo descripsit, circumnavigationem composuit. Mox Democritus et Eudoxus aliique nonnulli terræ circuitiones ac circumnavigationes composuerunt.

Veteres ergo orbem habitabilem effigiarunt rotundum, mediam vero sitam esse Græciam, et ejus Delphos; obtinere enim umbilicum terrarum. Sed Democritus, cujus multa scientiæ experientia exstant, primus affirmavit terram esse oblongam; ita ut longitudo ad latitudinem habeat rationem sesquialteram. Cui sententiæ etiam Dicæarchus Peripateticus accessit. Eudoxus autem dixit longitudinem ad latitudinem esse in ratione dupla: sed Eratosthenes in majore quam dupla. Crates semicirculo assimilavit: Hipparchus similem mensæ: alii caudæ belluinæ: Posidonius Stoïcus fundæ tradidit, cujus media latitudo ab Austro in Boream pateat, angustior pars circa orientem et occidentem procedat; sic tamen ut latior sit, qua India pertinet ad Eurum.

Termini continentium sunt: Europæ quidem atque Africæ columnæ Herculis; Africæ et Asiæ Nilus, vel, ut alii volunt, Isthmus ille a palude Sarbonide et sinu Arabico. Asiæ vero et Europæ terminum antiqui dixerunt Phasin fluvium, et Isthmum, qui a Sarbo ad mare Caspium extenditur; postea autem recentiores Mæotidem paludem et fluvium Tanaïn.

Continentes autem appellantur Græca voce quasi infinitæ, ob ignorationem. Asia dicta est ab ἄσσον, quod propinqua sit ex Europa in illam euntibus, sive terrestri itinere, sive navali secundum insulas ordine sitas, quales sunt Eubœa, Andros, Tenos, Myconos, Icaria, Samos, Mycale. Europa dicta est ab Euro. Lybia Græcis plane latebat, sed a populo nobili inter Phœnices, et significat leones. Oceanus dictus ab æstuum terras undique pulsantium concitatione.

Tandem Dicæarchus definit orbem terrarum non aquis, sed ductu lineæ cujusdam simpliciter rectæ, a columnis Herculis per Sardiniam, Siciliam, Peloponnesum, Ioniam, Cariam, Lyciam, Pamphyliam, Ciliciam, et Taurum, et inde usque ad Imaum actæ: secundum quam alias orbis partes Boreales, alias Australes nominat.

Venti autem flant ab Æquinoctiali ortu Apeliotes, ab occasu Æquinoctiali Zephyrus, a meridie Notus, a Septentrione Aparctias, ab æstivi Tropici ortu Cæcias: dein ab ortu Æquinoctiali Apeliotes, ab hyberno denique Eurus.

Rursum ab occasu hiberno Libs, deinde ab occasu Æquinoctiali Zephyrus, ab occasu vero æstivo Argestes, alias Olympias dictus. Tantem Notus et Aparctias adversi flant; ita ut sint octo. Timosthenes autem, qui conscripsit circumnavigationes, tradit duodecim ventos, inter Aparctiam et Cæciam medium ponens Boream; inter Eurum et Notum Phœnicem, qui et Euronotus; inter Notum et Libem Leuconotum, qui alias Libonotus; inter Aparctiam et Argesten Thrascian, quem accolæ etiam Circium appellant. Gentes autem habitare limites, Bactrianos quidem sub Apeliote, Indos sub Euro, sub Phœnice mare Rubrum et Æthiopiam, sub Noto Æthiopiam ultra Ægyptum; ad Leuconotum Garamantas, qui supra Syrtes colunt; ad Libem Æthiopas, et occidentales supra Mauros; ad Zephyrum vero columnas Herculis, et initia Africæ et Europæ; ad Argestem Iberiam, quæ nunc Hispania; ad Thrascian Scythas supra Thraciam; ad Boream Pontum, Mæotin ac Sauromatas; ad Cæciam denique Mare Caspium et Sacas.

Syrtis autem major quinque millibus stadiorum ambitur, minor mille et sexcenta continet. Fauces vero maris Adriatici, quod nonnulli vocant Ionium pelagus, patent in latitudinem 1700 stadia, a promontorio Japygiæ ad montes Ceraunios Epiri.

Ægæum mare sequitur Hellespontus ad Abydum et Sestum desinens: mox Propontis usque ad Chalcedonem et Byzantium patens; ubi angustiæ, a quibus Pontus incipit, post quem jacet Palus Mæotis. Rursum si incipias a confiniis Africæ et Europæ, erit Ibericum mare, quod a Columnis pertinet ad montem Pyrenæum, inde Ligusticum ad fines usque Hetruriæ. Huic adjacet Sardoum supra Sardiniam, versus Africam inferne vergens. Tyrrhenum ab extrema Liguria porrigitur usque ad Siciliam. Deinde sequitur Libycum, Creticum, et Siculum; tum et Ionium cum Adriatico, quod ipsum a Siculo mari refunditur. Postea se offert Cortinthiacus sinus, qui et Alcyonium mare vocatur. Inter Sunium et Scyllæum promontoria jacet Saronicum pelagus; hinc sequitur Myrtoum et Icarium, quod continet insulas Cycladas: inde transitur in Carpathium, Pamphylium atque Ægyptium; super autem Icarium statim est Ægæum.

Europæ autem ab ostiis Tanais fluvii ad columnas Herculis præternavigatio stadiorum est 69709. Africæ vero ab oppido Tingi usque ad ostium Nili Canobicum stastadiorum 29252. Asiæ omnis a Canobo ad Tanain fluvium præternavigatio stadiorum 40111. sinubus una comprehensis: ita ut littoralis omnis ora universi nostri orbis conficiat summam stariodum 139072. si tamen Mæotis palus, cujus ambitus est stadiorum 9000, connumeretur. Ejus ostium vocatur Bosporus Cimmerius, longus stadia 78.

Euxinus vero Pontus ambitur stadiis 23083. Thracius Bosporus, angustiæ, quas Darius ponte junxit subitario aggrediens Scythas, stadiorum sex.

Mare Persicum, quod est rotundum, ostium suum contrahens promontorio Carmaniæ et Arabiaæ, habet circuitum stadiorum 20000. Ostium vero ipsum inter Arabiam et Carmaniam patet stadia 400.

Hyrcanum vero, quod et Caspium mare, lunato flexu sinuatum, et, ut aliis placet, oblongum, extenditur in stadia 22000. ostium vero trajicitur stadiis quatuor.

Arabicus sinus, qui est angustius et oblongus, initium capit ab Heroum oppido, præterit oram Troglodyticam, usque ad oppidum Ptolemaïdem ad venationes; habet stadiorum 9000 longitudinem. Hujus sinus fauces ad oppidum Diren latæ stadia 60. inde deinceps navigatur stadiis 6500. Reliquum vero non navigatur præter Rubrum mare usque ad oceanum per octo millia stadiorum. Id vero latus, quod Arabiæ prætenditur a recessu Elanitico, est stadiorum 14000. Porro ipsa Arabia ad Rubrum mare exporrigitur, et extenditur per longitudinem 12000. stadiorum.

Longitudo vero orbis terrarum concipitur a fluvio Gange ad Gades esse stadiorum 68549. hoc modo. A Gange ad Myriandrum, in sinu Issico positam, sunt stadia 41725. quæ summa sic colligitur. A Gange ad Indi fluminis ostia sunt 16000. stadia: ab Indo ad portas Caspias 15300. hinc ad Euphratem 10050. inde ad Myriandrum stadia 375.

Jam vero a Myriandro usque Gades stadia 26820, hoc modo. A Myriandro ad Cypri Cleidas stadiis 1400. inde ad promontorium Acamanta stadiis 3300. hinc in Chelidonias per mare Pamphylium stadia sunt 1300. tum ad Patara 800. dein in Rhodum 700. ad Astypalæam per Carpathium stadiis 140. ad Tænarum stadiis 1450. ad Pachynum Siciliæ stadia 4000. ad Lilybæum per mare Libycum stadia 1520. Ad Caralin Sardiniæ per mare Tyrrhenicum stadia 2800. ad Gades præternavigati insulas Gymnesias 10000 stadiorum cursu. Ab Gadibus præter Sacrum promontorium et Artabrorum portum portum stadia 3932. Ita fiunt in universum 72477. stadia.

Alia via. A Gange ad Euphratem amnem stadia 41350. ab Euphrate ad Cappadocum Mazaca stadia 2550. A Mazacis vero per Phrygiam submontanam et magnam Cariam usque Ephesum 3320. Ita colliguntur a Gange Ephesum usque stadia 47220. Ab Epheso per Ægæum usque Delum sunt stadia 1600. hinc ad Isthmum sunt 1700 omnino. Ab Isthmo per sinum Corinthiacum Patras stadia 720. abinde Leucadem 700. hinc in Corcyram tantundem. usque ad Acroceraunios montes stadia 1060. Inde Brundusium 700. unde terrestri itinere Romam proficiscenti restant 2880. Roma usque ad Alpes et vi cum Scingomagum, de sub ipsis Alpibus positum, stadia sunt 4152. Unde per Galliam ad oppidum Illiberim numerantur lacuna stated by Tennulius but restored by Karl Müller with excerpts from the indirect tradition. Hinc usque Gades secundum mansiones 2651. in quam insulam trajectus est stadiorum 60. Omnis ergo numerus ab Gange ad Gades consurgit in 71560 stadia.

Latitudo terræ qua habitatur, ab Æthiopico oceano ad Meroën, est stadiorum octo millium: inde Alexandriam undecim millium stadiorum: ab Alexandria vero in Tanain stadiorum octodecim millium quinquaginta sex. Nam ulteriora ostiis Tanais versus septentiones incomperta sunt. Hoc processu. Ab Alexandria ad Lindum Rhodi stadia 4500. Thoantium dexteram præternaviganti Rhodum stadia 400. inde in Telum stadia 560. hinc ad Lacterem Coæ 320 stadia. Ad ejusdem insulæ Drepanum stadia 100. deinde ad Acritin insulam stadia 230. moxque ad Corsias 100. Et ad Samiorum Ampelon stadia 30. Abinde ad Ægæum Argenon per Ægæum mare stadia 800. ad Erythræum Corycæum stadia 270. Inde Phlium promontorium Chii stadia 50. ad Melanea promontorium Lesbi stadia 450. ad Sigrium Lesbi 500 stadia. Inde ad insulam Tenedum stadia 450. a qua 100 sunt ad Sigeum. Hinc 2500 ad os Ponti, tum Carambin 2800. mox ad os Mæotidis 2500. ac deinceps in Tanaim 2670.

Aliter etiam a Rhodo cursus hic intelligitur, in Gnidum numeratis stadiis 700. in Cô 200. Samum deinde 800. Abest hinc Chios stadia 750. Ultra hanc Mitylene 520. Sequitur Tenedos post stadia 350. mox Sigeum 100. Os Ponti abest inde stadiis 2500. Et Carambis hinc post 2800 stadia. Jam ad os Mæotidis sunt 2500. ac deinceps ad Tanaim fluvium 2200. Summa stadiorum ab Alexandria in Tanaim 18608.

Restat, ut dicamus insularum nobis affinium ambitus, prout accepimus ab Artemidoro, Menippo et aliis classicis auctoribus. Gadium longitudo stadiorum 108. latitudo 16. Fretum ad columnas Herculis, qua angustissimus est, patet 80 stadia. Præterea in mari Hispanico insulæ; Pityusa major et habitata, longa stadia 300. minor 100. Gymnesiarum vero, quæ a Carthaginiensibus vocantur Baliariæ, quasi dicerent funditorias (nam funditores sic Baliares appellantur) major longa est stadia 1200, lata 400. minor stadia 300. Stœchades, quia in directum jacent, suo nomine indicantes ordinem, urbibus Massiliensium sunt oppositæ: Harum tres sunt majores; minores duæ proximæ ipsi Massiliæ. Sardinia refert plantam pulli equini, in medio sui cava, longa 2200 stadia. Cyrnus (Latinis Corsica) adjacet Sardiniæ, vilior multo illa, brevior dimidio; in longitudinem patet stadia Ex Populonio Hetruriæ in Sardiniam et in Corsicam vela dimittuntur trajectu stadiorum 2200. Siciliæ ambitus secundum Timosthenem est 4740 stadiorum, figura triangulari, cujus latera sunt inæqualia; a Peloro promontorio in Italiam trajectus habet undecim stadiorum fretum: latus insulæ a Peloro ad Pachynum stadiorum 1037. a Pachyno ad Lilybæum 1600. juxta Timosthenem a Lilybæo in Peloriada stadia 1700. A Lilybæo in Clypeam trajectus patet stadia 1600.

Cercina insula habet longitudinem stadiorum 70. Et, ubi angustissima est, latitudinem 40. Jacet e regione urbis in continente Thenæ, juxta initium Syrtis minoris: adjacet vero Cercinæ Cercinitis insula ponte conjuncta; longa stadia 40. et lata 25.

A Cercina in insulam Meningem, Lotophagitis regionis, trajectus stadiorum 600. quantum etiam Syrtis minoris ostium dicitur. Meninx vero longa est stadia 600. lata 180. Circa hanc magnæ reciprocationes contingunt.

Cephallenia insula habet quatuor urbes, longitudinem stadiorum 400. Sunt quoque in Adriatico mari insulæ propter oram Illyrici, quarum insigniores sunt Issa, et Corcyra Nigra, Pharus dein et Melita, quarum dimensiones non habeo compertas.

Peloponesus, si connumeres etiam ejus sinus, circumnavigatur stadiis 8627: quod si sinus prætereas, ambitur stadiis 4000. Longitudo ejus a Malea ad Ægium est stadiorum 1400. figura Platani folio similis, magnis sinibus concisa; coarctatur tandem in Corinthium Isthmum, latitudo 40 stadiorum. A sinu Corinthio et Saronico in Scyllæum promontorium, ubi sinistrorsum objacet Calauria insula Neptuno sacra. Hinc sequitur sinus Hermionicus: inde sinus Argolicus usque ad promontorium Maleam, quod longe in mare procurrit: dein post Maleam jacet dextrorsum sinus Laconicus usque ad Tænarum, qui a sinistra terminat sinum Messeniacum, cujus a dextra Acritas promontorium. Postea prominet promontorium Ichthys (juxta quod Zacynthus objacet) et alterum Chelonatas: postremum vero promontorium est Araxus, situm ex adverso Acarnaniæ. Inde sinus Corinthiacus diffunditur conclusus ostio septem stadiorum, inter Rhium Peloponnesi et Antirrhium Locridis promontoria. A Tænaro in Phycuntem Africæ trajicitur 3000 stadiis.

Insula Ægina exadversum Atticam sita, oblonga est stadia 160. Salamis longa 70 stadia. Ceus 120. Inter Cycladas insulas optima est Naxus, quare vocatur minor Sicilia. Ad dextram Sporades sunt. Eubœa ponte Bœotiæ jungitur; prætexitur Bœotiæ, Phocidi, Locris, et altera sui parte aliquantum ipsi etiam Atticæ. Est enim longa, ideoque Macris appellata fuit, longitudine 1700 stadiorum.

At vero Creta circa Maleam Peloponneso adjacet; suo ambitu stadia implet 4100. longitudine 2300. Nam plurimum in longitudinem patet. Cythera inter Cretam et oram Laconicam media. Cyprus habet figuram similem tergori bovis, et circumnavigatur stadiis 3420. longa est 1300. Ab Papho flante Borea trajicitur Alexandriam spatio stadiorum 3800. Insula Rhodus circuitur stadiis 1300. Cos 550 cingitur. Samos suum ambitum 630 definit. Icaria longa est et confragosa, longitudine 300. Chius in circuitu continet 660. Lesbus 1100 ipsa stadia.