1
00:00:14,680 --> 00:00:17,279
Wojna na finiszu?
Kreml reaguje na sygna¾ z Europy.

2
00:00:17,320 --> 00:00:26,959
Ostatni tydzień.
Kampania prezydencka w finiszu.

3
00:00:36,720 --> 00:01:07,199
Marek Czyż, zapraszam na 19:30.

4
00:01:27,640 --> 00:01:31,199
O zawieszenie broni
na miesiąc apelował wcześniej
prezydent Donald Trump,

5
00:01:31,240 --> 00:01:34,439
z którym europejscy liderzy
po spotkaniu
rozmawiali telefonicznie.

6
00:01:34,480 --> 00:01:37,839
Do Moskwy z Kijowa
popłynął mocny przekaz.

7
00:01:37,880 --> 00:01:41,119
To stąd padają słowa
o konieczności zawieszenia broni,

8
00:01:41,160 --> 00:01:44,759
o jak najszybszych rozmowach
w sprawie trwałego,
sprawiedliwego pokoju.

9
00:01:44,800 --> 00:01:48,999
I są to słowa, które przyjął do serca
właściwie cały wolny świat.

10
00:01:49,040 --> 00:01:53,839
Zapewniliśmy, że zostaną przygotowane
i skoordynowane masowe sankcje
Europejczyków i Amerykanów.

11
00:01:53,880 --> 00:01:56,239
Na te zapowiedzi zareagował Kreml.

12
00:01:56,280 --> 00:02:00,479
Proponujemy władzom w Kijowie
wznowienie bez żadnych warunków
wstępnych negocjacji,

13
00:02:00,520 --> 00:02:07,439
które zostały przerwane
pod koniec 2022 roku.

14
00:02:07,480 --> 00:02:11,239
To pozytywny znak,
że Rosjanie w końcu zaczęli rozważać
zakończenie wojny -

15
00:02:11,280 --> 00:02:12,679
napisał Wołodymyr Zełenski.

16
00:02:12,720 --> 00:02:15,919
Ale jak dodaje - pierwszym krokiem
musi być zawieszenie broni.

17
00:02:15,960 --> 00:02:18,279
Czego oczekują też
uczestnicy rozmów w Kijowie.

18
00:02:18,320 --> 00:02:20,719
I dają temu wyraz
kolejnymi oświadczeniami.

19
00:02:20,760 --> 00:02:25,159
To musi zrobić wrażenie na Putinie,

20
00:02:25,200 --> 00:02:32,799
bo jeżeli nie zrobi,
to opłakany będzie jego los,

21
00:02:32,840 --> 00:02:36,399
bo sankcje będą
z każdej strony świata nakładane
na Federację Rosyjską.

22
00:02:36,440 --> 00:02:37,879
Przed wyjazdem do Kijowa

23
00:02:37,920 --> 00:02:39,679
przywódcy spotkali się w Rzeszowie,

24
00:02:39,720 --> 00:02:43,879
skąd z uzgodnionym stanowiskiem
wyruszyli na rozmowy
do Wołodymyra Zełenskiego.

25
00:02:43,920 --> 00:02:48,319
To efekt dobrych relacji
bezpośrednich polskiego premiera
z europejskimi sojusznikami -

26
00:02:48,360 --> 00:02:51,239
mówi profesor Roman Kuźniar.

27
00:02:51,280 --> 00:02:54,639
Ten kapitał,
który budował Donald Tusk
w ostatnich kilkunastu latach,

28
00:02:54,680 --> 00:02:57,279
bardzo się teraz
w kontekście ukraińskim przydaje,

29
00:02:57,320 --> 00:02:59,319
dlatego że polski głos
jest słyszalny.

30
00:02:59,360 --> 00:03:06,439
Rządzący mówią o kluczowym znaczeniu
polskiego głosu w sprawie pokoju
na Ukrainie.

31
00:03:06,480 --> 00:03:12,039
Polski premier jest jednym
ze współautorów propozycji

32
00:03:12,080 --> 00:03:15,479
zawieszenia broni i odblokowania
tego procesu pokojowego.

33
00:03:15,520 --> 00:03:17,039
Polska jest aktywnym graczem,

34
00:03:17,080 --> 00:03:19,879
którego głos jest niezwykle istotny,

35
00:03:19,920 --> 00:03:22,879
potrafi pewne rzeczy inicjować.

36
00:03:22,920 --> 00:03:26,759
Politycy Prawa i Sprawiedliwości dziś
mówią o alienacji premiera w Kijowie.

37
00:03:26,800 --> 00:03:29,879
Jak twierdzą - Polska i Europa
nie mają decydującego głosu.

38
00:03:29,920 --> 00:03:32,919
O tym, jakie będą warunki rozejmu,
decydują trzy podmioty,

39
00:03:32,960 --> 00:03:34,759
Ukraina, Stany Zjednoczone i Rosja.

40
00:03:34,800 --> 00:03:37,159
Europa jest rozbrojona
i Europa jest bezsilna.

41
00:03:37,200 --> 00:03:38,159
I to jest dramat.

42
00:03:38,200 --> 00:03:41,159
I to jest bardzo smutne,

43
00:03:41,200 --> 00:03:45,239
więc ta wizyta wczoraj
nie miała charakteru przełomowego.

44
00:03:45,280 --> 00:03:50,959
Premier odpowiedział
w mediach społecznościowych.

45
00:03:51,000 --> 00:03:54,199
Gdybym był złośliwy, powiedziałbym,

46
00:03:54,240 --> 00:03:56,399
że gdyby w Polsce nadal
rządził Morawiecki,

47
00:03:56,440 --> 00:03:58,839
to tego typu wizyty
byłyby składane na Węgrzech,

48
00:03:58,880 --> 00:03:59,839
być może z Orbanem,

49
00:03:59,880 --> 00:04:01,919
może z premierem Słowacji.

50
00:04:01,960 --> 00:04:07,079
Dzisiaj rola Polski jest kluczowa,

51
00:04:07,120 --> 00:04:09,799
jeśli chodzi o bezpieczeństwo
naszego kontynentu.

52
00:04:09,840 --> 00:04:40,359
W Ukrainie
oczekiwanie na decyzję Kremla.

53
00:04:41,160 --> 00:04:44,919
Za tydzień o tej porze

54
00:04:44,960 --> 00:04:47,959
do zamknięcia lokali wyborczych
pozostanie godzina z okładem,

55
00:04:48,000 --> 00:04:50,359
ale tymczasem kampania wchodzi
w ostatni zakręt

56
00:04:50,400 --> 00:04:51,999
jutro ostatnia wyborcza debata.

57
00:04:52,040 --> 00:04:54,039
Kandydaci na wiecach, wyborcy z nimi,

58
00:04:54,080 --> 00:04:55,999
tematy ważne,
na czele z mieszkaniowym,

59
00:04:56,040 --> 00:05:00,679
który od tygodnia nie daje spać
jednemu ze sztabów.

60
00:05:00,720 --> 00:05:06,359
Na przekonanie do siebie wyborców
zostały nieco ponad 124 godziny.

61
00:05:06,400 --> 00:05:08,239
Dlatego każde takie spotkanie,

62
00:05:08,280 --> 00:05:10,439
każdy uścisk dłoni
i każde zdjęcie z wyborcą

63
00:05:10,480 --> 00:05:11,399
jest na wagę złota.

64
00:05:11,440 --> 00:05:12,399
Będzie blisko,

65
00:05:12,440 --> 00:05:14,879
jest potrzebna totalna mobilizacja.

66
00:05:14,920 --> 00:05:18,279
W swoim wystąpieniu na wiecu w Płocku
kandydat Koalicji Obywatelskiej

67
00:05:18,320 --> 00:05:20,679
sporo czasu poświęcił na mówieniu
o wartościach.

68
00:05:20,720 --> 00:05:22,719
Polska uczciwa albo Polska cwaniaków.

69
00:05:22,760 --> 00:05:29,159
To wprost nawiązanie do ujawnionej
przez Onet afery mieszkaniowej,

70
00:05:29,200 --> 00:05:33,679
w której kandydat PiS-u w wyborach
przejął mieszkanie starszego,
schorowanego mężczyzny.

71
00:05:33,720 --> 00:05:35,719
Jerzy Ż. trafił
do domu pomocy społecznej.

72
00:05:35,760 --> 00:05:37,599
Karol Nawrocki o tym nie wiedział.

73
00:05:37,640 --> 00:05:41,399
Mimo że wcześniej na piśmie
zobowiązał się do opieki
nad starszym mężczyzną.

74
00:05:41,440 --> 00:05:44,199
Mój konkurent doprowadził
do czegoś niespotykanego.

75
00:05:44,240 --> 00:05:47,879
Doprowadził do tego,
że jeśli on ktoś komu powie:

76
00:05:47,920 --> 00:05:50,399
ja chcę pomóc,

77
00:05:50,440 --> 00:05:52,959
to ten ktoś musi natychmiast
salwować się ucieczką.

78
00:05:53,000 --> 00:05:55,959
Nie można zmieniać naszych świętości.

79
00:05:56,000 --> 00:05:59,319
Naszych świętości.

80
00:05:59,360 --> 00:06:03,799
W spiny kampanijne,

81
00:06:03,840 --> 00:06:05,559
że nie możesz powstrzymać się,

82
00:06:05,600 --> 00:06:08,039
kiedy widzisz czyjeś mieszkanie,

83
00:06:08,080 --> 00:06:11,079
przed tym,
żeby nie złamać dziewiątego,
dziesiąte przykazania.

84
00:06:11,120 --> 00:06:19,119
Mówił na wiecu w Tarnowie
Szymon Hołownia.

85
00:06:19,160 --> 00:06:22,239
Sam Karol Nawrocki miał dziś okazję
do tego, by odnieść się

86
00:06:22,280 --> 00:06:24,999
do zarzutów politycznych konkurentów
i opinii publicznej.

87
00:06:25,040 --> 00:06:28,599
Ale tego nie zrobił.

88
00:06:28,640 --> 00:06:33,079
Zamiast konferencji prasowej
w Kielcach wiec bez pytań
od dziennikarzy.

89
00:06:33,120 --> 00:06:36,719
I próba przedstawienia się
jako ofiara rzekomej nagonki.

90
00:06:36,760 --> 00:06:39,679
Bądźcie ze mną, drodzy państwo,
bo dzisiaj głośno krzyczymy,

91
00:06:39,720 --> 00:06:42,719
że nie poddamy się
ani przemysłowi kłamstwa,

92
00:06:42,760 --> 00:06:45,599
ani przemysłowi propagandy
Donalda Tuska,

93
00:06:45,640 --> 00:06:50,639
ani służbom specjalnym.

94
00:06:50,680 --> 00:06:53,919
Jeżeli za tym stoją służby,
to znaczy, że tym agentem,

95
00:06:53,960 --> 00:06:57,119
tym Hansem Klosem i Bondem
jest sam Karol Nawrocki,

96
00:06:57,160 --> 00:07:01,759
bo to on w trakcie debaty
upublicznił temat mieszkań,

97
00:07:01,800 --> 00:07:08,159
kłamiąc, że
ma tylko jedno mieszkanie.

98
00:07:08,200 --> 00:07:14,639
To, co dziś słychać ze sztabów,
to wyraźny sygnał -

99
00:07:14,680 --> 00:07:17,239
kandydatowi PiS-u przed pytaniami
nie uda się uciec,

100
00:07:17,280 --> 00:07:20,879
bo już w poniedziałek debata.

101
00:07:20,920 --> 00:07:24,519
Magdalena Biejat będzie jutro
pytała Nawrockiego
o kwestię mieszkań?

102
00:07:24,560 --> 00:07:29,159
Myślę, że tak,
ale to nie będzie jedyne pytanie
do Nawrockiego.

103
00:07:29,200 --> 00:07:31,959
Ja się zastanawiam,
jak on będzie mówił
o mieszkalnictwie,

104
00:07:32,000 --> 00:07:34,599
o pomocy seniorom.

105
00:07:34,640 --> 00:07:37,839
Bezpośrednie starcie kandydatów
w tym studiu Telewizji Polskiej -

106
00:07:37,880 --> 00:07:39,199
już w poniedziałek o 20:00.

107
00:07:39,240 --> 00:07:41,479
Zasady debaty sztaby otrzymały
29 kwietnia

108
00:07:41,520 --> 00:07:45,279
i wtedy podpisały protokół
z losowania.

109
00:07:45,320 --> 00:07:49,319
Tak by każdy z 13 kandydatów
miał równe szanse na to,

110
00:07:49,360 --> 00:08:18,079
by przekonać do siebie wyborców.

111
00:08:18,120 --> 00:08:21,279
Kościół dążący do pokoju ma być
ważnym akcentem tego pontyfikatu,

112
00:08:21,320 --> 00:08:23,799
więc papież zwraca się
do światowych decydentów:

113
00:08:23,840 --> 00:08:24,759
nigdy więcej wojny.

114
00:08:24,800 --> 00:08:26,999
Leon IV zaapelował
o zakończenie konfliktów

115
00:08:27,040 --> 00:08:28,839
podczas modlitwy
na placu św. Piotra.

116
00:08:28,880 --> 00:08:31,439
Mówił o tragedii Strefy Gazy
i narodu ukraińskiego.

117
00:08:31,480 --> 00:08:34,479
Jego otoczenie zapewnia,
że papież zna i rozumie ten problem.

118
00:08:34,520 --> 00:08:36,759
Pierwsza niedzielna modlitwa
i jasny przekaz.

119
00:08:36,800 --> 00:08:37,759
Nigdy więcej wojny.

120
00:08:37,800 --> 00:08:40,159
Punktualnie o 12:00
papież Leon XIV pojawił się

121
00:08:40,200 --> 00:08:42,559
na balkonie błogosławieństw
Bazyliki św. Piotra,

122
00:08:42,600 --> 00:08:44,399
by odmówić modlitwę Regina Coeli.

123
00:08:44,440 --> 00:08:46,639
Na jego słowa
czekało ponad 150 tysięcy osób

124
00:08:46,680 --> 00:08:48,599
zgromadzonych
na placu przed świątynią.

125
00:08:48,640 --> 00:08:50,639
A słowa
te nie pozostawiły wątpliwości.

126
00:08:50,680 --> 00:08:53,039
Ten pontyfikat będzie inny
niż ten Franciszka.

127
00:08:53,080 --> 00:08:55,919
Noszę w sercu cierpienia
ukochanego narodu ukraińskiego.

128
00:08:55,960 --> 00:08:58,079
Niech wszyscy więźniowie
zostaną uwolnieni,

129
00:08:58,120 --> 00:09:00,479
a dzieci powrócą do swoich rodzin.

130
00:09:00,520 --> 00:09:04,719
Leon XIV domagał się dziś
pokoju szybkiego, ale także
prawdziwego i sprawiedliwego.

131
00:09:04,760 --> 00:09:09,199
Pozostał wierny słowom,
które wygłosił
jeszcze jako biskup Chiclayo w Peru.

132
00:09:09,240 --> 00:09:11,439
Otwarcie potępił wówczas
rosyjską agresję,

133
00:09:11,480 --> 00:09:15,039
określając ją mianem
imperialnej wojny.

134
00:09:15,080 --> 00:09:18,919
W świetle tego,
co się dzieje dookoła nas,
to bardzo ważne,

135
00:09:18,960 --> 00:09:24,519
że pokój powinien dążyć do tego,
by pogodzić zwaśnione strony.

136
00:09:24,560 --> 00:09:29,399
Pogodzić Rosję z Ukrainą
chciał też Franciszek.

137
00:09:29,440 --> 00:09:36,119
Nigdy nie potępił jednak wprost
Władimira Putina
i działań rosyjskiej armii.

138
00:09:36,160 --> 00:09:38,279
Tak wiele razy
usłyszałam dziś słowo "pokój".

139
00:09:38,320 --> 00:09:39,919
Każda śmierć to o jedną za dużo.

140
00:09:39,960 --> 00:09:42,319
Więc naprawdę mam nadzieję,
że to krok naprzód.

141
00:09:42,360 --> 00:09:45,599
To może być też krok naprzód
w kwestii rozejmu w Strefie Gazy.

142
00:09:45,640 --> 00:09:51,239
Bo o to również apelował dziś
nowy zwierzchnik
Kościoła katolickiego.

143
00:09:51,280 --> 00:09:55,479
Niech zostanie udzielona
pomoc humanitarna
wyczerpanej ludności cywilnej

144
00:09:55,520 --> 00:09:58,039
i niech zostaną uwolnieni
wszyscy zakładnicy.

145
00:09:58,080 --> 00:10:01,519
Bo 80 lat
po zakończeniu II wojny światowej
należy też zakończyć to,

146
00:10:01,560 --> 00:10:06,759
co Leon XIV określił mianem
rozproszonej III wojny światowej.

147
00:10:06,800 --> 00:10:28,839
To było
takie najważniejsze przesłanie,
że to będzie papież pokoju.

148
00:10:28,880 --> 00:10:30,719
Papież Amerykanin apeluje o pokój.

149
00:10:30,760 --> 00:10:33,159
To ważne, bo jego ojczyzna
to światowe mocarstwo

150
00:10:33,200 --> 00:10:35,439
z wielkim wpływem
na globalną politykę i ład.

151
00:10:35,480 --> 00:10:38,879
W rodzinnym mieście papieża, Chicago,
jest Marcin Antosiewicz, witaj.

152
00:10:38,920 --> 00:10:40,479
Papież Leon i prezydent Trump.

153
00:10:40,520 --> 00:10:44,199
To oczywiste, że świat patrzy
na relacje dwóch osobowości
z jednego kraju.

154
00:10:44,240 --> 00:11:00,679
Jakie mogą być?
Bo cele mogą mieć różne.

155
00:11:00,720 --> 00:11:02,879
Częściowo nie będą.

156
00:11:02,920 --> 00:11:04,079
Łączy ich zakaz aborcji.

157
00:11:04,120 --> 00:11:07,439
Dzieli stosunek do migrantów,

158
00:11:07,480 --> 00:11:11,079
dlatego wierni w kościołach
w całym kraju

159
00:11:11,120 --> 00:11:12,879
tak jak w krakowskiej katedrze

160
00:11:12,920 --> 00:11:14,879
modlą się dzisiaj o jedność Kościoła.

161
00:11:14,920 --> 00:11:16,519
Jedność kraju.

162
00:11:16,560 --> 00:11:18,759
Prezydent Trump z perspektywy
jego charakteru

163
00:11:18,800 --> 00:11:21,399
może mieć w najbliższych latach

164
00:11:21,440 --> 00:11:24,599
jeszcze jeden duży problem.

165
00:11:24,640 --> 00:11:27,879
Od czwartku wszyscy Amerykanie
i cały świat patrzą

166
00:11:27,920 --> 00:11:49,399
na innego Amerykanina
niż tego z Białym Domu.

167
00:11:49,440 --> 00:11:51,479
Chicagowska sieciówka hot-dogów

168
00:11:51,520 --> 00:11:53,639
wprowadziła do swojej oferty
kanapkę Leon.

169
00:11:53,680 --> 00:11:55,599
Papryczki są w niej naprawdę dobre.

170
00:11:55,640 --> 00:11:57,959
Megasmaczne.

171
00:11:58,000 --> 00:12:00,199
Chicago pęka z dumy,
a amerykański Kościół

172
00:12:00,240 --> 00:12:02,799
zdaje sobie sprawę
z odpowiedzialności.

173
00:12:02,840 --> 00:12:05,439
Arcybiskup Miami,
diecezji po drugiej stronie kraju,

174
00:12:05,480 --> 00:12:09,839
mówi nam, że amerykański papież
będzie szukał
pragmatycznych rozwiązań

175
00:12:09,880 --> 00:12:12,439
i nie ma wątpliwości,
co otwiera listę priorytetów.

176
00:12:12,480 --> 00:12:14,119
Watykan musi odzyskać zaufanie,

177
00:12:14,160 --> 00:12:20,519
że potrafi zarządzać
swoimi finansami.

178
00:12:20,560 --> 00:12:23,119
Amerykańskie zaangażowanie
w to może pomóc,

179
00:12:23,160 --> 00:12:25,959
by utrzymać poparcie darczyńców
ze Stanów Zjednoczonych

180
00:12:26,000 --> 00:12:27,359
dla Stolicy Apostolskiej.

181
00:12:27,400 --> 00:12:29,719
W amerykańskim episkopacie
panuje przekonanie,

182
00:12:29,760 --> 00:12:31,919
że wyzwaniem naszych czasów
jest migracja.

183
00:12:31,960 --> 00:12:35,119
On jest Amerykaninem,
a Amerykanie są dziećmi imigrantów.

184
00:12:35,160 --> 00:12:38,799
Nawet Donald Trump ożenił się
z imigrantką.

185
00:12:38,840 --> 00:12:43,799
O czym wielu ludzi zapomina.

186
00:12:43,840 --> 00:12:46,999
Ale teraz przeprowadzą
masowe deportacje w kraju.

187
00:12:47,040 --> 00:12:51,239
Tak, twierdzi, że chce tego dokonać.

188
00:12:51,280 --> 00:12:54,719
A więc konflikt
na linii dwóch najpotężniejszych
Amerykanów na świecie

189
00:12:54,760 --> 00:12:56,119
jest nieunikniony.

190
00:12:56,160 --> 00:12:58,759
Kościół katolicki w Stanach
rośnie dzięki imigrantom

191
00:12:58,800 --> 00:13:00,759
z katolickich krajów
Ameryki Łacińskiej,

192
00:13:00,800 --> 00:13:02,559
których chce odsyłać Trump.

193
00:13:02,600 --> 00:13:07,039
Ojciec William Lego,
przyjaciel papieża od seminarium,

194
00:13:07,080 --> 00:13:10,439
to zdjęcie Roberta Prevosta
z tamtych czasów,

195
00:13:10,480 --> 00:13:13,839
nie ma wątpliwości,
że jego zakonny brat
jest doskonałym dyplomatą.

196
00:13:13,880 --> 00:13:15,319
On jest świetnym menadżerem.

197
00:13:15,360 --> 00:13:18,279
Nie będzie miał problemu
z uporządkowaniem priorytetów.

198
00:13:18,320 --> 00:13:19,879
Nie podejmuje szybkich decyzji.

199
00:13:19,920 --> 00:13:22,879
Potrzebuje czasu na przemyślenia,
refleksję i modlitwę.

200
00:13:22,920 --> 00:13:24,799
To jedna z jego największych zalet.

201
00:13:24,840 --> 00:13:26,199
Inną jest znajomość świata.

202
00:13:26,240 --> 00:13:29,799
Ponad dwie dekady spędził w Peru.
Ponad 10 lat w Rzymie.

203
00:13:29,840 --> 00:13:31,479
Mówi pięcioma językami.

204
00:13:31,520 --> 00:13:35,039
Prawie tyloma, co Jan Paweł II.

205
00:13:35,080 --> 00:13:36,879
Ale nie mówi po polsku.

206
00:13:36,920 --> 00:13:40,479
Jeszcze nie.

207
00:13:40,520 --> 00:13:43,759
A mieszkał w Chicago, więc jak mógł
nie nauczyć się polskiego?

208
00:13:43,800 --> 00:13:45,759
Polonia jest w stanie to wybaczyć,

209
00:13:45,800 --> 00:13:48,639
bo dzięki jego wyborowi
amerykańscy Polacy mogą mówić,

210
00:13:48,680 --> 00:13:56,799
że pochodzą z krajów dwóch papieży.

211
00:13:56,840 --> 00:14:00,839
Pokój jest oczywistym posłannictwem
chrześcijaństwa,

212
00:14:00,880 --> 00:14:03,239
ale Leon XIV przywozi je do Watykanu
z miejsca,

213
00:14:03,280 --> 00:14:05,679
które dobrze poznał
i w którym pokój był mrzonką,

214
00:14:05,720 --> 00:14:08,999
tłamszoną przez ideologiczne wojny
południowoamerykańskiego tygla.

215
00:14:09,040 --> 00:14:11,919
Misjonarską posługę niósł w Peru,
gdzie kościół był żywy,

216
00:14:11,960 --> 00:14:14,719
ale śmierć bywała blisko.

217
00:14:14,760 --> 00:14:17,159
To właśnie tu, w Peru,
przez osiem lat,

218
00:14:17,200 --> 00:14:19,759
Robert Prevost
pełnił posługę biskupa.

219
00:14:19,800 --> 00:14:24,399
Wspominany jest jako cichy,
ale niezwykle pracowity
i zdeterminowany kapłan.

220
00:14:24,440 --> 00:14:29,119
Widok duchownego brodzącego w błocie,
zmieniającego przebitą oponę
na poboczu

221
00:14:29,160 --> 00:14:33,119
czy prowadzącego furgonetkę
z pomocą żywnościową
do odległych andyjskich wiosek

222
00:14:33,160 --> 00:14:37,719
nikogo tu nie dziwił.

223
00:14:37,760 --> 00:14:40,759
Dziś w Peru,
ale też w wielu innych krajach
Ameryki Łacińskiej

224
00:14:40,800 --> 00:14:44,359
oczekiwania wobec papieża Leona XIV
są ogromne.

225
00:14:44,400 --> 00:14:47,839
Jako Boliwijka liczę,
że jego zrozumienie
latynoamerykańskiego świata

226
00:14:47,880 --> 00:14:50,599
cierpiącego
z powodu słabości naszych demokracji

227
00:14:50,640 --> 00:14:52,839
pomoże nam budować
większy humanitaryzm tak,

228
00:14:52,880 --> 00:14:57,079
abyśmy jako społeczeństwa
nie musieli już tak bardzo cierpieć.

229
00:14:57,120 --> 00:15:01,239
Nie jestem katoliczką,
ale głęboko wierzę
w siłę nowego papieża,

230
00:15:01,280 --> 00:15:06,359
który może pomóc nie tylko Peru,
krajowi zmagającemu się z korupcją
czy autorytaryzmem.

231
00:15:06,400 --> 00:15:10,359
Papież Leon XIV
zdecydowanie sprzeciwiał się

232
00:15:10,400 --> 00:15:13,959
działalności
maoistowskiej organizacji
terrorystycznej Świetlisty Szlak,

233
00:15:14,000 --> 00:15:16,359
która od lat 80.
siała w Peru przemoc i strach.

234
00:15:16,400 --> 00:15:20,839
Z jej rąk zginęło
ponad 70 tysięcy ludzi.

235
00:15:20,880 --> 00:15:25,439
Prevost wielokrotnie podkreślał,
że źródłem wielu nieszczęść
na świecie jest brak edukacji.

236
00:15:25,480 --> 00:15:28,639
Stąd jego silne zaangażowanie
w promowanie dostępu do szkół.

237
00:15:28,680 --> 00:15:31,879
W Chiclayo parafianie pamiętają,
jak nowy biskup - Amerykanin -

238
00:15:31,920 --> 00:15:34,479
bardziej przypominał kierownika biura
niż misjonarza.

239
00:15:34,520 --> 00:15:38,559
Ale to właśnie jego skuteczność,
umiejętność słuchania,
częste wizyty w parafiach

240
00:15:38,600 --> 00:15:41,199
i konsekwentne budowanie
lokalnej wspólnoty sprawiły,

241
00:15:41,240 --> 00:16:08,879
że zyskał szacunek mieszkańców.

242
00:16:08,920 --> 00:16:10,479
Straż pożarna w działaniach.

243
00:16:10,520 --> 00:16:12,959
Służba ma za sobą trudny weekend,

244
00:16:13,000 --> 00:16:15,759
od pomieszczeń mieszkalnych
przez budynki jednorodzinne

245
00:16:15,800 --> 00:16:17,759
po hale magazynową zakładów mięsnych.

246
00:16:17,800 --> 00:16:20,799
W tym ostatnim pożarze
do akcji ruszyła
ponad setka strażaków.

247
00:16:20,840 --> 00:16:23,679
Są straty materialne, ranni
i niestety ofiara śmiertelna.

248
00:16:23,720 --> 00:16:26,239
Ten pożar objął
osiem tysięcy metrów kwadratowych.

249
00:16:26,280 --> 00:16:27,279
Był tak rozległy,

250
00:16:27,320 --> 00:16:30,919
że w kulminacyjnym momencie gasiło
go ponad stu pięćdziesięciu
strażaków.

251
00:16:30,960 --> 00:16:35,319
Ogień pojawił się w hali magazynowej
z makulaturą na terenie
zakładów mięsnych w Sosnowcu.

252
00:16:35,360 --> 00:16:39,959
Z informacji uzyskanych od ochrony
wszyscy pracownicy opuścili zakład
przed naszym przybyciem.

253
00:16:40,000 --> 00:16:41,639
Ewakuowało się około 50 osób.

254
00:16:41,680 --> 00:16:43,079
Rano pożar został opanowany,

255
00:16:43,120 --> 00:16:46,559
ale w dzień trwało jeszcze dogaszanie
i rozbiórki na pogorzelisku.

256
00:16:46,600 --> 00:16:49,199
Mieliśmy na miejscu również
grupę specjalistyczną,

257
00:16:49,240 --> 00:16:51,199
która zajmowała się
pomiarami atmosfery

258
00:16:51,240 --> 00:16:53,159
w zakresie
substancji niebezpiecznych.

259
00:16:53,200 --> 00:16:56,199
Oczywiście intensywnie
organizowaliśmy zaopatrzenie wodne,

260
00:16:56,240 --> 00:16:58,279
bo taki pożar wymaga
dużej ilości wody.

261
00:16:58,320 --> 00:17:02,439
Do groźnego pożaru
budynków mieszkalnych doszło też
w podwarszawskim Józefosławiu.

262
00:17:02,480 --> 00:17:04,839
Tu pożar wybuchł rano,
około ósmej trzydzieści.

263
00:17:04,880 --> 00:17:06,839
Kiedy na miejsce
przyjechali strażacy,

264
00:17:06,880 --> 00:17:08,279
obejmował już dwa budynki.

265
00:17:08,320 --> 00:17:10,479
To wewnątrz
częściowo drewniana konstrukcja,

266
00:17:10,520 --> 00:17:12,919
dlatego ogień rozprzestrzeniał się
dość szybko.

267
00:17:12,960 --> 00:17:14,959
Nikomu z mieszkańców
nic się nie stało,

268
00:17:15,000 --> 00:17:17,159
natomiast rannych zostało
dwóch strażaków.

269
00:17:17,200 --> 00:17:19,199
Pod jednym z nich
zarwała się podłoga.

270
00:17:19,240 --> 00:17:21,439
24-letni strażak doznał obrażeń
lewej ręki,

271
00:17:21,480 --> 00:17:22,599
mówimy tu o poparzeniu.

272
00:17:22,640 --> 00:17:24,239
Była konieczna hospitalizacja.

273
00:17:24,280 --> 00:17:26,479
Drugi strażak
został niegroźnie ranny w rękę.

274
00:17:26,520 --> 00:17:28,479
W tej akcji brało ich udział
ponad 70.

275
00:17:28,520 --> 00:17:31,519
Częściowemu zniszczeniu uległy
dwa budynki w tej zabudowie.

276
00:17:31,560 --> 00:17:35,119
Na tym etapie
wstępna przyczyna pożaru
to zwarcie instalacji elektrycznej.

277
00:17:35,160 --> 00:17:39,959
Z kolei w kuchni szpitala
w Miedzyrzecu Podlaskim minionej nocy
zapalił się elektryczny kocioł.

278
00:17:40,000 --> 00:17:42,759
Wszyscy zostali ewakuowani
zgodnie z procedurami szpitala

279
00:17:42,800 --> 00:17:44,799
i nie mieliśmy osób poszkodowanych.

280
00:17:44,840 --> 00:17:48,399
Pacjenci ze względu na zadymienie
zostali przeniesieni na inny oddział.

281
00:17:48,440 --> 00:17:51,839
Ten weekend był dla straży pożarnych
pracowity od samego początku.

282
00:17:51,880 --> 00:17:55,879
W nocy z piątku na sobotę
z pożaru tej kamienicy w Pabianicach
uciekły trzy osoby.

283
00:17:55,920 --> 00:18:01,719
Wewnątrz strażacy znaleźli
zwęglone zwłoki starszej kobiety.

284
00:18:01,760 --> 00:18:04,319
Jeśli do zebrania zostanie połowa,
to będzie dobrze.

285
00:18:04,360 --> 00:18:07,719
Do końca maja jeszcze trzy tygodnie,
ale rolnicy już liczą straty.

286
00:18:07,760 --> 00:18:09,759
Wobec natury
całkiem bezbronni nie są,

287
00:18:09,800 --> 00:18:12,439
ale nie da się skutecznie ogrzać
kilku hektarów sadu,

288
00:18:12,480 --> 00:18:14,999
gdy temperatura spadnie
siedem stopni poniżej zera.

289
00:18:15,040 --> 00:18:18,279
Temperatura w maju bywa niska.
Za to ceny we wrześniu wysokie.

290
00:18:18,320 --> 00:18:23,959
Czy to jest ten przypadek?

291
00:18:24,000 --> 00:18:26,159
To wszystko obmarzło
i to wszystko opadnie.

292
00:18:26,200 --> 00:18:29,599
Na tej jabłonce w tym roku
nie wyrośnie ani jeden owoc.

293
00:18:29,640 --> 00:18:34,199
Niestety takich drzew
w gospodarstwie Stanisława Bartmana
na Podkarpaciu jest o wiele więcej.

294
00:18:34,240 --> 00:18:36,799
W zależności od odmiany
i jakie jest położenie sadu,

295
00:18:36,840 --> 00:18:41,479
ale średnio można liczyć,
że jest ok. 40% strat.

296
00:18:41,520 --> 00:18:46,719
Rolnicy i sadownicy w całym kraju
zmagają się ze skutkami
długotrwałych przymrozków.

297
00:18:46,760 --> 00:18:49,919
Rośliny się nie rozwijają,
tempo ich wzrostu jest
dużo wolniejsze,

298
00:18:49,960 --> 00:18:52,759
a także może dochodzić
do dużych uszkodzeń.

299
00:18:52,800 --> 00:18:57,399
A to oznacza realne straty,
które mogą być jeszcze większe.

300
00:18:57,440 --> 00:19:04,759
IMGW wydało dziś dla całego kraju
ostrzeżenia o przymrozkach
pierwszego stopnia.

301
00:19:04,800 --> 00:19:08,719
Ogrodnicy próbują ratować swoje
rośliny na wszelkie możliwe sposoby.

302
00:19:08,760 --> 00:19:12,119
Na pewno przykryć trochę,
jeżeli jest możliwość,
to jakaś nagrzewnica.

303
00:19:12,160 --> 00:19:17,639
Bez okrycia nie ma szans.

304
00:19:17,680 --> 00:19:23,759
Niestety pogoda nam nie dopisała
i bardzo ogrodnikom zaszkodziła.

305
00:19:23,800 --> 00:19:28,279
Dotkliwy chłód odczuwalny
w całym kraju dał się we znaki
także turystom.

306
00:19:28,320 --> 00:19:29,679
Zarówno tym w górach...

307
00:19:29,720 --> 00:19:31,039
Mogłoby być trochę cieplej.

308
00:19:31,080 --> 00:19:34,879
Zimno, zimno.

309
00:19:34,920 --> 00:19:36,279
Jak i nad morzem

310
00:19:36,320 --> 00:19:38,359
trzeba było ciepło się ubrać.

311
00:19:38,400 --> 00:19:40,719
Jeszcze takiej ładnej pogody
plażowej nie mamy.

312
00:19:40,760 --> 00:19:41,799
Ale są perspektywy.

313
00:19:41,840 --> 00:19:44,479
Niestety dosyć odległe.

314
00:19:44,520 --> 00:19:47,319
Jutro pogoda wciąż będzie pozostawiać
wiele do życzenia,

315
00:19:47,360 --> 00:19:49,719
a to przez opady deszczu
na południowym wschodzie

316
00:19:49,760 --> 00:19:54,239
i silny wiatr na zachodzie kraju.

317
00:19:54,280 --> 00:20:00,839
Podobnie, ale nieco już cieplej
będzie we wtorek.

318
00:20:00,880 --> 00:20:03,999
W Wielkopolsce termometry wskażą
nawet 18 kresek powyżej zera.

319
00:20:04,040 --> 00:20:06,439
Większego ocieplenia spodziewamy się
po 18 maja,

320
00:20:06,480 --> 00:20:08,439
wtedy te temperatury
mogą być wysokie.

321
00:20:08,480 --> 00:20:11,719
Pozostaje zatem uzbroić się
w cierpliwość i pocieszyć się myślą,

322
00:20:11,760 --> 00:20:16,679
że do lata już naprawdę niedaleko.

323
00:20:16,720 --> 00:20:18,759
Takie operacje
to przyszłość medycyny.

324
00:20:18,800 --> 00:20:21,599
Bólu kręgosłupa doświadcza
niemal każdy dorosły człowiek.

325
00:20:21,640 --> 00:20:23,599
Doraźnie pomaga tabletka
i rehabilitacja,

326
00:20:23,640 --> 00:20:28,439
ale gdy dolegliwości są bardzo silne
i uniemożliwiają chodzenie,
koniecznością staje się operacja.

327
00:20:28,480 --> 00:20:32,079
Najlepsze efekty dają
mało inwazyjne zabiegi stabilizujące.

328
00:20:32,120 --> 00:20:34,679
Specjalizuje się w nich
jedna z warszawskich klinik.

329
00:20:34,720 --> 00:20:39,479
Na czym polegają?

330
00:20:39,520 --> 00:20:43,359
Marek Karczewski 10 lat temu spadł
z drugiego piętra na budowie.

331
00:20:43,400 --> 00:20:45,959
Wypadek zakończył się
skomplikowanym złamaniem nogi,

332
00:20:46,000 --> 00:20:48,559
po którym został silny ból.

333
00:20:48,600 --> 00:20:52,799
Pan Marek miał nieudaną operację
wszczepienia elektrody przeciwbólowej
do kręgosłupa,

334
00:20:52,840 --> 00:20:55,239
ale to tylko pogłębiło komplikacje.

335
00:20:55,280 --> 00:20:59,039
Taki jest ból,
że on mi promieniuje na obie nogi.

336
00:20:59,080 --> 00:21:02,079
I nie mam pełnej kontroli nad nogami.

337
00:21:02,120 --> 00:21:04,759
Operacja polega
na przywróceniu funkcji kręgosłupa,

338
00:21:04,800 --> 00:21:09,319
który jest niestabilny
po kilku wcześniejszych operacjach.

339
00:21:09,360 --> 00:21:13,399
Pewne straty, które pojawiły się
w związku z działaniami
poza naszym ośrodkiem,

340
00:21:13,440 --> 00:21:14,639
mogą być nieodwracalne.

341
00:21:14,680 --> 00:21:23,999
Ale powalczymy, żeby odzyskać
jak najwięcej funkcjonalności.

342
00:21:24,040 --> 00:21:27,039
Najpierw umieszcza się prowadnice
w kręgosłupie.

343
00:21:27,080 --> 00:21:30,439
To na nich będą osadzone śruby,
które będą podporą dla kręgosłupa.

344
00:21:30,480 --> 00:21:35,199
Po osadzeniu śrub
prowadnice będą usunięte.

345
00:21:35,240 --> 00:21:38,439
Nie powodujemy
dużego zniszczenia tkanek
i rozwarstwienia mięśni,

346
00:21:38,480 --> 00:21:40,879
robimy małe, punktowe cięcia.

347
00:21:40,920 --> 00:21:44,719
Tego typu operacje służą
stabilizacji kręgosłupa,

348
00:21:44,760 --> 00:21:48,879
ale, co najważniejsze,
zmniejszają ból.

349
00:21:48,920 --> 00:21:51,959
A dzięki temu pacjenci mogą szybciej
wrócić do aktywności.

350
00:21:52,000 --> 00:21:54,599
Podobny zabieg dwa dni temu
przeszła pani Jadwiga.

351
00:21:54,640 --> 00:21:57,999
Dziś już na nogach i wyprostowana.

352
00:21:58,040 --> 00:22:01,839
Wcześniej
ból uniemożliwiał jej chodzenie.

353
00:22:01,880 --> 00:22:04,199
Łapałam się wszystkiego,
aby się złapać.

354
00:22:04,240 --> 00:22:07,479
Nie mogłam koło siebie nic zrobić.

355
00:22:07,520 --> 00:22:10,519
Operacja to dopiero początek drogi
do odzyskania sprawności.

356
00:22:10,560 --> 00:22:12,479
Wiele zależy od rehabilitacji
i ćwiczeń,

357
00:22:12,520 --> 00:22:18,839
które muszą stać się
codzienną życiową praktyką.

358
00:22:18,880 --> 00:22:21,839
Naszą rolą, fizjoterapeutów, jest,
żeby pacjenta usprawnić,

359
00:22:21,880 --> 00:22:23,879
żeby go wyedukować,
jak ma postępować.

360
00:22:23,920 --> 00:22:26,079
Pan Marek od czasu wypadku
nie mógł pracować.

361
00:22:26,120 --> 00:22:28,679
Ma teraz nadzieję,
że znów będzie aktywny zawodowo,

362
00:22:28,720 --> 00:22:30,359
choć już nie na wysokościach.

363
00:22:30,400 --> 00:22:31,959
Może nie jak przed wypadkiem,

364
00:22:32,000 --> 00:22:40,639
ale do jakiejś sprawności wrócić.

365
00:22:40,680 --> 00:22:43,799
Od 20 lat mają do dyspozycji
powierzchnię sporej ciężarówki,

366
00:22:43,840 --> 00:22:49,119
za to wielki świat przyciągnęli
na odległość jachtowej cumy.

367
00:22:49,160 --> 00:22:52,639
Rodzina z Łodzi.

368
00:22:52,680 --> 00:22:56,399
Na łodzi uciekli z korporacji,
miejskiej ciasnoty
i żyją od portu do portu.

369
00:22:56,440 --> 00:22:59,199
Właśnie do jednego zawinęli,
bo córka musi zdać maturę.

370
00:22:59,240 --> 00:23:00,879
Po egzaminach kurs za Atlantyk,

371
00:23:00,920 --> 00:23:02,079
bo czemu nie?

372
00:23:02,120 --> 00:23:05,079
Jak się żyje kursem na wolność
i przygody?

373
00:23:05,120 --> 00:23:09,519
Dla 18-letniej Kaliny to pierwsza
od trzech lat wizyta w Polsce.

374
00:23:09,560 --> 00:23:13,439
Przyjechała zdawać maturę.

375
00:23:13,480 --> 00:23:17,839
Od 10 lat jest żyje
na pokładzie rodzinnego jachtu.

376
00:23:17,880 --> 00:23:20,679
W IV klasie podstawówki
życie wygląda tak,

377
00:23:20,720 --> 00:23:22,479
że jestem na jachcie, mam lekcje,

378
00:23:22,520 --> 00:23:24,239
rówieśników,

379
00:23:24,280 --> 00:23:29,039
tyle że w specyficznej formie.

380
00:23:29,080 --> 00:23:31,839
Wszystko przez to, że rodzice,
którzy pochodzą z Łodzi,

381
00:23:31,880 --> 00:23:33,919
postanowili zamieszkać
na takiej łodzi.

382
00:23:33,960 --> 00:23:39,519
Przestrzeni jest tyle
jak w dużym namiocie czy kamperze,

383
00:23:39,560 --> 00:23:42,519
musimy się obyć minimalizmem,

384
00:23:42,560 --> 00:23:45,159
ale świat na zewnątrz jest tak duży,

385
00:23:45,200 --> 00:23:47,559
że nam to mocno rekompensuje.

386
00:23:47,600 --> 00:23:49,759
45 stóp długości,
czyli niecałe 14 metrów.

387
00:23:49,800 --> 00:23:51,999
Jakubczakowie dwie dekady temu
postanowili,

388
00:23:52,040 --> 00:23:54,999
że uciekną z korporacji
i zaczną życie tu.

389
00:23:55,040 --> 00:23:56,839
Jak wstaję rano, to pytam rodziców,

390
00:23:56,880 --> 00:24:00,959
gdzie mnie wywieźliście,

391
00:24:01,000 --> 00:24:04,919
bo pomiędzy Cieśniną Gibraltarską
a Afryką jest tylko
kilka godzin przeprawy.

392
00:24:04,960 --> 00:24:07,799
Bo mogę być nawet
na innym kontynencie.

393
00:24:07,840 --> 00:24:09,839
16 lat życia
spędzaliśmy w ten sposób,

394
00:24:09,880 --> 00:24:12,679
że jesienią płynęliśmy do Afryki,

395
00:24:12,720 --> 00:24:14,919
do Ameryki Południowej.

396
00:24:14,960 --> 00:24:17,679
Tam spędzaliśmy zimę
i na wiosnę wracaliśmy do Chorwacji,

397
00:24:17,720 --> 00:24:19,719
gdzie jest mekka
i oaza dla żeglarstwa.

398
00:24:19,760 --> 00:24:21,279
Adriatyk to ich ulubiony adres.

399
00:24:21,320 --> 00:24:22,319
Tu uczą żeglarstwa,

400
00:24:22,360 --> 00:24:29,999
obcują z delfinami
i pomagają portowym kotom.

401
00:24:30,040 --> 00:24:33,199
Śmieję się,
że łatwiej mi dogadywać się
z doroślejszymi osobami,

402
00:24:33,240 --> 00:24:35,879
bo sama jestem doroślejsza
przez to życie na morzu.

403
00:24:35,920 --> 00:24:37,879
Zdaniem Adama
życie na morzu nauczyło go,

404
00:24:37,920 --> 00:24:40,079
że liczą się nie piękne miejsca,
ale ludzie,

405
00:24:40,120 --> 00:24:41,679
z którymi się ich doświadcza.

406
00:24:41,720 --> 00:24:44,759
Pamiętam wszystkie nasze przygody
w kontekście właśnie nas,

407
00:24:44,800 --> 00:24:46,319
a nie miejsc, które odwiedzamy,

408
00:24:46,360 --> 00:24:50,159
najważniejsze są przygody,
a nie miejsca, w których żyjemy.

409
00:24:50,200 --> 00:24:52,799
A gdzie będą żyć za kilka lat,
jeszcze nie wiedzą,

410
00:24:52,840 --> 00:24:57,479
ale myślą o rejsie do Ameryki.

411
00:24:57,520 --> 00:25:00,719
Kalina po maturze marzy
o studiach na Harvardzie.

412
00:25:00,760 --> 00:25:06,839
A w tej rodzinie
realizacja marzeń to obowiązek.

413
00:25:06,880 --> 00:25:09,879
W Pytaniu Dnia
gościem Aleksandry Pawlickiej
jest Borys Budka,

414
00:25:09,920 --> 00:25:16,919
europoseł i wiceprzewodniczący
Platformy Obywatelskiej.

415
00:25:16,960 --> 00:25:26,359
To wszystko w programie.
Dziękuję i do zobaczenia.