---
name: kpi-rapor-yorumlayici
description: Ham metrik tablosunu (CSV, tablo, pano çıktısı) alır; trendi, hedef sapmasını, olası kök nedeni ve önerilen aksiyonu çıkarır. Yorumu veriye bağlar, uydurmaz. Tetikleyiciler: "şu KPI'lara bak", "bu raporu yorumla", "metrikler ne diyor", "sapma neden", "dashboard çıktısı".
---

# KPI / Metrik Rapor Yorumlayıcı

Ham metrik verisini okunur bir yöneticiye dönüştürür. Sayıların ne anlattığını, hedeften nerede saptığını, neyin kök neden olabileceğini ve ne yapılması gerektiğini ayırır.

## Ne zaman tetiklenir
- "Bu KPI tablosunu yorumla"
- "Metrikler bu ay ne diyor"
- "Hedeften neden saptık"
- "Dashboard çıktısını özetle, aksiyona çevir"
- "Hangi metrik kötüye gidiyor"

## Girdi
- Metrik verisi (CSV / tablo / değer listesi) — dönem bilgisiyle
- Her metriğin hedefi/eşiği (varsa)
- Karşılaştırma temeli (geçen dönem, plan, benchmark)
- Bağlam: sektör, ekip, bilinen olaylar

## Çıktı yapısı
1. **Tek bakışta durum** — her metrik için yeşil/sarı/kırmızı + değer ve hedef
2. **Trend** — yön (artış/düşüş), oran, kaç dönemdir
3. **Sapma analizi** — hedeften fark (mutlak + %), en kritik 2-3 sapma
4. **Olası kök nedenler** — veriden çıkarılan, "olası" etiketiyle
5. **Önerilen aksiyonlar** — her kritik sapma için somut adım + sahibi
6. (Varsa) **Veri kalitesi notu** — eksik/şüpheli değerler

## Kurallar
- Yalnızca veriden çıkanı söyle; veri yoksa "veri yetersiz" de, uydurma.
- Korelasyonu nedensellik gibi sunma; "olası neden" dilini kullan.
- Sayıları yuvarlarken yönü değiştirme; mutlak ve % farkı birlikte ver.
- Tek bir metriğe değil, metrikler arası ilişkiye de bak (ör. hız arttı ama kalite düştü).
- Türkçe, yalın yönetici dili. Şişirme sıfat yok.

## Örnek
**Girdi:** Aylık tablo — çözüm süresi (hedef ≤24sa, gerçekleşen 31sa, geçen ay 26sa), memnuniyet (hedef ≥4.2, gerçekleşen 4.4), hacim (+%18).
**Çıktı:** Çözüm süresi kırmızı (hedefin %29 üstünde, 2 aydır artıyor), memnuniyet yeşil, hacim sürücü olabilir → olası kök neden: hacim artışı kapasiteyi aştı → aksiyon: kapasite planı gözden geçir (sahibi: WFM), öncelik kuralı koy.