1
00:00:09,160 --> 00:00:13,039
Minimalna r#¼nica.
Najnowszy prezydencki sonda¼
przed II tur@.

2
00:00:13,080 --> 00:00:17,479
Jak d¼entelmeni?
Co o kibolskich ustawkach
s@dzi prezydent Duda?

3
00:00:17,520 --> 00:00:22,519
Manewrowanie.
Rosyjsko-białoruskie ćwiczenia
dalej od polskiej granicy.

4
00:00:41,600 --> 00:00:43,919
"19.30". Marek Czyż. Dzień dobry.

5
00:00:43,960 --> 00:00:45,879
W drugiej turze będzie ciasno.

6
00:00:45,920 --> 00:00:49,919
Tak ciasno, że stan gry zatrzymuje się
na krawędzi błędu statystycznego.

7
00:00:49,960 --> 00:00:53,879
I pokazują to wszystkie sondaże,
także ten pracowni IPSOS dla "19.30".

8
00:00:53,920 --> 00:00:57,679
Na Rafała Trzaskowskiego chce głosować
49% badanych,

9
00:00:57,720 --> 00:01:02,279
na Karola Nawrockiego
- o 1 punkt procentowy mniej,
czyli 48%.

10
00:01:02,320 --> 00:01:07,079
Niewielka jest też grupa tych,
którzy jeszcze nie wiedzą,
na kogo zagłosują.

11
00:01:07,120 --> 00:01:08,399
To 3% badanych.

12
00:01:08,440 --> 00:01:10,639
W sztabach kandydatów też to widzą,

13
00:01:10,680 --> 00:01:15,479
więc ostatnie godziny kampanii
nie pozwalają zwolnić.

14
00:01:15,520 --> 00:01:18,039
Pod biało-czerwoną
jest miejsce dla każdego.

15
00:01:18,080 --> 00:01:19,319
To Zduńska Wola.

16
00:01:19,360 --> 00:01:22,519
Potem Buczek w Łódzkiem
i rozmowa z rolnikami.

17
00:01:22,560 --> 00:01:24,879
Następnie Pabianice i Zgierz.

18
00:01:24,920 --> 00:01:28,119
Rafał Trzaskowski
podczas odwiedzania mieszkańców

19
00:01:28,160 --> 00:01:30,959
mówi przede wszystkim
o stawce wyborów.

20
00:01:31,000 --> 00:01:33,319
Decyzja, jaką podejmiecie w niedzielę,

21
00:01:33,360 --> 00:01:35,919
będzie jedną
z najważniejszych w życiu.

22
00:01:35,960 --> 00:01:40,399
Czy będziemy najsilniejsi w Europie
i wykorzystamy tę szansę.

23
00:01:40,440 --> 00:01:44,919
I zabierzemy ze sobą
na pokład wszystkich,
także tych, którym się nie powiodło.

24
00:01:44,960 --> 00:01:48,479
Czy niestety znowu będziemy mieli
konflikt i awanturę.

25
00:01:48,520 --> 00:01:53,079
Wczoraj, kiedy Karol Nawrocki
debatował z przedstawicielami
3 prawicowych telewizji,

26
00:01:53,120 --> 00:01:56,119
Rafał Trzaskowski
był na rynku w Kaliszu.

27
00:01:56,160 --> 00:01:58,719
Rzeczywiście
najważniejsza jest rozmowa.

28
00:01:58,760 --> 00:02:02,479
Inni się chełpią ustakami,
a my nie będziemy robić ustawek.

29
00:02:02,520 --> 00:02:04,759
Na tym krześle mógł zasiąść każdy.

30
00:02:04,800 --> 00:02:06,839
Jestem mechanikiem samochodowym.

31
00:02:06,880 --> 00:02:08,479
Mam zespół weselny.

32
00:02:08,520 --> 00:02:11,559
Mam gospodarstwo rolne.

33
00:02:11,600 --> 00:02:14,719
I zadać pytanie
kandydatowi na prezydenta.

34
00:02:14,760 --> 00:02:20,399
Nie pytam, czy pan podpisze ustawę
gwarantującą kobietom ich prawa,

35
00:02:20,440 --> 00:02:24,079
ale moje pytanie brzmi:
kiedy pan to zrobi?

36
00:02:24,120 --> 00:02:25,679
Jak najszybciej.

37
00:02:25,720 --> 00:02:28,879
Jeśli Sejm nie dojdzie do porozumienia
w tej sprawie,

38
00:02:28,920 --> 00:02:31,999
Rafał Trzaskowski zapowiada
własny projekt ustawy,

39
00:02:32,040 --> 00:02:36,599
a także darmowe żłobki,
program zdrowotny dla kobiet,
walkę z przemocą.

40
00:02:36,640 --> 00:02:40,759
Jaki pan ma pomysł na to,
żeby znowu nas połączyć?

41
00:02:40,800 --> 00:02:45,159
Żebyśmy mogli po takim wiecu
pójść na piwo?

42
00:02:45,200 --> 00:02:51,239
Mnie mi się ostatnio,
jak państwo wiecie,
udało pójść na piwo.

43
00:02:51,280 --> 00:02:54,759
Chodzi o to piwo
ze Sławomirem Mentzenem.

44
00:02:54,800 --> 00:02:58,039
Najważniejsze jest to,
żeby obniżyć ten poziom emocji.

45
00:02:58,080 --> 00:03:01,879
Trzaskowski chce jednoczyć polityków
wokół tematu bezpieczeństwa

46
00:03:01,920 --> 00:03:03,759
i zapowiada, że co dwa miesiące

47
00:03:03,800 --> 00:03:06,719
będzie się spotykać
z przedstawicielami
wszystkich partii.

48
00:03:06,760 --> 00:03:11,319
Nazywam się Karol Nawrocki,
ale proszę wszystkich,

49
00:03:11,360 --> 00:03:14,679
aby na moje nazwisko i imię
nie głosowali.

50
00:03:14,720 --> 00:03:17,399
I mam do pana pytanie.

51
00:03:17,440 --> 00:03:21,519
Jakie pierwsze 3 decyzje
podejmie pan,
jeśli zostanie prezydentem?

52
00:03:21,560 --> 00:03:25,559
Odpowiedź to: podniesienie kwoty
wolnej od podatku do 60 tys. zł,

53
00:03:25,600 --> 00:03:28,919
program budowy mieszkań komunalnych,
także dla młodych,

54
00:03:28,960 --> 00:03:31,119
uporządkowanie sądownictwa.

55
00:03:31,160 --> 00:03:36,199
Nie głosowałem na pana,
ale jestem na dobrej drodze.

56
00:03:36,240 --> 00:03:42,279
Do oddania głosu na Trzaskowskiego
w całej Polsce namawia
koalicja rządząca.

57
00:03:42,320 --> 00:03:44,399
To są wybory cywilizacyjne.

58
00:03:44,440 --> 00:03:50,559
Czy my chcemy
ministra obrony narodowej
Macierewicza? Nie.

59
00:03:50,600 --> 00:03:51,679
Czy my chcemy
ministra sprawiedliwości Ziobry? Nie.

60
00:03:53,200 --> 00:03:55,199
Premier, nawiązując do tego nagrania
szefa dyplomacji...

61
00:03:55,240 --> 00:03:56,959
To jest rok przełomu.
Polska wróciła do wielkiej gry.

62
00:03:57,000 --> 00:03:58,159
...napisał tak.

63
00:03:58,200 --> 00:03:59,439
Nie zmarnujmy tego.

64
00:03:59,480 --> 00:04:02,319
Różnica między mną
a moim kontrkandydatem jest taka,

65
00:04:02,360 --> 00:04:04,359
że wy wszystko na mój temat wiecie.

66
00:04:04,400 --> 00:04:07,479
Jarosław Kaczyński dziś przekonywał,
że jest inaczej.

67
00:04:07,520 --> 00:04:09,359
Wszystko, byle nie Trzaskowski.

68
00:04:09,400 --> 00:04:12,479
I przypisywał mu decyzje
rządu Mateusza Morawieckiego,

69
00:04:12,520 --> 00:04:14,999
do których teraz
PiS się nie przyznaje.

70
00:04:15,040 --> 00:04:18,319
Jesteśmy przeciwko
wprowadzeniu Zielonego Ładu.

71
00:04:18,360 --> 00:04:22,519
To jest w gruncie rzeczy
zapowiedź pana Trzaskowskiego.

72
00:04:22,560 --> 00:04:27,479
I przeciwko paktowi migracyjnemu,
który rzekomo nie istnieje,

73
00:04:27,520 --> 00:04:30,679
a istnieje i będzie nas obowiązywał.

74
00:04:30,720 --> 00:04:35,919
To po kolei.
Zielony Ład został przyjęty
w 2019 roku, kiedy rządziło PiS.

75
00:04:35,960 --> 00:04:39,799
Unijny komisarz ds. rolnictwa z PiS
zachwalał go tak:

76
00:04:39,840 --> 00:04:42,719
To wielka szansa
dla rolnictwa w Polsce.

77
00:04:42,760 --> 00:04:46,959
I pisał, że tak naprawdę
powstał w Warszawie
jako program rolny PiS,

78
00:04:47,000 --> 00:04:49,399
o czym teraz PiS woli nie pamiętać.

79
00:04:49,440 --> 00:04:51,279
Gdzie powstał Zielony Ład?

80
00:04:51,320 --> 00:04:53,439
Na konferencji będą odpowiedzi
na ten temat.

81
00:04:53,480 --> 00:04:57,239
Pakt migracyjny,
którym teraz straszą politycy PiS,

82
00:04:57,280 --> 00:04:59,479
też był przez PiS negocjowany.

83
00:04:59,520 --> 00:05:01,559
Dopiero po zmianie władzy

84
00:05:01,600 --> 00:05:05,159
w obecności
szefowej Komisji Europejskiej
padła ta deklaracja.

85
00:05:05,200 --> 00:05:07,719
Polska nie będzie tego realizowała.

86
00:05:07,760 --> 00:05:10,479
Ale o tym też PiS nie pamięta.

87
00:05:10,520 --> 00:05:17,079
PiS próbuje wymyślać
jakieś tzw. zarzuty,

88
00:05:17,120 --> 00:05:20,399
bo na Trzaskowskiego nic nie ma.

89
00:05:20,440 --> 00:05:24,759
Rafał Trzaskowski zapowiada walkę
do ostatniej minuty.

90
00:05:24,800 --> 00:05:30,559
"Bądźcie grzeczni, bo wracam".

91
00:05:30,600 --> 00:05:35,719
Były prezes TVP objawia się w kampanii
i zapowiada swój powrót na Woronicza.

92
00:05:35,760 --> 00:05:39,559
Jeśli był to żart,
to w PiS-ie mają jednak
inne poczucie humoru,

93
00:05:39,600 --> 00:05:42,599
bo jest mowa
o niefortunnej wypowiedzi,
błazenadzie,

94
00:05:42,640 --> 00:05:46,399
a pisowski kandydat na prezydenta
mówi, że "po jego trupie".

95
00:05:46,440 --> 00:05:49,199
Media patrzą na polityków w kampanii
i to normalne,

96
00:05:49,240 --> 00:05:51,279
ale okazuje się, że vice versa.

97
00:05:51,320 --> 00:05:54,519
Kto do przejęcia, a kto do likwidacji?

98
00:05:54,560 --> 00:05:58,799
To dziś jedyna aktywność kampanijna
Karola Nawrockiego.

99
00:05:58,840 --> 00:06:02,119
Kandydat PiS-u walczył
o głosy mieszkańców Katowic.

100
00:06:02,160 --> 00:06:06,559
Wczoraj wziął udział w wydarzeniu,

101
00:06:06,600 --> 00:06:09,799
które media związane z PiS-em
nazwały "debatą".

102
00:06:09,840 --> 00:06:13,919
Gdy Nawrocki zszedł ze sceny,
pochwalił się poparciem
od Sławomira Mentzen.

103
00:06:13,960 --> 00:06:18,719
Bardzo dziękuję Sławomirowi Mentzenowi
za to, że mnie poparł,

104
00:06:18,760 --> 00:06:22,119
choć powiedział,
że nie popiera Rafała Trzaskowskiego,

105
00:06:22,160 --> 00:06:25,119
więc inaczej nie można na to patrzeć.

106
00:06:25,160 --> 00:06:31,159
Dla mnie forma poparcia jest,
jak ktoś mówi:
"Idź i głosuj na Karola Nawrockiego".

107
00:06:32,840 --> 00:06:36,599
A Sławomir Mentzen tego nie zrobił.

108
00:06:37,440 --> 00:06:42,679
Sławomir Mentzen mówił, że wyborcy
to nie jest worek ziemniaków.

109
00:06:42,720 --> 00:06:47,079
I dlatego kandydat Konfederacji
wybór zostawił swoim wyborcom.

110
00:06:47,120 --> 00:06:50,519
Zagłosujcie tak,
jak mówi wam wasze sumienie.

111
00:06:50,560 --> 00:06:54,599
Sławomir Mentzen
z Rafałem Trzaskowskim
spotkał się na piwie w swoim pubie,

112
00:06:54,640 --> 00:06:57,439
a z Karolem Nawrockim, jak widać,
w restauracji,

113
00:06:57,480 --> 00:07:00,959
mimo to nie zadeklarował poparcia
dla żadnego z kandydatów.

114
00:07:01,000 --> 00:07:04,119
Choć Nawrocki podczas tej rozmowy
bardzo o to zabiegał.

115
00:07:04,160 --> 00:07:06,199
Cieszę się, że pan doktor dostrzegł...

116
00:07:06,240 --> 00:07:09,439
Na 1,5 godziny wziął rozwód z PiS-em
i przytakiwał Mentzenowi.

117
00:07:09,480 --> 00:07:13,599
Przez dwa lata TVP nie zapraszało
żadnych przedstawicieli Konfederacji

118
00:07:13,640 --> 00:07:15,799
do swoich programów publicystycznych.

119
00:07:15,840 --> 00:07:17,119
Czy panu się to podoba?

120
00:07:17,160 --> 00:07:20,039
Nie podobało mi się to
i nie rozumiałem tego.

121
00:07:20,080 --> 00:07:22,079
Nie podobało się Nawrockiemu,

122
00:07:22,120 --> 00:07:25,799
choć w tamtym czasie to on brylował
w telewizji Kurskiego.

123
00:07:25,840 --> 00:07:28,319
Obserwowałem,
jak mu Jacek Kurski pomagał.

124
00:07:28,360 --> 00:07:31,359
Ja bardzo uważnie oglądałem
Wiadomości TVP,

125
00:07:31,400 --> 00:07:35,639
skala lansowania Nawrockiego
wtedy w TVP była niewyobrażalna.

126
00:07:35,680 --> 00:07:37,679
On się tam pojawiał co 2-3 dni.

127
00:07:37,720 --> 00:07:40,239
Gdzie tylko gdzieś Nawrocki pojechał,
otworzył usta,

128
00:07:40,280 --> 00:07:42,639
tam była kamera TVP i go pokazywała.

129
00:07:42,680 --> 00:07:44,479
I tak wyglądała ich relacja.

130
00:07:44,520 --> 00:07:46,919
Nawrocki brylował
w telewizji Kurskiego,

131
00:07:46,960 --> 00:07:48,919
a Kurski odbierał z rąk Nawrockiego

132
00:07:48,960 --> 00:07:52,239
pamiątkowe odznaki
na gali Muzeum II Wojny Światowej.

133
00:07:52,280 --> 00:07:54,439
Panowie kontaktu nie zerwali.

134
00:07:54,480 --> 00:07:56,799
Jacek Kurski jest blisko sztabu.

135
00:07:56,840 --> 00:07:59,639
Niecały miesiąc temu
razem byli na delegacji w USA.

136
00:07:59,680 --> 00:08:02,519
Teraz Nawrocki pozoruje,
że od Kurskiego się odcina.

137
00:08:02,560 --> 00:08:06,199
Po tej wypowiedzi nagranej
przez ekipę programu
"Bez trybu" Justyny Dobrosz-Oracz...

138
00:08:06,240 --> 00:08:09,439
Wrócę do was, kochani.
Wrócę do was, kochani, w telewizji.

139
00:08:09,480 --> 00:08:11,639
Zachowujcie się bardzo grzecznie.

140
00:08:11,680 --> 00:08:14,159
"Po moim trupie"
- piszę w Internecie Nawrocki.

141
00:08:14,200 --> 00:08:16,239
Nie wspominając nic
o bliskiej relacji,

142
00:08:16,280 --> 00:08:18,319
która łączy go z Jackiem Kurskim.

143
00:08:18,360 --> 00:08:21,519
Jacek Kurski promował
Karola Nawrockiego,

144
00:08:21,560 --> 00:08:24,399
zresztą wszyscy promujemy
Karola Nawrockiego.

145
00:08:24,440 --> 00:08:26,919
Do słów Kurskiego
odniósł się prezes PiS-u.

146
00:08:26,960 --> 00:08:31,839
To było kilka zdań
wyrwanych z kontekstu,
bardzo niefortunnych.

147
00:08:31,880 --> 00:08:34,439
To jeszcze raz wypowiedź
Jacka Kurskiego,

148
00:08:34,480 --> 00:08:37,639
która - co zapewniamy -
nie została wyrwana z kontekstu.

149
00:08:37,680 --> 00:08:40,839
Wrócę do was, kochani.
Wrócę do was, kochani, w telewizji.

150
00:08:40,880 --> 00:08:43,039
Zachowujcie się bardzo grzecznie.

151
00:08:43,080 --> 00:08:45,399
Z TVP Kurskiego sączyła się nienawiść.

152
00:08:45,440 --> 00:08:48,639
Atakowane były całe grupy społeczne,
ale też konkretne osoby.

153
00:08:48,680 --> 00:08:51,039
Pracownicy Kurskiego szczuli,
hejtowali

154
00:08:51,080 --> 00:08:53,199
i nakręcali spiralę nienawiści.

155
00:08:53,240 --> 00:08:57,999
Która niejednokrotnie przyczyniła się
do tragedii.

156
00:08:58,040 --> 00:09:01,519
To głos wdowy po Pawle Adamowiczu.

157
00:09:01,560 --> 00:09:02,919
Nie napiszę nic emocjonalnego,
bo nie chcę zaprzepaścić terapii,

158
00:09:30,800 --> 00:09:33,039
Kampania miała być ostra i była,

159
00:09:33,080 --> 00:09:36,719
ale na 3 dni przed finałem
znaczenie ma już tylko frekwencja.

160
00:09:36,760 --> 00:09:41,479
Po obu stronach widać,
że jeśli zdecydują pojedyncze głosy,
to trzeba je znaleźć.

161
00:09:41,520 --> 00:09:44,239
Za granicą wielka mobilizacja Polonii,

162
00:09:44,280 --> 00:09:47,519
profrekwencyjne nawoływania
partyjnych liderów i celebrytów,

163
00:09:47,560 --> 00:09:49,639
instrukcje, gdzie i jak głosować.

164
00:09:49,680 --> 00:09:52,359
Kto się wybiera na święto demokracji?

165
00:09:52,400 --> 00:09:55,999
Gmina Suchy Las w Wielkopolsce
- obywatelski wzór.

166
00:09:56,040 --> 00:10:00,079
2 tygodnie temu zagłosowało tam
ponad 81% mieszkańców.

167
00:10:00,120 --> 00:10:02,199
Teraz jest apetyt na więcej.

168
00:10:02,240 --> 00:10:08,559
Chęć posiadania tej mocy sprawczej
w Suchym Lesie, w tym rejonie
jest bardzo duża.

169
00:10:08,600 --> 00:10:11,519
Zachęcamy do głosowania, informujemy,

170
00:10:11,560 --> 00:10:17,119
ale mamy też świadomość, że wiedza
i świadomość naszych mieszkańców
jest wysoka.

171
00:10:17,160 --> 00:10:20,879
Dziś ważna data dla tych,
którzy najbliższy weekend
spędzą w rozjazdach.

172
00:10:20,920 --> 00:10:24,639
Bo do dziś można było pobierać
zaświadczenie
o prawie do głosowania.

173
00:10:24,680 --> 00:10:28,159
Mieszkańcy Poznania
korzystali z tej możliwości
do ostatniej chwili.

174
00:10:28,200 --> 00:10:32,119
Dowód osobisty, mały wniosek wypełnić,
PESEL i załatwione.

175
00:10:32,160 --> 00:10:34,439
To jest odpowiedzialność za kraj,

176
00:10:34,480 --> 00:10:36,479
tak że jeżeli mamy już
na coś narzekać,

177
00:10:36,520 --> 00:10:38,799
to lepiej najpierw zagłosować,
a potem narzekać.

178
00:10:38,960 --> 00:10:41,319
Mobilizacja w kraju,
mobilizacja też za granicą.

179
00:10:41,360 --> 00:10:44,079
To konsulat w Berlinie.

180
00:10:44,120 --> 00:10:49,519
Przybywa Polaków, którzy chcą głosować
w II turze wyborów prezydenckich
na obczyźnie.

181
00:10:49,560 --> 00:10:52,399
Tak w stolicy Niemiec
było 2 tygodnie temu.

182
00:10:52,440 --> 00:10:54,119
Teraz może być podobnie.

183
00:10:54,160 --> 00:10:56,839
Miałabym duże wyrzuty sumienia,
gdybym nie zagłosowała.

184
00:10:56,880 --> 00:11:00,639
Mój pierwszy głos oddałam,
będąc w Kołobrzegu na urlopie,
muszę się pochwalić.

185
00:11:00,680 --> 00:11:03,239
Oczywiście w niedzielę
będę tutaj głosowała.

186
00:11:03,280 --> 00:11:07,439
Ponad 695 tys. polskich wyborców
zarejestrowało się za granicą.

187
00:11:07,480 --> 00:11:10,519
Przed I turą było to
nieco ponad 500 tysięcy.

188
00:11:10,560 --> 00:11:14,359
Mamy rekordową liczbę
rejestracji za granicą.

189
00:11:14,400 --> 00:11:18,039
To zainteresowanie było ogromne.

190
00:11:18,080 --> 00:11:21,559
Także tam, gdzie o polityce
raczej się zapomina.

191
00:11:21,600 --> 00:11:27,879
Na Majorce mamy zarejestrowanych
w tej chwili 2317 wyborców.

192
00:11:27,920 --> 00:11:33,319
Hurghadzie będzie chciało zagłosować
1229 polskich obywateli.

193
00:11:33,360 --> 00:11:38,079
Historia pokazuje,
że Polacy chętniej głosują
w II turze wyborów prezydenckich.

194
00:11:38,120 --> 00:11:40,519
Tylko w 1990 roku było inaczej.

195
00:11:40,560 --> 00:11:43,919
5 lat temu
frekwencja w wyborczej dogrywce

196
00:11:43,960 --> 00:11:46,599
podskoczyła
o niemal 4 punkty procentowe.

197
00:11:46,640 --> 00:11:48,719
10 lat temu
- o 6 punktów procentowych.

198
00:11:48,760 --> 00:11:50,999
Po pierwsze emocje są trochę większe,

199
00:11:51,040 --> 00:11:53,199
a po drugie
druga tura jest czytelniejsza:

200
00:11:53,240 --> 00:11:57,439
jest dwóch kandydatów,
którzy rywalizują ze sobą,
tworząc taki pojedynek.

201
00:11:57,480 --> 00:11:59,879
Myślę, że to bardziej ciekawi ludzi.

202
00:11:59,920 --> 00:12:02,799
W najnowszym sondażu
dla "19:30" i TVP Info

203
00:12:02,840 --> 00:12:05,759
na pytanie o zamiar głosowania
w II turze wyborów

204
00:12:05,800 --> 00:12:10,239
"zdecydowanie tak"
odpowiedziało 56% badanych,
a "raczej tak" - 8%.

205
00:12:10,280 --> 00:12:13,039
9% jeszcze nie wie,
czy pójdzie na wybory.

206
00:12:13,080 --> 00:12:16,319
Frekwencja rzeczywiście jest ważna
w wyborach prezydenckich,

207
00:12:16,360 --> 00:12:19,919
ponieważ ma bardzo duży wpływ
na siłę mandatu kandydata,

208
00:12:19,960 --> 00:12:22,399
który w tych wyborach odniesie sukces.

209
00:12:22,440 --> 00:12:25,919
Wysoka frekwencja może oznaczać
kolejkę do lokalu wyborczego.

210
00:12:25,960 --> 00:12:28,799
Tak było podczas ostatnich
wyborów parlamentarnych.

211
00:12:28,840 --> 00:12:31,439
Członek komisji,
stając na końcu tej kolejki,

212
00:12:31,480 --> 00:12:33,199
zaznacza tych wyborców,

213
00:12:33,240 --> 00:12:36,399
którzy do 21.00
do lokalu wyborczego przybyli.

214
00:12:36,440 --> 00:12:40,639
Czyli w teorii przybyli,
ale się do budynku nie zmieścili.

215
00:12:40,680 --> 00:12:43,199
I tę praktykę potwierdził
Sąd Najwyższy,

216
00:12:43,240 --> 00:12:45,479
odrzucając skargę PiS w tej sprawie.

217
00:12:45,520 --> 00:12:48,679
Każdy więc ma prawo głosować,
nawet późno w nocy.

218
00:12:48,720 --> 00:12:50,959
Ale lepiej późno niż wcale.

219
00:12:53,720 --> 00:12:56,799
To jest "19.30".
Co jeszcze przed nami?

220
00:12:57,880 --> 00:13:00,719
Dzień pamięci, uznania i wdzięczności.

221
00:13:00,760 --> 00:13:03,919
Nie każdy weteran ma takie szczęście
jak ja tutaj stać przed państwem.

222
00:13:03,960 --> 00:13:07,599
Musimy o nich pamiętać.
Są to nasi współcześni bohaterowie.

223
00:13:07,640 --> 00:13:09,319
Nowe serce i nowe życie.

224
00:13:09,360 --> 00:13:12,199
Mogę go w końcu wziąć na ręce
i przytulić.

225
00:13:12,240 --> 00:13:17,999
Znaleźli się odważni rodzice,
którzy zgodzili się podzielić
częścią życia.

226
00:13:20,200 --> 00:13:22,839
"Nie popieram, ale też nie potępiam"

227
00:13:22,880 --> 00:13:26,799
- tak prezydent Andrzej Duda mówi
o bandyckich bijatykach kiboli

228
00:13:26,840 --> 00:13:30,919
i dość oryginalne ma wyobrażenie
głowa państwa o tych zdarzeniach.

229
00:13:30,960 --> 00:13:33,119
Mówi coś o młodych mężczyznach,

230
00:13:33,160 --> 00:13:36,599
którzy jak to tygryski i niedźwiadki
lubią się czasem poszarpać,

231
00:13:36,640 --> 00:13:39,079
ale w ramach dżentelmeńskiej umowy.

232
00:13:39,120 --> 00:13:42,359
Policjanci z prewencji
mają o tych dżentelmenach
trochę inne zdanie,

233
00:13:42,400 --> 00:13:45,919
a i na cmentarzach
można znaleźć ofiary tych umów.

234
00:13:45,960 --> 00:13:48,999
Skąd taka wizja pana prezydenta?

235
00:13:49,040 --> 00:13:52,079
Udział Karola Nawrockiego
w kibolskich ustawkach

236
00:13:52,120 --> 00:13:54,279
wciąż jest elementem kampanii.

237
00:13:54,320 --> 00:13:57,079
Nawet prezydent Andrzej Duda
wypowiedział się w tej sprawie.

238
00:13:57,120 --> 00:14:02,079
Nie pochwalam tego,
ale z drugiej strony
nie potępiam tego w sposób absolutny.

239
00:14:02,120 --> 00:14:04,799
Ustawek kibolskich pan nie potępia?

240
00:14:04,840 --> 00:14:06,759
Chwileczkę. Ustawek.

241
00:14:06,800 --> 00:14:13,399
Jak chcą się między sobą bić w lesie
i idą tam specjalnie,

242
00:14:13,440 --> 00:14:16,639
zawierają między sobą
"gentleman agreement",

243
00:14:16,680 --> 00:14:19,639
że będą to robili
na określonych zasadach,

244
00:14:19,680 --> 00:14:27,399
bo - o ile wiem -
tak się to odbywa i się biją.

245
00:14:27,440 --> 00:14:29,719
No, jak lubią?
Ludzie grają w gry hazardowe,
przegrywają fortuny.

246
00:14:29,760 --> 00:14:35,039
Tu nie chodzi o hazard,
a o takie brutalne walki
między piłkarskimi chuliganami.

247
00:14:35,080 --> 00:14:37,999
To bagatelizowanie przemocy
- mówią byli policjanci.

248
00:14:38,040 --> 00:14:42,199
To jest po prostu bójka,
taką, jaką spotykamy
na co dzień na ulicach.

249
00:14:42,240 --> 00:14:45,679
I mówimy, że to jest albo bandytyzm,
albo chuligaństwo.

250
00:14:45,720 --> 00:14:49,599
Tego typu słowa wypowiedziane
przez osobę najważniejszą w państwie,

251
00:14:49,640 --> 00:14:55,319
osobę, która zna prawo
i która powinna być przykładem tego,
by to prawo było respektowane,

252
00:14:55,360 --> 00:14:58,119
są nie do zaakceptowania
dla wszystkich,

253
00:14:58,160 --> 00:15:00,519
którzy wiedzą, czym jest kodeks karny.

254
00:15:00,560 --> 00:15:04,879
Ustawki mogą być traktowane
jako przestępstwo
udziału w pobiciu lub bójce.

255
00:15:04,920 --> 00:15:07,399
I można za to dostać
do 3 lat więzienia.

256
00:15:07,440 --> 00:15:10,879
Jeśli ofiara dozna
ciężkiego uszkodzenia ciała,

257
00:15:10,920 --> 00:15:13,599
napastnik może trafić za kratki
nawet na 8 lat.

258
00:15:13,640 --> 00:15:17,039
Negatywny sygnał dla policjantów
i prokuratorów,

259
00:15:17,080 --> 00:15:19,359
którzy zajmują się ściganiem
tego typu przestępstw.

260
00:15:19,400 --> 00:15:22,759
Z drugiej strony pewnego rodzaju forma
zachęcenia być może
wielu młodych ludzi

261
00:15:22,800 --> 00:15:24,359
do tego typu aktywności.

262
00:15:24,400 --> 00:15:27,039
A to zagrożenie dla młodzieży
- słyszymy od psychologa.

263
00:15:27,080 --> 00:15:29,239
Młodzi ludzie mają mnóstwo konfliktów.

264
00:15:29,280 --> 00:15:32,199
I wszyscy chcielibyśmy,
żeby te konflikty rozwiązywali

265
00:15:32,240 --> 00:15:38,359
za pomocą
uznanych w społeczeństwie metod,
które nie zagrażają ich życiu.

266
00:15:38,400 --> 00:15:43,559
2 dni wcześniej Andrzej Duda
też był pytany o kibolskie bijatyki.

267
00:15:43,600 --> 00:15:47,119
Chłopcy, a zwłaszcza
tacy chłopcy mocni, męscy,

268
00:15:47,160 --> 00:15:50,439
jak są młodzi, to lubią się poszarpać

269
00:15:50,480 --> 00:15:56,039
i zachowują się trochę
jak takie małe niedźwiadki
czy małe tygrysy.

270
00:15:56,080 --> 00:16:01,719
Te niedźwiadki to w przypadku ustawki,
w której walczył Karol Nawrocki,
wielu groźnych kryminalistów.

271
00:16:01,760 --> 00:16:03,759
Jak pisze Wirtualna Polska,

272
00:16:03,800 --> 00:16:08,439
jej uczestnicy mieli na koncie
takie przestępstwa jak zabójstwo,
handel narkotykami

273
00:16:08,480 --> 00:16:11,359
czy udział
w zorganizowanej grupie przestępczej.

274
00:16:11,400 --> 00:16:13,239
Zawierają "gentleman agreement".

275
00:16:13,280 --> 00:16:17,079
Wypowiedzi prezydenta spotkały się
z ostrą krytyką ze strony rządzących.

276
00:16:23,120 --> 00:16:26,479
Prezydent Duda przekracza
wszelkie granice przyzwoitości.

277
00:16:26,520 --> 00:16:30,599
Nie ma żadnego wytłumaczenia
dla kibolskich ustawek,
gdzie ludzie są okaleczani.

278
00:16:30,640 --> 00:16:33,199
Rządzący zarzucają prezydentowi,

279
00:16:33,240 --> 00:16:37,039
że mówi głosem Nowogrodzkiej
w sprawie swojego kandydata.

280
00:16:37,080 --> 00:16:40,639
To prezes PiS,
który też nie potępił ustawek,

281
00:16:40,680 --> 00:16:44,279
a przyznawał się do udziału
w ulicznych bijatykach.

282
00:16:44,320 --> 00:16:48,279
Powielanie spinu sztabu PiS-u
dramatycznego,

283
00:17:12,760 --> 00:17:15,279
Jak pisze WP, za udział w ustawce,
w której bił się Karol Nawrocki,

284
00:17:15,320 --> 00:17:18,279
kilkunastu kiboli usłyszało wyroki.

285
00:17:19,160 --> 00:17:21,479
Będzie taniej, i to od 8 do 11%.

286
00:17:21,520 --> 00:17:26,799
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki
zatwierdził właśnie
nową taryfę gazu dla PGNiG.

287
00:17:26,840 --> 00:17:29,439
Taryfa ta wejdzie w życie w niedzielę

288
00:17:29,480 --> 00:17:32,479
i będzie obowiązywała
przez najbliższy rok.

289
00:17:32,520 --> 00:17:35,999
Ten spadek wynika z sytuacji
na rynku gazu w Europie,

290
00:17:36,040 --> 00:17:40,959
biorąc pod uwagę
energetyczne wskaźniki,
jak np. notowania gazu na giełdzie,

291
00:17:41,000 --> 00:17:44,879
biorąc pod uwagę
pewne zmiany regulacyjne
przyjęte w Europie,

292
00:17:44,920 --> 00:17:47,679
jak np. kwestie magazynowania surowca

293
00:17:47,720 --> 00:17:51,919
i generalny nastrój na rynku gazu
na Starym Kontynencie.

294
00:17:51,960 --> 00:17:54,719
Spodziewaliśmy się obniżki
i ona nadeszła.

295
00:17:54,760 --> 00:17:57,159
Do korzystania z ceny taryfowanej

296
00:17:57,200 --> 00:18:02,759
uprawnione są gospodarstwa domowe
oraz m.in. szpitale, szkoły,
żłobki, przedszkola, noclegownie.

297
00:18:02,800 --> 00:18:06,959
Obniżka cen gazu spowoduje,
że inflacja szybciej,
niż wcześniej oczekiwano,

298
00:18:07,000 --> 00:18:11,519
spadnie do celu NBP wynoszącego 2,5%
- wyliczają ekonomiści.

299
00:18:13,240 --> 00:18:16,439
W Lusowie pod Poznaniem
jest żołnierski grób.

300
00:18:16,480 --> 00:18:19,439
Pochowano tam
porucznika Łukasza Kurowskiego.

301
00:18:19,480 --> 00:18:21,279
Był pierwszym polskim żołnierzem,

302
00:18:21,320 --> 00:18:24,599
który zginął
podczas misji stabilizacyjnej
w Afganistanie.

303
00:18:24,640 --> 00:18:28,759
W Lusowie właśnie odbędzie się koncert
ze specjalną dedykacją i intencją.

304
00:18:28,800 --> 00:18:32,839
Dla chwały i pamięci
o polskich weteranach
działań poza granicami kraju.

305
00:18:32,880 --> 00:18:35,799
Gwiazdy w hołdzie dla wojska
jutro w Jedynce.

306
00:18:35,840 --> 00:18:40,159
Dla wielu wojna
to tylko telewizyjne obrazy.

307
00:18:40,200 --> 00:18:42,999
Dla niego to była trudna codzienność.

308
00:18:43,040 --> 00:18:46,639
Najtrudniej to były
te pierwsze zmiany w Afganistanie.

309
00:18:46,680 --> 00:18:50,639
W Afganistanie zginęło
43 polskich żołnierzy.

310
00:18:50,680 --> 00:18:54,719
Podpułkownik Robert Kruz
do służby wstąpił 31 lat temu.

311
00:18:54,760 --> 00:18:56,759
Brał udział w 6 misjach.

312
00:18:56,800 --> 00:18:59,079
Widział rzeczy,
których nie da się zapomnieć.

313
00:18:59,120 --> 00:19:04,199
W 2009 roku mieliśmy taki przypadek
- kpt. Mroziński nie wrócił.

314
00:19:04,240 --> 00:19:08,359
Najgorsze było to,
jak przywieźli to ciało,
to trzeba było rozpoznać.

315
00:19:08,400 --> 00:19:13,399
Weterani - ci, którzy służyli.
Ci, którzy nieśli pokój.

316
00:19:13,440 --> 00:19:17,079
Dziś przypada dzień
ich działań poza granicami kraju.

317
00:19:17,120 --> 00:19:19,759
W Gdyni odbyły się centralne obchody.

318
00:19:19,800 --> 00:19:23,119
Dziś padł też apel
o jednogłośne przyjęcie ustawy

319
00:19:23,160 --> 00:19:26,319
w sprawie rekompensat
dla poszkodowanych weteranów.

320
00:19:26,360 --> 00:19:30,239
Chodzi o odszkodowania
za każdy procent
uszczerbku weterana na zdrowiu.

321
00:19:30,280 --> 00:19:32,439
Wierzę, że pokażemy tę jedność.

322
00:19:32,480 --> 00:19:37,039
Jestem pewien,
że w tej sprawie uda się nam,
ludziom dialogu,

323
00:19:37,080 --> 00:19:39,199
zbudować takie porozumienie.

324
00:19:39,240 --> 00:19:42,079
W ciągu 70 lat w misjach zagranicznych

325
00:19:42,120 --> 00:19:44,959
wzięło udział
120 tys. polskich żołnierzy.

326
00:19:45,000 --> 00:19:51,319
123 nie wróciło.
Prezydent Andrzej Duda złożył im hołd.

327
00:19:51,360 --> 00:19:56,799
Pierwszą polską ofiarą
misji w Afganistanie
był porucznik Łukasz Kurowski.

328
00:19:56,840 --> 00:19:59,519
18 lat temu zginął podczas zasadzki.

329
00:19:59,560 --> 00:20:02,399
Pochowano go w Lusowie pod Poznaniem.

330
00:20:02,440 --> 00:20:05,239
Jakie były ostatnie słowa pani męża?

331
00:20:05,280 --> 00:20:08,359
Dwa najważniejsze: kocham cię.

332
00:20:08,400 --> 00:20:12,639
Tu jutro odbędzie się koncert
"Wznieś serce nad zło"

333
00:20:12,680 --> 00:20:17,919
dedykowany polskim żołnierzom
i grupom ratowniczym wszystkich misji,
którzy przeżyli piekło wojny,

334
00:20:17,960 --> 00:20:21,479
i rodzinom tych,
którzy oddali swoje życie na służbie.

335
00:20:21,520 --> 00:20:23,159
Musimy o nich pamiętać.

336
00:20:23,200 --> 00:20:25,639
Są to nasi współcześni bohaterowie.

337
00:20:25,680 --> 00:20:30,599
To oni walczą, kiedy my spokojnie
w domach możemy siedzieć.

338
00:20:30,640 --> 00:20:35,839
Na scenie m.in. Jacek Wójcicki,
Piotr Cugowski czy Natalia Krakowiak.

339
00:20:35,880 --> 00:20:40,039
Transmisja na Jedynce. Start 20.30.

340
00:20:40,080 --> 00:20:45,999
Jako artyści cieszymy się,
że możemy oddać hołd służbom.

341
00:20:46,040 --> 00:20:49,119
Które na co dzień walczą
poza granicami kraju.

342
00:20:49,160 --> 00:20:54,439
Nie każdy weteran ma takie szczęście
jak ja tutaj stać przed państwem
i sobie swobodnie rozmawiać.

343
00:20:54,480 --> 00:20:57,479
Wielu naszych kolegów
pozostało tam już na zawsze.

344
00:20:57,520 --> 00:21:02,279
Dlatego ten koncert to znak,
że pamiętamy o ich poświęceniu.

345
00:21:05,320 --> 00:21:09,559
Już nazwa
tych rosyjsko-białoruskich ćwiczeń
nie brzmi dla nas najlepiej,

346
00:21:09,600 --> 00:21:13,199
bo "zapad" dość jasno opisuje
kierunek potencjalnych działań.

347
00:21:13,240 --> 00:21:16,159
Białoruś właśnie ogłasza,
że by obniżyć napięcie,

348
00:21:16,200 --> 00:21:19,439
odsuwa jesienne manewry
od polskiej granic w głąb Białorusi.

349
00:21:19,480 --> 00:21:21,919
Jednocześnie
Rosja zaciska pięść na Bałtyku

350
00:21:21,960 --> 00:21:25,959
i manewruje pod nosem NATO
dziesiątkami okrętów
i tysiącami żołnierzy.

351
00:21:26,000 --> 00:21:29,119
Jak się toczy licytacja na poligonach?

352
00:21:29,160 --> 00:21:31,799
Wielkie manewry pod polską granicą.

353
00:21:31,840 --> 00:21:35,159
Moskwa ściągnęła na Bałtyk
tysiące żołnierzy,

354
00:21:35,200 --> 00:21:37,799
dziesiątki okrętów,
samolotów i śmigłowców.

355
00:21:37,840 --> 00:21:42,719
Ćwiczy m.in. ostrzał artyleryjski
oraz desant na wybrzeże.

356
00:21:42,760 --> 00:21:45,439
I nie ukrywa, że to sygnał dla NATO.

357
00:21:45,480 --> 00:21:50,239
Równocześnie niespodziewanie
Mińsk mówi o odsunięciu
od granicy z Polską

358
00:21:50,280 --> 00:21:54,439
rosyjsko-białoruskich
manewrów Zapad 2025,

359
00:21:54,480 --> 00:21:57,599
tłumacząc to
chęcią złagodzenia napięć.

360
00:21:57,640 --> 00:22:03,479
Podjęliśmy decyzję
o obniżeniu parametrów
ćwiczeń wojskowych Zapad-2025

361
00:22:03,520 --> 00:22:08,039
i przeniesieniu jego głównych manewrów
w głąb terytorium Republiki Białorusi.

362
00:22:08,080 --> 00:22:14,039
Według Białorusinów
liczba zaangażowanych w nie żołnierzy
nie przekroczy 13 tys.

363
00:22:14,080 --> 00:22:17,239
Niezależne media
i prezydent Ukrainy ostrzegały,

364
00:22:17,280 --> 00:22:19,759
że będzie ich nawet 10 razy więcej.

365
00:22:19,800 --> 00:22:23,199
4 lata temu było to rekordowe 200 tys.

366
00:22:23,240 --> 00:22:27,599
Ówczesne ćwiczenia poprzedziły
pełnoskalową agresję na Ukrainę.

367
00:22:27,640 --> 00:22:32,759
Okazuje się,
że Rosja i Białoruś mają deficyty,
jeżeli chodzi o armie, uzbrojenie,

368
00:22:32,800 --> 00:22:36,559
bo wszystko jest angażowane po to,
by mordować Ukraińców,

369
00:22:36,600 --> 00:22:39,079
aby atakować infrastrukturę krytyczną.

370
00:22:39,120 --> 00:22:41,719
Nie mniej jednak
doradca szefa białoruskiego MON

371
00:22:41,760 --> 00:22:43,639
już w mediach społecznościowych

372
00:22:43,680 --> 00:22:46,399
zapowiedział manewry
na poligonie pod Grodnem,

373
00:22:46,440 --> 00:22:48,279
czyli przy granicy z Polską.

374
00:22:48,320 --> 00:22:50,599
Aby spełnić oczekiwania
strony polskiej,

375
00:22:50,640 --> 00:22:52,039
na poligonie pod Grodnem
zorganizowane zostaną
ćwiczenia taktyczne.

376
00:22:52,080 --> 00:22:54,359
Putin robi dobrą minę do złej gry.

377
00:22:54,400 --> 00:22:56,879
Pręży muskuły i pokazuje:
patrzcie, prowadzę wojnę z Ukrainą,

378
00:22:56,920 --> 00:22:59,399
a jednocześnie
dziesiątki tysięcy moich żołnierzy
mogą ćwiczyć.

379
00:22:59,440 --> 00:23:01,839
W odpowiedzi
na rosyjsko-białoruskie ćwiczenia

380
00:23:01,880 --> 00:23:03,599
Władysław Kosiniak-Kamysz ogłosił,

381
00:23:03,640 --> 00:23:07,159
że Polska przeprowadzi
własne ćwiczenia
pod kryptonimem "Żelazny obrońca".

382
00:23:07,200 --> 00:23:11,119
Polska przeprowadzi największe od lat
ćwiczenia dywizyjne.

383
00:23:11,160 --> 00:23:14,479
18. Dywizja przygotowuje się do tego

384
00:23:14,520 --> 00:23:17,239
i będzie w pełni gotowa
do pokazania naszych zdolności,

385
00:23:17,280 --> 00:23:19,919
umiejętności również
z naszymi sojusznikami.

386
00:23:19,960 --> 00:23:23,719
To mają być największe manewry
w tym roku w Polsce.

387
00:23:24,600 --> 00:23:28,959
Szwajcarzy muszą zmienić mapy,
bo im z krajobrazu zniknęła wioska.

388
00:23:29,000 --> 00:23:31,319
I nie ma żartów,
bo mogli zginąć ludzie.

389
00:23:31,360 --> 00:23:36,479
Geolodzy zdążyli wezwać do ewakuacji
wszystkich 300 mieszkańców
miejscowości Blatten,

390
00:23:36,520 --> 00:23:42,039
zanim runęło na nią 3,5 mln m3 lodu,
skał i zmrożonego śniegu.

391
00:23:42,080 --> 00:23:44,519
Miejscowość zniknęła w 90%.

392
00:23:44,560 --> 00:23:50,079
Potęga natury i bezsilność człowieka.

393
00:23:50,120 --> 00:23:54,079
W dolinie Loetschental
w południowej Szwajcarii

394
00:23:54,120 --> 00:23:56,679
oderwał się ogromny fragment lodowca.

395
00:23:56,720 --> 00:24:00,119
Usłyszałem głośny huk.
Potem było dużo pyłu.

396
00:24:00,160 --> 00:24:02,519
Wstrząsy odczuła cała Szwajcaria.

397
00:24:02,560 --> 00:24:05,519
Katastrofa dotknęła jednak
tylko jedno miejsce.

398
00:24:05,560 --> 00:24:08,319
Wydarzyło się coś niewyobrażalnego.

399
00:24:08,360 --> 00:24:10,919
Praktycznie straciliśmy całą wioskę.

400
00:24:10,960 --> 00:24:12,959
Ta wioska to Blatten.

401
00:24:13,000 --> 00:24:16,799
Z wysokości ponad 1000 metrów
spadły na nią masy skał i lodu.

402
00:24:16,840 --> 00:24:19,239
Zasypały ponad 90% wsi.

403
00:24:19,280 --> 00:24:23,039
Ilość materiału, która spadła z góry,
jest ogromna.

404
00:24:23,080 --> 00:24:26,279
Kilka milionów metrów sześciennych
skał i gruzu.

405
00:24:26,320 --> 00:24:29,319
Blatten zmieniło się
w równinę błota i ziemi.

406
00:24:29,360 --> 00:24:31,239
Straty materialne są ogromne.

407
00:24:31,280 --> 00:24:33,679
Udało się jednak uniknąć
ofiar śmiertelnych.

408
00:24:33,720 --> 00:24:37,959
Zdołaliśmy ewakuować
wszystkich z Blatten
i zapewnić im bezpieczeństwo.

409
00:24:38,000 --> 00:24:42,719
Bo geolodzy już na początku maja
dostrzegli pęknięcia na zboczu góry.

410
00:24:42,760 --> 00:24:47,319
Przewidzieli,
że efektem będzie ogromne osuwisko,
które zagrozi wiosce.

411
00:24:47,360 --> 00:24:50,719
Tydzień temu ewakuowano
wszystkich 300 jej mieszkańców.

412
00:24:50,760 --> 00:24:54,999
Niecałą godzinę po pierwszym kontakcie
z szefem służby
ds. zagrożeń naturalnych

413
00:24:55,040 --> 00:24:57,159
i wstępnej ocenie sytuacji

414
00:24:57,200 --> 00:25:00,919
otrzymaliśmy rekomendację
planu ewakuacji całej wioski Blatten.

415
00:25:00,960 --> 00:25:03,599
Szybka decyzja
i równie szybka jej realizacja.

416
00:25:03,640 --> 00:25:07,439
Mieszkańcy mieli niespełna pół godziny
na przygotowanie się do wyjazdu.

417
00:25:07,480 --> 00:25:09,439
A ratowano nie tylko ludzi.

418
00:25:09,480 --> 00:25:14,639
Na powrót do domu zarówno ludzie,
jak i zwierzęta będą musieli poczekać.

419
00:25:14,680 --> 00:25:18,039
Lokalne władze obawiają się bowiem
kolejnych osuwisk.

420
00:25:18,080 --> 00:25:21,439
Służby ratownicze odcięły drogę
prowadzącą do wioski.

421
00:25:21,480 --> 00:25:24,879
Musimy oszacować, kiedy będzie można
tam bezpiecznie wejść

422
00:25:24,920 --> 00:25:27,199
i przeprowadzić prace oczyszczające.

423
00:25:27,240 --> 00:25:29,519
To nie pierwszy taki przypadek
w Szwajcarii.

424
00:25:29,560 --> 00:25:32,559
Dwa lata temu ewakuowano wieś Brienz
na wschodzie kraju,

425
00:25:32,600 --> 00:25:36,159
również ze względu na zagrożenie
osunięciem zbocza góry.

426
00:25:36,200 --> 00:25:38,679
Tak źle jak w Blatten jednak nie było.

427
00:25:38,720 --> 00:25:41,479
To, co się wydarzyło,
jest bardzo rzadkie.

428
00:25:41,520 --> 00:25:44,399
Nie ma podobnego zdarzenia
w historii Szwajcarii.

429
00:25:44,440 --> 00:25:47,279
Ale zdaniem naukowców
będą w przyszłości.

430
00:25:47,320 --> 00:25:51,479
W miarę ocieplania się klimatu
i topnienia lodowców.

431
00:25:59,800 --> 00:26:02,399
Skala Apgar
mówiła o nim jak najlepiej.

432
00:26:02,440 --> 00:26:05,799
Mikołaj dostał 10 punktów
i początek pięknego dzieciństwa.

433
00:26:05,840 --> 00:26:08,359
A potem przyszła diagnoza
jak zawał serca.

434
00:26:08,400 --> 00:26:12,599
Arytmia zniszczyła serce Mikołaja tak,
że ratunkiem był już tylko przeszczep,

435
00:26:12,640 --> 00:26:16,279
a to nie łatwe,
bo małe ciało ogranicza liczbę dawców.

436
00:26:16,320 --> 00:26:18,799
Mikołaj dostał nowe serce
i nowe życie,

437
00:26:18,840 --> 00:26:21,159
ale bitwy na takich frontach
się toczą,

438
00:26:21,200 --> 00:26:24,839
bo na swoją jedyną szansę
czekają inne dzieci.

439
00:26:24,880 --> 00:26:29,999
W końcu w domu. Przez 17 miesięcy
marzyli o takich chwilach.

440
00:26:30,040 --> 00:26:32,319
Mikołaj miał 7 miesięcy,

441
00:26:32,360 --> 00:26:35,999
kiedy trafił
do Dziecięcego Szpitala Klinicznego
w Warszawie.

442
00:26:36,040 --> 00:26:41,999
Okazało się,
że cierpi na ciężką wadę serca
- kardiomiopatię rozstrzeniową.

443
00:26:42,040 --> 00:26:44,279
Jedyną szansą był przeszczep.

444
00:26:44,320 --> 00:26:48,319
Lekarze powiedzieli, że jego serce
praktycznie się nie kurczyło.

445
00:26:48,360 --> 00:26:53,239
I to były liczone dni,
że po prostu Mikołaj by umarł.

446
00:26:53,280 --> 00:26:56,919
By zwiększyć jego szanse,
lekarze wszczepili mu sztuczną komorę,

447
00:26:56,960 --> 00:26:59,239
ale to było rozwiązanie tymczasowe.

448
00:26:59,280 --> 00:27:04,399
Już traciłem nadzieję,
że to się w końcu uda,
bo to trwało bardzo długo.

449
00:27:04,440 --> 00:27:07,959
Po 519 dniach w szpitalu
ich modlitwy się spełniły.

450
00:27:08,000 --> 00:27:10,999
Mikołaj dostał nowe serce
i nową szansę.

451
00:27:11,040 --> 00:27:13,319
Serce od razu podjęło pracę.

452
00:27:13,360 --> 00:27:17,119
Zarówno Mikołaj, jak i jego serce
bardzo chciało żyć.

453
00:27:17,160 --> 00:27:19,799
Mogę go w końcu wziąć na ręce
i przytulić.

454
00:27:19,840 --> 00:27:23,759
Takie historie dodają nadziei
innym pacjentom, takim jak Jakub.

455
00:27:23,800 --> 00:27:25,799
Waży bardzo mało, bo 24,5 kg,

456
00:27:25,840 --> 00:27:29,199
a ma 13 lat,
jego waga to jest 7-latka.

457
00:27:29,240 --> 00:27:31,679
On też cierpi na wrodzoną wadę serca.

458
00:27:31,720 --> 00:27:34,359
Po infekcji
jego stan pogorszył się na tyle,

459
00:27:34,400 --> 00:27:36,439
że konieczny jest przeszczep.

460
00:27:36,480 --> 00:27:39,599
Kiedy się dowiedzieliśmy
- szok, niedowierzanie.

461
00:27:39,640 --> 00:27:43,959
Niestety jest trudno bardzo.

462
00:27:44,000 --> 00:27:47,399
Od 3 miesięcy
szpitalna sala zastępuje im dom.

463
00:27:47,440 --> 00:27:50,879
Są wspaniali ludzie, opieka super.

464
00:27:50,920 --> 00:27:53,559
Mimo że bardzo tęskni za domem,
nie narzeka,

465
00:27:53,600 --> 00:27:55,479
teraz ma tylko jedno marzenie.

466
00:27:55,520 --> 00:27:56,639
Serduszko.

467
00:27:56,680 --> 00:28:02,599
Podobne marzenie ma 4-letni Tymon,
który cierpi na kardiomiopatię.

468
00:28:02,640 --> 00:28:06,879
Cały czas twierdzi,
że lekarze mu robią serduszko.
I on chce niebieskie.

469
00:28:06,920 --> 00:28:10,199
Chłopiec od 6 miesięcy
czeka na przeszczep

470
00:28:10,240 --> 00:28:12,839
w Śląskim Centrum Chorób Serca
w Zabrzu.

471
00:28:12,880 --> 00:28:16,479
Mam nadzieję, że się trafi,
że w końcu będziemy mogli stąd wyjść

472
00:28:16,520 --> 00:28:19,839
i Tymek będzie mógł się cieszyć
zwykłym dzieciństwem,
na jakie zasługuje.

473
00:28:19,880 --> 00:28:23,359
Na krajowej liście osób
oczekujących na transplantację
jest ponad setka dzieci.

474
00:28:23,400 --> 00:28:25,399
24 dzieci czeka na nowe serce,

475
00:28:25,440 --> 00:28:33,679
ale znalezienie dawcy
w przypadku pacjentów pediatrycznych
jest szczególnie trudne.

476
00:28:33,720 --> 00:28:37,399
Niestety jest jeszcze
takie przeświadczenie,

477
00:28:37,440 --> 00:28:41,559
że w ramach ogromnej tragedii,
czyli śmierci dziecka,

478
00:28:41,600 --> 00:28:45,279
nie myślimy o tym, że te narządy
mogą uratować parę innych dzieci.

479
00:28:45,320 --> 00:28:48,479
Przed Mikołajem jeszcze rehabilitacja,
ale rodzice nie mają wątpliwości,

480
00:28:48,520 --> 00:28:50,879
że już niedługo
dwulatek będzie mógł biegać
ze swoimi rówieśnikami.

481
00:28:50,920 --> 00:28:52,479
Mikołaj jeszcze nie chodzi.

482
00:28:52,520 --> 00:28:55,759
Przez to, co się działo,
ominął ten czas raczkowania,

483
00:28:55,800 --> 00:28:59,039
więc teraz będziemy się starać,
żeby jak najszybciej stanął na nogi.

484
00:28:59,080 --> 00:29:01,799
Rodzice Kuby i Tymona wierzą,

485
00:29:01,840 --> 00:29:06,519
że ich historia będzie miała podobnie
szczęśliwy finał.

486
00:29:26,160 --> 00:29:28,919
Prezydent ma wpływ na to w jakim
kraju będziemy żyli.

487
00:29:28,960 --> 00:29:31,719
Mamy wpływ na to kto nim zostanie.

488
00:29:31,760 --> 00:29:32,879
Głosuj.

489
00:29:32,920 --> 00:29:34,079
Warto chodzić na wybory.

490
00:29:34,120 --> 00:29:36,079
To jest konieczność.

491
00:29:36,120 --> 00:29:39,919
Gdybyśmy nie poszli
to kto by wybierał?

492
00:29:39,960 --> 00:29:42,319
Za chwilę orędzie
prezydenta Andrzeja Dudy,

493
00:29:42,360 --> 00:29:45,599
a potem wicepremier,
minister obrony narodowej
Władysław Kosiniak-Kamysz

494
00:29:45,640 --> 00:29:49,319
u Justyny Dobrosz-Oracz
w "Pytaniu dnia".