De Insitione
an electronic transcription.
Rutilius Taurus Aemilianus Palladius
University of Notre Dame
Stephen Bothwell
University of Notre Dame
OCR-ed and preprocessed text for Lace post-correction; post-corrected and sectioned text; checked text post-XML conversion
Hildegund Müller
University of Notre Dame
Provided supervision and initial financial support for digital edition creation initiative.
University of Notre Dame
stoa0218.stoa001.nd-dlc-lat1.xml
Available under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 (CC-BY-NC-SA 4.0) International License.
2025
University of Notre Dame
Notre Dame, Indiana, United States of America
Rutilius Taurus Aemilianus Palladius
Palladii Rutilii Tauri Aemiliani viri inlustris Opus agriculturae
Schmitt, J. C.
Leipzig
B. G. Teubner
1898
Hathitrust
Lace v. 0.6.22 copyright 2013-2021, Bruce Robertson, Dept. of Classics, Mount Allison University.
The following text is encoded in accordance with EpiDoc standards and with the CTS/CITE Architecture
This pointer pattern extracts chapters.
This pointer pattern extracts books.
Latin
Initial markup of new file. Initial corrections done, including removal of line numbers and unnecessary dashes. Spellchecking done. Added subheadings within sections as head elements.
Removed misplaced, adjacent page break. Removed some excessive line breaks.
Added or changed attributes and XML structure to be more CTS- and Epidoc-compliant, according to Hook tests.
Removed full URN on textparts to comply with Hook; retained section numeration.
Added publication information and removed invalid paragraph element. Adjusted poem division structure to permit all head elements; gives poem subsection per head element.
Filled in publicationStmt element.
Finished adding licensing information. Altered project identifier in textparts to be ND-DLC.
Fixes publisher element mislabeled as date element.
Tentatively revises textual divisions. Amends descriptions for attributions and adds attribution for Hildegund Müller.
Tweaks filename and URN to fit Perseus standards. Swaps ordering of CTS references to be from most to least granular.
Adds missing line breaks to poem. Normalizes u/v distinction in titles to convention of text. Fixes minor character encoding issue.
Automatically adds page numbers corresponding to text in attribute `n`. Includes minor XML formatting adjustments due to rewrite of XML file.
Adds missing line break in "De Malo Punico" and "De Sorbis" sections.
AD PASIPHILUM VIRUM DOCTISSIMUM.
Habes aliud indultae fiduciae testimonium. pro usura temporis hoc opus de arte insitionis adieci. sed quod uolumina haec ruris colendi serius, quam iusseras, scripta sunt, librarii manus segnior effecit, cuius ego tarditatem numquam maligne aestimo. existimo enim, quo frequenter inclinet argutia seruorum. malo operam eius expectare potius quam timere.
nescio, utrum commune sit dominis: mihi difficile contingit in seruilibus ingeniis inuenire temperiem. ita saepissime natura haec uitiat commodum, si quod est, et miscet optanda contrariis. uelocitas procurrit in facinus: segnities figuram benignitatis imitatur et tantum recedit ab agilitate, quantum recessit a sce-lere. diu tamen apud te pudorem meum distuli, sed hoc quasi bonus famulus feci. uerum nescio, si tuum ad has modo minutias inclinetur ingenium.
grande erit et par desiderio suo, quod studii tui quaeret adfectio. et licet de his nugis fauorabiliter sentias, ego meas opes existimare non differo. non est magni loci assibus intuendis oculos duxisse per puluerem, quia nescio quomodo notae sunt quaedam maximarum personarum minuta conpendia.
Pasiphile, ornatus fidei, cui iure fatemur,si quid in arcano pectoris umbra tegit,bis septem paruos, opus agricolare, libellos,quos manus haec scripsit parte silente pedum,nec strictos numeris nec Apollinis amne fluentessed pura tantum rusticitate rudescommendas, dignaris, amas et uilia dictaadfectu socii sollicitante colis.nunc ideo modicum crescens fiducia carmenobtulit arbitrio laetificanda tuo.et nostrae studium non condemnabile Musaeurbanum fari rusticitatis opus:sub thalami specie felices iungere siluas,ut suboli mixtus crescat utrimque decor,connexumque nemus uestire adfinibus umbriset gemina partum nobilitare coma,foederibus blandis dulces confundere sucoset laetum duplici fruge saporis ali:quae quibus hospitium praestent uirgulta, docebo,quae sit adoptiuis arbor onusta comis.ipse poli rector, quo lucida sidera currunt,quo fixa est tellus, quo fluit unda maris,cum posset mixtos ramis inducere floreset uaria grauidum pingere fronde nemus,dignatus nostros hoc insignire labores,naturam fieri sanxit ab arte nouam.non segne officium nostrae reor esse camenaeaut operis parui gratia fiet inops.si uelocis equae pigro miscetur aselloardor, ut in sterilem res cadat acta gradumfecundumque genus productus deleat hereset sibi defectum copia prolis agat:cur non arbor inops pinguescat ab hospite gemmaet decus externi floris adepta micet?incipiam, quicquid ueteres scripsere coloni,sacraque priscorum uerba labore sequar.principio multas species industria sollersprotulit et doctam iussit inire manum.nam quaecumque uirens alienis frondibus arboscomitur, his discit credita ferre modis.aut noua discreto figuntur germina libroaut aliud sumunt robora fissa caputaut uirides oculos externi gemma tumorisaccipit et lento stringitur uda sinu.
DE VITE.
Primus echionii palmes se iungere Bacchinouit et externo tenditur uua mero.nexilibus gemmis fecundos inplicat artusuitis et amplexum pascit adulta genusdegenerisque comae uestigia mitis inumbratpampinus et pingui curuat onusta deo.
DE OLIVA.
Robora Palladii decorant siluestria rami,nobilitat partus baca superba feros,fecundat sterilis pingues oleaster oliuaset quae non nouit munera, ferre docet.
DE PIRO.
Germine cana prius niueos haud inuida florescommodat et uarium nectit amore nemus.nunc rapit hirsutis horrenda sororibus armaet docet indomitas ponere tela piros.nunc teretem pingui producit acumine malumfraxineasque nouo flectit honore manus.phyllida quin etiam grandi mitescere fructuinstituens, durae dat sua membra cuti.et steriles spinos et inertem fetibus ornumdotat et ignotum cogit amare decus.huius et inmissi uertere cydonea ramipomaque confusus blanda creauit odor.castaneae septos aspro uelamine fetusexuit et placido pondere mutat onusmespilaque exarmat pugnacibus horrida membriset mala tranquillo cortice uota premit.creditur in libycis sua germina nectere ramislaetaque puniceo posse decore frui.
DE MALO PVNICO.
Punica non alios umquam dignata saporesmala nec externis adsociata comis,ipsa suas augent mutato semine gemmaset sibi cognato picta rubore placent.
DE POMO.
Insita proceris pergit concrescere ramiset sociam mutat malus amica pirumseque feros siluis hortatur linquere moreset partu gaudet nobiliore frui.spiniferas prunos armataque robora sentesleuigat et pulchris uestit adulta comis.exiguam sorbum dulci distendere suconouit et ad cupidas flectere poma manus.stipitibus gaudet nomen mutare saligniset gratum Nymphis spargere flore nemus.robora thyrsigero platani concordia Bacchofetibus instituit plena rubere nouis.illius insolitas miratur persicus umbraspopuleaeque ferunt candida dona comae.mespilus huic paret lapidosaque uiscera mutanstenditur et niueo plena liquore rubet.pro sudibus fetis et pro praegnantibus armiscastaneae fuluum dant noua mala decus.
DE PERSICO.
Ipsa suos onerat meliori germine ramospersicus et pruno scit sociare genusimponitque leues in stipite phyllidis umbraset tali discit fortior esse gradu.
DE MALO CYDONEO.
Cum praestet cunctis se fulua cydonea pomis,alterius nullo creditur hospitio.roboris externi librum aspernata superbit,scit tantum nullo crescere posse decus.sed propriis pandens cognata cubilia ramisstat contenta suum nobilitare bonum.
DE MESPILO.
Aemula dura piri despecti mala saporismespilus admisso germine tuta subitet geminis sese uiolentior inserit armisatque auidas terrent robora saeua manus.
DE CITRO.
Nec non et citrei patiuntur mutua ramipignora, quae grauido cortice morus alit,pomaque pasturi blando redolentia sucoarmatis mutant spicula nota piris.
DE PRVNO.
Pruna suis addunt felicia germina membrisdonaque cognato corpore laeta ferunt.exarmat fetus, sed brachia roboris armatcastaneae prunus iussa tenere larem.
DE SILIQVA.
Adsuescunt siliquae uiridi mollescere sucoet gremio pascunt cerea poma suo.
DE FICV.
Persuadet moris tetrum uariare coloremficus et inuasis dat sua iura comis.se quoque miratur pingui grandescere sucoet solitum gaudet uincere poma modum.insignes foliis platanos, felicia mensisbrachia, gaudentes uitis honore comas,ingrediens pingui se cortice maxima ficusseruat et optatos inplet adepta sinus.
DE MORO.
Mutua quin etiam moris commercia ficuspraestat et oblatum robore germen alit.fraxinus huic auidae confert sua membra sodaliet metuit fetus sparsa cruore nouos.proceras fagos et poma hirsuta uirentiscastaneae duris aspera mala comisinficiens monstrat piceo nigrescere partu,et suco pascit turgida poma nouo.obsequitur moris blando terebinthus odoreet geminis ueniunt munera mixta bonis.
DE SORBIS.
Sorba suos partus merito maioris honestantseminis et pulchro curua labore nitent.haec arbos spinae duros mucronibus artusexuit ac libris mitibus arma tegitaureaque adnexo miscere cydonea fetugaudet et externi dona coloris amat.
DE CERASO.
Inseritur lauro cerasus partuque coactotingit adoptiuus uirginis ora pudor.umbrantes platanos et iniquam robore prunumconpellit gemmis pingere membra suispopuleasque nouo distinguit munere frondes,sic blandus spargit brachia cana rubor.
DE AMYGDALO.
Phyllis odoratos primaeuis floribus artusdiscisso pruni cortice fixa tegitpomaque permutat uelamine persica mixtoduritiemque docet tegminis esse loco.in modicam tornat siliqua tendente figuramet frondes pulchro ditat odore ferascastaneamque trucem depulsis cogit, echinismirari fructus leuia poma sui.
DE PISTACIIS.
Quin et amygdaleos subeunt pistacia ramoset meritum maius de breuitate petunt.haec et cognato cingens terebinthus amictunutrit adoptiuis nobilitanda comis.
DE CASTANEA.
Flumineam salicem fecundant ardua membracastaneae et multo pasta liquore uigent.
DE NVCE.
Arbuteas frondes uastae nucis occupat umbrapomaque sub duplici cortice tuta refert.
Cetera, quae sollers processu temporis ususexprimet exemplis instituere nouis.haec sat erit tenuem uersu memorasse poëtam,quem iuuat effossi terga mouere soli.carmina tu duros inter formata bidentesaspera sed miti rusticitate lege.