Aeschylus, Supplices: versio Latina Ioannis Sanravii Aeschylus Ioannes Sanravius (Jean de Saint-Ravy) Gregory Crane Perseus Project, Tufts University Gregory Crane Prepared under the supervision of Gregory Crane Schmidt Sciences Perseus Digital Library Medford, MA 2026

The source volume is in the public domain.

 urn:cts:greekLit:tlg0085.tlg001.sanravius1555-lat2 tlg0085.tlg001.sanravius1555-lat2.xml Aeschylus Ioannes Sanravius Aeschyli poetae vetustissimi tragoediae sex, quot quidem extant, summa fide ac diligentia e Graeco in Latinum sermonem, pro utriusque linguae tyronibus, ad verbum conversae Basileae Ioannes Oporinus 1555 IThAC edition record e-rara catalog record

The Latin text, page breaks, speech divisions, verse groups, notes, and surviving Greek-line ranges follow the source transcription. Running heads and isolated folio furniture are excluded. Source corrections are regularized as choice/sic/corr. Canonical card milestones carry resp="Smyth". Explicit gaps preserve absent passages without assigning their cards to unrelated Latin text.

Numeric references resolve sequential lines in the Latin dramatic text; prefixed front references identify argument material.

Encoded in accordance with EpiDoc and CTS/CITE conventions.

 Latin Ancient Greek English (metadata) Corrected the inherited bibliographic attribution to Ioannes Sanravius, Basel 1555; separated and regularized the play as a CTS/EpiDoc Latin translation. Transferred every Smyth card milestone through the surviving line-range evidence, recorded uncertain alignment methods, and encoded historical omissions as measured gaps.
SVPPLICES. fratris despondere. sed claſse parata, Argos proſectus est. ubi tandem à rege Stenela & populo receptus est. cum hoc Aegypti filij percepissent, illum in ſecuti ſunt, quibus Danaus filias in uxores dedit. illæ uerò à parente inſtructæ, maritum quæque una excepta peremit. FABVLAE PERSONAE. Chorus Quisnam Iupiter quidem Aphictori uideat promptè Claſſem nostram Naualem eleuatam Ante anguſta oſtia Nili. diuam uerò relinquentes, Terram uicinam Syriæ, fugimus Nullum pro ſanguine populari, Suffragio urbis conſtitutæ, Sed ſponte natas uirifugas Nuptias Aegypti filiorum impias Iniuria affectæ. Danaus uerò pater & conſilij princeps, Et ſeditionis princeps, hæc decernens Præcipua dolorum perfecit. Fugere uerò oportebat per Cymbaleum. Chorus Vocauit Argi terram. unde iam Genus noſtrum, infanientis Bonis ex congreſsu & inſpiratione Iouis optans perfectum est. In quam igitur regionem latiorem Hac appelleremus, Cum supplicum ramis, ſacrisq; coronis. Quorum urbs, quorum terræ limpida aqua Conſultoresq; dij, & precioſi Terreſtres ſepulchra obtinentes, Et Iupiter ſeruator tertius domus cuſtos, Sanctorum uirorum, ſuſcipiat ſupplicem Fæminigenam claſſem uenerando Spiritu regionis, maſculis plenum, Gregem uerò contumelioſum Aegyptogenam, Priuſquam pedem terræ huic in arena deceat Figere, cum uehiculo celeri Mittite pontum, huc uerò nimbo, Tempeſtuoſo tonitru, fulgetro Et imbriferis uentis sæuis Maris contraponentes pereant: Priuſquam lectos à quibus fas arcet, Appropriata patri fraternitate Hac nolentium aſcendamus. Nunc uerò inuocantes Iouis uirulum ſuper pontium ultorem filium Contraria lege progenitoris Bonis ex inſpiratione Iouis congreſsum denominatione Perfecta est fatalis uita Confeſso, Epaphum generatione exiſtentem dicens. Nunc uerò in legificibus matris antiquæ locis, Priorum laborum memor, nunc ostendam Fidelia ſigna, hæc uerò diſsimilia Noua inſperata, apparebunt exiſtentia. Cognoscet Verò ſermones aliquis in prolixitate. Si uerò aſsequetur propè augures Propinquus, miſericordiam miſerabilem audiens. Putabit aliquis audiens Vocem obſeruatricis miſerabilis uxoris Luſciniæq; à circis exactæ, Quæ locorum, regionum, fluuiorum Luget recentem miſericordiam conſuetorum. Componit uerò pueri Mortem tanquam ipſa interficiens Perijt manu, Matris malam iram affectus. Sic ego lacrymoſis grauibusq; Legibus Lacero tenellam Nilo crefcentem genam, Corq; lachrymis uacuum Lugubres flores decerpo, uerita amicos huius fugæ. A terra aeria Si aliquis est gubernator. Sed dij genitores, Audite probè ius uidentes. Aut non dantes habere fatum perfectum, Contumeliam uerè odio habentes, Sint enim iuſti nuptijs. Est enim mali belli uenatis Ara Martis fugientibus Liberatio cultus deorum. ſi cucurrerit Iouis uerè omnia, Iouis desiderium non facile uenatu fuit. (ſciunt) Omnia certè comburit, etiam in tenebris. Nigra conſortia mortalibus hominibus. Cadit tutò neq; in dorſum, Vertice Iouis ſi perficiatur negocium integrum. Titiones curarum Vmbroſiq; intendunt meatus, Viſum conſiderati. Lædit uerò intuens, Ab altis turribus pernicioſos Mortales. uiolentiam Nullam armis inſtruis. Munus dæmoniorum, Collocatum ſupra prudentiam quomodo Egit ex ſe tamen, In ſedibus caſtis. Videat in contumelia, Mortali qualiter iuuenescit is. Propago uerò Noſtrum matrimonium, ramus Stolidis mentibus Cogitationemq; furioſam, Et ſtimulum habens, incorruptibile, detrimentum Fallaciæ uerò mutans. Tales affectus doloroſos narrat lugubres, Acutos, graues, lachrymoſos heu heu. Heu heu Carminibus ornatæ Lugentes cantiones Viuens luctibus nobiscum. Placo Apiam terram, Barbaram uocem intelligis. Sæpe uerò procido cum lacera ueste Linea, aut Sidonio integumento. Dijs uerò piacula perfecta hoſtium pulchrè Præcurrens ubi mors adierit. Heu difficiles labores, Quonam fluctus is deducet? Placo quidem Apiam terram, Vocem barbaram intelligis, Sæpe uerò procido cum lacera ueste Linea, aut Si domo integumento. Remus quidem & nauis domusq; protegẽs mare hastae Intempestuosum me emittebat auris. Neq; accuſo finem, in tempore uerò Pater qui omnia uidet propitius condidit Semen magnum grauis matris cubilia uirorum heu heu Sine matrimonio indomitam effugere, Volentem igitur Volentem caſtam Me reſpiciat Iouis filia, Habens me in conspectu tutò, Omnino uerò fortificans perſecutionibus Veræ tutelæ indomitæ indomita Liberatrix esto, Semen magnum grauis matris Cubilia uirorum heu heu, Carens nuptijs indomitam effugere. Si uerò non, nigrum Aut Ioue formatum genus Propinquum Hoſpitalißimum Iouem deſesſorum Adiemus cum ramis, Laqueis morientes, Non conſecutæ deos cœlestes. O Iupiter iens ira ſcrutatrix à dijs. Cognosco uerò nocumentum uxoris cælestis contētiosæ, Ex molefto uento it tempestas. Et tunc non iuſtis Tolerabit ſermonibus Iupiter, Bouis Filium ignominia afficiens, quem ipſe Aliquando condidit ſemine, Nunc habens retrò conuerſam Viſum in precibus, Ex alto certè audit inuocatus. Rex Puella ſapere oportet, cum prudenti uenite Fideli ſeni, huic nauclero patri. Et in terra nunc conſilium accipere Probo, cuſtodire mea uerba ſcribentes. Video puluerem mutum nuncium exercitus, Fistulæ non tacent axi impulſæ. Turbam uerò propugnatricem & bellicoſam Video, cum equis, & flexis uehiculis. Fortè ad nos huius terræ duces ueniunt, Speculatores ſuis audientes nuncios. Sed ſiue innocuus, ſiue incenſus Crudeli ira, impellite claſſem hanc. Sed melius eſt ò puellæ omninò, In hoc ſaxo ſedere, certaminum deorum. Melior turri est ara ualidum ſcutum. Sed quàm citiſsimè aſcendite, puras Preces ſtatuaq; uenerandæ Iouis, Religioſe habentes in manibus eiusdem nominis. Veneranda & placantia uerba & utilia Hospites alloquimini, ut aduenas decet. Maniſeſtè dicentes has ſanguine carentes fugas, Vox deinde ſecatur prima, non tumultuoſa. Stulti uerò ex frontibus ſapientum ne Eam uultus ab oculo quieto. Et neq; garrulitas neq; taciturnitas in sermone Sit, hoc certè genus admodum inuidum est. Memor sis uerò obedire, necesſitate es hoſpita exul. Audaci ore eſse non decet inferiores. Pu. Pater prudenter ad prudentes loqueris. Conabimur memores eſse tuorum Proborum mandatorum, & Iupiter genitor uideat. Se. Videat ex oculo propitio. Pu. Vellem prope te ſedem habere. Se. Nunc ne ociare, machinamenti sit robur. O Iupiter, miſerere non lacerans perditas. Pu. Illo uolente hæc bene finiet. Se. At nunc Iouis auem hanc uocate. Pu. Vocamus radios ſolis ſalutares, Purumq; Apollinem exulem cælo deum, Videns fatum hoc, parcat mortalibus. Se. Parcat uidelicet, & adſit promptus. Pu. Quem igitur uocabo cælestium amplius? Se. Video tridentem hunc ſignum dei. Pu. Sed quando miſit. tunc ſuſcipiat in terra. Se. Mercurius ipſe alius his legibus Græcorum. Pu. Liberis igitur præmia prædicet. Se. Omnium uerò regum horum communem aram Colite in caſtitate, uinculum tanquam columbarum Conſtituitè. metu circorum ſimiles alas habentium Inimicorum conſanguineum inquinantium genus. Auem auis quomodo colit mandens. Quomodo uxorem ducens inuitam ab inuito Purus erit, neq; moriens in inferno Fugiet ſtulticiam cauſæ, hæc agens. Et illic iudicio contendet Iupiter alijs laborantibus ultimas pœnas. Conſiderate & remunerate locum hunc, Vt uobis hoc negotium bene uincat. Rex Qualem cateruam & barbaram claſſem Peplis barbaris & prolixis Ludentem aduocamus? Non enim Argolica eſt Vestis mulierum, neq; ab aliquo loco Græciæ. Sic uerò in regionem neq; ſub caduceatoribus Non hoſpites ſine ducibus migrare Toleraſtis intrepidè, hoc mirum est: Rami quidem iuxta leges aduentantium Iacent apud uos, à dijs Agonijs Tantummodo hoc coniectura conferet Græciæ terra. Et alia multa aſsimilare iuſtum erat, Niſi præſenti uox ſignificabat. Pu. Dixisti de circumornatu uerum ſermonem. Ego uerò ad te utrum tanquam ad ſociam loquor, Aut ad ſacri cuſtodem, uel urbis regem. Rex Ad hæc reſponde, & dic confidens mihi. Terrigenæ ſum ego antiquæ terræ Filius Pelaſgi huius terræ princeps. Mei regis conſentaneè denominatum Genus pelaſgiconum hac fruitur terræ, Et omni terra quam perambulat Algus, Strymonq;, ad occaſum ſolis impero. Termino uerò hanc terram Pereborum Trans Pindumq;, prope Pœones, Montesq; Dodonei. ſecat uerò mons Humidum mare, his amplius ad hæc impero. Huius regionis ſolum Apis Quondam uocatum est, cauſa uiri medici. In hanc regionem enim ueniens Apis ex finitimo loco Medicouates Apollinis filius, terram Hanc purgat à feris mortales lædentibus, Hæc uerò antiqui ſanguinis inquinationibus, Perfecta terra dimisit feras iracundas & Draconum multitudinem infelicem ſocietatem. Horum remedia expiatoria tonſa Agens irreprehenſè Apis Argiuæ terræ Memoria tandem pro mercede inuenit precibus. Habes enim à me hæc ſigna. Longam tamen liberationem non amat urbs. Pu. Breuis & uerus tuus ſermo est, Argiuæ genere Exinimus ex ſemine filij bouis, Et omnia hæc uera, dicam ſermone. Rex Incredibilia auditu narratis mihi hoſpites, Nempe uestrum eſse Argiuum genus. Libyſticis magis ſimiles Mulieribus estis, & nequaquam patrijs. Et Nilus aluit hanc plantam, Cyprius characterq; in mulieribus formis, Imago cuſsa est à fabris maſculis. Indos audio Nomadas equis ſimilibus Eſse camelis dorſo ferentibus, terram Apud Aethiopas Et uirilibus carentes carnibus Amazonas Siue iaculatrices admodum aſsimilaui Vobis, doctus hoc uiderem adhuc Quomodo genitale ſemen tuum Argiuum sit. Pu. Clauigeram Iunonis aiunt domorum aliquando Io fuiſse in hac Argiua terra, Rex Hanc ut maximè rumor multus tenet, Pu. Et non ſermo aliquis, Iouem mixtum fuiſse mortali Rex Et occultè hæc Iunonis fallaciarum. Pu. Quomodo finit regum contentio hæc. Bubulcum fœminæ poſuit Argiua dea. Rex Igitur appropinquat Iupiter cornutæ boui. Pu. Ornatum illum aiunt corpus cornupetæ tauro. Rex. Quid uidelicet ad hæc uxor fortis Iouis? Pu Omnia uidentem cuſtodem conſtituit boui. Rex Quale, omnia uidentem proprium bubulcum dicis? Pu. Argum quem Mercurius filium terræ interfecit. Rex Quid igitur contigit aliud infelici boui? Pu. Boues impellentem tabanum incitatiuum Stimulum uocant, ipſum Nili pueri. Rex Ipſam ſanè ex terra hac expulit longo curſu. Pu. Et hæc dixiſti omnino coniunctè mihi. Rex Attamen Canopum & Memphim uenit. Pu. Iupiter attrectator manu plantauit prolem. Rex Quid igitur optat diuus uitulus bouis. Ep. Epaphus liberatorum eiufdem nominis. Libya maximo huius terræ fruens. Rex Quam alia igitur amplius dicis huius prolem? Pu. Bellum duorum liberorum patrem mei patris. Rex Hoc nomen omnino ſapiens mihi dic. Pu. Danaus uerò frater est quinquaginta filiarum. Danai huius nomen ſermone aperto, Aegyptus, ſciens noſtrum antiquum genus, Aggeres tanquam Argiuam claſſem conſtituens. Rex Videmini iam mihi participes eſse huius terræ Ex antiquitate. ſed quomodo paternas ædes Relinquere toleraſtis? quæ fortuna emerſa est? Cho. Rex Pelaſgorum, hominum uaria mala. Laboris uides nequaquam hanc alam. Postquam qui optabat hanc inſperatam fugam Portare Argos gloriam generoſam priorem Odio terrentem matrimonium ex cubili. Rex Quid ais appellere ad deos forenſes, Albos habentem ramos recenter decerptos? Pu. Vt ne essem famula generi Aegypti. Rex Vtrum ob inimicitiam, aut fas non dicis? Pu. Quis uerò amicos emat poſseſsores? Rex Robur sic maius creſcit mortalibus. Pu. Et infelicium facilis liberatio. Rex Quomodo pius erga uos ego sum? Pu. Petunt ne des rurſus Aegypti filijs. Rex Grauia dixiſti, te bellum ſuſcipere nouum. Pu. Sed iuſticia ſocios exaltat. Rex Si principij negotiorum participes sim. Pu. Reuerere puppim urbis ſic coronatam. Rex Steti uidens has facere umbrationes. Pu. Grauis est Iouis Iceſij ira. Cho. Antiquæ terræ fili audi me, Prompto corde Pelaſgorum rex. Vide magnum ſupplicem exulem circa currentem Tanqnam albam uitulam in petris Excelsis ſubſidium credulum reboat Dicens labores bubulco. Rex Video ramis recenter decerptis umbraculum, Iuuenemq; cæternam horum forenſium deorum. Erit innocuum hoc negotium ciuibus. Neq; ex inſperatis & improuidis urbi, Contentio fiat, his enim non eget urbs. Cho. Videret uidelicet innocuam fugam, Iceſia Themis Iouis Clarij filia. Tu ab alienato intellige ſenex cum ſis Parricidam ueritus, ex quo Sacra conſilia deorum A uiro casto. Rex Non ſedebitis domorum contubernales Meorum, ſi communiter inquinetur urbs. Ego uerò non perficerem promiſsionem priorem Ciuium omnibus his communicans. Cho. Tu urbs es, & tu popularis, Gubernator iniudicatus, Tenes aras & focos terræ, Solo calculorum nutu tuo. In ſolijs ſceptralibus negotium Omne perficis. ſcelus uita. Rex Scelus iræ plenum meis erit. Vobis opitulari non poſsum ſine nocumento. Neq; rurſus hoc iucundum has preces contemnere. Inops uerò sum conſilij, & metus mea mente occupat. Facere & non facere, aſsequi & auferre. Cho. Speculatorem altum conſidera, Cuſtodem laborioſorum Mortalium, qui propinquis aſsidẽtes Non aſsequuntur cauſam iuſtam. Manet Iouis Icſei ira In implacabilibus patientis miſerationibus. Rex Si uerò ſuperent te filij Aegypti Iure ciuitatis dicentes propinquitatem generis. Eſse, quis contrà ire uoluerit? Oportet iuxta leges has domo fugere, Vt non habeant ullam poteſtatem in te. Cho. Ne igitur, ne fortè ſubditus essem Imperantibus uirorum magnum Machinamentum termino matrimonij iniucundi Fuga. eligens iuſticiam ſociam. Iudica cultum per deos. Rex Non facile iudicatum eſt hoc iudicium. ne me elige Dixi uerò antea, non ſine populo hæc Agerem, neq; imperans, ne fortè Dicat populus, quod tale non conſtingat. Honorans aduenas, perdiſti urbem. Pu. Ambos conſanguineus conſiderat Iupiter, in alteram partem uergens distribuens meritò Iniusta malis, ſancta pijs. Quid horum ſuſceptio non repentium, ægre fers iuſticiam. Rex Opus est profundâ cura ſalutari, Inſtar natatoris in gurgitem euntis Intuentis oculo neq; admodum temulentus. Vt innocua hæc ſint, primò quidem urbi, Nobisq; ipſis perficiat pulchrè. Et neq; liberatorum contentio aggrediatur. Neq; in ſolijs deorum sic conſtitutas Grauem cohabitatorem faciamus, & Alasſora. Vt neq; mortuum apud inferos liberet. Num uidetur opus eſse cura ſalutari. Cho. Cura, & esto omnino pius. Hoſpes, exulem ne prodas. Hanc procul expulſionibus impijs agitatam. Neq; uideas me ſolio carentem A multis dijs liberatam, O qui omnem habes potestatem terræ, Cognosce uerò contumeliam uirorum, Et cuſtodi iram. Neq; toleres ſupplicem uidere Ab ſtatuis ui Causæ ductam Equorum more, per retinaculum, Et elaboratorum peplorum Apprehenſiones meorum, Sciãs hæc pueris & domo eſse Quæ condes, manet, ad rependendum Simile fas, hæc dicere iuſta ſunt à Ioue imperia. Rex At iam dixi. hinc exite, Aut his, aut illis inferre bellum magnum Omnino necesse est. at compacta est ſcapha Cuneis nauticis tanquam, adducta. Sine dolore nequaquam euerſio. Et rebus domorum dilapidatarum Detrimentum malum & magnum implens onus, Fiant alia Cteſij Iouis gratia. Et lingua iaculans non opportuna, Sit ſermonis ſermo blandus, Doloroſa animi incitamenta. Vt uerò fraternus ſanguis non sit Oportet multas hostias ſacrificare & mactare, Dijs multis, multa remedia doloris ſunt. Certè admodum comminutiones huius ego prætereo. Nolo ego inſcia malorum potius quàm ſapiens Eſse. fiat bene præter ſententiam meam. Pu. Multorum audi reuerendorum ſermonum finem. Rex Audiui, & diceres quæ me non fugerent. Pu. Habeo tortuosum cingulum, & collectiones peplorum. Rex Fortaſse mulieri hæc conueniunt. Pu. Ex his igitur ſit machina pulchra. Rex Dicito hunc ſermonem narrans. Pu. Si non fidem adhibueris huic claſsi. Rex Quid tibi perficit machina uiuentium unde? Pu. Nouis tabulis has ornare ſtatùas. Rex Obſcurus est sermo ſed quomodo? dic. Pu. Ex dijs quàm citiſsimè educere. Rex Audiui longißimum ſermonem cordis. Pu. Intellexiſti, te uidere feci maniſeſtius. Rex Et sæpè difficilima negotia, Malorum multitudo tanquam fluuius labitur. Detrimenti uerò abyſsum pelagus non admodum fa- Ingreſsum est, & nequaq; malorum litus. (cile tranfitu) Si enim uobis hoc negotium non perfecero, Scelus dixiſti non ſuperandum. Si uerò filijs Aegypti conſanguineis tuis Stans antemœnia propter finem pugnæ ueniam: Quomodo non fiet precium amarum, Viros mulierum cauſa ſanguine tingere ſolum. Tamen necesse est Iouis reuereri iram Misericordis, maximus mortalibus est metus. Tu uerò pater ſenex harum uirginum, Ramos hos tange ulnis accipiens. In alijs aris deorum patriorum Pone, ut ſciant huius appulſionis ſignum Omnes ciues, neq; abijciatur ſermo Meus. A principio enim cauſam amat populus. Et fortè meritò hæc uidens, Contumeliam quidem oderit uirilis claſsis. Vobis uerò erit populus mitior, Inferioribus enim quisq; fert beneuolentiam. Cho. Multis hæc nobis ſunt digna, Venerandum bene uertentem hoſpitem accipere. Rex Ite uir, bene enim hoſpes dicit. Præite ad aras ciuicas deorum ſedes. Et ſymbolis, non multum loqui opus est, Nautam ducentes hunc familiarem deorum. Pu. Sic enim dixiſti, & ordinatus it. Ego uerò quo facio ubi audaciam distribuis mihi, Rex Ramos quidem laboris ipſius ſignum relinque. Pu. Etiam relinquo, manu & uerbis tuis. Rex Iuxta hoc nemus conuerto amplum. Pu. At quomodo nemus profanum liberabit me? Rex Non enim rapinis alatorum dabimus. Pu. Sed ſi draconum triſtium inimicis. Rex Benedictus sit ſermo benedicto. Pu. Non certè mirum moſlestia ferre mentis timore. Rex Semper regum timor ingens eſt. Pu. Tu loquens lætifica & agens mente. Rex Sed longo tempore non deſeret pater. Ego uerò populos conuocans patrios, Perſuadebo concionem ut clementer faciat. Et tuum docebo patrem, qualia oportet dicere. Ad hæc mane, & deos patrios Precibus ora, amorem horum te aſsequi. Ego uerò hæc ornans ueniam. Perſuaſio ſequatur, & fortuna altrix. Cho. Rex regum, beatorum Beatiſsime & perfectorum Perfectiſsime robore felix Iupiter, Approba, & ſic fiat, Vita uirorum contumeliam odio habens. Nauem mari purpureo inijce tetricam, Ad mulierum reſpiciens Diu uocatum noſtrum Genus charæ progenitricis mulieris. Renoua laudem lætam. Esto multam habens memoriam attrectator Ius. Diuum genus optamus eſse Terræ, à qua incolæ Antiquum ad uestigium tranſmiſerunt Matris inspectores contrarios In pratum bubus præbens cibum, inde Io Oestro impulſa Fugit errans, Multas mortalium lustrans Nationes, bifariam uerò contra uadam Terram fatò disſecans, Vadum tempeſtuoſum metitur. Mittit ab Aſiatica terra Per uniuerſum Phrygiæ desertæ, Transit uerò Teuthramis urbem Mufarum Lydiæq; ualles, Et per fines Cilicum, Pamphyliorumq; genus progreſsa, Fluuiosq; perennes, Et ditiſsimam terram, Et Veneris multum ignis habentem terram Peragrat Cho. Peragrat telō bubulci impulſa aligeri, Diuum omnia paſcens nemus. Pratum niuem paſcens, inde proficiſcitur Typhonis furor, Aqua Nili morbis non illibata, Furens laboribus ignominioſis, Doloribus pungentibus Diuæ Iunonis. Mortales uerò qui terræ tunc erant incolæ, Pallido terriculo animum Quatientem, uiſione inſolita Bouem uidentes difficulter mixthominem, Hanc quidem bouis, Hanc rurſus mulieris participem monstrum uerò ti- Et hoc iam aliquis erat demulgens, Errantem miſeram Oestro iſtam Io. Iupiter imperans æuo inquieto Vi, innocuo robore, Et diuinis inſpirationibus Sedat, lachrymarum uerò luctuoſum pudore ſtillat. Accipiens pondus diuinum uero sermone. Concepit puerum irreprehendendum, Longo æuo felicem. Inde omnis boat terra Viuificans genus, Hoc Iouis uerè est. Quis uerò Iunonis sedauit Morbos impetuoſos? Bouis hoc opus & hoc genus dicens Ex Epapho, aſsecuta es. Quem deorum iuſtioribus Inuocarem meritò operibus? Pater plantator ipſa manu rex Gereris antiqua magnus Artifex omni machinamento Iupiter. In principio nullius feſtinans. Potentioribus imperat, Nullum ſedentem ſub cælis deorfum, Adest uerò opus quemadmodum ſermo. Feſtinare aliquid, horum fraudulenta mens fert. Da. Conſidite puellæ. bene patriorum Populi uiſa ſunt omnino suffragia. Pu. Salue ſenex chariſsime nuncians mihi, Vnum dic nobis quò tetendit finis? Populi imperans manus quomodo plena est? Da. Viſum est Argiuis non diuiſim, Sed tanquam pubescerem antiqua mente. Totus populus manibus dextris Horruit æther perficientium hunc ſermonem, Nos incolere hanc terram liberos, Et liberatos cum defenſione mortalium. Neq; incolarum neq; aduenarum quenquam Ducere. ſi uerò addatur robur, Non adiuuantem has aduenas, Ignominioſum eſse cum fuga populari. Talem uerò sententiam perſuaſit pro nobis dicens Rex Pelaſgorum, Iceſij Iouis iram Magnam, lætus exiſtens ne fortè ultionem temporis In urbem augeretur hoſpitale ciuicum simul Dicens duplum ſcelus ante urbem apparere. Inops cibus doloris eſse Talia audiens manibus Argiuus populus Perfecit ſine apparitore ut essem hæc. Concionatores audiuit perſuaſus uerſutijs Populus Pelaſgorum, Iupiter uerò perfecit finem. Cho. Age dicamus pro Argiuis Preces bonas, bonorum retributiones. Iupiter uerò inſpexit hoſpitalis hoſpitem Oris preces in ueritate, Ad omnem finem ſine reprehenſione. Nunc uerò cum & dij Generoſi audiueritis Optanda genere fundente me. Ne fortè igni conſumptam Pelaſgiam urbem, Choreis carentem clamorem Poſsideat laſciuus bellum In aruis Metens alijs mortales. Quando miſerti sunt noſtri, Suffragium lætum poſuerunt. Reuerentur ſupplices Iouis, Gregem hunc magnum. Neq; cum uiris Calculum poſuerunt contemnentes Contentionem mulierum. Diuinum inſpicientes Actorem & speculatorem Inexpugnabilem, quem nulla Domus habebit tectum Inquinantem, grauis uerò ſedet. Venerantur enim fratres Iouis puri ſupplices, Certè puris aris Placabunt deos. Certè enim ex umbroſis Oribus uolent charæ preces, Ne fortè pestis uirorum Hanc urbem euacuet, Neq; patrijs casibus Cruentet campum. Pubis flos non decerptus Sit, ne Veneris Concubitor mortalium destru<c>tor Mars Metat florem. Senibus implentium honorati muri ſplendentiumq; Sic urbs bene distribuatur. Iouem magnum colentium, Hoſpitalem ſupremum Qui ciuica lege fatum dirigit. Parere uerò rectè Alios optamus ſemper. Dianam uatem mulierum Sermones gubernare, Neq; uirorum aliqua Pernicies exeat Hanc urbem dirumpens. Choro carens cithara, Lachrymarum parientem Martem, Clamoremq; populorum extrà illudens Morborumq; cohors à ciuibus Sedet in potentia tetrica. Propicius Lytius esto Omni conuentui, Fructifico uerò Iupiter perficiat prouentu terram Omni tempeſtate. Animantes paſcentes multiparas ſimiliter faciet. Omne ex dijs accipiam. beatum cantum Musæ deæ & cantores, Ex caſto ore feratur Fama amica citharæ. Cuſtodiatq; honoratos honores Populus, urbem teneat prudens communis principatus Hoſpitibus fauſta signa Qui uſquam arment Martem. Sine cauſa dolorum dent Honorent patrios patrijs Deos uerò qui habent ſemper terram, Lauriferis ſacrificijs. Parentum uerò cultus tertius hic in legibus Iuſticiæ ſcriptus est magnanimè. Da. Preces quidem laudo has prudentes ò amicæ. Vos uerò ne turbet audire patris Inſperatos hos & nouos ſermones. Supplicis uideo ab hac ſpecula Nauem, neq; me latet inſigne ornatus, & uela funesq; nauis. Et prora ante oculos uidens uiam. Claui gubernator postremi nauis. Admodum pulchrè audiens, tanquam non amica- Ornant uiri nautæ nigri. Membri peplis albis uisu. Et alia nauigia omne enim auxilium Bene ornatum, ipſa uerò dux ſub terra. Mittens uelum croceo tinctum remigat. Sed quietè oportet & ſapienter Ad negotium reſpiciens, hos non negligere deos. Ego uerò ueniam accipiens in auxilium conſcios. Fortè aut præco aliquis aut legatus uenit. Duxere uolentes liberatorum attrectaturos, Sed nihil horum erit. ne trematis nunc. Tamen melius erit ſi submisse loquamur. Subſidium hoc latere tandem haudquaquam potest. Audacia, tempore, & propria die. Deos ſpernens aliquis mortalium dabit pænas. Pu. Pater uereor naues celeres. Veniunt, nullum est ſpacium in medio temporis. Cho. Timor terrens me detinet uerè. Quid mihi prodest longa fuga? Præterit pater terriculo. Da. Postqua perfectum est ò natæ Argiuorum suffragia Audaciâ pugnabunt, pro te noui ipſe. Pu. Pernicioſum est ignauum Aegypti genus. Pugnæq; insatiabile & loquor ad ſcientem. Cho. Hasta compactas nigroculorum habentes, Naues nauigarunt sic celeri ira, Vrbe cum nigro exercitu. Da. Multos inuenient in mediterraneo. Fouent brachium bene fortiter. Pu. Solam ne relinque me, supplico pater. Mulier relicta nihil eſt, neq; ineſt Mars. Deceptores, & fallaces Impuri corui tanquam aras Nihil curantes. Da. Nobis pulchrè conferunt hæc ò natæ, Si tibi à dijs auerſetur. Pu. Non enim tridentes & cultus deorum Veriti, à nostris manibus abstinebunt pater. Cho. Superbi uerò profano robore Stolidi & impudentes exiſtentes. Da. Sed fama eſt lupos meliores canibus Eſse, bibliq; fructus non ſuperat ſpicam. Pu. Et tanquam ſtultarum profanarum beſtiarum Habentium iras, oportet cauere robur. Da. Non tam celer est claſsis nautici exercitus, Neq; impetus, neq; perſuaſionis salus eſt In terram ferre, neq; in anchoræ morſu Confidunt nauium gubernatores ſtatim. Sed tanquam uenientes in tempeſtuoſam terram, Noctu ſole demerso, amat Dolores parere gubernatori ſapienti, Sic fiat, neq; expeditio exercitus Pulchra, priusquam impetu nauis feratur. tu uerò Sapias, tanquam timens, ne negligas deos, Agens remedium nuncium uerò non accuſet Vrbs ſenem pubescentem benedicens mente. Cho. O terra, cultus iuſtus. Quid patiemur quò fugiemus ab Apia Terra, ſi nigram latebram habet. Niger fiam fumus nubibus, appropinquans Ioui. Omnino non apparens uolans uerò tanquam Puluis sine alis peream. Inſuperabile non amplius mihi est cor. Niger color quatit meum cor. Patris labore uerò magis pereo metu. Vellem fatalem laqueum aſsequi in funibus, Priuſquam tangerem uirum deteſtandum manibus. In conſpectu moriens bello regnaret. Vnde mihi folium æthereum sit. Ad quod nubes humida fiat nix Ardua, alta immonſtranda, desolata, deſerta Gypias petra, profundum Casum teſtificans mihi, Priuſquam hostis Aſsequatur cor nuptijs. Canibus deinde, patrijs Auibus cœnam non renuo eſse. Morte liberatur quis ò amice à malis. Veniat, Veniat mors ad cubilia Hymen aſsequens. Aliquem pro ipſa exitum Inuenit, matrimonijq; expiationes. Clama uocem cælestem, Carmina deprecatoria dijs, Perfecta mihi, quomodo Exiſtentia mihi Solubilia & bellicosa uide pater, uim ſi amas uidere Oculis iuſtis. Honora ſupplices tuas Terræ concuſsor præpotens Iupiter, Genus enim Aegyptium contumelia Intolerabilia uirorum genus Me curſibus perſequens, Exulent ſtultis & tumultuoſis. Vi quærunt accipere Tuum omnino iugum, Miſerrima. quid uerò sine te mortalibus est perfectum? Heu heu Apprehenſio Nautica terreſtris Horum apprehenſione laborans. Rurſus duplicem clamorem uideo, Video hæc præmia laborum Violentorum meorum. heu heu, Ito fuga ad auxilium, Rigidum uoluptate Intolerandum naui & terræ. Rex ordina. uenite, uenite in nauim. Igitur igitur Euulſiones euulſiones Et cicatrices, cruenta cædes, Inciſiones robore. Venite, uenite, perditæ perimus in nauim Minerua, in ſalſuginoſum uadum, Cum fatidica contumelia. Fixaq; hasta omnino, Colloco te in cruentam nauim, Iubeo ui participare. Relinquae statuas d hastam ito Ne fortè udieat rursus Aqua animanti para. Inde accipiens, uitalis ſanguis mortalibus pubeſcit. Sancta ego admodum generoſa incremento. Tu uerò naui greſsu celeri, Perfectus imperfectus ui, ui & multa uana Euntes greſsu malorum, Pernicioſis aſtutijs heu heu. Et uerſutè pereas Iuxta Sarpedonium aggerem, In latis auris Clama & reſona & uoca deos. Aegyptiacam nauim non transſportet. Clama boa acerbius Achæis, ærumnoſæ nomẽ habes. Heuheu. Detrimentum ante terram exultat. Prope exultas qui interrogas, magnus Nilus te iniuria afficientem deterreat, Perdita cotumelia. Cad. Terminum citiſsimè, neq; quis ocietur. Extractio enim nulla capillum domabit. Pue. Heuheu pater. Araneæ tanquam greſsum, Somnium ſomnium nigrum. O to tototi, Mea terra, mea terra clamorum Terriculum auerte. Cad. Non ſanè timeo dæmones qui ibi sunt. Non enim me aluerunt, Neq; ad senectutem perduxerunt alimento. Mali uidentur prope ferpens, uidelicet Vipera uerò tanquam me. Quid tandem, unum, mo<l>estia afficiens. O to totote, Mea terra, mea terra clamorum terrorem auerte O terræ fili Iupiter. Cad. Niſi quis in nauim proficiſcitur probans hæc. Lacera uestis opus non miſeretur. Pue. O duces urbis pronubæ ſuperor. Cad. Multos reges filios Aegypti citò Videbitis, confidite. non dicet anarchiam. Pue. Perimus, patimur indigna. Trahere uisus est nos euellens comam. Cad. Sequere non audis meos sermones. Rex Ipſe quid facis? ex quali conſilio Virorum Pelaſgorum hanc terram inhonoras? Sed aut in urbem mulierum uideris migrare. Barbarus exiſtens, Græcis admodum deliciaris, Et multum peccans nihil direxiſti mente. Cad. Quid uerò peccatum est horum mihi ſine cauſa? Rex Peregrinum illum eſse primò non ſcio. Cad. Quomodo non perdita inueniens ego? Rex Quibus dicens hoſpitibus patrijs? Cad. Mercurio maximo hoſpiti quæſitori. Rex Dijs dixiſti, at non colis deos. Cad. Dæmones qui circum Nilum ſunt colo. Rex Noui horum nihil ut ego contra te. Cad. Ducerem uerò, ſi quis has non ferret. Rex Fleres, ſi tangeres neq; in longum. Cad. Audiui uerbum non admodum hoſpitibus charum. Rex Non enim hoſpitor ſacrilegos deorum. Cad. Diceres hæc ueniens filijs Aegypti. Rex Acerbum hoc meo conſilio. Cad. Sed ſi uideris, dicam maniſestius. Non decet caduceatorem maniſestè loqui Quæq;, quomodo dicam à quo auferens. Venire mulierum patruelem claſſem. Nequaquam iudicio contendet teſtificans Mars, contentionem non in acceptione argenti Soluit, ſed multi præterea fiunt Casus uirorum, & percuſsiones uitæ. Rex Quid te dicere oportet, nomen tempore disces Fortè ipſe, & comites tui. Has uerò uolentes quidē ſecundū beneuolentiã mentis Ducis, ſi pius perſuaſerit ſermo. Talia popularis ex ciuitate Suffragium perfecit, ne fortè ui traderet Claſſem mulierum harum fixus est manifeste Clauus utrinq; ut maneret firmiter. Hæc uerò tabulis non ſint ſcripta, Neq; in plicis librorum ſigillata. Maniſesta audis ex libera Lingua. recipe quàm citiſsimè ex oculis. Cad. Scias hæc, iam bellum ſuſcipies nouum. Erit uerò uictoria & imperium penes uiros. Rex Inuenient non bibentes potum hordei. Vos uerò omnes cum amicis aſsectatoribus Audaciam accipientes ite in munitam urbem, Turrium profundâ machinâ clauſam, Et multæ ſunt domus publicæ. Munitus sum & ego parua manu. Læta res est, habitare ædes felices Cum multis alijs: ſi uerò aliqua maior gratia Adest, habitare conſonantes domos. Horum optimis quisq; & gratiſsimis Licet abundare. præfectus uerò ego Et omnes ciues quorum cauſa hoc perficitur Suffragium. quid potiora his expectas? Cho. Sed pro bonis, bonis abundes diue Pelaſgorum. Mittito uerò promptus huc noſtrum Patrem confidentem Danaū prouidentia adhibentes Et conſilij principem. nam hinc priores Nullum oportet ædes adhabitare. Et locus lætus, quis dicet Conuicia in peregrinos, fortunatus erit. hæc uerò optima sunt. Ordinamini, charæ famulæ fic, Quemadmodum pro quaq; fortitus est Danaus seruienti propter dotem. Da. O filiæ, Argiuos orare opus est. Sacrificare illis, fundereq; tanquam dijs Olympijs Libamina, poſtq; seruatores nō duplici momēto ſunt. Et mea quidem opera ad internos Amicos acerbè audiſti patrueles. Meos uerò affectatores hos bellicoſos Ordinarunt, ut haberem donum honoratum, Et neq; inſperatè haſta ſæua moriens Laterem, regioni uerò uiuens ſemper pondus eſset. Hæc aſsecuti penitus mentis Gratiam colent me digniorem. Hæ quidem inſcribite ad inſcriptos, Multis alijs conſilijs patris. Ignoratis ut reprehenditur conuerſatio tempore. Omnis uerò in colonum linguam felicem fertur Malam hoc inquinatè dicere, facile. Vos uerò iubẽo ne uereamini me, Occasionem habentes hanc conuerſam mortalibus. Tenera mala non facilè seruantur. Feræ moriuntur & homines quid ipſum, Et bestiæ uolucres, & gradientes. Oblationes ſtillantes edicet Venus. Et prædam impedientem ut maneat amor, Et in delicijs uirginum pulchris Omnis præteriens blantam oculis Iaculationem miſit, uincens desiderium. Ad hæc ne patiamur ubi multus est labor, Multus uerò pontus poſseſſus est hasta. Neq; turpitudinem nobis uoluptatem inimicis meis Faciamus. habitatio uerò dupliciter adest, Hanc quidem Pelasgus, illam uerò ciuitas det Inhabitare ſine seruis. hæc facilia ſunt. Tantum ut custodias mandata patris, Plus honorans sapientiam ipſa uita. Pu. In alijs fortunatæ erimus à dijs Olympijs. Meæ pulchritudinis cauſa confide pater. Niſi aliquid noui conſultum sit à dijs. Vestigium prius mentis non inuertam. Cho. Ite tamen ad reges Deos longinquos illustres patronos, Et qui aggerem Eraſinum antiquum habitatis Suſcipite affectatores. Robur. Laus urbem Pelasgorum Habeat neq; Nili Libamina colimus hymnis, Fluuiosq;, qui per regionem Quietum potum fundunt multi nati, Pinguibus effuſionibus terræ. Hoc mellitum facientes folum. Poſtquam Diana caſta Claſſem miſerta eſt, neq; pre necesſitate Nuptiæ ueniant Veneris. Odioſum est hoc præmium. Veneris lex hæc non negligit læta, Potest enim propinquiſsimè Iouis cum Iunone, Vlciſcitur uerò uarius Deus in operibus grauibus. Participes matris amicæ adſunt. Amor nullus negandus est ſpectata Perſuaſione. datum est fatum Veneris Harmonia, Suſurrum terite amorum. Bella ſanguinolenta timeo. Bonam nauigationem fecerunt tandem Celeribus perſecutionibus. Certè fatum est, fiat hoc. Iouis non transgreſsa est mens Infinita cum multis nuptijs. is finis Ad priorem mulierum erit. O magne Iupiter libera Me à nuptijs Aegyptogenis. Hoc quidem optimum erit, tu uelles quod non uis. Tu uelles quod non uis. Tu non nosti fatum. Quid debeo diuinam mentem Viderre, immenſam uisionem? Modicum sermonem nunc opta. Quam occasionem me docebis? Quæ deorum sunt non ægre ferre. Iupiter rex auferat Matrimonium malum hoſtile, Qui Ius Dolores soluit Pæonia manu obtinens, Propitia ui codens, robur distribuens mulieribus. Præstantius malo, diuiſionem proba. Et causa causæ, ſequi cum precibus meis, Solutoriis machinis à Deo.