---
name: roi-analizi
description: Bir yatırım, proje veya inisiyatif için yatırım getirisi (ROI) analizi kurar: maliyet kalemleri, beklenen fayda, ROI %, net bugünkü değer mantığı, geri ödeme süresi ve senaryo karşılaştırması. Tetikleyiciler: "ROI", "yatırım getirisi", "buna değer mi", "geri ödeme süresi", "fayda maliyet", "iş gerekçesi".
---

# ROI Analizi

Bir harcamanın ya da projenin getirisini sayıya bağlar. "Buna değer mi" sorusunu maliyet, fayda, ROI yüzdesi ve geri ödeme süresiyle yanıtlar.

## Ne zaman tetiklenir
- "Bu yatırımın ROI'si ne"
- "Buna değer mi, hesapla"
- "Geri ödeme süresi ne kadar"
- "Fayda-maliyet analizi yap"
- "Yatırım gerekçesini sayıyla kur"

## Girdi
- Yatırım/proje tanımı
- Maliyet kalemleri (tek seferlik + tekrarlayan), zaman dağılımı
- Beklenen faydalar (gelir artışı, maliyet düşüşü, zaman tasarrufu) — parasallaştırılabilir
- Değerlendirme süresi (örn. 12-36 ay), varsa iskonto oranı

## Çıktı yapısı
1. **Maliyet özeti** — tek seferlik + yıllık tekrarlayan, toplam sahip olma maliyeti
2. **Fayda özeti** — her fayda parasal değere çevrilmiş, varsayımıyla
3. **ROI** — (Toplam fayda − Toplam maliyet) ÷ Toplam maliyet × 100
4. **Geri ödeme süresi** — maliyetin faydayla kaç ayda kapandığı
5. **NBD mantığı** — iskonto verildiyse bugünkü değere indirgenmiş özet
6. **Senaryolar** — kötümser / beklenen / iyimser
7. **Karar notu** — sayı ne diyor + dikkat edilecek varsayım

## Kurallar
- Her faydayı parasallaştırırken varsayımı açıkça yaz; "zaman tasarrufu" → kaç saat × saatlik maliyet.
- Tekrarlayan maliyeti unutma; sadece tek seferlik maliyetle ROI şişer.
- Yumuşak faydaları (moral, marka) ayrı tut; ROI hesabına parasal değer atfetme.
- Tek senaryoya güvenme; en az kötümser-beklenen-iyimser ver.
- Hesabı göster; kullanıcı kendi sayılarıyla oynayabilsin.
- Türkçe, sayı odaklı. Finansal tavsiye değil, karar girdisi olduğunu belirt.

## Örnek
**Girdi:** Otomasyon aracı; tek seferlik 250.000₺, yıllık 60.000₺; beklenen fayda: 6 kişinin haftada 4 saatini kurtarıyor.
**Çıktı:** Yıllık tasarruf = 6 × 4 × 52 × saatlik maliyet; 12 aylık toplam maliyet 310.000₺; ROI %, geri ödeme ay; senaryolar (benimseme %70/85/100) + karar notu: beklenen senaryoda ~X ayda geri dönüyor, kritik varsayım benimseme oranı.