# AI Agent'ları Derinlemesine Anlamak: Tasarım İlkeleri ve Mühendislik Pratiği
[](#-e-kitap) [](https://bojieli.github.io/ai-agent-book/) [](https://github.com/bojieli/ai-agent-book) [](../../LICENSE) [](#-e-kitap)
[](https://github.com/trending)
**[中文](../../README.md) · [English](../en/README.md) · [Español](../es/README.md) · [Bahasa Indonesia](../id/README.md) · [العربية](../ar/README.md) · [繁體中文（台灣）](../zh-TW/README.md) · [Русский](../ru/README.md) · [Tiếng Việt](../vi/README.md) · [தமிழ்](../ta/README.md) · [日本語](../ja/README.md) · Türkçe ← şu an · [한국어](../ko/README.md) · [Magyar](../hu/README.md) · [עברית](../../README.he.md)**
> 📥 **[PDF / EPUB indir](#-e-kitap)** (önerilir) — PDF / EPUB sürümleri en iyi okuma deneyimini sunar; kitabı [çevrimiçi](https://bojieli.github.io/ai-agent-book/) da okuyabilirsiniz.
**Agent = LLM + Bağlam + Araçlar** — Bu kitap, bu temel formül etrafında 10 bölümde AI Agent'ları ilkelerden mühendislik pratiğine taşıyor. Tüm metin, görseller ve **93 eşlik eden deney** açık kaynak; deneyleri bizzat çalıştırmanız için sizi bekliyor.
> 📢 **1.4'e kıyasla 2.0 sürümündeki değişiklikler:** 2.0 sürümü, eski 4. bölümdeki “eşzamansız etkileşim” kısmını eski 9. bölümdeki “çok modlu Agent” içeriğiyle birleştirerek yeni 6. bölüm “Etkileşim: Gözlem ve Eylem Uzaylarının Genişletilmesi” olarak yeniden düzenler. Eski 6. (“Agent'ın Değerlendirmesi”), 7. (“Model Post-Training”) ve 8. (“Agent'ın Sürekli Evrimi”) bölümler birer bölüm geriye kaydırılmış ve sırasıyla 7., 8. ve 9. bölümler olmuştur.
>
> Eski bir PDF okuyorsanız [en son PDF'yi indirmenizi](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-tr.pdf) öneririz. Yeni sürüm ayrıca çok sayıda içerik düzeltmesi ve düzenlemesi içerir; lütfen en güncel sürümü kullanın.
| 📚 **10 bölüm** metin, temelden üretime | 📂 **93** eşlik eden proje (70+ bağımsız çalıştırılabilir) | 🌐 **14 dil**: CN / EN / ES / ID / AR / zh-TW / RU / TA / VI / JA / TR / KO / HU / HE |
| :---: | :---: | :---: |
## 📖 E-Kitap
> 📥 **Doğrudan indir** (tam metin, ücretsiz ve açık kaynak). Aşağıdaki bağlantılar her zaman `main` dalının en son derlemesine işaret eder; sabit sürümler için [Releases](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases) sayfasına bakın:
> - **Çince (orijinal)**: [PDF](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-zh-CN.pdf) · [EPUB](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-zh-CN.epub)
> - **Tayvan Geleneksel Çincesi** (topluluk çevirisi, by [@tigercosmos](https://github.com/tigercosmos)): [PDF](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-zh-TW.pdf) · [EPUB](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-zh-TW.epub)
> - **İngilizce** (topluluk çevirisi, by [@nsdevaraj](https://github.com/nsdevaraj) ve [@whanyu1212](https://github.com/whanyu1212)): [PDF](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-en.pdf) · [EPUB](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-en.epub)
> - **İspanyolca** (topluluk çevirisi, by [@santhreal](https://github.com/santhreal)): [PDF](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-es.pdf) · [EPUB](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-es.epub)
> - **Arapça** (topluluk çevirisi, by [@TheSyBuilder](https://github.com/TheSyBuilder)): [PDF](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-ar.pdf) · [EPUB](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-ar.epub)
> - **Rusça** (topluluk çevirisi, by [@ui99ru](https://github.com/ui99ru)): [PDF](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-ru.pdf) · [EPUB](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-ru.epub)
> - **Tamilce** (topluluk çevirisi, by [@nsdevaraj](https://github.com/nsdevaraj)): [PDF](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-ta.pdf) · [EPUB](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-ta.epub)
> - **Vietnamca** (topluluk çevirisi, by [@toanalien](https://github.com/toanalien)): [PDF](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-vi.pdf) · [EPUB](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-vi.epub)
> - **Japonca** (topluluk çevirisi, by [@eltociear](https://github.com/eltociear)): [PDF](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-ja.pdf) · [EPUB](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-ja.epub)
> - **Türkçe** (topluluk çevirisi, by [@memisemre](https://github.com/memisemre)): [PDF](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-tr.pdf) · [EPUB](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-tr.epub)
> - **Korece** (topluluk çevirisi, by [@JeongJaeSoon](https://github.com/JeongJaeSoon)): [PDF](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-ko.pdf) · [EPUB](https://github.com/bojieli/ai-agent-book/releases/download/latest/AI-Agents-in-Depth-ko.epub)
>
> 🌐 Kitabı ayrıca [çevrimiçi okuyabilirsiniz](https://bojieli.github.io/ai-agent-book/) — dil değiştirici, katlanabilir bölüm ağacı, tam metin araması ve eşlik eden deneylere doğrudan bağlantılar sunar.
Çince metin kaynağı [`book/`](../../book/) içindedir; İngilizce/İspanyolca/Arapça/Geleneksel Çince/Rusça/Tamilce/Vietnamca/Japonca/Türkçe/Korece sürümleri topluluk katkısıdır (Çince orijinalin gerisinde kalabilir), sırasıyla [`book-en/`](../../book-en/), [`book-es/`](../../book-es/), [`book-ar/`](../../book-ar/), [`book-zhtw/`](../../book-zhtw/), [`book-ru/`](../../book-ru/), [`book-ta/`](../../book-ta/), [`book-vi/`](../../book-vi/), [`book-ja/`](../../book-ja/), [`book-tr/`](../../book-tr/), [`book-ko/`](../../book-ko/) klasörlerinde bulunur.
🔧 PDF / EPUB'ı kendiniz derlemek mi istiyorsunuz? (PDF için pandoc / xelatex / ElegantBook gereklidir)
- **EPUB**: Birleşik derleme betiğini kullanın; bkz. [EPUB derleme talimatları](../../EPUB.md)
- **Metin kaynağı**: `book-tr/introduction.tr.md` (giriş), `book-tr/chapter1.tr.md` ~ `book-tr/chapter10.tr.md` (Bölüm 1–10), `book-tr/afterword.tr.md` (son söz).
- **Derleme**: pandoc, xelatex, ElegantBook belge sınıfı ve gerekli fontları kurduktan sonra çalıştırın
```bash
cd book-tr && bash build_pdf.sh
```
Görseller `book-tr/images/` içinde saklanır; tipografi ayrıntıları için `book-tr/preamble.tex` ve `book-tr/*.lua` dosyalarına bakın.
## 📑 İçerik Özeti (Bölüm 1–10)
Kitap, **Agent = LLM + Bağlam + Araçlar** temel formülü etrafında şekillenir; on bölüm birbiri üzerine kademeli olarak inşa edilir:
| Böl | Konu | Tek Cümlelik Özet | Metin | Kod |
| :--: | --- | --- | :--: | :--: |
| 1 | 🚀 **Agent Temelleri** | "Ajan Olarak Model" paradigması + **Agent = LLM + Bağlam + Araçlar**; Harness mühendisliği gerçek rekabet avantajıdır | [Oku](../../book-tr/chapter1.tr.md) | [4](../../chapter1/README.tr.md) |
| 2 | 🎯 **Bağlam Mühendisliği** | Bağlam, Agent'ın yetenek tavanını belirler: KV Cache, prompt mühendisliği, Agent Skills, bağlam sıkıştırma | [Oku](../../book-tr/chapter2.tr.md) | [9](../../chapter2/README.tr.md) |
| 3 | 📚 **Kullanıcı Belleği ve Bilgi Tabanları** | Oturumlar arası kullanıcı belleği + harici bilgi: kullanıcı belleği, RAG, yapılandırılmış indeksler, bilgi grafikleri | [Oku](../../book-tr/chapter3.tr.md) | [12](../../chapter3/README.tr.md) |
| 4 | 🛠️ **Araçlar** | Araçlar Agent'ın elleridir: MCP protokolü, algı/yürütme/işbirliği araçları, olay güdümlü asenkron Agent'lar, proaktif araç keşfi | [Oku](../../book-tr/chapter4.tr.md) | [8](../../chapter4/README.tr.md) |
| 5 | 💻 **Coding Agent ve Kod Üretimi** | Kod, "yeni araçlar yaratabilen bir araçtır"; üretim seviyesinde Coding Agent'ın tam görünümü | [Oku](../../book-tr/chapter5.tr.md) | [13](../../chapter5/README.tr.md) |
| 6 | 🎙️ **Etkileşim: Gözlem ve Eylem Uzaylarının Genişletilmesi** | Agent'ın gözlem ve eylem uzaylarını kiplik ve zaman boyunca genişletmek: eşzamansız ve olay odaklı sistemler, ses, Computer Use ve robotik | [Oku](../../book-tr/chapter6.tr.md) | [13](../../chapter6/README.tr.md) |
| 7 | 🎯 **Agent'ın Değerlendirmesi** | Performansı karşılaştırılabilir sinyallere dönüştürmek: ortamlar, metrikler, istatistiksel anlamlılık ve değerlendirme odaklı seçim | [Oku](../../book-tr/chapter7.tr.md) | [13](../../chapter7/README.tr.md) |
| 8 | 🧠 **Model Post-Training** | Üç aşama—ön eğitim, SFT ve RL: ne zaman SFT veya RL seçileceği, araç çağrılarının içselleştirilmesi ve örnek verimliliği | [Oku](../../book-tr/chapter8.tr.md) | [19](../../chapter8/README.tr.md) |
| 9 | 🔄 **Agent'ın Sürekli Evrimi** | Yürütme izlerinden öğrenme sinyalleri elde etmek ve bilgiyi, talimatları, programları ve parametreleri güncellemek | [Oku](../../book-tr/chapter9.tr.md) | [9](../../chapter9/README.tr.md) |
| 10 | 🤝 **Çoklu Ajan İşbirliği** | Kolektif zeka bireyden üstündür: işbirliği çerçeveleri, bağlam paylaşımı/izolasyonu, ortaya çıkan "Agent Toplumu" | [Oku](../../book-tr/chapter10.tr.md) | [7](../../chapter10/README.tr.md) |
> 💡 **Oku** = bölüm metnini GitHub üzerinde doğrudan oku (markdown); **N** = eşlik eden proje sayısı, koda bakmak için tıklayın. Proje türleri (✅ Bağımsız / 📖 Yeniden üretim / 🚧 Tasarım) her bölümün README'sinde açıklanır.
>
> 📚 Bu kitabı verimli okumak için bkz. **[Öğrenme Önerileri](LEARNING.md)** (temel fikirler, öğrenme yolu, zorluk seviyeleri, pratik ipuçları).
## 🔑 API Anahtarları
Öğrenmeyi kolaylaştırmak için birkaç platformdan API anahtarı almanız önerilir. Model seçimi için [bu rehbere](https://01.me/2025/07/llm-api-setup/) bakabilirsiniz.
| Platform | Bağlantı | Notlar |
| --- | --- | --- |
| **Kimi** (Moonshot) | | Kimi serisi, uzun bağlam ve Agent yeteneklerinde güçlü |
| **Zhipu GLM** | | GLM-4.6 vb., Çince yeteneği güçlü, uygun maliyetli |
| **Siliconflow** | | Çeşitli açık kaynak modeller (DeepSeek, Qwen vb.) |
| **Volcano Engine** | | ByteDance Doubao (kapalı kaynak), Çin'de düşük gecikme |
| **OpenRouter** | | Gemini / Claude / GPT-5 vb.'ye tek noktadan erişim (resmi API'ler yurt dışı IP/ödeme gerektirir; OpenAI ayrıca yurt dışı kimlik doğrulaması ister) |
> 🧪 Deneylerin yürütme durumu, kanıtları ve karşılanmamış kabul koşulları ayrı olarak [`EXPERIMENT_STATUS.md`](../EXPERIMENT_STATUS.md) dosyasında izlenir; kaynak kodu klonlamak veya kurmak deneyin tamamlandığını kanıtlamaz.
## 📦 Ek · Harici Depoların Temin Edilmesi
Bölüm 6, 7, 9, 10'daki değerlendirme kıstasları, eğitim çerçeveleri ve robot platformları için 23 harici depo (boyut ve lisanslama nedeniyle) **pakete dahil değildir** ve karşılık gelen dizinlere klonlanması gerekir.
### Tek Seferde Klonlama Betiği
🔧 Klonlama komutlarını genişlet (23 harici depo)
```bash
# Bölüm 6 · Değerlendirme Kıstasları
git clone https://github.com/google-research/android_world.git chapter6/android_world
git clone https://huggingface.co/datasets/gaia-benchmark/GAIA chapter6/GAIA
git clone https://github.com/xlang-ai/OSWorld.git chapter6/OSWorld
git clone https://github.com/SWE-bench/SWE-bench.git chapter6/SWE-bench
git clone https://github.com/sierra-research/tau2-bench.git chapter6/tau2-bench
git clone https://github.com/laude-institute/terminal-bench.git chapter6/terminal-bench
# Bölüm 7 · Eğitim Çerçeveleri (bojieli/* kitaba uyarlanmış fork'lardır)
git clone https://github.com/bojieli/minimind.git chapter7/MiniMind-pretrain/minimind # Deney 7-3 sıfırdan LLM eğitimi
git clone https://github.com/bojieli/minimind-v.git chapter7/MiniMind-pretrain/minimind-v # Deney 7-4 sıfırdan VLM eğitimi (projeksiyon katmanı)
git clone https://github.com/bojieli/AdaptThink.git chapter7/AdaptThink-original
git clone https://github.com/bojieli/AWorld.git chapter7/AWorld
git clone https://github.com/bojieli/SFTvsRL.git chapter7/SFTvsRL
git clone https://github.com/bojieli/verl.git chapter7/verl
git clone https://github.com/bojieli/SandboxFusion.git chapter7/SandboxFusion && git -C chapter7/SandboxFusion fetch origin 4a0d573ebd64c98234c190a9d1d49e4276199a0c && git -C chapter7/SandboxFusion checkout --detach 4a0d573ebd64c98234c190a9d1d49e4276199a0c && test "$(git -C chapter7/SandboxFusion rev-parse HEAD)" = "4a0d573ebd64c98234c190a9d1d49e4276199a0c" # Exp 7-15 code sandbox
git clone https://github.com/thinking-machines-lab/tinker-cookbook.git chapter7/tinker-cookbook
git clone https://github.com/19PINE-AI/rlvp.git chapter7/RLVP/rlvp # Deney 7-14 RLVP makale kodu
git clone https://github.com/PRIME-RL/SimpleVLA-RL.git chapter7/SimpleVLA-RL/SimpleVLA-RL # Deney 7-13 görsel-dil-eylem RL
# Bölüm 9 · Tarayıcı Otomasyonu ve Claude Örnekleri
git clone https://github.com/browser-use/browser-use.git chapter9/browser-use
git clone https://github.com/anthropics/claude-quickstarts.git chapter9/claude-quickstarts
git clone https://github.com/Vector-Wangel/XLeRobot.git chapter9/XLeRobot && git -C chapter9/XLeRobot fetch origin 3d14695e40c9c68229c0aacffca6053c75cd3eb6 && git -C chapter9/XLeRobot checkout --detach 3d14695e40c9c68229c0aacffca6053c75cd3eb6 && test "$(git -C chapter9/XLeRobot rev-parse HEAD)" = "3d14695e40c9c68229c0aacffca6053c75cd3eb6" # Exp 9-7/9-9 shared
git clone https://github.com/Grigorij-Dudnik/RoboCrew.git chapter9/RoboCrew && git -C chapter9/RoboCrew fetch origin c749148f29bd14e61347f9fc3530c343fff0d994 && git -C chapter9/RoboCrew checkout --detach c749148f29bd14e61347f9fc3530c343fff0d994 && test "$(git -C chapter9/RoboCrew rev-parse HEAD)" = "c749148f29bd14e61347f9fc3530c343fff0d994" # Exp 9-8/9-9; RoboCrew v0.3.1
git clone https://github.com/StoneT2000/lerobot-sim2real.git chapter9/lerobot-sim2real && git -C chapter9/lerobot-sim2real fetch origin 87d6c1d969f6e0ca4dc5697940804e231118a63a && git -C chapter9/lerobot-sim2real checkout --detach 87d6c1d969f6e0ca4dc5697940804e231118a63a && test "$(git -C chapter9/lerobot-sim2real rev-parse HEAD)" = "87d6c1d969f6e0ca4dc5697940804e231118a63a" # Exp 9-11
# Bölüm 10 · İkili Agent Mimarisi (artık bağımsız TalkAct projesi) + Stanford AI Kasabası
git clone https://github.com/19PINE-AI/TalkAct.git chapter10/use-computer-while-calling
git clone https://github.com/joonspk-research/generative_agents.git chapter10/generative_agents # Deney 10-5 Stanford AI Kasabası
```
> Bir proje README'si belirli bir commit belirtiyorsa, tekrarlanabilirlik için o sürüme `git checkout` yapın. Bölüm 10'daki `use-computer-while-calling`, bağımsız olarak sürdürülen [19PINE-AI/TalkAct](https://github.com/19PINE-AI/TalkAct) projesine dönüştü; bu depo yalnızca ona işaret eden bir belge tutar.
## 🤝 Katkıda Bulunma
Kitap ve eşlik eden kod tamamen açık kaynaktır. Pull Request'ler büyük memnuniyetle karşılanır:
| Tür | Notlar |
| --- | --- |
| 📝 **Kitap içeriği** | Hatalar, ekler, daha net ifadeler veya yeni gelişmeler (metin `book/chapter*.md` içinde) |
| 🐛 **Kod iyileştirmeleri ve hata düzeltmeleri** | Eşlik eden projeleri daha sağlam, kullanışlı ve üretime hazır hale getirin |
| 🧪 **Yeni pratik projeler** | Deneyler için daha iyi uygulamalar ekleyin/değiştirin veya yeni örnekler katkısında bulunun |
| 🎨 **Görsel tasarımı** | `book/images/` içindeki grafikleri daha net ve düzgün hale getirin (`book/gen_*_figs.py` tarafından üretilir) |
| 🌐 **Yeni çeviriler** | Daha fazla dile çeviri memnuniyetle karşılanır; referans için Tayvan Geleneksel Çincesi (`book-zhtw/`), İngilizce (`book-en/`), Tamilce (`book-ta/`), Vietnamca (`book-vi/`), Türkçe (`book-tr/`) ve Korece (`book-ko/`) klasörlerine bakabilirsiniz |
Göndermeden önce lütfen ilgili deneyleri çalıştırıp tekrarlanabilirliği doğrulayın; fikirleri önce tartışmak için bir issue açmaktan çekinmeyin.
## 📄 Lisans
Bu proje [Apache License 2.0](../../LICENSE) altında lisanslanmıştır. Ayrıntılar için [`LICENSE`](../../LICENSE) dosyasına bakın. Bazı alt projeler kendi lisans bilgilerini içerebilir; ayrıntılar için ilgili alt projeye başvurun.
## ⭐ Star Geçmişi
[`scripts/gen_star_history.py`](../../scripts/gen_star_history.py) tarafından üretilir, [GitHub Actions](../../.github/workflows/star-history.yml) tarafından günlük güncellenir · Canlı veriler için görsele tıklayın
