--- name: applying-rodo title: 'Law PL applying rodo' description: Use when drafting or reviewing RODO documents — mapping GDPR articles to obligations, legal basis (art. 6/9), klauzule informacyjne (art. 13–14), umowa powierzenia (art. 28), naruszenia (art. 33–34), DPIA (art. 35), wnioski osób (art. 15–22). RODO (2016/679) + UODO z 10.05.2018 author: crankshift author_url: https://github.com/crankshift/lawpowers/tree/main/skills/pl/law-pl-applying-rodo license: MIT version: 0.1.2 execution_mode: open jurisdiction: pl practice: data-protection language: pl --- # law-pl-applying-rodo RODO (GDPR) — rozporządzenie 2016/679 — jest stosowane bezpośrednio w Polsce. Ustawa z 10.05.2018 o ochronie danych osobowych (UODO) jest aktem uzupełniającym, głównie w zakresie wymaganym przez sam RODO (np. art. 8 ust. 1 — wiek zgody dzieci dla usług społeczeństwa informacyjnego, art. 88 — dane w kontekście zatrudnienia). ## Kluczowe URL | Źródło | URL | |---|---| | RODO (tekst skonsolidowany) | https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj/pol | | UODO (tekst jednolity) | https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001000 | | PUODO | https://uodo.gov.pl | | EDPB (wytyczne) | https://edpb.europa.eu | | SCC (Rozp. 2021/914) | https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_impl/2021/914/oj | | Wykaz decyzji o adekwatności | https://commission.europa.eu/law/law-topic/data-protection/international-dimension-data-protection/adequacy-decisions_en | ## Podstawy prawne — szybki wybór (art. 6 RODO) | Sytuacja | Podstawa | Art. | |---|---|---| | Przetwarzanie na podstawie umowy z klientem (dostawa, usługa) | b) — wykonanie umowy | art. 6 ust. 1 lit. b | | Czynności przed zawarciem umowy na żądanie osoby (np. wyliczenie oferty) | b) — czynności przed zawarciem umowy | art. 6 ust. 1 lit. b | | Wystawienie faktury, księgowość, podatki | c) — obowiązek prawny | art. 6 ust. 1 lit. c + ustawa o VAT / CIT / PIT | | ZUS, kadry, wynagrodzenia | c) | art. 6 ust. 1 lit. c + KP + ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych | | Marketing dotychczasowych klientów (własne produkty podobne) | f) — uzasadniony interes | art. 6 ust. 1 lit. f | | Marketing nowych klientów (elektroniczny — e-mail, SMS) | a) — zgoda + ePrivacy (art. 10 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, art. 172 Prawa telekomunikacyjnego) | art. 6 ust. 1 lit. a | | Dochodzenie roszczeń, odpowiedzialność, ochrona prawna | f) | art. 6 ust. 1 lit. f | | Monitoring wizyjny w zakładzie pracy | f) + KP art. 22² | art. 6 ust. 1 lit. f | | Profilowanie kredytowe | b) lub c) (Prawo bankowe) | art. 6 ust. 1 lit. b / c | | Dane zdrowotne pacjenta | h) z art. 9 ust. 2 — cele zdrowotne + art. 9 ust. 3 | art. 9 ust. 2 lit. h + art. 9 ust. 3 | **Zasada:** wybierać **najniższą ingerencyjną** podstawę. Zgoda — tylko dla tego, gdzie inne podstawy nie pasują; zgoda wymaga dobrowolności (nie wymuszona, możliwa do odwołania). ## Art. 9 — dane szczególnych kategorii Dane ujawniające: - Pochodzenie rasowe / etniczne. - Poglądy polityczne, przekonania religijne / światopoglądowe. - Członkostwo związkowe. - **Dane genetyczne, biometryczne** (w celu jednoznacznej identyfikacji). - **Dane o zdrowiu, seksualności, orientacji seksualnej**. **Podstawy art. 9 ust. 2:** - a) wyraźna zgoda. - b) obowiązki prawne z zakresu prawa pracy, zabezpieczenia społecznego. - c) żywotne interesy osoby niezdolnej do wyrażenia zgody. - d) podmioty nienastawione na zysk (polityczne, światopoglądowe, religijne, związki zawodowe). - e) oczywiście upublicznione przez osobę. - f) dochodzenie roszczeń przed sądem. - g) ważne interesy publiczne. - h) cele zdrowotne (diagnoza, opieka, leczenie, zarządzanie systemami zdrowia). - i) zdrowie publiczne, transgraniczne zagrożenia. - j) cele archiwalne, naukowe, historyczne, statystyczne. ## Prawa osoby — terminy i zakres | Prawo | Art. RODO | Termin | |---|---|---| | Dostęp do danych + kopia | 15 | 1 miesiąc (max 2 miesiące w skomplikowanych) | | Sprostowanie | 16 | 1 miesiąc | | Usunięcie („zapomnienie") | 17 | 1 miesiąc | | Ograniczenie przetwarzania | 18 | 1 miesiąc | | Przenoszenie danych | 20 | 1 miesiąc | | Sprzeciw (art. 6 lit. e/f) | 21 | 1 miesiąc; zaprzestać, chyba że nadrzędne uzasadnione podstawy | | Sprzeciw (marketing) | 21 ust. 3 | Natychmiast, bez wyważania | | Niepodleganie decyzji zautomatyzowanej | 22 | Co do zasady — nie mieć takiej decyzji | **Forma odpowiedzi:** pisemna (e-mail dopuszczalny), zrozumiała, bezpłatna. Żądanie nieuzasadnione / powtarzające się — administrator może odmówić lub naliczyć opłatę. ## Klauzula informacyjna — checklist (art. 13 lub 14) | Element | Art. 13 (dane od osoby) | Art. 14 (inne źródła) | |---|---|---| | Administrator | ✓ | ✓ | | IOD (jeśli wyznaczony) | ✓ | ✓ | | Cele + podstawa | ✓ | ✓ | | Uzasadniony interes (jeśli podstawa f) | ✓ | ✓ | | Odbiorcy | ✓ | ✓ | | Transfer do państw 3. | ✓ | ✓ | | Okres przechowywania | ✓ | ✓ | | Prawa | ✓ | ✓ | | Prawo wycofania zgody (jeśli zgoda) | ✓ | ✓ | | Prawo skargi do PUODO | ✓ | ✓ | | Obowiązkowy / dobrowolny charakter podania | ✓ | — | | Zautomatyzowane decyzje | ✓ | ✓ | | **Źródło danych** | — | ✓ (jeśli nie z publicznego źródła) | | Termin przekazania informacji | Przy zbieraniu | W 1 miesiącu od pozyskania, max przy pierwszym kontakcie, max przy ujawnieniu innemu odbiorcy | ## Umowa powierzenia (art. 28) — elementy obowiązkowe 1. Przedmiot, czas, charakter, cel, rodzaj danych, kategorie osób. 2. Obowiązki procesora (art. 28 ust. 3 lit. a-h): - a) Przetwarzanie wyłącznie na udokumentowane polecenie administratora. - b) Tajemnica. - c) Środki bezpieczeństwa (art. 32). - d) Subprocesorzy — warunki. - e) Pomoc w prawach osób (art. 15-22). - f) Pomoc w obowiązkach administratora (art. 32-36). - g) Zwrot / usunięcie danych po zakończeniu. - h) Udostępnianie informacji + umożliwienie audytów. 3. Prawa administratora (inspekcje, audyty). 4. Odpowiedzialność. 5. Warunki rozwiązania. ## DPIA — kiedy jest obowiązkowa (art. 35 ust. 3) - Systematyczna, kompleksowa ocena osobowa + decyzje (profilowanie z konsekwencjami). - Duża skala przetwarzania danych szczególnych (art. 9) lub danych karnych (art. 10). - Systematyczny monitoring na dużą skalę miejsc publicznych. - **Komunikat PUODO z 17.06.2019** — lista operacji wymagających DPIA (np. duża skala danych zdrowotnych, geolokalizacji, biometrii). ## Naruszenia — 3 kroki 1. **Stwierdzenie** — rejestr wewnętrzny (art. 33 ust. 5 RODO) — wszystkie naruszenia, niezależnie od ryzyka. 2. **Ocena ryzyka:** - Mało prawdopodobne → bez zgłoszenia PUODO. - Ryzyko → zgłoszenie do PUODO w 72 h (art. 33). - Wysokie ryzyko → dodatkowo zawiadomienie osób (art. 34). 3. **Zgłoszenie:** - Formularz na uodo.gov.pl (lub e-PUAP). - Treść: charakter, kategorie osób, liczba, konsekwencje, środki zaradcze. **72 godziny** — od stwierdzenia. Po 72 h można, z uzasadnieniem opóźnienia. ## Transfery — decyzja o adekwatności lub SCC **Państwa z decyzją adekwatności** (stan na 2026-04): - UK (Decyzja 2021/1772; weryfikować termin obowiązywania i ewentualne przedłużenia). - Szwajcaria, Japonia, Izrael, Korea Płd., Kanada (prywatny sektor), Argentyna, Nowa Zelandia, Andora, Urugwaj, Wyspa Man, Guernsey, Jersey, Wyspy Owcze. - **USA** — EU-US Data Privacy Framework (Decyzja 2023/1795 z 10.07.2023). Firmy certyfikowane — transfer dopuszczalny bez dodatkowych zabezpieczeń. **Bez adekwatności** — SCC (Rozp. 2021/914). Po *Schrems II* (C-311/18) wymagany **TIA** (Transfer Impact Assessment): 1. Ocena prawa państwa docelowego (inwigilacja, dostęp władz). 2. Ocena, czy SCC + dodatkowe zabezpieczenia zapewnią ochronę równoważną. 3. Zawieszenie transferu, jeżeli nie. ## UODO — szczególne krajowe - **Wiek zgody dzieci** (art. 4 UODO w zw. z art. 8 RODO): **16 lat** (Polska pierwotnie 16; zweryfikować aktualne brzmienie — przepisy zmieniano). - **Zadośćuczynienie** (art. 92 UODO): roszczenie cywilne — sąd cywilny, od sprawcy naruszenia. Dochodzone obok / zamiast skargi do PUODO. - **Kary** (art. 101-104 UODO): PUODO wydaje decyzję; skarga do WSA w Warszawie. - **IOD** (art. 8-11 UODO): zgłoszenie do PUODO w 14 dni. - **Prawo pracy** (KP art. 22¹-22⁴): dane osobowe pracownika ograniczone do wyliczonych w art. 22¹ KP; monitoring — art. 22² KP. ## Cytowanie - **Artykuł RODO:** art. [nr] [ust. / lit.] rozp. 2016/679 (RODO). - **Artykuł UODO:** art. [nr] ustawy z 10.05.2018 o ochronie danych osobowych. - **Wyrok TSUE:** wyrok TSUE z [data] w sprawie C-[nr]/[rok] *[tytuł]*, ECLI:EU:C:[rok]:[nr]. - **Decyzja PUODO:** decyzja Prezesa UODO z [data], znak: [znak], dostępna: [URL na uodo.gov.pl]. - **Wytyczne EDPB:** Guidelines [nr]/[rok] on [temat], adopted on [data], [URL]. ## Najczęstsze błędy - **Zgoda na wszystko jako podstawa przetwarzania.** Zgoda musi być dobrowolna — w relacji klient / usługodawca zwykle jest; ale jeżeli usługa jest niemożliwa bez przetwarzania (np. faktura), podstawą jest **umowa / obowiązek prawny**, nie zgoda. - **Pomijanie marketingu elektronicznego przez ePrivacy.** Dla e-mail marketingu — dwa poziomy: art. 10 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną (wymaga zgody) + art. 172 Prawa telekomunikacyjnego (wymaga zgody). RODO jest **dodatkowa**, nie zastępuje tych ustaw. - **Klauzule informacyjne bez elementów obowiązkowych.** Pominięcie np. okresu przechowywania, kontaktu do IOD, prawa skargi do PUODO = naruszenie. - **Brak umów powierzenia.** Każdy dostawca IT, księgowości, chmury, mailingu = powierzenie. Bez umowy — oba podmioty są administratorami = podwójna odpowiedzialność. - **Traktowanie cookies wyłącznie jako RODO.** Prawo telekomunikacyjne art. 173 — zgoda na cookies analityczne / marketingowe (opt-in). Cookie banner z „akceptuj wszystkie" domyślnie = naruszenie. - **Zgłoszenie naruszenia po 72 h bez uzasadnienia.** Spóźnienie = powód zaostrzenia kary (decyzja PUODO z 10.09.2019 przeciwko MorelePL — 2,8 mln zł). - **DPIA pisana „na potem".** DPIA powinna poprzedzać przetwarzanie. Pisanie po fakcie = brak rozliczalności. - **Transfer bez TIA.** SCC same w sobie nie wystarczą (*Schrems II*); bez TIA — ryzyko podniesienia zarzutu podczas kontroli PUODO. - **Pomijanie obowiązku informacyjnego przy zbieraniu od osoby trzeciej** (art. 14). Np. zakup bazy kontaktów B2B — obowiązek informacyjny wobec każdej osoby w ciągu 1 miesiąca. - **Niewystarczające zabezpieczenia techniczne (art. 32).** „Rozsądne" nie wystarczy — trzeba udokumentować ocenę ryzyk i dobrane środki (szyfrowanie, MFA, kopie zapasowe, DLP, audyty). - **Mylenie administratora z procesorem.** Administrator **decyduje** o celach i sposobach przetwarzania; procesor — przetwarza na polecenie. Dostawca CRM = zwykle procesor. Dostawca marketingu masowego = czasem administrator (własna baza, własne cele). Błędna kwalifikacja = niepoprawne umowy.