{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "1", "text": "Rodowód Jezusa Chrystusa, syna Dawida, syna Abrahama:"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "2", "text": "Abraham zrodził Izaaka, a Izaak zrodził Jakóba, a Jakób zrodził Judę i braci jego,"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "3", "text": "a Juda zrodził Faresa i Zarę, z Tamary, a Fares zrodził Ezrona, a Ezron zrodził Arama,"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "4", "text": "a Aram zrodził Aminadaba, a Aminadab zrodził Naassona, a Naasson zrodził Salmona,"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "5", "text": "a Salmon zrodził Booza, z Rahaby, a Booz zrodził Obeda, z Ruty, a Obed zrodził Jessego,"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "6", "text": "a Jesse zrodził Dawida króla. A Dawid {król} zrodził Salomona, z żony Uryasza,"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "7", "text": "a Salomon zrodził Roboama, a Roboam zrodził Abiasza, a Abiasz zrodził Azę,"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "8", "text": "a Aza zrodził Jozafata, a Jozafat zrodził Jorama, a Joram zrodził Ozyasza,"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "9", "text": "a Ozyasz zrodził Joatama, a Joatam zrodził Achaza, a Achaz zrodził Ezechiasza,"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "10", "text": "a Ezechiasz zrodził Manassesa, a Manasses zrodził Amona, a Amon zrodził Jozyasza,"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "11", "text": "a Jozyasz zrodził Jechoniasza i braci jego, przed uprowadzeniem do Babilonu."}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "12", "text": "A po uprowadzeniu do Babilonu: Jechoniasz zrodził Salatyela, a Salatyel zrodził Zorobabela,"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "13", "text": "a Zorobabel zrodził Abijuda, a Abijud zrodził Eliakima, a Eliakim zrodził Azora,"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "14", "text": "a Azor zrodził Sadoka, a Sadok zrodził Achima, a Achim zrodził Elijuda,"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "15", "text": "a Elijud zrodził Eleazara, a Eleazar zrodził Mattana, a Mattan zrodził Jakóba,"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "16", "text": "a Jakób zrodził Józefa, męża Maryi, z której się narodził Jezus, zwany Chrystusem."}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "17", "text": "Wszystkich zatem pokoleń: Od Abrahama aż do Dawida: pokoleń czternaście; od Dawida zaś aż do uprowadzenia babilońskiego: pokoleń czternaście; a od uprowadzenia babilońskiego do Chrystusa: pokoleń czternaście."}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "18", "text": "A z narodzeniem <Jezusa> Chrystusa tak było: Gdy matka jego Marya zaślubiona została Józefowi, zanim jeszcze zamieszkali z sobą, znalazła się w stanie błogosławionym z Ducha Świętego."}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "19", "text": "Józef tedy mąż Jej, będąc sprawiedliwym, i nie chcąc Jej zniesławić, zamierzał potajemnie opuścić Ją."}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "20", "text": "Ale gdy się nosił z tą myślą, oto anioł Pański ukazał mu się we śnie, i rzekł: Józefie, synu Dawidów, nie bój się <w dom> przyjąć Maryi, małżonki swej; co bowiem w Niej się poczęło, z Ducha Świętego jest."}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "21", "text": "Porodzi też Syna, a nadasz Mu imię Jezus, On bowiem wybawi lud swój z grzechów jego."}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "22", "text": "To wszystko zaś stało się, aby się spełniła zapowiedź Pana w słowach proroka:"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "23", "text": "„Oto Dziewica pocznie w łonie, i porodzi Syna, i nazwą imię Jego Emmanuel”, co się tłómaczy: „Z nami Bóg”."}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "24", "text": "A Józef, powstawszy ze snu, uczynił jak mu polecił anioł Pański: przyjął <w dom> małżonkę swą"}
{"book": "MAT", "chapter": 1, "verse": "25", "text": "i żył z nią w panieństwie, aż powiła Syna {swego pierworodnego}; i nadał Mu imię Jezus."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "1", "text": "A gdy się narodził Jezus w Betlejem judzkiem, za panowania króla Heroda, oto Mędrcy ze Wschodu przybyli do Jerozolimy,"}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "2", "text": "i mówili: Gdzie jest nowonarodzony król żydowski? Ujrzeliśmy bowiem gwiazdę Jego wschodzącą, i przybyliśmy oddać Mu pokłon."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "3", "text": "Usłyszawszy to, król Herod przeraził się; wraz z nim i cała Jerozolima."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "4", "text": "Zwołał tedy wszystkich przed niej szych kapłanów i uczonych ludu i wypytywał ich, gdzieby się miał Chrystus narodzić?"}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "5", "text": "A oni mu odpowiedzieli: W Betlejem judzkiem; tak bowiem napisano u proroka:"}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "6", "text": "„A ty Betlejem, Judy ziemico, zgołaś nie najmniejsze pośród osad judzkich; albowiem z ciebie wynijdzie władca, który rządzić będzie lud mój izraelski”."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "7", "text": "Wówczas to Herod, wezwawszy potajemnie Mędrców, pilnie ich wypytywał o czas pojawienia się gwiazdy."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "8", "text": "I wysyłając ich do Betlejem, rzekł: Idźcie i rozpytujcie się pilnie o Dzieciątku, a gdy znajdziecie, donieście mi, abym i ja poszedł oddać Mu pokłon."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "9", "text": "Oni tedy, po wysłuchaniu króla, puścili się w drogę. A oto gwiazda, którą widzieli przy wzejściu, uprzedziła ich, aż się zatrzymała w pochodzie nad miejscem, gdzie było Dziecię."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "10", "text": "Widząc zaś gwiazdę niezmiernie się cieszyli."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "11", "text": "A wszedłszy do domu, znaleźli Dziecię razem z Maryą, Matką Jego, i upadli na twarz i hołd Mu złożyli; otworzywszy zaś skarby swe, ofiarowali Mu dary: złoto <i> kadzidło i mirrę."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "12", "text": "A pouczeni <objawieniem> we śnie, aby nie zbaczać do Heroda, inną wrócili drogą do krainy swej."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "13", "text": "Kiedy zaś odjechali, oto anioł Pański ukazuje się we śnie Józefowi, mówiąc: Wstań, weź Dziecię i Matkę Jego i uciekaj do Egiptu, a pozostań tam aż ci oznajmię; Herod bowiem poszukiwać będzie Dziecięcia, by Je zgładzić."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "14", "text": "A on powstał, wziął Dziecię i Jego Matkę nocą, i udał się do Egiptu."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "15", "text": "I pozostał tam aż do śmierci Heroda, aby się spełniła zapowiedź Pana w słowach proroka: »Z Egiptu wezwałem Syna swego«."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "16", "text": "Wtedy Herod widząc, że go Mędrcy zawiedli, wpadł w wielki gniew, i przez wysłańców pomordował w Betlejem i całej okolicy wszystkie pacholęta w wieku od dwóch lat i niżej, wedle czasu, o który <dokładnie> wybadał był Mędrców."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "17", "text": "Wówczas to spełniły się słowa proroka Jeremiasza, który powiada:"}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "18", "text": "»Słyszano krzyk w Ramie, płacz i jęki wielkie: Rachela płacze nad dziatwą swą, i nie chce się ukoić, iż jej niemasz«."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "19", "text": "A po śmierci Heroda oto anioł Pański ukazuje się we śnie Józefowi w Egipcie,"}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "20", "text": "mówiąc: Wstań, weź Dziecię i Matkę Jego, a wracaj do ziemi izraelskiej, zmarli już bowiem ci, którzy czyhali na życie Dzieciny."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "21", "text": "A on powstał, wziął Dziecię i Matkę Jego, i przybył do ziemi izraelskiej."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "22", "text": "Dowiedziawszy się jednak, że w Judei panował Archelaus, na miejscu ojca swego Heroda, bał się tam iść; a pouczony <objawieniem> we śnie, udał się w strony galilejskie."}
{"book": "MAT", "chapter": 2, "verse": "23", "text": "Po przybyciu zaś osiadł w miasteczku, zwanem Nazaret, aby się wypełniła przepowiednia prorocza, iż Jezus Nazarejczykiem zwan będzie."}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "1", "text": "W tych to czasach występuje Jan Chrzciciel, a nauczając po pustkowiach Judei,"}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "2", "text": "mówi: Pokutę czyńcie, zbliżyło się bowiem królestwo niebieskie."}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "3", "text": "O nim to właśnie u proroka Izajasza powiedziano słowa: »Głos się rozlega w pustkowiu: Drogę gotujcie Panu, prostujcie Mu ścieżyny!«"}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "4", "text": "A nosił ów Jan odzienie z sierści wielbłądziej i pas skórzany na biodrach swych, a pokarmem mu była szarańcza i polny miód."}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "5", "text": "Ciągnęła doń podówczas Jerozolima i cała Judea i cała okolica nadjordańska;"}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "6", "text": "i przyjmowali od niego chrzest w <rzece> Jordanie, wyznając grzechy swoje."}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "7", "text": "A widząc wielu faryzeuszów i saduceuszów, przystępujących do swego chrztu, odezwał się do nich: Plemię żmijowe! Któż was zapewnił, że ujdziecie przed nadchodzącym gniewem!?"}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "8", "text": "Czyńcież tedy owoce prawdziwej pokuty!"}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "9", "text": "A nie mówcie sobie w duszy: »Ojca mamy Abrahama«; bo powiadam wam: Bóg może z tych kamieni wzbudzić synów Abrahamowi."}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "10", "text": "Wszak przyłożono już siekierę do korzenia drzew; każde zatem drzewo, które nie rodzi dobrego owocu, będzie wycięte i w ogień wrzucone."}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "11", "text": "Jać was chrzczę wodą ku pokucie; lecz Ten, który przyjdzie po mnie, mocniejszy jest odemnie; a jam mu nie godzien nosić sandałów. On was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem."}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "12", "text": "Ma on wiejadło w ręku swem, i oczyści swoje boisko; pszenicę swą zbierze do spichrza, a plewy spali w ogniu, który się nie da ugasić."}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "13", "text": "Wtedy to Jezus przybywa z Galilei nad Jordan do Jana, aby od niego przyjąć chrzest."}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "14", "text": "Ale {Jan} opierał Mu się, mówiąc: Ja powinienem być chrzczonym od Ciebie, a Ty przychodzisz do mnie?"}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "15", "text": "Jezus jednak odezwał się i rzekł mu: Pozwól na teraz! Bo wypada, byśmy tak dopełnili wszystkiego, co słuszne. Wtedy Mu pozwolił."}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "16", "text": "A po chrzcie Jezus wyszedł niezwłocznie z wody; i oto niebiosa otworzyły się przed Nim, a Jan ujrzał Ducha Bożego, spływającego jakby gołębica, i przychodzącego nań."}
{"book": "MAT", "chapter": 3, "verse": "17", "text": "A oto głos z niebiosów odezwał się: Ten jest Syn Mój miły, w którym mam upodobanie."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "1", "text": "Wtedy Jezus zawiedziony był od Ducha na pustkowie, by być kuszonym przez szatana."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "2", "text": "A poszcząc przez czterdzieści dni i czterdzieści nocy, uczuł później głód."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "3", "text": "Przystąpił też kusiciel doń i rzekł {Mu}: Jeśliś jest Synem Bożym, powiedz, by te kamienie stały się chlebem."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "4", "text": "A On odpowiadając rzekł: Napisano: »Nie samym chlebem żyje człowiek, ale każdem słowem, które pochodzi z ust Bożych«."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "5", "text": "Wtedy szatan bierze Go ze sobą do Miasta Świętego, i stawia Go na narożniku świątyni,"}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "6", "text": "i mówi doń: Jeśliś Synem Bożym, rzuć się na dół; napisano bowiem: »Aniołom swoim da rozkaz o Tobie, a oni Ciebie na rękach poniosą, byś snadź nie zranił swej nogi o kamień«."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "7", "text": "Jezus mu odrzekł: Napisano również: »Nie będziesz kusił Pana Boga swego«."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "8", "text": "Szatan bierze Go także na górę bardzo wysoką, i przedstawia Mu wszystkie królestwa świata i przepych ich;"}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "9", "text": "i mówi doń: Dam Ci to wszystko, jeśli upadniesz i złożysz mi pokłon."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "10", "text": "Wtedy rzecze mu Jezus: Idź precz szatanie! Napisano bowiem: »Panu Bogu twemu kłaniać się będziesz, i Jemu samemu służyć będziesz«."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "11", "text": "Wówczas szatan odstąpił od Niego, a oto aniołowie przystąpili i służyli Mu."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "12", "text": "A gdy (Jezus) dowiedział się, że Jana podstępnie wydano, usunął się do Galilei;"}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "13", "text": "i opuściwszy [miasto] Nazaret, poszedł i osiadł w nadmorskiem Kafarnaum, na pograniczu plemion Zabulona i Neftalego,"}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "14", "text": "aby się spełniła przepowiednia Izajasza proroka:"}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "15", "text": "Ziemio Zabulona i ziemio Neftalego, w nadmorskim szlaku, po za Jordanem, pogańska Galileo!"}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "16", "text": "Lud, co siedział w ciemnościach, światłość ujrzał wielką, a pogrążonym w pomroków krainie jasność zabłysła!"}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "17", "text": "Odtąd zaczął Jezus nauczać i głosić: Pokutę czyńcie, bo przybliżyło się królestwo niebieskie!"}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "18", "text": "A przechodząc brzegiem morza Galilejskiego, ujrzał (Jezus) dwóch braci: Szymona, którego zowią Piotrem, i jego brata Andrzeja, jak zarzucali sieci w morze; byli bowiem rybakami."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "19", "text": "I rzekł do nich: Pójdźcie za Mną, a uczynię was rybitwami ludzi."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "20", "text": "A oni natychmiast opuścili sieci, i poszli za Nim."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "21", "text": "Idąc zaś dalej, ujrzał dwóch innych braci: Jakóba Zebedeuszowego i brata jego Jana, którzy wraz z Zebedeuszem, ojcem swym, porządkowali w łodzi swe sieci; ich też powołał."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "22", "text": "A oni natychmiast porzucili sieci i ojca <swego>, i poszli za Nim."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "23", "text": "Potem obchodził [Jezus] całą Galileę i miewał nauki po jej bóżnicach; głosił też Ewangelię królestwa, i leczył wszelką chorobę i wszelką niemoc wśród ludu."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "24", "text": "Toteż wieść o Nim rozeszła się po całej Syryi. I znoszono doń wszystkich chorych, nawiedzonych różnemi słabościami i cierpieniami, równie jak opętanych, lunatyków i paraliżem tkniętych, a On ich uzdrawiał."}
{"book": "MAT", "chapter": 4, "verse": "25", "text": "I szły za Nim wielkie rzesze z Galilei, z Dekapolu, z Jerozolimy, z Judei i z Zajordania."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "1", "text": "l widząc rzesze wstąpił (Jezus) na wzgórze; a gdy usiadł, przystąpili doń uczniowie Jego;"}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "2", "text": "On zaś, otworzywszy usta swe, tak ich nauczał:"}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "3", "text": "Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem ich jest królestwo niebieskie."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "4", "text": "Błogosławieni cisi, albowiem oni posiądą ziemię."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "5", "text": "Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "6", "text": "Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "7", "text": "Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "8", "text": "Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "9", "text": "Błogosławieni pokój czyniący, albowiem oni synami Bożymi nazwani będą."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "10", "text": "Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem ich jest królestwo niebieskie."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "11", "text": "Błogosławieniście, gdy wam złorzeczyć i prześladować was będą, i gdy wszelką niegodziwość kłamliwie zarzucać wam będą ze względu na Mnie."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "12", "text": "Cieszcie się i radujcie, albowiem zapłata wasza obfita jest, w niebiesiech. Tak przecież prześladowano i proroków, którzy żyli przed wami."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "13", "text": "Wy jesteście solą ziemi. Lecz gdyby sól zwietrzała, czemże ją nasolić? Na nic już się nie zda, chyba na wyrzucenie i podeptanie przez ludzi."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "14", "text": "Wyście światłem świata. Nie może się ukryć miasto, leżące na szczycie góry."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "15", "text": "A i światła nie zapalają, by je stawić pod korcem, ale na świeczniku, aby świeciło wszystkim, którzy są w domu."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "16", "text": "Tak niechaj świeci światłość wasza przed ludźmi, aby widząc dobre uczynki wasze, chwalili Ojca waszego, który jest w niebiesiech."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "17", "text": "Nie sądźcie, że przyszedłem znieść zakon albo proroków; nie przyszedłem znosić, lecz uzupełnić."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "18", "text": "Zaprawdę też powiadam wam: dopóki nie przeminą niebo i ziemia, ani jedno jota, ani jedna kreska z prawa nie zaginie, aż się wszystko spełni."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "19", "text": "Ktoby przeto chciał znieść jeden z tych najmniejszych przepisów, i tak pouczał ludzi, ten będzie najmniejszym w królestwie niebieskiem. Ktoby natomiast zachował i nauczał, ten będzie wielkim w królestwie niebieskiem."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "20", "text": "A przeto powiadam wam, że jeśli sprawiedliwość wasza nie będzie większa, niż uczonych i faryzeuszów, <z pewnością> nie wnijdziecie do królestwa niebieskiego."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "21", "text": "Słyszeliście, iż powiedziano w Starym Zakonie: »Nie zabijaj; ktoby zaś zabił, tego czeka sąd«."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "22", "text": "A Ja wam powiadam; że każdy, kto się gniewa na brata swego, tego czeka sąd; ktoby zaś rzekł bratu swemu »zakało«, tego czeka Najwyższy Trybunał; a ktoby rzekł: »bezbożniku«, tego czeka piekło ogniste."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "23", "text": "Jeśli zatem przyniesiesz ofiarę swą do ołtarza, a tam przypomnisz sobie, że brat twój ma coś przeciwko tobie,"}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "24", "text": "zostaw tam przed ołtarzem ofiarę swą, a idź, pojednaj się wpierw z bratem swoim, a wtedy wróciwszy się złóż ofiarę swoją."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "25", "text": "Pogódź się z oskarżycielem swym prędko, dopóki z nim idziesz drogą; by snadź oskarżyciel nie oddał cię sędziemu, a sędzia {nie oddał cię} dozorcy, i by nie wtrącono cię do więzienia."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "26", "text": "Zaprawdę powiadam ci: nie wyjdziesz stamtąd, dopóki nie wypłacisz się do ostatniego szeląga."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "27", "text": "Słyszeliście, iż powiedziano {w Starym Zakonie}: »Nie cudzołóż«."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "28", "text": "A Ja wam powiadam, że każdy, kto pożądliwie patrzy na niewiastę, już ją zcudzołożył w sercu swojem."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "29", "text": "Jeśli cię tedy twoje prawe oko ciągnie do grzechu – wyłup je i odrzuć od siebie; bo lepiej dla ciebie, jeżeli stracisz jeden z członków swych, niż gdyby całe ciało twoje wrzucone być miało do piekła."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "30", "text": "A choćby cię twa prawica ciągnęła do grzechu, odetnij ją i odrzuć od siebie; bo lepiej dla ciebie, jeżeli stracisz jeden z członków swych, niż gdyby całe ciało twoje miało pójść do piekła."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "31", "text": "Powiedziano także: »Kto chce oddalić żonę swoją, niech jej da list rozwodowy."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "32", "text": "A Ja wam powiadam: wyjąwszy wypadek rozpusty, każdy ktoby oddalił żonę swoją, staje się sprawcą jej cudzołóstwa; ktoby zaś oddaloną pojął, cudzołoży."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "33", "text": "Słyszeliście również, że powiedziano w Starym Zakonie: »Nie przysięgaj fałszywie«, »ale dochowaj przysiąg twych Panu«."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "34", "text": "A ja wam powiadam: Zgoła się nie przysięgajcie! ani na niebo, bo jest tronem Boga;"}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "35", "text": "ani mi ziemię, bo jest podnóżkiem stóp Jego; ani na Jerozolimę, bo jest miastem wielkiego króla;"}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "36", "text": "ani na głowę swoją nie przysięgaj, bo nie możesz włosa jednego białym uczynić lub czarnym."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "37", "text": "Ale mowa wasza niech będzie »tak, tak«, lub »nie, nie«; co bowiem jest ponadto, ode złego jest."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "38", "text": "Słyszeliście, iż powiedziano: »Oko za oko, a ząb za ząb«."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "39", "text": "A Ja wam powiadam: Nie stawiajcie <zaciętego> oporu złemu; lecz jeśli kto uderzy cię w {twój} prawy policzek, nadstaw mu i drugi;"}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "40", "text": "a ktoby dla sukni chciał cię wodzić po sądach, odstąp mu i płaszcza;"}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "41", "text": "a ktoby cię przymuszał do tysiąca kroków, idź z nim drugie tyle."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "42", "text": "Prosi cię kto, daj mu; a chce kto pożyczki od ciebie, nie odmawiaj."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "43", "text": "Słyszeliście, iż powiedziano: »Będziesz miłował bliźniego swego, a miał w nienawiści nieprzyjaciela swego«."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "44", "text": "A ja wam powiadam: Miłujcie nieprzyjaciół waszych, {czyńcie dobrze tym, którzy was nienawidzą}, i módlcie się za tych, którzy was prześladują {i potwarzają},"}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "45", "text": "abyście byli synami Ojca waszego, który jest w niebiesiech, który każe wschodzić słońcu swemu nad dobrymi i złymi, i spuszcza deszcz na sprawiedliwych i niesprawiedliwych."}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "46", "text": "Jeśli bowiem miłujecie tych, którzy was miłują, jakąż nagrodę mieć będziecie? Czyż nie czynią tego także celnicy?"}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "47", "text": "A gdy pozdrawiacie tylko braci swoich, cóż wielkiego czynicie? Czyż i poganie tego <samego> nie czynią?"}
{"book": "MAT", "chapter": 5, "verse": "48", "text": "Bądźcież tedy doskonałymi, jak i Ojciec wasz niebieski doskonały jest."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "1", "text": "Strzeżcie się, abyście sprawiedliwości waszej nie spełniali przed ludźmi, by was widziano; inaczej nie będziecie mieli nagrody u Ojca waszego, który jest w niebiesiech."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "2", "text": "A więc: gdy dajesz jałmużnę, nie trąb przed sobą, jak zwykli czynić obłudnicy po bóżnicach i po ulicach, aby ich ludzie chwalili. Zaprawdę powiadam wam: otrzymali zapłatę swoją."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "3", "text": "Kiedy zaś ty dajesz jałmużnę, niechaj nie wie twa lewica, co czyni twoja prawica;"}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "4", "text": "aby jałmużna twa została w skrytości: a Ojciec twój, który przenika skrytości, nagrodzi cię."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "5", "text": "A gdy się modlicie, nie postępujcie, jak obłudnicy, którzy lubią modlić się, po bóżnicach i po rogach ulic stojąc, by ich ludzie widzieli. Zaprawdę powiadam wam: otrzymali zapłatę swoją."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "6", "text": "Kiedy zaś ty się modlisz, wejdź do izdebki swej, i zamknąwszy drzwi, módl się w skrytości do Ojca swego; a Ojciec twój, który przenika skrytości, nagrodzi cię."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "7", "text": "A na modlitwie nie mówcie wiele, jak poganie; mniemają bowiem; że będą wysłuchani dla wielomówstwa swego."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "8", "text": "Nie bądźcież tedy do nich podobni; wie bowiem Ojciec wasz; czego wam potrzeba, wpierw nim Go poprosicie."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "9", "text": "Wy przeto tak się macie modlić: Ojcze nasz, któryś jest w niebiesiech! Święć się Imię Twoje;"}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "10", "text": "przyjdź królestwo Twoje; bądź wola Twoja, jako w niebie tak i na ziemi."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "11", "text": "Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj;"}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "12", "text": "a odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom;"}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "13", "text": "i nie wódź nas na pokuszenie; ale nas zbaw ode złego. {Amen}."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "14", "text": "Jeżeli bowiem odpuścicie ludziom ich wykroczenia, przebaczy i wam Ojciec wasz niebieski [upadki wasze]."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "15", "text": "Jeżeli zaś ludziom nie odpuścicie, to i Ojciec wasz nie odpuści wam grzechów waszych."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "16", "text": "A gdy pościcie, nie bądźcie posępni, jako obłudnicy; szpecą bowiem oblicza swe, by ludzie widzieli, że poszczą. Zaprawdę powiadam wam: otrzymali zapłatę swoją."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "17", "text": "Ty zaś, gdy pościsz, namaść włosy swe i obmyj twarz swoją:"}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "18", "text": "aby ludzie nie spostrzegli twego postu, ale jedynie Ojciec twój, który jest w skrytości; a twój Ojciec, który przenika skrytości, nagrodzi cię."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "19", "text": "Nie gromadźcie sobie skarbów na ziemi, gdzie mól i rdza niszczą, i gdzie złodzieje wykopują i kradną;"}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "20", "text": "ale gromadźcie sobie skarby w niebie, gdzie ani mól ani rdza nie niszczy, gdzie też złodzieje nie wykopują, ani kradną."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "21", "text": "Albowiem gdzie jest skarb twój, tam jest i serce twoje."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "22", "text": "Światłem ciała (twego) jest oko {twe}. Jeśli <więc> oko twe zdrowe będzie, całe ciało twoje będzie miało światłość;"}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "23", "text": "gdyby jednak oko (we chorzało; całe ciało twoje pozostanie w ciemności. Jeśli więc światło, które jest w tobie, stanie się ciemnością, to jakąż będzie ciemność sama!?"}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "24", "text": "Nikt nie może dwom panom służyć; bo albo jednego będzie nienawidził, a drugiego będzie miłował; albo z jednym trzymać będzie, a drugim wzgardzi. Nie możecie Bogu służyć i mamonie."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "25", "text": "Dlatego powiadam wam: Nie troskajcie się o duszę waszą, co będziecie jedli <i co będziecie pili>, ani o ciało wasze, czem się okryjecie. Nie jestże dusza czemś większem, niż pokarm, a ciało, niźli odzież?"}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "26", "text": "Przypatrzcie się ptakom w powietrzu; wszakżeż one nie sieją, ani żną, ani nie zbierają do spichlerzy; a Ojciec wasz niebieski żywi je! Czyż wy nie warciście [wiele] więcej, niż one?"}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "27", "text": "A któż z was, choćby <najusilniej> przemyśliwał, zdoła do wzrostu swego dodać łokieć jeden?"}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "28", "text": "A czemuż troszczycie się o odzienie? Popatrzcie na lilie polne; jak to one rosną! Nie pracują, ani przędą."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "29", "text": "A powiadam wam, że i Salomon w całym przepychu swym nie odziewał się, jako jedna z nich."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "30", "text": "Jeśli więc trawę polną, która dziś jest, a jutro idzie na spalenie, Bóg tak przystraja – o ileż więcej was, małej wiary!"}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "31", "text": "A przeto nie kłopoczcie się, mówiąc: Co będziemy jedli, albo co będziemy pili, lub czem się przyodziejemy?"}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "32", "text": "O to wszystko ubiegają się właśnie poganie; wszak Ojciec wasz niebieski wie, iż tego wszystkiego wam potrzeba."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "33", "text": "Szukajcie przeto na pierwszem miejscu królestwa {Bożego} i sprawiedliwości Jego, a to wszystko będzie wam przydane."}
{"book": "MAT", "chapter": 6, "verse": "34", "text": "Nie troszczcie się więc o jutro; gdyż dzień jutrzejszy troskać się będzie sam o siebie; dość ma dzień każdy swojej własnej biedy."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "1", "text": "Nie sądźcie, abyście nie byli sądzeni;"}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "2", "text": "jakim bowiem sądem sądzić będziecie, takim was osądzą, a jaką miarą mierzyć będziecie, taką wam odmierzą."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "3", "text": "Czemuż to widzisz drzazgę w oku brata swego, a belki w oku swojem nie spostrzegasz?"}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "4", "text": "lub jakże możesz mówić do brata swego: Pozwól, wyjmę drzazgę z oka twego, a oto belka tkwi w oku twojem?"}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "5", "text": "Obłudniku, wyrzuć najpierw belkę z oka własnego, a wtedy zobaczysz, jak wyrzucić drzazgę z oka, brata twego?"}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "6", "text": "Nie dawajcie psom tego, co święte, ani nie rzucajcie pereł waszych przed wieprze, by ich nie podeptały nogami swemi, a odwróciwszy się was nie poszarpały."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "7", "text": "Proście, a będzie wam dano; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a otworzą wam."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "8", "text": "Każdy bowiem, kto prosi, otrzymuje; a kto szuka, znajduje; a temu, co kołacze, otworzą."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "9", "text": "Czyż jest kto między wami, coby dał synowi kamień, gdyby go prosił o chleb?"}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "10", "text": "albo, gdyby go o rybę prosił, czyż dałby mu węża?"}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "11", "text": "Jeśli przeto wy, chociaż źli jesteście, umiecie dawać dzieciom swoim dobre dary, o ileż więcej Ojciec wasz, który jest w niebiesiech, udzieli dobrych rzeczy tym, którzy Go proszą!?"}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "12", "text": "Czyńcież tedy drugim to wszystko, co chcecie; żeby wam ludzie czynili; w tem bowiem streszcza się zakon i prorocy."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "13", "text": "Wchodźcie przez <tę> ciasną bramę; albowiem szeroka jest brama i przestronna droga, co prowadzi na stracenie; a wielu jest takich, którzy przez nią wchodzą."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "14", "text": "Jakże ciasna jest brama i wązka droga, wiodąca do żywota, i niewielu ją odnajduje!"}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "15", "text": "Strzeżcie się fałszywych proroków, którzy przychodzą do was w owczej skórze, a wewnątrz są wilkami drapieżnymi."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "16", "text": "Po ich owocach poznacie ich. Czyliż się zbiera winogrona na tarninie, albo figi na ostach?"}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "17", "text": "Tak to każde dobre drzewo rodzi dobre owoce, a drzewo złe rodzi złe owoce."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "18", "text": "Nie może drzewo dobre przynosić owoców złych, ani drzewo złe przynosić owoców dobrych."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "19", "text": "Każde drzewo, które nie rodzi dobrych owoców, będzie wycięte i w ogień wrzucone."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "20", "text": "Tak więc po ich owocach poznacie ich."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "21", "text": "Nie każdy, kto Mi mówi: Panie, Panie! wnijdzie do królestwa niebieskiego, ale ten, kto spełnia wolę Ojca Mego, który jest w niebiesiech, {ten wnijdzie do królestwa niebieskiego}."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "22", "text": "W dniu owym wielu Mi powie: Panie, Panie! Czyż nie prorokowaliśmy w Imieniu Twojem? Czyż w Imieniu Twojem nie wypędzaliśmy czartów? Czyż w Imieniu Twojem nie czyniliśmy wielu cudów?"}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "23", "text": "A wtedy Ja oświadczę im: Nigdy was nie znałem; idźcie precz ode Mnie wy, co popełniacie nieprawość!"}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "24", "text": "Każdy przeto, kto tych słów Moich słucha i wypełnia je podobny jest do męża mądrego, który zbudował sobie dom na opoce."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "25", "text": "l spadły nawałnice, i wezbrały potoki, i powiały wichry, i uderzyły na ów dom – a on nie runął, bo podwaliny jego były na opoce."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "26", "text": "Każdy natomiast, kto tych słów Moich słucha, ale ich nie wypełnia, podobny jest do męża głupiego, który zbudował sobie dom na piasku."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "27", "text": "I spadły nawałnice, i wezbrały potoki, i powiały wichry, i uderzyły na ów dom – a on runął, i upadek jego był wielki."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "28", "text": "A gdy Jezus ukończył tę mowę, zdumiewały się rzesze nad nauką Jego."}
{"book": "MAT", "chapter": 7, "verse": "29", "text": "Nauczał je bowiem mocą swej własnej powagi, a nie jak ich uczeni {i faryzeusze}."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "1", "text": "A gdy <Jezus> zstępował z góry, szły za Nim mnogie rzesze."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "2", "text": "A oto zbliżył się trędowaty, i oddał Mu pokłon, mówiąc: Panie, jeśli chcesz; możesz mnie oczyścić."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "3", "text": "I wyciągnąwszy <swą> rękę, dotknął się go [Jezus], mówiąc: Chcę, bądź oczyszczeń! l natychmiast uleczył go z trądu."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "4", "text": "Rzekł Mu nadto Jezus: Uważaj, byś nikomu nie mówił; lecz idź, okaż się kapłanowi, i złóż ofiarę jaką przepisał Mojżesz, dla ich świadectwa."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "5", "text": "A gdy wchodził do Kafarnaum, przystąpił doń setnik i począł Go prosić,"}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "6", "text": "mówiąc: Panie? Sługa mój leży w domu porażony i bardzo cierpi."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "7", "text": "Odrzekł Mu [Jezus]: Ja przyjdę i uleczę go."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "8", "text": "Odpowiadając zaś setnik rzekł: Panie, nie jestem godzien, byś wszedł pod dach mój; ale rzeknij tylko słowo, a wyzdrowieje sługa mój."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "9", "text": "Boć i ja, człowiek podległy władzy, mam żołnierzy pod sobą; i gdy powiem temu: »idź« – to idzie; a tamtemu: »pójdź« – to przychodzi, a słudze memu: czyń to – a czyni."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "10", "text": "Słysząc to Jezus zdziwił się, i rzekł do otoczenia swego: Zaprawdę, powiadam wam, tak wielkiej wiary nie znalazłem <u nikogo> w Izraelu."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "11", "text": "Toteż powiadam wam, że wielu przyjdzie od wschodu i od zachodu, i zasiędą z Abrahamem, Izaakiem i Jakóbem w królestwie niebieskiem;"}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "12", "text": "a synowie królestwa wyrzuceni będą precz do ciemności; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "13", "text": "A do setnika rzekł Jezus: Idź! – i jakoś uwierzył, niech ci się stanie. I w tejże godzinie sługa ozdrowiał."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "14", "text": "A gdy Jezus wszedł do domu Piotra, ujrzał świekrę jego, leżącą w gorączce;"}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "15", "text": "wziął ją tedy za rękę, a gorączka opuściła ją, tak iż wstała i usługiwała im."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "16", "text": "Z nastaniem zaś wieczora, stawiono przed Nim wielu opętanych. I wyrzucał czarty słowem, wszystkich zaś chorych uzdrowił."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "17", "text": "aby się spełniła przepowiednia Izajasza proroka, który rzekł: On wziął na siebie nasze słabości, i dźwigał (nasze) niemoce."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "18", "text": "A widząc Jezus dookoła siebie liczne rzesze, kazał przeprawić się na drugi brzeg."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "19", "text": "l przystąpił pewien uczony, mówiąc doń: Mistrzu; pójdę za Tobą, dokądkolwiek się udasz."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "20", "text": "Ale Jezus mu powiedział: Lisy mają nory, a ptactwo powietrzne ma gniazda, Syn zaś człowieczy nie ma gdzie głowy położyć."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "21", "text": "Inny znów z uczniów [Jego] rzekł doń: Panie, pozwól mi odejść wpierw i pogrzebać ojca mego."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "22", "text": "Ale Jezus mu powiedział: Pójdź za Mną; a umarłym zostaw grzebanie swych umarłych."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "23", "text": "A kiedy wstąpił do łodzi, weszli za Nim uczniowie Jego."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "24", "text": "A oto burza wielka zerwała się na morzu, tak iż fale zaczęły łódź zalewać; On tymczasem spał."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "25", "text": "I zbliżyli się doń (uczniowie Jego), i obudzili Go, mówiąc: Panie, ratuj [nas], giniemy!"}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "26", "text": "(Jezus) zaś rzekł im: Dlaczego się boicie, wy małej wiary? l zaraz powstał, nakazał wichrom i morzu, i stała się wielka cisza."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "27", "text": "Ludzie zaś zdumiewali się i mówili: Kimże On jest, że i wichry i morze są Mu posłuszne?"}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "28", "text": "A gdy przybył na drugi brzeg, do ziemi Gerazeńczyków, zabiegli Mu drogę dwaj opętani, którzy wypadali z jaskiń grobowych tak zdziczali, że nikt tamtędy nie mógł przechodzić."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "29", "text": "I oto zaczęli krzyczeć, mówiąc: Co ci do nas (Jezusie), Synu Boży? Przyszedłeś tu, aby nas dręczyć przed czasem?"}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "30", "text": "A pasła się niedaleko od nich wielka trzoda wieprzów."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "31", "text": "Szatani przeto prosili Go, mówiąc: Jeżeli nas masz wyrzucić (stąd), wpędź nas w <tę> trzodę wieprzów."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "32", "text": "Rzekł im tedy: Ruszajcie! Oni więc, wypadłszy, wstąpili w wieprze. I oto całe stado z pochyłości góry pędem rzuciło się w morze, i zginęło wśród fal."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "33", "text": "Pasterze zaś uciekli; a gdy przyszli do miasta, opowiedzieli o wszystkiem i o tem, co się stało z opętanymi."}
{"book": "MAT", "chapter": 8, "verse": "34", "text": "A oto całe miasto wyszło naprzeciw Jezusa, a ujrzawszy Go, prosili, aby opuścił siedziby ich."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "1", "text": "Potem wstąpił do łodzi, przeprawił się na drugi brzeg, i przybył do miasta swego."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "2", "text": "A oto przyniesiono Mu porażonego, leżącego na łożu. Jezus zaś, widząc ich wiarę, rzekł do porażonego: Ufaj synu! Odpuszczają ci się grzechy twoje."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "3", "text": "A oto kilku uczonych myślało sobie: On bluźni!"}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "4", "text": "Ale Jezus, przejrzawszy myśli ich, rzekł: Czemu złe myśli żywicie w sercach waszych?"}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "5", "text": "Cóż <bowiem> jest łatwiej? powiedzieć: »Odpuszczają ci się grzechy (twoje)« – czy też powiedzieć: »Wstań i chodź swobodnie«?"}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "6", "text": "Żebyście jednak wiedzieli, iż Syn człowieczy ma na ziemi moc odpuszczania grzechów, przeto mówi do porażonego: Wstań, bierz łoże twe, a idź do domu twego."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "7", "text": "A on zerwał się i odszedł do domu swego."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "8", "text": "Rzesze zaś, widząc to, przelękły się i wielbiły Boga, który dał taką moc ludziom."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "9", "text": "A odchodząc stamtąd, spostrzegł Jezus pewnego człowieka, siedzącego przy rogatce celnej, imieniem Mateusza, i rzekł mu: Pójdź za Mną. Wstał tedy i poszedł za Nim."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "10", "text": "A gdy w domu zajął miejsce przy stole, oto licznie zebrani celnicy i grzesznicy wzięli udział w uczcie, wespół z Jezusem i uczniami Jego."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "11", "text": "Faryzeusze zaś, widząc to, mówili do uczniów Jego: Dlaczegóż z celnikami i grzesznikami jada Mistrz wasz?"}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "12", "text": "A słysząc to, Jezus rzekł: Nie potrzeba zdrowym lekarza, ale chorym."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "13", "text": "Idźcież tedy i nauczcie się, co to znaczy: »Miłosierdzia chcę, a nie ofiary«. Nie przyszedłem bowiem wzywać sprawiedliwych, ale grzeszników."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "14", "text": "Wtedy uczniowie Jana przystąpili do Niego i rzekli: Dlaczego my i faryzeusze {często} pościmy, twoi zaś uczniowie nie poszczą?"}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "15", "text": "I rzekł im Jezus: Czyż goście weselni mogą się smucić, jak długo oblubieniec jest z nimi? Przyjdzie atoli czas, gdy zabiorą im oblubieńca, a wtedy pościć będą."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "16", "text": "Wszak nikt na stary płaszcz nie przyszywa łaty z surowego sukna, gdyż taka łata obrywa szatę, i powstaje większa dziura."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "17", "text": "Również młodego wina nie wlewają do starych bukłaków, bo inaczej drą się bukłaki, a wino się wylewa, i bukłaki przepadają. Ale młode wino wlewa się do nowych bukłaków, a tak jedno i drugie zachowuje się."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "18", "text": "Gdy On mówił do nich te słowa, oto nadszedł jeden ze starszych, oddał Mu pokłon, i rzekł: (Panie), córka moja właśnie dogorywa; ale przyjdź, włóż na nią rękę (swą), a żyć będzie."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "19", "text": "A Jezus, podniósłszy się, szedł za nim wraz z uczniami swoimi."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "20", "text": "A oto niewiasta, która od lat dwudziestu cierpiała na krwiotok, przystąpiła z tyłu, i dotknęła się strzępców Jego płaszcza."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "21", "text": "Bo mówiła sobie w duszy: Dość mi dotknąć tylko płaszcza Jego, a zdrowa będę."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "22", "text": "Ale Jezus odwrócił się i, spojrzawszy na nią, rzekł: Ufaj, córko, wiara twoja uzdrowiła cię. I ozdrowiała niewiasta tejże godziny."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "23", "text": "A gdy Jezus przybył do domu <owego> naczelnika, i ujrzał fletnistów i tłum zawodzący,"}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "24", "text": "odezwał się: Ustąpcie, bo nie umarła dzieweczka, ale śpi. I wyśmiewano się z Niego."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "25", "text": "Gdy jednak usunięto tłum, wszedł i ujął rękę jej, a dziewczę wstało."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "26", "text": "I poszła wieść o tem po całej onej krainie."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "27", "text": "Kiedy zaś Jezus stamtąd odchodził, szli za Nim dwaj ślepi, którzy wołali, mówiąc: Zlituj się nad nami, Synu Dawidów!"}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "28", "text": "A skoro wszedł do domu, przystąpili doń <owi> ślepi. Jezus rzecze do nich: Wierzycie, że mocen jestem [wam] to uczynić? Odpowiadają Mu: Tak, Panie!"}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "29", "text": "Wtedy dotknął się oczu ich, mówiąc: Niech wam się stanie według wiary waszej!"}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "30", "text": "l otwarły się im oczy. A Jezus surowo polecił im, mówiąc: Pamiętajcie, aby się nikt nie dowiedział."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "31", "text": "Oni jednak, odszedłszy, sławili Go w całej okolicy."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "32", "text": "A gdy oni odchodzili, oto stawiono przed Nim niemowę, opętanego przez czarta."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "33", "text": "A skoro czart wypędzony został, niemy przemówił. I dziwiły się tłumy, mówiąc: Nigdy nic podobnego nie wydarzyło się w Izraelu!"}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "34", "text": "Faryzeusze natomiast mówili: Mocą księcia czartowskiego wyrzuca szatany."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "35", "text": "Potem obchodził Jezus wszystkie miasteczka i osady, ucząc po ich bóżnicach, i ogłaszając Ewangelię królestwa, i lecząc wszelką chorobę i wszelką niemoc."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "36", "text": "A kiedy patrzał na rzesze, litował się nad niemi, bo były znękane i upadające, jak owce bez pasterza."}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "37", "text": "Wtedy rzekł do uczniów swych: Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało;"}
{"book": "MAT", "chapter": 9, "verse": "38", "text": "proście tedy Pana żniwa, aby posłał robotników na żniwo swe."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "1", "text": "l przywoławszy dwunastu swoich uczniów, dał im władzę nad duchami nieczystymi, aby ich mogli wypędzać, a także leczyć wszelką chorobę i wszelką niemoc."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "2", "text": "A te są imiona dwunastu Apostołów: Pierwszy jest Szymon, zwany Piotrem, i Andrzej, brat jego; Jakób, syn Zebedeusza, i Jan, brat jego;"}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "3", "text": "Filip i Bartłomiej; Tomasz i Mateusz celnik; Jakób, syn Alfeusza, i Tadeusz;"}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "4", "text": "Szymon Gorliwiec i Judasz z Karjotu, który Go też zdradził."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "5", "text": "Tych dwunastu rozesłał Jezus, dając im przytem takie polecenia: Nie wchodźcie do krain pogańskich, nie wstępujcie do miast samaryjskich,"}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "6", "text": "ale idźcie raczej do zaginionych owiec domu Izraelowego."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "7", "text": "A po drodze głoście, opowiadając: Przybliżyło się królestwo niebieskie."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "8", "text": "Uzdrawiajcie chorych, wskrzeszajcie zmarłych, oczyszczajcie trędowatych, wyrzucajcie czartów. Darmoście wzięli, darmo dawajcie."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "9", "text": "Nie bierzcie złota, ani srebra, ani miedzianej monety w trzosy wasze,"}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "10", "text": "ani torby podróżnej, ani podwójnych ubrań, ani sandałów, ani laski; boć wart pracownik strawy swojej."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "11", "text": "Gdy wejdziecie do jakiegoś miasta lub wsi, dowiedzcie się, kto tam jest godniejszy; u niego też zostańcie aż do odejścia waszego."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "12", "text": "Wchodząc zaś do domu, witajcie go pozdrowieniem: {Pokój temu domowi}."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "13", "text": "I jeśli dom (ten) wart tego będzie, niechże nań zstąpi pokój wasz; jeśliby zaś nie był wart to niech pokój wasz do was się wróci."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "14", "text": "A kto was nie przyjmie, i nie posłucha nauk waszych, to wychodząc z domu <tego>, albo z <owego> miasta, otrząśnijcie proch z nóg waszych."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "15", "text": "Zaprawdę powiadam wam: Lżej będzie ziemi sodomskiej i gomorskiej w dzień sądu, aniżeli miastu owemu."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "16", "text": "Oto Ja posyłam was, jako owce między wilki; bądźcie przeto przezorni, jak węże, a prości, jako gołębie."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "17", "text": "A miejcie się na baczności przed ludźmi; bo powiodą was przed sądy i w bóżnicach swoich biczować was będą;"}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "18", "text": "przed rządców też i królów wleczeni będziecie dla Mnie, im na świadectwo i poganom."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "19", "text": "Kiedy zaś wydadzą was, nie myślcie o tem, jak i co mówić macie; w owej bowiem godzinie dane wam będzie to, co mówić macie;"}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "20", "text": "albowiem nie wy mówicie, ale Duch Ojca waszego przez was przemawia."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "21", "text": "I wyda na śmierć brat brata, a ojciec syna; dzieci też powstaną przeciw rodzicom i o śmierć ich przyprawią."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "22", "text": "l znienawidzą was wszyscy dla Imienia mego; wszakże kto wytrwa (aż) do końca, ten zbawion będzie."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "23", "text": "A gdy prześladować was będą w jednem mieście, uciekajcie do drugiego; bo zaprawdę powiadam wam: nie zdążycie obejść miast Izraela pierwej, niż przyjdzie Syn człowieczy."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "24", "text": "Uczeń nie jest nad mistrza, ani sługa nad pana swego;"}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "25", "text": "dość jest dla ucznia, jeśli dorówna mistrzowi swemu, a sługa panu swemu. Jeśli Pana domu przezwano Beelzebubem, o ileż więcej domowników Jego!"}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "26", "text": "A przeto nie bójcie się ich. Niema bowiem nic ukrytego, coby nie miało wyjść na jaw; ani tajnego, o czemby się nie miano dowiedzieć."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "27", "text": "To, co wam mówię w ciemnościach, wy mówcie w świetle; a co na ucho usłyszycie, rozgłaszajcie po dachach."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "28", "text": "Nie bójcie się również tych, co zabijają ciało, a duszy zabić nie mogą; ale bójcie się raczej Tego, który i duszę i ciało zatracić może w piekle."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "29", "text": "Czyż nie sprzedaje się dwu wróbli za jednego miedziaka? a żaden z nich nie spada na ziemię bez Ojca waszego."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "30", "text": "Wszak wszystkie nawet włosy na głowie waszej są policzone."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "31", "text": "Nie lękajcież się tedy! Nad wiele wróbli lepsi jesteście wy!"}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "32", "text": "Ktokolwiek zatem wyzna Mnie przed ludźmi, tego i Ja wyznam przed Ojcem moim, który jest w niebiesiech."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "33", "text": "Ktoby zaś zaparł się Mnie przed ludźmi, tego i Ja się zaprę przed Ojcem moim, który jest w niebiesiech."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "34", "text": "Nie sądźcie, że przyszedłem pokój zapewnić ziemi. Nie przyszedłem, żeby wnieść pokój, ale miecz."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "35", "text": "Przyszedłem bowiem »wnieść rozbrat między człowieka a jego ojca, i między córkę a jej matkę, i między synową a jej świekrę«;"}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "36", "text": "bo »nieprzyjaciółmi człowieka są domownicy jego«."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "37", "text": "Kto miłuje ojca lub matkę więcej niż Mnie, nie jest Mnie godzien; i kto miłuje syna lub córkę więcej niż Mnie, nie jest Mnie godzien."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "38", "text": "Kto też nie bierze krzyża swego i nie idzie za Mną, nie jest Mnie godzien."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "39", "text": "Kto usiłuje znaleźć duszę swoją, straci ją; a ktoby stracił duszę swą dla Mnie, odnajdzie ją."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "40", "text": "Kto was przyjmuje, Mnie przyjmuje; a kto Mnie przyjmuje, przyjmuje Tego, który Mnie posłał."}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "41", "text": "Kto przyjmuje proroka dlatego, że jest prorokiem, odbierze nagrodę proroka; a kto przyjmuje sprawiedliwego dlatego, że jest sprawiedliwym, odbierze nagrodę sprawiedliwego;"}
{"book": "MAT", "chapter": 10, "verse": "42", "text": "a kto choćby kubkiem zimnej wody uraczy jednego z tych maluczkich, dlatego, że jest uczniem – zaprawdę powiadam wam – <na pewno> nie utraci zapłaty swej."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "1", "text": "A gdy Jezus przestał dawać polecenia dwunastu uczniom swoim, odszedł stamtąd, aby nauczać i kazać po miastach ich."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "2", "text": "Jan tymczasem, gdy usłyszał w więzieniu o czynach Chrystusa, wysłał dwóch ze swych uczniów,"}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "3", "text": "i zapytał Go: Czyś Ty jest tym, który ma przyjść, czy też innego czekamy?"}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "4", "text": "A Jezus odpowiadając rzekł im: Idźcie i opowiedzcie Janowi, coście słyszeli i widzieli:"}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "5", "text": "»Ślepi widzą, <a> chromi chodzą, trędowaci czystymi się stają, <a> głusi słyszą, umarli powstają, ubogim opowiada się Ewangelię«;"}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "6", "text": "a błogosławiony jest ten, kto o Mnie nie wątpi."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "7", "text": "A gdy oni odeszli, zaczął Jezus mówić do rzesz o Janie: Coście poszli oglądać na pustkowiu? czy trzcinę, wiatrem potrząsaną?"}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "8", "text": "Ale cóżeście poszli oglądać? czy człowieka, w miękkie ubranego szaty? Oto ci, którzy w miękkie szaty się stroją, {mieszkają} po dworach królewskich."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "9", "text": "Pocóżeście więc wyszli? Czy oglądać proroka? Tak, powiadam wam: nawet więcej niż proroka."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "10", "text": "O nim to {bowiem} napisano: »Oto Ja posyłam wysłańca mojego, przed obliczem twem, który przygotuje drogę twą przed Tobą«."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "11", "text": "Zaprawdę powiadam wam: między synami niewiast nie powstał większy nad Jana Chrzciciela; natomiast najmniejszy w królestwie Bożem większy jest od niego."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "12", "text": "A od czasów Jana Chrzciciela aż dotąd królestwo Boże gwałt cierpi, i gwałtownicy wydzierają je."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "13", "text": "Albowiem wszyscy prorocy i zakon przepowiadali aż do Jana;"}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "14", "text": "jeżeli zaś chcecie przyznać, to on jest Eliaszem, który ma przyjść."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "15", "text": "Kto ma uszy {do słuchania}, niechaj słucha!"}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "16", "text": "Z kimżeż mam porównać obecne plemię? Podobne jest do chłopiąt, co siedzą na rynku, i do rówieśników wołają"}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "17", "text": "słowami: Przygrywaliśmy wam <na flecie> – a nie tańczyliście; Nuciliśmy wam do płaczu; – a wyście nie płakali."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "18", "text": "Albowiem Jan przyszedł, który nie jadł, ani nie pił, a oni mówią: »Czarta ma w sobie«."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "19", "text": "Przyszedł Syn człowieczy, który je i pije, a oni mówią: »Oto obżerca i pijak, przyjaciel celników i grzeszników«. I usprawiedliwili mądrość synowie jej."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "20", "text": "Wtedy zaczął ostre czynić wyrzuty miastom, w których zdziałał najwięcej swoich cudów, iż się nie jęły pokuty:"}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "21", "text": "Biada tobie, Korozain! biada tobie, Betsaido! Gdyby bowiem w Tyrze i w Sydonie stały się były cuda, jakie u was się dzieją, dawno już we worze i w popiele czyniłyby pokutę."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "22", "text": "Wszelako powiadam wam: Tyrowi i Sydonowi lżej będzie w dzień sądu, aniżeli wam."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "23", "text": "A i ty, Kafarnaum! »czyż może pod niebiosa się wywyższysz? Nie, aż do piekieł zstąpisz!« Gdyby bowiem w Sodomie stały się były cuda, które się dzieją u ciebie, pewnie ostałaby się ona aż po dzień dzisiejszy."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "24", "text": "Wszelako powiadam wam: ziemi sodomskiej lżej będzie w dzień sądu, aniżeli tobie."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "25", "text": "W owym czasie Jezus przemówił w te słowa: Wysławiam Cię Ojcze, Panie nieba i ziemi, iż zakryłeś to przed mądrymi i uczonymi, a objawiłeś to maluczkim."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "26", "text": "Tak, Ojcze! bo tak się spodobało Tobie!"}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "27", "text": "Wszystko oddał Mi Ojciec mój! Toteż nikt nie zna Syna, jak tylko Ojciec, ani Ojca nikt nie zna, jak tylko Syn, i ten komuby Syn zechciał objawić."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "28", "text": "Pójdźcie do Mnie wszyscy, którzy pracujecie i obciążeni jesteście, a Ja was pokrzepię."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "29", "text": "Weźmijcie na siebie jarzmo moje, i uczcie się ode Mnie, że cichy jestem i pokornego serca; a »znajdziecie ukojenie dla serc waszych«."}
{"book": "MAT", "chapter": 11, "verse": "30", "text": "Albowiem jarzmo moje słodkie jest, a brzemię moje lekkie."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "1", "text": "W owym czasie przechodził Jezus w dzień szabatu wśród łanów zbożowych; uczniowie zaś Jego, głodni będąc, zaczęli zrywać kłosy i spożywać."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "2", "text": "A ujrzawszy to faryzeusze, odezwali się do Niego: Patrz, uczniowie twoi czynią rzecz, niedozwoloną w dni szabatu!"}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "3", "text": "On zaś rzekł im: Nie czytaliście, co uczynił Dawid, gdy wraz z towarzyszami głód cierpiał?"}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "4", "text": "Jak to wszedł do domu Bożego, i posilił się chlebami ofiarnymi, których me wolno było pożywać, ani jemu, ani jego towarzyszom, lecz samym tylko kapłanom!"}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "5", "text": "Albo czy nie czytaliście w zakonie, że w dni szabatu kapłani w świątyni naruszają szabat, a jednak są bez winy."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "6", "text": "A Ja wam powiadam: Tu jest ktoś większy, niż świątynia."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "7", "text": "Wszelako, gdybyście zrozumieli znaczenie tych słów: »Miłosierdzia chcę, a nie ofiary«, [nigdy] nie potępialibyście niewinnych."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "8", "text": "Panem jest bowiem Syn człowieczy {także i} szabatu."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "9", "text": "I odszedłszy stamtąd, przybył do ich bóżnicy."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "10", "text": "A oto był, tam człowiek z uschłą ręką. Aby więc módz oskarżyć Jezusa, postawili Mu pytanie, mówiąc: Czy wolno uzdrawiać w dni szabatu?"}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "11", "text": "On zaś rzekł im: Będzie-li taki między wami, ktoby mając jedną owcę, nie sięgnął po nią, i nie wydobył jej, gdyby wpadła do dołu w dzień szabatu?"}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "12", "text": "O ileż człowiek wart więcej, niż owca! A zatem wolno dobrze czynić w dni szabatu."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "13", "text": "Potem odezwał się do <owego> człowieka: Wyciągnij rękę twą! l wyciągnął, i stała się zdrową, jak druga."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "14", "text": "Faryzeusze zaś, wyszedłszy, zebrali się na naradę przeciw Niemu, jakby Go zgubić."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "15", "text": "A Jezus, świadom tego, odszedł stamtąd. I poszło za Nim wielu, a On ich wszystkich uleczył,"}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "16", "text": "przykazując im <surowo>, by Go nie wyjawiali;"}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "17", "text": "aby się spełniła przepowiednia Izajasza proroka, który mówił:"}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "18", "text": "»Oto mój sługa, którego wybrałem, umiłowany mój, w którym mam upodobanie. Złożę weń ducha mego, a On poganom będzie sąd ogłaszał."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "19", "text": "Nie będzie się spierał, ani będzie wołał, ani słyszan będzie głos Jego w ulicach."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "20", "text": "Trzciny nadłamanej On nie dołamie, a lnianego, co dymi, knota, nie dogasi, póki nie doprowadzi prawa ku zwycięstwu."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "21", "text": "A w Imię Jego ludy nadzieję położą«."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "22", "text": "W tym czasie stawiono przed Nim ślepego niemowę, opętanego przez szatana, a On go uzdrowił, tak iż mówił i widział."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "23", "text": "Wszystkie zaś rzesze, zdumieniem zdjęte, mówiły: Nie jestże to Syn Dawidów?"}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "24", "text": "Wszelako faryzeusze, słysząc to, powiedzieli: On wypędza szatanów nie inaczej, jak tylko mocą Beelzebuba, księcia czartowskiego."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "25", "text": "A {Jezus}, znając ich myśli, rzekł do nich: Każde królestwo, szarpane niezgodą, pustoszeje; żadne też miasto lub rodzina, szarpana niezgodą, nie ostoi się."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "26", "text": "Jeśli więc szatan szatana wypędza, to szarpie nim niezgoda; jakże się zatem ostoi królestwo jego?"}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "27", "text": "A jeśli Ja mocą Beelzebuba wypędzam czarty, to czyjąż mocą synowie wasi wypędzają? Dlatego to oni będą sędziami waszymi."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "28", "text": "Ale jeśli mocą Ducha Bożego czarty wyganiam, zaiste przyszło już do was królestwo Boże."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "29", "text": "Albo czyż może ktoś wtargnąć do domu mocarza i zrabować jego sprzęty, jeśli mocarza pierwej nie zwiąże? Wtedy dopiero dom jego będzie mógł ograbić."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "30", "text": "Kto nie jest ze Mną, przeciwko Mnie jest; a kto nie zbiera ze Mną, rozprasza."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "31", "text": "A przeto powiadam wam: Każdy grzech, nawet bluźnierstwo, może być ludziom odpuszczone, ale bluźnierstwo przeciwko Duchowi nie będzie odpuszczone."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "32", "text": "I gdyby kto wyrzekł słowo przeciw Synowi człowieczemu, może otrzymać przebaczenie; ktoby jednak je wyrzekł przeciw Duchowi Świętemu, ten nie otrzyma przebaczenia, ani w tem życiu, ani w przyszłem."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "33", "text": "Albo utrzymujcie, że drzewo dobre, dobry zatem i owoc jego; albo utrzymujcie, że drzewo złe, więc i zły jego owoc; po owocu bowiem poznaje się drzewo."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "34", "text": "Plemię żmijowe! Jakżeż wy możecie mówić rzeczy dobre, sami źli będąc? Wszak z obfitości serca usta mówią."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "35", "text": "Dobry człowiek z dobrego skarbca wydobywa rzeczy dobre, a człowiek zły ze złego skarbca złe rzeczy wydaje."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "36", "text": "Ale powiadam wam: z każdego słowa próżnego, jakie wymówią ludzie, zdadzą rachunek w dzień sądu."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "37", "text": "Albowiem według słów twoich będziesz usprawiedliwiony, i według słów twoich będziesz potępiony."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "38", "text": "Wtedy niektórzy z uczonych i faryzeuszów odezwali się i rzekli doń: Nauczycielu, chcemy ujrzeć znak twój!"}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "39", "text": "A On odpowiedział im, mówiąc: Plemię przewrotne i wiarołomne domaga się znaku, ale znaku mu nie dadzą, jeno znak Jonasza proroka."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "40", "text": "Jak bowiem Jonasz był przez trzy dni i trzy noce we wnętrznościach wielkiej ryby, tak będzie Syn człowieczy przez trzy dni i trzy noce w łonie ziemi."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "41", "text": "Niniwici staną na sądzie razem z tem oto plemieniem i potępią je; albowiem oni na kazanie Jonasza czynili pokutę; a oto tu ktoś większy, niż Jonasz."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "42", "text": "Królowa z południa powstanie na sądzie razem z plemieniem tem, i potępi je, bo z krańców ziemi przybyła, by przysłuchać się mądrości Salomona; a oto tu ktoś większy, niż Salomon."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "43", "text": "A gdy duch nieczysty wyjdzie z człowieka, błąka się po miejscach bezwodnych, szukając wytchnienia, ale nie znajduje."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "44", "text": "Wtedy mówi: Powrócę do domu swego, skąd wyszedłem. Wróciwszy zaś, znajduje go niezajętym, umiecionym i ozdobionym."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "45", "text": "Wtedy odchodzi, i przyprowadza z sobą siedmiu innych duchów, gorszych od siebie, i wchodzą tam na mieszkanie. I staje się ostateczna dola owego człowieka gorszą od poprzedniej. Tak będzie i z tem przewrotnem plemieniem."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "46", "text": "Gdy On jeszcze przemawiał do rzeszy, oto Matka Jego i bracia stanęli przed domem, chcąc się z Nim rozmówić."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "47", "text": "{Rzekł więc ktoś do Niego: Oto Matka twoja i bracia twoi stoją przed domem i szukają Cię}."}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "48", "text": "A On, odpowiadając temu, który Mu to oznajmił, rzekł: Któż jest matką moją i którzy są braćmi moimi?"}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "49", "text": "I wskazując ręką na uczniów (swych), dodał: Oto matka moja i bracia moi;"}
{"book": "MAT", "chapter": 12, "verse": "50", "text": "ktoby bowiem spełniał wolę Ojca mego, który jest w niebiesiech, ten to i bratem i siostrą i matką Mi jest."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "1", "text": "Onego dnia, wyszedłszy z domu, usiadł Jezus nad morzem."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "2", "text": "l zebrały się wokoło Niego mnogie rzesze, tak iż wejść musiał do łodzi i usiąść, a lud wszystek stał na brzegu <morza>."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "3", "text": "I dawał im wiele nauk w przypowieściach, mówiąc: Oto siewca wyszedł na siejbę."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "4", "text": "I kiedy siał, jedne padły podle drogi, a ptactwo {powietrzne}, nadleciawszy, wydzióbało je."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "5", "text": "Inne zaś padły na grunt skalisty, gdzie nie miały wiele ziemi; zaraz też zeszły, bo gleba nie była głęboka;"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "6", "text": "ale gdy weszło słońce, przypaliły się i uschły, bo nie miały korzenia."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "7", "text": "Inne znowu padły między osty; a osty wybujały i przygłuszyły je."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "8", "text": "Inne wreszcie padły na ziemię dobrą i przyniosły plon: jedno stokrotny, inne sześćdziesięciokrotny, inne trzydziestokrotny."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "9", "text": "Kto ma uszy do słuchania, niechaj słucha!"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "10", "text": "Potem przystąpili uczniowie i pytali Go: Dlaczego to w przypowieściach mówisz do nich?"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "11", "text": "A On odpowiadając {im} rzekł: Wam dano poznać tajemnice królestwa niebieskiego; im zaś nie dano."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "12", "text": "Kto bowiem ma, temu dadzą tyle, że opływać będzie; a kto nic nie ma, temu i to, co otrzymał, odbiorą."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "13", "text": "Dlatego więc mówię do nich w przypowieściach, że, patrząc, nie widzą, a słuchając, nie słyszą, ani rozumieją."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "14", "text": "I spełnia się na nich proroctwo Izajasza, które mówi: »Uchem będziecie słuchać, a nie zrozumiecie; okiem będziecie patrzeć, a nie zobaczycie."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "15", "text": "Albowiem ogłupiało serce ludu tego: zatkali sobie uszy, i oczy swe zmrużyli, by okiem nie dostrzedz, i słuchem nie pochwycić, a sercem nie pojąć... i nie nawrócić się, i abym ich nie zleczył«."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "16", "text": "Wasze atoli oczy błogosławione, bo widzą; także uszy {wasze}, bo słyszą."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "17", "text": "Albowiem zaprawdę powiadam wam: Wielu proroków i sprawiedliwych pragnęło widzieć, co wy widzicie, a nie widzieli, i słyszeć, czego wy słuchacie, a nie słyszeli."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "18", "text": "Posłuchajcie tedy przypowieści o siewcy."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "19", "text": "Choć każdy słucha słowa o królestwie, to jednak gdy go nie zrozumie, przychodzi Zły i wyrywa posiew z jego serca: tento jest siew podle drogi."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "20", "text": "Kto natomiast jest siewem na gruncie skalistym, ten słowa słucha, i z radością od razu je przyjmuje,"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "21", "text": "ale nie mając w sobie korzenia, zatrzymuje je tylko do czasu; gdy zaś nastanie ucisk, czy prześladowanie z powodu słowa, zaraz odpada."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "22", "text": "Dalej, kto jest siewem wśród ostów, ten słowa słucha, ale troski tego świata i ponęty bogactw przyduszają słowo, tak iż plonu nie przynosi."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "23", "text": "Wreszcie, kto jest siewem na dobrej ziemi, ten słucha słowa, i rozumie je, i plon przynosi, wydając u jednego stokrotny, a u drugiego sześćdziesięciokrotny, a u innego trzydziestokrotny."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "24", "text": "Inną przypowieść przedłożył im, mówiąc: Z królestwem niebieskiem jest podobnie, jak z człowiekiem, który zasiał dobre ziarno na roli swej."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "25", "text": "Ale gdy ludzie spali, nadszedł nieprzyjaciel jego, nasiał kąkolu wśród pszenicy, i odszedł."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "26", "text": "Gdy zaś zboże podrosło, i ziarnem się obsypało, wówczas ukazał się i kąkol."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "27", "text": "Przyszli więc słudzy do gospodarza i rzekli mu: Panie, czyż nie posiałeś dobrego ziarna na roli twej? Skądże więc kąkol się wziął?"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "28", "text": "A on im odparł: Nieprzyjazny człowiek to uczynił. Słudzy zaś powiedzieli doń: Chcesz-li, abyśmy poszli i wyplewili go?"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "29", "text": "Ale on odrzekł: Nie! byście, plewiąc kąkol, nie powyrywali zarazem i pszenicy."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "30", "text": "Pozwólcie obojgu róść <razem> aż do żniwa; a w czasie żniwa powiem żeńcom: Zbierzcie naprzód kąkol i zwiążcie go w snopki na spalenie, pszenicę zaś zgromadźcie do spichrza mojego."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "31", "text": "Inną przypowieść przedłożył im, mówiąc: Z królestwem niebieskiem ma się podobnie, jak z gorczycznem nasionkiem, które ktoś wziął, i zasiał na roli swojej."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "32", "text": "Mniejszeć ono od wszystkich innych nasion; gdy jednak podrośnie, staje się większem od wszystkich jarzyn, przechodzi w drzewo, tak iż ptactwo powietrzne przylatuje, i na gałązkach jego się gnieździ."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "33", "text": "Powiedział im też inną przypowieść: Z królestwem niebieskiem ma się podobnie, jak z kwasem chlebowym, który wzięła niewiasta, i zaczyniła w trzech miarach mąki, aż się wszystko zakwasiło."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "34", "text": "Wszystko to mówił Jezus rzeszom w przypowieściach; bez przypowieści zaś nie przemawiał do nich,"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "35", "text": "aby się spełniła przepowiednia proroka, który rzekł: »Otworzę usta moje w przypowieściach, opowiem tajemnice zamierzchłych czasów«."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "36", "text": "Potem, rozpuściwszy rzesze, wrócił do domu. I zbliżyli się doń uczniowie Jego, mówiąc: Wyjaśnij nam przypowieść o kąkolu polnym."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "37", "text": "On zaś odpowiadając rzekł (im): Siewcą dobrego nasienia jest Syn człowieczy;"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "38", "text": "rolą zaś jest świat; dobrem ziarnem są synowie królestwa, a kąkolem są synowie Złego;"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "39", "text": "wrogiem, który kąkol zasiał, jest szatan, a żniwem jest koniec świata, żniwiarzami zaś są aniołowie."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "40", "text": "Jak więc zbiera się kąkol i w ogniu się go pali, tak też będzie przy końcu świata."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "41", "text": "Wyśle Syn człowieczy aniołów swych, i zbiorą z królestwa Jego wszystkie zgorszenia, i tych, co dopuszczają się bezprawia,"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "42", "text": "i wrzucą ich do pieca ognistego; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "43", "text": "Wtedy to sprawiedliwi zajaśnieją jako słońce, w królestwie Ojca swego. Kto ma uszy (do słuchania), niechaj słucha!"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "44", "text": "Z królestwem niebieskiem ma się podobnie, jak ze skarbem, zakopanym w roli. Znajduje go ktoś i zakopuje, a upojony radością z tego powodu idzie, sprzedaje wszystko, co posiada, i nabywa ową rolę."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "45", "text": "A dalej: z królestwem niebieskiem ma się podobnie, jak z {jakimś} kupcem, poszukującym wartościowych pereł."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "46", "text": "Kiedy znalazł jedną drogocenną perłę, poszedł, sprzedał wszystko, co posiadał, i kupił ją."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "47", "text": "A także: z królestwem niebieskiem ma się podobnie, jak z siecią, zarzuconą w morze, którą się łowi wszystkie rodzaje (ryb)."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "48", "text": "Gdy była już pełna, wyciągnięto ją na brzeg, i siedząc przebierano: dobre ryby do naczyń, a liche rzucano precz."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "49", "text": "Tak będzie przy końcu świata. Wynijdą aniołowie, i z pomiędzy sprawiedliwych wyłączą złych,"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "50", "text": "i wrzucą ich do pieca ognistego. Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "51", "text": "Czy zrozumieliście to wszystko? Odrzekli Mu: Owszem."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "52", "text": "<On wszakże> powiedział im: A przeto wszelki uczony, obznajomiony z królestwem niebieskiem, podobny jest do pewnego ojca rodziny, który ze swego skarbca wydobywa nowe i stare rzeczy."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "53", "text": "A gdy Jezus skończył te przypowieści, odszedł stamtąd."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "54", "text": "I przyszedłszy do swego rodzinnego miasta, nauczał ich w bóżnicy, tak że <niemało dziwiono się, i mówiono: Skądże Jemu ta mądrość i moc cudotwórcza?"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "55", "text": "Nie jestże On synem cieśli? Czyż Matka Jego nie zowie się Marya, a bracia Jego: Jakób i Józef, Szymon i Juda?"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "56", "text": "A siostry Jego czyż nie przebywają wszystkie wśród nas? Skądże więc Mu to wszystko?"}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "57", "text": "I burzono się przeciw Niemu. Jezus zaś rzekł do nich: Prorok nie jest bez poszanowania, chyba w ojczyźnie swojej i w domu swym."}
{"book": "MAT", "chapter": 13, "verse": "58", "text": "I z powodu ich niedowiarstwa niewiele zdziałał tam cudów."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "1", "text": "W owym czasie zasłyszał Herod tetrarcha o sławie Jezusa."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "2", "text": "Rzekł więc do sług swoich: To Jan Chrzciciel! On to powstał z martwych, i dlatego moc cudotwórcza w nim działa."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "3", "text": "Herod bowiem pojmał był Jana i okuł go w kajdany i wtrącił do więzienia, z powodu Herodyady, żony <Filipa> brata swego,"}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "4", "text": "bo mu Jan mówił: »Nie wolno ci mieć jej <za żonę>«."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "5", "text": "Nosił się nawet z zamiarem, aby go stracić, ale bał się ludu, bo go miano za proroka."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "6", "text": "Kiedy jednak nadszedł dzień urodzin Heroda, córka Herodyady tańczyła wśród {gości}, i spodobała się Herodowi;"}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "7", "text": "toteż pod przysięgą obiecał dać jej, o cokolwiekby [go] poprosiła."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "8", "text": "Ona zaś, podmówiona przez matkę swoją: Daj mi – rzekła – tu na misie głowę Jana Chrzciciela."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "9", "text": "I zasmucił się król; lecz ze względu na przysięgę i na współbiesiadników polecił dać."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "10", "text": "I przez wysłańca ściął Jana w więzieniu."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "11", "text": "Przyniesiono też jego głowę na misie, i dano ją dziewczynie, a <ta> zaniosła <ją> matce swej."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "12", "text": "Poczem uczniowie Jana przybyli, zabrali ciało (jego) i złożyli je w grobie; przyszli też i opowiedzieli Jezusowi."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "13", "text": "Gdy Jezus usłyszał [o tem], przeprawił się stamtąd łodzią na miejsce pustynne i samotne. A zwiedziawszy się rzesze, poszły za Nim pieszo z miasteczek."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "14", "text": "A gdy wyszedł i ujrzał rzeszę wielką, ulitował się nad nią, i uzdrowił jej chorych."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "15", "text": "A pod wieczór przystąpili doń uczniowie [Jego], mówiąc: Okolica to pustynna, i późna już godzina; rozpuść <przeto> rzesze, aby poszły do wiosek i kupiły sobie żywności."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "16", "text": "Jezus zaś im odrzekł: Nie potrzebują się rozchodzić; wy dajcie im jeść."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "17", "text": "<Oni zaś> odpowiedzieli Mu: Nie mamy tu, jak tylko pięć chlebów i dwie ryby."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "18", "text": "A On rzekł {im}: Przynieście Mi je tutaj."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "19", "text": "I poleciwszy usadowić lud na trawie, wziął pięć chlebów i dwie ryby, spojrzał w niebo, pobłogosławił, połamał chleby, i rozdał je uczniom, uczniowie zaś ludowi."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "20", "text": "I jedli wszyscy i nasycili się, a z resztek zebrano dwanaście koszów, pełnych ułomków."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "21", "text": "A liczba mężczyzn, którzy się posilili, nie licząc niewiast i dzieci, wynosiła <około> pięć tysięcy."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "22", "text": "Poczem zaraz przynaglił {Jezus} uczniów, by wsiedli do łodzi, i odpłynęli przed Nim na drugi brzeg, zanimby rozpuścił rzeszę."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "23", "text": "A rozpuściwszy rzeszę, wstąpił na górę, by się pomodlić na osobności; i chociaż zmierzch zapadł, sam tamże przebywał."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "24", "text": "Tymczasem łódką <już> na pełnem morzu miotały fale, bo wiatr był przeciwny."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "25", "text": "A koło czwartej straży nocnej nadszedł ku nim, krocząc po morzu."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "26", "text": "Lecz <uczniowie> ujrzawszy Go, kroczącego po morzu, przerazili się i mówili: To widmo! i ze strachu krzyczeć zaczęli."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "27", "text": "Ale Jezus natychmiast przemówił do nich w te słowa: Odwagi! Jam jest, nie bójcie się!"}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "28", "text": "Piotr zaś odpowiadając rzekł: Panie, jeśliś to Ty, każ mi przyjść do Siebie na wodach."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "29", "text": "A On odparł: Chodź! Piotr tedy, wysiadłszy z łodzi, stąpał po wodzie i szedł do Jezusa."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "30", "text": "Czując jednak {silny} wicher, przestraszył się, a zacząwszy tonąć zawołał w te słowa: Panie, ratuj mię!"}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "31", "text": "Jezus też natychmiast wyciągnął rękę, uchwycił go i rzekł mu: Małej wiary, czemuś zwątpił?"}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "32", "text": "Gdy zaś wsiedli do łodzi, wiatr ustał."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "33", "text": "A ci co byli w łodzi, [przyszli i] upadli na twarz przed Nim, mówiąc: Prawdziwie jesteś Synem Bożym!"}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "34", "text": "A przeprawiwszy się na drugi brzeg, przybyli do ziemi Gennezar<et>."}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "35", "text": "Ludzie zaś owej miejscowości, skoro tylko poznali Go, dali tam znać po całej okolicy, i znosili do Niego wszystkich chorych,"}
{"book": "MAT", "chapter": 14, "verse": "36", "text": "błagając Go, aby przynajmniej strzępców Jego płaszcza dotknąć się mogli. A ci, którzy się dotknęli, odzyskali zdrowie."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "1", "text": "Wtedy przyszli do Niego uczeni i faryzeusze z Jerozolimy, pytając:"}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "2", "text": "Dlaczego uczniowie twoi wykraczają przeciwko podaniu starszych? albowiem nie myją rąk swoich, gdy chleb spożywają!"}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "3", "text": "On zaś odpowiadając rzekł im: Dlaczego wy również przestępujecie przykazanie Boże dla waszego podania?"}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "4", "text": "Bóg bowiem przykazał: »Czcij ojca {swego} i matkę (swą)«, a także: »Kto złorzeczy ojcu lub matce, niech śmiercią będzie ukaran«."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "5", "text": "Wy zaś twierdzicie: Ktoby rzekł ojcu lub matce: »Ofiarą jest, cokolwiek ci jest wsparciem z mej strony«,"}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "6", "text": "ten <na pewno> nie ma obowiązku czcić ojca swego, ani matki <swej>. Tak więc udaremniliście prawo Boże dla podania waszego."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "7", "text": "Obłudnicy! Dobrze o was prorokował Izajasz, mówiąc:"}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "8", "text": "»Ten lud czci Mnie wargami, lecz serce ich dalekie jest ode Mnie;"}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "9", "text": "na próżno także cześć Mi oddają, gdy uczą nauk i przepisów ludzkich«."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "10", "text": "A przywoławszy [do Siebie] rzesze, rzekł im: Słuchajcie i chciejcie zrozumieć!"}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "11", "text": "Nie to, co wchodzi do ust, plami człowieka, ale to, co wychodzi z ust, to może splamić człowieka."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "12", "text": "Wtedy przystąpili uczniowie [Jego] i powiedzieli doń: Czy wiesz, że faryzeusze zgorszyli się, usłyszawszy (tę) mowę?"}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "13", "text": "A On odpowiadając rzekł: Każda roślina, której nie zasadził Ojciec mój niebieski, z korzeniem będzie wyrwana."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "14", "text": "Zostawcie ich! Ślepi są, przewodnicy ślepych; a jeśli ślepy ślepego prowadzi, obaj w dół wpadną."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "15", "text": "Piotr tedy przemówił i rzekł, doń: Wyjaśnij nam tę przypowieść."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "16", "text": "A Jezus odrzekł: Czy i wy jeszcze zrozumienia nie macie?"}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "17", "text": "Czyż nie wiecie, że wszystko, co wchodzi do ust, do żołądka idzie i na zewnątrz się wydala?"}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "18", "text": "Tymczasem to, co z ust wychodzi, to pochodzi z serca, i to może plamić człowieka."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "19", "text": "Z serca bowiem pochodzą złe myśli, zabójstwa, cudzołóstwa, rozpusta, kradzieże, fałszywe świadectwa, bluźnierstwa."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "20", "text": "To jest, co plami człowieka. Jedzenie zaś rękami niemytemi człowieka nie plami."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "21", "text": "I odszedł stamtąd Jezus, i usunął się w strony Tyru i Sydonu."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "22", "text": "A oto <pewna> niewiasta chananejska z owej okolicy wyszła i wołała nań, mówiąc: Zmiłuj się nademną, Panie, Synu Dawidów! Córkę moją szatan okrutnie dręczy."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "23", "text": "On <jednak> nie odpowiedział jej ani słowa. A uczniowie Jego zbliżywszy się prosili Go, mówiąc: Zaspokój ją, bo krzyczy za nami."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "24", "text": "On atoli odpowiadając rzekł: Zostałem posłany tylko do zaginionych owiec domu Izraelowego."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "25", "text": "Ona tymczasem przystąpiła, i oddała Mu pokłon, mówiąc: Panie, poratuj mię!"}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "26", "text": "A On przemówił słowy: Nie godzi się brać chleba dzieciom, a rzucać szczeniętom."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "27", "text": "Ona jednak odparła: Owszem, Panie, – wszak nawet szczenięta zjadają okruszyny, spadające ze stołu swych panów."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "28", "text": "Wtedy Jezus odpowiadając rzekł jej: O niewiasto, wielka jest wiara twoja! Niech ci się stanie, jako chcesz. I tejże godziny córka jej odzyskała zdrowie."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "29", "text": "A odszedłszy stamtąd, udał się Jezus nad morze Galilejskie, wstąpił na górę, i usiadł tamże."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "30", "text": "I zgromadziły się około Niego mnogie rzesze, które miały z sobą niemych, chromych, ślepych, jednorękich i wielu innych. Ich to składano z pośpiechem u stóp Jego, a On ich uleczył."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "31", "text": "tak iż lud się dziwił widząc, że niemi mówią, <jednoręcy odzyskują zdrowie>, chromi chodzą, a ślepi widzą; i wielbił Boga Izraela."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "32", "text": "A Jezus, przywoławszy uczniów swych, rzekł: Żal mi <tego> ludu, bo od trzech już dni trwa przy Mnie, a nie ma co jeść; nie chcę ich puścić zgłodzonych, aby w drodze nie zesłabli."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "33", "text": "Ale uczniowie odpowiedzieli Mu: Skądże {więc} weźmiemy tyle chleba na pustkowiu, aby nakarmić tak wielki tłum?"}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "34", "text": "Jezus jednak zapytał ich: Ile macie chlebów? A oni odrzekli: Siedm i trochę rybek."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "35", "text": "Polecił tedy rzeszy, by usiadła na ziemi;"}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "36", "text": "wziął też siedm chlebów i ryby, a dzięki czyniąc, łamał i rozdawał uczniom {swoim}, uczniowie zaś [dawali] ludowi."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "37", "text": "I jedli wszyscy i nasycili się; a z resztek ułomków zebrano siedm koszyków pełnych."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "38", "text": "A tych, którzy się posilili, było cztery tysiące mężczyzn, nie licząc dzieci i niewiast."}
{"book": "MAT", "chapter": 15, "verse": "39", "text": "Rozpuściwszy potem rzeszę, wsiadł do łodzi, i przybył do okolicy Magedan."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "1", "text": "Wtedy zbliżyli się {do Niego} faryzeusze i saduceusze, i kusząc <Go> żądali odeń, aby im pokazał znak z nieba."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "2", "text": "On jednak odpowiadając rzekł im: {Z nastaniem wieczora mówicie: »[Będzie j pogoda, gdyż niebo się czerwieni«;"}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "3", "text": "rano zaś: »Dziś słota, bo czerwieni się smutne niebo«. Oblicze więc nieba umiecie rozpoznawać, a znaków czasu nie potraficie?}"}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "4", "text": "Plemię przewrotne i wiarołomne domaga się znaku; ale znaku mu nie dadzą, jeno znak Jonasza {proroka}. I opuściwszy ich, odszedł."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "5", "text": "A gdy się przeprawiano na drugi brzeg, uczniowie Jego zapomnieli wziąć chlebów."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "6", "text": "<Jezus zaś> powiedział im: Wystrzegajcie się pilnie kwasu faryzeuszów i saduceuszów."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "7", "text": "Oni tedy zaczęli między sobą rozprawiać, mówiąc: Przecież chlebów nie wzięliśmy!"}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "8", "text": "Ale Jezus, świadom tego, rzekł <im>: Czemuż wy, małej wiary, rozprawiacie między sobą, że nie macie chlebów?"}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "9", "text": "Jeszcze nie rozumiecie? A czyż nie pamiętacie o pięciu chlebach (dla) pięciotysięcznej [rzeszy], i ile to zebraliście koszów?"}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "10", "text": "Ani też o siedmiu chlebach (dla) czterech tysięcy [ludzi], i ile to zebraliście koszyków?"}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "11", "text": "Jakżeż nie rozumiecie, że nie o chlebie mówiłem do was? Wystrzegajcie się jednak kwasu faryzeuszów i saduceuszów!"}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "12", "text": "Wtedy zrozumieli, że nie mówił, aby się wystrzegać kwasu {chlebowego}, ale nauki faryzeuszów i saduceuszów."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "13", "text": "A <gdy> Jezus przybył w okolicę Cezarei Filipa, zapytał uczniów swoich temi słowy: Za kogo mają ludzie Syna człowieczego?"}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "14", "text": "Oni zaś odpowiedzieli: Jedni za Jana Chrzciciela, a inni za Eliasza, inni jeszcze za Jeremiasza, lub za jednego z proroków."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "15", "text": "{Jezus} ich pyta: A wy za kogo Mnie macie?"}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "16", "text": "Szymon Piotr przemówił i rzekł: Tyś jest Chrystus, Syn Boga żywego."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "17", "text": "A odpowiadając Jezus rzekł mu: Błogosławiony jesteś, Szymonie, synu Jana; gdyż ciało i krew nie objawiły ci, lecz Ojciec mój, który jest w niebiesiech."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "18", "text": "<A> Ja także ci powiadam, że ty jesteś Piotrem-opoką, i na tej opoce zbuduję Kościół mój, a moce piekielne nie przemogą go."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "19", "text": "Tobie też dam klucze królestwa niebieskiego, a cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane (i) w niebiesiech, a cokolwiek rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane (i) w niebiesiech."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "20", "text": "Wtenczas zakazał uczniom {swoim}, aby nikomu nie mówili, że On jest {Jezusem} Chrystusem."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "21", "text": "Od tego czasu zaczął Jezus wykazywać uczniom swym, iż trzeba, aby poszedł do Jerozolimy, i by wiele wycierpiał od starszyzny, od uczonych i przedniejszych kapłanów, – i by poniósł śmierć, i dnia trzeciego zmartwychwstał."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "22", "text": "Ale Piotr, wziąwszy Go na bok, zaczął Mu wymawiać, i rzekł: Zmiłujże się, Panie! Nie przyjdzie to na Cię!"}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "23", "text": "On jednak odwracając się rzekł do Piotra: Odejdź ode Mnie, kusicielu! Jesteś Mi obrazą; bo nie myślisz o tem, co Boże ale o tem, co ludzkie."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "24", "text": "Wtedy rzekł Jezus do uczniów swoich: Jeśli kto chce iść za Mną, niechaj zaprze samego siebie i niech weźmie krzyż swój, a naśladuje Mnie."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "25", "text": "Kto bowiem chciałby duszę swą ocalić, straci ją; a ktoby stracił duszę swą dla Mnie, odnajdzie ją."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "26", "text": "Bo cóż pomoże człowiekowi, choćby cały świat pozyskał, jeśliby na duszy swej szkodę poniósł? Albo co może dać człowiek w zamian za duszę swą?"}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "27", "text": "Albowiem Syn człowieczy przyjdzie w chwale Ojca swego, wraz ze swymi aniołami, a wtedy »odda każdemu według uczynków jego«."}
{"book": "MAT", "chapter": 16, "verse": "28", "text": "Zaprawdę powiadam wam: niektórzy z pomiędzy tułaj obecnych nie skosztują śmierci, aż ujrzą Syna człowieczego, przychodzącego w królestwie swojem."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "1", "text": "A w sześć dni potem zabiera Jezus Piotra, Jakóba i jego brata Jana, i prowadzi ich osobno, na górę wysoką."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "2", "text": "I przemienił się wobec nich: oblicze Jego zajaśniało niby słońce, a szaty Jego stały się białe, jak śnieg."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "3", "text": "A oto ukazali się im Mojżesz i Eliasz, i rozmawiali z Nim."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "4", "text": "Piotr tedy przemówił i rzekł do Jezusa: Panie, dobrze nam tu być! Jeśli chcesz, rozbije{my} tu trzy namioty: dla Ciebie jeden, dla Mojżesza jeden, i dla Eliasza jeden."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "5", "text": "A gdy jeszcze mówił, oto obłok świetlany osłonił ich, a oto z obłoku odezwał się głos: »Ten jest Syn mój miły, w którym mam upodobanie«; Jego słuchajcie!"}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "6", "text": "A usłyszawszy to uczniowie, upadli na twarz swoją, i zlękli się bardzo."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "7", "text": "Jezus tedy zbliżył się, dotknął ich i przemówił [do nich]: Wstańcie, a nie bójcie się!"}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "8", "text": "Podnieśli więc swe oczy, ale nie zobaczyli nikogo, prócz samego Jezusa."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "9", "text": "A gdy zstępowali z góry, przykazał im Jezus, mówiąc: Nikomu nie mówcie o <tem> widzeniu, aż Syn człowieczy zmartwychwstanie."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "10", "text": "I zapytali Go uczniowie, mówiąc: Czemuż tedy uczeni twierdzą, że Eliasz wpierw ma się zjawić?"}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "11", "text": "A On odpowiadając rzekł im: Eliasz wprawdzie się zjawi, i wszystko odnowi;"}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "12", "text": "wszelako powiadam wam, że Eliasz już przyszedł, ale nie poznali go, lecz uczynili z nim, co tylko chcieli. Tak i Syn człowieczy od nich cierpieć będzie."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "13", "text": "Wtedy uczniowie zrozumieli, że mówił im o Janie Chrzcicielu."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "14", "text": "A gdy przyszedł do rzeszy, przystąpił do Niego <pewien> człowiek i upadł przed Nim na kolana,"}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "15", "text": "mówiąc: Panie, zmiłuj się nad synem moim, bo jest lunatykiem i bardzo cierpi; często bowiem wpada w ogień, a często do wody."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "16", "text": "Toteż przywiodłem go do uczniów twych, ale nie mogli go uleczyć."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "17", "text": "A odpowiadając Jezus rzekł: O plemię niewierne i przewrotne! Dopókiż to mam być z wami? Dopókiż mam was znosić? Przyprowadźcie Mi go tutaj!"}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "18", "text": "Poczem Jezus zgromił go, a szatan zeń wyszedł, i od tej godziny pacholę ozdrowiało."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "19", "text": "Wtedy uczniowie przystąpili do Jezusa na osobności, i powiedzieli: Dlaczegóż my nie mogliśmy go wyrzucić?"}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "20", "text": "{Jezus} <zaś> odpowiedział im: Z powodu niewiary waszej; bo zaprawdę powiadam wam: gdybyście mieli wiarę, jak ziarnko gorczycy, moglibyście powiedzieć tej górze: przenieś się stąd tam dotąd – i przeniosłaby się. Nic też nie byłoby dla was niemożliwe."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "22", "text": "A gdy przebywali {razem} w Galilei, rzekł do nich Jezus: Syn człowieczy ma być wydan w ręce ludzi,"}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "23", "text": "i zabiją Go; ale dnia trzeciego zmartwychwstanie. A oni zasmucili się bardzo."}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "24", "text": "A gdy przyszli do Kafarnaum, przystąpili do Piotra poborcy świątyni, i rzekli {doń}: Czy Mistrz wasz nie płaci dydrachmy?"}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "25", "text": "Odpowiedział: Owszem. Gdy zaś wszedł do domu, uprzedził go Jezus pytaniem: Co sądzisz Szymonie? Od kogo to królowie ziemscy pobierają cło, albo pogłówne? Od synów swych, czy też od obcych?"}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "26", "text": "<Gdy> zaś odpowiedział: »Od obcych«, rzekł mu Jezus: A więc synowie są wolni!"}
{"book": "MAT", "chapter": 17, "verse": "27", "text": "Byśmy jednak nie dali im zgorszenia, idź nad morze, zarzuć wędkę i pierwszą rybę, która się złowi, wyciągnij, otwórz jej pyszczek, a znajdziesz slatera; weźmij go i daj im za Mnie i za siebie."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "1", "text": "Koło tegoż czasu przystąpili do Jezusa uczniowie, mówiąc: Kto też to będzie pierwszy w królestwie niebieskiem?"}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "2", "text": "A {Jezus} przywoławszy pacholę, postawił je wśród nich,"}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "3", "text": "i rzekł: Zaprawdę powiadam wam, jeśli się nie poprawicie, i nie staniecie się jako dziatki, <na pewno> nie wnijdziecie do królestwa niebieskiego."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "4", "text": "Kto tedy uniży się, jako to pacholę, ten ma pierwszeństwo w królestwie niebieskiem."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "5", "text": "A ktoby przyjął jedno takie pacholę, dla Imienia mego, Mnie przyjmuje."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "6", "text": "Ktoby zaś zgorszył jedno z tych maluczkich, którzy wierzą we Mnie, takiemuby należało zawiesić kamień młyński na szyi jego, i zatopić go na pełnem morzu."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "7", "text": "Biada światu dla zgorszenia! Boć zgorszenia przyjść muszą, wszelako biada {temu} człowiekowi, przez którego zgorszenie przychodzi."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "8", "text": "A przeto, jeśli twa ręka, albo noga twoja ciągnie cię do grzechu, odetnij ją, i odrzuć od siebie; lepiej dla ciebie wejść do żywota jednorękim lub chromym, niż mając ręce obie lub nogi obydwie wrzuconym być w ogień wieczny."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "9", "text": "A jeśli oko twe ciągnie cię do grzechu, wyłup je i odrzuć od siebie; lepiej dla ciebie wejść do żywota jednookim, niż mając dwoje oczu być wrzuconym do piekła ognistego."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "10", "text": "Uważajcie, by nie pogardzać żadnym z tych maluczkich; albowiem powiadam wam, ich aniołowie w niebie zawsze patrzą na oblicze Ojca mego, który jest w niebiesiech."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "12", "text": "Cóż wam się zdaje? Jeśli kto ma sto owiec, a zabłądzi z nich jedna, czyż nie zostawia na górach dziewięćdziesięciu dziewięciu, i nie idzie szukać tej, która zabłądziła?"}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "13", "text": "A gdy się uda ją odnaleźć, zaprawdę powiadam wam, że cieszy się więcej z niej, niż z dziewięćdziesięciu dziewięciu, które się nie zabłąkały."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "14", "text": "Tak nie jest wolą Ojca waszego, który jest w niebiesiech, aby jeden z tych maluczkich miał zginąć."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "15", "text": "Gdy jednak zgrzeszy brat twój {przeciw tobie} – idź i upomnij go w cztery oczy. Jeśli cię posłucha, to pozyskasz brata swego;"}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "16", "text": "gdyby zaś {cię} nie posłuchał, weź ze sobą jeszcze jednego lub dwóch, aby wszelka sprawa opierała się na słowie dwu lub trzech świadków."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "17", "text": "A gdyby ich nie chciał usłuchać, powiedz Kościołowi; gdyby zaś nawet Kościoła nie posłuchał, niech ci będzie jako poganin i celnik."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "18", "text": "Zaprawdę powiadam wam: cokolwiek zwiążecie na ziemi, będzie związane (i) w niebiesiech; a cokolwiek rozwiążecie na ziemi, będzie rozwiązane (i) w niebiesiech."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "19", "text": "Po raz wtóry powiadam wam, że jeśliby dwaj z pośród was na ziemi byli zgodni ze sobą, o cokolwiekby chodziło, jeśliby o to prosili, da im to Ojciec mój, [który jest] w niebiesiech."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "20", "text": "Gdzie bowiem dwaj lub trzej zbierają się w Imię moje, tam <i Ja> jestem w pośród nich."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "21", "text": "Wówczas wystąpił Piotr i rzekł <doń>: Panie ile razy brat mój może zgrzeszyć przeciwko mnie, a mam mu odpuścić? Czy aż siedmkroć?"}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "22", "text": "Jezus mu odrzekł: Nie mówię ci: aż siedmkroć; ale aż do siedmdziesiąt siedmkroć."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "23", "text": "Dlatego z królestwem niebieskiem miało się podobnie jak z pewnym królem, który chciał zrobić obrachunek ze sługami swymi."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "24", "text": "A gdy zaczął czynić obrachunek, stawiono przed nim jednego, który był {mu} winien dziesięć tysięcy talentów."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "25", "text": "Ponieważ zaś nie miał [skąd] oddać, kazał go pan {jego} zaprzedać i jego żonę i dzieci i wszystko, co posiadał, a dług zwrócić."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "26", "text": "{Ów} tedy sługa, upadłszy mu do nóg, <oddał pokłon> i [błagał go], mówiąc: Miej cierpliwość nademną, a wszystko ci zwrócę."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "27", "text": "A pan ulitował się nad owym sługą, uwolnił go i dług mu darował."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "28", "text": "Aliści sługa ów wychodząc, spotkał jednego ze współtowarzyszów swoich, który mu był winien sto denarów, i chwyciwszy go dusił, mówiąc: Oddaj coś winien!"}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "29", "text": "Lecz współsługa jego upadł mu do nóg i błagał go, mówiąc: Miej cierpliwość nademną, a {wszystko} ci zwrócę."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "30", "text": "On jednak nie chciał, lecz odszedł i wtrącił go do więzienia, ażby dług oddał."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "31", "text": "A gdy jego współtowarzysze ujrzeli, co się stało, bardzo się zasmucili; poszli przeto i opowiedzieli panu swemu wszystko, co zaszło."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "32", "text": "Wtedy pan jego przywołał go do siebie i rzekł mu: Sługo niegodziwy, cały dług darowałem ci dlatego, żeś mnie prosił;"}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "33", "text": "czyż {więc} nie należało, abyś i ty się zlitował nad współsługą swoim, jak i ja nad tobą się zlitowałem?"}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "34", "text": "Toteż rozgniewany pan jego wydał go katom, ażby <mu> zwrócił cały dług."}
{"book": "MAT", "chapter": 18, "verse": "35", "text": "Podobnie i Ojciec mój niebieski uczyni wam, jeśli nie przebaczycie z serc waszych każdy bratu swemu."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "1", "text": "A gdy Jezus skończył te mowy, wyruszył z Galilei i szedł ku kresom Judei, przez Zajordanie."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "2", "text": "I szły za Nim mnogie rzesze, a On je tam uzdrawiał."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "3", "text": "Przystąpili też do Niego faryzeusze i, aby Go podchwycić, mówili: Czy wolno {mężowi} oddalić swą żonę dla jakiejkolwiek przyczyny?"}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "4", "text": "Lecz On odpowiadając rzekł {im}: Czy nie czytaliście, że Stwórca {człowieka} »uczynił ich na początku mężczyzną i niewiastą«?"}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "5", "text": "i rzekł: »Dlatego człowiek opuści ojca i matkę, i złączy się z żoną swoją, i staną się <oni> dwoje jednem ciałem«."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "6", "text": "Zatem niema już dwojga, ale jedno ciało. Co więc Bóg złączył, niechaj człowiek nie rozłącza."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "7", "text": "Mówią Mu: Dlaczegóż więc Mojżesz nakazał dać list rozwodowy, i oddalić <ją>?"}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "8", "text": "Odpowiedział im: Mojżesz ze względu na twarde serce wasze pozwolił wam oddalać żony wasze; z początku jednak nie było tak."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "9", "text": "Ja natomiast powiadam wam: wyjąwszy wypadek rozpusty, ktoby oddalił żonę swoją {i pojął inną}, cudzołoży; a ktoby oddaloną pojął, cudzołoży."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "10", "text": "Mówią doń uczniowie {Jego}: Jeśli tak się ma sprawa mężczyzny z niewiastą, lepiej nie zawierać małżeństwa."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "11", "text": "A On im odrzekł: Nie wszyscy pojmują tę naukę, jeno ci, którym dano."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "12", "text": "Jedni bowiem są skazani na bezżeństwo od urodzenia z łona matki; inni znowu są bezżenni, bo ich ludzie zniewolili; są wreszcie bezżenni, którzy dla królestwa niebieskiego sami sobie wybrali bezżeństwo. Kto może pojąć, niech się jej ima."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "13", "text": "W owym czasie przyniesiono Mu dziatki, by ręce na nie włożył, i pomodlił się. Aliści uczniowie łajali ich."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "14", "text": "Jezus zaś rzekł {do nich}: Puśćcie dziatwę! i nie wzbraniajcie jej przychodzić do Mnie; do takich bowiem należy królestwo niebieskie."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "15", "text": "A włożywszy na nie ręce, odszedł z owego miejsca."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "16", "text": "A oto ktoś zbliżył się i rzekł doń: Mistrzu {dobry}! Cóż mam dobrego czynić, by żywot wieczny osiągnąć?"}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "17", "text": "A On mu odpowiedział: Czemu Mnie pytasz o to, co jest dobre? Jeden jest dobry, {Bóg}. Jeśli zaś chcesz wejść do żywota, chowaj przykazania."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "18", "text": "Pyta Go: Które? A Jezus powiedział: »Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie mów fałszywego świadectwa,"}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "19", "text": "czcij ojca {swego} i matkę {swą}«, a »miłuj bliźniego swego, jak siebie samego«."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "20", "text": "Rzecze Mu młodzieniec: Wszystkiego tego przestrzegałem {od młodości mojej}; czegóż mi jeszcze nie dostaje?"}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "21", "text": "Jezus mu odparł: Jeśli chcesz być doskonałym, idź, sprzedaj co masz, i rozdaj ubogim; a będziesz miał skarb w niebiesiech; potem przyjdź, naśladuj Mnie."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "22", "text": "Aliści młodzian, usłyszawszy <to> słowo, odszedł smutny, albowiem posiadał wielkie dobra."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "23", "text": "Jezus zaś rzekł do uczniów swoich: Zaprawdę powiadam wam, bogacz z trudnością wejdzie do królestwa niebieskiego!"}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "24", "text": "I znowu powiadam wam: Łatwiej wielbłądowi przejść przez ucho igły, niż bogatemu {wejść} do królestwa niebieskiego."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "25", "text": "A słysząc [to] uczniowie bardzo się zdumiewali, i mówili: Któż więc zdoła się zbawić?"}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "26", "text": "Jezus zaś, utkwiwszy w nich wzrok swój, rzekł im: Dla ludzi jest to niemożliwe, »dla Boga jednak wszystko jest możebne«."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "27", "text": "Wówczas Piotr odezwał się i rzekł doń: Otośmy opuścili wszystko i poszli za Tobą; cóż więc z nami będzie?"}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "28", "text": "Jezus zaś oświadczył im: Zaprawdę powiadam wam, że gdy Syn człowieczy, przy odnowieniu wszechświata, zasiądzie na tronie swej chwały, to i wy, coście poszli za Mną, siedzieć także będziecie na dwunastu tronach, sądząc dwanaście pokoleń Izraelowych."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "29", "text": "Każdy też, ktoby opuścił braci lub siostry, albo ojca lub matkę, albo żonę lub dzieci, albo włości lub dom<y> dla Imienia mego – odbierze stokroć więcej, i odziedziczy żywot wieczny."}
{"book": "MAT", "chapter": 19, "verse": "30", "text": "A wielu pierwszych stanie się ostatnimi, a ostatnich pierwszymi."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "1", "text": "{Albowiem} z królestwem niebieskiem rzecz ma się podobnie, jak z pewnym gospodarzem, który wczesnym rankiem wyszedł nająć robotników do winnicy swej."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "2", "text": "Zgodziwszy zaś robotników po denarze na dzień, posłał ich do winnicy swojej."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "3", "text": "A gdy wyszedł około godziny trzeciej, ujrzał innych, którzy stali na rynku bezczynnie."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "4", "text": "Im także powiedział: Idźcie i wy do winnicy mojej, a co będzie słuszna, dam wam."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "5", "text": "A oni poszli. I zasię wyszedł około szóstej i dziewiątej godziny, i podobnie postąpił."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "6", "text": "A gdy około godziny jedenastej wyszedł, i znalazł innych stojących, rzekł do nich: Dlaczego tu stoicie dzień cały bezczynnie?"}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "7", "text": "Powiadają mu: Nikt nas nie najął. Mówi do nich: Idźcie i wy do winnicy [mojej]."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "8", "text": "Gdy zaś wieczór zapadł, rzekł pan winnicy do swego rządcy: Zwołaj robotników, i oddaj im zapłatę, zaczynając od ostatnich aż do pierwszych."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "9", "text": "Przystąpili zatem ci, którzy [przybyli] o godzinie jedenastej i otrzymali po denarze."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "10", "text": "A gdy nadeszli {i} pierwsi, sądzili, że więcej dostaną; ale i oni otrzymali po denarze."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "11", "text": "Odebrawszy zaś szemrali przeciw gospodarzowi,"}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "12", "text": "mówiąc: Ci ostatni jedną godzinę pracowali, a zrównałeś ich z nami, którzyśmy znosili ciężar dnia i spiekotę."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "13", "text": "Ale on odezwał się do jednego z nich i rzekł: Przyjacielu, krzywdy ci nie wyrządzam; czyż nie zgodziłeś się ze mną za denara?"}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "14", "text": "Zabierz co twoje, a idź; chcę też {i} temu ostatniemu dać, jako i tobie."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "15", "text": "Alboż nie wolno mi <z mym groszem> uczynić tego, co chcę? Czyż krzywo patrzysz, żem ja dobry?"}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "16", "text": "Tak to ostatni będą pierwszymi, a pierwsi ostatnimi; {albowiem wielu jest wezwanych, ale mało wybranych}."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "17", "text": "A idąc do Jerozolimy, wziął Jezus osobno dwunastu {uczniów}, i <w drodze> mówił do nich:"}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "18", "text": "Oto idziemy do Jerozolimy, a Syn człowieczy będzie wydań przedniejszym kapłanom i uczonym, którzy Go na śmierć zasądzą,"}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "19", "text": "i wydadzą Go w ręce pogan na zelżenie, ubiczowanie i ukrzyżowanie; ale dnia trzeciego powstanie z martwych."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "20", "text": "Wówczas matka synów Zebedeusza, wraz z synami swoimi, przystąpiła doń i, oddając pokłon, o coś Go prosiła."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "21", "text": "A On rzekł jej: Czegóż chcesz? Mówi Mu: Rozkaż, aby ci dwaj synowie moi siedzieli, jeden po twej prawicy, a drugi po <twej> lewicy w królestwie twojem."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "22", "text": "A odpowiadając Jezus rzekł: Nie wiecie, o co prosicie! Czy potraficie pić kielich, który Ja mam pić? Mówią doń: Potrafimy."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "23", "text": "Rzecze im: Z kielichać mego pić będziecie; co zaś do siedzenia po prawicy mej lub po lewicy, nie jest to moją rzeczą dać [wam], lecz tym, którym Ojciec mój zgotował."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "24", "text": "A dziesięciu słysząc to, obruszyli się na dwu braci."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "25", "text": "Jezus zatem przywołał ich do Siebie i przemówił: Wiecie, iż władcy narodów uciskają je, a wielmoże dają im odczuć swą władzę."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "26", "text": "Nie tak to będzie między wami! Ale ktoby chciał zostać wielkim pośród was, niechaj będzie sługą waszym;"}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "27", "text": "a ktoby chciał zostać pierwszym między wami, niechaj będzie ostatnim sługą waszym."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "28", "text": "Tak i Syn człowieczy nie przyszedł, aby Mu usługiwano, lecz by usługiwał, i życie swe oddał na okup za wielu."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "29", "text": "A gdy oni wychodzili z Jerycha, szła za Nim {mnoga} rzesza."}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "30", "text": "A oto dwaj ślepi, którzy przy drodze siedzieli, słysząc, że Jezus przechodzi, zaczęli wołać słowy: Panie! Zmiłuj się nad nami, Synu Dawidów!"}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "31", "text": "Tłum zaś łajał ich, by milczeli; ale oni jeszcze głośniej wołali, mówiąc: Panie! Zmiłuj się nad nami. Synu Dawidów!"}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "32", "text": "A Jezus przystanął, zawołał ich i spytał: Cóż chcecie, bym wam uczynił?"}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "33", "text": "Mówią Mu: Panie, niechże otworzą się oczy nasze!"}
{"book": "MAT", "chapter": 20, "verse": "34", "text": "l zlitowawszy się nad nimi, Jezus dotknął ich oczu i natychmiast przejrzeli; i poszli za Nim."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "1", "text": "A gdy, zbliżając się do Jerozolimy, przychodzili do Betfage, na górze Oliwnej, wtedy Jezus wysłał dwóch uczniów,"}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "2", "text": "mówiąc im: Idźcie do sioła, które leży przed wami, a zaraz znajdziecie oślicę uwiązaną, a z nią oślę; odwiążcie i przywiedźcie do Mnie."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "3", "text": "A gdyby wam kto co mówił, powiedzcie: »Pan ich potrzebuje«, a natychmiast je puści."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "4", "text": "To {wszystko} zaś stało się, aby się spełniła zapowiedź proroka, który rzekł:"}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "5", "text": "»Powiedzcie córze Syonu: Oto król twój idzie do ciebie. On cichy i dosiadł oślęcia, młodego źrebięcia oślicy«."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "6", "text": "Uczniowie przeto poszli i uczynili, jak im Jezus przykazał."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "7", "text": "I przywiedli oślicę i źrebię, i zarzucili na nie swe płaszcze, a {Jego} na wierzch posadzili."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "8", "text": "A mnoga rzesza rozścielała płaszcze swe na drodze; inni zaś obcinali gałązki z drzew, i słali je na drodze."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "9", "text": "Tłumy zaś, które <Go> poprzedzały, i które szły za Nim, wołały mówiąc: »Hosanna Synowi Dawida! błogosławiony, co idzie w Imię Pana«; »Hosanna na niebiosach!«"}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "10", "text": "A gdy wchodził do Jerozolimy, poruszyło się całe miasto, pytając: Któż to jest?"}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "11", "text": "Rzesze zaś odpowiadały: To prorok Jezus, z Nazaretu w Galilei."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "12", "text": "Potem wszedł Jezus do świątyni {Bożej}, i wypędził wszystkich sprzedających i kupujących w świątyni, a stoliki zmieniających pieniądze powywracał, jakoteż stołki tych, co sprzedawali gołębie;"}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "13", "text": "i rzekł im: Napisano: »dom mój domem modlitwy zwań będzie«, wy zaś »czynicie z niego jaskinię zbójców«."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "14", "text": "W świątyni też zbliżyli się do Niego ślepi i chromi, a On ich uleczył."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "15", "text": "A przedniejsi kapłani i uczeni, widząc nadzwyczajne rzeczy, które zdziałał, oraz dziatwę, wołającą w świątyni słowami: »Hosanna Synowi Dawida!« oburzyli się,"}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "16", "text": "i rzekli doń: Czy słyszysz, co oni mówią? Jezus zaś powiedział im: Owszem! Czyż nigdy nie czytaliście: »Z ust niemowląt i ssących zgotowałeś chwałę«?"}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "17", "text": "A opuściwszy ich, wyszedł za miasto do Betanii, i tam przenocował."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "18", "text": "Nad ranem zaś, gdy wracał do miasta, uczuł głód."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "19", "text": "A widząc przy drodze jedno drzewo figowe, podszedł ku niemu, ale niczego na niem nie znalazł, prócz samych liści. To też rzekł do niego: Niechże z ciebie na wieki owoc się nie rodzi! A drzewo figowe natychmiast zaczęło usychać."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "20", "text": "Widząc to uczniowie zdumiewali się, i mówili: Jakże szybko uschło <to drzewo ligowe>!"}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "21", "text": "A Jezus odpowiadając rzekł im: Zaprawdę powiadam wam: jeślibyście mieli wiarę, a nie powątpiewali, nie tylko moglibyście uczynić rzecz z drzewem figowym, ale nawet, jeślibyście powiedzieli tej górze: »Podnieś się i rzuć się w morze«, stałoby się."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "22", "text": "Wszystko też otrzymacie, o cokolwiek w modlitwie z wiarą prosić będziecie."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "23", "text": "Kiedy potem wszedł do świątyni i nauczał, przystąpili do Niego przedniejsi kapłani i starsi ludu, mówiąc: Jakiem prawem to czynisz? i kto Ci udzielił tej władzy?"}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "24", "text": "<A> odpowiadając Jezus rzekł im: Ja także postawię wam jedno pytanie; jeśli Mi na nie odpowiecie, to i Ja wam powiem, jakiem prawem to czynię."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "25", "text": "Skąd pochodził chrzest Jana – z nieba, czy od ludzi? A oni zastanawiali się, mówiąc sobie: Jeśli powiemy: »Z nieba«, rzeknie nam: »Dlaczegóż więc nie uwierzyliście mu?«"}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "26", "text": "Jeśli zaś powiemy: »Od ludzi«, trzeba nam obawiać się tłumu, gdyż wszyscy mają Jana za proroka."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "27", "text": "Odpowiedzieli zatem Jezusowi, mówiąc: Nie wiemy. A On im rzekł: To i Ja wam nie powiem, jakiem prawem to czynię."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "28", "text": "Ale cóż wam się zdaje? {Pewien} człowiek miał dwóch synów. {A} przystępując do pierwszego rzekł: Synu, idź dzisiaj, popracuj w winnicy {mojej}."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "29", "text": "Ale on odpowiedział: Nie chcę; potem jednak, żalem wzruszony, poszedł."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "30", "text": "A zwracając się do drugiego podobnie przemówił. Ten zaś odrzekł: Idę, panie; ale nie poszedł."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "31", "text": "Któryż z <tych> dwu spełnił wolę ojcowską? Odpowiadają {Mu}: Pierwszy. Jezus odezwał się do nich: Zaprawdę powiadam wam, że celnicy i nierządnice wchodzą przed wami do królestwa Bożego."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "32", "text": "Jan bowiem szedł do was drogą sprawiedliwości, a nie uwierzyliście mu; uwierzyli mu jednak celnicy i nierządnice; wy zaś – choć na to patrzyliście – nawet później nie odczuwaliście żalu tak, by mu uwierzyć."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "33", "text": "Posłuchajcie innej przypowieści: Był pewien gospodarz, który zasadził winnicę, i ogrodził ją murem, i wykuł w niej prasę, i postawił wieżę, i wynajął winnicę kmieciom i wyjechał."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "34", "text": "A gdy nadszedł czas winobrania, wysłał sługi swe do kmieci, by odebrać zbiory swoje."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "35", "text": "Ale kmiecie, pojmawszy sługi jego, jednego pobili, drugiego zamordowali, a innego ukamienowali."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "36", "text": "Wysłał znowu inne sługi w większej liczbie, niż poprzednio; ale i z nimi tak samo postąpili."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "37", "text": "Na końcu więc posłał do nich syna swego, mówiąc: Syna mego {chyba} uszanują."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "38", "text": "Ale kmiecie, ujrzawszy syna, mówili między sobą: To dziedzic! Nuże, zabijmy go, a posiądziemy dziedzictwo jego."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "39", "text": "I pojmawszy go, wyrzucili po za winnicę, i zamordowali."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "40", "text": "Gdy więc wróci pan winnicy, co uczyni owym kmieciom?"}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "41", "text": "Mówią Mu: Złoczyńców srodze wygubi, a winnicę [swą] wynajmie innym kmieciom, którzy mu we właściwej porze plony oddawać będą."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "42", "text": "Jezus im rzecze: Czyż nigdy nie czytaliście w Piśmie: »Głaz odrzucony przez budowniczych, on to kamieniem został węgielnym. Przez Pana rzecz ta się stała, a w oczach naszych jest dziwem«."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "43", "text": "A przeto powiadam wam: Odjęte zostanie od was królestwo Boże i dane narodowi, który przynosi owoce jego."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "44", "text": "{A ktoby upadł na kamień ten – roztrzaska się; na kogo zaś spadnie – tego zmiażdży}."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "45", "text": "Gdy więc przedniejsi kapłani i faryzeusze usłyszeli przypowieści Jego, zrozumieli, że o nich mówił."}
{"book": "MAT", "chapter": 21, "verse": "46", "text": "A lubo usiłowali Go uwięzić, bali się ludu, który Go miał za proroka."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "1", "text": "Potem Jezus odezwał się, i ponownie w przypowieściach mówił do nich temi słowy:"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "2", "text": "Z królestwem niebieskiem jest podobnie, jak z pewnym królem, który synowi swemu sprawił wesele."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "3", "text": "I wysłał swe sługi, by wezwali zaproszonych na gody, ale oni przyjść nie chcieli."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "4", "text": "Posłał ponownie inne sługi, mówiąc: Powiedzcie zaproszonym: Oto ucztę moją przygotowałem, me woły i co było tuczne zabito, i wszystko gotowe; pójdźcie na gody."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "5", "text": "Ale oni lekceważąc to odeszli: jeden do włości swojej, a drugi do swego kupiectwa,"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "6", "text": "reszta zaś pojmała sługi jego, zelżyła i pozabijała."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "7", "text": "A {dowiedziawszy się} król, rozgniewał się, wysłał swe wojska, wytracił owych mężobójców, a miasto ich podpalił."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "8", "text": "Wtedy rzecze do sług swoich: Wesele wprawdzie gotowe, ale zaproszeni nie byli godni."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "9", "text": "Wynijdźcie więc na rozstaje dróg, i wzywajcie na gody, kogo tylko spotkacie."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "10", "text": "I wyszli słudzy jego na drogi, zgromadzili wszystkich, których napotkali, złych i dobrych, tak iż sala godowa zapełniła się biesiadnikami,"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "11", "text": "A gdy król wszedł, by zobaczyć biesiadników, ujrzał tam człowieka, nieodzianego w szatę godową."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "12", "text": "Rzekł więc do niego: Przyjacielu, jakże tu wszedłeś, nie mając szaty godowej? A on zamilkł."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "13", "text": "Wtedy król powiedział służbie: Zwiążcie mu nogi i ręce, i wyrzućcie go precz do ciemności! Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "14", "text": "Albowiem wielu jest wezwanych, ale mało wybranych."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "15", "text": "Wtedy faryzeusze odeszli i powzięli uchwałę, by Go na słowie podchwycić."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "16", "text": "I wysłali do Niego uczniów swych wraz z herodyanami, mówiąc: Mistrzu! Wiemy, że jesteś prawdomówny, i drogi Bożej po prawdzie nauczasz, i że nie zważasz na nikogo; albowiem nie oglądasz się na osobę ludzką."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "17", "text": "Powiedz nam przeto, co myślisz: Czy wolno płacić cesarzowi podatek, czy nie?"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "18", "text": "Jezus zaś, znając ich przewrotność, rzekł: Czemu Mnie kusicie, obłudnicy?"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "19", "text": "Pokażcie Mi monetę podatkową! A oni podali Mu denara."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "20", "text": "{Jezus} zaś ich pyta: Czyj to wizerunek i napis?"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "21", "text": "Mówią Mu: Cesarski. Wtedy rzekł im: Oddajcież więc, co jest cesarskiego, cesarzowi, a co jest Bożego, Bogu."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "22", "text": "Co słysząc, zdumieli się i, opuściwszy Go, odeszli."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "23", "text": "W owym dniu i przystąpili do Niego saduceusze, którzy twierdzą, że niema zmartwychwstania, i pytali Go,"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "24", "text": "mówiąc: Mistrzu! Mojżesz przykazał: »Jeśli kto umrze, a nie zostawi syna, niech brat jego pojmie żonę jego, i wzbudzi potomstwo swemu bratu«."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "25", "text": "Było zaś u nas siedmiu braci; a pierwszy ożeniwszy się umarł, i nie mając potomstwa zostawił żonę swą bratu swemu."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "26", "text": "Podobnież i drugi i trzeci aż do siódmego."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "27", "text": "A na ostatek po wszystkich i niewiasta umarła."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "28", "text": "Któregoż więc z <tych> siedmiu żoną będzie ona przy zmartwychwstaniu? Wszyscy bowiem mieli ją <za żonę>."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "29", "text": "A Jezus odpowiadając rzekł im: Błądzicie, nie rozumiejąc Pisma, ani mocy Bożej!"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "30", "text": "Albowiem po zmartwychwstaniu ani się nie będą żenić, ani za mąż wychodzić, ale podobni są aniołom {Bożym} w niebie."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "31", "text": "Co się zaś tyczy zmartwychwstania, czyż nie czytaliście, co oświadczył Bóg, gdy wam powiedział:"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "32", "text": "»Jam jest Bóg Abrahama i Bóg Izaaka i Bóg Jakóba«? Nie jest On Bogiem umarłych, ale żyjących."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "33", "text": "A słysząc to rzesze zdumiewały się nad nauką Jego."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "34", "text": "A gdy faryzeusze usłyszeli, że zamknął usta saduceuszom, zgromadzili się razem,"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "35", "text": "a jeden z nich, uczony w zakonie, chcąc Go wybadać, zapytał [Go]:"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "36", "text": "Mistrzu, które jest największe przykazanie w zakonie?"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "37", "text": "<A> {Jezus} mu rzekł: »Będziesz miłował Pana Boga twego z całego serca twego i z całej duszy twojej i ze wszystkiej myśli twojej«."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "38", "text": "To jest największe i pierwsze przykazanie."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "39", "text": "A wtóre, równe jemu: »Będziesz miłował bliźniego swego, jak siebie samego«."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "40", "text": "Na tych dwóch przykazaniach zasadza się cały zakon i prorocy."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "41", "text": "A gdy faryzeusze się zebrali, zapytał ich Jezus,"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "42", "text": "mówiąc: Co sądzicie o Chrystusie? Czyim jest synem? Mówią Mu: Dawida."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "43", "text": "<Jezus> im rzecze: Jakżeż więc Dawid mocą Ducha nazywa Go Panem, mówiąc:"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "44", "text": "»Rzekł Pan do Pana mego: „Siądź po prawicy mojej; aż położę twych wrogów podnóżkiem stóp twoich”«."}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "45", "text": "Jeśli więc Dawid nazywa Go panem, to jakże może być synem jego?"}
{"book": "MAT", "chapter": 22, "verse": "46", "text": "Lecz nikt nie mógł Mu nic odpowiedzieć; nikt też od owego dnia nie śmiał Go więcej pytać."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "1", "text": "Wówczas odezwał się Jezus do rzesz i do uczniów swych,"}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "2", "text": "mówiąc: Na katedrze mojżeszowej zasiedli uczeni i faryzeusze."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "3", "text": "Wszystko zatem, cokolwiekby wam powiedzieli, zachowajcie i czyńcie, ale według ich uczynków nie czyńcie; mówią bowiem, ale nie czynią."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "4", "text": "Wiążą też ciężkie {i nieznośne} brzemiona, i wkładają na barki ludzi, sami zaś palcem swym nie chcą ich ruszyć."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "5", "text": "A wszystkie swe sprawy czynią, aby się ludziom pokazać. Rozszerzają bowiem swe filaktery i wydłużają strzępce;"}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "6", "text": "chętnie też przyjmują pierwsze miejsca na ucztach, pierwsze krzesła po bóżnicach,"}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "7", "text": "ukłony na rynku i tytuł mistrzów u ludzi."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "8", "text": "Wy atoli nie nazywajcie siebie »mistrzami«, bo jeden jest Mistrz wasz, wy zaś wszyscy braćmi jesteście."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "9", "text": "Ani »ojcem« nie nazywajcie sobie nikogo na ziemi, gdyż jeden jest Ojciec wasz w niebie."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "10", "text": "Ani nie nazywajcie się »kierownikami«, bo jeden Chrystus jest kierownikiem waszym."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "11", "text": "Kto zaś między wami jest wyższy, niech będzie sługą waszym."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "12", "text": "A kto się wywyższa, będzie poniżon; a kto się uniża, będzie wywyższon."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "13", "text": "Biada wam zatem, uczeni i faryzeusze obłudnicy, bo przed ludźmi zamykacie królestwo niebieskie; sami bowiem nie wchodzicie, ani tym, co wchodzą, wejść nie pozwalacie."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "14", "text": "{Biada wam, uczeni i faryzeusze obłudnicy, bo wyjadacie domy wdów pod pozorem długich modlitw; dlatego cięższy wyrok was czeka}."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "15", "text": "Biada wam uczeni i faryzeusze obłudnicy, ponieważ objeżdżacie morza i lądy dla pozyskania jednego prozelity; a gdy to nastąpi, czynicie go dwakroć winniejszym piekła, niż sami jesteście."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "16", "text": "Biada wam, ślepi przewodnicy, co mówicie: »Przysięga ktoś na przybytek świątyni – nic to; przysiągłby jednak ktoś na złoto przybytku – to ważne«."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "17", "text": "Głupi i ślepi! Cóż bowiem jest rzeczą ważniejszą? Złoto, czy przybytek, który uświęca złoto?"}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "18", "text": "Albo: »Przysięga ktoś na ołtarz – nic to; przysiągłby jednak ktoś na ofiarę, złożoną na nim – to ważne«."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "19", "text": "O ślepi! Cóż bowiem jest rzeczą ważniejszą? Ofiara, czy ołtarz, który uświęca ofiarę?"}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "20", "text": "Wszak kto przysięga na ołtarz, przysięga nań i na wszystko, co się na nim znajduje;"}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "21", "text": "kto zaś przysięga na przybytek, przysięga nań i na Tego, który w nim mieszka;"}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "22", "text": "a kto przysięga na niebo, przysięga na tron Boży i na Tego, który na nim siedzi."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "23", "text": "Biada wam, uczeni i faryzeusze obłudnicy, bo składacie dziesięcinę z mięty i kopru i kminku, a zaniedbaliście to, co najważniejsze w zakonie: sąd i miłosierdzie i wiarę. Te rzeczy trzeba było czynić, tamtych zaś nie opuszczać."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "24", "text": "O ślepi przewodnicy, którzy przecedzacie komara, a wielbłąda połykacie!"}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "25", "text": "Biada wam, uczeni i faryzeusze obłudnicy; albowiem oczyszczacie stronę zewnętrzną kielicha i misy, a wnętrze ich pełne jest zdzierstwa i niepowściągliwości."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "26", "text": "Ślepy faryzeuszu! Oczyść wpierw wnętrze kielicha [i misy], aby i jego strona zewnętrzna mogła stać się czystą."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "27", "text": "Biada wam, uczeni i faryzeusze obłudnicy, albowiem podobni jesteście grobom pobielanym, które <wprawdzie> z wierzchu wydają się [ludziom] pięknymi, wewnątrz jednak pełne są kości trupich i wszelkiego plugastwa."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "28", "text": "Tak i wy, na zewnątrz wprawdzie wydajecie się ludziom sprawiedliwymi, lecz wewnątrz jesteście pełni obłudy i niegodziwości."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "29", "text": "Biada wam uczeni i faryzeusze obłudnicy, którzy stawiacie grobowce prorokom, i zdobicie pomniki sprawiedliwych,"}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "30", "text": "i mówicie: »Gdybyśmy żyli za dni ojców naszych, nie bylibyśmy ich wspólnikami w rozlewie krwi proroków«."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "31", "text": "Tak więc sami sobie dajecie świadectwo, że jesteście synami tych, co mordowali proroków."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "32", "text": "Dopełnijcie i wy miary ojców waszych!"}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "33", "text": "Węże, plemię żmijowe! Jakżeż ujdziecie przed potępieniem piekielnem?"}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "34", "text": "Otóż Ja dlatego posyłam do was proroków i mędrców i uczonych; {lecz} wy jednych z nich zabijecie i ukrzyżujecie, a innych ubiczujecie w bóżnicach waszych, i ścigać będziecie z miasta do miasta,"}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "35", "text": "aby spadła na was krew wszystkich sprawiedliwych, którą wylano na ziemi od krwi Abla sprawiedliwego, aż do krwi Zacharyasza, {syna Barachiasza}, którego zamordowaliście między przybytkiem a ołtarzem."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "36", "text": "Zaprawdę powiadam wam: Wszystko to spadnie na to plemię."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "37", "text": "Jeruzalem, Jeruzalem, które zabijasz proroków i kamienujesz tych, których do ciebie wysłano! Ileż razy chciałem zgromadzić dziatwę twą, <podobnie> jak kokosz gromadzi pod skrzydła pisklęta swe, a nie chciałoś!"}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "38", "text": "Oto dom wasz stanie się wam {pustką}."}
{"book": "MAT", "chapter": 23, "verse": "39", "text": "Albowiem powiadam wam: <Napewno> odtąd nie ujrzycie Mnie, aż powiecie: »Błogosławiony, który idzie w Imię Pana«!"}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "1", "text": "A opuściwszy świątynię, szedł Jezus dalej; i przystąpili uczniowie Jego, aby Mu pokazać budowle świątyni."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "2", "text": "Ale On {odezwał się i} rzekł do nich: Czyż <nie> widzicie tego wszystkiego? Zaprawdę powiadam wam: <napewno> nie ostoi się tu kamień na kamieniu, któregoby nie zwalono."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "3", "text": "A gdy siedział na górze Oliwnej, przystąpili do Niego uczniowie, i na osobności pytali: Powiedz nam, kiedy to nastąpi, i jaki będzie znak twego przyjścia i końca świata?"}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "4", "text": "A odpowiadając Jezus rzekł im: Baczcie, aby nikt was nie zwiódł."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "5", "text": "Wielu bowiem przyjdzie w mojem Imieniu, mówiąc: »Jam jest Chrystus« – i wielu zwiodą."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "6", "text": "Usłyszycie bowiem o wojnach i wieściach wojennych; baczcie, by się nie strachać! Bo musi {to} <wszystko> nastąpić; ale to jeszcze nie koniec."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "7", "text": "»Powstanie bowiem naród przeciwko narodowi, a królestwo przeciw królestwu«. Będą też miejscami {zaraza i} głód i trzęsienia ziemi."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "8", "text": "Ale to wszystko jest początkiem boleści."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "9", "text": "Wówczas wydawać was będą na udrękę, i będą was zabijać, i będziecie w nienawiści u wszystkich narodów dla Imienia mego."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "10", "text": "Wtedy też wielu ulegnie zgorszeniu, i wzajemnie się wydawać, i nawzajem nienawidzić się będą."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "11", "text": "Powstanie też wielu fałszywych proroków, i wielu zwiodą;"}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "12", "text": "a dla rozpanoszenia się nieprawości oziębnie miłość wielu;"}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "13", "text": "lecz kto wytrwa aż do końca, ten zbawion będzie."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "14", "text": "A Ewangelia ta o królestwie głoszona będzie po całej ziemi, na świadectwo wszystkim narodom. A wtedy przyjdzie koniec."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "15", "text": "Kiedy zatem zobaczycie »obrzydliwość spustoszenia«, zapowiedzianą przez Daniela proroka, jaka zaległa miejsce święte, kto czyta, niech rozważy!"}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "16", "text": "wówczas ci, co są w Judei, niech uciekają w góry,"}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "17", "text": "a kto się znajduje na tarasie domu, niech nie schodzi, by zabrać rzeczy ze swego mieszkania;"}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "18", "text": "a kto [jest] na polu, niech się <wstecz> nie wraca, by zabrać płaszcz swój."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "19", "text": "A biada brzemiennym i karmiącym w owe dni!"}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "20", "text": "Proścież tedy, aby ucieczka wasza nie wypadła w zimie lub w szabat."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "21", "text": "Wtedy bowiem nastanie wielka udręka, »jakiej nic było od początku świata aż dotąd«, ani nie będzie."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "22", "text": "I gdyby nie były skrócone dni owe, żaden człowiek nie mógłby się zbawić. Ale przez wzgląd na wybranych dni owe zostaną skrócone."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "23", "text": "Wówczas, gdyby wam kto powiedział: »Oto tutaj jest Chrystus«, albo »tam« – nie wierzcie."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "24", "text": "Powstaną bowiem fałszywi Chrystusowie i fałszywi prorocy, i czynić będą wielkie znaki i dziwy tak dalece, że nawet wybranych wprowadziliby w błąd, gdyby to było możliwe."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "25", "text": "Oto przepowiedziałem wam."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "26", "text": "Gdy więc rzekną wam: »Oto jest na pustkowiu« – nie wychodźcie; »oto jest w ukryciu« – nie wierzcie."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "27", "text": "Albowiem, jak błyskawica wybiega ze wschodu i jawi się aż na zachodzie, tak też będzie z przyjściem Syna człowieczego."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "28", "text": "Gdzie jest padlina, tam {i} orły się zbiorą."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "29", "text": "A natychmiast po udręce dni owych »słońce się zaćmi, księżyc też nie da blasku swego«, a gwiazdy z nieba spadać będą i moce niebios zostaną wstrząśnięte."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "30", "text": "I wówczas na niebiesiech ukaże się znak Syna człowieczego. Wtedy to »biadać będą wszystkie plemiona ziemi«, i ujrzą Syna człowieczego, przychodzącego na obłokach niebieskich z wielką potęgą i chwałą."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "31", "text": "l wyśle aniołów swych z trąbą {o głosie} donośnym, i zgromadzą wybranych Jego z czterech wiatrów, od krańców niebios aż do krańców ich."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "32", "text": "A z drzewa figowego bierzcie przypowieść: Gdy już gałąź jego pęka i liście wypuszcza, poznajecie, że lato się zbliża."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "33", "text": "Podobnież i wy, gdy ujrzycie to wszystko, wiedzcie, że jest już blizko: we drzwiach."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "34", "text": "Zaprawdę powiadam wam: <napewno> nie przejdzie to plemię, aż to wszystko się stanie."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "35", "text": "Niebo i ziemia przeminą, ale słowa moje <napewno> nie przeminą."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "36", "text": "A o dniu owym i godzinie i nikt nie wie, ani aniołowie niebiescy, jeno sam Ojciec <mój>."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "37", "text": "A jak było za dni Noego, tak będzie i przy przyjściu Syna człowieczego."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "38", "text": "Jako bowiem w czasie przed potopem byli tacy, którzy jedli i pili, żenili się i wydawali za mąż, aż do dnia tego, w którym Noe wszedł do korabia,"}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "39", "text": "i nie spostrzegli się, aż przyszedł potop i pochłonął wszystkich, tak będzie i przy przyjściu Syna człowieczego."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "40", "text": "Wtedy dwaj będą na roli: jednego wezmą, a drugiego zostawią."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "41", "text": "Dwie będą mełły w młynie: jedną wezmą, a drugą zostawią."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "42", "text": "A przeto czuwajcie, bo nie wiecie, którego dnia przyjdzie Pan wasz."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "43", "text": "Ale to rozważcie, że gdyby gospodarz <był> wiedział, o której godzinie złodziej przyjdzie, byłby czuwał i nie pozwoliłby na włamanie się do domu swego."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "44", "text": "A przeto i wy bądźcie gotowi, bo Syn człowieczy przyjdzie w godzinie, o której nie myślicie."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "45", "text": "Któż tedy jest sługą wiernym i roztropnym, którego pan postanowił nad czeladzią swą, by jej w porę pokarm wydzielał?"}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "46", "text": "Błogosławiony ów sługa, którego pan po swym powrocie znajdzie tak czyniącym."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "47", "text": "Zaprawdę, powiadam wam: postanowi go nad całą majętnością swoją."}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "48", "text": "Gdyby jednak jakiś zły sługa rzekł w sercu swojem: »Pan mój, zwleka {z przyjazdem}«,"}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "49", "text": "i gdyby zaczął bić swoich towarzyszy, a jadał i pijał wraz z pijanicami,"}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "50", "text": "to pan owego sługi przyjdzie w dniu, którego on się nie spodziewa, i o godzinie, której on nie zna;"}
{"book": "MAT", "chapter": 24, "verse": "51", "text": "i przepołowi go <mieczem>, i los mu wyznaczy wraz z obłudnikami: tam będzie płacz i zgrzytanie zębów."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "1", "text": "Wówczas z królestwem niebieskiem będzie podobnie, jak z dziesięciu pannami, które zabrały kaganki swe, i wyszły na spotkanie oblubieńca {i oblubienicy}."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "2", "text": "Pięć z nich było głupich, a pięć mądrych."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "3", "text": "[Pięć} bowiem głupich, zabierając <swe> kaganki, nie zabrało ze sobą oliwy;"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "4", "text": "mądre natomiast wraz ze <swemi> kagankami, wzięły oliwę w naczyńkach {swych}."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "5", "text": "A gdy oblubieniec długo nie nadchodził, zdrzemnęły się wszystkie i zasnęły."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "6", "text": "Aliści o północy rozległo się wołanie: Oto oblubieniec {nadchodzi}; wyjdźcie na {jego} spotkanie!"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "7", "text": "Wtedy to zerwały się wszystkie owe panny, i uporządkowały kaganki swe."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "8", "text": "Głupie zaś rzekły do mądrych: Użyczcie nam oliwy waszej, bo kaganki nasze gasną."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "9", "text": "Mądre <jednak> odparły, mówiąc: Mogłoby nam i wam zabraknąć; idźcie raczej do sprzedających, i kupcie sobie."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "10", "text": "A gdy <one> poszły kupować, przybył oblubieniec; a te, co były gotowe, weszły z nim na gody weselne, i drzwi zamknięto."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "11", "text": "Później nadeszła i reszta panien, mówiąc: Panie, panie, otwórz nam."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "12", "text": "Ale on odpowiadając rzekł: Zaprawdę, mówię wam, nie znam was."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "13", "text": "A przeto czuwajcie, bo nie wiecie dnia ani godziny."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "14", "text": "Podobnie bowiem <pewien> człowiek odjeżdżając, zwołał sługi swe, i powierzył im majętność swoją."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "15", "text": "I dał jednemu pięć talentów, a drugiemu dwa, innemu zaś jeden, – każdemu według jego zdolności – i odjechał. Bezzwłocznie"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "16", "text": "ten, co odebrał pięć talentów, odszedł, zarabiał nimi, i zyskał drugie pięć;"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "17", "text": "również i ten, co dwa [otrzymał], zyskał drugie dwa."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "18", "text": "Natomiast ten, co jeden otrzymał, odszedł, zakopał go w ziemię, i ukrył pieniądze pana swego."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "19", "text": "A po długim czasie wrócił pan owych sług, i zażądał od nich rachunku."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "20", "text": "l przystępując ten, który otrzymał pięć talentów, przyniósł drugie pięć talentów, mówiąc: Panie, dałeś mi pięć talentów; oto zyskałem drugie pięć."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "21", "text": "Rzekł mu pan jego: Dobrze, prawy i wierny sługo! [Ponieważ] byłeś, wierny w małem, postanowię cię nad wieloma; wejdź do wesela pana swego."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "22", "text": "Przystąpił też i ten, który dwa talenty {otrzymał}, i rzekł: Panie, dałeś mi dwa talenty; oto zyskałem drugie dwa."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "23", "text": "Rzekł mu pan jego: Dobrze, prawy i wierny sługo! [Ponieważ] byłeś wierny w małem, postanowię cię nad wieloma; wejdź do wesela pana swego."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "24", "text": "A przystąpiwszy i ten, który odebrał jeden talent, rzekł: Panie, znam cię, żeś człowiek twardy; żniesz, gdzie nie siałeś, a zbierasz, gdzieś nie przewiewał!"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "25", "text": "Z obawy więc poszedłem i skryłem twój talent w ziemi; oto masz, co twoje!"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "26", "text": "A odpowiadając pan jego rzekł mu: Zły i leniwy sługo! Wiedziałeś, że żnę, gdzie nie siałem, a zbieram, gdziem nie przewiewał?"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "27", "text": "Należało ci zatem poruczyć mój pieniądz bankierom, a ja po powrocie odebrałbym oczywiście to, co moje z procentem."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "28", "text": "Odbierzcie więc od niego talent i dajcie temu, który ma dziesięć talentów."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "29", "text": "Każdemu bowiem, kto ma, dadzą tyle, że opływać będzie, a kto nie ma, temu odbiorą i to, co {zdaje się} posiadać."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "30", "text": "Sługę zaś niepożytecznego wyrzućcie precz do ciemności; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "31", "text": "A gdy Syn człowieczy przyjdzie w chwale swej i wszyscy aniołowie z Nim, wtedy zasiądzie na tronie majestatu swego,"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "32", "text": "wszystkie zaś narody zbiorą się przed Nim. I oddzieli jednych ud drugich, jako pasterz odłącza owce od kozłów,"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "33", "text": "i ustawi owce po swej prawicy, a kozły po lewicy."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "34", "text": "Wtedy Król powie do stojących po swej prawicy: Pójdźcie błogosławieni Ojca mego! posiądźcie <w dziedzictwie> królestwo, przygotowane dla was od założenia świata."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "35", "text": "Albowiem łaknąłem, a daliście Mi jeść; czułem pragnienie, a daliście Mi pić; byłem gościem, a przyjęliście Mnie;"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "36", "text": "nagim, a odzialiście Mnie; chorym, a odwiedziliście Mnie; byłem więźniem, a przyszliście do Mnie."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "37", "text": "Wówczas odpowiedzą Mu sprawiedliwi, mówiąc: Panie, kiedyż to widzieliśmy Cię łaknącym, a nakarmiliśmy {Cię}, <lub> spragnionym, a daliśmy {Ci} pić?"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "38", "text": "Kiedy to widzieliśmy Cię gościem, a przyjęliśmy {Cię}, lub nagim, a odzialiśmy {Cię}?"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "39", "text": "{Albo} kiedy to widzieliśmy Cię chorym, czy więźniem, a przyszliśmy do Ciebie?"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "40", "text": "A Król odpowiadając, rzecze im: Zaprawdę, powiadam wam, cokolwiek uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, Mnieście uczynili."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "41", "text": "Wówczas odezwie się także do stojących po lewicy: Precz ode Mnie przeklęci w ogień wieczny, który przygotowano dla Szatana i aniołów jego!"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "42", "text": "Albowiem łaknąłem, a nie daliście Mi jeść; czułem pragnienie, a nie daliście Mi pić;"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "43", "text": "byłem gościem, a nie przyjęliście Mnie; nagim, a nie odzialiście Mnie; chorym i więźniem, a nie odwiedziliście Mnie."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "44", "text": "Wówczas oni również [Mu] odpowiedzą, mówiąc: Panie, kiedyż to widzieliśmy Cię łaknącym lub spragnionym, lub gościem, lub nagim, lub chorym, lub w więzieniu, a nie usłużyliśmy Ci?"}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "45", "text": "Wtedy On im odpowie temi słowy: Zaprawdę, powiadam wam, czegokolwiek nie uczyniliście jednemu z tych <naj>mniejszych, aniście Mnie nie uczynili."}
{"book": "MAT", "chapter": 25, "verse": "46", "text": "I pójdą ci na mękę wieczną, a sprawiedliwi do żywota wiecznego."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "1", "text": "A gdy Jezus skończył całą tę mowę, rzekł do uczniów swoich:"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "2", "text": "Wiecie, iż po dwóch dniach obchodzi się Paschę, a Syn człowieczy wydan będzie na ukrzyżowanie."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "3", "text": "Wówczas zebrali się przedniejsi kapłani i starsi ludu w domu arcykapłana, nazwiskiem Kajfasza,"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "4", "text": "i naradzali się, aby Jezusa skrycie pojmać i zabić."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "5", "text": "Mówili wszelako: Nie w dniu świątecznym, aby przypadkiem nie powstał rozruch między ludem."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "6", "text": "A gdy Jezus przebywał w Betanii, w domu Szymona Trędowatego,"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "7", "text": "przystąpiła do Niego niewiasta, mająca alabastrowy słoik wonnego olejku <bardzo> drogiego i wylała na Jego głowę, gdy siedział za stołem."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "8", "text": "Uczniowie zaś, widząc to, z oburzeniem mówili: Na cóż takie marnotrawstwo?"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "9", "text": "Można bowiem było drogo to sprzedać i rozdać ubogim."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "10", "text": "Jezus zaś, spostrzegł to i rzekł im: Czemu sprawiacie przykrość [tej] niewieście? Wszak dobry uczynek Mi wyświadczyła."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "11", "text": "Ubogich bowiem zawsze macie wśród siebie, ale Mnie nie zawsze macie;"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "12", "text": "ona zaś, wylewając ten olejek wonny na Ciało moje, uczyniła to ze względu na blizki mój pogrzeb."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "13", "text": "Zaprawdę powiadam wam: gdzie tylko po całym świecie głosić będą tę Ewangelię, ku jej pamięci opowiedzą i to, co ona uczyniła."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "14", "text": "Wtedy jeden z Dwunastu, nazwiskiem Judasz z Karyotu, poszedł do przedniejszych kapłanów,"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "15", "text": "i rzekł {im}: Co mi chcecie dać, a ja wam Go wydam? Oni zaś wypłacili mu trzydzieści srebrników."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "16", "text": "I od tej chwili szukał dogodnej sposobności, aby Go wydać."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "17", "text": "A w przeddzień Przaśników przystąpili do Jezusa uczniowie, mówiąc: Gdzie chcesz, byśmy Ci przygotowali Paschę?"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "18", "text": "A Jezus odpowiedział: Idźcie do miasta, do pewnego człowieka, i powiedzcie mu: Mistrz mówi: Czas mój się zbliża; u ciebie obchodzę Paschę wraz z uczniami moimi."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "19", "text": "Uczynili więc uczniowie, jak im Jezus polecił, i zaczęli przygotowywać Paschę."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "20", "text": "A gdy wieczór zapadł, zajął z dwunastoma uczniami [swymi] miejsce za stołem."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "21", "text": "A kiedy wieczerzali rzekł: Zaprawdę powiadam wam, jeden z was zdradzi Mnie."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "22", "text": "Oni zaś zasmucili się bardzo i zaczęli jeden po drugim pytać <Go>: Czyżby ja, Panie?"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "23", "text": "Ale On odpowiadając rzekł: Kto umoczył ze Mną rękę w misie, ten Mnie zdradzi."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "24", "text": "Wprawdzie Syn człowieczy idzie według tego, co o Nim napisano, ale biada owemu człowiekowi, który zdradza Syna człowieczego; lepiejby mu było, gdyby się ów człowiek nie był narodził."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "25", "text": "A odpowiadając Judasz, zdrajca Jego, rzekł: Czy to ja, Mistrzu? Oświadczył mu: Sameś powiedział."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "26", "text": "A podczas wieczerzy wziął Jezus chleb, i pobłogosławiwszy połamał, i podając uczniom [swoim] rzekł: Bierzcie [i] jedzcie, to jest Ciało moje."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "27", "text": "A wziąwszy kielich, i dzięki czyniąc podał im, mówiąc: Pijcie z niego wszyscy;"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "28", "text": "to jest bowiem Krew moja, Nowego Przymierza, za wielu przelewana, na odpuszczenie grzechów."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "29", "text": "Ale powiadam wam: Odtąd <napewno> nie będę pił z tego owocu winnego szczepu aż do dnia owego, gdy go z wami pić będę nowy w królestwie Ojca mego."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "30", "text": "A po odmówieniu hymnu i wyszli ku górze Oliwnej."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "31", "text": "Wówczas rzecze do nich Jezus: Wy wszyscy zwątpicie o Mnie tej nocy. Napisano bowiem: »Uderzę w pasterza, a rozproszą się owce trzody«."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "32", "text": "Ale po mem zmartwychwstaniu pójdę przed wami do Galilei."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "33", "text": "Piotr atoli odezwał się i rzekł doń: Choćby wszyscy mieli zwątpić o Tobie – ja nigdy nie zwątpię."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "34", "text": "Odpowiedział Mu Jezus: Zaprawdę powiadam ci, tej nocy, zanim kur zapieje, trzykroć Mnie się zaprzesz."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "35", "text": "Piotr Mu na to: Choćby mi nawet trzeba umrzeć z Tobą, <napewno> nie zaprę się Ciebie. Podobnie i wszyscy uczniowie mówili."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "36", "text": "Wówczas przyszedł Jezus z nimi do zagrody, zwanej Getsemani, i rzekł do uczniów (swych): Usiądźcie tutaj; Ja tymczasem odejdę tam i będę się modlił."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "37", "text": "A wziąwszy ze Sobą Piotra i dwóch synów Zebedeusza, zaczął się smucić i odczuwać odrazę."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "38", "text": "Wtedy rzekł do nich: Smutna jest dusza moja aż do śmierci! Zostańcie tu i czuwajcie ze Mną."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "39", "text": "I postąpiwszy nieco dalej, padł na oblicze swe, i modląc się mówił: Ojcze mój! Jeśli możliwa, niech odejdzie ode Mnie ten kielich; lecz nie jako Ja chcę, ale jako Ty!"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "40", "text": "I wraca do uczniów {swych}, i znajduje ich śpiących. Mówi zatem do Piotra: Tak? Jednej godziny nie mogliście ze Mną czuwać?"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "41", "text": "Czuwajcie i módlcie się, abyście nie popadli w pokusę. Duch wprawdzie jest ochoczy, ale ciało mdłe."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "42", "text": "Znowu oddalił się po raz wtóry, i modlił się mówiąc: Ojcze mój, jeżeli ten {kielich} nie może Mnie minąć, abym go nie pił, niech się stanie wola twoja!"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "43", "text": "A gdy wrócił, znów znalazł ich śpiących, albowiem oczy ich były senne."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "44", "text": "Opuściwszy ich tedy odszedł znowu, i modlił się po raz trzeci, mówiąc <na nowo> tę samą modlitwę."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "45", "text": "Potem wrócił do uczniów {swych} i rzekł im: Śpijcie już i odpoczywajcie! Oto nadeszła godzina, a Syn człowieczy ma być wydan w ręce grzeszników."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "46", "text": "Wstańcie, chodźmy! Oto zbliża się mój zdrajca."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "47", "text": "A gdy On jeszcze mówił, oto nadszedł Judasz, jeden z Dwunastu, a z nim liczna gromada, którą z mieczami i kijmi [wysłali] przedniejsi kapłani i starsi ludu."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "48", "text": "Zdrajca zaś Jego dał im znak, mówiąc: Kogo pocałuję, tenci jest, imajcie Go."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "49", "text": "A zbliżywszy się szybko do Jezusa, rzekł: Witaj Mistrzu! – i pocałował Go."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "50", "text": "Jezus zaś rzekł do niego: Przyjacielu, po coś przyszedł? Wtedy się zbliżyli, targnęli się na Jezusa rękoma, i pojmali Go."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "51", "text": "A oto jeden z tych, którzy byli z Jezusem, podniósł rękę, dobył swego miecza, uderzył sługę arcykapłana i odciął mu ucho."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "52", "text": "Wówczas Jezus rzekł do niego: Schowaj miecz swój na miejsce swe; wszyscy bowiem, co chwytają za miecz, od miecza giną."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "53", "text": "Czy sądzisz, że nie mógłbym prosić Ojca mego, a natychmiast wystawiłby Mi więcej, niż dwanaście hufców anielskich?"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "54", "text": "Ale jakżeby się spełniły Pisma, że tak się stać powinno?"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "55", "text": "W owej chwili przemówił Jezus do tłuszczy: Jak na zbójcę wyszliście z mieczami i kijmi, aby Mię pojmać! Codziennie [wśród was] siadywałem, nauczając w świątyni, a nie pojmaliście Mnie!"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "56", "text": "A to wszystko się stało, aby się spełniły Pisma prorocze. Wówczas wszyscy uczniowie opuścili Go i uciekli."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "57", "text": "A oni, pojmawszy Jezusa, poprowadzili do arcykapłana Kajfasza, gdzie się zebrali uczeni i starsi."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "58", "text": "Piotr zaś szedł za Nim z daleka, aż na podwórze arcykapłańskie, i wszedłszy do wnętrza, siedział ze służbą, oczekując końca."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "59", "text": "A przedniejsi kapłani i cały Sanhedryn szukali przeciwko Jezusowi fałszywego świadectwa, aby Go na śmierć skazać,"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "60", "text": "ale nie znaleźli, chociaż stawiło się wielu fałszywych świadków. W końcu jednak stanęli dwaj {fałszywi świadkowie},"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "61", "text": "i rzekli: On powiedział: Mogę zburzyć przybytek Boży i w trzech dniach go odbudować."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "62", "text": "Arcykapłan także podniósł się, i przemówił do Niego: Nic nie odpowiadasz [na to], co oni przeciw Tobie świadczą?"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "63", "text": "Jezus jednak milczał. Tedy arcykapłan rzekł doń: Zaprzysięgam Cię na Boga żywego, byś nam powiedział, czyś Ty jest Chrystus, Syn Boży?"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "64", "text": "Odrzekł mu Jezus: Sameś powiedział. Atoli oświadczam wam: odtąd ujrzycie Syna człowieczego, siedzącego na prawicy wszechmocy (Bożej), i przychodzącego na obłokach niebios."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "65", "text": "Wtedy arcykapłan rozdarł szaty swe, mówiąc: Zbluźnił! Na cóż nam jeszcze potrzeba świadków? Oto teraz usłyszeliście bluźnierstwo!"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "66", "text": "Cóż wam się zdaje? Oni zaś odpowiadając rzekli: Winien jest śmierci."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "67", "text": "Wówczas zaczęli plwać na oblicze Jego, i bili Go pięściami; inni zaś policzkowali {Go},"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "68", "text": "mówiąc: Prorokuj nam, Chrystusie, kto Cię uderzył?"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "69", "text": "Piotr tymczasem siedział zewnątrz na dziedzińcu. I zbliżyła się do niego jedna służąca, mówiąc: I ty byłeś z Jezusem Galilejczykiem."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "70", "text": "On zaś wobec wszystkich zaparł się, mówiąc: Nie wiem, co mówisz!"}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "71", "text": "A gdy podchodził ku bramie, zobaczyła go inna [służąca] i rzekła do tych, co tam byli: Ten także był z Jezusem Nazareńskim."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "72", "text": "I ponownie zaparł się pod przysięgą: Nie znam <tego> człowieka."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "73", "text": "A po chwili ci, co stali, zbliżyli się i rzekli do Piotra: W istocie i ty jesteś z ich liczby: wszak nawet twa gwara cię zdradza."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "74", "text": "Wtedy zaczął zaklinać się i przysięgać: Nie znam <tego> człowieka! A natychmiast kur zapiał."}
{"book": "MAT", "chapter": 26, "verse": "75", "text": "I przypomniał sobie Piotr słowo, które Jezus wypowiedział: »Zanim kur zapieje, ty się Mnie po trzykroć zaprzesz«. I wyszedłszy stamtąd, gorzko zapłakał."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "1", "text": "l A gdy dzień zaświtał, zebrali się wszyscy przedniejsi kapłani i starsi ludu na naradę przeciw Jezusowi, aby Go na śmierć wydać."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "2", "text": "I związawszy Go powiedli, i wydali w ręce namiestnika {Poncyusza} Piłata."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "3", "text": "Wówczas Judasz, zdrajca Jego, widząc, że Go skazano, żalem zdjęty odniósł przedniejszym kapłanom i starszym trzydzieści srebrników,"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "4", "text": "mówiąc: Zgrzeszyłem, wydając krew niewinną! Ale oni powiedzieli: Co nam do tego? Twoja to rzecz!"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "5", "text": "Wrzucił więc srebrniki do przybytku, odszedł i powiesił się."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "6", "text": "A przedniejsi kapłani, wziąwszy pieniądze, rzekli: Nie godzi się dać ich do skarbca świątyni, albowiem są zapłatą za krew."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "7", "text": "Po naradzie więc zakupili za nie rolę garncarza, na cmentarz dla cudzoziemców."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "8", "text": "Dlatego nazwano ową rolę aż po dzień dzisiejszy {Hakeldama}, [to jest] Polem krwi."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "9", "text": "Wówczas też spełniła się zapowiedź Jeremiasza proroka, który rzekł: »I wzięli trzydzieści srebrników, zapłatę Oszacowanego, którego oszacowali synowie Izraela,"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "10", "text": "i dali je za rolę garncarza«, jak mi Pan zalecił."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "11", "text": "Jezus tedy stanął przed namiestnikiem. I zapytał Go namiestnik, mówiąc: Czy Ty jesteś Królem żydowskim? Jezus odpowiedział: Sam mówisz."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "12", "text": "A gdy Go oskarżali przedniejsi kapłani i starsi, nic nie odpowiadał."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "13", "text": "Wówczas Piłat rzekł doń: Nie słyszysz, ile Ci zarzutów stawiają?"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "14", "text": "On jednak nie odpowiedział mu na żadne słowo, tak że namiestnik bardzo się dziwił."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "15", "text": "A ze względu na święto zwykł był namiestnik ułaskawiać ludowi jednego więźnia, któregoby chcieli."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "16", "text": "Miał zaś wtedy osławionego więźnia, imieniem Barabasza."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "17", "text": "Gdy więc się zebrali, przemówił <do nich> Piłat: Kogo chcecie, abym wam ułaskawił: Barabasza, czy Jezusa, zwanego Chrystusem?"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "18", "text": "Wiedział bowiem, że Go przez zawiść wydano."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "19", "text": "A gdy on siedział na trybunie, powiedziała mu żona jego przez posłańca: Nie miej ty nic z tym Sprawiedliwym! Wiele bowiem z Jego powodu nacierpiałam się dziś we śnie."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "20", "text": "Ale przedniejsi kapłani i starsi namówili tłumy, aby prosiły o Barabasza, a zgubiły Jezusa."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "21", "text": "Namiestnik zatem odezwał się i rzekł do nich: Kogo z <tych> dwóch chcecie, bym wam ułaskawił? A one zawołały: Barabasza!"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "22", "text": "Piłat ich pyta: Cóż więc mam począć z Jezusem, zwanym Chrystusem?"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "23", "text": "Wszyscy {mu} mówią: Na krzyż z Nim! Namiestnik im odrzekł: Cóż więc złego On uczynił? Ale oni jeszcze więcej krzyczeli, wołając: Na krzyż z Nim!"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "24", "text": "A Piłat widząc, że nic nie osiąga, ale raczej rozruch powstaje, wziął wody, umył <sobie> ręce wobec pospólstwa, i rzekł: Nie winienem ja krwi tego {Sprawiedliwego}. Wasza to rzecz!"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "25", "text": "A odpowiadając wszystek lud zawołał: Krew Jego na nas, i na dzieci nasze!"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "26", "text": "Wtedy ułaskawił im Barabasza, a Jezusa ubiczowanego wydał {im} na śmierć krzyżową."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "27", "text": "Wówczas żołnierze namiestnika zabrali Jezusa do pretoryum i zwołali do Niego całą kohortę."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "28", "text": "I rozebrali Go i przyodziali Go w płaszcz szkarłatny;"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "29", "text": "spletli też koronę z cierni, i włożyli na głowę Jego, trzcinę zaś w prawicę Jego; a klękając przed Nim, naigrawali się [z Niego], mówiąc: »Bądź pozdrowion, królu żydowski«!"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "30", "text": "A plując na Niego, chwytali trzcinę i bili Go po głowie."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "31", "text": "A kiedy Go wyszydzili, zdjęli z Niego płaszcz, ubrali Go w Jego szaty, i poprowadzili, aby Go ukrzyżować."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "32", "text": "A gdy wychodzili, spotkali człowieka z Cyreny, imieniem Szymona; tego zmusili, aby niósł krzyż Jego."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "33", "text": "I przybyli na miejsce zwane Golgotą – to jest »Kalwaryą«."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "34", "text": "I dali Mu do picia wino, zmieszane z goryczą; a gdy skosztował, nie chciał pić."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "35", "text": "A po ukrzyżowaniu Go podzielili szaty Jego, rzucając los, {aby się spełniła zapowiedź proroka, który rzekł: »Podzielili między siebie szaty moje; a o suknię moją rzucili los«}."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "36", "text": "A usiadłszy, pilnowali Go <tam>."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "37", "text": "Umieszczono też ponad głową Jego napis Jego winy: Ten jest Jezus, król żydowski."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "38", "text": "Wówczas ukrzyżowano z Nim dwóch złoczyńców, jednego po prawicy, a drugiego po lewicy."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "39", "text": "A ci, co obok przechodzili, bluźnili Mu i, potrząsając głowami swemi,"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "40", "text": "mówili: Ty, co rozwalasz przybytek (Boży) i w trzech dniach [go] odbudowujesz, wybaw samego Siebie; jeśli jesteś Synem Bożym, zstąp z krzyża!"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "41", "text": "Również przedniejsi kapłani wraz z uczonymi i starszymi urągając, mówili:"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "42", "text": "Innych wybawiał; Siebie samego wybawić nie może! {Jeśli} jest królem Izraela, niechże teraz zstąpi z krzyża, a uwierzymy w Niego!"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "43", "text": "Zaufał w Bogu! niechże {Go} teraz wybawi, jeśli ma w Nim upodobanie; wszak powiedział: Jestem Synem Bożym."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "44", "text": "Tak samo lżyli Jezusa i złoczyńcy, którzy razem z Nim byli ukrzyżowani."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "45", "text": "A od godziny szóstej aż do godziny dziewiątej całą krainę zaległy ciemności."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "46", "text": "A około godziny dziewiątej zawołał Jezus silnym głosem, mówiąc: »Eli, Eli, lema sabachtani«, to jest: »Boże mój, Boże mój, czemuś Mię opuścił«?"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "47", "text": "Niektórzy zaś ze stojących tam, słysząc to, mówili: On wzywa Eliasza!"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "48", "text": "Natychmiast też pobiegł jeden z nich, i wziąwszy gąbkę napełnił ją octem, a nałożywszy ją na trzcinę, dawał Mu pić."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "49", "text": "Natomiast inni mówili: Poczekaj! Obaczmy, czy przyjdzie Eliasz, by Go wybawić."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "50", "text": "A Jezus, wołając ponownie silnym głosem, wyzionął ducha."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "51", "text": "l oto zasłona przybytku rozdarła się na poły, od góry aż do dołu; ziemia też zadrżała, a skały pękać zaczęły."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "52", "text": "Groby także się otwarły, a wiele ciał świętych, którzy przedtem posnęli, zmartwychwstało."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "53", "text": "a wyszedłszy z grobów, po zmartwychwstaniu Jezusa, udali się do Miasta Świętego, i ukazali się wielom."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "54", "text": "Setnik zaś i ci, którzy z nim strzegli Jezusa, widząc trzęsienie ziemi i to, co się działo, przelękli się bardzo i mówili: Istotnie, ten był Synem Bożym!"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "55", "text": "A było tam wiele niewiast, <przypatrujących się> z daleka, które przyszły za Jezusem z Galilei i usługiwały Mu."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "56", "text": "Wśród nich była Marya Magdalena, i Marya, matka Jakuba oraz Józefa, i matka synów Zebedeusza."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "57", "text": "A gdy wieczór nastawał, przyszedł pewien bogacz z Arymatei, imieniem Józef, który także był uczniem Jezusa."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "58", "text": "Stanął on przed Piłatem i poprosił o ciało Jezusa; wtedy Piłat polecił {ciało} wydać."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "59", "text": "A Józef, zabrawszy ciało, obwinął je czystem prześcieradłem,"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "60", "text": "i złożył je w nowym grobie swoim, który był wykuł w skale; zatoczył też przed wejściem do grobu wielki kamień – i odszedł."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "61", "text": "A była tam Marya Magdalena i druga Marya, które siedziały naprzeciwko grobu."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "62", "text": "A nazajutrz, w dzień po piątku, zebrali się przedniejsi kapłani i faryzeusze u Piłata,"}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "63", "text": "i rzekli: Panie, przypomnieliśmy sobie, że ten zwodziciel jeszcze za życia powiedział: Po trzech dniach zmartwychwstanę."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "64", "text": "Rozkaż przeto strzedz grobu aż do dnia trzeciego, aby przypadkiem uczniowie Jego nie przyszli, nie wykradli Go, a ludowi nie mówili: Powstał z martwych; ostatni błąd byłby gorszy od pierwszego."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "65", "text": "A Piłat im powiedział: Macie straż; idźcie, strzeżcie, jak umiecie."}
{"book": "MAT", "chapter": 27, "verse": "66", "text": "Oni zaś odeszli, a opieczętowawszy kamień, obstawili grób strażą."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "1", "text": "A po szabacie, gdy w niedzielę świtać zaczynało, wyszła Marya Magdalena i druga Marya, by obejrzeć grób."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "2", "text": "A oto powstało wielkie trzęsienie ziemi. Albowiem anioł Pański zstąpił z nieba, a zbliżywszy się, odsunął kamień, i usiadł na nim."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "3", "text": "I była postać jego niby błyskawica, a jego szaty białe jak śnieg."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "4", "text": "A z bojaźni przed nim strażnicy zadrżeli, i jakby pomarli."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "5", "text": "Lecz anioł temi słowy przemówił do niewiast: Wy się nie bójcie! Wiem bowiem, że szukacie Jezusa Ukrzyżowanego."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "6", "text": "Niemasz Go tu! albowiem powstał z martwych, jak zapowiedział. Chodźcie, zobaczcie miejsce, gdzie leżał {Pan}."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "7", "text": "A spiesznie idźcie i powiedzcie uczniom Jego: »Powstał z martwych, a oto idzie przed wami do Galilei, tam Go zobaczycie; oto wam zapowiedziałem«."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "8", "text": "A one odeszły szybko od grobu! z bojaźnią i wielką radością, i pobiegły, aby donieść uczniom Jego."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "9", "text": "A oto Jezus zastąpił im drogę i rzekł: Witajcie! One zaś zbliżyły się, objęły nogi Jego, i hołd Mu złożyły."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "10", "text": "Wtedy Jezus rzekł im: Nie bójcie się! idźcie, oznajmijcie braciom moim, aby poszli do Galilei; tam Mnie zobaczą."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "11", "text": "A gdy one były jeszcze w drodze, oto niektórzy ze straży przyszli do miasta i donieśli przedniejszym kapłanom o wszystkiem, co zaszło."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "12", "text": "Ci zaś zebrali się wraz z starszymi, a po naradzie dali żołnierzom wielką ilość pieniędzy,"}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "13", "text": "mówiąc: Głoście: uczniowie Jego przyszli w nocy i wykradli Go, podczas gdyśmy spali."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "14", "text": "Gdyby zaś to donieść się miało do namiestnika, my go ułagodzimy, a wam zapewnimy bezkarność."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "15", "text": "A oni wzięli pieniądze i uczynili, jak ich wyuczono. Ta też wieść rozniosła się wśród Żydów aż do dnia dzisiejszego."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "16", "text": "Jedenastu zaś uczniów udało się do Galilei na górę, gdzie im Jezus przykazał."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "17", "text": "A zobaczywszy Go złożyli <Mu> hołd; niektórzy jednak powątpiewali."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "18", "text": "Jezus zaś zbliżył się i przemówił do nich w te słowa: Dana Mi jest wszelka władza na niebie i na ziemi."}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "19", "text": "Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego,"}
{"book": "MAT", "chapter": 28, "verse": "20", "text": "nauczając je, by przestrzegały wszystkiego, cokolwiek wam przykazałem. A oto Ja jestem z wami po wszystkie dni aż do skończenia świata."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "1", "text": "Początek Ewangelii o Jezusie Chrystusie {Synu Bożym}."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "2", "text": "Jak napisano u Izajasza proroka: »Oto Ja posyłam wysłańca mojego, przed obliczem [twem, który przygotuje drogę twą (przed Tobą)."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "3", "text": "Głos się rozlega w pustkowiu: Drogę gotujcie dla Pana, prostujcie Mu ścieżyny«."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "4", "text": "tak Jan Chrzciciel wystąpił na pustkowiu, głosząc chrzest pokuty na odpuszczenie grzechów."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "5", "text": "I ciągnęła doń cała kraina Judei i wszyscy mieszkańcy Jerozolimy, i przyjmowali od niego chrzest w rzece Jordanie, wyznając grzechy swoje."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "6", "text": "A nosił <ów> Jan odzienie z sierści wielbłądziej i pas skórzany na biodrach swych; a jadał szarańczę i polny miód."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "7", "text": "I nauczał, mówiąc: Po mnie przychodzi mocniejszy odemnie, a jam Mu niegodzien do nóg upaść i rozwiązać rzemyka u sandałów Jego."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "8", "text": "Ja was chrzciłem wodą, a On chrzcić was będzie Duchem Świętym."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "9", "text": "A gdy w tym czasie przybył Jezus z Nazaretu w Galilei, ochrzcił Go Jan w Jordanie."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "10", "text": "A natychmiast, gdy On wychodził z wody, ujrzał Jan otwarte niebiosa i Ducha, spływającego jakby gołębica {i pozostającego} na Nim."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "11", "text": "A głos z niebiosów {odezwał się}: Tyś jest Syn mój miły; w Tobie mam upodobanie!"}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "12", "text": "A <tenże> Duch wiedzie Go niebawem na pustkowie."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "13", "text": "I spędził na pustkowiu czterdzieści dni {i czterdzieści nocy}, i był przez szatana kuszony; przebywał też wśród dzikich zwierząt, a aniołowie usługiwali Mu."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "14", "text": "A gdy Jana podstępnie wydano, przybył Jezus do Galilei, i głosząc Ewangelię {o królestwie} Boga,"}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "15", "text": "mówił: Czasy się wypełniły, a królestwo Boże przybliżyło się; pokutę czyńcie i dajcie wiarę Ewangelii."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "16", "text": "A przechodząc brzegiem morza Galilejskiego, ujrzał Szymona i jego brata Andrzeja, jak zarzucali {sieci} w morze; byli bowiem rybakami."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "17", "text": "I rzekł do nich Jezus: Pójdźcie za Mną, a uczynię, że się staniecie rybitwami ludzi."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "18", "text": "A oni natychmiast opuścili sieci, i poszli za Nim."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "19", "text": "Odszedłszy zaś {stamtąd} nieco dalej, ujrzał Jakóba Zebedeuszowego i brata jego Jana, gdy i oni porządkowali w łodzi <swe> sieci;"}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "20", "text": "ich też zaraz powołał. A oni porzucili ojca swego Zebedeusza w łodzi wraz z najemnikami; i poszli za Nim."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "21", "text": "I wchodzą do Kafarnaum. Zaraz też w dzień szabatu {wstąpił} do bóżnicy i nauczał [ich]."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "22", "text": "I zdumiewali się nad nauką Jego; nauczał ich bowiem mocą swej własnej powagi, a nie jak uczeni."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "23", "text": "A <właśnie> znalazł się w ich bóżnicy człowiek, opętany przez ducha nieczystego, i wołał"}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "24", "text": "mówiąc: <Ach!> Co Ci do nas, Jezusie Nazareński? przyszedłeś na zgubę naszą? Wiem<y>, kim jesteś, Święty Boga!"}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "25", "text": "Ale Jezus zgromił go {słowy}: Milcz, i wyjdź z człowieka!"}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "26", "text": "A duch nieczysty, szarpiąc nim, z ogromnym rykiem wyszedł z niego."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "27", "text": "Wszyscy zaś <niezmiernie> się dziwili, tak iż pytali się wzajem mówiąc: Co to jest? {Co to za} nowa nauka? {Bo} w mocy rozkazuje nawet duchom nieczystym, a są Mu posłuszne!"}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "28", "text": "I szedł o Nim rozgłos szybko <i wszędzie> po całej krainie galilejskiej."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "29", "text": "A opuściwszy niebawem bóżnicę, przyszli wraz z Jakóbem i Janem do domu Szymona i Andrzeja."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "30", "text": "Świekra zaś Szymona leżała w gorączce. Natychmiast też mówią Mu o niej."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "31", "text": "A On, zbliżywszy się, ujął [ją] za rękę i podniósł ją; a {zaraz} gorączka ją opuściła; i usługiwała im."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "32", "text": "Z nastaniem zaś wieczora, gdy słońce zaszło, zaczęto znosić doń wszystkich chorych i opętanych;"}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "33", "text": "całe też miasto zgromadziło się przed bramą."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "34", "text": "A On uzdrawiał wielu, dręczonych różnemi cierpieniami, i mnogich szatanów wyrzucał; ale <czartom> nie pozwalał mówić, że Go znali."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "35", "text": "A nad ranem, <gdy> bardzo <ciemno było>, wstał, wyszedł i oddalił się na miejsce samotne, i tam się modlił."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "36", "text": "Szymon zaś i jego towarzysze pospieszyli za Nim,"}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "37", "text": "a znalazłszy Go, mówią doń: Wszyscy szukają Cię!"}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "38", "text": "Ale On im rzecze: Pójdźmy <gdzieindziej>, do okolicznych osad i miasteczek, bym mógł i tam nauczać, gdyż na to wyszedłem."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "39", "text": "I <chodził> po całej Galilei, nauczał po ich bóżnicach, a szatanów wyrzucał."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "40", "text": "I przychodzi doń trędowaty z prośbą, pada na kolana i mówi <do Niego>: Jeśli chcesz, możesz mię oczyścić."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "41", "text": "{Jezus} zaś, litując się [nad nim], wyciągnął rękę swą, dotknął się {go}, i rzekł doń: Chcę, bądź oczyszczon!"}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "42", "text": "A {po tych <Jego> słowach} trąd natychmiast z niego ustąpił, a on został oczyszczony."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "43", "text": "Surowo mu też nakazał zaraz się oddalić"}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "44", "text": "i rzekł doń: Uważaj, byś nikomu <nic> nie mówił; lecz idź, okaż się {arcy}kapłanowi; a za twe oczyszczenie złóż w ofierze, co przepisał Mojżesz, dla ich świadectwa."}
{"book": "MRK", "chapter": 1, "verse": "45", "text": "Wszelako tenże po odejściu jął <szeroko> głosić i rozpowiadać, co zaszło, tak iż <On> nie mógł już otwarcie wchodzić do miast, lecz przebywał zdala w miejscach samotnych. A jednak zewsząd schodzili się do Niego."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "1", "text": "A gdy po niejakim czasie przybył znowu do Kafarnaum, rozeszła się wieść, iż jest w domu."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "2", "text": "<Zaraz> tedy zebrało się tylu, że miejsca <już> zabrakło, nawet przy bramie, a On im głosił naukę."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "3", "text": "Wtem nadchodzą i niosą ku Niemu porażonego, którego czterech dźwigało."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "4", "text": "A nie mogąc z powodu tłumu docisnąć się {z nim} do Niego, odsłonili powałę domu, gdzie On się znajdował, i przez otwór spuścili łoże, na którem leżał porażony."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "5", "text": "A Jezus, widząc ich wiarę, mówi do porażonego: Synu, odpuszczają ci się grzechy (twoje)."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "6", "text": "A siedziało tam kilku uczonych i myślało sobie w duszy:"}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "7", "text": "Jak On może tak mówić? Bluźni! Któż może odpuszczać grzechy, jeśli nie sam Bóg?"}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "8", "text": "Ale Jezus, przejrzawszy zaraz duchem swym, że tak sobie rozumują, mówi im: Czemuż to takie myśli żywicie w sercach waszych?"}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "9", "text": "Cóż jest łatwiej? powiedzieć do porażonego: »Odpuszczają ci się grzechy« – czy też powiedzieć: »Wstań, zabierz swe łoże i odejdź?«"}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "10", "text": "Żebyście jednak wiedzieli, iż Syn człowieczy ma na ziemi moc odpuszczania grzechów, rzecze do porażonego:"}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "11", "text": "Rozkazuję ci: Wstań, bierz łoże twe, a idź do domu twego!"}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "12", "text": "A on natychmiast się zerwał i, wziąwszy łoże, wobec wszystkich wyszedł, tak iż zdumienie ogarnęło wszystkich; i wielbili Boga mówiąc: Czegoś podobnego nigdyśmy nie widzieli!"}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "13", "text": "I wybrał się znowu nad morze. I schodził się do Niego wszystek lud, a On go nauczał."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "14", "text": "A przechodząc ujrzał Lewiego, syna Alfeusza, siedzącego przy rogatce, i rzekł mu: Pójdź za Mną! Wstał tedy i poszedł za Nim."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "15", "text": "A gdy <On> w jego domu zajął miejsce przy stole, wielu celników i grzeszników, wespół z Jezusem i z uczniami Jego brało udział w biesiadzie; byli bowiem w wielkiej liczbie i [ci, co] szli za Nim."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "16", "text": "A uczeni i faryzeusze, widząc, że biesiaduje z grzesznikami i celnikami, mówili do uczniów Jego: Dlaczegóż to z celnikami i grzesznikami jada i pija {Mistrz wasz}?"}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "17", "text": "Jezus <zaś> słysząc [to] rzecze im: Nie potrzeba zdrowym lekarza, ale chorym; nie przyszedłem [bowiem] wzywać sprawiedliwych, ale grzeszników."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "18", "text": "A uczniowie Jana i faryzeusze podejmowali posty. Przychodzą więc i mówią doń: Dlaczego uczniowie Jana i <uczniowie> faryzeuszów poszczą, twoi zaś uczniowie nie poszczą?"}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "19", "text": "I rzekł im Jezus: Czyż goście weselni mogą pościć, gdy oblubieniec jest z nimi? Jak długo mają oblubieńca w swem gronie, nie mogą pościć!"}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "20", "text": "Przyjdzie atoli czas, gdy zabiorą im oblubieńca, a wtedy pościć będą w dniu owym."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "21", "text": "Nikt na stary płaszcz nie przyszywa łaty z surowego sukna; inaczej łata nowa obrywa starą, i powstaje większa dziura."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "22", "text": "Nikt też młodego wina nie wlewa do starych bukłaków; inaczej wino rozedrze bukłaki, a wino wyleje się i bukłaki {przepadną. Ale młode wino należy zlewać do nowych bukłaków}."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "23", "text": "A gdy {znowu) w dzień szabatu przechodził (Pan) wśród łanów zbożowych, uczniowie Jego zaczęli w drodze zrywać kłosy."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "24", "text": "Faryzeusze zaś mówili do Niego: Patrz, czemu to oni czynią rzecz, niedozwoloną w dni szabatu?"}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "25", "text": "{On} zaś rzecze im: Czyście nigdy nie czytali, co uczynił Dawid, będąc w potrzebie, gdy sam wraz z towarzyszami głód cierpiał?"}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "26", "text": "Jak to – według rozdziału: »O arcykapłanie Abiatarze« – wszedł do domu Bożego, i posilił się chlebami ofiarnymi, których nie wolno pożywać, jeno kapłanom, a <nawet> dał je swym towarzyszom!"}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "27", "text": "Rzekł im też: Szabat utworzony został dla człowieka, a nie człowiek dla szabatu."}
{"book": "MRK", "chapter": 2, "verse": "28", "text": "Tak więc panem jest Syn człowieczy także i szabatu."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "1", "text": "I znowu wszedł do bóżnicy. A był tam człowiek z uschłą ręką."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "2", "text": "Aby więc módz Go oskarżyć, uważano <bacznie> na Niego, czy <go> uzdrowi w dzień szabatu."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "3", "text": "A On mówi do człowieka z uschłą ręką: Stań w pośrodku!"}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "4", "text": "Ich zaś pyta: Wolno-li w dni szabatu dobrze czynić, czy źle? – ocalić życie, czy zniszczyć? Ale oni milczeli."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "5", "text": "Toteż zmierzywszy ich gniewnem spojrzeniem, zasmucony ślepotą ich serca, mówi do <owego> człowieka: Wyciągnij rękę swą! I wyciągnął; a ręka jego stała się zdrową."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "6", "text": "Faryzeusze zaś, wyszedłszy natychmiast, zebrali się z herodyanami na naradę przeciw Niemu, jakby Go zgubić."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "7", "text": "Jezus tedy wraz z uczniami swymi odszedł nad morze. I szła {za Nim} wielka rzesza z Galilei i Judei,"}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "8", "text": "a także z Jerozolimy i z Idumei i z Zajordania, oraz z okolic Tyru i Sydonu. Liczny tłum, słysząc jak wielkie czyni rzeczy, zbiegł się do Niego."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "9", "text": "Polecił przeto uczniom swym, by łódź ściągnęli dla Niego, ze względu na tłumy, by Go nie cisnęły."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "10", "text": "Uzdrawiał bowiem wielu, tak iż ktokolwiek był cierpiący pchał się do Niego, aby Go dotknąć."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "11", "text": "Duchy też nieczyste, skoro Go spostrzegały, padały przed Nim i wołając mówiły: Tyś jest Syn Boży!"}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "12", "text": "On jednak surowo im nakazywał, by Go nie wyjawiały."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "13", "text": "A wszedłszy na górę, przywołał do Siebie tych, których sam chciał; oni zaś przystąpili do Niego."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "14", "text": "I wyznaczył Dwunastu, aby z Nim przebywali, i aby mógł ich wysyłać na głoszenie nauki."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "15", "text": "Nadał [im] też władzę {leczenia chorób, oraz} wypędzania czartów."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "16", "text": "<A na tych Dwunastu wyznaczył>: Szymona, któremu nadał imię Piotra"}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "17", "text": "i Jakóba, syna Zebedeusza, i Jana, brata Jakóba – którym nadał przydomki Boanerges, to jest synowie gromu,"}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "18", "text": "i Andrzeja, i Filipa, i Bartłomieja, i Mateusza, i Tomasza, i Jakóba, syna Alleusza, i Tadeusza, i Szymona Gorliwca,"}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "19", "text": "i Judasza z Karyotu, który Go też zdradził."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "20", "text": "I wchodzą do domu. I znów zbiega się rzesza, tak, że nawet chleba spożyć nie mogą."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "21", "text": "A gdy się blizcy Jego dowiedzieli, wyszli, aby Go uprowadzić. Mówiono bowiem: »Szaleje«!"}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "22", "text": "A uczeni, którzy przybyli z Jerozolimy, twierdzili: On ma Beelzebuba, i mocą księcia czartowskiego wypędza szatanów."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "23", "text": "Przywoławszy ich tedy, odpowiedział im w przypowieściach: Jakże może szatan wypędzać szatana?"}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "24", "text": "Wszak jeśli królestwem szarpie niezgoda, to królestwo takie ostać się nie może."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "25", "text": "I jeśli rodziną szarpie niezgoda, rodzina taka ostać się nie może."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "26", "text": "Gdyby więc szatan przeciwko sobie samemu powstał, <i> był sam z sobą w niezgodzie, nie ostoi się, ale zginie."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "27", "text": "<A przeciwnie>, nikt nie może wtargnąć do domu mocarza, ni zrabować <jego> sprzętów, jeśli mocarza pierwej nie zwiąże; wtedy dopiero dom jego będzie mógł ograbić."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "28", "text": "Zaprawdę, powiadam wam: Wszystkie grzechy będą ludziom odpuszczone, nawet bluźnierstwa, którychby się dopuścili."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "29", "text": "Ktoby jednak zbluźnił przeciw Duchowi Świętemu, ten nie dostąpi odpuszczenia na wieki, lecz winnym będzie grzechu wiekuistego."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "30", "text": "Twierdzili bowiem: Duch nieczysty opętał Go!"}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "31", "text": "Nadeszli też Matka Jego i bracia <Jego>, a stojąc przed domem, posłali po Niego, żeby wyszedł."}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "32", "text": "A naokoło Niego siedziała rzesza. Mówią tedy doń: Oto Matka twoja i bracia twoi <i siostry twe> przed domem pytają się o Ciebie!"}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "33", "text": "A On odezwał się i rzekł im: Któż jest matką moją i braćmi moimi?"}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "34", "text": "A spojrzawszy na siedzących wokoło Siebie, mówi: Oto matka moja i bracia moi;"}
{"book": "MRK", "chapter": 3, "verse": "35", "text": "ktoby bowiem spełniał wolę Boga, ten to bratem i siostrą i matką Mi jest."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "1", "text": "I znów zaczął nauczać nad morzem. I zebrała się wokoło Niego <bardzo> wielka rzesza, tak iż wejść musiał do łodzi na morzu i usiąść, a lud wszystek był na lądzie, nad morzem."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "2", "text": "I pouczał ich o wielu rzeczach w przypowieściach, i mówił im w nauce swojej:"}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "3", "text": "Słuchajcie! Oto siewca wyszedł na siejbę."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "4", "text": "I kiedy siał, jedno padło podle drogi, a ptactwo (powietrzne), nadleciawszy, wydziobało je."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "5", "text": "Inne zaś padło na grunt skalisty, gdzie nie miało wiele ziemi; zaraz też zeszło, bo gleba nie była głęboka;"}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "6", "text": "ale gdy weszło słońce, przypaliło się i uschło, bo nie miało korzenia."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "7", "text": "Inne znowu padło między osty, a osty wybujały i przygłuszyły je, tak iż plonu nie przyniosło."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "8", "text": "Inne wreszcie padło na ziemię dobrą, zeszło, wystrzeliło w górę, rozrosło się i wydało plon: jedno trzydziestokrotny, a drugie sześćdziesięciokrotny, inne zaś stokrotny."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "9", "text": "I dodał: Kto ma uszy do słuchania, niechaj słucha!"}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "10", "text": "A gdy znalazł się na osobności, zapytali Go najbliżsi wraz z Dwunastoma o <tę> przypowieść."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "11", "text": "A On im odpowiedział: Wam dano {poznać} tajemnicę królestwa Bożego; dla tych jednak, którzy są po za wami, w przypowieściach wszystko się dzieje,"}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "12", "text": "aby: »okiem patrzyli, a nie zobaczyli, i uchem słuchali, a nie zrozumieli, by się snadź nie nawrócili, i {grzechów} im nie odpuszczono«."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "13", "text": "I pyta ich: Nie rozumiecie tej przypowieści? Jakże więc zrozumiecie wszystkie przypowieści?"}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "14", "text": "Siewca sieje słowo."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "15", "text": "A tymi, podle drogi, gdzie się zasiewa słowo, są ci, do których, gdy usłyszą, natychmiast przychodzi szatan i porywa słowo, zasiane w ich [sercach]."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "16", "text": "A podobnież tymi, u których zasiano na gruncie skalistym, są ci, co z radością odrazu przyjmują słowo, skoro je posłyszą;"}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "17", "text": "ale nie mając w sobie korzenia, zatrzymują je tylko do czasu; potem gdy nadejdzie ucisk, czy prześladowanie z powodu słowa, zaraz odpadają."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "18", "text": "Inni znów są, u których zasiano wśród ostów; są to ci, którzy słowa słuchają,"}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "19", "text": "ale troski świata i ponęty bogactw, i pożądliwości wszelkiego rodzaju wkradają się i przyduszają słowo, tak iż plonu nie przynosi."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "20", "text": "Tymi wreszcie, u których zasiano na dobrej ziemi, są ci, co słuchają słowa, i przyjmują, i plon przynoszą: jedno trzydziestokrotny, a drugie sześćdziesięciokrotny, a inne stokrotny."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "21", "text": "Mówił też do nich: Czy może światło po to się przynosi, by je stawiano pod korcem albo pod łóżkiem? a nie raczej, by je stawiono na świeczniku?"}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "22", "text": "Niema bowiem nic ukrytego, coby nie miało być wyjawione, ani nie dzieje się nic tajnego, coby nie miało wyjść na jaw."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "23", "text": "Kto ma uszy do słuchania, niechaj słucha!"}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "24", "text": "I rzekł im: Baczcie, czego słuchacie: jaką miarą mierzyć będziecie, taką wam odmierzą, a nawet przydadzą <wam, którzy słuchacie>."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "25", "text": "Albowiem kto ma, temu dadzą; a kto nie ma, temu odbiorą i to, co otrzymał."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "26", "text": "Mówił także: Z królestwem Bożem rzecz ma się podobnie jak z człowiekiem, który rzucił nasienie na rolę;"}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "27", "text": "a czy on śpi czy wstaje, i w dzień i w nocy, nasienie przecież kiełkuje i wzrasta, chociaż on nie wie, <w jaki sposób>."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "28", "text": "Ziemia {bowiem}, sobie pozostawiona, wydaje plon: naprzód łodygę, potem kłos, wreszcie pełno ziaren w kłosie."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "29", "text": "Gdy zaś ziarno dojrzeje, on zaraz »zapuszcza sierp; albowiem nastał czas żniwa«."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "30", "text": "Mówił dalej: Do czego moglibyśmy przyrównać królestwo Boże, i w jakiej przypowieści je przedstawić?"}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "31", "text": "Do gorczycznego nasionka, które, gdy się je rzuca w glebę, mniejsze jest od wszystkich nasion na ziemi."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "32", "text": "Ale skoro zostało posiane, wyrasta i staje się większem od wszystkich jarzyn; i wypuszcza tak wielkie gałęzie, że ptactwo powietrzne może się gnieździć w jego cieniu."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "33", "text": "W licznych też podobnych przypowieściach głosił im naukę, stosownie do poziomu słuchaczy;"}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "34", "text": "a bez przypowieści nie przemawiał do nich. Uczniom zaś swoim na osobności wszystko objaśniał."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "35", "text": "A tegoż dnia, gdy wieczór zapadł, rzecze do nich: Przeprawmy się na drugi brzeg."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "36", "text": "Zostawiwszy więc rzeszę, biorą Go ze sobą, jak się w łodzi znajdował; inne zaś łodzie towarzyszyły Mu."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "37", "text": "Wtem zerwała się wielka nawałnica, i pędziła fale na łódź, tak iż się ta <już> zalewała."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "38", "text": "On tymczasem w tyle łodzi spał na wezgłowiu. Budzą Go więc i mówią doń: Mistrzu, czyż Ci nie leży na sercu, że giniemy?"}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "39", "text": "On zaś powstawszy, nakazał wichrowi i rzekł do morza: Milcz, ucisz się! A wiatr ustał i stała się wielka cisza."}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "40", "text": "Do nich zaś rzekł: Dlaczego <tak> się boicie? Jeszczeż brak wam wiary?"}
{"book": "MRK", "chapter": 4, "verse": "41", "text": "A ich zdjął strach wielki, i mówili jeden do drugiego: Któż więc On jest, że i wiatr i morze są Mu posłuszne?"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "1", "text": "I przybyli na drugi brzeg morza, do ziemi Gerazeńczyków."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "2", "text": "A gdy wysiadał z łodzi, nagle z jaskiń grobowych zabiegł Mu drogę <pewien> człowiek, opętany przez ducha nieczystego."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "3", "text": "Miał on mieszkanie w grobowcach; a nikt już nawet łańcuchami nie mógł go związać;"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "4", "text": "bo nieraz, skrępowany kajdanami i łańcuchami, rwał łańcuchy, a kajdany kruszył; toteż nikt nie zdołał go ujarzmić."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "5", "text": "Stale też dniem i nocą przebywał już to w grobach, już też na górach, wyjąc i raniąc się kamieniami."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "6", "text": "A widząc Jezusa zdaleka, przybiegł i oddał Mu pokłon,"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "7", "text": "i silnym głosem zawołał: Co Ci do mnie, Jezusie, Synu Boga Najwyższego? Zaklinam Cię na Boga, nie dręcz mnie!"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "8", "text": "Bo mówił mu: Wyjdź duchu nieczysty z <tego> człowieka!"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "9", "text": "I zapytał go: Jak ci na imię? A on Mu odparł, <mówiąc>: Legion imię moje, bo wielu nas jest."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "10", "text": "I prosił Go usilnie, by go nie wypędzał z <tej> okolicy."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "11", "text": "A pasła się tam na górze wielka trzoda wieprzów."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "12", "text": "{Szatani} przeto prosili Go, mówiąc: Poślij nas w wieprze, byśmy w nie wejść mogli."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "13", "text": "I {zaraz Jezus} im pozwolił. Wypadłszy tedy, duchy nieczyste wstąpiły w wieprze. Stado zaś – nieomal dwutysięczne – [wielkim] pędem <z pochyłości góry> rzuciło się w morze, i w morzu zatonęło."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "14", "text": "A pasterze ich uciekli, i rozgłosili to po mieście i wioskach. Ruszono zatem zobaczyć, co się stało."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "15", "text": "Przychodzą tedy do Jezusa i widzą, że opętaniec, <w którym był Legion>, siedzi odziany i zdrowy na umyśle. I zdjął ich lęk."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "16", "text": "A ci co widzieli, opowiedzieli im <szczegółowo>, jak się stało z opętanym, i o wieprzach."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "17", "text": "Toteż zaczęli Go prosić, aby opuścił siedziby ich."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "18", "text": "A gdy wsiadał do łodzi, [zaczął] Go błagać ów przedtem opętany, by mógł przy Nim pozostać."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "19", "text": "On wszakże nie przyjął go, ale mu rzekł: Wracaj do domu swego, do swoich, a zwiastuj im, jak wielkie rzeczy Pan ci uczynił, i że się nad tobą zlitował."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "20", "text": "On więc odszedł i zaczął głosić w Dekapolu, jak wielkie rzeczy uczynił mu Jezus. Wszyscy zaś byli zdumieni."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "21", "text": "A gdy Jezus przeprawił się w łodzi znów na drugi brzeg, zgromadziła się około Niego wielka rzesza; a On stał nad morzem."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "22", "text": "Wtem przychodzi jeden ze zwierzchników bóżnicy, imieniem Jair, a zobaczywszy Go, pada Mu do nóg,"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "23", "text": "i błaga Go usilnie, mówiąc: Córeczka mi umiera! Przyjdź, włóż na nią ręce, by ozdrowiała i żyła!"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "24", "text": "I odszedł z nim; a za Nim postępowała mnoga rzesza, która tłoczyła się na Niego."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "25", "text": "Aliści <pewna> niewiasta, która od lat dwunastu chorowała na krwiotok,"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "26", "text": "i niemało nacierpiała się od wielu lekarzy, i straciła na tem cały swój majątek bez żadnego skutku, owszem miała się coraz gorzej,"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "27", "text": "słysząc o Jezusie, podeszła z tyłu w tłumie i dotknęła się Jego płaszcza."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "28", "text": "Mówiła bowiem: Dość mi dotknąć tylko płaszcza Jego, a zdrową będę."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "29", "text": "I natychmiast ustał krwiotok jej i uczuła na ciele, że z choroby została uzdrowiona."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "30", "text": "Jezus zaś, świadom Sobie mocy cudotwórczej, która się z Niego udzieliła, odwrócił się niezwłocznie do rzeszy i rzekł: Któż to dotknął się płaszcza mego?"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "31", "text": "I odpowiedzieli Mu Jego uczniowie: Widzisz, że tłum tłoczy się na Ciebie, a pytasz: »któż się Mnie dotknął?«"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "32", "text": "Ale On szukał wokoło wzrokiem tej, która to uczyniła."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "33", "text": "Niewiasta więc – świadoma tego, co w niej zaszło – z trwogą i drżeniem zbliżyła się i upadła przed Nim, i wyznała Mu całą prawdę."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "34", "text": "On zaś rzekł do niej: Córko, wiara twoja uzdrowiła cię; idź w pokoju, i pozostań uzdrowiona z niemocy twej!"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "35", "text": "Podczas gdy On jeszcze mówi, przychodzą od zwierzchnika bóżnicy z oznajmieniem: Córka twoja umarła! na co jeszcze trudzisz Mistrza?"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "36", "text": "A usłyszawszy <to> słowo, które mówiono, rzecze Jezus <zaraz> do zwierzchnika bóżnicy: Nie lękaj się, wierz tylko!"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "37", "text": "I nie dopuścił, by ktokolwiek Mu towarzyszył, – prócz Piotra, Jakóba i Jana, brata Jakóbowego."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "38", "text": "Wchodzą tedy do domu zwierzchnika bóżnicy; i widzi zgiełk i płaczków, głośno zawodzących."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "39", "text": "A wszedłszy, mówi do nich: Czemu czynicie wrzaski i płaczecie? Nie umarła dzieweczka, ale śpi!"}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "40", "text": "I wyśmiewano się z Niego. On jednak, usunąwszy wszystkich, zabiera z Sobą ojca i matkę dzieweczki i uczniów swych, i udaje się, gdzie leżało dziewczę."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "41", "text": "A ująwszy rękę dziewczęcia, mówi doń: »Talita kum{i}«, to znaczy: »dzieweczko – tobie mówię – wstań«."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "42", "text": "A dziewczę natychmiast wstało i chodziło, bo miało lat dwanaście. A oni <w tejże chwili> osłupieli z wielkiego podziwu."}
{"book": "MRK", "chapter": 5, "verse": "43", "text": "I zalecił im usilnie, by się o tem nikt nie dowiedział; i polecił dać jej posiłek."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "1", "text": "I wyszedłszy stamtąd, udaje się do swego rodzinnego miasta, a uczniowie Jego towarzyszą Mu."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "2", "text": "Gdy zaś nadszedł szabat, zaczął nauczać w bóżnicy, a wielu ze słuchaczów dziwiło się <niemało> {nauce Jego}, i mówiło: Skądże Jemu to {wszystko}? i cóż to za mądrość, którą otrzymał, i co za cuda, które się dzieją przez ręce Jego?"}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "3", "text": "Nie jestże On cieślą, synem Maryi, <a> bratem Jakóba i Józefa i Judy i Szymona? A siostry Jego czyż nie przebywają tu pośród nas? I burzono się przeciw Niemu."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "4", "text": "Jezus zaś rzekł do nich: Prorok nie jest bez poszanowania, chyba w ojczyźnie swojej i w rodzinie swej i w domu swoim."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "5", "text": "Toteż nie mógł tam zdziałać żadnego cudu; tylko kilku chorych uzdrowił włożeniem rąk."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "6", "text": "I dziwił się ich niedowiarstwu. Potem obchodził okoliczne osady i nauczał."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "7", "text": "I zwołał Dwunastu i zaczął ich wysyłać po dwóch, i dawał im władzę nad duchami nieczystymi."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "8", "text": "Polecił im też by, prócz samej laski, nie brali niczego na drogę: ani torby podróżnej, ani chleba, ani miedzianej monety w trzosy,"}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "9", "text": "ale by chodzili w sandałach i nie nosili z sobą dwóch ubrań."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "10", "text": "Powiedział im także: Jeśli gdzie wstąpicie do domu, zostańcie tam aż do odejścia waszego stamtąd."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "11", "text": "A gdyby <w jakiemś miejscu> nie przyjęli was, i nie chcieli was słuchać, wychodząc stamtąd otrząśnijcie proch z nóg waszych, im na świadectwo."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "12", "text": "A oni wyszedłszy, głosili pokutę,"}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "13", "text": "i wielu czartów wypędzali; licznych zaś chorych namaszczali olejem i uzdrawiali."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "14", "text": "Król Herod także zasłyszał o Jezusie; albowiem imię Jego stało się głośnem. Rzekł tedy: Jan Chrzciciel powstał z martwych, i dlatego moc cudotwórcza w nim działa."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "15", "text": "Inni wszakże twierdzili, że to Eliasz; inni zaś mówili: To prorok, jak każdy inny z proroków."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "16", "text": "A słysząc to, Herod rzekł: Jan, którego ja ściąć kazałem, ten {zmartwych}wstał!"}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "17", "text": "Tenże bowiem Herod przez wysłańców pojmał był Jana i skuł go w więzieniu z powodu Herodyady, żony Filipa, brata swego, gdyż ją pojął w małżeństwo."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "18", "text": "Jan bowiem mówił do Heroda: Nie wolno ci mieć żony brata swego!"}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "19", "text": "Herodyada zaś czyhała na niego i chciała go zgładzić, ale nie mogła,"}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "20", "text": "bo Herod czuł trwogę przed Janem, wiedząc, że jest mężem sprawiedliwym i świętym, i strzegł go i za jego radą wiele rzeczy czynił, a nawet chętnie mu się przysłuchiwał."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "21", "text": "Nadarzyła się jednak dobra sposobność, gdy Herod w dzień swoich urodzin wyprawił ucztę ministrom <swoim>, wyższym oficerom i szlachcie w Galilei."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "22", "text": "Gdy bowiem wystąpiła córka samejże Herodyady, i tańcząc spodobała się Herodowi i gościom, rzekł król do dziewczęcia: Proś mię, o co chcesz, a dam ci."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "23", "text": "I przysiągł jej: O cokolwiek poprosisz, dam ci, choćby połowę mego królestwa."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "24", "text": "Ona tedy wyszła i zapytała matki swej: O co mam prosić? A ta odpowiedziała: O głowę Jana Chrzciciela."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "25", "text": "Z pośpiechem tedy wróciła bezzwłocznie do króla i przedłożyła prośbę, mówiąc: Chcę, byś mi zaraz dał na misie głowę Jana Chrzciciela."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "26", "text": "A król, <nad wyraz> zasmucony, ze względu na przysięgę i na {współ}biesiadników nie chciał jej prośby odrzucić."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "27", "text": "I wysławszy <zaraz> żołnierza <król> rozkazał, aby przyniesiono głowę jego {na misie}. Ten zaś <poszedł>, ściął go w więzieniu,"}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "28", "text": "i przyniósł jego głowę na misie i dał ją dziewczynie, a dziewczę oddało <ją> matce swej."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "29", "text": "A dowiedziawszy się [o tem], uczniowie jego przybyli, i zabrali jego ciało, i złożyli je w grobie."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "30", "text": "I wracają Apostołowie do Jezusa i opowiadają Mu o wszystkiem, czego dokonali i <czego> uczyli."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "31", "text": "A On im rzecze: Chodźcie <wy sami> na ubocze, na miejsce pustynne, i spocznijcie nieco. Wielu bowiem przychodziło i odchodziło, a oni nie mieli nawet chwili <sposobnej>, by się posilić."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "32", "text": "{Wsiadłszy więc do} łodzi, przeprawili się na miejsce pustynne i samotne."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "33", "text": "Ale zauważono ich odjazd, i wielu zrozumiało <ich>; toteż pieszo, ze wszystkich miasteczek, biegli tam, a nawet ich wyprzedzili."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "34", "text": "A {Jezus}, wysiadając, ujrzał rzeszę wielką, i ulitował się nad nimi, bo byli »jako owce bez pasterza«. Toteż zaczął ich nauczać o wielu rzeczach."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "35", "text": "A późno już pod wieczór przystąpili <doń> uczniowie Jego, mówiąc: Okolica to pustynna i późna już godzina;"}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "36", "text": "rozpuść ich, aby poszli do poblizkich osad i wiosek i kupili sobie [żywności], którąby się posilili."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "37", "text": "A <On> odpowiadając rzekł im: Dajcie wy im jeść! Mówią więc doń: Czyż mamy pójść, zakupić chleba za dwieście denarów, aby dać im jeść?"}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "38", "text": "A On ich pyta: Ile macie chlebów? Idźcie {i} obaczcie! A gdy zbadali, mówią: Pięć i dwie ryby."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "39", "text": "I rozkazał im usadowić wszystkich gromadami na trawie zielonej."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "40", "text": "Porozsiadali się więc w grupy po sto i po pięćdziesiąt."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "41", "text": "I wziąwszy pięć chlebów i dwie ryby, spojrzał w niebo, pobłogosławił i połamał chleby i rozdał uczniom {swym}, by je kładli przed nimi; podobnież i dwie ryby podzielił na wszystkich."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "42", "text": "I jedli wszyscy i nasycili się."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "43", "text": "I zebrano {resztki} ułomków, także i z ryb, dwanaście pełnych koszów."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "44", "text": "A liczba mężczyzn, którzy się posilili <chlebami>, wynosiła pięć tysięcy."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "45", "text": "Poczem zaraz przynaglił uczniów swych, by wsiedli do łodzi i odpłynęli {przed Nim} na drugi brzeg ku Betsaidzie, zanimby sam rozpuścił rzeszę."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "46", "text": "A pożegnawszy ich, odszedł na górę, by się pomodlić."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "47", "text": "Gdy zaś zmierzch zapadł, łódź znajdowała się <jeszcze> na pełnem morzu; On sam natomiast na lądzie."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "48", "text": "A gdy zobaczył, jak mozolą się wiosłowaniem, bo wiatr był im przeciwny, około czwartej straży nocnej nadszedł ku nim, krocząc po morzu, i chciał ich minąć."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "49", "text": "Oni zaś, ujrzawszy Go kroczącego po morzu, mniemali, że to widmo – i krzyczeć zaczęli."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "50", "text": "Wszyscy bowiem spostrzegli Go i przerazili się. A <On> natychmiast przemówił do nich i rzekł im: Odwagi! Jam jest, nie bójcie się!"}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "51", "text": "I wsiadł do nich do łodzi, a wiatr ustał. Tembardziej też zdumiewali się w duszy,"}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "52", "text": "albowiem nie zrozumieli znaczenia chlebów, lecz serce ich było zaślepione."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "53", "text": "A przeprawiwszy się na drugi brzeg, podążyli do ziemi Gennezaret i przybili do lądu."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "54", "text": "Skoro zaś wyszli z łodzi, natychmiast poznano Go;"}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "55", "text": "a rozbiegłszy się tam po całej okolicy, zaczęli na łożach przynosić chorych, gdziekolwiek posłyszeli, że [On] się znajduje."}
{"book": "MRK", "chapter": 6, "verse": "56", "text": "A dokądkolwiek kierował swe kroki, – do wsi, czy do osad, czy do miasteczek, – składano po drogach chorych, błagając Go, aby przynajmniej strzępców Jego płaszcza dotknąć się mogli. A wszyscy, którzy się Go dotknęli, odzyskali zdrowie."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "1", "text": "Gromadzą się tedy koło Niego faryzeusze i niektórzy z uczonych, co przybyli z Jerozolimy."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "2", "text": "A widząc, że niektórzy z uczniów Jego spożywają chleb zwykłemi, to jest niemytemi rękoma, {potępiali ich}."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "3", "text": "Faryzeusze bowiem i wszyscy Żydzi, trzymając się <wiernie> podania starszych, nie jedzą, jeśli częściej rąk nie obmyją;"}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "4", "text": "nie jedzą też rzeczy z targu, nie pokropiwszy ich. Jest też wiele innych rzeczy, które przejęli i <wiernie> przestrzegają: umywania kielichów, i dzbanków i sprzętów mosiężnych i łóżek."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "5", "text": "Pytają Go zatem faryzeusze i uczeni: Dlaczego uczniowie twoi nie postępują według podania starszych, ale zwykłemi rękoma chleb spożywają?"}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "6", "text": "On zaś {odpowiadając} rzekł im: Dobrze o was, obłudnikach, prorokował Izajasz, jak napisano: »Ten lud czci Mnie wargami, lecz serce ich dalekie jest ode-Mnie;"}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "7", "text": "napróżno jednak cześć Mi oddają, gdy uczą nauk i przepisów ludzkich«."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "8", "text": "Porzuciwszy {bowiem} prawo Boże, <wiernie> przestrzegacie podania ludzkiego, {umywań dzbanków i kielichów; wiele też innych rzeczy tym podobnych czynicie}."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "9", "text": "Rzekł im także: Śmiało pomijacie prawo Boże, by zachować podanie wasze."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "10", "text": "Mojżesz bowiem rzekł: »Czcij ojca swego i matkę swą«, a także: »Kto złorzeczy ojcu lub matce, niech śmiercią będzie ukaran«."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "11", "text": "Wy zaś twierdzicie: ktoby rzekł ojcu lub matce: »Korbanem – to znaczy ofiarą – jest, cokolwiek ci jest wsparciem z mej strony...«"}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "12", "text": "już nic mu nie pozwalacie zrobić dla ojca {swego}, albo matki <swej>,"}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "13", "text": "udaremniając prawo Boże przez podanie wasze, któreście przekazali. Wiele też rzeczy tym podobnych czynicie."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "14", "text": "A przywoławszy znów rzesze, rzekł im: Słuchajcie Mnie wszyscy i chciejcie zrozumieć!"}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "15", "text": "Niema nic po za człowiekiem, co wchodząc w niego, mogłoby go splamić; ale to, co pochodzi od człowieka, to może plamić człowieka."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "17", "text": "A gdy od ludu wszedł do domu, zapytali Go uczniowie Jego o <tę> przypowieść."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "18", "text": "A On im mówi: To i wy także zrozumienia nie macie? Czyż nie wiecie, że wszystko, co z zewnątrz wchodzi w człowieka nie może go splamić?"}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "19", "text": "bo nie do serca jego wchodzi, ale do żołądka, i na zewnątrz się wydala, oczyszczając wszelkie jadło."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "20", "text": "{Mówił zatem}, że to co od człowieka pochodzi, to może splamić człowieka."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "21", "text": "Z wewnątrz bowiem, z serca ludzkiego, pochodzą złe myśli, cudzołóstwa, rozpusta, zabójstwa,"}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "22", "text": "kradzieże, chciwość, przewrotność, podstęp, lubieżność, zazdrość, bluźnierstwo, pycha, <bezbożna> głupota."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "23", "text": "Wszystko to złe z wewnątrz pochodzi, i plami człowieka."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "24", "text": "A powstawszy, udał się stamtąd na kresy Tyru {i Sydonu}. I wstąpiwszy do <pewnego> domu chciał, aby o tem nikt nie wiedział; ale ukryć się nie mógł."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "25", "text": "Bo niebawem <pewna> niewiasta, której córka była opętana przez ducha nieczystego, skoro usłyszała o Nim, weszła i upadła do nóg Jego."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "26", "text": "Niewiasta <ta> była Greczynką, rodem z Syrofenicyi, i prosiła Go, aby wypędził szatana z jej córki."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "27", "text": "A {On} jej rzekł: Pozwól pierwej nasycić się synom; bo nie godzi się brać chleba dzieciom, a rzucać szczeniętom."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "28", "text": "Ale ona odparła i rzekła doń: Owszem, Panie! {Wszak} nawet szczenięta jadają pod stołem z okruszyn dziatwy."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "29", "text": "A On jej na to: Dla tych słów idź; szatan opuścił córkę twoją!"}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "30", "text": "A gdy wróciła do domu swego, znalazła dzieweczkę, leżącą na łóżku; a szatan już był wyszedł."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "31", "text": "Potem opuściwszy znowu krainę Tyru, drogą na Sydon, udał się nad morze Galilejskie, przez krainę Dekapolu."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "32", "text": "Wtem przyprowadzają mu głuchego niemowę i proszą Go, by włożył nań rękę."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "33", "text": "Wziął go tedy na bok od tłumu, włożył swe palce do {jego} uszu, a śliną swą dotknął się języka jego;"}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "34", "text": "i spojrzawszy w niebo, westchnął i rzekł doń: »Effetha«, to jest: »Otwórz się«."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "35", "text": "I otworzyły się {niezwłocznie} uszy jego, rozwiązały się też więzy języka jego, i mówił należycie."}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "36", "text": "I polecił im, by nikomu nie mówili. Ale im więcej im nakazywał, tem oni więcej jeszcze rozgłaszali;"}
{"book": "MRK", "chapter": 7, "verse": "37", "text": "i niezmiernie dziwili się, mówiąc: »Wszystko dobrze czyni: głuchym przywraca słuch, a niemym mowę«."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "1", "text": "W owym czasie, gdy znowu zgromadziła się mnoga rzesza, a nie miała co jeść, przywołał uczniów i rzekł im:"}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "2", "text": "Żal Mi <tego> ludu, bo już od trzech dni trwa przy Mnie, a nie ma co jeść."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "3", "text": "A jeśli ich puszczę zgłodniałych do domów swych, w drodze zesłabną, bo niektórzy z nich przybyli z daleka."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "4", "text": "I odpowiedzieli Mu uczniowie Jego: Skądże mógłby kto nakarmić ich chlebem tu na pustkowiu?"}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "5", "text": "A On ich zapytał: Ile macie chlebów? Oni zaś odrzekli: Siedm."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "6", "text": "Polecił tedy rzeszy, by usiadła na ziemi; a biorąc siedm chlebów i dzięki czyniąc łamał i rozdawał uczniom swoim do rozdzielania; a oni podawali ludowi."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "7", "text": "Mieli też trochę rybek; te także pobłogosławił i polecił <je> rozdać."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "8", "text": "Jedli tedy i nasycili się; a z resztek ułomków zebrano siedm koszyków."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "9", "text": "A {tych, którzy się posilili}, było około czterech tysięcy. A rozpuściwszy ich,"}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "10", "text": "wsiadł natychmiast do łodzi wraz z uczniami swymi, i przybył do okręgu Dalmanuta."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "11", "text": "Faryzeusze zaś wyszli i zaczęli z Nim rozprawy, a kusząc Go żądali odeń znaku z nieba."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "12", "text": "A On, westchnąwszy z głębi serca <swego>, rzecze: Jakiegoż znaku żąda to plemię? Zaprawdę, powiadam wam, nie dadzą żadnego znaku plemieniu temu!"}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "13", "text": "I opuściwszy ich, wsiadł znów {do łodzi} i odpłynął na drugi brzeg."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "14", "text": "Zapomnieli przy tem wziąć chlebów i jeden tylko bochenek mieli z sobą w łodzi."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "15", "text": "On zaś przykazywał im, mówiąc: Wystrzegajcie się pilnie kwasu faryzeuszów i kwasu Heroda."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "16", "text": "Oni tedy zaczęli między sobą rozprawiać, {mówiąc}: Przecież chlebów nie mamy!"}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "17", "text": "{Ale Jezus} świadom [tego] rzecze im: Czemu rozprawiacie, że nie macie chlebów? Jeszczeć nie rozumiecie, ani nie pojmujecie? Czy {jeszcze} macie w sobie serce zaślepione?"}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "18", "text": "»Mając oczy nie widzicie, a mając uszy nie słyszycie?« A czyż nie pamiętacie?"}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "19", "text": "Gdym pięć chlebów łamał dla pięciu tysięcy, ile (o zebraliście koszów, napełnionych ułomkami? Mówią Mu: Dwanaście."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "20", "text": "A gdy siedm {chlebów} dla czterech tysięcy, ile to <pełnych> koszyków zebraliście z ułomkami? A oni odpowiadają {Mu}: Siedm."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "21", "text": "Rzekł tedy do nich: {Jakże} jeszcze nie pojmujecie?"}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "22", "text": "Przybywają tedy do Betsaidy. I przyprowadzają doń ślepego, prosząc Go, aby się go dotknął."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "23", "text": "A On wziął ślepego za rękę, wyprowadził go po za wioskę, zwilżył mu oczy swą śliną i kładąc <na nim> ręce {swe}, zapytał go: Czy widzisz co?"}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "24", "text": "On zaś, otwierając oczy, rzekł: Widzę ludzi, <bo widzę ich> niby drzewa, chodzących."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "25", "text": "Potem znów położył ręce na oczy jego, a on {zaczął} <jasno> widzieć i tak ozdrowiał, że wszystko dokładnie <i z daleka> rozeznawał."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "26", "text": "Odesłał go tedy do domu jego, mówiąc: {Idź do domu swego}; a gdybyś wszedł do wioski, nikomu <w wiosce nic> nie mów!"}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "27", "text": "Potem wybrał się Jezus i uczniowie Jego ku wioskom Cezarei Filipa. A w drodze zapytał uczniów swoich, mówiąc do nich: Za kogo Mnie ludzie mają?"}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "28", "text": "Oni tedy odpowiadając, rzekli doń: Za Jana Chrzciciela, inni za Eliasza, a inni {jakby} za jednego z proroków."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "29", "text": "<On zaś> [wtedy] zapytał ich: A wy za kogo Mnie macie?"}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "30", "text": "Piotr odezwał się i rzekł doń: Tyś jest Chrystus. I zakazał im, aby nikomu o Nim nie mówili."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "31", "text": "Zaczął tedy pouczać ich, iż trzeba, by Syn człowieczy wiele cierpiał, i był odrzucony przez starszyznę i przedniejszych kapłanów i uczonych, i by poniósł śmierć, a po trzech dniach zmartwychwstał."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "32", "text": "A mówił <te> słowa otwarcie. Ale Piotr, wziąwszy Go na bok, zaczął Mu to wymawiać."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "33", "text": "On jednak, odwracając się i patrząc na uczniów swych, zgromił Piotra, mówiąc: Odejdź ode Mnie, kusicielu! Bo nie myślisz o tem, co Boże, ale o tem, co ludzkie."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "34", "text": "A zwoławszy rzeszę wraz z uczniami swymi, rzekł do nich: Jeśli kto chce iść za Mną, niechaj zaprze samego siebie i niech weźmie krzyż swój, a naśladuje Mnie."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "35", "text": "Kto bowiem chciałby duszę swą ocalić, straci ją; a ktoby stracił duszę swą dla Mnie i dla Ewangelii, zbawi ją."}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "36", "text": "Bo cóż pomoże człowiekowi, choćby cały świat pozyskał, jeśliby na duszy swej szkodę poniósł;"}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "37", "text": "albo co może dać człowiek w zamian za duszę swą?"}
{"book": "MRK", "chapter": 8, "verse": "38", "text": "Bo ktoby się wstydził Mnie i nauk moich przed tem plemieniem wiarołomnem i grzesznem, tego i Syn człowieczy wstydzić się będzie, gdy przyjdzie w chwale Ojca swego, wraz z świętymi aniołami."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "1", "text": "Rzekł też do nich: Zaprawdę, powiadam wam: Niektórzy z pomiędzy tutaj obecnych <napewno> nie zaznają śmierci, aż ujrzą królestwo Boże, zjawiające się w potędze."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "2", "text": "A w sześć dni potem zabiera Jezus Piotra i Jakóba i Jana, i prowadzi ich samych osobno, na górę wysoką. I przemienił się wobec nich."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "3", "text": "A szaty Jego stały się olśniewające (i) bardzo białe {jak śnieg}, jakich żaden na ziemi pilśniarz nie zdołałby <tak> wybielić."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "4", "text": "I ukazał się im Eliasz z Mojżeszem, i rozmawiali z Jezusem."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "5", "text": "Piotr tedy przemówił i rzekł do Jezusa: Mistrzu, dobrze nam tu być; rozbijmy więc trzy namioty, dla Ciebie jeden, a dla Mojżesza jeden i dla Eliasza jeden."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "6", "text": "Nie wiedział bowiem, co mówił; gdyż strach ich ogarnął."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "7", "text": "A powstał obłok i zakrył ich; z obłoku zaś odezwał się głos, {oznajmiając}: Ten jest Syn mój miły. Jego słuchajcie!"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "8", "text": "A gdy się nagle rozejrzeli, już nie zobaczyli przy sobie nikogo, prócz samego Jezusa."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "9", "text": "A gdy zstępowali z góry, przykazywał im, aby nikomu nie opowiadali o tem, co widzieli, jeno aż Syn człowieczy zmartwychwstanie."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "10", "text": "<To> więc słowo zachowali dla siebie, rozprawiając, coby znaczyło: »Gdy On zmartwychwstanie«."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "11", "text": "Zapytali Go przeto, mówiąc: Czemu tedy {faryzeusze i} uczeni twierdzą, że Eliasz wpierw ma się zjawić?"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "12", "text": "A On {odpowiadając} rzekł im: Eliasz, gdy wpierw się zjawi, wszystko odnowi; ale jakże napisano o Synu człowieczym, że wiele wycierpi i za nic będzie poczytany?"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "13", "text": "Wszelako powiadam wam, że i Eliasz <już> przyszedł; lecz uczynili z nim, co tylko chcieli, jak to o nim napisano."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "14", "text": "A przychodząc do uczniów {swych}, zobaczył około nich mnogą rzeszę i uczonych, którzy się z nimi spierali."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "15", "text": "Niebawem też cały tłum, gdy spostrzegł {Jezusa}, zdziwił się niemało [i przestraszył], a wybiegłszy naprzeciw, zaczął Go witać."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "16", "text": "A On ich zapytał: O cóż to spieracie się między sobą?"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "17", "text": "Na to ktoś z tłumu odezwał się {i rzekł}: Mistrzu! przyprowadziłem do Ciebie syna mego, którego opętał duch niemy;"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "18", "text": "[on] to gdziekolwiek go dopadnie, rzuca nim o ziemię, tak iż toczy pianę i zgrzyta zębami i drętwieje. Mówiłem wprawdzie uczniom twoim, by go wypędzili, ale nie zdołali."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "19", "text": "A On odezwał się i rzekł im: O plemię niewierne! Dopókiż to mam być z wami? Dopókiż mam was znosić? Przyprowadźcie go do Mnie!"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "20", "text": "Przyprowadzono go więc <do Niego>. A gdy duch Go ujrzał, natychmiast zaczął chłopcem kurczowo szarpać, tak iż upadł na ziemię i pianę tocząc tarzał się."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "21", "text": "I zapytał ojca jego: Jak dawno mu się to przydarzyło? A on odrzekł: Od dzieciństwa;"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "22", "text": "często też i w ogień go rzucał, a także do wody, by go zabić; wszelako, jeśli co możesz, z litości ku nam przyjdź nam z pomocą!"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "23", "text": "Ale Jezus mu odrzekł: Jeśli możesz {uwierzyć}, dla wierzącego wszystko jest możliwe!"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "24", "text": "Ojciec {tedy} chłopięcia {wśród łez} natychmiast głośno zawołał: Wierzę, {Panie}, przyjdź z pomocą niedowiarstwu memu!"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "25", "text": "A Jezus, widząc, że lud się zbiega, zgromił ducha nieczystego, mówiąc doń: Niemy i głuchy duchu, Ja ci nakazuję: wyjdź z niego; a już się nigdy do niego nie wracaj!"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "26", "text": "Krzycząc tedy i silnie {nim} szarpiąc, wyszedł z niego, a on stał się do umarłego podobny, tak że wielu mówiło, iż skonał."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "27", "text": "Ale Jezus wziął go za rękę i podniósł go, a on powstał."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "28", "text": "A gdy <On> wszedł do domu, pytali Go na osobności uczniowie Jego: Dlaczegóż my nie mogliśmy go wyrzucić?"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "29", "text": "On zaś rzekł im: Tego rodzaju niczem nie można wypędzić, jak tylko modlitwą i postem."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "30", "text": "A wyszedłszy stamtąd, podróżowali po Galilei; On atoli nie chciał, aby ktokolwiek wiedział."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "31", "text": "Pouczał bowiem uczniów swych i mówił im: Syn człowieczy będzie wydan w ręce ludzi, i zabiją Go; ale zabity trzeciego dnia zmartwychwstanie."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "32", "text": "Słów tych oni jednak nie rozumieli, lecz bali się Go pytać."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "33", "text": "Potem przybyli do Kafarnaum. A gdy stanął w domu, zapytał ich: O czem to w drodze rozprawialiście?"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "34", "text": "Oni wszakże milczeli, gdyż w drodze spierali się między sobą, ktoby {z nich był} pierwszym."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "35", "text": "Usiadłszy tedy, przywołał Dwunastu i rzekł im: Jeśli kto chce być pierwszym, będzie wśród wszystkich ostatnim i sługą wszystkich."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "36", "text": "I wziąwszy pacholę, postawił je wśród nich, a tuląc je do Siebie, rzekł im:"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "37", "text": "Ktoby przyjął, jedno z takich dziatek dla Imienia mego, Mnie przyjmuje; ktoby zaś Mnie przyjął, nie Mnie przyjmuje, ale Tego, który Mnie posłał."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "38", "text": "Jan {odezwał się i} rzekł do Niego: Mistrzu!. Widzieliśmy, jak jeden, {który nie należy do naszego grona), w twojem Imieniu czarty wypędzał; wzbroniliśmy mu więc, <bo nie należał do naszego grona>."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "39", "text": "Jezus atoli odpowiedział: Nie zabraniajcie mu: nikt bowiem, co dokona cudu w Imię moje, nie będzie łatwo mógł źle mówić o Mnie."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "40", "text": "Kto bowiem nie jest przeciw wam, ten jest z wami."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "41", "text": "Ktokolwiek bowiem uraczy was kubkiem wody w Imię {moje}, że do Chrystusa należycie, zaprawdę powiadam wam, <napewno> nie utraci zapłaty swej."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "42", "text": "Ktoby zaś zgorszył jedno z tych maluczkich, które wierzą {we Mnie}, takiemuby lepiej uwiązać kamień młyński na szyi jego, i wrzucić go do morza."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "43", "text": "A przeto, jeśli twa ręka ciągnie cię do grzechu, odetnij ją; lepiej dla ciebie wejść do żywota z jedną ręką, niż mając ręce obie, pójść do piekła, w ogień nieugaszalny."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "45", "text": "A jeśli noga twoja ciągnie cię do grzechu, odetnij ją; lepiej dla ciebie wejść chromym do żywota [wiecznego], niż mając nogi obydwie, wrzuconym być w piekło {ognia nieugaszalnego,"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "47", "text": "A jeśli oko twe ciągnie, cię do grzechu, wyłup je; lepiej dla ciebie jednookim wejść do królestwa Bożego, niż mając dwoje oczu być wrzuconym do piekła {ognistego},"}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "48", "text": "gdzie »robak ich nie umiera, ani ogień nie gaśnie«."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "49", "text": "Każdy bowiem solon będzie ogniem, {i wszelką ofiarę solą się przyprawi}."}
{"book": "MRK", "chapter": 9, "verse": "50", "text": "Dobrą rzeczą jest sól; gdy jednak sól słoną być przestanie, czemże ją przyprawicie? Miejcie <wy przeto> sól w sobie, i żyjcie z sobą w zgodzie."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "1", "text": "A stamtąd wyszedłszy, udaje się ku kresom Judei, <przez> Zajordanie. I znów schodzą się do Niego rzesze, a On je znowu naucza, według swego zwyczaju."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "2", "text": "Przystąpili też faryzeusze, i aby Go podchwycić, zapytali Go: Czy wolno mężowi oddalić żonę?"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "3", "text": "A On odpowiadając rzekł im: Co wam nakazał Mojżesz?"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "4", "text": "Oni <zaś> powiedzieli: Mojżesz pozwolił napisać list rozwodowy i oddalić."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "5", "text": "A Jezus {odpowiadając} rzekł do nich: Ze względu na twarde serce wasze takie prawo on wam napisał;"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "6", "text": "ale na początku stworzenia uczynił ich Bóg »mężczyzną i niewiastą«."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "7", "text": "»Dlatego człowiek opuści ojca swego i matkę {i złączy się z żoną swoją},"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "8", "text": "i staną się <oni> dwoje jednem ciałem. Zatem niema już dwojga, ale jedno ciało«."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "9", "text": "Co więc Bóg złączył, niechaj człowiek nie rozłącza!"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "10", "text": "W domu zaś zapytali Go ponownie uczniowie Jego o to samo."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "11", "text": "A On im rzecze: Ktoby oddalił żonę swoją i pojął inną, cudzołoży z nią."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "12", "text": "A gdyby {żona} opuściła męża swego i wyszła za innego, popełnia cudzołóstwo."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "13", "text": "Przynoszono Mu też dziatki, by się ich dotknął. Ale uczniowie łajali przynoszących."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "14", "text": "A spostrzegłszy [ich] Jezus, oburzył się i <groźnie> rzekł do nich: Dopuśćcie dziatkom przychodzić do Mnie, {i} nie wzbraniajcie im! Do takich bowiem należy królestwo Boże."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "15", "text": "Zaprawdę powiadam wam: kto nie przyjmuje królestwa Bożego, tak jak dziecię, <napewno> nie wnijdzie do niego."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "16", "text": "A tuląc je do Siebie i kładąc na nie ręce, błogosławił {im} <z serca>."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "17", "text": "A gdy wyruszał w drogę, zbliżył się ktoś szybko, padł przed Nim na kolana, i zapytał Go: Mistrzu dobry! Cóż mam czynić, by żywot wieczny odziedziczyć?"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "18", "text": "A Jezus mu odpowiedział: Dlaczego mienisz Mnie dobrym? Nikt nie jest dobry, jeno sam Bóg."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "19", "text": "Znasz przykazania: »Nie cudzołóż, nie zabijaj, nie kradnij, nie mów fałszywego świadectwa, nie wyrządzaj krzywdy, czcij ojca swego i matkę«."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "20", "text": "On zaś odpowiadając rzekł doń: Mistrzu, tego wszystkiego przestrzegałem od młodości mojej."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "21", "text": "A Jezus spojrzał nań z miłością, i rzekł do niego: Jednego ci brak; idź, sprzedaj co masz i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie; potem przyjdź, naśladuj Mnie, <niosąc krzyż twój>."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "22", "text": "Na to słowo sposępniał i odszedł smutny, albowiem posiadał wielkie dobra."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "23", "text": "Jezus zaś, wodząc wzrokiem dokoła, mówi do uczniów swych: Jakże trudno ci, co posiadają pieniądze, wejdą do królestwa Bożego!"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "24", "text": "A uczniowie osłupieli na słowa Jego. Jezus tedy ponownie odezwał się i rzekł do nich: Synaczkowie, jakże trudno wejść do królestwa Bożego {tym, którzy swą nadzieję pokładają w pieniądzach}!"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "25", "text": "Łatwiej wielbłądowi przejść przez ucho igły, niż bogatemu wejść do królestwa Bożego."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "26", "text": "A oni jeszcze więcej się zdumiewali, mówiąc między sobą: Któż tedy zdoła się zbawić?"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "27", "text": "Jezus zaś, utkwiwszy w nich wzrok swój, rzecze: Dla ludzi {jest to} niemożliwe, ale nie dla Boga; dla Boga bowiem wszystko {jest} możebne."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "28", "text": "(A) Piotr zaczął mówić do Niego: Otośmy opuścili wszystko i poszli za Tobą."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "29", "text": "Jezus {odpowiadając} rzekł: Zaprawdę, powiadam wam: Ktokolwiek tylko dla Mnie i dla Ewangelii opuścił dom, albo braci lub siostry, albo matkę lub ojca, albo dzieci lub włości:"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "30", "text": "napewno odbierze stokroć więcej teraz w tem życiu: domów i braci i sióstr i matek i dzieci i włości wśród prześladowań, a życie wiekuiste w nadchodzącej wieczności."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "31", "text": "A wielu pierwszych stanie się ostatnimi, a ostatnich pierwszymi."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "32", "text": "A byli w drodze, idąc do Jerozolimy. Jezus ich wyprzedzał, tak iż się bardzo dziwili, a ci, co szli za Nim, doznawali trwogi. I zebrawszy znów Dwunastu, zaczął im mówić o tem, co Go spotkać miało:"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "33", "text": "Oto idziemy do Jerozolimy, a Syn człowieczy będzie wydan przedniejszym kapłanom i uczonym (i starszym), i na śmierć Go zasądzą, i wydadzą Go w ręce pogan;"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "34", "text": "i zelżą Go i będą Nań plwali i ubiczują Go; ale dnia trzeciego zmartwychwstanie."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "35", "text": "I przystępują do Niego Jakób i Jan, synowie Zebedeusza, mówiąc <doń>: Mistrzu, chcemy, abyś nam uczynił, o cokolwiek <Cię> poprosimy."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "36", "text": "A On im rzekł: Cóż chcecie, abym wam uczynił?"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "37", "text": "<Oni> zaś odpowiedzieli <Mu>: Daj nam, abyśmy siedzieli jeden po twej prawicy, a drugi po twej lewicy, w chwale twojej."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "38", "text": "Ale Jezus im odparł: Nie wiecie, o co prosicie! Czy potraficie pić kielich, który Ja piję, albo przyjąć chrzest, którym Ja jestem chrzczony?"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "39", "text": "Oni zaś odpowiedzieli {Mu}: Potrafimy. Jezus jednak rzekł im: Z kielicha, który Ja piję, pić {wprawdzie} będziecie, a chrzest, którym Ja chrzczon jestem, i wy przyjmiecie."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "40", "text": "Co zaś do siedzenia po prawicy mej lub po lewicy, nie jest to moją rzeczą dać (wam), lecz którym zgotowano."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "41", "text": "A dziesięciu, słysząc to, zaczęli się obruszać na Jakóba i Jana."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "42", "text": "Wtedy Jezus, przywoławszy ich, rzecze im: Wiecie, iż ci, co uchodzą za władców nad narodami, uciskają je, a ich wielmoże dają im odczuć swą władzę."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "43", "text": "Nie tak to będzie między wami! Ale ktoby chciał zostać wielkim <pośród was>, niechaj będzie sługą waszym;"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "44", "text": "a ktoby chciał zostać pierwszym między wami, niechaj będzie ostatnim sługą wszystkich."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "45", "text": "Boć i Syn człowieczy nie przyszedł, aby Mu usługiwano, lecz by usługiwał i życie swe oddał na okup za wielu."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "46", "text": "I przybywają do Jerycha. A gdy wychodził z Jerycha wraz z uczniami swoimi i mnogą rzeszą, siedział przy drodze ślepy Bartymej, syn Tymeja, żebrząc."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "47", "text": "[Ten] zaś usłyszawszy, że to Jezus z Nazaretu, zaczął głośno wołać: Synu Dawidów, Jezusie, zmiłuj się nademną."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "48", "text": "A wielu groziło mu, by milczał; ale on jeszcze natarczywiej wołał: Synu Dawidów, zmiłuj się nademną!"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "49", "text": "Jezus tedy przystanął i kazał go zawołać. Przywołują więc ślepego i mówią doń: Bądź dobrej myśli! Wstawaj, woła cię!"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "50", "text": "On zaś, zrzuciwszy swój płaszcz, zerwał się i przybiegł do Niego."}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "51", "text": "A Jezus odezwał się, mówiąc doń: Co chcesz, bym ci uczynił? ślepy zaś Mu odparł: Panie, abym przejrzał!"}
{"book": "MRK", "chapter": 10, "verse": "52", "text": "A Jezus rzekł do niego: Idź, wiara twoja uzdrowiła cię! I natychmiast przejrzał, i szedł za Nim drogą."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "1", "text": "A gdy się zbliżali do Jerozolimy <na Betfage i> na Betanię, na górze Oliwnej, wysyła dwóch z pomiędzy uczniów swoich,"}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "2", "text": "i rzecze im: Idźcie do sioła, które leży przed wami, a wszedłszy do niego, zaraz znajdziecie oślę przywiązane, na którem jeszcze nikt z ludzi nie siedział; odwiążcie je i przyprowadźcie."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "3", "text": "A gdyby wam kto mówił: »Czemu <to> czynicie?« powiedzcie: »Pan go potrzebuje, a wnet je tu <znowu> odstawi«."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "4", "text": "Odeszli więc i znaleźli oślę, przywiązane u wrót, zewnątrz przy drodze, i odwiązali je."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "5", "text": "Niektórzy jednak ze stojących tam mówili do nich: Co robicie, odwiązując oślę?"}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "6", "text": "Oni zaś odpowiedzieli im, jako im Jezus polecił; to też dozwolono im."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "7", "text": "Przyprowadzają tedy oślę do Jezusa i zarzucają na nie swe płaszcze, a On usiadł na niem."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "8", "text": "A wielu rozścielało płaszcze swe na drodze; inni zaś obcinali gałązki z drzew {i słali na drodze}."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "9", "text": "A i ci, co szli na przedzie i ci, co postępowali z tyłu, wołali, {mówiąc}: Hosanna! »Błogosławiony, co idzie w imię Pana!"}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "10", "text": "Błogosławione, które nadchodzi, królestwo ojca naszego Dawida! Hosanna {na niebiosach}!«"}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "11", "text": "Potem wszedł d° Jerozolimy, do świątyni; a gdy obejrzał wszystko, ponieważ była już późna godzina, wraz z Dwunastoma wyszedł do Betanii."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "12", "text": "A nazajutrz, gdy wyszli z Betanii, uczuł głód."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "13", "text": "A widząc z daleka drzewo figowe, pokryte liśćmi, podszedł, czy przypadkiem czego na niem nie znajdzie. Ale przystąpiwszy do niego, nic nie znalazł prócz liści; bo nie była to pora na figi."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "14", "text": "Odezwał się więc i rzekł do niego: Niechaj nikt juz więcej nie je owocu z ciebie na wieki! A uczniowie Jego słyszeli to."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "15", "text": "I przychodzą do Jerozolimy. A wszedłszy do świątyni, zaczął wypędzać sprzedających i kupujących w świątyni, i stoliki zmieniających pieniądze powywracał, jakoteż i stołki tych, co sprzedawali gołębie,"}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "16", "text": "i nie pozwalał, by ktokolwiek nosił sprzęt przez świątynię."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "17", "text": "Nauczał też, mówiąc im: (Czyż) nie napisano: »Dom mój domem modlitwy zwan będzie u wszystkich narodów«? Wy zaś uczyniliście z niego »jaskinię zbójców«!"}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "18", "text": "[Co] usłyszawszy przedniejsi kapłani i uczeni, szukali sposobu, jakby Go mogli zgładzić, gdyż obawiali się Go. Albowiem wszystek lud zdumiewał się nad nauką Jego."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "19", "text": "A gdy zmierzch zapadał, wychodził za miasto."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "20", "text": "A przechodząc rano, ujrzeli, że <owo> drzewo figowe uschło od korzenia."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "21", "text": "Piotr zaś, wspomniawszy sobie, rzecze do Niego: Mistrzu, patrz, drzewo figowe, któreś przeklął, uschło!"}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "22", "text": "A odpowiadając Jezus mówi im: Miejcie wiarę w Boga!"}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "23", "text": "<Bo> zaprawdę, powiadam wam: ktoby powiedział tej górze: »Podnieś się i rzuć się w morze«, a nie powątpiewałby w sercu swojem, lecz wierzył, że stanie się to, co mówi, spełni się mu."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "24", "text": "Dlatego powiadam wam: Wszystko, o cokolwiek w modlitwie prosicie, wierzcie, że otrzymaliście, a stanie się wam."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "25", "text": "A gdy stoicie na modlitwie, odpuszczajcie, jeśli co przeciw komu macie, by i Ojciec wasz, który jest w niebiesiech, odpuścił wam grzechy wasze;"}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "27", "text": "I znowu przychodzą do Jerozolimy. A gdy <On> przechadzał się po świątyni, przystępują do Niego przedniejsi kapłani i uczeni i starsi,"}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "28", "text": "i mówią Mu: Jakiem prawem to czynisz? albo kto Ci udzielił tej władzy, byś to czynił?"}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "29", "text": "A {odpowiadając} Jezus, rzekł im: {Ja także} postawię wam jedno pytanie; odpowiedzcie Mi zatem, to i {Ja} wam powiem, jakiem prawem to czynię,"}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "30", "text": "Czy chrzest Jana z nieba pochodził, czy od ludzi? – odpowiedzcie Mi!"}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "31", "text": "A oni zastanawiali się między sobą, mówiąc: <Co mamy odpowiedzieć>? Jeśli powiemy: »Z nieba«, to rzeknie: »Czemuście {więc} mu nie uwierzyli«?"}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "32", "text": "{Jeśli} zaś powiemy: »Od ludzi«, to trzeba (nam) obawiać się tłumu; gdyż wszyscy mieli rzeczywiście Jana za proroka."}
{"book": "MRK", "chapter": 11, "verse": "33", "text": "Odpowiadając zatem Jezusowi, mówią: Nie wiemy. A Jezus, odzywając się, rzecze im: To i Ja wam nie powiem, jakiem prawem to czynię."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "1", "text": "I zaczął mówić do nich w przypowieściach: Pewien człowiek zasadził winnicę, i ogrodził murem, i wykuł dół <pod prasę>, i postawił wieżę, i kmieciom ją wynajął i wyjechał."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "2", "text": "A w swoim czasie wysłał sługę do kmieci, by odebrać od kmieci część zbioru winnicy."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "3", "text": "Ale oni, pojmawszy go, pobili i odprawili z niczem."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "4", "text": "Ponownie więc wysłał do nich innego sługę; ale i tego w głowę zranili i znieważyli."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "5", "text": "Wtedy {znów} posłał innego; tego nawet zabili; i wielu innych: jednych pobili, a drugich wymordowali."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "6", "text": "A miał jeszcze jedynaka, syna umiłowanego; jego więc naostatek wysłał do nich, mówiąc: Syna mego uszanują."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "7", "text": "Ale kmiecie <owi> mówili między sobą: To dziedzic! Nuże, zabijmy go, a dziedzictwo nam się dostanie."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "8", "text": "I pojmawszy, zamordowali go i wyrzucili po za winnicę."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "9", "text": "Cóż więc uczyni pan winnicy? Przyjdzie i <tych kmieci> wygubi, a winnicę wynajmie innym."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "10", "text": "Czyż nie czytaliście tych słów Pisma? »Głaz, odrzucony przez budowniczych, on to kamieniem został węgielnym."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "11", "text": "Przez Pana rzecz ta się stała, a w oczach naszych jest dziwem«."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "12", "text": "I usiłowali Go uwięzić, ale bali się ludu; zrozumieli bowiem, że do nich tę przypowieść mówił. Opuścili Go więc i odeszli."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "13", "text": "I wysyłają do Niego niektórych faryzeuszów i herodyanów, aby Go podchwycili na słowie."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "14", "text": "Ci <przeto> przychodzą i mówią doń <podstępnie>: Mistrzu, wiemy, że jesteś prawdomówny i że nie zważasz na nikogo; bo nie oglądasz się na osobę ludzką, ale drogi Bożej zgodnie z prawdą nauczasz. Czy wolno płacić cesarzowi podatek <czy nie? – mamyż dawać>, czy nie dawać?"}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "15", "text": "On zaś, widząc ich obłudę, powiedział im: Czemu Mnie kusicie? – przynieście Mi denara, bym zobaczył."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "16", "text": "A oni (Mu) przynieśli. I pyta ich: Czyj to wizerunek i napis? <Oni zaś> odpowiedzieli Mu: Cesarski."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "17", "text": "Jezus tedy odezwał się do nich, mówiąc: Oddajcież {więc} co jest cesarskiego, cesarzowi, a co jest Bożego, Bogu. I zdumiewali się nad Nim."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "18", "text": "Przyszli też do Niego saduceusze, którzy twierdzą, że niema zmartwychwstania, i pytali Go, mówiąc:"}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "19", "text": "Mistrzu! Mojżesz napisał nam: »Jeśli brat czyjś umrze i zostawi żonę, ale nie zostawi syn{ów}, niech brat jego pojmie {jego} żonę, i wzbudzi potomstwo swemu bratu«."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "20", "text": "Było {zaś} siedmiu braci; a pierwszy ożenił się, ale umierając nie zostawił potomstwa;"}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "21", "text": "drugi także ją pojął, ale umarł, i ani ten nie zostawił potomstwa; podobnież i trzeci."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "22", "text": "I siedmiu {również wzięli ją za żonę, ale} potomstwa nie mieli. A na ostatek po wszystkich i niewiasta umarła."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "23", "text": "Któregoż więc z nich będzie żoną przy zmartwychwstaniu, gdy oni powstaną z martwych? Siedmiu bowiem miało ją za żonę!"}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "24", "text": "{A} Jezus {odpowiadając) rzekł im: Czyż nie dlatego błądzicie, że nie rozumiecie Pisma, ani mocy Bożej?"}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "25", "text": "Gdy bowiem powstaną z martwych, ani się będą żenić, ani za mąż wychodzić, ale podobni będą aniołom <Bożym> w niebiesiech."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "26", "text": "Co się zaś tyczy umarłych, że zmartwychwstaną, czyż nie czytaliście w księdze Mojżesza, w rozdziale: »O krzaku«, jak to Bóg wyrzekł do niego te słowa: »Jam Bóg Abrahama, i Bóg Izaaka i Bóg Jakóba«?"}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "27", "text": "<Bóg> nie jest Bogiem umarłych, ale <Bogiem> żyjących. {Wy przeto} błądzicie bardzo."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "28", "text": "A jeden z uczonych, który słyszał ich rozprawę, widząc, że dobrą im dał odpowiedź, zbliżył się i zapytał Go: Które przykazanie jest wśród wszystkich pierwsze?"}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "29", "text": "Jezus {zaś} odpowiedział (mu): Pierwsze {wśród, wszystkich) jest {przykazanie): »Słuchaj Izraelu! Pan, Bóg nasz, jest Bogiem jedynym;"}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "30", "text": "będziesz tedy miłował Pana Boga twego z całego serca twego i z całej duszy twojej i ze wszystkiej myśli twojej i z całej siły twojej«. {To jest pierwsze przykazanie}."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "31", "text": "A wtóre jest {równe jemu}: »Będziesz miłował bliźniego twego, jak siebie samego«. Nad te niemasz innego większego przykazania."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "32", "text": "I rzekł Mu uczony: Dobrze, Mistrzu! Prawdę powiedziałeś, że {Bóg} jest jeden, i że prócz Niego niemasz innego,"}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "33", "text": "a że miłować Boga z całego serca i ze wszystkiej myśli (i z całej duszy} i z całej siły, i miłować bliźniego, jak siebie samego, jest ważniejszą rzeczą nad wszelkie całopalenia i ofiary."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "34", "text": "Jezus zaś widząc, że rozumnie odpowiedział, rzekł doń: Nie jesteś daleki od królestwa Bożego. I nikt już <więcej> nie śmiał Go pytać."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "35", "text": "Potem Jezus odezwał się, i nauczając w świątyni mówił: Jakże uczeni mogą twierdzić, że Chrystus jest synem Dawida?"}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "36", "text": "Wszak sam Dawid mocą Ducha Świętego powiedział: »Rzekł Pan do Pana mego: Siądź po prawicy mojej; aż położę twych wrogów podnóżkiem stóp twoich«."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "37", "text": "Sam {więc} Dawid zowie Go Panem; jakże zatem może być synem jego? A mnoga rzesza chętnie Go słuchała."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "38", "text": "On zaś w nauce swej mówił {im}: Wystrzegajcie się uczonych, którzy lubią przechadzać się w długich szatach, i odbierać ukłony na rynku,"}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "39", "text": "[mieć] też pierwsze krzesła po bóżnicach i pierwsze miejsca na ucztach;"}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "40", "text": "którzy wyjadają domy wdów, pod pozorem długich modlitw. Ich to cięższy wyrok czeka."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "41", "text": "A siedząc naprzeciw skarbony {Jezus} patrzył, jak lud do skarbonki wrzucał pieniądze; wielu zaś bogaczów wrzucało hojnie."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "42", "text": "I zbliżyła się jedna wdowa uboga i wrzuciła dwa szelążki – tyle co jeden grosz."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "43", "text": "Wtedy przywołał uczniów swych i rzekł do nich: Zaprawdę, powiadam wam: Ta oto wdowa, <ta> uboga, włożyła więcej, niż wszyscy wrzucający do skarbony."}
{"book": "MRK", "chapter": 12, "verse": "44", "text": "Wszyscy bowiem wrzucali z tego, co im zbywało; ta zaś, przy swojem ubóstwie, wrzuciła wszystko, co miała: całe swoje utrzymanie."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "1", "text": "A gdy <On> wychodził ze świątyni, jeden z uczniów Jego rzekł doń: Mistrzu, patrz, jakie to kamienie i co za budowle!"}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "2", "text": "Jezus zaś {odpowiadając} rzekł mu: Czy widzisz {wszystkie} te olbrzymie budowle? <Napewno> nie ostoi się <tu> kamień na kamieniu, któregoby nie zwalono."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "3", "text": "A gdy <On> siedział na górze Oliwnej, naprzeciwko świątyni, zagadnęli Go na osobności Piotr i Jakób i Jan i Andrzej:"}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "4", "text": "Powiedz nam, kiedy to nastąpi, i jaki {będzie} znak, gdy się to wszystko mieć będzie ku końcowi?"}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "5", "text": "A {odpowiadając} Jezus zaczął do nich mówić: Baczcie, aby nikt was nie zwiódł!"}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "6", "text": "Wielu {bowiem} przyjdzie w mojem Imieniu mówiąc, że »to Ja jestem«, i wielu zwiodą."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "7", "text": "A gdy usłyszycie o wojnach i wieściach wojennych, nie przerażajcie się; musi {bowiem to} nastąpić, ale to jeszcze nie koniec."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "8", "text": "Powstanie bowiem naród przeciwko narodowi, a królestwo przeciw królestwu; będą {też} miejscami trzęsienia ziemi, <będzie> i głód; to początek boleści."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "9", "text": "Uważajcie tedy na samych siebie! {Albowiem} powiodą was przed sądy, i w bóżnicach <srogo> biczować was będą; przed rządców też i królów stawiać was będą dla Mnie, im na świadectwo."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "10", "text": "Wpierw atoli trzeba, aby Ewangelię głoszono wszystkim narodom."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "11", "text": "A gdy was wydadzą i prowadzić będą, nie kłopoczcie się przedtem, co mówić macie; ale co w owej chwili dane wam będzie, to mówcie. Albowiem nie wy mówicie, ale Duch Święty."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "12", "text": "I wyda na śmierć brat brata, a ojciec syna; dzieci też powstaną przeciw rodzicom i o śmierć ich przyprawią."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "13", "text": "I znienawidzą was wszyscy dla Imienia mego; wszakże, kto wytrwa do końca, ten zbawion będzie."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "14", "text": "A gdy zobaczycie obrzydliwość spustoszenia, która zaległa, gdzie nie powinna, – kto czyta, niech rozważy! – wówczas ci, co są w Judei, niech uciekają w góry;"}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "15", "text": "a kto na tarasie domu, niechaj nie zstępuje i nie wchodzi do domu, by cokolwiek zabrać z domu swego."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "16", "text": "A kto {jest} na polu, niech się wstecz nie wraca, by zabrać płaszcz swój."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "17", "text": "A biada brzemiennym i karmiącym w owe dni!"}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "18", "text": "Proścież tedy, aby to nie wypadło w porze zimowej."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "19", "text": "Dni owe będą bowiem dniami [takiej] udręki, jakiej nie było od początku stworzenia, które Bóg stworzył, aż dotąd, i ani nie będzie."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "20", "text": "I gdyby Pan nie skrócił dni <owych>, żaden człowiek nie mógłby się zbawić. Ale przez wzgląd na wybranych, których wybrał, skrócił On dni <owe>."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "21", "text": "Wówczas zaś – gdyby wam kto powiedział: »Oto tutaj jest Chrystus«, »oto tam« – nie wierzcie."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "22", "text": "Powstaną, bowiem fałszywi chrystusowie i fałszywi prorocy, i czynić będą znaki i dziwy, aby {nawet} wybranych w błąd wprowadzić, gdyby to było możliwe."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "23", "text": "Wy przeto uważajcie! {Oto} przepowiedziałem wam wszystko."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "24", "text": "Atoli po tej udręce, w dni owe, słońce się zaćmi, księżyc też nie da blasku swego,"}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "25", "text": "a gwiazdy z nieba spadać będą i moce, które są na niebiosach, zostaną wstrząśnięte."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "26", "text": "I wówczas ujrzą Syna człowieczego, przychodzącego w obłokach, z wielką potęgą i chwałą."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "27", "text": "A wtedy wyśle aniołów {swych}, i zgromadzi wybranych swoich z czterech wiatrów, od krańców ziemi aż do krańców nieba."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "28", "text": "A z drzewa figowego bierzcie przypowieść: Gdy już gałąź jego pęka i liście wypuszcza, poznajecie, że lato się zbliża."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "29", "text": "Podobnież i wy, gdy ujrzycie, że to się dzieje, wiedzcie, że blizko już jest – we drzwiach."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "30", "text": "Zaprawdę, powiadam wam, <napewno> nie przejdzie to plemię, aż to wszystko się stanie."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "31", "text": "Niebo i ziemia przeminą, ale słowa moje <napewno> nie przeminą."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "32", "text": "A o dniu owym i godzinie nikt nie wie: ani aniołowie w niebiesiech, ani Syn, jeno Ojciec."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "33", "text": "Uważajcie, czuwajcie i módlcie się, bo nie wiecie, kiedy czas <ten> nastąpi."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "34", "text": "Jak człowiek, który odjeżdżając zostawił dom swój i dał swoim sługom swobodę, i każdemu swoje zajęcie, a odźwiernemu zlecił, aby czuwał..."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "35", "text": "A przeto czuwajcie, bo nie wiecie, kiedy Pan domu przyjdzie – czy pod wieczór, czy o północy, czy pod kurów pianie, czy nad ranem,"}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "36", "text": "aby nie znalazł was śpiących, gdy nadejdzie znagła."}
{"book": "MRK", "chapter": 13, "verse": "37", "text": "A co wam mówię, to mówię wszystkim: Czuwajcie!"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "1", "text": "I zbliżały się za dwa dni Pascha i Przaśniki. A przedniejsi kapłani i uczeni szukali sposobu, jakby Go mogli skrycie pojmać i zabić."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "2", "text": "Mówili bowiem: Nie w dniu świątecznym, aby przypadkiem nie wszczął się rozruch między ludem!"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "3", "text": "A gdy <On> był w Betanii w domu Szymona Trędowatego, i siedział za stołem, przyszła niewiasta, mająca alabastrowy słoik wonnego olejku spikanardowego, bardzo drogiego; a stłukłszy słoik alabastrowy, wylała na głowę Jego."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "4", "text": "Niektórzy zaś oburzali się między sobą {i mówili}: Na co było tak marnować wonny olejek?"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "5", "text": "Można przecież było ten wonny olejek sprzedać za trzysta przeszło denarów i rozdać ubogim. I oburzali się na nią."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "6", "text": "Jezus atoli rzekł: Dajcie jej pokój! Czemu jej przykrość sprawiacie? <Wszak> dobry uczynek Mi wyświadczyła."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "7", "text": "Ubogich bowiem zawsze macie wśród siebie i gdy zechcecie, możecie im dobrze czynić; ale Mnie nie zawsze macie."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "8", "text": "{Ona}, co mogła, uczyniła: zawczasu namaściła Ciało moje na pogrzeb."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "9", "text": "Zaprawdę, powiadam wam: gdzie tylko po całym świecie głosić będą {tę} Ewangelię, ku jej pamięci opowiedzą i to, co ona uczyniła."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "10", "text": "A Judasz z Karyotu, jeden z Dwunastu, odszedł do przedniejszych kapłanów, aby im Go wydać."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "11", "text": "Oni zaś, usłyszawszy to, ucieszyli się, i obiecali mu dać pieniędzy; on więc szukał, jakby Go przy dogodnej sposobności wydać."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "12", "text": "A w przeddzień Przaśników, w które ofiarowywano Paschę, mówią doń uczniowie <Jego>: Dokąd chcesz, byśmy poszli przygotować Ci, byś mógł spożyć Paschę?"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "13", "text": "I wysyła dwóch z pomiędzy uczniów swych, i mówi im: Idźcie do miasta, a spotkacie człowieka, niosącego dzban wody; podążcie za nim,"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "14", "text": "a tam, gdzie on wejdzie, powiedzcie gospodarzowi domu: Mistrz mówi: »Gdzie jest gospoda moja, gdziebym mógł spożyć Paschę wraz z uczniami moimi«?"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "15", "text": "On zaś wskaże wam <na piętrze> wieczernik, przestronny, zaścielony, <przysposobiony>; tam więc przygotujcie dla nas."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "16", "text": "I odeszli uczniowie {Jego}, i przyszli do miasta i znaleźli, jak im powiedział. I zaczęli przygotowywać Paschę."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "17", "text": "A gdy wieczór zapadł, przyszedł z Dwunastoma."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "18", "text": "Kiedy zaś zajęli miejsca za stołem i wieczerzali, rzekł Jezus: Zaprawdę, powiadam wam, zdradzi Mnie jeden z was, ten, który je ze Mną!"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "19", "text": "{A oni} zaczęli się smucić, i jeden po drugim pytać Go: Czyżby ja? <A inny: Czy to ja?>"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "20", "text": "On zaś rzekł im: Jeden z Dwunastu, który ze Mną macza (rękę) w misie."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "21", "text": "Wprawdzie Syn człowieczy idzie według tego, co o Nim napisano; ale biada owemu człowiekowi, który zdradza Syna człowieczego; lepiejby mu było, gdyby się ów człowiek nie był narodził."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "22", "text": "A podczas wieczerzy wziął {Jezus} chleb, i pobłogosławiwszy, połamał i podał im, i rzekł: Bierzcie, to jest Ciało moje."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "23", "text": "A wziąwszy kielich, dzięki czyniąc podał im – a wszyscy pili z niego,"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "24", "text": "i rzekł do nich: To jest Krew moja {Nowego} Przymierza, która się za wielu przelewa."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "25", "text": "Zaprawdę, powiadam wam: Odtąd już <napewno> nie będę pił z (tego) owocu winnego szczepu, aż do dnia owego, gdy go pić będę nowy w królestwie Bożem."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "26", "text": "A po odmówieniu hymnu, wyszli ku górze Oliwnej."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "27", "text": "I rzecze do nich Jezus: Wszyscy zwątpicie {o Mnie tej nocy}. Napisano bowiem: »Uderzę w pasterza, a rozproszą się owce«."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "28", "text": "Ale po mem zmartwychwstaniu, pójdę przed wami do Galilei."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "29", "text": "Piotr atoli rzekł doń: Choćby <nawet> wszyscy i zwątpili, ja wszakże bynajmniej!"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "30", "text": "A Jezus mu mówi: Zaprawdę, powiadam ci: dzisiaj, tejże nocy, zanim kur dwakroć zapieje, ty trzykroć Mnie się zaprzesz."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "31", "text": "<Piotr> jednak tem goręcej zapewniał: Choćby mi nawet trzeba umrzeć z Tobą, <napewno> nie zaprę się Ciebie! A podobnie też wszyscy mówili."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "32", "text": "I przychodzą do zagrody, zwanej Getsemani. I rzecze do uczniów swych: Usiądźcie tutaj, jak długo będę się modlił;"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "33", "text": "a Piotra i Jakóba i Jana bierze ze Sobą. I zaczął się lękać i odczuwać odrazę."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "34", "text": "I rzekł do nich: Smutna jest dusza moja aż do śmierci! Zostańcie tu i czuwajcie."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "35", "text": "I postąpiwszy nieco naprzód, padł na ziemię i modlił się, aby – jeśli możliwe – minęła Go <ta> godzina."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "36", "text": "I mówił: Abba, Ojcze! Wszystko dla Ciebie możliwe; oddal ode-Mnie ten kielich; lecz nie co Ja chcę, ale co Ty!"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "37", "text": "I przychodzi i znajduje ich śpiących. Mówi zatem do Piotra: Szymonie, śpisz? jednej godziny nie mogłeś czuwać?"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "38", "text": "Czuwajcie i módlcie się, abyście nie popadli w pokusę. Duch wprawdzie ochoczy, ale ciało mdłe."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "39", "text": "I ponownie odszedł i modlił się, mówiąc tę samą modlitwę."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "40", "text": "A gdy wrócił, znów znalazł ich śpiących; albowiem oczy ich były <bardzo> senne; i nie wiedzieli, co Mu odpowiedzieć."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "41", "text": "Jeszcze przychodzi po raz trzeci i mówi im: Śpijcie już i odpoczywajcie! Dość tego! Nadeszła godzina! Oto Syn człowieczy ma być wydan w ręce grzeszników."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "42", "text": "Wstańcie, chodźmy! Oto zbliżył się mój zdrajca."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "43", "text": "A właśnie, gdy On jeszcze mówił, zjawia się Judasz {z Karyotu}, jeden z Dwunastu, a z nim {liczna} gromada z mieczami i kijmi, <wysłana> od przedniejszych kapłanów i uczonych i starszych."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "44", "text": "Zdrajca zaś Jego dał im był znak, mówiąc: Kogo pocałuję, tenci jest; imajcie Go, a prowadźcie ostrożnie!"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "45", "text": "A gdy nadszedł, przystępując szybko do Niego, mówi: {Witaj} Mistrzu! <Mistrzu!> – I pocałował Go."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "46", "text": "A oni targnęli się na Niego rękoma i pojmali Go."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "47", "text": "Jeden zaś z tych, którzy około Niego stali, dobywszy miecza, uderzył sługę arcykapłana i odciął mu ucho."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "48", "text": "Jezus atoli odezwał się i rzekł im: Jak na zbójcę wyszliście z mieczami i kijmi, by Mię pojmać!"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "49", "text": "Codziennie przebywałem wśród was, nauczając w świątyni, a nie pojmaliście Mnie. Ale aby się spełniły Pisma!"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "50", "text": "{Wówczas uczniowie Jego} opuścili Go i wszyscy uciekli."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "51", "text": "Pewien jednak młodzian szedł za Nim, zarzuciwszy prześcieradło na swe ciało. I zatrzymują go <młodzieńcy>."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "52", "text": "On jednak, zostawiwszy prześcieradło, niemal obnażony uciekł {od nich}."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "53", "text": "I poprowadzili Jezusa do arcykapłana. A <u niego> schodzą się wszyscy <przedniejsi> kapłani i uczeni i starsi."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "54", "text": "Piotr zaś szedł za Nim z daleka, aż {do wnętrza} na podwórze arcykapłańskie, i siedział ze służbą, grzejąc się przy ognisku."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "55", "text": "A przedniejsi kapłani i cały Sanhedryn szukali przeciwko Jezusowi świadectwa, aby Go na śmierć skazać; ale nie znajdowali."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "56", "text": "Wielu bowiem przeciw Niemu fałszywie świadczyło, ale zeznania nie były zgodne."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "57", "text": "Wtedy inni, powstawszy, fałszywie przeciw Niemu świadczyli, mówiąc:"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "58", "text": "Myśmy z ust Jego słyszeli: »Ja ten przybytek, ręką wzniesiony, zburzę, a w trzech dniach zbuduję inny, który ręką uczyniony nie będzie«."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "59", "text": "Ale <i tak> zeznanie ich nie było zgodne."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "60", "text": "Arcykapłan tedy, stanąwszy w pośrodku, zapytał Jezusa, mówiąc: Nic nie odpowiadasz [na to], co oni przeciw Tobie świadczą!?"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "61", "text": "On jednak milczał i nic nie odpowiadał. Arcykapłan powtórnie Go zapytał, mówiąc doń: Czyś Ty jest Chrystus, Syn {Boga} błogosławionego?"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "62", "text": "A Jezus {mu} odrzekł: Jam jest. Wy zaś ujrzycie Syna człowieczego, siedzącego na prawicy wszechmocy (Bożej) i przychodzącego wśród obłoków niebios."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "63", "text": "Ale arcykapłan, rozdzierając szaty swoje, mówi: Na cóż nam jeszcze potrzeba świadków?"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "64", "text": "Słyszeliście bluźnierstwo! Cóż wam się zdaje? – Oni zaś wszyscy wydali wyrok, że winnym jest śmierci."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "65", "text": "I zaczęli niektórzy plwać na Niego, i zakrywać oblicze Jego, i policzkować Go, i mówić doń: Prorokuj! – Także i służba wymierzała Mu policzki."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "66", "text": "A gdy Piotr był na dole na dziedzińcu, przychodzi jedna ze służących arcykapłana."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "67", "text": "a widząc Piotra grzejącego się, i spojrzawszy nań <bacznie>, mówi: I ty byłeś razem z Jezusem Nazareńskim!"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "68", "text": "On zaś zaparł się, mówiąc: Ani wiem, ani rozumiem, co mówisz! – I wyszedł na zewnątrz, do bramy wchodowej, {a kur zapiał}."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "69", "text": "Służąca tedy, zobaczywszy go, zaczęła znów mówić do stojących wokoło: Ten jest z ich liczby."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "70", "text": "Ale on ponownie się zaparł. A po chwili, stojący wokoło znowu mówili do Piotra: W istocie jesteś z ich liczby, boś nawet Galilejczykiem, <a i twa gwara brzmi podobnie>."}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "71", "text": "Ale on zaczął zaklinać się i przysięgać: Nie znam tego Człowieka, o którym mówicie!"}
{"book": "MRK", "chapter": 14, "verse": "72", "text": "A {właśnie} kur powtórnie zapiał. I przypomniał sobie Piotr słowa, które rzekł mu Jezus: Zanim kur dwakroć zapieje, ty się Mnie po trzykroć zaprzesz. I wybuchnął płaczem."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "1", "text": "A zaraz z rana, przedniejsi kapłani wraz z starszymi i uczonymi, i cały Sanhedryn, uczyniwszy naradę, związanego Jezusa poprowadzili i wydali w ręce Piłata."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "2", "text": "Piłat tedy zapytał Go: Czy Ty jesteś królem żydowskim? – A On odpowiadając mu rzecze: Sam mówisz."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "3", "text": "A przedniejsi kapłani oskarżali Go o wiele rzeczy."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "4", "text": "Piłat więc ponownie zapytał Go, {mówiąc}: Nic nie odpowiadasz? Patrz, ile Ci zarzutów stawiają!"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "5", "text": "Jezus jednak nic więcej nie odpowiedział, tak że Piłat się dziwił."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "6", "text": "A ze względu na święto ułaskawiał im {zwykle} jednego z więźniów, o któregoby prosili."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "7", "text": "Był zaś niejaki, imieniem Barabasz, wtrącony do więzienia razem z powstańcami, którzy się dopuścili mordu podczas rokoszu."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "8", "text": "Gdy więc lud się zebrał, zaczęto się domagać tego, co im {zawsze} zwykł był czynić."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "9", "text": "Piłat przeto odezwał się do nich, mówiąc: Chcecie, wypuszczę wam Króla żydowskiego?"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "10", "text": "Wiedział bowiem, że Go przedniejsi kapłani przez zazdrość wydali."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "11", "text": "Ale przedniejsi kapłani podburzyli pospólstwo, by raczej ułaskawił im Barabasza."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "12", "text": "Piłat atoli znowu przemówił i zapytał ich: Cóż więc {chcecie}, bym uczynił z <Tym, którego nazywacie> Królem żydowskim?"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "13", "text": "A oni ponownie zawołali: Ukrzyżuj Go!"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "14", "text": "Piłat tedy im mówił: Cóż więc złego On uczynił? Ale oni jeszcze bardziej krzyczeli: Ukrzyżuj Go?"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "15", "text": "Piłat zatem, chcąc dogodzić tłumom, ułaskawił im Barabasza, a Jezusa ubiczowanego wydał na śmierć krzyżową."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "16", "text": "Żołnierze tedy odprowadzili Go <do wnętrza> na dziedziniec pretoryum. I zwołują całą kohortę;"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "17", "text": "i przyodziewają Go w purpurę, i wkładają Mu koronę z cierni, którą spletli."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "18", "text": "Zaczęli też pozdrawiać Go: Witaj, Królu żydowski!"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "19", "text": "I bili Go trzciną po głowie, i plwali na Niego, a klękając oddawali Mu pokłon."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "20", "text": "A kiedy Go wyszydzili, zdjęli z Niego purpurę, i ubrali Go w Jego własne szaty. I wyprowadzają Go, aby Go ukrzyżować."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "21", "text": "I zmuszają przechodnia, niejakiego Szymona z Cyreny, który wracał z pola, ojca Aleksandra i Rufusa, aby niósł krzyż Jego."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "22", "text": "I wiodą Go na miejsce Golgoty, to znaczy na miejsce Kalwaryi."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "23", "text": "I dawali Mu {do picia} wino, zaprawione mirrą; ale <On> nie przyjął."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "24", "text": "I krzyżują Go, i dzielą szaty Jego, rzucając o nie los, kto ma co wziąć."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "25", "text": "A była godzina trzecia, gdy Go ukrzyżowano."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "26", "text": "Napis zaś Jego winy był taki: »Król żydowski«!"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "27", "text": "I krzyżują z Nim dwóch złoczyńców, jednego po prawicy, a drugiego po lewicy Jego."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "29", "text": "A ci, co obok przechodzili, bluźnili Mu, i kiwając głowami swemi, mówili: Hej! Ty, co rozwalasz przybytek, i w trzech dniach odbudowujesz,"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "30", "text": "wybaw samego Siebie, zstępując z krzyża!"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "31", "text": "Również i przedniejsi kapłani wraz z uczonymi, urągając, między sobą mówili: Innych wybawiał; Siebie samego wybawić nie może!"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "32", "text": "Niechże <ten> Chrystus, <ten> król Izraela, zstąpi teraz z krzyża, abyśmy widzieli i uwierzyli! – Nawet i ci lżyli Go, którzy razem z Nim byli ukrzyżowani."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "33", "text": "A gdy nadeszła szósta godzina, całą krainę zaległy ciemności, aż do godziny dziewiątej."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "34", "text": "A o godzinie dziewiątej zawołał Jezus silnym głosem, {mówiąc}: »Eloi, Eloi, lama sabachtani«, to jest w przekładzie: »Boże mój, Boże mój, czemuś Mię opuścił«?"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "35", "text": "Niektórzy zaś ze stojących, słysząc to, mówili: On wzywa Eliasza!"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "36", "text": "Przybiegł więc jeden {i}, napełniwszy gąbkę octem, nałożył ją na trzcinę i dawał Mu pić, mówiąc: Poczekajcie! Obaczmy, czy przyjdzie Eliasz, by Go uwolnić."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "37", "text": "A Jezus zawoławszy silnym głosem, skonał."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "38", "text": "A zasłona przybytku rozdarła się na poły, od góry aż do dołu."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "39", "text": "Setnik też, który stał naprzeciwko <Niego>, gdy ujrzał, że tak {wołając} skonał, rzekł: Istotnie, ten człowiek był Synem Bożym!"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "40", "text": "A były i niewiasty, które się przypatrywały z daleka; między niemi (była) i Marya Magdalena i Marya, matka Jakóba Mniejszego oraz Józefa, i Salome;"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "41", "text": "<one to> Mu towarzyszyły, gdy był w Galilei, i usługiwały Mu; wiele też innych, które wraz z Nim wybrały się do Jerozolimy."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "42", "text": "A gdy już wieczór nastawał, ponieważ było to »Przygotowanie«, to jest dzień przed szabatem"}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "43", "text": "przyszedł Józef z Arymatei, wybitny radca Sanhedrynu, który także oczekiwał królestwa Bożego, i odważnie wszedł do Piłata i poprosił o ciało Jezusa."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "44", "text": "Piłat zaś zdziwił się, czyby już mógł umrzeć; przywoławszy więc setnika, zapytał go, czyby już umarł."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "45", "text": "A upewniony przez setnika, darował ciało Józefowi."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "46", "text": "A {Józef} zakupił prześcieradło, i zdjąwszy Go, obwinął prześcieradłem i złożył w grobie, który był wykuty w skale; a przed wejściem do grobu zatoczył kamień."}
{"book": "MRK", "chapter": 15, "verse": "47", "text": "A Marya Magdalena i Marya, matka Józefa, patrzyły, gdzie Go pogrzebano."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "1", "text": "Gdy zaś szabat minął, Marya Magdalena i Marya, matka Jakóba, i Salome zakupiły wonności, by pójść i namaścić Go."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "2", "text": "Wczesnym tedy rankiem, w niedzielę, przychodzą one do grobu {już} po wschodzie słońca."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "3", "text": "Mówiły zaś między sobą: Kto nam odwali kamień od otworu grobowego?"}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "4", "text": "I podniósłszy oczy spostrzegły, że kamień był odwalony, a był on bardzo wielki."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "5", "text": "Weszły tedy do grobu i po prawej stronie ujrzały młodzieńca siedzącego, odzianego w białą szatę, i zdumiały się."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "6", "text": "On zaś rzekł do nich: Nie trwóżcie się! Szukacie Jezusa Nazareńskiego, ukrzyżowanego? Powstał z martwych; niemasz Go tu! Oto miejsce, gdzie Go złożono!"}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "7", "text": "Atoli idźcie, powiedzcie uczniom Jego i Piotrowi: »Idzie przed wami do Galilei; tam Go zobaczycie, jak wam zapowiedział«."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "8", "text": "[One] więc wyszły, i uciekły od grobowca, bo zdjął je strach i zdumienie; i nikomu nic nie mówiły, bały się bowiem."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "9", "text": "{A po zmartwychwstaniu, nad ranem w niedzielę, ukazał się najpierw Maryi Magdalenie, z której wypędził był siedm czartów."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "10", "text": "Ona, odszedłszy, oznajmiła tym, co z Nim byli, a którzy się smucili i płakali."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "11", "text": "Ci jednak, słysząc, że żyje i że ona Go widziała, nie chcieli wierzyć."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "12", "text": "A potem dwom z pomiędzy nich ukazał się w drodze, w zmienionej postaci, kiedy szli na wieś."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "13", "text": "Oni także wróciwszy, oznajmili innym; ani im nie dano wiary."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "14", "text": "Wreszcie ukazał się owym Jedenastu, gdy się społem posilali, i wyrzucał im niedowiarstwo i upór serca, że nie uwierzyli tym, którzy Go widzieli po zmartwychwstaniu}."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "15", "text": "{I rzekł do nich: Idźcie na cały świat i głoście Ewangelię wszemu stworzeniu."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "16", "text": "Kto uwierzy i ochrzci się, zbawion będzie; a kto nie uwierzy, będzie potępion."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "17", "text": "A tym, co uwierzyli, takie znaki towarzyszyć będą: w Imieniu mojem czarty wyrzucać będą; nowymi językami mówić będą;"}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "18", "text": "węże <do rąk> będą brali, a gdyby nawet truciznę wypili, <napewno> nie zaszkodzi im; na chorych ręce kłaść będą, a dobrze będą się mieli}."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "19", "text": "{A gdy do nich przemówił Pan Jezus, został wzięty do nieba, i zasiadł na prawicy Bożej}."}
{"book": "MRK", "chapter": 16, "verse": "20", "text": "{A oni poszli i przepowiadali wszędzie; Pan zaś współdziałał i mowę utwierdzał przez cuda, w ślad za nimi idące}."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "1", "text": "Ponieważ wielu usiłowało ułożyć opowiadanie o rzeczach, które się wpośród nas dokonały,"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "2", "text": "według tego, co nam podali ci, którzy [sami] od początku je widzieli i byli sługami Ewangelii;"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "3", "text": "przetoż i ja, wszystko od pierwszych chwil dokładnie zbadawszy, postanowiłem w należytym porządku spisać to dla ciebie, dostojny Teofilu,"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "4", "text": "ażebyś się przekonał o pewności tych prawd, których cię <żywem słowem> nauczono."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "5", "text": "Za czasów Heroda, króla Judei, żył pewien kapłan z oddziału Abiasza, imieniem Zacharyasz; żona zaś jego, z córek Aarona, nazywała się Elżbieta."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "6", "text": "A oboje byli sprawiedliwi wobec Boga, zachowując bez zarzutu wszystkie przykazania i prawa Pańskie;"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "7", "text": "nie mieli wszakże syna, bo Elżbieta była niepłodna, i oboje byli w latach sędziwych."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "8", "text": "A gdy <on> sprawował służbę kapłańską przed Bogiem, w kolei swojego oddziału,"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "9", "text": "wylosowano według zwyczaju kapłaństwa, by wszedł do przybytku Pańskiego i ofiarował kadzidło."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "10", "text": "Cała zaś rzesza ludu stała na dworze, modląc się w czasie kadzenia,"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "11", "text": "Wtem, po prawej stronie ołtarza kadzielnego, ukazał mu się anioł Pański,"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "12", "text": "a Zacharyasz przeraził się widzeniem i strach go ogarnął."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "13", "text": "Anioł zaś rzekł do niego: Nie bój się, Zacharyaszu, bo wysłuchana jest modlitwa twoja, i Elżbieta, małżonka twa, porodzi ci syna, którego nazwiesz Janem."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "14", "text": "I stanie się on dla ciebie radością i weselem; wielu też cieszyć się będzie z jego narodzin,"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "15", "text": "bo wielkim będzie przed Panem; wina zaś, ani napoju upajającego <wcale> pić nie będzie, a jeszcze w łonie matki swej napełnion będzie Duchem Świętym."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "16", "text": "Wielu też synów Izraela nawróci on do Pana Boga ich;"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "17", "text": "sam zaś w duchu i w mocy Eliasza poprzedzać Go będzie, »nakłaniając serca ojców ku synom«, a niewierzących ku mądrości sprawiedliwych, by lud uległy Panu przygotować."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "18", "text": "Atoli Zacharyasz rzekł do anioła: Po czem ja to poznam? Wszak sam jestem już stary, a i żona moja jest w latach sędziwych."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "19", "text": "A odpowiadając anioł rzekł mu: Jam jest Gabryel, który stoję w obliczu Boga; jestem też wysłany, bym przemówił do ciebie i zwiastował ci tę dobrą nowinę."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "20", "text": "A oto ty niemym się staniesz i nie będziesz mógł mówić, dopóki to nie nastąpi, dlatego, żeś nie uwierzył słowom moim, które się spełnią w swoim czasie."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "21", "text": "Lud tymczasem oczekiwał Zacharyasza, i dziwił się, że tak długo bawi w przybytku."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "22", "text": "A kiedy wyszedł, nie mógł do nich mówić; zrozumiano zatem, że musiał mieć widzenie w przybytku; a on tylko znaki im dawał i pozostał niemym."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "23", "text": "A gdy się skończyły dni jego urzędowania, wrócił do domu swego."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "24", "text": "Niebawem też żona jego Elżbieta poczęła dziecię, ale pięć miesięcy się ukrywała."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "25", "text": "Tak to – mówiła – uczynił mi Pan wtedy, gdy Mu się spodobało zdjąć ze mnie hańbę wobec ludzi."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "26", "text": "A w szóstym miesiącu posłał Bóg anioła Gabryela do miasteczka Galilei, zwanego Nazaret,"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "27", "text": "do Dziewicy zaślubionej mężowi, któremu na imię było Józef, z rodu Dawida, a imię Panny Marya."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "28", "text": "{Anioł} tedy, wszedłszy do Niej, rzekł: Zdrowaś, łaski pełna, Pan z Tobą, {błogosławionaś Ty między niewiastami}!"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "29", "text": "A Ona, {usłyszawszy} <to>, zatrwożyła się {jego} mową i rozważała, coby znaczyło to pozdrowienie."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "30", "text": "Anioł zaś rzekł do Niej: Nie trwóż się, Maryo! Albowiem znalazłaś łaskę u Boga;"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "31", "text": "<a> oto poczniesz w łonie i porodzisz Syna, którego nazwiesz imieniem Jezus."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "32", "text": "Będzie On wielkim i Synem Najwyższego zwany; a da Mu Pan Bóg tron Dawida, ojca Jego."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "33", "text": "i będzie królował nad rodem Jakóba na wieki, a królestwu Jego nie będzie końca."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "34", "text": "Wtedy Marya rzekła do anioła: Jakże się to stanie? Wszak Ja męża nie znam!"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "35", "text": "A odpowiadając anioł rzekł Jej: Duch Święty zstąpi na Cię i moc Najwyższego [ni]by obłok Cię ogarnie; a przeto święta Istota, która się {z Ciebie} narodzi, będzie Synem Bożym."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "36", "text": "A oto Elżbieta, krewna twoja, i ona poczęła syna w swej starości, a jest to już szósty miesiąc dla tej, którą nazywają niepłodną,"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "37", "text": "bo »nic niemasz niemożliwego u Boga«."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "38", "text": "A Marya odrzekła: Otom ja służebnica Pańska, niech mi się stanie według słowa twego. I odszedł od Niej anioł."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "39", "text": "A w owym czasie wybrała się Marya z pośpiechem w podróż, w górzystą okolicę, do <pewnego> miasta Judy,"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "40", "text": "i weszła do domu Zacharyasza, i pozdrowiła Elżbietę."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "41", "text": "A gdy Elżbieta usłyszała pozdrowienie Maryi, poruszyło się dzieciątko w jej łonie. I napełniona jest Elżbieta Duchem Świętym,"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "42", "text": "i zawołała głosem wielkim, mówiąc: Błogosławionaś Ty między niewiastami, i błogosławion owoc żywota twego!"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "43", "text": "A skądże mi to, że Matka Pana mego przyszła do mnie?"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "44", "text": "Bo oto zaledwie głos pozdrowienia twego zabrzmiał w uszach moich, poruszyło się z radością dzieciątko w mem łonie."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "45", "text": "Zaiste błogosławiona, która uwierzyła, że spełni się, co powiedziano Jej od Pana!"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "46", "text": "Marya zaś rzekła: Uwielbia Pana dusza ma,"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "47", "text": "i w Bogu, mym Zbawicielu, duch mój się raduje,"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "48", "text": "iże na nizkość służebnicy swojej wejrzał. Bo oto odtąd zwana będę błogosławioną przez wszystkie narody,"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "49", "text": "gdyż wielkie dzieła spełnił mi Wszechmocny. Święte ma Imię;"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "50", "text": "toteż z pokolenia na pokolenie miłosierdzie Jego na owych, którzy w bojaźni Mu służą."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "51", "text": "Stwierdza potęgę swojego ramienia, w niwecz obraca dumne serc zamysły;"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "52", "text": "władców potężnych ze stolic obala, pokornych zasię podnosi na wyże;"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "53", "text": "tych, którzy łakną, napełnia dobrami, bogaczów puszcza z próżnemi rękoma."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "54", "text": "Przygarnął sługę swego, Izraela, pomny obietnic miłosiernych (swoich),"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "55", "text": "jak ojcom naszym rzekł, Abrahamowi a także jego potomstwu na wieki."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "56", "text": "Pozostała zaś Marya u niej około trzech miesięcy, poczem wróciła do domu swego."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "57", "text": "Nadszedł więc czas porodu dla Elżbiety, i wydała na świat syna."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "58", "text": "A sąsiedzi i krewni jej, dowiedziawszy się, że Pan zlał nadmiar miłosierdzia swego na nią, cieszyli się z nią razem."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "59", "text": "A gdy się zeszli dnia ósmego, by obrzezać dzieciątko, chcieli je nazwać imieniem ojca jego, Zacharyaszem."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "60", "text": "Ale matka jego odezwała się i rzekła: Wcale nie! ale Jan mu będzie na imię!"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "61", "text": "I odpowiedziano jej: Wszak niema nikogo w twojej rodzinie, któryby takiem zwał się imieniem!"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "62", "text": "Pytano zatem przez znaki ojca jego, jakby go chciał nazwać."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "63", "text": "A on, zażądawszy tabliczki, napisał słowa: Jan ma być imię Jego! I dziwili się wszyscy."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "64", "text": "A w tejże chwili rozwiązały się usta jego i język jego, i zaczął mówić, błogosławiąc Boga."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "65", "text": "I padł strach na wszystkich ich sąsiadów, a po całem pogórzu Judei opowiadano sobie o tem wszystkiem, co zaszło."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "66", "text": "Wszyscy też, co się zwiedzieli, w sercu swem rozważali, mówiąc: Czem też będzie owo dziecię? – Albowiem ręka Pańska była z niem."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "67", "text": "A Zacharyasz, ojciec jego, napełnion jest Duchem Świętym, i wypowiedział te prorocze słowa:"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "68", "text": "Błogosławiony Pan Bóg Izraela, iż łaskaw wejrzał i lud swój wybawił."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "69", "text": "i Zbawiciela potęgę nam wzbudził w rodzie Dawida, służebnika swego."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "70", "text": "Jako od wieków był to zapowiedział przez usta świętych swych prorokujących:"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "71", "text": "że nas wybawi z ręki naszych wrogów i z ręki wszystkich, co nas nienawidzą;"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "72", "text": "że ojcom naszym będzie miłościwy, i że na święte swe przymierze wspomni;"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "73", "text": "że nam dotrzyma przysięgi, złożonej Abrahamowi, praojcu naszemu;"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "74", "text": "byśmy od {naszych} nieprzyjaciół wolni, zbywszy się trwogi. Jemu mogli służyć"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "75", "text": "w świątobliwości i sprawiedliwości, przed twarzą Jego po wszystkie dni nasze."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "76", "text": "A tyś, pacholę, prorok Najwyższego! bo chodzić będziesz przed Pana obliczem, ażeby Jego przygotować drogi."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "77", "text": "ludowi Jego głosić wieść zbawienia, by odpuszczenia swych grzechów dostąpił,"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "78", "text": "przez wielki bezmiar łask Boga naszego, które zlał na nas On – Światłość z wysoka:"}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "79", "text": "by świecić owym, którzy są w ciemnościach, i którzy w grubym mroku się rozsiedli, by kroki nasze wieść droga pokoju."}
{"book": "LUK", "chapter": 1, "verse": "80", "text": "A pacholę rosło i wzmacniało się na duchu, i żyło na pustkowiach, aż do dnia, w którym się miało ukazać Izraelowi."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "1", "text": "Zdarzyło się zaś w owym czasie, że Cezar August wydał edykt, aby spisano ludność we wszystkich ziemiach."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "2", "text": "Tego spisu dokonano, zanim Kwiryniusz został wielkorządcą Syryi."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "3", "text": "Szli więc wszyscy do spisu, każdy do miasta swego."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "4", "text": "Wybrał się też i Józef z Galilei, z miasteczka Nazaretu, do Judei, do miasta Dawida, zwanego Betlejem, ponieważ pochodził z domu i rodu Dawidowego,"}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "5", "text": "aby się dać wpisać z Maryą, poślubioną swą {małżonką}, która była brzemienna."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "6", "text": "A gdy tam przebywali, nadeszły dni <Jej> rozwiązania."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "7", "text": "I porodziła Syna swego pierworodnego, i uwinęła Go w pieluszki i złożyła Go w żłobie; bo nie było dla nich miejsca w gospodzie."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "8", "text": "A obozowali w tejże okolicy pasterze <w polu>, odbywając straż nocną nad stadem swem."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "9", "text": "A oto anioł Pański zjawił się przy nich, a jasność Boża zewsząd ich oświeciła, czem się mocno przerazili."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "10", "text": "Anioł zaś rzekł do nich: Nie bójcie się; bo oto zwiastuję wam radość wielką, która będzie udziałem ludu całego:"}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "11", "text": "W mieście Dawida narodził się wam dziś Zbawiciel, który jest Chrystusem Panem."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "12", "text": "A oto znak dla was: Znajdziecie Niemowlę, owinięte w pieluszki i złożone w żłobie."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "13", "text": "Nagle też zjawiły się z aniołem zastępy wojska niebieskiego, które wielbiły Boga i mówiły:"}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "14", "text": "»Chwała – Boga – w niebie i na ziemi; pokój – ludziom – dobrej woli«!"}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "15", "text": "A gdy aniołowie odeszli od nich do nieba, pasterze <owi> mówili jeden do drugiego: Chodźmyż <więc> do Betlejem, by zobaczyć to, co zaszło, co Pan nam objawił."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "16", "text": "Przyszli tedy z pośpiechem i znaleźli Maryę i Józefa i Niemowlę, złożone w żłobie."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "17", "text": "A obaczywszy, rozpowiadali, co było im powiedziane o tem Dzieciątku."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "18", "text": "Wszyscy zaś, którzy słyszeli, dziwili się [także] temu, co im pasterze mówili."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "19", "text": "A Marya przechowywała <w pamięci> wszystkie te zdarzenia, i rozważała je w sercu swojem."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "20", "text": "Pasterze zaś powrócili, chwaląc i wielbiąc Boga za wszystko, co słyszeli i widzieli, tak jak im było obiecane."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "21", "text": "A gdy nadszedł dzień ósmy, w którym należało obrzezać {Dziecię}, nadano Mu imię Jezus, zapowiedziane przez anioła, zanim się <Ono> w łonie poczęło."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "22", "text": "A po upływie czasu ich oczyszczenia, według prawa mojżeszowego, zanieśli Je do Jerozolimy, aby [Je] stawić przed Panem,"}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "23", "text": "jako przepisano w zakonie Pańskim, iż: »Każdy pierworodny płód męski ma być Panu poświęcony«,"}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "24", "text": "i aby złożyć ofiarę z »pary synogarlic, albo z dwojga gołąbków«, jak to nakazywał zakon Pański."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "25", "text": "A oto żył w Jerozolimie człowiek, imieniem Symeon, mąż sprawiedliwy i pobożny, który oczekiwał pocieszenia Izraela, a Duch Święty był z nim."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "26", "text": "I od <tego> Ducha Świętego otrzymał <on> objawienie, że nie umrze, póki nie ujrzy Chrystusa Pańskiego."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "27", "text": "A wiedziony Duchem przybył do świątyni. A gdy wnosili Dziecię Jezus Rodzice [Jego], aby spełnić za Nie przepis prawa."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "28", "text": "wtedy on wziął Je w objęcia swe, i wielbił Boga, i rzekł:"}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "29", "text": "Teraz wypuszczasz sługę twego, Panie, jako mówiło słowo twe, w pokoju;"}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "30", "text": "albowiem wzrok mój ujrzał twe Zbawienie,"}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "31", "text": "któreś zgotował wobec wszystkich ludów:"}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "32", "text": "Światło wśród pogan na ich oświecenie, i chwałę ludu twego, Izraela."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "33", "text": "A Ojciec Jego i Matka dziwili się temu, co o Niem mówiono."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "34", "text": "Im także błogosławił Symeon; do Maryi zaś, Matki Jego, rzekł: Oto przeznaczon jest Ten na upadek, i na powstanie wielu w Izraelu, i znak, któremu sprzeciwiać się będą;"}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "35", "text": "twoją zaś własną duszę miecz przeszyje, by wyszły na jaw wielu serc zamysły."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "36", "text": "Była też Anna prorokini, córka Fanuela, z pokolenia Asera, która doszła lat bardzo sędziwych. Z mężem {swym} żyła przez lat siedm od swego panieństwa,"}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "37", "text": "a jako wdowa doczekała się ośmdziesiątego czwartego roku; i nie opuszczała świątyni, służąc <Bogu> dniem i nocą w postach i modłach."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "38", "text": "Ona to, nadszedłszy tej samej godziny, wielbiła Boga i rozpowiadała o Niem tym wszystkim, którzy oczekiwali wybawienia Izraela."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "39", "text": "A gdy dopełnili wszystkiego wedle Pańskiego zakonu, powrócili do Galilei, do swego miasteczka Nazaretu."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "40", "text": "Dziecię zaś rosło i nabierało sił, pełne mądrości, a łaska Boża była w Niem."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "41", "text": "A Rodzice Jego rok rocznie chodzili do Jerozolimy na uroczystość Paschy."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "42", "text": "Gdy więc doszedł do lat dwunastu, udali się oni {do Jerozolimy} na zwykły obchód tej uroczystości."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "43", "text": "A po upływie świąt, gdy wybierali się z powrotem, pozostał młody Jezus w Jerozolimie, o czem nie wiedzieli Rodzice Jego."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "44", "text": "W mniemaniu, że idzie On z gromadą, odbyli dzień drogi, i poszukiwać Go zaczęli pomiędzy krewnymi i znajomymi."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "45", "text": "Ale nie znalazłszy, wrócili do Jerozolimy, i szukali Go."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "46", "text": "I stało się, że dnia trzeciego znaleźli Go w świątyni, gdy siedział wśród uczonych, przysłuchując się im i zadając im pytania."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "47", "text": "Wszyscy zaś, którzy Go słuchali, byli wielce zdumieni Jego rozumem i odpowiedziami."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "48", "text": "A ujrzawszy Go <bardzo> się zdziwili. Matka zaś Jego rzekła doń: Synu, czemuś nam tak uczynił? Oto Ojciec twój i Ja z bólem serca szukaliśmy Ciebie!"}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "49", "text": "A On im odrzekł: Czemuż to szukaliście Mnie? Nie wiedzieliście, że potrzeba, abym brał udział w sprawach Ojca mego?"}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "50", "text": "Ale oni nie zrozumieli odpowiedzi, którą im dał."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "51", "text": "Wrócił się tedy z nimi i przybył do Nazaretu, i był im posłuszny. A Matka Jego przechowywała w swem sercu wszystkie te zdarzenia."}
{"book": "LUK", "chapter": 2, "verse": "52", "text": "Jezus zaś wzrastał w mądrości i w latach i w łasce, u Boga i u ludzi."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "1", "text": "A w piętnastym roku rządów Tyberyusza cesarza, gdy Poncyusz Piłat zarządzał Judeą, a Herod był tetrarchą Galilei, Filip zaś, brat jego, tetrarchą Iturei i okręgu Trachonitis, gdy Lizaniasz, jako tetrarcha, rządził Abileną,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "2", "text": "a Annasz i Kajfasz byli arcykapłanami, – odezwał się głos Boży nad Janem, synem Zacharyasza, na pustkowiu."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "3", "text": "I przeszedł całą okolicę nadjordańską, głosząc chrzest pokuty na odpuszczenie grzechów,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "4", "text": "jak napisano w księdze przepowiedni Izajasza proroka: »Głos się rozlega w pustkowiu: Drogę gotujcie dla Pana, Jemu prostujcie ścieżyny."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "5", "text": "Niech każdy parów zapełnią, zniżą szczyt każdy i wzgórze, i dróg krzywizny sprostują, i szorstkie szlaki zrównają..."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "6", "text": "A wtedy człowiek wszelaki Zbawienie Boże obaczy«."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "7", "text": "Mówił zatem do rzesz, które przychodziły po jego chrzest: Plemię żmijowe! Któż was zapewnił, że ujdziecie przed nadchodzącym gniewem?"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "8", "text": "Czyńcież tedy owoce prawdziwej pokuty! A nie mówcie sobie <w duszy>: »Ojca mamy Abrahama«; bo powiadam wam: Bóg może z tych kamieni wzbudzić synów Abrahamowi."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "9", "text": "Wszak przyłożono już <i> siekierę do korzenia drzew; każde zatem drzewo, które nie rodzi dobrego owocu, będzie wycięte i w ogień wrzucone."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "10", "text": "A rzesze pytały go, mówiąc: Cóż więc począć mamy?"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "11", "text": "A odpowiadając prawił im: Kto ma dwie koszule, niech użyczy temu, co nie ma; a kto ma strawę, niech podobnież czyni."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "12", "text": "Przychodzili też i celnicy, by przyjąć chrzest, i mówili doń: Mistrzu, co nam czynić trzeba?"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "13", "text": "A on im rzekł: Nie pobierajcie nic nad to, co wam przepisano."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "14", "text": "Zapytywali go też i żołnierze, mówiąc: A my co czynić mamy? I mówił im: Nikogo nie uciskajcie, ani oszukujcie, ale poprzestawajcie na żołdzie waszym."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "15", "text": "Ponieważ zaś lud żył w oczekiwania, a wszyscy w duszy swej zaczynali się zastanawiać, czy też sam Jan nie jest Chrystusem,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "16", "text": "Jan odezwał się, mówiąc do wszystkich: Ja was chrzczę wodą, lecz przychodzi mocniejszy odemnie, a jam Mu nie godzien rozwiązać rzemyka u sandałów Jego. On was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "17", "text": "Ma On wiejadło w ręku swem, by oczyścić swoje boisko; i zbierze pszenicę do szpichrza swego, a plewy spali w ogniu, który się nie da ugasić."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "18", "text": "Wiele też innych upomnień dawał, głosząc ludowi dobrą Nowinę."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "19", "text": "Herod zaś tetrarcha, strofowany przez niego za Herodyadę, żonę brata swego, i za wszystkie zbrodnie, których się Herod dopuścił,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "20", "text": "do wszystkich dodał i tę, że Jana wtrącił do więzienia."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "21", "text": "A gdy wszystek lud przyjmował chrzest, – Jezus zaś po swym chrzcie się modlił – otworzyły się niebiosa,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "22", "text": "a Duch Święty widzialnie, jakby gołębica, spłynął na Niego. Głos też odezwał się z nieba: Tyś jest Syn mój miły; w Tobie mam upodobanie."}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "23", "text": "Sam zaś Jezus, gdy rozpoczynał, miał lat około trzydziestu, <będąc> jak mniemano, synem Józefa, [który był] synem Helego,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "24", "text": "syna Mattata, syna Lewiego, syna Melchiego, syna Jannaja, syna Józefa,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "25", "text": "syna Mattatyasza, syna Amosa, syna Nahuma, syna Hesliego, syna Naggaja,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "26", "text": "syna Mahata, syna Matfatyasza, syna Semeja, syna Josecha, syna Jody,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "27", "text": "syna Jana, syna Rezy, syna Zorobabela, syna Salatyela, syna Neryego,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "28", "text": "syna Melchiego, syna Addeja, syna Kosama, syna Elmadama, syna Hera,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "29", "text": "syna Jezusa, syna Eliezera, syna Joryma, syna Mattata, syna Lewiego,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "30", "text": "syna Symeona, syna Judy, syna Józefa, syna Jonasza, syna Eliakima,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "31", "text": "syna Meley, syna Menny, syna Mattaty, syna Natana, syna Dawida,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "32", "text": "syna Jessego, syna Obeda, syna Booza, syna Salmona, syna Naassona,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "33", "text": "syna Aminadaba, syna Arama, syna Esrona, syna Faresa, syna Judy,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "34", "text": "syna Jakóba, syna Izaaka, syna Abrahama, syna Tary, syna Nachora,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "35", "text": "syna Saruga, syna Ragaua, syna Faleka, syna Ebera, syna Salego,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "36", "text": "syna Kainana syna Arfaksada, syna Sema, syna Noego, syna Lamecha,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "37", "text": "syna Matusali, syna Enocha, syna Jareda, syna Malaleela, syna Kainana,"}
{"book": "LUK", "chapter": 3, "verse": "38", "text": "syna Enosa, syna Sela, syna Adama, a ten był od Boga."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "1", "text": "A Jezus, pełen Ducha Świętego, wrócił z nad Jordanu, i prowadzony był przez <tegoż> Ducha na pustkowiu"}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "2", "text": "dni czterdzieści, [i] był od szatana kuszony. I nic nie jadł w dni owe; atoli po ich upływie uczuł głód."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "3", "text": "Szatan zatem rzekł do Niego: Jeśliś jest Synem Bożym, powiedz do tego kamienia, by się stał chlebem."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "4", "text": "Ale Jezus mu odpowiedział: Napisano: »Nie samym chlebem żyje człowiek, {ale każdem słowem Boga«}."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "5", "text": "{Szatan} zawiódł Go też {na górę wysoką}, i w mgnieniu oka przedstawił Mu wszystkie królestwa świata,"}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "6", "text": "i rzekł doń <szatan>: Dam Ci całą tę potęgę i chwałę ich, bo w mojej są mocy, a komu chcę daję ją;"}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "7", "text": "jeśli więc Ty złożysz mi pokłon, wszystko to będzie twoje."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "8", "text": "Ale Jezus odpowiadając rzekł mu: Napisano: »Panu Bogu twemu kłaniać się będziesz, i Jemu samemu służyć będziesz«."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "9", "text": "Zawiódł Go też do Jerozolimy, i postawił {Go} na narożniku świątyni, i rzekł doń: Jeśliś Synem Bożym, rzuć się stąd na dół;"}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "10", "text": "napisano bowiem: »Aniołom swoim da rozkaz o Tobie, by Cię strzegli«,"}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "11", "text": "a także: »A oni Ciebie na rękach poniosą, byś snadź nie zranił swej nogi o kamień«."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "12", "text": "A Jezus odpowiadając rzekł mu: Powiedziano: »Nie będziesz kusił Pana Boga swego«."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "13", "text": "Wyczerpawszy zatem wszystkie rodzaje kuszenia, szatan do czasu odstąpił od Niego."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "14", "text": "I pod wpływem <tegoż> Ducha powrócił Jezus do Galilei. A sława o Nim szła po całej krainie."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "15", "text": "On zaś nauczał w bóżnicach ich, uwielbiany przez wszystkich."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "16", "text": "I przyszedł do Nazaretu, gdzie się wychował. A pewnego szabatu wszedł według swego zwyczaju do bóżnicy, i wstał, aby czytać."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "17", "text": "I podano Mu księgę proroka Izajasza. A rozwinąwszy księgę, natrafił na miejsce, gdzie było napisane:"}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "18", "text": "»Nade-Mną Pański Duch! Przetoż namaścił Mnie, bym głosił Dobrą ubogim Nowinę. Posłał Mię, {bym koił skruszone serca}, abym zwiastował jeńcom wyzwolenie, a ociemniałym wzrok, bym uciśnionych obdarzał swobodą,"}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "19", "text": "rok zmiłowania Pańskiego ogłaszał {i odpłacenia dzień...}«."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "20", "text": "A zwinąwszy księgę, oddał słudze i usiadł; oczy zaś wszystkich w bóżnicy były w Niego utkwione."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "21", "text": "Zaczął tedy do nich mówić, że dzisiaj spełniło się to proroctwo, któreście słyszeli."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "22", "text": "A wszyscy Mu przytakiwali, i dziwili się wdziękowi słów, płynących z ust Jego; ale mówili: Czyż nie jest On synem Józefa?"}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "23", "text": "A On im rzekł: Niezawodnie powiecie Mi tę przypowieść: »Lekarzu, ulecz siebie samego«; słyszeliśmy o wielkich czynach, których dokonałeś w Kafarnaum; uczyń je i tu w ojczyźnie swojej."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "24", "text": "I dodał: Zaprawdę powiadam wam, żaden prorok nie jest mile widziany w ojczyźnie swej."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "25", "text": "Ale zaprawdę powiadam wam: Było wiele wdów w Izraelu za dni Eliasza, gdy przez lat trzy i sześć miesięcy niebo się zamknęło, a głód wielki zapanował na całej ziemi,"}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "26", "text": "a przecież do żadnej z nich nie był posłan Eliasz, jak tylko do owdowiałej niewiasty w Sarepcie pod Sydonem."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "27", "text": "Wielu też było trędowatych w Izraelu za czasów Elizeusza proroka, ale żaden z nich nie został oczyszczony, jak tylko Naaman Syryjczyk."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "28", "text": "A słysząc to, wszyscy w bóżnicy zapałali gniewem."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "29", "text": "Zerwali się zatem i wypędzili Go po za miasto, i poprowadzili Go aż na brzeg pagórka, na którym wznosiło się ich miasteczko, aby Go strącić w przepaść."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "30", "text": "Lecz On oddalił się, przez środek ich przechodząc."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "31", "text": "I zstąpił do Kafarnaum, miasta galilejskiego, i nauczał ich [tam] w dzień szabatu."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "32", "text": "I zdumiewali się nad nauką Jego, bo mowa Jego była pełna powagi."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "33", "text": "A znalazł się w bóżnicy człowiek, opętany przez czarta nieczystego, i krzyczał silnym głosem,"}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "34", "text": "{mówiąc}: Ach! Co Ci do nas, Jezusie Nazareński! przyszedłeś na zgubę naszą? Wiem, kim jesteś, Święty Boga."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "35", "text": "Ale Jezus zgromił go słowy: Milcz, i wyjdź z niego! Szatan tedy rzucił go na środek i wyszedł z niego, nie wyrządziwszy mu żadnej szkody."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "36", "text": "A wszystkich strach ogarnął, i jedni drugich pytali, mówiąc: Co to za nauka? że z powagą i mocą rozkazuje duchom nieczystym, a one ustępują!"}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "37", "text": "I szła za Nim sława po krainie na wszystkie strony."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "38", "text": "A opuściwszy bóżnicę, wszedł {Jezus} do domu Szymona. A świekrę Szymona trawiła silna gorączka. I wstawili się za nią do Niego."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "39", "text": "A On stojąc nad nią rozkazał gorączce, a ta ją opuściła. Toteż zaraz wstała i usługiwała im."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "40", "text": "A po zachodzie słońca wszyscy, którzy mieli chorych, dręczonych różnemi cierpieniami, prowadzili ich do Niego. On zaś kładł na każdego <z nich> ręce i uzdrawiał ich."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "41", "text": "<Także> i czarci ustępowali z wielu, głośno wołając: Tyś jest Syn Boży! Ale On, gromiąc ich, nie pozwalał mówić, że Go znali, iż jest Chrystusem."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "42", "text": "A z nastaniem dnia wyszedł i udał się na miejsce samotne. Rzesze zaś szukały Go, i dotarły aż do Niego, i zatrzymywały Go, by ich nie opuszczał."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "43", "text": "A On im rzekł: Trzeba, abym i innym miastom zwiastował królestwo Boże, bo na to jestem wysłany."}
{"book": "LUK", "chapter": 4, "verse": "44", "text": "I nauczał po bóżnicach Galilei."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "1", "text": "A gdy rzesze cisnęły się doń, by słuchać słowa Bożego, On właśnie stał nad jeziorem Genezaret."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "2", "text": "Widząc zaś dwie łodzie, stojące przy brzegu – rybacy bowiem wysiedli <z nich> i płukali sieci"}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "3", "text": "wszedł do jednej łodzi, która była Szymona, i poprosił go, aby nieco odbił od brzegu. I usiadłszy, nauczał rzesze z <owej> łodzi."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "4", "text": "A gdy skończył przemowę, rzekł do Szymona: Wyjedź na głębię, a zapuśćcie sieci wasze na połów."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "5", "text": "Ale Szymon odezwał się i rzekł {doń}: Mistrzu, mozoliliśmy się przez całą noc, a niceśmy nie ułowili; ale na twe słowo zarzucę sieć."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "6", "text": "I gdy to uczynili, zagarnęli wielkie mnóstwo ryb, a sieć ich rwać się zaczęła."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "7", "text": "Toteż skinęli na towarzyszów, co byli w drugiej łodzi, by im przyszli z pomocą. Ci nadpłynęli, i napełniono obydwie łodzie, tak że o mało nie zatonęły."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "8", "text": "Widząc [to] Szymon Piotr, przypadł do kolan Jezusa, mówiąc: Panie, wyjdź odemnie, bom człowiek grzeszny!"}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "9", "text": "Na <taki> bowiem połów ryb, jakiego dokonali, osłupienie ogarnęło jego i wszystkich, co z nim byli;"}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "10", "text": "a podobnież i Jakóba i Jana, synów Zebedeuszowych, którzy byli towarzyszami Szymona. Jezus jednak rzekł do Szymona: Nie bój się! Odtąd już ludzi łowić będziesz."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "11", "text": "A wyciągnąwszy łodzie na brzeg, rzucili wszystko i poszli za Nim."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "12", "text": "A gdy <On> przebywał w pewnem miasteczku, oto człowiek, cały trądem pokryty, widząc Jezusa, upadł na twarz i błagał Go słowy: Panie, jeśli chcesz, możesz mnie oczyścić."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "13", "text": "A On wyciągnął rękę i dotknął się go, mówiąc: Chcę; bądź oczyszczon! I trąd natychmiast ustąpił z niego."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "14", "text": "Sam zaś polecił mu, by nikomu nie mówił; lecz: idź – rzecze – okaż się kapłanowi i za twe oczyszczenie złóż ofiarę, jaką przepisał Mojżesz, dla ich świadectwa."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "15", "text": "Mimo to wieść o Nim szerzyła się coraz bardziej, i mnogie zbiegały się rzesze, by <Go> słuchać i znaleźć uzdrowienie z chorób swych."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "16", "text": "On jednak chronił się w miejsca samotne i modlił się."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "17", "text": "A gdy dnia pewnego On [siedział i] nauczał, usiedli także faryzeusze i uczeni zakonni, którzy się zeszli ze wszystkich osad Galilei i Judei, a nawet z Jerozolimy. A moc Pańska gotowa była ich uleczyć."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "18", "text": "A oto ludzie przynieśli na łożu człowieka, paraliżem tkniętego, i usiłowali wnieść go i złożyć przed Jezusem."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "19", "text": "A nie mogąc go z żadnej strony wnieść z powodu tłumu, weszli na taras <domu>, i przez powałę spuścili go wraz z noszami do środka, tuż przed Jezusa."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "20", "text": "A widząc ich wiarę, rzekł: Człowiecze, odpuszczone ci są grzechy twoje!"}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "21", "text": "A uczeni i faryzeusze zaczęli myśleć, i mówić: Kimże On jest, iż bluźni? Któż może odpuszczać grzechy, jeśli nie sam Bóg?"}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "22", "text": "Jezus zaś, przejrzawszy ich myśli, odezwał się i rzekł do nich: Cóż myślicie w sercach waszych?"}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "23", "text": "Co jest łatwiej? powiedzieć: »Odpuszczone ci są grzechy <twoje>« – czy też powiedzieć: »Wstań i chodź swobodnie«?"}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "24", "text": "Żebyście jednak wiedzieli, iż Syn człowieczy ma na ziemi moc odpuszczania grzechów, – rzekł do porażonego – rozkazuję ci: Wstań, bierz łoże twe, a idź do domu twego."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "25", "text": "A on natychmiast powstał w ich oczach, i wziąwszy {łoże}, na którem leżał, odszedł do domu swego, wielbiąc Boga."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "26", "text": "Zdumienie tedy ogarnęło wszystkich i wielbili Boga; a zdjęci bojaźnią mówili: Dzisiaj widzieliśmy dziwy!"}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "27", "text": "A potem wyszedł i spostrzegł celnika, imieniem Lewi, siedzącego przy rogatce. I rzekł mu: Pójdź za Mną."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "28", "text": "A on, rzuciwszy wszystko, wstał i poszedł za Nim."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "29", "text": "I urządził Mu Lewi w domu swym wielką ucztę. A wraz z nimi wzięła udział w uczcie wielka liczba celników i innych."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "30", "text": "Faryzeusze zaś i ich uczeni sarkali, mówiąc do uczniów Jego: Dlaczegóż to z celnikami i grzesznikami jadacie i pijacie?"}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "31", "text": "Ale Jezus odezwał się i rzekł do nich: Nie potrzeba zdrowym lekarza, ale chorym;"}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "32", "text": "nie przyszedłem wzywać do pokuty sprawiedliwych, ale grzeszników."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "33", "text": "Ale oni Mu rzekli: {Dlaczego} uczniowie Jana często poszczą i modlą się, podobnie jak <uczniowie> faryzeuszów, twoi zaś jedzą i piją?"}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "34", "text": "A On im odparł: Czyż możecie żądać postu od gości weselnych, dopóki oblubieniec jest z nimi?"}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "35", "text": "Przyjdzie atoli czas, gdy zabiorą im oblubieńca, a wtedy pościć będą w dni one."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "36", "text": "Opowiedział im także i przypowieść: Nikt <nie odrywa> łaty z płaszcza nowego <i> nie przyszywa na stary płaszcz; inaczej podarłby i nowy, a łata z nowego nie nadałaby się do starego."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "37", "text": "Nikt też młodego wina nie wlewa do starych bukłaków; inaczej młode wino rozedrze bukłaki, i samo wyleje się i bukłaki przepadną."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "38", "text": "Ale młode wino należy zlewać do nowych bukłaków, {a tak jedno i drugie zachowuje się}."}
{"book": "LUK", "chapter": 5, "verse": "39", "text": "Żaden {też}, co pije stare, nie chce {zaraz} młodego; mówi bowiem: Stare jest lepsze."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "1", "text": "A gdy w szabat {wtóropierwszy} przechodził <On> wśród łanów zbożowych, uczniowie Jego zrywali kłosy i, w rękach łuszcząc, jedli."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "2", "text": "Niektórzy zaś z faryzeuszów mówili {im}: Czemu czynicie rzecz, niedozwoloną w dni szabatu?"}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "3", "text": "Jezus zaś odezwał się do nich i rzekł: Nawet tego nie czytaliście, co uczynił Dawid, gdy wraz z towarzyszami głód cierpiał?"}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "4", "text": "Jakto wszedł do domu Bożego, i wziąwszy chleby ofiarne, posilił się, i dał swym towarzyszom; a ich nie wolno pożywać, jeno samym kapłanom!"}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "5", "text": "Rzekł im też: Panem {nawet} szabatu jest Syn człowieczy."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "6", "text": "A gdy innego {także} szabatu wszedł <On> do bóżnicy i nauczał, był tam pewien człowiek, a jego prawa ręka była uschłą."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "7", "text": "Uczeni tedy i faryzeusze uważali <bacznie>, czy go też uzdrowi w szabat; aby mieć powód oskarżenia Go."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "8", "text": "On zaś znał ich myśli; rzekł tedy do człowieka, mającego uschłą rękę: Podnieś się i stań pośrodku! A <on>, podniósłszy się, stanął."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "9", "text": "Jezus zaś rzekł do nich: Pytam was: wolno-li w szabat dobrze czynić, czy źle? ocalić życie, czy zniszczyć?"}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "10", "text": "Toteż, zmierzywszy ich wszystkich <gniewnem> spojrzeniem, rzekł do człowieka: Wyciągnij rękę swą! <On> zaś wyciągnął; a ręka jego stała się zdrową."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "11", "text": "Oni wszakże, pełni nierozumnego zaślepienia, naradzali się między sobą, co począć z Jezusem."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "12", "text": "A gdy w owym czasie wyszedł <On> na górę, by się modlić, spędził noc całą na rozmowie z Bogiem."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "13", "text": "A skoro dzień nastał, przywołał uczniów swych, i wybrał z pomiędzy nich dwunastu, których też nazwał Apostołami:"}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "14", "text": "Szymona, którego nazwał Piotrem, i Andrzeja, brata jego; <i> Jakóba i Jana; <i> Filipa i Bartłomieja;"}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "15", "text": "<i> Mateusza i Tomasza; <i> Jakóba, syna Alfeusza, i Szymona, zwanego Gorliwcem;"}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "16", "text": "<i> Judę Jakóbowego i Judasza z Karyotu, który stał się zdrajcą."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "17", "text": "A zstąpiwszy wraz nimi, stanął na równinie, On i <liczny> zastęp uczniów Jego, i wielka rzesza ludu z całej Judei i Jerozolimy, oraz z okolic nadmorskich, [i] z Tyru i z Sydonu,"}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "18", "text": "którzy się zbiegli, by Go słuchać, i znaleźć uzdrowienie z niemocy swoich. Także i nękani przez duchy nieczyste doznawali uleczenia."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "19", "text": "Toteż wszystek lud starał się Go dotknąć, gdyż moc <cudotwórcza> promieniowała z Niego, i uzdrawiała wszystkich."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "20", "text": "A On, podniósłszy <swe> oczy na uczniów swych, przemówił: Błogosławieni ubodzy, albowiem wasze jest królestwo Boże."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "21", "text": "Błogosławieni, którzy teraz łakniecie, albowiem będziecie nasyceni. Błogosławieni, którzy się teraz smucicie, albowiem weselić się będziecie."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "22", "text": "Błogosławieniście, gdy was ludzie znienawidzą, i gdy was wyłączą, i złorzeczyć wam będą, a imię wasze, jakby niegodne, zniesławiać będą, dla Syna człowieczego."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "23", "text": "Cieszcie się wówczas i weselcie; albowiem zapłata wasza obfita jest w niebie. Tak samo bowiem ich ojcowie czynili prorokom."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "24", "text": "Natomiast: Biada wam bogaczom, albowiem odebraliście pociechę waszą."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "25", "text": "Biada wam, którzy <teraz> jesteście nasyceni, albowiem głód cierpieć będziecie. Biada wam, którzy się teraz weselicie, albowiem będziecie się smucić i płakać."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "26", "text": "Biada, gdy was ludzie wielbić będą; tak samo bowiem czynili ich ojcowie fałszywym prorokom."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "27", "text": "Wam, zaś, którzy słuchacie, powiadam: Miłujcie nieprzyjaciół waszych; czyńcie dobrze tym, którzy was nienawidzą;"}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "28", "text": "błogosławcie tym, co was przeklinają; {i} módlcie się za tych, którzy was oczerniają."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "29", "text": "Jeśli cię kto uderzy w policzek, nadstaw mu i drugi; a temu, co ci płaszcz zabiera, nie broń nawet sukni."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "30", "text": "Daj <zaś> każdemu, kto cię prosi, a od tego, który ci własność zabiera, nie żądaj zwrotu."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "31", "text": "A jako chcecie, żeby wam ludzie czynili, podobnie {i wy} im czyńcie."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "32", "text": "Jeśli zaś miłujecie tych, którzy was miłują, jakaż jest wasza zasługa? Wszak nawet grzesznicy miłują tych, którzy im miłość okazują."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "33", "text": "A jeśli czynicie dobrze tym, którzy wam dobrze czynią, jakaż jest wasza zasługa? Wszak i grzesznicy to <samo> czynią!"}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "34", "text": "A jeśli udzielacie pożyczek tym, od których spodziewacie się zwrotu, jakaż jest wasza zasługa? [Wszak] i grzesznicy pożyczają grzesznikom, by równej doznać usługi!"}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "35", "text": "Wy atoli miłujcie nieprzyjaciół waszych; i czyńcie dobrze i pożyczajcie, niczego się [za to] nie spodziewając, a nagroda wasza będzie obfita; będziecie też synami Najwyższego, bo On łaskawy jest względem niewdzięczników i przewrotnych."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "36", "text": "Bądźcie <przeto> miłosierni, jak i Ojciec wasz jest miłosierny."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "37", "text": "Nie sądźcie <też>, a <na pewno> nie będziecie sądzeni; nie potępiajcie, a <napewno> nie będziecie potępieni; odpuszczajcie, a odpuszczą wam."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "38", "text": "Dawajcie, a dadzą wam; w zanadrza wasze oddadzą wam miarę dobrą {i} natłoczoną {i} potrzęsioną {i} opływającą. Albowiem jaką miarą mierzyć będziecie, taką wam odmierzą."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "39", "text": "A powiedział im także przypowieść: Czy może ślepy ślepego prowadzić? Czyż w dół nie wpadną obaj?"}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "40", "text": "Uczeń nie jest nad mistrza; każdy atoli doskonałym niech będzie, jako mistrz jego."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "41", "text": "Czemuż to widzisz drzazgę w oku brata swego, a belki w oku własnem nie spostrzegasz?"}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "42", "text": "{Lub} jakże możesz mówić do brata swego: Bracie, pozwól, niech wyjmę drzazgę z oka twego; {skoro} sam belki w oku swojem nie widzisz? Obłudniku, wyrzuć najpierw belkę z oka własnego, a potem zobaczysz, jak wyrzucić drzazgę z oka brata swego."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "43", "text": "Albowiem niema drzewa dobrego, któreby złe rodziło owoce, ani <też> złego drzewa, któreby rodziło owoc dobry."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "44", "text": "Wszelkie bowiem drzewo poznaje się po jego owocach; albowiem fig nie zbierają na ostach, ani winogron nie zrywają na tarninie."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "45", "text": "Dobry człowiek z dobrego skarbca serca {swego}, wydobywa rzeczy dobre; a [człowiek] zły, ze złego (skarbca) złe rzeczy wydaje. Wszak z obfitości serca mówią usta <jego>."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "46", "text": "Dlaczego wzywacie Mnie: »Panie, Panie!« – a nie czynicie tego, co mówię?"}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "47", "text": "Chcę wam okazać, do kogo podobny jest każdy, co do Mnie przychodzi i słucha mów moich i wypełnia je."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "48", "text": "Podobny jest do człowieka, co budując dom, głęboko się wkopał i założył podwaliny na opoce. A gdy nastały wylewy, potok uderzył na ów dom, ale go nie mógł poruszyć, bo był osadzony na opoce."}
{"book": "LUK", "chapter": 6, "verse": "49", "text": "Kto jednak słuchał, ale nie czynił, podobny jest do człowieka, co zbudował sobie dom na piasku, bez podwaliny, i na który uderzył potok, a on natychmiast runął, ruina zaś domu tego była wielka."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "1", "text": "A gdy skończył wszystkie swe nauki, wobec słuchającego ludu, wszedł do Kafarnaum."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "2", "text": "A chory sługa pewnego setnika, wielce przezeń ceniony, prawie już konał."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "3", "text": "Usłyszawszy tedy o Jezusie, wysłał do Niego starszyznę żydowską z prośbą, aby przyszedł i uzdrowił sługę jego."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "4", "text": "Gdy zaś oni przybyli do Jezusa, prosili Go usilnie, mówiąc {doń}: Godzien jest, byś mu to wyświadczył;"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "5", "text": "miłuje bowiem nasz naród, sam nawet bóżnicę nam wystawił."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "6", "text": "Jezus więc poszedł z nimi. A gdy już był niedaleko domu, wysłał {do Niego} setnik przyjaciół, mówiąc: Panie, nie chciej się trudzić! bo nie jestem godzien, byś wszedł pod dach mój."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "7", "text": "Przetoż i siebie nie uważałem za godnego, by stanąć przed Tobą; ale rzeknij słowo, a wyzdrowieje sługa mój."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "8", "text": "Boć i ja jestem człowiek, podległy władzy, i mam żołnierzy pod sobą; i gdy powiem temu: »idź« – to idzie; a tamtemu: »pójdź« – to przychodzi, a słudze memu: »czyń to« – to czyni."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "9", "text": "A słysząc to. Jezus zdziwił <mu> się, i zwróciwszy się do towarzyszących Mu tłumów, rzekł: {Zaprawdę} powiadam wam, tak wielkiej wiary nie znalazłem nawet w Izraelu."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "10", "text": "Gdy więc wysłańcy wrócili do domu, znaleźli zdrowym sługę, {który chorował}."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "11", "text": "A gdy dnia następnego wybrał się do miasteczka, zwanego Naim, szli z Nim <dość liczni> uczniowie Jego i mnoga rzesza."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "12", "text": "Gdy zaś zbliżał się do bramy miasteczka, oto wynoszono zmarłego, jedynaka pewnej matki, która była wdową; a rzesza z miasteczka w <dość> wielkiej liczbie <towarzyszyła> matce."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "13", "text": "I widząc ją Pan, ulitował się nad nią, i rzekł do niej: Nie płacz!"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "14", "text": "I przystąpiwszy dotknął się mar, a ci, co nieśli, stanęli. Wtedy rzekł: Młodzieńcze, rozkazuję ci: wstań!"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "15", "text": "A zmarły siadł i zaczął mówić. I oddał go matce jego."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "16", "text": "A wszystkich przejął strach i chwalili Boga, mówiąc: Wielki prorok powstał wśród nas, a Bóg <łaskawie> wejrzał na lud swój."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "17", "text": "I wieść ta rozeszła się o Nim po całej Judei i po całej okolicy."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "18", "text": "A o tem wszystkiem powiadomili Jana uczniowie Jego. Jan zaś przywołał do siebie dwóch z pomiędzy uczniów swoich,"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "19", "text": "i wysłał do Pana z zapytaniem: Czyś Ty jest tym, który ma przyjść, czy też innego czekamy?"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "20", "text": "Mężowie zaś <owi>, stanąwszy przed Nim, rzekli: Jan Chrzciciel wysłał nas do Ciebie, mówiąc: Czyś Ty jest tym, który ma przyjść, czy też innego czekamy?"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "21", "text": "A właśnie wtedy uzdrowił był wielu z chorób i cierpień i od złych duchów, a wielu ślepym wzrok przywrócił."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "22", "text": "Toteż odezwał się i rzekł im: Idźcie i opowiedzcie Janowi, coście widzieli i słyszeli. »Ślepi widzą, chromi chodzą, trędowaci czystymi się stają, głusi słyszą; umarli powstają, ubogim opowiada się Ewangelię«;"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "23", "text": "a błogosławiony jest ten, kto o Mnie nie wątpi."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "24", "text": "A gdy wysłańcy Jana odeszli, zaczął mówić do rzesz o Janie: Coście poszli oglądać na pustkowiu? Czy trzcinę, wiatrem kołysaną?"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "25", "text": "Ale, cóżeście poszli oglądać? Czy człowieka w miękkie ubranego szaty? Oto ci, którzy w bogatą szatę się stroją i w rozkoszach żyją, mieszkają na dworach królewskich."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "26", "text": "Ale, cóżeście poszli oglądać? Czy proroka? Tak, powiadam wam, nawet więcej niż proroka."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "27", "text": "O nim to napisano: »Oto Ja posyłam wysłańca mojego przed obliczem twem, który przygotuje drogę twą przed Tobą«."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "28", "text": "{Albowiem} powiadam wam: między synami niewiast niemasz większego {proroka}, nad Jana {Chrzciciela}; natomiast najmniejszy w królestwie Bożem, większy jest od niego."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "29", "text": "Wszystek tedy lud, który słuchał, a także celnicy, uznali sprawiedliwość Bożą przyjmując chrzest Jana;"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "30", "text": "faryzeusze zaś i uczeni w zakonie, nie przyjąwszy chrztu od niego, udaremnili zamiary Boga względem siebie."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "31", "text": "(Pan zaś dodał): Z kimżeż więc mam porównać ludzi tego plemienia? Do kogo to są oni podobni?"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "32", "text": "Podobni są do chłopiąt, co siedzą na rynku, i do innych wołają, słowami: Przygrywaliśmy wam na flecie, a nie tańczyliście; Nuciliśmy <wam> do płaczu, a wyście nie płakali."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "33", "text": "Albowiem przyszedł Jan Chrzciciel, który nie jadł chleba, ani nie pił wina, a wy mówicie: »Czarta ma w sobie!«"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "34", "text": "Przyszedł Syn człowieczy, który je i pije, a wy mówicie: »Oto obżerca i pijak, przyjaciel celników i grzeszników!"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "35", "text": "I usprawiedliwili mądrość wszyscy jej synowie."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "36", "text": "Pewien zaś faryzeusz zaprosił Go do swego stołu. Wszedł przeto do domu faryzeusza i zajął miejsce."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "37", "text": "A oto niewiasta, która była jawnogrzesznicą w <tem> mieście, dowiedziawszy się, że był w gościnie w domu faryzeusza, przyniosła alabastrowe naczyńko z wonnym olejkiem."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "38", "text": "I stanąwszy z tyłu, u nóg Jego <płacząc>, zaczęła łzami zlewać stopy Jego, i ocierać włosami swej głowy; całowała przytem stopy Jego, i namaszczała wonnym olejkiem."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "39", "text": "A widząc to faryzeusz, który Go zaprosił, rzekł w duszy do siebie: Gdyby On był prorokiem, wiedziałby bez wątpienia, co zacz i jaka to niewiasta, która się Go dotyka: że jest grzesznicą."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "40", "text": "A Jezus odezwał się i rzekł do niego: Szymonie, mam ci coś do powiedzenia. On zaś odrzekł: Mów, Mistrzu!"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "41", "text": "Pewien wierzyciel miał dwóch dłużników: pierwszy był winien pięćset denarów, a drugi pięćdziesiąt."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "42", "text": "Gdy {zaś} nie mieli z czego oddać, podarował obydwom. Któryż więc <z nich powiedz>, będzie go więcej miłował?"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "43", "text": "<A> odpowiadając Szymon rzekł: Przypuszczam, że ten, któremu więcej podarował. A On mu odrzekł: Dobrześ osądził"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "44", "text": "i zwróciwszy się ku niewieście – mówił do Szymona: Widzisz tę niewiastę? Wstąpiłem do domu twego, wody na nogi me nie podałeś; ona zaś łzami oblała me stopy, a włosami swymi otarła."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "45", "text": "Pocałunku Mi nie dałeś; ona zaś, zaledwie weszła, nie przestała stóp moich całować."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "46", "text": "Głowy mej nie namaściłeś oliwą; ona zaś wonnym olejkiem namaściła me stopy."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "47", "text": "Dlatego, powiadam ci: odpuszczone są liczne jej grzechy, bo wielce umiłowała; komu zaś mniej się odpuszcza, mniej miłuje."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "48", "text": "Do niej zaś rzekł: Odpuszczone są grzechy twoje."}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "49", "text": "I zaczęli współbiesiadnicy mówić między sobą: Któż to jest ten, co nawet grzechy odpuszcza?"}
{"book": "LUK", "chapter": 7, "verse": "50", "text": "On zaś rzekł do niewiasty: Wiara twoja zbawiła cię; idź w pokoju."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "1", "text": "A następnie, chodząc po miasteczkach i wioskach, nauczał i głosił Dobrą Nowinę o królestwie Bożem. A było z Nim Dwunastu"}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "2", "text": "i kilkoro niewiast, które zleczył od złych duchów i z chorób: Marya, zwana Magdaleną, którą opuściło siedmiu czartów,"}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "3", "text": "i Joanna, żona Chuzy, rządcy dóbr Heroda, i Zuzanna i wiele innych, które Mu służyły z majętności swoich."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "4", "text": "Gdy zaś zebrała się wielka rzesza, a i z miasta garnęli się do Niego, przemówił w przypowieści:"}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "5", "text": "Wyszedł siewca, by zasiać ziarno swoje. I kiedy siał, jedno padło podle drogi, zostało zadeptane, i ptactwo powietrzne wydziobało je."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "6", "text": "Inne zaś padło na grunt skalisty, a zakiełkowawszy uschło, bo nie miało wilgoci."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "7", "text": "Inne znowu padło między osty, u osty razem wzrosły, i przygłuszyły je."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "8", "text": "Inne wreszcie padło na ziemię dobrą, i wzrósłszy, przyniosło plon stokrotny. Mówiąc to, wołał: Kto ma uszy do słuchania, niechaj słucha."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "9", "text": "I pytali Go uczniowie Jego: Co oznacza ta przypowieść?"}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "10", "text": "A On {im} rzekł: Wam dano poznać tajemnice królestwa Bożego, innym zaś przez przypowieści, aby »patrzyli, a nie widzieli, i słuchali, a nie zrozumieli«."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "11", "text": "To zaś oznacza owa przypowieść: Ziarnem jest słowo Boże;"}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "12", "text": "a podle drogi są ci słuchacze, do których potem przychodzi szatan i porywa słowo z ich serca, aby przez wiarę nie byli zbawieni."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "13", "text": "A na gruncie skalistym są ci, którzy z radością przyjmują słowo, skoro posłyszą; ale ci nie mają korzenia, którzy wierzą do czasu, a w chwili pokusy odpadają."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "14", "text": "A to, które padło między osty, oznacza tych, co słuchają, ale wśród drogi troskami, bogactwy i rozkoszami życia bywają przyduszeni, i plonu nie przynoszą,"}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "15", "text": "A to, co jest na dobrej ziemi, oznacza tych, którzy w dobrem i szczerem sercu, usłyszawszy słowo, zachowują je, i w cierpliwości plon przynoszą."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "16", "text": "Nikt przecież, zapaliwszy światło, nie zakrywa go naczyniem, ani nie kładzie pod łóżko; ale stawia je na świeczniku, by wchodzący widzieć mogli światło."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "17", "text": "Niema bowiem nic ukrytego, coby nie miało być wyjawione, ani tajemnego, coby nie miało być poznane i wyjść na jaw."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "18", "text": "A przeto baczcie, jak słuchać macie; albowiem kto ma, temu dadzą, a ktoby nie miał, temu odbiorą i to, co sądzi, że posiada."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "19", "text": "I przyszli doń Matka i bracia Jego, ale z powodu tłumu nie mogli się doń zbliżyć."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "20", "text": "Doniesiono Mu więc: Matka twoja i bracia twoi stoją przed domem i pragną Cię zobaczyć."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "21", "text": "A On odezwał się i rzekł im: Matką moją i braćmi moimi są ci, którzy słuchają słowa Bożego i spełniają je."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "22", "text": "A gdy dnia jednego sam wsiadł do łodzi wraz z uczniami swoimi, rzekł do nich: Przeprawmy się na drugi brzeg jeziora. I odbili od brzegu."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "23", "text": "Gdy zaś płynęli, On zasnął. I wpadła nawałnica na jezioro, tak iż zalewała ich woda, i byli w niebezpieczeństwie."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "24", "text": "Przystąpili więc i obudzili Go, mówiąc: Mistrzu, <Mistrzu>, giniemy! On zaś, powstawszy, nakazał wichrowi i wodnym bałwanom, a one zaniechały, i stała się cisza."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "25", "text": "Do nich zaś rzekł: Gdzież wiara wasza? A oni przestraszeni zdumiewali się i mówili jeden do drugiego: Któż więc On jest, że i wichrom i wodzie rozkazuje, a one są Mu posłuszne?"}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "26", "text": "I dopłynęli do ziemi Gerazeńczyków, która leży naprzeciwko Galilei."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "27", "text": "A gdy On wysiadł na ląd, zabiegł Mu drogę pewien człowiek, <rodem z onego miasta>. Opętany przez szatana, już od długiego czasu nie nosił ubrania, ani w domu nie mieszkał, ale w grobowcach."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "28", "text": "[On] <to>, widząc Jezusa <krzyknął>, upadł przed Nim i silnym głosem zawołał: Co Ci do mnie, Jezusie, Synu Boga Najwyższego! Błagam Cię, nie dręcz mnie!"}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "29", "text": "Bo nakazywał duchowi nieczystemu, by wyszedł z <tego> człowieka. Często bowiem go porywał; wiązano go tedy łańcuchami i strzeżono w kajdanach, on zaś rwał więzy, i był gnany przez szatana w miejsca odludne."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "30", "text": "I zapytał go Jezus, {mówiąc}: Jak ci na imię? A on odparł: Legion; albowiem wielu szatanów weszło w niego."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "31", "text": "I prosili Go, by im nie nakazał odejść do przepaści."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "32", "text": "A pasła się tam na górze trzoda licznych wieprzów. Prosili Go przeto, aby im pozwolił wejść w nie. I pozwolił im."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "33", "text": "Szatani tedy, wypadłszy z człowieka, wstąpili w wieprze. Stado zaś z pochyłości góry pędem rzuciło się w jezioro i zatonęło."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "34", "text": "A pasterze, widząc co zaszło, uciekli i rozgłosili to po mieście i wioskach."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "35", "text": "Ruszono zatem zobaczyć, co się stało. I przybywszy do Jezusa, spostrzegli, że człowiek, z którego wyszły czarty, siedział u stóp Jego odziany i zdrowy na umyśle. I zdjął ich lęk."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "36", "text": "A ci, co widzieli, opowiedzieli im, w jaki sposób <opętaniec> wybawiony został [od legionu]."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "37", "text": "Toteż cały tłum z okolicy gerazeńskiej zaczął Go prosić, aby ich opuścił, gdyż bojaźń wielka ich ogarnęła."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "38", "text": "On zatem, wsiadłszy do łodzi, zawracał. A <ów> mąż, z którego wyszły szatany, błagał Go, by mógł przy Nim pozostać. Ale {Jezus} odprawił go, mówiąc:"}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "39", "text": "Wracaj do domu swego, a opowiadaj, jak wielkie rzeczy Bóg ci uczynił. On więc odszedł, głosząc po całem mieście, jak wielkie rzeczy uczynił mu Jezus."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "40", "text": "A gdy Jezus wrócił, przyjęła Go rzesza, bo Go wszyscy oczekiwali."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "41", "text": "A oto nadszedł <pewien> mąż, imieniem Jair, który był zwierzchnikiem bóżnicy, i padłszy Jezusowi do nóg, prosił Go, aby wszedł do domu jego."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "42", "text": "Bo miał on córkę jedynaczkę, około lat dwunastu, która właśnie konała. A podczas drogi [zdarzyło się, iż] rzesze tłoczyły się <na Niego>."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "43", "text": "{Pewna} zaś niewiasta, która od lat dwunastu chorowała na krwiotok, {która na lekarzy wydała cały swój majątek}, a żaden uleczyć jej nie mógł,"}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "44", "text": "przystąpiła z tyłu, i dotknęła się strzępców Jego płaszcza. I w tejże chwili ustał jej krwiotok."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "45", "text": "Jezus zaś rzekł: Któż się Mnie dotknął? A gdy wszyscy się zapierali, przemówił Piotr i jego towarzysze: Mistrzu, rzesze się tłoczą koło Ciebie i potrącają, {a Ty mówisz: Kto się Mnie dotknął?}."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "46", "text": "Ale Jezus powiedział: Ktoś się Mnie dotknął, bo poczułem, że moc <cudotwórcza> udzieliła się ze Mnie."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "47", "text": "Widząc przeto niewiasta, że się nie ukryje, ze drżeniem zbliżyła się, i upadłszy Mu [do nóg] wobec całego ludu wyznała, z jakiej to przyczyny dotknęła się Go, i jak natychmiast została uleczona."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "48", "text": "On zaś rzekł do niej: Córko, wiara twoja uzdrowiła cię; idź w pokoju!"}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "49", "text": "Podczas gdy On jeszcze mówi, przychodzi ktoś do zwierzchnika bóżnicy z oznajmieniem: Córka twoja umarła; nie trudź już <Mistrza>!"}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "50", "text": "A usłyszawszy to [słowo], rzekł Jezus {do ojca dzieweczki}: Nie lękaj się; wierz tylko, a ozdrowieje."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "51", "text": "A gdy przybył do domu, nie dopuścił, by ktokolwiek z Nim wszedł, prócz Piotra i Jakóba i Jana, i oprócz ojca dziewczęcia i matki."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "52", "text": "A wszyscy płakali i zawodzili nad nią wielkie żale. On atoli rzekł: Nie płaczcie! <bo> nie umarła (dzieweczka), ale śpi."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "53", "text": "I wyśmiewano się z Niego, wiedząc, że umarła."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "54", "text": "A On, ująwszy rękę jej, zawołał, mówiąc: Dzieweczko, wstań!"}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "55", "text": "I wrócił duch do niej i natychmiast wstała. I polecił dać jej posiłek."}
{"book": "LUK", "chapter": 8, "verse": "56", "text": "A rodzice jej osłupieli; <On> wszelako rozkazał im, by o tem, co się stało, nikomu nie mówili."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "1", "text": "A zwoławszy dwunastu {Apostołów}, dał im moc i władzę nad wszystkimi szatanami i na leczenie chorób."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "2", "text": "I rozesłał ich, by głosili królestwo Boże i uzdrawiali chorych."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "3", "text": "Rzekł też do nich: Nie bierzcie niczego na drogę: ani laski, ani torby podróżnej, ani chleba, ani pieniędzy; nie miejcie też dwóch ubrań."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "4", "text": "A gdy wejdziecie do jakiego domu, zostańcie tam i z niego [nie] odchodźcie."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "5", "text": "A gdyby was gdzie nie przyjęli, wychodząc z owego miasta otrząśnijcie {nawet} proch z nóg waszych, na świadectwo przeciw nim."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "6", "text": "A oni wyszedłszy, obchodzili wioski, głosząc Ewangelię i wszędzie uzdrawiając."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "7", "text": "A Herod tetrarcha posłyszał o wszystkich czynach {Jego}; wahał się jednak, gdyż jedni twierdzili, że to Jan powstał z martwych,"}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "8", "text": "drudzy zaś, że Eliasz się zjawił, inni wreszcie, że ożył jeden z dawnych proroków."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "9", "text": "Toteż Herod mówił: Jana ja ściąć kazałem; kimże więc jest Ten, o którym takie rzeczy słyszę? I pragnął Go ujrzeć."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "10", "text": "A po powrocie opowiedzieli Mu Apostołowie o wszystkiem, czego dokonali. Zebrawszy ich przeto, ustąpił na ubocze, {w miejsce pustynne}, opodal <miasta, zwanego> Betsaidą."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "11", "text": "A zwiedziawszy się [o tem] rzesze poszły za Nim. I przyjął je, i mówił im o królestwie Bożem, a tych, którzy potrzebowali uleczenia, uzdrawiał."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "12", "text": "A dzień miał się ku schyłkowi; toteż Dwunastu przystąpiło i rzekli doń: Rozpuść rzesze, aby udając się do okolicznych wiosek i osad, znalazły gospodę i żywność, bo jesteśmy tu w okolicy pustynnej."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "13", "text": "A On im rzekł: Wy dajcie im jeść! Oni zaś odpowiedzieli: Nie mamy więcej, jak pięć chlebów i dwie ryby; chyba, że my pójdziemy i kupimy pożywienia dla całego tego ludu."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "14", "text": "Było bowiem mężczyzn około pięć tysięcy. A On rzekł do uczniów swoich: Posadźcie lud gromadami <mniej więcej> po pięćdziesiąt osób."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "15", "text": "Tak też uczynili, i porozsadzali wszystkich."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "16", "text": "I wziąwszy pięć chlebów i dwie ryby, spojrzał w niebo, [i] pobłogosławił je, i połamał, i rozdał uczniom, aby kładli przed rzeszę."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "17", "text": "I jedli i nasycili się wszyscy, a z ułomków, które im pozostały, zebrano dwanaście koszów."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "18", "text": "A gdy na osobności się modlił, byli z Nim (i) uczniowie. I zapytał ich, mówiąc: Za kogo Mnie rzesze mają?"}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "19", "text": "Oni zaś odpowiadając rzekli: Za Jana Chrzciciela, a inni za Eliasza; a inni, że jeden z dawnych proroków wstał z martwych."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "20", "text": "On zaś rzekł im: A wy za kogo Mnie macie? {Szymon} Piotr odezwał się i rzekł: Za Chrystusa Bożego."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "21", "text": "On atoli surowo im zakazał, aby nikomu tego nie mówili."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "22", "text": "I rzekł: Trzeba, aby Syn człowieczy wiele cierpiał, i był odrzucony przez starszyznę i przedniejszych kapłanów i uczonych, i aby poniósł śmierć, a dnia trzeciego zmartwychwstał."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "23", "text": "Do wszystkich zaś mówił: Jeśli kto chce iść za Mną, niechaj zaprze samego siebie, i niech nosi krzyż swój codziennie, a naśladuje Mnie."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "24", "text": "Kto bowiem chciałby duszę swą ocalić, straci ją; a ktoby stracił duszę swą dla Mnie, <ten> zbawi ją."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "25", "text": "Bo cóż pomoże człowiekowi, choćby cały świat pozyskał, jeśliby siebie zgubił, lub [na sobie] szkodę poniósł?"}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "26", "text": "Bo ktoby się wstydził Mnie i nauk moich, tego Syn człowieczy wstydzić się będzie, gdy przyjdzie w chwale swojej i Ojca, i świętych aniołów."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "27", "text": "Zaprawdę też powiadam wam: Niektórzy z pomiędzy tutaj obecnych <napewno> nie zaznają śmierci, aż ujrzą królestwo Boże."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "28", "text": "A w ośm prawie dni po owych słowach zdarzyło się, że zabrawszy Piotra i Jana i Jakóba, wstąpił na górę, aby się pomodlić."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "29", "text": "A podczas modlitwy wyraz oblicza Jego odmienił się, a szaty Jego stały się olśniewająco białe."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "30", "text": "A oto dwaj mężowie rozmawiali z Nim; byli to Mojżesz i Eliasz,"}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "31", "text": "którzy zjawiwszy się w chwale, mówili o odejściu Jego, jakiego miał dokonać w Jerozolimie."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "32", "text": "Piotr zaś i jego towarzysze byli bardzo senni; pokonawszy jednak senność, ujrzeli chwałę Jego i <owych> dwóch mężów, którzy stali przy Nim."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "33", "text": "A gdy oni mieli się z Nim rozstawać, rzekł Piotr do Jezusa: Mistrzu, dobrze nam tu być; rozbijmy więc trzy namioty, dla Ciebie jeden, a dla Mojżesza jeden i dla Eliasza jeden; – bo nie wiedział, co mówi."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "34", "text": "Ale gdy on tych słów domawiał, powstał obłok i osłonił ich; i zlękli się, gdy tamci zaczęli wchodzić w obłok."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "35", "text": "Z obłoku zaś odezwał się głos, oznajmiając: Ten jest Syn mój miły, Jego słuchajcie!"}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "36", "text": "A gdy głos się rozlegał, Jezus sam pozostał. Oni zaś milczeli, i nic z tego, co widzieli, nikomu w owym czasie nie powiedzieli."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "37", "text": "A gdy nazajutrz schodzili z góry, mnoga rzesza zabiegła Mu drogę."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "38", "text": "A oto <pewien> mąż z tłumu głośno zawołał: Mistrzu, błagam Cię, wejrzyj na syna mego, bo to mój jedynak;"}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "39", "text": "a oto duch go chwyta i nagle krzyczy, {i rzuca o ziemię}, i szarpie nim, tak iż ów pianę toczy; a wyczerpawszy go, z trudnością tylko <odeń> odchodzi."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "40", "text": "Prosiłem wprawdzie uczniów twych, by go wypędzili, ale nie zdołali."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "41", "text": "A Jezus odezwał się i rzekł: O plemię niewierne i przewrotne! Dopókiż to mam być z wami i mam was znosić! Przyprowadź tu swego syna!"}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "42", "text": "A gdy <on> nadchodził, <jeszcze> szatan rzucał nim o ziemię i kurczowo szarpał. Ale Jezus zgromił ducha nieczystego, i pacholę uzdrowił, i oddał je ojcu jego."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "43", "text": "Wszyscy zaś zdumiewali się nad potęgą Bożą. A gdy wszyscy podziwiali wszystkie czyny Jego, rzekł do uczniów swoich:"}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "44", "text": "Utrwalcie sobie w sercach waszych te mowy. Bo oto Syn człowieczy ma być wydan w ręce ludzi."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "45", "text": "Słów tych oni jednak nie rozumieli, i były jakby zamknięte przed nimi, aby ich pojąć nie mogli; lecz bali się Go pytać o nie."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "46", "text": "I opanowała ich myśl <o tem>, kto też z nich będzie pierwszy."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "47", "text": "Jezus zaś, znając pragnienia ich serca, wziął za rękę pacholę, postawił je przy Sobie,"}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "48", "text": "i rzekł im: Ktoby przyjął to pacholę dla Imienia mego, Mnie przyjmuje; ktoby zaś Mnie przyjął, przyjmuje Tego, który Mnie posłał. Kto bowiem najmniejszym jest wśród was wszystkich, ten jest prawdziwie wielkim."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "49", "text": "Jan zaś odezwał się i rzekł: Mistrzu, widzieliśmy, jak jeden w twojem Imieniu czarty wypędzał; wzbroniliśmy mu więc, bo nie należy do naszego grona."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "50", "text": "Jezus atoli odpowiedział mu: Nie zabraniajcie, <nie jest on bowiem przeciw wam>; kto bowiem nie jest przeciw wam, ten jest z wami."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "51", "text": "A gdy się zbliżały dni odejścia Jego, postanowił On niezłomnie wybrać się do Jerozolimy."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "52", "text": "Wyprawił tedy posłańców przed Sobą; ci zaś w drodze wstąpili do miasteczka samarytańskiego, aby dlań poczynić przygotowania."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "53", "text": "Atoli nie przyjęto Go, ponieważ szedł w stronę Jerozolimy."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "54", "text": "Spostrzegłszy to Jakób i Jan, uczniowie {Jego}, rzekli: Panie! Chcesz, a rozkażemy, by ogień zstąpił z nieba i wygładził ich?"}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "55", "text": "On jednak odwrócił się i zgromił ich, {mówiąc: Nie wiecie, jakiego <wy> ducha jesteście!"}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "56", "text": "Wszak Syn człowieczy nie przyszedł zatracać dusz ludzkich, ale zbawiać}. I odeszli do innej wioski."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "57", "text": "A gdy oni szli drogą {zdarzyło się, że} ktoś rzekł do Niego: Pójdę za Tobą, dokądkolwiek się udasz."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "58", "text": "Ale Jezus mu powiedział: Lisy mają nory, a ptactwo powietrzne gniazda; Syn zaś człowieczy nie ma gdzie głowy położyć."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "59", "text": "A do drugiego rzekł: Pójdź za Mną. On jednak odpowiedział: {Panie}, pozwól mi odejść wpierw i pogrzebać ojca mego."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "60", "text": "Ale {Jezus} mu odparł: Umarłym zostaw grzebanie swych umarłych; ty zaś idź i opowiadaj królestwo Boże."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "61", "text": "Inny zaś oświadczył: Pójdę za Toba, Panie, ale wpierw pozwól mi pożegnać się z tymi, co są w <moim> domu."}
{"book": "LUK", "chapter": 9, "verse": "62", "text": "<A> Jezus mu odpowiedział: Żaden, co przykłada rękę swą do pługa, a ogląda się wstecz, nie nadaje się do królestwa Bożego."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "1", "text": "Potem zaś wyznaczył {Pan} innych jeszcze siedmdziesięciu {dwóch}, i wysłał ich po dwóch przed Sobą, do każdego miasta i miejsca, dokąd sam zamierzał przybyć."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "2", "text": "I mówił do nich: Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proście tedy Pana żniwa, aby posłał robotników na żniwo swe."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "3", "text": "Idźcie! Oto Ja posyłam was, jako baranki między wilki."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "4", "text": "Nie noście trzosu, ani torby podróżnej, ani sandałów; nikogo też w drodze nie pozdrawiajcie."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "5", "text": "Gdy wchodzicie do jakiego domu, mówcie wpierw: »Pokój temu domowi«."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "6", "text": "A jeśliby tam mieszkał syn pokoju, spocznie na nim pokój wasz; w przeciwnym razie do was powróci."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "7", "text": "Pozostawajcie zaś w tym samym domu, jedząc i pijąc to, co mają, boć wart pracownik zapłaty swojej. Nie przenoście się z domu do domu."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "8", "text": "Gdy zaś przyjdziecie do jakiego miasta, a przyjmą was – jedzcie, co postawią przed wami;"}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "9", "text": "uzdrawiajcie też chorych, którzy są w niem, i mówcie im: Zbliżyło się do was królestwo Boże."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "10", "text": "Gdy zaś przyjdziecie do jakiego miasta, a nie przyjmą was, – wyjdźcie na ulice jego, mówiąc:"}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "11", "text": "Strząsamy na was nawet <ten> proch, który przylgnął nam <do nóg naszych> z miasta waszego; atoli wiedzcie o tem, że przybliżyło się królestwo Boże."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "12", "text": "Powiadam wam: mieszkańcom Sodomy lżej będzie w dniu owym, aniżeli miastu owemu."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "13", "text": "Biada tobie, Korozain! biada tobie Betsaido! Gdyby bowiem w Tyrze i w Sydonie stały się były cuda, jakie u was się dzieją, dawno już we worze i w popiele siedząc, czyniłyby pokutę."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "14", "text": "Wszelako Tyrowi i Sydonowi lżej będzie na sądzie, aniżeli wam."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "15", "text": "A ty, Kafarnaum, pod niebiosa wywyższone, aż do piekieł zstąpisz!"}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "16", "text": "Kto was słucha, Mnie słucha, a kto wami gardzi, Mną gardzi; kto zaś Mną gardzi, gardzi Tym, który Mnie posłał."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "17", "text": "I powrócili z weselem siedmdziesięciu {dwaj}, mówiąc: Panie, w Imię twoje nawet czarci poddają się nam!"}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "18", "text": "A On im rzekł: Widziałem, jak szatan padał, niby błyskawica z nieba."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "19", "text": "Oto dałem wam moc, abyście deptali po wężach i po niedźwiadkach, i po wszelakiej potędze nieprzyjacielskiej, a nic wam <napewno> szkodzić nie będzie."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "20", "text": "Atoli nie radujcie się z tego, że duchy wam ulegają; cieszcie się raczej, że imiona wasze zapisane są w niebiesiech."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "21", "text": "Wtedy to właśnie rozradował się w Duchu Świętym, i rzekł: Wysławiam Cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi, iż zakryłeś to przed mądrymi i uczonymi, a objawiłeś to maluczkim. Tak, Ojcze! bo tak się spodobało Tobie! <A zwróciwszy się do uczniów, rzekł>:"}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "22", "text": "Wszystko oddał Mi Ojciec {mój}! Toteż nikt nie wie, kim jest Syn, jak tylko Ojciec, ani kim jest Ojciec, jak tylko Syn, i ten, komuby Syn zechciał objawić."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "23", "text": "A zwróciwszy się do uczniów {swych}, rzekł <na osobności>: Błogosławione oczy, które widzą, co wy widzicie!"}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "24", "text": "Albowiem powiadam wam: Wielu proroków i królów chciało widzieć, co wy widzicie, a nie widzieli, i słyszeć, co {wy} słyszycie, a nie słyszeli."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "25", "text": "A oto pewien prawnik powstał i, chcąc Go wybadać, rzekł: Mistrzu, co mam czynić, by posiąść życie wieczne?"}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "26", "text": "On zaś mu powiedział: Co napisano w zakonie, jak czytasz?"}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "27", "text": "A on odpowiadając rzekł: »Będziesz miłował Pana Boga twego z całego serca twego i z całej duszy twojej i ze wszystkich sił twoich i ze wszystkiej myśli twojej«, a »bliźniego swego jak siebie samego«."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "28", "text": "A On mu odrzekł: Dobrześ odpowiedział; czyń to, a żyć będziesz."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "29", "text": "On zaś, chcąc się usprawiedliwić, rzekł do Jezusa: A któż jest moim bliźnim?"}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "30", "text": "Jezus tedy, ciągnąc rzecz dalej, mówił: Pewien człowiek szedł z Jerozolimy do Jerycha, i wpadł między zbójców; ci nawet <z odzienia> odarli go, i poraniwszy zbiegli, pozostawiając go na pół umarłym."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "31", "text": "Przypadkiem zaś tą samą drogą szedł pewien kapłan, popatrzył na niego, i minął."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "32", "text": "Podobnież i lewita, nadszedłszy na <to> miejsce, popatrzył {na niego}, i minął."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "33", "text": "Ale pewien Samarytanin podróżując przechodził obok niego i ujrzawszy {go}, zlitował się."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "34", "text": "Przystąpił tedy, obwiązał rany jego, nalawszy oliwy i wina, posadził go na swe juczne bydlę, zawiózł <go> do gospody i pielęgnował go."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "35", "text": "Dnia zaś następnego wyjął dwa denary, i dał je właścicielowi gospody, i rzekł: Miej o nim staranie, a jeśli co nad to wydasz, ja zwrócę ci, gdy wracać będę."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "36", "text": "Któryż z tych trzech, zdaniem twojem, okazał się bliźnim względem tego, co wpadł między zbójców?"}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "37", "text": "On zaś odrzekł: Ten, który miłosierdzie mu okazał. A Jezus mu powiedział: Idźże, i ty czyń podobnie."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "38", "text": "A gdy oni podróżowali, {zdarzyło się, że} wstąpił On do pewnego miasteczka; pewna zaś niewiasta, imieniem Marta, przyjęła Go w domu swoim."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "39", "text": "A miała ona siostrę, zwaną Marya, która też usiadłszy u stóp Pana, przysłuchiwała się Jego nauce."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "40", "text": "Marta natomiast pilnie się krzątała koło różnych posług. Ona to, przystanęła i rzekła: Panie! Czy nie dbasz o to, że siostra moja zostawiła usługiwanie mnie samej? Powiedz jej przeto, aby mi pomogła."}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "41", "text": "A odpowiadając, Pan rzekł jej: Marto, Marto! Troszczysz się i zabiegasz o [bardzo] wiele rzeczy,"}
{"book": "LUK", "chapter": 10, "verse": "42", "text": "a przecież niewielu, lub jednej potrzeba. Marya <bowiem> najlepszą cząstkę obrała, która jej odjęta nie będzie."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "1", "text": "A gdy On modlił się w jednem miejscu, przemówił doń, skoro skończył, jeden z uczniów Jego: Panie, naucz nas modlić się, jak to i Jan nauczył uczniów swoich."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "2", "text": "A On im rzekł: Gdy się modlicie, mówcie: Ojcze! Święć się Imię twoje; przyjdź królestwo twoje;"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "3", "text": "chleba naszego, powszedniego, daj nam na każdy dzień;"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "4", "text": "a odpuść nam nasze winy, bo i my odpuszczamy każdemu winowajcy naszemu; i nie wódz nas na pokuszenie."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "5", "text": "Rzekł także do nich: Gdyby kto z was, mając przyjaciela, udał się do niego o północy i rzekł mu: »Przyjacielu, pożycz mi trzy chleby;"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "6", "text": "albowiem przyjaciel mój w podróży wstąpił do mnie, a ja nie mam mu co podać«;"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "7", "text": "a tenby mu z wewnątrz odpowiedział, mówiąc: »Nie naprzykrzaj mi się! Drzwi już zamknięte, a dziatki moje i ja jesteśmy w łóżku; nie mogę wstać i dać ci«;"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "8", "text": "[gdyby on jednak dalej pukał], to powiadam wam, że choćby nie chciał wstać i dać mu dlatego, że jest jego przyjacielem, mimo to wstanie dla natarczywości jego i da mu, ile potrzeba."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "9", "text": "Ja także powiadam wam: Proście, a będzie wam dano; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a otworzą wam."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "10", "text": "Każdy bowiem, kto prosi, otrzymuje; a kto szuka, znajduje; a temu, co kołacze, otworzą."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "11", "text": "A komuż z was, jeśli poprosi ojca {o chleb, da mu tenże kamień? – albo jeśli} o rybę, czyż zamiast ryby, da mu węża?"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "12", "text": "lub jeśli poprosi o jajko, {czyż} da mu niedźwiadka?"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "13", "text": "Jeśli przeto wy, chociaż źli jesteście, umiecie dawać dzieciom swoim dobre dary, o ileż więcej Ojciec wasz z nieba udzieli Ducha dobrego tym, którzy Go proszą!?"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "14", "text": "I wypędzał czarta, {a on był} niemy. A gdy szatan ustąpił, niemy przemówił; rzesze zaś zdumiewały się."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "15", "text": "Niektórzy jednak z nich rzekli: Mocą Beelzebuba, księcia czartowskiego, wypędza szatanów!"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "16", "text": "Inni zaś, by Go podchwycić, żądali od Niego znaku z nieba."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "17", "text": "Ale On, znając ich myśli, rzekł do nich: Każde królestwo, szarpane w sobie niezgodą, pustoszeje, a dom na dom się zwali."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "18", "text": "Jeśli przeto i szatan jest z sobą w niezgodzie, jakże się ostoi królestwo jego? Twierdzicie bowiem, iż mocą Beelzebuba wypędzam czarty!"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "19", "text": "A jeśli Ja mocą Beelzebuba wypędzam czarty, to czyjąż mocą synowie wasi wypędzają? Dlatego to oni będą sędziami waszymi."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "20", "text": "Ale jeśli palcem Bożym <Ja> czarty wypędzam, zaiste przyszło już do was królestwo Boże."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "21", "text": "Gdy mocarz uzbrojony strzeże swego dworu, majętność jego bezpieczna;"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "22", "text": "ale jeśli mocniejszy nadeń się zjawi i pokona go, to zabierze całą broń jego, w której pokładał swą nadzieję, a łupy jego rozda."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "23", "text": "Kto nie jest ze Mną, przeciwko Mnie jest; a kto nie zbiera ze Mną – rozprasza."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "24", "text": "Gdy duch nieczysty wyjdzie z człowieka, błąka się po miejscach bezwodnych, szukając odpoczynku; a nie znajdując, mówi <wtedy>: Powrócę do domu swego, skąd wyszedłem."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "25", "text": "Wróciwszy zaś, znajduje (go) umiecionym {i ozdobionym}."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "26", "text": "Wtedy odchodzi, i przyprowadza z sobą siedmiu innych duchów, gorszych od siebie, i wchodzą tam na mieszkanie. I staje się ostateczna dola owego człowieka gorszą od poprzedniej."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "27", "text": "A podczas gdy <On> tych słów domawiał, pewna niewiasta z ludu podniosła głos, mówiąc do Niego: Błogosławione łono, które Cię nosiło i piersi, któreś ssał!"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "28", "text": "On zaś odrzekł: Istotnie! – ale i ci też są błogosławieni, którzy słuchają słowa Bożego i strzegą {go}."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "29", "text": "A gdy lud tłumnie się zbierał, zaczął mówić: To plemię jest plemieniem przewrotnem; domaga się znaku, ale znaku mu nie dadzą, jeno znak Jonasza {proroka}."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "30", "text": "Jak bowiem Jonasz stał się dla Niniwitów znakiem, tak będzie i Syn człowieczy dla tego plemienia."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "31", "text": "Królowa z południa powstanie na sądzie razem z mężami tego plemienia, i potępi ich, bo z krańców ziemi przybyła, aby przysłuchać się mądrości Salomona; a oto tu ktoś większy, niż Salomon."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "32", "text": "Niniwici staną na sądzie razem z tem oto plemieniem i potępią je, albowiem na kazanie Jonasza czynili pokutę; a oto tu ktoś większy, niźli Jonasz."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "33", "text": "Nikt, zapaliwszy światło, nie umieszcza go w ukryciu, albo pod korcem, ale na świeczniku, by wchodzący mogli widzieć jasność. Światłem ciała [twego] jest oko {twe}."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "34", "text": "Jeśli oko twe zdrowe będzie, <to i> całe ciało twoje będzie miało światłość; gdyby jednak chorzało, i ciało twe {pozostanie} w ciemności."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "35", "text": "A przeto uważaj, aby światło, które jest w tobie, nie stało się ciemnością!."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "36", "text": "Gdy zaś twe ciało [stanie się] całkowicie jasne, bez żadnej plamy ciemnej, będzie ono całe jaśniejące, i jakby jasnością błyskawicy oświeci cię."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "37", "text": "A gdy mówił, pewien faryzeusz zaprosił Go do siebie na obiad. Wszedł więc i ułożył się za stołem."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "38", "text": "Faryzeusz jednak, <widząc to, zdziwił się> {i zaczął Go w duszy potępiać}, że się <wpierw> przed obiadem nie obmył."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "39", "text": "Pan rzekł przeto do niego: Teraz, wy faryzeusze, oczyszczacie stronę zewnętrzną kielicha i misy, a wnętrze wasze pełne jest zdzierstwa i przewrotności!"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "40", "text": "Nierozumni! Czyż Ten, który stworzył rzeczy zewnętrzne, nie uczynił też i wewnętrznych?"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "41", "text": "Wszelako z tego, co zbywa, dawajcie jałmużnę, a oto wszystko stanie się wam czyste."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "42", "text": "Atoli biada wam faryzeuszom, że składacie dziesięcinę z mięty i ruty i z każdej jarzyny, a nie dbacie o sąd i miłość Bożą; te rzeczy trzeba było czynić, tamtych zaś nie opuszczać!"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "43", "text": "Biada wam faryzeuszom, że lubicie pierwsze krzesła w bóżnicach i ukłony na rynku!"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "44", "text": "Biada wam, że jesteście jako groby zakryte, a ludzie chodzący po nich nie wiedzą!"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "45", "text": "A odpowiadając jeden z uczonych w zakonie rzekł do Niego: Mistrzu! Takiemi słowy i nas hańbisz!"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "46", "text": "On zaś odparł: Wam znawcom prawa także biada! – albowiem obciążacie łudzi ciężarami nie do zniesienia, sami zaś ani palcem waszym brzemion <tych> się nie tykacie!"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "47", "text": "Biada wam, bo stawiacie pomniki prorokom, a przecież wasi ojcowie ich pozabijali!"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "48", "text": "Zaiste, wyznajecie i pochwalacie czyny ojców waszych; oni bowiem zabijali ich, wy zaś stawiacie {im pomniki}."}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "49", "text": "Z tej też przyczyny i Mądrość Boża rzekła: Poślę do nich proroków i Apostołów, a oni niektórych z nich zabiją i ścigać będą,"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "50", "text": "tak iż od tego plemienia trzeba będzie żądać krwi wszystkich proroków, którą wylano od założenia świata:"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "51", "text": "od krwi Abla aż do krwi Zacharyasza, który zginął między ołtarzem a przybytkiem. Zaiste powiadam wam, domagać się jej będą od tego plemienia!"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "52", "text": "Biada wam, uczonym w zakonie, bo zabraliście klucz wiedzy; samiście nie weszli, a tym, którzy chcieli wchodzić, przeszkadzaliście!"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "53", "text": "{Gdy zaś tak ich gromił}, faryzeusze i uczeni zaczęli gwałtownie nastawać i zarzucać Go wielu pytaniami,"}
{"book": "LUK", "chapter": 11, "verse": "54", "text": "czyhając nań {i usiłując} podchwycić jakieś słowo z ust Jego, {aby Go oskarżyć}."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "1", "text": "A gdy <tymczasem> zebrały się olbrzymie rzesze ludu, tak iż jedni drugich deptali, zaczął <naprzód> przemawiać do uczniów swoich: Wystrzegajcie się kwasu faryzeuszów, którym jest obłuda."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "2", "text": "Nic też niema ukrytego, coby nie miało wyjść na jaw, ani tajnego, o czemby nie miano się dowiedzieć."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "3", "text": "Albowiem co mówiliście w ciemności, powtarzane będzie przy świetle, a coście sobie w komorach szeptali do ucha, to rozgłaszać będą po dachach."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "4", "text": "Wam przeto, przyjaciołom moim, powiadam: Nie bójcie się tych, co zabijają ciało, a potem nic więcej nie mogą uczynić, ale"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "5", "text": "wskażę wam, kogo to bać się powinniście: bójcie się Tego, co, gdy uśmierci, posiada moc wtrącenia do piekła. Zaiste powiadam wam: Tego się bójcie!"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "6", "text": "Czyż nie sprzedają pięciu wróbli za dwa miedziaki? – a żaden z nich nie jest zapomniany w obliczu Boga."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "7", "text": "Wszak wszystkie nawet włosy na głowie waszej są policzone! Nie lękajcież się {tedy}! Nad wiele wróbli lepsi jesteście {wy}!"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "8", "text": "A powiadam wam: Ktokolwiek wyzna Mnie przed ludźmi, tego i Syn człowieczy wyzna przed aniołami Bożymi."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "9", "text": "Ktoby zaś zaparł się Mnie przed ludźmi, tego się zaprą przed aniołami Bożymi."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "10", "text": "Każdy też, ktoby wyrzekł słowo na Syna człowieczego, może otrzymać przebaczenie; ale ktoby bluźnił przeciw Duchowi Świętemu, ten nie otrzyma przebaczenia."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "11", "text": "Kiedy zaś wodzić was będą do bóżnic, i do urzędów i zwierzchności, nie kłopoczcie się, jak lub co <na swą obronę> odpowiecie, albo co mówić macie."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "12", "text": "Albowiem Duch Święty w owej właśnie chwili nauczy was, co mówić należy."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "13", "text": "A ktoś z pośród ludu odezwał się do Niego: Mistrzu, powiedz bratu memu, aby się ze mną podzielił dziedzictwem."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "14", "text": "Ale On mu odrzekł: Człowiecze, któż Mnie postanowił sędzią albo rozdzielcą nad wami?"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "15", "text": "Mówił też do nich: Wystrzegajcie się pilnie wszelkiej chciwości; albowiem niczyje życie nie zależy od obfitości dostatków, jakie posiada."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "16", "text": "Opowiedział im tedy przypowieść, mówiąc: Pola pewnego bogacza obficie obrodziły."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "17", "text": "Zastanawiał się przeto w duszy i mówił: Co pocznę, albowiem nie mam gdzie pomieścić zbiorów moich?"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "18", "text": "I rzekł: Tak sobie postąpię: zburzę swe spichlerze, a pobuduję większe, tam zaś zbiorę wszystkie plony moje i dostatki moje;"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "19", "text": "powiem też do duszy swej: Duszo, masz wiele dóbr, na [bardzo] wiele lat zebranych; spocznijże sobie, jedz, pij, używaj <wesoło>."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "20", "text": "Bóg jednak rzekł do niego: Głupcze, tej nocy zażądają od ciebie twej duszy; czyjem więc będzie to, coś przygotował?"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "21", "text": "Tak jest z tym, co gromadzi: sobie skarby, ale wobec Boga nie jest bogaczem."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "22", "text": "I rzekł do uczniów swoich: Dlatego powiadam wam: Nie troskajcie się o duszę {waszą}, co będziecie jedli, ani o ciało <wasze>, czem się okryjecie."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "23", "text": "<Albowiem> dusza jest czemś większem, niż pokarm, a ciało (czemś większem), niźli odzież."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "24", "text": "Przyjrzyjcie się krukom; wszakżeż one nie sieją, ani żną, ani nie mają komory, ni spichlerza, – a Bóg je żywi! O ileż wy warciście więcej, niż one!"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "25", "text": "A któż z was, choćby <najusilniej> przemyśliwał, zdoła do wzrostu swego dodać łokieć {jeden}?"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "26", "text": "Jeśli więc najdrobniejszej nawet rzeczy nie podołacie, czemu troszczycie się o resztę?"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "27", "text": "Przyjrzyjcie się liliom jak {rosną}: nie przędą, ani tkają! A powiadam wam: nawet Salomon w całym przepychu swym nie odziewał się, jako jedna z nich."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "28", "text": "Jeśli więc trawę, która dziś jest na polu, a jutro idzie na spalenie, Bóg tak przystraja – o ileż więcej was, małej wiary!"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "29", "text": "Wy przeto nie chciejcie się troszczyć, co będziecie jedli, albo co będziecie pili; i niech was niepokój nie dręczy!"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "30", "text": "O to wszystko ubiegają się właśnie poganie <tego> świata; wszak Ojciec wasz wie, iż tego wam potrzeba."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "31", "text": "Lecz szukajcie {na pierwszem miejscu} królestwa {Bożego i sprawiedliwości} Jego, a to {wszystko} będzie wam przydane."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "32", "text": "Nie lękaj się, trzódko mała, bo Ojcu waszemu spodobało się dać wam królestwo."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "33", "text": "Sprzedawajcie majętności wasze, i udzielajcie jałmużny; gotujcie sobie trzosy, które się nie starzeją, – skarb niewyczerpany w niebiesiech, dokąd złodziej się nie zbliży, i gdzie mól nie niszczy."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "34", "text": "Albowiem, gdzie jest skarb wasz, tam będzie i serce wasze."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "35", "text": "Niechaj będą przepasane biodra wasze, a światła (w rękach waszych) zapalone!"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "36", "text": "A sami bądźcie podobni do ludzi, co wyczekują pana swego, gdy ma wrócić z godów weselnych, aby mu otworzyć natychmiast, skoro nadejdzie i zapuka."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "37", "text": "Błogosławieni owi słudzy, których pan nadszedłszy zastanie czuwającymi! Zaprawdę powiadam wam: przepasze się i posadzi ich przy stole, a przechodząc, będzie im usługiwał."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "38", "text": "Gdyby zaś wrócił o drugiej, lub trzeciej straży nocnej, a znalazł ich tak, to błogosławieni są {słudzy} owi."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "39", "text": "Ale to rozważcie, że gdyby gospodarz <był> wiedział, o której godzinie złodziej przyjdzie, {napewno byłby czuwał i} nie pozwoliłby na włamanie się do domu swego."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "40", "text": "I wy bądźcie gotowi, bo Syn człowieczy przyjdzie w godzinie, o której nie myślicie."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "41", "text": "Ale Piotr rzekł {do Niego}: Panie, czy do nas mówisz tę przypowieść, czy też do wszystkich?"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "42", "text": "Pan zaś odpowiedział: Któż tedy jest szafarzem wiernym i roztropnym, którego pan postawi nad czeladzią swoją, by [im] pokarm wyznaczony w porę wydzielał?"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "43", "text": "Błogosławiony ów sługa, którego pan po swym powrocie znajdzie tak czyniącym."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "44", "text": "Zaprawdę powiadam wam: postawi go nad całą majętnością swoją."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "45", "text": "Gdyby jednak ów sługa rzekł w sercu swojem: Pan mój zwleka z przyjazdem, – i gdyby zaczął bić sługi i służebnice, jeść i pić i upijać się,"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "46", "text": "to pan owego sługi przyjdzie w dniu, którego on się nie spodziewa, i o godzinie, której on nie zna, i przepołowi go <mieczem>, i los mu wyznaczy wraz z niewiernymi."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "47", "text": "Wielce też chłostany będzie ów sługa, który poznał wolę pana swego, ale nie przygotował, ani nie postąpił według woli jego."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "48", "text": "Małą natomiast chłostę otrzyma ten, kto nieświadomie popełnił czyny karygodne. Od każdego zaś, komu wiele dano, wiele wymagać się będzie; a od tego, komu wiele powierzono, jeszcze więcej żądać będą."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "49", "text": "Przyszedłem, aby ogień rozniecić na ziemi, a jakoż pragnę, aby już zapłonął!"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "50", "text": "Mam Ja też chrztem być ochrzczon, a jakżeż Mi się serce ściska, dopóki się to nie spełni!"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "51", "text": "Czyż sądzicie, że przyszedłem, aby pokój dać ziemi? Bynajmniej, powiadam wam, ale rozbrat!"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "52", "text": "Odtąd bowiem w domu jednym będzie pięcioro rozdzielonych: trzej przeciwko dwom, a dwaj przeciwko trzem."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "53", "text": "Powstaną: ojciec przeciw synowi, a syn przeciwko ojcu {swemu}, matka przeciw córce, a córka przeciwko matce, świekra przeciw swej synowej, a synowa przeciw świekrze {swojej}."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "54", "text": "Także i do ludu mówił: Gdy na zachodzie ujrzycie zjawiającą się chmurę, zaraz powiadacie: »Ulewa się zbliża«, – i tak też bywa;"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "55", "text": "gdy zaś wiatr południowy wieje, mówicie: »Będzie upał« – i bywa."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "56", "text": "Obłudnicy! Oblicze ziemi i nieba umiecie osądzać, a czemu nie oceniacie czasu obecnego?"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "57", "text": "Dlaczegóż to, nawet sami od siebie, nie wydajecie słusznego sądu?"}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "58", "text": "Gdy bowiem z oskarżycielem swoim udajesz się do urzędu, usiłuj odeń w drodze się uwolnić, aby cię nie pociągnął przed sędziego; bo sędzia odda cię dozorcy, a dozorca cię wtrąci do więzienia."}
{"book": "LUK", "chapter": 12, "verse": "59", "text": "Powiadam ci: <Napewno> nie wyjdziesz stamtąd, póki nie wypłacisz się do ostatniego choćby szelążka."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "1", "text": "A w tym właśnie czasie nadeszli niektórzy, i donieśli Mu o <tych> Galilejczykach, których krew zmieszał Piłat wraz z ich ofiarami."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "2", "text": "A On odezwał się i rzekł im: Czy mniemacie, że owi Galilejczycy większymi byli grzesznikami, niż inni mieszkańcy Galilei, skoro tyle wycierpieć musieli?"}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "3", "text": "Bynajmniej, powiadam wam; – ale, jeśli pokutować nie będziecie, wszyscy podobnie zginiecie."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "4", "text": "A może mniemacie, że owi ośmnastu, na których spadła wieża w Siloam i zabiła ich, większymi byli winowajcami, niż inni mieszkańcy Jerozolimy?"}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "5", "text": "Bynajmniej, powiadam wam; – ale, jeśli pokutować nie będziecie, wszyscy podobnie zginiecie."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "6", "text": "I powiedział tę (także) przypowieść: Pewien człowiek miał drzewo figowe, zasadzone w swojej winnicy, i przyszedł szukać na niem owocu, ale nie znalazł."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "7", "text": "Rzekł tedy do strażnika winnicy: Oto [ubiegają] trzy lata, odkąd przychodzę szukać owocu na tem drzewie figowem, ale nie znajduję; – wytnij je więc; pocóż nawet ziemię zajmuje?"}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "8", "text": "Ale On odpowiadając rzekł doń: Panie, zostaw je jeszcze i na ten rok, aż je okopię i nawozem obłożę;"}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "9", "text": "czy też nie zrodzi owocu <w przyszłości>? – a jeśli nie, to {w przyszłości} je wytniesz."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "10", "text": "A pewnego szabatu nauczał <Jezus> w <jednej> [ich] bóżnicy."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "11", "text": "A oto <była tam> niewiasta, która od lat ośmnastu miała w sobie ducha niemocy, i była skurczona, i żadną miarą nie mogła się wyprostować."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "12", "text": "Jezus, ujrzawszy ją, przywołał (ją) do Siebie, i rzekł do niej: Niewiasto, jesteś wolna od twej słabości!"}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "13", "text": "I położył na nią ręce; a ona natychmiast wyprostowała się, i wielbiła Boga."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "14", "text": "Wszelako przełożony bóżnicy, oburzony, iż Jezus dokonał uzdrowienia w szabat, odezwał się i mówił do ludu: Sześć dni jest, w których należy pracować; w one dni przeto przychodźcie po uleczenie, nie zaś w dzień szabatu!"}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "15", "text": "A odpowiadając mu Pan, rzekł: Obłudnicy! Czyż każdy z was nie odwiązuje w szabat swego wołu lub osła od żłobu, i nie prowadzi, by go napoić?"}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "16", "text": "Tej zaś córki Abrahama, którą oto lat ośmnaście szatan na uwięzi trzymał, czyż od tych więzów nie należało uwolnić w dzień szabatu?"}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "17", "text": "A gdy <On> to mówił, wstydzili się wszyscy przeciwnicy Jego; lud zaś cały radował się ze wszystkich chwalebnych Jego czynów."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "18", "text": "Mówił przeto: Do czego podobne jest królestwo Boże, i do czego mógłbym je przyrównać?"}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "19", "text": "Ma się z niem podobnie, jak z gorczycznem nasionkiem, które ktoś wziął i zasiał w ogrodzie swoim, a ono podrosło i stało się {wielkiem} drzewem, i ptactwo powietrzne zagnieździło się na gałązkach jego."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "20", "text": "I rzekł ponownie: Do czego mógłbym przyrównać królestwo Boże?"}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "21", "text": "Ma się z niem podobnie, jak z kwasem chlebowym, który wzięła niewiasta, i zaczyniła w trzech miarach mąki, aż się wszystko zakwasiło."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "22", "text": "I szedł przez miasta i sioła nauczając, a kroki swe kierował ku Jerozolimie."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "23", "text": "Ktoś tedy rzekł do Niego: Panie! Azali niewielu będzie zbawionych? Ale On im mówił:"}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "24", "text": "Usiłujcie wejść przez ciasną bramę, bo powiadam wam: wielu będzie się starało wejść, ale nie będą mogli."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "25", "text": "Skoro bowiem wejdzie Pan domu i drzwi zamknie, to zaczniecie wystawać na dworze i kołatać będziecie do drzwi, mówiąc: Panie, otwórz nam! A On odpowiadając wam rzeknie: Nie znam was! skąd jesteście?"}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "26", "text": "Wtedy zaczniecie mówić: Jadaliśmy w obecności twej i pijaliśmy, a Tyś nauczał po ulicach naszych."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "27", "text": "A On powie: <Powiadam> wam, nie znam {was}; skąd jesteście? Odstąpcie ode-Mnie wszyscy, co popełniacie nieprawość."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "28", "text": "Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów, gdy zobaczycie Abrahama, Izaaka i Jakóba, i wszystkich proroków w królestwie Bożem, siebie zaś precz wyrzuconych."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "29", "text": "I przyjdą od wschodu i od zachodu, i od północy i od południa, i zasiędą w królestwie Bożem."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "30", "text": "Tak więc są ostatni, którzy się staną pierwszymi; a są pierwsi, którzy się staną ostatnimi."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "31", "text": "Tegoż dnia przystąpili niektórzy faryzeusze, mówiąc do Niego: Wyjdź, a uchodź stąd; albowiem Herod zamierza Cię zgładzić."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "32", "text": "Ale On im odrzekł: Idźcie i powiedzcie temu lisowi: Oto wypędzam czarty, i dokonywam uzdrowień dziś i jutro, dnia zaś trzeciego skończę."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "33", "text": "Wszelako trzeba, bym dziś i jutro i w czasie najbliższym przebywał w podróży, bo nie może być, aby prorok umierał po za Jerozolimą."}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "34", "text": "Jeruzalem, Jeruzalem, które zabijasz proroków i kamienujesz tych, których do Ciebie wysłano! Ileż razy chciałem zgromadzić dziatwę twą, jak kokosz pod skrzydła pisklęta swe, a nie chciałoś!"}
{"book": "LUK", "chapter": 13, "verse": "35", "text": "Oto »dom wasz zostanie się wam {pustką}«. Atoli, powiadam wam: <Napewno> nie ujrzycie Mnie, aż przyjdzie, iż powiecie: »Błogosławiony, który idzie w imię Pana«."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "1", "text": "A gdy (Jezus) wchodził w szabat do domu jednego z wybitnych faryzeuszów, aby się posilić, oni Go śledzili."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "2", "text": "I oto stanął przed Nim pewien człowiek, chory na puchlinę,"}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "3", "text": "A Jezus, zagajając rozmowę, odezwał się do uczonych w zakonie i do faryzeuszów, mówiąc: Czy godzi się w szabat uzdrawiać, <czy nie>?"}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "4", "text": "Oni jednak milczeli. On więc, dotknąwszy się, uzdrowił go i odprawił."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "5", "text": "{Przemówił też} i rzekł do nich: Jeśli osieł lub wół kogokolwiek z was wpadnie do cysterny, czyż nie wyciągnie go natychmiast w dzień szabatu?"}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "6", "text": "I nie mogli {Mu} na to odpowiedzieć."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "7", "text": "A spostrzegłszy, jak skwapliwie wybierano sobie pierwsze miejsca, opowiedział zaproszonym przypowieść, mówiąc do nich:"}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "8", "text": "Gdy cię <kto> zaprosi na gody weselne, nie zajmuj miejsca pierwszego, aby przypadkiem nie zaproszono godniejszego od ciebie."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "9", "text": "A wtedy ten, co was obu zaprosił, zbliżyłby się i rzekł do ciebie: Ustąp miejsca temu. Wówczas zaś ze wstydem musiałbyś zająć miejsce ostatnie."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "10", "text": "Atoli gdy cię zaproszą, idź, zajmij miejsce ostatnie, aby – skoro nadejdzie, który cię zaprosił – mógł ci powiedzieć: Przyjacielu, posuń się wyżej. Wtedy spotka cię chwała wobec <wszystkich twych> współbiesiadników."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "11", "text": "Każdy bowiem, kto się wywyższa, będzie poniżon, a kto się uniża, będzie wywyższon."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "12", "text": "Rzekł też i do tego, który Go zaprosił: Gdy urządzasz obiad albo wieczerzę, nie spraszaj przyjaciół swoich, ani braci swoich, ani krewnych <swoich>, ani bogatych sąsiadów, aby przypadkiem i oni nie zaprosili cię nawzajem; i jużbyś odebrał zapłatę."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "13", "text": "Ale kiedy urządzasz przyjęcie, sproś ubogich, kaleki, chromych (i) ślepych,"}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "14", "text": "a będą cię błogosławili, gdyż nie mają czem ci się odpłacić. Zwrócone ci więc będzie przy zmartwychwstaniu sprawiedliwych."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "15", "text": "A jeden ze współbiesiadników, usłyszawszy to, rzekł doń: Błogosławiony, kto weźmie udział w biesiadzie królestwa Bożego!"}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "16", "text": "Ale On mu odrzekł: Pewien człowiek wydał wielką ucztę i zaprosił wielu."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "17", "text": "A tuż przed ucztą wysłał swego sługę, by powiedział zaproszonym: Chodźcie, bo {wszystko} już gotowe."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "18", "text": "Wszyscy jednak zaczęli się jednocześnie wymawiać. Pierwszy mu rzekł: Kupiłem wieś; muszę więc pójść i obejrzeć ją; proszę cię, miej mię za wytłómaczonego."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "19", "text": "A drugi powiedział: Kupiłem pięć par wołów i idę je wypróbować; proszę cię, miej mię za wytłómaczonego."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "20", "text": "Jeszcze inny mówił: Pojąłem żonę i dlatego przyjść nie mogę."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "21", "text": "Sługa tedy, powróciwszy, doniósł o tem panu swemu. Wtedy gospodarz rozgniewany rzekł do sługi swego: Wyjdź natychmiast na ulice i zaułki miasta, i sprowadź tu ubogich i kaleki i ślepych i chromych."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "22", "text": "A sługa powiedział: Panie, stało się, jakoś rozkazał; ale jeszcze jest miejsce."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "23", "text": "I rzekł pan słudze: Wyjdź na drogi i między opłotki, a przymuszaj, by wstąpili, aby dom mój był pełen."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "24", "text": "Albowiem powiadam wam, że żaden z tamtych mężów zaproszonych nie zakosztuje uczty mojej."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "25", "text": "A razem z Nim szły mnogie rzesze. I zwróciwszy się do nich rzekł:"}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "26", "text": "Kto przychodzi do Mnie, a nie ma w nienawiści ojca swego i matki, i żony i dzieci, i braci i sióstr, a ponadto i duszy swojej, – nie może być uczniem moim."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "27", "text": "A kto nie nosi krzyża swego, i nie naśladuje Mnie, – nie może być uczniem moim."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "28", "text": "Któż bowiem z was – mając zamiar zbudować strażnicę – nie siada wpierw i nie oblicza [koniecznych] wydatków, czy starczy ma na wykończenie?"}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "29", "text": "Gdyby bowiem założył fundament, a nie zdołał dokończyć, wszyscy patrzący zaczęliby naśmiewać się z niego,"}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "30", "text": "mówiąc: Ten człowiek zaczął budować, ale nie potrafił dokończyć!"}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "31", "text": "Albo któryż król, co ma zamiar prowadzić wojnę z innym królem, nie siada wpierw i nie zastanawia się, czy zdoła w dziesięć tysięcy zmierzyć się z tym, który w dwadzieścia tysięcy ciągnie na niego?"}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "32", "text": "W przeciwnym razie wysyła poselstwo z prośbą o warunki pokoju, gdy tamten jest jeszcze daleko."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "33", "text": "Tak więc: żaden z was nie może być uczniem moim, kto nie wyrzeka się wszystkiego, co posiada."}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "34", "text": "Dobrą <więc> rzeczą jest sól; lecz gdyby {i} sól zwietrzała, czemże ją przyprawić?"}
{"book": "LUK", "chapter": 14, "verse": "35", "text": "Nie nada się ani dla gleby, ani do nawozu; lecz precz ją wyrzucą. Kto ma uszy do słuchania, niechaj słucha!"}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "1", "text": "A zbliżali się do Niego <wszyscy> celnicy i grzesznicy, aby Go słuchać."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "2", "text": "Faryzeusze zaś i uczeni szemrali, mówiąc: Ten przyjmuje grzeszników i jada z nimi!"}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "3", "text": "Powiedział im tedy taką przypowieść, mówiąc:"}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "4", "text": "Któż z was, mając sto owiec, jeśli straci z nich jedną, nie zostawia na stepie dziewięćdziesiąt dziewięć i nie idzie za tą, która zabłądziła, aż ją znajdzie?"}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "5", "text": "A gdy {ją} odnajdzie, bierze z radością na barki swe,"}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "6", "text": "a przyszedłszy do domu, zwołuje przyjaciół i sąsiadów, i mówi do nich: Cieszcie się ze mną, albowiem odnalazłem moją owcę zbłąkaną."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "7", "text": "Powiadam wam, że podobnież w niebie będzie żywsza radość z powodu jednego grzesznika pokutującego, niż z dziewięćdziesięciu dziewięciu sprawiedliwych, którzy nie potrzebują pokuty."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "8", "text": "Albo – któraż niewiasta, mając dziesięć drachm, jeśli zgubi jedną drachmę, nie zapali światła i nie zamiecie domu i nie będzie szukać starannie, aż odnajdzie?"}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "9", "text": "A gdy znajdzie, zwołuje przyjaciółki i sąsiadki, mówiąc: Cieszcie się ze mną, albowiem odnalazłam drachmę, którą zgubiłam."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "10", "text": "Podobna radość, powiadam wam, jest wśród aniołów Bożych z powodu jednego grzesznika pokutującego."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "11", "text": "Powiedział również: Pewien człowiek miał dwóch synów."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "12", "text": "I rzekł młodszy z nich ojcu: Ojcze, daj mi dział majętności, który {na mnie} przypada. I podzielił między nich majątek."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "13", "text": "A niedługo potem młodszy syn, zabrawszy wszystko, udał się w podróż do dalekiej krainy, a żyjąc rozrzutnie, zmarnował tam swój majątek."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "14", "text": "A gdy stracił wszystko, nastał głód srogi w owej krainie, on zaś zaczął cierpieć niedostatek."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "15", "text": "Poszedł więc, i przyjął służbę u jednego z obywateli owej krainy; ten zaś posłał go do włości swoich, aby pasł wieprze."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "16", "text": "I pragnął swój żołądek nasycić strączem, którem karmiono wieprze, ale nikt mu nie dawał."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "17", "text": "Toteż wszedłszy w siebie, rzekł: Iluż najemników [w domu] mego ojca ma dosyć chleba, a ja tu z głodu ginę!"}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "18", "text": "Wstanę i pójdę do ojca mego i powiem mu: Ojcze, zgrzeszyłem przeciw niebu i przeciw tobie;"}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "19", "text": "i nie jestem już godzien zwać się synem twoim; uczyń mnie jakby jednym z najemników twoich."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "20", "text": "Jakoż wstał i poszedł do ojca swego. A gdy był jeszcze daleko, ujrzał go ojciec jego, i zdjęła go litość; przybiegł więc, rzucił mu się na szyję jego i zaczął go całować."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "21", "text": "Syn zaś rzekł do niego: Ojcze zgrzeszyłem przeciw niebu i przeciw tobie; nie jestem już godzien zwać się synem twoim!"}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "22", "text": "Ojciec jednak rzekł do sług swoich: Przynieście natychmiast najlepszą szatę, a obleczcie go; włóżcie też pierścień na rękę jego, a sandały na nogi {jego}."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "23", "text": "I przywiedźcie karmnego cielca {i} zabijcie, a posilajmy się i <wesoło> ucztujmy,"}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "24", "text": "bo ten syn mój był umarł, a ożył; zaginął był, a odnalazł się. I zaczęli <wesoło> ucztować."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "25", "text": "A starszy syn jego był na polu. Gdy tedy wracał i zbliżał się do domu, usłyszał muzykę i piosnki taneczne."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "26", "text": "Przywołał przeto jednego ze sług i zapytał, coby to było."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "27", "text": "On zaś mu odpowiedział: Brat twój przybył, a ojciec twój kazał zabić karmnego cielca, iż go odzyskał zdrowego."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "28", "text": "A on oburzył się, i nie chciał wejść. Ojciec więc jego wyszedł i zaczął go prosić."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "29", "text": "On jednak odpowiadając rzekł do ojca {swego}: Oto tyle lat ci służę, i nigdy polecenia twego nie przekroczyłem, – ty zaś nie dałeś mi nigdy koźlęcia, bym <wesoło> mógł ucztować z przyjaciółmi swymi."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "30", "text": "Ale gdy wrócił ten syn twój, który z wszetecznicami roztrwonił majątek swój, – ty dlań karmnego cielca zabić kazałeś."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "31", "text": "On mu jednak odpowiedział: Synu, ty zawsze jesteś ze mną, a wszystko moje jest twojem."}
{"book": "LUK", "chapter": 15, "verse": "32", "text": "Należało wszakże <wesoło> ucztować i cieszyć się, bo ten brat twój umarł był, a ożył; zaginął był, a odnalazł się."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "1", "text": "A mówił też do uczniów {swoich}: Pewien człowiek był bogaty i miał włodarza, którego przed nim oskarżono, iż trwonił dobra jego."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "2", "text": "Przywoławszy go przeto, rzekł doń: Cóżto ja słyszę o tobie? Zdaj sprawę z włodarstwa twego, albowiem już dłużej nie możesz włodarzyć."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "3", "text": "Włodarz zaś mówił do siebie: Co ja pocznę, gdy pan mój odbierze mi włodarstwo? Kopać nie mam siły; żebrać się wstydzę."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "4", "text": "Wiem, co uczynię, aby przyjęli mnie do swych domów, gdy będę złożony z włodarstwa."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "5", "text": "Przywołał przeto z osobna każdego z dłużników swego pana. Pierwszego zapytał: Ile winieneś panu mojemu?"}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "6", "text": "A on rzekł: Sto baryłek oliwy. <On> zaś mu powiedział: Bierz swój zapis, siadaj zaraz i pisz: pięćdziesiąt."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "7", "text": "Następnie zapytał drugiego: A tyś ile winien? On zaś odrzekł: Sto miar pszenicy. Rzekł {też} do niego: Bierz swój zapis i napisz: Ośmdziesiąt."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "8", "text": "A pan pochwalił przewrotnego włodarza za to, że przebiegle postąpił; albowiem synowie tego świata Są przebieglejsi, gdy chodzi o im podobnych, niż synowie światłości."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "9", "text": "A Ja wam powiadam: Czyńcie sobie przyjaciół ze zwodniczych bogactw, aby po śmierci przyjęto was do przybytków wiecznych."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "10", "text": "Kto wierny jest w najdrobniejszej rzeczy, bywa i w większej wierny; kto zaś jest nieuczciwy w drobnej rzeczy, bywa i w większej nieuczciwy."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "11", "text": "Jeśli więc w zwodniczych bogactwach nie byliście wierni, to któż wam zawierzy prawdziwe?"}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "12", "text": "A jeśli w cudzem nie okazaliście wierności, to któż wam wasze powierzy?"}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "13", "text": "Żaden sługa nie może dwom panom służyć; bo albo jednego będzie nienawidził, a drugiego będzie miłował, albo z jednym trzymać będzie, a drugim wzgardzi. Nie możecie Bogu służyć i mamonie."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "14", "text": "A temu wszystkiemu przysłuchiwali się <też> faryzeusze; będąc zaś skąpcami, szydzili sobie z Niego."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "15", "text": "Rzekł więc do nich: Wy się podajecie przed ludźmi za sprawiedliwych, ale Bóg zna serca wasze: bo co wśród ludzi [uchodzi za] wyniosłe, [jest] obrzydliwością przed Bogiem."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "16", "text": "Zakon i prorocy... aż do Jana; odtąd królestwo Boże jest opowiadane, a każdy mu gwałt zadaje."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "17", "text": "Łatwiej jednak przeminą niebo i ziemia, niżby zginąć miała jedna kreska z prawa."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "18", "text": "Każdy, ktoby oddalił żonę swoją, a innąby pojął, cudzołoży; ktoby zaś oddaloną przez męża poślubił, cudzołoży."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "19", "text": "Człowiek pewien był bogaty, a ubierał się w purpurę i bisior, i codzień ucztował <wesoło> i wystawnie."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "20", "text": "{Był} też pewien żebrak, imieniem Łazarz, {który} leżał u bramy <pałacu> jego, pokryty ranami,"}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "21", "text": "i pragnął nasycić się {okruszynami}, co spadały ze stołu bogacza, {lecz nikt mu nie dawał}; natomiast, nawet psy przychodziły i <chciwie> lizały rany jego."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "22", "text": "Zdarzyło się tedy, że <ów> żebrak umarł, i aniołowie ponieśli go na łono Abrahama; umarł też i bogacz, i pochowano go [w piekle]."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "23", "text": "A cierpiąc <w piekle> męki, podniósł on swe oczy, i zobaczył w oddali Abrahama i Łazarza na jego łonie."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "24", "text": "Toteż zawołał on, mówiąc: Ojcze Abrahamie! Zmiłuj się nade mną i poślij Łazarza, aby umoczył w wodzie koniec palca swego, i zwilżył język mój, bo cierpię męki w tym płomieniu."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "25", "text": "Abraham {mu} jednak odrzekł: Synu, wspomnij, że za życia swego tyś otrzymał swą szczęsną dolę, a Łazarz podobnie niedolę; teraz zaś on <tu> ma pociechę, a ty męki cierpisz."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "26", "text": "A przy tem wszystkiem, wielka otchłań ustalona jest między nami a wami, tak iż ci, którzyby chcieli, nie mogą stąd przenieść się do was, ani stamtąd do nas się przeprawić."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "27", "text": "Ale on odparł: Proszę cię więc, ojcze, abyś go posłał do domu ojca mego,"}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "28", "text": "mam bowiem pięciu braci, aby ich upomniał, by i oni nie dostali się na to miejsce męki."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "29", "text": "Abraham jednak odpowiedział {mu}: Mają Mojżesza i proroków, niechże ich słuchają."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "30", "text": "Ale on mówił: <Ach> nie, ojcze Abrahamie! Ale gdyby kto ze zmarłych do nich się udał, będą pokutowali."}
{"book": "LUK", "chapter": 16, "verse": "31", "text": "On mu jednak odrzekł: Jeśli Mojżesza i proroków nie słuchają, to nie uwierzą nawet, gdyby kto ze zmarłych powstał."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "1", "text": "A do uczniów swych rzekł: Nieuniknioną jest rzeczą, aby zgorszenia przyjść nie miały; lecz biada temu, przez kogo przychodzą;"}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "2", "text": "takiemuby pożyteczniej było, jeśliby uwiązano kamień młyński u szyi jego, i wrzucono go do morza, niż żeby miał zgorszyć jedno z tych maluczkich."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "3", "text": "Uważajcie na siebie! Gdy zgrzeszy brat twój {przeciw tobie}, upomnij go; a jeśli będzie żałował, przebacz mu."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "4", "text": "A choćby siedmkroć na dzień zgrzeszył przeciw tobie, i siedmkroć {na dzień} zwrócił się do ciebie, mówiąc: »Żałuję« – odpuścisz mu."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "5", "text": "I rzekli Apostołowie do Pana: Przymnóż nam wiary."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "6", "text": "Pan zaś odpowiedział: Gdybyście mieli wiarę, jak ziarnko gorczycy, moglibyście rzec do tej morwy: Wyrwij się z korzeniem, i zasadź się w morzu; – a napewno byłaby wam posłuszna."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "7", "text": "A któż z was, mając sługę oracza lub pasterza, powie mu, gdy wraca z pola: Chodź zaraz, zajmij miejsce u stołu?"}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "8", "text": "a nie powie raczej do niego: Przygotuj mi wieczerzę, przepasz się i usługuj mi, aż ja zjem i wypiję; a potem ty jeść i pić będziesz?"}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "9", "text": "Azali dziękuje owemu słudze dlatego, że spełnił, co mu polecono? – {Nie sądzę}."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "10", "text": "Tak i wy: gdy uczynicie wszystko, co wam rozkazano, mówcie: Słudzyśmy nieużyteczni; cośmy winni byli uczynić, spełniliśmy."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "11", "text": "A gdy szedł do Jerozolimy, przechodził <sam> między Samaryą a Galileą."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "12", "text": "I gdy zbliżał się do pewnej osady, zabiegło {Mu} dziesięciu mężów, trądem okrytych. Stanęli oni zdaleka,"}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "13", "text": "i podnieśli głos, wołając: Jezusie, Mistrzu, zmiłuj się nad nami!"}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "14", "text": "A ujrzawszy {ich} rzekł <im>: Idźcie, pokażcie się kapłanom. I stało się, że podczas drogi zostali oczyszczeni."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "15", "text": "A jeden z nich, widząc, że był uzdrowiony, wrócił się, wielbiąc Boga głosem wielkim,"}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "16", "text": "i dzięki <Mu> czyniąc, padł na oblicze do nóg Jego; – a był to Samarytanin."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "17", "text": "Jezus zaś odezwał się i rzekł: Czyż nie dziesięciu zostało oczyszczonych? Gdzież więc [jest] dziewięciu?"}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "18", "text": "Żaden więc z nich nie wrócił się, by chwałę oddać Bogu, z wyjątkiem tego cudzoziemca?"}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "19", "text": "Do niego zaś przemówił: Wstań, idź, wiara twoja uzdrowiła cię!"}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "20", "text": "A zapytany przez faryzeuszów, kiedy nadejdzie królestwo Boże, odezwał się i rzekł: Królestwo Boże nie przychodzi dostrzegalnie;"}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "21", "text": "mówić nie będą: »Oto tutaj«, albo »{Oto} tam«; albowiem królestwo Boże jest oto wpośród was!"}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "22", "text": "Rzekł też do uczniów {swych}: Nadejdą czasy, kiedy będziecie pragnęli zobaczyć jeden z dni Syna człowieczego, ale nie ujrzycie."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "23", "text": "I mówić wam będą: »Oto tutaj«, – {albo} »Oto tam«. Nie chodźcie, ani za nimi nie biegnijcie!"}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "24", "text": "Albowiem jako błyskawica, gdy łyśnie, światło rozsiewa od jednego krańca pod niebem aż do drugiego, tak będzie i Syn człowieczy w dniu swoim."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "25", "text": "Wpierw jednak musi On wiele wycierpieć i być odrzucon przez to plemię."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "26", "text": "A jak było za dni Noego, tak będzie i za dni Syna człowieczego."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "27", "text": "Jedli {i} pili, żenili się {i} wydawali za mąż aż do dnia, w którym Noe wszedł do korabia, i aż przyszedł potop i wygładził wszystkich."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "28", "text": "Podobnie było też i za czasów Lota. Jedli {i} pili, kupowali {i} sprzedawali, sadzili {i} budowali."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "29", "text": "W dniu zaś, w którym Lot opuścił Sodomę, spadł ogień z siarką, jako deszcz z nieba, i wygładził wszystkich."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "30", "text": "Podobnie będzie w dniu, w którym Syn człowieczy się objawi."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "31", "text": "W dniu owym, kto będzie na tarasie domu, a jego sprzęty w mieszkaniu, niechaj nie schodzi, by je zabrać; a kto na polu, niech się również wstecz nie wraca."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "32", "text": "Przypomnijcie sobie żonę Lota!"}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "33", "text": "Ktoby usiłował duszę swą zachować, straci ją; a ktoby {ją} stracił, ożywi ją."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "34", "text": "Powiadam wam: owej nocy będą dwaj na jednem łożu: jednego wezmą, a drugiego zostawią."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "35", "text": "Dwie będą mełły razem: jedną wezmą, a drugą zostawią. {Dwaj <będą> na roli; jednego wezmą, a drugiego zostawią}."}
{"book": "LUK", "chapter": 17, "verse": "37", "text": "A On im powiedział: Gdzie [jest] padlina, tam i orły się zbiorą."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "1", "text": "Że zaś należy zawsze się modlić, i nie zniechęcać się, pouczył ich przypowieścią,"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "2", "text": "mówiąc: Był w pewnem mieście jakiś sędzia, który Boga się nie bał, a z ludźmi się nie liczył."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "3", "text": "W temże zaś mieście była {pewna} wdowa, która do niego chodziła, mówiąc: Weź mię w obronę przed moim przeciwnikiem."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "4", "text": "On atoli nie chciał przez [długi] czas. Wreszcie jednak powiedział sobie: Chociaż Boga się nie boję, a z ludźmi się nie liczę,"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "5", "text": "ale, ponieważ ta wdowa mi się naprzykrza, wezmę ją w obronę, aby wkońcu nie przyszła i nie wypoliczkowała mię."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "6", "text": "Pan też dodał: Słuchajcie, co powiedział sędzia niesprawiedliwy!"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "7", "text": "A miałżeby Bóg nie wziąć w obronę swoich wybranych, którzy do Niego dniem i nocą wołają, i miałżeby w ich sprawie zwlekać?"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "8", "text": "Powiadam wam, że rychło weźmie ich w obronę! Wszakże, gdy Syn człowieczy się zjawi, czy może znajdzie On wiarę na ziemi?"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "9", "text": "Także i do niektórych, co dufali sobie, iż są sprawiedliwi, a pogardzali innymi, powiedział taką przypowieść:"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "10", "text": "Dwóch ludzi weszło do świątyni na modlitwę: jeden faryzeusz, a drugi celnik."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "11", "text": "Faryzeusz stojąc, tak się w duszy modlił: Boże, dziękuję Ci, że nie jestem jako inni ludzie: drapieżcy, niesprawiedliwi, cudzołożnicy, lub też jak ten oto celnik."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "12", "text": "Poszczę dwakroć w tygodniu; składam dziesięciny ze wszystkiego, co nabywam."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "13", "text": "Celnik zaś, zdaleka stanąwszy, nawet oczu nie chciał podnieść w niebo, ale bił się w piersi, mówiąc: Boże, bądź miłościw mnie grzesznemu!"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "14", "text": "Powiadam wam, że ten odszedł do domu swego usprawiedliwiony, a nie tamten; albowiem każdy, kto się wywyższa, będzie poniżon, a kto się uniża, będzie wywyższon."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "15", "text": "I przynoszono doń nawet niemowlęta, by się ich dotknął. Atoli uczniowie, widząc [to], łajali ich."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "16", "text": "Jezus zaś przyzwał je, mówiąc: Dopuśćcie dziatkom przychodzić do Mnie, i nie wzbraniajcie im! Do takich bowiem należy królestwo Boże."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "17", "text": "Zaprawdę powiadam wam: Kto nie przyjmuje królestwa Bożego tak jako dziecię, <napewno> nie wnijdzie do niego."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "18", "text": "A pewien szlachcic zapytał Go, mówiąc: Mistrzu dobry! Cóż mam czynić, by żywot wieczny odziedziczyć?"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "19", "text": "A Jezus mu odpowiedział: Dlaczego mienisz Mnie dobrym? Nikt nie jest dobry, jeno sam Bóg."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "20", "text": "Znasz przykazania: »Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie mów fałszywego świadectwa, czcij ojca swego i matkę«?"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "21", "text": "On zaś odrzekł: Tego wszystkiego przestrzegałem od młodości {mojej}."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "22", "text": "A usłyszawszy to, przemówił doń Jezus: Jednego ci jeszcze brakuje: sprzedaj wszystko, co masz, i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebiesiech; potem przyjdź, naśladuj Mnie."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "23", "text": "On wszelako, usłyszawszy to, zasmucił się <wielce>, albowiem był bardzo bogaty."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "24", "text": "A Jezus, widząc go {zasmuconym}, rzekł: Jakże trudno ci, co posiadają pieniądze, wchodzą do królestwa Bożego!"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "25", "text": "Łatwiej bowiem wielbłądowi przejść przez ucho igły, niż bogatemu wejść do królestwa Bożego!"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "26", "text": "A ci, co słyszeli, zapytali: Któż tedy zdoła się zbawić?"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "27", "text": "<A On> im rzekł: Co dla ludzi niemożliwe, to dla Boga jest możebne."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "28", "text": "Piotr tedy przemówił: Otośmy opuścili {wszystko} <nasze>, i poszli za Tobą!"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "29", "text": "On <zaś> im rzekł: Zaprawdę powiadam wam: ktokolwiek tylko opuścił dom, albo rodziców lub braci, albo żonę lub dzieci, dla królestwa Bożego,"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "30", "text": "napewno odbierze w tem życiu wielekroć więcej, a życie wiekuiste w nadchodzącej wieczności."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "31", "text": "I zebrawszy Dwunastu mówił [Jezus] do nich: Oto idziemy do Jerozolimy, a na Synu człowieczym spełni się wszystko, co napisali prorocy."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "32", "text": "Będzie bowiem wydany w ręce pogan; będzie zelżony i ubiczowany i oplwany,"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "33", "text": "a po ubiczowaniu zabiją Go; ale dnia trzeciego zmartwychwstanie."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "34", "text": "Oni jednak nic z tego nie zrozumieli i rzecz ta była przed nimi zakryta; nie pojęli też tego, o czem mówiono."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "35", "text": "A gdy się zbliżał do Jerycha, jakiś ślepy siedział przy drodze, i żebrał."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "36", "text": "A słysząc przechodzącą rzeszę, zapytał, coby to było."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "37", "text": "I odpowiedziano mu, że Jezus z Nazaretu przechodzi."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "38", "text": "Zawołał tedy, mówiąc: Jezusie, Synu Dawidów, zmiłuj się nademną."}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "39", "text": "A ci, co szli na przedzie, grozili mu, by zamilkł; ale on jeszcze natarczywiej wołał: Synu Dawidów, zmiłuj się nademną!"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "40", "text": "Jezus więc przystanął, i kazał go do Siebie przyprowadzić; a gdy się przybliżył, zapytał go,"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "41", "text": "mówiąc: Co chcesz, bym ci uczynił? On zaś powiedział: Panie, abym przejrzał!"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "42", "text": "A Jezus rzekł do niego: Przejrzyj, wiara twoja uzdrowiła cię!"}
{"book": "LUK", "chapter": 18, "verse": "43", "text": "I natychmiast przejrzał, i szedł za Nim, wielbiąc Boga. Wszystek zaś lud, widząc to, oddał chwałę Bogu."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "1", "text": "I wstąpiwszy szedł przez Jerycho."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "2", "text": "A oto mąż, imieniem Zacheusz, był przełożonym nad celnikami, a był to bogacz."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "3", "text": "Pragnął on zobaczyć Jezusa, coby zacz był, ale nie mógł z powodu natłoku, gdyż był małego wzrostu."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "4", "text": "Pobiegł przeto naprzód i wspiął się na drzewo sykomora, by Go zobaczyć; bo tamtędy miał przechodzić."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "5", "text": "A Jezus, nadszedłszy na <owo> miejsce, spojrzał w górę, {zobaczył go}, i rzekł doń: Zacheuszu, zstąp zaraz; dziś bowiem wypada Mi w domu twym zamieszkać."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "6", "text": "On zaś pospiesznie zstąpił, i przyjął go z radością."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "7", "text": "A widząc to, wszyscy szemrali, i mówili: Przyjął gościnę u człowieka grzesznego!"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "8", "text": "Zacheusz zaś stanął i rzekł do Pana: Panie, oto połowę dóbr moich daję ubogim, a jeślim kogo w czem <podstępnie> skrzywdził, oddaję w czwórnasób."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "9", "text": "Jezus <zaś> rzekł do niego: Dziś na dom ten spłynęło zbawienie, bo i on {jest} potomkiem Abrahama."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "10", "text": "Albowiem Syn człowieczy przyszedł szukać i zbawiać to, co zaginęło."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "11", "text": "<A> gdy oni tego słuchali, powiedział jeszcze jedną przypowieść; <sam> bowiem znajdował się blizko Jerozolimy, a <oni> mniemali, że królestwo Boże natychmiast się ujawni."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "12", "text": "Powiedział więc: Pewien człowiek, zacnego rodu, wybrał się w daleką krainę, by dla siebie uzyskać tron królewski, i wrócić."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "13", "text": "Zwołał przeto dziesięciu ze sług swoich, powierzył im dziesięć min srebra, i rzekł do nich: Zarabiajcie, aż powrócę."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "14", "text": "Ale obywatele jego nienawidzili go; wysłali więc za nim poselstwo, oświadczając: Nie chcemy, aby ten nad nami królował."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "15", "text": "Wszelako, gdy uzyskał tron królewski i powrócił, rozkazał przywołać <do siebie owe> sługi, którym dał pieniądze, aby się dowiedzieć, ile {kto} zarobił."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "16", "text": "Pierwszy przeto zjawił się, mówiąc: Panie, mina twoja dziesięć min przysporzyła."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "17", "text": "I rzekł do niego: Dobrze, prawy sługo! Ponieważ byłeś wierny w <bardzo> małem, bądź rządcą nad dziesięciu miastami."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "18", "text": "Drugi też przyszedł, mówiąc: Twoja mina, panie, pięć min zarobiła."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "19", "text": "Do niego także rzekł: I ty bądź rządcą nad pięciu miastami."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "20", "text": "Inny w końcu przyszedł, mówiąc: Panie, oto mina twoja, którą miałem przechowaną w chustce."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "21", "text": "Albowiem obawiałem się ciebie, gdyż jesteś człowiekiem srogim: bierzesz, czego nie złożyłeś, a żniesz, czegoś nie posiał."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "22", "text": "Odpowiada mu: Z ust twych cię sądzę, zły sługo! Wiedziałeś, żem człowiek srogi? że biorę, czego nie złożyłem, a żnę, czegom nie posiał?"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "23", "text": "Dlaczegóż więc nie dałeś mych pieniędzy do banku, a ja po powrocie pobrałbym je, oczywiście z procentem."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "24", "text": "A do otoczenia rzekł: Odbierzcie od niego minę, i dajcie temu, który ma dziesięć min."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "25", "text": "Powiedziano mu jednak: Panie, on już ma dziesięć min."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "26", "text": "<Pan zaś rzekł im>: Powiadam wam, każdemu, kto ma, dadzą {tyle, że opływać będzie}, a kto nie ma, temu odbiorą i to, co posiada."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "27", "text": "Tych nadto wrogów moich, którzy nie chcieli, bym nad nimi panował, przyprowadźcie tutaj i w oczach moich wytraćcie <ich>!"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "28", "text": "Po tych słowach ruszył naprzód, idąc ku Jerozolimie."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "29", "text": "A gdy zbliżał się do Betfage i Betanii, na górze zwanej Oliwną, wysłał dwóch uczniów {swoich},"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "30", "text": "mówiąc: Idźcie do sioła, które leży przed wami, a wszedłszy do niego, znajdziecie oślę uwiązane, na którem jeszcze nikt z ludzi nie siedział; odwiążcie je i przywiedźcie."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "31", "text": "A gdyby was kto spytał: Dlaczego odwiązujecie? – powiecie {mu) tak: Pan go potrzebuje."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "32", "text": "Wysłańcy więc odeszli, i znaleźli {źrebię stojące}, jak im zapowiedział."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "33", "text": "A gdy odwiązywali źrebię, rzekli do nich właściciele jego: Dlaczego źrebię odwiązujecie?"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "34", "text": "Oni zaś powiedzieli: Pan go potrzebuje."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "35", "text": "I przywiedli je do Jezusa, i zarzucili swe płaszcze na źrebię, a Jezusa na wierzch posadzili."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "36", "text": "A gdy jechał, rozścielali płaszcze swe na drodze."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "37", "text": "Gdy zaś zbliżał się już do stoku góry Oliwnej, zaczął cały tłum uczniów radośnie, donośnym głosem, chwalić Boga za wszystkie dziwy, na które patrzyli,"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "38", "text": "mówiąc: »Błogosławiony, który idzie, Król w imieniu Pana!« Pokój na niebiosach, pośród niebian chwała!"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "39", "text": "A kilku faryzeuszów z pośród tłumu rzekło do Niego: Mistrzu, skarćże uczniów swoich!"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "40", "text": "A [On] <odpowiadając> rzekł {im}: Powiadam wam: gdyby oni milczeli, kamienie wołać będą."}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "41", "text": "A gdy się przybliżył, patrząc na miastu, <głośno> nad niem zapłakał,"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "42", "text": "mówiąc: O gdybyś i ty, w tym {właśnie} dniu {twoim}, poznało to, co {ci} pokój przynosi, teraz jednak zakryte jest przed oczyma twemi!"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "43", "text": "Albowiem przyjdą na cię dni, a nieprzyjaciele twoi otoczą cię wałem, i oblega cię, i ścisną cię zewsząd;"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "44", "text": "a ciebie i twe dziatki, [które są] w tobie, powalą o ziemię, i nie pozostawią w tobie kamienia na kamieniu; ponieważ nie poznałoś czasu nawiedzenia twego!"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "45", "text": "A wszedłszy do świątyni, zaczął wypędzać sprzedających {tamże i kupujących},"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "46", "text": "mówiąc do nich: Napisano: »Dom mój ma być domem modlitwy«, wy zaś uczyniliście z niego »jaskinię zbójców«!"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "47", "text": "I nauczał każdego dnia w świątyni. A przedniejsi kapłani i uczeni i starsi ludu myśleli Go zgładzić,"}
{"book": "LUK", "chapter": 19, "verse": "48", "text": "ale nie wymyślili <nic>, jak {z Nim} postąpić; wszystek bowiem lud lgnął doń, słuchając Go."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "1", "text": "A gdy jednego z <tych> dni nauczał lud w świątyni i głosił ewangelię, zeszli się przedniejsi kapłani i uczeni wraz z starszymi,"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "2", "text": "i przemówili doń, mówiąc: Powiedz nam, jakiem prawem to czynisz, albo kto Ci udzielił tej władzy?"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "3", "text": "A odpowiadając {Jezus}, rzekł im: Ja także postawię wam {jedno} pytanie. Powiedzcie Mi <tedy>:"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "4", "text": "Czy chrzest Jana z nieba pochodził, czy od ludzi?"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "5", "text": "A oni zastanawiali się między sobą, mówiąc: Jeśli powiemy: »Z nieba«, to rzeknie: Czemuście {więc} nie uwierzyli mu?"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "6", "text": "Jeśli zaś powiemy: »Od ludzi«, to wszystek lud ukamienuje nas, gdyż jest przekonany, że Jan jest prorokiem."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "7", "text": "Odpowiedzieli zatem, że nie wiedzą, skąd [jest]."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "8", "text": "A Jezus im rzekł: To i Ja wam nie powiem, jakiem prawem to czynię."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "9", "text": "I zaczął ludowi opowiadać tę przypowieść: <Pewien> człowiek zasadził winnicę i wynajął ją kmieciom, i wyjechał na czas dłuższy."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "10", "text": "A gdy nadszedł czas, wysłał sługę do kmieci, by mu oddali część zbioru winnicy. Ale <kmiecie> pobili go i odprawili z niczem."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "11", "text": "Powtórnie jeszcze wysłał innego sługę, ale oni i tego pobili, znieważyli i odprawili z niczem."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "12", "text": "Wtedy posłał jeszcze trzeciego; oni jednak i tego poranili, i wyrzucili."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "13", "text": "Rzekł więc pan winnicy: Cóż mam począć? Wyślę swego syna umiłowanego; tego chyba uszanują, {gdy [go] zobaczą}."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "14", "text": "Ale kmiecie, ujrzawszy go, zaczęli się naradzać między sobą, mówiąc: To dziedzic! Zabijmy go, by się nam dziedzictwo dostało."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "15", "text": "I wyrzuciwszy go po za winnicę, zamordowali."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "16", "text": "Cóż więc uczyni im pan winnicy? Przyjdzie, i wygubi tych kmieci, a winnicę wynajmie innym. {Oni jednak} słysząc [to], rzekli: Nie daj tego Boże!"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "17", "text": "Ale spojrzał na nich, i rzekł: Cóż więc oznaczają te słowa Pisma: »Głaz odrzucony przez budowniczych, On to kamieniem został węgielnym«?"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "18", "text": "Każdy, ktoby upadł na kamień ten, roztrzaska się; a na kogo on spadnie, tego zmiażdży."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "19", "text": "A przedniejsi kapłani i uczeni tejże samej chwili usiłowali targnąć się na Niego rękoma swemi, ale bali się ludu; zrozumieli bowiem, że do nich mówił tę przypowieść."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "20", "text": "Śledzili Go więc pilnie i wysłali szpiegów, aby ci udając sprawiedliwych, podchwycili Go na słowie, by Go wydać w ręce i moc namiestnika."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "21", "text": "I zapytali Go, mówiąc: Mistrzu, wiemy, że dobrze mówisz i uczysz, i że nie oglądasz się na osobę, ale drogi Bożej zgodnie z prawdą nauczasz."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "22", "text": "Czy wolno nam płacić cesarzowi podatek, czy nie?"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "23", "text": "On zaś, przeniknąwszy ich chytrość, powiedział im: {Czemu Mnie kusicie}?"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "24", "text": "Pokażcie Mi denara; czyj ma wizerunek i napis? A oni odpowiadając rzekli: Cesarski."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "25", "text": "<On> zaś im rzekł: Oddajcie więc co jest cesarskiego, cesarzowi, a co jest Bożego, Bogu."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "26", "text": "I nie mogli wobec ludu podchwycić Go na słowie, a zdumieni Jego odpowiedzią, zamilkli."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "27", "text": "Przyszli też niektórzy ze saduceuszów, co przeczą zmartwychwstaniu, i pytali Go."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "28", "text": "mówiąc: Mistrzu! Mojżesz napisał nam: »Jeśli brat czyjś umrze żonaty, a byłby bezdzietny, – niechaj brat jego pojmie ją za żonę i wzbudzi potomstwo swemu bratu«,"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "29", "text": "Było więc siedmiu braci: a pierwszy, ożeniwszy się, umarł bezdzietnie;"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "30", "text": "drugi też {ją pojął <za żonę>, ale i on umarł bez potomka};"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "31", "text": "i trzeci ją poślubił, a podobnież wszyscy siedmiu, [ale] nie zostawiwszy potomstwa pomarli."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "32", "text": "A na ostatek {po wszystkich} i niewiasta umarła."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "33", "text": "Któregoż więc z nich żoną będzie <owa niewiasta> przy zmartwychwstaniu? Siedmiu bowiem miało ją za żonę."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "34", "text": "A Jezus im rzekł: Synowie tego świata żenią się i wychodzą za mąż;"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "35", "text": "ale ci, którzy uznani będą za godnych <uczestnictwa> drugiego świata i powstania z martwych, ani się będą żenić, ani za mąż wychodzić,"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "36", "text": "bo nawet już umierać nie mogą. Albowiem są podobni aniołom, i są synami Bożymi, jako uczestnicy zmartwychwstania."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "37", "text": "Że zaś umarli powstaną, to już Mojżesz wykazał w rozdziale »O krzaku«, kiedy nazywa Pana »Bogiem Abrahama i Bogiem Izaaka i Bogiem Jakóba«."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "38", "text": "A nie jest On Bogiem umarłych, ale żyjących; wszyscy bowiem dla Niego żyją."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "39", "text": "A niektórzy z uczonych odezwali się, mówiąc: Mistrzu, dobrześ powiedział."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "40", "text": "Już <bowiem> o nic nie śmieli Go pytać."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "41", "text": "Rzekł też do nich: Jakże mogą twierdzić, że Chrystus jest synem Dawida?"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "42", "text": "Wszak sam Dawid w księdze Psalmów mówi: »Rzekł Pan do Pana mego: 'Siądź po prawicy mojej;"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "43", "text": "Aż położę twych wrogów, podnóżkiem stóp twoich'«."}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "44", "text": "Dawid więc nazywa Go Panem; – to jakże może być synem jego?"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "45", "text": "A gdy wszystek lud słuchał, rzekł do uczniów swoich:"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "46", "text": "Wystrzegajcie się uczonych, którzy lubią przechadzać się w długich szatach, i mile widzą ukłony na rynkach, i pierwsze krzesła po bóżnicach, i pierwsze miejsca po ucztach,"}
{"book": "LUK", "chapter": 20, "verse": "47", "text": "którzy wyjadają domy wdów, pod pozorem długich modlitw. Ich to cięższy wyrok czeka."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "1", "text": "A podniósłszy swe oczy, patrzył, jak bogacze wrzucali swe dary do skarbonki."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "2", "text": "Ujrzał także, jak jedna wdowa ubożuchna wrzuciła tam dwa [miedziane] szelążki."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "3", "text": "i rzekł: Zaprawdę powiadam wam: Ta oto wdowa, <ta> uboga, więcej włożyła, niż wszyscy."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "4", "text": "Wszyscy ci bowiem wrzucali na ofiarę Bożą z tego, co im zbywało; tak zaś, przy swojem ubóstwie, wrzuciła całe swe utrzymanie, które miała."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "5", "text": "A gdy niektórzy mówili o świątyni, że zdobią ją piękne kamienne i <wotywne> dary, rzekł:"}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "6", "text": "Nadejdą dni, w których z tego, co widzicie, nie ostoi się kamień na kamienia, któregoby nie zwalono."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "7", "text": "I zagadnęli Go, mówiąc: Mistrzu, kiedy to nastąpi, i jaki będzie znak, gdy się to dziać zacznie?"}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "8", "text": "A On rzekł: Baczcie, aby was nie zwiedziono. Wielu bowiem przyjdzie pod mojem Imieniem, mówiąc: »Jam jest«, i »Czas się zbliżył«. Wy {zatem} nie idźcie za nimi."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "9", "text": "A gdy usłyszycie o wojnach i zamieszkach, nie lękajcie się; musi bowiem to wpierw nastąpić, ale nie zaraz koniec."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "10", "text": "Powstanie – mówił im wtedy – naród przeciwko narodowi, a królestwo przeciw królestwu;"}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "11", "text": "będą też wielkie trzęsienia ziemi, a miejscami i zarazy i głód i straszne a wielkie znaki na niebie."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "12", "text": "Wpierw atoli, nim to wszystko nastąpi, targną się na was rękoma swemi, i będą prześladowali, wiodąc do bóżnic i do więzień, a przed królów i rządców prowadzić was będą dla Imienia mego;"}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "13", "text": "ale to wyjdzie wam na świadectwo."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "14", "text": "A przeto postanówcie sobie w sercach waszych nie obmyślać przedtem obrony swojej."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "15", "text": "Ja bowiem dam wam wymowę i mądrość, której żaden z przeciwników waszych nie zdoła się oprzeć, ani sprzeciwić."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "16", "text": "I wydawać was będą rodzice i bracia i krewni i przyjaciele, a niektórych z was o śmierć przyprawią."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "17", "text": "I znienawidzą was wszyscy dla Imienia mego,"}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "18", "text": "lecz włos z głowy waszej nie zginie."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "19", "text": "Przez waszą cierpliwą <wytrwałość> zdobędziecie dusze wasze."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "20", "text": "A gdy ujrzycie, że wojska zaczynają otaczać Jerozolimę, wtedy wiedzcie, że jej zburzenie jest blizkie."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "21", "text": "Wówczas ci, co są w Judei, niech uciekają w góry; a którzy są wewnątrz miasta, niechaj uchodzą; ci zaś, co przebywają po wsiach, niech do niego nie wchodzą."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "22", "text": "Bo są to dni pomsty, by się spełniło wszystko, co napisano."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "23", "text": "{A} biada brzemiennym i karmiącym w owe dni! Albowiem będzie wielka nędza na ziemi i gniew nad tym ludem."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "24", "text": "I polegną od ostrza miecza, i zapędzą ich w niewolę między wszystkie narody, a Jerozolimę deptać będą stopy ludów, aż się wypełnią czasy, <a będą to czasy> ludzkości."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "25", "text": "I będą znaki na słońcu i księżycu i gwiazdach, a na ziemi ucisk ludów i zamieszanie wobec szumu morskiego i bałwanów;"}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "26", "text": "gdyż ludzie szaleć będą ze strachu i oczekiwania tego, co na cały świat przypadnie, albowiem potęgi niebios zostaną wstrząśnięte."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "27", "text": "I wówczas ujrzą Syna człowieczego, przychodzącego na obłoku, z potęgą i chwałą wielką."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "28", "text": "Gdy zaś to dziać się zacznie, nabierzcie ducha, i podnieście głowy wasze, bo zbliża się wasze wybawienie."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "29", "text": "Opowiedział im też przypowieść: Spojrzyjcie na drzewo figowe i wszelakie drzewa!"}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "30", "text": "Gdy już wydają {z siebie owoc}, – <wy patrząc poznajecie <z nich>, że <już> lato się zbliża."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "31", "text": "Podobnież i wy, gdy ujrzycie, że to się dzieje, wiedzcie, że królestwo Boże jest blizkie."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "32", "text": "Zaprawdę powiadam wam: <Napewno> nie przejdzie to plemię, aż wszystko się stanie."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "33", "text": "Niebo i ziemia przeminą, ale słowa moje <z pewnością> nie przeminą."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "34", "text": "A zatem uważajcie na siebie, aby nie obciążało serc waszych opilstwo lub pijatyka, ani troski tego życia, iżby dzień ów nie przypadł na was nagle,"}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "35", "text": "- jak potrzask, padnie on bowiem na wszystkich, co mieszkają na powierzchni całej ziemi."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "36", "text": "A przeto czuwajcie i każdej chwili się módlcie, abyście byli godni uniknąć tego wszystkiego, co nastąpi, i stanąć przed Synem człowieczym."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "37", "text": "Za dnia więc nauczał On w świątyni; wyszedłszy zaś, noce spędzał na górze, zwanej Oliwną."}
{"book": "LUK", "chapter": 21, "verse": "38", "text": "A wszystek lud od rana wyczekiwał nań w świątyni, by Go słuchać."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "1", "text": "I zbliżało się święto Przaśników, zwane Paschą."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "2", "text": "A przedniejsi kapłani i uczeni szukali sposobu, w jakiby mogli zabić (Jezusa); – ale bali się ludu."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "3", "text": "A Judasza, z przydomkiem z Karyotu, jednego z <liczby> Dwunastu, opanował szatan."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "4", "text": "I poszedł, i umawiał się z przedniejszymi kapłanami i zarządcami, jakby im Go wydać."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "5", "text": "Oni zaś ucieszyli się, i ułożyli się, że mu dadzą pieniądze."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "6", "text": "Przyobiecał więc i szukał dobrej sposobności, aby <im> Go wydać, zdala od ludu."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "7", "text": "A nadchodził dzień Przaśników, w którym należało ofiarować Paschę."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "8", "text": "I wysłał Piotra i Jana, mówiąc: Idźcie i przygotujcie nam Paschę, abyśmy spożyć mogli."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "9", "text": "Oni zaś rzekli <doń>: Gdzie chcesz, byśmy przygotowali?"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "10", "text": "A <On> im odpowiedział: Oto, gdy wchodzić będziecie do miasta, spotkacie (pewnego) człowieka, niosącego dzban wody; podążycie za nim do domu, do którego wejdzie,"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "11", "text": "i powiecie gospodarzowi domu: Mistrz mówi do ciebie: »Gdzież jest gospoda, gdziebym mógł spożyć Paschę wraz z uczniami moimi«?"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "12", "text": "On zaś wskaże wam <na piętrze> wieczernik przestronny, zaścielony; tam {więc} przygotujcie."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "13", "text": "I odszedłszy znaleźli, jak im powiedział. I zaczęli przygotowywać Paschę."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "14", "text": "A gdy nadeszła godzina, zajął miejsce za stołem, a {dwunastu} Apostołów z Nim."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "15", "text": "I rzekł do nich: Gorąco pragnąłem spożyć z wami tę Paschę przed moją męką."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "16", "text": "Albowiem powiadam wam, że już <napewno> nie będę jej pożywał, aż się wypełni w królestwie Bożem."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "17", "text": "A wziąwszy kielich, dzięki czynił, i rzekł: Bierzcie <go> i podzielcie między siebie."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "18", "text": "Albowiem powiadam wam, że odtąd już <napewno> nie będę pił z <tego> owocu winnego szczepu, dopóki nie nadejdzie królestwo Boże."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "19", "text": "A wziąwszy chleb dzięki czynił, [i] połamał, i podał im, mówiąc: To jest Ciało moje, które się za was wydaje; to czyńcie na moją pamiątkę."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "20", "text": "Także i kielich – pod koniec wieczerzy mówiąc: Ten kielich {jest} Nowem Przymierzem we Krwi mojej, która się za was przelewa."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "21", "text": "Wszelako, oto ręka mego zdrajcy jest ze Mną na stole!"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "22", "text": "Wprawdzie Syn człowieczy idzie według tego, co postanowiono; jednakże biada owemu człowiekowi, który Go zdradza."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "23", "text": "A oni zaczęli pytać między sobą, kto z nich miałby to uczynić."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "24", "text": "Wszczął się też i spór między nimi: ktoby z nich zdawał się być większy."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "25", "text": "Ale <On> im rzekł: Królowie narodów uciskają je, a ci, którzy nad nimi wykonywają władzę, noszą tytuł »dobroczyńców«."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "26", "text": "Lecz wy nie tak. Ale kto jest wielkim pośród was, niechaj będzie jako młodszy, a przełożony jako sługa."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "27", "text": "Któż bowiem jest większy? Czy ten, co u stołu siedzi, czy ten, co usługuje? Czyż nie ten, co u stołu siedzi? Ja zaś jestem wśród was, jako sługa."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "28", "text": "Ale wyście tymi, co wytrwali ze Mną w przeciwnościach moich."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "29", "text": "Ja też przekazuję wam królestwo, jak Mi je Ojciec mój przekazał;"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "30", "text": "abyście jedli i pili u stołu mego w królestwie mojem, i abyście siedzieli na tronach, sądząc dwanaście pokoleń Izraelowych."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "31", "text": "{Pan} też powiedział: Szymonie, Szymonie! Oto szatan dopominał się o was, by was przesiać jako pszenicę."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "32", "text": "Ale Ja prosiłem za tobą, aby nie ustała wiara twoja; ty zaś w przyszłości, nawróciwszy się, utwierdzaj swych braci!"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "33", "text": "A on Mu powiedział: Panie, z Tobą jestem gotów iść do więzienia i na śmierć!"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "34", "text": "On wszakże odparł: Powiadam ci Piotrze: Kur dziś nie zapieje, a ty po trzykroć się zaprzesz, że znasz Mnie."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "35", "text": "I rzekł do nich: Gdy was wysłałem bez trzosu, bez torby podróżnej i sandałów, – czy wam czego brakło? Oni zaś odpowiedzieli: Niczego."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "36", "text": "Ale teraz – rzekł im – kto ma trzos, niech go weźmie, a również i torbę podróżną; kto zaś nie ma, niechaj sprzeda płaszcz swój, a kupi miecz."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "37", "text": "Albowiem powiadam wam, że {jeszcze} te słowa Pisma spełnić się muszą na Mnie: »I zaliczono Go w poczet złoczyńców«. Albowiem, co Mnie dotyczy, wypełnia się."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "38", "text": "A oni powiedzieli: Panie, oto tu dwa miecze! On zaś rzekł im: Dosyć!"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "39", "text": "I wyszedłszy, udał się według zwyczaju na górę Oliwną, a uczniowie także Mu towarzyszyli."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "40", "text": "A gdy stanął na miejscu, rzekł do nich: Módlcie się, aby nie popaść w pokusę."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "41", "text": "Sam zaś oddalił się od nich, jakby na rzut kamienia, a uklęknąwszy modlił się, mówiąc: Ojcze, jeśli chcesz, oddal ode-Mnie ten kielich; lecz nie moja, ale twoja wola niech się stanie!"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "42", "text": "{I ukazał się Mu anioł z nieba, i krzepił Go."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "43", "text": "A gdy się zmagał ze Sobą, najgoręcej się modlił;"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "44", "text": "pot zaś na Niego wystąpił, jako krople krwi, które spływały na ziemię}."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "45", "text": "A wstawszy od modlitwy, przyszedł do uczniów {swych}, lecz znalazł ich śpiących ze smutku."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "46", "text": "I rzekł do nich: Czemu śpicie? Wstańcie, i módlcie się, abyście nie popadli w pokusę."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "47", "text": "Gdy On jeszcze mówił, oto nadeszła gromada, – a jeden z Dwunastu, który zwał się Judaszem, szedł na jej czele. I zbliżył się do Jezusa, by Go pocałować."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "48", "text": "Jezus zaś rzekł do niego: Judaszu, pocałunkiem zdradzasz Syna człowieczego?"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "49", "text": "A ci, co byli przy Nim, widząc na co się zanosi, rzekli {doń}: Panie, czy mamy uderzyć mieczem?"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "50", "text": "Jeden zaś z nich uderzył sługę arcykapłana, i odciął mu prawe ucho."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "51", "text": "Ale Jezus odezwał się i rzekł: Zaniechajcie; nic nad to! A dotknąwszy się jego ucha, uzdrowił go."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "52", "text": "Przemówił też Jezus do przedniejszych kapłanów, do zarządców świątyni i starszych, którzy do Niego przystąpili: Jak na zbójcę wyszliście z mieczami i kijmi!"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "53", "text": "Chociaż codziennie w świątyni przebywałem wśród was, nie podnieśliście rąk na Mnie. Ale to godzina wasza i moc ciemności."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "54", "text": "I pojmawszy Go, <powiedli i> wprowadzili do domu arcykapłana. Piotr zaś szedł <za Nim> z daleka."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "55", "text": "A gdy na środku dziedzińca rozniecili ognisko, i rozsiedli się, Piotr też usiadł w pośrodku nich."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "56", "text": "A jakaś służąca, zobaczywszy go siedzącego przy świetle, przypatrzyła się mu <bacznie>, i rzekła: I ten był razem z Nim!"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "57", "text": "On zaś zaparł się Go, mówiąc: Nie znam Go, niewiasto!"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "58", "text": "A po chwili zobaczył go inny, i rzekł: I ty jesteś z ich liczby. Piotr zaś odparł: Człowiecze nie jestem."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "59", "text": "A po upływie prawie jednej godziny ktoś inny twierdził <stanowczo>, mówiąc: W istocie i ten był z Nim, bo nawet jest Galilejczykiem."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "60", "text": "Piotr zaś rzekł: Człowiecze, nie wiem, o czem mówisz! A natychmiast, gdy on jeszcze mówił, kur zapiał."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "61", "text": "Pan zaś, obróciwszy się, spojrzał <uważnie> na Piotra. I przypomniał sobie Piotr słowo, które Pan <mu> rzekł: »Zanim <dziś> kur zapieje, ty się Mnie po trzykroć zaprzesz."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "62", "text": "A wyszedłszy stamtąd, {Piotr} gorzko zapłakał."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "63", "text": "A mężowie, którzy Go więzili, naigrawali się z Niego, i bili <gwałtownie>."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "64", "text": "A zakrywając Go, {policzkowali Go i} pytali Go słowy: Prorokuj, kto Cię uderzył!"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "65", "text": "I wiele innych bluźnierstw przeciw Niemu mówili."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "66", "text": "A gdy dzień nastał, zebrali się starsi ludu i przedniejsi kapłani i uczeni, i stawili Go przed swym Sanhedrynem,"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "67", "text": "mówiąc: Jeśliś Ty Chrystus, to powiedz nam. A On im odrzekł: Jeśli wam powiem, <napewno> nie uwierzycie [Mi],"}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "68", "text": "{a} jeśli zapytam, <napewno> nie dacie {Mi} odpowiedzi, {ani uwolnicie}."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "69", "text": "Niebawem jednak Syn człowieczy będzie siedział na prawicy wszechmocy Bożej."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "70", "text": "Wszyscy tedy zapytali: Tyś więc Syn Boży? On zaś odpowiedział <im>: Sami mówicie, bo jestem Nim."}
{"book": "LUK", "chapter": 22, "verse": "71", "text": "A oni rzekli: Na cóż nam jeszcze potrzeba świadectwa? Wszak sami słyszeliśmy z ust Jego!"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "1", "text": "I całe ich zgromadzenie powstało, i powiedli Go do Piłata."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "2", "text": "Zaczęli Go więc oskarżać, mówiąc: Stwierdziliśmy, że Ten podburzał lud nasz, i zabraniał płacić podatków cesarzowi, i że głosił, iż jest Chrystusem królem."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "3", "text": "Piłat tedy zapytał Go, mówiąc: Czy Ty jesteś królem żydowskim? A On odpowiadając mu, rzekł: Sam mówisz."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "4", "text": "Piłat więc oświadczył przedniejszym kapłanom i tłumom: Nie znajduję żadnej winy w tym Człowieku."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "5", "text": "Oni jednak nastawali, mówiąc: Podburza lud swą nauką po całej Judei, a zaczął od Galilei aż potąd."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "6", "text": "Piłat zaś, słysząc {o Galilei}, zapytał, czy jest Galilejczykiem."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "7", "text": "A gdy się dowiedział, że jest z pod władzy Heroda, odesłał Go do Heroda, który sam także w owym czasie przebywał w Jerozolimie."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "8", "text": "Herod zaś bardzo się ucieszył, gdy ujrzał Jezusa; od dłuższego bowiem czasu pragnął Go zobaczyć, gdyż {wiele} o Nim słyszał i spodziewał się, że ujrzy jaki cud, zdziałany przez Niego."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "9", "text": "Stawiał Mu więc wiele pytań, ale On wcale mu nie odpowiadał."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "10", "text": "Natomiast przedniejsi kapłani i uczeni stali, i gwałtownie oskarżali Go."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "11", "text": "I wzgardził Nim Herod ze swem wojskiem, a na szyderstwo oblókł w szatę lśniąco-białą, i odesłał <Go> do Piłata."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "12", "text": "Tego zatem dnia Herod i Piłat stali się nawzajem przyjaciółmi, albowiem przedtem byli sobie wrogami."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "13", "text": "A Piłat, wezwawszy przedniejszych kapłanów i radców Sanhedrynu i lud,"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "14", "text": "rzekł do nich: Przywiedliście przede-mnie tego Człowieka, jako burzyciela ludu; a oto ja, przesłuchałem Go wobec was, i nie znalazłem w tym Człowieku żadnej winy w tem, o co Go oskarżacie."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "15", "text": "Ale ani Herod; – gdyż odesłałem was do niego; – i oto! nie dowiedziono Mu niczego, coby na śmierć zasługiwało."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "16", "text": "Ukarzę Go zatem <biczowaniem> i wypuszczę."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "18", "text": "{Całe więc pospólstwo} jednogłośnie krzyknęło: Zgładź Tego, a wypuść nam Barabasza!"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "19", "text": "którego osadzono w więzienia za jakiś rokosz, wzniecony w mieście, i za morderstwo."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "20", "text": "Piłat atoli, chcąc wypuścić Jezusa, ponownie do nich przemówił."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "21", "text": "Ale oni krzyczeli, mówiąc: Ukrzyżuj, ukrzyżuj Go!"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "22", "text": "On tedy po raz trzeci rzekł do nich: Cóż więc On złego uczynił? Nie znalazłem w Nim nic, godnego śmierci; ukarzę Go zatem <biczowaniem> i wypuszczę."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "23", "text": "Ale oni nalegali wielkim krzykiem, żądając, aby był ukrzyżowan; a ich wołania potężniały."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "24", "text": "Piłat tedy postanowił spełnić ich żądanie."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "25", "text": "Ułaskawił im więc tego, co za rokosz i morderstwo był wtrącony do więzienia, a którego żądali; Jezusa zaś wydał na ich wolę."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "26", "text": "A gdy Go wyprowadzali, zatrzymali niejakiego Szymona z Cyreny, który wracał z pola, i włożyli nań krzyż, by go niósł za Jezusem."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "27", "text": "I towarzyszyła Mu liczna rzesza ludu i niewiast, które użalały się i biadały nad Nim."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "28", "text": "A Jezus odwrócił się do nich i rzekł: Córki jerozolimskie! Nie płaczcie nade-Mną, ale płaczcie raczej nad sobą i nad swemi dziećmi."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "29", "text": "Bo oto nadchodzą dni, w których mówić będą: O szczęśliwe niepłodne i łona, które nie rodziły, i piersi, które nie karmiły!"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "30", "text": "Wtedy zaczną wołać do gór: »Zwalcie się na nas«! – a do pagórków: »Zakryjcie nas«!"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "31", "text": "Albowiem, jeśli to się dzieje z drzewem zielonem, to cóż się z uschłem stanie?"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "32", "text": "Prowadzono z Nim na stracenie także dwóch innych, którzy byli złoczyńcami."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "33", "text": "A gdy przybyli na miejsce, zwane Trupią głową, ukrzyżowali tamże Jego i złoczyńców, jednego po prawicy, a drugiego po lewicy."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "34", "text": "{Jezus zaś mówił: Ojcze, odpuść im, bo nie wiedzą, co czynią}. A mając się podzielić szatami Jego, rzucali losy."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "35", "text": "A lud stał i przypatrywał się. {Wraz z nimi} też <i> radcy Sanhedrynu natrząsali się {z Niego}, mówiąc: Innych wybawiał; niechże Siebie wybawi, jeżeli On jest Chrystusem, wybrańcem Bożym!"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "36", "text": "Także i żołnierze urągali Mu: przychodząc podawali Mu ocet,"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "37", "text": "i mówili: Jeśliś Ty król żydowski, wybawże samego Siebie."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "38", "text": "Był też i napis nad Nim, {wyrażony} po grecku, po łacinie i po żydowsku: »Ten jest król żydowski«."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "39", "text": "A jeden z łotrów, którzy wisieli, zaczął Mu bluźnić, mówiąc: Jeśliś Ty Chrystus, wybawże samego Siebie i nas!"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "40", "text": "Ale drugi odezwał się, i karcąc go, rzekł: Ty nawet Boga się nie boisz, choć tę samą karę ponosisz?"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "41", "text": "My co prawda sprawiedliwie, albowiem słuszną zapłatę odbieramy za uczynki <nasze>; ale Ten nic złego nie uczynił."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "42", "text": "A do Jezusa mówił: {Panie}, wspomnij na mnie, gdy przyjdziesz do królestwa twego!"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "43", "text": "A {Jezus} mu rzekł: Zaprawdę powiadam ci, dziś ze Mną będziesz w raju."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "44", "text": "A była <już> prawie szósta godzina, i całą krainę zaległy ciemności aż do godziny dziewiątej,"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "45", "text": "<gdyż> słońce się zaćmiło; zasłona też przybytku przez środek się rozdarła."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "46", "text": "A Jezus wołając silnym głosem, rzekł: Ojcze, »w ręce twoje oddaję ducha mego«. I po tych słowach skonał."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "47", "text": "Setnik zaś, gdy ujrzał, co się działo, oddał cześć Bogu, mówiąc: Istotnie ten człowiek był sprawiedliwy!"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "48", "text": "Wszystkie zaś rzesze, które się zebrały na to widowisko, skoro zobaczyły, co się stało, biły się w piersi i wracały."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "49", "text": "A zdaleka stali wszyscy Jego znajomi, i niewiasty, co razem z Nim przyszły z Galilei, i temu się przypatrywały."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "50", "text": "A oto mąż, imieniem Józef, radca Sanhedrynu, z Arymatei miasta żydowskiego, mąż zacny i sprawiedliwy,"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "51", "text": "który nie zgodził się na ich wyrok i czyny, a sam także oczekiwał królestwa Bożego,"}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "52", "text": "stanął przed Piłatem i poprosił o Ciało Jezusa."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "53", "text": "I zdjąwszy, obwinął <je> prześcieradłem i złożył je w grobie, wykutym <w skale>, w którym nikt jeszcze nie leżał."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "54", "text": "A był to dzień piątkowy i szabat zapadał."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "55", "text": "Niewiasty zaś, które wraz z Nim wybrały się z Galilei, odprowadziły Ciało, i patrzyły na grób, i jak Ciało Jego złożono."}
{"book": "LUK", "chapter": 23, "verse": "56", "text": "A wróciwszy przygotowały wonności i maści; – ale przez szabat świętowały według przykazania."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "1", "text": "Wczesnym tedy rankiem w niedzielę przyszły one do grobu, niosąc wonności, które przygotowały."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "2", "text": "Zastały jednak kamień od grobu odwalony."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "3", "text": "A wszedłszy nie znalazły Ciała Pana Jezusa."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "4", "text": "Gdy zaś tem były zaniepokojone, oto dwaj mężowie w odzieniu lśniącem stanęli przy nich."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "5", "text": "A gdy one się przestraszyły i pochyliły twarz ku ziemi, rzekli do nich: Czemu szukacie żyjącego między umarłymi?"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "6", "text": "Niemasz Go tu! Wszak powstał z martwych; przypomnijcie sobie, co wam powiedział, gdy był w Galilei,"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "7", "text": "i mówił: »Potrzeba, by Syna człowieczego wydano w ręce ludzi grzesznych i ukrzyżowano, i by dnia trzeciego zmartwychwstał«."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "8", "text": "I wspomniały na słowa Jego."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "9", "text": "A wróciwszy od grobu, doniosły o tem wszystkiem Jedenastu i wszystkim innym."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "10", "text": "A były to: Marya Magdalena, i Joanna, i Marya Jakóbowa, i inne z niemi, {które} o tem powiedziały Apostołom."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "11", "text": "Te jednak wieści wydały się w oczach ich niedorzecznością; i nie wierzyli im."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "12", "text": "Piotr wszelako wstał, pobiegł do grobu, a schyliwszy się ujrzał tylko taśmy. I wrócił do siebie, zdumiony tem, co zaszło."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "13", "text": "A oto dwaj z pośród nich szli tego samego dnia do wioski, zwanej Emmaus, odległej sześćdziesiąt stadyów od Jerozolimy;"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "14", "text": "rozmawiali zaś ze sobą o tem wszystkiem, co się właśnie wydarzyło."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "15", "text": "A gdy rozmawiali i rozprawiali, sam Jezus zbliżył się i szedł razem z nimi;"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "16", "text": "lecz ich oczy były na uwięzi, tak iż Go nie poznali."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "17", "text": "I rzekł do nich: Co to za rozmowy, które prowadzicie między sobą w drodze, i jesteście smutni?"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "18", "text": "Jeden zaś, imieniem Kleopas, odezwał się i rzekł doń: Czyś Ty jedynie obcym w Jerozolimie, że nie wiesz, co się tam w tych dniach wydarzyło?"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "19", "text": "A {On} ich zapytał: Co takiego? <Oni Mu> zaś odpowiedzieli: Sprawa to Jezusa Nazareńskiego, który był prorokiem, mocarzem czynu i słowa wobec Boga i całego ludu,"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "20", "text": "i jak przedniejsi kapłani i nasza starszyzna wydali na Niego wyrok śmierci i ukrzyżowali Go."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "21", "text": "A myśmy się spodziewali, że On to miał być Odkupicielem Izraela! A [teraz] z tem wszystkiem {dziś} trzeci dzień upływa, odkąd to się stało."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "22", "text": "Wprawdzie niektóre z naszych niewiast, co wczesnym rankiem udały się do grobu, wprawiły nas w zdumienie,"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "23", "text": "bo, nie znalazłszy Jego Ciała, przyszły z oznajmieniem, że nawet miały objawienie aniołów, którzy głoszą, iż On żyje;"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "24", "text": "niektórzy też z nas udali się do grobu, i tak znaleźli, jak niewiasty opowiadały, ale Jego nie widzieli."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "25", "text": "A On rzekł do nich: O bezmyślni i leniwego serca, by wierzyć we wszystko, co prorocy zapowiedzieli!"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "26", "text": "Czyż nie trzeba było, aby Chrystus to wycierpiał i [tak] wszedł do chwały swojej?"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "27", "text": "A zacząwszy od Mojżesza i wszystkich proroków, wykładał im, co we wszystkich księgach było o Nim."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "28", "text": "I zbliżyli się do wioski, do której zdążali, a On okazywał, jakoby dalej iść zamierzał."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "29", "text": "Ale wymogli na Nim, mówiąc: Zostań z nami, bo ma się ku wieczorowi, i dzień {już} na schyłku. I wszedł, <by zagościć> razem z nimi."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "30", "text": "A gdy z nimi zajął miejsce przy stole, wziąwszy chleb, pobłogosławił, i łamiąc podawał im."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "31", "text": "A ich oczy się otworzyły i poznali Go; ale On znikł im [z przed oczu]."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "32", "text": "Mówili więc między sobą: Czyż serce nasze w nas nie pałało, gdy <do nas> w drodze przemawiał i gdy nam Pisma tłómaczył?"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "33", "text": "A wstawszy tejże chwili wrócili do Jerozolimy i znaleźli zgromadzonych Jedenastu i ich towarzyszów."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "34", "text": "którzy mówili: W istocie Pan zmartwychwstał, i ukazał się Szymonowi."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "35", "text": "Oni zaś opowiedzieli swoje spotkanie w drodze, i jak Go poznali przy łamaniu chleba."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "36", "text": "A podczas tej ich rozmowy stanął <sam> {Jezus} między nimi, {i rzekł do nich: Pokój wam! Jam jest; nie bójcie się}!"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "37", "text": "A oni przerażeni i zatrwożeni sądzili, że ducha oglądają."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "38", "text": "I rzekł do nich: Czemuście się przerazili i dlaczego powątpiewania mają przystęp do serc waszych?"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "39", "text": "Oglądajcie ręce moje i stopy <moje>, że to Ja sam jestem; dotykajcie się <Mnie>, a przekonacie się, albowiem duch nie ma ciała ani kości, jako widzicie, że Ja posiadam."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "40", "text": "{Po tych zaś słowach pokazał im ręce i stopy}."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "41", "text": "Ale gdy oni z radości i ze zdumienia jeszcze nie dowierzali, rzekł <do nich>: Macie tu co do jedzenia?"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "42", "text": "Oni zaś podali Mu cząstkę pieczonej ryby {i plastr miodu}."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "43", "text": "A On wziął, i jadł wobec nich, {resztę zaś im podał}."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "44", "text": "Rzekł im również: Te są słowa moje, które do was powiedziałem, gdy jeszcze byłem z wami: »Potrzeba, aby się spełniło wszystko, co o Mnie napisano w prawie mojżeszowem i w prorokach i w psalmach«."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "45", "text": "Wówczas otworzył im zmysł, by Pisma rozumieć mogli."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "46", "text": "I rzekł do nich: Tak napisano {i tak potrzeba było}, aby Chrystus cierpiał, i dnia trzeciego powstał z martwych,"}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "47", "text": "i aby w Jego Imieniu głoszono wszystkim narodom pokutę i odpuszczenie grzechów, zarzynając od Jerozolimy."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "48", "text": "Wy {zaś} jesteście tego świadkami."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "49", "text": "A <oto> Ja zsyłam na was Obietnicę Ojca mego; wy zaś pozostańcie w mieście, aż obleczecie się mocą z wysoka."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "50", "text": "I wyprowadzi! ich {stamtąd} aż ku Betanii, a podniósłszy swe ręce błogosławił im."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "51", "text": "A gdy im błogosławił, rozstał się z nimi, {i wzniósł się do nieba}."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "52", "text": "Oni zaś {oddali <Mu> pokłon, i} z wielkiem weselem wrócili do Jerozolimy."}
{"book": "LUK", "chapter": 24, "verse": "53", "text": "Stale też przebywali w świątyni, {wielbiąc i} chwaląc Boga. {Amen}."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "1", "text": "Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, a Bogiem było Słowo;"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "2", "text": "Ono to było na początku u Boga."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "3", "text": "Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało. To, co się stało,"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "4", "text": "w Niem było Życiem; a Życie było Światłem ludzi,"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "5", "text": "a Światło świeci w ciemności, a ciemność Go nie ogarnęła."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "6", "text": "Człowiek stał się wysłańcem Bożym; na imię mu {było) Jan."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "7", "text": "Ten przyszedł dla świadectwa, by świadczyć o Świetle, aby wszyscy przezeń wierzyli."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "8", "text": "Nie był on Światłem, ale miał świadczyć o świetle."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "9", "text": "Było Światło prawdziwe, które oświeca każdego człowieka, gdy na ten świat przychodzi."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "10", "text": "Ono było na świecie, bo świat przez Nie jest stworzon, ale świat Go nie poznał."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "11", "text": "Przyszło do swego domu, ale swoi Go nie przyjęli."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "12", "text": "Tym zaś wszystkim, którzy Je przyjęli, dało moc, by się stali synami Bożymi, tym, co wierzą w Imię Jego,"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "13", "text": "którzy nie ze krwi, ani z pożądliwości ciała, ani z woli męża, ale z Boga się narodzili."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "14", "text": "A Słowo stało się ciałem, i mieszkało między nami; i oglądaliśmy chwałę Jego, chwałę jako jednorodzonego od Ojca, pełnego łaski i prawdy."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "15", "text": "O Nim świadczy Jan, gdy wołał, mówiąc: On to był, o którym mówiłem {wam}: »Ten, co przyjdzie po mnie, istniał przede-mną, bo pierwej był ode-mnie«;"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "16", "text": "bo z Jego pełności wszyscyśmy wzięli, i to łaskę po łasce."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "17", "text": "Albowiem zakon dan jest przez Mojżesza, łaska i prawda stała się przez Jezusa Chrystusa."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "18", "text": "Boga nikt nigdy nie widział; jednorodzony Syn, co jest na łonie Ojca, On sam Go objawił."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "19", "text": "A takie świadectwo wydał Jan, gdy Judejczycy z Jerozolimy wysłali doń kapłanów i lewitów z zapytaniem: Ktoś Ty jest?"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "20", "text": "A on wyznał i nie zaprzeczył, ale wyznał: Nie jestem ja Chrystusem."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "21", "text": "Zapytali go tedy: Cóż więc? Eliaszem ty jesteś? – I odrzekł: Nie jestem. Czy jesteś ty <zapowiedzianym> prorokiem? – I odpowiedział: Nie."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "22", "text": "Rzekli mu więc: Kimże jesteś? byśmy odpowiedź mogli dać tym, którzy nas wysłali; co mówisz sam o sobie?"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "23", "text": "Jam głos, – odrzekł – co woła na pustkowiu: »Drogę prostujcie Panu«, jako mówił Izajasz prorok."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "24", "text": "A wysłańcy należeli do grona faryzeuszów."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "25", "text": "Toteż postawili mu pytanie i rzekli doń: Dlaczego więc chrzcisz, jeśli nie jesteś ani Chrystusem, ani Eliaszem, ani <zapowiedzianym> prorokiem?"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "26", "text": "Odpowiedział im Jan, mówiąc: Ja chrzczę wodą; {ale} w pośród was stanął Ten, którego wy nie znacie;"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "27", "text": "{Tenci jest}, który przyjdzie po mnie, {który istniał przedemną}, a jam niegodzien rozwiązać rzemyka u sandałów Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "28", "text": "To działo się w Betanii, za Jordanem, gdzie Jan chrztu udzielał."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "29", "text": "Dnia następnego widzi {Jan} Jezusa, przychodzącego doń, i rzecze: Oto Baranek Boży, – (oto), który gładzi grzech świata!"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "30", "text": "Tenci jest, o którym mówiłem: Po mnie przyjdzie mąż, co istniał przedemną, bo pierwej był ode-mnie;"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "31", "text": "ja Go wprawdzie nie znałem, ale dlatego przyszedłem chrzcić wodą, aby On mógł się ukazać Izraelowi."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "32", "text": "Jan też dał świadectwo, mówiąc: Widziałem Ducha, spływającego z nieba, jakby gołębica, i pozostawał na Nim."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "33", "text": "Ja Go wprawdzie nie znałem, ale Ten, który mnie posłał chrzcić wodą, Ten mi powiedział: »Nad kim zobaczysz Ducha spływającego i pozostającego na Nim, Ten chrzcić będzie Duchem Świętym«."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "34", "text": "I sam to widziałem i jestem świadkiem, że ten jest Synem Bożym."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "35", "text": "Następnego dnia znowu stał Jan z dwoma uczniami swoimi."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "36", "text": "A utkwiwszy wzrok w Jezusa przechodzącego, rzecze: Oto Baranek Boży!"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "37", "text": "A słowa jego usłyszeli dwaj uczniowie i poszli za Jezusem."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "38", "text": "Jezus zaś odwrócił się, a widząc, że idą za Nim, mówi do nich: Czego szukacie? – A oni rzekli doń: Rabbi, – to znaczy: Mistrzu, – gdzie mieszkasz?"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "39", "text": "Chodźcie, – mówi im – a zobaczycie. Poszli <tedy> i zobaczyli, gdzie przebywał, i dzień ów spędzili przy Nim; – {a} była godzina prawie dziesiąta."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "40", "text": "A jednym z tych dwóch, którzy usłyszeli słowa janowe i poszli za Jezusem, był Andrzej, brat Szymona Piotra."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "41", "text": "On to, znalazłszy najpierw brata swego Szymona, rzecze mu: Znaleźliśmy Mesyasza, to znaczy Chrystusa."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "42", "text": "{I} przywiódł go do Jezusa. {A} Jezus, utkwiwszy weń wzrok swój, rzekł: Tyś jest Szymon, syn Jana; ty zwan będziesz Kefas, to znaczy Piotr-Opoka."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "43", "text": "Dnia następnego zamierzał Jezus pójść do Galilei; znajduje też Filipa, i mówi doń: Pójdź za Mną."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "44", "text": "A Filip pochodził z Betsaidy, miasta Andrzeja i Piotra."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "45", "text": "Filip, znalazłszy Natanaela, rzecze doń: Znaleźliśmy Tego, o którym pisał Mojżesz w zakonie i prorocy: Jezusa, syna Józefa z Nazaretu."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "46", "text": "Ale Natanael mu odparł: Czyż może być co dobrego z Nazaretu? Rzecze mu Filip: Pójdź, a zobacz."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "47", "text": "Jezus, ujrzawszy Natanaela, zbliżającego się ku Niemu, mówi o nim: Oto prawdziwy Izraelita, w którym niemasz zdrady."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "48", "text": "Skądże Mnie znasz? – pyta Go Natanael. Odpowiadając Jezus rzekł mu: Zanim cię Filip wezwał, gdyś był pod drzewem figowem, widziałem cię."}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "49", "text": "Natanael odezwał się doń {i rzekł}: Mistrzu, Tyś jest Syn Boży; Tyś jest król Izraela!"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "50", "text": "Jezus odpowiedział i rzekł doń: Wierzysz dlatego, żem ci powiedział, <iż> widziałem cię pod drzewem figowem? Większe rzeczy ujrzysz!"}
{"book": "JHN", "chapter": 1, "verse": "51", "text": "Mówił mu także: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: zobaczycie niebo otwarte i aniołów Bożych, wstępujących i zstępujących na Syna człowieczego."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "1", "text": "A dnia trzeciego odbywały się w Kanie galilejskiej gody weselne, i była tam Matka Jezusowa."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "2", "text": "Zaproszono też na gody i Jezusa wraz z uczniami Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "3", "text": "A gdy zabrakło wina, Matka Jezusowa rzecze do Niego: Wina nie mają."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "4", "text": "Jezus zaś odpowiada Jej: Mnie to zostaw, Niewiasto; nie nadeszłaż jeszcze godzina moja?"}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "5", "text": "Mówi tedy Matka Jego do sług: Zróbcie, cokolwiek wam poleci."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "6", "text": "A stało tam sześć stągwi kamiennych dla obrzędowych obmywań żydowskich; każda z nich zawierała po dwa lub po trzy wiadra."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "7", "text": "Jezus mówi do nich: Napełnijcie stągwie wodą. I napełnili je aż po brzegi."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "8", "text": "{Jezus} tedy rzecze im: Zaczerpnijcie teraz, i zanieście gospodarzowi wesela. I zanieśli."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "9", "text": "A kiedy gospodarz wesela skosztował wody, przemienionej w wino, – a nie wiedział, skądby się wzięło, wiedzieli zaś słudzy, co wodę czerpali. Odzywa się do pana młodego gospodarz wesela,"}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "10", "text": "i mówi doń: Każdy człowiek najpierw stawia dobre wino, a gorsze dopiero, gdy sobie podpiją; ty {zaś} dobre wino zachowałeś na sam koniec!"}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "11", "text": "Taki to początek cudów uczynił Jezus w Kanie galilejskiej, i objawił chwałę swoją, – i uwierzyli weń uczniowie Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "12", "text": "Potem udał się On sam i Matka Jego i Jego bracia i uczniowie Jego, do Kafarnaum, gdzie jednak zabawili krótko."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "13", "text": "A zbliżała się Pascha żydowska; Jezus przeto wybrał się do Jerozolimy."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "14", "text": "I znalazł w świątyni sprzedających woły i owce i gołębie, i tych, co pieniądze zmieniali, siedzących."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "15", "text": "Skręciwszy więc {jakby} bicz z powrózków, wypędził z świątyni wszystkich, a także owce i woły; rozsypał też drobny pieniądz zmieniającym, a stoliki powywracał;"}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "16", "text": "do sprzedających zaś gołębie rzekł: Zabierzcie to stąd; {i} nie czyńcie domu Ojca mego domem kupieckim."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "17", "text": "Wspomnieli {tedy} uczniowie Jego, iż napisano: »Żarliwość o dom twój pożera Mnie«."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "18", "text": "Judejczycy więc odezwali się i mówili do Niego: Jakiż znak dasz nam na dowód, że to czynić możesz?"}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "19", "text": "Jezus odparł i rzekł im: Rozwalcie ten przybytek, a Ja w trzech dniach go postawię."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "20", "text": "Judejczycy zaś odpowiedzieli: Czterdzieści sześć lat temu zaczęto budować ten przybytek, a Ty w trzech dniach chcesz go odbudować?"}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "21", "text": "Lecz On mówił o przybytku Ciała swego."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "22", "text": "Toteż gdy z martwych powstał, przypomnieli sobie uczniowie Jego, że o tem mówił, i uwierzyli Pismu i słowom, które wyrzekł Jezus."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "23", "text": "A podczas pobytu Jego w Jerozolimie, w dniu świątecznym Paschy, wielu uwierzyło w Imię Jego, ponieważ widzieli Jego cuda, które działał."}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "24", "text": "Ale sam Jezus nie zwierzał się im, bo znał wszystkich,"}
{"book": "JHN", "chapter": 2, "verse": "25", "text": "i nie trzeba Mu było niczyjego świadectwa o człowieku, gdyż sam wiedział, co się kryje w człowieku."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "1", "text": "Był jednak mąż, z grona faryzeuszów, członek Sanhedrynu, imieniem Nikodem."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "2", "text": "Ten przyszedł do {Jezusa} w nocy, i rzekł Mu: Mistrzu, wiemy, żeś przyszedł od Boga, jako nauczyciel. Nikt bowiem nie mógłby takich działać cudów, jakie Ty czynisz, jeśliby Bóg z nim nie był."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "3", "text": "Jezus odezwał się i rzekł do niego: Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: jeśli się kto na nowo nie narodzi, nie może oglądać królestwa Bożego."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "4", "text": "Nikodem Go pyta: Jakże może człowiek narodzić się, gdy jest starcem? Czyż może napowrót wejść do łona swej matki, by się odrodzić?"}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "5", "text": "Odpowiedział Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam tobie: jeśli się kto nie odrodzi z wody i z Ducha (Świętego), nie może wejść do królestwa Bożego."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "6", "text": "Co się z ciała narodziło, ciałem jest; co się zaś z Ducha narodziło, duchem jest."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "7", "text": "Nie dziw się, żem ci powiedział: Potrzeba, abyście się na nowo narodzili."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "8", "text": "Wiatr wieje, kędy chce; poświst jego wprawdzie słyszysz, ale nie wiesz, skąd powstaje, i dokąd zmierza. Podobnie bywa z każdym, kto się z Ducha narodził."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "9", "text": "Nikodem odezwał się i zapytał Go: Jakże to się stać może?"}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "10", "text": "Odpowiadając Jezus rzekł mu: Tyś <znanym> nauczycielem Izraela, a tego nie rozumiesz?"}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "11", "text": "Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: My mówimy to, co wiemy; świadczymy o tem, co widzieliśmy; ale wy świadectwa naszego przyjąć nie chcecie."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "12", "text": "Jeśli mówiłem wam o rzeczach ziemskich, a wy nie wierzycie, jakże wierzyć będziecie, gdy o tajemnicach niebiańskich mówić wam będę?"}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "13", "text": "Nikt też nie wstąpił do nieba, jeno ten, co zstąpił z nieba: Syn człowieczy, {który jest w niebie}."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "14", "text": "A jako Mojżesz wywyższył węża na pustyni, tak potrzeba, by wywyższon był Syn człowieczy,"}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "15", "text": "aby każdy, kto weń wierzy, {nie zginął, ale} miał żywot wieczny."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "16", "text": "Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego jednorodzonego dał, aby każdy, kto weń wierzy, nie zginął, ale miał żywot wieczny."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "17", "text": "Albowiem Bóg nie posłał Syna swego na świat, aby świat potępił, ale aby świat przez Niego był zbawion."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "18", "text": "Kto wierzy w Niego, nie podlega sądowi; kto zaś nie wierzy, ten już jest potępiony, iż nie uwierzył w Imię jednorodzonego Syna Bożego."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "19", "text": "Ten zaś wyrok na tem polega: że Światło przyszło na świat, ale ludzie więcej umiłowali ciemność, niż Światło; bo ich uczynki były nieprawe."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "20", "text": "Każdy bowiem, kto źle czyni, nienawidzi światła, i do światła się nie zbliża, by nie dowiedziono czynów jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "21", "text": "Kto zaś czyni prawdę, dąży do światła, aby wyszły na jaw uczynki jego, iż w Bogu są dokonane."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "22", "text": "Następnie Jezus wraz z uczniami swymi przybył do okręgu Judei, i przestawał tam z nimi, i udzielał chrztu."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "23", "text": "A Jan także chrzcił w Enon, w pobliżu Salim, gdyż była tam obfitość wody, a ludzie się schodzili i przyjmowali chrzest."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "24", "text": "Albowiem wówczas Jan nie był jeszcze wtrącony do więzienia."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "25", "text": "A pomiędzy uczniami Jana i Judejczykami wszczął się spór co do oczyszczenia."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "26", "text": "Przyszli tedy do Jana, i rzekli mu: Mistrzu! Ten, który był z tobą za Jordanem, któremuś ty dał świadectwo, oto Ten chrzci, a wszyscy idą do Niego!"}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "27", "text": "Jan odezwał się i rzekł: Człowiek nic osiągnąć nie może, jeżeli z nieba nie będzie mu dane."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "28", "text": "Wy sami możecie mi zaświadczyć, że powiedziałem: »Nie jestem ja Chrystusem, ale byłem tylko posłany przed Nim«."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "29", "text": "Kto ma oblubienicę, ten jest oblubieńcem; przyjaciel zaś oblubieńca, który stoi i słucha go, bardzo się cieszy głosem oblubieńca. Takiej oto radości i ja w całej pełni zaznałem."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "30", "text": "On ma wzrastać, ja zaś maleć."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "31", "text": "Kto przychodzi z wysoka, ten wszystkich przewyższa. Kto pochodzi z ziemi, ten należy do ziemi i po ziemsku przemawia; kto z nieba przychodzi, {ten wszystkich przewyższa},"}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "32", "text": "{a} co widział i słyszał, o tem daje świadectwo; tymczasem świadectwa Jego nikt nie przyjmuje."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "33", "text": "Kto przyjął Jego świadectwo, ten stwierdził, że Bóg jest prawdomówny."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "34", "text": "Kogo bowiem Bóg posłał, ten głosi słowa Boże, bo {Bóg} nie podług miary udziela Ducha."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "35", "text": "Ojciec miłuje Syna, i wszystko oddał do rąk Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 3, "verse": "36", "text": "Kto wierzy w Syna, ma żywot wieczny; a kto nie wierzy w Syna, nie będzie oglądał żywota, ale gniew Boży ciąży na nim."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "1", "text": "Jezus zatem dowiedział się, że faryzeusze posłyszeli, iż Jezus więcej uczniów Sobie zyskuje, i chrzci, niż Jan,"}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "2", "text": "jakkolwiek Jezus <sam> nie chrzcił, ale tylko uczniowie Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "3", "text": "Opuścił tedy Judeę, i odszedł znowu do Galilei."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "4", "text": "A wypadło Mu iść przez Samaryę."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "5", "text": "Przybywa zatem pod miasto samaryjskie, zwane Sychar, blizko pola, które Jakób dał swemu synowi Józefowi."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "6", "text": "A była tam studnia Jakóba. Jezus więc, zmęczony podróżą, siadł sobie tak przy studni. Było to około godziny szóstej."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "7", "text": "Nadchodzi niewiasta samarytańska, by zaczerpnąć wody. Jezus jej rzecze: Daj Mi pić."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "8", "text": "Uczniowie bowiem Jego poszli byli do miasta, by zakupić żywności."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "9", "text": "Ale owa Samarytanka mówi do Niego: Jakże Ty, będąc Żydem, możesz żądać wody ode mnie, niewiasty samarytańskiej? Bo Żydzi nie obcują z Samarytanami."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "10", "text": "Jezus odpowiedział i rzekł jej: Gdybyś poznała dar Boży, i kim jest Ten, który ci mówi: »Daj Mi pić«, wtedybyś napewno prosiła Go, a dałby ci wody żywej."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "11", "text": "Rzecze doń niewiasta: Panie, nawet czerpaka nie masz, a studnia głęboka; skądże więc możesz mieć wodę żywą?"}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "12", "text": "Czyś Ty większy od ojca naszego Jakóba, który nam dał <tę> studnię, i sam z niej pił i synowie jego i trzody jego?"}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "13", "text": "Odpowiedział Jezus i rzekł jej: Każdy, kto pije z tej wody, znowu pragnąć będzie;"}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "14", "text": "kto jednak pić będzie z wody, jaką Ja mu dam, <nigdy> pragnąć nie będzie na wieki; bo woda, którą Ja mu dam, stanie się w nim źródłem wody, tryskającej na żywot wieczny."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "15", "text": "Panie! – rzecze doń niewiasta – dajże mi owej wody, bym już nie pragnęła, ani tu przychodziła, aby czerpać."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "16", "text": "Jezus jej mówi: Idź, zawołaj męża swego, i przyjdź tutaj."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "17", "text": "Odpowiedziała niewiasta i rzekła <doń>: Nie mam męża. Jezus jej na to: Dobrześ powiedziała: »Nie mam męża«;"}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "18", "text": "bo pięciu mężów miałaś, a ten, z którym obecnie żyjesz, nie jest twoim mężem. Toś po prawdzie powiedziała."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "19", "text": "Rzecze mu niewiasta: Panie, widzę, że jesteś prorokiem!"}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "20", "text": "Ojcowie nasi na tej górze oddawali hołdy; wy zaś twierdzicie, że w Jerozolimie jest miejsce, gdzie należy je składać."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "21", "text": "Jezus jej mówi: Wierz Mi, niewiasto, że zbliża się godzina, kiedy to ani na tej górze, ani w Jerozolimie nie będziecie oddawali czci Ojcu."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "22", "text": "Wy czcicie, czego nie znacie; my czcimy to, co znamy, – bo zbawienie od Żydów pochodzi."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "23", "text": "Atoli nadchodzi godzina – owszem już nadeszła – kiedy prawdziwi czciciele będą cześć oddawali Ojcu w duchu i w prawdzie. Albowiem Ojciec takich pragnie czcicieli."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "24", "text": "Bóg jest Duchem; a przeto i czciciele Jego winni Mu cześć oddawać w duchu i w prawdzie."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "25", "text": "Wiem – rzecze doń niewiasta – że ma przyjść Mesyasz, zwany Chrystusem; gdy On więc przyjdzie, wszystko nam oznajmi."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "26", "text": "Jezus jej mówi: Jam jest, który mówię z tobą."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "27", "text": "A w tej chwili nadeszli uczniowie Jego, i dziwili się, że z niewiastą rozmawiał. Lecz żaden z nich nie odezwał się: Czego żądasz? lub: o czem z nią mówisz?"}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "28", "text": "Niewiasta zaś pozostawiła swój dzban, i pobiegła do miasta, i mówiła do jego mieszkańców:"}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "29", "text": "Chodźcie, obaczcie człowieka, który mi powiedział wszystko, com uczyniła. Nie jestże to Chrystus?"}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "30", "text": "Wyszli {tedy} z miasta, i zbliżali się do Niego."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "31", "text": "Tymczasem uczniowie prosili Go, mówiąc: Jedz, Mistrzu!"}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "32", "text": "Ale On im powiedział: Ja mam pokarm do jedzenia, którego wy nie znacie."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "33", "text": "Mówili zatem uczniowie między sobą: Czyżby kto przyniósł Mu jeść?"}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "34", "text": "Jezus im rzecze: Moim pokarmem jest pełnić wolę Tego, który Mnie posłał, i dokonać dzieła Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "35", "text": "Czyż nie mówicie, że jeszcze cztery miesiące, a nadejdzie żniwo? Otóż powiadam wam: Podnieście oczy wasze, i popatrzcie na <te> pola, jak {już} bieleją pod żniwo? <Już>"}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "36", "text": "{właśnie} żniwiarz bierze zapłatę, i zbiera plon na żywot wieczny, aby i siewca i żniwiarz wspólnie cieszyć się mogli."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "37", "text": "Tu bowiem sprawdza się przysłowie: »Kto inny sieje, a kto inny zbiera«."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "38", "text": "Ja was posłałem zbierać to, nad czemeście się nie trudzili; inni się napracowali, a wyście weszli w ich znoje."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "39", "text": "A wielu Samarytan z miasta owego uwierzyło weń na słowo niewiasty, która świadczyła: Powiedział mi wszystko, com uczyniła."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "40", "text": "Gdy zaś przyszli doń Samarytanie, prosili Go, aby wśród nich pozostał."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "41", "text": "I pozostał tam przez dwa dni. A wielu jeszcze więcej uwierzyło {weń} dla nauki Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "42", "text": "I mówili do niewiasty: Wierzymy już nie dla twego opowiadania; samiśmy bowiem słyszeli i przekonali się, że Ten jest prawdziwie Zbawicielem świata."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "43", "text": "A po dwóch dniach odszedł stamtąd, {i udał się} do Galilei."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "44", "text": "Oświadczył bowiem sam Jezus, że prorok nie odbiera czci we własnej ojczyźnie."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "45", "text": "Gdy więc zjawił się w Galilei, przyjęli Go Galilejczycy, bo widzieli wszystko, co zdziałał w Jerozolimie podczas świąt; – i oni bowiem przybyli na tę uroczystość."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "46", "text": "Przybył zatem ponownie do Kany galilejskiej, gdzie był wodę przemienił w wino. A znalazł się tam pewien urzędnik dwora, którego syn chorował w Kafarnaum."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "47", "text": "Usłyszawszy, że Jezus przybywa z Judei do Galilei, udał się on do Niego z prośbą, aby wybrał się w drogę, i uleczył jego syna, bo zaczynał dogorywać."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "48", "text": "Ale Jezus rzekł doń: Jeżeli nie ujrzycie znaków i cudów, <napewno> nie uwierzycie!"}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "49", "text": "Panie – mówi mu ów urzędnik – wybierz się w drogę, nim umrze synek mój!"}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "50", "text": "Idź – rzecze mu Jezus – syn twój żyje! Uwierzył <ów> człowiek słowu, jakie mu dał Jezus i poszedł."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "51", "text": "A gdy jeszcze był w drodze, zabiegli mu słudzy {i donieśli}, mówiąc, że syn jego żyje."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "52", "text": "Zapytał ich tedy o godzinę, w której mu się polepszyło. Wczoraj – odpowiedzieli mu – o godzinie siódmej opuściła go gorączka."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "53", "text": "Poznał zatem ojciec, że była to <właśnie> godzina, w której rzekł doń Jezus: »Syn twój żyje«. I uwierzył on sam i cały dom jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 4, "verse": "54", "text": "Ten znowu cud, drugi z rzędu, zdziałał Jezus, po swym powrocie z Judei do Galilei."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "1", "text": "Potem przypadało święto żydowskie, a Jezus wybrał się do Jerozolimy."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "2", "text": "A jest w Jerozolimie przy Owczej bramie sadzawka, zwana po hebrajsku Betsaidą, mająca pięć krużganków."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "3", "text": "W nich to leżało {wielkie} mnóstwo chorych, ślepych, chromych i porażonych, {którzy czekali na poruszenie wody."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "5", "text": "A był tam pewien człowiek, który chorował od lat trzydziestu ośmiu."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "6", "text": "Jezus spostrzegł go leżącego; a wiedząc, że już od dłuższego czasu choruje, mówi doń: Czy chcesz być zdrów?"}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "7", "text": "Panie! – odrzekł Mu chory – nie mam nikogo, ktoby mnie spuścił do sadzawki, kiedy woda się porusza; gdy zaś ja sam się wlokę, inny przedemną schodzi."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "8", "text": "Rzecze mu Jezus: Wstań, bierz łoże twe, i chodź swobodnie."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "9", "text": "I natychmiast człowiek (ów) ozdrowiał, i wziął łoże swoje, i chodził swobodnie. A właśnie dnia tego był szabat."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "10", "text": "Toteż Judejczycy mówili do uzdrowionego: Dziś szabat; nie godzi ci się <zatem> łoża [swego] nosić!"}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "11", "text": "<On zaś> odpowiedział im: Ten, który mnie uzdrowił, rzekł mi: »Bierz łoże twe, i chodź swobodnie«."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "12", "text": "Zapytali go {więc}: Cóż to za człowiek powiedział ci: »Bierz {łoże twe}, i chodź swobodnie«?"}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "13", "text": "Ale uzdrowiony nie wiedział, ktoby był; gdyż Jezus usunął się od tłumu, zebranego w <tem> miejscu."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "14", "text": "Później spotkał go Jezus w świątyni i rzekł mu: Oto jesteś teraz zdrów: już nie grzesz, aby ci się coś gorszego nie przydarzyło."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "15", "text": "Odszedł ów człowiek i oznajmił Judejczykom, że to był Jezus, który go uzdrowił."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "16", "text": "Judejczycy zaczęli prześladować Jezusa dlatego <właśnie>, że czynił to w szabat."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "17", "text": "Jezus zaś odpowiedział im: Ojciec mój działa aż do tej chwili, i Ja <przeto> działam."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "18", "text": "Stąd więc Judejczycy jeszcze bardziej nastawali na życie Jego; bo nie tylko znosił szabat, lecz nawet Boga nazywał swym Ojcem, czyniąc się równym Bogu."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "19", "text": "Jezus zatem odezwał się i rzekł do nich: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Syn nie może nic zdziałać sam z Siebie, jak tylko to, co widzi, że i Ojciec czyni; gdyż wszystko, co On działa, to podobnież i Syn czyni."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "20", "text": "Ojciec bowiem miłuje Syna, i pokazuje Mu wszystko, co sam czyni; a nawet większe od tych pokaże Mu dzieła, tak iż dziwić się będziecie."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "21", "text": "Jako bowiem Ojciec wskrzesza umarłych i ożywia, tak i Syn, kogo chce, ożywia."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "22", "text": "Ojciec też nikogo nie sądzi, ale wszelki sąd zdał na Syna,"}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "23", "text": "aby wszyscy czcili Syna, jako czczą Ojca. Kto nie czci Syna, ten nie czci Ojca, który Go posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "24", "text": "Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Kto słucha słowa mego, a wierzy Temu, który Mnie posłał, ma żywot wieczny, i nie idzie pod sąd, ale od śmierci przeszedł do życia."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "25", "text": "Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Nadchodzi godzina – owszem już nadeszła – kiedy to umarli usłyszą głos Syna Bożego, a ci, co posłyszą, żyć będą."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "26", "text": "Jak bowiem Ojciec ma życie w Sobie, tak i Synowi udzielił, by miał życie w Sobie,"}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "27", "text": "a nadto dał Mu moc sprawowania sądu, bo Synem człowieczym jest."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "28", "text": "Nie dziwcie się temu! gdyż nadchodzi godzina, kiedy wszyscy, co są w grobach, usłyszą głos Jego;"}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "29", "text": "a ci, co dobrze czynili, wynijdą, by zmartwychwstać do żywota; ci zaś, co czynili źle, by zmartwychwstać na sąd."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "30", "text": "Sam z Siebie nic Ja uczynić nie mogę. Tak, jako słyszę, sądzę; a sąd mój jest sprawiedliwy, bo nie szukam swojej woli, ale woli Tego, który Mię posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "31", "text": "Jeśli Ja sam o Sobie świadczę, świadectwo moje nie jest wiarogodne."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "32", "text": "Jest inny, co daje świadectwo o Mnie, a wiem, że świadectwo, jakie o Mnie daje, wiarogodne jest."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "33", "text": "Wyście posłali do Jana, a On dał świadectwo prawdzie."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "34", "text": "Ja zaś nie opieram się na ludzkiem świadectwie, ale mówię to, ażebyście byli zbawieni."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "35", "text": "On to był świecą gorejącą i świecącą, ale wy tylko do czasu chcieliście się cieszyć jej światłem."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "36", "text": "Lecz mam Ja świadectwo wyższe nad janowe; czyny bowiem, które zlecił Mi Ojciec, bym spełniał, – same czyny, jakie wykonywam – świadczą o Mnie, że Ojciec Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "37", "text": "A Ojciec, który Mnie posłał, On sam wydał o Mnie świadectwo. Wyście nigdy nie słyszeli głosu Jego, aniście też oglądali postaci Jego;"}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "38", "text": "nawet słowa Jego nie przyswoiliście sobie na stałe, bo nie wierzycie Temu, którego On posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "39", "text": "Badacie Pisma, bo sądzicie, że w nich macie żywot wieczny: – a one to o Mnie dają świadectwo;"}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "40", "text": "ale do Mnie przyjść nie chcecie, aby mieć żywot."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "41", "text": "Ja pochwały od ludzi nie przyjmuję;"}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "42", "text": "ale poznałem, że wy miłości Bożej nie macie w sobie."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "43", "text": "Jam przyszedł w imieniu Ojca mego, a wy Mnie nie przyjmujecie; gdy kto inny się zjawi w imieniu swojem, tego przyjmiecie."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "44", "text": "Jakże możecie wierzyć wy, którzy jedni od drugich pochwałę przyjmujecie, a nie szukacie chwały, która z Boga jedynie spływa."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "45", "text": "Nie myślcie, że Ja was będę oskarżał przed Ojcem; oskarżycielem waszym jest Mojżesz, w którym nadzieję położyliście."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "46", "text": "Gdybyście bowiem wierzyli Mojżeszowi, pewniebyście i Mnie uwierzyli; on bowiem o Mnie pisał."}
{"book": "JHN", "chapter": 5, "verse": "47", "text": "Ale jeśli księgom jego nie wierzycie, jakże słowom moim uwierzycie!?"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "1", "text": "Potem przeprawił się Jezus na drugi brzeg morza {Galilejskiego}, [to jest] Tyberyadzkiego."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "2", "text": "I szła za Nim rzesza wielka, gdyż widzieli cuda, które działał nad tymi, co byli niemocą złożeni."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "3", "text": "Jezus zaś wstąpił na górę, i tam usiadł z uczniami swoimi."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "4", "text": "Nadchodziła właśnie Pascha, uroczystość żydowska."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "5", "text": "A gdy Jezus podniósł oczy i ujrzał, iż rzesza [bardzo] wielka ku Niemu nadciąga, rzecze do Filipa: Skąd zakupimy chleba, by ci posilić się mogli?"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "6", "text": "To zaś mówił, by go wystawić na próbę; sam bowiem wiedział, co miał uczynić."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "7", "text": "Filip Mu odrzekł: Za dwieście denarów nie starczy dla nich chleba, by każdy z nich choć trochę otrzymał."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "8", "text": "Odzywa się doń Andrzej, jeden z uczniów Jego, brat Szymona Piotra:"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "9", "text": "Jest tu jedno pacholę, które ma pięć chlebów jęczmiennych i dwie <suszone> ryby; lecz cóż to znaczy na tylu?"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "10", "text": "Jezus jednak rzekł: Każcie <tym> ludziom usiąść. Na miejscu zaś <owem> było dużo trawy; porozsiadali się więc mężczyźni, w liczbie około pięciu tysięcy."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "11", "text": "Jezus zaś wziął <owe> chleby, a złożywszy dzięki, rozdał siedzącym; podobnież i z ryb, ile kto chciał."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "12", "text": "A gdy się nasycili, rzecze do uczniów swych: Zbierzcie pozostałe ułomki, aby nie zginęły."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "13", "text": "Zebrali przeto, i z pięciu chlebów jęczmiennych napełnili dwanaście koszów ułomkami, które pozostały po tych, co jedli."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "14", "text": "A ludzie owi, co patrzyli na cud, który {Jezus} zdziałał, mówili: Ten jest naprawdę <owym> Prorokiem, który ma przyjść na świat."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "15", "text": "Jezus tedy wiedząc, że mieli zamiar przyjść, by porwać Go i okrzyknąć Go królem, usunął się znowu na górę sam jeden."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "16", "text": "A gdy się ściemniło, uczniowie Jego zeszli nad morze,"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "17", "text": "i wsiadłszy do łodzi, płynęli na drugi brzeg morza, w kierunku Kafarnaum. I mrok już zapadł, a Jezus <jeszcze> do nich nie przybył;"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "18", "text": "morze zaś burzyło się pod naporem silnego wiatru."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "19", "text": "Gdy więc upłynęli prawie dwadzieścia pięć do trzydzieści stadyów, widzą Jezusa, kroczącego po morzu i zbliżającego się do łodzi, i strach ich ogarnął."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "20", "text": "On jednak odzywa się do nich: Jam jest, nie bójcie się!"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "21", "text": "Chętnie Go więc zabrali do łodzi; a łódź znalazła się niebawem przy <tym> brzegu, do którego dążyli."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "22", "text": "Nazajutrz rzesza, która pozostała na drugim brzegu morza, przekonała się, że nie było tam innej łódki, prócz jednej, i że Jezus nie wszedł z uczniami swymi do <tej> łodzi, ale iż sami uczniowie Jego odpłynęli."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "23", "text": "Tymczasem z Tyberyady nadpłynęły inne łódki w pobliże <tego> miejsca, gdzie pożywano chleb, nad którym Pan był dzięki czynił."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "24", "text": "Gdy więc rzesza przekonała się, że Jezusa ani też Jego uczniów tam niema, wsiedli do <tych> łódek i przybyli do Kafarnaum, szukając Jezusa."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "25", "text": "A znalazłszy Go na drugim brzegu morza, pytali Go: Mistrzu, kiedy tu przybyłeś?"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "26", "text": "Jezus odezwał się do nich i rzekł: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: szukacie Mnie nie dlatego, żeście znaki oglądali, ale dlatego, iżeście jedli chleb i nasycili się."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "27", "text": "Zdobywajcie nie pokarm, który przemija, ale <pokarm>, który trwa na żywot wieczny, jakiego udzieli wam Syn człowieczy; Jego to bowiem Ojciec, Bóg, uwierzytelnił."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "28", "text": "Mówili tedy doń: Cóż mamy czynić, aby pełnić dzieła Boże?"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "29", "text": "Jezus odezwał się i rzekł im: Toć jest dzieło Boże, abyście wierzyli w Tego, którego On posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "30", "text": "Rzekli tedy do Niego: Cóż więc za znaki Ty czynisz, abyśmy widzieli i uwierzyli w Ciebie? Cóż działasz?"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "31", "text": "Ojcowie nasi jedli mannę na pustyni, jako napisano: »Chleb z nieba dał im na pożywienie«."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "32", "text": "Jezus więc przemówił do nich: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: nie Mojżesz dał wam chleb z nieba, ale Ojciec mój daje wam prawdziwy chleb z nieba."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "33", "text": "Albowiem chleb Boży zstępuje z nieba, i daje światu życie."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "34", "text": "Panie, – rzekli do Niego – dawaj nam wciąż tego chleba!"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "35", "text": "A Jezus im odrzekł: Jam jest chleb żywota; kto przychodzi do Mnie, <napewno> nie będzie łaknął; a kto wierzy we Mnie, nigdy pragnąć nie będzie."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "36", "text": "Ale mówiłem wam, że chociażeście Mnie widzieli, przecież nie wierzycie."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "37", "text": "Wszystko, cokolwiek daje Mi Ojciec, przyjdzie do Mnie; a tego, kto przychodzi do Mnie, <napewno> precz nie odtrącę,"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "38", "text": "bo zstąpiłem z nieba nie na to, by czynić swoją wolę, ale wolę Tego, który Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "39", "text": "A to jest wolą tego {Ojca}, który Mnie posłał, abym nic nie stracił z tego wszystkiego, co Mi dał, ale abym to wskrzesił w dzień ostateczny."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "40", "text": "To jest bowiem wolą Ojca mego, {który Mnie posłał}, aby każdy, kto patrzy na Syna, i wierzy weń, miał żywot wieczny, i abym Ja go wskrzesił w dzień ostatni."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "41", "text": "Szemrali tedy na Niego Judejczycy, iż powiedział: »Jam jest chleb {żywy}, który[m] zstąpił z nieba«;"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "42", "text": "i mówili: Czyż nie jest to Jezus, syn Józefa, którego ojca i matkę my <dobrze> znamy? – jakże więc {On} mówi <teraz>: »Z nieba zstąpiłem«?"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "43", "text": "{Wtedy} Jezus odpowiedział i rzekł im: Nie szemrajcie między sobą!"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "44", "text": "Nikt nie może przyjść do Mnie, jeśli go nie pociągnie Ojciec, który Mnie posłał, a Ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "45", "text": "Napisano u proroków: »I będą wszyscy pouczeni przez Boga«. Każdy, kto usłyszał od Ojca i pojął, przychodzi do Mnie."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "46", "text": "Nie znaczy to, iż ktoś widział Ojca, bo ten tylko widział Ojca, kto od Boga pochodzi."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "47", "text": "Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, kto wierzy {we Mnie}, ma żywot wieczny."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "48", "text": "Jam jest chleb żywota."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "49", "text": "Ojcowie wasi jedli na pustyni mannę, i pomarli."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "50", "text": "Ten jest chleb, który z nieba zstępuje, aby nikt nie umarł, kto go pożywa."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "51", "text": "Jam jest chleb żywy, który[m] zstąpił z nieba; ktoby pożywał chleba tego, żyć będzie na wieki; a chlebem, który Ja dam, jest Ciało moje za życie <tego> świata."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "52", "text": "Spierali się więc Judejczycy ze sobą, mówiąc: Jakże Ten może nam dać Ciało {swe} na pokarm?"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "53", "text": "Jezus zaś im odrzekł: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: jeśli nie będziecie pożywali Ciała Syna człowieczego i nie będziecie pili Krwi Jego, nie będziecie mieli żywota w sobie."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "54", "text": "Kto pożywa Ciało moje, i pije Krew moją, ma żywot wieczny, a Ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "55", "text": "Albowiem Ciało moje prawdziwie jest pokarmem, a Krew moja prawdziwie jest napojem."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "56", "text": "Kto pożywa Ciała mego i pije Krew moją, we Mnie mieszka, a Ja w nim."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "57", "text": "Jako Mnie posłał żyjący Ojciec, a Ja żyję przez Ojca, tak i ten, co Mnie pożywa, i on żyć będzie przeze-Mnie."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "58", "text": "Tenci jest chleb, który zstąpił z nieba! Nie tak, jak ojcowie {wasi} jedli {mannę} i pomarli...; kto pożywa tego chleba, żyć będzie na wieki."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "59", "text": "To powiedział w Kafarnaum, gdy nauczał w bóżnicy."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "60", "text": "Wielu przeto z pomiędzy uczniów Jego, słysząc to, mówiło: Twarda to mowa! – (i) któż jej słuchać może?"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "61", "text": "Jezus zaś, wiedząc sam w Sobie, że uczniowie Jego szemrali na to, rzekł do nich: To was zraża?"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "62", "text": "A gdy ujrzycie Syna człowieczego, wstępującego, gdzie był przedtem?"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "63", "text": "Duch jest, który ożywia; ciało nic nie osiąga; słowa, którem do was wyrzekł, są duchem i życiem."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "64", "text": "Atoli są niektórzy między wami, co nie wierzą. Wiedział bowiem Jezus od początku, którzy to {nie} wierzyli, i kto będzie zdrajcą Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "65", "text": "Mówił również: Dlatego powiedziałem wam, że nikt nie może przyjść do Mnie, jeśliby mu nie było dane przez Ojca {mego}."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "66", "text": "Od tej chwili wielu z uczniów Jego odeszło precz, i już Mu nie towarzyszyli."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "67", "text": "Jezus rzekł więc do Dwunastu: Czyż i wy chcecie odejść?"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "68", "text": "{Ale} Szymon Piotr odpowiedział Mu: Panie, do kogóż pójdziemy? Ty masz słowa żywota wiecznego;"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "69", "text": "a myśmy uwierzyli i przekonali się, żeś Ty jest {Chrystus}, Syn Boży."}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "70", "text": "Jezus im odrzekł: Czyż Ja nie wybrałem was dwunastu? – jednakże jeden z was jest szatanem!"}
{"book": "JHN", "chapter": 6, "verse": "71", "text": "Miał zaś na myśli Judasza, syna Szymona z Karyotu; on to bowiem, chociaż był jednym z Dwunastu, miał Go zdradzić."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "1", "text": "Potem {zaś} Jezus chodził po Galilei, bo nie chciał w Judei przebywać; gdyż Judejczycy zamierzali Go zabić."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "2", "text": "A nadchodziło żydowskie święto Namiotów."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "3", "text": "Bracia więc Jego rzekli doń: Odejdź stąd, i udaj się do Judei, aby i uczniowie twoi zobaczyli twe czyny, których dokonywasz."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "4", "text": "Nikt bowiem nie działa niczego w skrytości, jeśli sam pragnie być na widoku. Kiedy takie rzeczy czynisz, daj się poznać światu!"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "5", "text": "Nie wierzyli weń bowiem nawet bracia Jego!"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "6", "text": "Tedy Jezus im rzecze: Mój czas jeszcze nie nadszedł; ale wasz czas zawsze jest w pogotowiu."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "7", "text": "Świat nie może was nienawidzić; Mnie zaś nienawidzi, bo Ja świadczę o nim, że złe są uczynki jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "8", "text": "Wy idźcie na to święto; Ja (zaś) na to święto nie idę, bo czas mój jeszcze nie nadszedł."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "9", "text": "Po tych słowach sam został w Galilei."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "10", "text": "Gdy zaś bracia Jego wyruszyli <na święto>, wtedy i On sam poszedł {na tę uroczystość}, nie jawnie, ale jakby tajemnie."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "11", "text": "A w samo święto Judejczycy poszukiwali Go, rozpytując się: Gdzież On jest?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "12", "text": "Wśród ludu zaś wiele o Nim pokątnie rozprawiano. Jedni bowiem twierdzili, że jest dobry; inni zaś mówili: Przeciwnie! przecież On lud zwodzi!"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "13", "text": "Nikt atoli o Nim nie mówił jawnie, z obawy przed Judejczykami."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "14", "text": "A gdy już mijała połowa dni świątecznych, przybył Jezus do świątyni i nauczał."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "15", "text": "I zdumiewali się Judejczycy, i mówili: Jak On może znać Pismo, skoro się nie uczył?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "16", "text": "Jezus odezwał się do nich i rzekł: Moja nauka nie jest moją, ale Tego, który Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "17", "text": "Jeśli kto zechce wolę Jego pełnić, to się przekona, czy ta nauka jest z Boga, czy też Ja mówię od Siebie samego."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "18", "text": "Kto sam z siebie mówi, ten szuka własnej chwały; kto zaś szuka chwały tego, który go posłał, ten zasługuje na wiarę, i nieprawości w nim niemasz."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "19", "text": "Czyż nie Mojżesz nadał wam prawo? A nikt z was prawa <tego> nie pełni! Dlaczegóż usiłujecie Mnie zabić?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "20", "text": "Tłum odpowiedział, {mówiąc}: Czart Cię opętał? Któż Cię usiłuje zabić?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "21", "text": "Jezus odezwał się i rzekł do nich: Jednego dzieła dokonałem, a wszyscy się dziwicie."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "22", "text": "Toż właśnie Mojżesz dał wam obrzezanie – nie, iżby ono od Mojżesza pochodziło, lecz od przodków – wy jednak w dzień szabatu obrzezujecie człowieka."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "23", "text": "Jeśli człowieka obrzezuje się w szabat, aby prawa mojżeszowego nie naruszyć, to dlaczegóż oburzacie się na Mnie, iż całego człowieka uzdrowiłem w szabat?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "24", "text": "Nie sądźcież według pozoru, ale sąd sprawiedliwy wydajcie!"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "25", "text": "Niektórzy tedy z mieszkańców Jerozolimy mówili: Czy to nie Ten, którego chcą zgładzić?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "26", "text": "a oto publicznie przemawia, i nic Mu nie mówią! Czyżby doprawdy starsi mieli się przekonać, że On jest Chrystusem?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "27", "text": "Ależ... o Nim wiemy, skąd pochodzi! O Chrystusie zaś, gdy się zjawi, nikt wiedzieć nie będzie, skąd przychodzi."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "28", "text": "Jezus przeto, przemawiając i nauczając w świątyni, wołał: I Mnie znacie i skąd jestem, wiecie; Ja przecież od Siebie nie przyszedłem, ale zasługuje na wiarę Ten, który Mnie posłał, którego wy nie znacie."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "29", "text": "Ja Go znam, bo od Niego jestem, i On Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "30", "text": "Usiłowali przeto pochwycić Go, ale nikt nie podniósł nań ręki, bo jeszcze nie nadeszła godzina Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "31", "text": "Z tłumu jednak wielu weń uwierzyło, i mówili: Czy Chrystus, gdy przyjdzie, więcej cudów działać będzie, niż te, których Ten dokonał?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "32", "text": "Te to pokątne rozmowy ludu o Nim posłyszeli faryzeusze. Wysłali przeto przedniejsi kapłani i faryzeusze straż, aby Go pojmała."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "33", "text": "Jezus więc rzekł {do nich}: Krótki tylko czas jestem jeszcze z wami; potem pójdę do Tego, który Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "34", "text": "Będziecie Mnie szukali, ale nie znajdziecie; a gdzie Ja jestem, wy dojść nie możecie."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "35", "text": "Mówili tedy Judejczycy między sobą: Dokądże Ten chce się udać, że nie będziemy Go mogli znaleźć? Czyżby miał zamiar udać się do dyaspory, między Hellenów, i Hellenów nauczać?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "36", "text": "Cóż oznaczają te słowa, które powiedział: »Będziecie Mnie szukali, ale nie znajdziecie; a gdzie Ja jestem, wy dojść nie możecie«?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "37", "text": "A w ostatnim, wielkim dniu uroczystości, stał Jezus i wołał, mówiąc: Jeśli kto pragnie, niech do Mnie przyjdzie i czerpie!"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "38", "text": "Kto wierzy we Mnie, z jego głębi – jak powiada Pismo: wypłyną rzeki wody żywej."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "39", "text": "To zaś wyrzekł o Duchu, którego otrzymać mieli wierzący w Niego. Duch <Święty> bowiem jeszcze nie był {dany}, gdyż Jezus nie był jeszcze uwielbiony."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "40", "text": "A przysłuchując się tym mowom {Jego}, z tłumu wołano: Ten jest naprawdę <zapowiedzianym> Prorokiem!"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "41", "text": "Inni mówili: Tenci jest Chrystus. Niektórzy zaś pytali: Chyba Chrystus nie przyjdzie z Galilei?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "42", "text": "Czyż Pismo nie mówi, że Chrystus przyjdzie z rodu Dawida i z Betlejemu, z miasta, skąd pochodził Dawid?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "43", "text": "Nastąpił więc wśród ludu rozłam z powodu Niego."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "44", "text": "Niektórzy zaś z nich chcieli Go pojmać, ale nikł nie podniósł nań ręki."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "45", "text": "Przybyła też straż do przedniejszych kapłanów i faryzeuszów. Ci zaś pytali ją: Dlaczego nie przyprowadziliście Go?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "46", "text": "Nigdy człowiek – odpowiedzieli strażnicy – nie przemówił tak, jak ten właśnie Człowiek."}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "47", "text": "Odpowiedzieli im zatem faryzeusze: Czyż i wy daliście się uwieść?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "48", "text": "Czy ktokolwiek ze starszych albo z faryzeuszów uwierzył w Niego?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "49", "text": "Ale, przeklęty ten motłoch, co nie zna zakonu!"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "50", "text": "Nikodem – ten, co przyszedł <przedtem> {w nocy} do Niego – jako jeden z ich grona, odzywa się do nich:"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "51", "text": "Czyż prawo nasze potępia człowieka wpierw, nim się go przesłucha, i zanim się czyny jego zbada?"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "52", "text": "Dali mu odpowiedź, mówiąc: Czy i ty nie pochodzisz z Galilei? Badaj {Pisma}, a obacz, że z Galilei prorok nie powstanie!"}
{"book": "JHN", "chapter": 7, "verse": "53", "text": "{I rozeszli się, każdy do domu swego}."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "1", "text": "Jezus zaś udał się na górę Oliwną;"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "2", "text": "a nad ranem przybył znowu do świątyni. I zbiegł się doń wszystek lud; a On usiadł i nauczał ich."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "3", "text": "Wtem uczeni i faryzeusze przyprowadzają niewiastę, przyłapaną na cudzołóstwie, i stawiają ją w pośrodku."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "4", "text": "Mistrzu, – mówią do Niego – tę oto niewiastę przychwycono [właśnie] <na gorącym uczynku>, gdy cudzołożyła."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "5", "text": "Mojżesz zaś w zakonie rozkazał nam takie kamienować; Ty więc co powiesz?"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "6", "text": "To zaś mówili, kusząc Go, aby Go módz oskarżyć."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "7", "text": "Ale Jezus, schyliwszy się nizko, pisał palcem po ziemi. Gdy zaś nie przestawali Mu stawiać pytań, podniósł się i rzekł do nich: Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy na nią rzuci kamieniem."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "8", "text": "I znowu, schyliwszy się <nizko>, pisał po ziemi."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "9", "text": "A ci, co usłyszeli, jeden po drugim zaczęli wychodzić, począwszy od najstarszych <aż do ostatnich>, i został sam {Jezus} i <owa> niewiasta, stojąca w pośrodku."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "10", "text": "Jezus tedy podniósł się i rzekł do niej: Niewiasto, gdzież są {ci, co cię oskarżali}? Nikt cię nie zasądził?"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "11", "text": "A ona odpowiedziała: Nikt, Panie! Ani Ja – odrzekł {Jezus} – nie zasądzę cię; idź, ale <odtąd> już nigdy nie grzesz!"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "12", "text": "Ponownie tedy odezwał się Jezus do nich, mówiąc: Jam jest światłem świata. Kto za Mną idzie, <napewno> nie będzie chodził w ciemności, ale będzie miał światłość żywota."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "13", "text": "Ale faryzeusze powiedzieli do Niego: Ty sam o Sobie świadczysz; świadectwo twoje nie jest wiarogodne."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "14", "text": "Jezus odezwał się i rzekł im: Jeślibym nawet świadczył sam o Sobie, wiarogodne jest świadectwo moje, bo wiem, skąd przyszedłem i dokąd zdążam; wy zaś nie wiecie, skąd przychodzę, ani dokąd zdążam."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "15", "text": "Wy według ciała sądzicie, Ja nie sądzę nikogo."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "16", "text": "Jeśli jednak Ja sądzę, to sąd mój jest słuszny, bo nie jestem sam, ale Ja i Ojciec, który Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "17", "text": "A przecież w zakonie waszym napisano, że świadectwo dwóch ludzi wiarogodne jest."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "18", "text": "Jam jest, który świadectwo daję o Sobie, i świadczy o Mnie Ojciec, który Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "19", "text": "Mówili Mu zatem: Gdzież jest twój Ojciec? Jezus odrzekł: Nie znacie ani Mnie, ani Ojca mego. Gdybyście Mnie znali, niechybnie znalibyście i Ojca mego."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "20", "text": "Te słowa powiedział {Jezus}, gdy przy skarbcu nauczał w świątyni. A nikt Go nie pojmał, bo jeszcze nie nadeszła godzina Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "21", "text": "Znowu więc {Jezus} przemówił do nich: Ja odchodzę; wy zaś szukać Mnie będziecie, i pomrzecie w grzechu waszym; dokąd Ja idę, wy się dostać nie możecie."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "22", "text": "Mówili tedy Judejczycy: Chyba Sobie życia nie będzie odbierał, gdy mówi: »Dokąd Ja idę, wy się dostać nie możecie«?"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "23", "text": "I mówił im: Wyście z padołu, Jam z wysoka; wyście z tego świata, Jam nie jest z tego świata."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "24", "text": "Dlatego powiedziałem wam, że pomrzecie w grzechach waszych; jeśli bowiem nie uwierzycie, żem to Ja jest, pomrzecie w grzechu waszym."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "25", "text": "Rzekli tedy do Niego: Kimże Ty jesteś? Jezus im odpowiedział: Po co wogóle Ja jeszcze do was przemawiam?"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "26", "text": "Ja wiele mam o was do mówienia i sądzenia, ale Ten, który Mnie posłał, jest prawdomówny, a Ja światu to oznajmiam, co od Niego słyszałem."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "27", "text": "{I} nie zrozumieli, że {Boga} nazywał im Ojcem (swoim)."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "28", "text": "Jezus przeto powiedział {im}: Gdy wywyższycie Syna człowieczego, wtedy poznacie, żem Ja jest, i że niczego nie czynię sam z Siebie; ale iż to mówię, czego Mnie Ojciec nauczył."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "29", "text": "Ten zaś, który Mnie posłał, jest ze Mną, (i) nie zostawił Mnie samego, bo Ja zawsze czynię to, co się Jemu podoba."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "30", "text": "Gdy On to mówił, wielu uwierzyło w Niego."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "31", "text": "Toteż Jezus przemówił do tych Judejczyków, którzy w Niego uwierzyli: Jeśli wytrwacie w nauce mojej, będziecie prawdziwie uczniami moimi,"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "32", "text": "i zrozumiecie prawdę, a prawda was wyzwoli."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "33", "text": "Odpowiedzieli Mu: Jesteśmy potomkami Abrahama, i nigdy nie byliśmy w niczyjej niewoli. Jakże więc możesz mówić: »Staniecie się wolnymi«?"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "34", "text": "Jezus im odpowiedział: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: każdy kto grzeszy, jest niewolnikiem grzechu;"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "35", "text": "niewolnik zaś nie pozostaje na wieki w domu; {ale} Syn zostaje na wieki."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "36", "text": "Jeśli przeto <ten> Syn was wyzwoli, prawdziwie wolni będziecie."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "37", "text": "Wiemci Ja, żeście potomkami Abrahama; a jednak usiłujecie Mnie zabić, bo nauka moja nie przyjmuje się w was."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "38", "text": "Ja mówię to, com widział u Ojca {mojego}; wy zaś to czynicie, coście widzieli u ojca waszego."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "39", "text": "Odezwali się i rzekli Mu: Naszym ojcem jest Abraham! Jezus im rzecze: Jeśliście synami Abrahama, spełniajcie czyny Abrahama."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "40", "text": "Wy natomiast usiłujecie zabić Mnie, człowieka, który wam powiedziałem prawdę, jaką od Boga usłyszałem. Tego Abraham nie czynił."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "41", "text": "Wy spełniacie czyny ojca waszego. Opowiedzieli Mu {zatem}: Myśmy nie dzieci nieprawego łoża; jednego ojca mamy: Boga."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "42", "text": "Jezus {zaś} im odrzekł: Gdyby Bóg był ojcem waszym, napewnobyście Mnie miłowali. Ja bowiem od Boga wyszedłem i przybyłem; gdyż nie od Siebie przyszedłem, ale On Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "43", "text": "Czemuż to mowy mojej nie rozumiecie? Bo nie zdolniście słuchać słowa mego!"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "44", "text": "Wy z ojca czarta pochodzicie, i chcecie spełniać pragnienia ojca waszego. On był zabójcą od początku, i w prawdzie nie wytrwał, bo niemasz w nim prawdy; gdy mówi kłamstwo, mówi ze swego, bo kłamcą jest i jego ojcem."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "45", "text": "Mnie natomiast, ponieważ prawdę głoszę, nie chcecie wierzyć."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "46", "text": "Któż z was może dowieść Mi grzechu? Gdy prawdę (wam) mówię, dlaczego Mi nie wierzycie?"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "47", "text": "Kto z Boga jest, słów Bożych słucha; wy dlatego nie słuchacie, że z Boga nie jesteście."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "48", "text": "Odpowiedzieli {tedy} Judejczycy i rzekli doń: Czyż nie mówimy słusznie, żeś Ty Samarytanin, i że masz czarta?"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "49", "text": "Ja czarta nie mam – odrzekł Jezus – ale czczę Ojca mego; wy zaś znieważacie Mnie."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "50", "text": "Ja jednak nie szukam chwały własnej; jest ktoś, co jej szuka, i sądzi."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "51", "text": "Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Jeśli kto zachowywać będzie naukę moją, <napewno> nie ujrzy śmierci na wieki."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "52", "text": "Judejczycy więc rzekli: Teraz przekonaliśmy się, że masz czarta. Abraham umarł, i prorocy, a Ty mówisz: »Jeśli kto zachowywać będzie naukę moją, <napewno> nie zazna śmierci na wieki«?"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "53", "text": "Czyś Ty większy od ojca naszego, Abrahama, który umarł? Nawet prorocy pomarli! Za kogóż się uważasz?"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "54", "text": "Jezus odpowiedział: Gdybym Ja sam Siebie chwalił, chwała moja byłaby niczem; Ten, co Mnie uwielbia, to Ojciec mój, o którym mówicie, że jest Bogiem waszym,"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "55", "text": "a nie poznaliście Go! Ja Go jednak znam, i gdybym powiedział, że Go nie znam, byłbym podobnym do was kłamcą. Ale Ja Go znam i słowa Jego przestrzegam."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "56", "text": "Ojciec wasz Abraham radował się, że miał oglądać dzień mój; <i> ujrzał, i ucieszył się."}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "57", "text": "Powiedzieli tedy do Niego Judejczycy: Pięćdziesięciu lat jeszcze nie masz, a Abrahama widziałeś?"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "58", "text": "Jezus im odrzekł: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: pierwej, nim Abraham stał się, Jam jest!"}
{"book": "JHN", "chapter": 8, "verse": "59", "text": "Porwali tedy kamienie, by rzucić na Niego; Jezus jednak ukrył się, i wyszedł z świątyni."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "1", "text": "A przechodząc ujrzał {Jezus} człowieka, ślepego od urodzenia."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "2", "text": "Uczniowie zaś Jego zapytali Go, <mówiąc>: Mistrzu, kto zgrzeszył, że on się ślepym urodził? – czy on, czy jego rodzice?"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "3", "text": "Jezus odpowiedział: Ani on nie zgrzeszył, ani jego rodzice; ale, aby dzieła Boże w nim się ujawniły."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "4", "text": "Ja mam pełnić dzieła Tego, co Mnie posłał, dopóki dzień jest; nadchodzi noc, w której nikt nie może działać."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "5", "text": "Jak długo pozostaję na świecie, jestem Światłem świata."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "6", "text": "Po tych słowach splunął na ziemię, i ze śliny uczynił błoto, i pomazał błotem oczy jego,"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "7", "text": "i rzekł doń: Idź, obmyj się w sadzawce Siloe; – co znaczy: »Posłany«. Odszedł więc, i obmył się, i przyszedł widzący."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "8", "text": "Sąsiedzi tedy i ci, co go przedtem widywali – był bowiem żebrakiem – mówili: Czyż to nie ten sam, który siadywał żebrząc?"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "9", "text": "Jedni twierdzili: To on jest; inni {znowu} <mówili>: Bynajmniej! ale podobny jest do niego. On {zaś} zaręczał: To ja jestem!"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "10", "text": "Pytano go zatem: Jakżeś <więc> wzrok odzyskał?"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "11", "text": "Ten człowiek – odrzekł – którego zowią Jezusem, uczynił błoto, i pomazał oczy moje, i powiedział mi: »Idź do {sadzawki} Siloe, i obmyj się«. Poszedłem więc, a obmywszy się przejrzałem."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "12", "text": "I zapytano go: Gdzież On jest? Odrzekł: Nie wiem."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "13", "text": "Prowadzą tego, co <przedtem> był ślepy do faryzeuszów."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "14", "text": "A był szabat, kiedy Jezus uczynił <owo> błoto, i wzrok mu przywrócił."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "15", "text": "Znowu więc pytali go <i> faryzeusze, w jaki sposób przejrzał? On zaś powiedział im: Nałożył mi błoto na oczy, i obmyłem się, i widzę."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "16", "text": "Niektórzy więc z faryzeuszów rzekli: Nie jest od Bogu ten Człowiek, bo szabatu nie przestrzega! Inni {jednak} mówili: Jakżeby mógł człowiek grzeszny takie działać cuda? I nastąpił rozłam wśród nich."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "17", "text": "Na nowo więc zapytują ślepego: Co ty sądzisz o Nim, skoro wzrok ci przywrócił? On zaś rzekł: To prorok!"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "18", "text": "Judejczycy jednak nie uwierzyli temu, że był ślepym i przejrzał, dopóki nie przywołano rodziców tego, co wzrok odzyskał."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "19", "text": "Ich tedy zapytali, mówiąc: Czy to syn wasz, o którym powiadacie, że się ślepy urodził? Jakżeż więc teraz widzi?"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "20", "text": "Rodzice jego odpowiedzieli {im} i rzekli: Wiemy, że to syn nasz, i że urodził się ślepy;"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "21", "text": "w jaki jednak sposób obecnie widzi, nie wiemy; nie wiemy również, kto mu wzrok przywrócił. Jego samego pytajcie; ma lata, niechże mówi sam za siebie."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "22", "text": "To powiedzieli jego rodzice, bo obawiali się Judejczyków; albowiem Judejczycy już byli uradzili wykluczyć z bóżnicy tego, ktoby ośmielił się wyznać, że Jezus jest Chrystusem."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "23", "text": "Dlatego to rodzice jego powiedzieli: »Ma lata; jego samego pytajcie«."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "24", "text": "Przy wołali więc ponownie człowieka, który przedtem był ślepy, i powiedzieli doń: Daj chwałę Bogu! My wiemy, że ten Człowiek jest grzesznikiem."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "25", "text": "Ale on {im} odrzekł: Czy jest grzesznikiem, nie wiem; jedno wiem, że byłem ślepy, a obecnie widzę."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "26", "text": "Powiedzieli mu więc <znowu>: Co ci uczynił? w jaki sposób wzrok ci przywrócił?"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "27", "text": "Odrzekł im: Już wam opowiedziałem, i <nie> słuchaliście. Dlaczego znowu chcecie słyszeć? Czy może i wy pragniecie zostać uczniami Jego?"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "28", "text": "Ale oni obrzucili go obelgami, i powiedzieli: Tyś jest Jego uczniem; my zaś jesteśmy uczniami Mojżesza;"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "29", "text": "my wiemy, że Bóg do Mojżesza przemawiał; ale skąd się Ten wziął, nie wiemy!"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "30", "text": "Ów człowiek odezwał się i rzekł im: To właśnie dziwne, że wy nie wiecie, skąd On jest, a przecież On mi wzrok przywrócił!"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "31", "text": "Wiemy {zaś}, że grzeszników Bóg nie wysłuchuje; ale jeśli kto jest czcicielem Boga i wolę Jego spełnia, tego wysłuchuje."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "32", "text": "Od wieków nie słyszano, żeby kto ślepemu od urodzenia wzrok przywrócił."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "33", "text": "Gdyby Ten nie był od Boga, nie mógłby niczego dokonać."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "34", "text": "Odpowiedzieli mu i rzekli: W grzechach całyś się urodził, i ty chcesz nas uczyć? I precz go wyrzucili."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "35", "text": "Jezus dowiedział się, że go precz wyrzucili, a spotkawszy go, rzekł {doń}: Wierzysz ty w Syna Bożego?"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "36", "text": "On odpowiedział, mówiąc: <A> któż to jest, Panie, abym mógł w Niego wierzyć?"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "37", "text": "A Jezus mu odparł: Wszak patrzysz na Niego; a Ten, co mówi z tobą, jest Nim."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "38", "text": "On zaś rzekł: Wierzę, Panie; i [upadłszy] złożył Mu pokłon."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "39", "text": "A Jezus powiedział [do niego]: Na sąd przyszedłem Ja na ten świat, aby niewidzący widzieli, a ci, co widzą, stali się ślepi."}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "40", "text": "[Niektórzy] więc z faryzeuszów, będący w Jego otoczeniu, usłyszeli <to>, i zapytali Go: Czyż i my ślepi jesteśmy?"}
{"book": "JHN", "chapter": 9, "verse": "41", "text": "Gdybyście byli ślepi – odpowiedział im Jezus – nie mielibyście grzechu; ale teraz mówicie: »Widzimy«, <zatem> grzech wasz trwa."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "1", "text": "Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Kto nie wchodzi do owczarni przez bramę, ale skądinąd się wdziera, ten jest złodziejem i zbójem;"}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "2", "text": "kto zaś wchodzi przez bramę, jest pasterzem owiec."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "3", "text": "Temu odźwierny otwiera, a owce słuchają głosu jego; on też po imieniu woła na swe owce i wyprowadza je."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "4", "text": "A gdy <wszystkie> swe {owce} wypuści, idzie przed niemi; owce zaś biegną za nim, bo znają głos jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "5", "text": "Za obcym wszakże <napewno> nie pójdą, lecz uciekną od niego, bo głosu obcych nie znają."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "6", "text": "Taką to przypowieść opowiedział im Jezus; ale oni nie zrozumieli, co im chciał przez to powiedzieć."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "7", "text": "Jezus zatem ponownie odezwał się {do nich}: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Jam jest bramą owiec."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "8", "text": "Ilu ich tylko przyszło <przede-Mną>, wszyscy są złodziejami i zbójami; toteż owce ich nie słuchały."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "9", "text": "Jam jest bramą; kto przeze-Mnie wejdzie, będzie zbawion; będzie też mógł wchodzić i wychodzić, i znajdzie pastwiska."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "10", "text": "Złodziej nie zakrada się, jak tylko, by kraść i zabijać i niszczyć; Ja przyszedłem, by życie miały i [nader] obficie miały."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "11", "text": "Jam jest pasterz dobry. Dobry pasterz życie własne daje za owce (swoje)."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "12", "text": "{Lecz} najemnik, i kto nie jest pasterzem, do którego owce nie należą, na widok zbliżającego się wilka porzuca owce i ucieka; wilk zaś porywa <je> i rozprasza {owce}."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "13", "text": "{Najemnik tedy ucieka}, bo jest najemnikiem i nie zależy mu na owcach."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "14", "text": "Jam jest pasterz dobry, i znam swoje, i one Mnie znają:"}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "15", "text": "podobnie jak Mnie zna Ojciec, a Ja znam Ojca. Toteż i życie swoje kładę za owce [swoje]."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "16", "text": "Mam Ja też inne owce, które nie są z tej owczarni, – i te muszę przyprowadzić; one także słuchać będą głosu mego, i stanie się jedna owczarnia, [i] jeden pasterz."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "17", "text": "Ojciec miłuje Mnie dlatego, że Ja życie swe oddaję, aby je znowu odebrać."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "18", "text": "Nikt Mi go wydrzeć nie może, ale Ja oddaję je dobrowolnie; mam (też) moc ofiarować je, i moc znowu je odebrać. Takie zlecenie wziąłem od Ojca mego."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "19", "text": "Dla tych słów powstał znowu rozłam między Judejczykami."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "20", "text": "Wielu bowiem z nich mówiło: To opętaniec i szalony! Czemu Go słuchacie?"}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "21", "text": "Inni powiedzieli: Opętaniec tak nie przemawia! Czyż czart może ślepym wzrok przywracać?"}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "22", "text": "{I} przypadła <wtedy> w Jerozolimie uroczystość Poświęcenia Świątyni. {A} była zima;"}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "23", "text": "Jezus zaś przechadzał się po świątyni, w krużganku Salomona."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "24", "text": "Judejczycy przeto otoczyli Go i rzekli doń: Dokądże nas w niepewności trzymać będziesz? Jeśliś Ty Chrystus, powiedz nam otwarcie!"}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "25", "text": "Jezus im odrzekł: Powiedziałem wam, ale nie wierzycie. Czyny, które działam w imię Ojca mego, one świadczą o Mnie;"}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "26", "text": "ale wy nie wierzycie, bo nie jesteście z liczby owiec moich."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "27", "text": "Owce moje słuchają głosu mego; Ja też znam je, i one idą za Mną."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "28", "text": "A Ja daję im życie wieczne, i <z pewnością> nie zginą na wieki; nikt też nie wydrze ich z ręki mojej."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "29", "text": "To, co Mi dał Ojciec mój, większe jest nad wszystko, a nikt nie może ich wydrzeć z ręki Ojca {mego}."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "30", "text": "Ja i Ojciec jedno jesteśmy!"}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "31", "text": "<Znowu> {więc} porwali Judejczycy za kamienie, by Go ukamienować."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "32", "text": "Jezus im odrzekł: Wiele dzieł {wspaniałych} ukazałem wam od Ojca {mego}; dla którego z tych dzieł chcecie Mnie kamienować?"}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "33", "text": "Odpowiedzieli Mu Judejczycy: Nie za czyn dobry chcemy cię kamienować, ale za bluźnierstwo. I dlatego, że Ty, będąc człowiekiem, czynisz Siebie Bogiem."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "34", "text": "Jezus im odrzekł: Czyż w prawie waszem nie napisano: »Ja rzekłem: bogami jesteście«?"}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "35", "text": "Jeśli nazwał bogami tych, do których słowo Boże było skierowane – a Pismo mylić się nie może,"}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "36", "text": "to wy Temu, którego Ojciec uświęcił i na świat posłał, zarzucacie: »bluźnisz«, – ponieważ rzekłem: jestem Synem Bożym?"}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "37", "text": "Jeśli nie spełniam dzieł Ojca mego, nie wierzcie Mi;"}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "38", "text": "ale jeśli spełniam, to chociażbyście Mnie wierzyć nie chcieli, dziełom <tym> wierzcie, abyście mogli zrozumieć i uznać, że Ojciec [jest] we Mnie, a Ja w Ojcu."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "39", "text": "Usiłowali zatem <ponownie> Go pojmać; ale On uszedł z ich rąk."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "40", "text": "Ponownie tedy udał się za Jordan, na to miejsce, gdzie najpierw Jan udzielał chrztu. Tam też przebywał,"}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "41", "text": "a wielu przychodziło do Niego. I mówili: Jan nie zdziałał wprawdzie żadnego cudu; wszystko jednak, co Jan o Nim powiedział, okazało się prawdą."}
{"book": "JHN", "chapter": 10, "verse": "42", "text": "Toteż wielu uwierzyło <tam> w Niego."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "1", "text": "Tymczasem zachorował niejaki Łazarz z Betanii, z miasteczka Maryi i Marty, jej siostry."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "2", "text": "A była to Marya, która namaściła Pana wonnym olejkiem, i obtarła Jego stopy włosami swoimi, i jej to brat Łazarz chorował."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "3", "text": "{Jego} więc siostry posłały doń, oznajmiając: Panie, oto choruje ten, którego miłujesz!"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "4", "text": "Słysząc to Jezus, rzekł [im]: Choroba ta nie jest na śmierć, ale na chwałę Boga, aby Syn Boży przez nią był uwielbion."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "5", "text": "A Jezus miłował Martę i jej siostrę, {Maryę}, i Łazarza."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "6", "text": "Gdy więc usłyszał, że choruje, wtedy pozostał wprawdzie przez dwa dni w tej samej miejscowości, <gdzie przebywał>."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "7", "text": "<Ale> wnet potem rzekł do uczniów {swoich}: Pójdźmy ponownie do Judei."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "8", "text": "Uczniowie odpowiadają Mu: Mistrzu! Dopiero co Judejczycy chcieli Cię ukamienować, i znowu tam się udajesz?"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "9", "text": "Jezus odrzekł: Czyż dzień nie ma dwunasta godzin? Jeśli kto chodzi za dnia, nie potknie się, bo ogląda światło tego świata."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "10", "text": "Ktoby jednak chodził po nocy potknie się, gdyż niema w nim światła."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "11", "text": "Tak przemówił; – a potem rzekł do nich: Łazarz, nasz przyjaciel, zasnął; ale Ja idę zbudzić go ze snu!"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "12", "text": "A uczniowie {Jego} odpowiedzieli <Mu>: Panie, jeśli zasnął, ozdrowieje!"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "13", "text": "Jezus jednak mówił o jego śmierci; oni zaś mniemali, że mówił o zwykłem zaśnięciu."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "14", "text": "Wtedy już Jezus rzekł im otwarcie: Łazarz umarł;"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "15", "text": "lecz ze względu na was, abyście wierzyli, cieszę się, że Mnie tam nie było. Ale idźmy do niego!"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "16", "text": "A Tomasz, nazywany Didymus, odezwał się do współuczniów: Idźmy i my, aby z Nim wspólnie umrzeć."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "17", "text": "A <gdy> Jezus przybył, znalazł go już w grobie mającego dni cztery."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "18", "text": "A Betania była blizko Jerozolimy, mniej więcej piętnaście stadyów;"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "19", "text": "wielu przeto Judejczyków przyszło do Marty i Maryi, by je pocieszać z powodu {ich} brata."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "20", "text": "Marta zatem, dowiedziawszy się, że Jezus nadchodzi, wybiegła na Jego spotkanie, a Marya siedziała w domu."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "21", "text": "Marta więc odezwała się do Jezusa: Panie! gdybyś tu był, nie byłby umarł brat mój;"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "22", "text": "{wszelako} i teraz wiem, że o cokolwiek tylko poprosisz Boga, Bóg Ci udzieli."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "23", "text": "Jezus jej mówi: Brat twój zmartwychwstanie."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "24", "text": "Marta Mu odpowiada: Wiem, że zmartwychwstanie przy zmartwychwstaniu w dzień ostateczny."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "25", "text": "<Ale> Jezus jej rzekł: Jam jest zmartwychwstaniem i życiem; kto wierzy we Mnie, nawet gdyby umarł, ożyje;"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "26", "text": "a każdy, kto żyje i wierzy we Mnie, <napewno> nie umrze na wieki. Wierzysz w to?"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "27", "text": "Tak Panie – rzecze doń – ja wierzę, żeś Ty jest Chrystus, Syn Boga {żywego}, mający przyjść na ten świat."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "28", "text": "I po tych słowach odeszła, i przywołała cichaczem Maryę, siostrę swoją, mówiąc: Mistrz tu jest i woła cię."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "29", "text": "Ona <zatem>, na tę wiadomość, zerwała się natychmiast i poszła do Niego."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "30", "text": "Jezus bowiem jeszcze nie wszedł był do miasteczka, ale znajdował się jeszcze tam, gdzie Go Marta spotkała."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "31", "text": "Judejczycy natomiast, którzy siedzieli z nią razem w domu i pocieszali ją, gdy ujrzeli, że Marya szybko się zerwała i wyszła, poszli za nią, myśląc, że idzie do grobu, by tam płakać."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "32", "text": "Gdy zatem Marya przyszła, gdzie był Jezus, i zobaczyła Go, padła Mu do nóg, mówiąc doń: Panie! gdybyś tu był, nie byłby umarł brat mój."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "33", "text": "Jezus zaś, widząc ją rozpłakaną i Judejczyków, którzy z nią przyszli, płaczących, rozrzewnił się w duchu i wzruszył sam Siebie,"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "34", "text": "i zapytał: Gdzieście go położyli? Mówią Mu: Panie, pójdź, a oglądaj!"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "35", "text": "{I} zapłakał Jezus."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "36", "text": "Judejczycy tedy mówili: Patrzcie, jak go miłował!"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "37", "text": "Niektórzy zaś z nich powiedzieli: Czyż On, który przywrócił wzrok ślepemu (od urodzenia), nie mógł sprawić, aby ten nie umarł?"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "38", "text": "A Jezus ponownie się rozrzewnił w Sobie, i zbliżył się do grobu; a była to jaskinia, i kamień ją zamykał."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "39", "text": "Jezus powiada: Odwalcie kamień. Rzecze doń Marta, siostra zmarłego: Panie, już cuchnie, albowiem zmarł przed czterema dniami."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "40", "text": "Jezus jej mówi: Czyż ci nie powiedziałem, że, jeśli uwierzysz, zobaczysz chwałę Bożą?"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "41", "text": "Odwalono więc kamień. Jezus zaś podniósł oczy w górę i rzekł: Ojcze, dziękuję Ci, żeś Mnie wysłuchał."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "42", "text": "Wiedziałem Ja wprawdzie, że Mnie zawsze wysłuchujesz, ale powiedziałem ze względu na <ten> lud, stojący dokoła, by uwierzyli, żeś Ty Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "43", "text": "Po tych słowach zawołał donośnym głosem: Łazarzu, wynijdź z grobu!"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "44", "text": "{I} wyszedł {natychmiast} ten, który był umarł, mając nogi i ręce powiązane taśmami; a twarz jego była chustą obwiązana. Jezus rzecze do nich: Rozwiążcie go i pozwólcie {mu} odejść."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "45", "text": "Wielu przeto z pomiędzy Judejczyków – ci co przyszli do Maryi (i do Marty) i widzieli, co {Jezus} zdziałał – uwierzyli w Niego."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "46", "text": "A niektórzy z nich odeszli do faryzeuszów, i opowiedzieli im, co Jezus uczynił."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "47", "text": "Przedniejsi zatem kapłani i faryzeusze zwołali posiedzenie Sanhedrynu, i mówili: Cóż mamy począć? gdyż Człowiek ten działa liczne cuda!"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "48", "text": "Jeśli Go tak zostawimy, wszyscy uwierzą w Niego; a wtedy przyjdą Rzymianie, i zagarną nasz kraj i naród."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "49", "text": "Atoli jeden z nich, {imieniem} Kajfasz, który był w owym roku arcykapłanem, przemówił do nich: Wy nic nie wiecie,"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "50", "text": "ani nie zdajecie sobie sprawy, że lepiej jest dla was, by jeden człowiek poniósł śmierć dla ludu, niż żeby cały naród miał ginąć."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "51", "text": "Tego on ze siebie nie powiedział, ale – ponieważ był arcykapłanem w owym roku – prorokował; bo Jezus miał umrzeć za naród,"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "52", "text": "i to nietylko za naród, ale także, aby w jedno złączyć rozprószone dzieci Boże."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "53", "text": "Od owej przeto chwili postanowili Go zgładzić."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "54", "text": "Jezus zatem nie występował już publicznie wśród Judejczyków, ale odszedł <stamtąd> w okolicę blizką pustyni, do miasteczka, zwanego Efrem, i przebywał tam wraz z uczniami {swymi}."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "55", "text": "A zbliżała się Pascha żydowska. Wielu tedy z krainy wybrało się do Jerozolimy przed Paschą, aby się poddać oczyszczeniom."}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "56", "text": "Oni to szukali Jezusa, a stojąc w świątyni, mówili między sobą: Cóż wam się zdaje? Czyżby <wcale> nie miał przybyć na święto?"}
{"book": "JHN", "chapter": 11, "verse": "57", "text": "Natomiast przedniejsi kapłani i faryzeusze wydali rozkaz: »Ktoby wiedział, gdzie przebywa, niech doniesie«, – aby Go mogli uwięzić."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "1", "text": "A w sześć dni przed Paschą przybył Jezus do Betanii, gdzie był {zmarły} Łazarz, którego {Jezus} wskrzesił <z martwych>."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "2", "text": "I przygotowano tam ucztę dla Niego: Marta usługiwała, a Łazarz był jednym z tych, co z Nim współbiesiadowali."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "3", "text": "Marya zaś wzięła funt wonnego olejku spikanardowego, <bardzo> drogiego, i namaściła nogi Jezusa, i wytarła nogi Jego włosami swoimi; a dom napełnił się wonnością <owego> olejku."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "4", "text": "Jeden zaś z uczniów Jego, Judasz z Karyotu, który miał Go zdradzić, rzecze:"}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "5", "text": "Czemu nie sprzedano tego wonnego olejku za trzysta denarów, i nie rozdano ubogim?"}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "6", "text": "To zaś mówił nie dlatego, żeby mu chodziło o ubogich, ale że był złodziejem, a mając mieszek, sprzeniewierzał datki."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "7", "text": "Jezus atoli rzekł: Daj(cie) jej pokój, boć zachowała to na dzień mego pogrzebu."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "8", "text": "Albowiem ubogich zawsze macie wśród siebie, Mnie zaś nie zawsze macie."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "9", "text": "A wielka rzesza Judejczyków dowiedziała się, że tam przebywa. Zeszli się przeto nietylko dla Jezusa, ale także by zobaczyć Łazarza, którego On wskrzesił z martwych."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "10", "text": "A przedniejsi kapłani uchwalili zgładzić także Łazarza,"}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "11", "text": "gdyż z powodu niego wielu odstępowało Judejczyków, i wierzyło w Jezusa."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "12", "text": "{A} nazajutrz wielka rzesza, która się zebrała na święto, dowiedziawszy się, że Jezus przychodzi do Jerozolimy,"}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "13", "text": "wzięła gałązki palmowe, i wyszła na Jego spotkanie i wołała: Hosanna! »Błogosławiony, co idzie, w imię Pana!« Król Izraela!"}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "14", "text": "A znalazłszy oślę, Jezus siadł na nie, jak było napisane:"}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "15", "text": "»Nie bój się, córo Syonu! Oto król twój przychodzi, siedząc na źrebięciu oślicy«."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "16", "text": "Tego uczniowie Jego z początku nie rozumieli;, ale gdy Jezus został uwielbiony, wtedy przypomnieli sobie, że tak było o Nim napisane, i że tak Mu uczynili."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "17", "text": "Oświadczył się więc lud, który był przy Nim, kiedy Łazarza wywołał z grobu, i wzbudził Go z martwych."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "18", "text": "Z tego powodu nawet rzesza wyszła na Jego spotkanie, bo się dowiedziała, że On ten cud uczynił."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "19", "text": "Faryzeusze zaś mówili między sobą: Widzicie, że nic sprawić nie możemy! Oto świat {cały} poszedł za Nim."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "20", "text": "A między tymi, co przybyli składać hołdy w dzień świąteczny, byli niektórzy Hellenowie."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "21", "text": "Oni to przystąpili do Filipa, z Betsaidy galilejskiej, i poprosili Go, mówiąc: Panie! pragnęlibyśmy zobaczyć Jezusa."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "22", "text": "Filip idzie i powiada Andrzejowi; Andrzej znowu wraz z Filipem <idą, i> mówią Jezusowi."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "23", "text": "A Jezus odezwał się do nich i rzekł: Nadeszła godzina, by Syn człowieczy był uwielbion!"}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "24", "text": "Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: jeśli ziarno pszeniczne nie padnie w ziemię i nie umrze, pozostaje samo jedno; jeśli jednak umrze, obfity plon przynosi."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "25", "text": "Kto miłuje duszę swoją, straci ją; a kto gardzi duszą swą na tej ziemi, zachowa ją na żywot wieczny."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "26", "text": "Ktoby Mi chciał służyć, niech Mnie naśladuje, a gdzie Ja jestem, tam będzie i sługa mój; <a> jeśli kto będzie Mi służył, uczci go Ojciec {mój}."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "27", "text": "Dusza moja teraz strwożona! I czyż może powiem: »Ojcze, wybaw Mnie z tej godziny«? Przecież przyszedłem dlatego, na tę godzinę."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "28", "text": "Ojcze, uwielbij Imię swoje! Rozległ się tedy głos z nieba: »I uwielbiłem, i jeszcze uwielbię«."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "29", "text": "Toteż lud, który stał i słyszał, twierdził, że zagrzmiało; inni {zaś} mówili: Anioł do Niego przemówił."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "30", "text": "Jezus odpowiedział i rzekł: Nie dla Mnie ten głos się odezwał, ale dla was."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "31", "text": "Teraz rozstrzyga się los <tego> świata, teraz władca tego świata będzie precz wyrzucon."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "32", "text": "A Ja, gdy nad ziemią zawisnę, wszystko do Siebie pociągnę."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "33", "text": "To zaś wyrzekł, by wyjawić, jaką śmiercią miał umrzeć."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "34", "text": "<Ale> rzesza Mu odpowiedziała: Słyszeliśmy z księgi prawa, że Chrystus trwa wiecznie; jakże więc Ty powiadasz: »Trzeba, aby wywyższono Syna człowieczego«? – Kimże jest ów Syn człowieczy?"}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "35", "text": "A Jezus im rzekł: Światło jest wśród was jeszcze przez czas krótki. Pielgrzymujcie, dopóki macie Światło, aby was ciemność nie zaskoczyła; kto bowiem chodzi w ciemności, nie wie, dokąd dąży."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "36", "text": "Jak długo macie Światło, wierzcie w <to> Światło, byście się stali synami Światła. Po tych słowach Jezus odszedł i ukrył się przed nimi."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "37", "text": "A chociaż <On> tak liczne cuda zdziałał w ich obecności, nie wierzono jednak w Niego;"}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "38", "text": "aby się spełniły słowa Izajasza proroka, które rzekł: »Panie! któż naszej uwierzył przemowie? A ramię Pańskie komuż objawiono«?"}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "39", "text": "Dlatego nie mogli uwierzyć, że znowu rzekł Izajasz:"}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "40", "text": "»Pan zaślepił ich oczy i zatwardził ich serce, by wzrokiem nie dostrzegli, a sercem nie pojęli, by się nie nawrócili; – i abym ich nie zleczył«."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "41", "text": "To wyrzekł Izajasz, ponieważ oglądał chwałę Jego i o Nim przepowiadał."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "42", "text": "Pomimo to wielu nawet z pośród członków Sanhedrynu, uwierzyło w Niego, ale z obawy przed faryzeuszami nie przyznawali się, aby ich nie wykluczono z bóżnicy."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "43", "text": "Albowiem więcej umiłowali chwałę ludzką, aniżeli chwałę Bożą."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "44", "text": "Tymczasem Jezus wołał i mówił:"}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "45", "text": "Kto wierzy we Mnie, nie we Mnie wierzy, ale w Tego, który Mnie posłał; a kto Mnie ogląda, ogląda Tego, który Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "46", "text": "Ja, Światło, przyszedłem na <ten> świat, aby nie pozostał w ciemności nikt, kto we Mnie wierzy."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "47", "text": "A ktoby słuchał nauk moich, ale nie przestrzegał, tego Ja nie sądzę; albowiem nie przyszedłem sądzić świata, ale świat zbawić."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "48", "text": "Kto Mną gardzi i nauk moich nie przyjmuje, ma swego sędziego: nauka, którą głosiłem, ona go sądzić będzie w dniu ostatecznym;"}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "49", "text": "gdyż Ja nie mówiłem ze Siebie, ale Ojciec, który Mnie posłał, On to dał mi przykazanie, co mam mówić i co opowiadać."}
{"book": "JHN", "chapter": 12, "verse": "50", "text": "Wiem, zaś, że przykazanie Jego jest żywotem wiecznym. A przeto cokolwiek Ja mówię, jako Mi Ojciec powiedział, tak mówię."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "1", "text": "<A> przed świętem Paschy, Jezus – wiedząc, ze nadchodzi godzina Jego, aby z tego świata odszedł do Ojca, – umiłowawszy swoich, którzy byli na świecie, do końca ich umiłował."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "2", "text": "A podczas wieczerzy – gdy już szatan sercu Judasza, syna Szymona z Karyotu, poddał był myśl, by Jezusa zdradził,"}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "3", "text": "w przekonaniu, iż Ojciec oddał Mu w ręce wszystko, i że od Boga wyszedł i do Boga wraca,"}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "4", "text": "wstaje od wieczerzy i składa swe szaty, a wziąwszy prześcieradło, przepasuje się."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "5", "text": "Potem nalewa wody do miednicy, i zaczyna umywać nogi uczniom, i wycierać prześcieradłem, którem się przepasał."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "6", "text": "Zbliża się przeto do Szymona Piotra; ale Piotr Mu mówi: Panie, Ty mnie nogi chcesz umyć!?"}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "7", "text": "Jezus odezwał się i rzekł doń: Co Ja czynię, ty teraz nie rozumiesz, ale poznasz później."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "8", "text": "Piotr Mu rzecze: Nie, przenigdy, nie będziesz mi nóg umywał! Jezus mu odpowiedział: Jeśli cię nie umyję, nie będziesz miał cząstki ze Mną."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "9", "text": "Szymon Piotr Mu powiada: Panie, nie tylko nogi moje, ale ręce i głowę!"}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "10", "text": "Jezus mu mówi: Kto się wykąpał potrzebuje tylko nogi sobie umyć, a już cały jest czysty. I wy czyści jesteście, ale nie wszyscy."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "11", "text": "Wiedział bowiem kto Go zdradzi; dlatego rzekł: »nie wszyscy jesteście czyści«."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "12", "text": "Gdy więc umył im nogi i przywdział swe szaty i zajął znowu miejsce za stołem, przemówił do nich: Czy rozumiecie, co wam uczyniłem?"}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "13", "text": "Wy Mnie nazywacie Mistrzem i Panem, i dobrze mówicie, boć jestem."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "14", "text": "Jeśli więc Ja, Pan i Mistrz, umyłem wasze nogi, to i wy powinniście nawzajem nogi sobie umywać."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "15", "text": "Albowiem dałem wam przykład, abyście, jakom Ja wam uczynił, tak i wy czynili."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "16", "text": "Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: sługa nie jest większy od pana swego, ani poseł większy od tego, który go posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "17", "text": "Błogosławieni jesteście, jeśli to rozumiecie, i jeśli według tego będziecie postępować."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "18", "text": "Nie mówię o was wszystkich. Wiem Ja, kogo wybrałem; wszelako niechże się spełni Pismo: »Ten, co pożywa chleba mego, podniósł na Mnie piętę swoją«."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "19", "text": "Mówię wam już teraz, zanim to nastąpi, abyście – gdy się stanie – uwierzyli, że to Ja jestem."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "20", "text": "Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: kto przyjmuje mego wysłannika. Mnie przyjmuje; kto zaś Mnie przyjmuje, przyjmuje Tego, co Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "21", "text": "Po tych słowach Jezus wzruszył się w duchu i oświadczył, mówiąc: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: jeden z was Mnie zdradzi!"}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "22", "text": "Uczniowie więc spojrzeli po sobie, niepewni, o kim mówi."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "23", "text": "{A} jeden z uczniów Jego, którego Jezus miłował, siedział po prawicy Jezusa."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "24", "text": "Skinął więc Szymon Piotr na niego i szepnął mu: <Zapytaj>: »któż to«, o kim mówi?"}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "25", "text": "A on, wsparłszy się <tak> o pierś Jezusa, pyta Go: Panie, któż to?"}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "26", "text": "Jezus <zaś> odpowiada {mu}: Tenci jest, komu Ja podam umoczony kąsek chleba. I umoczywszy kąsek <bierze i> daje Judaszowi, synowi Szymona z Karyotu."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "27", "text": "A po kąsku dopiero wszedł w niego szatan. Jezus <więc> mówi doń: Czyń zaraz, co czynić zamierzasz."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "28", "text": "Żaden wszakże z biesiadników nie zrozumiał, w jakim celu rzekł to do niego."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "29", "text": "A ponieważ Judasz dzierżył trzos, przeto niektórzy mniemali, że Jezus mu powiedział: Zakup, czego nam potrzeba na święto, – lub, aby ubogim co rozdał."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "30", "text": "On zaś, spożywszy kąsek, natychmiast wyszedł. A była noc."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "31", "text": "A po jego wyjściu rzecze Jezus: Teraz Syn człowieczy jest uwielbion, a i Bóg w Nim jest uwielbion!"}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "32", "text": "{Jeśli Bóg w Nim jest uwielbion}, to Bóg Go uwielbi w Sobie, i natychmiast Go uwielbi."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "33", "text": "Synaczkowie! Niedługo już będę z wami; będziecie Mnie szukali, ale – jak to Judejczykom powiedziałem: »dokąd Ja idę, wy się dostać nie możecie« – i wam teraz mówię."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "34", "text": "Nowe przykazanie daję wam, abyście się wzajemnie miłowali, jakom Ja was umiłował, byście i wy wzajemnie się miłowali."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "35", "text": "Po tem poznają wszyscy, żeście uczniami moimi, jeśli jedni ku drugim miłość mieć będziecie."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "36", "text": "Szymon Piotr pyta Go: Panie, dokąd idziesz? Jezus {maj odpowiedział: Dokąd {Ja} idę, ty obecnie ze Mną pójść nie możesz; pójdziesz jednak później."}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "37", "text": "Piotr Mu rzecze: Panie, dlaczego teraz nie mogę pójść z Tobą? Życie me dam za Ciebie!"}
{"book": "JHN", "chapter": 13, "verse": "38", "text": "Jezus {mu} odpowiada: Życie twe za Mnie oddasz? Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: kur nie zapieje, a ty się po trzykroć Mnie zaprzesz."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "1", "text": "Niechaj się nie trwoży serce wasze."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "2", "text": "Wierzycie w Boga, i we Mnie wierzcie! W domu Ojca mego jest mieszkań wiele. Gdyby było inaczej, byłbym wam powiedział, boć idę wam miejsce przygotować."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "3", "text": "Gdy zaś odejdę i przygotuję wam miejsce, znowu przyjdę i wezmę was do Siebie, abyście i wy tam byli, gdzie Ja jestem."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "4", "text": "A dokąd Ja idę, {wiecie, i} drogę znacie."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "5", "text": "Pyta Go Tomasz: Panie, nie wiemy, dokąd idziesz; jakże więc możemy znać drogę?"}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "6", "text": "Jezus mu rzecze: Jam jest drogą i prawdą i żywotem; nikt nie przychodzi do Ojca, jak tylko przeze-Mnie."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "7", "text": "Gdybyście Mnie byli poznali, zaiste poznalibyście i Ojca mego. Już teraz znacie Go, i widzieliście Go."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "8", "text": "Panie – mówi doń Filip – pokaż nam Ojca, a wystarczy nam."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "9", "text": "Jezus mówi do niego: Przez tak długi czas jestem z wami, a nie znacie Mnie? Filipie! kto Mnie widzi, widzi [i] Ojca. Jakżeż więc mówisz: »Pokaż nam Ojca«?"}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "10", "text": "Czy nie wierzysz, żem Ja w Ojcu, a Ojciec jest we Mnie? Słów, które do was mówię, od Siebie nie mówię, ale Ojciec, który przebywa we Mnie, On sam sprawia <te> dzieła."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "11", "text": "[Niej wierzycie Mi, że Ja w Ojcu, a Ojciec {jest} we Mnie? Jeśliby inaczej było, dla samych czynów wierzcie!."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "12", "text": "Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: kto we Mnie wierzy, ten także dokonywać będzie czynów, które Ja działam, a nawet większych nad te dokaże, bo Ja idę do Ojca."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "13", "text": "A o cokolwiek prosilibyście {Ojca} w Imię moje, to uczynię, aby Ojciec był w Synu uwielbion."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "14", "text": "O cokolwiek prosić Mnie będziecie w Imię moje, {to} spełnię."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "15", "text": "Jeśli Mnie miłujecie, przestrzegajcie przykazań moich;"}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "16", "text": "Ja zaś poproszę Ojca, i innego Pocieszyciela da wam, aby z wami na wieki pozostał,"}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "17", "text": "Ducha prawdy, którego świat otrzymać nie może, bo Go nie ogląda, ani Go nie zna. Wy {zaś} znacie Go, gdyż przebywa przy was, i w was będzie."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "18", "text": "Nie zostawię was sierotami, przyjdę do was."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "19", "text": "Maluczko jeszcze, – a świat już Mnie oglądać nie będzie; wy zaś Mnie oglądacie, bo Ja żyję, i wy żyć będziecie."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "20", "text": "W owym dniu wy poznacie, że Ja w Ojcu moim, wy zaś we Mnie, a Ja w was [jestem]."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "21", "text": "Kto ma przykazania moje i pełni je, ten jest miłośnikiem moim; a tego, który Mnie miłuje, umiłuje Ojciec mój, i Ja go także miłować będę i objawiać mu się będę."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "22", "text": "Odzywa się doń Juda, nie ów Judasz z Karyotu: Panie! Cóż <to> się stało, że nam masz się objawić, a nie światu."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "23", "text": "Odpowiedział Jezus i rzekł mu: Jeśli kto Mnie miłuje, będzie przestrzegał nauki mojej; a Ojciec mój umiłuje go, i do niego przyjdziemy i mieszkanie u niego założymy."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "24", "text": "Kto Mnie nie miłuje, nauk moich nie chowa. A nauka, którą słyszycie, nie jest moją, ale Ojca, który Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "25", "text": "O tem wam mówiłem, przebywając wśród was."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "26", "text": "A Pocieszyciel, Duch Święty, którego Ojciec pośle w Imię moje, On was wszystkiego nauczy, i przypomni wam wszystko, o czem wam mówiłem."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "27", "text": "Pokoje zostawiam wam, pokój mój daję wam. Nie jako świat zwykł dawać, Ja wam daję. Niechaj serce wasze nie trwoży się, ani się lęka!"}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "28", "text": "Słyszeliście, żem Ja wam powiedział: »Odchodzę, i przychodzę do was«. Gdybyście Mnie miłowali, cieszylibyście się, że idę do Ojca, bo Ojciec jest większy ode-Mnie."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "29", "text": "A i teraz powiedziałem wam to wpierw, zanim nastąpi, abyście uwierzyli, gdy się spełni."}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "30", "text": "Już nie wiele będę mógł z wami mówić, albowiem nadchodzi książę tego świata, lecz nie ma on nic we Mnie,"}
{"book": "JHN", "chapter": 14, "verse": "31", "text": "ale aby świat poznał, że Ja miłuję Ojca i że tak działam, jak Ojciec Mi przykazał! Wstańcie! pójdźmy stąd!"}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "1", "text": "Jam prawdziwym winnym szczepem, a Ojciec mój jest rolnikiem."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "2", "text": "Odcina On wszelką latorośl, która we Mnie nie przynosi owocu, a oczyszcza każdą która owoc rodzi, aby obfitszy plon przynosiła."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "3", "text": "Wy już jesteście czyści dla nauki, którą wam powiedziałem."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "4", "text": "Mieszkajcie we Mnie, a Ja w was. Jako latorośl sama z siebie nie może rodzić owocu, jeśli nie trwa w szczepie winnym, tak ani wy, jeśli we Mnie mieszkać nie będziecie."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "5", "text": "Jam jest winnym szczepem, wyście latoroślami. Kto mieszka we Mnie, a Ja w nim, ten przynosi plon obfity, bo beze-Mnie nic uczynić nie możecie."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "6", "text": "Gdyby kto we Mnie nie trwał, tego wyrzucą precz jak latorośl, i uschnie; i zbiorą ją, i wrzucą do ognia, i spłonie."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "7", "text": "Jeśli we Mnie trwać będziecie, a słowa moje w was trwać będą, poprosicie, o co zechcecie, i stanie się wam."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "8", "text": "Przez to uwielbion jest Ojciec mój, żebyście [bardzo] obfity owoc rodzili, i stali się uczniami moimi."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "9", "text": "Jako Ojciec Mnie umiłował, tak i Ja was umiłowałem. Trwajcie w miłości mojej!."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "10", "text": "Jeśli przykazania moje zachowacie, będziecie trwali w miłości mojej; jakom i Ja zachował przykazania Ojca mego, i trwam w Jego miłości."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "11", "text": "To wam powiedziałem, aby radość moja była w was, a radość wasza była pełna."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "12", "text": "To jest przykazanie moje, abyście się wzajemnie miłowali, jakom Ja was umiłował."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "13", "text": "Nikt nie ma większej miłości nad tę, jeśli życie swe daje za przyjaciół swoich."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "14", "text": "Jesteście Mi przyjaciółmi, jeśli spełnicie, co Ja wam polecam."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "15", "text": "Nie nazywam was już sługami, bo sługa nie wie, co pan jego zamierza. Ale nazwałem was przyjaciółmi, gdyż oznajmiłem wam wszystko, com usłyszał od Ojca mego."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "16", "text": "Nie wyście Mnie obrali, ale Ja was wybrałem; i przeznaczyłem was, abyście szli, i owoc przynosili, i by wasz owoc był trwały; aby Ojciec udzielił wam, o cokolwiek Go w Imię moje prosić będziecie."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "17", "text": "To przykazuję wam, abyście się wzajemnie miłowali."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "18", "text": "Jeśli świat was nienawidzi, wiedzcie, że Mnie pierwej niż was znienawidził."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "19", "text": "Gdybyście byli ze świata, świat miłowałby to, co jest jego; ponieważ jednak nie jesteście ze świata, lecz Ja was ze świata wybrałem, dlatego świat was nienawidzi."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "20", "text": "Wspomnijcie na słowo {moje}, które do was rzekłem: »Sługa nie Jest większy nad pana swego«. Jeśli Mnie prześladowali, i was prześladować będą; jeśli nauki mojej przestrzegali, i waszej przestrzegać będą."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "21", "text": "Wszelako to wszystko uczynią wam dla Imienia mego, bo nie znają Tego, który Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "22", "text": "Gdybym nie był przyszedł i do nich nie mówił, nie mieliby grzechu; ale teraz nie mają wymówki z grzechu swojego."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "23", "text": "Kto Mnie nienawidzi, nienawidzi i Ojca mego."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "24", "text": "Gdybym wśród nich nie był dokonał czynów, jakich nikt inny nie zdziałał, nie mieliby grzechu. Ale oni je widzieli, a powzięli nienawiść i do Mnie i do Ojca mego."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "25", "text": "Niechże więc spełni się zapowiedź, napisana w ich prawie: »Niesłusznie Mnie znienawidzili«."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "26", "text": "A gdy przyjdzie Pocieszyciel, którego Ja wam poślę od Ojca, – On Duch prawdy, który od Ojca pochodzi, – On o Mnie świadczyć będzie."}
{"book": "JHN", "chapter": 15, "verse": "27", "text": "Wy także świadczyć będziecie, gdyż jesteście ze Mną od początku."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "1", "text": "To wam powiedziałem, abyście się nie zrażali."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "2", "text": "Wykluczą was z bóżnic; przyjdzie nawet godzina, że każdy, kto was zabije, mniemać będzie, że Bogu składa ofiarę."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "3", "text": "To zaś uczynią wam, bo nie poznali Ojca, ani Mnie."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "4", "text": "Ja jednak to wam powiedziałem, abyście sobie przypomnieli, że o tem wam mówiłem, gdy nastanie <ta> ich godzina. Tego zaś nie mówiłem wam od początku, gdyż wśród was przebywałem."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "5", "text": "A teraz idę do Tego, który Mię posłał, nikt zaś z was nie pyta Mnie: »Dokąd idziesz«?"}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "6", "text": "Ale że to wam powiedziałem, smutek napełnił serce wasze."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "7", "text": "Ja zaś prawdę wam mówię: Pożyteczna rzecz dla was, abym odszedł. Albowiem jeśli nie odejdę, Pocieszyciel nie przyjdzie do was; ale gdy odejdę, poślę Go wam."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "8", "text": "A gdy On przyjdzie, pouczy i przekona świat o grzechu i o sprawiedliwości i o sądzie."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "9", "text": "O grzechu mianowicie, dlatego, że nie wierzą we Mnie;"}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "10", "text": "a o sprawiedliwości, bo Ja odchodzę do Ojca, i już Mnie nie ujrzycie;"}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "11", "text": "o sądzie zaś: gdyż książę tego świata jest już osądzony."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "12", "text": "Wiele mam jeszcze wam do powiedzenia, ale teraz znieść nie możecie."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "13", "text": "Gdy zaś przyjdzie On, Duch prawdy, poprowadzi was do wszelkiej prawdy; albowiem nie będzie mówił od Siebie, ale cokolwiek usłyszy, powie, i to, co nastąpi, oznajmi wam."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "14", "text": "On Mnie uwielbi, gdyż z mego weźmie, a wam oznajmi."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "15", "text": "Mojem jest wszystko, co Ojciec posiada. Dlatego powiedziałem: »Z mego weźmie, a wam oznajmi«."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "16", "text": "Maluczko, a już Mnie oglądać nie będziecie, i znowu maluczko, a ujrzycie Mnie, {bo odchodzę do Ojca}."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "17", "text": "Niektórzy więc z uczniów Jego mówili między sobą: Co mają oznaczać Jego słowa do nas: »Maluczko – a oglądać Mnie nie będziecie, i znowu maluczko – a ujrzycie Mnie« – i: »odchodzę do Ojca«?"}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "18", "text": "Pytali się więc: Co może oznaczać <to> »maluczko«? – Nie wiemy, o czem mówi!"}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "19", "text": "Jezus {zaś} poznał, że chcieli Go zapytać, i rzekł im: Rozprawiacie o tem między sobą, żem powiedział: »Maluczko – a oglądać Mnie nie będziecie, i znowu maluczko – a ujrzycie Mnie«."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "20", "text": "Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: wy będziecie płakać i narzekać, a świat się będzie weselił. Wy {wprawdzie} smucić się będziecie, ale smutek wasz w radość się przemieni."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "21", "text": "Niewiasta boleje, gdy rodzi, bo nadeszła jej godzina; ale gdy porodzi dzieciątko, nie pamięta już o ucisku z powodu radości, że człowiek przyszedł na świat."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "22", "text": "Tak i wy: teraz wprawdzie się smucicie, ale ponownie was zobaczę i rozraduje się serce wasze, a radości waszej nikt wam nie odbierze."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "23", "text": "A w owym dniu o nic Mnie pytać nie będziecie. Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: o cokolwiek poprosicie Ojca w Imię moje, da wam."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "24", "text": "Dotychczas o nic nie prosiliście w Imię moje. Proście, a otrzymacie, aby radość wasza była pełna."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "25", "text": "To mówiłem wam w przypowieściach. Nadchodzi godzina, kiedy już nie będę do was przemawiał w przypowieściach, ale otwarcie o Ojcu opowiadać wam będę."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "26", "text": "W owym dniu prosić będziecie w Imię moje; nie mówię wam wszelako, że to Ja prosić będę Ojca za wami."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "27", "text": "Sam bowiem Ojciec miłuje was, gdyż wyście Mnie umiłowali, i uwierzyliście, żem Ja od Ojca wyszedł."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "28", "text": "Wyszedłem od Ojca i przyszedłem na świat; opuszczam znowu świat i wracam do Ojca."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "29", "text": "Mówią {doń} uczniowie Jego: Oto teraz otwarcie mówisz, i nie opowiadasz żadnej przypowieści."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "30", "text": "Teraz mamy pewność, że wiesz wszystko, i nie potrzebujesz, aby Cię pytano. Dlatego wierzymy, żeś od Boga wyszedł."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "31", "text": "Jezus im odpowiedział: Teraz wierzycie?"}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "32", "text": "Oto nadchodzi godzina, – owszem {już} nadeszła, – iż rozprószycie się każdy do swoich, a Mnie zostawicie samego. Wszelako nie jestem Ja osamotniony, bo Ojciec jest ze Mną."}
{"book": "JHN", "chapter": 16, "verse": "33", "text": "To wam powiedziałem, abyście we Mnie mieli pokój. Na świecie doznacie udręczenia, ale ufajcie: Jam zwyciężył świat."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "1", "text": "Po tych słowach podniósł Jezus swe oczy ku niebu i rzekł: Ojcze, nadeszła godzina; uwielb Syna swego, aby Syn {twój} Ciebie uwielbił;"}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "2", "text": "jakoś Mu dał władzę nad całą ludzkością, aby udzielił żywota wiecznego wszystkim, których Ty Mu dałeś."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "3", "text": "A ten jest żywot wieczny, aby poznano Ciebie, jedynego, prawdziwego Boga, i Jezusa Chrystusa, któregoś Ty posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "4", "text": "Jam Cię uwielbił na ziemi; spełniłem dzieło, któreś Mi kazał spełnić."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "5", "text": "Ty zaś, Ojcze, uwielb Mnie teraz u Siebie tą chwałą, którą miałem u Ciebie, zanim świat powstał."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "6", "text": "Imię twoje objawiłem ludziom, których Mi z tego świata dałeś. Byli twoimi, a dałeś Mi ich; oni zaś twe słowa zachowali."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "7", "text": "Teraz przekonali się, że wszystko, co Mi dałeś, od Ciebie pochodzi."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "8", "text": "Albowiem przekazałem im <te> nauki, któreś Mi dał; oni zaś przyjęli i prawdziwie uznali, że od Ciebie wyszedłem, i uwierzyli, żeś Ty Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "9", "text": "Ja proszę za nimi; nie proszę za światem, ale za tymi, których Mi dałeś, albowiem są twoi,"}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "10", "text": "boć wszystko moje twojem jest, a twoje {jest} mojem – i w nich jestem uwielbion."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "11", "text": "Ja już nie jestem na świecie, ale oni są na świecie, a Ja do Ciebie odchodzę. Ojcze święty! w Imię twoje zachowaj ich, – których Mi dałeś – aby byli jedno, jako {i} My."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "12", "text": "Gdy byłem z nimi, czuwałem nad nimi w Imieniu twojem, <i> ustrzegłem tych, których Mi dałeś; nikt też z nich nie zginął, prócz syna potępienia, aby się spełniło Pismo."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "13", "text": "Ale teraz idę do Ciebie; to zaś mówię na świecie, aby mieli w sobie doskonałą radość moją."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "14", "text": "Ja dałem im twą naukę, lecz świat ich znienawidził, bo nie należą do świata, jak [i] Ja do świata nie należę."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "15", "text": "Nie proszę, abyś ich zabrał z <tego> świata, ale abyś ich od złego zachował."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "16", "text": "Nie należą do świata, jak [i] Ja do świata nie należę;"}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "17", "text": "poświęć ich w prawdzie <twojej>; twe słowo jest prawdą."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "18", "text": "Jakoś (Ty) Mnie na świat posłał, tak i Ja ich na świat posłałem."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "19", "text": "A za nich Ja Siebie ofiaruję, aby i oni byli uświęceni w prawdzie."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "20", "text": "A nie tylko za nimi proszę, ale i za tymi, którzy przez ich słowo we Mnie uwierzą,"}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "21", "text": "aby wszyscy byli jedno – jako Ty Ojcze we Mnie, a Ja w Tobie – aby i oni byli w Nas jedno: aby świat uwierzył, żeś Ty Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "22", "text": "Przekazałem im też chwałę, którąś Mi dał, aby byli jedno, jak (i) My jedno {jesteśmy};"}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "23", "text": "Jam w nich, a Ty we Mnie, aby doskonałą osiągnęli jedność, aby świat poznał, żeś Ty Mnie posłał, i że ich umiłowałeś, jakoś [i] Mnie umiłował."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "24", "text": "Ojcze! Chcę, aby gdzie Ja jestem, byli ze Mną: i ci, których Mi dałeś, aby oglądali chwałę moją, którąś Mi dał, albowiem umiłowałeś Mnie przed założeniem świata!"}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "25", "text": "Ojcze sprawiedliwy! Świat Cię <wprawdzie> nie poznał, ale Ja Cię poznałem; a i oni poznali, żeś Ty Mnie posłał."}
{"book": "JHN", "chapter": 17, "verse": "26", "text": "Im też objawiłem i objawiać będę Imię twoje, aby miłość, którą Mnie umiłowałeś, w nich była i Ja w nich."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "1", "text": "Po tych słowach wyszedł Jezus wraz z uczniami swoimi na drugi brzeg łożyska Cedronu, gdzie był ogród, do którego wszedł sam i uczniowie Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "2", "text": "Ale i Judasz, zdrajca Jego, znał <to> miejsce, bo Jezus często się tam schodził z uczniami swoimi."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "3", "text": "Judasz tedy, zabrawszy rotę wojska, i służbę {od} przedniejszych kapłanów i faryzeuszów, przychodzi tam z latarniami i pochodniami i z bronią."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "4", "text": "Jezus zaś, wiedząc wszystko, co Go spotkać miało, wychodzi naprzeciw i pyta ich: Kogo szukacie?"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "5", "text": "Odpowiedzieli Mu: Jezusa Nazareńskiego. Jezus im mówi: Jam jest. A Judasz, zdrajca Jego, stał z nimi."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "6", "text": "Gdy przeto rzekł do nich: »Jam jest«, cofnęli się wstecz, i padli na ziemię."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "7", "text": "Powtórnie więc zapytał ich: Kogo szukacie? A oni odpowiedzieli: Jezusa Nazareńskiego."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "8", "text": "Jezus odrzekł: Powiedziałem wam, żem Ja jest; jeśli przeto Mnie szukacie, pozwólcie tym odejść;"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "9", "text": "aby się spełniło słowo, które wyrzekł: »Nie utraciłem nikogo z tych, których Mi dałeś«."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "10", "text": "A Szymon Piotr, mając miecz, dobył go i uderzył sługę arcykapłana, i odciął mu prawe ucho. Słudze zaś było na imię Malchus."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "11", "text": "Ale Jezus rzekł do Piotra: Schowaj miecz (twój) do pochwy; czyż nie mam wypić kielicha, który Mi dał Ojciec?"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "12", "text": "A rota żołnierzy i trybun i służba Judejczyków pojmali Jezusa, i związali Go,"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "13", "text": "i zaprowadzili Go naprzód do Annasza; był on bowiem teściem Kajfasza, który był arcykapłanem w tym roku."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "14", "text": "Kajfasz to właśnie poradził Judejczykom, że lepiej jest, aby jeden człowiek za lud śmierć poniósł."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "15", "text": "A szedł za Jezusem Szymon Piotr i drugi uczeń. Ów zaś uczeń był znany arcykapłanowi, i wszedł z Jezusem na dziedziniec arcykapłański;"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "16", "text": "Piotr zaś stanął zewnątrz przy bramie. Drugi zatem <ów> uczeń, znany arcykapłanowi, wyszedł, i przemówił do odźwiernej, i wprowadził Piotra."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "17", "text": "I rzecze do Piotra służąca odźwierna: Czy i ty nie jesteś z liczby uczniów tego Człowieka? On zaś mówi: Nie jestem."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "18", "text": "A ponieważ było zimno, czeladź i służba <rozniecili> ognisko i grzali się, stojąc. Stał też i Piotr wraz z nimi, i grzał się."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "19", "text": "A arcykapłan pytał Jezusa o uczniów Jego i o Jego naukę."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "20", "text": "Jezus mu odrzekł: Jam mówił jawnie przed światem; Jam zawsze nauczał po bóżnicach i w świątyni, dokąd wszyscy Żydzi się schodzą, w skrytości zaś nic nie mówiłem."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "21", "text": "Dlaczego Mnie pytasz? Zapytaj tych, co słyszeli, com do nich mówił; oto ci wiedzą, o czem przemawiałem."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "22", "text": "A po tych <Jego> słowach jeden ze sług, stojący tam, wymierzył Jezusowi policzek, mówiąc: Tak odpowiadasz arcykapłanowi?"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "23", "text": "Jezus mu odrzekł: Jeśli źle powiedziałem, przekonaj Mnie o złem; a jeśli dobrze, dlaczego Mnie bijesz?"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "24", "text": "Annasz zatem odesłał Go związanego do arcykapłana Kajfasza."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "25", "text": "A Szymon Piotr stał i grzał się. Zapytali go tedy: Czy i ty nie jesteś z liczby Jego uczniów? On zaparł się, mówiąc: Nie jestem."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "26", "text": "Jeden ze sług arcykapłana, krewny tego, któremu Piotr odciął ucho, rzecze (doń): Czyż nie widziałem cię razem z Nim w ogrodzie?"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "27", "text": "Piotr zaś znowu się zaparł. A natychmiast kur zapiał."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "28", "text": "Wiodą tedy Jezusa z domu Kajfasza do pretoryum. A było to rano. Ale oni nie weszli do pretoryum, by się nie skalać, lecz aby mogli, spożywać paschę."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "29", "text": "Piłat przeto wyszedł do nich na zewnątrz i mówi: Co za oskarżenie wnosicie przeciw temu Człowiekowi?"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "30", "text": "Odpowiedzieli i rzekli do niego: Gdyby Ten nie był złoczyńcą, nie wydalibyśmy Go tobie!"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "31", "text": "A Piłat im odrzekł: Weźcież Go wy i osądźcie Go według prawa waszego! Ale Judejczycy mu odpowiedzieli: Nam nie wolno nikogo śmiercią karać;"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "32", "text": "aby się wypełniło słowo Jezusa, które wyrzekł oznajmiając, jaką śmiercią miał umrzeć."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "33", "text": "Piłat przeto wszedł powtórnie do pretoryum, i zawezwał Jezusa i rzekł do Niego: Czy Ty jesteś królem żydowskim?"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "34", "text": "Jezus odpowiedział: Czy to pytanie stawiasz od siebie, czy też inni powiedzieli ci o Mnie?"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "35", "text": "Piłat odrzekł: Czyżem ja Żyd? – lud twój, i przedniejsi kapłani wydali Cię w ręce moje; cóżeś uczynił?"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "36", "text": "Jezus odpowiedział: Królestwo moje nie jest z tego świata. Gdyby moje królestwo było z tego świata, słudzy moi pewnieby walczyli, aby Mnie Judejczykom nie wydano. Lecz teraz królestwo moje nie jest stąd."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "37", "text": "Rzekł tedy Piłat do Niego: Więc Ty królem jesteś? Jezus odpowiedział: Sam mówisz, – bo jestem {Ja} królem. Jam się na to urodził, i na to na <ten> świat przyszedłem, aby prawdzie dać świadectwo. Każdy, kto z prawdy pochodzi, słucha głosu mego."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "38", "text": "Mówi doń Piłat: Co to jest prawda? I po tych słowach wyszedł znowu do Judejczyków, i rzecze im: Ja w Nim żadnej nie znajduję winy."}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "39", "text": "Jest jednak u was w zwyczaju, że wam podczas Paschy wypuszczam jednego. Chcecie więc, wypuszczę wam Króla żydowskiego?"}
{"book": "JHN", "chapter": 18, "verse": "40", "text": "Ale oni {wszyscy} znowu zawołali, mówiąc: Nie tego, ale Barabasza! A Barabasz był złoczyńcą."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "1", "text": "Wtedy więc Piłat wziął Jezusa i kazał ubiczować."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "2", "text": "A żołnierze spletli koronę z cierni, i włożyli na głowę Jego, i przyodziali Go w płaszcz purpurowy,"}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "3", "text": "i podchodzili doń, mówiąc: Witaj, królu żydowski; i wymierzali Mu policzki."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "4", "text": "Piłat {więc} wyszedł znowu na zewnątrz, i mówi do nich: Oto wyprowadzam Go przed was, abyście się przekonali, że żadnej w Nim winy nie znajduję."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "5", "text": "A Jezus wyszedł <na zewnątrz> niosąc cierniową koronę i płaszcz purpurowy. Tedy rzecze do nich: »Oto człowiek«!"}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "6", "text": "Ale przedniejsi kapłani i służba, gdy Go ujrzeli, zawołali mówiąc: Ukrzyżuj, ukrzyżuj {Go}! Mówi im Piłat: Weźcie Go wy i ukrzyżujcie; ja bowiem nie znajduję w Nim winy."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "7", "text": "Judejczycy mu odpowiedzieli: My prawo mamy, a według prawa <naszego> On musi umrzeć, bo się czynił Synem Bożym."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "8", "text": "Gdy przeto Piłat, usłyszał te słowa, jeszcze więcej się przeraził."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "9", "text": "Powrócił więc znowu do pretoryum, i pyta Jezusa: Skąd Ty jesteś? Ale Jezus nie dał mu odpowiedzi."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "10", "text": "Piłat zatem rzecze do Niego: Mnie nie odpowiadasz? Nie wiesz, że mam moc, aby Cię ukrzyżować, i mam moc, aby Cię wypuścić?"}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "11", "text": "Jezus <mu> odrzekł: Nie miałbyś żadnej władzy nade-Mną, gdyby ci tego z góry nie dano. Dlatego cięższy grzech ma ten, który Mnie wydał w twe ręce."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "12", "text": "Odtąd {więc} Piłat starał się Go uwolnić; ale Judejczycy wołali, mówiąc: Jeśli Tego wypuścisz, nie jesteś przyjacielem cesarza; ktokolwiek bowiem czyni się królem, ten się cesarzowi sprzeciwia."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "13", "text": "Usłyszawszy więc te słowa. Piłat wyprowadził Jezusa na zewnątrz, i zasiadł na trybunie, w miejscu zwanem Litostrotos, po żydowsku zaś Gabbata."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "14", "text": "A był to dzień Przygotowania Paschy, godzina jakby szósta. I mówi do Judejczyków: Oto Król wasz!"}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "15", "text": "Ale oni zawołali: Precz! precz! ukrzyżuj Go! Piłat ich pyta: Króla waszego mam ukrzyżować? Odpowiedzieli przedniejsi kapłani: Nie mamy króla, jak tylko cesarza."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "16", "text": "Wtedy więc wydał im Go na śmierć krzyżową. Wzięli przeto Jezusa {i wyprowadzili}."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "17", "text": "A dźwigając Sobie krzyż wyszedł ku miejscu, zwanemu Trupią głową, (a) po żydowsku Golgotą."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "18", "text": "Tam Go ukrzyżowali, a z Nim dwóch innych, z jednej i z drugiej strony, w pośrodku zaś Jezusa."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "19", "text": "A Piłat napisał także tytuł, i umieścił na krzyżu. Było zaś napisane: »Jezus Nazareński, Król żydowski«."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "20", "text": "Wielu tedy z pomiędzy Żydów czytało ten napis, bo miejsce, gdzie Jezus był ukrzyżowany, znajdowało się blizko miasta, a napis był po żydowsku, po grecku i po łacinie."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "21", "text": "Toteż przedniejsi kapłani żydowscy mówili do Piłata: Nie pisz: »Król żydowski«, ale: »On powiedział: jestem królem żydowskim«."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "22", "text": "Piłat odrzekł: Com napisał, napisałem."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "23", "text": "A ukrzyżowawszy <Jezusa>, żołnierze zabrali Jego zwierzchnie szaty, – i podzielili na cztery części, dla każdego żołnierza część, – i suknię także. Że zaś suknia <ta> nie była szyta, ale od góry cała tkana,"}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "24", "text": "przeto rzekli do siebie: Nie krajmy jej, ale losujmy o nią, czyją ma być; – aby się spełniło Pismo, {które mówi}: »Podzielili między siebie szaty moje, a o suknię moją los rzucili«. To więc uczynili żołnierze."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "25", "text": "A pod krzyżem Jezusa stały: Matka Jego i siostra Matki Jego, Marya Kleofasowa, i Marya Magdalena."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "26", "text": "A gdy Jezus ujrzał Matkę i ucznia, stojącego <obok>, którego miłował, rzecze do Matki {swojej}: Niewiasto, oto syn twój!"}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "27", "text": "Potem mówi do ucznia: Oto Matka twoja! Od tej więc chwili przyjął Ją <ów> uczeń do siebie."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "28", "text": "Potem wiedząc Jezus, że już wszystko się dokonywa, aby się spełniło Pismo, mówi: Pragnę."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "29", "text": "{A} stało naczynie pełne octu; napełnili więc gąbkę octem, a nałożywszy na hyzop, przyłożyli Mu do ust."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "30", "text": "Gdy zaś Jezus skosztował octu, rzekł: Wykonało się! I skłoniwszy głowę, oddał ducha."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "31", "text": "A był to dzień Przygotowania. Aby więc ciała nie pozostały na krzyżu przez szabat, – gdyż dzień owego szabatu był wielki, – prosili Judejczycy Piłata, by połamano ich golenie i zdjęto."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "32", "text": "Przyszli zatem żołnierze i połamali golenie pierwszemu i drugiemu ze współukrzyżowanych z Nim."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "33", "text": "A gdy się zbliżyli do Jezusa i zobaczyli, że On już umarł, nie łamali goleni Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "34", "text": "ale jeden z żołnierzy otworzył włócznią bok Jego, a natychmiast wypłynęła krew i woda."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "35", "text": "A ten, co patrzył, dał świadectwo; <to> zaś jego świadectwo jest prawdziwe; on też wie, że prawdę mówi, abyście i wy <u>wierzyli."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "36", "text": "Albowiem to się stało, aby się spełniło Pismo: »Kości Jego łamać nie będziecie«."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "37", "text": "W innem też miejscu znowu Pismo mówi: »Zobaczą, kogo przebodli«."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "38", "text": "Potem zaś Józef z Arymatei, będąc uczniem Jezusa, ale ukrytym z obawy przed Judejczykami, poprosił Piłata, aby mógł zabrać Ciało Jezusa; a Piłat pozwolił. Przybył więc i zdjął Ciało Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "39", "text": "Także i Nikodem, – ten, co po raz pierwszy zjawił się u Jezusa w nocy – przyszedł, niosąc około stu funtów mieszaniny mirry i aloesu."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "40", "text": "Wzięli więc Ciało Jezusa i wraz z wonnością obwiązali je taśmami – według pogrzebowego zwyczaju żydowskiego."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "41", "text": "A obok miejsca ukrzyżowania był ogród, w ogrodzie zaś nowy grób, w którym jeszcze nikt nie leżał."}
{"book": "JHN", "chapter": 19, "verse": "42", "text": "Tam więc, z powodu żydowskiego »dnia Przygotowania« – bo grób był w pobliżu, – złożono Jezusa."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "1", "text": "A w niedzielę nad ranem, gdy jeszcze ciemno było, przychodzi Marya Magdalena do grobu i widzi, że kamień od grobu jest odwalony."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "2", "text": "Bieży przeto i przybywa do Szymona Piotra i do drugiego ucznia, którego Jezus miłował, i rzecze do nich: Zabrano Pana z grobu, a nie wiemy, gdzie Go położono."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "3", "text": "I wybrał się Piotr i ów drugi uczeń w drogę, i przybyli do grobu."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "4", "text": "A obaj razem biegli; – ale ów drugi uczeń wyprzedził Piotra, i pierwszy przyszedł do grobu."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "5", "text": "A schyliwszy się, widzi leżące taśmy; wszelako nie wszedł."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "6", "text": "Nadchodzi tedy <i> Szymon Piotr, który podążał za nim, i wchodzi do grobu i ogląda leżące taśmy,"}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "7", "text": "a także chustę, która była na głowie Jego, a nie leżała razem z taśmami, lecz oddzielnie była zwinięta na osobnem miejscu."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "8", "text": "Wtedy więc wszedł i ów <drugi> uczeń, który pierwszy przybiegł do grobu; i spojrzał, i uwierzył."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "9", "text": "Nie rozumieli bowiem jeszcze Pisma, iż trzeba (było), aby On zmartwychpowstał."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "10", "text": "I odeszli znowu uczniowie do siebie."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "11", "text": "Marya tymczasem stała zewnątrz przy grobie i płakała. A wśród płaczu nachyliła się [i zajrzała] do grobu."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "12", "text": "I widzi siedzących dwóch aniołów w bieli, jednego u głowy, a drugiego u nóg, w miejscu gdzie leżało Ciało Jezusa."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "13", "text": "Oni <zaś> jej mówią: Niewiasto, czemu płaczesz? Rzecze im: Bo zabrano Pana mego, a nie wiem, gdzie Go położono."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "14", "text": "Po tych słowach obróciła się w tył i widzi Jezusa stojącego; nie poznaje wszelako, że to jest Jezus."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "15", "text": "Jezus jej rzecze: Niewiasto, czemu płaczesz? kogo szukasz? Ona sądząc, że to ogrodnik, mówi do Niego: Panie! jeśli ty Go wziąłeś, powiedz mi, gdzieś Go położył, a ja Go zabiorę."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "16", "text": "Jezus do niej rzecze: Maryo! – Ona, zwróciwszy się, mówi do Niego <po żydowsku>: Rabboni, to znaczy: Mistrzu!"}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "17", "text": "Jezus jej rzecze: Przestań Mię dotykać! albowiem nie wstąpiłem jeszcze do Ojca {mego}; idź raczej do braci moich, i powiedz im: Wstępuję do Ojca mego i Ojca waszego, i do Boga mego i Boga waszego."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "18", "text": "Przychodzi Marya Magdalena i opowiada uczniom: Widziałam Pana i to mi powiedział."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "19", "text": "A o zmroku dnia owego, który był niedzielą, – mimo, że drzwi były zamknięte, gdzie uczniowie byli zgromadzeni z obawy przed Judejczykami, przyszedł Jezus, i stanął w pośrodku, i rzekł do nich: Pokój wam!"}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "20", "text": "A po tych słowach pokazał im ręce i bok; uczniowie zaś ucieszyli się, ujrzawszy Pana."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "21", "text": "Rzekł im więc powtórnie: Pokój wam! Jako Mnie posłał Ojciec, tak i Ja was posyłam."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "22", "text": "A po tych słowach tchnął <na nich> i rzekł im: Weźmijcie Ducha Świętego;"}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "23", "text": "którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone; a którym zatrzymacie, są zatrzymane."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "24", "text": "Tomasz zaś, nazywany Didymus, jeden z Dwunastu, nie był z nimi, kiedy Jezus przyszedł."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "25", "text": "Inni przeto uczniowie mówili mu: Widzieliśmy Pana. Ale on im odrzekł: Jeśli nie ujrzę śladu gwoździ na rękach Jego, i nie włożę palca mego w miejsce gwoździ, a ręki mojej nie włożę w bok Jego – <wcale> nie uwierzę."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "26", "text": "A po ośmiu dniach uczniowie Jego byli znowu w domu, a Tomasz z nimi. Jezus przyszedł pomimo drzwi zamkniętych i stanął w pośrodku, i przemówił: Pokój wam!"}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "27", "text": "Potem rzecze do Tomasza: Włóż palec twój tutaj, i oglądaj ręce moje; podnieś także rękę swą i włóż ją do boku mego, a nie bądź niedowiarkiem, lecz wierzącym!"}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "28", "text": "Odpowiedział Tomasz i rzekł doń: Pan mój i Bóg mój!"}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "29", "text": "Jezus mu rzecze: Żeś Mnie ujrzał, (Tomaszu) uwierzyłeś? Błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "30", "text": "Wiele też innych jeszcze cudów dokonał Jezus w oczach swych uczniów, których nie zapisano w tej księdze."}
{"book": "JHN", "chapter": 20, "verse": "31", "text": "To zaś napisano, abyście uwierzyli, że Jezus jest Chrystusem, Synem Bożym, i abyście wierząc mieli żywot w Imię Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "1", "text": "Potem znowu ukazał się Jezus uczniom nad morzem Tyberyadzkiem. A objawił się w ten sposób:"}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "2", "text": "Zebrali się razem Szymon Piotr i Tomasz, nazwany Didymus, i Natanael z Kany galilejskiej, i synowie Zebedeuszowi, i dwaj inni z pomiędzy uczniów Jego."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "3", "text": "Szymon Piotr rzecze do nich: Idę ryby łowić. Odpowiadają mu: i my pójdziemy z tobą. Poszli więc i wsiedli do łodzi; – ale owej nocy nic nie ułowili."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "4", "text": "A nad ranem stanął Jezus na brzegu; uczniowie wszelako nie poznali, że to jest Jezus."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "5", "text": "I pyta ich Jezus: Dziatki, a macie co do jedzenia? Odpowiedzieli Mu: Nie."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "6", "text": "<On zaś> rzekł do nich: Zarzućcie sieć po prawej stronie łodzi, a znajdziecie. Zarzucili więc i nie mogli jej już wyciągnąć dla mnóstwa ryb."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "7", "text": "Ów przeto uczeń, którego Jezus miłował, rzecze do Piotra: Pan jest! <A> Szymon Piotr, usłyszawszy, że Pan jest, przywdział suknię – był bowiem lekko ubrany – i rzucił się w morze."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "8", "text": "Inni zaś uczniowie, będąc niedaleko, – bo około dwustu łokci – od brzegu, przypłynęli łodzią, ciągnąc za sobą sieć z rybami."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "9", "text": "A wysiadłszy na ląd widzą rozniecone ognisko, i rybę nałożoną, i chleb."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "10", "text": "Jezus im rzecze: Przynieście z ryb, któreście teraz ułowili."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "11", "text": "Szymon Piotr poszedł <więc> i na ląd wyciągnął sieć, napełnioną stupięćdziesięciu trzema wielkiemi rybami. A chociaż tyle ich było, sieć się nie porwała."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "12", "text": "Jezus mówi do nich: Pójdźcie, śniadajcie! Nikt zaś z uczniów nie ośmielił się Go spytać: Ktoś Ty jest? – bo wiedzieli, że Pan jest."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "13", "text": "Jezus więc zbliża się, bierze chleb i podaje im, a podobnież i rybę."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "14", "text": "Trzeci to już raz po zmartwychwstaniu objawił się Jezus uczniom {swoim}."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "15", "text": "Gdy więc pośniadali, mówi Jezus do Szymona Piotra: Szymonie Janów, czy miłujesz Mnie więcej, niż ci? – Rzecze Mu: Tak, Panie, Ty wiesz, że Cię kocham. Mówi doń: Paś baranki moje."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "16", "text": "Znowu <po raz wtóry> pyta go: Szymonie Janów, miłujesz: Mnie? – Rzecze Mu: Tak, Panie, Ty wiesz, że Cię kocham. Mówi doń: Paś owieczki moje."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "17", "text": "Pyta go po raz trzeci: Szymonie Janów, kochasz Mnie? Piotr zasmucił się, że po raz trzeci zapytał go: »kochasz Mnie«? – i odrzekł Mu: Panie! Ty wszystko wiesz, Ty widzisz, że Cię kocham. Mówi mu <Jezus>: Paś owce moje!"}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "18", "text": "Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: gdyś był młodszy, opasywałeś się i chodziłeś, dokąd chciałeś; ale gdy się zestarzejesz, wyciągniesz ręce swoje, a inny cię opasze i powiedzie, dokąd nie zechcesz."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "19", "text": "To zaś powiedział, dając znać, jaką śmiercią miał Boga uwielbić. A po tych słowach mówi doń: Pójdź za Mną."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "20", "text": "Piotr, odwróciwszy się, widzi, że idzie też za nim ów uczeń, którego Jezus miłował, a który podczas wieczerzy wsparł się o pierś Jego i zapytał: »Panie, kto jest twym zdrajcą«?"}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "21", "text": "Piotr {więc}, zobaczywszy go, pyta Jezusa: Panie! a ten co?"}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "22", "text": "Jezus mu rzecze: Gdybym zechciał, aby on {tak} pozostał, aż przyjdę, co tobie do tego? Ty pójdź za Mną."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "23", "text": "Rozeszła się zatem wieść ta wśród braci, że ów uczeń niema umrzeć. Wszelako Jezus nie powiedział do niego: »Nie umrze«, lecz: »Gdybym zechciał, aby on [tak] pozostał, aż przyjdę, {co tobie do tego}«?"}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "24", "text": "Owym właśnie uczniem jest ten, który o tych rzeczach świadczy, i który je spisał, – a wiemy, że jego świadectwo jest prawdziwe."}
{"book": "JHN", "chapter": 21, "verse": "25", "text": "Wiele też innych rzeczy zdziałał Jezus; ale mniemam, że gdyby chciano je opisywać szczegółowo, to nawet [sam] świat nie zdołałby objąć ksiąg, któreby napisać należało. {Amen}."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "1", "text": "W pierwszem opowiadaniu, Teofilu, zebrałem to wszystko, co było początkiem czynów i słów Jezusowych,"}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "2", "text": "aż do dnia, w którym został wzięty do nieba przez Ducha Świętego, gdy pouczył Apostołów, przez Siebie wybranych."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "3", "text": "Im też po swej męce stawił się żywym, w wielu znakach: bo ukazywał się im przez dni czterdzieści i mówił o tem, co dotyczy królestwa Bożego."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "4", "text": "A przy wśpólnem posilaniu się polecił im, by z Jerozolimy nie odchodzili, ale czekali na Obietnicę Ojca, o której – rzecze – z ust moich słyszeliście:"}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "5", "text": "że mianowicie Jan chrzcił tylko wodą, wy zaś będziecie ochrzczeni Duchem Świętym po tych dniach niewielu."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "6", "text": "A gdy oni się zeszli, zapytali Go, mówiąc: Panie! czy w tym czasie przywrócisz królestwo Izraela?"}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "7", "text": "Ale On im odrzekł: Nie wasza to rzecz znać czasy czy chwile, które Ojciec Sobie zachował do własnego rozporządzenia."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "8", "text": "Wy natomiast otrzymacie moc, gdy Duch Święty zstąpi na was, i będziecie Mi świadkami w Jeruzalem i po całej Judei i Samaryi i aż po krańce ziemi."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "9", "text": "A to rzekłszy, został podniesiony w ich oczach, a obłok zabrał Go z przed ich oczu."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "10", "text": "A gdy pilnie patrzyli za Nim, do nieba idącym, oto dwaj mężowie w szatach białych stanęli przy nich."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "11", "text": "Rzekli oni: Mężowie galilejscy! czemu stoicie zapatrzeni w niebo? Ten Jezus, który od was w niebo został wzięty, przyjdzie tak, jakoście Go widzieli, idącego do nieba."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "12", "text": "Wtedy wrócili do Jerozolimy, z góry, zwanej Oliwną, która leży blizko Jerozolimy, w odległości drogi szabatowej."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "13", "text": "A gdy tam weszli, udali się do wieczernika, gdzie przebywali: Piotr i Jan, Jakób i Andrzej, Filip i Tomasz, Bartłomiej i Mateusz, Jakób Alfeuszowy i Szymon Gorliwiec, i Juda Jakóbów."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "14", "text": "Wszyscy oni trwali jednomyślnie na modlitwie wraz z niewiastami, i z Maryą, Matką Jezusa, i z braćmi Jego."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "15", "text": "A w dni owe Piotr powstał pośród braci – a był poczet zebranych prawie stu dwudziestu osób – i przemówił:"}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "16", "text": "Mężowie Bracia! Musiało się spełnić Pismo, które przez usta Dawida zapowiedział Duch Święty o Judaszu, co był przewodnikiem tych, którzy pojmali Jezusa,"}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "17", "text": "a należał do naszego grona i dostąpił współuczestnictwa w tem posługiwaniu."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "18", "text": "On wprawdzie nabył pole z zapłaty za niegodziwość, ale powiesiwszy się, rozpękł się na pół, a wszystkie jego wnętrzności wypłynęły."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "19", "text": "I rozgłosiło się to wśród wszystkich mieszkańców Jerozolimy, tak iż nazwano ową rolę w ich własnym języku: Hakeldama, to jest: Polem Krwi."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "20", "text": "Napisano bowiem w księdze Psalmów: »Niech ich namiot stanie się pustką, i nikt nie będzie, ktoby w nim mieszkał«. a także: »jego też urząd niech inny zabierze»."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "21", "text": "A przeto trzeba, aby z tych mężów, co się z nami zbierali przez cały czas, w którym Pan Jezus przebywał wśród nas,"}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "22", "text": "począwszy od chrztu Janowego aż po dzień Jego wniebowstąpienia, aby – mówię – jeden z nich był wraz, z nami świadkiem Jego zmartwychwstania."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "23", "text": "I stawiono dwóch: Józefa zwanego Barsabą, z przydomkiem Justus, i Macieja."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "24", "text": "I modlono się słowy: Ty, Panie, znawco serc wszystkich, okaż, kogoś z tych dwóch wybrał,"}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "25", "text": "aby zajął miejsce tego posługiwania i apostolstwa, z którego Judasz odpadł, by odejść na miejsce sobie przynależne."}
{"book": "ACT", "chapter": 1, "verse": "26", "text": "I rozdano im losy; – a los padł na Macieja, i doliczono go do jedenastu Apostołów."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "1", "text": "A gdy nareszcie nadszedł dzień Zielonych Świątek, byli wszyscy wspólnie na tem samem miejscu."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "2", "text": "Wtem znagła padł z nieba szum, jak gdyby zrywającej się silnej wichury, i napełnił dom cały, gdzie siedzieli."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "3", "text": "I zobaczyli oddzielne języki, jakoby z ognia; a na każdym z nich z osobna spoczął jeden."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "4", "text": "Wszyscy też napełnieni zostali Duchem Świętym, i zaczęli mówić rozmaitymi językami, o ile im Duch Święty pozwalał się odzywać."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "5", "text": "A w Jerozolimie mieszkali Żydzi, ludzie bogobojni z wszelkiego narodu pod niebem."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "6", "text": "Gdy więc ta wrzawa powstała, zbiegły się rzesze i osłupiały, bo każdy z osobna słyszał ich, mówiących w swym własnym języku."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "7", "text": "To też wszyscy się zdumiewali i mówili zdziwieni: Czyż ci wszyscy, co rozmawiają, nie są Galilejczykami?"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "8", "text": "Jakże więc każdy z nas słyszy własny swój język, w którymeśmy się urodzili?"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "9", "text": "Partowie i Medowie, i Elamici i mieszkańcy Mezopotamii, Judei i Kappadocyi, Pontu i Azyi,"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "10", "text": "Frygii i Pamfilii, Egiptu i ziem libijskich koło Cyreny, przychodźcy też z Rzymu,"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "11", "text": "tak żydzi jak i nowonawróceni, Kreteńczycy i Arabowie, jakoż ich słyszymy głoszących wielkie dzieła Boże w naszych językach?"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "12", "text": "Wszyscy tedy zdumiewali się, a nie mogąc zrozumieć, między sobą mówili: Cóż to ma znaczyć?"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "13", "text": "Inni zaś naśmiewali się, mówiąc: Ci się moszczem popili!"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "14", "text": "Piotr natomiast wraz z jedenastoma powstał, podniósł głos swój i przemówił do nich: Mężowie z Judei i wszyscy mieszkańcy Jerozolimy! Niechże wam to jawno będzie i posłuchajcie słów moich!"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "15", "text": "Ci bowiem nie są pijani, jako wy mniemacie, gdyż to jest trzecia godzina dnia;"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "16", "text": "ale tu się spełnia, co przepowiedział Prorok Joel:"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "17", "text": "«I stanie się w ostatnich dniach, to mówi Pan: Wyleję Ducha mego na wszelakie ciało, a wasi synowie jak i córy wasze – będą prorokowali; wasi zaś młodzieńcy widzenia mieć będą, a wasi starcy będą śnili we śnie;"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "18", "text": "Owszem też na me sługi i me służebnice wyleję Ducha mego w dni owe – i będą prorokowali."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "19", "text": "I uczynię dziwy na niebie w górze, i cuda na ziemi, na dole: krew i ogień i kurzawę dymu;"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "20", "text": "słońce się zmieni w ciemności, a księżyc krwią się oblecze, nim przyjdzie wielki i jawny dzień Pański,"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "21", "text": "I stanie się, że każdy zbawienia dostąpi, ktokolwiek Imienia Pana wzywać będzie«."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "22", "text": "Mężowie Izraela, posłuchajcie tych słów: Jezusa Nazareńskiego, męża, którego – jak sami wiecie – Bóg wam uwierzytelnił cudami i dziwami i znakami, jakie przez Niego Bóg wśród was zdziałał,"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "23", "text": "Tego to, gdy wedle wprzód określonego zamiaru i przejrzenia Bożego wydan został, wyście przez ręce pogan przybili do krzyża i zgładzili."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "24", "text": "Jego zaś Bóg wskrzesił, usunąwszy boleści otchłani, gdyż ona nie mogła Go więzić."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "25", "text": "Albowiem Dawid o Nim mówi: »Miałem Pana zawsze przed oczyma memi, bo Jest po mej prawicy, bym nie był poruszon."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "26", "text": "Dlatego serce moje się rozradowało, a język mój z wesela Mi skacze; nawet i ciało moje w nadziei zamieszka."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "27", "text": "Albowiem nie zostawisz duszy mej w otchłani, ni pozwolisz, by Święty twój uległ zgniliźnie."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "28", "text": "Tyś Mi to drogi żywota objawił; – napełnisz Mię błogością przed obliczem twojem«."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "29", "text": "Mężowie Bracia! Niechże mi wolno będzie, odnośnie do Dawida patryarchy, śmiało wam powiedzieć, że umarł i został pogrzebany, bo i grób jego mamy wśród siebie aż po dzień dzisiejszy."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "30", "text": "Będąc jednak prorokiem, i wiedząc, że Bóg pod przysięgą mu przyrzekł, iż jego potomek miał zasiąść na jego stolicy,"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "31", "text": "w widzeniu ponownem mówił o zmartwychwstaniu Chrystusa, że ani nie zostanie w otchłani, ani też ciało Jego nie ulegnie zgniliźnie."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "32", "text": "Tego to Jezusa Bóg wskrzesił, a myśmy wszyscy tego świadkami."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "33", "text": "Gdy więc został podwyższony prawicą Bożą, i odebrał od Ojca obietnicę Ducha Świętego, wylał Go, jako sami i widzicie i słyszycie."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "34", "text": "Albowiem Dawid nie wstąpił do niebios, a jednak powiada: »Rzekł Pan do Pana mego: Siądź po prawicy mojej,"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "35", "text": "aż położę twych wrogów podnóżkiem stóp twoich»."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "36", "text": "A przeto, niechaj cały dom Izraela niechybnie wie o tem, że Go Bóg uczynił i Panem i Mesyaszem, tego mianowicie Jezusa, którego wyście ukrzyżowali."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "37", "text": "Słysząc to, przejęli się w sercu żalem i odezwali się do Piotra i do reszty Apostołów: Mężowie Bracia, cóż mamy począć?"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "38", "text": "A Piotr do nich: Czyńcie – mówi – pokutę, i niech każdy z was dla odpuszczenia grzechów swoich ochrzci się w Imię Jezusa Chrystusa, a otrzymacie dar Ducha Świętego."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "39", "text": "Wam bowiem dano obietnice i synom waszym i tym wszystkim, co są w oddali, którychkolwiek Pan Bóg wasz powoła."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "40", "text": "Wielu też innemi słowy Piotr świadczył i napominał ich, mówiąc: Ratujcie się z pośród tego przewrotnego plemienia!"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "41", "text": "Ci więc, co przyjęli słowa jego, zostali ochrzczeni; i przyłączyło się do nich w dniu owym około trzy tysiące dusz."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "42", "text": "I trwali w nauce apostolskiej i wspólnem pożyciu i w łamaniu chleba i w modlitwach."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "43", "text": "A na każdego padł strach, gdyż wiele cudów i znaków działo się w Jerozolimie za sprawą Apostołów, tak że wielka bojaźn ogarnęła wszystkich."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "44", "text": "A wszyscy wierzący przebywali społem i wszystko mieli wspólne."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "45", "text": "Sprzedawali nawet posiadłości i dobra, a obdzielali niemi wszystkich, ile kto potrzebował."}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "46", "text": "Codziennie też trwali pospołu w świątyni, a po domach łamiąc chleb, posilali się z radością i w prostocie serca,"}
{"book": "ACT", "chapter": 2, "verse": "47", "text": "wielbiąc Boga, mieli też łaskę w oczach całego ludu. A Pan codziennie pomnażał ich gminę tymi, co się zbawić mieli."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "1", "text": "Piotr i Jan wchodzili właśnie do świątyni na dziewiątą godzinę modlitwy."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "2", "text": "A w tem wnoszono pewnego człowieka, chromego od urodzenia; jego to co dzień kładziono przy bramie świątyni, zwanej Ozdobną, by prosił o jałmużnę wchodzących do świątyni."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "3", "text": "Widząc zatem, że Piotr i Jan mieli wejść do świątyni, poprosił ich o jałmużnę."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "4", "text": "Piotr zaś wraz z Janem, popatrzywszy na niego, rzekł: Spojrzyj na nas!"}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "5", "text": "A on uważnie popatrzył na nich w nadziei, że otrzyma co od nich."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "6", "text": "Piotr jednak rzekł: Srebra ni złota nie mam; ale co mam, to ci daję: W Imię Jezusa Chrystusa Nazareńskiego wstań i chodź swobodnie!"}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "7", "text": "I ująwszy jego prawicę, podniósł go. A natychmiast jego nogi i kostki nabrały mocy,"}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "8", "text": "i zerwawszy się, stanął i chodził swobodnie. I wszedł z nimi do świątyni, i chodził i podskakiwał, wielbiąc Boga."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "9", "text": "A wszystek lud widział go, jak chodził i wielbił Boga."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "10", "text": "Poznali go też, gdyż on to był, który dla jałmużny siadywał przy Ozdobnej bramie świątyni. I ogarnęło ich zdumienie i zachwyt nad tem, co mu się przydarzyło."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "11", "text": "A gdy się trzymał Piotra i Jana, wszystek lud zdumiony zbiegł się do nich w krużganku, który zowią Salomońskim."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "12", "text": "Co widząc Piotr, przemówił do ludu: Mężowie Izraela! Dlaczego się temu dziwicie, albo czemu się nam przypatrujecie, jakobyśmy własną mocą lub świętością sprawili, by chodził?"}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "13", "text": "Bóg Abrahama i Bóg Izaaka i Bóg Jakóba, Bóg ojców naszych, uwielbił Jezusa, Syna swego, któregoście skazali, i wyparli się przed Piłatem, chociaż On osądził, że należy Go uwolnić."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "14", "text": "Wy natomiast zaparliście się Świętego i Sprawiedliwego, a zażądaliście, by wam ułaskawił mordercę."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "15", "text": "Zabiliście tedy Sprawcę żywota, którego Bóg wskrzesił z martwych, czego my świadkami jesteśmy."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "16", "text": "A dla wiary w Jego Imię, Imię to postawiło na nogi tego, którego widzicie i znacie; wiara też, przez Nie działająca, wróciła mu zupełne zdrowie wobec was wszystkich."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "17", "text": "A teraz, Bracia, wiemci ja, żeście z niewiadomości działali, jako i przełożeni wasi."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "18", "text": "Bóg zaś w ten sposób, spełnił, co był zapowiedział przez usta wszystkich proroków, iż Jego Chrystus miał cierpieć."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "19", "text": "A przeto pokutujcie i nawróćcie się, by grzechy wasze były zgładzone,"}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "20", "text": "iżby nadejść mogły czasy pokrzepienia od Pańskiego oblicza, i by mógł być posłan Jezus Chrystus wpierw dla was obrany,"}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "21", "text": "któremu też należy się posiadanie nieba aż do czasów odnowienia wszechrzeczy, o czem Bóg mówił przez usta świętych i starodawnych proroków swoich."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "22", "text": "Już Mojżesz powiedział: »Proroka wzbudzi wam Pan, Bóg wasz, z pomiędzy braci waszych, jako ja jestem; słuchać Go będziecie we wszystkiem, co wam powie«,"}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "23", "text": "»I stanie się, że każdy, ktoby nie słuchał owego Proroka, będzie wygładzon z pośród ludu«."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "24", "text": "Także i wszyscy prorocy od Samuela i dalej, którzy głos zabierali, zapowiadali również dni owe."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "25", "text": "Wyście synami proroków i przymierza, które Bóg zawarł z ojcami waszymi, gdy mówił do Abrahama: »I błogosławione będą w potomstwie twojem wszystkie narody ziemi«."}
{"book": "ACT", "chapter": 3, "verse": "26", "text": "Dla was najpierw Bóg, wskrzesiwszy Syna swego, posłał Go do was, aby wam błogosławił, gdy się każdy nawróci z nieprawości swojej."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "1", "text": "A gdy oni przemawiali do ludu, stanęli przy nich kapłani, i zarządca świątyni, i saduceusze,"}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "2", "text": "oburzeni, że lud uczą, i że głoszą, w Jezusie zmartwychwstanie."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "3", "text": "To też położyli na nich ręce, i osadzili ich w więzieniu aż do dnia następnego; był bowiem już wieczór."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "4", "text": "Wielu zaś z tych, co słuchali kazania, uwierzyło; a liczba ich była prawie pięć tysięcy mężów."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "5", "text": "I stało się, że nazajutrz zebrali się ich przełożeni i starsi i uczeni w Jerozolimie,"}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "6", "text": "a między nimi Annasz arcykapłan i Kajfasz i Jan i Aleksander, i ilu ich było z rodu arcykapłańskiego."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "7", "text": "I stawiwszy ich w pośrodku, pytali: Jaką mocą, albo w czyjem imieniu wyście to zdziałali?"}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "8", "text": "Wtedy Piotr, napełniony Duchem Świętym, rzekł do nich: Przełożeni ludu i starsi, słuchajcie!"}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "9", "text": "Jeżeli nas dziś przesłuchujecie z powodu dobrodziejstwa względem kaleki, przez które on przyszedł do zdrowia;"}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "10", "text": "niechaj jawno będzie wam wszystkim i całemu ludowi Izraela, że przez Imię Pana naszego Jezusa Chrystusa Nazareńskiego, którego wyście ukrzyżowali, a którego Bóg wskrzesił z martwych – przez to Imię człowiek ten stoi zdrów przed wami."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "11", "text": "»Ten to jest głaz, odrzucony przez was, budowniczych, który został kamieniem węgielnym»;"}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "12", "text": "I niemasz w żadnym innym zbawienia. Albowiem nie dano pod niebem ludziom innego Imienia, w którembyśmy mieli być zbawieni."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "13", "text": "Widząc zatem śmiałość Piotra i Jana, i dowiedziawszy się, że byli ludźmi bez wykształcenia i prostaczkami, dziwili się, i poznali w nich dawnych towarzyszów Jezusa."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "14", "text": "Widząc nadto, że ów człowiek uzdrowiony stoi wraz z nimi, nie mogli podnieść żadnego sprzeciwu."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "15", "text": "Kazali im przeto opuścić miejsce posiedzenia, i naradzali się wespół,"}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "16", "text": "mówiąc: Cóż mamy począć z tymi ludźmi? Wszak zdziałali jawny cud, dla wszystkich mieszkańców Jerozolimy widoczny, my zaś nie możemy zaprzeczyć."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "17", "text": "Aby jednak nie rozeszła się bardziej rzecz ta między ludem, zagrozili im, by już więcej do nikogo z ludzi w tem Imieniu nie przemawiali."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "18", "text": "I wezwawszy ich, zakazali, aby wogóle nie mówili, ani uczyli w Imieniu Jezusa."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "19", "text": "Ale Piotr i Jan w odpowiedzi rzekli do nich: Osądźcie w obliczu Boga, czy jest rzeczą słuszną, byśmy raczej was słuchali, aniżeli Boga."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "20", "text": "Nie możemy bowiem nie mówić o tem, cośmy widzieli i usłyszeli."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "21", "text": "Oni wszelako, powtórzywszy groźby, wypuścili ich; nie mogąc znaleźć sposobu, jakby ich ukarać, a to z powodu ludu, bo wszyscy wielbili Boga za to, co się wydarzyło."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "22", "text": "Albowiem ów człowiek, na którym dokonał się ten cud uzdrowienia, miał więcej niż lat czterdzieści."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "23", "text": "Wypuszczeni zatem na wolność, wrócili do swoich i oznajmili im, cokolwiek im powiedzieli arcykapłani i starsi."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "24", "text": "A oni, usłyszawszy, zgodnie podnieśli do Boga głos, i mówili: Panie, któryś stworzył niebo i ziemię i morze i wszystko, co się w nich znajduje,"}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "25", "text": "któryś Duchem Świętym przez usta ojca naszego Dawida, sługi twego, powiedział: »Czemu się burzą narody, a ludy myślą próżności?"}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "26", "text": "Królowie ziemscy powstali, społem się zeszli książęta, razem przeciwko Panu, i Jego Pomazańcowi«."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "27", "text": "Bo w istocie! przeciwko Jezusowi, świętemu Synowi twemu, któregoś Ty namaścił, zeszli się w mieście tem Herod i Poncyusz Piłat z pogany i z rodami Izraela,"}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "28", "text": "by uczynić, co twa ręka i twoja rada przeznaczyły, aby się stało."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "29", "text": "A teraz, Panie, spojrzyj na ich groźby i sługom twym daj opowiadać twe słowo z całą śmiałością,"}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "30", "text": "podczas gdy Ty rękę twą wyciągać będziesz, aby uzdrawiać i działać znaki i cuda w Imię Jezusa, twego świętego Syna."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "31", "text": "A gdy oni się pomodlili, zatrzęsło się miejsce, gdzie byli zebrani; a wszyscy, Duchem świętym napełnieni, głosili słowo Boże bez trwogi."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "32", "text": "A rzesza wierzących miała jedno serce i jedną duszę; nikt też z nich niczego, co posiadał, nie nazywał swojem, ale wszystko było im wspólne."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "33", "text": "Apostołowie zaś z wielką, mocą dawali świadectwo o zmartwychwstaniu Pana Naszego Jezusa Chrystusa; a wielka łaska była w nich wszystkich."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "34", "text": "Nie było bowiem między nimi żadnego nędzarza; bo ilu było właścicieli pól lub domostw, sprzedawali je i przynosili zapłatę ze sprzedaży,"}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "35", "text": "i składali ją u stóp Apostołów; każdemu zaś rozdzielano wedle jego potrzeby."}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "36", "text": "Józef też – którego Apostołowie nazwali Barnabą, to znaczy: Synem pocieszenia – lewita, rodem z Cypru,"}
{"book": "ACT", "chapter": 4, "verse": "37", "text": "mając pole, sprzedał je, przyniósł pieniądze i złożył u stóp Apostołów."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "1", "text": "Mąż jednak pewien, imieniem Ananiasz, wraz z Safirą, żoną swą, sprzedał pole,"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "2", "text": "i z wiedzą swej żony sprzeniewierzył część zapłaty za rolę; a przyniósłszy część pewną, złożył ją u stóp Apostołów."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "3", "text": "Ale Piotr się odezwał: Ananiaszu! czemuż szatan skusił twe serce, byś skłamał Duchowi Świętemu, i przywłaszczył sobie część zapłaty za rolę?"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "4", "text": "Czyż niesprzedana nie była twą własnością, a coś wziął z jej sprzedaży, czyż nie pozostawało w twej mocy? Dlaczegoś w twem sercu rzecz taką postanowił? Nie skłamałeś ludziom, ale Bogu!"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "5", "text": "Ananiasz zaś, słysząc te słowa, padł i skonał; a wszystkich, co tego słuchali, ogarnął strach wielki."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "6", "text": "A młodzieńcy wstali, usunęli go i wyniósłszy, pogrzebali."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "7", "text": "I upłynęły prawie trzy godziny; a żona jego weszła, nie wiedząc, co zaszło."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "8", "text": "Piotr przemówił do niej: Powiedz mi, niewiasto, czy za tyleście pole sprzedali? A ona odrzekła: Tak jest, za tyle."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "9", "text": "Piotr tedy do niej: Czemużeście się zmówili, by kusić Ducha Pańskiego? Oto nogi tych, co męża twego pogrzebali, są przed drzwiami – i ciebie wyniosą!"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "10", "text": "Natychmiast padła u stóp jego i skonała. A gdy młodzieńcy weszli, znaleźli ją martwą, i wynieśli i pogrzebali ją przy jej mężu."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "11", "text": "I strach wielki ogarnął całą gminę kościelną i tych wszystkich, co o tem słyszeli."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "12", "text": "A przez ręce Apostołów działy się wśród ludu liczne dziwy i cuda. Wszyscy też pospołu zbierali się w krużganku Salomona."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "13", "text": "Z innych, zaś nikt nie śmiał się z nimi łączyć; ale lud ich wysławiał."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "14", "text": "Tem więcej rosła liczba mężczyzn i niewiast, wierzących w Pana,"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "15", "text": "tak iż wynoszono chorych na ulice i kładziono na łożach i noszach, by przy nadejściu Piotra przynajmniej cień jego na niektórych z nich padał, i by z chorób swoich zostali uwolnieni."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "16", "text": "Rzesze też z pobliskich miast zbiegały się do Jerozolimy, przynosząc chorych i dręczonych przez duchy nieczyste; a ci wszyscy bywali uzdrowieni."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "17", "text": "Arcykapłan zatem powstał, i całe jego otoczenie, które było ze sekty saduceuszów, a pełni zazdrości"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "18", "text": "położyli ręce na Apostołów, i osadzili ich w publicznem więzieniu."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "19", "text": "Ale anioł Pański otworzył w nocy bramy więzienia i, wyprowadziwszy ich, rzekł:"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "20", "text": "Idźcie, wystąpcie w świątyni i głoście ludowi wszystkie przykazania tej nauki."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "21", "text": "A oni posłuchali, i z brzaskiem dnia weszli do świątyni i nauczali. Gdy zaś przyszedł arcykapłan, i jego otoczenie, zwołali Sanhedryn, to jest cały senat synów Izraela, i posłali do więzienia, by ich przywiedziono."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "22", "text": "A gdy służba przyszła i, otworzywszy więzienie, nie znalazła ich, wróciła z doniesieniem,"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "23", "text": "mówiąc: Znaleźliśmy wprawdzie więzienie z całą starannością zamknięte, i straż stojącą przy bramie, ale gdyśmy otworzyli, nikogośmy wewnątrz nie znaleźli."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "24", "text": "A słysząc tę wieść, zarządca świątyni i arcykapłani, nie umieli sobie wyjaśnić, coby się stało."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "25", "text": "Nadszedł wszelako jeden i doniósł: Oto ci mężowie, których osadziliście w więzieniu, stoją w świątyni i lud nauczają!"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "26", "text": "Wtedy zarządca ze służbą odszedł, i przyprowadził ich, bez użycia przemocy; bali się bowiem ludu, by ich nie obrzucił kamieniami."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "27", "text": "Gdy więc ich przywiedli, stawili ich przed Sanhedrynem. I zapytał ich arcykapłan,"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "28", "text": "mówiąc: Czyżeśmy wam surowo nie zakazali, abyście nie uczyli w tem Imieniu? A oto całą Jerozolimę; napełniliście nauką swoją, i chcecie na nas ściągnąć krew tego Człowieka!"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "29", "text": "A odpowiadając Piotr i Apostołowie, rzekli: Należy więcej słuchać Boga, niż ludzi."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "30", "text": "Bóg ojców naszych wskrzesił Jezusa, którego wyście zgładzili, powiesiwszy na drzewie."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "31", "text": "Jego to Bóg podwyższył prawicą swą, jako Wodza i Zbawcę, by dał Izraelowi upamiętanie i odpuszczenie grzechów;"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "32", "text": "a świadkami tych czynów my jesteśmy i Duch Święty, którego Bóg udzielił wszystkim, co Mu są posłuszni."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "33", "text": "A słysząc to, wściekali się i zamyślali ich zgładzić."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "34", "text": "Podniósł się atoli w Sanhedrynie pewien faryzeusz, imieniem Gamaliel, uczony w zakonie, w poważaniu u całego ludu; on to polecił Apostołów na czas krótki usunąć,"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "35", "text": "a do obecnych przemówił: Mężowie Izraela! Zastanówcie się, co macie z tymi ludźmi począć?"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "36", "text": "Nie dawno bowiem temu wystąpił Teudas, i twierdził, że jest czemś; przyłączyli się do niego mężowie w liczbie około czterystu; a jednak zabito go i rozprószyli się wszyscy, co mu zawierzyli, i zniknęli z widowni."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "37", "text": "Po nim wystąpił Judasz Galilejczyk, podczas spisu ludności, i uwiódł lud za sobą; ale i on zginął i rozpadli się wszyscy, co mu zawierzyli."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "38", "text": "Toteż i teraz powiadam wam: Odstąpcie od tych ludzi i zaniechajcie ich; jeśli bowiem ten pomysł lub to dzieło wyszło od ludzi, rozchwieje się;"}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "39", "text": "a jeśli od Boga, nie zdołacie go rozbić, gdyż z samym Bogiem podjęlibyście walkę. I usłuchali go."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "40", "text": "Przywołali zatem Apostołów, kazali ich siec rózgami, a zabroniwszy, by w Imię Jezusa nie przemawiali, wypuścili ich."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "41", "text": "A ci ze Sanhedrynu wracali z weselem, że stali się godnymi dla Imienia Jezusa zelżywość cierpieć."}
{"book": "ACT", "chapter": 5, "verse": "42", "text": "Codziennie też w świątyni i po domach nieustannie nauczali i głosili Jezusa Chrystusa."}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "1", "text": "W tym jednak czasie, gdy liczba uczniów wzrastała, zaczęli Helleniści szemrać przeciw Żydom, że ich wdowy pomijano w codziennych jałmużnach."}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "2", "text": "To też Dwunastu, zwoławszy rzeszę uczniów, rzekli: Nie jest rzeczą słuszną, abyśmy zaniedbywali słowa Bożego, a obsługiwali stoły."}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "3", "text": "A zatem, Bracia, upatrzcie z pomiędzy siebie siedmiu mężów, dobrego imienia, pełnych Ducha Świętego i mądrości, których moglibyśmy wyznaczyć do tego zadania."}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "4", "text": "My zaś pilnować będziemy nabożeństwa i głoszenia, słowa."}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "5", "text": "I podobała się ta mowa całemu ludowi. Wybrali tedy Szczepana, męża pełnego Ducha Świętego i wiary, i Filipa i Prochora, i Nikanora i Tymona i Parmenę i Mikołaja, nowonawróconego z Antyochii."}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "6", "text": "Tych stawili przed Apostołami, a oni, modląc się, włożyli na nich ręce."}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "7", "text": "A słowo Pańskie rosło, i zastęp uczniów mnożył się wielce w Jerozolimie; nawet bardzo wielu kapłanów poddawało się wierze."}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "8", "text": "A Szczepan, pełen łaski i mocy, działał cuda i znaki wielkie między ludem."}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "9", "text": "To też niektórzy z bóżnicy, zwanej libertyńską i cyrenejską i aleksandryjską, i z tych, co pochodzili z Cylicyi i z Azyi, wystąpili do rozprawy ze Szczepanem;"}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "10", "text": "ale nie mogli oprzeć się mądrości i Duchowi, który przezeń przemawiał."}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "11", "text": "Wtedy podsunęli mężów twierdzących, że słyszeli, jak on miotał bluźnierstwa na Mojżesza i Boga."}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "12", "text": "Podburzyli też lud i starszych i uczonych; zbiegli się, porwali go i przyprowadzili przed Sanhedryn."}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "13", "text": "I postawili fałszywych świadków, którzy mówili: Człowiek ten nie przestaje gardłować przeciw temu świętemu miejscu i przeciw zakonowi;"}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "14", "text": "słyszeliśmy bowiem, jak mówił, że ten Jezus Nazareński zburzy to miejsce i zmieni zwyczaje, jakie nam Mojżesz przekazał."}
{"book": "ACT", "chapter": 6, "verse": "15", "text": "A gdy wszyscy, co zasiadali w Sanhedrynie, skierowali na niego swe oczy, ujrzeli twarz jego jakby oblicze anioła."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "1", "text": "I zapytał go arcykapłan: Czy tak jest w istocie?"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "2", "text": "On zaś przemówił: Mężowie, Bracia i Ojcowie, słuchajcie! Bóg chwały ukazał się naszemu ojcu Abrahamowi, gdy był w Mezopotamii, zanim zamieszkał w Haranie,"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "3", "text": "i rzekł doń: »Wyjdź z ziemi twojej i od rodziny Twojej, a idź do ziemi, którą ci ukażę«."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "4", "text": "Wtedy wyszedł z ziemi chaldejskiej i zamieszkał w Haranie. Stąd zaś, po śmierci ojca jego, przeniósł go do tej ziemi, w której wy obecnie mieszkacie."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "5", "text": "Lecz nie dał mu w niej dziedzictwa, ani nawet na jeden krok, ale tylko obiecał, że ją da w posiadłość jemu i jego potomstwu po nim, chociaż on syna nie miał."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "6", "text": "Bóg zaś powiedział doń, że potomstwo jego będzie wygnańcem na obczyźnie, że podbiją je w niewolę, i przez lat czterysta źle z niem obchodzić się będą;"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "7", "text": "ale naród – dodał Pan – któremu oni służyć mają, Ja sam sądzić będę; potem zaś wyjdą, i będą Mi służyli na tem miejscu."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "8", "text": "I dał mu zakon obrzezania. Tak też on zrodził Izaaka i obrzezał go dnia ósmego, a Izaak Jakóba, a Jakób dwunastu patryarchów."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "9", "text": "Gdy atoli patryarchowie sprzedali z zazdrości Józefa do Egiptu, Bóg był z nim;"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "10", "text": "i wybawił go ze wszystkich jego utrapień, i dał mu łaskę i mądrość w obliczu faraona (króla egipskiego), a ten postanowił go przełożonym nad Egiptem i nad całym domem swoim,"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "11", "text": "A gdy na całą ziemię Egiptu i na Kanaan przyszedł głód i wielka udręka, ojcowie nasi nie mieli żywności."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "12", "text": "Słysząc jednak, że w Egipcie jest zboże, wysłał tam Jakób ojców naszych po raz pierwszy;"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "13", "text": "a za wtórym razem poznali Józefa bracia jego; a i faraon dowiedział się o jego rodzie."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "14", "text": "Józef tedy wyprawił poselstwo i sprowadził ojca swego Jakóba i całą rodzinę jego w liczbie siedemdziesięciu pięciu dusz."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "15", "text": "Jakób przeto wybrał się do Egiptu, i tam zmarł sam i ojcowie nasi."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "16", "text": "I przeniesiono ich do Sychem, i złożono w grobowcu, który Abraham kupił za cenę srebra od synów Hemora, syna Sychem."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "17", "text": "A gdy nadchodził czas obietnicy, którą Bóg złożył Abrahamowi, lud się rozrodził i rozmnożył w Egipcie,"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "18", "text": "aż nastał inny król w Egipcie, który nie znał Józefa."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "19", "text": "On to, chytrze postępując sobie z naszym narodem, przemocą zmuszał ojców naszych, by wyrzucali swą dziatwę, aby nie zostawała przy życiu."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "20", "text": "W tymże czasie narodził się Mojżesz i spodobał się Bogu. I żywiono go przez trzy miesiące w domu ojca jego;"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "21", "text": "a gdy go wyrzucono, zabrała go córka faraona i wychowała go sobie za syna."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "22", "text": "I wykształcono Mojżesza we wszelakiej mądrości egipskiej; i był dzielny w mowach i czynach swoich."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "23", "text": "Gdy zaś kończył lat czterdzieści, powziął myśl odwiedzenia swych braci, synów Izraelowych."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "24", "text": "Widząc tedy, że jednemu dzieje się krzywda, obronił go a, zabiwszy Egipcyanina, pomścił tego, który krzywdę cierpiał."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "25", "text": "Sądził przy tem, że bracia jego rozumieją, iż przez jego ręce Bóg ich wyzwala; ale oni nie rozumieli."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "26", "text": "A nazajutrz, gdy spór wiedli, zjawił się i chciał ich pogodzić, mówiąc: Ludzie! braćmi sobie jesteście; czemuż jeden drugiego krzywdzicie?"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "27", "text": "Ale ten, co bliźniego krzywdził, odepchnął go, mówiąc: »Któż cię postanowił panem i sędzią nad nami?"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "28", "text": "Czy i mnie chcesz ty zabić, jakoś wczoraj zabił Egipcyanina«."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "29", "text": "Na to więc słowo Mojżesz uciekł, i osiadł jako wygnaniec w ziemi Madjan, gdzie miał dwóch synów."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "30", "text": "A po upływie lat czterdziestu ukazał mu się na pustyni gór Synaju anioł Pański w płomieniu krzaka gorejącego."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "31", "text": "A spostrzegłszy to Mojżesz, dziwił się temu widzeniu. Gdy się zaś zbliżył, aby się przypatrzeć, rozległ się przy nim głos Pana, mówiący:"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "32", "text": "jam jest Bóg ojców twoich, Bóg Abrahama, Bóg Izaaka i Bóg Jakóba! Przeraził się Mojżesz i nie śmiał spojrzeć."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "33", "text": "A Pan rzekł do niego: Zzuj sandały z nóg twoich; miejsce bowiem, na którem stoisz, ziemią świętą jest!"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "34", "text": "Napatrzyłem się uciskowi ludu mego, który jest w Egipcie, i słyszałem ich jęki, i zstąpiłem, aby ich wyzwolić; teraz zatem chodź, a poślę cię do Egiptu."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "35", "text": "Tego więc Mojżesza, którego się wyparli, mówiąc: »któż cię postanowił panem i sędzią?« tego Bóg posłał i jako pana i jako wybawiciela z ramieniem anioła, który mu się w krzaku ukazał."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "36", "text": "On ich wywiódł, zdziaławszy cuda i znaki w ziemi egipskiej i w morzu Czerwonem i na pustyni przez lat czterdzieści."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "37", "text": "Tento Mojżesz rzekł do synów Izraelowych: »Proroka wzbudzi wam Bóg z pomiędzy braci waszych, jako ja jestem; jego słuchać będziecie«."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "38", "text": "On to z aniołem, który doń mówił na górze Synaju, w zebraniu przestawał na pustyni, jak i z ojcami naszymi; on otrzymał słowa żywota, aby je nam przekazać."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "39", "text": "Wszelako ojcowie nasi nie chcieli go słuchać, lecz odrzucili go, i myśli swe skierowali do Egiptu,"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "40", "text": "mówiąc do Aarona: Uczyń nam bogów, którzyby szli przed nami; nie wiemy bowiem, co się stało z owym Mojżeszem, który nas wywiódł z ziemi egipskiej."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "41", "text": "I w owym czasie uczynili sobie cielca, i składali ofiary bałwanowi, i weselili się dziełami rąk swoich."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "42", "text": "Ale Bóg odwrócił się od nich, i wydał ich na służbę mocom niebieskim, jak napisano w księdze proroków: »Azaliś Mi obiaty składał i ofiary, Izraelu, w pustyni poprzez lat czterdzieści?"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "43", "text": "Wszakżeście obnosili namiot Molochowy, i gwiazdę bożka waszego Remfana, i obrazy wyryte, by im bić pokłony. Ja dlatego przeniosę was do Babilonu!«"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "44", "text": "Ojcowie nasi mieli przybytek świadectwa na pustyni, jako przepisał Bóg, który do Mojżesza mówił, by go uczynił wedle wzoru, jaki widział."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "45", "text": "Ten przyjęli też ojcowie nasi, i pod Jezusem wprowadzili go do ziemi pogan, których Bóg wyganiał z przed oblicza naszych ojców, aż po czasy Dawida;"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "46", "text": "on zaś znalazł łaskę u Boga i wyprosił sobie, aby mógł znaleźć miejsce dla przybytku Boga Jakóbowego."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "47", "text": "A Salomon zbudował Mu świątynię."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "48", "text": "Ale Najwyższy nie mieszka w dziełach rąk ludzkich, jako zaświadcza prorok:"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "49", "text": "»Niebiosa są moją stolicą, a ziemia podnóżkiem stóp moich. To mówi Pan: Jaki dom Mi zbudujecie? lub gdzie jest miejsce mego odpocznienia?"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "50", "text": "Czyż nie ręka moja to wszystko zdziałała?«"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "51", "text": "O wy, twardego karku i nieobrzezanych serc i uszu! Wy zawsze sprzeciwiacie się Duchowi Świętemu; jak ojcowie wasi, tak i wy!"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "52", "text": "Któregoż to z proroków nie prześladowali ojcowie wasi? Wszak zabili tych, co przepowiadali przyjście Sprawiedliwego, dla którego wyście się teraz stali zdrajcami i mordercami,"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "53", "text": "wy, coście otrzymali zakon przez posługę anielską, a jednak nie przestrzegaliście!"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "54", "text": "A słysząc to, wściekali się w sercach swoich i zgrzytali na niego zębami."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "55", "text": "On jednak, pełen Ducha Świętego, utkwiwszy wzrok w niebo, ujrzał chwałę Bożą i Jezusa, stojącego po prawicy Bożej,"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "56", "text": "i rzekł: Oto widzę niebiosa otwarte i Syna człowieczego, który stoi po prawicy Bożej!"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "57", "text": "Ale oni podnieśli ogromny wrzask, zatkali sobie uszy i pospołu nań się rzucili."}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "58", "text": "I wyrzuciwszy go po za miasto, kamienowali. A świadkowie złożyli swe płaszcze u nóg młodziana, zwanego Szawłem,"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "59", "text": "i kamienowali Szczepana, który modlił się, mówiąc: Panie Jezu, przyjmij ducha mego!"}
{"book": "ACT", "chapter": 7, "verse": "60", "text": "(7:60a) A upadłszy na kolana, wołał donośnym głosem, mówiąc: Panie, nie poczytaj im tego za grzech! I po tych słowach zasnął w Panu."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "1", "text": "(7:60b) Szaweł zaś zgadzał się na jego stracenie. (8:1) Wybuchło tedy w owym czasie wielkie prześladowanie Kościoła, który był w Jerozolimie, a wszyscy – z wyjątkiem Apostołów – rozprószyli się po ziemiach Judei i Samaryi."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "2", "text": "Szczepana zaś pogrzebali ludzie bogobojni i urządzili po nim wielką żałobę."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "3", "text": "A Szaweł dokonywał spustoszeń w Kościele, bo wchodził do domów, porywał mężczyzn i niewiasty, i oddawał ich do więzienia."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "4", "text": "Ci więc, którzy żyli w rozprószeniu, chodzili i opowiadali słowo Boże."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "5", "text": "I tak Filip, zaszedłszy do stolicy Samaryi, głosił im Chrystusa."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "6", "text": "A rzesze uważnie baczyły na to, co im Filip mówił, i słuchały zgodnie; patrzyły też na cuda, które działał."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "7", "text": "Z wielu bowiem opętanych wychodziły duchy nieczyste z wielkim krzykiem; a wielu porażonych i chromych doznało uleczenia."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "8", "text": "To też wielka radość zapanowała w tem mieście."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "9", "text": "A pewien mąż; imieniem Szymon, który przedtem w owem mieście uprawiał czarnoksięstwo, zwodził lud samaryjski, podając się za coś wielkiego."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "10", "text": "I dawali mu posłuch wszyscy, mali i wielcy, mówiąc: On jest mocą Bożą, która się zowie wielką."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "11", "text": "Dlatego zaś z nim liczyli się, bo przez swe czarnoksięstwa już od dawna ich obałamucił."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "12", "text": "Gdy jednak uwierzyli Filipowi, który głosił Ewangelię o królestwie Bożem i o Imieniu Jezusa Chrystusa, tak mężczyźni jak niewiasty przyjmowali chrzest."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "13", "text": "Nawet i sam Szymon uwierzył, i ochrzciwszy się, przystał do Filipa; wielce też się zdumiewał, widząc znaki i bardzo wielkie cuda, które się działy."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "14", "text": "A słysząc Apostołowie, którzy byli w Jerozolimie, że Samarya przyjęła słowo Boże, posłali do nich Piotra i Jana."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "15", "text": "A oni po przybyciu modlili się za nimi, by Ducha Świętego otrzymać mogli;"}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "16", "text": "jeszcze bowiem na żadnego z nich On nie zstąpił, lecz byli tylko ochrzczeni w Imię Pana Jezusa."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "17", "text": "Wtedy wkładali na nich ręce, a oni otrzymywali Ducha Świętego."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "18", "text": "Gdy więc Szymon ujrzał, że Apostołowie przez wkładanie rąk udzielali Ducha Świętego, przyniósł im pieniądze,"}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "19", "text": "mówiąc: Dajcie i mnie tę władzę, aby każdy otrzymał Ducha Świętego, na kogo ja ręce włożę."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "20", "text": "Ale Piotr rzekł do niego: Niech twój pieniądz idzie z tobą na zatracenie; boś mniemał, że dary Boże można nabyć za pieniądze."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "21", "text": "Nie masz ty cząstki ni działu w tej nauce, bo twe serce nie jest szczere przed Bogiem."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "22", "text": "A przeto pokutuj za tę przewrotność swoją, i przepraszaj Boga, a może ci odpuści to pragnienie serca twego;"}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "23", "text": "widzę bowiem, żeś żółcią zgorzkniałą i wiązką przewrotności."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "24", "text": "A odpowiadając Szymon rzekł: Módlcie się wy za mną do Pana, aby nic z tego na mnie nie przyszło, coście powiedzieli."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "25", "text": "Gdy zatem dali świadectwo słowu Pańskiemu, które głosili, wracali z powrotem do Jerozolimy, i opowiadali Ewangelię po wielu wioskach samarytańskich."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "26", "text": "Ale anioł Pański odezwał się do Filipa, mówiąc: Wstań, a idź ku południowi na drogę, która z Jerozolimy bieży do Gazy; jest ona samotna."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "27", "text": "Wstał więc i poszedł. A oto był tam pewien Etyop, rzezaniec, wysoki urzędnik kandaki (królowej etyopskiej), który był jej wielkim podskarbim, a do Jerozolimy przybył, aby składać hołdy."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "28", "text": "On to właśnie wracał, a siedząc na swym wozie, czytał proroka Izajasza."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "29", "text": "Duch tedy rzekł do Filipa: Przystąp i przyłącz się do tego wozu!"}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "30", "text": "A Filip pobiegł i, słysząc, że czyta Izajasza proroka, odezwał się: Rozumiesz-że, co czytasz?"}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "31", "text": "On zaś rzekł: A jakżebym potrafił, jeśli mi nikt nie wyjaśni? I zaprosił Filipa, aby wsiadł i zajął przy nim miejsce."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "32", "text": "Wyjątek zaś Pisma, które czytał, był taki: »Jak owcę na rzeź – powiedziono Go; a jak baranek cichy przed strzygącym go, tak On nie otworzył ust swoich."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "33", "text": "W Jego uniżeniu wyrok Mu zniesiono. A któż ród Jego opisać zdoła? Bo Jego życie z tej ziemi zabiorą!«"}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "34", "text": "Rzezaniec przeto odezwał się do Filipa i rzekł: Proszę cię, – o kim prorok to mówi? – o sobie, czy o kim innym?"}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "35", "text": "A Filip otworzył usta swe i, nawiązując do tego ustępu Pisma, głosił mu Ewangelię o Jezusie."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "36", "text": "A gdy jechali drogą, przybyli do jakiejś wody. I przemówił rzezaniec: Oto woda; cóż przeszkadza, abym był ochrzczony?"}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "38", "text": "I kazał wóz zatrzymać; i wstąpili obydwaj: Filip i rzezaniec, do wody; i ochrzcił go."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "39", "text": "A gdy wyszli z wody Duch Pański uniósł Filipa. I już go rzezaniec więcej nie oglądał; ale uradowany jechał drogą swoją."}
{"book": "ACT", "chapter": 8, "verse": "40", "text": "Filip zaś znalazł się w Azocie; a podróżując głosił Ewangelię wszystkim miasteczkom, aż przyszedł do Cezarei."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "1", "text": "Szaweł, ciągle jeszcze zionąc groźbami i mordem przeciw uczniom Pańskim, udał się do arcykapłana,"}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "2", "text": "i poprosił go o listy do bóżnic w Damaszku, aby mógł uwięzić i przywieść do Jerozolimy mężów i niewiasty, zwolenników tej nauki, jeśliby ich tam znalazł."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "3", "text": "A w czasie podróży, gdy się już zbliżał do Damaszku, oblało go nagle światło z nieba."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "4", "text": "A gdy upadł na ziemię, usłyszał głos, który doń mówił: Szawle, Szawle, czemu Mię prześladujesz?"}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "5", "text": "A on odpowiedział: Któż jesteś, Panie? Ów zaś na to: Jam jest Jezus, którego ty prześladujesz! Trudno ci przeciw ościeniowi wierzgać."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "6", "text": "A on, strwożony i zdumiony, rzekł: Panie, co chcesz, abym uczynił? Pan zaś do niego: Wstań i wejdź do miasta, a tam ci powiedzą, co masz czynić."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "7", "text": "A mężowie, którzy z nim razem podróżowali, stali zdumieni, bo słyszeli wprawdzie głos, ale nikogo nie widzieli."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "8", "text": "Szaweł tedy podniósł się z ziemi, i chociaż otworzył oczy, nic nie widział. To też prowadząc go za ręce, przywiedli do Damaszku."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "9", "text": "I przez trzy dni tam nie widział, ani nie jadł, ani nie pił."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "10", "text": "A był w Damaszku pewien uczeń, imieniem Ananiasz. Do niego tedy przemówił Pan w objawieniu: Ananiaszu! On zaś odrzekł: Oto ja, Panie!"}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "11", "text": "A Pan do niego: Wstań, idź na ulicę, którą zowią Prostą, a w domu Judy zapytaj o Szawła z Tarsu; oto bowiem się modli."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "12", "text": "(I widzi Szaweł w objawieniu, jak mąż, imieniem Ananiasz, wchodzi i wkłada nań ręce, aby wzrok odzyskał)."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "13", "text": "Ale Ananiasz odpowiedział: Panie, od wielu słyszałem o tym człowieku, ile to złego wyrządził twym świętym w Jerozolimie;"}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "14", "text": "a i tutaj ma władzę od arcykapłanów, by związać wszystkich, którzy wzywają twego Imienia."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "15", "text": "Ale Pan rzekł do niego: Idź, bo jest Mi on naczyniem wybranem, aby me Imię nosił przed pogany i króle i przed syny Izraela;"}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "16", "text": "Ja mu bowiem pokażę, ile będzie musiał wycierpieć dla Imienia mego."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "17", "text": "I odszedł Ananiasz; i wstąpił do domu, a włożywszy nań ręce, rzekł: Bracie Szawle, Pan mię posłał, – ten Jezus, co ci się ukazał w drodze, którąś jechał, – abyś wzrok odzyskał i był napełnion Duchem Świętym."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "18", "text": "I natychmiast spadły z oczu jego jakby łuski: odzyskał wzrok, wstał i chrzest przyjął."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "19", "text": "Potem, wziąwszy pokarm, przyszedł do siebie. I przebywał dni kilka z uczniami, którzy byli w Damaszku."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "20", "text": "Zaraz też głosił po bóżnicach, że Jezus jest Synem Bożym."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "21", "text": "A wszyscy, co słyszeli, zdumiewali się. i mówili: Czyż to nie ten sam, co w Jeruzalem prześladował wyznawców tego Imienia, a i tutaj przybył po to, aby ich związać i powieść do arcykapłanów?"}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "22", "text": "Szaweł natomiast tem odważniej występował i niepokoił Żydów, którzy mieszkali w Damaszku, dowodząc, że Ten jest Chrystusem."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "23", "text": "A gdy wiele dni upłynęło, postanowili Żydzi go zabić;"}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "24", "text": "Szaweł jednak dowiedział się o ich zasadzkach. A strzegli oni bram dniem i nocą, aby go zabić."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "25", "text": "Uczniowie przeto zabrali go nocą, i spuściwszy go poprzez mur w koszu, wyprawili."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "26", "text": "A gdy przybył do Jerozolimy, usiłował przyłączyć się do uczniów, ale wszyscy bali się go, nie wierząc, że jest uczniem."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "27", "text": "Barnaba tedy zabrał go, przywiódł do Apostołów i opowiedział im, jak on w drodze ujrzał Pana, że do niego przemówił, i z jaką odwagą w Imię Jezusa poczynał sobie w Damaszku."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "28", "text": "Z nimi więc przestawał; przebywał w Jeruzalem, i odważnie przemawiał w Imię Pana."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "29", "text": "Z poganami też rozmawiał i rozprawiał z Hellenistami; ale oni usiłowali go zabić."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "30", "text": "A dowiedziawszy się o tem bracia, poprowadzili go do Cezarei, i wyprawili go do Tarsu."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "31", "text": "A Kościół po całej Judei i Galilei i Samaryi żył w pokoju, i wzrastał, postępując w bojaźni Pańskiej, i napełniał się pociechą Ducha Świętego."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "32", "text": "I zdarzyło się, że, gdy Piotr obchodził wszystkich, przybył do świętych, którzy mieszkali w Lyddzie."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "33", "text": "I znalazł tam pewnego człowieka, imieniem Eneasza, leżącego od lat ośmiu na łożu; a był on porażony."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "34", "text": "I rzekł mu Piotr: Eneaszu! Pan Jezus Chrystus uzdrawia cię: wstań i pościel sobie! I natychmiast powstał."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "35", "text": "I oglądali go wszyscy, co mieszkali w Lyddzie i na Saronie, którzy też nawrócili się do Pana."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "36", "text": "A była w Joppie pewna uczennica, imieniem Tabita – w przekładzie tyle, co Gazela. »Ona to spełniała wiele dobrych uczynków i dawała hojne jałmużny."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "37", "text": "I zdarzyło się w owym czasie, że zachorowała i umarła. Obmyto ją i złożono ją w górnej izbie."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "38", "text": "Ponieważ zaś Lydda leży blizko Joppy, przeto uczniowie, dowiedziawszy się, że Piotr tam przebywa, posłali doń dwóch ludzi z prośbą: Nie zwlekaj z przybyciem tu do nas!"}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "39", "text": "Piotr więc wstał i udał się z nimi. A gdy przybył, zaprowadzono go do górnej izby; i otoczyły go wszystkie wdowy, płacząc i pokazując mu suknie i płaszcze, które Gazela dla nich robiła."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "40", "text": "A Piotr usunął wszystkich precz, upadł na kolana i modlił się; potem zwrócił się do ciała i rzekł: Tabito, wstań! A ona otwarła oczy swe i, ujrzawszy Piotra, usiadła."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "41", "text": "Podał jej przeto rękę i podniósł ją, a wezwawszy świętych i wdowy, oddał ją żywą."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "42", "text": "Rozgłosiło się to po całej Joppie; i wielu uwierzyło w Pana."}
{"book": "ACT", "chapter": 9, "verse": "43", "text": "I wydarzyło się, że przez wiele dni Piotr przebywał w Joppie u niejakiego Szymona garbarza."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "1", "text": "A żył w Cezarei pewien mąż, imieniem Korneliusz, setnik kohorty, zwanej italską?:"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "2", "text": "pobożny i bogobojny wraz z całym domem swoim, wielki jałmużnik ludu, i ciągle rozmodlony w Bogu."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "3", "text": "On to w widzeniu na jawie, koło dziewiątej godziny dnia, ujrzał anioła Bożego, który do niego wchodził i rzekł mu: Korneliuszu!"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "4", "text": "A on, uważnie spojrzawszy na niego, strachem zdjęty, zapytał: Co jest, Panie? On mu zaś odrzekł: Twoje modlitwy i twe jałmużny stanęły w pamięci przed obliczem Pana."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "5", "text": "Wyślijże, zatem mężów do Joppy, i wezwij niejakiego Szymona, zwanego Piotrem;"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "6", "text": "mieszka on w gościnie u pewnego Szymona garbarza, który ma dom nad morzem; ten ci powie, coś powinien czynić."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "7", "text": "A po odejściu anioła, który doń przemawiał, wezwał dwóch domowników swoich, i bogobojnego żołnierza z pomiędzy tych, którzy byli pod jego władzą,"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "8", "text": "i wyłuszczywszy im wszystko, posłał ich do Joppy."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "9", "text": "A nazajutrz, gdy oni byli w drodze i zbliżali się do miasta, Piotr koło godziny szóstej wyszedł na taras domu, na modlitwę."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "10", "text": "Ale uczuł głód i zapragnął pokarmu. A podczas gdy mu przygotowywano, wpadł w zachwyt."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "11", "text": "I ujrzał niebo otwarte i jakiś toboł zstępujący, niby wielkie prześcieradło, czteroma końcami spuszczany z nieba ku ziemi;"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "12", "text": "w nim zaś były czworonogi wszelakie i ziemiopłazy i ptactwo powietrzne."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "13", "text": "Głos też odezwał się do niego: Wstań, Piotrze, zabijaj i jedz!"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "14", "text": "Ale Piotr odrzekł: Przenigdy, Panie, bom nic pospolitego lub nieczystego nigdy nie jadał."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "15", "text": "A głos znów poraz wtóry do niego: Co Bóg oczyścił, tego ty pospolitem nie nazywaj!"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "16", "text": "To zaś wydarzyło się po trzykroć; zaraz potem wzięto toboł do nieba."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "17", "text": "A gdy Piotr sam nie wiedział, coby miało oznaczać widzenie, które ujrzał, oto mężowie, wysłani przez Korneliusza, którzy dowiadywali się o dom Szymona, stanęli przed bramą,"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "18", "text": "i zawołali pytając, czy Szymon, zwany Piotrem, stoi tu gospodą?"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "19", "text": "Piotr zaś myślał jeszcze o widzeniu; Duch więc rzekł do niego: Oto trzech mężów szuka cię!"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "20", "text": "Wstań przeto i zstąp i udaj się z nimi bez żądnego zastanawiania się, bo Ja ich posłałem."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "21", "text": "Piotr przeto, zstąpiwszy do mężów owych, rzekł: Otom ja jest, którego szukacie; z jakiego powodu przychodzicie?"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "22", "text": "A oni odpowiedzieli: Setnik Korneliusz, mąż sprawiedliwy i bogobojny, który u całego ludu żydowskiego dobre ma imię, został pouczony objawieniem przez świętego anioła, by cię do swego domu zawezwać i słów twoich słuchać."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "23", "text": "Tedy Pior zaprosił ich do wnętrza i przyjął w gościnę. A nazajutrz wstał i poszedł z nimi; niektórzy też bracia z Joppy towarzyszyli mu."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "24", "text": "Drugiego zaś dnia wszedł do Cezarei. A Korneliusz czekał na nich, zwoławszy swych krewnych i najbliższych przyjaciół."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "25", "text": "Gdy zaś Piotr wchodził, Korneliusz, wyszedłszy na jego spotkanie, upadł mu do nóg i złożył pokłon."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "26", "text": "Piotr jednak podniósł go, mówiąc: Wstań, bo i ja także człowiekiem jestem."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "27", "text": "I rozmawiając z nim wszedł. I widzi wielu, którzy się zebrali;"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "28", "text": "mówi więc do nich: Wy wiecie, że to dla Żyda rzecz niedozwolona przestawać z cudzoziemcem, albo doń przychodzić; ale Bóg mi ukazał, żebym żadnego człowieka nie mienił pospolitym albo nieczystym."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "29", "text": "Dlatego bez wahania przybyłem, zawezwany. Pytam tedy, z jakiego powodu mnieście zawezwali?"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "30", "text": "A Korneliusz odpowiedział: Właśnie teraz, cztery dni temu, modliłem się o godzinie dziewiątej w mym domu. A oto stanął przedemną mąż w jasnej szacie,"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "31", "text": "i rzecze: Korneliuszu! modlitwa twoja została wysłuchana, a o twych jałmużnach wspomniano przed Bogiem."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "32", "text": "Poślij przeto do Joppy i wezwij Szymona, zwanego Piotrem; mieszka on w gościnie u Szymona garbarza, nad morzem."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "33", "text": "Bez zwłoki przeto posłałem po ciebie, a tyś dobrze zrobił, żeś przyszedł. Teraz więc my wszyscy stoimy tu przed tobą, aby słuchać wszystkiego, co ci Pan zlecił."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "34", "text": "A Piotr, otworzywszy usta, przemówił: Prawdziwie się przekonywam, że Bóg nie patrzy na osoby;"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "35", "text": "ale w każdym narodzie miłym Mu jest ten, kto się Go boi i sprawiedliwie postępuje."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "36", "text": "Bóg posłał swe Słowo do synów Izraela, oznajmiając im pokój przez Jezusa Chrystusa; ten jest Panem wszystkiego."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "37", "text": "Wy wiecie o sprawie, co się wydarzyła w całej Judei, a która się zaczęła od Galilei po chrzcie, jaki Jan głosił:"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "38", "text": "o Jezusie z Nazaretu, jako Bóg Go namaścił Duchem Świętym i mocą, a który przeszedł, czyniąc dobrze i uzdrawiając wszystkich opętanych przez czarta, bo z Nim był Bóg."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "39", "text": "My zaś jesteśmy świadkami wszystkiego, co On zdziałał w krainie żydowskiej i w Jerozolimie; Jego to zabili, powiesiwszy na drzewie."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "40", "text": "Ale Bóg Go wskrzesił dnia trzeciego, i dozwolił Mu objawić się,"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "41", "text": "nie całemu ludowi, ale świadkom od Boga wybranym: nam, którzyśmy z Nim, po Jego zmartwychwstaniu, razem jedli i pili."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "42", "text": "I zlecił nam głosić ludowi i świadczyć, że On jest ustanowionym przez Boga Sędzią żywych i umarłych."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "43", "text": "Jemu to wszyscy prorocy dają świadectwo, że przez Imię Jego otrzymują odpuszczenie grzechów wszyscy, którzy w Niego wierzą."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "44", "text": "Podczas gdy Piotr jeszcze mówił te słowa, Duch Święty padł na wszystkich, którzy tej mowy słuchali."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "45", "text": "Wierni tedy obrzezani, którzy przybyli z Piotrem, zdumiewali się, że łaska Ducha Świętego wylała się także na pogan."}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "46", "text": "Słyszeli bowiem ich mówiących językami i wielbiących Boga. Wtedy Piotr przemówił:"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "47", "text": "Któżby mógł wzbronić wody, by nie ochrzczono tych, co Ducha Świętego otrzymali, jako i my?"}
{"book": "ACT", "chapter": 10, "verse": "48", "text": "I rozkazał ich ochrzcić w Imię Pana Jezusa Chrystusa. Wtedy prosili go, aby pozostał przez dni kilka."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "1", "text": "Apostołowie zaś i bracia, którzy byli w Judei, dowiedzieli się, że i poganie przyjęli słowo Boże."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "2", "text": "Gdy więc Piotr wrócił do Jerozolimy, ci, co byli z obrzezania, spierali się z nim,"}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "3", "text": "mówiąc: Dlaczegoś wszedł do ludzi nieobrzezanych i jadłeś z nimi?"}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "4", "text": "Piotr tedy rozpoczął i wykładał im po kolei, mówiąc:"}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "5", "text": "Modliłem się ja w mieście Joppie i w zachwycie miałem widzenie: zstępował jakiś toboł, niby wielkie prześcieradło, czterema końcami spuszczany z nieba, i doszedł aż do mnie,"}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "6", "text": "A oglądając go pilnie, przypatrywałem się i zobaczyłem czworonogi ziemi i dzikie zwierzęta i płazy i ptactwo powietrzne."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "7", "text": "Usłyszałem także i głos, mówiący mi: Wstań, Piotrze, zabijaj i jedz!"}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "8", "text": "Ale odpowiedziałem: Przenigdy, Panie; bo nic pospolitego ani nieczystego nigdy nie weszło do ust moich!"}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "9", "text": "Głos zaś powtórnie odezwał się z nieba: Co Bóg oczyścił, tego ty pospolitem nie nazywaj."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "10", "text": "I wydarzyło się to po trzykroć; potem wszystko znowu wzięto do nieba."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "11", "text": "A oto zaraz w domu, gdzie byłem, stanęło trzech mężów, wysłanych do mnie z Cezarei."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "12", "text": "Duch zaś mi powiedział, bym poszedł z nimi bez żadnego zastanawiania się. Poszło zatem ze mną i tych sześciu braci, i weszliśmy do domu męża owego."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "13", "text": "I opowiedział nam, jako w swym domu ujrzał anioła, który stanął i rzekł doń: Poślij do Joppy i wezwij Szymona, zwanego Piotrem,"}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "14", "text": "a on ci powie słowa, przez które osiągniesz zbawienie ty i cały dom twój."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "15", "text": "A gdy zacząłem mówić, padł Duch Święty na nich, tak jako i na nas w początkach."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "16", "text": "Przypomniałem sobie zatem słowo Pana, że powiedział: «Jan chrzcił wodą, wy zaś będziecie ochrzczeni Duchem Świętym»."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "17", "text": "Jeśli więc Bóg udzielił im tego samego daru, jako i nam, którzyśmy uwierzyli w Pana Jezusa Chrystusa, kimże ja byłem, by módz Bogu zabronić?"}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "18", "text": "Usłyszawszy to, zamilkli, i chwalili Boga, mówiąc: A więc i poganom udzielił Bóg pokuty, by żyli."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "19", "text": "A ci, co poszli w rozsypkę od czasu prześladowania, jakie wybuchło za Szczepana, dotarli aż do Fenicyi i Cypru i Antyochii; wszelako nie opowiadali nikomu nauki, jeno samym Żydom."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "20", "text": "Ale byli między nimi niektórzy Cypryjczycy i Cyrenejczycy; oni to, przybywszy do Antyochii, zaczęli przemawiać nawet do Hellenistów, głosząc Pana Jezusa."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "21", "text": "A ręka Pańska była z nimi, wielka też liczba uwierzyła i nawróciła się do Pana."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "22", "text": "I doszła o nich wieść do uszu gminy kościelnej w Jerozolimie; posłano zatem Barnabę aż do Antyochii."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "23", "text": "A gdy przybył i przekonał się o łasce Bożej, uradował się: i zachęcał wszystkich, by w Panu wytrwali w postanowieniach swego serca;"}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "24", "text": "bo był to mąż dobry i pełen Ducha Świętego i wiary. Wielka też rzesza przyłączyła się do Pana."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "25", "text": "Barnaba udał się też do Tarsu, by wyszukać Szawła; a znalazłszy go, przyprowadził do Antyochii."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "26", "text": "I przez cały rok przebywali tam w gminie kościelnej i nauczali lud mnogi, tak iż najpierw w Antyochii nazywano wyznawców Chrystusa chrześcijanami."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "27", "text": "A w owym czasie nadeszli do Antyochii prorocy z Jerozolimy;"}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "28", "text": "jeden z nich, imieniem Agabus, powstał i przepowiedział natchniony Duchem, że w całym świecie nastanie głód wielki, co się też stało za Klaudyusza."}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "29", "text": "Uczniowie zaś, każdy wedle możności, postanowili wesprzeć braci, mieszkających w Judei;"}
{"book": "ACT", "chapter": 11, "verse": "30", "text": "co też uczynili, wysyłając przez ręce Barnaby i Szawła swą pomoc do starszych."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "1", "text": "W tym także czasie król Herod porwał się na niektórych z Kościoła, aby ich uciskać."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "2", "text": "Ściął tedy mieczem Jakóba, brata Janowego."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "3", "text": "A widząc, że się to Żydom podobało, pojmał nadto i Piotra. A było to w święto Przaśników."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "4", "text": "Pojmawszy go więc, osadził w więzięniu, i oddał go poczwórnej straży – każda o czterech żołnierzach – aby go pilnowano, chcąc go po święcie Paschy wydać ludowi."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "5", "text": "Piotra tedy strzeżono w więzieniu; a Kościół bez przestanku słał za nim modły do Boga."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "6", "text": "A gdy Herod miał go już wydać, spał Piotr owej nocy między dwoma żołnierzami, skuty dwoma łańcuchy; a stróże strzegli więzienia przed bramą."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "7", "text": "Ale oto anioł Pański się zjawił, – a światło oblało celkę – i trąciwszy Piotra w bok, zbudził go, mówiąc: Wstawaj prędko! I opadły łańcuchy z rąk jego."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "8", "text": "Anioł tedy przemówił doń: Opasz się i nałóż twe sandały. I tak uczynił. A on mówi do niego: Zarzuć sobie swój płaszcz i chodź za mną."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "9", "text": "I wyszedłszy, postępował za nim, ale nie wiedział, że to, co się działo przez anioła, jest rzeczywistością; lecz sądził, że ma widzenie."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "10", "text": "A gdy minęli pierwszą i drugą straż, przyszli do żelaznej bramy, która prowadzi do miasta; a ta otworzyła się im sama. Wyszli zatem, przeszli jedną ulicę; anioł zaś natychmiast ustąpił od niego."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "11", "text": "A Piotr, przyszedłszy do siebie, rzekł: Teraz wiem prawdziwie, że Pan posłał swego anioła, i wyrwał mię z ręki Heroda i z całego oczekiwania ludu żydowskiego."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "12", "text": "A rozpatrzywszy się, poszedł do domu Maryi, matki Jana, zwanego Markiem, gdzie się wielu zebrało i modliło."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "13", "text": "A gdy kołatał do drzwi bramy, wyszła służąca, imieniem Rode, by posłuchać."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "14", "text": "Poznawszy zaś głos Piotra, z radości nie otworzyła bramy, ale pobiegła do wnętrza, by donieść, że Piotr stoi przed bramą."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "15", "text": "Oni jednak rzekli jej: Szalejesz! Ale ona zapewniała stanowczo, że tak jest; oni zaś mówili: To jego anioł."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "16", "text": "Piotr tymczasem ciągle kołatał; gdy mu więc otworzono, zobaczyli go i bardzo się zdumieli."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "17", "text": "On zaś skinął na nich ręką, aby umilkli; opowiedział, jak go Pan z więzienia wywiódł, i rzekł: Donieście o tem Jakóbowi i braciom. I wyszedłszy, udał się na inne miejsce."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "18", "text": "A z brzaskiem dnia niemałe było zamieszanie między żołnierzami, co się z Piotrem stało."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "19", "text": "Skoro zaś Herod kazał go szukać, a nie znalazł, poddał strażników śledztwu, i kazał ich usunąć. Sam też z Judei wybrał się do Cezarei, i tam przebywał."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "20", "text": "A był w zatargu z Tyryjczykami i Sydończykami. Oni jednak zgodnie stawili się przed nim, i pozyskawszy Blastusa, królewskiego podkomorzego, prosili o pokój, bo ich kraj brał od niego żywność."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "21", "text": "W dniu więc oznaczonym, Herod, ubrany w szaty królewskie, zasiadł na stolicy, i miał do nich przemowę."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "22", "text": "Lud zaś okrzykiwał: Boże głosy, a nie ludzi!"}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "23", "text": "I natychmiast poraził go anioł Pański, dlatego że nie oddał czci Bogu; a stoczony przez robactwo, wyzionął ducha."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "24", "text": "Słowo zaś Pańskie rosło i mnożyło się."}
{"book": "ACT", "chapter": 12, "verse": "25", "text": "A Barnaba i Szaweł, dokonawszy posługi, powrócili z Jerozolimy, zabierając z sobą Jana, zwanego Markiem."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "1", "text": "A byli w Antyochii, w tamtejszej gminie kościelnej, prorocy i nauczyciele; między nimi zaś Barnaba i Szymon z przydomkiem Czarny i Lucyusz z Cyreny i Manahen, brat mleczny tetrarchy Heroda, i Szaweł."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "2", "text": "Gdy więc sprawowali służbę Pańską i pościli, odezwał się Duch Święty: Przeznaczcie mi Szawła i Barnabę do dzieła, do któregom ich powołał."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "3", "text": "Wtedy, po odprawieniu postów i modłów, włożyli na nich ręce i wyprawili ich."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "4", "text": "Oni to więc, przez Ducha Świętego wysłani, udali się do Seleucyi, a stąd popłynęli na Cypr."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "5", "text": "A po przybyciu do Salaminy, głosili słowo Boże w bóżnicach żydowskich; ku posłudze zaś mieli i Jana."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "6", "text": "A gdy przeszli całą wyspę aż do Pafos, znaleźli tam pewnego żydowskiego czarnoksiężnika i fałszywego proroka, imieniem Barjesus,"}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "7", "text": "który był przy wielkorządcy Sergiuszu Pawle, mężu rozumnym. Ten, wezwawszy Barnabę i Pawła, pragnął posłuchać słowa Bożego."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "8", "text": "Ale sprzeciwiał się im Elymas tj. czarnoksiężnik – tak bowiem tłómaczą jego imię – i usiłował wielkorządcę odwieść od wiary."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "9", "text": "Szaweł zaś, który i Pawłem się zowie, napełniony Duchem Świętym, spojrzał uważnie na niego,"}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "10", "text": "i rzekł: O synu djabelski, pełen wszelkiego podstępu i wszelakiej zdrady, wrogu wszelkiej sprawiedliwości! Czy nie przestaniesz plątać prostych dróg Pańskich?"}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "11", "text": "A oto teraz ręka Pańska nad tobą, i będziesz ślepym, a słońca przez pewien czas oglądać nie będziesz! I natychmiast padły nań mrok i ciemnota, i chodził, wokoło szukając, ktoby go za rękę prowadził."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "12", "text": "Wtedy, widząc, co zaszło, zdumiony nauką Pańską, wielkorządca uwierzył."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "13", "text": "A z Pafos popłynął Paweł i jego towarzysze i przybyli do Perge w Pamfilii. Tu Jan opuścił ich i wrócił do Jerozolimy."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "14", "text": "Oni zaś wybrali się z Perge i dotarli aż do Antyochii pizydyjskiej, gdzie w dzień szabatu weszli do bóżnicy i usiedli."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "15", "text": "A po czytaniu zakonu i proroków przełożeni bóżnicy zwrócili się do nich przez posłańca, mówiąc: Mężowie Bracia, przemówcie, jeśli macie jakie słowo zachęty do ludu."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "16", "text": "Paweł zatem powstał, i ręką nakazawszy milczenie, odezwał się: Mężowie izraelscy, i wy, co się Boga boicie, posłuchajcie!"}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "17", "text": "Bóg ludu izraelskiego wybrał ojców naszych i wywyższył ten lud podczas pobytu na obczyźnie w ziemi egipskiej, z której ich wywiódł potężnym ramieniem,"}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "18", "text": "i przez lat około czterdzieści znosił ich postępowanie na pustyni."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "19", "text": "A gdy wygładził siedm szczepów w ziemi Kanaan, ziemię ich wydzielił im losem"}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "20", "text": "prawie po czterystu pięćdziesięciu latach; a potem dał im Sędziów aż do Samuela proroka."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "21", "text": "Następnie zażądali króla; dał im tedy Bóg Saula, syna Kisa, męża z pokolenia Benjamina, na lat czterdzieści."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "22", "text": "A gdy go usunął, wzbudził im Dawida na króla; jemu to wystawił świadectwo, gdy rzekł: »Znalazłem Dawida, syna Jessego, męża według mego serca«, który spełniać będzie wszystkie chęci moje."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "23", "text": "Z jego to potomstwa podług obietnicy wywiódł Bóg Izraelowi Jezusa, jako Zbawiciela,"}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "24", "text": "gdy to Jan, wobec Jego przybycia, głosił chrzest pokuty wszystkiemu ludowi Izraela."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "25", "text": "A Jan, kończąc swe posłannictwo, mówił: Nie jestem ja tym, za kogo mnie uważacie, ale oto przychodzi po mnie Ten, któremu jam nie godzien sandałów u nóg rozwiązać."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "26", "text": "Mężowie Bracia, synowie rodu Abrahama, i którzy między wami boją się Boga! Dla was jest posłane słowo tego Zbawienia."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "27", "text": "Mieszkańcy bowiem Jerozolimy i ich przełożeni nie uznali Go, i przez swój wyrok wypełnili słowa proroków, które w każdy szabat się czyta;"}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "28", "text": "a chociaż nie znaleźli w Nim żadnej winy godnej śmierci, żądali od Piłata, by Go mogli zgładzić."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "29", "text": "A gdy dokonali wszystkiego, co o Nim napisano, zdjęli Go z krzyża i złożyli Go w grobie."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "30", "text": "Bóg zaś dnia trzeciego wskrzesił Go z martwych,"}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "31", "text": "a On przez szereg dni ukazywał się tym, co z Nim razem przybyli z Galilei do Jerozolimy, i którzy teraz dają o Nim świadectwo wobec ludu."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "32", "text": "My tedy zwiastujemy wam tę obietnicę, daną ojcom naszym,"}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "33", "text": "że mianowicie Bóg ją spełnił na synach naszych, wskrzeszając Jezusa, jak to napisano w drugim psalmie: »Tyś synem moim: Ja Cię dziś zrodziłem«."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "34", "text": "Że zaś wzbudził Go z martwych, tak aby już więcej nie wracał do zgnilizny, to tak zapowiedział: »Uczynię niewzruszonemi dla was święte dobra Dawidowe«."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "35", "text": "Dlatego i gdzieindziej mówi: »Nie pozwolisz, aby Święty twój uległ zgniliźnie«."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "36", "text": "Dawid bowiem, oddawszy usługi swojemu narodowi, z woli Bożej zasnął, i złączył się z ojcami swoimi, i uległ zgniliźnie."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "37", "text": "Ale Ten, którego Bóg wskrzesił z martwych, nie uległ zgniliźnie."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "38", "text": "A przeto niechże wam, Mężowie-Bracia, wiadomo będzie, że przez Niego zwiastuje się wam odpuszczenie grzechów;"}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "39", "text": "i że każdy, kto weń wierzy, dostępuje usprawiedliwienia we wszystkiem, w czem przez zakon mojżeszowy nie mogliście być usprawiedliwieni."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "40", "text": "A przeto uważajcie, by na was nie przyszło, co zapowiedziano u proroków:"}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "41", "text": "»...Patrzcie szydercy... zdumiewajcie się i gińcie z podziwu, bo za dni waszych dokonywam dzieła, dzieła, któremu pewno nie uwierzycie, choćby wam je kto wyłożył."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "42", "text": "A gdy oni wychodzili, proszono ich, aby następnego szabatu mówili do nich o tem samem."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "43", "text": "Skoro zaś zebrani rozeszli się, wielu z Żydów i z pobożnych nowonawróconych poszło za Pawłem i Barnabą; a oni przemawiali do nich i zachęcali ich do wytrwania w łasce Bożej."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "44", "text": "A w następny szabat prawie całe miasto zeszło się, by słuchać słowa Pańskiego."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "45", "text": "Ale Żydzi, na widok tłumów, pełni zazdrości, sprzeciwiali się słowom Pawła i bluźnili."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "46", "text": "Wtedy Paweł i Barnaba śmiało się odezwali: Wam należało naprzód opowiadać słowo Boże; ale ponieważ odpychacie je i za niegodnych życia wiecznego się uważącie, przeto zwracamy się do pogan."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "47", "text": "Tak bowiem Pan nasz polecił: »Światłem dla pogan cię ustanowiłem, byś był zbawieniem aż po krańce ziemi«."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "48", "text": "Słysząc to poganie, cieszyli się i wielbili słowo Pańskie; a wszyscy, przeznaczeni do żywota wiecznego, uwierzyli."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "49", "text": "Słowo zaś Pańskie szerzyło się po całej okolicy."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "50", "text": "Żydzi wszelako podburzyli pobożnej wpływowe niewiasty, przedniejszych też z miasta, wzniecili prześladowanie przeciw Pawłowi i Barnabie i wyrzucili ich ze swoich siedzib."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "51", "text": "A oni na nich strząsnęli proch z nóg i udali się do Ikonium."}
{"book": "ACT", "chapter": 13, "verse": "52", "text": "Uczniowie zaś byli pełni otuchy i Ducha Świętego."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "1", "text": "Zdarzyło się zaś w Ikonium, iż weszli razem do bóżnicy żydowskiej i tak przemówili, że uwierzyło wielkie mnóstwo Żydów i Hellenów."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "2", "text": "Ale Żydzi niewierzący podburzali i rozgoryczali umysły pogan przeciw braciom."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "3", "text": "Mimo to długi czas spędzili na śmiałem przemawianiu w Panu, który dawał świadectwo słowu łaski swojej i sprawiał, że cuda i dziwy działy się przez ich ręce."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "4", "text": "Toteż pospólstwo miejskie rozdwoiło się: jedni, mianowicie, trzymali z Żydami, a drudzy z Apostołami."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "5", "text": "Gdy jednak ze strony pogan i Żydów wraz z ich przełożonymi przyszło do zmowy by ich zelżyć i ukamienować,"}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "6", "text": "(14:6a) wtedy powiadomieni o tem, uciekli do Lystry i Derby, miast lykaońskich, i do całej krainy okolicznej;"}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "7", "text": "(14:6b) i tam opowiadali Ewangelię."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "8", "text": "(14:7) A znajdował się w Lystrze pewien człowiek, bez władzy w nogach, chromy od swego urodzenia, który nigdy nie chodził."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "9", "text": "(14:8) Słuchał on przemowy Pawła, który spojrzawszy na niego i widząc, że ma wiarę w uzdrowienie,"}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "10", "text": "(14:9) rzekł doniosłym głosem: Wstań prosto na nogi swe! A on zerwał się i chodził swobodnie."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "11", "text": "(14:10) A rzesze widząc, czego Paweł dokonał, podniosły swój głos i mówiły po lykaońsku: Bogowie upodobnili się ludziom i zstąpili do nas!"}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "12", "text": "(14:11) I nazywali Barnabę Jowiszem, a Pawła Merkurym, bo on sam właśnie dzierżył słowo."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "13", "text": "(14:12) A kapłan podmiejskiej świątyni Jowisza przywiódł woły i wieńce do bramy i chciał wraz z ludem, składać ofiary."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "14", "text": "(14:13) Dowiedziawszy się o tem Apostołowie Barnaba i Paweł, rozdarli swe szaty i wpadli między tłum, donośnie"}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "15", "text": "(14:14) wołając: Mężowie! czemu to czynicie? my także jesteśmy śmiertelnicy, ludzie wam podobni; a wam niesiemy naukę, byście od tych próżnych rzeczy nawrócili się do Boga żywego, który stworzył niebo i ziemię, i morze i wszystko, co się w nich znajduje."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "16", "text": "(14:15) Wprawdzie w wiekach ubiegłych dopuścił On, by wszystkie ludy szły swemi drogami;"}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "17", "text": "(14:16) ale nie zostawił Siebie bez świadectwa, bo jako dobroczyńca dawał z nieba deszcze i urodzaje, karmił nas i weselem serca nasze napełniał."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "18", "text": "(14:17) Temi tedy słowy zaledwie zdołali odwieść tłumy, by im ofiar nie składano."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "19", "text": "(14:18) Tymczasem nadeszli niektórzy Żydzi z Antyochii i z Ikonium, a pozyskawszy tłumy, obrzucili kamieniami Pawła, i w mniemaniu, że umarł, wywlekli go za miasto."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "20", "text": "(14:19) Lecz gdy go uczniowie obstąpili, wstał, i wrócił do miasta; a dnia następnego udał się z Barnabą do Derby."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "21", "text": "(14:20) A skoro w tem mieście ogłosili Ewangelię i pozyskali wielu uczniów, wrócili do Lystry i do Ikonium i do Antyochii;"}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "22", "text": "(14:21) utwierdzali też dusze uczniów, zachęcając do wytrwania we wierze, bo przez wiele utrapień trzeba nam wejść do królestwa Bożego."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "23", "text": "(14:22) Skoro zaś ustanowili dla nich kapłanów w każdej gminie kościelnej i pomodlili się wśród postów, polecili ich Panu, w którego uwierzyli."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "24", "text": "(14:23) Przeszli tedy przez Pizydyę, i przybyli do Pamfilii;"}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "25", "text": "(14:24) i głosili w Perge słowo Pańskie; potem udali się do Attalii,"}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "26", "text": "(14:25) a stamtąd popłynęli do Antyochii, skąd to mocą łaski Bożej przeznaczono ich do dzieła, które byli wykonali."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "27", "text": "(14:26) A po przybyciu zebrali gminę kościelną i opowiedzieli, jak wielkie rzeczy zdziałał Bóg, będący z nimi, i że poganom otworzył podwoje wiary."}
{"book": "ACT", "chapter": 14, "verse": "28", "text": "(14:27) I przebywali niemały czas z uczniami."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "1", "text": "A niektórzy przybysze z Judei nauczali braci: Jeśli się nie obrzeżecie według zwyczaju mojżeszowego, nie możecie osiągnąć zbawienia."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "2", "text": "Powstał tedy niemały spór i zatarg między nimi a Pawłem i Barnabą. Postanowiono zatem, aby Paweł, Barnaba i kilku innych z ich grona wybrali się w sprawie tego sporu do Jerozolimy, do Apostołów i starszych."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "3", "text": "Oni więc, wysłani przez gminę kościelną, w drodze przez Fenicyę i Samaryę opowiadali o nawróceniu się pogan, i wszystkim braciom sprawiali wielką radość."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "4", "text": "A stanąwszy w Jerozolimie, zostali przyjęci przez gminę kościelną i przez Apostołów i starszych, i opowiedzieli, jak wielkie rzeczy zdziałał Bóg, będący z nimi."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "5", "text": "Ale niektórzy ze stronnictwa faryzejskiego, co przyjęli wiarę, powstali i rzekli: Należy ich obrzezywać i zobowiązać do zachowywania prawa mojżeszowego!"}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "6", "text": "Apostołowie zatem i starsi zebrali się by tę rzecz rozpatrzyć."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "7", "text": "Gdy zaś spór wielki powstał, podniósł się Piotr i przemówił do nich: Mężowie Bracia! Wy wiecie, że od dawnego czasu Bóg pomiędzy nami dokonał wyboru, aby przez usta moje poganie słuchali słów Ewangelii i nawracali się."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "8", "text": "Bóg też, znawca serc, wydał dla nich świadectwo w tem, że dał im Ducha Świętego jako i nam,"}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "9", "text": "i żadnej nie uczynił różnicy między nami a nimi, skoro oczyścił ich serca przez wiarę."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "10", "text": "Czemu więc teraz kusicie Boga, chcąc na karki uczniów nałożyć jarzmo, którego ani ojcowie nasi, ani my nie zdołaliśmy nosić?"}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "11", "text": "Wszak wierzymy, że przez łaskę Pana Jezusa możemy się zbawić, tak jak i oni."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "12", "text": "I uciszyło się całe zebranie; i słuchali Barnaby i Pawła, którzy opowiadali, jak wielkie cuda i znaki działał Bóg przez nich wśród pogan."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "13", "text": "A gdy oni zamilkli, Jakób zabrał głos i rzekł: Posłuchajcie mnie, mężowie Bracia!"}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "14", "text": "Szymon wyłożył, jak od początku Bóg raczył wybrać dla Imienia swego lud z pośród pogan."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "15", "text": "Z tem też zgadzają się słowa proroków, jako napisano:"}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "16", "text": "»Potem powrócę, i odbuduję upadły przybytek Dawida, i odbuduję jego ruiny i wzniosę go,"}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "17", "text": "aby szukały Pana reszta ludzi i wszystkie narody, nad którymi wezwano Imienia mego. Mówi Pan, który to działa«."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "18", "text": "Pan od wieków wie, co czyni."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "19", "text": "Dlatego ja sądzę, że nie należy sprawiać trudności tym z pomiędzy pogan, co się nawracają do Pana,"}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "20", "text": "ale zalecić im na piśmie, by się powstrzymywali od plugawych ofiar bałwanom, i od porubstwa i od zwierząt zdławionych i od krwi."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "21", "text": "Mojżesz bowiem od dawien dawna ma w każdem mieście swych kaznodziei po bóżnicach, gdzie bywa czytany w każdy szabat."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "22", "text": "Wtedy Apostołowie i starsi wraz z całą gminą kościelną uchwalili wybrać i wysłać do Antyochii wraz z Pawłem i Barnabą swoich ludzi: Judę, zwanego Barsabą, i Sylę, mężów wybitnych pomiędzy braćmi."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "23", "text": "I przez ich ręce posłali takie pismo: Apostołowie i Bracia starsi ślą pozdrowienie Braciom z pośród pogan w Antyochii i Syryi i w Cylicyi."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "24", "text": "Ponieważ doszło do naszych uszu, że niektórzy, co wyszli z pośród nas, a którym tego nie poleciliśmy, niepokoją was przez mowy i wprowadzają zamieszanie w serca wasze,"}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "25", "text": "przeto na wspólnem zebraniu postanowiliśmy wybrać i wysłać do was mężów, z drogimi nam: Barnabą i Pawłem,"}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "26", "text": "ludźmi, którzy życie swe poświęcili dla imienia Pana naszego Jezusa Chrystusa."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "27", "text": "Posłaliśmy więc Judę i Sylę, by oni to samo powtórzyli wam ustnie."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "28", "text": "Zdało się bowiem Duchowi Świętemu i nam, aby żadnego nadto nie nakładać wam ciężaru, oprócz tego, co niezbędne:"}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "29", "text": "byście się wstrzymywali od ofiar bałwanom i od krwi i zwierząt zdławionych i od porubstwa. Powstrzymując się od tego, dobrze postępować będziecie. Bywajcie zdrowi!"}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "30", "text": "Wysłańcy zatem przybyli do Antyochii i list oddali zgromadzonemu ludowi."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "31", "text": "Po odczytaniu go uradowano się z tego upomnienia."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "32", "text": "A Juda i Syla, mając także dar proroctwa, częstą przemową krzepili braci i umacniali."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "33", "text": "Po pewnym zaś czasie, tamże spędzonym, bracia odprawili ich w pokoju do tych, co ich posłali."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "35", "text": "Paweł zaś i Barnaba przebywali w Antyochii nauczając i głosząc wraz z wielu innymi słowo Pańskie."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "36", "text": "A po kilku dniach rzekł Paweł do Barnaby: Wybierzmy się ponownie i zobaczmy, jak się powodzi braciom w tych wszystkich miastach, w których głosiliśmy słowo Pańskie."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "37", "text": "Ale Barnaba chciał zabrać ze sobą i Jana, zwanego Markiem;"}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "38", "text": "Paweł zaś sądził, że nie należy brać ze sobą tego, co odłączył się od nich w Pamfilii, i nie pomagał im w pracy."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "39", "text": "Przyszło zatem do nieporozumienia, tak, iż się nawzajem rozeszli: Barnaba zabrał Marka i popłynął na Cypr,"}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "40", "text": "a Paweł, dobrawszy sobie Sylę, wyruszył w podróż, polecony łasce Bożej przez braci."}
{"book": "ACT", "chapter": 15, "verse": "41", "text": "I obchodził Syryę i Cylicyę, a utwierdzając gminy kościelne, polecał chować przykazania Apostołów i starszych."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "1", "text": "I przybył do Derby i do Lystry. A oto był tam pewien uczeń, imieniem Tymoteusz, syn nawróconej niewiasty żydówki, z ojca Hellena."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "2", "text": "Ponieważ bracia z Lystry i z Ikonium dobrze świadczyli o nim,"}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "3", "text": "dlatego Paweł chciał, by z nim podróżował: toteż wziął go i obrzezał ze względu na Żydów, którzy w owych miejscach przebywali; wszyscy bowiem wiedzieli, że jego ojciec był Hellenem."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "4", "text": "A gdy chodzili po miastach, zalecali im przestrzeganie przepisów, wydanych przez Apostołów i starszych z Jerozolimy."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "5", "text": "To też i gminy kościelne utwierdzały się we wierze i z dnia na dzień rosły w liczbę."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "6", "text": "Przeszli tylko przez Frygię i krainę Galacyi, bo Duch Święty zabronił im głosić naukę w Azyi."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "7", "text": "Przybywszy zaś do Myzyi, usiłowali dostać się do Bitynii, ale nie pozwolił im Duch Jezusa."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "8", "text": "Przeszli więc przez Myzyę i wstąpili do Troady."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "9", "text": "I miał Paweł widzenie nocne stanął przed nim jakiś Macedończyk i błagał go, mówiąc: Przepraw się do Macedonii i ratuj nas!"}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "10", "text": "A po widzeniu zaraz usiłowaliśmy wybrać się do Macedonii, będąc pewni, że Bóg nas wezwał, byśmy głosili im Ewangelię."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "11", "text": "Toteż odpłynąwszy z Troady, jechaliśmy prosto do Samotraki, a dnia następnego do Neapolu,"}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "12", "text": "stąd zaś do Filippów, pierwszego miasta w tej części Macedonii, które było kolonią. I spędziliśmy w temże mieście dni kilka na rozprawach."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "13", "text": "A w dzień szabatu wyszliśmy przed bramę, tuż przy rzece, gdzie – jak mniemaliśmy – była bóżnica. Tam usiadłszy, rozmawialiśmy z niewiastami, które się zeszły."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "14", "text": "Przysłuchiwała się pewna niewiasta z miasta Tyatiry, która kupczyła szkarłatem, imieniem Lydia, nabożna ku Bogu; jej to serce Bóg otworzył, by uważała na to, co Paweł mówił."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "15", "text": "A gdy chrzest przyjęła wraz z domem swoim, zapraszała nas do siebie temi słowy: Jeśli mię uważacie za wierną Bogu, wejdźcie do domu mojego i zamieszkajcie. I zniewoliła nas."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "16", "text": "A gdyśmy szli do bóżnicy, zdarzyło się, że zabiegła nam drogę pewna dziewczyna, mająca ducha wieszczbiarstwa w sobie, która wróżbiarstwem wielki dochód przynosiła panom swoim."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "17", "text": "Ona to, chodząc za Pawłem i za nami, wołała mówiąc: Ci ludzie są sługami Boga Najwyższego! oni zwiastują wam drogę zbawienia."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "18", "text": "To zaś czyniła przez dni wiele. Paweł jednak, zdjęty bólem, odwrócił się i rzekł do ducha: W Imię Jezusa Chrystusa rozkazuję ci wyjść z niej! I wyszedł w tejże chwili."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "19", "text": "A widząc jej panowie, że nadzieja ich zysku przepadła, pochwycili Pawła i Sylę i powlekli na rynek przed władzę,"}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "20", "text": "a oddając ich urzędnikom, mówili: Ci ludzie, będąc Żydami, czynią niepokój w mieście naszem,"}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "21", "text": "i głoszą obyczaje, których nie godzi się przyjmować, ani w czyn wprowadzać nam, co jesteśmy Rzymianami."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "22", "text": "Zbiegł się tedy motłoch przeciw nim, a urzędnicy, potargawszy na nich suknie, kazali ich siec rózgami."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "23", "text": "A gdy im wiele ran zadali, wrzucili ich do ciemnicy, przykazując stróżowi więzienia, by ich czujnie pilnował."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "24", "text": "Otrzymawszy takie polecenie, wtrącił on ich do podziemnego lochu i nogi im zakuł w dyby."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "25", "text": "A około północy Paweł i Syla modląc się śpiewali Bogu, a więźniowie się im przysłuchiwali."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "26", "text": "Wtem z nagła powstało wielkie trzęsienie ziemi, tak iż zadrżały podwaliny więzienia. I otwarły się zaraz wszystkie bramy, a więzy z wszystkich opadły."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "27", "text": "Stróż zaś więzienny, przebudziwszy się, a widząc drzwi ciemnicy otwarte, dobył miecza i chciał się zabić, sądząc, że więźniowie uciekli."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "28", "text": "Ale Paweł wielkim głosem zawołał, mówiąc: Nie czyń sobie nic złego, bo wszyscy tu jesteśmy!"}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "29", "text": "Zażądał tedy światła, wbiegł, i drżąc upadł do nóg Pawła i Syli."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "30", "text": "A wyprowadzając ich na zewnątrz, rzekł: Panowie co mam czynić, by się zbawić?"}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "31", "text": "A oni mu powiedzieli: Wierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawion ty i dom twój."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "32", "text": "I opowiadali słowo Pańskie jemu i wszystkim domownikom jego."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "33", "text": "Wziął ich tedy tejże godziny w nocy, obmył ich rany i zaraz przyjął chrzest sam i wszyscy jego domownicy."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "34", "text": "A gdy ich zaprowadził do domu swego, zastawił im stół i radował się ze wszystkim domem swoim, że uwierzył w Boga."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "35", "text": "Gdy zaś dzień nastał, urzędnicy wysłali pachołków z rozkazem: Wypuść tych ludzi!"}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "36", "text": "I zwiastował Pawłowi stróż więzienia te słowa, iż urzędnicy przysłali rozkaz, aby was wypuścić. Teraz więc wyjdźcie i odejdźcie w pokoju."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "37", "text": "Ale Paweł im odpowiedział: Publicznie, bez sądu, nas, obywateli rzymskich, sieczono rózgami i wtrącono do więzienia, a teraz nas potajemnie wyrzucają? Wcale nie! Ale niech sami przyjdą i nas wyprowadzą!"}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "38", "text": "Pachołkowie tedy donieśli te słowa urzędnikom. I przerazili się, słysząc, że byli Rzymianami,"}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "39", "text": "to też przyszli i przepraszali ich, a wyprowadzając błagali, aby odeszli z miasta."}
{"book": "ACT", "chapter": 16, "verse": "40", "text": "A oni, wyszedłszy z więzienia, udali się do Lydii, i zobaczywszy się z braćmi, pocieszyli ich i wybrali się w drogę."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "1", "text": "A przeszedłszy Amfipol i Apollonię, przybyli do Tesaloniki, gdzie Żydzi mieli bóżnicę."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "2", "text": "Paweł więc według zwyczaju wszedł do nich i przez trzy szabaty rozprawiał im na podstawie Pism,"}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "3", "text": "wywodząc i wykładając, że trzeba było, aby Chrystus cierpiał i zmartwychwstał, i że tym Chrystusem jest Jezus, którego ja wam głoszę."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "4", "text": "Niektórzy tedy z nich uwierzyli i przyłączyli się do Pawła i Syli, także i z nabożnych i z Hellenów wielkie mnóstwo, i niemało znamienitych niewiast."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "5", "text": "Ale Żydzi, wiedzeni zazdrością, przybrali sobie z motłochu niektórych łotrów i, wznieciwszy rozruch, podburzyli miasto; naszli też dom Jazona, szukając, aby ich stawić przed zebraniem ludowem."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "6", "text": "Ale gdy ich nie znaleźli, powlekli Jazona i niektórych braci do przełożonych miejskich, krzycząc: Ci, co zamieszki szerzą po świecie, i tutaj przyszli,"}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "7", "text": "a przyjął ich Jazon w gościnę! Oni to wszyscy działają wbrew przepisom cesarskim, głosząc innego króla, Jezusa!"}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "8", "text": "Podburzyli zatem i lud I przełożonych miejskich, którzy tego słuchali."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "9", "text": "Ale gdy ci otrzymali dostateczną porękę od Jazona i reszty, puścili ich wolno."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "10", "text": "Bracia natomiast zaraz nocą wyprawili Pawła i Sylę do Berei. A gdy tam przybyli, wstąpili do bóżnicy Żydów."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "11", "text": "Ci jednak byli lepsi, niż w Tesalonice; to też przyjęli naukę z całą gorliwością i codziennie badali Pisma, czy rzecz tak się ma w istocie."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "12", "text": "Wielu też z pośród nich uwierzyło, jak i nie mało z zacnych niewiast helleńskich i mężczyzn."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "13", "text": "Gdy jednak Żydzi z Tesaloniki zauważyli, że i w Berei Paweł głosi słowo Boże, udali się nawet tam, podniecając i podburzając pospólstwo."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "14", "text": "Zaraz tedy bracia wyprawili Pawła, aby się udał nad morze; Syla zaś i Tymoteusz tamże pozostali."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "15", "text": "A ci, którzy towarzyszyli Pawłowi, powiedli go aż do Aten; potem wrócili, odebrawszy od niego polecenie dla Syli i Tymoteusza, by się coprędzej wybrali do niego."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "16", "text": "A gdy Paweł czekał na nich w Atenach, oburzał się do głębi duszy na widok miasta, pogrążonego w bałwochwalstwie."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "17", "text": "To też rozprawiał w bóżnicy z Żydami i Nabożnymi, a na rynku codziennie z tymi, co się tam zjawiali."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "18", "text": "A niektórzy z filozofów Epikurejczyków i Stoików ścierali się z nim; jedni mówili: »Co też ten gaduła ma do powiedzenia?« Inni znowu: »Zdaje się być zwiastunem nowych bogów«; bo głosił im Jezusa i zmartwychwstanie."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "19", "text": "To też pochwycili go i powiedli przed Areopag, mówiąc: Czy możemy wiedzieć, co to za nowa nauka, którą opowiadasz?"}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "20", "text": "Albowiem jakieś rzeczy obce wkładasz w uszy nasze; chcemy więc wiedzieć, co to ma znaczyć?"}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "21", "text": "Ateńczycy bowiem i obcy, którzy tam mieszkają, na niczem innem tak mile nie spędzają czasu, jak aby coś nowego powiedzieć lub usłyszeć."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "22", "text": "Stanąwszy więc Paweł w pośrodku Areopagu, przemówił: Mężowie ateńscy! widzę, że jesteście pod każdym względem nad miarę bogobojni!"}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "23", "text": "Albowiem, przechodząc i oglądając pilnie wasze świętości, znalazłem i ołtarz z napisem: »Nieznanemu Bogu». Co wy tedy czcicie, a nie znacie, to ja wam właśnie głoszę."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "24", "text": "Bóg, który stworzył świat i wszystko, co na nim jest, – będąc Panem nieba i ziemi – nie mieszka w świątyniach, zbudowanych ręką,"}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "25", "text": "ani też nie pozwala obsługiwać Siebie rękoma ludzkiemi, jakoby czego potrzebował, bo Sam daje wszystkim, życie i oddech i wszystko."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "26", "text": "Z jednego też wywiódł wszelkie plemiona ludzi, aby zamieszkali całą powierzchnię ziemi; i oznaczył określone czasy i kresy ich siedzib,"}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "27", "text": "aby szukali Boga, czy może nie znajdą Go namacalnie, skoro przecież jest On niedaleko od każdego z nas."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "28", "text": "W Nim bowiem, żyjemy i ruszamy się i jesteśmy; jako niektórzy z waszych poetów powiedzieli: »Jesteśmy bowiem nawet rodem Jego«."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "29", "text": "Będąc przeto rodem Bożym, nie powinniśmy sądzić, że Bóstwo jest podobne do złota lub srebra albo kamienia, do wytworu sztuki, czy myśli ludzkiej."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "30", "text": "Bóg też na czasy tej niewiadomości patrzył dotąd z pobłażaniem; obecnie jednak ogłasza ludziom, aby wszyscy wszędzie pokutowali,"}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "31", "text": "bo wyznaczył dzień, w którym ma w sprawiedliwości świat sądzić przez Męża, którego postanowił i któremu dał świadectwo wobec wszystkich, wskrzesiwszy go z martwych."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "32", "text": "Słysząc tedy o zmartwychwstaniu, jedni się naśmiewali, a drudzy powiedzieli: Innym razem o tem słuchać cię będziemy."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "33", "text": "Tak Paweł wyszedł z pośrodku nich."}
{"book": "ACT", "chapter": 17, "verse": "34", "text": "Niektórzy jednak mężowie przyłączyli się do niego i uwierzyli; w ich liczbie byli także Dyonizy Areopagita i niewiasta Damaris i inni z nimi."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "1", "text": "Potem, opuściwszy Ateny, przybył do Koryntu."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "2", "text": "I znalazł tam pewnego Żyda, rodem z Pontu, imieniem Akwilę, który właśnie przybył z Włoch, i Pryscyllę, jego żonę, bo Klaudyusz rozkazał, aby wszyscy Żydzi opuścili Rzym. Do nich się przyłączył;"}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "3", "text": "a ponieważ uprawiał to samo rzemiosło, u nich zamieszkał i pracował; z zawodu bowiem wyrabiali namioty."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "4", "text": "I przemawiał każdego szabatu w bóżnicy, wspominał też Imię Pana Jezusowe i przekonywał Żydów i Greków."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "5", "text": "A skoro Syla i Tymoteusz przybyli do Macedonii, Paweł poświęcił się całkowicie kazaniom, wykazując Żydom, że Jezus jest Chrystusem."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "6", "text": "A gdy oni mu się sprzeciwiali i bluźnili, strząsając swe szaty, rzekł do nich: Krew wasza na głowy wasze! Jam czysty; odtąd zwrócę się do pogan."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "7", "text": "I przeniósłszy się stamtąd, wszedł do domu pewnego czciciela Bożego, imieniem Tytusa Justa, którego dom przytykał do bóżnicy."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "8", "text": "A Kryspus, zwierzchnik bóżnicy, uwierzył w Pana z całym domem swoim; wielu też z Koryntyan słuchając uwierzyło i przyjmowało chrzest."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "9", "text": "Ale Pan rzekł do Pawła w nocnem widzeniu: Nie bój się, lecz mów a nie milcz,"}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "10", "text": "bo Ja jestem z tobą; nikt też nie targnie się na ciebie, by ci co złego wyrządzić; albowiem mam Ja w tem mieście lud wielki."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "11", "text": "To też przemieszkał tam rok i sześć miesięcy, głosząc u nich słowo Boże."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "12", "text": "A gdy Gallio był wielkorządcą Achaji, powstali jednomyślnie Żydzi przeciw Pawłowi i stawili go przed trybunałem,"}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "13", "text": "mówiąc: Ten namawia ludzi, by oddawali Bogu cześć niezgodną z prawem."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "14", "text": "Paweł już chciał usta otworzyć, gdy Gallio odezwał się do Żydów: Gdyby tu chodziło o krzywdę albo jaką wielką zbrodnię, zająłbym się słusznie wami, o Żydzi;"}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "15", "text": "ale gdy są spory o słowa i imiona i wasz zakon, wy sami tego patrzcie; ja nie chcę być sędzią w tych rzeczach."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "16", "text": "I kazał ich usunąć od trybunału."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "17", "text": "Wszyscy tedy porwali Sostenesa, przełożonego bóżnicy, i pobili go przed trybunałem; ale Gallio nie dbał o to wcale."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "18", "text": "A Paweł, gdy tam jeszcze przez czas niemały pozostał, pożegnawszy się z braćmi, odpłynął do Syryi, z nim zaś Pryscylla i Akwila; ostrzygł też sobie głowę w Kenchre, albowiem złożył ślub."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "19", "text": "I przybył do Efezu i tam ich zostawił; sam zaś wszedł do bóżnicy i rozprawiał z Żydami."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "20", "text": "A gdy oni go prosili, aby dłuższy czas zabawił, nie zgodził się, ale pożegnał się i rzekł:"}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "21", "text": "Za wolą Bożą wrócę znowu do was; i odpłynął z Efezu."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "22", "text": "A wylądowawszy w Cezarei, wybrał się w drogę, i pozdrowił gminę kościelną, potem wrócił do Antyochii."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "23", "text": "A zabawiwszy tam czas pewien, wybrał się w podróż i obchodził z kolei krainę Galacyi i Frygię, utwierdzając wszystkich uczniów."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "24", "text": "A Żyd pewien, imieniem Apollo, rodem z Aleksandryi, mąż wymowny i biegły w Piśmie, przybył do Efezu."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "25", "text": "Był on obznajomiony z nauką Pańską i przemawiał z wielkim zapałem i nauczał pilnie tego, co dotyczyło Jezusa, chociaż znał tylko chrzest Janowy."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "26", "text": "Zaczął przeto odważnie występować w bóżnicy. A Akwila i Pryscylla, przysłuchawszy się mu, zabrali go i wyłożyli mu dokładniej naukę Pańską."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "27", "text": "Gdy zaś chciał się udać do Achaji, bracia wysłali listy do uczniów z poleceniem, aby go przyjęto. On to po przybyciu wielce się przydał tym, co uwierzyli."}
{"book": "ACT", "chapter": 18, "verse": "28", "text": "Albowiem dzielnie zbijał Żydów, publicznie wykazując z pomocą Pisma, że Jezus jest Chrystusem."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "1", "text": "Zdarzyło się zaś, że gdy Apollo był w Koryncie, Paweł przeszedł krainy górzyste i przybył do Efezu i znalazł niektórych uczniów,"}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "2", "text": "i rzekł do nich: Czy otrzymaliście Ducha Świętego, gdyście wiarę przyjęli? A oni mu odpowiedzieli: Nawet nie słyszeliśmy, że jest Duch Święty!"}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "3", "text": "Rzekł tedy: W czyjem imieniu zostaliście ochrzczeni? Oni zaś na to: W chrzcie Janowym,"}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "4", "text": "Paweł tedy powiedział: Jan chrzcił lud chrztem pokuty i zachęcał, aby wierzyli w Tego, który po nim przyjdzie, to jest w Jezusa."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "5", "text": "Usłyszawszy to, przyjęli chrzest w Imię Pana Jezusa."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "6", "text": "A gdy Paweł włożył na nich ręce, Duch Święty zstąpił na nich i mówili językami i prorokowali."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "7", "text": "A było wszystkich mężów około dwunastu."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "8", "text": "Chodząc zaś do bóżnicy, odważnie przemawiał i przez trzy miesiące rozprawiał i przekonywał o królestwie Bożem."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "9", "text": "Gdy zaś niektórzy, trwając w oporze i nie dając się przekonać, bluźnili nauce Pana przed ludem, odłączył się od nich i oddzielił uczniów, urządzając codziennie rozprawy w szkole pewnego Tyrannosa."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "10", "text": "Działo się to przez dwa lata, tak iż wszyscy mieszkańcy Azyi, Żydzi i Hellenowie, dowiedzieli się o słowie Pańskiem."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "11", "text": "Bóg też niezwykłe cuda działał przez ręce Pawłowe:"}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "12", "text": "tak iż nawet chusty lub przepaski z ciała jego zanoszono chorym, a choroby ustępowały od nich i złe duchy uchodziły."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "13", "text": "Niektórzy tedy z włóczących się egzorcystów żydowskich próbowali wzywać Imienia Pana Jezusowego nad tymi, co mieli złe duchy, mówiąc: Zaklinam was przez Jezusa, którego Paweł głosi."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "14", "text": "A było właśnie siedm synów Scewy, przedniejszego kapłana żydowskiego, którzy to czynili."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "15", "text": "Duch przeto zły odezwał się i rzekł im: Jezusa znam i o Pawle wiem; ale wy kim jesteście?"}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "16", "text": "I wskoczył na nich ów człowiek, w którym był zły duch, i powaliwszy dwóch z nich, srożył się przeciwko nim, tak iż nadzy i poranieni uciekli z owego domu."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "17", "text": "To zaś rozgłosiło się między wszystkimi Żydami i Hellenami, którzy mieszkali w Efezie; i padł strach na wszystkich, a Imię Pana Jezusa było wielbione."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "18", "text": "Wielu też z wiernych przychodziło i czyniło spowiedź i wyznawało czyny swoje."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "19", "text": "A wielu z tych, co się zajmowali czarami, znieśli księgi i spalili je wobec wszystkich. I zliczono ich wartość i stwierdzono sumę pięćdziesięciu tysięcy srebrników."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "20", "text": "Tak potężnie rosło i umacniało się słowo Boże."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "21", "text": "A po dokonaniu tego, postanowił Paweł w Duchu, drogą na Macedonię i Achaję, udać się do Jerozolimy, mówiąc: Gdy się tam dostanę, trzeba mi i Rzym zobaczyć."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "22", "text": "To też, posławszy do Macedonii dwóch ze swoich pomocników, Tymoteusza i Erasta, sam przez czas jakiś pozostał w Azyi."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "23", "text": "A w owym czasie wydarzył się niemały rozruch z powodu nauki Pańskiej."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "24", "text": "Albowiem pewien złotnik, imieniem Demetryusz, który zajmował się wyrobem srebrnych świątynek Dyany, dostarczał niemałego zarobku rzemieślnikom."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "25", "text": "On tedy zgromadziwszy ich, a również robotników temże zajętych, rzekł: Mężowie! wiecie, iż z tego rzemiosła ciągniemy zyski;"}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "26", "text": "widzicie także i słyszycie, że nietylko w Efezie, ale prawie w całej Azyi ten Paweł namówił i do odstępstwa przywiódł liczną rzeszę, mówiąc: To nie są bogowie, co są rękoma uczynieni!"}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "27", "text": "I nietylko zachodzi obawa, że tej gałęzi rzemiosła grozi upadek, ale także i świątynia wielkiej Dyany za nic będzie poczytana, a nawet zacznie podupadać majestat tej, którą cała Azya i świat wielbi."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "28", "text": "Usłyszawszy to, zapłonęli gniewem i głośno krzyknęli: Wielka Dyana Efeska!"}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "29", "text": "Zamieszanie udzieliło się całemu miastu; wtargnięto gromadnie do teatru, porwawszy Macedończyków Gajusza i Arystarcha, towarzyszów Pawła w podróży."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "30", "text": "A gdy Paweł chciał się wmieszać w tłum, nie pozwolili mu uczniowie."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "31", "text": "Niektórzy też z Azyarchów; co byli mu życzliwi, posłali do niego z prośbą, aby się nie udawał do teatru."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "32", "text": "A każdy co innego krzyczał, bo zebranie było burzliwe; wielu nawet nie wiedziało, z jakiej przyczyny się zeszli."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "33", "text": "Z tłumu zaś wypchnięto naprzód Aleksandra, bo go Żydzi wysuwali. Aleksander zatem, prosząc ręką o milczenie, chciał zdać sprawę ludowi."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "34", "text": "Ale gdy poznano, że jest Żydem, jeden głos u wszystkich, się podniósł, którzy prawie przez dwie godziny wołali: Wielka Dyana Efeska!"}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "35", "text": "Wreszcie pisarz miejski, uspokoiwszy tłumy, przemówił: Obywatele Efezu! Któż tedy z ludzi nie wie, że miasto Efez jest czcicielem wielkiej Dyany i jej posągu, co spadł z nieba?"}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "36", "text": "Gdy więc temu zaprzeczyć nie podobna, trzeba, żebyście się hamowali i niczego nierozważnie nie poczynali."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "37", "text": "Przyprowadziliście bowiem tych ludzi, którzy nie są ani świętokradcami, ani też bluźniercami waszej bogini."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "38", "text": "Jeśli zaś Demetryusz i jego rzemieślnicy mają sprawę przeciw komu, są sądy na rynku, są też namiestnicy; niechaj jedni drugim wytoczą proces."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "39", "text": "A jeśli czego innego żądacie, to można rzecz załatwić na prawidłowem zebraniu."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "40", "text": "(19:40a) Bo zachodzi także niebezpieczeństwo, że mogą nas oskarżyć o rozruch dzisiejszy, gdyż niema żadnego powodu, którym byśmy mogli usprawiedliwić to zbiegowisko."}
{"book": "ACT", "chapter": 19, "verse": "41", "text": "(19:40b) I po tych słowach rozwiązał zgromadzenie."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "1", "text": "A gdy rozruch ustał, Paweł zwołał uczniów, napominał ich, pożegnał i wybrał, się w podróż do Macedonii."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "2", "text": "Przeszedłszy zaś owe strony, gdy zachęcił ich długą przemową, przybył do Grecyi,"}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "3", "text": "gdzie zabawił trzy miesiące. Ale Żydzi stawiali nań zasadzki, gdy zamierzał popłynąć do Syryi; postanowił tedy wracać przez Macedonię."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "4", "text": "A towarzyszył mu Sopater, syn Pyrrusa z Berei, a z Tesaloniczan Arystarch i Sekundus, i Gajusz z Derby i Tymoteusz, z Azyatów zaś Tychik i Trofim."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "5", "text": "Ci nas wyprzedzili i czekali na nas w Troadzie;"}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "6", "text": "my zaś po święcie Przaśników odpłynęliśmy z Filippów i w pięciu dniach przybyliśmy do Troady, gdzieśmy zabawili dni siedm."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "7", "text": "A gdyśmy się zeszli na łamanie chleba w niedzielę, Paweł, mając odjechać dnia następnego, rozmawiał z nimi i przedłużył swą mowę aż do północy."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "8", "text": "A w sali górnej, gdzieśmy się zebrali, było lamp wiele."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "9", "text": "Jeden tedy młodzieniec, imieniem Eutychus, siedząc w oknie, zmorzony głębokim snem – bo Paweł zbyt długo rozprawiał – obudziwszy się, spadł z trzeciego piętra na dół, i podniesiono go nieżywego."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "10", "text": "Paweł zstąpił do niego, przypadł doń i, objąwszy go, rzekł: Nie trwóżcie się, bo jest w nim dusza jego."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "11", "text": "A gdy znowu wyszedł na górę, połamał chleb i spożył, i mówił jeszcze długo aż do świtania; w końcu wybrał się w drogę."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "12", "text": "Młodzieńca zaś przywiedziono żywego i wielce się radowano."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "13", "text": "My zaś wsiedliśmy na okręt i popłynęliśmy do Assos, mając stamtąd zabrać Pawła; albowiem tak zarządził, chcąc sam lądem podróżować."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "14", "text": "A gdy do nas przybył w Assos, zabraliśmy go z sobą i przyjechaliśmy do Mityleny."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "15", "text": "Stąd zaś odpłynąwszy, nazajutrz przybyliśmy naprzeciw Chios, drugiego zaś dnia zarzuciliśmy kotwicę w Samos, a dnia trzeciego przyjechaliśmy do Miletu."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "16", "text": "Paweł bowiem postanowił ominąć Efez, aby nie doznać jakiej zwłoki w Azyi; bo się spieszył, aby dzień Pięćdziesiątnicy obchodzić w Jerozolimie, o ileby mu to było możliwe."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "17", "text": "Z Miletu zaś wysłał do Efezu, wzywając przełożonych Kościoła."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "18", "text": "A gdy oni do niego przybyli i razem się zebrali, przemówił do nich: Wy wiecie w jaki sposób od pierwszego dnia, któregom przybył do Azyi, cały czas między wami spędziłem,"}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "19", "text": "służąc Panu z całą pokorą i we łzach i doświadczeniach, jakie mi się przydarzały wskutek zasadzek żydowskich;"}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "20", "text": "jak nie pominąłem nic pożytecznego, żebym wam nie miał oznajmić, i pouczać was jawnie i po domach,"}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "21", "text": "wskazując Żydom i Hellenom potrzebę pokuty przed Bogiem i wiary w Pana naszego Jezusa Chrystusa."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "22", "text": "A oto teraz ja, gnany Duchem, udaję się do Jerozolimy, nie wiedząc, co mnie tam czeka,"}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "23", "text": "z tym wyjątkiem, że Duch Święty w każdem mieście mi zaświadcza, mówiąc, że więzy i utrapienia czekają mnie w Jerozolimie."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "24", "text": "Ale za nic sobie tego nie ważę, ani życia swego wyżej nad siebie nie cenię, bylebym tylko dokonał biegu mego i posługi słowa, które otrzymałem od Pana Jezusa, by głosić ewangelię łaski Bożej."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "25", "text": "A oto wiemci ja teraz, że już więcej nie będziecie oglądali oblicza mego, wy wszyscy, między którymi przeszedłem, głosząc królestwo Boże."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "26", "text": "Dlatego świadczę się wami w dniu dzisiejszym, żem ja nieskalany krwią niczyją;"}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "27", "text": "albowiem nie wahałem się głosić wam wszystkiej woli Bożej."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "28", "text": "Pilnujcie siebie i całej trzody, nad którą Duch Święty postanowił was biskupami, byście kierowali Kościołem Bożym, który On nabył ceną Krwi swojej."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "29", "text": "Wiemci ja, że po odejściu mojem wejdą między was wilcy drapieżni, którzy trzody oszczędzać nie będą."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "30", "text": "Nawet z pomiędzy was samych powstaną tacy, co mówić będą rzeczy przewrotne, aby za sobą pociągnąć uczniów."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "31", "text": "Dlatego czuwajcie, pamiętając, że przez trzy lata dniem i nocą nie przestawałem napominać każdego z was ze łzami."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "32", "text": "A teraz poruczam was Bogu i słowu łaski Jego, który posiada moc, by budować i dziedzictwo dawać wszystkim uświęconym."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "33", "text": "Srebra, ni złota ani sukni niczyjej nie żądałem; jako"}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "34", "text": "sami wiecie; bo te ręce służyły potrzebom moim i moich towarzyszów."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "35", "text": "We wszystkiem pokazywałem wam, że tak pracując, należy zajmować się chorymi i pamiętać na słowa Pana Jezusa, bo On powiedział: Szczęśliwsza rzecz dawać, aniżeli brać."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "36", "text": "A po tych słowach padł na swe kolana i modlił się z nimi wszystkimi."}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "37", "text": "I wszyscy wybuchli wielkim płaczem; rzucali się też na szyję Pawła i całowali go,"}
{"book": "ACT", "chapter": 20, "verse": "38", "text": "bolejąc najwięcej z powodu słowa, które powiedział, że już oblicza jego oglądać nie mieli. I odprowadzili go do okrętu."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "1", "text": "A gdyśmy się z nimi rozstali i odpłynęli, przybyliśmy prosto do Kos, a dnia następnego do Rodu, stąd zaś do Patary."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "2", "text": "I znalazłszy statek, który miał płynąć do Fenicyi, wsiedliśmy i odpłynęliśmy."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "3", "text": "Zobaczyliśmy też z oddali Cypr, aleśmy go zostawili po lewej ręce i popłynęliśmy do Syryi. Wylądowaliśmy w Tyrze; tam bowiem miano wyładować okręt."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "4", "text": "A znalazłszy uczniów, pozostaliśmy przez dni siedm, oni zaś, natchnieni Duchem, mówili Pawłowi, aby się nie wybierał do Jerozolimy."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "5", "text": "Po upływie tego czasu wybraliśmy się w drogę i odeszliśmy, a wszyscy, nas odprowadzili wraz z żonami i dziećmi aż za miasto; a na wybrzeżu uklękliśmy i modliliśmy się."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "6", "text": "I pożegnawszy się wzajemnie, wsiedliśmy na statek; oni zaś wrócili do siebie."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "7", "text": "Kończąc tedy naszą podróż morską, przybyliśmy z Tyru do Ptolemaidy i, powitawszy braci, zabawiliśmy u nich dzień jeden."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "8", "text": "A nazajutrz wybraliśmy się w drogę i przybyliśmy do Cezarei; tu wstąpiliśmy do domu Filipa ewangelisty, który był jednym z siedmiu, i u niegośmy zamieszkali."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "9", "text": "Miał on zaś cztery córki, dziewice prorokinie."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "10", "text": "A gdyśmy zabawili przez dni kilka, nadszedł z Judei pewien prorok, imieniem Agabus."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "11", "text": "Ten, gdy przybył do nas, wziąwszy pas Pawła, związał sobie ręce i nogi, i rzekł: To mówi Duch Święty: tak zwiążą Żydzi w Jerozolimie męża, do którego ten pas należy i wydadzą go w ręce pogan."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "12", "text": "Słysząc to, my i tamtejsi, prosiliśmy, aby się do Jerozolimy nie wybierał."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "13", "text": "Ale Paweł odezwał się wtedy i rzekł: Co czynicie? czemu płaczem rozdzieracie mi serce? Ja bowiem dla Imienia Pana Jezusa gotów jestem nietylko na więzy, ale i na śmierć w Jerozolimie!"}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "14", "text": "A nie mogąc go przekonać, zaprzestaliśmy, mówiąc: Niech się dzieje wola Pańska!"}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "15", "text": "Potem, przygotowawszy się do podróży, puściliśmy się do Jerozolimy."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "16", "text": "A niektórzy z uczniów cezarejśkich wybrali się z nami, wiodąc z sobą niejakiego Mnazona, Cypryjczyka, dawnego ucznia, u którego mieliśmy stanąć gospodą."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "17", "text": "Po przybyciu naszem do Jerozolimy, bracia mile nas przyjęli."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "18", "text": "A nazajutrz Paweł udał się z nami do Jakóba; wszyscy też starsi się zeszli."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "19", "text": "Gdy ich pozdrowił, opowiedział szczegółowo, czego Bóg dokazał wśród pogan przez jego posługę."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "20", "text": "A oni, słysząc to wielbili Boga, ale doń rzekli: Widzisz, bracie, ile to tysięcy z pośród Żydów uwierzyło, a wszyscy gorąco obstawają przy zakonie,"}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "21", "text": "Usłyszeli jednak o tobie, że odstępstwa od Mojżesza uczysz tych Żydów, co żyją między poganami; że mówisz, iż nie należy im obrzezywać swych synów, ani też trzymać się zwyczajów."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "22", "text": "A co teraz? Oczywiście lud musi się zebrać, bo usłyszą, żeś przybył."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "23", "text": "A przeto uczyń, co ci radzimy. Mamy czterech mężów, którzy zobowiązali się ślubem."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "24", "text": "Weź ich ze sobą, poddaj się oczyszczeniom wraz z nimi, i zapłać za nich, aby sobie głowy ostrzygli; a wszyscy wiedzieć będą, że fałszem jest, co o tobie słyszeli, owszem, że wiernie postępujesz i sam zakonu przestrzegasz."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "25", "text": "O tych zaś z pogan, co uwierzyli, myśmy rzecz na piśmie rozstrzygnęli, aby się wstrzymywali od ofiar bałwanom i od krwi zwierząt zdławionych i porubstwa."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "26", "text": "Wtedy Paweł, wziąwszy owych mężów, nazajutrz oczyścił się z nimi i wszedł do świątyni, głosząc wypełnienie dni oczyszczenia, aż za każdego z nich złożono ofiarę."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "27", "text": "A gdy owe dni siedm miały się ku końcowi, Żydzi, przybysze z Azyi, widząc go w świątyni, podburzyli wszystek lud i położyli nań ręce,"}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "28", "text": "wołając: Mężowie izraelscy, na pomoc! Oto człowiek, który wszędzie i u wszystkich rozsiewa nauki, przeciwne narodowi i zakonowi i temu miejscu; a nadto i pogan do świątyni wprowadził, i święte to miejsce zbezcześcił!"}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "29", "text": "Widzieli bowiem Trofima z Efezu wraz z nim w mieście i sądzili, że Paweł wprowadził go do świątyni."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "30", "text": "I poruszyło się całe miasto i powstało zbiegowisko ludu. A porwawszy Pawła, wywlekli go poza świątynię, i natychmiast bramy zamknięto."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "31", "text": "Gdy zaś usiłowali go zabić, doszła wieść do trybuna kohorty, że całe Jeruzalem wzburzone."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "32", "text": "On więc natychmiast zebrał żołnierzy i setników, i przybiegł do nich. A owi, widząc trybuna i żołnierzy, przestali bić Pawła."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "33", "text": "Wtedy trybun przystąpił, pojmał go i kazał go skuć dwoma łańcuchami; potem badał, kto to i czego się dopuścił."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "34", "text": "A każdy z tłumu wykrzykiwał co innego; to też, nie mogąc się nic pewnego dowiedzieć w zgiełku, rozkazał wieść go do koszar."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "35", "text": "A gdy się zbliżał do stopni, z powodu gwałtów ludu zdarzyło się, że żołnierze nieść go musieli;"}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "36", "text": "bo tłum ludu biegł za nim, wołając: Precz z nim!"}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "37", "text": "A gdy Pawła miano wprowadzić do koszar, odezwał się on do trybuna: Czy mi wolno coś ci powiedzieć? Ten zaś odpowiedział: Umiesz po grecku?"}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "38", "text": "Więc nie jesteśże Egipcyaninem, który niedawno temu podburzyłeś do powstania i wyprowadziłeś na pustynię cztery tysiące skrytobójców?"}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "39", "text": "Ale Paweł rzekł doń: Ja jestem Żydem z Tarsu w Cylicyi, obywatelem niepośledniego miasta. Lecz proszę cię, pozwól mi przemówić do ludu."}
{"book": "ACT", "chapter": 21, "verse": "40", "text": "A gdy on pozwolił, Paweł stojąc na stopniach, skinął ręką na lud, i przemówił do nich po aramejsku w te słowa:"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "1", "text": "Mężowie Bracia i Ojcowie, posłuchajcie mej obrony, z którą się do was obecnie zwracam."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "2", "text": "A gdy usłyszeli, że mówi do nich po aramejsku, tem większe nastało milczenie."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "3", "text": "On zaś mówił: Jestem ja Żydem, rodem z Tarsu w Cylicyi, ale wychowałem się tu w tem mieście u stóp Gamaliela, a wykształcony w surowych zasadach ojczystego zakonu, byłem gorącym miłośnikiem zakonu, jako i wy wszyscy nimi dziś jesteście."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "4", "text": "Tej religii przestrzegałem aż do karania śmiercią, bom wiązał i osadzał w więzieniu mężów i niewiasty,"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "5", "text": "jak mi to arcykapłan poświadczyć może i wszyscy starsi, od których nawet listy odebrawszy, jechałem do braci do Damaszku, aby stamtąd przywieść do Jerozolimy więźniów, celem ukarania."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "6", "text": "Ale podczas podróży, gdym się zbliżał do Damaszku, przydarzyło mi się, że około południa oblało mię z nagła obfite światło z nieba,"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "7", "text": "a gdym upadł na ziemię, usłyszałem głos, który do mnie mówił: Szawle, Szawle, czemu Mię prześladujesz?"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "8", "text": "A jam odpowiedział: Któż jesteś, Panie? On zaś rzekł do mnie: Jam jest Jezus Nazareński, którego ty prześladujesz!"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "9", "text": "A moi towarzysze widzieli wprawdzie światło, ale nie słyszeli głosu Tego, który do mnie mówił."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "10", "text": "I zapytałem: Cóż mam czynić, Panie? A Pan mi powiedział: Wstań i udaj się do Damaszku; a tam ci powiedzą wszystko, co masz czynić."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "11", "text": "A gdy dla blasku owego światła nie mogłem widzieć, prowadzony za rękę przez towarzyszów, przybyłem do Damaszku."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "12", "text": "Niejaki zaś Ananiasz, mąż nienaganny w przestrzeganiu zakonu, któremu wszyscy Żydzi, tam mieszkający, dawali dobre świadectwo,"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "13", "text": "przybył do mnie, i stanąwszy przy mnie, rzekł: Bracie Szawle, przejrzyj! A ja w tejże chwili spojrzałem na niego."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "14", "text": "Ale on mi rzekł: Bóg ojców naszych wybrał cię, abyś poznał Jego wolę i abyś oglądał Sprawiedliwego i usłyszał głos z ust Jego,"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "15", "text": "bo przed wszystkimi ludźmi masz być Jego świadkiem w tem wszystkiem, coś widział i słyszał."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "16", "text": "A teraz czemu zwlekasz? Wstań i przyjmij chrzest i obmyj swe grzechy, wezwawszy Jego imienia."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "17", "text": "Ale, gdy wróciłem do Jerozolimy i w świątyni się modliłem, przydarzyło mi się, że wpadłem w zachwyt,"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "18", "text": "i ujrzałem Go, gdy mówił do mnie: Spiesz się i rychło uchodź z Jerozolimy, albowiem nie przyjmą twego świadectwa o Mnie."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "19", "text": "Ale ja odpowiedziałem: Panie! oni wiedzą, ze jam to wtrącał do więzienia i po bóżnicach bił tych, co wierzyli w Ciebie;"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "20", "text": "a gdy się lała krew Szczepana, twego świadka, ja sam stałem przy tem i pochwalałem, i strzegłem szat tych, co go mordowali."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "21", "text": "Ale On mi powiedział: Idź, bo Ja cię poślę daleko, aż do pogan;"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "22", "text": "I słuchano go aż do tego słowa; tu jednak podnieśli swój głos, mówiąc: Precz z takim z oblicza ziemi! bo nie godzi się, aby on żył!"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "23", "text": "A gdy oni wrzeszczeli i zrzucali swe szaty i proch w powietrze miotali,"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "24", "text": "rozkazał trybun zaprowadzić go do koszar, i biczować i męczyć go, by się dowiedzieć, dlaczego tak przeciw niemu krzyczeli."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "25", "text": "Gdy więc przywiązano go rzemieniami, odezwał się Paweł do setnika, stojącego obok: Czy wolno wam obywatela rzymskiego bez sądu biczować?"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "26", "text": "Usłyszawszy to setnik, przystąpił do trybuna i doniósł, mu mówiąc: Co czynić zamierzasz? Ten bowiem człowiek jest obywatelem rzymskim!"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "27", "text": "A trybun zbliżył się i rzekł doń: Powiedz mi, jesteś ty Rzymianinem? On zaś odpowiedział: Owszem!"}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "28", "text": "Trybun mu na to: Ja za grube pieniądze nabyłem to obywatelstwo! Paweł zaś odrzekł: A ja nim jestem z urodzenia."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "29", "text": "Natychmiast więc oprawcy odstąpili od niego. Trybun też był w strachu, gdy się dowiedział, że Paweł był obywatelem rzymskim, i że go kazał uwięzić."}
{"book": "ACT", "chapter": 22, "verse": "30", "text": "A nazajutrz, chcąc dokładniej zbadać, dla jakiej przyczyny Żydzi go oskarżają, uwolnił go i polecił, by się zebrali kapłani i cały Sanhedryn, i wyprowadzając Pawła, stawił go przed nimi."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "1", "text": "Paweł tedy, utkwiwszy wzrok w Sanhedryn, przemówił: Mężowie Bracia! ja w pełnem poczuciu dobrego sumienia służyłem Bogu aż po dzień dzisiejszy."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "2", "text": "Na to arcykapłan Ananiasz rozkazał jego otoczeniu, by go biło po twarzy."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "3", "text": "Wtedy Paweł rzekł do niego: Uderzy w ciebie Bóg, ściano pobielana! Ty siedzisz tu po to, żeby mię sądzić wedle prawa, a wbrew prawu bić mię rozkazujesz?"}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "4", "text": "Ale ci, co stali wokoło, rzekli: Arcykapłanowi Bożemu złorzeczysz?"}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "5", "text": "Paweł jednak odrzekł: Bracia, nie wiedziałem, że jest on arcykapłanem. Napisano bowiem: »Księciu ludu twego nie będziesz złorzeczył!«."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "6", "text": "Wiedząc zaś Paweł, że jedna część składała się z saduceuszów, a druga z faryzeuszów, zawołał przed Sanhedrynem: Mężowie Bracia, jam faryzeusz, syn faryzeusza! za nadzieję zmartwychwstania potępiają mnie!"}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "7", "text": "A po tych jego słowach przyszło do rozruchu między faryzeuszami i saduceuszami, a w tłumie do rozdwojenia."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "8", "text": "Albowiem saduceusze twierdzą że niemasz zmartwychwstania, ni anioła, ani ducha; faryzeusze zaś uznają to wszystko."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "9", "text": "Powstał tedy krzyk wielki. A niektórzy ze stronnictwa faryzejskiego zerwali się i spierali, mówiąc: Nic złego nie znajdujemy w tym człowieku; może w istocie jakiś duch lub anioł do niego przemówił."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "10", "text": "Gdy zaś powstał wielki rozruch, trybun, z obawy, aby Pawła nie rozszarpano, rozkazał iść żołnierzom i wyrwać go z pomiędzy nich i zaprowadzić go do koszar."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "11", "text": "A następnej nocy Pan stanął przy nim i rzekł: Odwagi! jako bowiem świadczyłeś o Mnie w Jerozolimie, tak trzeba, abyś w Rzymie był Mi świadkiem!"}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "12", "text": "A z nastaniem dnia zebrali się niektórzy z Żydów i związali się przysięgą, że nie wezmą do ust ani pokarmu, ani napoju, aż Pawła zabiją."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "13", "text": "A tych, co się sprzysięgli, i było więcej niż czterdziestu."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "14", "text": "Oni to przystąpili do przedniejszych kapłanów i starszych, mówiąc: Związaliśmy się przysięgą, że niczego nie weźmiemy do ust, aż Pawła zabijemy."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "15", "text": "A przeto wy teraz wspólnie z Sanhedrynem donieście trybunowi, aby go przed wami stawił, jakobyście chcieli pewniej zbadać sprawę jego; my zaś, zanim on się zbliży, gotowiśmy go zabić."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "16", "text": "A dowiedziawszy się o tej zasadzce siostrzeniec Pawłowy, przybył i wszedł do koszar i doniósł Pawłowi."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "17", "text": "Paweł zaś przywołał do siebie jednego ze setników i rzekł: Zaprowadź tego młodzieńca do trybuna; ma mu bowiem coś donieść."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "18", "text": "On więc wziął go i poprowadził do trybuna i rzekł: Więzień Paweł zawezwał mię, prosząc, bym tego młodziana do ciebie przyprowadził, gdyż ma ci coś powiedzieć."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "19", "text": "A trybun wziął go za rękę, odszedł z nim na ubocze i zapytał go: Cóż to masz mi oznajmić?"}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "20", "text": "On zaś odpowiedział: Żydzi zmówili się, aby cię prosić, byś dnia jutrzejszego stawił Pawła przed Sanhedrynem, jakoby chcieli pewniej zbadać sprawę jego,"}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "21", "text": "ale ty im nie wierz; bo czyha nań w zasadzce więcej niż czterdziestu mężów, którzy związali się przysięgą, że nie wezmą do ust ani pokarmu, ani napoju, aż go zabiją. Już teraz są w pogotowiu i czekają, byś im przyrzekł."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "22", "text": "Trybun przeto odprawił młodzieńca, zakazując mu, by przed nikim nie mówił, że mu o tem doniósł."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "23", "text": "I przywoławszy dwóch setników, rzekł do nich: Od trzeciej godziny w nocy miejcie w pogotowiu dwustu żołnierzy, na podróż do Cezarei, i siedmdziesięciu jeźdźców i dwustu oszczepników;"}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "24", "text": "przygotujcie też zwierzęta juczne, aby wsadzić Pawła i cało odstawić do namiestnika Feliksa."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "25", "text": "(23:25) Obawiał się bowiem, aby go snadź Żydzi nie pochwycili i nie zabili; sam zaś naraziłby się na potwarz, że był przekupiony. (23:26a) I napisał list tej treści:"}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "26", "text": "(23:26b) Klaudyusz Lizyasz dostojnemu namiestnikowi Feliksowi, pozdrowienie!"}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "27", "text": "Tego męża, którego Żydzi pochwycili i chcieli zamordować, uratowałem, nadbiegłszy z wojskiem, gdyż poznałem, że jest obywatelem rzymskim."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "28", "text": "A chcąc poznać winę, jaką mu zarzucano, stawiłem go przed ich Sanhedrynem."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "29", "text": "Stwierdziłem, że oskarżają go o sporne rzeczy swego zakonu, ale że on nie dopuścił się żadnej winy, godnej śmierci, lub więzienia."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "30", "text": "Gdy mi jednak doniesiono o zasadzkach, jakie mu gotują, wysłałem go do ciebie, doniósłszy też i oskarżycielom, aby przed tobą dochodzili sprawy. Bywaj zdrów!"}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "31", "text": "Żołnierze tedy, stosownie do danego sobie rozkazu, wziąwszy Pawła, poprowadzili go nocą do Antypatrydy."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "32", "text": "A nazajutrz, wysławszy jazdę, by mu towarzyszyła, sami powrócili do koszar."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "33", "text": "Ci zaś, po przybyciu do Cezarei, oddali list namiestnikowi i stawili przed nim i Pawła."}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "34", "text": "Gdy zaś przeczytał i postawił pytanie, z której jest prowincyi, a dowiedział się, że z Cylicyi:"}
{"book": "ACT", "chapter": 23, "verse": "35", "text": "przesłucham cię, – odrzekł – gdy i twoi oskarżyciele przybędą. I rozkazał strzedz go w pretoryum Heroda."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "1", "text": "A po pięciu dniach zjechał arcykapłan Ananiasz z kilku starszymi i z rzecznikiem, niejakim Tertullusem. Oni to stawili się przed namiestnikiem przeciw Pawłowi."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "2", "text": "Gdy więc zawezwano Pawła, zaczął go Tertullus oskarżać, mówiąc: Że dzięki tobie wielkim cieszymy się spokojem, i że wiele rzeczy przez twą przezorność na lepsze się zmieniło,"}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "3", "text": "to zawsze i wszędzie, dostojny Feliksie, z całą wdzięcznością uznajemy."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "4", "text": "By cię jednak zbyt długo nie trudzić, proszę, byś w swej łaskawości krótko nas posłuchał."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "5", "text": "Stwierdziliśmy bowiem, że ten człowiek zaraźliwy nietylko wywołuje rozruchy przeciw wszystkim Żydom po całym świecie i jest przywódcą buntowniczej sekty Nazarejczyków,"}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "6", "text": "ale nawet usiłował zbezcześcić świątynię; dlatego też uwięziliśmy go i chcieliśmy osądzić według zakonu naszego."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "8", "text": "rozkazując jego oskarżycielom, by się do ciebie udali. O tem wszystkiem, o co go oskarżamy, będziesz mógł, po przesłuchaniu go, sam osądzić."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "9", "text": "Żydzi też przyłączyli się do oskarżenia, mówiąc, że tak ma się w istocie."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "10", "text": "A gdy namiestnik skinieniem pozwolił mu mówić, Paweł odezwał się: Wiedząc, że od lat wielu jesteś sędzią tego ludu, z otuchą i ufnością podejmuję się swej obrony."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "11", "text": "Możesz bowiem się przekonać, że niema dni więcej nad dwanaście, jak przybyłem do Jerozolimy, by cześć Bogu oddać."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "12", "text": "I nie przydybali mnie ani w świątyni, bym z kimkolwiek rozprawiał lub zbiegowisko ludu wywoływał, ani po bóżnicach,"}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "13", "text": "ani w mieście. Nie mogą też przed tobą udowodnić tego, o co mię teraz oskarżają."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "14", "text": "Wyznaję to jednak przed tobą, że według religii, którą oni sektą nazywają, ja tak służę Ojcu i Bogu memu, iż wierzę we wszystko, co w zakonie i prorokach napisano,"}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "15", "text": "i mam w Bogu nadzieję, że nastąpi zmartwychwstanie sprawiedliwych i niesprawiedliwych, którego i oni sami oczekują."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "16", "text": "O to się też sam usilnie staram, by wobec Boga i ludzi mieć zawsze sumienie wolne od winy."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "17", "text": "A po wielu latach przybyłem, by złożyć jałmużny memu ludowi i ofiary i śluby."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "18", "text": "W tych to rzeczach, gdym poddawał się oczyszczeniom, zastali mię w świątyni, nie na zbiegowisku, ani na rozruchach."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "19", "text": "Byli jednak niektórzy Żydzi z Azyi, co powinni byli stanąć przed tobą i skargę wnieść, gdyby co mieli przeciwko mnie."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "20", "text": "Albo niechże ci sami tu powiedzą, co za zbrodnię we mnie znaleźli, gdym stał przed Sanhedrynem;"}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "21", "text": "chyba jedynie to słowo, które głośno wypowiedziałem, gdym stał wśród nich: Z powodu zmartwychwstania wy mię dziś potępiacie!"}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "22", "text": "Ale Feliks, znając bardzo dobrze tę naukę, odroczył ich sprawę, mówiąc: Gdy trybun Lizyasz zjedzie, rzecz waszą rozstrzygnę."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "23", "text": "I polecił setnikowi strzedz go, mieć wszelako względy i nie zabraniać, jeśliby kto ze swoich chciał mu w czem służyć."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "24", "text": "A po kilku dniach zjawił się Feliks wraz z żoną swą Druzyllą, która była żydówką, wezwał Pawła i przysłuchiwał mu się o wierze w Jezusa Chrystusa."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "25", "text": "Ale gdy on prawił o sprawiedliwości i wstrzemięźliwości i przyszłym sądzie, przerażony Feliks odpowiedział: Na teraz możesz odejść; a w swoim czasie zawezwę cię."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "26", "text": "Spodziewał się przytem, że mu Paweł ofiaruje pieniądze; dlatego też często go wzywał i z nim rozmawiał."}
{"book": "ACT", "chapter": 24, "verse": "27", "text": "A po upływie dwóch lat, Feliks otrzymał następcę Porcyusza Festusa. Chcąc zatem Żydów sobie zobowiązać, pozostawił Pawła w więzieniu."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "1", "text": "Gdy więc Festus przybył do swej prowincyi, po trzech dniach wybrał się z Cezarei do Jerozolimy."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "2", "text": "I zjawili się przed nim przedniejsi kapłani i przywódcy Żydów ze skargą na Pawła, i prosili go,"}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "3", "text": "domagając się przeciw niemu jako łaski, aby polecił przyprowadzić go do Jerozolimy; przytem przygotowali nań zasadzki, aby go w drodze zamordować."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "4", "text": "Ale Festus odrzekł, że Paweł jest w więzieniu cezarejskiem, on sam zaś wkrótce tamże się uda;"}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "5", "text": "którzy tedy między wami są możni, niechaj – mówi – wraz ze mną zjadą, a jeśli coś zbrodniczego jest w tym mężu, niech go oskarżą."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "6", "text": "A zabawiwszy między nimi nic więcej nad ośm do dziesięciu dni, wrócił do Cezarei, i dnia następnego zasiadł na trybunale i rozkazał przywieść Pawła."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "7", "text": "A gdy go stawiono, otoczyli go Żydzi, którzy przybyli z Judei, zarzucając mu liczne i ciężkie winy, których nie mogli udowodnić,"}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "8", "text": "bo Paweł się bronił: W niczem nie uchybiłem ani przeciw żydowskiemu zakonowi, ani przeciw świątyni, ani przeciwko cesarzowi."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "9", "text": "Atoli Festus, chcąc sobie Żydów zobowiązać, odezwał się do Pawła i rzekł: Czy chcesz się udać do Jerozolimy i tam być przezemnie o to sądzony?"}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "10", "text": "Ale Paweł powiedział: Stoję przed trybunałem cesarskim, tam winienem być sądzony; Żydom krzywdy nie wyrządziłem, jak ty wiesz bardzo dobrze."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "11", "text": "Jeśli bowiem dopuściłem się krzywdy, albo coś uczyniłem, co na śmierć zasługuje, nie wzbraniam się umrzeć; ale jeśli wcale nie ma prawdy w tem, o co mnie oskarżają, nikt nie ma prawa robić im ze mnie podarunku. Wnoszę odwołanie do cesarza."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "12", "text": "Wtedy Festus, porozumiawszy się z przyboczną radą, odrzekł: Odwołałeś się do cesarza? Przed cesarzem staniesz!"}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "13", "text": "A po upływie kilku dni zjechał do Cezarei król Agryppa z Berniką, by powitać Festusa."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "14", "text": "A gdy tam przez dni wiele bawili, oznajmił Festus królowi o Pawle, mówiąc: Feliks zostawił w więzieniu pewnego męża,"}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "15", "text": "w którego sprawie, – gdy byłem w Jerozolimie – przyszli do mnie przedniejsi kapłani i starsi żydowscy, domagając się nań potępienia."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "16", "text": "Ale im odpowiedziałem: Rzymianre nie mają zwyczaju kogokolwiek wydawać, zanim oskarżony nie ujrzy przed sobą oskarżycieli i nie otrzyma możności oczyszczenia się z zarzutów."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "17", "text": "Gdy więc zeszli się tu, bez żadnej zwłoki dnia następnągo zasiadłem na trybunale i rozkazałem więźnia przywieść."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "18", "text": "A gdy wystąpili oskarżyciele, nie wnieśli przeciw niemu żadnego obwinienia ciężkiego, jakiego oczekiwałem,"}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "19", "text": "ale wytaczali przeciw niemu jakieś spory, dotyczące swej religii, i niejakiego zmarłego Jezusa, o którym Paweł twierdził, że żyje."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "20", "text": "Ja tedy, mając wątpliwości o tak spornej sprawie, zapytałem, czyby nie zechciał udać się do Jerozolimy i tam być o nią sądzony?"}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "21", "text": "Ale ponieważ Paweł wniósł odwołanie, by go zachować aż do rozstrzygnięcia przez Augusta, poleciłem zatrzymać go pod strażą, dopóki go nie poślę do cesarza."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "22", "text": "Na to Agryppa rzekł do Festusa: Chciałbym i ja tęgo męża posłuchać. Jutro – odpowiedział – będziesz go mógł posłuchać."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "23", "text": "A gdy nazajutrz Agryppa i Bernike przybyli z wielką okazałością, i wraz z trybunami i znamienitem obywatelstwem weszli na salę sądową, na rozkaz Festusa wprowadzono Pawła."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "24", "text": "A Festus przemówił: Królu Agryppo i wy wszyscy mężowie, wraz z nami zebrani! – patrzycie na tego, w którego sprawie cały tłum Żydów w Jerozolimie opadł mię prośbami i krzykiem, iż on nie powinien żyć dłużej."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "25", "text": "Ja wszakże stwierdziłem, że nie popełnił nic godnego śmierci; ale wobec jego odwołania się do Augusta osądziłem, żeby go tam posłać."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "26", "text": "Nie mam jednak nic pewnego, coby o nim napisać do Pana. Dlatego stawiłem go przed wami, a przedewszystkiem przed tobą, królu Agryppo, abym po przesłuchaniu miał co napisać."}
{"book": "ACT", "chapter": 25, "verse": "27", "text": "Wydaje mi się bowiem nierozumnem wysyłać więźnia, a nie przedłożyć podniesionych przeciw niemu obwinień."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "1", "text": "Agryppa zatem przemówił do Pawła: Wolno ci mówić na swą obronę. Wówczas Paweł wyciągnął swą rękę i zaczął swą obronę:"}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "2", "text": "W sprawie tego wszystkiego, o co mnie Żydzi oskarżają, mienię się – królu Agryppo – szczęśliwym, że mam, się dziś bronić przed tobą,"}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "3", "text": "przedewszystkiem dlatego, że ty znasz wszystkie zwyczaje i spory, które wśród Żydów zachodzą; dlatego cię proszę, byś mnie cierpliwie posłuchał."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "4", "text": "A mianowicie, jakie ja życie prowadziłem od młodości, którą od początku spędziłem wśród mego ludu w Jerozolimie, wiedzą wszyscy Żydzi,"}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "5", "text": "którzy mię znają od dawna, gdyby tylko zechcieli wydać świadectwo, że według zasad najsurowszego stronnictwa naszej religii żyłem jako faryzeusz."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "6", "text": "Teraz też stoję przed sądem z powodu nadziei w obietnicę, daną przez Boga ojcom, naszym,"}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "7", "text": "której spodziewa się osiągnąć dwanaście naszych pokoleń, służąc Bogu dniem i nocą. Z powodu tejto nadziei oskarżaią mnie Żydzi, o królu!"}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "8", "text": "Dlaczegóż uważacie to za rzecz niezasługującą na wiarę, gdy Bóg zmarłych wskrzesza?"}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "9", "text": "Mnie się wprawdzie niegdyś zdawało, że powinienem był bardzo wrogo występować przeciw imieniu Jezusa Nazareńskiego."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "10", "text": "To też czyniłem w Jerozolimie, i wielu świętych wtrąciłem ja do więzienia, upoważniony przez przedniejszych kapłanów, a gdy ich miano skazać na śmierć, przeciw nim głosowałem."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "11", "text": "Także po wszystkich bóżnicach zmuszałem ich nieraz karami do bluźnierstw, a w przesadnym szale prześladowałem ich aż po miastach zagranicznych."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "12", "text": "Gdy w takich to sprawach udawałem się do Damaszku z władzą i pozwoleniem przedniejszych kapłanów,"}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "13", "text": "w samo południe – o królu – ujrzałem na drodze światło z nieba nad jasność słoneczną, które oblało mnie i moich towarzyszów."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "14", "text": "A gdyśmy wszyscy upadli na ziemię, usłyszałem głos, który do mnie przemówił po aramejsku: Szawle, Szawle, czemu Mię prześladujesz? trudno ci przeciw ościeniowi wierzgać!"}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "15", "text": "A ja powiedziałem: Któż jesteś, Panie? Pan zaś rzekł: Jam jest Jezus, którego ty prześladujesz."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "16", "text": "Atoli zerwij się i wstań na swe nogi; na to bowiem ukazałem się tobie, aby cię wybrać na sługę i świadka tego, coś ujrzał, i co ci objawię,"}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "17", "text": "wybawiając cię z ludu i z pogan, do których cię teraz posyłam,"}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "18", "text": "abyś ich oczy otwierał, by z ciemności nawracali się do światła, a z mocy szatańskiej do Boga, aby dostąpili odpuszczenia grzechów, a przez wiarę we Mnie współudziału ze świętymi."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "19", "text": "Stąd to – królu Agryppo – nie byłem nieposłuszny widzeniu z nieba,"}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "20", "text": "ale naprzód tym, co są w Damaszku i w Jerozolimie i po całej krainie Judei, a potem i poganom głosiłem, by pokutowali i nawracali się do Boga, pełniąc godne uczynki pokuty."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "21", "text": "Z tej przyczyny pojmali mnie Żydzi, gdym był w świątyni i usiłowali zamordować."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "22", "text": "Ale wsparty pomocą Boga ostałem się aż po dzień dzisiejszy, dając świadectwo małym i wielkim, nic nie mówiąc ponadto, co o przyszłości przepowiedzieli prorocy i Mojżesz:"}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "23", "text": "że mianowicie Chrystus podlega cierpieniu, że On, jako pierwszy z pomiędzy zmartwychwstałych, będzie głosił światło ludowi i poganom."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "24", "text": "A gdy on to na swoją obronę wypowiedział, Festus wielkim głosem zawołał: Szalejesz, Pawle; wielka nauka przywodzi cię do szaleństwa!"}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "25", "text": "Nie szaleję – odrzekł Paweł – dostojny Festusie, ale wypowiadam słowa prawdy i rozwagi."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "26", "text": "Wie bowiem o tem król, do którego też swobodnie przemawiam, bo sądzę, że nic z tego nie jest mu tajne; albowiem żadna z tych rzeczy nie działa się pokątnie."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "27", "text": "Czy wierzysz prorokom, królu Agryppo? Wiem, że wierzysz."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "28", "text": "Na to Agryppa do Pawła: W zbyt krótkim czasie chcesz mnie namówić, bym został chrześcijaninem."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "29", "text": "Paweł na to: Proszę Boga gorąco, aby czy to w krótkim czy też w długim czasie – nietylko ty, ale i ci wszyscy, którzy dziś mnie słuchają, stali się takimi, jakim i ja jestem, z wyjątkiem tych więzów."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "30", "text": "I powstał król i namiestnik i Bernike i ci, co brali udział w posiedzeniu."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "31", "text": "A gdy odeszli, naradzali się między sobą, mówiąc: Człowiek ten nie popełnił nic godnego śmierci lub więzienia."}
{"book": "ACT", "chapter": 26, "verse": "32", "text": "Agryppa zaś rzekł do Festusa: Możnaby tego człowieka wypuścić, gdyby się nie był odwołał do cesarza."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "1", "text": "A gdy postanowiono, że Paweł miał popłynąć do Włoch, oddano go wraz z innymi więźniami setnikowi z kohorty Augustowskiej, imieniem Juliuszowi."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "2", "text": "Wsiadłszy zatem na okręt adramytteński, który miał opływać brzegi Azyi, puściliśmy się w drogę w towarzystwie Arystarcha, Macedończyka z Tesaloniki."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "3", "text": "A nazajutrz przybyliśmy do Sydonu. Juliusz, obchodząc się po ludzku z Pawłem, pozwolił mu odwiedzić przyjaciół i zaopatrzyć się."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "4", "text": "A gdyśmy stamtąd odbili, opłynęliśmy Cypr, bo wiatry były nam przeciwne."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "5", "text": "Przepłynąwszy zaś morze Cylicyi i Pamfilii, przybyliśmy do Myry, która leży w Lycyi;"}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "6", "text": "tam to setnik znalazł okręt aleksandryjski, który płynął do Włoch, i na niego nas przesadził."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "7", "text": "A gdy przez wiele dni leniwo płynęliśmy i z trudnością tylko stanęliśmy na wysokości Knidu, wobec przeciwnego wiatru popłynęliśmy w dół, ku Krecie, wzdłuż Salmony."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "8", "text": "I mozolnie wiosłując wzdłuż jej wybrzeży, przybyliśmy do miejsca pewnego, zwanego Dobre Porty, obok którego leżało miasto Alassa."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "9", "text": "Ponieważ zaś wiele czasu upłynęło, a żegluga była już niebezpieczna, bo minął już i post, Paweł przestrzegał ich,"}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "10", "text": "mówiąc: Mężowie, widzę, iż żegluga zaczyna być przedsięwzięciem zuchwałem i z wielkim uszczerbkiem nietylko ładunku i okrętu, ale także i życia naszego."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "11", "text": "Atoli setnik więcej ufał sternikowi i przedsiębiorcy okrętowemu, niż temu, co Paweł mówił."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "12", "text": "Ponieważ zaś nie było odpowiedniego portu na zimowanie, bardzo wielu radziło odpłynąć stąd, jeśliby jako mogli dostać się do Feniksu i przezimować w tym porcie kreteńskim, zasłoniętym przed wiatrami, które wieją z południowego i północnego zachodu."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "13", "text": "Gdy zatem wiatr południowy lekko powiał, sądzili, że będą mogli wykonać swój zamiar i, podniósłszy kotwicę, płynęli tuż przy wybrzeżu Krety."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "14", "text": "Niedługo wszakże potem wpadł na okręt orkan, zwany Eurakwilonem."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "15", "text": "Wobec tego, że statek został porwany i nie mógł się ustawić w kierunku wiatru, byliśmy zdani na igraszkę bałwanów."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "16", "text": "Pędzeni zaś pod wyspę, zwaną Kauda, zaledwie zdołaliśmy opanować barkę:"}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "17", "text": "podniesiono ją tedy, zastosowano podpory, a okręt opasano gurtami. Z obawy, aby nie wpaść na Syrtę, zwinięto żagle i tak pędzono."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "18", "text": "Ponieważ jednak burza silnie nami miotała, nazajutrz zaczęto opróżniać okręt;"}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "19", "text": "a dnia trzeciego wyrzucono własnoręcznie sprzęty okrętowe."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "20", "text": "A gdy ni słońce ni gwiazdy przez wiele dni się nie ukazywały, niemała zaś burza stale nam dokuczała, straciliśmy już wszelką nadzieję w nasze ocalenie."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "21", "text": "Gdy więc długo już byli bez pożywienia, wtedy Paweł, stanąwszy w pośrodku nich, rzekł: Należało zatem, mężowie, posłuchać mnie i nie odbijać od Krety, a bylibyśmy sobie oszczędzili skutków tego zuchwalstwa i szkody."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "22", "text": "Ale teraz radzę wam, abyście nabrali ducha; bo z wyjątkiem okrętu żaden człowiek z was nie zginie."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "23", "text": "Albowiem tej nocy stanął przy mnie anioł Boga, do którego należę i któremu służę,"}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "24", "text": "mówiąc: Nie bój się, Pawle! trzeba, abyś stanął przed cesarzem; a oto Bóg podarował ci wszystkich, którzy płyną z tobą."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "25", "text": "Dlatego bądźcie dobrej myśli, mężowie; ufam bowiem Bogu, że tak będzie, jak mi powiedziano."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "26", "text": "Musimy przypłynąć do jakiejś wyspy."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "27", "text": "Gdy więc zapadła noc czternasta naszej burzliwej jazdy po Adryi, zdało się żeglarzom około północy, że jakaś ziemia ku nim się zbliża."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "28", "text": "Rzucili więc sondę i stwierdzili głębokość dwudziestu sążni, a w niewielkiej odległości, gdy znowu mierzyli głębokość, znaleźli piętnaście sążni."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "29", "text": "Z obawy jednak, aby nie wpaść na rafy, zarzucili z tyłu okrętu cztery kotwice, i gorąco pragnęli, aby dzień nastał."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "30", "text": "Gdy zaś żeglarze usiłowali zbiedz z okrętu – bo spuszczali barkę na morze pod pozorem, że z przodu okrętu zarzucać będą kotwicę,"}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "31", "text": "Paweł rzekł do setnika i do żołnierzy: Jeśli ci nie zostaną na okręcie, waszę ocalenie niemożliwe!"}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "32", "text": "Wtedy żołnierze przecięli liny od barki i dozwolili, że odpadła."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "33", "text": "A gdy świtać zaczynało, Paweł prosił wszystkich, aby się posilili, mówiąc: Dziś czternasty dzień wstrzymujecie się od pokarmu, w oczekiwaniu, nic nie jedząc."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "34", "text": "Dlatego proszę was, abyście ze względu na wasze zdrowie posilili się, bo żadnemu z was włos z głowy nie zginie."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "35", "text": "A po tych słowach, wziąwszy chleb, dzięki czynił Bogu wobec wszystkich, i gdy połamał, zaczął jeść."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "36", "text": "Nabrali więc wszyscy ducha i także się pożywili."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "37", "text": "A było nas na okręcie wszystkich razem dwieście siedmdziesiąt sześć dusz."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "38", "text": "I gdy się najedli, wyrzucili zboże do morza, aby ulżyć okrętowi."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "39", "text": "A z nastaniem dnia nie mogli lądu rozpoznać; zauważyli jednak zatokę o plaskiem wybrzeżu, do którego zamyślali – gdyby było możliwe – przybić z okrętem."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "40", "text": "Podnieśli tedy kotwice i ruszyli na morze; rozluźnili przytem sploty sterowe, a przedni żagiel masztowy nastawili pod wiatr i sterowali ku wybrzeżu."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "41", "text": "A gdyśmy wpadli na mieliznę, osadzili okręt tak, że przód uwiązł i nie poruszał się, tył zaś zaczął się rozpadać pod uderzeniami bałwanów."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "42", "text": "Żołnierze więc mieli zamiar pozabijać więźniów, żeby który nie przepłynął cieśniny i nie uszedł."}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "43", "text": "Setnik jednak, chcąc ocalić Pawła, przeszkodził ich zamiarowi i rozkazał tym, co pływać umieli, wskoczyć do morza i pierwszym wyjść na ląd;"}
{"book": "ACT", "chapter": 27, "verse": "44", "text": "innych zaś przeniesiono na deskach i resztkach okrętowych. Tak tedy stało się, że wszyscy ludzie wydostali się na ląd."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "1", "text": "A gdyśmy ocaleli, wtedy dowiedzieliśmy się, że wyspa zwie się Melitą."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "2", "text": "Obcokrajowcy też okazali nam niezwykłą ludzkość; zapaliwszy bowiem ognisko z powodu deszczu, który padał, i zimna, podejmowali nas wszystkich."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "3", "text": "Gdy zaś Paweł nazbierał, dużo suchego chróstu i kładł na ognisko, spędzona ciepłem żmija uczepiła się jego ręki."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "4", "text": "Obcokrajowcy tedy, widząc zwierzę, wiszące u jego ręki, mówili między sobą: Niechybnie mordercą jest ten człowiek, któremu, gdy uszedł cało z morza, Pomsta żyć nie dopuszcza."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "5", "text": "Ale on strząsnął zwierzę w ogień, i nie ucierpiał nic złego."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "6", "text": "Oni zaś sądzili, że dostanie zgorzeliny, nagle padnie i umrze. Gdy więc długo czekali, i widzieli, że go nic złego nie spotkało, zmienili zdanie, mówiąc, że jest bogiem."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "7", "text": "A w tej miejscowości miał swe dobra naczelnik wyspy, imieniem Publiusz, który nas przyjął i przez trzy dni gościnnie podejmował."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "8", "text": "Zdarzyło się też, że ojciec Publiusza leżał, trapiony gorączką i czerwonką. Do niego udał się Paweł, a gdy się pomodlił i ręce nań włożył, uzdrowił go."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "9", "text": "Po tem zdarzeniu również inni wyspiarze, którzy chorowali, przychodzili i doznawali uzdrowienia."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "10", "text": "Oni także okazali nam wiele czci, a odjeżdżającym dostarczyli, czego było potrzeba."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "11", "text": "A po trzech miesiącach odpłynęliśmy na okręcie aleksandryjskim, który przezimował na wyspie i nosił godło Dioskurów."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "12", "text": "Przybywszy do Syrakuzy, zabawiliśmy tam przez trzy dni."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "13", "text": "Stąd opływając brzegi, dostaliśmy się do Regium; a gdy po jednym dniu zerwał się wiatr południowy, przybyliśmy już na drugi dzień do Puteoli,"}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "14", "text": "gdzie, znalazłszy braci, byliśmy proszeni, by przez dni siedm u nich pozostać. I tak dostaliśmy się do Rzymu."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "15", "text": "A bracia tamtejsi, dowiedziawszy się o nas, wyszli na nasze spotkanie, już to na Forum Appiusza, już też do Tres Tabernae. Ujrzawszy ich Paweł, dzięki czynił Bogu i nabrał ducha."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "16", "text": "A gdyśmy przybyli do Rzymu, Pawłowi pozwolono mieszkać osobno wraz z żołnierzem, który go strzegł."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "17", "text": "A po trzech dniach zwołał on przywódzców żydowskich, i gdy się zeszli, przemówił do nich: Mężowie Bracia! chociaż nic złego przeciw narodowi, ni przeciw ojczystym zwyczajom ja nie uczyniłem, mimo to wydano mię w Jerozolimie jako więźnia w ręce Rzymian,"}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "18", "text": "którzy, po przesłuchaniu mnie, chcieli mię wypuścić, gdyż nie było we mnie żadnej winy, godnej śmierci."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "19", "text": "Gdy jednak Żydzi się sprzeciwiali, zmuszony byłem odwołać się do cesarza, ale nie, jakobym miał w czem mój naród oskarżać."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "20", "text": "Z tej więc przyczyny zaprosiłem was, abym was mógł zobaczyć i porozmawiać; gdyż dla nadziei Izraela noszę ja te kajdany."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "21", "text": "Ale oni mu odpowiedzieli: Nie otrzymaliśmy z Judei ani listów o tobie, ani też nikt z braci nie przybył, któryby coś złego o tobie oznajmił lub mówił."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "22", "text": "Prosimy zatem, byśmy od ciebie usłyszeć mogli, co myślisz; wiadomo nam bowiem, że tej sekcie wszędzie się sprzeciwiają."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "23", "text": "A gdy mu dzień wyznaczyli, zeszło się do niego wielu do gospody, a on im wykładał i dawał świadectwo o królestwie Bożem i od rana do wieczora przekonywał ich o Jezusie na podstawie zakonu mojżeszowego i proroków."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "24", "text": "A jedni wierzyli temu co mówił, inni zaś nie wierzyli."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "25", "text": "Nie mogąc jednak porozumieć się między sobą, odeszli, gdy Paweł to jedno wymówił zdanie: Dobrze o was do ojców naszych powiedział Duch Święty przez proroka Izajasza,"}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "26", "text": "mówiąc: »Idź do tego ludu i mów do nich: Uchem będziecie słuchać, a nie zrozumiecie, okiem będziecie patrzeć, a nie zobaczycie."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "27", "text": "Albowiem ogłupiało serce ludu tego: zatkali sobie uszy, i oczy swe zmrużyli, by okiem nie dostrzedz, i słuchem nie pochwycić, a sercem nie pojąć, i nie nawrócić się... i abym ich nie zleczył«."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "28", "text": "Niech wam przeto wiadomem będzie, że do pogan zostało posłane to Zbawienie Boże; – a oni słuchać będą."}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "30", "text": "I pozostał przez całe dwa lata w wynajętem przez siebie mieszkaniu i przyjmował wszystkich, którzy do niego przychodzili,"}
{"book": "ACT", "chapter": 28, "verse": "31", "text": "głosząc królestwo Boże i nauczając z całą swobodą bez przeszkody tego, co dotyczy Pana Jezusa Chrystusa."}