Taube Reiss-Rubin 2.374 4.916 ir zogt ir hot gevandert a por teg, Ruth Helman 5.226 10.957 yo, un ikh hob, ikh bin tsurik ongekumen, hot er eh zikh gezen mit Kshevitski, Ruth Helman 11.031 22.914 un zey hobn mir dervayle gehat geshafn dem plats far dem vos hot aroysgefirt di arbet oyf di, vos ikh zog, vos iz geven der instruktor fun Makabi, fun <plive>, vos er iz tsurikgekumen fun Erets-Yisroel. Ruth Helman 23.164 27.225 er hot aroysgefirt arbeter oyf der arisher zayt. Ruth Helman 27.585 31.781 er hot gehat a shtibele dortn barn hoypt vokzal oyf Khmelnye. Ruth Helman 31.887 37.817 un zey hobn geboyrn a kind, a por vokhn far dem oyszidlung. un zey hobn es male geven. Ruth Helman 37.817 44.673 iz di Kshevitskin, ikh gedenk nisht vi azoy zi hot geheysn, hot genumen dos kind in dem shpitelerl. Ruth Helman 44.916 50.327 in Poylishn oyfshtand zenen ale kinder fun shpitol geshtorbn far hunger. Ruth Helman 51.328 53.229 un dos hot oykh nisht ibergelebt. Ruth Helman 53.691 57.943 un alzo vo- vos hot UNK vos hot Kshevitski derleydikt? Ruth Helman 57.943 60.084 er hot far im, vi azoy hot er geheysn? Ruth Helman 60.084 62.816 ikh gedenk nisht in der minut yetster. ir zet az Taube Reiss-Rubin 62.685 64.929 s'vet tsurikkumen. s'vet tsurikkumen. Ruth Helman 62.816 64.816 a nar, s'nisht vikhtik. Ruth Helman 65.031 73.496 ikh gedenk nisht vi azoy er hot geheysn. er hot geredt UNK, oysgezen hot er vi a yid, a prekhtikn poylish. a prekhtikn aktsent. Ruth Helman 73.789 81.646 un er iz geven nisht yung shoyn. er iz gekumen tsurik fun danet hot er shoyn gearbet in in port, in Khayfe als treger, Ruth Helman 82.497 85.843 iz er gekumen tsurik keyn Poyln, shoyn an alter bokher, Ruth Helman 85.843 93.901 iz gekumen epes eyne fun a kleyne shtot a toybe un gezogt zenen azoy raykh ikh hob fargesn vi azoy s'ge-, zi hot gezogt fun velkhn shtetl un zey hobn khasene gehat. Ruth Helman 93.901 98.674 ikh hob nisht gekent im. dafke hot mikh Vorblevski bakent mit im. Ruth Helman 99.76 107.089 vayl er flegt aroysforn f- eh eh, di vos m'hot zenen oyf di geven di yidn, fun di oyf der arisher zayt, Ruth Helman 107.089 113.746 flegn zikh dortn trefn in dem shtibele vu er hot gekrign fun vokzal. oyf Khmyelme. Ruth Helman 113.746 122.214 oykhet oyf di zelbe gas vu mayn man hot ge- iz geganen in gesheft arayn, un dortn iz er aroyf gezesn oyf der elektrisher ban un geforn take ahin. Ruth Helman 122.946 128.964 un geforn un gekumen oyf <UNK Nisko> esn mitog, vayl akhtsn minut iz geforn der eh keyn Mbyezeshin. Ruth Helman 129.544 133.0 alzo er eh er hot mikh bakent mit zey. Ruth Helman 133.0 138.076 un dernokh iz er zenen zey gevorn frayndn, vifl zey hobn gehat gelt hobn zey oykh gegebn Kshevitski, Ruth Helman 138.218 145.079 un Kshevyitski hot geshafn a plats. unter der shtot, sof shtot, sof Varshe. Ruth Helman 145.103 149.282 Nabudakh hot es geheysn, dort iz geven hobn gevoynt untervelt mentshn. Ruth Helman 149.288 156.15 eh gazlonim poylishe, eh ikh v- ganovim, ver veyst, ikh hob keyn mol nisht gehert dertsu UNK, epes a kleyn gesele. Ruth Helman 157.41 164.705 Shventego Stanislava. ikh vel nisht eh ikh ken nisht ibertaytshn dos oyf yidish. s'vet tsu lang gedoyern. Taube Reiss-Rubin 163.851 166.157 azoy hot geheysn dos gesl? Ruth Helman 166.197 169.858 dos gesl hot geheysn Shvyentego Stanislava. Ruth Helman 169.858 173.157 in Nabud- der gegnt hot geheysn Nabudakh. Ruth Helman 173.157 180.567 ikh hob vegn dem nisht gevust, geven far untervelt fun di polyakn, a poylisher gegnt. arop oyf Volske. Ruth Helman 183.628 184.972 ikh darf redn? Taube Reiss-Rubin 184.472 185.9 yo yo zikher. Ruth Helman 186.548 196.448 iz eh hot hot hot er eh eh eh iz gevezn punkt a a- a- eh m'atakirt dos Vilner eh vokzal, Ruth Helman 196.448 202.343 hot zi mikh genumen nokh der brik adurkh, mit a bandazhirt ponem, Ruth Helman 203.068 214.042 az m'zol mikh nisht derkenen di vos zey zukhn gelt, far di kh- eh shabrovnikes. undz hobn zey a nomen gegebn KOTY, kotes heyst kets. Ruth Helman 216.062 224.628 un m'zol nisht derkenen, vayl afilek di vos hobn gehat a gutn oyszen hobn zey shoyn gezen oyf oystsupompeven gelt oder ibertsugebn di daytshn. polyakn. Ruth Helman 225.563 231.142 nisht nisht vos zey hobn gehert tsum untergrunt. dos zenen geven oysvorfn, untervelt mentshn. Ruth Helman 232.482 239.174 nor mikh hob bandazhirt dos ponem, dos heyst az ikh bin a a farvundete fun dem fun di bombardirung, Ruth Helman 239.569 246.161 oyf di gants Prage, di brik, di groyse oyf Kerbedzha brik adurkh geganen, Ruth Helman 246.977 254.753 di di tsu keyn Treblinke zenen zey geforn mit fu- fun Gedinye di brik, di adurkh. Ruth Helman 254.753 257.94 ikh bin take nokh di brik ergets aropgeshprungen. Ruth Helman 258.553 264.903 un oyf ek ek fun di fun Varshe shoyn unter Varshe kimat iz dos ho- Ruth Helman 264.903 269.418 iz dos dos gesl geven. ikh hob nisht hob gehert derfun, s'hobn a sakh nisht gehert derfun. Ruth Helman 269.418 274.562 ikh meyn Kshevitski hot oykh keyn mol nisht gehert fun dem gesl. s'hobn gevoynt untervelt mentshn dortn. Ruth Helman 274.753 283.28 iz geven a a goye, vos iz gevezn aza mine a F- a FESTBABA, zi hot nisht gevoynt mitn man, Ruth Helman 283.28 289.344 un a az a hayzke iz ir opgebrent gevorn iz ir geblibn epes a shtikl erd hot zi ge- farzayet, Ruth Helman 289.401 297.63 un er hot oyfgeshtelt a frishe hayzke, un eyn eyn dakh hot zi genumen zi hot far- eh -dekt mit PAPA, Ruth Helman 297.703 303.151 un hot arayngenumen zey, un fun geto hot zi epes gehat, fun sof geto, fun ek, Ruth Helman 303.151 308.432 hot zi gehat epes noent, oyf Natarske s'iz geven, tsvishn ale eh Ruth Helman 308.432 313.048 eh bate-oylems, fun poylishn eh un fun <gelishn> un fun yidishn. Ruth Helman 313.048 318.861 aza gesele ergets, iz aroysgekumen in geto arayn, un hot arayngenumen alts in dem gesl, Ruth Helman 318.861 322.861 mit shines, mit alding, un geleygt a PAPA dakh, Ruth Helman 322.861 332.071 un hot eh un m'hot gekent oyf dem gefinen ikh veys taleysim, zi hot nisht ge- vos zi hot gekent hot zi genumen fun geto un gebrengt tsu zikh in dem Ruth Helman 332.23 338.282 vos iz nor avekgeleygt gevorn aza PAPA dakh. un dortn hot zi gehaltn dos porfolk. Ruth Helman 339.874 345.999 zi hot zey, zi hot adurkhgeshmuest zikh, un er hot gevust az zey hobn nisht keyn sakh gelt, az ikh hob eh Ruth Helman 345.999 349.675 az er vet kenen vi es iz, az ikh zol mikh oykhet dortn tsu. Ruth Helman 349.675 354.705 hot iz zi gekumen zi hot mikh, eh eh iz zi geganen foroys, ikh bin ir nokhgeganen, Ruth Helman 354.705 361.205 un zey, zi hot mikh ahin gefirt dortn o dos iz shoyn geven ek Varshe. oyf dem Shvyentego Stansilava. Ruth Helman 362.824 367.645 dortn ze'mir geven bizn poylishn oyfshtand, Ruth Helman 368.95 376.267 zi hot gekokht, kartofles lomir zogn mit bobes iz geven dos esn. un a pitsl broyt. Ruth Helman 376.425 379.991 ikh bin geve- ikh hob gevoygn efsher efsher finef un draysik kilo. Ruth Helman 379.991 382.966 ober ikh hob nisht keyn eyn mol nisht gehat keyn kater nisht gornisht. Ruth Helman 383.277 388.648 d- dortn ze'mir gevezn, untern unter dem dekhl, Ruth Helman 388.648 392.808 un m'hot zikh geleygt aroyf di shines mit di shmates vos zi hot gebrengt fun geto, Ruth Helman 392.808 399.589 hot zikh fun dekhl aropgelozt azelkhe shtores. glaykh oyf undz aroyf. oyf mir aynfals. Ruth Helman 399.915 405.337 iber dem dekhl iz gevezn a fentster vu s'hobn gevoynt poylisher arbeter. Ruth Helman 405.337 412.312 azelkhe v-, eyner iz geven, der vos hot gevoynt dort, iz gevezn fun krishtal, er hot geshlifn krishtal. Ruth Helman 412.521 416.092 krishtal veyst ir vos heyst? yo, di zakhn, di vayse. Taube Reiss-Rubin 413.23 414.371 yo yo. Ruth Helman 416.503 420.041 iz bay im, un s'gekumen a zuntik, Ruth Helman 420.098 424.277 hot er zikh vayzt oys, ale hobn z- lib gehat tsu trinken, shikrurim geven, Ruth Helman 424.3 433.372 iz koydem hobn zey nisht gevust az hintn gelign bahaltn yidn, z- zey hobn nor gevust az s'iz do a koze un s'iz do krolikes, Taube Reiss-Rubin 433.657 435.334 vos iz krulikes? Ruth Helman 435.358 442.8 di vos zey mit di hoykhe eh eh v- eh vos zey esn es. di yidn, tsu far yidn iz es treyf. Ruth Helman 442.8 449.066 mit hoykhe di mit di hoykhe oyern. a zey un di vos shpringen oyf di tsvey fis. Ruth Helman 449.612 451.431 eh vi azoy eh Taube Reiss-Rubin 451.429 452.605 SHAFAN? Ruth Helman 452.633 453.774 SHAFAN. Taube Reiss-Rubin 454.021 455.992 ikh veys nisht vi azoy es heyst. Ruth Helman 454.101 459.726 zey zey eh zey mern zikh zeyer shnel. dos hobn zey gevust. Ruth Helman 459.726 463.281 azoy vi zey hobn zikh in der heykh ongetrunken, hot men nisht gegesn, Taube Reiss-Rubin 463.028 464.405 hozn, UNK. Ruth Helman 463.281 470.182 iz arum dinstik in a kibl hot men aropgebrengt far di koze mit di mit di krulikes esn. Ruth Helman 470.267 474.649 hob ikh aroysgeganvet fun der hey- s'shoyn geven a shoyb. s'geven zumer. Ruth Helman 474.756 481.384 hob ikh aroysgeganvet fun der heykh dos feter, oder gefunen a shtikl broyt aynge<UNK> un ikh hob es aroysgeganvet. Ruth Helman 481.384 486.933 un dos hot mikh derhaltn. vayl az zi hot arayngegebn di por kartofles, un er, zi iz geven a toybe. Ruth Helman 487.243 488.294 hot er, Ruth Helman 488.294 491.594 undz beyde ho'mir ge-, ikh mit im, ho'mir geredt shtil. Ruth Helman 491.594 498.099 un azoy vi zi hot gehert a shtikl geroysh hot zi gezogt spn hoykh, un m'hot gekent in di minut undz oyfmakhn, Ruth Helman 498.099 502.003 vayl s'geven azoy vi a suke, nisht mer, ze'mir undz geven. Taube Reiss-Rubin 502.498 504.567 vi lang zent ir geven dort? Ruth Helman 504.287 510.441 eh m'iz dortn gevezn ikh gleyb a eh biz tsu der bafrayung. Ruth Helman 512.168 515.772 dos iz gevezn a a a fuftsn monat. Taube Reiss-Rubin 516.284 520.108 fuftsn monat zent ir geven tsuzamen mit dos porfolk dort? Ruth Helman 519.61 521.156 m- mit dem porfolk. Ruth Helman 521.466 525.172 un eh zi zi hot mir aroysgerisn di hor. Ruth Helman 525.364 533.711 ikh hob ikh bin a on- ongekumen iz zi gezesn mit a zok un aroysgerisn di layz, mit aza UNK a grobn zok. Ruth Helman 534.443 542.722 hob, un zi hot, ikh hob eh ir hob ikh gekent oykhet, vayl fun dem gesl oyf eh vu zi zi hot eh vos m'hot arayngefirt di arbeter, Ruth Helman 542.863 547.265 iz eh hob ikh gevust zi iz toyb, hob ikh tsu im gezogt, panye, Ruth Helman 547.265 550.738 oy, UNK vider fargesn vi er heyst, vi er hot geheysn. Ruth Helman 551.183 558.466 m'vet dokh do shtarbn nisht fun keyn koyln nor fun a tifus. m'vet dokh vern krank oyf tifus. Ruth Helman 558.827 562.837 vos tut zikh do? di aroystsien di layz nokh a por vokhn do zayn? Ruth Helman 563.164 567.579 i- ikh vel ir gornisht zogn, nor vi ir farshteyt, get ir tsu farshteyn. Ruth Helman 567.636 572.439 er hot moyre gehat far ir, zol nisht nemen un vet redn hoykh, az m'zol undz entdekn. Ruth Helman 572.698 575.395 un dervayl oyf dem dekhl vu s'gevezn Ruth Helman 575.395 582.261 di poylishe arbetorers, hot men geredt di nayesn, vosara nayesn zey hobn geleyent hobn undz gehert. Taube Reiss-Rubin 582.604 585.635 ets hot gehert vi zey redn tsvishn zikh. Ruth Helman 583.92 586.583 fun dem da- dos iz geven fun PAPA dakh. Ruth Helman 586.583 591.39 azoy geleygt azoy vi oyf epes, oyf nisht oyf keyn blekh, nor PAPA. Ruth Helman 591.7 596.166 s'geven aza min azoy din azoy vi papir, UNK papir. Taube Reiss-Rubin 596.323 599.607 iz fun zey hot ir gehert vos tut zikh in der velt. Ruth Helman 597.977 601.228 fun unt- dos dos iz geven punkt iber dem dekhl. Ruth Helman 601.723 606.268 m'hot gevust ven s'heybt zikh on der driter front, ven Amerike iz tsugeshtanen, Ruth Helman 606.268 612.619 m'hot gevust vegn front fun Moskve, fun eh in Rusland, Ruth Helman 612.81 618.021 m'hot alding gevust. gehert fun zey. zey hobn dokh nisht ge- zey iz dokh nisht ayngefaln Ruth Helman 618.021 623.739 az zey gebn arop dos esn un ikh hob a bisl oykhet derkhapt mir dos harts, mit fermentirt esn. Ruth Helman 623.796 629.876 esn kalyediks, ober mir hot dos nisht geshat. abi s'arayngekumen epes a bisl fets i- in mogn arayn. Ruth Helman 629.876 636.327 er hot zi hot ara- gekokht bobes mit a por kartofles arayngegebn, di goye, vos hot genumen dos gelt. Ruth Helman 637.954 644.903 ikh hob nisht gehat keyn khezhbm, vifl gelt, vos gelt. mayn gelt hot gehat Kshevyitski un zeyer's oykhet. nor zey hobn shoyn gelebt Ruth Helman 644.903 649.018 mer vi helft far mayn gelt. zey hobn nisht gehat azoy fil vi ikh. Ruth Helman 650.205 656.648 nor zi iz geven eyferzikhtik. zi iz shoyn zi iz geven an alte moyd, epes fun a provints, un toyb, Ruth Helman 656.648 660.847 ikh bin azoy yung nokh un rizik, ikh bin alt geven a por un tsvontsik yor, Ruth Helman 661.444 665.119 un un eh eh vi ikh hob nisht gehat keyn karta. Ruth Helman 665.119 669.774 iz fun dest vegn hob ikh gehat in zinen, vi azoy ikh hob mikh gevashn, afilek s'gevorn vinter, Ruth Helman 669.949 679.258 iz in droysn gevezn a shtikl fun vos iz gevorn opgebrent, eh eh eh eh dos eh iz eh shney. Ruth Helman 679.602 685.519 oder zumer hot aropgeregnt iz in di f- ka- kalyedike UNK iz geven fun regn. Ruth Helman 685.879 692.64 al- ven eh s'nokh geven fintster, hob ikh mikh shoyn ayngeribn mitn shney, oder mit dem vaser zumer, zikh gevashn, Ruth Helman 692.68 698.411 dortn vu s'geven ofn a bisl eh a bis- a bisl aza fortske azoy vi a suke. Ruth Helman 699.733 705.009 ikh hob oysgezen rizedik. hot zi mir, eh un hor hob ikh gehat prekhtike, gelokte. Ruth Helman 705.319 708.165 hot zi mir oysgerisn azelkhe berger hor. Ruth Helman 708.998 712.485 zi hot mir tsu geganvet a stanik, ikh zol nisht hobn vos ontsutun. Ruth Helman 712.508 715.601 zi iz geven eyferzikhtik, un a shlekhte, bitere mentsh. Ruth Helman 715.601 718.993 un zi hot ayngeredt di goye, zi iz zeyer raykh, Ruth Helman 718.993 722.937 az zi vet iberlebn vet zi hobn a in dortn un dortn dortn hayzer. Ruth Helman 722.937 726.5 un emetser hot zi ayngeredt hot zi khasene gehat, ikh veys vi arumet. Ruth Helman 726.528 734.017 der sof iz gevezn, az eh dos iz gevezn bizn poylishn oyfshtand in fir un fertsikstn yor. Ruth Helman 735.947 746.64 un zey s'hot zikh shoyn eh ongeh- zenen shoyn ariber, dos heyst di rusn eh eh iz hobn ongehoybn geyn, hobn zey faryogt, un zey zenen gegangen oyf Berlin, di be- di di daytshn, Ruth Helman 747.102 754.79 un s'shoyn gevezn z- eh s'shoyn gevezn zumer. der vinter iz shoyn gehat adurkh. Ruth Helman 755.995 764.375 iz eh eh hot me ongehoybn eh eh, a klal, di goye hot genumen di koze, un iz avek, Ruth Helman 764.533 769.899 vayl zey zenen gegangen fun eyn ga- fun eyn hoyz tsum andern, hobn untergetsundn ekstre. Ruth Helman 769.899 775.58 do vu s'hot nisht getrofn keyn bombes, poylishe, der poylisher gegnt. iz eh in poylishn oyfshtand. Ruth Helman 776.393 778.933 eh eh hobn hobn zey untergetsundn, Ruth Helman 778.933 782.803 un der roykh hot undz shoyn geshtikt, undzer hot, s'geven oysgegrobn Ruth Helman 782.803 789.917 azoy groys vi di tir a grub ineveynik, un ale dray ze'mir gezen vifl m'hot gekent. zikh oystsubahaltn. Ruth Helman 789.917 791.852 m'hot gehert a shorkh, ze'mir arayn. Ruth Helman 791.852 796.049 un oyf undz zenen geshtanen di krulikes in di koze un hot zikh gepashet. Ruth Helman 796.292 802.339 s'hot arop gerinen oyf undz dos eh dos pishekhts mit alding. az dos iz geven dos lebn. un azoy ge- Ruth Helman 802.339 806.785 nor ikh hob mikh gevashn. un az zey hobn gezen a bayshpil, s'nisht vikhtik s'n- Ruth Helman 806.785 810.253 zi hot, zi iz geven eh eyferzikhtik oyf mir oykhet. Ruth Helman 810.253 817.296 az mir iz gelegn in zinen a man oder vemenen, mir iz geblibn tsu blaybn lebn, ikh hob dort a kind ibergelozt. Taube Reiss-Rubin 817.639 823.235 ir hot gehat iber hoypt kontakt tsu di gantse per- peryode, funem kind gehert epes? gornisht. Ruth Helman 822.735 832.601 neyn, nor vi lang s'gevezn farn oyf- farn farn farn letstn farn eh eh eh f- eh f- eh f- farn KOCIOL, Ruth Helman 832.607 836.735 iz oyf der anderer zayt vi undz oyf Leshno nisht gevezn bavoynt, Ruth Helman 837.45 841.783 un s'gege- -ven in gantsn fray, s'geven a rizn breyte gas, iz Ruth Helman 841.783 845.105 tsvey mol hot er adurkhgefirt, der Rublevski, Ruth Helman 845.247 850.725 hot adurkhgefirt dos kind un undz hobn im gezen, ven mayn hot gearbet di gute arbet, Taube Reiss-Rubin 849.297 851.906 dos iz geven dos eyntsike kontakt? Ruth Helman 852.182 854.55 un nisht gezen. bloyz gezen. Taube Reiss-Rubin 853.212 854.488 mer nisht. Ruth Helman 854.55 856.462 ikh bin yo geven eyn mol. Ruth Helman 856.755 860.613 ikh bin yo geven eyn mol, un s'punkt ongekumen der Zigmund, Ruth Helman 860.653 864.776 hobn zey hob ikh gezen vi di shikse, di tokhter, lakht op, Ruth Helman 864.776 872.631 eyder er kum- azoy vi er makht di tir hot zi ge- nokhgemakht vi azoy er redt poylish. er hot gehat a shlekhtn aktsent, nor an oyszen oysergeveyntlekh. Ruth Helman 872.631 879.767 un er hot im epes gegebn a pak mit papirn, dos heyst ken-kartn. pasportn. Ruth Helman 880.363 883.954 er hot, zey hobn gearbet, di goyim vos ikh bin geven in kontakt, Ruth Helman 883.954 889.47 un vos der Kshevyitski hot mikh alts bakent, alts fun untergrunt. fun poylishn. Taube Reiss-Rubin 889.948 894.076 un mit ir, fun ir man hot ir gehert epes in di peryode? Ruth Helman 893.948 895.258 m'hot yo. Ruth Helman 895.686 903.8 Ksh- eh Kshevyitski, s'gekumen a froy vos hot geshmuglt fun Ponyatov, dos iz geven Lubliner kant, ir kent dokh nisht Varshe. Ruth Helman 903.8 910.834 ober s'iz oykh geven di ershte shtot vu s'gevezn di di likvidatsye, vos undz hob- vos ikh hob gevust az s'iz toyt. Ruth Helman 911.093 920.317 iz dort ergets in yenem gegnt gevezn, er hot m'hot geredt derfun a gantsn vinter, hot er gevolt Tebes ibertsaygn er zol dort forn, biz er hot gegebn zayn vort. Ruth Helman 920.948 925.813 hot er geven in kontakt un geshikt afilek brivlekh tsu Kshevyitski. Ruth Helman 925.813 932.147 do goye iz gekumen, zi hot arayn geshmuglt milkh, eh eh eh puter, fun yenem kant. Ruth Helman 932.71 937.665 iz gekumen a goye un er flegt toyshn tsvontsik a tsvontsiker dolar, Ruth Helman 937.738 941.704 un fun dem tsvontsiker dolar iz epes zibn tsi akht zlotes ongekumen. Ruth Helman 941.82 947.476 zi hot zikh genumen, er hot fardint a, ikh hob gehat an eytse. er iz dokh gevezn mayn oysleyzer. Ruth Helman 947.476 951.215 i mayn kasirer, i mayn broyt-geber, afilek in geto. Ruth Helman 951.492 953.764 eh mit dem bin ikh dokh geven ambestn. Ruth Helman 955.879 958.303 un er flegt shraybn kartlekh arayn. Ruth Helman 959.237 964.344 di kartlekh hot er mir gebrengt dort arayn. tsu der vu ikh bin geven mit dem porfolk. Ruth Helman 965.076 970.975 un eyn mol hob ikh im gezogt, Antoni, Antoni hot er geheysn, Kshevyitski, Ruth Helman 973.277 977.743 UNK, ikh heyb on redn poylish. Ruth Helman 978.07 983.078 ikh fil az ikh vel nisht lebn, ikh bin azoy, ikh hob gevoygn efsher zeks un draysik kilo. Ruth Helman 983.078 987.227 ober ikh bin geven yung, ikh hob nisht ge- in vinter nisht gehat keyn katar afile. Ruth Helman 987.452 992.275 zog ikh, ven ikh hob in mayn lebn oyftsuesn a broyt, volt ikh oyfgegesn. Ruth Helman 992.275 994.939 er hot mir eyn mol arayn geshmuglt a broyt, Ruth Helman 995.063 1004.54 in a zuntik, un zey hobn mir nisht gezen, ikh hob es in dem shtroy vos m'hot zikh avekgeleygt, in in a tog frier hot gekent di shtores dortn zayn, Ruth Helman 1004.884 1009.774 un zey hobn mir nisht gezen, ikh hob dos b- a gants broyt, di greys, a vays broyt, Ruth Helman 1009.774 1015.559 hot er mir arayn geshmuglt, zuntik flegt er kumen fun tsayt tsu tsayt undz bazukhn, der Kshevyitski, Ruth Helman 1015.92 1021.229 hot er mir, un zey hobn im nisht gezen, er hot gebrengt dos broyt, un nisht di eygntimerin, di Adamska, Ruth Helman 1021.793 1025.331 gor- ikh hob dos broyt arayngedreyt un zey hobn nisht gevust. Ruth Helman 1025.843 1027.693 vos hobn zey oder getun? Ruth Helman 1027.969 1033.025 di goye iz geven a shreklekhe shmode, a shreklekh shmutsike, Ruth Helman 1033.352 1037.008 az zi hot oyfgemakht dos tirl tsu undz, hot zi gezogt, Ruth Helman 1037.115 1041.514 "tfu! UNK, s'shtinkt tsibeles!" Ruth Helman 1042.531 1051.405 un zi hot mir arayngegebn, az s'gevezn shtil, un in droysn hot zi gehit az keyner zol nisht onkumen, s'geven a pletsl farvoksn mit dort mit mit eh Ruth Helman 1051.405 1055.047 eh eh ikh veys vos, ugerkes, kartofles, ikh veys nisht vos, Ruth Helman 1055.172 1056.955 ot o ikh darf oyfhern? Taube Reiss-Rubin 1056.707 1057.696 neyn neyn. Ruth Helman 1059.255 1062.303 hot zi mir arayngegebn ikh zol ir epes neyen. Ruth Helman 1062.715 1067.096 zi hot mir arayngegebn ikh zol ir azoy epes neyen, zi hot gevust ikh bin a shnayderin. Ruth Helman 1068.942 1073.014 oyf undz hot zi gezogt iz m'shtinkt mit tsibeles, Ruth Helman 1073.014 1078.883 ober arayngebn, oder, ikh bin geven reyner vi zi in dem gantsn shmuts mit voser, Ruth Helman 1078.883 1084.358 ikh zog dokh aykh, mit oder mit regn-vaser, oder mit z- mit eh eh dos. Ruth Helman 1084.358 1090.062 un keyn sh- un keyn a a pitele, azoy groys, mit <yalidle>, mit vash-bulve, Ruth Helman 1090.626 1094.765 hundert zlotes hot zi genumen. un mit dem hob ikh mikh nas gemakht, Ruth Helman 1094.765 1098.399 zeyf nisht, gehat di gantse fuftsn monat nisht keyn zeyf. Ruth Helman 1098.422 1103.9 nor mit di <byalidle>, nor zikh opgeribn, un azoy bin ikh gevezn ayzn shtark. Ruth Helman 1105.003 1110.788 zi iz geven, zi oyf undz geshrign, azoy gezogt azoy azoy, UNK. Ruth Helman 1110.788 1112.999 m'hot dokh nisht ongezen keyn shtikl tsibele. Ruth Helman 1112.999 1117.603 nor di antisemitn hobn azoy gezogt oyf di yidn az di tsibele shtinken. Ruth Helman 1118.065 1124.319 zi hot mir arayngegebn ir's a kleyd, ikh zol ir epes do makhn, ir zol ir farrekhtn, ikh zol ir epes ma- Ruth Helman 1124.41 1130.174 ikh makh oyf dos kleyd, ful mit vos di, layz veyst ir vos heyst? Ruth Helman 1131.16 1136.976 WSZY. a poylish veyst dokh in gantsn nisht. layz, fun dem vos s'kumt a tifus. Taube Reiss-Rubin 1134.697 1136.517 yo yo, ikh veys vos s'iz a, Ruth Helman 1137.184 1138.337 fun layz. Ruth Helman 1138.337 1140.57 iz do geven ful mit ayer. Ruth Helman 1140.677 1148.332 GNIDA heyst es oyf poylish. unter di orems. un fun undz hot geshtunken di tsibele vos m'hot keyn tsibele nisht ongezen far di oygn. Ruth Helman 1150.701 1158.333 HAIKAR, s- s'hot zikh dos gee- s'hot zikh ongehoybn der poylisher eh eh shta- eh do- eh oyfshtand, Ruth Helman 1158.333 1163.101 un zey hobn ge- gebrent yede hoyz bazunder untergetsundn, vu s'geve- Ruth Helman 1163.101 1173.082 un az s'geven hintn eh eh oy- unter di unter di hayzer az s'geven bunkers oysbahaltn, hobn zey gemuzt aroys oder farbrent gevorn. Ruth Helman 1173.082 1178.673 tsi yidn, tsi kristn, s'dokh geven a sakh yidishe oyf oyfn nomen fun kristn oykhet. Ruth Helman 1180.047 1184.38 bay undz iz gevoynt, zenen shoyn gekumen oyf undzer gesl, dos iz shoyn geven sof Varshe. Ruth Helman 1184.38 1190.992 oyf der grenets fun Varshe, a a gas, Volske, arop oyf Volske, shoyn s'hot zikh ongehoybn Grokhov. Ruth Helman 1192.652 1205.353 iz get zi i- iz iz eh eh ze'mir gelegn in dem oysgegrobenem grub. un m'hot zikh geshtikt. Ruth Helman 1206.051 1211.723 un s'iz geven a shtikl hot men aroysgekukt, un zi hot genumen, azoy vi zi zi hot zi hot gevust az m'sh- eh Ruth Helman 1211.723 1217.329 m'brent alts unter, hot zi genumen di koze un hot undz ibergelozt on alding. Ruth Helman 1217.354 1223.156 shoyn dos bisl, di kartofles oykh nisht. nisht keyn shtikl broyt, nisht keyn kartofles, on epes. Ruth Helman 1223.668 1228.508 undz kuk'mir aroys durkh a shpare, neyn, nokh far dem, Ruth Helman 1228.508 1232.643 iz m- iz nokh nisht geven, s'hot zikh nisht arumgedreyt nokh keyn daytshn, nisht gornisht. Ruth Helman 1232.643 1238.478 hot men gevust az zi iz ongeshtopt mit produktn, zi iz avek mit di koze un undz ibergelozt oyf hefker, Ruth Helman 1238.805 1242.545 unter di shtot ergets, ikh veys nisht vu, ikh hob ir mer nisht gezen far di oygn. Ruth Helman 1243.024 1251.742 di koze hot zi zikh genumen zol hobn milkh, un un gelt hot zi dokh gehat, eh zey hobn zikh nisht gevolt zayn do, zi iz avek in oyser di shtot Ruth Helman 1254.313 1265.191 bin ikh arayn tsu ir, oyf- oyfgemakht dem skibe, un arayn tsu ir in shtub arayn, un arop in keler, zi hot gehat oyfgeboyt shoyn tsurik eyn shtikl, a kleyn shtikl, a shtub mit a kekh. Ruth Helman 1265.839 1270.305 un ikh ho- vos ikh hob getrofn hob ikh zey aroyfgebrengt oykh zoln esn, Ruth Helman 1270.733 1274.22 un azoy az m'hot gefilt az m'vet shoyn kumen do farbrenen, Ruth Helman 1274.26 1279.283 hob ikh mir genumen a bisl bobes, a bisl eh f- eh kashe, Ruth Helman 1279.66 1284.159 koydem genumen tsvey zekelekh, vos zi hot fun dem, vos zi hot gehat ongegreyt. Ruth Helman 1284.486 1287.821 un ikh hob zey oykh gegebn, nor geganvet hob ikh. Ruth Helman 1288.013 1290.487 ikh bin aropgeganen, nisht dos porfolk. Ruth Helman 1290.696 1297.204 farshteyst? un ikh hob dos aroyfgetrogn, keyner iz dokh nisht geven dortn, zi iz dokh geven mit der koze ikh veys nisht vu. Ruth Helman 1297.699 1301.94 alzo, m'hot genumen, ikh hob mir opgeleygt epes in a pletsak, Ruth Helman 1301.94 1306.13 azoy vi shtendik hob ikh getrogn a pletsak, vu ikh zol UNK, hob ikh mikh nisht tsesheydt fun im. Ruth Helman 1306.322 1312.377 a bisl bobelekh un a bisl kashe, epes perl-kashe, farshidene kashes, Ruth Helman 1312.377 1314.146 kashe veyst ir vos dos heyst? Taube Reiss-Rubin 1313.882 1315.108 yo yo. Ruth Helman 1315.013 1319.293 yo oyf yidish zogt men oykhet kashe. oyf poylish oykhet. Ruth Helman 1320.582 1326.248 un eh m'iz gezesn, un sh-- m'hot s'hot undz shoyn gedushet, Ruth Helman 1326.248 1331.662 a klal, m'hot aroysgekukt hintn nokh der shpare fun dem lokh vu m'iz gelegn bagrobn, Ruth Helman 1332.04 1340.522 di di krulikes zenen gevezn geblibn. zi hot dos dos hot zi nisht ge- ot o dos. ober vos hobn undz fun lebedike krulikes? gornisht, nor vos zey hobn aroyf gepisht oyf undz. Ruth Helman 1341.068 1348.874 eh kukt men aroys, zet men az s'dreyt zikh arum epes a hoykher eh daytsh, Ruth Helman 1350.4 1354.039 on di mundir, nor in di hoyzn un in shtivl, Ruth Helman 1354.399 1358.983 un er zukht, er zukht fun di zakhn vos zi hot gebrengt fun geto. Ruth Helman 1359.478 1369.279 er nemt a tsitse-kanfes, er hot nisht gevust, er hot ge- pevne er iz geven f- fun a poyer oyf ergets fun eh fun eh fun fun dorf, hot er nisht gevust vos dos iz, oder nisht gezen far di oygn. Ruth Helman 1369.279 1371.588 a tsitse-kanfes veyst ir vos s'heyst? Ruth Helman 1371.983 1378.372 vos men eh me- eh di mener geyen unter di vesh, un mit tsitsis. tsitse-kanfes. Taube Reiss-Rubin 1375.524 1377.13 yo yo, tsitsis. Ruth Helman 1378.446 1383.367 a tsitse-kanfes, epes a tales, nokh dem zukht er nokh farshidene zakhn. Ruth Helman 1383.863 1388.362 un do sh- filt men shoyn az zey kumen shoyn arayn undz untertsindn. Ruth Helman 1389.921 1396.904 a klal, ikh hob gehat nokh, ikh hob gehat a zeygerl bahaltn in buzem. a CYMA PRIMA. Ruth Helman 1396.904 1398.47 ANI TSRIKHA LIF- Ruth Helman 1400.198 1403.027 hob ikh es aroysgenumen, ikh zol im opkoyfn. Ruth Helman 1403.792 1410.974 ikh hob dokh nisht gevust az s'iz az er farshteyt gornisht un veyst nisht vos dos kumt for afile, az er kumt fun front, un a poyer. Ruth Helman 1412.196 1416.324 un zey hobn gornisht gehat. zog ikh, m'vet prubirn. Ruth Helman 1417.258 1422.348 ikh hob eh un ikh hob zikh ikh hob zey gezogt, ikh hob a zeygerl, mit a brondzeletke, a CYMA PRIMA. Ruth Helman 1424.228 1429.962 un do hob ikh gehat bazunder fotografyes in an optsas, take vos s'do dem foto fun mayn man. Ruth Helman 1429.962 1432.476 un ikh hob un nokh epes gehat a foto. Ruth Helman 1432.476 1434.481 ikh veys nisht, ikh gedenk shoyn nisht vos. Ruth Helman 1436.074 1440.557 ober dos iz dokh nisht vikhtik geven. yo, ikh hob gehat dos fingerl, mayn mameshi's. Ruth Helman 1441.339 1447.138 dos hob ikh oykh gehat, a kaylekhik lokh in an optsas fun narten shikh. veyst vos heyst narten? Ruth Helman 1447.752 1451.357 in vos m'fort oyfn shney. azelkhe shikh vos geyen oyfn shney. Taube Reiss-Rubin 1448.713 1449.837 yo yo. Ruth Helman 1452.375 1454.498 un dos fingerl hob ikh oykhet gehat. Ruth Helman 1454.498 1459.322 un dos oykh. nor dos hob ikh nisht gekumen tsukumen dokh, nor in zeygerl hob ikh gehat epes do. Ruth Helman 1460.88 1465.312 un m'hot shoyn gefilt az m'ken, s'iz shoyn, s'vet zayn, do dreyt zikh arum a daytsh. Ruth Helman 1465.437 1468.316 alzo, m'krikht aroys, un er derzet undz, Ruth Helman 1468.339 1478.07 zogt er, "farflukhte farflukhte banditn" zey hobn gerufn di polyakn banditn. Ruth Helman 1478.667 1492.465 "farflukhte banditn! um tsen ur um tsen ur der tref-punkt oyf oyf oyf eh oyf eh eh oyf eh oy- oysmarshirn. banditn aroys!" Ruth Helman 1492.74 1495.569 ikh hob nisht gedo- ikh hob nisht bavizn im tsu gebn dos zeygerl. Ruth Helman 1495.71 1499.264 un ikh hob gedankt got er lozt undz aroys, ikh mitn pletsak, Ruth Helman 1499.71 1508.158 ruft er mikh, er ken nisht geyn, az fuftsn monat nisht gerirt iz geven veykh, yo, az ikh gey nisht a vokh tsayt iz mir do veykh di podeshve. Ruth Helman 1508.856 1516.227 er hot zikh ibergedreyt, un zi ken in gantsn nisht geyn. un ikh hob nokh alts getrogn di por un draysik kilo. Ruth Helman 1516.227 1518.84 un ikh hob ongehoybn geyn, ruft er mikh, Ruth Helman 1519.065 1522.856 panye, Rut, UNK, p- eh GEVERET Rut, Ruth Helman 1522.896 1528.121 ikh bet dikh, nem mayn vayb, zogt er, yetst, hob ikh tsun im gezogt, oyf poylish farshtendlekh, Ruth Helman 1528.414 1533.74 yetst, zog ikh, nem du zi. az du host gelozt mir makhn azoyne toyt di gantse por monat. Ruth Helman 1534.388 1539.278 zi hot mir oysgerisn di hor, zi hot mir ba- tsugenumen a stanik ikh zol kholile nisht hobn. Ruth Helman 1539.326 1542.703 zi hot mir, zi hot nisht gevust vos tsu tun. derhargenen hot zi mikh gevolt. Ruth Helman 1542.703 1546.031 s'iz is ir geven biter. zi iz geven toyb. zi hot nisht derhert az Ruth Helman 1546.031 1550.517 tomer s'kumt ver on nisht gornisht, ober ye- mir iz dokh geven nokh erger. Ruth Helman 1550.517 1552.691 ikh hob gevust az mayn man lebt shoyn nisht. Ruth Helman 1553.423 1556.077 ven m'hot untergetsundn Ponyatov, Taube Reiss-Rubin 1553.642 1554.412 fun vant h- Ruth Helman 1556.077 1560.977 hobn di di poylisher arbeter hobn in der heykh gezogt ikh hob gevust. Ruth Helman 1562.029 1564.233 fun dakh vos m'hot gehert. Taube Reiss-Rubin 1563.767 1567.288 un demolts hot ir gehert az der man iz umgekumen? Ruth Helman 1566.619 1570.224 er iz dort. yekh bin dokh dort nisht geven. Ruth Helman 1570.72 1573.684 ikh bin dokh ikh ho- ikh hob dokh geshprungen fun vagon. Ruth Helman 1573.875 1579.235 f- s'iz geven a niderike UNK aroptsushpringen, vayl di mashinen zenen dort geshtanen. Taube Reiss-Rubin 1578.735 1581.769 un vi zent ir aheym, ahingegangen demolts? Ruth Helman 1580.727 1583.098 demolt, ikh hob dikh dokh gezogt. Taube Reiss-Rubin 1581.769 1584.247 neyn neyn neyn, yetst, mit eh, Ruth Helman 1583.36 1588.106 a di, gornisht. aroys unter di shtot, m'hot gemuzt kumen unter der shtot. Ruth Helman 1588.106 1594.49 iz geven, ikh bin geganen oyf rekhts, azoy iz geven eh, ikh hob badorfn aroyskumen oyf rekhts fun Varshe, Ruth Helman 1594.497 1601.443 un oyf links iz shoyn geven a a lager vos m'hot gezamlt di polyakn tsu geyn in lager arayn, Prushkov. Ruth Helman 1602.647 1608.103 un s'iz gevezn fil tvie, s'iz shoyn geven unter der shtot, Ruth Helman 1608.103 1617.477 fil tvie, un s'gevezn grine pomidorn iz nokh gevezn. a mol hot men dokh nisht gegesn keyn pomi- ikh hob keyn mol dos nisht lib gehat, un a griner pomidor dertsu. Taube Reiss-Rubin 1611.355 1612.665 zumer. Ruth Helman 1617.477 1620.377 ikh hob gegesn a griner pomidor, ikh hob geganvet. Ruth Helman 1620.535 1627.178 un mikh geleygt tsvishn di kustes, tsvishn di gezangen. bay nakht hob ikh mikh geleygt ergets in a in a stog arayn. Ruth Helman 1627.842 1630.063 s'hot gedoyert azoy zeyer lang, Ruth Helman 1630.153 1634.889 biz ikh hob mir getrakht, ikh muz avek fun Var- do Varshe iz dokh nishto keyn reyd, ikh muz avek. Ruth Helman 1635.132 1642.534 a klal, iz untergekumen di uzbekn hobn hobn dem oyfshtand, dem poylishn, uzbekn, Ruth Helman 1642.827 1647.776 fun Rus- fun Rusland uzbekn. hobn zey zenen tsugeshtanen Vlasov Ruth Helman 1647.776 1652.135 tsu di daytshisher armey, zey hobn farratn di di di rusn. Ruth Helman 1652.58 1659.239 zey hobn unter, zey hobn eh eh umgebrengt dem yidish- dem poylishn geto, dem poylishn oyfshtand. Ruth Helman 1660.309 1664.313 azoy azoy vi di armey fun di hot zikh gerukt iber di Vaysl, Ruth Helman 1664.313 1672.807 di Vaysl iz geblibn shteyn, hobn zey zikh gerukt, dos iz gevezn in yanuar, geven a a frost shoyn a groyser, Ruth Helman 1672.915 1678.697 eh heyst neyn, dos dos red ikh vegn eh vegn shoyn antloyfn ober vegn vi azoy s'iz oysgekumen. Ruth Helman 1679.007 1687.286 alzo iz iz azoy vi zey hobn zikh ongehoybn rukn, nokh in in august hot es gemuzt zayn, Ruth Helman 1687.917 1694.779 oyf tsu geyn oyf Berlin, zenen zey yo arayn keyn Varshe shoyn, di di eh di rusishe armey vos iz geshtanen oyf Prage. Ruth Helman 1695.696 1702.558 ze'mir oysgekumen oyf der rekhter zayt, zenen a por uzbekn geforn. Ruth Helman 1702.581 1707.182 zog ikh ikh vel mikh aroyfkhapn, koydem forn a bisl, ikh veys nisht vu, ikh hob dokh nisht vu tsu geyn, Ruth Helman 1708.167 1714.135 un zey zenen farforn in a gut s'hot geheysn Trendovata. Ruth Helman 1715.541 1716.345 ANI, Taube Reiss-Rubin 1715.693 1717.864 yo yo ir kent vayter redn. Ruth Helman 1718.173 1725.221 in a gut vos iz farshribn afilek a film. Trendovata, s'heyst parshive, kretsik. Ruth Helman 1726.78 1732.798 der nomen iz geven a miese, ober s'geven dort a gut, in di di daytshn hobn dortn komandevet. Ruth Helman 1732.821 1737.754 a klal, ober s- eh s'iz geven dortn azelkhe vos hobn gornisht far- farmogt. Ruth Helman 1737.754 1744.391 s'hot geheysn a parobik. un di eygntimers zenen nisht geven, nor s'hot ongefirt di daytshn dos dem gantsn gut. Ruth Helman 1744.6 1751.254 dos hot men nokh dernokh gevoyer gevorn, ikh hob dokh nisht gez- -vust. ober ikh hob mir getrakht ikh muz, ikh ho- ikh hob shoyn nisht gehat keyn koyekh tsu geyn, ikh muz. Ruth Helman 1751.254 1756.544 bin ikh mit zey bald fun zeyer eh fun zeyer eh vogn aropgeshprungen, Ruth Helman 1756.544 1761.991 un azoy vi ikh bin dort aropgeshprungen iz geshtanen epes azoy nebekhdike, oreme polyakn. Ruth Helman 1763.01 1767.847 zogt zi, UNK, dos heyst fun vanet bistu? zog ikh, fun Varshe. Ruth Helman 1769.322 1776.234 UNK, zog ikh, UNK eh f- mit zey bin ikh, zog ikh, mikh aroyfgekhapt, ikh bin mitgekumen. Ruth Helman 1776.578 1783.08 zog ikh eh eh a pr- ikh hob gezen, eh zey hobn geredt azoy, di poyerim hobn geredt an ander aktsent, Ruth Helman 1783.08 1787.644 nor ikh hob dokh nisht gekent, ober ikh hob shoyn ongehoybn mikh tsupasn, ikh hob gezen s'oreme mentshn. Ruth Helman 1787.644 1793.019 zog ikh, du veyst efsher ver eh v- vu s- vu m'ken do ibernekhtikn? Ruth Helman 1793.019 1800.281 zogt zi, kum tsu mir. ikh bin, zogt zi, on a man, un ikh hob eh ikh hob, zogt zi, a khalupe, Ruth Helman 1800.574 1805.043 s'geven oyfn ershtn shtok, oyf a po- oyf eyn eh shtok shtign, s'a- oykhet do. Taube Reiss-Rubin 1804.303 1811.117 undz vel'mir vayter geyn oyf di nekste kasete, OK? ir vet mikh vayter dertseyln oyf di nekste kasete, s'en- Ruth Helman 1807.286 1808.27 vos?