Taube Reiss-Rubin 2.172 4.511 iz eh in Mezritsh? Ruth Helman 4.18 8.848 yo. ikh kum keyn Mezritsh, alzo m'veyst nisht vos tsu tun, Ruth Helman 8.888 20.323 un ikh eh eh eh iz iz a yidish kind un s'do zeyer fil iz gevezn dezertirn un azelkhe vos zenen bafrayt gevorn fun der rusisher armey. Ruth Helman 20.447 24.325 eh s'shoyn do hundert tsvontsik yidn, un s'do a beker a beker oykhet. Ruth Helman 24.325 33.212 un ale ge- ikh hob gehat eh opgenu- un ikh hob ge- ikh bin geven nisht, gut sheyn ongetun un yung oykhet. un ikh hob zikh shoyn ge- mit dem ZUREK, mit di zup fun di Ruth Helman 33.212 36.509 fun der poyer, bin ikh sh- hob ikh shoyn gut oysgezen. Ruth Helman 36.509 42.463 vi nor a man, azoy fil mener. di varsheverin, di varsheverin, di varshever, di varshever. Ruth Helman 42.79 50.152 a klal, ikh bin gevezn epes a por teg, mitn kind, dos kind hot zikh ongehoybn eh popraven oykhet. Ruth Helman 50.152 54.776 s'dokh geven a koysh mit beyner, mamesh oyf tsu shtarbn, tsvelef kilo hot zi gevoygn Ruth Helman 54.776 58.21 ven ikh hob ir opgenumen nokh a por yor zayn dortn bay im. Ruth Helman 58.21 64.451 vayl zi hot nisht gekent lebn im. im hot zi lib gehat. er iz dokh geven a kultureler mentsh, er hot dokh ir gelernt. Ruth Helman 64.608 72.838 un er un er hot eh eh un er hot gezen az a fakt az zi hot ongehoybn geyn in shule bald az er iz gekumen, in der driter klas. Ruth Helman 74.582 79.234 ikh bin do a por tog, un ikh trakht mikh, ikh darf dokh makhn epes a lebn. Ruth Helman 80.826 85.832 un ikh gey ikh for tsurik keyn Paplovits nemen a por zakhn vos ikh hob shoyn gehat. Ruth Helman 86.344 92.998 ikh zol epes hobn zikh vi tsu eh dos. in komitet hot men mir gezogt bald, in ershtn tog ven ikh bin gekumen, Ruth Helman 92.998 99.264 az m'zukht a shnayderin in MINISTERSTWO vu s'geven a mol fun fun der ban, Ruth Helman 99.321 102.397 iz haynt do kh- eh a kikh, Ruth Helman 102.397 108.832 un m'firt a shnayderay vayl ale alerley zenen opgerisn opgeshlisn, di vos zenen geven in Rusland, un di vos zenen in Poyln, Ruth Helman 108.832 112.981 m'darf zey epes oyfneyen, afilek der prezident, di PREZYDENTOWA. Ruth Helman 113.028 115.869 nor s'arbetn tsvelef shikses, Ruth Helman 116.314 121.86 un zey kumen der porutshnik, mit a range heyst es, a militer man, vos firt dos on dos, Ruth Helman 122.22 128.542 er er vil a yidishe zol hobn an oyg oyf di shikses. zey hobn nisht gehat keyn tsutroy. farshteyt? Ruth Helman 129.088 132.592 alzo, ikh hob shoyn gevust az ikh hob shoyn vu tsu geyn arbetn oykhet. Ruth Helman 132.885 140.827 bin ikh hob ikh genumen un bin avekgeforn tsurik nemen ale zakhn dortn fun Pabovits vos ikh hob nokh dem gantsn vinter opgearbet. Ruth Helman 142.099 150.795 un un zog ikh un ts- eh oyf tsurik vegs, vel ikh mikh heysn, hob ikh shoyn gehat a a oyfn veg gekhapt azan a taksi, an oyto, Ruth Helman 150.795 155.34 aza mine s'iz an oyto geven, a vegele, alnfals a shtikl mashin. Ruth Helman 155.346 158.228 un heyst mikh opshteln vu s'heybt zikh on Vlokhi. Ruth Helman 158.228 163.119 zog ikh yetst vel ikh tsugeyn zen vos mit di shtub iz. s'dokh an eygntum. Ruth Helman 163.193 166.48 tsi s'vet epes zayn derfun. ikh ho- ikh hob dokh shoyn gornisht gehat, Ruth Helman 166.48 170.476 gornisht farmogt. epes a a kishele hob ikh shoyn gehat, ikh hob es alts genumen. Ruth Helman 171.023 179.061 un ikh gey oyf mayn rikhtikn veg. forn ale shofern, shiker, ale rusn, Ruth Helman 179.061 184.028 nisht zey hobn nisht keyn spirtn, nor zey trinken alkohol, un eh bren-spirt, Ruth Helman 184.371 190.755 un ikh gey oyf mayn veg, un ikh krig a eh un un ikh fil az er fort oyf mir on, Ruth Helman 190.755 196.116 un ikh krig epes do a klap, ikh farlir nisht UNK vos in kop arayn nisht, un ikh tsu mikh azoy tsunoyf, Ruth Helman 196.116 202.073 un s'get mikh a fir ariber der tsenter vogn, a Shrudebek iz dos geven, an amerikaner last-oyto. Ruth Helman 202.292 205.728 vos zey hobn di r- di amerikaner hobn gegebn far di rusn oykhet. Ruth Helman 206.325 212.481 un azoy iz geven ze- a shpitol dortn in Vlokhi, bloyz fun di SAMOCHODn. Ruth Helman 212.481 215.882 azoy vi haynt bay undz, a aza min oys shekhteray. Ruth Helman 216.329 220.207 alzo, s'kumt on a por goyim, m'firt mikh un m'nemt mikh in shpitol arayn. Ruth Helman 220.298 225.809 un ikh lig op tsvey vokhn un di Sheymels vu dos kind iz veyst nisht vu ikh bin ahingekumen. Ruth Helman 227.537 235.108 nisht ikh, ikh bin gelegn mit dem fus, nisht tsebrokhn gevorn. nor der fus iz geven shvarts, s'geven oysgegosn dos blut. Ruth Helman 235.3 243.557 iz bin ikh gelegn tsvey vokhn azoy nokh eh nokh ale tsores, mitn fus azoy tsum sufit, mit aza ekstere eksperiment, Ruth Helman 243.557 249.252 un di hant, un do bloyz der oyf der f- nogl, der di der nogl iz aropgefaln. Ruth Helman 249.252 258.193 do hob ikh gekrign mit dem letstn rod, vayl ikh hob mikh azoy tsunoyf gekortshet, ikh hob nisht farloyrn. der vogn iz adurkhgeforn, dos letste, der letster rod iz aroyf oyf mir. Ruth Helman 259.414 268.672 dernokhn, ikh bin aroys, bin ikh shoyn gegangen glaykh oyf mayn veg, yo, in komitet arayn, u- u- u- ts- nokhn kind, Ruth Helman 268.797 276.266 un ikh hob gezogt in komitet az ikh ken nokh dervayl nisht, ikh muz opnemen dos kind, dos kind tsum ersht aynordenen. zogn zey, dos kind e'mir undz tsunemen. Ruth Helman 276.559 282.723 s'iz do a kinder-hoyz in Otvotsk. dort iz gevezn a a linye vos m'iz geforn Ruth Helman 282.723 284.352 UNK, Ruth Helman 284.352 288.52 nor in yener tsayt hobn zey geshafn kinder-hayzer far di vos zey hobn opgenumen fun di Ruth Helman 288.52 293.542 vos zey hobn gefunen in di gasn oder opgenumen bay goyim. der komitet, der yidisher komitet. Ruth Helman 293.566 297.444 shoyn. un eh ikh ikh gey ir opnemen, Ruth Helman 297.653 306.779 iz dem tog vos s'geshen dos hot zi zikh oyfgekhapt, zi hot mir dernokh dertseylt, zi hot gevoynt zi eh eh do gekumen. zey hobn gevoynt in Belgye dernokhn. Ruth Helman 306.779 310.236 zeyer raykhe mentshn, un eh zenen zey geven. Ruth Helman 310.309 314.972 eh zey lebn zi lebt shoyn nisht, zi lebt shoyn oykh zikher nisht. er iz geshtorbn shoyn do oykhet. Ruth Helman 314.972 319.494 nor demolts hot zi mir dertseylt, az dem tog vos mir iz dos geshen, di nakht, Ruth Helman 319.494 322.942 hot zi zikh oyfgekhapt, UNK. Ruth Helman 322.982 325.355 dos heyst, ikh hob shoyn nisht keyn mamen oykhet. Ruth Helman 325.362 327.713 dem tatn hot zi gevust er iz umgekumen. Taube Reiss-Rubin 327.673 328.916 dos kind. Ruth Helman 327.713 328.883 fun dem goy. Ruth Helman 330.39 336.948 fun di goy, oder zi hot gehert politik, oder m'hot geleyent a tsaytung, ikh veys nisht vos, zi hot dokh gehat farshtand oysergeveyntlekh. Taube Reiss-Rubin 332.162 333.32 ir hot mikh, Ruth Helman 338.052 341.86 a klal ikh lo- ikh kum tsu geyn un vil nemen dos kind, Ruth Helman 343.283 350.923 zogt er, zogt mir dos meydl, dos yidishe vos m'hot shoyn opgenumen fun di goyim, eh vos zi hot getun alts in shtub, gekokht un gevashn un alding, Ruth Helman 350.923 357.2 in di shtub iz geven an araynfor hoyz. ver s'iz gekumen, fun eh velkher zayt, iz gegangen tsu di Sheymels. Ruth Helman 357.947 366.277 vayl zey hobn keynem nisht gehat, zey hobn gehat tsvey zin, zenen zey umgekumen in poylishn oyfshtand in Varshe. un zey hobn oykhet ibergelebt in Varshe ergets in a bunker. Ruth Helman 366.672 372.943 AI- I- HAIKAR, ikh vil nemen dos kind un geb aza rir on, Ruth Helman 373.185 380.249 ikh fil az s'hot fil nis, zog ikh vi azoy fir ikh ir avek in dem hoyz arayn? m'vet dokh ir opshern di hor! Ruth Helman 380.796 382.984 yo, in komitet hot men mir gezogt, Ruth Helman 383.108 392.467 az ale kinder zenen opgeshoyrn vayl m'hot genumen kinder fun gas, farloyzte, farbrudikte, un un s'nokh s'epes do a krankeyt oykhet dortn. Ruth Helman 392.878 395.116 un ikh hob n- do hob ikh nisht vu tsu geyn. Ruth Helman 395.14 402.823 ikh hob nisht vu ikh hob ni- ikh hob nisht keyn shtub, ikh hob nisht vu tsu geyn. tsu dem Noyekhn vos hot gevolt mikh arayn farbetn oyf der SAPA, vel ikh dokh nisht geyn, Ruth Helman 402.823 409.849 trots dem vos s'volt geven der rikhtikster plats, a khaver, eh vos ken, un veyst az dos kind iz do bay Brovlevski. Ruth Helman 409.939 413.994 nor er iz a biterer mentsh gevezn. zog ikh, tsu im gey ikh nisht. Ruth Helman 413.994 423.298 un nem dos kind, un gey aroyf tsu di tsu der tsu dem Droshn on dem fus vos ikh bin gevezn, Ruth Helman 423.304 430.402 er zi iz geven rikhtik oyf Stolanski nisht vayt, Stolanski tsen hot er gevoynt. azoy vi yetst gedenk ikh es. Ruth Helman 431.016 436.426 un ikh ikh geb ir finef hundert zlotes fun di tsvey toyznt vos ikh hob gekrign fun komitet, Ruth Helman 436.888 441.32 un ikh koyf tsukerlekh, ikh koyf vos es lozt zikh, un leyg avek dos kind, Ruth Helman 441.462 447.176 un do krig azelkhe blozn. un tsip aroys di nis. fun lange hor. Ruth Helman 448.313 452.205 tsvey vokhn hot zikh nisht gelozt vashn, bay di Sheymels. Ruth Helman 452.329 458.021 UNK zi hot shoyn nisht keyn mamen oykhet. a shvere tip dos kind. fun kind vos <oyf? shver. Ruth Helman 458.021 462.11 zi iz f- iber iber dem farshtand shtendik geven antviklt. Ruth Helman 462.252 466.583 zi hot zikh nisht gelozt vashn, zi hot shoyn nisht nokh vos tsu lebn, zi hot shoyn nisht keyn mame. Ruth Helman 467.584 475.065 hobn zey ir nisht gevashn, zey hobn zikh nisht gevolt mit dem arum krign oder shlogn es oder vos. zi hot zikh nisht gelozt vashn. hobn zey farlozt dem kop, Ruth Helman 475.065 479.537 hot zi gehat a kop mit layz un mit nis. yakh hob dos alts Ruth Helman 479.537 486.784 az ir geshtupt tsukerlekh in moyl arayn bay di kristin, un ir gegebn finef hundert funt zi zol mikh lozn zitsn in kekh, Ruth Helman 486.784 494.308 un ikh hob oysgetsupt. zi iz geven eyn kind fun ale mit hor, mit tsep. ale zenen geven opgegolt in Otvotsk. Ruth Helman 494.938 499.964 un ikh bin dervayl, azoy vi ikh hob ir gehat bashtat bay keyn Otvotsk, Ruth Helman 499.964 505.716 bin ge- ongehoybn arbetn un yedn zuntik bin ikh geforn nor zen vayl m'hot nisht gearbet. Ruth Helman 508.017 512.28 in tsvishn tsayt, ven ikh hob gearbet in MINISTERSTWO, Ruth Helman 512.556 519.463 hot zikh geyavet eyner vos hot ibergelebt oykh oyfn eh oyfn poylishn oyfshtand un gevorn raykh. Ruth Helman 519.463 522.945 un er hot gekrign a voynung vu s'geven a shule. Ruth Helman 523.356 533.334 a a a a a shule tsu lernen. nor s'gevezn, eh s- ikh vil araynrukn poylishe verter keseyder, derfar kumt mir on shver. Taube Reiss-Rubin 531.507 533.509 s'makht nisht, s'makht nisht. Ruth Helman 533.334 541.726 iz zog ikh eh eh iz iz geven a a a a hoyz vos iz gevezn ruinirt fun bombardirn. iz geven a shule. Ruth Helman 541.783 550.079 in di shule hot er gekrign a groyse klas, ikh veys eh er hot gemuzt lernen efsher fertsik fuftsik kinder, ikh veys vifl. Ruth Helman 550.272 556.813 un er er hot ibergelebt un a bruder un a bruder's a tokhter, un di froy hot nisht ibergelebt. Ruth Helman 557.038 562.562 un dos iz gevezn undzerer a guter fra- a khaver. fun undzer, in undzer GIL. Ruth Helman 562.562 565.942 nor eh m'nisht geven azoy spetsyel noent. Ruth Helman 565.948 571.629 un zayn fr- iz er hot gevoynt vayt fun undz oykhet. m'hot eyn mol bazukht vu er hot gevoynt dort in Varshe. Ruth Helman 572.142 576.298 un er er hot zikh zeyer tsu undz geklebt, nokhn geto dertsu. Ruth Helman 576.298 582.682 un flegt er aroyfkumen. hot er eyn mol genumen fun undz genumen di fotografye. a kleyne. Ruth Helman 583.735 592.453 hot er bay, er ho- eh vi azoy er hot dos oysbahaltn veys ikh nisht, tsuzamen mit di gelter un in oyfshtand dem poylishn, vos zey hobn ibergelebt, shreklekh ibergelebt. Ruth Helman 592.847 594.292 geblibn lebn. Ruth Helman 594.383 601.695 un get mir di fotografye. un dernokhn hot mayn shvogerl eyner vos iz gekumen mit Ander's Armey, du veyst dokh do iz geven, Ruth Helman 601.695 606.285 a yingerer bruder fun mayn man gemakht a gresere, nor a ikh vil es zi nisht vayzn Ruth Helman 606.285 608.923 vayl zi h- vil nisht hern fun keyn SHOAH. Ruth Helman 609.182 616.331 un ikh vil nisht vayzn vi zi hot oysgezen in geto. fun geto vu zi iz alt gevezn fir yor shoyn. Ruth Helman 616.54 623.689 iz do a kl- hob ikh a herlekhe ZDJECIE, nor ikh vil nisht mit ir onheybn. s'iz geven shver iz es haynt nokh shver. Ruth Helman 623.695 634.019 ikh hob nisht keyn shum hilf mit ir. nor vos zi mit mir gemuzt geyn in der bank arayn vayl ikh ze nisht untertsushraybn, un ikh ze nisht optsutseyln. un do darf ikh dokh gelt far eh farn shpitol geyn. Ruth Helman 634.019 638.592 farshteyst? derfar hob ikh a harts zikh mit ir bashteln, a toyve. Ruth Helman 638.592 646.774 nemt zi sh- shteyn un ir mashin lozt zi shteyn un nemt SPECIAL, kumt in bank arayn mir tsu helfn opnemen di por funt. Taube Reiss-Rubin 647.809 656.595 OK undz ve'mir nisht, s- m- ir muzt es nisht vayzn dos bild, s'makht nisht. ikh volt aykh gevolt fregn vu hot ir getrofn ayer tsveytn man? Ruth Helman 656.753 658.656 a mayn tsveytn man? Ruth Helman 658.656 666.782 hob ikh getrofn, dos dertseyl ikh dokh, bay dem vos hot ibergelebt, bay dem khaver, un er hot gekrign aza a groys eh tsimer. Ruth Helman 666.782 669.234 un zayn bruder iz epes gezesn. Ruth Helman 669.628 678.532 der an elterer bruder, a raykher mentsh, er hot gehat eh ontuekhtser oyf a eksterer gas oyf Zhelne fun eh me- eh mener zakhn. Ruth Helman 678.724 683.623 ikh veys nisht far vos er hot eh er iz gezesn, un un m'hot im bafrayt, Ruth Helman 683.623 690.094 hot er bashlosn er makht aza mine bibke, dos iz geven a zuntik, ven ikh gevezn eh barn kind. Ruth Helman 690.094 691.947 un ikh bin gekumen shoyn shpet. Ruth Helman 692.275 699.491 un er hot farbe- yidn hobn zikh dokh gehaltn eyner dem andern, vifl m'hot gekent eh m- zi- m'hot dokh koym getrofn zikh tsunoyf getrofn. Ruth Helman 699.632 706.376 ikh kum shoyn shpet tsurik fun kind, fun Otvotsk, eh kumt er tsu, der Yakub, Ruth Helman 706.652 711.812 a neyn, ikh eh s'iz eh geven shoyn vayl ikh hob im sh- eh Yakubn shoyn gekent a por teg. Ruth Helman 711.812 717.328 un s'hot zikh in mir gelibt vider an ofitsir, er hot mikh nisht opgelozt, a bokher, BEDIYUK in mayn GIL. Ruth Helman 717.587 722.323 eh tsvey yor elter. un ikh hob a kind shoyn fun fun fun eh fun akht yor. Ruth Helman 722.65 726.93 fun eh zibn yor, akht yor. mit a a kavalir. Ruth Helman 726.936 733.072 a klal, bin ikh fun im a- un un ikh hob gehat a gekrign a shtub fun MINISTERSTWO oykhet, fun eh fun der regirung. Ruth Helman 733.078 742.1 bay a pr- eh bay a koleye, bay eyner f- oyf der ban vos er hot gearbet, un er hot nisht gelebt nor zi hot gehat dray tsimern, hob ikh gekrign a tsimer noent fun der arbet. Ruth Helman 742.343 744.246 fun vanet aroptsugeyn arbetn. Ruth Helman 744.246 753.153 di arbet iz geven oyf der Gove, oyf der Gove iz geven oykh der komitet, nor in hekhere numern, un oyf Inzhenyerski tsen. spn zakhn vos ikh darf nisht gedenk ikh. Ruth Helman 754.577 763.34 alzo, ikh eh eh ikh eh ikh ho- ikh hob mikh far- un nisht gevolt trefn mit dem BACHUR, Ruth Helman 763.34 774.923 er hot tsugeshtelt ale gute zakhn az s'zol kumen oyslender, hot er gehat a JOB eh f- in in der in in in fun der regirung. der BA- BACHUR. Ruth Helman 775.148 780.44 iz geshtanen oyfn tash, a kaylekhike tish hob ikh gehat bay di goye vu ikh hob gevoynt, Ruth Helman 780.514 788.068 ful ongeshtelt, fun konzervn, fun kavyar, fun alding, un di flign hobn gegesn un ikh bin nisht gekumen shlofn dort ahin. Ruth Helman 788.091 792.813 un bin geganen, un dortn tsu dem vos hot ibergelebt un er hot gekrign di shtub, Ruth Helman 792.813 796.919 hot ver s'ge- ver s'gekumene fun lager, ver s'nor gekumen fun vanet iz, Ruth Helman 796.919 801.578 hot oyfgehongen a laylekh, un er hot gesh- eh shtelt er, eh er hot yo gehat a bet, az nisht a bet, Ruth Helman 801.578 807.289 fun breter, un m'hot fortn geshlofn. s'geven aza a rizn zal. nor a ruinirter. Ruth Helman 807.531 812.641 alzo, ikh kum tsu forn fun kind vos ikh hob ir bazukht, un dortn in Otvotsk Ruth Helman 812.641 816.62 iz azoy vi azoy vi ikh bin nor ongekumen dos ershte mol bazukhn, Ruth Helman 816.88 822.493 get zikh in mir a heng on nokh a kind, nor opgeshoyrn, un zogt MAMUSIU, mame! Ruth Helman 823.427 829.127 iz vos ikh hob gebrengt dernokhn mayn kind, iz dos kind geven, az ikh hob gehat shoyn tsvey kinder. Ruth Helman 829.127 835.16 un az yene iz geven shoyn opgeshoyrn, zi iz geven frier fun mayn kind, un ikh hob gebrengt a kind mit tsep. Ruth Helman 835.16 839.857 on a on a nis, on a on on eh farshidene eh brudikeytn. Ruth Helman 840.285 845.901 alzo, un ikh kum tsurik un ikh zets zikh avek oyf a bank, zitsn oyf oyf oyf benk, Ruth Helman 845.901 853.593 mit sh- breter epes gemakht tishn oyf aza mine oyfn, nokh di aza shtikl bal nokh dem bafrayen fun dem bruder. Ruth Helman 853.887 858.018 zitst do ikh veys keygn iber ikh veys f- fir finef mentshn. Ruth Helman 858.018 864.405 un ikh zits nor eyne aleyn fun di zayt do, un er keygn iber mir. kumt tsu der Yakub, Ruth Helman 864.405 866.809 un Yakub iz nisht andersh gevezn Ruth Helman 866.809 873.351 vi eh az ikh bin geblibn lebn, a fakt, er hot, UNK er hot afilek mayn fotografye fun mayn kind gehat, un er Ruth Helman 873.351 878.01 er aleyn hot nisht gehat keyn kind. un zayn vayb iz geven a miese, Rutke iz geven a sheynkeyt. Ruth Helman 878.01 882.006 alzo, nisht andersh nor Rutke iz geblibn lebn far zaynet vegn. Ruth Helman 882.006 885.96 a guter mentsh iz er gevezn. a guter fakhman, a shnayder. Ruth Helman 887.383 891.984 HAIKAR, u- un zey hobn zey hobn ongezamlt a farmegn, Ruth Helman 892.277 896.18 dos hot geheysn sha- eh sh- eh shaber, dos heyst ganvenen. Ruth Helman 896.18 901.907 vos fun farshidene baheltenishn fun dos, vos zenen gekumen raykh, zey hobn ober gelebt raykh. Ruth Helman 902.082 908.727 nor keyner fun der familye iz nisht geblibn nor eyn tokhter fun dem bruder, a inteligente eh BACHURAH, Ruth Helman 908.727 913.213 un zi hot mikh lib gehat shoyn fun der ershter on, zi hot nisht gehat vos tsu tun mit mir. Ruth Helman 913.388 916.824 ober dos mol tsurik vi azoy s'iz geven ven ikh hob bakent mayn man. Ruth Helman 917.488 923.872 a klal, er kumt tsu, Yakub, un er zogt azoy. s'iz shoyn gornisht geblibn far dir. vos zol ikh dir makhn? ikh gey dir makhn, zogt er, Ruth Helman 923.872 927.163 a JAJECZNICA, a JAJECZNICEA heys a a gepreglt ey. Ruth Helman 927.163 936.115 zog ikh, makh a gepreglt ey. brengt er tsu a gepreglt ey mit a gopl, er flegt mir vashn un presn afile. Ruth Helman 937.519 946.169 HAIKAR, er get mir dem gopl. yakh nem a shtikl eh ey, un vil nemen broyt. Ruth Helman 946.311 950.169 keygn iber mir shtekt eyner azoy oys dem moyl, dos moyl. Ruth Helman 950.209 959.045 geb a kuk, ligt a por hent, herlekhe sheyne, a man, a blonder, enlekh tsu der Nikey nor a shenerer. Ruth Helman 959.085 962.15 ir zet dokh oyf der foto az er iz a sheyner man gevezn. Ruth Helman 963.507 971.097 un get mikh a khap oyf di hent azoy nakher azoy vi a vi vi <yurke>, azoy vi gornisht, un get mikh a trog aroys fun hoyz aroys un heyst mikh onkushn. Ruth Helman 971.127 974.999 dos ershte az er iz eh hot mit mir geshen, mit gevald mamesh. Ruth Helman 974.999 980.829 un di ale khevre, zayne bakante, zogn, s'dokh Yakub's eh v- eh eh kale! Ruth Helman 980.829 984.553 zi geyt dokh er ge- er nemt dokh ir keyn Bitol, s'vet dokh ir zayn gut! Ruth Helman 984.553 989.347 vos eh eh Shlamik! Shloyme hobn zey gerufn Shlame. Shlamik, loz ir op! Ruth Helman 989.347 992.424 di bakante vos zenen gezesn. azoy hob ikh im bakent. Ruth Helman 992.582 994.668 er hot mikh shoyn mer nisht opgelozt, Ruth Helman 994.995 999.826 do vu m'hot gearbet iz gevezn glaykh mit dem trotuar, vu m'geyt, Ruth Helman 999.826 1009.164 oyf parter. dort iz a mol gevezn dos di m- di minis- di di regirungs anshtalt fun fun di banen, fun farker. Ruth Helman 1009.373 1015.191 hot men dortn gearbet un s-m'hot gekokht azoy gut far far Byerutn, far dem prezident, Ruth Helman 1015.191 1020.599 un far di eh ministorn. azoy hob ikh gehat dos zelbe esn, un ikh hob badorfn zen Ruth Helman 1020.599 1026.625 ts- un un m'hot badorfn dortn on tsudatn, un on zhurnaln, un on faserner. Ruth Helman 1026.625 1031.506 un on a a dos m- tsu kenen mestn. vayl s'gornisht nokh gevezn. Ruth Helman 1031.714 1039.643 nor kaponen iz geven, zey hobn gebrengt fun Lodzh, eh vos s'nokh geven fun Lodzh vos di daytshn hobn ibergelozt, hobn zey opgebrengt keseyder kaponen farshidene Ruth Helman 1039.643 1044.635 eh eh zakhn. m'hot yedn un mir oykh gegebn. yede vokh hot men mir gegebn a kapon. Ruth Helman 1046.109 1051.861 un i- un ikh hob badorfn akhtung gebn oyf di sh- eh shikses oyf di ts- oyf di tsvelef vos hobn gearbet. Ruth Helman 1051.861 1057.957 un ikh hob gedorfn aleyn on a zhurnaln oder alding, fleg ikh shnaydn oyf di figurn yedn eynem. Ruth Helman 1057.988 1062.626 un s'nokh geven azelkhe komones, iz gut oysgekumen. nor azoy hob ikh geshnitn vifl s- Ruth Helman 1062.626 1067.009 az ikh hob nisht gehat in gantsn keyn zhurnaln, nisht gornisht, nisht keyn nisht keyn tsudatn, Ruth Helman 1067.116 1071.99 m'hot kneplekh aleyn ibertsien un makhn. gornisht iz geven. a hefker. Ruth Helman 1071.996 1077.947 alzo, ikh hob opgearbet azoy nokher, un der un m'hot oyf der gas gezen Ruth Helman 1078.594 1087.363 ver es geyt. s'geven azoy di fentster groyse, hekhere eh hekhere fentster vi dos iz geven, nor fun der erd, fun der gas. Ruth Helman 1088.027 1090.805 al- zogt eh zogn di shikses azoy. Ruth Helman 1091.166 1095.997 Rutetshka, UNK Ruth Helman 1095.997 1101.318 UNK. Ruth Helman 1101.443 1110.532 do dreyt zikh arum a tseratene kap- kapete un epes a man, ze nor ver dos iz. ikh geb a kuk, s'iz er. Ruth Helman 1110.623 1114.56 der Shlamik. iz er geshtanen, er hot mikh gehitn in MINISTERSTWO, Ruth Helman 1114.56 1119.088 ikh hob im shoyn nisht gekent optretn, azoy iz es gevorn derfun. Taube Reiss-Rubin 1118.52 1121.343 un ven hot ets gehayratet? Ruth Helman 1120.195 1121.855 demolt bald. Taube Reiss-Rubin 1121.343 1122.362 bald. Taube Reiss-Rubin 1122.553 1125.888 un eh ven hot ets farlozt Poyln? vi lang zent ets, Ruth Helman 1127.16 1130.309 m'iz gevorn bafrayt in finef un fertsikstn yor. Ruth Helman 1131.042 1138.68 ongehoybn arbetn hob ikh, ikh farshtey az s'iz shoyn gevezn, Ruth Helman 1140.627 1145.261 ikh ikh veys a tsvey monatn hot gedoyert, mitn lign in shpitol, mit alding. Ruth Helman 1147.039 1153.091 un undz un un dernokh hot ongerukt a zumer, alts iz tsvey un fertsikster yor, Ruth Helman 1153.958 1162.805 eh eh f- eh finef un fertsikstn yor, hot men khasene gehat. un er hot ongehoybn handlen. Ruth Helman 1162.805 1166.155 yo, a klal, azoy vi ikh hob gezen er ken zikh nisht optshepen, Ruth Helman 1166.155 1174.235 un eh vegn a- als men iz er geven tsum gefeln. un keyn soydes hob ikh nisht gevust, ikh hob nisht gezen er hot andere khesroynes, Ruth Helman 1174.309 1177.149 alzo s'ge- eh hot er mikh gehitn. Ruth Helman 1177.149 1185.156 un eh der Yakub iz gekumen er hot gehat tsugegreyt fir fir tsimern in Biton, mit a klavir mit alding farn kind iz geven greyt. Ruth Helman 1185.156 1187.398 un er hot gevust az er hot nisht keyn gelt. Ruth Helman 1187.404 1192.143 iz Yakubn im gezogt, Shlamik, ikh veys dokh az du host nisht keyn gelt un host lib Ruth Helman 1192.143 1195.583 a a a g- a a shnepsl, un host lib a portn, Ruth Helman 1195.69 1200.471 na dir hundert toyznt zlotes, un loz ir op, Rutke, vos vilstu fun ir? Ruth Helman 1200.471 1208.475 vi vestu ir gebn tsu dos vos ir kind darf? er hot im opgeredt un er hot im gevolt iberkoyfn. zogt er, Rutke vet zayn mayn mayn froy. Ruth Helman 1209.578 1214.08 azoy iz gevorn. nor PITOM, get a kum, Ruth Helman 1214.08 1219.986 eh yo, ikh hob gearbet in MINISTERSTWO, s'nokh nisht geven keyn post, s'nokh nisht geganen keyn shum farbindung mit oysland. Ruth Helman 1219.986 1228.331 iz geforn a eh eh a a a shishke a MINISTROWA, der minister, a <grar> minister mit der froy, Ruth Helman 1228.331 1230.55 hob ikh ir gebetn, keyn Kanade. Ruth Helman 1230.55 1233.905 hob ikh ir gebetn, ikh hob gehat dem adres fun mayn bruder, Ruth Helman 1234.333 1240.287 az eh eh vu dos iz, afilek yetst gedenk ikh, eh volt ikh gekent zogn. Ruth Helman 1240.287 1246.505 hob ikh ir gebetn zi zol araynvarfn a briv, er iz in Kuba, in Havana, Ruth Helman 1246.505 1252.969 un s'iz der un der nomen, vayl ikh hob dokh s- vi ver veyst ven do vet zayn a komunikatsye? Ruth Helman 1252.969 1257.744 un eh eh un eh un z- un mit a briv un ikh hob im geshribn, Ruth Helman 1257.744 1260.55 ikh bin aleyn, dos kind iz mir geblibn lebn. Ruth Helman 1262.025 1267.093 azoy vi azoy vi zi iz gekumen keyn Kanade hot zi arayngevorfn dem briv, Ruth Helman 1267.093 1272.043 ikh hob gekrign an entfer oyf di, eh ikh hob dokh gehat an adres, gevoynt bay di koleyarke, Ruth Helman 1272.1 1277.392 iz gekumen an adres, shvester, ikh tu shoyn ikh zol dikh nemen ariber mitn kind. Taube Reiss-Rubin 1277.365 1278.607 keyn Kuba. Ruth Helman 1278.158 1279.907 key- yo, keyn Kuba. Taube Reiss-Rubin 1279.17 1282.792 un fun der resht fun der mishpokhe, iz keyner nisht tsurikgekumen? Ruth Helman 1282.866 1288.395 k- fun der mishpokhe keyner nisht. ale zenen nokh farn kesl tsugenumen gevorn. Ruth Helman 1288.485 1293.558 farn ke- vayl ale hobn gevoynt in yenem gegnt vu s'iz geven der umshlag-plats, ikh oykhet. Ruth Helman 1293.835 1299.803 di letste gas far a poylishe gas iz geven mayn gas vu ikh hob gevoynt, oyf Shishlive. Taube Reiss-Rubin 1300.618 1304.459 hot der bruder geshribn az er vil aykh brengen nemen keyn Kuba. Ruth Helman 1304.365 1307.886 y- yo, tsi ikh vil? ikh hob dokh geshribn az ikh bin geblibn. Taube Reiss-Rubin 1306.828 1313.37 neyn neyn, er hot geshribn az er vil aykh breng- nemen keyn Kuba vi s'iz vi a bald ven s'vet zayn meglekh. Ruth Helman 1313.258 1318.511 neyn, nisht in ven s'vet zayn meglekh, er er er makht shoyn er zol epes tun. Taube Reiss-Rubin 1317.662 1318.601 KEN. Ruth Helman 1318.511 1327.021 er un ikh hob gekrign dem entfer, bin ikh gegangen eyn mol bloyz keyn dos, nor er hot mikh dervayl gehitn, mayn man, der der Shlamik. Ruth Helman 1327.197 1340.151 a klal, ikh eh eh ikh eh ikh zog im az er shraybt er redt makhn az undz tsu forn. zogt er, vu bin ikh? zog ikh, du kumst nisht in batrakht. tsu mayn bruder for ikh aleyn, ikh hob nisht khasene mit Yakubn oykhet nisht. Ruth Helman 1340.494 1343.739 un iz iz dos dos muz es zayn. Ruth Helman 1343.739 1349.911 zogt er, oyb azoy, lomir bikhlal farlozn Poyln, farlozn di arbet. Ruth Helman 1349.911 1353.23 ikh hob on a derloybenish zikh bafrayt, vayl ikh hob gehert in a gev- Ruth Helman 1353.23 1356.528 in a ekstere opteylung fun dray hundert un zibetsn mentshn Ruth Helman 1356.528 1361.025 vos m'hot badorfn hitn di konter-revolutsyonern. farhstey- Ruth Helman 1361.301 1369.406 azoy az ikh hob oyfgegebn oykhet az mayn tateshi iz eh gevezn, ikh hob shoyn dakht zikh geredt vegn dem mit dir vegn, ikh gedenk nisht. Ruth Helman 1369.406 1372.517 HAIKAR, ober yetst iz dokh vikhtik vos ikh zog. Ruth Helman 1374.683 1381.835 eh eh hob ikh im gezogt eh eh oyb eh eh iz eh iz hot er ongehoybn handlen, ongehoybn fardinen ekstere, Ruth Helman 1381.835 1388.076 un m'hot nisht gevoynt shoyn mer in Prage nor in Valbzhikh, in a farnumene gebitn vos hobn a mol gevezn daytshn, Ruth Helman 1388.183 1395.444 un in eh eh eh in un in Breslau iz geven a gants lebn. eyns hobn zikh di daytshn dortn Ruth Helman 1395.444 1401.114 eh zeks vokhn nokh geshlogn ven Berlin iz shoyn geven genumen, iz di shtot gevezn hefker, Ruth Helman 1401.114 1406.075 un di shto- un tse- un tsevorfn, un un un f- un ruinirt, Ruth Helman 1406.075 1409.756 nor yidn vos zenen ongekumen fun Poyln un fun un fun Rusland Ruth Helman 1409.756 1415.112 zenen ge- hobn dortn gevoynt in Breslau. hot gevoynt dort a a a a rebetsn oykhet, Ruth Helman 1415.112 1420.041 hot zi oysgearbet toyznt zibn hundert un fuftsik yidn aroystsufirn als Ruth Helman 1420.041 1425.829 eh daytshishe yidn, un hot genumen fun yedn eynem hundert un finef un tsvontsik dolar. Ruth Helman 1425.829 1430.021 zogt er, un un un undz ho'mir gevoynt nokh a bisl vayter in Valbzhikh, Ruth Helman 1430.079 1433.441 zol men, un mayne a CHAVERA hot gevoynt in Breslau. Ruth Helman 1433.441 1439.105 ze'mir geforn arayngeforn keyn Breslau, un m'hot eh alts gekoyft dires, nisht gekrign. Ruth Helman 1439.247 1442.61 herlekhe dires ibergelozt mit farshidene zakhn. Ruth Helman 1442.61 1451.812 alzo ze'mir arayngeforn, un m'hot batsolt eh far eh far ale dray oyf falshe nemen oyf tsu forn keyn Daytshland. Ruth Helman 1453.152 1459.997 dos iz gevezn alding nokh in finef un fertsikstn, in s'shoyn dos iz shoyn geven in zeks un fertsikstn yor. Ruth Helman 1461.927 1469.396 m'hot eh m'iz aroysgeforn zibetsn hundert un fu- un fuftsik yidn, tsi vifl s'iz nokh geven, efsher a por un fuftsik, Ruth Helman 1469.419 1473.069 iz gevezn punkt a tog ven m'hot badorfn shtimen Ruth Helman 1473.069 1477.412 yo far der regirung, nisht far der regirung. TAK, NIE, yo, neyn. Ruth Helman 1477.435 1482.12 ho'mir gezdonzhet optsushtimen, un far nakhts ze'mir avekgeforn ale. Ruth Helman 1482.936 1490.096 oyfn veg iz geven a gantse dos, in TOWAROWA, in in nisht in keyn normal eh eh banen. Ruth Helman 1490.096 1497.577 nor vos m'firt eh eh eh ki, eh eh dos heyst handls, TOWAROWA vagonen. Taube Reiss-Rubin 1497.28 1499.214 transport-vagonen. Ruth Helman 1498.377 1507.584 in transport-vagonen. ze'mir gezes- ze'mir azoy opgelegn, bin ikh azoy opgelegn oyf a bisl eh eh eh dos eh eh shtroy, ale, Ruth Helman 1507.675 1513.234 un dernokhn iz arayngekumen a kontrolir, shpeter shoyn, m'iz shoyn geven nisht nisht in Poyln, nor oyf der Ruth Helman 1513.235 1515.576 oyf anderer zayn fun Daytshland, Ruth Helman 1515.576 1521.363 iz gekumen a kontrolir, un far- un yedn gefregt vi er heyst. yeder iz geforn oyfn an ander nomen. Ruth Helman 1521.363 1525.955 eh hot mayn man hot gezogt eh, ikh hob gezogt eh eh Kurts, Ruth Helman 1525.955 1530.68 un mayn man hot er oykh gezogt Kurts. zogt er der zogt der kontrolir eh oyf doytsh, Ruth Helman 1530.72 1534.592 er hot dos gut gut gelernt. er hot gevust, er iz geven opgekoyft Ruth Helman 1534.592 1539.401 az dos forn falshe yi- ikh bin epes geforn epes far Klara Kurts. Ruth Helman 1539.788 1544.282 ikh veys nisht far, oyf a falshn nomen. ale zenen azoy geforn, ale hundert un fuftsi- Ruth Helman 1544.282 1551.555 HAIKAR, nokh dem, iz gekumen oykhet a, iz geforn mit undz eyner tsurik vos iz bafrayt gevorn in Bergn-Belzn, Ruth Helman 1551.555 1557.34 a khaver hot er gebrengt tsurik keyn Poyln, hot men ir oykhet mitgenumen fun Breslau, Ruth Helman 1557.387 1562.663 iz men un zi hot gevust eh vegn Bergn-Belzn. ze'mir farforn keyn Bergn-Belzn Ruth Helman 1562.663 1566.706 m'iz ongekumen in tsvelftn LIPIEC keyn Bergn-Belzn, Ruth Helman 1566.889 1572.092 iz eyner hot glaykh tsugekumen un gezogt, ikh ken dikh fun Varshe, tsu mayn man. Ruth Helman 1572.092 1578.51 un undz ho'mir gefirt a valizke mit gelt oykhet, vos iz dort nisht geganen, un in Daytshland iz es gut geven, markn. Ruth Helman 1578.955 1584.326 un khuts dem gelt oykhet, un afilek tsirung vos m'hot gebakn ekstere ayn Ruth Helman 1584.326 1590.317 eh eh un m'hot get- in di khales un alding, azoy az m'iz gekumen nisht orem keyn Daytshland. Ruth Helman 1590.317 1594.527 iz gege- un ikh bin gevezn krank, ikh hob gehaltn in eyn blutikn, Ruth Helman 1594.527 1600.526 hot men mikh genumen koydemen hot men mikh aroyfgegebn oyf a blok tsu di po- vu di politsey hot gevoynt, Ruth Helman 1600.526 1605.391 un lerers un s'geven a klinik un s'geven a studye alts in dem blok. Ruth Helman 1606.377 1609.491 un vi zi kumt take zogt take zi veyst vegn demer, Ruth Helman 1609.491 1613.406 vayl zi iz oykhet bafrayt gevorn in Bergn-Belzn, zi iz nokh geblibn nokh vayter. Ruth Helman 1613.406 1617.534 zi hot gelernt nokh in gimnazye eh di vos zi kumt tsu mir, fun Amkha. Ruth Helman 1617.565 1621.44 HAIK- eh HAIKAR un dos kind iz geganen arayn in shule arayn. Taube Reiss-Rubin 1621.142 1622.84 in Bergn-Belzn? Ruth Helman 1621.918 1623.869 in Be- in Bergn-Belzn. Ruth Helman 1623.943 1629.413 iz zi iz gegangen in a shule normal, ikh veys in driter klas, ikh veys dort UNK hot gekent zayn. Ruth Helman 1629.413 1633.604 un zi zogt az zi iz shoyn gegangen in in gimnazye. s'geven a gimnazye oykhet. Ruth Helman 1633.66 1637.572 un mir hot men gegebn, ikh hob gevizn az ikh for keyn Kuba. Ruth Helman 1638.27 1642.82 hot men mir oysnamlekh oysgezukht aza tsimer azoy groys vi mayn kokh. Ruth Helman 1643.232 1647.998 un zey hobn gornisht gekrign. s'geforn azoy, nokh a CHAVERA mayne, vos zi Ruth Helman 1647.998 1653.26 eh zi iz dernokh fun danet shoyn geforn avek keyn Oystarlye, hot zi geshvangert, Ruth Helman 1653.26 1662.243 un ir vos m'hot zi hot getrofn az er volt gevorn ayngezetst fun di bol- fun di bolshevikes, vayl er iz geven der MENAHEL fun a garazh, Ruth Helman 1662.84 1670.692 eh az er volt gegan avek tsu di vayse bern, zogt er, vos voltstu getun, bist gekumen, zogt er, tsurik? un zi iz shoyn, zi hot in dray tog arum geboyrn a kind. Ruth Helman 1670.692 1673.536 nor di shtub hob ikh bakumen, eyn shtikl shtibl. Ruth Helman 1673.536 1677.662 iz eh undz ze'mir geshlofn oyf der erd, un tsvey ayzerne betlekh iz gevezn, Ruth Helman 1677.662 1682.944 alzo, ikh hob gek- zi hot geboyrn, eyne hot geboyrn bald, iz zi aroys, hot zi gekrign a Ruth Helman 1682.944 1689.902 a a a shtub a di ergets, ikh bin nisht keyn mol geven dortn, un er hot ongehoybn arbetn in der politsey. Ruth Helman 1691.342 1697.883 un di tsveyte iz nokh geblibn mit mir un hot oykh geshvangert, un zi hot gevolt poter vern fun dem man, zi hot im nisht lib gehat. Ruth Helman 1697.957 1703.182 zi hot gehat zeyer fil derfolg. zi iz geven azelkhe vos hot gehat a seks-apil, ekstere. Ruth Helman 1703.205 1707.721 nisht keyn sheynkeyt, nor a seks-apil. mener hobn ir nor ongekukt, zenen zey geven fertik. Ruth Helman 1707.829 1713.015 hot zi im gevolt patern, un zi iz shoyn geven oykh efsher in, iz oyb zi hot geboyrn in yanuar, Ruth Helman 1713.015 1716.648 iz vifl geven in in LIPIEC? ikh, epes a por monatn. Ruth Helman 1716.807 1724.951 flegt zi shpringen, az di b- di a POCIAG di di ban iz geblibn shteyn, flegn zi mit mayn tokhter shpringen fun di dekher az s'zol ir kalye vern. Ruth Helman 1725.042 1729.468 un mikh hot men dervayl genumen in shpitol arayn, un s'hot zikh azoy fartsoygn a por vokhn. Ruth Helman 1729.468 1734.616 a klal, vi ikh kum eyn mol tsu geyn, ikh bin ge- mikh gefilt a bisl beser, <m'hot gegebn zikh a ZASIEGes>, Ruth Helman 1734.616 1738.34 hob ikh bin ikh epes oyf a tog aheymkumen. ikh kum ahey- aheym, Ruth Helman 1738.403 1741.893 di shtub iz dokh geven a shtikl an ayzern betl mit gornisht, Ruth Helman 1742.018 1746.855 nor ikh bin dokh gekumen fun shpitol un aheym tsum kind un un tsu mayn man, Ruth Helman 1747.03 1751.057 zo- z- geyt zi aroys mitn, zi hot nokh oykhet gevoynt, Ruth Helman 1751.097 1754.384 geyt zi aroys es mit a pekele. zog ikh eh Stefa, Ruth Helman 1754.384 1759.494 UNK RAK poylish. Ste- Stefa, vu geystu? Ruth Helman 1760.074 1765.468 zogt zi, zest dokh vu ikh gey. veyst dokh in vosere shtand ikh bin, un far vos ikh bin geshprungen fun di dekher. Ruth Helman 1765.677 1768.337 zog ikh, kuk oyf mir, zog ikh. Ruth Helman 1768.461 1772.741 vi krank ikh bin vos ikh hob oykh nisht gevolt hobn keyn kind, un ikh hob oykh gevolt. Ruth Helman 1773.068 1778.884 ikh hob ir koym opgeredt un ayngeredt zi zol geyn tsurik. zi iz geganen kalye makhn dos kind. Ruth Helman 1778.974 1783.679 a sof iz zi hot zi gelebt in yanuar un zi iz nokh shpeter gekumen do in land arayn. Ruth Helman 1783.679 1789.717 un hot geboyrn in fiftstn yanuar iz zibn un fertsik, Ruth Helman 1789.723 1796.166 hot zi geboyrn a kind, a meydele, un hot gekrign a voynung. azoy ikh hob shoyn gehat di voynung biz tsum avekforn, Ruth Helman 1796.166 1805.58 bin aroysgeforn punkt in zelbn tog vos ikh bin gekumen tsum yor, mit der tsveyter TURE fun di legale men- fun di le- fun di tsen toyznt sertifikatn, Ruth Helman 1805.822 1809.893 un er hor ir ge- m'hot batsolt gut derfar, ze'mir gekumen in land arayn. Taube Reiss-Rubin 1809.94 1812.046 undz e'mir vayter oyf der nekhster kasete.