This work is licenced under the Creative Commons Attribution 4.0 Unported Licence. To view a copy of the licence, visit https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ or send a letter to Creative Commons, 444 Castro Street, Suite 900, Mountain View, California, 94041, USA.
This Balinese palm-leaf manuscript served as the primary witness (referred to as I
) in Jonker's edition. According to Jonker, the manuscript lacks a title, with the only external identifier being the word
. The manuscript consists of 71 leaves, each bearing either three or four lines of text on both faces. Despite being in relatively good condition overall, it exhibits minor damage in a few areas. However, it is riddled with errors and omissions, with the quality of the handwriting noticeably deteriorating toward the end.
A Balinese 19th-century paper manuscript. This archival note or catalog entry refers to Bundle 53
, which contains multiple texts or manuscripts grouped together. Bl. 1-54: Refers to folios (
This paper manuscript consists of handwritten text in Balinese script, meticulously arranged in structured lines across 82 pages. The manuscript is written on aged paper, the pages exhibit minor wear especially along the edges and binding. A label on the first page indicates Bundel 103, listing the contents, which include
The British Museum manuscript, cataloged as No. 12277 Ad., referred to as II
in Jonker's edition, is written on palm leaves. Like the Leiden manuscript, it lacks a title as well as any reference to the place or date of its transcription. An external inscription identifies it as Presented to J. Crawfurd Esq. by the Rajah of Billing, 1814
. The manuscript is entirely intact and remarkably clear in its handwriting. It bears a striking resemblance to the Leiden manuscript, with the readings of the two aligning almost perfectly. The text ends at §182, on folio 63r line 1, and breaks off just before the final phrase, which according to other witnesses reads
. Thus, the manuscript concludes just short of a complete sentence. This manuscript begins with a unique introductory passage (not paralleled in other witnesses). The preamble is a standalone didactic and philosophical reflection on ethical conduct, divine justice, scriptural reverence, and the proper attitude toward leadership and manuscript transmission—presented through metaphors, myths, and moral principles.
This Balinese palm-leaf manuscript, currently held in Manchester and written in Balinese script, comprises approximately 40 folios, of which 38 contain textual content. The manuscript concludes at §140, on folio 38v, and breaks off mid-sentence, lacking only a short final phrase to complete the clause. The abrupt ending confirms that the final paragraph is incomplete. Although the manuscript has no explicit title or colophon, it is well-preserved and legibly inscribed. The outer wooden covers bear the label Balinese 2
and the annotation Javanese MS
, providing limited external identifiers.
This
has been affixed to the cover, likely as a later addition for cataloging purposes. The original title,
, is handwritten on the first inner page, confirming the manuscript's content. The manuscript is written on aged brown paper, which has darkened over time due to oxidation and exposure. The edges are slightly worn but remain intact, indicating careful handling or conservation efforts. The text is written in Balinese script, meticulously arranged in dense, continuous lines with even spacing. Western numerals appear in the top right corner, likely serving as folio or page numbers, while the page number in Balinese script is written at the top center of the page.
This project has received funding from the European Research Council (ERC) under the European Union's Horizon 2020 research and innovation programme (grant agreement no 809994).
This edition is part of a doctoral research project at the École Pratique des Hautes Études, PSL, funded by the Indonesia Endowment Fund for Education (LPDP), Ministry of Finance of the Republic of Indonesia.
- presence/absence cecak (ṅ) - yen vs yan - iṅ/riṅ
The asterisk * is used to flag lemmata or forms of lemmata not recorded in the
riṅ all five as a whole
. According to OJED,
manih yen hana voṅ alavas
hana kavula vadon miṅgat sakiṅ gustine,
hana voṅ
hana voṅ aṅrusak titipan, yaktine, den-bhukti, den-aṅgo,
hana voṅ
riṅ voṅ
kavula vadon malər riṅ gustine, pinalaku deniṅ kavulaniṅ voṅ, yen palakunən deniṅ voṅ
riṅ voṅ atitip dr̥ve riṅ voṅ tan
riṅ voṅ atatavan
yen hana rare alit duruṅ bisa anambut gave
yen hana voṅ
yen hana voṅ amalakekən
yen hana voṅ vadon elik iṅ
yen hana voṅ anunoni pari
riṅ aṣṭacorah varahakna. lakṣaṇa amamaliṅ, akon amamaliṅa, aveh paṅan iṅ maliṅ, aveh gənah iṅ maliṅ, samitra lavan maliṅ, atuduh saṅkaniṅ maliṅ oliha dalan, atuluṅ maliṅ, aniṅidakən maliṅ, iku aṣṭacorah arane. yogya ḍəṇḍanən denira saṅ amava bhūmi, yen maṅkana; hana po bapaniṅ maliṅ, ibuniṅ maliṅ, anakiṅ maliṅ, kadaṅ iṅ maliṅ kabeh ikā, tan yogya ḍəṇḍanən denira saṅ amava bhūmi yen tan milu amaliṅ; riṅ voṅ lumakṣaṇa maliṅ, akon amaliṅa, aveh paṅan iṅ maliṅ, aveh gənah iṅ maliṅ, amitra maliṅ, anuduhakən saṅkaniṅ maliṅ vəruha, atuluṅ maliṅ, aniṅidakən maliṅ kavolu iku, yogya tibānana ḍəṇḍa denira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ lakṣaṇa maliṅ lavan akon amaliṅa, yen sacihna sayakti adoṣa pati iku karo denira saṅ amava bhūmi, anak-rabiniṅ maliṅ lavan sadr̥veniṅ maliṅ, kapañjiṅ ginənahakən riṅ pavonira saṅ amava bhūmi paknana dinol, vinevehakən denira saṅ amava bhūmi, kunəṅ anak-rabiniṅ akon amaliṅa kari ḍəṇḍanən salakṣa denira saṅ amava bhūmi, yen paḍa akon amaliṅa lanaṅ lavan rabine paḍa doṣanana pati denira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ aveh gənah iṅ maliṅ, kalavan kaṅ aveh paṅan, yen sacihna sayakti, ḍəṇḍanən roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, den-anuṅgal-anuṅgal, anak-rabine tan ḍəṇḍanən ika; riṅ voṅ aniṅidakən matiṅ kalavan aṅrakṣa maliṅ, amuvus yen tan maliṅ andohakən maliṅ tur karuvan sacihna sayakti yen maliṅ ḍəṇḍanən pataṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi; kaṅ aṅubuṅ iṅ maliṅ, vəruh yen hana matiṅ tur mənəṅ, apan alavas pamitrane maliṅ ikā, ḍəṇḍanən salakṣa denira saṅ amava bhūmi, doṣane vəruh yen maliṅ tur-api tan vəruh tur pamalərana, māriya amitra maliṅ.
kaṅ amaliṅ yen kacaṇḍaka patine anak-rabine dr̥vene, ləmahe petən denira saṅ amava bhūmi, yen hana kavulane lanaṅ vadon tan petən denira saṅ amava bhūmi, luvarakəna sahutaṅe riṅ maliṅ ikā.
panəbusan iṅ maliṅ, yen, amalaku iṅurip, voluṅ tali riṅ voṅ satuṅgalsatuṅgal maṅkana kaluvarane, ḍəṇḍa pataṅ lakṣa mariṅ saṅ amava bhūmi, paṅliśava mariṅ kaṅ minaliṅan saguṅ iṅ dr̥ve iṅalap iṅ maliṅ mulihanikəl riṅ minaliṅan; maṅkana liṅniṅ āgama.
yen hana deśa hana kampihan, olih maliṅ təṇḍas iṅ maliṅ, lavan pomah-omahe, anak-rabine aturakəna riṅ saṅ amava bhūmi, maṅkana yuktiniṅ laku; kunəṅ kadaṅ-varganiṅ maliṅ yen tan milu amamaliṅ, tan yukti ikā ḍəṇḍanən.
voṅ aveh upakāra riṅ maliṅ, aveh mantraniṅ amaliṅ, ya guruniṅ maliṅ, vulaṅun araniṅ voṅ maṅkana ḍəṇḍanən nəm lakṣa de saṅ amava bhūmi.
riṅ maliṅ, yen sacihna sayakti yen malayu, ruruhən patenana deniṅ voṅ rāmadeśa, yen rahinaha i patenana uga, hana po mulat mənəṅ ikaṅ rāmadeśa tan harəp amatenana maliṅ, ḍəṇḍanən ikaṅ mulat mənəṅ pataṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ amet upahan amateni voṅ tan padoṣa mati kaṅ iṅupahakən deniṅ aṅalap upah, amalaku upahan, nora vinehan deniṅ aṅupahakən; dadi patukare aucapan, paḍa kasərəṅən kaṅ iṅupah lavan aṅupah, tan hana maṅga salah saviji mənəṅa, aṅaṅgas tan vinehan ati arane, liṅ iṅ saṅ hyaṅ āgama, vəkasan kasapekṣan dene aṅalap upah dene aṅupahakən, apan aucapan baribin karuhun yen amateni voṅ tan padoṣa iku paḍa corah arane, yen voṅ maṅkana karo adoṣa pati denira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ ambək duṣṭa siṅ sa-ulahe hala, sagavene agave pāpa-pātakane avake makādi maliṅ luṅha sakiṅ gənahe, malayu saparane, rurohən denira saṅ amava bhūmi, katəmu po ikaṅ voṅ maṅkana, patenana kayogyane denira saṅ amava bhomi sakehe kaṅ milu riṅ iya.
riṅ voṅ ginənahan deniṅ duṣṭa, ḍahat arusuh makādi maliṅ kayogyane patenana rumuhun kaṅ duṣṭa ḍahat arusuh ikā, makādi maliṅ, kayogyaniṅ laku kaṅ gənahiṅ arusuh ikā sahanane dr̥vene rampasən ikā denira saṅ harəp iṅ kr̥tta aṅrakṣa bhūmi.
yen hana voṅ adoṣa riṅ sira saṅ amava bhūmi, hana ta voṅ tan paveh patihane kaṅ adoṣa riṅ sira ikā, vet iṅ sihe riṅ iya, yen aguṅ pavehe sukha riṅ voṅ kaṅ adoṣa riṅ saṅ amava bhūmi ikā, mundur saṅ rumakṣa amet rahayuhaniṅ bhūminira den-avara, saṅkane vuruṅa mati voṅ kaṅ arusuh ikā, yen hana voṅ maṅkana, yogya ilokna kapatihaniṅ arusuh, duṣṭa makādi maliṅ, ambahak, ambaranaṅ, amlagandaṅ aṅalap laraṅan, amateni voṅ tan padoṣa, aṅupasi, anəluh ya iku sarvarusuh arane, yen sacihna sayakti, maṅkana liṅira saṅ paṇḍita saṅ pgat iṅ aji kuṭara mānava, saṅ vəruh riṅ hala-hayu, saṅ vəruh riṅ marganiṅ pāpa lavan marganiṅ anəmu svarga. yen hana voṅ aṅiloni arusuh, apihalaṅ aṅavara riṅ śabda kevala ḍəṇḍanikā roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, kaṅ apihalaṅ śabda iku voṅ amaṅikətakən sukhaniṅ vaṅke arane.
riṅ voṅ aulah sāhasa ucapən maṅke. hana voṅ sāhasa, aklar dene kavānine, aṅadekən akeh vargane, aṅadekən dene sugih, saṅkane tan hana den-keriṅi, avuru dene kinavden iṅ sama-samane, aməraṅ pagər iṅ apagər, nora den-pet olihe aməraṅ pagər ikā; yen maṅkana ḍəṇḍa limaṅ tali; den-pet pagər ikā ḍəṇḍa salakṣa, bhaṅga tur anaṅtaṅ ḍəṇḍa roṅ lakṣa ḍəṇḍane katur iṅ saṅ amava bhūmi.
voṅ anutuh iṅ kayu siluṅ-luṅ sakiṅ tan vəruhe, nora den-pet ḍəṇḍa roṅ tali, yenora vəruh tur den-alap olihe anutuh ḍəṇḍa pataṅ tali; yen hana voṅ amaduṅ kayu siluṅ-luṅ akāraṇa sakiṅ valat, aamulene regane kayu siluṅ-luṅ den-ulihakəna anikəl piṅro, tur kaḍəṇḍaha roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi; yen hana voṅ amaduṅ kayu-kayuniṅ len, akāraṇa sāhasa ḍəṇḍa pataṅ tali.
yen sāhasa amalat kbo-sapiniṅ len, ḍəṇḍa roṅ lakṣa, sāhasa amalat voṅ iṅ len, ḍəṇḍa roṅ lakṣa, ḍəṇḍa kahatur iṅ saṅ amava bhūmi, ulih-ulihan iṅ kbo-sapi, salvire kaṅ den-valat, makādi yen voṅ, mulihanikəl piṅro mariṅ kaṅ adr̥ve.
yen hana voṅ sāhasa riṅ dr̥veniṅ voṅ, tur kāraṇa kasr̥ṅən dene amalat, dr̥ve kaṅ den-sāhasa mulihanikəl piṅro, samuleniṅ vinalat mariṅ kaṅ adr̥ve, kaṅ amalat ḍəṇḍa roṅ lakṣa katur iṅ saṅ amava bhūmi, doṣane kaṅ amalat lobha.
voṅ amalat dr̥veniṅ len sakalviraniṅ dr̥ve den-valatkarahiṅ voṅ, akārana ambək tan sareh, pinəṅiṅ laṅgana, akas tan ahiḍəp ujar iṅ apamalər, yen hana voṅ maṅkana yogya patenana denira saṅ amava bhūmi, yen vəṅi kālane amet yen harəp ahuripa dəṇḍa pataṅ lakṣa, kahatur iṅ saṅ amava bhūmi, deniṅ dr̥ve kaṅ den-valat mulihanikəl piṅro mariṅ kaṅ adr̥ve kaṅ den-sāhasa.
yen hanā voṅ sāhasa aṅrusak āvaraṇa, babatan iṅ umah iṅ voṅ len ḍəṇḍa limaṅ tali denira saṅ amava bhūmi, tur kaṅ den-rusak, muliha sampurṇa den-kaya duk iṅ kuna.
voṅ amraṅ āvaraṇa sakiṅ sr̥ṅəne, tur anaṅtaṅ, yen rahina kāla, ḍəṇḍa pataṅ lakṣa, yen vəṅi kālane, doṣapati denira saṅ amava bhūmi paḍakəna lavan maliṅ ikā; maṅkana riṅ amraṅ lavaṅ iṅ len sakiṅ sr̥ṅəne, tur anaṅtaṅ, yen rahina ḍəṇḍa pataṅ lakṣa, yen vəṅi kāla patenana denira saṅ amava bhūmi maliṅ ikā; liṅniṅ āgama.
hana ta voṅ amraṅ kayu-kayuniṅ len nora amit iṅ kaṅ adr̥ve kayu, daṇḍa pataṅ tali denira saṅ amava bhūmi; yen vəṅi kāla, pati doṣane denira saṅ amava bhūmi; kayu kaṅ den-praṅ mulihanikəl samūlene.
riṅ ḍəṇḍaniṅ voṅ anāhasa-valat iṅ dr̥veniṅ adr̥ve ikā gavenira saṅ amava bhūmi, sasḍəṅ iṅ ḍəṇḍa anuta guṅ-lit iṅ doṣa, aguṅ doṣa aguṅ ḍəṇḍa; alit doṣa alit ḍəṇḍa; donira saṅ amava bhūmi aṅənakən ḍəṇḍa patəhaniṅ buddhiniṅ voṅ, hayo hana analasar iṅ ambək, hayo lumaku amuraṅ-muraṅ dalan; anuta sapatəh-patəh saṅ prabhu riṅ kr̥tta-rahayuhaniṅ bhūmi, apan iṅ ambək rahayu atmahan rahayu, amava mariṅ svarga phalane; maṅkana riṅ ulah hala atmah hala amava mariṅ pātaka pinakaphalane.
voṅ tan padoṣa, hayo aṅənəṅakən iṅ patuṅgal-tuṅgalan iṅ ḍəṇḍa aguṅ alit iki, kaṅ sakiṅ āgama viniji-viji: samas, ḍomas, roṅ tali, pataṅ tali, salakṣa, roṅ lakṣa, pataṅ lakṣa, saketi nəm lakṣa; den-prayatna ta denira saṅ amava bhūmi amaruṅgoken ḍəṇḍa guṅ lit iṅ ḍəṇḍa, hayo salah-paruṅgu, hayo andoñjani voṅ aulah-salah, maṅkana dharmanira saṅ amava bhūmi, yan harəp rahayuhaniṅ bhūminira.
yen hana voṅ pakṣa ambəciki pomahan, kubon, taman, kakalen, savah, talāga, bəbəṅan, sivakan, sakalvir iṅ kaṅ den-bəciki tur dudu dr̥vene, dudu pakone kaṅ adr̥ve, yen hana voṅ maṅkana, tan vehana lābha kaṅ ambəciki ikā dene kaṅ adr̥ve; den-bhukti po olihe ambəciki ikā, palakunen ikā dene kaṅ adr̥ve hayo kaparihneṅ, tur kaḍəṇḍaha roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi.
voṅ amit aulah savah, vəkasan tan iṅulah hnəṅ ikaṅ savah, tagihən bhukti, amumuluhi adəg iṅ bhukti pari saguṅ iṅ olih iṅ savuh; ḍəṇḍa paḍa lavan loṅloṅ iṅ bhukti denira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ añoloṅ sarvavija bubuṅkilan, sarvaphala, yen vəṅi kālane, doṣa pati de saṅ prabhu; yen rahina kālane, tikəlakəna piṅtlu.
riṅ voṅ aṇḍampul rahina, ḍəṇḍa tikəlakəna piṅtlu saolihe aṇḍampul.
riṅ añoloṅ sajəṅ riṅ tuyuhan, riṅ kumbha, siṅ savaḍahane, ḍəṇḍa pataṅ tali, tur ikaṅ sajəṅ mulihanikəl piṅro.
riṅ voṅ anavu sivakan riṅ vəṅi doṣa pati de saṅ amava bhūmi, hayo hinurip.
voṅ añoloṅ ayam, sr̥gala, celeṅ, yen rahina, ḍəṇḍa pataṅ tali, kaṅ den-coloṅ mulihanikəl piṅro; yen vəṅi kālane añoloṅ, doṣa pati de saṅ prabhu.
riṅ voṅ añoloṅ ayam
yen hana voṅ
hana dr̥ve
hana voṅ atitip,
kavulanira saṅ ratu, mantriya, yen ulahniṅ duṣṭa. den-lakokən makādi ulahe ātatāyi muvah aṅulahakən corah, aṅiloni maliṅ gavene, yen hana kavulaniṅ ratu maṅkana, yen hana kavulaniṅ mantri maṅkana, yen pinaten deniṅ voṅ, tan vənaṅ yen vicaranən kapatine, apan doṣaniṅ duṣṭa, doṣaniṅ ātatāyi, doṣaniṅ maliṅ, katlu iku, doṣa pati, āgamane denira saṅ amava bhūmi.
yen hana voṅ apasilih sañjata riṅ voṅ duṣṭa siṅ amateni voṅ olihe, savarṇaniṅ lalaṇḍəp tumuli gənahe amateni voṅ, mati kaṅ den-pateni ikā, yen atatuva kasakitan deniṅ duṣṭa, kaṅ apasəlaṅ sañjata riṅ duṣṭa ikā ḍəṇḍanən roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ arorovaṅ duṣṭa, vəruh yen duṣṭa tur den-voṅi, kavr̥tta riṅ deśa paradeśa, kaṅ arorovaṅ duṣṭa, ḍəṇḍa pataṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi; yen tan vəruh yen duṣṭa, tan ḍəṇḍanən ikā de saṅ prabhu.
riṅ voṅ anuduk, anumbak, anulup, sakalviriṅ sañjata, aṅənani avak iṅ para, yen iṅ gigira taṅan, suku ḍəṇḍa salakṣa, yen madhya tatune yen anuduk gulu śirah ḍəṇḍa roṅ lakṣa yen uttama tatune, iku ḍəṇḍa mariṅ saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ anuduk amukul iṅ kayu, aṅgitik iṅ vatu, ḍəṇḍa limaṅ tali denira saṅ amava bhūmi iku yen tan patiha, lara-tatune, yen amrəp, aṅgocoh riṅ taṅan, ḍəṇḍa satak, yen paḍa rorovaṅe sabran dina aməṅ-aməṅ.
riṅ voṅ vadon amukul anuduk iṅ kayu riṅ marune aṅgitik iṅ vatu, ambaṇḍəm, tan pakārana yen kaṅ deṅitik den-baṇḍəm uttama tatune tikəl muñcar, kaṅ aṅgitik, yen ambaṇḍəma, ḍəṇḍa roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi; yen mati kaṅ den-gitik, patenana kaṅ aṅgitik denira saṅ amava bhūmi. voṅ vadon anuduk iṅ marune riṅ kris, pḍaṅ, tumbak, salviraniṅ lalaṇḍəp den-sudukakən, uttama tatune kaṅ den-suduk, doṣa pati kaṅ anuduk denira saṅ amava bhūmi; maṅkana ujar iṅ śāsana bhagavān bhr̥gu.
riṅ voṅ sāhasa amraṅ anuduk, yen kataton kaṅ den-suduk den-praṅ, aveha patiba-jampi, riṅ kaṅ sinuduk ikā sasḍəṅe pavehe ahiṅana savarase tatune, tur kaḍəṇḍaha roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, kabeh sahanane, kaṅ aṅrovaṅ iṅ aṅadoken iṅ anuduk, ḍəṇḍa kahatur iṅ saṅ amava bhūmi.
rare duruṅ vəruh riṅ halahayu, yen kuraṅ śakiṅ sapuluh tahun vayahe, yen hana ulahe dudu, tan yogya ḍəṇḍanən denira saṅ amava deśabhūmi.
voṅ kapraṅ, tan minaha dene pinraṅ, sakiṅ tan vəruhe kaṅ aməraṅ halahipene kaṅ kapəraṅ, yen ora atatu, yen ora alara, tan kaḍəṇḍaha kaṅ aməraṅ, atatu po kaṅ kapəraṅ, kaṅ aməraṅ aveha patuku tamba saukure varasiṅ tatu, tur kaṅ aməraṅ kaḍəṇḍaha limaṅ atus denira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ abuburu riṅ laraṅan, yen olih, ḍəṇḍa voluṅ tali riṅ voṅ satuṅgal-satuṅgal vivijinən denira saṅ amava bhūmi, tur ikaṅ huron tikəlakəna mulih roro riṅ satuṅgal-satuṅgal; yen tan polih ḍəṇḍa pataṅ tali riṅ voṅ satuṅgal-satuṅgal; maṅkana śāsananiṅ abuburu riṅ laraṅan, ujar bhagavān bhr̥gu.
vaṅke ginənah deniṅ duṣṭa amateni voṅ riṅ deśaniṅ adeśa kālaniṅ vəṅi, nora vəruh kaṅ adr̥ve ləmah ḍəṇḍanikaṅ adr̥ve ləmah, yen mulat mənəṅ dene kasalahan vaṅke yen kavəṅen ikaṅ vaṅke ḍəṇḍane roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, sapakaramane milu kaḍəṇḍa, arane katəmu vaṅke kabunan; kunəṅ yen tuhu tan vəruh riṅ kaṅ amateni tur asadu riṅ deśa pakaraman, riṅ tataṅga deśa tpi siriṅ, makādi asadu riṅ pamañcan, tan ahlət vəṅi, tan doṣanana denira saṅ amava bhūmi; yen ahləta vəṅi pasadune, doṣa, maṅkana dharma; yadyastun aprasaduva, yen hana vruh jəjəpe, yen paṅavak deśa amateni voṅ mati ikā, doṣa ikaṅ deśa denira saṅ amava bhūmi.
riṅ śava yen kanin deniṅ sañjata tampake, haneṅ alas, riṅ savah, riṅ kubon, riṅ tgal, riṅ margga snət, riṅ margaguṅ, riṅ bəbəṅan, riṅ piṅgir iṅ loh, makādi riṅ bañjar, yen kasapekṣana kaṅ amateni, yen tan kasapeksana, haṅiṅ aprasaduva uga voṅ deśa; vruh riṅ kaṅ amateni, nora aṅarani akārana aṅubuṅi duṣṭa ḍəṇḍa pataṅ lakṣa; mulat mənəṅ, tumon iṅ vaṅke tan aprasaduva riṅ kaṅ yogya sadonana, ḍəṇḍa roṅ lakṣa, doṣaniṅ mulat mənəṅ trapakəna denira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ paḍa səṅite, paḍa galake, paḍa vānine, paḍa laṇḍəpe krise tumbake, atukaran, paḍa panuduke yen matiya salahtuṅgal, kaṅ kari ahurip tan ḍəṇḍanən ikaṅ kari denira saṅ amava bhūmi, krodhavirodha arane, liṅniṅ āgama; yen hana voṅ anapih voṅ atukar paḍa vānine kasuduk deniṅ kris iṅ atukar, yen katumbaka, siṅ sañjata oliha riṅ ananapih tan ucapən ikā denira saṅ amava bhūmi, apan amukti duhkaniṅ ananapih arane.
riṅ voṅ atukar tan aṅavaśakən patukare, kasoran dene lavane riṅ vəkasan, malayu aṅuṅsi umah, den tut dene lavane atukar, mati kaṅ malayu ikā, yen kaṅ anut amburu matiha, salahtuṅgala mati tan vicaranən kaṅ amateni.
riṅ voṅ atukar arukət, paḍa vānine, malayu salah tuṅgal anut təka riṅ umahe mati salahtuṅgal, tan səṅgunən aṅamuk ikaṅ amateni, atukar uga arane.
riṅ atukar kalaniṅ vəṅi, amateni pinaten sḍəṅe atukar iṅ vəṅi ikā, amateni śatru arane, kaliṅaniṅ atukar vəṅi, yen huvusapih, tan yogya amalenana patukare manih təka riṅ rahina, apan yen ambakalana atukar manih rahina tan pakāraṇa manih, tur amateni, paḍakəna ian aṅamuk, yogya patihane kaṅ anutugakən tukar ikā denira saṅ amava bhūmi, kaliṅane riṅ atukar yen huvusapih, kambəṅan deniṅ rahina, kambəṅan deniṅ vəṅi, tan kavaśa yen ambakalana patukare manih; maṅkana śabdaniṅ āgama.
tiṅkahe apihutaṅ ucapən iṅsun maṅke śāsaṇane: hayo təka apihutaṅ, adusakaramasa rumuhun, ararahupa, aradina śarira riṅ reh iṅ apihutaṅ, vus iṅ abəbərəsih amətonana riṅ amalaku ahutaṅa, paṅgavakəna mas, pisis salaka, sakarəpe kaṅ ahutaṅ vehakna; kālaniṅ apihutaṅ hayo salah dina riṅ soma, riṅ vr̥haspati, tur den prayatna deniṅ apihutaṅ tulisakəna aran iṅ ahutaṅ tkaniṅ deśane bañjare, tulisən riṅ harəp iṅ ahutaṅ
riṅ ahutaṅ aveh putra kalāntara naṅkən tahun riṅ apihutaṅ, vəkasanora aveh kalāntara putra, kaṅ ahutaṅ ikā tagihən anikəl piṅro uga panahurane.
riṅ apihutaṅ norana surat pihutaṅ, tan hana sākṣi, tan hana bhukti kalāntara sabran vulan, sabran tahun, hilaṅ ikaṅ pihutaṅ, yen maṅkana. riṅ apihutaṅ aṅgəgəmana yaktiniṅ apihutaṅ tətəlu. paran ta yaktine? sakiṅ sākṣi yaktiniṅ apihutaṅ, sakiṅ tulis yaktiniṅ apihutaṅ, sakiṅ bhukti putra kalāntara yaktiniṅ apihutaṅ; sākṣi alah deniṅ pasusuratan, pasusuratan alah deniṅ bhukti, patṅərane yen ahutaṅ, yakti tətəlu iku uga gəgəmana deniṅ apihutaṅ, yen tan hana yakti tətəlu iku, liñok aran iṅ apihutaṅ maṅkana, apan yakti tətəlu iku vənaṅ panagihakəna deniṅ apihutaṅ tumus iṅ anak putu, pihutaṅ tuhu yen hana pramāṇa traya ararne iku.
riṅ voṅ apihutaṅ aṅləvihi panagihe putra paṅalāntara, kaduk pamete putra, duruṅ tkaniṅ pasaṅketa tumuli anagih, lobha araniṅ apihutaṅ maṅkan. riṅ voṅ apihutaṅ tan panut saujar iṅ āgama, tan sareh panagihe, tan sareh dene amumutrakən, atmahan kavlas-asih, yen tan panut dharmaniṅ apihutaṅ tan vuruṅ anəmu upadravaniṅ hyaṅ kaliṅane sagavehane den-anut dalan guṅ aguṅ.
tiṅkahiṅ voṅ aṅalap dr̥veniṅ voṅ, sakiṅ tan yukti pamete, iṅətakəna ri sajəroniṅ nəm vulan hilaṅ ikaṅ dr̥ve pinetiṅ tan yukti, manih yen tan hilaṅ iṅ nəm vulan, iṅətakəna vkase riṅ nəm tahun, hilaṅ tkaniṅ pavitane kaṅ aṅalap iṅ tan yukti, kaliṅane haja amet pisis akārṇa sakiṅ tan yukti, ila-ila tmən sakiṅ ujar iṅ śāstra.
yen hana voṅ apəpəgatan alaki arabi, yen salah-tuṅgal mati kaṅ apəpəgatan ikā, anake amanahurana hutaṅe kaṅ apəpəgatan ikā; kaṅ apihutaṅ haja mənəṅ pgatane hutaṅe kaṅ mati ikā, iku dharmane.
yen hana voṅ pgat anak-anak, vet iṅ bapa-ibune tan parep anak-anak iṅ iya, tan panut iṅ ambək ahayu anake ikā, aveha yakti riṅ rāma-deśa, riṅ bañjara, aveha vijā manih aveha bañu dus lavan isuh-isuh, tpuṅ tavar, saha sākṣi, den sacihna sayakti pgat mariṅ anak-anak iṅ iya, ikaṅ anak ikā, yan huvus maṅkana, tan paṅalap dr̥veniṅ bapa-ibu, tan tagihen hutaṅe bapa-ibu deniṅ apihutaṅ.
riṅ hutaṅ tan tumus təka riṅ anak: hutaṅ totovan, hutaṅ iṅ anavuṅ, hutaṅ sajəṅ, hutaṅ paṅan riṅ paṅululuṅan, hutaṅ ḍəṇḍa, hutaṅ śeṣaniṅ tukon, mati kaṅ ahutaṅ, tan yogya katagih anake deniṅ apihutaṅ, duk hana kaṅ ahutaṅ uga palakunən den-pgat.
riṅ hutaṅ tumus mariṅ anak: hutaṅ puputran, hutaṅ seseban, hutaṅ mañjiṅ anuṅgu, hutaṅ gənah iṅ aṅəntasakən voṅ atuva, hutaṅ deniṅ andharma voṅ atuva, kabeh ikā kapanahurana deniṅ anak, tan kavaśa yen tan sahurən iṅ anak-putu, kramane.
riṅ voṅ huvus amanahuri hutaṅ, səbitən ikaṅ pasusuratan riṅ harəp iṅ ahutaṅ, dene kaṅ apihutaṅ, makādi yen hana sākṣi, kahuvusan iṅ hutaṅ phalane.
riṅ voṅ apihutaṅ, yen atəguh sareh iṅ dharmaniṅ apihutaṅ, agave vr̥ddhiniṅ mas, pirak, ujariṅ aji, iku lābhane.
riṅ anahur hutaṅ dene kaṅ apihutaṅ nora den-səbit pasusuratane riṅ harəpiṅ ahutaṅ dene kaṅ apihutaṅ, sahuvuse anavur, yen hana maṅkana, saguṅe panahure kaṅ ahutaṅ ikā, saṅ viśeṣa riṅ bhūmi, vənaṅ ameta pihutaṅe voṅ ikā, tur ḍahutən pasusuratan riṅ kaṅ apihutaṅ, vehakəna riṅ kaṅ ahutaṅ de saṅ amava bhūmi, doṣane tan ahiḍəp iṅ dharmaśāsananiṅ apihutaṅ.
riṅ voṅ apihutaṅ aṅalap iṅ dr̥veniṅ ahutaṅ, yen paḍa guṅ iṅ pihutaṅ lavan guṅe kaṅ den-alap, huvus pgat iṅ hutaṅ, yen maṅkana, pasusuratane ulihakəna mariṅ kaṅ ahutaṅ, maṅkana lakṣananiṅ apihutaṅ; yen aguṅ dr̥veniṅ ahutaṅ den-alap deniṅ apihutaṅ, amalekna saləvihe sakiṅ pihutaṅe ika; yen kaṅ ahutaṅ amalakuha sapaṅaləvihe hutaṅe ikā riṅ apihutaṅ, tan paveh po sapaṅləvih iṅ hutaṅ kaṅ apihutaṅ ḍəṇḍanən roṅ lakṣa denira saṅ viśeṣa riṅ bhūmi, tur ḍahutən saguṅ iṅ dr̥ve kaṅ den-alap ikā, ulihakəna riṅ kaṅ ahutaṅ sapaṅləvih iṅ dr̥ve, sabner iṅ hutaṅe alapən denira saṅ adr̥ve bhūmi, lavan pasusuratane ulihakəna mariṅ kaṅ ahutaṅ, pgat tan pahutaṅ arane ikā, apan huvus iṅalap denira saṅ amava bhūmi.
riṅ anak-rabiniṅ ahutaṅ, yen rovaṅe lanaṅ, vadon, salah-tuṅgal kahaṇḍəga deniṅ apihutaṅ, yendudu trape paṅaṇḍəge, akāraṇa valat, riṅ hutaṅ maṅkana pgat, tan panahurana deniṅ ahutaṅ; tur kaṅ iṅaṇḍəg muliha, tan aveha panahur hutaṅ.
riṅ voṅ aṅaṅasi hutaṅ, tagihən anikəl piṅro, hana manih kaṅ sakiṅ āgama vaneh, yen satus vit dadi pataṅ atus, yen sevu vit, dadi pataṅ evu, sakehane maṅkana uga, kaliṅane saṅkane tinagih anikəl piṅpat, pinakaḍəṇḍane duk tinikəlakən piṅpat iku; hana manih voṅ anagih tan papihutaṅ, tikəlakəna piṅro sapanagihe, sahuvuse kalah aucapan, tur ḍəṇḍanən den kaya kaṅ aṅaṅasi hutaṅ ikā, yen satus panagihe, dadi pataṅ atus, yen sevu panagihe, dadi pataṅ tali, saguṅe panagihe valikakəna piṅpat denira saṅ amava bhūmi, ḍəṇḍaniṅ anagih tan papihutaṅ maṅkana.
riṅ voṅ ahutaṅ kbo sapi, vəvənaṅ, anahura anikəl piṅro kaṅ ahutaṅ, yen təluṅ taboo lavase, yen ahutaṅ kbo sapi huvus iṅajen samulene, hananiṅ pasusuratan paṅrəgane patik-vənaṅ iṅutaṅ ikā, paḍa kalavan ahutaṅ pisis, manahurana anikəl piṅro saguṅiṅ paṅrəgane, yen tkaniṅ pataṅ tahun.
voṅ aṅandəlakən tan palayuhaniṅ ahutaṅ, tur malayu kaṅ ahutaṅ, yen matiya kunəṅ, amanahurana sakavit kaṅ aṅandəlakən, tan katagiha anikəl deniṅ apihutaṅ, yen mati kaṅ aṅandəlakən tan tumusa mariṅ anak-putuniṅ aṅandəlakən, yen aṅandəlakən katəmuhaniṅ pisis, mati kaṅ ahutaṅ, yen malayuha, kaṅ aṅandəlakən anahura saguṅiṅ hutaṅ, tkaniṅ putra paṅalāntara, yen lavas tan panavur, tikəlakəna piṅro saguṅiṅ hutaṅ, tur tumusa riṅ anakiṅ aṅandəlakən ikaṅ hutaṅ.
riṅ kavulaniṅ voṅ yen lanaṅ, yen vadona, kinon anarimaha pisis, olihiṅ ahutaṅ, deniṅ gustine, dudu yen aranana aṅandəlakən ikā, tan katagiha riṅ kavula lanaṅ vadon anarima pisis ikā, yen vadvaha kunəṅ, apan kevala kinonkon jati kavula, mula konkonan gavene.
riṅ voṅ ahutaṅ pari, yenorā kapanahuran tumuli tikəlakəna piṅlima gumuluṅ anaṅkən tahun, hiṅane mariṅ anikəl limaṅ tahun.
voṅ asaṇḍa vənaṅ-vənaṅ kbo sapi, amtəṅ riṅ pasaṇḍan, anakiṅ kbo sapi, kalapa dene kaṅ asasaṇḍa, nora vənaṅ kaṅ isiniṅ sasaṇḍan alapən deniṅ anaṇḍa, apan anakiṅ sasaṇḍan tan petən deniṅ anaṇḍa, kevala pagave uga pakolih iṅ anaṇḍa; maṅkana pageh iṅ saṇḍaniṅ āgama riṅ rat kabeh, tutən deniṅ loka.
riṅ voṅ atitip vəvənaṅ, kbo sapi ādine, lavan salviriṅ dr̥ve mas, ratna ādine, manih yen sasaṇḍan, hilaṅ po deniṅ tinitipan, yen hilaṅ deniṅ anaṇḍa, tan dr̥veniṅ anaṇḍa hilaṅ, kevala kaṅ titipan lavan sasaṇḍan hilaṅ, yen maṅkana, titipan lavan sasaṇḍan əlenana deniṅ tinitipan lavan deniṅ anaṇḍa samuleniṅ dr̥ve hilaṅ ika.
hana ta titipan, lavan sasaṇḍan, yen iṅalap denira saṅ ratu, saṅ viśeṣamava bhūmi deśa, cinoloṅ deniṅ maliṅ, manih yen katunon, keli riṅ bañu, kabaranaṅ deniṅ corah lavan duṣṭa, yen maṅkana ta nora yogya əlenana kaṅ titipan lavan sasaṇḍan.
hana ta voṅ aṇḍahut saṇḍa tan panahur putra kalāntara, tan anavur pavitan iṅ panaṇḍa kevala harəp tan panəbus sasaṇḍan, hiku ta doṣane: vit pisis mulihanikəl mariṅ kaṅ anaṇḍa manih rəganana ikaṅ saṇḍa, samuleniṅ saṇḍa lavan ituṅən guṅiṅ putra kalāntara, iku ta saguṅiṅ pisis huvus iṅituṅ kehe kabeh, pinakaḍəṇḍaniṅ aṇḍahut saṇḍa denira saṅ amava bhūmi; maṅkana riṅ voṅ anaṇḍa, huvus tinəbus nora aṅudalakən sasaṇḍan, samulene kaṅ sinaṇḍakən ikā pinaka dəṇḍane denira saṅ amava bhūmi, lavan saguṅ vit putra kalāntara mariṅ ḍəṇḍa, saṇḍa mulihanikəl sarəgane mariṅ kaṅ asasaṇḍa, kaliṅane paḍa doṣaniṅ aṇḍahut saṇḍa, tan harəp anahura hutaṅ, lavan voṅ anaṇḍa huvus animbali pisisaguṅ iṅ hutaṅ tkaniṅ putra kalāntara, tur nora aṅudalakən saṇḍa, karo iku adoṣa denira saṅ amava bhūmi.
hana po tiṅkah iṅ titipan, yen sasaṇḍan kunəṅ, maləra uga riṅ gənahe, den-abəcik asimpən, den-prayatna kaṅ anaṇḍa, nora dadi vicara vkase, pradenipun, yan kadeśabhaṅgabhaya, riṅ sasaṇḍan hilaṅ, kadeśabhaṅgabhaya arane, rusak deśa deniṅ papəraṅanira saṅ ratu paḍa ratu.
tiṅkah iṅ adol atuku ucapən maṅke. riṅ voṅ atuku dr̥veniṅ voṅ, yen kbo-sapiba salvire vənaṅ-vənaṅ, huvus den-pisisi deniṅ atuku, duruṅ den-alap, lagi malər iṅ kaṅ adol, nora den-pet tumuli dene kaṅ atuku, vəkasan mati kaṅ vənaṅ-vənaṅ, yen hilaṅa kunəṅ, tan yogya palakunən pisis panuku ikā deniṅ atuku. kapaten tukon arane ujar iṅ aji, yen den·alap sakiṅ prakaśa valat ikaṅ patuku deniṅ atuku, yen aucapan, kalahakəna kaṅ atuku, pisis den-ulibakəna anikəl mariṅ adol.
riṅ dr̥ve huvus dinol, malər hana riṅ adol kaṅ tinuku ikā, lāgi duruṅ katimbalan deniṅ atuku, vəkasan cinoloṅ deniṅ matiṅ, iṅalap deniṅ ratu kaṅ dinol ikā, ikā tatan palakunən deniṅ atuku riṅ kaṅ adol, bnəre paḍa kelaṅan muliha satṅah pisis iṅ atuku, yen tan ahiḍəp karo kaṅ atuku kalavan kaṅ adol paḍa laṅghana riṅ śāsana, yen salah saviji rikā tan ahiḍəp, dəṇḍanən karo doṣa roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, tur alapən pisise patuku ikā.
voṅ asaṇḍa vəvənaṅ makādi ajaran sakehiṅ asuku papat, lavan asuku roro, makādi bañak yen lagi anom, duruṅ hana gavene yen maṅkana, kaṅ anaṇḍakən aveha kalāntara saputraniṅ pisis, kunəṅ yen asaṇḍa kavula lanaṅ vadon duruṅ bhiṣanambut gave, kaṅ anaṇḍakən aveha paṅan sapaha riṅ satahun knana leler arane, iya iku saṇḍa tinitipakən.
riṅ voṅ anaṇḍakən paṅaṅgo, vastra ləvih yan livat sakiṅ limaṅ tahun, lələb, tan palakunən deniṅ anaṇḍakən.
yen voṅ anaṇḍakən
riṅ voṅ
riṅ voṅ aṅaṅgo dr̥ve titipan, yen tan
riṅ voṅ ahutaṅ tan paputra,
riṅ voṅ ahutaṅ
riṅ voṅ huvus anahur hutaṅ pgat sahutaṅe, surat pavitan duruṅ kasəbit deniṅ apihutaṅ, duruṅ vinehakən rontale riṅ kaṅ ahutaṅ, akeh vəruh, yen huvus anahur hutaṅ, makādi aṅandəlakən iṅ ahutaṅ hana, sari-sari pinalaku pasusuratanipun tan den-vətokən, hana anəṅguh kamaliṅan, vaneh anəṅguh katunu riṅ api, riṅ voṅ maṅkana iya aniṅidakən patra arane, manih ta riṅ vuri mətu pasusuratan ikā, pinagihakən deniṅ anakiṅ apihutaṅ, yen hana voṅ anagih moṅkono ḍəṇḍanən pataṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi tur saguṅe panagihe valikna tagihən anikəl piṅro, vehakəna mariṅ kaṅ ahutaṅ, tkaniṅ pasusuratane ḍahutən; maṅkana doṣaniṅ anagih piṇḍo.
riṅ voṅ ahutaṅ tan harəp anahura, katəmu deniṅ apihutaṅ, tagihən upasamanən iṅ manis iṅ ujar təmbehan, kapiṅro upayanən vətuvaniṅ hutaṅ, kapiṅtlu taṅtaṅen aucapan, kapiṅpat
riṅ apihutaṅ tumuli sāhasa aṅuṅkuṅ iṅ ahutaṅ, anakiṅ kinuṅkuṅ vadon rinusak hinalan, deniṅ apihutaṅ akā
riṅ voṅ apihutaṅ tan pasusuratan, akeh voṅ vəruh yen tan pasusuratan, vəkasan amanagihakən amətokən pasusuratan, lobha aran iṅ voṅ apihutaṅ moṅkono agave tan kapgatan iṅ surat ḍəṇḍanən pataṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, saguṅe panagihe valikna tagihən anikəl piṅro, vehakəna riṅ kaṅ tinagih.
riṅ surat pavitan; rusak deniṅ bubuk, deniṅ əṅət, yen hilaṅa, yen katunon, aṅəlenana surat kaṅ ahutaṅ.
tukon iṅ rarā ucapən maṅke. riṅ rarā vinehan dr̥ve, mapakəna pinakatukone, vəkasan alaki iṅ len, vet iṅ rəpe riṅ lanaṅ len ikā, bapaniṅ rarā mənəṅ makādi yen amamaṅantenakna, iya amaraṅ laraṅan arane, salviraniṅ tukon iṅ aṅlamar karuhun mulihanikəl piṅro, tur bapaniṅ rarā ḍəṇḍanən pataṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, amadal tukon arane, kunəṅ ikaṅ alaki-rabi doṣanya pataṅ lakṣa kaṅ strī laki vivijinən denira saṅ prabhu.
riṅ voṅ aveh tukon iṅ rarā, vəkasan mati rarā kaṅ tinuku ikā, tan amaṅsula tukon iṅ rarā mati, apan kapatyan vəlyan arane.
riṅ rarā vuruṅ patəmune duk sḍəṅe sapaturon, vuruṅ deniṅ lanaṅe kamalan, paran ta larane makavənaṅ vuruṅ iṅ patəmu? kumiṅ, tan kavaśa riṅ saṅgama, dudu lanaṅ, vuḍug riṅ vtəṅ, riṅ pupu, riṅ bobokoṅ, tan katon iṅ jaba larane, ayan, buyan iku ta vənaṅ pamadalakəna deniṅ rarā, riṅ rarā maṅkana amaṅsulakəna tukon nora anikəl.
riṅ anaṇḍa kbo sapi, yen anak-anakiṅ pasaṇḍan kaṅ anaṇḍakən ameta anake, yen duruṅ livat sakiṅ tluṅ tahun hiṅane.
riṅ saṇḍa saviji, den-saṇḍakən iṅ voṅ roro, dene kaṅ anaṇḍakən, siṅ rumuhun anaṇḍa ameta saṇḍa iku vənaṅ, kaṅ anaṇḍakən ḍəṇḍanən roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi.
voṅ anaṇḍakən savah sapcal, sumaṇḍa riṅ voṅ ro, barəṅ dene anaṇḍa, paḍa lavase siṅ amukti rumuhun siddhākna pamuktine, kaṅ anaṇḍakən kaḍəṇḍaha roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi.
riṅ sasaṇḍan vaḍah tambaga ādine, yen livat sakiṅ roṅ tahun lələb ikā
yen hana kavula lanaṅ, vadon sinaṇḍakən dene gustine,
riṅ saṇḍa cinoloṅiṅ maliṅ riṅ pasimpənan yen alapəniṅ ratu paḍa kelaṅan āgamane.
saṇḍa kavula lanaṅ, yen vadona, mun kalivat sakiṅ limaṅ tahun lələb, paḍa lavan dinol, kaṅ sakiṅ kuṭarāgama iki; yen sakiṅ mānavāgama sadaśa tahun lələb.
saṇḍa kbo-sapi, yen livat sakiṅ tluṅ tahun lələb paḍa lavan dinol, kaṅ sakiṅ kuṭarāgama iki; kaṅ sakiṅ mānavāgama limaṅ tahun lələb, salahtuṅgala tutən, dudu aranana aṅadeni, apan paḍa sakiṅ āgama riṅ kr̥ttayuga; riṅ mānavaśāstra, mahāraja manu aṅajarakən, mahuniṅ hana voṅ, samāna sira sākṣāt bhaṭāra viṣṇu; riṅ kuṭaraśāstra, bhagavān bhr̥gu aṅajarakən samaṅkaneṅ tretāyuga, sira sākṣāt bhaṭāra viṣṇu, tinut denira bhagavān rāma paraśu, tinut deniṅ rāt kabeh, dudu ginave maṅko, sipat sakiṅ śāstra mulaniṅ mula.
riṅ dr̥ve, mas pinakādi, kinonkonakən iṅ apaṇḍe mas pahayunən, yen kaṅ bakal kinon gavenən bhūṣaṇa, paḍa kalavan dodot kinon radinana riṅ amalaṇṭəṅ, iṅalap deniṅ ratu, iṅalap deniṅ maliṅ, katunon, sakalviraniṅ kinonkonakən, aṅəlenana kaṅ kinonkon, yen sambarana pepeka dene aṅṣakṣa dr̥ve, muliha sarəgane kaṅ hilaṅ, yen yatna dene aṅrakṣa dr̥ve, abcik dene asimpən, tan paṅlenana; maṅkana dharmane.
riṅ voṅ aveh dr̥ve riṅ anak-mantune, duk sḍəṅe mahu aomah-omah, yen mati kaṅ vadon alapən dene lakine dr̥ve ika; yen mati kaṅ lanaṅ alapən dene rabine dr̥ve ikā, tan vənaṅ alapən deniṅ aveveh manih, yen huvus avor pomah-omahe; hiṅan iṅ avor alaki arabi rovlas tahun.
riṅ rarā vinehan dr̥ve deniṅ bapa dene sihe riṅ iya, vəkasan alaki rarā ikā, tan alavas palakine, vəkasan mati rarā ikā sadr̥ve kaṅ den-gava alaki ikā, muliha mariṅ bapa-ibuniṅ rarā, apan duruṅ avor palaki-rabine, maṅkana manih sadr̥veniṅ lanaṅ muliha mariṅ lanaṅ; maṅkana dharmane.
yen hana voṅ elik iṅ mantune, tumuli anake den-pisahakən alaki-arabi, deniṅ tukon iṅ lanaṅ mulihanikəl piṅro, tur aṅulihakəna papəsəmbah sadulure riṅ kuna, vastra, sabuk, siñjaṅ, aṅsulakəna mariṅ mantu tan kinarepan, patuku-susu tan muliha.
riṅ rarā mahu vinaraṅ, duruṅ sapaturon lavan lakine, vet iṅ tan parəpe riṅ jajaka ikā, tukon iṅ rarā mulihanikəl piṅro, amadal saṅgama arane voṅ maṅkana.
riṅ voṅ elik iṅ anake dene doṣane voṅ-atuvane vadon asor kavoṅane, siṅ doṣahaniṅ voṅ-atuvane vadon ikā, yen mati voṅ-atuvane lanaṅ, vənaṅ ikaṅ anak kinelikan ameta dr̥ve kaliliran iṅ bapa, putra anumpak arane, paṣa dumdumane lavan anak kaṅ kinasihan ikā, makādi yen kavalonakəna tur kavalone noranak-anak, anak kinelikan ikā uga aṅalapa dr̥vene rarāmane lanaṅ kabeh.
riṅ kavula lanaṅ vadon mati, sadr̥vehane gustine uga ameta, siṅ dr̥vene, tan vənaṅ petən iṅ voṅ len; yen hana voṅ ahutaṅ iṅ kavula mati ikā, anavura riṅ gustine.
riṅ voṅ aṅaku kavulaniṅ akavula, liñok paṅakuñe, aṅhoho kavula arane, kaṅ aṅaku-aku, vənaṅ tagihən sapaṅajiniṅ voṅ kaṅ den-aku.
riṅ voṅ aṅaku sanak riṅ voṅ vadon, kahapusan iṅ vadon karəpe, avəkasan makarabine voṅ vadon kaṅ den-aku kadaṅ ikā, akāraṇa den-valat; yen hana voṅ maṅkana patenana doṣane denira saṅ amava bhūmi.
ulah iṅ voṅ den-prayatna aṅrakṣa anak-rabi, den-prayatna aṅrakṣa kavulane lanaṅ vadon, yen aulah salah ikaṅ rabi, anak, kavula lanaṅ vadon pamalərana uga, apan agave doṣaniṅ śarira yen tan pamalərana ulahe dudu ikā; hana po dene tan ahiḍəp vinalərakən, riṅ rabi, anak, lavan kavula təmbuṅən ta riṅ priṅ savilah, yen iṅ kakayuha, avake gitikən, yen gigire, sukune, manih tan ahiḍəp, talenana hayo asiṅsət, sarahina hiṅane, uvakna, yen kavula maṅkana, yan riṅ anak, rabi hayo tinalen, tan yogya ikā: hana po deniṅ anəmbaṅ anak rabi, muvah kavula, hayo anəmbaṅ śirahe, apan iṅ śarira, tan hana kadi uttamāṅga lvih təmən; riṅ anəmbuṅ śirahe voṅ ḍəṇḍa riṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, yen śirah atatu denyanəmbuṅ, yen tan patiha jəro ḍəṇḍa salakṣa denira saṅ amava bhūmi, yen emu aṅəmu gətih ḍəṇḍa limaṅ tali denira saṅ amava bhūmi riṅ anəmbuṅ śirah ikā.
riṅ voṅ aṅaku bhūmi, liñok paṅakune, ḍəṇḍa sakəṭi nəm lakṣa denira saṅ amava bhūmi, aṅaku-aku kadaṅ arane.
riṅ tan aveh miluha abhūmi riṅ kadaṅe, ḍəṇḍa sakəṭi nəm lakṣa denira saṅ amava bhūmi; atulakadaṅ-varga aran iṅ voṅ maṅkana.
ḍəṇḍaniṅ paradāra ucapən maṅke: paradara arane rabiniṅ voṅ len. voṅ aṅgaməli rabiniṅ arabi, sira saṅ prabhu riṅ kuna-kuna agave ḍəṇḍa, anuta sasḍəṅ iṅ doṣa, guṅiṅ ḍəṇḍa roṅ lakṣa mariṅ adr̥ve rabi, patukune hurip kaṅ aṅgaməli, yen strī uttama; riṅ ḍəṇḍa salakṣa strī madhyama ikā, riṅ ḍəṇḍa limaṅ tali stri kaniṣṭa ikā, dudu saṅ prabhu aṅalap ḍəṇḍa ikā, kaṅ adr̥ve rabi viśeṣa riṅ ḍəṇḍa, yen harəpisis, kunəṅ duk sḍəṅe aṅgaməli karuhan dene kaṅ arabi, vənaṅ patihaniṅ aṅgaməli.
voṅ amuṅpaṅ rabiniṅ arabi, den-tut mariṅ gənah iṅ voṅ vadon ikā, vetniṅ rəpe kaṅ amuṅpaṅ, doṣane kaṅ amuṅpaṅ doṣa pati denira saṅ amava, bhūmi.
riṅ voṅ mariṅ paturon iṅ rabiniṅ arabi karəpe aṅalonana, ḍəṇḍa roṅ lakṣa yen luput ikaṅ rabi den-aloni, ḍəṇḍa mariṅ kaṅ adr̥ve rabi, patukune hurip kaṅ harəp aṅalonana, yen kəna dene aṅaloni ḍəṇḍa pati dene kaṅ adr̥ve rabi.
riṅ voṅ aṅgaməli rabiniṅ arabi, tur aṅaloni pisan, hana kaṅ akon aṅalonana, riṅ umah iṅ voṅ kaṅ akon gənahe aṅaloni, kaṅ adr̥ve umah suka gənah iṅ aṅaloni ḍəṇḍanən kaṅ adr̥ve umah, roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, kaṅ aṅaloni doṣa pati riṅ laki kaṅ iṅalonan ikā, yen sakiṅ mānava iki; yen sakiṅ kuṭara, kaṅ aṅaloni doṣa pati, yen harəp ahuripa ḍəṇḍa pataṅ lakṣa, kaṅ akon tur aṅajani aṅalonana riṅ umahe, ḍəṇḍa pataṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ anilih paṅaṅgo riṅ rabiniṅ arabi riṅ aspi, vəkasan kavr̥tta riṅ voṅ akeh, kaṅ anilih ḍəṇḍa roṅ lakṣa dene kaṅ adr̥ve rabi.
riṅ voṅ aucap-ucap lavan rabiniṅ aspi, harəp ahutaṅa ujare ḍəṇḍanən salakṣa, mantaṅe riṅ voṅ; hayo aucap-ucap lavan rabiniṅ arabi, laraṅan iṅ alaraṅan riṅ aspi, apan evəh riṅ smara pinamaləran; yadyan paṇḍita tuvi, hayo sira sapocapan lavan strī riṅ aspi, apan iṅ samuhaniṅ indriya śakti dahat, evuh lināvan halaniṅ tan rumakṣa riṅ indriya, hilaṅ ikaṅ kapaṇḍitan, yan linumbar; maṅkana liṅ saṅ hyaṅ āgama.
voṅ vadon aṅiriṅakən rarā, den-atərakən mariṅ umah iṅ jajaka, manih hana voṅ vadon aveh gənah, deniṅ jajaka lavan rarā atəmu tan sareh, saṅkane aveh gənah ikā den-upah-upahi deniṅ jajaka lavan rarā ikā, ikā ta kaṅ aṅatərakən rarā, kaṅ aveh gənah, karoroṅ vadon ikā ḍəṇḍanən pataṅ evu de*nira saṅ amava bhūmi, kahilaṅane doṣane.
riṅ voṅ aṅgaməli rarā, aṅajak atatavan, amamanis iṅ ujar, aṅajak mariṅ aspi, momah-omahan arane; ḍəṇḍanən pataṅ tali denira saṅ amava bhūmi, yen hana voṅ maṅkana.
riṅ voṅ atukar lavan rabiniṅ arabi, akeh voṅ vəruh patukare, riṅ voṅ lanaṅ maṅkana strīsaṅgrahana arane, ḍəṇḍa roṅ lakṣa mariṅ adr̥ve rabi; riṅ voṅ atukar lavan rarā cilik ḍəṇḍa roṅ lakṣa mariṅ saṅ adr̥ve bhūmi.
śāsananiṅ alaki arabi, yen luṅhā apaparan, mintar alayar, sapuluh tahun hiṅane lavase luṅhā, mintar aṅulati pisis deśāntara, pataṅ tahun hiṅane lavase luṅhā, mintar aṅaji sarvaśāstra nəm tahun lavase luṅhā; hana ta voṅ luṅhā atiṅgal rabine, tan alayar, tan aṅulati pisis, makadon dadiya pomah-omah, tan luṅhā aṅaji sarvaśāstra, yen hana voṅ maṅkana rabine aṅantiya pataṅ tahun; yan livat sakiṅ pataṅ tahun vənaṅ alakia riṅ len; liṅ iṅ mānavaśāstra maṅkana; yan iṅ kuṭaraśāstra tluṅ tahun, vənaṅ alakiya riṅ len, lakine purvaka tan vənaṅ yen andoṣanana, ujar iṅ āgama; pinisahakən iṅ hyaṅ arane.
riṅ voṅ aṇḍahut savi, anəbit paṅubaya, yen duruṅ pgat iṅ vicara, ḍəṇḍa pataṅ tali aməraṅ savi sakiṅ agalak, tur anaṅtaṅ ḍəṇḍa roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ asḍahan vəvənaṅ sakiṅ gusti, lvire paksi, camra, celeṅ, bañak, vḍus, kbo-sapi pagave, yen mati, yen hilaṅa, dene aləṅe sinəḍah-sḍahan aṅlenana pisis voluṅ tali sanuṅgal-nuṅgal sakehaniṅ mati lavan hilaṅ, maṅkana śāsanane; nora vəruh duk sḍəṅe hilaṅ, nora vəruh duk sḍəṅe mati gagaḍuhane, ḍəṇḍanən limaṅ tali; vəruh tur noravavarah, ḍəṇḍa salakṣa, yen aṅkara ujare ḍəṇḍa roṅ lakṣa, yen aniṅidakən tur den-paṅani kaṅ vənaṅ-vənaṅ, patenana denira saṅ adr̥ve vənaṅ-vənaṅ, makādi sira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ asḍahan kbo sapi, yen aləṅe paṅrakṣane, ḍəṇḍa salakṣa, paṅrəga riṅ satuṅgal-satuṅgal voluṅ tali, yen sakiṅ paravaśaniṅ asḍahan, ḍəṇḍanən roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi.
riṅ kbo agalak aniṅhat voṅ rva, tlu, pat, iku kbo aṅamuk arane, vənaṅ rəbutən dagiṅe yen huvus mati, yen hana kbo atavan-tatu, pgat sakiṅ pamugərane, yen pinugər kinəluhan, yan amgatatali, aniṅhat ikā, dudu aranana aṅamuk, yen hana andalih aṅamuk iriya, kbo sapi maṅkana rəbutən dagiṅe kbo sapi mulihanikəl piṅro, tuvi yan tan paniṅhat kbo sapi ikā tur pinaten, mulihanikəl uga, kaṅ amateni ḍəṇḍanən roṅ lakṣa denira saṅ adr̥ve bhūmi.
yen hana kbo sapi paṅirid, ajaran, gajah, salviraniṅ paməṅ-aməṅan saṅ prabhu, aveh sukha riṅ sira dene gunane, rupane, varṇane, tuhu-tuhu riṅ rājadr̥ve, ikā ta yen cinoloṅ iṅ voṅ, pinaten deniṅ voṅ, tan kəna hiṅhanana rəgane, ḍəṇḍane kaṅ amateni, kaṅ añoloṅ, hiṅan denira saṅ prabhu riṅ kaṅ amateni lavan kaṅ añoloṅ, apan sira viśeṣa amava bhūmi, vənaṅ sakarəp ira, arane sakiṅ śāstra svāmī doṣaprada, aṅhiṅ, yen sira harəp aṇḍəṇḍa riṅ pisis, tutugiṅ ḍəṇḍa tan hana manih sakəṭi nəm lakṣa, tan hana aṅləvihi manih guṅiṅ ḍəṇḍa, yen śakiṅ āgamaśāstra, riṅ ḍəṇḍa, yan aṅləvihi sakiṅ sakəṭi nəm lakṣa, ila-ila, tan ulahanira saṅ amava rāt aṅləvihana, yen anut ujar śāstra kuṭara-mānava.
riṅ voṅ adoṣa, mati duruṅ ta katkan dinoṣan, tan tumusa doṣane riṅ anake.
riṅ kavula lanaṅ vadon miṅgat sakiṅ
riṅ kavula lanaṅ vadon tuṅgal gənahe aṅavula, miṅgat sakiṅ gustine, alavas dene luṅhā,
riṅ voṅ arabi
riṅ voṅ anəbus kavulaniṅ akavula, vəruh yen kavulaniṅ voṅ, aṅhiṅ saṅkane anəbus tan pavarah iṅ kaṅ adr̥ve rovaṅ, dene sugih pisis, sakiṅ aklar dene akeh rovaṅe, aṅkara buddhine, saṅkane vāni anəbus kavulaniṅ voṅ, pisis panəbuse ikā, tibā riṅ luvaṅ arane, bilaṅ sinilihmahakən, kavula kaṅ den-təbus alapən deniṅ adr̥ve rovaṅ purvaka.
voṅ aṅivat rovaṅ iṅ arovaṅ, katəmu riṅ havan, riṅ paṅaṅson, riṅ tgal, akāraṇa cidra valātkara paṅivate ikā, akāraṇa bañcana, katəmu dene kaṅ adr̥ve voṅ, kaṅ aṅivat ikā patenana yogyane denira saṅ amava bhūmi, maṅkana śāsana sakiṅ śāstra.
riṅ arabi kavulaniṅ voṅ, anak-anak kavula ikā, lavan voṅ sugih, yen voṅ menaka, anake lavan kavulaniṅ voṅ ikā, riṅ dumduman saduman, anak lavan rabi tmən tluṅ duman; maṅkana dharmane; yenora anakiṅ rabi, mati voṅ lanaṅ kaṅ aṅalap kavulaniṅ voṅ ikā, rabine papaḍane kaṅ noranak-anak ikā kari, paḍanən dumduman iṅ balu tan panak ikā, lavan anakiṅ kavulaniṅ voṅ ikā, yen mati balu tan panak ikā, anak kaṅ sakiṅ kavulaniṅ voṅ ikā aṅalap dr̥veniṅ voṅ vadon baluniṅ bapa, nora vənaṅ, yen petən deniṅ kadaṅ vargane balu ikā kaṅ tan panak; maṅkana dharmane.
riṅ kavulaniṅ voṅ lanaṅ vadon lagi rare, duruṅ bhiṣa anambut gave den-alap, den-itik-itik iṅ voṅ len harəp huripane rare lanaṅ vadon ikā, yen tan enak aubaya kalavan kaṅ adr̥ve kavula riṅ rare ikā, kaṅ aṅitik-itik, vənaṅ nora vehana təbusan, aveh biluluk iṅ dudu celeṅe arane.
voṅ amalaku pamadal gave, riṅ kavulane lanaṅ vadon, tur kavulane ikā huvus anahur hutaṅ riṅ avake, vus māri dadi kavulane, aṅiṅ dene murkhane saṅkane amalaku pavadal gave, sāhasa amalat, amaleni gave pgat arane, vənaṅ ḍəṇḍanən roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ akeh sanake paḍa anuṅgoni hutaṅe, voṅ-atuvane lanaṅ vadon paḍa mati, kari paḍa akəmbulan pasusuratan anakiṅ mati, yen anuṅguha karəpe sanake kabeb, dudu hutaṅ sakiṅ voṅ-atuva, paḍa akembulan pavitan hutaṅ-hutaṅan tan sah sakiṅ gustine, anuhu paṅavulane māti salah tuṅgal sanake riṅ panuṅgon, kaṅ mati ikā anuhun hutaṅ arane, aṅloṅana pavitan sadumdumane, yen ta
riṅ kavula lanaṅ, vadon linəbarakən hutaṅe deniṅ bapa, vəkasan pinet iṅalap deniṅ anak iṅ aṅləbarakən, tan ahiḍəp iṅ varah-varah iṅ bapa, ḍəṇḍanən pataṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, anak iṅ aṅləbarakən kaṅ tan ahiḍəp ujar iṅ voṅ-atuhane ikā.
riṅ kavula miṅgat pisan balaka, katəmu arabi voṅ tan pahutaṅ, manih arabi voṅ menak iṅ parane miṅgat ikana, aomah-omah, katkan sugih, riṅ kavula maṅkana, vənaṅ anəbusa avake lavan anake sapatut iṅ pisis panəbusane riṅ gustine tan evuhana yen sḍəṅ panəbuse avake lavan anake, yen huvus anahur hutaṅ, riṅ kavula, tan kavaśa yen petən manih deniṅ gusti, pati-huripe tan kasiddhi-gaveha, manih tkaniṅ anak putune, buyute; hana ta voṅ amalat anakiṅ kavula huvus anahur hutaṅ, pgat mariṅ kavulane den-viśeṣa, den-iridakna, kaṅ amalat kaḍəṇḍaha roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, maliṅ kavula arane riṅ voṅ moṅkono.
riṅ kavula vadon miṅgat sakiṅ gustine, alaki voṅ tan pahutaṅ, yen alakiya voṅ menak, avake, anake, dr̥vene, vənaṅ-vənaṅe patəlunən deniṅ adum kaṅ roṅ duman den-peta kaṅ aṅalap dāsih ikā, saduman alapən deniṅ gustiniṅ kavula vadon ikā maṅkana anake iku dharmane.
riṅ voṅ amarani kavulane vadon, yen sāhasa den-valat, anaṅis kavulane ikā nora harəp, kəna dene amarani, malayu riṅ rahina, aṅuṅsi kadaṅ-vargane, voṅ-atuhane makādi, hilaṅa butaṅ iṅ kavula vadon ikā, makadoṣane hilaṅa dāsihe, tan kaḍəṇḍaha ikā denira saṅ amava bhūmi. riṅ voṅ amarani kavula dāsih, yen paḍa karəpe lavan gustine, atəmu tan asahura hutaṅ iṅ kavula dāsih maṅkana, pan sahutaṅane dadi tukone, anakiṅ amarani dāsih tan vənaṅ anagiha hutaṅ iṅ kavula ikā; vəkasan kavula kaṅ pinaran ikā luṅhā, alaki riṅ len, dene harəpe anak-anaka, riṅ kavula dāsih maṅkana, anahura hutaṅe anikəl piṅro riṅ gusti kaṅ amarani ikā, tur kaṅ aṅalap kaḍəṇḍaha pataṅ lakṣa dene gustine kavula ikā.
riṅ kavula tavan təbusane, yen harəp asahura voluṅ tali, patuku huripe; maṅkana śāsana riṅ dvāpara tiṅkah iṅ tavan.
hutaṅ iṅ kavula ahutaṅ paṅan tan kavaśa nambut gave, sapaha riṅ satahune, iṅhiṅan limaṅ tahun, tan bhiṣa riṅ gave, piṇḍaniṅ hutaṅ riṅ limaṅ tahun, voluṅ tali panahuran iṅ hutaṅ iṅ gusti.
riṅ kavula vadon parəkanira saṅ ləvih, yen pinakarabi deniṅ voṅ jaba tan pamit sakiṅ tambuhe kaṅ aṅalap, rəgane voluṅ ivu, ḍəṇḍane roṅ lakṣa, kaluvaran iṅ doṣane kaṅ aṅalap, yen vəruh adoṣa pati, kaṅ aṅalap; arabi kavulaniṅ ratu, yen tan amit sakiṅ tan vruhe voṅ vadon duruṅ kadaləm, paḍa karəpe kaṅ lanaṅ lan kaṅ vadon saṅkane atəmu, kaṅ aṅalap kaḍəṇḍaha pataṅ lakṣa, rəganiṅ kavulanira roṅ lakṣa, kaluvaran iṅ doṣane aṅalap; voṅ arabi dāsih parəkan iṅ saṅ prabhu, kaṅ huvus mañjiṅ iṅ daləm sakiṅ tan vruhe aṅalap paḍa karəpe lanaṅ lavan vadon, saṅkane atəmu; kaṅ aṅalap ḍəṇḍanən voluṅ lakṣa, rəganiṅ kavula parəkan roṅ lakṣa, yen sakiṅ vəruhe valat doṣa pati de saṅ prabhu, aṅlaṅkahi karaṅ-ulu arane, hana po kavula parəkanira saṅ ləvih, makādi parəkanira saṅ prabhu, huvus katapak denira, aṅhiṅ malər mañjiṅ mətu gavene, kavaśa mariṅ kadaṅ vargane, mariṅ bapa ibune ikā ta yen alapən iṅ voṅ, yen tan vəruha, yen vruha kaṅ aṅalap, doṣa pati uga.
mulaniṅ dadi kavula varahakəna maṅke kavula olih iṅ anavan, dvajahr̥ta arane, riṅ kavula duk mətu sakiṅ umahe gustine, gr̥haja arane, aṅavula deniṅ paṅan, bhaktadāsa arane, iku ta kapat śāsanane, maləra riṅ gustine, aṅulahakəna saulah iṅ kavula, anake kabeh ta ulunakəna anak vəsi.
riṅ voṅ amateni voṅ vadon tan padoṣa, hutaṅe mulihanikəl piṅro, tur kaṅ amateni aveha patukuśava pataṅ tali.
riṅ voṅ vadon adol avake, tan den-dol dene
riṅ kavula lanaṅ vadon huvus asahur hutaṅ riṅ gusti, den-palakoni vilaṅ gave den-valat dene gustine lavas, kaṅ amalaku vilaṅ gave kaḍəṇḍaha pataṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, tur olihe amalaku vilaṅ gave mulihanikəl, maliṅ gave arane voṅ maṅkana.
riṅ voṅ anulisakən aran iṅ voṅ riṅ dodot iṅ voṅ mati, riṅ laruṅane kunəṅ, manih dodot arupa anak-anakan, yen anak-anakan gələpuṅ sa-arane den-tulisakən, den-pəṇḍəm iṅ sma, den-gənahakən riṅ ruhur iṅ kakayon, riṅ ləmah saṅar, riṅ catuspatha, yen hana voṅ maṅkana, agləh anəluh arane, manih riṅ voṅ anulisakən aran iṅ voṅ riṅ baluṅ, riṅ kapāla, den-vor iṅ arəṅ lavan gətih lavan trikaṭuka, den-pəṇḍəm iṅ tuban, riṅ pamaṅgahan, iku agləh anəluh arane, riṅ voṅ, yen aulah moṅkono patenana denira saṅ amava bhūmi, yen sacihna sayakti, tkaniṅ anak putune, bapa ibune, sakehe kabeh hayo hana kari riṅ loka, done rahayuhaniṅ bhuvana, kunəṅ sarvadr̥vene alapən denira saṅ amava bhūmi kaṅ hana riṅ gnahe, yen hana riṅ deśa adoh, riṅ deśa len hayo pinet denira, anak putuniṅ anəluh agləh patenana uga de saṅ prabhu apan anut pagavene bapa-ibune, kunəṅ dr̥vene kabeh kaṅ voṅ agləh ikā, kaṅ haneṅ paradeśa, alapən denira saṅ prabhu saṅ viśeṣa riṅ deśa len ikā, saṅgone atitip amtokna saguṅe titipane.
yen hana voṅ aṅulahakən gave, sahosakiṅ tiṅkah iṅ agləh, kasukhahane avake done, saṅkane śatrune māri asəṅit iṅ avake, abalik avəkasan asih, saṅkaniṅ voṅ akeh asih makadi sihaniṅ mitra, mi
voṅ aveh pinaṅan, lavan aveh inum-inuman mati kaṅ den-vehi dene kaṅ den-paṅan, den-inum ikā, kaṅ aveh ḍəṇḍa pataṅ lakṣa denira saṅ prabhu; avuru po kaṅ vinehan, māti tibā riṅ api, tibā riṅ bañu, māti deniṅ lalaṇḍəp riṅ ləbuh, riṅ dalan, yan maṅkana tan vicaranən de saṅ amava bhomi.
riṅ voṅ kəḍi, vəkasan arabi paḍa karəpe lavan voṅ vadon alaki-arabi, patenana de saṅ prabhu, prakāśakəna denira.
voṅ kəḍi, riṅ maliṅ, riṅ ātatāyi, yen sacihna sayakti, patenana uga denira saṅ adr̥ve bhūmi, yen hana aṅavara, anuṅkulakən riṅ kaṅ kinon amatenana patihaniṅ kəḍi maliṅ, ātatāyi ḍəṇḍanən pataṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, yen huvus ḍinəṇḍa kaṅ aṅavara riṅ amateni kəḍi arabi,
riṅ voṅ andalih anəluh riṅ voṅ tan panəluh, aṅever-everakən iṅ pakehan iṅ voṅ tur tan sacihna sayakti, ḍəṇḍaniṅ avr̥tta tur nora atut amataṅ lakṣa riṅ voṅ satuṅgal-satuṅgal denira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ andalih ātatāyi riṅ nora ātatāyi, riṅ voṅ andalih maliṅ riṅ nora maliṅ, liñok pandalihe ḍəṇḍanən roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, anduvilatək arane; riṅ voṅ andalih aṅaloni rabiniṅ voṅ, yen liñok pandalihe, ḍəṇḍa salakṣa denira saṅ amava bhūmi anduvisantən aranya.
riṅ voṅ ləvih pinaten deniṅ voṅ dinalih anəluh tur liñok pandalihe, anuli añcorah pasusuratan apan hana
riṅ voṅ ātatāyi lavan voṅ abhicāra manih maliṅ, yen paḍa sacihna sayakti patenana denira saṅ amava bhūmi, den-tanpaśeṣa tkaniṅ anak putune prakāśakəna riṅ loka, hayo iṅhurip denira saṅ amava bhūmi, yen malayu luput deniṅ kaṅ kinon amatenana, tan mənəṅa saṅ amava bhūmi, yen aṅuṅsi riṅ deśa paradeśa denira, katəmu patenana uga, buron arane riṅ voṅ maṅkana.
riṅ voṅ avarah riṅ saṅ ləvih yen hana siṅ pelag, yen dr̥ve, vəvənaṅ, yen hana vovohan ratnādi, voṅ vadon ləvih, vəkasan tan təmən, tan karuhan gənahe iku voṅ aveh rāga tan pesi arane, riṅ voṅ maṅkana varah tan tuhu ḍəṇḍa salakṣa denira saṅ amava bhūmi kahilaṅan iṅ manah muḍhā [H: levih; om.: amava...muḍhā; Add.. 12277 ends here]
riṅ voṅ sḍəṅ doṣane, iṅaṅkatakən mariṅ pamaṅgahan, yen ha
voṅ aṅaku dr̥veniṅ adr̥ve, liñok paṅakune sanes rupane, dr̥veniṅ len ikā lavan dr̥vene, iku
riṅ camra añokot manuk riṅ kuruṅan anahut ayam iṅ caṅcaṅan, riṅ kuruṅan, tan tinəmbaṅ ikaṅ camra deniṅ adr̥ve, kevala mənəṅ uga, ḍəṇḍanən nəm tali samas kaṅ adr̥ve camra de saṅ amava bhūmi, yen anəmbaṅ riṅ camrane tan patiya ḍəṇḍanən sapaṅrahup iṅ ayam, yen tan
riṅ kbo sapi amaṅan sarva vija
riṅ kbo sapi agalak riṅ pamaṅanane, haneṅ paguyaṅe, riṅ pahubane, yen hana voṅ mari riṅ gənahe kbo sapine, den-siṅhat kaṅ mara ikā, den-gapokunəṅ, dudu aranana aṅamukbo
riṅ kbo sapi asiṅhat, atukar iṅ alas, riṅ tgal, riṅ ləmah, nora vəruh
riṅ kbo sapi agalak asiṅhat iṅ voṅ tan pakāraṇa, aṅamuk ikā arane, yen hana sapi maṅkana, rəbutən tumbakən deniṅ voṅ akeh, alapən dagiṅ
riṅ voṅ amaduṅ kayo, aṅrubuhi voṅ, aṅgugutuk olih voṅ, yen upacāra kagutuk, yen tan den-maha, aṅajarakən halahapene kaṅ kagutuk ikā, lavan karubuhan kayu, yen mati kbo sapi salvir iṅ upacāra kaṅ karubuhan kayu, kaṅ kagutuk, aṅlenana samuleniṅ u
riṅ aomah-omah, yen tan aveh
riṅ rarā huvus vinehan tukon deniṅ jajaka, asaṅketa māsaniṅ dina rabayu patətəmone, duruṅ təka riṅ pasamayaniṅ bapaniṅ rarā, pinuṅpaṅ iṅ jajaka kaṅ sasrah tukon ikā, paḍakəna lan amurugul, āpan tan paṅantekən pasaṅketa maṅkana śāsanane, tukon tan pagave, parahilaṅən, petən deniṅ bapaniṅ rarā, jajaka ikā, ḍəṇḍanən pataṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi,
maṅkana pavarah bhagavān bhā
riṅ voṅ aomah-omah, alavas atəmu anak-anak
riṅ voṅ aṅgaməli rarā, anaṅis akrak rarā ginaməlan ikā, akeh vəruh yogya gavenən sākṣi pinakacihnane hana,
riṅ voṅ aomah-omah tan panak-anak, mati salah tuṅgal, yen mati vadone
riṅ voṅ alaki arabi olih amrih-mrih arok
riṅ voṅ aomah-omah, arabi saviji, vəkasan akeh
riṅ voṅ
riṅ voṅ arabi anakavalon, ḍəṇḍa pataṅ laklila denira saṅ amava bhūmi, anasarnnala
riṅ voṅ tan panak-anak,
riṅ
riṅ dr̥vya bhinukti deniṅ len,
kaṅ tan vənaṅ hilaṅa, sasaṇḍan ləmah, dr̥veniṅ rarā, dr̥ve titipaniṅ voṅ vadon, dr̥venira saṅ ratu, dr̥venira saṅ vatək aṅaji, lavasane tan hilaṅ, nora kəna riṅ kadaśavarṣa ikā.
riṅ dr̥ve ti
riṅ voṅ tini
riṅ amalaku dr̥ve titipan tan
riṅ titipan katiṅgal, akāraṇa deniṅ deśa rusak binahak deniṅ voṅ, geger deniṅ ratu apraṅ paḍa ratu, iṅalap iṅ maliṅ, katunon, keli riṅ bañu, tan paṅəlenana kaṅ tinitipan yen maṅkana, pan kapañcasādhāraṇa arane, liṅira saṅ paṇḍita vruh iṅ āgamā.
riṅ voṅ anilih dr̥veniṅ voṅ
riṅ rarā viśeṣa kavoṅane, huvus vinehan tukon deniṅ jajaka, tumuli jajaka iku aṅucap aṅuṅsi dharma, lavan aṅucap aṅulati art
riṅ rarā huvus vinehan paṅlaraṅ deniṅ jajaka, akeh, voṅ vəruh yen kalivat sakiṅ limaṅ vulan lavase paṅlaraṅ ikā, nora vənaṅ udalən manih ikaṅ paṅlaraṅ deniṅ jajaka, vulañjar aran iṅ rarā
riṅ rarā huvus vinehan tukon deniṅ jajaka vəkasan mati jajaka, yen hana arine lanaṅ jajaka ikā, vənaṅ vehakəna riṅ arine ikā devarahara arane, karəpana ikā deniṅ vərə-vərəh ariniṅ mati, vərə-vərəh arane jajaka.
riṅ atuku aveh pamañjər, kaṅ aveh pamañjər nora təka riṅ pasaṅketane, kaṅ den-tuku vənaṅ hayo vehana, tur pamañjəre hilaṅa; riṅ tutukon hana doṣane, hana hala pinakavadane, tan den-varahakən dene kaṅ adol, kaṅ tinuku maṅsul, pisis panuku mulihanikəl piṅro.
riṅ voṅ añjuraṅ ləmah iṅ ləmah, aṅurugi talaga, rava, sivakan, sumur, tan pakon iṅ adr̥ve, ḍəṇḍanən roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi, kaṅ riku.
a
riṅ pāruṣya ucapən maṅke. riṅ kṣatriya
riṅ voṅ amiḍik pomahan, talaga, rava, savah, kali, bəbəṅan, taman, tgal, ḍəṇḍane salakṣa denira saṅ amava bhūmi, yen sakiṅ tan-vruhe, ḍəṇḍane pataṅ tali, kaṅ den-piḍik muliha kadi duk alavas, yen hana bhuktine, tagihən teluṅ pañaraṅ, yen alavas.
riṅ voṅ kasərəṅən aṅuman-uman iṅ voṅ len aṅavakən malaniṅ avak, aṅavatakən śirah, paṅan, laku, solah, tojanman, kavoṅan, aṅavatakən kagunan, aji, riṅ voṅ maṅkana vākpāruṣya arane.
b
riṅ pāruṣya ucapən maṅke. riṅ kṣatriya aṅuman-uman brāhmaṇa de saṅ prabhu, saṅ brāhmaṇa, yen aṅuman-uman iṅ kṣatriya, ḍəṇḍaniṅ brāhmaṇa sevu, saṅ brāhmaṇa aṅuman-uman voṅ tani, ḍəṇḍanən saṅ brāhma
riṅ voṅ aṅuman-uman voṅ paḍa kula-kavoṅane, kaṅ aṅuman-uman ḍəṇḍanən satak salave; maṅkana ajar iṅ śāstra.
yen saṅ kṣatriya aṅuman-uman iṅ voṅ tani, ḍəṇḍaniṅ saṅ kṣatriya sevu, riṅ voṅ tani aṅuman-uman iṅ bot
riṅ bot dagaṅ aṅuman-uman iṅ kṣatriya, ḍəṇḍaniṅ bot dagaṅ limaṅ tali, riṅ voṅ tani iṅuman-uman
riṅ voṅ nīca caṇḍālajanma aṅuman-uman iṅ saṅ brāhmaṇa, riṅ saṅ paṇḍita, patenana kaṅ voṅ nīca cāṇḍāla de saṅ amava bhūmi.
ḍəṇḍapāruṣya ucapən maṅke. riṅ voṅ amukul, anuduk iṅ kayu, aṅgitikiṅ vatu aṅlarani, aṅəmu gətih, atatuha kunəṅ, anugəlakən, anikəlakən baluṅ, makādi yen amatenana sarvasato, yen voṅ ādine, araniṅ ulah vivijinən, salah tuṅgala ikā ḍəṇḍapāruṣya arane, liṅ saṅ paṇḍita, maṅkana riṅ voṅ amraṅ iṅ sañjata, anuduk ādine, aṅgitik iṅ vatu, riṅ viṅkā, amukul iṅ kayu, riṅ baluṅ, anaṇḍat guluniṅ len iṅ tatali, aniləpakən iṅ bañu, anampel, amərəp, aṅgarut, anəpak, andədəl,
riṅ bot dagaṅ aṅlarani riṅ brāhmaṇa, asādhana taṅan, suku, caṅkəm, śirah, ḍaḍa, gigir, bāhu, plat,
riṅ śūdra, makādi riṅ cāṇḍālajati aṅrəṅguk śirah saṅ brāhmaṇa tugəlana taṅane denira saṅ prabhu, yen andədəl iṅ suku, ikaṅ cāṇḍāla śūdra tugəlana sukune denira saṅ prabhu.
riṅ cāṇḍāla
yen iṅ śūdra cāṇḍāla aṅuyuhi riṅ saṅ brāhmaṇa
yen hana voṅ pāruṣya akāraṇa kakayu, vatu dene aṅlarani, patikiven makādi ye
riṅ voṅ aṅrəməkakən dr̥veniṅ voṅ, anikəlakən, aṅgəmpalakən, anigarakən, akāraṇa tivase, tan vəruh dene aṅgutuk, amukul, amraṅ dr̥veniṅ para kaṅ rusak ikā, kaṅ kagutuk, kagitik
riṅ voṅ anuṅgaṅ paḍati, ye
yen aṅidək sapi, yen aṅidəki ajaran, yen uṣṭra mati den-idəki ikā, kaṅ
yen alit sāpi kaṅ mati ikā, yen ajarana, yen uṣṭraha ḍəṇḍaniṅ asarathi pataṅ tali, aṅidəki āyam, bebek ikā kaṅ linumbatan, cinaṅcaṅ, ḍəṇḍa limaṅ atus, aṅidəki ayam iṅ bobotoriṅ caṅcaṅan, riṅ kuruṅan, ḍəṇḍa satali.
aṅidəki
riṅ rabi, anak, kavula lanaṅ, kavula vadon, sanakunəṅ, yan śiṣya, saudara ikā arane kabeh yen adoṣa, salah saviji katkana doṣa, təmbaṅən iṅ priṅ savilah, yen tinəmbaṅen iṅ tatali kunəṅ kaṅ tinəmbuṅ gigire, ləṅəne, pupune, bobokoṅe, hayo tinəmbuṅ śirahe, yen tinəmbuṅ śirah aguṅ doṣa salah saviji, dene gənahe adoṣa ḍəṇḍanən roṅ lakṣa denira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ añoloṅ ivak iṅ tambak manih yen larane, ḍəṇḍaniṅ añoloṅ voluṅ tali denira saṅ amava bhūmi, yen akeh kaṅ añoloṅ vivijinen amoluṅ tali riṅ voṅ
riṅ voṅ añoloṅ pari, ləvih sakiṅ sapuluh tənah olihe añoloṅ patenana denira saṅ amava bhūmi, yen sapuluh tənah dene añoloṅ pari tikəlakəna piṅsavlas, ḍəṇḍane mariṅ saṅ amava bhūmi, pari kaṅ den-coloṅ mulihanikəl piṅro mariṅ kaṅ adr̥ve pari cinoloṅ, yen vəṅi māsane añoloṅ patenana uga denira saṅ amava bhūmi.
riṅ voṅ añoloṅ kəmbaṅ, añoloṅ pari yen akəḍik olihe, bobotana, savərate bobote atikəlakəna
riṅ voṅ añoloṅ mās, manih añoloṅ ratna, yen añoloṅ dodot, yen ləvih sakiṅ haji satus doṣa patiniṅ añoloṅ denira saṅ amava bhūmi, yen ləvih
riṅ voṅ auoloṅ sajəṅ riṅ umah, añoloṅ skul añoloṅ kəklan, añoloṅ ivak mtah rateṅ añoloṅ manuk
riṅ voṅ aṅivat voṅ ṅahabika voṅ vadon
yen hana voṅ añoloṅ kbo sa
riṅ voṅ sāhasa aṅrusāk
riṅ guru, riṅ rare, riṅ voṅ atuva vayahe, riṅ brāhmaṇa, riṅ voṅ vatək aṅaji, kunəṅ sakalviraniṅ kaṅ sinəṅguh saṅ paṇḍita, liṅniṅ loka, yen ātatāyi, sa
riṅ voṅ aṅgaməli rabiniṅ arabi, tugəlana taṅane kaṅ aṅgaməli denira saṅ amava bhūmi, iku ḍəṇḍane, tur cihnanana tuṇḍuṅen sakiṅ deśanira, iku tətəṅəre, yen aṅgaməli rabiniṅ voṅ.
riṅ voṅ aṅucap-ucap lavan rabiniṅ arabi, riṅ śunya riṅ taman, riṅ alas, riṅ kali,
riṅ voṅ aṅucap-ucap lavan rabiniṅ voṅ tumul
yen aṅucap-ucap kararaṅguhan iṅ asəpi, aṅhiṅ dene ararasan ika, tan akāraṇa sakiṅ harəp iṅ voṅ vadon ikā, tan asəmu paṅucap-ucap iṅ basaja, kevala sakiṅ tan vəruhe riṅ laki, riṅ voṅ maṅkana ḍəṇḍanən limaṅ tali, doṣane [BR464 lacuna begins] strīsaṅgrahaṇa kalilane (corr. kaliṅane) riṅ voṅ lanaṅ lavan voṅ vadon, yen ujar iṅ śāstra, tan vənaṅ yen asapocapana riṅ asəpi, lavan rabiniṅ arabi, yen rabihaniṅ sanak, rabihaniṅ paman, uva kunəṅ, rabihaniṅ anakmantu sakalviraniṅ stri laraṅan, tan yogya rovaṅaniṅ sapocapan riṅ asəpi, tan ulahanira saṅ vəruh iṅ haṅ (corr. saṅ hyaṅ) āgama, apan maṅkana dharmaniṅ dadi jahaṅət iṅ brahma.
riṅ
t·tan
riṅ voṅ
riṅ
riṅ voṅ tinambaṅ
riṅ voṅ vadon alaki riṅ len, yen kaṅ lanaṅ mula hilaṅ, māti
riṅ voṅ lanaṅ yen edan-edanən, yen ahriṅ aṅgirih larane, yen ayan larane, kumiṅ tan lanaṅ vəkasan elik kaṅ vadon, antinən təluṅ tahun, voṅ lanaṅ ikā dene rabine, konən aṅulatana tamba yen tan varas iṅ təluṅ tahun kaṅ lanaṅ ikā, tan doṣanana voṅ vadon ikā, yen alakiya riṅ len, sapanukune, tan muliya mariṅ voṅ lanaṅ ikā, aṅanti səminiṅ paṅ akiṅ arane.
riṅ voṅ vadon elik iṅ lakine,
hana ta vətuniṅ anak rovəlas ucapən maṅke
yen anak paveveh, lavan anakiṅ voṅ len ginave anak, vehana satəṅah dum-dumane, tan milu kaduman-duman riṅ aṅaku anak, yenora
riṅ dr̥ve vinevehakən iṅ rabine deniṅ lakine, manih riṅ anak vineha
tiṅkahiṅ putra riṅ pisis, varahakəna patutuṅgalan ikaṅ arane, kāyavr̥ddhi, voṅ a
tiṅkahiṅ putraniṅ pisis, aputra naṅkən vulan hiṅane riṅ pisis
. . katuturakəna ikā, kāyikā vr̥ddhi, kālikā vr̥ddhi
maṅkana manih riṅ
kunəṅ yen ahutaṅ ajaran vadon, kəbo vadon, sapi vadon, yen təka riṅ luṅ tahun tuṅgal muliha roro; iku kramane.
riṅ bhukten pucaṅ, riṅ tisan, badeg, savalan, vovohan sakalviriṅ vovohan, yen olihiṅ am
apan iṅ
yen hana dr̥ve
manih
riṅ voṅ amarāśraya
riṅ voṅ
First edited by Jonker mainly from Le1. Edited again by Hoadley & Hooker from Lo. The text of Jonker's edition OCR-ed and checked by Arlo Griffiths & Timothy Lubin. Based thereon, this digitial edition was prepared by Nurmalia Habibah with collation of eight witnesses.