Liber Legum Novellarum Divi Severi A.
an electronic transcription.
Theodosius II
University of Notre Dame
Stephen Bothwell
University of Notre Dame
OCR-ed and preprocessed text for Lace post-correction; post-corrected and sectioned text; checked text post-XML conversion
Hildegund Müller
University of Notre Dame
Provided supervision and initial financial support for digital edition creation initiative.
University of Notre Dame
stoa0279.stoa001.nd-dlc-lat5.xml
Available under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 (CC-BY-NC-SA 4.0) International License.
2025
University of Notre Dame
Notre Dame, Indiana, United States of America
Theodosius II
Theodosiani libri XVI cum Constitutionibus Sirmondianis: et Leges novellae ad Theodosianum pertinentes / consilio et auctoritate Academiae litterarum regiae borussicae ediderunt Th. Mommsen et Paulus M.
Mommsen, Theodor
Meyer, Paul M.
Berlin
Weidmann
1905
Hathitrust
Lace v. 0.6.22 copyright 2013-2021, Bruce Robertson, Dept. of Classics, Mount Allison University.
The following text is encoded in accordance with EpiDoc standards and with the CTS/CITE Architecture
This pointer pattern extracts sections of laws.
This pointer pattern extracts laws.
Latin
Initial markup of new file. Cleaned misplaced page beginning markers, removed minor textual noise, added headers, added metadata, altered IDs, and performed spellcheck of text.
Changed page number in reference to 313.
Added publication information and removed invalid paragraph element.
Filled in publicationStmt element.
Finished adding licensing information. Altered project identifier in textparts to be ND-DLC.
Fixes publisher element mislabeled as date element.
Tentatively revises textual divisions. Amends descriptions for attributions and adds attribution for Hildegund Müller.
Tweaks filename and URN to fit Perseus standards. Swaps ordering of CTS references to be from most to least granular.
Automatically adds page numbers corresponding to text in attribute `n`. Includes minor XML formatting adjustments due to rewrite of XML file. Adds general text header and shifts the page break of page 199 into the title.
LIBER LEGVM NOVELLARVM DIVI SEVERI A.
NOVELLA SEVERI I.
IMPP. LEO ET SEVERVS AA. BABILIO P(RAEFECTO) P(RAETORI)O ET PATRICIO. CAPITIBVS INIVSTIS LEGIS DIVI MAJORIANI A. AD LOCVM. ABROGATIS Illud tantum ex eadem lege retinentes, quod veterum legum commendat auctoritas, scilicet, ut post viri obitum sponsalia in usumfructum tantum mater habeat et a filiis alienare non possit, sive in alias nuptias venerit sive non venerit, et ut omnibus ex eodem matrimonio filiis ex aequo communia in unum aut alterum matri conferre non liceat. Nam quid est aliud a filiis alie-nare, si hoc non est, cum proles numerosa contigerit, praetermissis ceteris uni vel alii prava velle intentione largiri? Sint sane matres, si ita libuerit, pro inpensis obsequiis in filiorum electione liberales, usumfructum suum cui voluerint largiantur: proprietatis commoda cunctis pariter filiis deputata non minuant.
In illa tamen parte matribus salva filiorum utilitate consulemus, ne eas necessitas dandae fideiussionis adstringat, quia et factu difficile est et super hoc filiis abunde vel prioribus constitutis vel praesenti lege prospicitur, quibus et alienatorum vindicatio conpetit et ex maternis bonis perditarum redintegratio facultatum, Basili p(arens) k(arissime) a(tque) a(mantissime).
Quare inlustris et praecelsa magnificentia tua huius constitutionis oraculum edictorum faciet sollemnitate proponi, ut legis asperitas, quae ad amplitudinem tuam primae praefecturae administratione data est, per te correcta atque emendata vulgetur. DAT. X KAL. MART. ROM(AE) BASILIO VC. CONS.
INTERPRETATIO. Haec lex imperatorum Leonis et Severi ea, quae Maioriani lex de diversis rebus, quas ipsa testatur, observanda esse praeceperat, specialiter vacuavit et id tantum, quod rationabile et pristinis legibus congruum fuit, credidit reservandum. Quod ipse sua constitutione confirmat dicens ‘illud tantum ex eadem lege retinentes, quod veterum legum confirmat auctoritas’: itaque ut post viri obitum relicta uxor usumfructum tantum sponsaliciae donationis habeat et nihil exinde alienare praesumat, sive ad alias nuptias venerit sive certe non venerit, nec aliis nisi tantum omnibus filiis suis ex eodem patre genitis, cuius donatio est, haec ipsa sponsalicia largitas aequaliter dimittatur nec liceat matri cui voluerit de filiis aliquid exinde amplius pro sua voluntate donare. Sane de usufructu suo quod ei lege concessum estdonandi cui voluerit habeat liberam potestatem. Nam ea, quae omnibus tantum filiis aequaliter iussa est reservare, neo minuat nec inter filios pro suo arbitrio dividere ulla ratione praesumat. Hoc tamen matribus hac lege praestatur, ut salva filiorum utilitate fideiussores pro retinenda hac ipsa sponsalicia donatione dare non debeant, quia talis petitio gravis est et sufficit filiis, quod vel hac lege vel prioribus statutis constat esse prospectum, ut, etiamsi matres eorum secundo nubserint, eorum maritorum facultates loco pignoris obligentur et, si quid ipsae matres exinde praesumpserint, de facultatibus earum inlata sibi filii damna resarciant.
NOVELLA SEVERI II.
IMPP. LEO ET SEVERVS AA. BASILIO P(RAEFECTO) P(RAETORI)O ET PATRICIO. Cum per virum inlustrem Ausonium cunctorum ad nos provincialium querella pervenit, eo quod .... laeti et .... aliaque corpora publicis obsequiis deputata quorundam se colonis velfamulis ignorantibus dominis sociassent, et nunc sub specie publicae corporationis procreatos liberos conantur iugo servitutis absolvere, idcirco agnoscat sublimis magnificentia tua divali nos in aeternum lege sanxisse, si qui vel si qua ex corporibus publicis ubi et ubi vel ex corporatis urbis Romae servis vel colonis se crediderint copulandos, agnationem eorum ad eos dominos pertinere, quorum inquilinus vel colonus fuisse constiterit: exceptis his, qui ante eam legem non taliter latam sese iunxisse noscuntur. DATA VII KAL. OCT. HERMENERICO ET BASILISCO CONSS.