Toepassingsprofiel Nederlandse standaard voor het beschrijven van begrippen in RDF
type: Ontology
version info: 1.0.0
declare:
  prefix: skos
  namespace: http://www.w3.org/2004/02/skos/core#
imports: core
imports: skos-thes
imports: terms
imports: http://xmlns.com/foaf/0.1/

Begrip
type: NodeShape
comment: Een abstract idee of notie.
comment: An idea or notion; a unit of thought. @en
label: Concept @en
property: voorbeeld
property: comment
property: bron
property: zoekterm
property: is gerelateerd aan
property: Code
property: heeft bovenliggend begrip
property: heeft onderliggend begrip
property: Concept-inScheme
property: is topbegrip van
property: is vrijwel overeenkomstig
property: naam
property: redactionele notitie
property: Voorkeursterm
property: historie notitie
property: alternatieve term
property: wijzigingsnotitie
property: toelichting
property: definitie
property: is categorie van
property: is exact overeenkomstig
property: heeft overeenkomstig onderliggend
property: is overeenkomstig verwant
property: omvat
property: Concept-broaderPartitive
property: Is specialisatie van
property: is exemplaar van
property: Is generalisatie van
property: heeft overeenkomstig bovenliggend
sparql: OrphanConcept
sparql: TopConceptHavingBroader
sparql: UnambiguousNotations
sparql: UniquePreflabelWithinConceptScheme
severity: Warning
target class: Concept

Brondocument
type: NodeShape
comment: Een brondocument is een resource op het web of een fysiek document dat relevant is voor een begrip.
comment: A source document is a document or web resource that is relevant for a concept @en
label: Source document @en
target objects of: source
property: naam
property: uitleg
property: url
property: bronverwijzing

Collectie
type: NodeShape
comment: Een verzameling concepten met een samenhangende betekenis.
comment: A meaningful collection of concepts. @en
label: Collection @en
property: bevat
property: naam
property: Collection-comment
target class: Collection

Begrippenkader
type: NodeShape
comment: Een begrippenkader is een verzameling van begrippen die in een bepaalde context relevant zijn.
comment: A set of concepts that are relevant in a given context. @en
label: Concept scheme @en
property: heeft topbegrip
property: naam
property: uitleg
target class: ConceptScheme

Termen en beschrijvingen
type: PropertyGroup
label: Labels and Description @en
order: 0

Definitie
type: PropertyGroup
label: Definition @en
order: 1

Semantische relaties
type: PropertyGroup
label: Semantic Relationships @en
order: 2

Notities
type: PropertyGroup
label: Notes @en
order: 3

Harmonisatierelaties
type: PropertyGroup
label: Matching Relationships @en
order: 4

Iso-thes relaties
type: PropertyGroup
label: Iso-thes Relationships @en
order: 5

is gerelateerd aan
type: PropertyShape
class: Concept
description: Een concept met een associatieve semantische relatie
description: Relates a concept to a concept with which there is an associative semantic relationship. @en
disjoint: broader
disjoint: narrower
group: Semantische relaties
name: has related @en
name: is gerelateerd aan
order: 22
node kind: IRI
severity: Warning
path: related

definitie
type: PropertyShape
datatype: langString
description: Een definitie van een begrip is een tekstuele beschrijving van de betekenis van dit begrip waarmee het begrip kan worden onderscheiden van andere begrippen.
description: A statement or formal explanation of the meaning of a concept. @en
group: Definitie
min count: 1
name: definition @en
name: definitie
order: 10
node kind: Literal
path: definition
severity: Violation

is categorie van
type: PropertyShape
class: Concept
description: Relateert een begrip, de categorie, aan een begrip dat exemplarisch is voor eerstgenoemde begrip.
description: Used to state the immediate (direct or one-step) class - instance relationship. @en
group: Iso-thes relaties
name: is categorie van
name: narrower term (instantial) @en
order: 56
node kind: IRI
severity: Warning
path: narrowerInstantial

wijzigingsnotitie
type: PropertyShape
description: A note about a modification to a concept. @en
description: Notitie over een wijziging aan het concept
name: change note @en
name: wijzigingsnotitie
group: Notities
order: 31
node kind: Literal
path: changeNote
severity: Warning
datatype: langString

heeft overeenkomstig bovenliggend
type: PropertyShape
class: Concept
description: skos:broadMatch is used to state a hierarchical mapping link between two conceptual resources in different concept schemes. @en
description: Used to state a hierarchical mapping link between two conceptual resources in different concept schemes. @en
disjoint: narrowMatch
disjoint: closeMatch
disjoint: exactMatch
disjoint: relatedMatch
group: Harmonisatierelaties
name: heeft overeenkomstig bovenliggend
name: has broader match @en
order: 40
node kind: IRI
severity: Warning
path: broadMatch

heeft overeenkomstig onderliggend
type: PropertyShape
class: Concept
disjoint: broadMatch
disjoint: closeMatch
disjoint: exactMatch
disjoint: relatedMatch
group: Harmonisatierelaties
name: heeft overeenkomstig onderliggend
name: has narrower match @en
description: Relateert een begrip aan een specifieker begrip uit een ander begrippenkader.
description: Used to state a hierarchical mapping link between two conceptual resources in different concept schemes. @en
order: 41
node kind: IRI
severity: Warning
path: narrowMatch

heeft bovenliggend begrip
type: PropertyShape
class: Concept
description: Relateert een begrip aan een bovenliggend begrip in de hierarchie.
description: Relates a concept to a concept that is more general in meaning. @en
group: Semantische relaties
name: heeft bovenliggend begrip
name: has broader @en
order: 20
node kind: IRI
disjoint: related
severity: Warning
path: broader

heeft onderliggend begrip
type: PropertyShape
class: Concept
description: Relateert een begrip aan een onderliggend begrip in de hierarchie.
description: Relates a concept to a concept that is more specific in meaning. @en
group: Semantische relaties
name: heeft onderliggend begrip
name: has narrower @en
order: 21
node kind: IRI
disjoint: related
severity: Warning
path: narrower

voorbeeld
type: PropertyShape
description: An example of the use of a concept. @en
description: Een voorbeeld van het gebruik van het concept.
group: Notities
name: example @en
name: voorbeeld
order: 35
or:
  datatype: langString
or:
  datatype: string
node kind: Literal
severity: Warning
path: example

omvat
type: PropertyShape
class: Concept
description: Relateert een begrip aan een minder omvattend begrip.
description: Relates a concept to a less including concept. @en
group: Iso-thes relaties
name: omvat
name: narrower term (partitive) @en
order: 54
node kind: IRI
severity: Warning
path: narrowerPartitive

zoekterm
type: PropertyShape
description: A hidden label is a lexical label for a resource that should be hidden when generating visual displays of the resource, but should still be accessible to free text search operations. @en
description: Een zoekterm is een naam waarmee de vindbaarheid van een resource wordt vergroot, maar verder verborgen blijft.
group: Termen en beschrijvingen
name: zoekterm
name: hidden label @en
order: 2
datatype: langString
node kind: Literal
severity: Warning
path: hiddenLabel
disjoint: altLabel
disjoint: prefLabel

is overeenkomstig verwant
type: PropertyShape
class: Concept
description: Used to state an associative mapping link between two conceptual resources in different concept schemes. @en
description: Relateert een begrip aan een verwant begrip uit een ander begrippenkader.
name: is overeenkomstig verwant
name: has related match @en
group: Harmonisatierelaties
disjoint: broadMatch
disjoint: closeMatch
disjoint: exactMatch
disjoint: narrowMatch
order: 44
node kind: IRI
severity: Warning
path: relatedMatch

Voorkeursterm
description: The preferred lexical label for a resource, in a given language. @en
description: Een naam die in een specifieke taal de geprefereerde lexicale naam is.
datatype: langString
disjoint: altLabel
name: voorkeursterm
name: preferred label @en
group: Termen en beschrijvingen
min count: 1
order: 0
path: prefLabel
node kind: Literal
unique lang: true
severity: Warning

Concept-broaderPartitive
type: PropertyShape
description: Relateert een begrip aan een meer omvattend begrip.
description: Relates a concept to a more including concept. @en
class: Concept
group: Iso-thes relaties
name: is onderdeel van
name: broader term (partitive) @en
order: 53
node kind: IRI
severity: Warning
path: broaderPartitive

is exact overeenkomstig
type: PropertyShape
name: has exact match @en
name: is exact overeenkomstig
class: Concept
description: Used to link two concepts, indicating a high degree of confidence that the concepts can be used interchangeably across a wide range of information retrieval applications. Exact match is a transitive property. @en
description: Relateert een begrip aan een overeenkomstig begrip uit een ander begrippenkader, waarbij de betekenis van deze begrippen bij uiteenlopende toepassingen gelijk aan elkaar kan worden verondersteld.
disjoint: broadMatch
disjoint: closeMatch
disjoint: narrowMatch
disjoint: relatedMatch
group: Harmonisatierelaties
order: 43
node kind: IRI
severity: Warning
path: exactMatch

Concept-inScheme
type: PropertyShape
description: Relateert een begrip aan een begrippenkader waarin het is opgenomen.
description: Relates a resource (for example a concept) to a concept scheme in which it is included. @en
class: ConceptScheme
group: Termen en beschrijvingen
name: in kader
name: in scheme @en
order: 6
node kind: IRI
severity: Violation
path: inScheme

is topbegrip van
type: PropertyShape
class: ConceptScheme
group: Semantische relaties
name: is topbegrip van
name: is top concept in scheme @en
description: Relateert een begrip aan het begrippenkader waar het een top begrip van is.
description: Relates a concept to the concept scheme that it is a top level concept of. @en
order: 23
node kind: IRI
severity: Warning
path: topConceptOf

alternatieve term
type: PropertyShape
description: An alternative lexical label for a resource. @en
description: Een alternatieve term voor een begrip is een term die gebruikt kan worden als alternatief voor de voorkeursterm van dit begrip, maar niet de voorkeur heeft.
disjoint: hiddenLabel
disjoint: prefLabel
group: Termen en beschrijvingen
name: alternatieve term
name: alternative name @en
datatype: langString
order: 1
node kind: Literal
severity: Warning
path: altLabel

Is specialisatie van
type: PropertyShape
class: Concept
description: Relateert een begrip aan een meer generiek begrip.
description: Used to state the immediate (direct or one-step) class - generalized class relationship. @en
group: Iso-thes relaties
name: is specialisatie van
name: broader term (generic) @en
order: 51
node kind: IRI
severity: Warning
path: broaderGeneric

Is generalisatie van
type: PropertyShape
class: Concept
description: Relateert een begrip aan een meer specifieker begrip
description: Related a concept to a more specific concept @en
group: Iso-thes relaties
name: is generalisatie van
name: is generalisation of @en
order: 52
node kind: IRI
severity: Warning
path: narrowerGeneric

historie notitie
type: PropertyShape
description: A note about the past state/use/meaning of a concept. @en
description: Notitie over de voormalige status/gebruik/betekenis van het begrip
group: Notities
name: history note @en
name: historie notitie
order: 33
datatype: langString
node kind: Literal
severity: Warning
path: historyNote

bron
type: PropertyShape
description: Relateert een begrip aan een brondocument waarvan het is afgeleid.
description: Relates a concept to a document from which it is derived. @en
group: Definitie
name: heeft bron
name: source @en
order: 11
node kind: BlankNodeOrIRI
severity: Warning
node: Brondocument
path: source

comment
type: PropertyShape
description: A description of the subject resource in simple language, at language level B1, which can be understood without further context. @en
description: Een beschrijving van iets in eenvoudige taal, op taalniveau B1, die zonder verdere context begrepen kan worden.
group: Termen en beschrijvingen
name: comment @en
name: uitleg
order: 5
datatype: langString
node kind: Literal
severity: Warning
path: comment

redactionele notitie
type: PropertyShape
description: A note for an editor, translator or maintainer of the vocabulary. @en
description: Een notitie voor de redacteur, vertaler of beheerder van het begrippenkader.
group: Notities
name: editorial note @en
name: redactionele notitie
datatype: langString
order: 32
node kind: Literal
severity: Warning
path: editorialNote

is exemplaar van
type: PropertyShape
class: Concept
description: Relateert een begrip, een exemplaar, aan een ander begrip, de categorie, waartoe eerstgenoemde begrip behoort.
description: Used to state the immediate (direct or one-step) instance - class relationship. @en
group: Iso-thes relaties
name: is exemplaar van
name: broader term (instantial) @en
order: 55
node kind: IRI
severity: Warning
path: broaderInstantial

toelichting
type: PropertyShape
description: A note that helps to clarify the meaning and/or the use of a concept. @en
description: Een notitie die meer duidelijkheid geeft over de betekenis of gebruik van een begrip.
group: Notities
name: scope note @en
name: toelichting
datatype: langString
order: 34
node kind: Literal
severity: Warning
path: scopeNote

is vrijwel overeenkomstig
type: PropertyShape
class: Concept
group: Harmonisatierelaties
description: Relates two concepts that are sufficiently similar that they can be used interchangeably in some information retrieval applications. @en
description: Relateert twee begrippen uit verschillende begrippenkaders die zoveel op elkaar lijken dat ze in sommige toepassingen door elkaar kunnen worden gebruikt voor het ophalen van informatie. De betekenis van deze begrippen is ongeveer gelijk aan elkaar.
disjoint: exactMatch
disjoint: narrowMatch
disjoint: relatedMatch
order: 42
node kind: IRI
name: is vrijwel overeenkomstig
name: has close match @en
path: closeMatch

Code
type: PropertyShape
group: Termen en beschrijvingen
order: 3
description: A notation, also known as classification code, is a string of characters used to uniquely identify a concept within the scope of a given concept scheme. @en
description: Een code voor een begrip is een tekenreeks ter aanduiding van precies één begrip uit een begrippenkader.
severity: Warning
name: code
name: notation @en
path: notation

naam
type: PropertyShape
datatype: langString
description: Een naam is een mensleesbare term ter aanduiding van het begrip.
description: A word or phrase used to label the concept. @en
group: Termen en beschrijvingen
name: naam
name: label @en
order: 4
node kind: Literal
severity: Warning
path: label

naam
type: PropertyShape
datatype: langString
group: Termen en beschrijvingen
min count: 1
order: 4
description: Een naam is een voor mensen leesbare term ter aanduiding van het brondocument.
description: A word or phrase used to label the source document. @en
severity: Info
path: title
name: naam
name: label @en

uitleg
type: PropertyShape
datatype: langString
group: Termen en beschrijvingen
name: uitleg
name: comment @en
order: 5
node kind: Literal
severity: Warning
description: Een beschrijving van het brondocument in eenvoudige taal, op taalniveau B1, die zonder verdere context begrepen kan worden.
description: A description of the source document in simple language, at language level B1, which can be understood without further context. @en
path: comment

url
type: PropertyShape
description: Vindplaats van de bron op internet.
description: Location of the source data on the internet @en
group: Termen en beschrijvingen
name: url
name: page @en
order: 7
node kind: IRI
severity: Warning
path: page

bronverwijzing
type: PropertyShape
group: Termen en beschrijvingen
name: bronverwijzing
name: bibliographic citation @en
order: 8
node kind: Literal
datatype: string
severity: Warning
description: Een bibliografische referentie naar het brondocument.
description: A bibliographic reference for the resource. @en
path: bibliographicCitation

naam
type: PropertyShape
datatype: langString
description: Een mensleesbare term ter aanduiding van een collectie.
description: A word or phrase used to label a collection. @en
group: Termen en beschrijvingen
min count: 1
name: naam
name: label @en
order: 4
node kind: Literal
severity: Warning
path: prefLabel

bevat
type: PropertyShape
or:
  class: Concept
or:
  class: Collection
description: Relates a collection to one of its members. @en
description: Relateert een collectie aan een begrip dat onderdeel is van deze collectie.
name: bevat
name: member @en
node kind: IRI
severity: Warning
path: member

Collection-comment
type: PropertyShape
group: Termen en beschrijvingen
description: Een beschrijving van de collectie in eenvoudige taal, op taalniveau B1, die zonder verdere context begrepen kan worden.
description: A description of the collection in simple language, at language level B1, which can be understood without further context. @en
name: uitleg
name: comment @en
order: 5
datatype: langString
severity: Warning
path: comment

heeft topbegrip
type: PropertyShape
name: heeft topbegrip
name: has top concept @en
class: Concept
description: Relateert een begrippenkader met een begrip dat bovenaan de hiërarchie staat in dit begrippenkader.
description: Relates, by convention, a concept scheme to a concept which is topmost in the broader/narrower concept hierarchies for that scheme, providing an entry point to these hierarchies. @en
group: Semantische relaties
order: 20
node kind: IRI
severity: Warning
path: hasTopConcept

uitleg
type: PropertyShape
group: Termen en beschrijvingen
name: uitleg
name: comment @en
description: Een beschrijving van de concept scheme in eenvoudige taal, op taalniveau B1, die zonder verdere context begrepen kan worden.
description: A description of the concept schema in simple language, at language level B1, which can be understood without further context. @en
order: 5
datatype: langString
severity: Warning
path: comment

naam
type: PropertyShape
datatype: langString
group: Termen en beschrijvingen
min count: 1
name: naam
name: label @en
order: 4
node kind: Literal
severity: Warning
path: title
description: Een mensleesbare term ter aanduiding van het begrippenkader.
description: A word or phrase used to label the concept scheme. @en

DisjointConceptAndConceptScheme
type: NodeShape
target class: Concept
sparql:
  prefixes: Toepassingsprofiel Nederlandse standaard voor het beschrijven van begrippen in RDF
  message: Een begrip kan niet ook een begrippenkader zijn.
  select: SELECT $this WHERE { $this a skos:ConceptScheme }

DisjointConceptAndCollection
type: NodeShape
target subjects of: narrower
target subjects of: broader
target subjects of: related
sparql:
  prefixes: Toepassingsprofiel Nederlandse standaard voor het beschrijven van begrippen in RDF
  message: Een begrip kan niet ook een collectie zijn.
  select: SELECT $this WHERE { $this a skos:Collection . }

DisjointConceptSchemeAndCollection
type: NodeShape
target objects of: topConceptOf
target objects of: inScheme
sparql:
  prefixes: Toepassingsprofiel Nederlandse standaard voor het beschrijven van begrippen in RDF
  message: Een begrippenkader kan niet ook een collectie zijn.
  select: SELECT $this WHERE { $this a skos:Collection }

MappingRelationsMisuse
type: NodeShape
target subjects of: broadMatch
target subjects of: closeMatch
target subjects of: exactMatch
target subjects of: narrowMatch
target subjects of: relatedMatch
sparql:
  prefixes: Toepassingsprofiel Nederlandse standaard voor het beschrijven van begrippen in RDF
  message: Harmonisatierelaties mogen niet gebruikt worden tussen begrippen die tot hetzelfde begrippenkader behoren.
  select: SELECT $this WHERE { $this skos:broadMatch | skos:closeMatch | skos:exactMatch | skos:narrowMatch | skos:relatedMatch ?concept ; skos:inScheme ?cs . ?concept skos:inScheme ?cs . }

SemanticRelations
type: NodeShape
target objects of: broader
target objects of: narrower
target objects of: related
target subjects of: broader
target subjects of: narrower
target subjects of: related
target objects of: broadMatch
target objects of: closeMatch
target objects of: exactMatch
target objects of: narrowMatch
target objects of: relatedMatch
target subjects of: broadMatch
target subjects of: closeMatch
target subjects of: exactMatch
target subjects of: narrowMatch
target subjects of: relatedMatch
sparql:
  prefixes: Toepassingsprofiel Nederlandse standaard voor het beschrijven van begrippen in RDF
  message: Semantische relaties verwijzen altijd van en naar begrippen.
  select: SELECT $this WHERE { FILTER NOT EXISTS { $this a skos:Concept } }

UnambiguousNotations
type: SPARQLConstraint
message: Begrippen binnen een begrippenkader mogen geen codes delen.
severity: Violation
prefixes: Toepassingsprofiel Nederlandse standaard voor het beschrijven van begrippen in RDF
select: SELECT $this WHERE { $this skos:notation ?value . ?other skos:notation ?value . ?this skos:inScheme ?cs . ?other skos:inScheme ?cs . FILTER (?this != ?other) }

UniquePreflabelWithinConceptScheme
type: SPARQLConstraint
message: Meerdere begrippen met dezelfde voorkeursterm binnen een begrippenkader
severity: Warning
prefixes: Toepassingsprofiel Nederlandse standaard voor het beschrijven van begrippen in RDF
select: SELECT $this WHERE { $this skos:prefLabel ?value . ?other skos:prefLabel ?value . ?this skos:inScheme ?cs . ?other skos:inScheme ?cs . FILTER (?this != ?other) }

TopConceptHavingBroader
type: SPARQLConstraint
prefixes: Toepassingsprofiel Nederlandse standaard voor het beschrijven van begrippen in RDF
message: Een topbegrip mag geen bovenliggende begrippen kennen.
severity: Violation
select: SELECT $this WHERE { ?this skos:topConceptOf|^skos:hasTopConcept ?cs ; skos:broader ?other . }

OrphanConcept
type: SPARQLConstraint
prefixes: Toepassingsprofiel Nederlandse standaard voor het beschrijven van begrippen in RDF
message: Het begrip is geen topbegrip maar heeft ook geen bovenliggende of gerelateerde begrippen.
select: SELECT $this WHERE { $this a skos:Concept . FILTER NOT EXISTS { ?this skos:topConceptOf|^skos:hasTopConcept ?cs . } FILTER NOT EXISTS { ?this skos:broader | ^skos:broader | skos:narrower | ^skos:narrower | skos:related | ^skos:related ?other . } }
severity: Info