--- name: citing-polish-law title: 'Law PL citing polish law' description: Use when formatting citations to Polish legislation, court rulings, Constitutional Tribunal decisions, EU law, or international human rights judgments in legal memos, briefs, or analytical notes — requiring consistent format with article/paragraph/point, act name, redaction date, and source URL author: crankshift author_url: https://github.com/crankshift/lawpowers/tree/main/skills/pl/law-pl-citing-polish-law license: MIT version: 0.1.2 execution_mode: open jurisdiction: pl practice: general language: pl --- # law-pl-citing-polish-law Standardowy format cytowania czyni stanowiska prawne weryfikowalnymi, czytelnymi i odtwarzalnymi. ## Odesłanie do aktu normatywnego **Pierwsze (pełne) przywołanie**: ``` art. 117 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93, t.j. Dz.U. 2024 poz. ___) ``` **Powtórne w tym samym dokumencie**: ``` art. 117 § 1 KC ``` **Cytat dosłowny** (obowiązkowo w cudzysłowie): ``` „Roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie." (art. 117 § 1 KC, brzmienie obowiązujące od dd.mm.rrrr). ``` ## Hierarchia jednostek redakcyjnych Polskie akty prawne mają strukturę jednostek redakcyjnych w określonej hierarchii: Od najwyższej do najniższej: - **część** (część pierwsza, druga…) - **księga** (księga pierwsza…) - **tytuł** (tytuł I, II…) - **dział** (dział I, II…) - **rozdział** - **oddział** - **artykuł** (art.) - **paragraf** (§) — w niektórych aktach (KC, KPC, KPA — tak; w innych ustawach — często ust.) - **ustęp** (ust.) — w wielu ustawach zamiast § - **punkt** (pkt) - **litera** (lit.) - **tiret** (—) **Przykład złożony**: `art. 22 § 1 pkt 3 lit. b KC`. **Uwaga na różnicę KC/KPC vs ustawy szczególne**: - KC, KPC, KPA — używają § (paragraf). - Większość ustaw szczególnych — używa ust. (ustęp). - Przykład: `art. 6 ust. 1 pkt 3 RODO` (rozporządzenie UE — używa ust. po polsku). ## Kolejność elementów w odesłaniu Polska konwencja: **od najmniejszej do większej**: - pkt → ust. (lub §) → art. **Przykład**: `lit. b pkt 3 ust. 1 art. 22 KC`. W praktyce częściej spotyka się porządek odwrotny (zaczynający od artykułu) i jest dopuszczalny. ## Skróty kodeksów i ustaw | Pełna nazwa | Skrót | |---|---| | Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej | Konstytucja RP | | Kodeks cywilny | KC | | Kodeks postępowania cywilnego | KPC | | Kodeks postępowania administracyjnego | KPA | | Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi | PPSA | | Kodeks karny | KK | | Kodeks postępowania karnego | KPK | | Kodeks wykroczeń | KW | | Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia | KPW | | Kodeks pracy | KP | | Kodeks rodzinny i opiekuńczy | KRO | | Kodeks spółek handlowych | KSH | | Kodeks karny wykonawczy | KKW | | Ordynacja podatkowa | OrdU / o.p. | | Prawo o adwokaturze | PoA | | Ustawa o radcach prawnych | URP | | Ustawa o dostępie do informacji publicznej | UDIP | | Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych | UKSC | | Ustawa o komornikach sądowych | UKomS | | Ustawa o ochronie danych osobowych | UODO | | Rozporządzenie UE 2016/679 (RODO) | RODO | | Prawo bankowe | PB | | Prawo upadłościowe | PU | | Prawo restrukturyzacyjne | PR | Ustawy nazywać pełną oficjalną nazwą za pierwszym razem; dalej — skrót w nawiasie przy pierwszym przywołaniu: *ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: UDIP)*. ## Cytowanie publikatora **Format**: `Dz.U. {rok} nr {nr_dz_u} poz. {pozycja}` (dla starszych aktów) lub `Dz.U. {rok} poz. {pozycja}` (od 2012 r. — bez numeru dziennika). **Tekst jednolity**: dodać `t.j. Dz.U. {rok} poz. {pozycja}` — wskazuje konsolidację po wszystkich zmianach do określonej daty. **Z późniejszymi zmianami**: `z późn. zm.` — informuje, że po publikacji były nowelizacje. **Przykład pełny**: ``` ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93, t.j. Dz.U. 2024 poz. ___ z późn. zm.) ``` ## Orzecznictwo ### Wyrok Sądu Najwyższego ``` Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15.03.2023 r., sygn. I CSK 123/22 (opubl. www.sn.pl, OSNC 2023/4/45). ``` ### Uchwała SN (z mocą zasady prawnej) ``` Uchwała Sądu Najwyższego (skład 7 sędziów) z dnia 15.03.2023 r., sygn. III CZP 12/22 (OSNC 2023/5/56). ``` ### Wyrok / postanowienie Trybunału Konstytucyjnego ``` Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.03.2023 r., sygn. K 12/22 (OTK Seria A 2023/3/45, Dz.U. 2023 poz. ___). ``` ### Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego ``` Wyrok NSA z dnia 15.03.2023 r., sygn. II OSK 567/22 (CBOSA). ``` ### Wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego ``` Wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.03.2023 r., sygn. II SA/Wa 1234/22 (CBOSA). ``` ### Wyrok TSUE ``` Wyrok TSUE z dnia 15.03.2023 r., C-123/22, ECLI:EU:C:2023:123, [Strony postępowania]. ``` ### Wyrok ETPCz ``` Wyrok ETPCz z dnia 15.03.2023 r., skarga nr 12345/20, [Strony] przeciwko Polsce. ``` ### Postanowienie / wyrok sądu powszechnego ``` Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15.03.2023 r., sygn. I ACa 567/22 (Portal Orzeczeń SP). ``` ## Cytowanie aktów UE ### Rozporządzenie ``` Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) — RODO (Dz.Urz. UE L 119 z 04.05.2016, s. 1). ``` ### Dyrektywa ``` Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów (Dz.Urz. UE L 304 z 22.11.2011, s. 64). ``` ### Traktat ``` Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) — wersja skonsolidowana (Dz.Urz. UE C 202 z 07.06.2016). ``` ## Cytowanie aktów wewnętrznych i wytycznych ### Rozporządzenie ministra ``` Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia [data] r. w sprawie [tytuł] (Dz.U. {rok} poz. {pozycja}). ``` ### Obwieszczenie ``` Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia [data] r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy [...] (Dz.U. {rok} poz. {pozycja}). ``` ### Uchwała Sejmu / Senatu ``` Uchwała Sejmu RP z dnia [data] r. w sprawie [...] (M.P. {rok} poz. {pozycja}). ``` ## Najczęstsze błędy - **Odesłanie bez brzmienia.** Norma mogła się zmieniać — cytat bez daty brzmienia jest niepewny. - **Mylenie § z ust.** KC, KPC, KPA — § (paragraf). Większość pozostałych ustaw — ust. (ustęp). Mylenie sygnalizuje brak weryfikacji. - **Niepełna sygnatura akt SN.** Sygnatura SN ma 4 elementy: izba (litera), tryb (litera), numer, rok — np. `III CZP 12/22`. Bez izby — nieprecyzyjne. - **Brak symbolu ECLI w wyrokach TSUE.** Standardowy identyfikator europejskiego orzecznictwa — ECLI:EU:C:rok:numer. - **Cytowanie niepublikowanych orzeczeń jako autorytetów.** Wyroki sądów powszechnych dostępne w Portalu Orzeczeń mogą być uzasadnieniem, ale nie tworzą wiążącej linii orzeczniczej. - **Mylenie zbiorów urzędowych.** OSNC (Cywilna), OSNK (Karna), OSNP (Pracy), OTK (Trybunału Konstytucyjnego), ONSAiWSA (sądów administracyjnych). - **Brak wskazania, że uchwała ma moc zasady prawnej.** Wskazać skład: pełnoskładowa / izba / 7 sędziów / 3 sędziów. - **„Według literatury…" bez konkretu.** Komentarze są pomocne (np. komentarz do KC pod red. K. Pietrzykowskiego, komentarz do KPC pod red. T. Erecińskiego), ale wymagają oznaczenia: autor, tytuł, wydanie, miejsce, rok, strona. - **Mylenie aktów wewnętrznych z ustawami.** Uchwały Sejmu / Senatu — Monitor Polski (M.P.); ustawy — Dziennik Ustaw (Dz.U.). - **Nieaktualny tekst jednolity.** Po obwieszczeniu o tekście jednolitym mogły być dalsze nowelizacje — sprawdzać.