Ruth Helman 2.121 4.072 Helman, ZE KEN, BESEDER. Taube Reiss-Rubin 4.062 8.393 iz eh ir zent ongekum- hot zi zi eynen arayngenumen tsu, Ruth Helman 6.913 10.302 host zi mikh genumen tsu zikh aroyf. zi iz di, Ruth Helman 10.302 13.795 zi zi hot nisht gehat keyn man, zi iz geven an almone, Ruth Helman 13.795 16.712 un zi hot gehat a p- di k- eh kinder. Ruth Helman 16.853 19.192 sheyn vi di lyalkes! Ruth Helman 19.738 21.402 MALKAT HAYOFI! Ruth Helman 21.493 23.861 un zey hobn gehat benkartn fun di Ruth Helman 23.861 25.827 eygntimer fun dem git, Ruth Helman 25.827 31.387 a git heyst a farmegn, a groysn, un zey hobn parobkes azelkhes vos arbetn. Ruth Helman 31.387 35.645 ikh hob nisht gezen dortn keyn balbatim. ikh hob gezen nor di parobkes. Ruth Helman 35.82 40.876 ikh kum aroyf azoy tsunoyf geklapt fun di breter azelkhe mine, ale shlofn tsuzamen. Ruth Helman 41.001 43.492 ikh hob mikh oykh geleygt. zi hot mikh aroyfgenumen un, Ruth Helman 43.617 46.226 un ikh bin geblibn dortn. hot men ongehoybn redn, Ruth Helman 46.603 48.414 hobn zey mikh ongenumen, ikh Ruth Helman 48.414 53.33 az a poylishe nisht, eh ikh hob nisht oysgezen UNK. dernokh hot zi mir gezogt az m'hot azoy geredt, Ruth Helman 53.505 56.75 z- eh zo- ikh hob gemeynt bist a frantsuske. Ruth Helman 56.75 58.497 hob ikh ir dertseylt azoy. Ruth Helman 58.497 60.958 her, mayn man iz geven an ofitsir, Ruth Helman 61.403 63.169 un im genumen di armey, Ruth Helman 63.546 67.809 un dakht zikh mir az er lebt nisht, vayl m'hot ale ofitsirn heyst araynge- Ruth Helman 68.878 70.998 eh v- barn militer. Ruth Helman 71.562 73.328 un ikh hob, zog ikh, a kind, Ruth Helman 73.384 80.01 hob ikh zi iberge- hob ikh in Prage. ikh hob ir gezogt di vorheyt, in Prage, in dos iz nokh unter Prage geven vu zi iz geven. Ruth Helman 80.387 87.477 un ikh darf, un ven s'hot zikh ongehoybn e- endikn dos eh di milkhome, zey ho- zey hobn ongehoybn shoyn antloyfn di daytshn, Ruth Helman 87.522 91.363 zenen aroysgegangen fun di stodoles vu zey UNK, a stodole heyst eh Ruth Helman 91.429 96.809 a a sha- a a a a a plats vu m- zey haltn alding eh Ruth Helman 96.809 101.945 shtroy, di eh eh hober, alding, heyst eh a stodole. Ruth Helman 101.945 104.931 hobn UNK gelegn bahaltn shoyn daytshn, Ruth Helman 104.931 108.14 vayl di s'zenen ongekumen di bolshevikes shoyn nokh der Vaysl, Ruth Helman 108.771 111.6 un azoy vi ikh hob doser gezen, Ruth Helman 111.775 114.733 hob ikh ir, hob ikh mikh gegebn a pak ayn, Ruth Helman 114.733 119.88 ikh hob epes gehat fun lang ongegreyt a por shikhelekh, m'hot dokh gevust s'vet zikh endikn. un m'hot gevust Ruth Helman 119.88 129.785 az eh iz di di di bolshevikes shteyen in yener zayt Vaysl, zey viln ekstere az di polyakn zoln zikh aleyn oysblut- oys blutikn, Ruth Helman 129.785 135.09 un dernokhn veln zey k- vet zey onkumen laykhter dos geyn forverts. un oyf Berlin. Ruth Helman 135.197 141.721 un azoy iz gevezn, in yanuar, mer oder veyniker, Ruth Helman 141.897 146.925 dem akhtstn oder in fift- zibetstn oder akhtstn, ikh gedenk nisht genoy. alnfals, Ruth Helman 147.0 149.375 azoy vi zey zenen ongekumen tsu undz, Ruth Helman 149.375 152.5 un di daytshn ongehoybn aroysgeyn fun di stodoles, Ruth Helman 152.5 155.55 un zey hobn eh aroysgenumen vayse tikhlekh, un eyner hot gekhapt Ruth Helman 155.55 161.025 eh fotografyes gevizn un er hot, un zey hobn geveynt vi di kleyne kinder, di o- di di, Taube Reiss-Rubin 159.328 161.296 far vos fotografyes? Ruth Helman 161.197 163.122 fun di mishpokhes zeyere. Taube Reiss-Rubin 161.708 165.009 fun di mishpokhe. m'zol hobn rakhmones oyf zey. Ruth Helman 163.53 167.155 m'zol hobn rakhmones, mit di vay- mit vayse doser. Ruth Helman 167.155 169.751 hob ikh shoyn gepakt a plet-zak, Ruth Helman 169.808 176.721 mit alts vos ikh hob gehat, ikh hob epes gehat eh epes gekoyft in Byale oykhet, in KOSCIOL bin ikh dort oykh geganen. Ruth Helman 176.811 178.138 un eh, Taube Reiss-Rubin 177.368 183.251 dort ven ir zent geven mit zey, mit di polyakn, ze- zent ir geven als kristin? Ruth Helman 180.22 183.081 yo, hob ikh dokh gemuzt fa- Ruth Helman 183.113 187.458 als als kristin. zey iz nisht ayngefaln. zey hobn zikh gekent zikh be- Ruth Helman 187.458 190.638 eh azelkhe vos hobn gearbet yetst in dem git, Ruth Helman 190.638 192.523 zey hobn dokh nisht gehat gornisht keyn eygntum. Ruth Helman 192.594 197.746 nor zey hobn gekrign eh esn tsugeteylt dortn un efsher a a por zlotes. Ruth Helman 198.04 201.729 ober zi iz geven an almone, zi hot nisht gehat keyn man, nor a zun hot zi gehat. Ruth Helman 202.798 206.119 hot z- eh iz far vos hob ikh ir dertseylt az ikh hob a man? Ruth Helman 206.119 209.711 vayl zi hot mir gegebn ontsugehern, zi vil ikh zol khasene hobn mit dem zun. Ruth Helman 210.375 213.052 un ikh volt geven khasene gehat, ven ikh ken mikh Ruth Helman 213.058 222.564 z- oyszogn farn farn eh shto- farn eh heylikn, farn galekh, vayl s- eh un sh- un dos bin ikh gegangen, vayl ale zenen geganen. Ruth Helman 222.564 225.838 di Varshever vos zenen geven, di polyakn, hobn oysgezen, Ruth Helman 225.838 230.934 ikh hob zey geneyt fun kotsn ontsutun, a hitl fun, a kots veystu vos s'heyst? Ruth Helman 230.934 235.246 aza min, nisht vi azoy, a sheyne, an elegante, azoy vi farn militer. Taube Reiss-Rubin 231.013 232.34 a deke. Ruth Helman 235.246 238.855 fun fun alding, hob ikh tsum ersht geneyt in der hant, Ruth Helman 239.586 241.031 zey hobn mir batsolt. Ruth Helman 241.645 244.896 dernokhn hob ikh ir, ikh hob shoyn gezen ikh hob a por funt, Ruth Helman 245.02 250.197 z- eh eh hob ikh zey gezogt, forts ergets tsu, vu iz amnentstn? hobn zey gezogt keyn Bolonye. Ruth Helman 250.197 254.542 hob ikh gekoyft far zey tsvey kleyne yetst-geboyrene khazeyrimlekh, Ruth Helman 254.542 256.719 zey hobn zikh dos unter gepashet. Ruth Helman 256.719 262.833 iz shoyn geven a bisl milkh, hot zi shoyn gekokht oyf milkh a bisl ZUREK hot es geheysn. Ruth Helman 262.992 267.171 der ZUREK hot gehat ale taymim bay mir, ikh hob ongehoybn oyszen azoy o. Ruth Helman 267.987 270.951 un di zey zenen opgetretn in gantsn. Ruth Helman 271.092 277.11 di di uzbekn, eh eh oyf eh tsurik oyf eh eh oyf oyf Berlin. Taube Reiss-Rubin 276.947 279.624 vi lang zent ir geven dort bay zey? Ruth Helman 279.377 281.699 bay zey bin ikh gevezn Ruth Helman 282.516 286.864 fun poylishn oyfshtand, ven m'iz aroys, heyst a gantsn vinter. Ruth Helman 286.988 294.73 JESIEN JESIEN un un di un vinter. yo, dos heyst fun fir un fertsikstn biz in finf un fertsikstn yanuar. Taube Reiss-Rubin 289.654 291.386 herbst un vinter. Ruth Helman 294.73 296.179 onheyb yanuar. Taube Reiss-Rubin 296.168 298.035 un demolts hot ir zikh a- Ruth Helman 296.353 298.215 ze'mir shoyn geven fray. Ruth Helman 298.215 300.991 demolts hob ikh shoyn genumen ayngepakt a pekl, Ruth Helman 300.991 307.327 un a por shikhelekh hob ikh gehat fun lang ongegreyt, gekoyft oyf eh tsvelef k- kilometer fun eh zey, Ruth Helman 307.336 309.926 iz geven a mark, in Bloyne, Ruth Helman 309.926 314.385 un dortn take, Bloyne, iz der Zigmund dershosn gevorn. Ruth Helman 314.507 319.86 un a- barn Bund az m'geyt oyf a, un zey makhn akademyes in akhtstn tog fun oyfshtand, Ruth Helman 319.9 324.48 hobn zey gezogt er iz umgeku- un er shraybt oykhet do, der Bernard, der firer fun Bund, Ruth Helman 324.48 326.78 az er iz um- umgekumen in oyfshtand. neyn. Ruth Helman 326.78 330.0 er iz geven keseyder oyf der arisher zayt un tsugeshtelt gever. Ruth Helman 330.593 334.633 un dershosn gevorn iz er als yid. m'hot im derkent epes ver Ruth Helman 334.633 337.393 in Bloyne take un dort iz er dershosn gevorn. Ruth Helman 337.393 340.193 dos hob ikh gehert fun dakh fun di arbetorers, Ruth Helman 341.173 342.989 vos zey hobn geredt di politik. Ruth Helman 349.054 354.396 eh ikh hob im ayngepakt, ikh hob eh ikh hob zikh azoy vi zey zenen geshtanen zikh gebetn er zol zey rateven, Ruth Helman 354.396 356.556 di daytshn vos hobn nisht bavizn Ruth Helman 356.556 359.316 eh zikh tsu eh tsu tsu tsu antloyfn. Ruth Helman 359.42 361.994 hobn hobn di rusn eh genumen. Ruth Helman 361.994 368.842 un ikh bin aroys oyfn veg, tsu fus mit a plet-zak, Ruth Helman 369.355 373.73 un epes a keyshl oykhet dakht zikh, tsi nisht keyn ke- yo, ikh hob gehat a keyshl Ruth Helman 373.73 379.257 epes oykhet, vayl ikh hob gehat a por shikhlekh un nokh epes, ikh veys nisht vos, farn kind tsugegreyt. Ruth Helman 379.257 380.734 dem gantsn vinter Ruth Helman 380.734 385.46 hob ikh eh un dem herbst, vifl ikh hob fardint, hob ikh zey gegebn di proshakes, Ruth Helman 385.516 388.096 un ikh hob zey gegebn yedes mol a por zlotes, Ruth Helman 388.096 391.616 un ikh eh ikh hob dokh fardint fun dem vos ikh hob gearbet Ruth Helman 391.616 394.596 far di Varshever, far di opgebrenter, polyakn, Ruth Helman 394.596 397.836 fun di kotsn, vos emetser hot gehat, vos er hot gebrengt. Ruth Helman 397.975 400.938 un s'gevezn in nay yor, Ruth Helman 401.333 404.803 iz arayngekumen, hob ikh nisht gevust vos m'tut Ruth Helman 405.282 409.421 mit dem eh mit di OPLATKIS, iz gekumen der der galekh, Ruth Helman 409.421 414.168 ober er hot gevust, ikh hob gezen in di oygn az er derkent az ikh bin a yidishe. Ruth Helman 414.394 416.669 vayl ikh hob nisht ge- Taube Reiss-Rubin 414.748 417.746 er hot zikh nisht oyfge- er hot zikh, er hot gornisht gezogt? Ruth Helman 416.669 419.636 neyn. er hot gornisht gezogt. Ruth Helman 419.693 424.445 er hot nor gezen tsi ikh tu epes. yakh hob nisht gevust az m'darf aropshlingen Ruth Helman 424.485 427.938 di OPLATKIS vos m'get. ikh hob nisht gevust di gezetsn. Taube Reiss-Rubin 427.59 430.385 in di tume, in di k- in di kirkhe. Ruth Helman 430.476 434.109 nisht in di kirkhe, in shtub. in yedn shtub kumt er on vuntshn, Taube Reiss-Rubin 433.918 434.975 yo? Ruth Helman 434.109 438.099 eh eh eh un in Varshe iz nisht azoy, in Varshe iz er nisht efsher geven. Ruth Helman 438.099 441.919 nor in do a kleyne plats un do iz der der KOSCIOL oykhet do, Ruth Helman 441.919 444.559 un s'do der reyner dos, iz er geganen in di khalupes arayn, Ruth Helman 444.559 447.559 in di shtubn arayn, shtubn, s'geven khalupes azelkhe. Ruth Helman 447.584 450.129 azoy vi sukes gemakhte. Ruth Helman 450.405 451.94 iz er gekumen, Ruth Helman 452.08 458.94 iz men gezesn oyf dem bet vu m'geshlofn, s'geven breter tsunoyf geklapt azoy, firkantike shtiker breter, un ale hobn zikh Ruth Helman 458.94 462.78 oysgetsoygn m'geshlofn. shreklekh oreme mentshn gevezn. Ruth Helman 463.787 470.919 un er un nemt er un tsebrekht er tsu aza pletsele tsebrekht er, un get yedn eynem in moyl arayn. Ruth Helman 471.229 473.602 un ikh hob nisht gevust vos tsu tun dermit. Ruth Helman 474.317 478.254 hob ikh un biz ikh hob mikh arumgekukt az zey nemen un esn dos oyf, Ruth Helman 478.254 479.88 hob ikh oykhet gevust. Ruth Helman 480.004 481.55 nor er hot mikh nisht oysgegebn. Ruth Helman 481.59 484.16 un eyn mol iz gekumen eyner Ruth Helman 484.16 486.765 vos iz geven dernokh vite-prezident. Ruth Helman 487.885 492.3 un er hot geze- un er hot mikh ongekukt un er hot bald derkent, a polyak. Taube Reiss-Rubin 488.83 490.444 vi azoy hot er geheysn? Taube Reiss-Rubin 492.087 493.785 vi azoy hot er geheysn? Ruth Helman 493.909 495.523 Kovalski dakht zikh. Ruth Helman 496.795 501.989 ikh hob eh ikh hob im gezen gikh oykhet dernokhn in UNK ven ikh hob gearbet, Ruth Helman 501.989 505.327 far zayn froy, hob i- zi hot zi hot zikh geneyt bay mir. Ruth Helman 505.536 508.182 hob ikh eh im shoyn mer nisht gezen. Ruth Helman 508.182 514.097 hob ikh, ikh hob im, eh m'hot mir gevizn, ven ikh bin aroys fun unter der erd, fun di goye, Ruth Helman 514.097 515.874 un gelegn azoy in a stok, Ruth Helman 515.897 518.304 hobn zey im gekent, di polyakn. Ruth Helman 518.513 520.38 er iz fun untergrunt. Ruth Helman 520.655 525.172 un dernokhn iz er gevezn vitse- vitse-prezident, unter Byerutn. Taube Reiss-Rubin 524.537 527.028 un er hot oykh gevust ir zent a yid? Ruth Helman 526.714 528.407 er hot mir geg- ikh hob, ikh Ruth Helman 528.407 532.259 ikh veys nisht tsi er hot gevust loytn kukn, mir hot zikh dokh gedokhtn az yeder hot derkent. Ruth Helman 532.333 535.182 er hot mikh zikher derkent. er iz oykh gekumen zen Ruth Helman 535.182 541.693 vos es hert zikh. vayl s'dokh geven Varshever alding, opgelofn, vayl zey hobn gornisht gehat, alts iz dokh geven farbrent, polyakn. Ruth Helman 545.918 550.015 dernokhn iz zayn froy hob ikh oykh ge<UNK>. er hot gevoynt gor in Lodzh, Ruth Helman 550.015 553.002 nisht in Varshe, un zi iz gekumen, Ruth Helman 553.002 557.059 hot er mikh eh hobn zey mir gezogt az dos iz der Kovalskin, Ruth Helman 557.059 560.739 un dort hot zi oysbahaltn a yidish kind oykhet vos ikh hob gekent. Ruth Helman 560.739 565.599 vos er hot undz gegebn dem fabrik tsu arbetn fun gute zakhn. oyf Karmilitski. Ruth Helman 565.599 570.127 zi hot zikh nisht zi hot zikh nisht meyid geven. ikh hob ir derkent glaykh. Ruth Helman 570.268 571.612 nokh der milkhome. Taube Reiss-Rubin 572.378 576.169 iz ir hot detsidirt ir geyt tsurik tsu fus keyn Varshe? Ruth Helman 575.719 578.143 s'nisht geve- s'geven azoy. Ruth Helman 578.52 584.234 s'geven ts- eh Bloyne iz geven, s'tsuzamen gevezn, ikh veys, Ruth Helman 584.629 588.369 nisht keyn draysik kilometer fun Varshe. Ruth Helman 589.118 592.397 f- eh Sokhotshov iz gevezn Lodzh, Ruth Helman 592.397 597.398 ikh gleyb az a draysik, ikh veys nisht vi azoy, m'geyt men az m'muz geyn geyt men. Ruth Helman 601.774 603.455 ikh bin dokh gevezn yung. Ruth Helman 604.812 611.792 vos a eh eh un ven ikh bin alt, ven ikh bin in aza MATZAV vi yetst, un afilek a besern, iz geven a reyd vegn iberlebn? Ruth Helman 621.113 627.227 ikh hob n- ikh hob nisht getrogn ikh hob nisht getrogn keyn tsu fil s- eh oyf di plet- s'nisht geven azoy shver. Ruth Helman 627.227 632.008 ikh hob mir gekent an eytse ge- ikh hob gehat gezunt. der ZUREK, di vos zi hot gemakht di zup, Ruth Helman 632.2 639.737 eh hob ikh es oysergeveyntlekh eh eh gut geven, s'iz gezunt geven tsu esn. s'epes geven geveykt broyt, Ruth Helman 640.452 644.411 un eh eh a zup oykhet epes aza, un dos hot gemakht zoyer, Ruth Helman 644.434 646.993 un s'iz un gegosn arayn milkh, Ruth Helman 647.657 649.423 un dos hobn zey gegesn. Ruth Helman 649.564 653.372 un ikh oykhet. UNK ikh hob gegesn tsu der zet bay ir. Ruth Helman 653.867 655.97 di por monatn vos ikh bin gevezn. Ruth Helman 656.027 659.345 un geven a shtub mit kinder, s'geven a por mamzeyrim oykhet. Ruth Helman 659.807 662.804 er hot gehat zeyer zeyer sheyne tsvey tekhter. Ruth Helman 663.047 665.116 un di tekhter hobn gehat mamzeyrim. Ruth Helman 665.46 670.145 eyne iz geven azoy sheyn, a a a MALKAT HAYOFI. di eltere. Ruth Helman 671.468 676.283 un nokh dem iz geven dem zun, hot zi gev- eh iz eh hot zi mir gegebn ontsugehern. Ruth Helman 676.283 680.962 ot derfar hob ikh ir dertseylt az mayn man iz a a ofitsir gevezn. Ruth Helman 681.441 686.143 un ikh veys er lebt zikher nisht, vayl m'hot gehert az zey hobn dershosn ofitsirn. Ruth Helman 687.465 690.761 iz eh eh un zog ikh, ikh hob ibergelozt Ruth Helman 690.761 696.618 dos kind, ikh bin gegangen do epes gevoyer, gebli- gegangen makhn a vizit, dervayl iz oysgebrokhn di oyfshtand. Ruth Helman 696.618 698.833 un yakh voyn gor iber der Vaysl, Ruth Helman 701.775 705.501 dertseylt a gantse zakh az ikh ken nisht khasene hobn mit im. Ruth Helman 705.501 710.021 un ikh volt y- tomer volt ikh gekent mikh oysredn farn galekh, Ruth Helman 710.331 711.543 ikh hob nisht gekent. Ruth Helman 711.543 717.834 ikh hob nisht far- far- gevust vos tsu zogn, volt ikh volt ikh dokh ba- gevorn farshit in gantsn. Ruth Helman 721.941 728.173 HAIKAR, mir haltn bay vos? bay geyn eh oyf eh oyfn veg tsu mitn kind, yo, shoyn nokh der bafrayung. Taube Reiss-Rubin 726.683 727.2 yo. Ruth Helman 728.173 735.586 dos iz gevezn ikh gleyb in zibetstn o in akhtstn yanuar finef un fertsik. Ruth Helman 738.158 741.881 vi iz, bay undz iz dos geven, s'nokh geven genug tsu eh, Ruth Helman 742.005 749.687 ober eh in der tsayt vos ikh bin gelegn untern frayen himl, vu di andere zayt hobn zenen keseyder ale geganen, take di vos Ruth Helman 749.687 754.389 di vos ikh bin mit ir gevezn unter der erd mitn man, iz oykh geganen keyn Prushkov. Ruth Helman 754.498 756.022 un zi hot ibergelebt. Ruth Helman 758.037 761.231 vayl nokh dem hot men zikh getrofn in komitet in Prage. Ruth Helman 761.231 765.658 nisht mit ir, nor mit im. hot er mir gezogt az zi lebt, zi iz lebn geblibn. Ruth Helman 767.166 770.015 un er hot gehat aza shlakhtn nomen, Ruth Helman 770.015 772.554 az eh az m'hot im gevolt nisht la- Ruth Helman 772.554 780.457 barn bar di vakhn flegt er ma- masern eh un nisht veln nemen adurkh nokh in di a- oyf der arisher zayt adurkh. Ruth Helman 780.683 785.216 farshidene zakhn. vi azoy hot er geheysn? ikh vel mikh dermanen. s'nisht vikhtik. Ruth Helman 787.686 789.632 un vu halt men yetst? Taube Reiss-Rubin 789.171 791.949 iz ir ir geyt tsurik keyn Varshe. Ruth Helman 789.632 793.839 yo. yo ikh gey tsurik tsu eh keyn Varshe. Ruth Helman 794.115 798.12 un ikh geb a, ikh gey tsurik, Ruth Helman 798.12 800.943 un ikh vil visn vos iz gevorn fun di Ruth Helman 801.068 806.58 fun fun fun mayn shtub in Vlokhi, s'iz geven adurkhtsugeyn Varshe. Ruth Helman 807.21 812.115 un gey oyf dem veg, un ikh kum on. Ruth Helman 812.273 818.831 un ikh ze az di shtub iz do un zi di di tokhter fun Daytshland iz oykhet do, alts BESEDER. Ruth Helman 819.681 825.497 un ikh gey adurkh un ikh kum tsu tsu der Vaysl. der Vaysl iz gef- -efroyrn, un s'shteyt a vakh, Ruth Helman 825.773 831.285 militer un politsey, un ikh veys eh, private pevne <didektivn> oykhet, Ruth Helman 831.321 834.202 un lozn keynem nisht adurkh, un do shteyt a sakh mentshn. Ruth Helman 834.202 836.309 ale viln adurkh nokh Prage. Ruth Helman 836.309 841.004 ikh hob dokh <gemuzt> geyn nokh in vayter vi Prage. oyf Tekotshinski. Ruth Helman 841.011 845.595 s- s'hot dokh geheysn andersh, eh Targovek hot es geheysn. Ruth Helman 846.934 854.404 Targovek, eh Tekotshinski UNK eh z- zibn un tsvontsik Tekotshinski hot geheysn di gas. Taube Reiss-Rubin 852.823 855.261 dortn iz er geven farshtekt? Ruth Helman 854.486 857.367 dort iz er gevezn bay Vrodlevskin. Ruth Helman 858.072 859.871 un ikh kum dort ahin, Ruth Helman 860.788 865.912 ikh kum ikh vil kumen tsu der Vaysl, ikh heyb mikh on betn, ikh kler zey oyf. Ruth Helman 866.037 867.415 ikh bin a yidishe, Ruth Helman 867.572 870.607 ikh hob ibergelozt a kind un ikh hob im ongerufn bay vemenen. Ruth Helman 870.607 873.274 vayl s'ken zayn zey hobn gekent az er iz geven vi a kontrolir, Ruth Helman 873.274 876.072 un a guter oyf di oyf dem tramvay. Ruth Helman 876.111 879.952 zog ikh, un ikh hob bay Vrodlevskin ibergelozt mayn kind, Ruth Helman 880.026 882.45 un ikh veys nisht tsi zi lebt tsi nisht. Ruth Helman 882.54 885.065 lozts mikh adurkh nokhn <harts>! Ruth Helman 885.173 887.406 zest, zog ikh, ikh trog a por shikhlekh, Ruth Helman 887.406 890.145 un dos alts farn kind, tomer lebt es. Ruth Helman 890.421 893.784 lozts mikh dort azoy un oysnemlekh. Ruth Helman 893.784 896.068 oyf poylish zogt men DRODZE WYJATKU. Ruth Helman 896.158 899.535 un ikh hob zey on betn. a klal heybn zey zikh on baratn, Ruth Helman 899.598 902.848 di ale vos zey shteyen oyf vakh un lozn nisht adurkh nokh der Vaysl, Ruth Helman 902.848 910.108 beyde brikn. <KERBEDZHA>, tsvey brikn geven adurkhtsugeyn. zenen gevorn eh tseshmetert, nisht geven. Ruth Helman 910.435 915.454 nor m'hot gemuzt vartn biz dos ayz vet avek, vet men kenen zikh adurkh shvimen, Ruth Helman 915.454 921.501 o- un ven m'vet farrekhtn di fabr- di di brikn oykhet oyf oyf di oyf Prage. Ruth Helman 921.758 923.965 alzo, ikh hob dokh gevolt shoyn adurkh, Ruth Helman 923.965 927.995 a klal, zey hobn mir adurkhgefirt un tsugefirt tsu N.K.V.D. Ruth Helman 928.204 932.383 un ikh hob mikh dort oykh dos zelbe gezogt dem emes, dafke dem emes, Ruth Helman 932.49 939.082 ikh bin a yidishe, ikh hob ibergelebt, ikh hob ibergelozt a kind bay Vroblevskin, oyf Tekotshinski zibn un tsvontsik, Ruth Helman 939.207 940.736 bay a gutn goy. Ruth Helman 940.877 943.588 un az er iz nishto, hob ikh nisht gevust. Ruth Helman 944.218 951.029 a klal, ikh kum ahin, ikh derken, ikh kum ahin, iz do epes eh rusishe ofitserkes voynen dortn, Ruth Helman 951.222 954.321 un ikh ze epes azan ayngeshrumpn nefesh, Ruth Helman 954.512 959.973 un zi iz do di goye. un un mit a shi- mit a tokhter hobn zey oykh gehat. Ruth Helman 960.165 962.719 un ikh ze az dos nefesh iz mayn kind. Ruth Helman 962.719 964.395 a koysh mit beyner. Ruth Helman 966.24 967.803 un zi derkent mikh. Ruth Helman 968.248 970.334 z- hot zi ongehoybn shrayen, Ruth Helman 970.358 973.333 oyf poylish, UNK. Ruth Helman 973.333 975.381 UNK. Ruth Helman 975.825 980.78 zi vil nisht zayn keyn yidishe. zi hot in ir azoy arayngegoret, un gevoygn hot zi tsvelef kilo. Ruth Helman 981.04 982.868 un vos dertseyln zey mir? Ruth Helman 982.868 988.577 az zint m'hot tsugenumen dem ale mener hot hobn zey mitgenumen azoy vi zey zenen opgetretn. Ruth Helman 990.557 995.314 di daytshn zenen opgetretn fun Prage, hobn zey mitgenumen aroys ale mener in lager arayn. Ruth Helman 995.314 998.388 azoy az zi iz gevezn a lange tsayt on im, Ruth Helman 998.388 1000.999 un er iz geven a farantvortlekher mentsh, Ruth Helman 1000.999 1003.647 zi hot zikher nisht gekent shraybn, di tokhter efsher yo. Ruth Helman 1003.647 1006.221 ober er hot ir gelernt leyenen un shraybn, Ruth Helman 1006.221 1007.721 un zi hot im lib gehat, Ruth Helman 1007.721 1009.407 er hot oysgefirt di flikht, Ruth Helman 1009.454 1013.872 un a khuts dem hot vegn ir gevust der untergrunt oykhet. Ruth Helman 1014.047 1017.149 az bay Va- az bay Vroblevskin iz do a yidish kind. Ruth Helman 1017.149 1019.357 un ver dos kind hot men gekent. Ruth Helman 1023.058 1024.573 iz dokh mir biter. Ruth Helman 1024.573 1028.958 un do vil eh zogt zi UNK. Ruth Helman 1029.099 1033.492 un zi hot zikh mir PRZYZNAJEt, zi hot zikh mir gezogt, di goye, Ruth Helman 1033.492 1038.264 az s'iz zeyer shlekht geven, zi hot gekoyft afilek an ey far fertsik zlotes Ruth Helman 1038.264 1040.801 un zi vil nisht esn un zi ken nisht esn, Ruth Helman 1040.801 1044.172 un zi bet nor no- zi benkt nor nokhn nokhn DOD, Ruth Helman 1044.172 1047.453 nokhn nokhn feter, Vroblevski. Ruth Helman 1047.527 1055.329 un eh zi vil nisht esn un zi hot ir sh- zi iz shoyn geven barn barn galekh, barn KSIADZ, Ruth Helman 1055.329 1058.451 vayl bay keygn iber iz geven aza kleyne KOSCIOL Ruth Helman 1058.451 1059.925 oykh oyf di zelbe gas. Ruth Helman 1059.951 1063.784 un der g- eh galekh hot gemuzt visn ven zi iz aropgeganen zi iz a yidish kind. Ruth Helman 1063.784 1066.469 nor nisht ale zenen geven biter m'hot oysgegebn. Ruth Helman 1067.558 1074.251 un un z- eh m'da- zi vet eh zi vet zikh darfn bashventshyen vayl zi zi halt bay shtarbn. Ruth Helman 1076.113 1081.22 un in Prage dortn vu zi iz geven, shoyn a halb yor geven a yidishe komitet. Ruth Helman 1082.205 1085.24 un der yidishe komitet flegt tsunemen di kinder, Ruth Helman 1085.324 1089.287 oder er flegt gebn gelt az m'hot gevolt haltn, az s'geven vu tsu haltn. Ruth Helman 1089.287 1092.935 un zi di goye iz zi geven azan antisemit, Ruth Helman 1093.14 1098.821 az az zi hot nisht zi iz nisht geganen in yidishn komitet me- m- m- eh meldn az zi hot a yidish kind. Ruth Helman 1105.51 1107.141 az yo shoyn azoy, Ruth Helman 1108.075 1112.203 eh bin ikh gevoyer gevorn do- eh eh az s'do a yidishe komitet. Ruth Helman 1112.26 1116.575 a klal, ikh bin gegangen in yidishn komitet, der komitet iz shoyn geven oyfn tsveytn plats. Ruth Helman 1116.715 1121.569 bin ikh geven finef hundert un eyns koym faregistrirte yidishe. Ruth Helman 1121.794 1123.09 mener un froyen. Ruth Helman 1123.09 1127.891 finef un hundert un eyns iz geven mayn numer vu ikh hob mikh gemoldn in yidishn komitet. Ruth Helman 1127.891 1130.751 un ikh hob zey dertseylt, az ikh hob a kind, Ruth Helman 1130.751 1135.051 un in yidishn komitet hot gearbet eyner vos iz geganen mit mir tsuzamen Ruth Helman 1135.176 1138.714 iz geven oykhet a a a kamashn makher, Ruth Helman 1138.737 1143.568 un eh un fun eyn shtot ze'mir undz geven mi- mishpokhe fun mayn man oykhet, Ruth Helman 1143.568 1146.901 Zhelazer, er iz haynt, er lebt nokh efsher, Ruth Helman 1146.901 1149.497 eh vayl er iz gevorn a zhurnalist PITOM. Ruth Helman 1149.503 1156.587 a shlakhter mentsh, un er hot eyner gevust vegn dem Vrublevski, un er iz keyn eyn mol nisht geganen gevoyer vern, a, Ruth Helman 1156.587 1161.14 s'iz der vos ikh hob dir nokh nisht dertseylt, vos er hot mikh farbe- a ikh kum yetst dertsu. Ruth Helman 1162.041 1169.074 alzo er iz eh es iz gevezn un der vos hot gefirt dem Dzhoynt, dernokh iz er gevorn in eroplan derharget. Ruth Helman 1169.074 1173.636 der Dzh- der Dzhoynt in b- in in eh in eh in geto. Ruth Helman 1173.636 1177.673 geven gev- zey hobn gekokht eh eh un zupn un vos, Ruth Helman 1177.673 1181.71 un un Amerike hot arayngeshikt gelt iz oyf zayn adres gevezn, Ruth Helman 1181.781 1188.714 eh Dzh- Buzhik, er iz geharget gevorn, er iz geven. nokh dem geb ikh a kuk, az er iz oykhet do. Zhelazer. Ruth Helman 1188.923 1190.503 Noyekh Zhelazer. Ruth Helman 1190.728 1194.725 oy, er get mikh a derze, Rutkele! spn. oy! Ruth Helman 1194.725 1200.833 yakh hob ibergelebt do, zog ikh. zog ikh, far vozhe bistu nisht gegangen keyn eyn mol gevoyer vern vu dos kind iz? Ruth Helman 1200.833 1204.816 ts- vi azoy dos kind zet oys? du host dokh gekent, zog ikh, Rublevski! Ruth Helman 1204.816 1208.998 vos bistu nisht geganen eyn mol zikh vayzn, host ibergelebt in Grokhl? Ruth Helman 1209.173 1214.367 zogt er, ikh hob UNK, ikh ikh hob, zogt er, keseyder gehat, zog ikh, in zinen mitn kind, Ruth Helman 1214.367 1216.867 dos kind, zogt zi, dos kind, er hot gehat a yingele. Ruth Helman 1216.867 1218.423 un zi hot oysgezen azoy vi Ruth Helman 1218.423 1221.7 a rikhtike teymanke un er iz geven a blonder. Ruth Helman 1221.7 1228.843 nor er hot nisht gekent keyn gutn poylish. fun dest vegn hobn zey ibergelebt in Grokhov, dos heyst oykh oyf Shne- oykh UNK oyf di andere zayt Vaysl. Ruth Helman 1230.942 1234.465 un eh azoy vi er zogt er azoy zogt er tsu Guzhekn, Ruth Helman 1234.465 1236.878 z- zogt zi, vos iz mit gelt? Ruth Helman 1236.878 1243.147 zog ikh, ikh hob gelt, nor dos gelt iz do nishto eh do far vos tsu koyfn. s'geyt nisht do dos gelt fun yener zayt. Ruth Helman 1243.147 1245.988 do s'do ander gelt, Lubliner gelt. Ruth Helman 1246.163 1251.754 zogt er, yedere krigt tsvey toyznt zlotes. un far vos iz di goye nisht gekumen, zogt er, in komitet arayn? Ruth Helman 1251.754 1253.976 ikh bin dokh, zogt er, do fun der ershter minut on Ruth Helman 1253.976 1258.939 ikh hob dokh ibergelebt in Grokhov, zogt er, un ikh bin fun di ershte mitglider fun komitet. Ruth Helman 1259.055 1263.065 zogt er, iz zog ikh tsun im, zogt er, vu geystu nekhtikn? Ruth Helman 1263.274 1269.292 zogt er tsu Guzhekn, m'darf ir koydem gebn di tsvey hundert eh di tsvey toyznt eh zlotes. Ruth Helman 1269.72 1271.683 zogt er, vest geyn tsu mir, Ruth Helman 1271.683 1276.61 Dorke iz nishto, dos heyst di froy iz nishto, zi iz ergets in a git hot zi farnumen dortn bay Radzin. Ruth Helman 1276.61 1280.914 geven in ander plats vu s'oykhet di mishpokhe fun mayn man hot geshtamt, Ruth Helman 1280.914 1285.273 un vu di Kotsker khsidim zenen geven, vos ikh hob dir efsher dertseylt shoyn nekhtn. Ruth Helman 1286.427 1291.956 HAIKAR, eh iz iz, zogt er, "vest geyn tsu mir. Ruth Helman 1292.063 1298.236 vart unter, m'vet farmakhn di komitet, e'mir e'mir ves- vestu nekhtikn bay mir. bay mir iz do plats." Ruth Helman 1298.236 1300.623 ikh kum a- un m'kumt oyfn veg, Ruth Helman 1300.623 1306.08 koyft er shinke. shinke heyst eh vursht, poylishe. Ruth Helman 1307.272 1311.736 un a er koyft a vays broyt, un m'geyt aheym, a shtik vegs, Ruth Helman 1311.736 1314.2 eh oy- unter Prage nokh, Ruth Helman 1314.2 1320.845 un er un m'kumt ahin tsu im, er shlist oyf, a parter voynung, m'nisht geganen oyf keyn shtign, Ruth Helman 1321.003 1327.629 un ikh kum geb mikh a kuk arum, s'shtey- s'nor do eyn SAPA, eyn eh SAPA. Ruth Helman 1327.72 1332.067 un biz aroyf tsum sufit lign ayngeleygt SHETICHIM. Ruth Helman 1334.031 1342.633 az es do ligt a bret un ibern bret lign shoyn un eh un ikh ze nokh a shtub un in kekh un iberal eh iz SHETICHIM, Ruth Helman 1342.633 1350.039 ayngeleygte. persishe SHETICHIM fun goyim, azoy vi zey zenen geblibn, hobn zey opgerape- -evet. Ruth Helman 1351.041 1356.152 m'est op, yo, un er hot gekoyft di ke- di batus, mit di kabase mitn broyt, Ruth Helman 1356.152 1360.744 hot er bay mir genumen gelt fun di tsvey toyznt zlotes vos ikh hob gekrign fun komitet. Ruth Helman 1362.145 1364.147 shoyn, y- m'est op, Ruth Helman 1364.288 1369.327 ikh bin dokh geven z- oysergeveyntlekh eh mid, ikh hob dokh nisht gehat vu tsu zayn, un er iz avekgeganen, Ruth Helman 1371.105 1376.667 zogt zog ikh, eh vu vu velk ikh shlofn? zogt er, do oyf der SAPA. s'geven a breyte SAPA. Ruth Helman 1376.978 1381.393 un ikh ikh leyg mikh shlofn, ikh vil khapn a dos, er krikht arayn. Ruth Helman 1382.698 1386.961 zog ikh, "Noyekh! ikh hob nokh Godlen nisht farratn un du vest nisht zayn der ershter!" Ruth Helman 1388.824 1393.408 un geb mikh a shpring arop un geb mikh a tu on un zits azoy op biz in der fri. Ruth Helman 1396.013 1397.829 kumen biz in der fri, Ruth Helman 1397.92 1401.255 un ikh veys shoyn az dos kind lebt, az m'darf es opnemen, Ruth Helman 1401.447 1405.215 gey ikh in komitet arayn, alts tsu fus, s'nisht geven mit vos tsu forn. Ruth Helman 1405.215 1408.122 eh in Prage iz oykh geven alts hefker. Ruth Helman 1409.007 1412.375 kum in komitet arayn, un ikh shtey azoy. Ruth Helman 1412.466 1415.818 get a kum on der vos ikh bin gelegn mit im unter der erd, Ruth Helman 1415.908 1420.002 Ruznberg hot er geheysn, neyn, epes azoy endlekh, ikh gedenk nisht. Ruth Helman 1420.819 1422.838 ikh ken mikh di nisht nisht dermanen. Ruth Helman 1423.08 1427.714 un s'shteyt a redl mit eh ze- zelner vos geyen oyfn Berliner front, Ruth Helman 1427.805 1432.254 rusishe un poylishe, farshidene, a gants krentsl in komitet. Ruth Helman 1432.395 1437.536 un zey geyen zikh nemen tsu im shlogn, tsu dem vos ikh bin geven unter der erd mit der froy. Ruth Helman 1437.829 1443.931 vos iz? er hot oysgegebn mentshn, yinglekh bay der vakh. un m'hot zey dershosn. Ruth Helman 1444.427 1448.499 ikh hob nor badorfn zogn, ikh hob oykh gehat an avle, un mikh onrufn. Ruth Helman 1448.499 1450.372 zey voltn im gemakht toyt. Ruth Helman 1450.372 1452.347 ikh hob mikh gemakht nisht hern, Ruth Helman 1452.347 1456.162 nor er hot mir gegebn a zog dernokh, azoy vi zey hobn im ibergelozt Ruth Helman 1456.162 1461.088 lebn, im gornisht getun, zey hobn a bisl opgeharget un im do geshtupt, dortn gegebn a por boksn. Ruth Helman 1461.206 1464.536 nor ikh hob mikh in gantsn nisht ongerufn, ikh hob oykh gehat an avle. Ruth Helman 1464.829 1469.88 geyt er arop mit mir, zogt er, du veyst, zi iz oykh geblibn. dos heyst, di froy iz oykh geblibn lebn. Ruth Helman 1469.88 1473.361 zi iz, zogt er, avek keyn Prushkov, un zi zi hot epes gehat vemenen. Ruth Helman 1473.361 1475.084 nor s'kind, zogt er, lebt nisht. Ruth Helman 1475.084 1478.139 ale kinder fu- fun di Tshonkalezes hobn nisht gelebt. Ruth Helman 1478.139 1482.457 zenen oysgeshtorbn far hunger. poylishe kinder oykhet, kranke. Ruth Helman 1484.505 1493.341 a klal, un ikh zog ir, un ikh z- iz geb ikh get eyner a kum tsu mir tsu, an ofitsir vos geyt oykh oyfn front fun Berlin, Ruth Helman 1493.415 1495.569 un zogt, du bist Rutke? Ruth Helman 1496.267 1505.233 zog ikh, yo, ikh, un s'kind, zog ikh, iz geblibn lebn, nor s'iz, zog ikh, a a a skeletl, s'vegt tsvelef kilo in gantsn. s'halt shoyn bay shtarbn, zi hot es gevolt Ruth Helman 1505.233 1512.118 eh op- op- eh eh eh sh- opshmadn a- az er zol kenen s'zol kenen opshtarbn. Ruth Helman 1512.118 1515.447 un zi hot zikh nisht gevizn, zog ikh, in komitet arayn a gantse tsayt. Ruth Helman 1515.96 1518.513 zogt er azoy, ikh gey oyfn front, Ruth Helman 1518.513 1522.015 nor ikh kum yetst fun Mezritsh, dortn iz gevezn Ruth Helman 1522.015 1524.344 a MERKAZ fun oysarbetn barshtn. Ruth Helman 1524.344 1527.584 oyf poylish hot es geheysn MIEDZYRZ- MIEDZYRZEC, Ruth Helman 1527.584 1531.479 un oyf yidish hot men gezogt Mezritsh. dos iz geven a yidishe branzhe. Ruth Helman 1531.84 1534.283 dortn iz do hundert tsvontsik yidn, Ruth Helman 1534.283 1537.81 m'vet dikh, zogt er, dort iz do a a mishpokhe Sheymel, Ruth Helman 1537.81 1544.979 hobn zey farloyrn tsvey zin in poylishn oyfshtand, zey zenen geblibn lebn, un zey hobn fabrikn fun a <gra> mashine. Ruth Helman 1545.171 1548.483 un zey hobn gevoynt oyf der hoypt gas, oyf der Varshever gas. Ruth Helman 1548.483 1553.384 du vest dikh bay, hot er alding opgemoshlt, m'vet dikh, zogt er, tsukhapn, m'vet nisht visn vos tsu tun. Ruth Helman 1553.384 1555.31 un meyle vegn kind iz opgeredt, Ruth Helman 1555.31 1560.495 ikh ken, ikh volt mit dikh geforn, nor ikh muz mikh shoyn, zogt er, tsushteln, vayl undz gey'mir oyf Berlin. Ruth Helman 1561.017 1565.668 un zog ikh, ver bistu? zogt er, ikh hob gevoynt in dem ershtn, in a fatsyate. Ruth Helman 1565.691 1572.756 un mayn froy, zogt er, iz geven a Radzinerin, fun vanet mayn man shtamt. der ershter man. Ruth Helman 1572.795 1576.418 zogt er, un for oyf eh keyn Mezritsh. Ruth Helman 1576.609 1580.629 zog ikh, un vi azoy fort men? s'a komunikatsye? get zikh eyner a ruf on, Ruth Helman 1580.646 1585.905 ikh e- ikh darf forn keyn Mezritsh, ikh voyn, zogt er, bay eh eh bay di Sheymels. Ruth Helman 1586.076 1592.724 un ikh darf forn, zogt er, no, eh in a ofenem eh eh, a n- ikh hob, zogt er, a groyse Ruth Helman 1592.724 1596.279 eh a groysn vogn, un ofn, un s'iz a frost. Ruth Helman 1596.724 1598.923 zog ikh, s'nishto keyn eytse. Ruth Helman 1598.923 1603.808 zogt er, ruft zikh on nokh eyner, ikh voyn oykh, zogt er, bay di Sheymels. Ruth Helman 1603.808 1609.351 iz er shoyn gekumen mit britshesn ongetun, mit shtivelekh, elegant, er hot shoyn gehandlt mit valute. Ruth Helman 1609.351 1611.326 vayl er iz geven fun yener zayt Vaysl. Ruth Helman 1611.326 1613.846 zogt er, ikh voyn oykh bay di Sheymels, Ruth Helman 1614.021 1617.98 ikh vel dir, zogt dir, nemen dos kind, mit mir vet zi shoyn geyn. Ruth Helman 1619.185 1624.663 eh zibn a zeyger zay do, hob ikh opgeredt, zogt er, mit eynemen tsu forn in a Ruth Helman 1624.663 1629.557 SAMKHOT, in a groysn, in a last eh vogn, un zolst zayn. Ruth Helman 1629.883 1633.404 a klal, ikh hob dokh gezukht aza gelegnheyt, Ruth Helman 1635.672 1638.062 a klal, vi ikh nem dos eh kind, Ruth Helman 1638.895 1640.003 un eh Ruth Helman 1641.291 1647.528 un ikh, er kumt zibene, ikh derman mikh az zibene zol ikh zol er do zayn vi mir UNK hob mit im bashtelt barn komitet. Ruth Helman 1648.378 1651.848 get er kum on epes mit a pak un mit a kots, Ruth Helman 1651.939 1656.888 un do iz er do iz er shoyn, hot demolts geheysn azoy elegant, azelkhe britshesn mit shtivelekh, Ruth Helman 1656.902 1659.272 er hot fardint shoyn gelt, er hot gehandlt mit valute. Ruth Helman 1659.272 1660.981 valute veystu vos dos heyst? Taube Reiss-Rubin 1660.073 1661.181 yo yo. Ruth Helman 1660.981 1665.551 ge- eh eh toyshn, eh gelter, dolarn, farshidene zakhn. Ruth Helman 1665.625 1670.057 vayl er iz shoyn geven a halb yor bafrayt, oyf yener zayt eh eh Vaysl. Ruth Helman 1671.767 1673.718 un er get mikh a fir tsu, Ruth Helman 1673.893 1677.366 un der forman vos ho-, der shofer heybt on redn, Ruth Helman 1677.366 1679.49 der shofer iz oykh geven in Treblinke. Ruth Helman 1680.002 1682.932 ibergelebt in Treblinke un geblibn lebn. Ruth Helman 1683.175 1685.295 dernokhn bin ikh gevoyer gevorn Ruth Helman 1685.408 1691.408 az er iz gevezn epes nisht in ordenung in Trebline, mayn man hot zikh dernokhn bakent mitn, er hot gevust, Ruth Helman 1691.408 1692.863 yakh hob im dertseylt vegn im, Ruth Helman 1692.863 1694.545 hot er gezogt, s'iz der vos hot gezogt Ruth Helman 1694.545 1696.567 m'darf nisht makhn keyn oyfshtand Ruth Helman 1696.567 1701.226 vayl s'nokh do a sakh arbet. dos heyst, s'nokh do fil toyte tsu eh tsu bagrobn. Ruth Helman 1702.648 1705.32 dos iz geven der der shofer, Ruth Helman 1705.32 1709.927 un er hot mir eh eh un tsuge- eh arayngefirt keyn Mezritsh, Ruth Helman 1709.927 1714.053 un ikh kum arayn, lekhtik, freylekh, ful mit mentshn. Ruth Helman 1714.053 1716.801 ale zenen dortn do. zenen gekumene, Taube Reiss-Rubin 1717.701 1719.09 yo, ir kent vayter redn. Ruth Helman 1719.017 1722.574 z- ze- zenen ge- zenen gekumen tsurik Ruth Helman 1722.574 1727.28 fun fun Varshe hobn zey ibergelebt. tsvey zin zenen zey umgekumen, Ruth Helman 1727.32 1732.408 un fun di eh un di un un un zey zenen tsurikgeforn Ruth Helman 1732.459 1735.255 punkt in zelbn tog vos m'hot gezolt Ruth Helman 1735.255 1739.914 likvidirn zey di fabrikn, nemen un tsunemen zey far der regirung. Ruth Helman 1740.06 1744.908 hobn zey alts opgekrign, oyf der hoypt gas hobn zey gevoynt in di a- in a shtub, Ruth Helman 1744.908 1747.727 un un zey gebn arop a a f- a Ruth Helman 1747.727 1755.293 a a breyte a breytn f- eh eh SAPA tsu shlofn mitn kind in a bazunderer shtub, Ruth Helman 1755.552 1760.659 un zey visn nisht vos tsu tun, dort iz shoyn do a yidish meydl vos iz aropgenumen fun zibetsn yor. Ruth Helman 1760.698 1762.632 a yidishe fun di goyim. Ruth Helman 1762.808 1765.96 un ikh hob shoyn a shtub, m'veyst shoyn nisht vos tsu tun mit mir. Taube Reiss-Rubin 1765.828 1770.449 undz ve'mir vayter derts- ir ikh vel aykh va- vayter fregn oyf di nekhste kasete. Ruth Helman 1765.96 1766.804 vosere,