بنەچەک عیسا مەسیح که له نەتەوەێ داود پادشا و ئێبراهیم پەێخەمەره: ئێبراهیم باوگ ئەسحاق بی، ئەسحاقیش باوگ یاقوب بی، یاقوب باوگ یەهودا و براگانێ بی، یەهودا باوگ فرس و زراح بی که داڵگێان تامار بی، فرس باوگ حسرون بی، حسرون باوگ رام بی، رام باوگ عەمیناداب بی، عەمیناداب باوگ نەحشون بی، نەحشون باوگ سەلمون بی، سەلمون باوگ بوعەز بی که داڵگێ راحاب بی، بوعەز باوگ عوبید بی که داڵگێ روت بی، عوبید باوگ یەسا بی، یەسا باوگ داود پادشا بی. داود باوگ سڵێمان بی، داڵگ سڵێمان وەرجه ئەوه ژن ئوریا بی، سڵێمان باوگ رحوبعام بی، رحوبعام باوگ ئەبیا بی، ئەبیا باوگ ئاسا بی، ئاسا باوگ یەهوشافات بی، یەهوشافات باوگ یورام بی، یورام باوگ عوزیا بی، عوزیا باوگ یوتام بی، یوتام باوگ ئاحاز بی، ئاحاز باوگ حزقیا بی، حزقیا باوگ مەنەسی بی، مەنەسی باوگ ئامون بی، ئامون باوگ یوشیا بی، یوشیا باوگ یەکونیا و براگانێ بی، وه ئەو وەخته جویلەکەیل شاروەدەر کریانه ئەڕا بابڵ. لەشون شاروەدەری جویلەکەیل ئەڕا بابڵ: یەکونیا باوگ شەئەلتیئیل بی، شەئەلتیئیل باوگ زروبابڵ بی، زروبابڵ باوگ ئەبیهود بی، ئەبیهود باوگ ئلیاقیم بی، ئلیاقیم باوگ عازور بی، عازور باوگ سادوق بی، سادوق باوگ ئەخیم بی، ئەخیم باوگ ئلیود بی، ئلیود باوگ ئلعازار بی، ئلعازار باوگ مەتان بی، مەتان باوگ یاقوب بی، یاقوب باوگ یوسف شوی مریەم بی که عیساێ ناودار وه مەسیح هاورده دنیا. وه ئیجوره له دەورەی ئێبراهیم تا داود له بان یەک بینه چوارده نەتەوه، له دەورەی داود تا شاروەدەری جویلەکەیل وه بابڵ چوارده نەتەوه و له دەورەی شاروەدەری جویلەکەیل وه بابڵ تا مەسیح چوارده نەتەوه بوین. وه دنیا هاتن عیسا مەسیح وه ئیجوره بی: مریەم داڵگ عیسا وەختێ دەزویران یوسف بی، وەرجه ئیه که بخوازیدێ، مالوم بی که له روح‌القودوس زگێ پڕه. یوسف دەزویرانێ که پیاێ دادپەروەرێگ بی و نەتواسیا حەیای بوی، تواس بی دەنگ له لێ جیاوه بود. وەلێ وەختێگ وه ئی چشتیله فکر کردیا، یەێ فریشتەێ خوداوەند له ناو خەو وەپێ ئاشکرا بی و وەت: «ئێ یوسف، کوڕ داود، له ئیه که مریەم بخوازێ زاورد نەچود، چوینکه ئەوه که ها ناو زگێ، له روح‌القودوسه. مریەم کوڕێ تیەرێ و توی ناوێ نێده عیسا، چوینکه ئەیو قەوم خوەێ له گونایلێان نجات دەێ.» ئیانه گشتێ هەڵکەفت تا هەرچێ خوداوەند وه زوان ئەشعەیاێ پەێخەمەر وەتوی، باێه دی که: «بنوڕ دویەتئازەوێگ زگێ پڕ بود و کوڕێ تیەرێده دنیا و ناوێ نەنه عمانوئیل،» عمانوئیل یانێ ’خودا ها گەردمان‘. وەختێ یوسف له خەو هەڵسا، ئەو چشته که فریشتەێ خوداوەند وەپێ ئەمر کردوی، ئەنجام دا و ژنەگەێ خوازی. وەلێ وەگەردیەو نەخەفت تا وەختێ کوڕەگەێ هاورده دنیا؛ جا یوسف ناوێ ناده عیسا. عیسا وەناو شار بەیت‌لحم له ناوچەێ یەهودیه، له دەورەێ هیرودیس پادشا، هاته دنیا. له شون وه دنیا هاتن عیسا، چەن گله هەسارەناس که له موغیل بین، له ڕوژهەڵاتەو هاتنه ئەڕا شار ئورشەلیم و وەتن: «ئەو پادشاێ جویلەکەیله که هاتیەسه دنیا ها کوره؟ چوینکه ئیمه هەسارەگەێ وه ڕوژهەڵاتەو دیمن و هاتیمنه پەرەسشێ بکێم.» وەختێ هیرودیس پادشا ئیه شنەفت، خوەێ و گشت مەردم ئورشەلیم وەگەردێ پەشێو بین. جا گشت سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات قەوم گردەو کرد و له لێان پرسی که مەسیح باێه وه کوره باێده دنیا. وەپێ وەتن: «وەناو بەیت‌لحم یەهودیه، چوینکه میکاێ پەێخەمەر وه ئی باوەته ئیجوره نویساس: «”ئێ بەیت‌لحم، که هایده میلکان یەهودا، تو له ناو فەرمانرەوایل یەهودا هەراێهەر کەمتر نید، چوینکه له تنەو فەرمانرەواێگ ئاشکرا بود که شوانی قەومەگەم ئێسرائیل کەی.“» ئمجا هیرودیس هەسارەناسەگان وه دزیەو چڕیه لاێ خوەێ و وەخت هەڵاتن هەسارەگه له لێان پرسی. ئمجا ئەوانه کل کرد ئەڕا بەیت‌لحم و وەته پێان: «بچن خاس وەشون مناڵەگه بگەردن، وەختێ پەێاێ کردین، خەوەر بێەنه پێم تا منیش بام سجدەی بکەم.» هەسارەناسیل وەشون شنەفتن قسیەیل پادشا، کەفتنه ڕێ. هەر ئەو هەسارەێگ که وه ڕوژهەڵاتەو دوینی، کەفته نوایان و چی تا ڕەسیه بان سەر ئەو شونه که مناڵەگه وه ئەوره بی، وساد. وەختێ هەسارەگه دین، فره فره خوەشاڵ بین. چینه ناو ماڵەگه و مناڵەگه وەگەرد مریەم داڵگێ دین، ڕوی نانه زەوی و سجدەی مناڵەگە کردن. جا سنیوق گەنجینەگانێان واز کردن، پیشکەشیەگانێان که له تەڵا و کوندور و مور بی، پیشکەشێ کردن. چوینکه وەناو خەو هەڕەشه کریاوین که نەچنەو ئەڕا لاێ هیرودیس، ئەوانیش له ڕێیگتر چینەو ئەڕا مەمڵەکەتەگەێ خوێان. وەشون ئیه که هەسارەناسەگان چین، یەێ فریشتەێ خوداوەند له ناو خەو وه یوسف ئاشکراوه بی و وەت: «هەڵس مناڵەگه و داڵگێ هەڵگر و دەر بچو ئەڕا مسر. وه ئەوره بمین تا وەپێد بویشم، چوینکه هیرودیس ها شون مناڵەگه تا له بین بوێدەێ.» ئەویش هەڵساد و شەوەناو مناڵەگه و داڵگێ هەڵگرد و چیه ئەڕا مسر، جا تا وەختێگ هیرودیس مرد وه ئەوره مەن. ئیه هەڵکەفت تا ئەو چشته که خوداوەند وه زوان هوشەع پەێخەمەر وەتوی، باێه دی که ئویشێ: «مه کوڕ خوەم له مسر چڕیم.» وەختێ هیرودیس زانست هەسارەناسەگان گولێ دانه، فره توڕه بی. وه پێ وەختێگ که له هەسارەناسەگان وه دەس هاوردوی، کل کرد و گشت کوڕیل دو ساڵ و ژێر دو ساڵ که وەناو بەیت‌لحم و گشت ئەو مەنتەقه بین، کوشت. ئمجا ئەو چشته که وه زوان ئرمیای پەێخەمەر وەتریاوی هاته دی که: «دەنگێ له رامه وه گوش رەسێ، دەنگ گیره و شین بەرزێگ، ڕاحیل ئەڕا مناڵەگانێ گیره کەی، نیەتواێ دڵی بیەنەو، چوینکه مناڵەگانێ دی نیەسێان.» وەختێ هیرودیس مرد، یەێ فریشتەێ خوداوەند له مسر وەناو خەو وه یوسف ئاشکرا بی و وەته پێ: «هەڵس مناڵەگه و داڵگێ هەڵگڕ و بچوه ئەڕا میلکان ئێسرائیل، چوینکه ئەوانه که تواسیان گیان مناڵەگه بسنن، مردنه.» یوسفیش هەڵساد و مناڵەگه و داڵگێ برد و چیه ئەڕا میلکان ئێسرائیل. وەلێ وەختێ شنەفت ئارکلائوس وه جاێ هیرودیس باوگێ وه یەهودیه فەرمانرەوایی کەی زاورێ چی بچوده ئەڕا ئەوره، ئەڕا ئیه که وەناو خەو هەڕەشه کریا، چیه ئەڕا ناوچەێ جەلیل. جا یوسف چی و لەناو شارێگ که ناسره ناوێ بی نیشتەجێ بی. تا ئەو چشته که پەێخەمەریل وەتوین، باێه دی که وه ’ناسری‘ ناوێ بەن. هەر وه ئەو ڕوژیله یەحیاێ تەعمیددەر هات و وەناو بیاوان یەهودیه بانگەوازی کردیا و وەتیا: «توبه بکەن چوینکه پادشایی ئاسمان نزیکه.» یەحیا هەر ئەوەسه که ئەشعەیاێ پەێخەمەر له باوەتێەو وەت: «دەنگ ئەوه که وەناو بیاوان هاوار کەی: ”ڕێ خوداوەند گورجەو بکەن! ڕیێلی ڕاس بارن!“» یەحیا دڵنگێگ له موی شتر کردیا وەرێ و قەێوەنێگ چەرمێ بەسیاده ناوقەێ و خواردەمەنیەگەێ کوله و هەسەڵ کویەیله بی. ئمجا مەردم شار ئورشەلیم و سەرئانسەر ناوچەێ یەهودیه و گشت مەنتەقەیل دەوروەر چەم ئوردون، چیانه ئەڕا لاێ و وه گونایلێان ئێقرار کردیان و وەناو چەم ئوردون له دەس یەحیا خوسڵ تەعمید گردیان. وەلێ وەختێگ یەحیا دی که قێر فرەێگ له زانایل فرقەیل فەریسی و سەدوقی ئەڕا خوسڵ تەعمید تیەنه ئەڕا لاێ، وەپێان وەت: «ئێ هەفی زادەیل کی هەڕەشه لێدان کرد تا له خەزەو وەرەڕوی دەر بچین؟ جا کاریلێ بکەن که شایسەێ توبه بود. له لاێ خوەدانەو نویشن: ”ئێبراهیم پەێخەمەر باپیرمانه.“ چوینکه وەپێدان ئویشم، خودا تویەنێ له ئی کوچگیله ڕوڵەیل ئەڕا ئێبراهیم درس بکێ. هەر ئێرنگەیش تەوەر نانەسه ریشەێ داریل. جا هەر دارێگ که میوەێ خاس نارێ بڕێید و فڕه دریده ناو ئاگر. «مه ئەڕا توبه کردن، وەگەرد ئاو تەعمیددان دەم؛ وەلێ ئەوه که وەشون مه تێدن له مه تویەناتره و مه تەنانەت شایسه نێیم کەوشەگانی ئەڕاێ هەڵبگرم. ئەیو وەگەرد روح‌القودوس و ئاگر تەعمیددان دەێ. ئەیو شەنەگەێ ها دەسێ و خەرمانەگەی خوەێ شەن کەی، گەنمەگەیشێ وەناو ئەمبار گردەو کەی، وەلێ کیەگه وەگەرد ئاگرێگ که نیەکوشریدەو سزنێد. ئمجا عیسا وه ناوچەێ جەلیل هاته ئەڕا چەم ئوردون له لاێ یەحیا تا وه دەسێ خوسڵ تەعمید بگرێ. وەلێ یەحیا تواسیا نێلیدێ و وەته پێ: «منم که باێه وه دەس تو تەعمید بگرم، ئێرنگه تو تێیده ئەڕا لاێ مه؟» وەلێ عیسا جواو دا: «بیل تا ئێرنگه ئیجوره بود، چوینکه ئەڕا ئیمه شایسەس گشت ئەو چشته که ڕاس درسه وه جا باریم.» جا یەحیا قەبوڵ کرد. وەختێ عیسا خوسڵ تەعمید گرد، زوی زی له ئاو هاته دەیشت. هەر ئەو وەخته ئاسمانیل وه ملێەو واز بین و روح خودا دی که جور کەموتەرێگ ئارەسه بی و وه ملێەو نیشت. ئمجا دەنگێگ وه ئاسمان هات که: «ئیه کوڕه عەزیزەگەمه که فره له لێ خوەشنودم.» ئمجا روح خودا عیسا برد وەرەو بیاوان تا ئبلیس ئەزمونێ بکێ. عیسا وەشون چل شەو و ڕوژ، ورسی بی. ئمجا ئەزمونکەر هات و وەته پێ: «ئەگەر توی کوڕ خودای، وه ئی کوچگیله فەرمان بێه تا بونه نان!» وەلێ عیسا وه جواوی وەت: «وەناو تەورات نویسریاس: «”ئنسان تەنیا وه نان زنی نیه، بەڵکەم وه هەر کەڵامێگ که وه دەم خوداوه تێیده دەیشت.“» ئمجا ئبلیس، عیسا برده ئەڕا شار موقەدەس یانێ ئورشەلیم، نادێ بەرزترین شون مابەد و وەپێ وەت: «ئەگەر کوڕ خودای، خوەد بخه خوار، چوینکه له ناو کتاو زەبور نویسریاس: «”له باوەت توی وه فریشتەگانێ فەرمان دەێد، ئەوانه تو وه سەر دەسیل خوێان بەن، نەخواێ پاد بیده قێ کوچگیگەو.“» عیسا جواوی دا: «”هەر ئیجوره وەناو تەورات نویسریاس: خوداوەند، خوداێ خوەد ئەزمون مەکه.“» یەێ جارتر ئبلیس، عیسا برد ئەڕا بان کویەێ بەرزێگ و گشت مەمڵەکەتیل جهان وەگەرد جەڵاڵ و شکویانەو نیشانی دا و وەته پێ: «ئەگەر وه نوام سجده بکی و پەرەسشم بکی ئیانه گشتێ دەمێ پێد.» ئمجا عیسا وەته پێ: «دویرەو بکەفه مه ئێ شەیتان، چوینکه وەناو تەورات نویسریاس: «”خوداوەند، خوداێ خوەد بپەرەس و تەنیا وه ئەیو خزمەت بکه“» ئمجا ئبلیس، عیسا هیشتەجێ و فریشتەیل هاتن خزمەتی کردن. وەختێ عیسا شنەفت که یەحیا گیروده بیه، هاتەو ئەڕا ناوچەێ جەلیل. شار ناسره هیشتەجێ و چیه ئەڕا شار کەفەرناحوم نیشتەجێ بی. کەفەرناحوم وه لیوەێ دەریاچەێ جەلیل و له مەنتەقەی زبولون و نەفتالی بی. تا ئەو چشته که ئەشعەیاێ پەێخەمەر وەتوی باێه دی که: «میلکان زبولون و میلکان نەفتالی، ڕێ دەریا، ئەو دەس چەم ئوردون، جەلیل ناجویلەکەیل؛ ئەو قەومه که وەناو تیەریکی نیشتەجێ بین، نویر گەوراێگ دینه و ئەوانه که نیشتەجێیل میلکان ساێەڕ مەرگ بین، نویر هاتیە سه ملێانەو.» وه ئەو وەختەو عیسا شرو کرده بانگەوازی و فەرمایش کرد: «توبه بکەن چوینکه پادشایی ئاسمان نزیکه.» وەختێ عیسا وه لیوەێ دەریاچەێ جەلیل ڕێ کردیا، دو برا دی، شەمعون که وەپێ وەتیان پتروس وەگەرد ئاندریاس براێ، که توڕ خستیانه دەریاچەگه، چوینکه ماسیگر بین. وەپێان وەت: «وەشون منەو بان که ئیوه کەمه ڕاوچی مەردمیل.» ئەوانه زویزی توڕەگانیان هیشتنەجێ و کەفتنه شون عیسا. وەختێ عیسا وه ئەوره چیاد، دو برا تر دی، یاقوب کوڕ زبدی و یوحەناێ براێ، که وەناو قایقەگه وەگەرد زبدی باوگێان توڕەگانیان ڕیکڕاس کردیان. ئەوانەیش چڕێ. ئەوانه زویزی قایقەگه و باوگێان هیشتنەجێ و کەفتنه شون عیسا. عیسا وه سەرئانسەر جەلیل گەردیاد و وەناو کەنیسەگانیان تالیم دیاد و خەوەر خوەش پادشایی خودا جار دیاد و هەر ژان و نەخوەشێگ که وەناو مەردم بی شەفا دیاد. ئمجا دەنگ و ناو عیسا وه سەرئانسەر سوریه پێچیا، ئەوانیش گشت نەخوەشەگانیان وه هەر لەون ژان و نەخوەشیگەو هاوردیانه ئەڕا لاێ، ئەوانه که خوودار بین و کەفتیانه ڕکه و فەلەج بین، ئەیو شەفاێان دیاد. جا جەماێەت فرەێگ وه جەلیل و مەنتەقەی دکاپولیس و ئورشەلیم و یەهودیه و ئەو دەس چەم ئوردون کەفتنه شون عیسا. وەختێ عیسا ئەو جەماێەته دی، چیه ئەڕا بان کویەێگ و دانیشت، جا شاگردەگانێ هاتنه ئەڕا لاێ. عیسا شرو کرده تالیم داینێان و فەرمایش کرد: «خوەش وه حاڵ کەسیلێگ که وه روح دەستەنگن، چوینکه پادشایی ئاسمان ئەڕا ئەوانەسه. خوەش وه حاڵ ئەوانه که ئازیەتبارن، چوینکه دڵنەوایی گرن. خوەش وه حاڵ ئەوانه که حەلیمن، چوینکه زەوی وه میراتی بەن. خوەش وه حاڵ ئەوانه که ورسی و تیەنی سالح بوینن، چوینکه ئەوانه تێر بون. خوەش وه حاڵ ئەوانه که بەزەیی کەن، چوینکه بەزەیی تێدە پێانەو. خوەش وه حاڵ ئەوانه که دڵپاکن، چوینکه ئەوانه خودا دوینن. خوەش وه حاڵ ئەوانه که ئاشتی خوازن، چوینکه ئەوانه ڕوڵەێ خودا خوەنریەن. خوەش وه حاڵ ئەوانه که وەبونەێ سالح بوین عەزاو دوینن، چوینکه پادشایی ئاسمان هن ئەوانەسه. «خوەش وه حاڵ ئیوه ئەو وەخته که مەردم وەبونەێ مه خراو دەنه پێدان و ئازاردان دەن و وه درو گشت جور قسیه گە نیگ له باوەتدان ئویشن. خوەشاڵ بون و شادی بکەن، چوینکه پاداشدان وەناو ئاسمان گەوراس. ئەڕا ئیه که پەێخەمەریلی که وەرجه ئیوه بینه، هەر ویجوره ئازارێان دانه. «ئیوه نمەک زەوین. وەلێ ئەگەر نمەک تامێ له دەس بێی، چوی بو وه دواره سوڵەو بکرێ؟ دی وه کار هویچ نیەتێ بێجگه ئیه که فڕه بدرێده دەیشت و مەردم پاوڵای بکەن. «ئیوه نویر جهانین. شارێگ که وەبان کویه درس کریاس نیود بشاریدێەو. هویچکەس چراخێگ ڕوشن نیەکێ تا بنێدەێ ژێر سەوەتەێگ، بەڵکەم نێدێ بان چراخدان تا ڕوشنایی بیده گشت ئەوانه که هانه ناو ماڵەگه. هەرئیجوره بیلن نویردان ئەڕا مەردم بدرەوشێد تا کردەوەیل خاسدان بوینن و باوگدان که ها ناو ئاسمان، جەڵاڵ بێەن. «فکر مەکەن هاتمه تا باێەخ تەورات و نویسریایەگان پەێخەمەرەگان له بین بوەم؛ ناتمه تا باێەخێان له بین بوەم، بەڵکەم هاتمه تا بارمێانه دی. چوینکه وه ڕاسی وەپێدان ئویشم، تا وەختێگ ئاسمان و زەوی بەردەوامه، هەمزەێگ یا خاڵێگ له تەورات له بین نیەچود، تا وەختێ گشتێ وه ئەنجام برەسێ. جا هەر کەس یەکی له بویچگترین ئی حوکمیله وه کەم بزانێ و وه مەردمیش یاێ بێید که ئیجوره بکەن، وەناو پادشایی ئاسمان وه بویچگترین خوەنرێید. وەلێ هەر کەس ئیانه ئەنجام بێید و مە ردمیش تالیم بێی، وەناو پادشایی ئاسمان وه گەورا خوەنرێید. چوینکه وەپێدان ئویشم، ئەگەر وەناو سالح بوین، نێنه نوای ماموستایل تەورات و زانایل فرقەێ فەریسی، هەراێهەر نیەچینه ناو پادشایی ئاسمان. «شنەفتینه له جاران وه مەردم وەتنه، ”خوین مەکه، هەر کەیش خوین بکەی، حەقیه ماکوم بود.“ وەلێ مه وەپێدان ئویشم، هەر کەس وه براگەێ توڕه بود، حەقیه ماکوم بکرێ؛ هەر کەیش وه براگەێ ’خراو‘ بویشی، حەقیه بوەرێیده نوای شوراێ شێخیل جویلەکەیل ماکوم بکرێ، هەر کەیش وه براگەێ بویشی گیلگەوج، حەقی ئاگر جەهەنمه. جا ئەگەر وەختێگ وەناو قوروانگا دێرێ هەدیەگەد پیشکەش کەی، کەفته هویرد که براگەد له لێد رەنجیاس، هەدیەگەد لەنواێ دەم قوروانگاگه بیله جێ و بچو. یەکم جار وەگەرد براگەد ئاشتی بکه و جا بەو هەدیەگەد پیشکەش بکه. وەختێ شاکیەگەد دێرێ بێدەده ئەڕا دادگا، تا وەگەردیەو هایده ناو ڕێ ئاشتی بکه، نەخواێ شاکیەگەد بێدەده دەس قازی، قازیش بێدەده تاویل نگابان و بکەفێه زندان. وه ڕاسی وەپێد ئویشم تا قروش ئاخرێ نێید، هەراێهەر له زندان دەر نیەتێید. «شنەفتینه وەناو تەورات وەتریاس که: ”داوانپێسی مەکه.“ وەلێ مه وەپێدان ئویشم، هەر کەس وه شاوەتەو بنوڕیده ژنیگەو، هەر ئەو ئانه وەناو دڵ خوێەو وەگەردیەو داوانپێسی کردێه. جا ئەگەر چەو ڕاسد تویش گوناد کەی، دەرێ بار و فڕەی بیه، چوینکه ئیه ئەڕا تو خاستره ئەنامێگد له دەس بێی تا ئیه که گشت جەسەد بکەفێه جەهەنم. جا ئەگەر دەس ڕاسد تویش گوناد کەی، بوڕێ و فڕەی بیه، چوینکه ئیه ئەڕاد خاستره ئەنامێگد له دەس بێی تا ئیه که گشت جەسەد بچوده ناو جەهەنم. «هەر ئیجوره وەناو تەورات وەتریاس: ”هەر کەس ژنەگەێ تەڵاق بێی، باێه تەڵاقنامەێگ بیده پێ.“ وەلێ مه وەپێدان ئویشم، هەر کەس ژنەگەێ بێجگه وەبونەێ خیزی تەڵاقێ بێی، بوده بایس داوانپێسی کردنێ؛ هەر کەیش ژن تەڵاق دریاێ بخوازێ، داوانپێسی کەید. «وه دواره شنەفتینه وه مەردم جاران وەتنه: ”قەسەم درو مەخوه، بەڵکەم قەسەمیگ که وه خوداوه ند خواردیده، بوه سەر.“ وەلێ مه وەپێدان ئویشم، هەراێهەر قەسەم مەخوەن، نه وه ئاسمان، چوینکه تەخت پادشایی خوداس، نه وه زەوییش، چوینکه کورسی ژێر پاێ ئەیوه، نه وه ئورشەلیمیش، چوینکه شار ئەیو پادشاێ گەوراسه. وه سەر خوەدیش قەسەم مەخوه، چوینکه نیەتویەنی تاڵ مویگ چەرمێ یا سیه بکێ. جا با ’بەڵێ‘ ئیوه ’بەڵێ‘ بود و ’نه‘ ئیوه ’نه‘ بود، فرەتر وه ئیه، وه شەڕئاشوه. «شنەفتینه که وەناو تەورات وەتریاس: ”چەو له جیاێ چەو و دگانیش له جیاێ دگان.“ وەلێ مه وەپێدان ئویشم، وه نوای ئایەم شەڕئاشو نەوسن. ئەگەر کەسێگ چەپاڵەی دا ناو گوش ڕاسد، ئەولادیش ئەڕاێ بگر. ئەگەر کەسێگ تواس بکیشێدەده دادگا تا دڵنگەگەد لەلێد بسێنێ، بەتیەگە دیش بیه پێ. ئەگەر کەسێگ وادارد کرد یەێ کیلومتر بارێگ ئەڕاێ بوەی، توی بارەگەی دو کیلومتر ئەڕاێ بوه. ئەگەر کەسێگ داواێ چشتێ له لێد کرد، بیه پێ، کەسێگیش داواێ قەرد له لێد کرد، پشت مەکه پێ. «شنەفتینه وەناو تەورات وەتریاس: ”هاوساگەد دوس بیاشتو و قینده دشمەند باێ.“ وەلێ مه وەپێدان ئویشم دشمەنیلدان دوس بیاشتون و ئەڕا ئەوانەیش که ئازاردان دەن دوعای خیر بکەن. تا بوینه ڕوڵەیل باوگدان که ها ناو ئاسمان. چوینکه ئەیو خوەر خوەێ وه مل خراویل و خاسیل هەڵ تیەرێ و وارانیشی وه مل دادپەروەریل و ستەمکەریل وارنێ. چوینکه ئەگەر تەنیا دوس ئەو کەسیله بیاشتوین که دوسدان دێرن، چ پاداشێگ دێرین؟ مەر تەنانەت باجگریلیش ئی کاره نیەکەن؟ ئەگەر تەنیا وه براگاندان سڵام بکێن، چه کردینه که له کار باقی مەردم خاستره؟ مەر تەنانەت بتپەرەسیلیش ئی کاره نیەکەن؟ جا ئیوه باێه کامڵ بوین هەر ئەوجورە که باوگ ئاسمانیدان کامڵه. «هوشدان بود کاریل خاسدان وه نوای چەو مەردم نەکەین تا بویننەدان، ئەگەر نه وه لاێ باوگدان که ها له ئاسمان پاداشێگ نێرین. «جا وەختێ سەدەقه دەێ پف مەکه شەیپورەو، جور دوڕوییل که وەناو کەنیسەیل و خێاوانیل کەن، ئەڕا ئیه که مەردم تاریفه لێان بکەن. وه ڕاسی وەپێدان ئویشم، ئەوانه پاداش خوێان گردنه. وەلێ وەختێ سەدەقه دەێ، نێل دەس چەپد بزانێ دەس ڕاسد چه کەی، تا سەدەقەگەد شاریاویدەو. ئمجا باوگ ئاسمانید که چشتیل شاریاێ دوینی، پاداشد دەێد. «وەختێ دوعا کەی نەبایه جور دوڕوییل بوید، چوینکه ئەوانه خوەشێان تێ بوسن و وەناو کەنیسەیل و گوشەێ خێاوانیل دوعا بکەن تا مەردم بویننیان. وه ڕاسی وەپێدان ئویشم، ئەوانه پاداش خوێان گردنه. وەلێ تو وەختێ دوعا کەی بچوه ناو وتاخەگەد، دەرەگه بوەس و له لاێ باوگد که شاریایەوه، دوعا بکه. ئمجا باوگ ئاسمانید که چشتیل شاریایەو دوینی، پاداشد دەێد. «وەختێ دوعا کین، جور بتپەرەسیل ئەوقره قسیەیل پویچ مەویشن، چوینکه خیاڵ کەن وه فره وەتن، دوعاێان شنەفێی. جور ئەوانه نەون، چوینکه باوگدان وەرجه ئەوه که داوا له لێ بکێن، زانی هەوەجیدان وه چەس. جا ئیوه ئیجوره دوعا بکەن: «ئێ باوگ ئیمه که هایده ناو ئاسمان، ناود موقەدەس بود. پادشایی تو باێد. خاست تو هەر ئەو جوره که وه ئاسمان کرێید، وه مل زەویش بکرێید. نان ڕوژانەمان ئیمڕو بیه پێمان. قەردەگانمان بوەخش، هەر ئەوجورە که ئیمەیش قەردداریلمان بەخشیمنه. مەخەرەمانه ناو ئەزمون، بەڵکەم وه ئەو شەڕئاشوه ڕزگارمان بکه. چوینکه تا ئەبەد، پادشایی و هێز و جەڵاڵ هن تنه. ئامین. چوینکه ئەگەر خەتایل مەردم بوەخشین، باوگ ئاسمانیدانیش، ئیوه بەخشێد. وەلێ ئەگەر خەتایل مەردم نەوەخشین، باوگ ئاسمانیدانیش خەتایل ئیوه نیەوەخشێ. وەختێ ڕوژه گرین، جور دوڕوییل دەمچەو تیەڵ نەون، چوینکه ئەوانه دەمچەو خوێان گویڕنن، تا وه لاێ مەردم نیشان بێەن هانه ڕوژه. وه ڕاسی وەپێدان ئویشم، ئەوانه پاداش خوێان گردنه. وەلێ وەختێ تو ڕوژه گری، روین بیه سەرد و دەمچەود بشور تا ئەڕا مەردم دیار نود که هایده ڕوژه، بەڵکەم باوگد که شاریایەوه، بزانێد. ئمجا باوگ ئاسمانید که چشتیل شاریایەو دوینی، پاداشد دێ. «وەبان زەوی گەنج ئەڕا خوەدان گردەو مەکەن، شونێگ که بید و ژەنگ دەێده لێ و دزیل تیەن و دەنه لێ. بەڵکەم گەنج خوەدان وه ئاسمان گردەو بکەن، شونێگ که بید و ژەنگ نیەنه لێ و دزیلیش نیەتیەن و نیەنه لێ. چوینکه گەنجەگەد وه هەر کوره بود دڵدیش ها ئەوره. «چەو، چراخ جەسەس. جا ئەگەر چەود ساق بود، گشت جەسەد پڕ له نویرەو بود. وەلێ ئەگەر چەود خراو بود، گشت جەسەد پڕ له تیەریکی بود. جا ئەگەر نویری که ها ناود تیەریکی بود، چ تیەریکی گەوراێگه. «هویچکەس نیەتویەنی دو گله ئەرواو خزمەت بکەی، چوینکه یا وه یەکی قینێ تێ و دوس ئەواکه دێرێ، یا سەرسپردەێ یەکی بود و ئەواکه وه هویچ حساو کەی. نیەتویەنین هەم خزمەتکار خودا بوین، هەم خزمەتکار پویل. «جا وەپێدان ئویشم، نگران زنەییدان نەون چه بخوین یا چه بنوشین، هەر ئیجوره نگران جەسە دان نەون که چه بکێنه وەر. مەر زنەیی له خوراک و جەسه له دڵنگ گرنگتر نیه؟ بنوڕنه باڵەندەیل ئاسمان، ئەوانه نەکاڵن و نه درەو کەن و نه وەناو ئەمبار گردەو کەن، وەلێ باوگ ئاسمانیدان روزیێان دەێ. مەر ئیوه وه ئەوانه فرەتر نیەتیەرزین؟ کیه وه ئیوه که بتویەنێ وەگەرد نگرانی، ساتێگ وه عومر خوەێ فرەترەو بکێ؟ «ئێ ئەڕا نگران دڵنگین؟ بنوڕنه گوڵیل سوسەن ناو دەردەیشت که چوی گەورا بون؛ نه زامەت کیشن و نه تەشی ڕسن. وەلێ وه ئیوه ئویشم تەنانەت سڵێمان پادشایش وەگەرد تەمام شکو و جەڵاڵیەو جور یەکی له ئەوانه ڕەنگین نوی. جا ئەگەر خودا گژگیای دەیشت که ئیمڕو هەس و بانان فڕه دریده ناو تەنویرەو، ئیجوره دایپوشنی، ئێ کەم ئیمانیل، فرەتر دانیەپوشنیدەدان؟ «جا نگران نەون و نویشن چه بخویم یا چه بنوشیم و یا چه بکێمه وەر. چوینکه قەومیل بتپەرەس هانه شون گشت ئی چشتیله، وەلێ باوگ ئاسمانیدان زانی وه ئی هەمگه چشته هەوەجیدان کەفێ. بەڵکەم یەکم جار وەشون پادشایی خودا و دادپەروەری بون، ئمجا ئیانیشه گشتێ دریده پێدان. جا نگران بانان نەون، چوینکه بانان نگرانییل خوەێ دێرێ. دەردسەریل ئیمڕو ئەڕا ئیمڕو بەسه. داوەری نەکەن تا داوەری نەکرێین. چوینکه هەر ئەو جوره که مەردم داوەری کەین، ئیوەیش داوەری کرێین، وەگەرد هەر پەێمانەێگ بکیشین، ئەڕادان کیشێید. ئەڕا پەر کەیێگ وەناو چەو براگەد دوینید، وەلێ هوشده کوته دارێگ که ها ناو چەو خوەد، نیه؟ یا چوی تویەنێد وه براگەد بویشی: ”بیل تا ئەو پەر کەیه وەناو چەود دەر بارم،“ وەختێ کوته دارێگ ها ناو چەو خوەد؟ ئێ ئایەم دوڕوی، یەکم جار کوته دارگەێ ناو چەو خوەد دەربار، ئمجا خاستر دوینید تا پەر کەیەگه وەناو چەو براگەد دەرێ بارێ. «چشتێگ که موقەدەسه مەخەنه وەر گەماڵیل و مروارییلدانیش فڕه میەنه نوای ورازەیل، نەخواێ پاوڵای بکەن و هەڵوگەردیەن پەلاماردان بێەن. «داوا بکەن که درێیده پێدان؛ مینه بکەن که دوینینەو؛ دەر بکوتن، که وه ڕویدان واز بود. چوینکه هەر کەس داوا بکێ، وه دەس تیەرێد؛ هەر کەیش مینه بکێ، دوینیدەو؛ هەر کەیش دەر بکوتێ، وه ڕوی واز بود. کام وه ئیوه ئەگەر کوڕەگەێ داواێ نانه لێ بکێ، کوچگی دەێده پێ؟ یا ئەگەر داواێ ماسیه لێ بکێ، مارێگ دەێده پێ؟ جا ئەگەر ئیوه وەگەرد گشت بەێ زاتیدان زانین که باێه وه مناڵیلدان خەڵاتییل خاس بیەین، باوگدان که ها ناو ئاسمان چەنێ فرەتر چشتیل خاس بەخشیده ئەوانه که داوا وه لێ کەن. جا ڕێ رەوشتدان وەگەرد مەردم هەر ئەوجورە بود که تواین وەگەرددانەو بکرێد. چوینکه ئیه کوڵ و کوڵبڕ تەورات و نویسریایل پەێخەمەرەگانه. «وه دەر تەنگ بچنه ناو، چوینکه دەرێ که پانه و ڕێیگ که ئاسانه وەرەو نابودی چود و فرەن کەسیلێ که وه ئەو دەره چنه ناو. وەلێ تەنگه ئەو دەر و سەخته ئەو ڕێه که وەرەو زنەیی چود و کەم کەسێگ دوینیدەوی. «هوشدانه پەێخەمەریل دروەکانی بود. ئەوانه وەناو پوس مێەگان تیەنه ئەڕا لادان، وەلێ وه ناوەو گورگێل دڕنەێگن. ئەوانه وه میوەگانێان ناسین. مەگەر بود ئەنگویر له گەون بچنی یا هەنجیر له دڕگ؟ هەر ئیجوره هەر دار خاسێگ میوەێ خاس دەێده دەس، وەلێ دار خراو میوەێ خراو. دار خاس نیەتویەنێ میوەێ خراو بێیده دەس، دار خراویش نیەتویەنی بەر خاس بێیده دەس. هەر دارێگ بەر خاس نارێ، بڕیەد و فڕه دریده ناو ئاگر. وه ئیجوره ئەوانه وه میوەگانێان ناسین. «نه هەر کەسێگ وەپێم بویشی ’گەورەم، گەورەم‘ چوده ناو پادشایی ئاسمان، بەڵکەم ئەوه که خاست باوگم که ها ناو ئاسمان وه جا بارێ. وه ئەو ڕوژه فره کەسیل وەپێم ئویشن: ”گەورەم، گەورەم، مەر وه ناو تو نەبوەت نەکردیم؟ مەر وه ناو تو دێویل له ئایەمیل دەر نەکردیم؟ مەر وه ناو تو موجزەیل فرەێگ نەکردیم؟“ ئمجا منیش ئاشکرا وەپێان ئویشم، ”هەراێهەر ئیوه نەناسیمه. له مه دویرەو بکەفن، ئێ خراوکاریل!“ «جا هەر کەس ئی قسیەیلمه بشنەفێد و ئەوانه وه جا بارێ، مینێده پیاێ زاناێگ که ماڵەگەێ وەبان کوچگ درس کرد. واران واری و لافاو هات و وا هەڵکرد و زور هاورده ئەو ماڵه، وەلێ ماڵەگه نەڕمیا چوینکه وەبان کوچگ درس کریاوی. هەر کەیش ئی قسیەیلمه بشنەفێد و وه جا نارێ، مینێده پیاێ نە زانێگ که ماڵەگەێ وەبان شن درس کرد. وەختێگ واران واری و لافاو هات و وا هەڵکرد و زور هاورده ماڵەگه، ئەو ماڵه ڕمیا، وێرانیەگەیشی گەورا بی!» وەختێ عیسا ئی قسیەیلیه تەمام کرد، جەماێەت وه تالیمەگەی واقێان پەڕوی، چوینکه وه دەسڵاتەو تالیم دیاده پێان، نه جور ماموستایل تەوراتیان. وەختێ عیسا له کویەگه هاته خوار، جەماێەت فرەێگ کەفتنه شونێ. وه ناکاوا پیاێگ جوزامی هاته ئەڕا لاێ و کەفته مل زرانی وەت: «گەورەم، ئەگەر بتوای تویەنێد شەفام بێی.» عیسایش دەس خوەێ دریژەو کرد و ناده قێ وەت: «مه توام؛ شەفا بگر!» زویزی، وه جوزام شەفا گرد. ئمجا عیسا وەپێ وەت: «هوشد بود وه ئی باوەته وه کەسێ چشتێ نویشێ؛ وەلێ بچو خوەد وه کاهن نیشان بیه و ئەو قوروانیه که موسای پەێخەمەر ئەمر کردێه، پیشکەش بکه تا ئەڕا ئەوانه بوده شاێەتیێگ.» وەختێ عیسا چیه ناو شار کەفەرناحوم، ئەفسەرێگ رومی هاته ئەڕا لاێ و لاڵکیه پێ وەت: «گەورەم، خزمەتکارەگەم فەلەج کەفتیەسه بنماڵ و عەزاو فرەێگ کیشێ.» عیسا وەپێ وەت: مه تیەم و شەفاێ دەم.» وەلێ ئەفسەرەگه وه جواوی وەت: «گەورەم، مه لایق نیم باێده ژێر سەقف ماڵەگەم. بەڵکەم تەنیا کەلیمەێگ بویش، خزمەتکارەگەم شەفا پەێا کەی. چوینکه من خوەمیش کەسێگم که هامه ژێر فەرمان. سەربازیلیگیش وه ژێر فەرمان خوەم دێرم. وه یەکی بویشم، ”بچو“، چود؛ وه یەکی تریش بویشم، ”بەو“، تێد. وه خزمەتکارەگەم بویشم، ”ئی کاره بکه، کەید.» عیسا وەختێ ئیه شنەفت، ئەڵاجوی هات وه مەردمیگ که وەشونیەو هاتیان وەت: «وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، ئیجور ئیمانێگ تەنانەت وەناو قەوم ئێسرائیلیش نیمه.» وەپێدان ئویشم مەردم فرەێگ وه ڕوژهەڵات و ڕوژئاوا تیەن و وەناو پادشایی ئاسمان وەگەرد ئێبراهیم پەێخەمەر و ئەسحاق و یاقوب له سەر یەێ سفره دانیشن، وەلێ ڕوڵەیل ئی پادشایه فڕه درینه تیەریکی دەیشت، جاێ که بوده گیره و دگان وەبان یەک ساین.» ئمجا عیسا وه ئەفسەرەگه وەت: «بچو، وه پێ ئیماند بدرێده پێد.» هەر ئەو ئانه خزمەتکارەگەێ شەفا گرد. وەختێ عیسا چیه ئەڕا ماڵ پتروس، دی که خەسویرەی پتروس تەو کردێه و ها ناو جێ. عیسا دەس دا قێ دەسێ و تەوەگەێ بڕیا. جا هەڵساده سەر پاو خەریک مێواندارێ له عیسا بی. وەختێ بیه دەم ئێواره، قێر فرەێگ وه ئەوانه که خوودار بین هاوردنه ئەڕا لاێ عیسا، ئەویش وه کەلیمەێگ ئەو روحیله وه لێان دەر کرد و گشت نەخوەشەگان شەفا دا، تا وه ئیجوره پێشگویی ئەشعەیاێ پەێخەمەر باێه دی که ئویشێ: «ئەیو بی هازییلمان هەڵگرد و نەخوەشیەگانمان برد.» وەختێ عیسا دی جەماێەت فرەێگ وه دەوریەو جەم بینه، ئەمر کرد تا بچنه ئەڕا ئەو لاێ دەریاچەگه. یەکی له ماموستایل تەورات هاته لاێ و وەپێ وەت: «ماموستا، ئەڕا هەر کوره بچید، وەشوندەو تیەم.» عیسا وەپێ وەت: «ڕووییل کونا ڕووی دێرن و باڵەندەیل ئاسمان لانه، وەلێ کوڕ ئنسان شونێگ ئەڕا سەر وه زەوی ناین نێری.» یەکی تر وه شاگردیل وەپێ وەت: «گەورەم، بیل یەکم جار بچم هەر وەخت باوگم مرد، خاکی بکەم و وەشونێ بام.» وەلێ عیسا وەپێ وەت: «وەشونمەو بەو بیل تا مردگیل، مردگیل خوێان خاک بکەن.» وەختێ عیسا سوار قایقەگه بی، شاگردیلیشێ کەفتنه شونێ. لەناکاوا دەریاچەگه بیه واهێڵان خراوێگ، جورێ که تافەگان نزیک بی قایقەگه بوەنه ژێر ئاو. وەلێ عیسا خەفتوی. جا شاگردەگان چین هەڵێسانن و وەپێ وەتن: «گەورەمان نجاتمان بیه، چشتێ نەمەنیه له بین بچیم.» عیسایش وەت: «ئێ کەم ئیمانیل، ئەڕا ئیجوره زاوردان چود؟» ئمجا هەڵساد و تەشەری داده واگه و دەریاچەگه، جا ئاشاسێگ کامڵ ئەوره گرده وەر. ئەوانه سەریان سڕ مەنوی وه یەکترەکی پرسیان: «ئیه چه جور ئایەمێگه که تەنانەت وا و دەریاچەیش له لێ فەرمان بەن؟» وەختێ عیسا ڕەسیه میلکان جەدەریان وه ئەو دەس دەریاچەگه، دو پیاێ خوودار که وه قەورسانەو هاتیانه دەیشت وەگەردیەو ڕوی وه ڕوی بین. ئەو دو گله ئەوقره دڕنه بین که هویچکەسێگ نیەتویەنستیا له ئەو ڕێه ڕەد بود. ئەوانه کردنێ هاوار: «ئێ کوڕ خودا، تو چ کارێ وه ئیمه دێرێ؟ هاتێەسه ئێره تا وەرجه وەختەگەێ عەزاومان بێی؟» قێرێ دویرتر له ئەوانه ریەن گەوراێگ وراز خەریک خواردن بین. دێوەگان لاڵکیانه عیسا و وەتن: «ئەگەر تواێ دەرمان بکێ، کلمان بکه ناو ریەن ورازەگان.» عیسا وەپێان وەت: «بچن.» جا دێوەگان دانه دەیشت و چینه ناو ورازەگان، گشت ریەنەگه وه سەرەوخوارکی چیاگەوه هویژه کردنه ناو دەریاچەگه و وەناو ئاوەگه خنکیان. ورازوانەگان دەرچینه و چینه ئەڕا ناو شار و گشت چشتێگ ئەڕا مەردم وەتنەو، وه تایبەتی ئەو هەڵکەفته که وه سەر ئەو خووداریله هاتوی. ئمجا مەردم شارەگه گشتێ دانه دەیشت تا عیسا بوینن، وەختێ دینەی لاڵکیانه پێ تا له مەنتەقەێ ئەوانه بچود. عیسا سوار قایقێگ بی و کرده ئەو دەس دەریاچەگه و هاته ئەڕا شارەگەێ خوەێ. ئمجا چەن نەفەر که پیاێ فەلەجێ کەفتویه ناو جێ، هاوردنه ئەڕا لاێ. وەختێ عیسا ئیمان ئەوانه دی، وه فەلەجەگه وەت: «کوڕەگەم دڵد قورس بو، گونایلد بەخشریا.» بڕێگ له ماموستایل تەورات وەلاێ خوێانا وەتن: «ئی پیا کفر کەی.» وەلێ عیسا زانستیا وه چه فکر کەن، وەت: «ئەڕا وەناو دڵەو فکریل خراو کین؟ وەتن کامێان ئاسانترە: ئیه که ”گونایلد بەخشریا،“ یا ئیه که ”هەڵس و ڕێ بکه“؟ وەلێ تا بزانین کوڕ ئنسان وەبان زەوی دەسڵات بەخشین گونایل دێرێ» - جا وه فەلەجەگه وەت: - «هەڵس، جیەگەد هەڵگر و بچوه ئەڕا ماڵ.» ئەو پیا هەڵساد و چیه ئەڕا ماڵ. وەختێ جەماێەت ئی هەڵکەفته دین، زاورێان چی و خوداێگ جەڵاڵ دان که ئیجور دەسڵاتی وه ئنسان بەخشاس. وەختێ عیسا وه ئەوره ڕەد بویا، پیاێگ دی که ناوێ مەتا بی و له ناو باجگێرخانە دانیشتوی. عیسا وەته پێ: «وەشون منەو بەو.» مەتایش هەڵساد و کەفته شونێ. وەختێ عیسا له ماڵ مەتا وه سەر سفره نیشتوی، قێر فرەێگ وه باجگریل و گوناکاریل هاتن و وەگەرد عیسا و شاگردەگانێ نیشتنه سەر سفره. وەختێ زانایل فرقەێ فەریسی ئیه دین، وه شاگردەگان عیسا وەتن: «ئەڕا چه ماموستاگەدان وەگەرد باجگریل و گوناکاریل نان خوەێ؟» وەلێ وەختێ عیسا ئیه شنەفت، فەرمایش کرد: «نەخوەشیلن که هەوەجیان کەفێه تەبیب، نه ئایەمیل ساق. بچن و ماناێ ئی کەڵامه بفامن که ”مه بەزەیی توام نه قوروانی.“ ئەڕا ئیه که مه ناتمه تا سالحان، بەڵکەم تا گوناکاریل دەنگ بکەم.» ئمجا شاگردیل یەحیا هاتنه ئەڕا لاێ عیسا و وەتن: «ئەڕا ئیمه و فەریسیەیل ڕوژه گریم، وەلێ شاگردیل تو ڕوژه نیەگرن؟» عیسا وه جواویان وەت: «ئێ بو مێوانیل سویر تا وەختێ که زاوا ها گەردیانەو، ئازیەتباری بکەن؟ وەلێ ڕوژیلی رەسێ زاوا له لێان سێنریەێ. ئەو وەخته ئەوانه ڕوژه گرن. هویچکەس یەێ تیکه پارچەێ نو که نەچیەسه ئاو، پینه نیەکێده قێ دڵنگ کویەنەوه، چوینکه پینەگه له دڵنگەگه کەنرێد و دڕیایەگەیشێ بەترەو بود. هەر وه ئیجوره شراو نو نیەکەنه ناو مەشکەیل کویەنه. چوینکه مەشکەگان دڕیەن و شراوەگان ڕشێید و مەشکەگان وه کیس چەن. بەڵکەم شراو نو کەنه ناو مشکەیل نو تا هەر دگێان ساڵم بمینن.» وەختێ عیسا داشت ئی قسیەیله ئەڕاێان کردیا، وەناکاوه یەکی له سەروکیل کەنیسه هاته ئەڕا لاێ و له نوای زرانی دا زەوی و وەت: «دویەتەگەم هەر ئیسه مرد. وەلێ تو بەو دەس بنه ملێ که زنیەو بود.» عیسایش هەڵساد و وەگەرد شاگردەگانێ کەفتنه شون ئەو پیا. هەر ئەو وەخته، ژنێگ که دوانزه ساڵ خوینریژی داشت و رەنج کیشیا، له پشت سەر عیسا نزیکیەو بی و دەس دا لیوەێ بەتیەگەێ. چوینکه له لاێ خوێەو وەتوی: «ئەگەر تەنیا دەس بیەمه قێ بەتیەگەیشێ، شەفا گرم.» عیسا هەڵوگەردیا و ئەو ژنه دی و فەرمایش کرد: «دویەتەگەم، دڵد قورس بو، ئیماند شەفاد داس.» ژنەگه هەر ئەو ئانه شەفا گرد. وەختێ عیسا چیه ناو ماڵ سەروک کەنیسەگه، چەمەری ژەنیل و جەماێەتێگ دی که داشتن شین کردیان، فەرمایش کرد: «بچنه دەیشت. ئەڕا ئیه که دویەتەگه نەمردیه بەڵکەم ها ناو خەو.» وەلێ ئەوانه وه عیسا خەنین. وەختێ جەماێەتەگه کردنه دەیشت، عیسا چیه ناو و دەس دویەتەگه گرد و دویەتەگەیش هەڵسا. خەوەر ئی هەڵکەفته وه سەرئانسەر ئەو مەنتەقه پەخشەو بی. وەختێ عیسا وه ئەوره ڕەد بویا، دو پیاێ کور کەفتنه شونێ و هاوار کردیان: «ئێ کوڕ داود پادشا، بەزییده پێمانا باێد.» وەختێ عیسا چیه ناو ماڵەگه، پیا کورەگان هاتنه ئەڕا لاێ. عیسا وه لێان پرسی: «باوەڕ دێرین مه تویەنم ئی کاره بکەم؟» ئەوانه وەتن: «بەڵێ، گەورەم.» ئمجا عیسا دەس هاورده چەویلیان و فەرمایش کرد: «با جور ئیماندان باێه ڕێدان.» ئمجا چەویلیان واز بی. عیسایش خاس هەڕەشه کرده پێان و فەرمایش کرد: «هوشدان بو کەسێگ وەئی کاره ئاگادار نود.» وەلێ ئەوانه چینه دەیشت و ئی خەوەریله له باوەت عیسا وه گشت ئەو مەنتەقه پەخشەو کردن. هەر ئەو وەخته که ئەو دو پیاگه چیانه دەیشت، پیاێ خودارێگ که لاڵ بی، هاوردنه ئەڕا لاێ عیسا. وەختێ عیسا دێوەگه وه لێ کرده دەیشت، زوان ئەو پیاێ لاڵه واز بی. جەماێەت سەرێان سڕ مەنوی و وەتیان: «ئیجور چشتێ هەراێهەر وه ئێسرائیل نوینریاس.» وەلێ فەریسیەیل وەتن: «ئەیو دێویل وه مەیەت سەروک دێویل کەێده دەیشت.» عیسا وه گشت شاریل و ئاواییەگان گەردیاد، وەناو کەنیسەگانیان تالیم دیاد و خەوەر خوەش پادشایی خودا جار دیاد و هەر ژان و نەخوەشیش شەفا دیاد. وەختێ عیسا ئەو هەمگه جەماێەته دی دڵی ئەڕاێان سزیا، چوینکه جور پەسیل بێ شوان پەشێو بین و سەره لێان شێوێاوی. جا عیسا وه شاگردەگانێ فەرمایش کرد: «کشتکاڵ فرەس وەلێ کارکەر کەمه. جا، وه ساێو کشتکاڵەگه داوا بکەن تا کارکەریل ئەڕا درەو کشتکاڵەگەێ کل بکێ.» ئمجا عیسا دوانزه شاگردەگەێ چڕیه لاێ خوەێ و دەسڵات دا پێان تا روحیل ناپاک له ئایەمیل دەر بکەن و هەر ژان و نەخوەشیگ شەفا بێەن. ئیەسه ناو ئەو دوانزه ڕەسوله: یەکمین شەمعون ناودار وه پتروس وەگەرد ئاندریاس براێ؛ یاقوب کوڕ زبدی و یوحەناێ براێ؛ فیلیپوس و بەرتولما؛ توما و مەتاێ باجگر؛ یاقوب کوڕ حەلفای و تەدای؛ شەمعون وڵات پارێز و یەهوداێ ئەسخەریوتی که عیسا دا دەس دشمەنەو. عیسا ئی دوانزه شاگرده کل کرد و فەرمان دا پێان: «نەچینه لاێ ناجویلەکەیل و نەچینه ناو هویچ کام وه شاریل سامریەگان، بەڵکەم بچنه لاێ پەسیل گوم بی قەوم ئێسرائیل. وەختێ دێرین چین ئی خەوەر جار بێەن که پادشایی ئاسمان نزیکه. نەخوەشیل شەفا بێەن، مردگیل زنیەو بکەن، جوزامیەگان شەفا بێەن، دێویل وەناو ئایەمیل دەر بکەن. وه پەتی گەردینه و وه پەتیش بێەن. هویچ تەڵا یا نقره یا مسێگ وەناو قێوەنەگاندان وەگەرد خوەدانەو نوین و ئەڕا گەردیاندان، کوڵەبار یا شەوی زیاێه یا کەوش یا گوچان نەوەین؛ چوینکه نان کارکەر حەقیه. چینه هەر شار یا ئاوایێگ، مینێ کەسێ بکەن که شایسه بود و تا وەخت تەرک ئەو شونه وەناو ماڵەگەێ بمینن. چینه هەر ماڵێگ ”سڵام بکەن.“ ئەگەر ئەو ماڵه شایسه بود، بەرەکەت سڵامەگە دان تێدە ملێانەو وەلێ ئەگەر شایسه نەون بەرەکەت سڵامەگە دان تێدەو ئەڕا خوەدان. ئەگەریش کەسێگ قەبوڵدان نەکرد یا گوش نیاده قسیەیلدان، وەختێ له ئەو ماڵه یا شاره تێینه دەیشت، توز پایلدان بتەکنن تا شاێەتێگ وه زد ئەوانه بود. وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، له ڕوژ داوەری، تاموڵ موجازات ئەڕا شاریل سودوم و غوموره ئاسانترە تا ئەڕا ئەو شاره. «بنوڕن مه ئیوه جور پەسیل کلدان کەمه ناو گورگێل. جا جور مار هوشیار بون و جور کەموتەر بیتاوان. هوشدانه مەردمەو بود، چوینکه ئەوانه دەنەدانه دەس دادگایل و وەناو کەنیسەگانیان قەمچیدان دەن. وەبونەێ مه بەنەدانه لاێ فەرمانداریل و پادشایل تا وه نوای ئەوانه و ناجویلەکەیل شاێەتی بێین. وەختێ دەنەدانه دەسەو، نگران نوین چوی قسیه بکێن یا چه بویشین. چوینکه وه ئەو ساته ئەو چشته که باێه بویشین وەپێدان درێید. چوینکه ئەیو که قسیه کەی ئیوه نین، بەڵکەم روح باوگ ئاسمانیدانه که وه زوان ئیوه قسیه کەی. برا، براگەێ و باوگ، ڕوڵەگەێ دەێه دەس مەرگ. مناڵیل ئەڕا داڵگ و باوگێان هەڵسن و دەنێانه وەر کوشت. گشتیەکی وەبونەێ ناو مه قینێانه لێدان تێ. وەلێ هەر کەس تا وه ئاخر بەردەوام بمینێ، نجات پەێا کەی. وەختێ وەناو شارێگ ئازاردان دان، دەربچنه ئەڕا شارێگ تر. وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، وەرجه ئیه که له گشت شارەگان ئێسرائیل رەێ بین، کوڕ ئنسان تێد. «شاگرد، وه ماموستاگەێ خوەێ سەرتر نیه و خوڵامیش وه ئەرواو خوەێ گەوراتر نیه. ئەڕا شاگرد ئیه بەسه جور ماموستاگەێ خوەێ بود و خوڵامیش جور ئەرواوەگەێ. ئەگەر وه ساێو ماڵ وەتنه بعەلزبول که هەر ئەو شەیتانەسه، چەنێ فرەتر بنەماڵەگەێ بەێ ناو کەن؟ «جا ڕخدانه لێان نەچود. چوینکه هویچ چشتێ شاریایەو نیه که ئاشکرا نود و هویچ چشت نوقمێگ نیه که دیار نێید. هەر چی وەناو تیەریکی وەپێدان ئویشم، وەناو ڕوشنایی بویشن و هەر چی وه پچه شنەفین، له بان ماڵیل جار بێەن. وه کەسیلێگ که جەسه کوشن وەلێ تویەناێ کوشتن گیان نێرن ڕخدان نەچود؛ بەڵکەم وه ئەوه ڕخدان بچود که تویەنێ گیان و جەسه وەیەکەو وەناو جەهەنم نابود بکێ. مەگەر دو مەلویچگ نیە فروشنه یەێ پویل سیه؟ وەلێ تەنانەت یەێ مەلویچگیش بی خاست باوگ ئاسمانیدان نیەکەفێه زەوی. تەنانەت موییل سەر ئیوه وه تەمامی ژماریاس. جا ڕخدان نەچود، ئیوه فرەتر له هەزاران مەلویچگ تیەرزیەن. «هەر کەس له لاێ مەردمەو مه ئێقرار بکێ، منیش وه نوای باوگم که ها ئاسمان، ئێقرارێ کەم وەلێ هەر که له لاێ مەردمەو مه حاشا بکێ، منیش وه نوای باوگم که ها ئاسمان، حاشاێ کەم. «گومان مەکەن که هاتمه تا ئاشتی و سڵامەتی وه زەوی بارم. ناتمه تا ئاشتی و سڵامەتی بارم، بەڵکەم تا شمشێر بارم! چوینکه هاتمه تا: «کوڕ وه زد باوگێ، دویەت وه زد داڵگێ، وەوی وه زد خەسویرەی هەڵگڕنم. دشمەنیل هەر کەس، بوده بنەماڵەگەێ خوەێ.“ «هەر کەسێگ باوگ یا داڵگ خوەێ فرەتر وه مه دوس بیاشتوید لایق مه نیه؛ هەر کەیش کوڕەگەێ یا دویەتەگەێ فرەتر له مه دوس بیاشتوید لایق مه نیه. هەر کەس سەلیبەگەێ خوەێ هەڵنەگرێ و وەشون منەو نای لایق مه نیه. هەر کەس بتواێ گیان خوەێ بپارێزنێ، وه دەسێ دەێ، هەر کەس گیان خوەێ وەبونەێ مه وه دەس بێی، گیان خوەێ وه دەس تیەرێ. «هەر کەس ئیوه قەبوڵ بکێ مه قەبوڵ کردێه، هەرکەیش مه قەبوڵ کرد ئەوه که مه کل کرد قەبوڵ کردێه. هەر کەس پەێخەمەرێگ وەبونەێ پەێخەمەر بوینی قەبوڵ بکێ دەسخوەشانەێ پەێخەمەرێگ گری، هەرکەیش ئایەم سالحانێگ وەبونەێ سالح بوینی قەبوڵێ بکێ دەسخوەشانەێ ئایەم سالحانێگ گری. هەر کەس وه یەکی له ئی بویچگیله، وەبونەێ ئیه که شاگرد منن، تەنانەت جامی ئاو سەرد بیده دەسێانەو وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، بی دەسخوەشانه نیەمینێ.» وەشون ئیه که عیسا ئی فەرمانیله وه دوانزه شاگردەگەێ دا، وه ئەوره چی تا وەناو شارەگانێان تالیم بیێد و بانگەوازی بکێ. وەختێ یەحیا وەناو زندان، له کاریل مەسیح واده دریاێ شنەفت، شاگردەگانێ کل کرد تا وه عیسا بپرسن: «توی هەر ئەویده که باێه باێد، یا چەوەڕێ یەکیگ تر بویمن؟» عیسا وه جواویان وەت: «بچن و ئەوه که شنەفین و دوینین وه یەحیا بویشن که، کوریل دوینن، شەلەگان ڕێ کەن، جوزامیەگان شەفا گرن، کەڕیل شنەفن، مردگیل زنیەو بون و وه کەمدەسیل خەوەر خوەش دریەد. خوەش وه حاڵ کەسێگ که وه من شک نەکەی.» وەختێ شاگردیل یەحیا چین، عیسا له باوەت یەحیا شرو کرده قسیەو وه جەماێەت وەت: «ئیوه چینه ناو بیاوان تا چ چشتێگ بوینین؟ چین تا زەلێگ بوینین که وا شەکنێدەوێ؟ جا ئەڕا دین چ چشتێگ چین؟ ئەڕا دین پیاێگ که دڵنگ گران قیمەت کردێەسه وەر؟ ئەوانه که دڵنگیل گران قیمەت کەنه وەر هانه ناو قەسریل پادشایل. جا ئێ ئەڕا دین چه چین؟ ئەڕا دین پەێخەمەرێگ؟ بەڵێ، وەپێدان ئویشم ئەوه کەسێگه که وه پەێخەمەریش سەرتره. یەحیا هەر ئەوەسه که له کتاو مەلاکی پەێخەمەر له باوەتێەو نویسریاس: «”ئێرنگه مه پێخام هاوەر خوەم وەرجه تو کل کەم تا ڕێەگەد وه نوای پاد گورجەو بکێ.“ وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، کەسێگ گەوراتر له یەحیاێ تەعمیددەر له داڵگ نەزایه؛ وەلێ بویچگترین وەناو پادشایی ئاسمان، وه ئەوه گەوراتره. وه ڕوژگار یەحیاێ تەعمیددەر تا ئیسه، سەخت هویژم بردنەسه پادشایی ئاسمان، هێزداریلیش تەقالا کەن داگیرێ بکەن. چوینکه گشت پەێخەمەریل و هەرئیجوره تەوراتیش تا هاتن یەحیا له باوەت پادشایی خودا پێشگویی کردیان. ئەگەریش بتواین قەبوڵ بکێن، یەحیا هەر ئەلیاس پەێخەمەره که باێه باێد. هەر کەس گوش شنەوا دێرێ بشنەفێ. «وەلێ ئی نەتەوه وه چه وێنه بکەم؟ هەر مەننه مناڵیلێگ که وەناو بازار نیشن و هاو بازییلێان چڕن و ئویشن: «”ئەڕادان دوزەڵه ژەنیمن، هەڵپەڕگه نەکردین؛ مور هاوردیم، شین نەکردین.“ چوینکه یەحیا هات نه خوەێ و نه نوشی؛ ئویشن، ”خوو دێرێ.“ کوڕ ئنسان هات، خوێد و نوشید؛ ئویشن، ”بنوڕنه پێەو پیاێگه نوسن و شراو خوەر، دوس باجگریل و گوناکاریل.“ وەلێ ڕاسی و درسی زانیاری، وه کردەوەیلێەو کەفێده دەیشت.» ئەو وەخته عیسا شرو کرده سەرزەنشت شاریلێگ که فرەتر موجزەیلێ وه ئەوره ئەنجام گردوی، چوینکه ئەوانه توبه نەکردوین. عیسا فەرمایش کرد: «وای وه حاڵد، ئێ شار خورەزین! وای وه حاڵد، ئێ شار بەیت‌سیدا! چوینکه ئەگەر موجزەیلێگ که وەناو ئیوه کریا وەناو شاریل سور و سیدون بکریاد، مەردم ئەوره هەر وه زویەو جل و پەڵاس ئازیەتی کردیانه وەر و لەناو خوڵەکەو و توبه کردیان. وەلێ ئویشمه پێدان که وه ڕوژ داوەری، تاموڵ موجازات ئەڕا شاریل سور و سیدون ئاسانترە تا ئەڕا ئیوه. تنیش ئێ شار کەفەرناحوم، تواسیاێ تا وه فەڵەک سەر بەرزەو کەی؟ هەراێهەر، بەڵکەم کەفێده بن جهان مردگیل. چوینکه ئەگەر موجزەیلێ که وەناو تو کریاس وەناو سودوم بکریا، ئەو شاره تا ئیمڕو مەنیادێ. وەلێ وەپێدان ئویشم وه ڕوژ داوەری، تاموڵ موجازات ئەڕا سودوم ئاسانترە تا ئەڕا توی.» هەر ئەو وەخته، عیسا جار دا: «ئێ باوگه، خاون ئاسمان و زەوی، سپاسد کەم که ئی چشتەیله، وه زانیاریل و ئایەمیلێگ که فام دێرین شاردیدەسەو ئەڕا مناڵیل بویچگ ئاشکراێ کردیده. بەڵێ، باوگه، چوینکه خوەشنودی تو وه ئیه بی. باوگم گشت چشتێگ وه مه سپاردیه. هویچکەس کوڕ نیەناسێ بێجگه باوگ، هویچکەیش باوگ نیەناسێ بێجگه کوڕ و ئەوانه که کوڕ بتواێ باوگ ئەڕاێان ئاشکراێ بکێ. «بانه ئەڕا لاێ مه ئێ گشت زامەت کیشیل و گرانباریل، که مه ئاشاسێگ دەمه پێدان. هویەێ مه بخەنه ملدانەو له مه تالیم بگرن، چوینکه مه ئارام و دڵنەرمم و ئیوه وەناو گیان خوەدان ئاشاسێگ پەێا کەین، چوینکه هویەێ مه رەحەته و بارم سوکه.» وه ئەو وەخته عیسا وه ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیلەسه وەناو زەویزاریل گەنم ڕەد بویا. شاگردیلێ له ورسیای شرو کردنه کەنین و خواردن گوڵ گەنمەگان. وەلێ زانایل فرقەێ فەریسی وەختێ ئیه دین وه عیسا وەتن: «بنوڕ، شاگردیلد کارێ کەن که وه ڕوژ شەبات ڕەوا نیه.» عیسا جواو دا: «مەر نەخوەنینه داود پادشا چه کرد، وەختێ خوەێ و یارەگانێ ورسیان بی؟ چوی داود چیه ناو ماڵ خودا و نانێ که تەقدیس بی خوارد، هەر چەن خواردن ئەو نانه نه ئەڕا خوەێ و نه ئەڕا یارەگانێ ڕەوا نوی، بەڵکەم تەنیا ئەڕا کاهنیل ڕەوا بی؟ یا مەر وەناو تەورات نەخوەنینه که وه ڕوژ شەبات کاهنیل وەناو مابەد، وەبونەێ وەجێ هاوردن کارەگەێان حرمەت ڕوژ شەبات نیەپارێزنن، وەلێ تاوانبار وه حساو نیەتیەن؟ وەپێدان ئویشم کەسێگ ها ئێرا که له مابەد گەوراتره. ئەگەر ماناێ ئی کەڵامه بفامیاین که ”مه بەزەیی توام نه قوروانی“ دی بیتاوانیل ماکوم نیەکردیاین. چوینکه کوڕ ئنسان ساێو ڕوژ شەباته.» ئمجا عیسا ئەوره هیشتەجێ و چیه ناو کەنیسەگەیان. وەناو کەنیسەگه پیاێ بی که یەێ دەسێ وشک بوی. له عیسا پرسین: «ئێ شەفا داین وه ڕوژ شەبات ڕەواس؟» ئیه وەتن تا دەسپێچکێ بیاشتون که بختێگ بکەنه پێەو. عیسا وەته پێان: «ئەگەر یەکی وه ئیوه پەسێگ بیاشتود و ئەو پەسه وەناو ڕوژ شەبات بکەفێه ناو چاێگ، ئێ نیەگریدێ و له چا دەرێ نیەتیەرێ؟ ئیسه ئنسان چەنێ وه پەس فرەتر تیەرزێد! جا خاسێ کردن وه ڕوژ شەبات ڕەواس.» ئمجا عیسا وه پیاگه وەت: «دەسد دریژەو بکه!» پیاگەیش دەسێ دریژەو کرد و جور ئەو دەسەگەی ساقەو بی. وەلێ فەریسیەیل چینه دەیشت و مەشویرەت کردن که عیسا چوی بکوشن. عیسایش که له ئیه ئاگادار بی، ئەو شونه هیشتەجێ. قێر فرەێگ وه مەردم کەفتنه شونێ و ئەویش گشتێان شەفا دا و وەپێان دەستور دا وه لاێ مەردم نویشن ئەوه کیه. ئیجوره بی تا قسیەیگ که ئەشعەیاێ پەێخەمەر وەتوی باێه دی که ئویشێ: «ئیەسه خزمەتکارەگەم که هەڵیوژاردمه، ئەیو عەزیزمه که گیانم له لێ خوەشنوده. روح خوەم نەمه ملێەو، ئەیویش دادپەروەری وه قەومیل جار دەێ. شەڕ نیەکێ و هاوار نیەکیشێ، کەسێگیش دەنگێ وەناو کویچەگان نیەشنەفێ. زەل تومێاێ نیەشکنید و پلیتەی پڕتەپڕتکەر نیەکوشنێدەو، تا وەختێگ که دادپەروەرێ وه سەرکەفتن برەسنێ. ناو ئەیو بوده ئمید گشت قەومیل.» ئمجا پیاێ خوودارێگ که کور و لاڵ بی هاوردنه ئەڕا لاێ عیسا و ئەیویش شەفاێ دا، جوری که تویەنست قسیه بکێ و بوینی. مەردمەگه گشتێان سەریان سڕ مەن و وەتن: «ئێ بو ئی پیا کوڕ داود پادشا بود؟» وەلێ وەختێ فەریسیەیل ئیه شنەفتن، وەتن: «ئی پیا تەنیا وه مەیەت بعەلزبول، سەروک دێویل، دێوەگان کەێده دەیشت.» عیسا که فکریلێان زانستیاد وەپێان وەت: «هەر مەمڵەکەتێگ که وه زد خوەێ هەڵسێ، له بین چود، هەر شار یا ماڵێگیش وه زد خوەێ هەڵسێ، بەردەوام نیەمینێ. ئەگەریش شەیتان، شەیتان بکێده دەیشت، وه زد خوەێ هەڵساس. جا چوی حوکومەتەگەێ بەردەوام مینێ؟ ئەگەر مه وه مەیەت بعەلزبول دێویل کەمه دەیشت، شاگردیل ئیوه وه مەیەت کی ئەوانه کەنه دەیشت؟ جا ئی شاگردیلدانه، بونه داوەریلدان. وەلێ ئەگەر مه وەگەرد روح خودا دێویل دەر کەم، دڵنیا بون که پادشایی خودا هاتیەسه ملدانەو. یا چوی کەسێگ تویەنێ بچوه ناو ماڵ پیاێگ هێزدار و دارایەگەێ چەپاو بکێ، مەر ئیه که یەکم جار ئەو پیاێ هێزداره بوەسیدەو. ئمجا وه ڕاسی تویەنێ ماڵەگەێ چەپاو بکێ. هەر کەس وەگەرد مه نیه وه زد منه و هەر کەس وەگەرد مه گردەو نەکێ، تویچنێده یەکەو. جا وەپێدان ئویشم هەر گونا و هەر کفرێگ که ئایەم بکێ بەخشریەد؛ وەلێ کفر کردن وه روح خودا، نیەوەخشرێی. هەر کەس وه زد کوڕ ئنسان قسیەیگ بویشی، بەخشریەد، وەلێ هەرکەس وه زد روح‌القودوس قسیەیگ بویشی، نه وه ئی دەوره و نه وه دەورەی وەرەڕوی، نیەوەخشرێی. «ئەگەر میوەێ خاس تواین، دارەگدان باێه خاس بود، چوینکه دار خراو میوەێ خراو دەێده دەس. دار له میوەگەێ بود بناسێ. ئێ هەفی زادەیل، ئیوه که شەڕئاشوین، چوی تویەنین قسیەێ خاس بکێن، چوینکه زوان له ئەو چشته ئویشێ که دڵ له لێ نیقەڵتوزه. ئایەم خاس وه خەزانەی خاس دڵی، خاسێ وه بار تیەرێ، ئایەم خراویش وه خەزانەی خراو دڵی، خراوی وه بار تیەرێ. وەپێدان ئویشم: هەر کەڵام پویچێگ که مەردم وه زوان بارن، وه ڕوژ داوەری حساوێ دەنەو. چوینکه وه قسیەگان خوەد بیتاوان وه حساو تێید و وه قسیەگان خوەدیش ماکوم کرێید.» ئمجا قێرێ وه ماموستایل تەورات و فەریسیەیل وەتنه عیسا: «ماموستا، توایم نیشانەێگ له لێد بوینیمن.» وەلێ عیسا جواویان دا: «نەتەوەێ شەڕئاشو و داوانپێس داواێ نیشانەێگ کەن. وەلێ نیشانەێگ نێرێیده پێان، بێجگه نیشانەێ یونس پەێخەمەر. چوینکه هەر ئەوجورە که یونس پەێخەمەر سێ ڕوژ و سێ شەو لەناو زگ ماسی گەوراێگ بی، کوڕ ئنسانیش سێ ڕوژ و سێ شەو وه ناخ زەوی مینێد. مەردم شار نەینەوا وه ڕوژ داوەری وەگەرد ئی نەتەوه زنیەو بون و ماکومێان کەن، چوینکه ئەوانه وەبونەێ بانگەوازی یونس توبه کردن، بنوڕن، کەسێگ گەوراتر له یونس ها ئێرا. وه ڕوژ داوەری، مەلەکەێ باشور وەگەرد ئی نەتەوه زنیەو بود و ماکومێان کەێد، چوینکه ئەوه وه ئەو سەر دنیا هات تا زانیاری سڵێمان پادشا بشنەفێ، بنوڕن، کەسێگ گەوراتر له سڵێمان ها ئێرا. «وەختێ روح ناپاک وه کەسێ تێدە دەیشت، چود وەر و جایل وشک و بی ئاو تا شونێگ ئەڕا مەنن بوینیدەو، وەلێ پەێا نیەکێ. جا ئویشێ: ”دواره چمه ئەڕا مالەگەێ خوم که لەلێ هاتمه دەیشت.“ وەلێ وەختێ رەسده ئەوره ماڵەگه چوڵ و گزێ دریاێ و ترک تەمیس دوینی، جا چود و هەفت روح شەڕئاشوتر له خوەێ تیەرێ و گشتێان چنه ناوێ نیشتەجێ بون. ئاخر ئەو ئایەمه خراوتر له ڕوژ یەکمێ بود. ئاخر ئی نەتەوەێ شەڕئاشوه ئیجوره بود.» وه ئەو وەخته که هێمراێ عیسا وەگەرد مەردمەو قسیه کردیا، داڵگ و برایلێ وه دەیشت وساوین و تواسیان وەگەردێ قسیه بکەن. جا یەکی هات وه عیسا وەت: «داڵگ و برایلد وه دەیشت وسانه و توان وەگەردد قسیه بکەن.» وەلێ عیسا وه ئەوه که ئی قسیه وەپێ وەتوی، جواو دا: «داڵگم کیه؟ برایلم کین؟» ئمجا دەس کیشا ئەڕا شاگردیلی و وەت: «ئیانەنه داڵگ و برایلم! چوینکه هەر کەس خاست باوگم که ها ناو ئاسمان وه جێ بارێ، برا و خویشگ و داڵگ منه.» هەر ئەو ڕوژه، عیسا وه ماڵ هاته دەیشت و له لیوەێ دەریاچەێ جەلیل دانیشت. جەماێەت فره گەوراێگ دەور عیسا گردن ئەوجورە که سوار قایقێگ بی و دانیشێده ناوێ، جەماێەتەگەیش گشتێ وه لیوەێ دەریاچەگه وساوین. عیسا چشتیل فرەێگ وه مەسلەتەو ئەڕاێان تاریف کرد. فەرمایش کرد: «جفتیارێگ ئەڕا تویەم خستن چیه دەیشت. وەختێ تویەم خستیا، بڕێگ له تویەمەگان کەفتنه ناو ڕێ و باڵەندەیل هاتن و خواردنێان. بڕێگتر له تویەمەگان کەفتنه ناو زەوی کوچگین که خاک فرەێگ نیاشت؛ جا زوی سەوز کردن، چوینکه خاکەگەێ تەنگ بی. وەلێ وەختێ خوەر هەڵات سزیان. چوینکه ریشه نیاشتن، وشک بین. بڕێگ تر له تویەمەگان کەفتنه ناو دڕگەگان و دڕگەگان گەورا بین و خنکاننیان. وەلێ باقی تویەمەگان کەفتنه ناو زەوی خاس و بەر هاوردن: بڕێگ سەد بەرابەر، بڕێگ شەس و بڕێگ سی بەرابەر. هەر کەس گوش شنەوا دێرێ، بشنەفێ.» ئمجا شاگردەگان هاتنه ئەڕا لاێ عیسا و له لێ پرسین: «ئەڕا وه مەسلەتەو وەگەردێان قسیه کەی؟» عیسایش جواو دا: «دەرک رازیل پادشایی ئاسمان وه ئیوه دریاس، وەلێ وه ئەوانه نێریاس. چوینکه وه ئەو کەسه که دێرێ، فرەتر درێید تا وه فراوانی بیاشتوی، وەلێ ئەو کەسه که نێرێ، هەر ئەوەیشه که دێرێ له لێ سینرێدەو. وه ئی بونه وەگەردێانەو وه مەسلەتەیل قسیه کەم، چوینکه: «نوڕن، وەلێ نیوینن؛ گوش تەکنن، وەلێ نیەشنەفن و نیەفامن. وه ڕاسی نەبوەت ئەشعەیاێ پەێخەمەر له باوەت ئەوانه هاته دی که ئویشێ: «”وه ڕاسی ئیوه شنەفین، وەلێ هەراێهەر نیەفامین؛ وه ڕاسی ئیوه نوڕین، وەلێ هەراێهەر حالیدان نیود. چوینکه ئی قەومه دڵیان ڕەقەو بیه، گوشیلێان سەنگینەو بیه، چەویلیان نویقاننه، نەخواێ وه چەویلیان بوینن و وه گوشیلێان بشنەفن و وه دڵیلێان بفامن و هەڵوگەردیەن و منیش شەفاێان بێەم.“ وەلێ خوەش وه حاڵ چەویل ئیوه چوینکه دوینن، خوەش وه حاڵ گوشیلدان چوینکه شنەفن. وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم فرەێگ له پەێخەمەریل و ئایەمیل سالح ئاوەختی داشتن ئەوه که ئیوه دوینین، بوینن و نین، ئەوەیشه که ئیوه شنەفین، بشنەفن و نەشنەفتن. «جا گوش بێەنه ماناێ مەسلەت جفتیارەگه: وەختێ کەسێگ کەڵام پادشایی خودا شنەفێ وەلێ نیەفامیدێ، ئەو شەڕئاشوه تێد و کەڵامێ که وەناو دڵی کاڵیاس، دزید. ئیه هەر ئەو تویەمەسه که کەفتیەسه سەر ڕێ. تویەمی که کەفێده ناو زەوی کوچگین، کەسێگه که کەڵام خودا شنەفێ و زویزی وه شادی قەبوڵێ کەی، وەلێ چوینکه وەناو خوەێ ریشه نێری، تەنیا قێر کەمێگ دەوام تیەرێ. وەختێ وەبونەێ کەڵام، تویش بەرد یا عەزاو تێ، زویزی له ئیمان کەفێ. تویەمی که کەفێه ناو دڕگیل، کەسێگه که کەڵام شنەفێ، وەلێ نگرانییل ئی جهان و فریو دەوڵەمەنی، کەڵامەگه خنکنێد و بی بەرێ کەێد. وەلێ تویەمێگ که کەفێه ناو زەوی خاس، کەسێگه که کەڵام شنەفێ و فامیدەێ و بەردارەو بود، سەد، شەس یا سی بەرابەر بەر تیەرێ.» عیسا مەسلەت تریش ئەڕاێان هاورد و وەت: «پادشایی ئاسمان مینێده پیاێ که وەناو زەویزارەگەی تویەم خاس وەشان. وەلێ وەختێ خزمەتکاریلێ خەفتوین، دشمەنەگەی هات و له ناو گەنمەگەێ، غەلتاس وەشان و چی. وەختێ گەنمەگه سەوز کرد و گوڵ کرد، غەلتاسەگانیش کەفتنه دەیشت. خوڵامیل ساێو ماڵەگه چینه ئەڕا لاێ و وەتنه پێ: ”ئەرواو، مەر تو وەناو زەویزارەگەد تویەم خاس نەوەشانیده؟ جا ئی غەلتاسەیله له کوره هاتنه؟“ ئەرواو وەته پێان: ”ئیه کار دشمەنه.“ خوڵامەگان وه لێ پرسین: ”تواێ بچیم وژارێان بکێم؟“ وەلێ ئەرواوەگه وەت: ”نه! نەخواێ وەخت وژار کردن غەلتاسەگان، گەنمەگانیش وەگەردێانەو له ریشه بکەنین. بیلن تا وەخت درەو هەر دگێان وەیەکەو برەسن. له وەخت درەو وه درەوکەرەگان ئویشم یەکم جار غەلتاسەگان وژار بکەن و بنەنێانه بافه تا بسزننێان، وەلێ گەنمەگه گردەو بکەن و بکەنەێ ناو ئەمبارەگەم.“» عیسا ئەڕاێان مەسلەتیگ تر هاورد و فەرمایش کرد: «پادشایی ئاسمان جور دەنگ خەردەلیگه که یەکی هەڵێگرێد و وەناو زەویزارەگەێ کاڵێدەێ. هەر چەن دەنگ خەردەل وه گشت دەنگەگان بویچگترە، وەلێ وەختێ سەوز کەی وه گشت گیایل باخەگه گەوراتر بود و بوده دارێگ، ئەوقره که باڵەندەیل ئاسمان تیەن وەناو پەلەگانێ لانه درس کەن.» ئمجا عیسا مەسلەتیگ تر ئەڕاێان هاورد و فەرمایش کرد: «پادشایی ئاسمان جور خەویرترشیگه که ژنێگ هەڵگرد و وەگەرد سێ لنگه ئارد دادەێ یەکا تا گشت خەویرەگه هەڵ باێ.» عیسا ئی چشتیله گشتێ وه مەسلەتیلەو ئەڕا جەماێەتەگه وەت و بێ مەسلەت هویچ ئەڕاێان نەوەت. ئیجوره بی تا پێشگویی پەێخەمەر که وه کتاو زەبور نویسریاس باێه دی که ئویشێ: «مه دەمم واز کەم و وه مەسلەتیلەو قسیه کەم، ئەو چشته که وه دامەزرانن جهان شاریاسەو، ئویشمێ.» ئمجا عیسا جەماێەتەگه هیشتەجێ و چیه ئەڕا ماڵ. شاگردیلی هاتنه ئەڕا لاێ و وەتن: «مەسلەت غەلتاسەگان ناو زەویزارەگه ئەڕامان شیو بکه.» عیسا وه جواویان وەت: «کەسێگ که تویەم خاس وەناو زەویزار وەشنێ، کوڕ ئنسانه. زەویزار، ئی جهانەسه؛ تویەم خاسیش، ڕوڵەیل پادشایی خوەدان. غەلتاسەگان، ڕوڵەیل ئەو شەڕئاشونه؛ ئەو دشمەنه که غەلتاسەگان وەشان، ئبلیسه. وەرز درەویش، ئاخر ئی دەورانەسه؛ درەوکەرەگانیش، فریشتەیلن. هەر ئەوجورە که غەلتاسەگان وژار کەن و وەناو ئاگر سزننەێان، ئاخر ئی دەورانه هەر ئیجوره بود. کوڕ ئنسانیش فریشتەگانێ کل کەی و ئەوانه هەر چشتێگ که بوده بایس گونا و گشت کەسیلێگ که یاسایل خودا نەنه ژێر پا له پادشاێ خودا گردە و کەن و فڕەێان دەنه ناو کویرەێ ئاگر، شونێگ که گیره و دگان وەبان یەک ساین بود. ئمجا ئایەمیل سالح وەناو پادشایی باوگێان، جور خوەر درەوشیەنەو. هەر کەس گوش شنەوا دێرێ بشنەفێ. «پادشایی ئاسمان جور گەنجێگه که وەناو زەویزارێگ شاریاویدەوه، جا یەکی پیاێ کەید و وه دواره شارێدێەو، ئمجا وه خوەشیەو چود هەر چی دێرێ فروشێد و ئەو زەویزاره سێنێ. «هەر ئیجوره پادشایی ئاسمان جور بازرگانێگه که وەشون مروارییل فره خاس گەردی. وەختێ یەێ مرواری فره باێەخ پەێا کرد، چی و هەر چی داشت فروت و ئەو مرواریه سەند. «هەر ئیجوره پادشایی ئاسمان جور توڕێگه که خریا ناو دەریا و گشت جور ماسیێگ چیه ناوێ. وەختێ توڕەگه پڕ بی، کیشانێ ناو ساحل. ئمجا دانیشتن و خاسەگانی خستنه ناو سەوەته، وەلێ خراوەگان فڕه دان. وه ئاخر ئی دەورانیشه هەر ئیجوره بود. فریشتەیل تیەن و شەڕئاشویل له سالحان جیاوه کەن و شەڕئاشویل فڕه دەنه ناو کویرەێ ئاگر، شونێگ که گیره و دگان وەبان یەک ساین بود.» عیسا پرسیه لێان: «گشت ئی چشتەیله حالی بوین؟» ئەوانه وەتنه پێ: «بەڵێ!» عیسا فەرمایش کرد: «جا، هەر ماموستاێ تەوراتێگ که له باوەت پادشایی ئاسمان تالیم گردێه، جور ساێو ماڵێگه که له گەنجینەێ خوەێ چشتیل نو و کویەنه دەر تیەرێ.» وەختێ عیسا ئی مەسلەتیله تەمام کرد وه ئەوره چی و هاته ئەڕا شارەگەێ خوەێ، وەناو کەنیسەگەیان شرو وه تالیم داین مەردم کرد. ئەوجورە که مەردم واقێان پەڕی و وەتیان: «ئی پیا ئی زانیاری و تویەنایی ئەنجام داین ئی موجزەیله له کوره هاوردێه؟ مەر ئیه کوڕ ئەو چو تاشه نیه؟ مەر داڵگێ ناوێ مریەم نیه؟ مەر یاقوب و یوسف و شەمعون و یەهودا براێ نین؟ مەر خویشگەگانێ له لامان زنەیی نیەکەن؟ جا گشت ئی چشتیله وه کوره هاوردێه؟» جا وه پێان بەرخوارد. وەلێ عیسا وەته پێان: «یەێ پەێخەمەر وه هویچ شونێگ بی حرمەت نیه بێجگه وەناو شار و ئاڵ ماڵەگەێ خوەێ!» وه ئەوره وەبونەێ بی ئیمانیێان موجزەیل فرەێگ نەکرد. وه ئەو وەخته هیرودیس حاکم دەنگ و ناو عیسا شنەفت، وه خزمەتکارەگانی وەت: «ئیه یەحیاێ تەعمیددەره. وەناو مردگیل زنیەو بیه، وه ئی بونەسه که ئی کاریل هێزدار و موجزەیله وه دەسێ تێ.» هیرودیس وەبونەێ هیرودیا که وەرجه ئەوه ژن براگەێ فیلیپوس بی، یەحیا گردوی و دەس و پاێ بەسای و خستویه زندان. چوینکه یەحیا وەپێ وەتیا: «رەوا نیه ئی ژنه بخوازێ.» هیرودیس تواسیا یەحیا بکوشێ، وەلێ وه مەردمەگه زاورێ چیاد، چوینکه یەحیا وه پەێخەمەرێگ زانستیان. وەلێ وەختێ جەشن وه دنیا هاتن هیرودیس رەسی، دویەتەگەێ هیرودیا وەناوڕاس مێوانەگان دەس کرده هەڵپەڕگه و هیرودیس خوەشنود بی، جورێگ که قەسەم ئەڕاێ خوارد که هەر چی له لێ بتواێ بیده پێ. دویەتەگەیش وه بان قسیەێ داڵگێ وەت: «سەر یەحیاێ تەعمیددەر هەر وه ئێرا وەناو سینیێگ بیه پێم.» پادشا خەمبارەو بی، وەلێ وەبونەێ قەسەمەگەێ و حرمەت مێوانەگانێ دەستور دا تا سەر یەحیا بێەنه پێ. ئمجا هیرودیس دەستور دا وەناو زندان سەر یەحیا له گیانێ جیاوه کرد و سەرێ وەناو سینیێگ هاوردن و دانەێ دویەتەگه و ئەویش بردێ ئەڕا لاێ داڵگێ. شاگردیل یەحیا هاتن جنازەگەێ هەڵگردن و دەفنی کردن و ئمجا چین و خەوەر دانه عیسا. وەختێ عیسا ئیه شنەفت، سوار قایق بی و وه تەنیایی وه ئەوره چیه ئەڕا شون چوڵێگ. وەلێ وەختێ جەماێەتەگه ئیه شنەفتن، له شارەگانێان پا پیا کەفتنه شونێ. وەختێ عیسا وه قایقەگه داوەزی، جەماێەت گەوراێگ دی و دڵیشێ ئەڕاێان سزیا، نەخوەشەگانیان شەفا دا. نزیک ئێواره بی، شاگردیل هاتنه ئەڕا لاێ عیسا وەتنه پێ: «ئێرا شون چوڵێگه و ڕوژیش نزیک ئاخریه. جەماێەتەگه کل بکه تا بچنه ئەڕا ئاواییل دەور و وەر تا ئەڕا خوێان خواردەمەنی بسێنن.» وەلێ عیسا وەت: «نیەتواێ مەردم بچن. ئیوه خوەدان چشتێگ ئەڕا خواردن بێەنه پێان.» شاگردیل وەتن: «وه ئێرا تەنیا پەنج نان و دو ماسی دێریم.» عیسا وەت: «بارنێ ئێرا ئەڕام.» ئمجا دەستور دا جەماێەتەگه وه مل سەوزایەگان دانیشن. جا پەنج نان و دو ماسیەگه گرده دەس و نوڕیه ئاسمان، بەەرکەتی دا. ئمجا نانەگان لەت کرد و دادەێ شاگردەگان و شاگردەگانیش دانه جەماێەتەگه. ئەوانه گشتێان خواردن و تێر بین، له وردەیل که مەنوی دوانزه سەوەته پڕ کردن. ژمارەێ ئەوانەێ که نان خواردن بێجگه ژن و مناڵ نزیک پەنج هەزار پیا بین. عیسا زویزی شاگردەگانێ وادار کرد تا سوار قایق بون و وەرجه خوەێ بچنه ئەڕا ئەو لاێ دەریاچەگه، خویشێ جەماێەتەگه خسته ڕێ تا بچن. وەشون ئەوه که جەماێەتەگه خسته ڕێ، چیه ئەڕا بان کویه تا وه تەنیا دوعا بکێ. وەختێ خوەر نیشت، وه ئەوره تەنیا بی. له ئەو وەخته قایقەگه وه ساحل فره دویرەو بی و تافەگان دیانه لێ، چوینکه وا وه چەواشەێ ئەوانه هاتیاد. سات له سێ شەو گوزەریاوی که عیسا وه مل ئاو ڕێ کردیا و وەر و لاێ ئەوانه چیاد. وەلێ وەختێ شاگردەگان، دین که عیسا وه مل ئاو ڕێ کەی، رخێان چی، وەتن: «روحێگه»، وه ترسەو کردنێ هاوار. وەلێ عیسا زویزی وەته پێان: «دڵدان قورس بو. منم، ڕخدان نەچود!» پتروس جواو دا: «گەورەم، ئەگەر تویەنی، فەرمان بیه پێم تا وه مل ئاوەگه بامه ئەڕا لاد.» عیسا وەت: «بەو!» ئمجا پتروس وه قایقەگه داوەزی و وه مل ئاوەگه چی کەفته ڕێ وەرەو لاێ عیسا. وەلێ وەختێگ دی واگه تنه، ڕخێ چی و نزیک بی بچوه ژێر ئاو، هاوار کرد «گەورەم، نجاتم بیه!» عیسایش زویزی دەسێ دریژەو کرد و گردێ و وەته پێ: «ئێ کەم ئیمان، ئەڕا شک کردی؟» وەختێ سوار قایقەگه بین واگه وسادەو. ئەوانەێ که وەناو قایقەگه بین سجدەی عیسا کردن و وەتن: «وه ڕاسی تو کوڕ خودای!» وەختێ ڕەسینه ئەو لاێ دەریاچەگه، وه وڵات جنیسارت داوەزین. وەختێگ مەردم ئەو شونه عیسا ناسین، ئایەم کل کردنه ئەڕا گشت ئەو مەنتەقه، مە ردمیش گشت نەخوەشەگانیان هاوردنه ئەڕا لاێ. لاڵکیانه عیسا تا تەنیا دەس بێەنه قێ لیوەێ بەتیەگەێ، هەر کەیش دەس دیاده قێ خاسەو بیاد. ئمجا قێرێ له زانایل فرقەێ فەریسی و ماموستایل تەورات له شار ئورشەلیم هاتنه ئەڕا لاێ عیسا و وەتن: «ئەڕا شاگردەگاند نەریت شێخیل نەنه ژێر پا؟ چوینکه ئەوانه وەرجه نان خواردن دەسێان نیەشورن!» عیسا جواویان دا: «ئێ ئیوه ئەڕا وەبونەێ نەریت خوەدان حوکم خودا نینه ژێر پا؟ چوینکه خودا حوکم کرد: ”حرمەت داڵگ و باوگد بگر،“ هەر ئیجوریشه ”هەر کەس خراو بیده داڵگ یا باوگێ، مەرگ حەقیه.“ وەلێ ئیوه ئویشین: ئەگەر کەسێ وه داڵگ یا باوگێ بویشی: ”هەر چی که باێه ئەڕا مەیەت وه ئیوه بیاتیام، ئەڕا خودا نریاس،“ دی نیەتواید حرمەت باوگێ بگرێ. جا وەبونەێ نەریت خوەدان کەڵام خودا ڕەد کردینه. ئێ دوڕویيل! ئەشعەیاێ پەێخەمەر له باوەت ئیوه چەنێ خاس پێشگویی کرد، وەختێ که وەت: «”ئی قەومه وه دەم زوانەو حرمەتم گرن، وەلێ دڵیان له مه دویره. ئەوانه وه هویچ پەتی پەرەسشم کەن، تالیمیانیش چشتێگ بێجگه حوکمیل ئنسانی نیه.“ ئمجا عیسا ئەو مەردمه چڕیه لاێ خوەێ و وەت: «گوش بێەن و بفامن: ئەو چشته که چوده ناو دەم، ئایەم ناپاکەو نیەکێ بەڵکەم ئەو چشته که له دەمەو تێدە دەیشت، ئەوه ئایەم ناپاکەو کەی.» ئمجا شاگردەگان هاتنه ئەڕا لاێ وەتن: «زانی فەریسیەگان ئی قسیەێ تنه وەپێان بەرخواردیه؟» عیسا جواو دا: «هەر تویله دارێگ که باوگ ئاسمانیم نەچقانوی، وه ریشه کەنرێدەو. وازه لێان بارن. ئەوانه ڕێنماییکەریلێگن که کورن. ئەگەر کوریگ ڕێنماییکەر کوریگ تر بود، هەردگێان کەفنه ناو چا.» پتروس وه عیسا وەت: «ئی مەسلەته ئەڕامان شێو بکه.» عیسا جواو دا: «ئێ ئیوەیش هێمراێ نیەفامین؟ ئێ نیەزانین هەر چی چوده ناو دەم، چوده ناو زگ و وەشونێ له جەسه چوده دەیشت؟ وەلێ هەر چی له دەمەو تێدە دەیشت، له دڵەو دەێده دەیشت و ئیەسه که ئایەم ناپاکەو کەی. چوینکه له دڵه که فکریل خراو، خوین کردن، داوانپێسی، خیزی، دزی، شاێەتی درو، بخت کردن تێدە دەیشت. ئیانەسه که ئایەم ناپاکەو کەن، نه نان خواردن وه دەسیل نەشوریای!» عیسا ئەوره هیشتەجێ و چیه ئەڕا مەنتەقەێ سور و سیدون. ژن کەنعانیێگ که له مەردم ئەو مەنتەقه بی، هاته ئەڕا لاێ عیسا و هاوار کرد: «گەورەم، ئێ کوڕ داود پادشا، بەزەیێد باێده پێمەو! دویەتەگەم سەخت خوو گردیەسەێ.» وەلێ عیسا یەێ کەلیمەیش جواوی نیا، تا ئیه که شاگردەگان هاتن لاڵکیانه پێ وەتن: «ئی ژنه ڕەدێ بکه بچود، چوینکه وه هاوار کردن وەشونمانەو تێد.» عیسایش جواو دا: «مه تەنیا ئەڕا پەسه گوم بیەگان قەوم ئێسرائیل کل کریامه.» وەلێ ژنەگه هات وه نوای عیسا زرانی دا زەوی و وەت: «گەورەم، مەیەتم بیه!» عیسا جواو دا: «درس نیه نان مناڵیل بگرید و بخیده وەر گەماڵیل.» ژنەگه وەت: «بەڵێ گەورەم، وەلێ تەنانەت گەماڵیلیش له ورده نانەگان که له سفرەێ ساێوەگەێان کەفێ، خوەن!» ئمجا عیسا وەت: «ژنەگه، ئیماند فره گەوراس! ئەوه که داوا کەی با ئەڕاد بکرێد!» هەر ئەو ئانه دویەتەگەێ شەفا گرد. عیسا وه ئەوره چی و له لاێ دەریاچەێ جەلیل ڕەد بی، چیه بان کویەێگ و وه ئەوره دانیشت. جا جەماێەت فرەێگ هاتنه ئەڕا لاێ عیسا و وەگەرد خوێان ئایەمیل شەل و کور و فەلەج و لاڵ و قێر فرەێگ تر نەخوەش هاوردن و نانه نوای پاێ عیسا، ئەیویش شەفاێان دا. جەماێەت وەختێ دین لاڵیل قسیه کەن، فەلەجەیل ساقەو بون، شەلیل ڕێ کەن و کوریل بیناوه بون، سەریان سڕ مەن و خوداێ ئێسرائیل جەڵاڵ دان. ئمجا عیسا شاگردەگان چڕیه لاێ خوەێ و وەت: «دڵم وه حاڵ ئی مەردمه سزێ، چوینکه ئێرنگه سێ ڕوژه هانه گەرد من و دی چشتێگ ئەڕا خواردن نێرن. نیەتوام ئەوانه ورسی کلیان بکەم، نەخواێ وەناو ڕێ پا بخەن و بڕ نەکەن.» شاگردەگان وەتن: «وه ئی شون چوڵه له کوره تویەنیم نان ئەڕا تێر کردن ئی هەمگه جەماێەته پەێا بکێم؟» عیسا پرسی: «چەن گله نان دێرین؟» وەتن: «هەفت نان و چەن گله ماسی بویچگ.» عیسا وه جەماێەتەگه وەت تا بنیشنه زەوی. جا هەفت نانەگه و چەن گله ماسییش گرد و وەشون شوکر کردن، لەتیان کرد، دادەێ شاگردەگانێ و شاگردەگانیش دانەێ جەماێەتەگه. گشت خواردن و تێر بین، شاگردەگانیش هەفت سەوەته پڕ له وردەیلێ که مەنوی گردەو کردن. ئەوانه که نان خواردن بێجگه ژن و مناڵ، چوار هەزار پیا بین. ئمجا عیسا جەماێەتەگه ڕەد کرد و سوار قایق بی و چیه ئەڕا مەنتەقەێ مەجەدان. قێرێ له زانایل فرقەێ فەریسی و زانایل فرقەێ سەدوقی هاتنه ئەڕا لاێ عیسا تا ئەزمونێ بکەن، له لێ داوا کردن تا نیشانەێگ ئاسمانی نیشانیان بێی. عیسا جواو دا: «وەختێ بوده خوەرئاوا، ئویشین ”هەوا خاسەو بود، چوینکه ئاسمان سویەره،“ دەم شەوەکیش ئویشین ”ئیمڕو هەوا خراوه، چوینکه ئاسمان سویەرەو بیه و دەم ناسه یەک.“ ئیوه خاس زانین چوی شێوەێ ئاسمان بخوەنین، وەلێ نیەتویەنین نیشانەیل زەمانیل بخوەنین. نەتەوەێ شەڕئاشو و داوانپێس داواێ نیشانەێگ کەن. وەلێ نیشانەێگ نیرێیده پێان، بێجگه نیشانەێ یونس پەێخەمەر.» جا عیسا ئەوانه هیشتەجێ و چی. وەختێ شاگردیل ڕەسینه ئەو لاێ دەریاچەگه، له هویرێان چوی نان وەگەرد خوێان بوەن. عیسا وەپێان وەت: «هوشدان بود، له خەویرترش فەریسییل و سەدوقییل دویرێ بکەن.» جا شاگردیل وەناو خوێان شرو کردنه قسیه و باس و وەتیان: «وەگەرد خوەمان هویچ نانیگ ناوردیمنه.» وەلێ عیسا که ئیه زانستیاد وەپێان وەت: «ئێ کەم ئیمانیل، ئەڕا چه له باوەت ئیه که نان نێرین وەناو خوەدان قسیه و باس کین؟ هێمراێ حالی نوینه؟ وه هویردان نیەتێی ئەو پەنج نانه ئەڕا پەنج هەزار نەفەرەگه و چەن سەوەته گردەو کردین؟ یا هەفت نانەگه ئەڕا چوار هەزار نەفەرەگه و چەن سەوەتەیش گردەو کردین؟ ئێ ئەڕا نیەفامین که من له باوەت نان قسیه نەکردم؟ له خەویرترش فەریسییل و سەدوقییل دویرێ بکەن.» ئمجا شاگردیل حالی بین که عیسا له باوەت خەویرترش نان ئاگادارێان نیەکێ، بەڵکەم له باوەت تالیم فەریسیەیل و سەدوقییل ئویشێ. وەختێ عیسا ڕەسیه مەنتەقەێ قیسەریەێ فیلیپی، له شاگردیلی پرسی: «مەردم ئویشن کوڕ ئنسان کیه؟» ئەوانه وەتن: «بڕێگ ئویشن یەحیاێ تەعمیددەره، یەێ بڕ ئویشن ئەلیاس پەێخەمەره و یەێ بڕ تریش ئویشن ئرمیای پەێخەمەره یا یەکی له پەێخەمەریله.» عیسا له لێان پرسی: «ئیوه چه ئویشین؟ ئێ ئیوه ئویشین مه کیێم؟» شەمعون پتروس جواو دا: «تو مەسیح وادەدریاید، کوڕ خوداێ زنی!» عیسایش جواو دا: «خوەش وه حاڵ تو، شەمعون، کوڕ یونا! چوینکه گوشت و خوین ئیه ئەڕاد ئاشکرا نەکردیه، بەڵکەم باوگ مه که ها ناو ئاسمان. منیش وەپێد ئویشم که تو پتروسی که وه ماناێ تاش کەمەره، وه مل ئی تاش کەمەره، کلیساێ خوەم درس کەم. دەروازەیل جهان مردگیل وه ملێ زاڵ نیەون. کلیلەگان پادشایی ئاسمان دەمه پێد. هەرچێ که تو وه مل زەوی بوەسی، وەناو ئاسمان بەسریێد، هەرچێ که تو وه مل زەوی واز بکێ، وەناو ئاسمان واز کرێید.» ئمجا عیسا نوای شاگردیل گرد تا وه کەسێ نویشن ئەیو مەسیح واده دریایه. وه ئەو وەخته عیسا شرو کرد ئاگادار کردن شاگردەگانێ که باێه بچوده ئەڕا شار ئورشەلیم، وه ئەوره وه دەس شێخیل و سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات رەنج فرەێگ بکیشێ و بکوشرێی و وه ڕوژ سێیەم زنیەو بود. پتروس، عیسا کیشاده لا و خوڕیه ملێا و وەت: «دویر له تو گەورەم! هەراێهەر ئیه نیەتێدە سەرد.» وەلێ عیسا هەڵوگەردیا و وه پتروس وەت: «دویرەو بکەفه مه، ئێ شەیتان! تو نوا ڕێم گری، چوینکه فکریل تو ئنسانیه، نه خودایی.» ئمجا عیسا وه شاگردەگانێ وەت: «ئەگەر کەسێگ بتواێ بکەفێده شون مه، باێه له خوەێ دەس بکیشێ، سەلیب خوەێ هەڵبگرێ و وەشون منەو باێ. چوینکه هەر کەس بتواێ گیان خوەێ نجات بێی، له دەسێ دەێ؛ وەلێ هەر کەس وەبونەێ مه گیان خوەێ وه دەس بێی، گیان خوەێ وه دەس تیەرێ. چوینکه ئەڕا ئایەم چ سودێگ دێرێ گشت جهان بوێدەو، وەلێ گیان خوەێ بواخی؟ یا ئایەم ئەڕا وه دەس هاوردن گیان خوەێ چه تویەنێ بێی؟ «ئەڕا ئیه که کوڕ ئنسان وەناو جەڵاڵ باوگ ئاسمانی خوەێ وەگەرد فریشتەگانێ تێیدەو، ئەوسا دەسخوەشانەێ هەر کەسێگ وه پێ کردەوێ دەێدەو. وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم بڕێگ وه ئەوانه که وه ئێرا وسانه، تا کوڕ ئنسان نوینن که وەناو پادشاێ خوەێ تێدەو، تام مەرگ نیەکەن.» وەشون شەش ڕوژ، عیسا، پتروس و یاقوب و یوحەناێ براێ وەگەرد خوەێ برد ئەڕا بان کویەێ بەرزێگ تا وه ئەوره تەنیا بون. وه ئەوره، له لاێ ئەوانه، شێوەێ گویڕیا، دەمچەوی جور خوەر درەوشیا و دڵنگەگەێ جور نویر چەرمیەو بی. وه ئی وەخته، وه ئەوره موسای پەێخەمەر و ئەلیاس پەێخەمەر وه ئەوانه ئاشکرا بین و وەگەرد عیسا نیشتنه قسیه و باس کردن. پتروس وه عیسا وەت: «گەورەم، فره خاسه ئیمه هایمنه ئێرا. ئەگەر بتوای وه ئێرا سێ گله کوڵا درس کەم، یەکی ئەڕا تو، یەکی ئەڕا موسا و یەکیگیش ئەڕا ئەلیاس.» هێمراێ پتروس داشت قسیه کردیا که لەناکاوا هەوریگ درەوشیاێ ساێەڕ خسته ملێان و دەنگێگ وەناو هەورگەوه هات که: «ئیەسه کوڕه عەزیزەگەم که له لێ فره خوەشنودم، گوش بێەنه لێ.» شاگردیل وەختێ ئی دەنگه شنەفتن، گەن جور زاورێان چی، وه دەمەو کەفتنه مل زەوی. وەلێ عیسا هات دەس نا قەێان و وەت: «هەڵسن، زاوردان نەچود.» وەختێ چەو هێز دان، کەسێگ تر بێجگه عیسا له لاێ خوێان نین. وەختێ له کویەگه هاتیانه خوار، عیسا وەپێان فەرمان دا: «ئەو چشته که دينه ئەڕا کەسێگ نویشن تا وەختێ که کوڕ ئنسان وەناو مردگیل زنیەو بود.» شاگردیل له لێ پرسین: «جا ئەڕا ماموستایل تەورات ئویشن یەکم جار باێه ئەلیاس باێ؟» عیسا جواو دا: «ئیه درسه که یەکم جار ئەلیاس تێ و گشت چشتێگ جور جارانێ ڕیکڕاس کەی. وەلێ وەپێدان ئویشم هەر ئێرنگەیش ئەلیاس هاتێه و نەناسینێ، بەڵکەم هەر چی تواسن وەگەردیەو کردن. هەر ئیجوره کوڕ ئنسانیش وه دەسێان عەزاو کیشێ.» ئمجا شاگردەگان حالی بین که عیسا باس یەحیاێ تەعمیددەر ئەڕاێان کەی. وەختێ ڕەسینه لاێ جەماێەتەگه، پیاێگ هات ئەڕا لاێ عیسا و وه نوای زرانی دا زەوی و وەت: «گەورەم، بەزەیێد باێده کوڕەگەم. سەرع دێرێ و گەن جور عەزاو کیشێ. فره جار کەفێده ناو ئاگر و ناو ئاویش. هاوردمی ئەڕا لاێ شاگردیلد، وەلێ نەتویەنستن شەفاێ بێەن.» عیسا جواو دا: «ئێ نەتەوەێ بی ئیمان و له ڕێ دەرچی، تا کەی باێه وەگەرد ئیوه بمێنم؟ تا کەی باێه تاموڵدان بکەم؟ ئەو کوڕه بارنه ئێرا ئەڕا لام.» جا عیسا وه دێوەگه تەشەرێگ دا و ئەویش له کوڕەگه دەر چی، کوڕەگەیش زویزی شەفا گرد. ئمجا شاگردەگان هاتنه ئەڕا لاێ عیسا و وه تەنیا له لێ پرسین: «ئیمه ئەڕا نەتویەنستيم ئەو دێوه بکێمه دەیشت؟» عیسا وەپێان وەت: «وەبونەێ ئیمان کەمدانه. چوینکه وه ڕاسی وەپێدان ئویشم، ئەگەر ئیمانێگ وه بویچگی دەنگ خەردەلێگ بیاشتوین، وه ئی کویه ئویشین ”وه ئێرا بچو ئەڕا ئەوره“ چود و هویچ چشتێگ ئەڕادان مەحاڵ نیه. وەلێ ئی جنس دێوه بێجگه وه ڕوژه و دوعا دەر نیەکرێید.» وەختێ وه ناوچەێ جەلیل وه دەور یەکەو گردەو بین، عیسا وەپێان وەت: «کوڕ ئنسان درێیده دەس مەردم و کوشنێ، وه ڕوژ سێیەم زنیەو بود.» شاگردەگانیش فره پەشێو بین. وەختێ عیسا و شاگردەگانێ ڕەسینه شار کەفەرناحوم، ماموریلێگ که باج دو درهەمەگەێ مابەد گردەو کردیان، هاتنه ئەڕا لاێ پتروس و وەتن: «ئێ ماموستاگەدان باج مابەد نێی؟» ئەویش وەت: «هەڵبەت که دەێ.» وەختێ پتروس هاته ئەڕا ماڵ، وەرجه ئەوه که قسیەیگ بکێ عیسا وەت: «ئێ شەمعون، تو چه فکر کەی؟ پادشایل زەوی له کی باج و خەراج گرن؟ له مناڵیل خوێان یا له بیگانەێل؟» پتروس وەت: «له بیگانەێل.» عیسایش وەپێ وەت: «ئێ جا مناڵیل ڕزگارن! وەلێ ئەڕا ئیه که نەرەنجنیمنیان، بچوه لیوەێ دەریاچەگه و قولاوی بخه. یەکم ماسی که گردی، دەمێ بکەرەو. سکەێگ چوار درهەمی پەێا کەی، بوەری و بەش خوەم و خوەد بیه پێان.» وه ئەو وەخته شاگردەگان هاتنه لاێ عیسا و وەتن: «کی وەناو پادشایی ئاسمان وه گشتێ گەوراتره؟» عیسا مناڵێگ چڕێ و نادێ ناوڕاسیان و وەت: «وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، تا نەگوڕێین و نوینه جور مناڵیل، هەراێهەر وه پادشایی ئاسمان ڕێ پەێا نیەکین. هەر کەس خوەێ جور ئی مناڵه بێ فیسەو بکێ، وەناو پادشایی ئاسمان وه گشتێ گەوراتره. هەر کەیش ئیجور مناڵێگ وه ناو منەو قەبوڵ بکێ، مه قەبوڵ کردێه. وەلێ هەر کەیش بایس بود یەکیگ وه ئی بویچگیله که وه مه ئیمان دێرن تویش گونا بود، ئەڕاێ خاستر ئیه بی هارئاسیاو گەوراێگ بوەسریه ملێ و له بن دەریا بخنکێی! وای وه حاڵ ئی جهانه وەبونەێ خەڵەتیانیلێگ که ئایەمیل تویش گونا کەن، چوینکه هاتن خەڵەتیانیل باێه بود، وەلێ وای وه حاڵ ئەو کەسه که خەڵەتانن له ڕێ ئەوه تێد! جا ئەگەر دەسد یا پاد تویش گوناد کەی، بوڕێ و فڕەی بیه. ئەڕاد خاستر ئیەسه که فەلەج یا شەل بچیه ناو ژیان ئەبەدی تا ئیه که وه هەردگ دەسەو یا هەردگ قولد فڕه بیەرێیده ناو ئاگر ئەبەدی. ئەگەریش چەود تویش گوناد کەی، دەرێ بار و فڕەی بیه. ئەڕا تو خاستر ئیەسه وه یەێ چەو بچیه ناو ژیان ئەبەدی، تا ئیه که وەگەرد هەردگ چەو فڕه بیەرێیده ناو ئاگر جەهەنم. «هوشدان بود یەکیگ له ئی بویچگیله سوکەو نەکێن، چوینکه وەپێدان ئویشم فریشتەیلێان وەناو ئاسمان هەمویشه ڕوی باوگم که ها ناو ئاسمان دوینن. چوینکه کوڕ ئنسان هاتێه تا ئەوه که گوم بیه نجات بێید. ئیوه چه فکر کین؟ ئەگەر پیاێگ سەد گله پەس بیاشتود و یەکی له ئەوانه گوم بود، مەر ئەو نەوەد و نو گله وه مل کویەگه وێڵ نیەکێد و نیەکەفێه شون ئەو یەێ گله پەس گوم بیه؟ وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، ئەگەر پەێاێ بکێ، ئەڕا ئەو یەێ گله فرەتر خوەشاڵەو بود تا ئەو نەوەد و نو گله پەسه که گوم نوینه. جا خاست باوگ مه که ها ئاسمان ئیه نیه که یەکی وه ئی بویچگیله وه دەس بچود. «ئەگەر براگەد وەپێد گونا کرد، بچو وه تەنیا وه بین خوەد و خوەی خەتاگەی بویشه پێ. ئەگەر گوش دا لێد، براگەد وه دەس هاوردیده؛ وەلێ ئەگەر گوشه لێد نێا، یەک یا دو نەفەرتر وەگەرد خوەد بوه تا ”هەر قسیەیگ وه شاێەتی دو یا سێ شاێەتیدەر سابت بود.“ ئەگەریش وه قسیەێ ئەوانه گوش نێا، وه کلیسا بویش؛ ئەگەریش تەنانەت وه کلیسا گوش نێا، بیل ئەوه ئەڕاێ تو جور بتپەرەس و باجگرێگ بود. وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، هەر چی که وه مل زەوی بوەسین، وەناو ئاسمان بەسریێد، هەر چی وه مل زەوی واز بکێن، وەناو ئاسمان واز کرێید. وه دواره وەپێدان ئویشم ئەگەر دو نەفەر له لێدان وه مل زەوی له باوەت چشتێ که توان بکەفنه یەک، له لاێ باوگم که ها ناو ئاسمان ئەڕاێان ئەنجام گرێ. چوینکه وه هەر شونێگ دو یا سێ نەفەر وه ناو مه گردەو بون، مه وه ئەوره هامه ناوێان.» ئمجا پتروس هاته ئەڕا لاێ عیسا وه لێ پرسی: «گەورەم، تا چەن جار براگەم وه حەقم گونا بکێ، باێه بوەخشمێ؟ ئێ تا هەفت جار؟» عیسا جواو دا: «مه وەپێد نیویشم هەفت جار، بەڵکەم هەفتا هەفت جار. «جا پادشایی ئاسمان مینێده پادشاێگ که تواێ وەگەرد خزمەتکارەگانی حساوکتاو بکێ. وەختێ شرو کرده حساوکتاو، یەکی هاوردنه ئەڕا لاێ که ده هەزار کیسەێ تەڵا وەپێ قەرددار بی. وەلێ چوینکه نیەتویەنستیاد قەردەگەێ بێیدەو، ئەرواوەگەێ دەستور دا خوەێ و ژن و مناڵیلی و گشت دارایەگەێ بفروشن تا قەردەگەێ بێیدەو. جا خزمەتکارەگەیش وه نوای دەم ئەرواوەگە زرانی دا زەوی و لاڵکیاده پێ وەت: ”دەرفەت بیه پێم تا گشت قەردەگەم بیەمەو.“ جا ئەرواوەگە دڵی ئەڕاێ سزیا و قەردەگەێ بەخشی و ڕزگاری کرد. وەلێ وەختێ هەر ئەو خزمەتکاره چیاده دەیشت، یەکی له هاوکاریل خوەێ دی که سەد دینار وەپێ قەرددار بی. جا گردێ و چنگ ناده قوڕگێ و وەت: ”قەردەگەد بیەرەو!“ هاوکارەگەیشێ کەفته مل پاێ و لاڵکیاده پێ وەت: ”دەرفەت بیه پێم تا گشت قەردەگەم بیەمەو.“ وەلێ ئەوه قەبوڵ نەکرد، بەڵکەم چی تا وەختێ که قەردەگەی بێیدەو، خستەی زندان. وەختێ ئەو باقی هاوکارەگانێ ئەو چشته که هەڵکەفتوی دین، فره پەشێو بین و چینه لاێ ئەرواوەگەێان گشت ئی هەڵکەفته ئەڕاێ وەتنەو. جا ئەرواوەگە خزمەتکارەگەی چڕێ و وەت: ”ئێ خزمەتکار شەڕئاشو، مەر مه وەبونەێ ئیه که لاڵکێده پێم گشت قەردەگەد نەوەخشام؟ ئێ نەبایه تنیش بەزەیێد باتیا هاوکارەگەد هەر ئەو جوره که مه بەزەییم هاته پێدەو؟“ جا ئەرواوەگە توڕه بی و دادەێ دەس شکەنجەکەریل تا وەختێ که گشت قەردەگەێ بێیدەو. باوگ ئاسمانی منیش وەگەرد هەرکامدان هەر ئیجوره ڕێ رەوشت کەی، ئەگەر ئیوەیش براگەدان وه گێ دڵیگ نەوەخشین.» وەختێ عیسا ئی قسیەیله تەمام کرد، ناوچەێ جەلیل هیشتەجێ و هاته ئەڕا ئەو لاێ چەم ئوردون وه ناوچەێ یەهودیه. جەماێەت فرەێگ وەشونیەو کەفتنه ڕێ و ئەیویش وه ئەوره شەفاێان دا. زانایل فرقەێ فەریسی هاتنه ئەڕا لاێ عیسا تا ئەزمونێ بکەن. له لێ پرسین: «ڕەواس که پیا ژنەگەێ خوەێ وه هەر باوەتێ تەڵاق بێی؟» عیسا جواو دا: «مەر وەناو تەورات نەخوەنینه ئەیو که جهان وه دی هاورد وه سەرەتا ”ئیانه پیا و ژن وه دی هاورد.“ جا وەت: ”وه ئی بونه، پیا داڵگ و باوگ خوەێ هیلێده جێ، لچکێیه ژنەگەێ و ئەو دو نەفەره بونه یەێ جەسه.“ جا ئەوانه دی دو نێن، بەڵکەم یەێ تەنن. جا ئەو چشته که خودا داسه قێ یەکەو، ئایەم نەبایه جیاێەو بکێ.» وه عیسا وەتن: «ئێ ئەڕا موسای پەێخەمەر دەستور دا که پیا تەڵاقنامه بیده ژنەگەێ و له لێ جیاوه بود؟» عیسا وەپێان وەت: «موسا وەبونەێ دڵڕەقی ئیوه هیشت تا ژنەگاندان تەڵاق بێین، وەلێ له سەرەتا ئیجوره نوی. وەپێدان ئویشم، هەر کەس ژنەگەێ بێجگه ئەڕا خیزی تەڵاق بێی و ژنێگ تر بخوازێ، ئەوه داوانپێسی کردێه.» شاگردەگان وه عیسا وەتن: «ئەگەر وەزوحال پیا وەگەرد ژنەگەێ ئیجورەسه خاستره ژن نەخوازێ!» وەلێ عیسا وه ئەوانه وەت: «گشتیەکی نیەتویەنن ئی قسیه قەبوڵ بکەن، مەر ئەوانه که وەپێان دریاس. چوینکه بڕێگ خاجەن، وه ئی بونه که وه زگ داڵگ وه ئیجوره هاتنەسه دنیا؛ بڕێگ تر وه دەس مەردم خاجه بینه، بڕێگ تریش وەبونەێ پادشایی ئاسمان خوێان خاجه وه حساو تیەرن. هەر کەس تویەنێ ئیه قەبوڵ بکێ بیلن بکێ.» ئمجا مەردم مناڵیلیان هاوردنه ئەڕا لاێ عیسا تا دەس بنێه ملێان و دوعا بکێ. شاگردەگان سەرزەنشت مەردم کردن، وەلێ عیسا وەت: «بیلن مناڵیل بانه ئەڕا لاێ مه؛ نوایان مەگرن، چوینکه پادشایی ئاسمان هن ئیجور کەسیلێگه.» جا عیسا دەس نا مل مناڵیل و وه ئەوره چی. ئمجا پیاێگ هاته ئەڕا لاێ عیسا و وەت: «ماموستا، چ کار خاسێ باێه بکەم تا زنەیی ئەبەدی بیاشتوم؟» عیسا وەپێ وەت: «ئەڕا له باوەت خاسێ له لێم پرسید؟ تەنیا یەکیگ خاسه. ئەگەر تواێ بچیده ناو زنەیی ئەبەدی حوکمەگان شەریعەت وه جا بار.» ئەو پیا وەت: «کامێان؟» عیسا وەت: «”خوین مەکه، داوانپێسی مەکه، دزی مەکه، شاێەتی درو مەێه، حرمەت داڵگ و باوگد بگر،“ ”هاوساگەد جور خوەد دوس بیاشتو.“» ئەو جوانه وەت: «گشت ئی حوکمیله وه جا هاوردمه؛ ئێ دی چه کەم دێرم؟» عیسا فەرمایش کرد: «ئەگەر تواێ کامڵ بویدن، بچو هەر چی ديری بفروش و پویلەگەێ بیه کەمدەسیل که وەناو ئاسمان گەنج وه دەس تیەرێ. ئمجا بەو بکەفه شونم.» جوانەگه وەختێ ئیه شنەفت، خەمبارەو بی و له ئەوره چی، ئەڕا ئیه که فره دەوڵەمەن بی. ئمجا عیسا وه شاگردەگانێ وەت: «وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، ڕێ پەێا کردن دەوڵەمەنیل وه پادشایی ئاسمان چەنێ سەخته! وه دواره وەپێدان ئویشم، ڕەد بوین شتر له کونای دەرزی ئاسانترە له ڕێ پەێا کردن دەوڵەمەنێگ وەناو پادشایی خودا.» شاگردەگان وه شنەفتن ئی قسیه فره ئەڵاجویان هات و وەتن: «جا کی تویەنێ نجات پەێا بکێ؟» وەلێ عیسا نوڕیه پێان و وەت: «ئیه ئەڕا ئنسان مەحاڵه، وەلێ ئەڕا خودا گشت چشتێگ بود.» جا پتروس وەت: «بنوڕ، ئیمه گشت چشتێگ هیشتیمنەسه جێ و کەفتیمنەسه شون تو. جا چه بوده نسیومان؟» عیسا وەپێان وەت: «وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، وه دنیاێ تازه، وەختێ که کوڕ ئنسان وه سەر تەخت جەڵاڵ خوەێ دانیشێ، ئیوەیش که وەشونمەو هاتینه، دانیشینه سەر دوانزه تەخت و وه دوانزه هوز ئێسرائیل داوەری کین. هەر کەیش وەبونەێ ناو مه ماڵ یا برا یا خویشک یا داڵگ یا باوگ یا مناڵ یا ماڵ موڵک خوەێ بیلیده جێ، سەد ئەوقره پەێا کەی و زنەیی ئەبەدی وه میراتی بی. وەلێ قێر فرەێگ که یەکمینن، بونه ئاخر و ئاخریەگان بونه یەکم! «پادشایی ئاسمان مینێده ساێو باخێگ که شەوەکی شەفەق دەێده دەیشت تا ئەڕا باخ ئەنگویرەگەێ کارکەریلێ بگرێ. وەگەرد کارکەریل وه ڕوژی یەێ دینار کەفتنه یەکا. ئمجا کلیان کرده ئەڕا ناو باخ ئەنگویرەگەێ خوەێ. نزیک سات نو شەوەکی وه دواره دا دەیشت، وه دەور مەێدانەگه قێرێ تر دی که بێکار وسانه. وەپێان وەت: ”ئیوەیش بچنه ناو باخ ئەنگویرەگەم، هەر چێ حەقدان بود دەمه پێدان.“ ئەوانەیش چین. وه دواره سات دوانزه نیمەڕو و سات سێ دویای نیمەڕو چی، هەر ئی کاره کرد. نزیک سات پەنج ئێواره وه دواره چی، چەن نەفەرتر دی بێکار وسانه، له لێان پرسی: ”ئەڕا گشت ڕوژ وه ئێرا بێکار وساینه؟“ ئەوانه وەپێ وەتن: ”چوینکه هویچکەس ئەڕا کارکردن نەوردیەسەمان.“ ئەویش وەپێان وەت: ”ئیوەیش بچنه ناو باخ ئەنگویرەگەم.“ وەختێ بیه خوەرئاوا، ساێو باخ ئەنگویرەگه وه کاروەدەسەگەێ وەت: ”کارکەرەگان بچڕ و حەق دەسەگانیان بیه، له ئاخرەو شرو بکه تا بڕەسێه یەکمین نەفەر.“ کارکەریلێ که سات پەنج ئێواره هاتوین، نەفەرێگ یەێ دینار گردن. وەختێ نەوبه ڕەسیه کەسیلێ که یەکم جار هاتوین، وه لاێ خوێانا فکر کردن فرەتر حەقدەس گرن، وەلێ هەر کام وه ئەوانەیش یەێ دینار گردن. وەختێ حەقدەسەگەیان سەندن، وه سەر ساێو باخەگه کردنێ خوتەخوت و وەتیان: ”ئیانه که ئاخرسەر هاتن تەنیا ساتێگ کار کردنه. تنیش وەگەرد ئیمه که سەختی و گەرماێ ڕوژ کیشایمنه، کردێدەسەمانه یەکی!“ وەلێ ساێو باخەگه ڕوی کرده یەکیگێان و وەت: ”ڕەفیق مه که ستەمە پێد نەکردمه. مەر وه یەێ دینار نەکەفتیمه یەک؟ حەق دەسەگەد بگر و بچو. مه توام وه ئی ئاخرینەگەیش چەنه تو حەقدەس بێەم. ئێ حەق نێرم ئەوه که توام وه سەر ماڵ خوەم بارم؟ یا چەو نێری دەس دڵوازای مه بوینی؟“ وه ئیجوره ئاخرینەگان بونه یەکمین و یەکمینەگان بونه ئاخرین!» وەختێ عیسا چیاده ئەڕا شار ئورشەلیم، وەناو ڕێ، دوانزه شاگردەگەێ خوەێ کیشاده لا و وەپێان وەت: «بنوڕن، وەرەو ئورشەلیم چیمن. وه ئەوره کوڕ ئنسان دەنه دەس سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات. ئەوانه کوڕ ئنسان وه مەرگ ماکومێ کەن و دەنێ دەس ناجویلەکەیل تا تویلەکی وەپێ بکەن و قەمچی بێەن و بکیشنێ سەلیب. جا ئەیو وه ڕوژ سێیەم زنیەو بود.» ئمجا داڵگ کوڕیل زبدی وەگەرد کوڕەگانی هاته ئەڕا لاێ عیسا و وه نوای زرانی دا زەوی وه لێ داوا کرد کارێگ ئەڕاێ بکێ. عیسا وه ژنەگه وەت: «چه تواێ؟» وەت: «بویش ئی دو گله کوڕمه وەناو پادشایی تو، یەکیگێان وه لاێ ڕاسد و ئەواکه وه لاێ چەپدەو دانیشن.» عیسا جواو دا: «ئیوه نيەزانين داواێ چه کین! تویەنين وه ئەو جامه که وه ئی زویه مه نوشم، بنوشین؟» وەتن: «تویەنیمن.» عیسا وەپێان وەت: «له جامێ که مه نوشم، ئیوەیش نوشین، وەلێ دانیشتن وه لاێ ڕاس و چەپ مه وه دەس مه نیه تا وه کەسێگ بوەخشم. ئی شونه هن کەسیلێگه که باوگم ئەڕاێان گورجەو کردێه.» وەختێ ئەو ده شاگرد تر ئیه شنەفتن، وه ئەو دو برا فره توڕه بین. وەلێ عیسا چڕیەێان و وەت: «ئیوه زانين ئەوانه که حاکمیل قەومیلترن، وەپێان سەروەری کەن و گەورایلێان وەپێان فەرمان دەن. وەلێ وەناو ئیوه ئیجوره نود. هەر کەس بتواێ وه ناودان گەورا بود، باێه خزمەتکار ئیوه بود. هەر کەیش بتواێ وه ناودان یەکم بود، باێه خوڵام ئیوه بود. تەنانەت کوڕ ئنسانیش نات تا خزمەتی بکەن، بەڵکەم هات تا خزمەت بکێ و گیان خوەێ ئەڕا ڕزگاری ئایەمیل فرەێگ فەدا بکێ.» وەختێ عیسا و شاگردەگانێ شار ئەریحا هیشتیانەجی، جەماێەت فرەێگ کەفتنه شونێ. ئێرنگه دو پیاێ کور وه لیوەێ ڕێ دانیشتوین. وەختێ شنەفتن عیسا وه ئەوره ڕەد بود، کردنێ هاوار وەتن: «گەورەمان، ئێ کوڕ داود پادشا، بەزییده پێمانا باێد!» جەماێەتەگه خوڕینه ملێان و وەتن که بیدەنگ بون، وەلێ ئەوانه وه دەنگ بەرزتر هاوار کردیان: «گەورەمان، ئێ کوڕ داود پادشا، بەزییده پێمانا باێد!» عیسا وساد و چڕیەێان و وەت: «چه تواین ئەڕادان بکەم؟» ئەوانه وەپێ وەتن: «گەورەمان، توایم چەویلمان واز بود.» عیسایش دڵی ئەڕاێان سزیا و دەس هاورده چەویلیان و زویزی بیناییان وه دەس هاوردن و کەفتنه شونێ. وەختێ وه شار ئورشەلیم نزیکەو بین و ڕەسینه ئاوایی بەیت‌فاجی له کویەێ زیتون، عیسا دو گله له شاگردیل خوەێ کل کرد و وەپێان فەرمایش کرد: «بچنه ئەڕا ئەو ئاواییه ها نوادان. هەر ئیه که چینه ناوێ، خەر و خەرکوڕێگ که بەسیاسەو پەێا کین. وازێان بکەن و بارنێانه ئەڕا لاێ مه. ئەگەر کەسێگ چشتێ وەپێدان وەت، بویشن: ”خوداوەند هەوەجیه پێان دێرێ،“ ئەویش زویزی کلیان کەی.» ئیه هەڵکەفت تا ئەو چشته که زەکەریاێ پەێخەمەر وەتوی باێه دی: «وه دویەت کویەگەێ سەهیون بویشن، ”بنوڕ، پادشاگەد تێیده ئەڕا لاد، وه بێ فیسیەو، سوار خەریگ، سوار وه خەرکوڕێگ.“» ئەو دو شاگرده چین و ئەو کاره کردن که عیسا دەستور داویه پێان. ئەوانه خەر و خەرکوڕیەگەێ هاوردن و بەتیەگانێان خستنه بانێان و عیسا سوار بی. جەماێەت فرەێگیش بەتیەگانێان خستیانه سەر ڕێ و قێرێ تریش پەل داریل بڕیان و خستیانه سەر ڕێ. جەماێەتی که وه نوای عیسا چیان و ئەوانه که وەشونیەو هاتیان، هاوار کردیان و وەتیان: «نجات بیه کوڕ داود پادشا!» «بمارکه ئەوه که وه ناو خوداوەند تێ!» «نجات وەناو ئاسمان بەرز!» وەختێ عیسا چیه ناو ئورشەلیم، شارەگه گشتێ کەفته جوش و خروش و وەتیان: «ئیه کیه؟» جەماێەتیش وەتیان: «ئیه عیساێ پەێخەمەره، له مەردم ناسرەێ جەلیله!» ئمجا عیسا چیه ناو مابەد و گشت ئەوانه که وەناو مابەد چشت فروتیان و سەندیان، دەرێان کرد و میز سەرافیل و بەسات کەموتەر فروشيل ژيرەبان کرد. وەپێان وەت: «وەناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر نویسریاس: ”وه ماڵ من ئویشن ماڵ دوعا،“ وەلێ ئیوه کردینەسەێ ’لانه و کوڵەگەێ دزیل‘.» وەناو مابەد، کوریل و شەلیل هاتنه ئەڕا لاێ عیسا، ئەیویش شەفاێان دا. وەلێ وەختێ سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات کاریل سەر سڕ هاوەر ئەیو دین، هەر ئیجوریشه مناڵیلی دین که وەناو مابەد هاوار کردیان: «نجات بیه کوڕ داود پادشا،» توڕه بین. جا وەتنه پێ: «ئێ شنەفێ ئیانه چه ئویشن؟» عیسا وەپێان وەت: «بەڵێ. مەر وەناو کتاو زەبور نەخوەنینه، «”له زوان مناڵیل و شیرخوەریل ستایش ئەڕا خوەد گورجەو کردیده؟“» ئمجا عیسا ئەوانه هیشتەجێ و له شارەگه دا دەیشت، چیه ئەڕا ئاوایی بەیت‌عەنیا و شەو وه ئەوره مەن. شەوەکی که عیسا هاتیادەو ئەڕا شار ورسێی بی. وه لیوەێ ڕێ، دار هەنجیرێگ دی و چی وەرەو لاێ، وەلێ بێجگه گڵا چشتێ وه قەێەو نوی. وه دارەگه وەت: «دی هەراێهەر بەر نەگری!» زویزی دار هەنجیرەگه وشک بی. شاگردەگان وەختێ ئیه دین سەریان سڕ مەن، وەتن: «چوی دار هەنجیرەگه زویزی وشک بی؟» عیسا وەپێان جواو دا: «وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، ئەگەر ئیمان بیاشتوین و شک وه دڵ نارین، نه تەنیا ئەوه که وه سەر دار هەنجیرەگه هات، کین بەڵکەم تەنانەت ئەگەر وه ئی کویه بویشین ”وه جا هەڵکەنریه و بکەفه ناو دەریا،“ ئیجوره بود. جا هەر چی وەناو دوعا وه ئیمان داوا بکێن، وه دەس تیەرێن.» وەختێ عیسا چیه ناو مابەد و خەریک تالیم مەردم بوی سەران کاهنیل و شێخیل قەوم هاتنه ئەڕا لاێ وەتن: «وه چ دەسڵاتی ئی کاريله کەی؟ کی ئی دەسڵاته داسه پێد؟» عیسایش وه جواویان وەت: «منیش پرسیارێ له لێدان دێرم. ئەگەر جواوم داین، ئەوسا منیش وه ئیوه ئویشم وه چ دەسڵاتی ئی کاريله کەم. خوسڵ تەعمید یەحیا له کوره بی؟ له لاێ خوداوه بی یا له ئنسان؟» ئەوانه وەناو خوێان باس کردن، وەتن: «ئەگەر بویشیم، له لاێ خوداوه بی، وەپێمان ئویشێ، ”ئێ ئەڕا چه وەپێ ئیمان ناوردین؟“ ئەگەریش بویشیم له ئنسان بی، له جەماێەت زاورمان چود، چوینکه گشتیەکی یەحیا وه پەێخەمەرێگ زانن.» جا وه عیسا جواو دان: «نیەزانیم.» عیسا وەپێان وەت: «منیش وەپێدان نیویشم وه چ دەسڵاتی ئی کاریله کەم. «ئیوه چه فکر کین؟ پیاێگ بی دو گله کوڕ داشت. چیه لاێ یەکمیەگه وەت: ”کوڕەگەم، ئیمڕو بچوه ناو باخ ئەنگویرەگه و کار بکه.“ جواو دا: ”نیەچم.“ وەلێ وەشونێ فکرێ ئاڵشت کرد و چی. ئمجا پیاگه چیه لاێ ئەو کوڕەگەێ و هەر ئەو قسیه کرد. کوڕەگه جواو دا: ”وەبان چەو، گەورەم،“ وەلێ نەچی. کام وه ئەو دو کوڕه خاست باوگێان وه جا هاوردن؟» وەتن: «یەکمیەگه.» عیسا وەپێان وەت: «وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، باجگریل و ژنیل داوانپێس وەرجه ئیوه چنه ناو پادشایی خودا. چوینکه یەحیا هات تا ڕێ ئیه که چوی سالحان بوین وەپێدان نیشان بێی، وەلێ ئیوه وەپێ ئیمان ناوردین. وەلێ باجگریل و ژنیل داوانپێس وەپێ ئیمان هاوردن. جا ئیوه تەنانەت وەشون ئیه که ئیه دین فکردان ئاڵشت نەکردین و وەپێ ئیمان ناوردین. «گوش بێەنه مەسلەتی تر. خاون مڵکی باخ ئەنگویرێگ خست و دەوری دیوار کيشا و لەناوێ کەوەڵێ کەنێ تا ئاو ئەنگویرەگان بگرێ و برجێگیش ئەڕا پاسەوانی سازی. ئمجا باخەگه دادەێ ئجاره وه باخەوانیل، خویشێ چیه ئەڕا گەردیان. وەختێ وەرز چنین ئەنگویرەگان رەسێ، خوڵامەگانێ کل کرده ئەڕا لاێ باخەوانەگان تا بەشەگەێ له میوەێ باخەگه له لێان بسێنن. وەلێ باخەوانەگان خوڵامەگانێ گردن، یەکیگێان توپانن و یەکیگیش کوشتن و ئەواکەێ تریش کوچگواران کردن. وه دواره خوڵامیل فرەتر وه یەکم جار کل کرده ئەڕا لاێان، وەلێ باخەوانەگان وەگەرد ئەوانیش هەر ئی کاره کردن. دەس ئاخر کوڕەگەێ خوەێ کل کرده ئەڕا لاێان و وەگەرد خوەێ وەت: ”حرمەت کوڕەگەم گرن.“ وەلێ وەختێ باخەوانەگان کوڕەگه دین، وه یەکترەکی وەتن: ”ئیه میراتی خوەره؛ بان تا بکوشیمێ تا میراتەگەێ برەسده ئیمه.“ ئمجا گردنەێ و له باخ ئەنگویرەگه خستنەی دەیشت و کوشتنێ. ئیسه وەختێ خاون باخ ئەنگویرەگه باێ وەگەرد ئەو باخەوانیله چه کەی؟» ئەوانه وه عیسا وەتن: «ئەو بێ وژدانیله وه بێ رەخمی نابودیان کەی و باخ ئەنگویرەگه دەێدەێ ئجاره وه باخوانیلێگ تر تا بەشه میوەگەێ وه وەرز چنین بێەنه پێ.» عیسا وەپێان وەت: «هویچ وەخت وەناو کتاو زەبور نەخوەنینه که: «”کوچگی که بەناگان ڕەدێ کردن، بیەسه گرنگترین کوچگ بنەوا؛ خوداوەند ئیجوره کردێه و لەوەر چەو ئیمه کار ئەڵاجویێگە“؟ جا وەپێدان ئویشم پادشایی خودا له لێدان سینرێید و درێیده قەومێگ که میوەگەێ بێیده دەس. هەر کەس بکەفێه مل ئەو کوچگه، وردخام بود، هەر وەختیش ئەو کوچگه بکەفێه مل کەسێگەو، تلنێدی.» وەختێ سەران کاهنیل و زانایل فرقەێ فەریسی مەسلەتیل عیسا شنەفتن، زانستن باس ئەوانه کەی. جا چینه ئەڕاێ تا بگرنەێ، وەلێ زاورێانه جەماێەتەگه چیاد چوینکه ئەوانه عیسا وه پەێخەمەر زانستیان. عیسا وه دواره وه مەسلەتیلەو وەگەرد ئەوانه قسیه کرد، وەت: «تویەنیم پادشایی ئاسمان وه شاێگ وێنه بکێم که ئەڕا کوڕەگەێ سویرێگ خسته ڕێ. خوڵامەگانێ کل کرد تا دەنگ کریایەگان ئەڕا سویرەگه بچڕێ، وەلێ ئەوانه نەتواسن بان. وه دواره خوڵامیل تر کل کرد وەت: ”وه دەنگ کریایەگان بویشن، بنوڕن، سفرەگەم گورجەو کردمه، گاگان و گوریل پەروارم سەر بڕیمه و گشت چشتێ گورجه. بانه ئەڕا سویرەگه.“ وەلێ ئەوانه سەرنج نیانه پێ و چینه پێ کارێان، یەکی چیه ئەڕا سەر زەویزارەگەی و ئەواکەێ تریش چیه سەر کار کاسبی. ئەو باقییانیش خوڵامەگانێ گردن و وەگەردێان وه خراوی ڕێ رەوشت کردن و کوشتنێان. وەختێ پادشا ئیه شنەفت، توڕه بی و لەشکەرەگانی کل کرد و ئەو خوینکەریله له بین برد و شارەگەێان ئاگر دا. ئمجا وه خوڵامەگانێ وەت: ”سویر گورجه، وەلێ دەنگ کریایەگان شایسه نوین بانه ناوێ. جا بچنه سەر چەپەڕێەگان و هەر کەس دین ئەڕا سویرەگه دەنگێ بکەن.“ خوڵامەگانیشێ چینه دەیشت ئەڕا سەر ڕێەگان و هەر کەس که دین، چ خاس و چ خراو گردەو کردن، تا تالارەگه له مێوان پڕ بی. «وەلێ وەختێ پادشا هاته ناو تا مێوانەگان بوینی، پیاێگ دی که دڵنگ ئەڕا سویر نەکردویه وەر. وەپێ وەت: ”ڕەفیق، چوی وه بی دڵنگ سویر هاتیدەسە ئەڕا ئێرا؟“ ئەو پیا جواوێگ نیاشت. ئمجا پادشا وه خزمەتکاریلی وەت: ”دەس و پاێ بوەسن و فڕەی بێەنه تیەریکی دەیشت، شونێگ که گیره و دگان وه بان یەک ساینه.“ چوینکه دەنگ کریایەگان فرەن، وەلێ هەڵوژاردەگان کەم.» ئمجا زانایل فرقەێ فەریسی چین نەخشه کیشان تا چوی عیسا وەگەرد قسیەیل خوەێ تویشی بارن. ئەوانه شاگردەگانێان وەگەرد هەواخوازیل هیرودیس کل کردنه لاێ عیسا و وەتن: «ماموستا، زانیم پیاێگ ڕاس و درسی و ڕێ خودایش وه درسی یاێ دەێ له کەسێگیش زاورد نیەچود، چوینکه وه شێوەێ کەسێگ نیەنوڕید. جا وه ئیمه بویش، تو چه فکر کەی؟ باج داین وه قیسەر ڕەواس یا نه؟» وەلێ عیسا که له نیەت خراو ئەوانه ئاگادار بی، وەت: «ئێ دوڕوییل ئەڕا مه ئەزمون کین؟ سکەێ که وەگەردێ باج دین، نیشانم بێەن.» ئەوانیش سکەێ یەێ دینارێگ دانه پێ. عیسایش وەپێان وەت: «نەخش و ناو بان ئی سکه، هن کیه؟» جواو دان: «هن قیسەره.» عیسا وەپێان وەت: «جا هن قیسەر وه قیسەر بێەن و هن خودایش وه خودا.» وەختێ ئیه شنەفتن سەریان سڕ مەن. ئمجا عیسا هیشتنه جێ و چین. هەر ئەو ڕوژه، سەدوقییل که زنیەو بین مردگیل حاشا کەن، هاتنه ئەڕا لاێ عیسا و پرسیاره لێ کردن وەتن: «ماموستا، موسای پەێخەمەر وەپێمان فەرمایش کردێه ئەگەر پیاێگ بی مناڵ بمرێ، براگەێ باێه بێوه ژن براگەێ بخوازێ تا ئەڕا براگەێ نەتەوەێ وه جێ بیلێ. ئیسه وەناومان هەفت گله برا بین. براێ یەکم ژنێگ خوازی و مرد و ئەڕا ئیه که مناڵێ نیاشت، ژنەگەێ ئەڕا براگەێ وه جێ هیشت. هەر ئیجوره دویمین و سێیەمین، تا هەفتمینەگه. وه شون گشتێ ئەو ژنیشه مرد. جا وه ڕوژی که مردگیل زنیەو بون، ئەوه بوده ژن کام له هەفت براگه؟ چوینکه گشتێان خوازوینێ.» عیسا جواویان دا: «ئیه خوەێ نیشان دەێ ئیوه چەنێ گومڕاین، چوینکه نه له کتاو موقەدەس ئاگادارین و نه له هێز خودا! ئەڕا ئیه که وەشون زنیەو بین مردگیل، ئەوانه نه ژن خوازن و نه شوی کەن؛ بەڵکەم جور فریشتەیل ئاسمانن. وەلێ له باوەت زنیەو بین مردگیل، مەر وەناو تەورات نەخوەنینه که خودا وەپێدان چه وەتیه؟ خودا فەرمایش کردێه، ”منم خوداێ ئێبراهیم و خوداێ ئەسحاق و خوداێ یاقوب“. خودا نه خوداێ مردگیل، بەڵکەم خوداێ زنییله.» وەختێ جەماێەت ئیه شنەفتن وه تالیمی سەریان سڕ مەن. وەلێ وەختێ فەریسیەیل شنەفتن که عیسا دەمکوت سەدوقییل کردیه، وه دەور یەکەو گردەو بین. یەکیگێان که داوەر شەریعەت بی، پرسیارێ له عیسا کرد تا ئەزمونێ بکێ، وەت: «ماموستا، گەوراترین حوکم وەناو شەریعەت کامه؟» عیسا وەت: «”خوداوەند خوداێ خوەد وه تەمام دڵ و وه تەمام گیان و وه تەمام فکر خوەد دوس بیاشتو.“ ئیه گەوراترین و یەکمین حوکمه. دویمین حوکمیش جور یەکمینەگەس: ”هاوساگەد جور خوەد دوس بیاشتو.“ گشت شەریعەت و نویسریای پەێخەمەریل وه ئی دو حوکمه بەنن.» وەختێ فەریسیەیل وه دەور یەکەو گردەو بین، عیسا له لێان پرسی: «ئیوه له باوەت مەسیح چه فکر کین؟ ئەیو کوڕ کیه؟» وەپێ وەتن: «کوڕ داود پادشاس.» عیسا وەپێان وەت: «ئێ چوی داود وه روح خوداوه، وەپێ ئویشێ خوداوەند؟ چوینکه ئویشێ: «”خوداوەند وه خوداوەند مه وەت: وه دەس ڕاس مه بنیش تا وەختێ دشمەنیلد بکەمه کورسی ژێر پاد.“ ئەگەر داود وەپێ ئویشێ ’خوداوەند‘، ئێ چوی ئەیو تویەنێ کوڕ داود بود؟» جا هویچکامێان نەتویەنستن کەلیمەێگیش جواو عیسا بێەن، وەشون ئەو ڕوژه دی هویچکەس جرئەت نەکرد پرسیارێ له لێ بکێ. ئمجا عیسا وه جەماێەتەگه و شاگردەگانێ وەت: «ماموستایل تەورات و زانایل فرقەێ فەریسی وه سەر تەخت موسای پەێخەمەر دانیشتنه. جا هەر چی وەپێدان ئویشن گوش بگرن و وه جا بارن، وەلێ کردەوەدان جور ئەوانه نود، چوینکه ئەو چشته که ئویشن، خوێان وه جا نیەتیەرن. باریل قورس و گران هەڵپیچنن و خەنه سەر شان مەردم، باریلێگ که کیشاینێ سەخته، وەلێ خوێان نیەتوان تەنانەت کلکێگ ئەڕا وه ڕێ خستنی تەکان بێەن. گشت کاریلێان وەبونەێ ئیەسه تا مەردم بویننیان، ئایەیل کتاو موقەدەس گن گن بەسنه تەخت تێوڵ و بان باڵێان و داوان بەتیەگانێان شوڕترەو کەن. خوەشێان تێ وەناو مێوانییل وەبان مەجلس بنیشن و وەناو کەنیسەیل خاسترین جا بیاشتون و مەردم وەناو کویچه و بازار سڵامیان بکەن و وه ’ماموستا‘ بچڕنێان. وەلێ ئیوه نەبایه وه ’ماموستا‘ بخوەنرێین، چوینکه تەنیا یەێ ماموستا دێرین و گشتدان براین. وه مل زەوی هویچکەسێگ وه باوگ نەخوەنین، چوینکه تەنیا یەێ باوگ دێرین ئەیویش ها ئاسمان. با هویچکامدان وه ’مالم‘ نەخوەنرێین، چوینکه تەنیا یەێ مالم دێرین ئەیویش مەسیحه. ئەوه که وه گشتدان گەوراتره، بوده خزمەتکاردان. چوینکه هەر کەس خوەێ گەوراوه بکێ، سوکەو بود، هەر کەس خوەێ وه کەم حساو بکێ، سەربەرزەو بود. «وای وه حاڵ ئیوه ماموستایل تەورات و فەریسیەیل، ئێ دوڕوییل! چوینکه ئیوه دەر پادشایی ئاسمان وه ڕوی مەردم بەسین؛ خوەدان نیەچینه ناو و نوای کەسیلێ که توان بچنه ناو، گرین. «وای وه حاڵ ئیوه ماموستایل تەورات و فەریسیەیل، ئێ دوڕوییل! چوینکه ئیوه لەلاێگەو ماڵ بێوه ژنیل چەپاو کین و لەلاێگتریشەو، ئەڕا ئیه که خوەدان نیشان بیەین، دوعایلدان دریژەو کین، وه ئەو بونه، سزادان چەنێ سەختتر بود. «وای وه حاڵ ئیوه ماموستایل تەورات و فەریسیەیل، ئێ دوڕوییل! چوینکه ئیوه دەریا و وشکی گەردین تا یەکی بکێنه شاگرد خوەدان، وەختێ بیه شاگرددان، ئەوسا دو ئەوقره بەتر وه خوەدان سزاوار جەهەنمی کین. «وای وه حاڵ ئیوه ڕێنمایل کور، ئیوه ئویشین: ”ئەگەر کەسێگ وه مابەد قەسەم بخوێ، هویچ نیه. وەلێ ئەگەر کەسێگ قەسەم وه تەڵای مابەد بخوێ، باێه قەسەمەگەی بویده سەر.“ ئێ گیلگەوجیل کور! کامێان گەوراتره؟ تەڵا یا مابەدێگ که تەڵاگه تەقدیس کەی؟ هەر ئیجوره ئیوه ئویشین: ”ئەگەر کەسێگ قەسەم وه قوروانگا بخوێ هویچ نیه، وەلێ ئەگەر کەسێگ قەسەم وه پیشکەشیەگەێ بانی بخوێ، باێه قەسەمەگەی بویده سەر.“ ئێ کوریل! کامێ گەوراتره؟ پیشکەشی یا قوروانگاێگ که پیشکەشیەگه تەقدیس کەی؟ جا، هەر کەس قەسەم وه قوروانگا خوەێ، ئەوه قەسەم وه قوروانگا و هەر چشتێ که ها ملێ خواردێه. هەر کەیش وه مابەد قەسەم خوەێ، وه مابەد و خوداێگ که وەناوێ نیشتەجێه، قەسەم خواردێه. هەر کەیش قەسەم وه ئاسمان خوەێ، وه تەخت خودا و ئەیو که وه ملێ دانیشتێه، قەسەم خواردێه. «وای وه حاڵ ئیوه ماموستایل تەورات و فەریسیەیل، ئێ دوڕوییل! چوینکه ئیوه ئەڕا نەعناع و شوید و زیره حوکم ده یەک شەریعەت وه جا تیەرێن، وەلێ حوکمیل گرنگتر شەریعەت که هەر ئەو دادپەروەری و بەزەیی و وەفاداریه خەینه پشت گوش. ئیانه باێه وه جا باوردیاین و ئەوانیشە وه هویردانەو نەچیاد. ئێ ڕێنمایل کور! ئیوه پەخشه له ئاشپاڵو ڕەد کین، وەلێ شتر قویرت دێن! «وای وه حاڵ ئیوه ماموستایل تەورات و فەریسیەیل، ئێ دوڕوییل! چوینکه ئیوه دەیشت پیاڵه و پێشقاو پاکەو کین، وەلێ ناوەگەێ پڕ له تەما و خوەشگوزەرانیه. ئێ فەریسی کت کور، یەکم جار ناو پیاڵه و پشقاوەگه پاکەو بکه، تا دەیشتەگەیشێ پاکەو بود. «وای وه حاڵ ئیوه ماموستایل تەورات و فەریسیەیل، ئێ دوڕوییل! چوینکه ئیوه مینینه قەوریلێگ که سپی کریاس، که له دەیشتەو ڕەنگینه، وەلێ ناوێان پڕ له سقان مردگ و گشت جور ناپاکیه! ئیوەیش هەر ئیجورینه، وه ڕویەو له لاێ مەردم سالحانین، وەلێ ناودان پڕ له دوڕویی و خراوەکاریه. «وای وه حاڵ ئیوه ماموستایل تەورات و فەریسیەیل، ئێ دوڕوییل! چوینکه ئیوه مەقبەرەێ پەێخەمەریل درس کین و قەور سالحانیل ڕەژنینەو جا ئویشین: ”ئەگەر وه ڕوژگار باپیریلمان زنەیی بکردیایمن، وەناو خوین ڕشانن پەێخەمەریل وەگەردێانەو بەشدار نویاتیام.“ جا وه ئیجوره وه زد خوەدان شاێەتی دێن که مناڵیل قاتڵیل پەێخەمەریلین. ئێرنگه که ئیجورەسه کارێ که باپیریلدان شرو کردنه، بوەنێ سەر. ئێ ماریل! ئێ هەفی زادەیل! چوی وه سزاێ جەهەنم دەر چین؟ وەبونەێ ئیه ئەڕادان پەێخەمەریل و زانایل و ماموستایل کل کەم، قێرێ له لێان کوشین و کیشینێانه سەلیب، قێرێ تریشێان وەناو کەنیسەیلدان قەمچییان دین، شار وه شار عەزاوێان دین. وه ئی بونه خوین گشت سالحان که ڕشیاسه مل ئی زەویه، ها ملدان، له خوین هابیل سالح تا خوین زەکەریا کوڕ بەرەخیا، که له بین شون موقەدەس مابەد و قوروانگا کوشتینێ. وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، ئیه گشتێ داوان ئی نەتەوه گری. «ئێ ئورشەلیم، ئێ ئورشەلیم، ئێ شارێگ که قاتڵ پەێخەمەریل و کوچگوارانکەر کەسیلێگید که کل کریەنه لاێ تو! چەن جار تواسم جور مامرێگ که جویجگەگانی له ژێر باڵیل خوەێ گردەو کەید، مناڵەگاند گردەو بکەم، وەلێ نەتواسێ! بنوڕن، ماڵەگەدان ئەڕا خوەدان چوڵەو مینێد. چوینکه وەپێدان ئویشم دی وەشون ئیه مه نیوینین تا وەختێگ بویشین: ”بمارکه ئەوه که وه ناو خوداوەند تێ.“» عیسا وه مابەد هاته دەیشت، هەرئەوجوره که وەناو ڕێ بی شاگردەگانێ هاتنه ئەڕا لاێ تا بەناگان مابەد نیشانی بێەن. وەلێ عیسا وەپێان وەت: «ئیانه گشتێ دوینین؟ وه ڕاسی وەپێدان ئویشم، کوچگی وه مل کوچگی تر نیەمینێ بەڵکەم گشتێ ڕمێده خوار.» وەختێ وەبان کویەێ زیتون دانیشتوی، شاگردەگانێ وه تەنیایی هاتنه ئەڕا لاێ، وەتن: «وەپێمان بویش ئی هەڵکەفتیله کەی ڕوی دەێد و نیشانەێ هاتند و ئاخر ئی دەوره چەس؟» عیسایش جواویان دا: «هوشدان بود تا کەسێ له ڕێ دەردان نەکێ. چوینکه فره له کەسیل وه ناو منەو تیەن، ئویشن، ”مه مەسیحم“ فره وه کەسیلیش له ڕێ دەر کەن. هەر ئیجوره له باوەت شەڕیل شنەفین و خەوەر شەڕیل وه گوشدان رەسێ، ڕخدان نەچود. چوینکه ئیجور هەڵکەفتیلێ باێه بکەفێ، وەلێ هێمراێ ئاخر کار نەرەسیه. چوینکه ملەتێگ ئەڕا ملەتێگتر و مەمڵەکەتیگ ئەڕا مەمڵەکەتی تر هەڵسێ. وه جایل جورواجور قاتوقڕییل و زەویەلەرزیل تێ. وەلێ ئیانه تەنیا شرو ژان زاینه. «ئمجا دەنەدانه دەسەو تا بەرد باێه ملدان و بکوشنەدان. گشت ملەتیل وەبونەێ ناو من قینێانه لێدان تێ. وه ئەو وەخته قێر فرەێگ وه ئیمانێان هەڵوگەردیەن، وه یەکترەکی خێانەت کەن و قینێان له یەکترەکی تێ. پەێخەمەریل دروەکانی فرەێگ هەڵسن و قێر فرەێگیش له ڕێ دەر کەن. وەبونەێ فرەوه بوین خراوی، مابەت مەردم فرەێگ وەرەو سەردی چود. وەلێ هەر کەس تا وه ئاخر بەردەوام بمینێ، نجات پەێا کەی. ئی خەوەر خوەش پادشایه وه سەرئانسەر جهان جار درێید تا بوده شاێەتی ئەڕا گشت ملەتیل. ئمجا جهان وه ئاخر رەسێ. «جا وەختێ دوینین ئەو ’پێس کاولکەره‘ که دانیاڵ پەێخەمەر باسێ کردێه، وەشون موقەدەس وساسه پاوه - با خوینەر بزانێ - ئمجا هەر کەس که ها ناو یەهودیه دەر بچوده ئەڕا ناو کویەگان؛ هەر کەیش که ها بان ماڵیگەو، ئەڕا هەڵگردن چشتێگ له ناو ماڵی، نایده خوار؛ هەر کەیش ها سەر زەویزار، ئەڕا بردن دڵنگەگەێ نەچودەو. وای وه ژنیلێگ که وه ئەو ڕوژیله زگێان پڕه و داڵگیلێگ که شیر دەن! دوعا بکەن که دەرچیندان وه زمسان یا وه ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله نود. چوینکه وه ئەو وەخته، ئەوجورە بەرد گەوراێگ پێش تێ که له شرو جهان تا ئێرنگه پێش ناتیه، هویچ وەختیش پێش نیەتێید. ئەگەر ئەو ڕوژیله کوڵەو نویاتیاد، هویچ بەشەرێگ گیان ساق وه دەر نیەوەردیا. وەلێ وەبونەێ هەڵوژاردەیل ئەو ڕوژیله کوڵەو بود. «وه ئەو وەخته، ئەگەر کەسێ وه ئیوه بویشی، ”بنوڕ، مەسیح ها ئێرا“، یا ”مەسیح ها ئەوره!“ باوەڕ نەکێن. چوینکه مەسیحیل دروەکانی و پەێخەمەریل دروەکانی تیەن و نیشانەیل و موجزەیل گەورا تیەرن تا ئەگەر بکرێ، تەنانەت هەڵوژاردەگان له ڕێ دەر بکەن. بنوڕن، وه نواوه گشتێ چشتێ وەپێدان وەتمه. جا ئەگەر وەپێدان وەتن، ”بنوڕن، مەسیح ها ناو بیاوان،“ نەچنه ئەوره؛ ئەگەریش وەتن، ”بنوڕن، ها وتاخ پشتینه،“ باوەڕ نەکەن. چوینکه هەر ئەو جوره که هەورەتریقه وه ڕوژهەڵاتەو دیار دەێ و تا ڕوژئاوا ڕوشناوه کەی، هاتن کوڕ ئنسانیش هەر ئیجوره بود. هەر کوره لەشێگ بود، وه ئەوره بوده داڵەگڕان. «زویزی، وەشون بەرد ئەو ڕوژیله، «”خوەر تیەریکەو بود و مانگیش دی نویر خوەێ نێی. هەسارەیل وه ئاسمان کەفنه خوار و هێزیل ئاسمانیل تیەنه لەرزه.“ ئمجا نیشانەێ کوڕ ئنسان وەناو ئاسمان کەفێه دەیشت، ئەوسا گشت هوزیل زەوی ئازیەتباری کەن و کوڕ ئنسانیش دوینن که وه هێز و جەڵاڵ فره گەوراێگ وه مل هەوریل ئاسمانەو تێید. ئەیو فریشتەگانێ وه دەنگ بەرز شەیپور کل کەی و ئەوانه هەڵوژاردەگان ئەیو له چوار پەر جهان، له ئی سەر تا ئەو سەر ئاسمان، وه دەور یەکەو گردەو کەن. «ئێرنگه، له دار هەنجیر ئی دەرسه یاێ بگرن: هەر ئیه که پەلەگانێ جویق دەن و گڵا دەر تیەرێ، زانین تاوسان نزیکەو بیه. هەر ئیجوره، هەر وەخت گشت ئی چشتیله دوینین، بزانین که هاتن کوڕ ئنسان نزیکه، بەڵکەم ها دەم دەر. وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم تا گشت ئی چشتیله هەڵنەکەفێ، ئی نەتەوه له بین نیەچود. ئاسمان و زەوی له بین چود، وەلێ قسیەیل مه هەراێهەر له بین نیەچود. «وەلێ ئەو ڕوژ و ساته هویچکەس نیەزانێ بێجگه باوگ؛ تەنانەت فریشتەیل ئاسمان و کوڕیش وه لێ ئاگادار نین. وەخت هاتن کوڕ ئنسان مێنیده ڕوژگار نوح. چوینکه وه ئەو ڕوژەیل وەرجه لافاوەگه، مەردم خواردیان و نوشیان و ژن خوازیان و شوی کردیان، تا ئەو ڕوژه که نوح چیه ناو کەشتیەگه و ئەوانه نیەزانستیان چه بود، تا ئەو وەخته لافاوەگه هات و گشتێان وەگەرد خوێەو برد. هاتنەوەێ کوڕ ئنسانیش هەر ئیجوره بود. وه ئەو وەخته دو پیا که هانه ناو زەویزار، یەکیگێان برێید و ئەواکه هیلنه جێ. دو ژن که وەگەرد یەکەو دەسهار کەن یەکیگێان برێید و ئەواکه هیلنه جێ. جا وەخەوەر بون، چوینکه نيەزانين خوداوەنددان وه چ ڕوژیگ تێید. وەلێ ئیه بزانن ئەگەر خاون ماڵ بزانستیا دز وه چ ساتێگ له شەو تێد، وه خەوەر مەنیاد و نەێشتیاد دز بێیده ماڵەگەێ. ئمجا ئیوەیش باێه گورجەو بوین، چوینکه کوڕ ئنسان وه یەێ ساتێگ تێ که چەوەڕێی نین. «جا ئەو خوڵام ئەمین و زانا کیه که ئەرواوەگەێ ئەوه ناسه بان سەر ئاڵ ماڵەگەێ تا له وەخت خوەێ نانەگەیان بێی؟ خوەش وه حاڵ ئەو خوڵامه که وەختێ ئەرواوەگەێ تێد، دوینی خەریک هەر ئی کارەسه. وه ڕاسی وەپێدان ئویشم، ئەوه دا نێده بان سەر گشت دارایەگەێ خوەێ. وەلێ ئەگەر ئەو خوڵام شەڕئاشوه وه خوەێ بویشی که ”ئەرواوەگەم وه هاتنێ دێر کردێه،“ شرو بکێده کوتاین هاوکاریل خوەێ و وەگەرد سەرخوەشیل بنیشێده خواردن و نوشاین، ئەوسا ئەرواو ئەو خوڵامه ڕوژی که خوڵامەگه چەوەڕێی نیه وه یەێ ساتێگ که وه لێ ئاگادار نیه، تێیدەو وه ناوڕاسەو کەێدەێ دو کوت و خەێدەێ جاێ که دوڕوییل خەن، جاێ که گیره و دگان وەبان یەک ساینه. «وه ئەو وەخته، پادشایی ئاسمان مینێده دەگله دویەت ئازەو که رەفیقەیل وەویێن، چراخ مویشیەگانێان هەڵگردن و چینه پیری زاواوه. پەنج له لێان نەزان و پەنج له لێان زانا بین. دویەت ئازەویل نەزان چراخەگانیان هەڵگردن، وەلێ روین وەگەرد خوێان نەوردن. وەلێ زاناگان وەگەرد چراخەگان خوێانا کویزەیل پڕ له روین بردن. وەختێ هاتن زاوا کەفته دویا، گشتێان چەویلیان سەنگینەو بوی و خەفتن. وه نیمه شەو هاواری کریا: ”ئەوەسه زاوا تێد! بچنه پیریەو!“ ئمجا گشتێ دویەت ئازەوەگان هەڵسان و چراخەگانیان گورجەو کردن. نەزانەگان وه زاناگان وەتن: ”کەمێگ له روینەگەدان بێەنه پێمان، چوینکه چراخەگانمان دێرێ کوشێدەو.“ وەلێ زاناگان جواو دان: ”نییمنه پێدان، ئەڕا ئیه که روین بەش ئیمه و ئیوه نیەکێ. بچن وه فروشندەیل ئەڕا خوەدان بسێنن.“ وەختێ ئەوانه چین روین بسێنن، زاوا رەسێ، ئەوانه که گورجەو بین وەگەردێ چینه ناو سویرەگه و دەرەگه داخریا. وەشون ئەوه، باقی دویەت ئازەوگانیش رەسین و وەتن: ”گەورەمان، گەورەمان، دەر ئەڕامان واز که!“ وەلێ زاوا جواو دا: ”وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، مه ئیوه نیەناسم.“ جا وه خەوەر بون، چوینکه وه ئەو ڕوژ و ساته خەوەر نێرین. «هەر ئیجوره پادشایی ئاسمان جور پیاێگه که تواێ بچوده گەردیان. ئەیو خوڵامەگانێ چڕی و دارایەگەێ دا دەسێان؛ پەنج کیسەێ تەڵا داده یەکیگێان، وه ئەواکە دو کیسەێ تەڵا، وه سێیەمیش یە کیسەێ تەڵا، هەر کامێان وه پێ تویەناێ خوێان. ئمجا چیه گەردیان. ئەوه که پەنج کیسەێ تەڵا گردوی، زویزی چی وەگەردێ کار کرد و پەنج کیسەێ تریش قازانج کرد. هەر ئەوجورە ئەوه که دو کیسەێ تەڵا داشت، دو کیسەێ تریش قازانج کرد. وەلێ ئەوه که یەێ کیسەێ تەڵا گردوی، چی و چاڵی وەناو زەوی هەڵکەنێ و پویل ئەرواوەگەێ وه ئەوره شاردەو. «وەشون ماوەێ فرەێگ، ئەرواو ئەو خوڵامیله هاتەو له لێان حساو تواس. خوڵامی که پەنج کیسەێ تەڵا گردوی، هات و پەنج کیسەێ تر وەگەرد خوەێ هاورد و وەت: ”ئەرواو، تو پەنج کیسەێ تەڵا سپاردیده پێم، ئەوەسه پەنج کیسەێ تریش تەڵا قازانج کردمه.“ ئەرواوەگەێ وەپێ وەت: ”ئافەرم، ئێ خوڵام خاس و وەفادار! تو وەناو چشتیل کەم وەفادار بیده، جا نەمەده بان سەر چشتیل گەورا. بەوه ناو شادی ئەرواوەگەد بەشدار به.“ خوڵامی که دو کیسەێ تەڵا گردوی هاته نوا و وەت: ”ئەرواو تو دو کیسەێ تەڵا سپاردیده پێم، ئەوەسه دو کیسه تریش تەڵا قازانج کردمه.“ ئەرواوەگەێ وەپێ وەت: ”ئافەرم، ئێ خوڵام خاس و وەفادار، تو وەناو چشتیل کەم وەفادار بیده، جا نەمەده بان سەر چشتیل گەورا. بەوه ناو شادی ئەرواوەگەد بەشدار به.“ ئمجا خوڵامی که یەێ کیسەێ تەڵا گردوی، هات وەت: ”ئەرواو زانستیام که پیاێ سەختگرێگی، وەشونێ که نەکاڵێده درەو کەی و وەشونێ که نەوەشانیده گردەو کەی، جا زاورم چی و چیم، کیسه تەڵاگه وەناو زەوی شاردمێەو. ئا ئیەیشه تەڵاگەد.“ وەلێ ئەرواوەگەێ جواو دا: ”ئێ خوڵام شەڕئاشو لەمتی! تو که زانی وەشونێ که نەکاڵیمه، درەو کەم و وەشونێ که نەوەشانمه، گردەو کەم، ئێ ئەڕا پویلەگەم نیایده سەرافیل تا وەختێ له گەردیان بامەو وەگەرد قازانجەگەێ بسێنمێەو؟ جا کیسەێ تەڵاگه وه لێ بسیننێ، بیەنەی ئەوه که ده کیسەێ تەڵا دێرێ. چوینکه وه ئەو کەسه که دێرێ، فرەتر درێید تا وه فراوانی بیاشتو، وەلێ وه ئەو کەسه که نێری، هەر ئەوەیشه که دێرێ له لێ سینرێدەو. ئی خوڵام وەدەرد نەخوەره فڕەێ بێەنه تیەریکی دەیشت، شونێگ که گیره و دگان وەبان یەک ساینه.“ «وەختێ کوڕ ئنسان وەناو جەڵاڵ خوەێ وەگەرد گشت فریشتەگان باێد، ئەوسا وه سەر تەخت پڕ جەڵاڵ خوەێ دانیشێد و گشت ملەتیل وه نوای گردەو بون، ئەویش مەردم وه یەکترەکی جیاوه کەی، جور شوانێگ که مێەگان له بزنەگان جیاوه کەی. مێەگان نێدیانه لاێ ڕاس خوەێ، وەلێ بزنەگان وه لاێ چەپی. ئمجا پادشا وه ئەوانه که هانه لاێ ڕاسی ئویشێ: ”بان، ئێ ئەوانه که له باوگم بەەرکەت گردینه، ئەو پادشاییه که له دامەزرانن جهانەو ئەڕادان گورجەو بوی وه میرات بوەنێ. چوینکه ورسێم بی، نان داینه پێم، تیەنیم بی، ئاو داینه پێم، غەریو بیم، جا داینه پێم. ڕویت بیم، دڵنگ کردینه وەرم، نەخوەش بیم، سەر داینه لێم، زندانی بیم، هاتین ئەڕا دینم.“ ئمجا سالحان جواو دەن: ”گەورەمان، کەی وه ورسی دیمنەد و نان دایمنه پێد، یا تیەنی دیمنەد و ئاو دایمنه پێد؟ کەی غەریو دیمنەد و جا دایمنه پێد، یا ڕویت بید و دڵنگ کردیمنه وەرد؟ کەی تو نەخوەش یا زندانی دیمن و سەر دایمنه لێد؟“ ئمجا پادشا جواویان دەێ: ”وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، هەر چی ئەڕا یەکی وه ئی بویچگترین برایلم کردین، ئەڕا مه کردین.“ ئمجا وه ئەوانه که هانه لاێ چەپی ئویشێ: ”ئێ ئیوه که لانەت کریاینه، له لێم دویرەو بون و بکەفنه ناو ئاگر ئەبەدی که ئەڕا ئبلیس و فریشتەگانێ گورجەو بیه، چوینکه ورسێم بی، نان نیاینه پێم، تیەنیم بی، ئاو نیاینه پێم. غەریو بیم، جا نیاینه پێم، ڕویت بیم، دڵنگ نەکردینه وەرم، نەخوەش و زندانی بیم سەر نیاینه لێم.“ ئمجا ئەوانیش جواو دەن: ”گەورەمان، کەی تو ورسی یا تیەنی یا غەریو یا ڕویت یا نەخوەش یا زندانی دیمن، خزمەتد نەکردیم؟“ ئمجا جواویان دەێ: ”وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، هەر چی ئەڕا یەکی وه ئی بویچگترینیله نەکردین، ئەڕا مه نەکردین.“ جا ئەوانه چنه ئەڕا ناو سزاێ ئەبەدی، وەلێ سالحان ئەڕا زنەیی ئەبەدی.» وەختێ عیسا گشت ئی قسیەیله تەمام کرد، وه شاگردیلی وەت: «ئیوه خو زانین دو ڕوژتر، جەشن پسەخه و کوڕ ئنسان دەنێ گیر تا بکیشنێ سەلیب.» ئمجا سەران کاهنیل و شێخیل قەوم، وەناو کاخ کاهن گەورا که قیافا ناوێ بی، گردەو بین و مەشویرەت کردن که چوی وه فێڵێگ عیسا بگرن و بکوشنێ.» وەلێ وەتن: «با وه ڕوژەیل جەشن نود، نەخواێ ئاژاوە بکەفێه ناو مەردم.» وەختێ که عیسا وه ئاوایی بەیت‌عەنیا وه ماڵ شەمعون جوزامی بی، ژنێگ وەگەرد قاو مەرمەریگ وه ئەتر فره گران قیمەتیگ هاته ئەڕا لاێ و وەختێ عیسا وه سەر سفره نیشتوی، ئەترەگه ڕشانه مل سەرکەپوڵی. وەختێ شاگردیل ئیه دین توڕه بین و وەتن: «ئی زیایەرەویه ئەڕا چەس؟ بویا ئی ئەترە وه قیمەت گرانێگ بفروشریا و پویلەگەیشێ بێریایده کەمدەسیل.» عیسا ئیه زانست و وەت: «ئەڕا ئی ژنه رەنجنینێ؟ ئەوه کار خاسێ ئەڕام کردێه. ئیوه هەمویشه کەمدەسیل وەگەرد خوەدانەو دێرین، وەلێ مه ئەڕا هەمویشه نێرین. ئی ژنه وه ڕشانن ئی ئەترە وه مل جەسەم، ئەڕا دەفن کردن، گورجمەو کردێه. وه ڕاسی، وه ئیوه ئویشم، وه گشت جهان، وه هەر کوره ئی ئینجیله جار بێرێی، کار ئی ژنیشه وه یادێ ئویشنێ.» ئمجا یەکی له ئەو دوانزه شاگرده که ناوێ یەهوداێ ئەسخەریوتی بی، چیه ئەڕا لاێ سەران کاهنیل و وەت: «چه دەینه پێم ئەگەر عیسا بیەمێ دەسدان؟» ئەوانیش سی سکەێ نقره دانه پێ. له ئەو وەختەو، یەهودا وەشون دەرفەتێگ بی تا عیسا بێیده دەس. وه یەکمین ڕوژ جەشن فەتیره، شاگردەگان هاتنه لاێ عیسا له لێ پرسین: «کوره تواێ ئەڕاد گورجەو بکێم تا نان ئێوارەێ پسەخ بخوێ؟» عیسا وەت: «بچنه ناو شار، وه لاێ فڵانه کەس و وەپێ بویشن: ”ماموستا ئویشێ وەختم نزیکەو بیه. توام له ماڵ تو وەگەرد شاگردەگانم نان ئێوارەێ پسەخ بخوەم.“» شاگردەگان هەر ئەوجورە کردن که عیسا وەپێان ئەمر کردوی و نان ئێوارەێ پسەخ گورجەو کردن. وەختێ بیه شەو عیسا وەگەرد دوانزه شاگردەگانێ نیشته سەر سفره. وەختێ نان ئێواره خواردیان، عیسا وەت: «وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، یەکی وه ئیوه مه دەێده دەس دشمەنەو.» ئەوانیش فره خەمبار بین، هەر کامێان گله وه گله وەپێ وەتن: «گەورەم، ئەوه منم؟» عیسا جواو دا: «ئەوه که وەگەردمەو دەس کیه ناو جام، هەر ئەوه مه دەێده دەسەو. کوڕ ئنسان هەر ئەوجورە که وەناو کتاو موقەدەس لەباوەتێەو نویسریاس، چود، وەلێ وای وه حاڵ ئەو کەسه که کوڕ ئنسان دەێده دەس دشمەنەو. ئەڕاێ خاستر ئیه بی هەراێهەر ناتیاده دنیا.» ئمجا یەهودا، ئەوه که دەێدەێ گیر، جواو دا: «ماموستا، ئەوه منم؟» عیسا وەت: «تو خوەد ئیجوره وەتی!» وەختێ هێمراێ خەریک خواردن بین عیسا نانەگه هەڵگرد و وەشون ئیه که سپاس خودا کرد، لەتی کرد و دادەێ شاگردەگان و وەت: «بگرن، بخوەن؛ ئیه جەسەێ منه.» ئمجا جامەگه هەڵگرد و وەشون شوکر کردن، دادەێ شاگردەگان و وەت: «گشتدان له ئیه بخوەن. ئیەسه خوین مه ئەڕا پەێمان تازه که وەبونەێ قێر فرەێگ ئەڕا بەخشین گونایل، ڕشێید. وەپێدان ئویشم دی له ئی بەر مەیوه نیەخوەم تا ڕوژی که وه پادشایی باوگم، تازەێ وەگەرددانەو بخوەم.» ئمجا وەشون ئیه که بەیتیگ خوەنین، کەفتنه ڕێ وەرەو کویەێ زیتون. ئمجا عیسا وەپێان وەت: «ئیمشەو گشتدان پشت کینه پێم، چوینکه وەناو کتاو موقەدەس نویسریاس، «”دەمه شوانەگه و پەسیل ریەنەگه دا تویچیەن.“ وەلێ وەشون ئیه که زنیەو بوم، وەرجه ئیوه چمه ئەڕا ناوچەێ جەلیل.» پتروس جواو دا: «تەنانەت ئەگەر گشتیەکی پشت بکەنه پێد، مه هەراێهەر پشت نیەکەمه پێد.» عیسا وەپێ وەت: «وه ڕاسی، وه تو ئویشم، هەر ئیمشەو وەرجه ئیه که کەڵەشیر بقویڵنێ، سێ جار مه حاشا کەی.» پتروس وه عیسا وەت: «ئەگەر تەنانەت بتواێ وەگەردیشەو بمرم، حاشاد نیەکەم.» گشت شاگردەگانیشێ هەر ئیجوره وەتیان. ئمجا عیسا وەگەرد شاگردەگانێ چیه ئەڕا شونێ که جتسیمانی ناوێ بی، وەته پێان: «وه ئێرا بنیشن تا مه بچمه ئەڕا ئەوره دوعا بکەم.» ئمجا عیسا، پتروس و دو کوڕەگەێ زبدی وەگەرد خوەێ برد. عیسا خەمبار و پەشێو بی، جا وەپێان وەت: «له ویشت خەم و خوسه، نزیکه بمرم. وه ئێرا بمینن و وەگەرد منەو وەخەوەر بون.» ئمجا قێرێگ چیه نواتر، وه دەمەو کەفته بان زەوی و دوعا کرد: «ئێ باوگم، ئەگەر بود، ئی جامه له لێم دویرەو که؛ وەلێ نه وه خاست مه، بەڵکەم خاست تو وه جێ باێد.» ئمجا هاتەو ئەڕا لاێ شاگردەگان و دی که ئەوانه خەفتنه. وه پتروس وەت: «ئەرێ نەتویەنستین ساتێگ وەگەردمەو وەخەوەر بمینێن؟ وەخەوەر بون و دوعا بکەن تا وەناو ئەزمون نەکەفین. وه ڕاسی روح وه ئەزرەته وەلێ جەسه بی هازه.» وه دواره عیسا چی و دوعا کرد: «باوگم، ئەگەر ڕێیگ تر نیه بێجگه ئیه که وه ئی جامه بخوەم با خاست تو بکرێ.» وەختێ هاتەو، دی ئەوانه هانه ناو خەو، چوینکه چەویلیان سەنگینەو بوی. جا وه دواره وازه لێان هاورد و چی ئەڕا سێیەم جار هەر ئەو دوعا وەتەو. ئمجا عیسا هاتەو ئەڕا لاێ شاگردەگان و وەپێان وەت: «هێمراێ خەفتینه و شەکەتی دەر کین؟ بنوڕن، ئەو وەخته نزیکه و کوڕ ئنسان درێیده دەس گوناکاریل. هەڵسن بچیمن. بنوڕن، ئەوەسه ئەوه که دەێدەمه دەسەو نزیکه.» عیسا هێمراێ داشت قسیه کردیا که یەهودا، یەکی وه ئەو دوانزه شاگرده، وەگەرد جەماێەت فرەێگ که شمشێر و کوتەک له دەسێان بی، له لاێ سەران کاهنیل و شێخیل قەوم هاتن. یەهودا که عیسا داده گیر، نیشانەێگ وه هاوڕێیلی داوید و وەتوی: «ئەو کەسه که ماچێ کەم، هەر ئەوەسه؛ ئەیو بگرن.» جا زویزی هاته لاێ عیسا و وەت: «سڵام، ماموستا!» جا ماچێ کرد. عیسا وەپێ وەت: «ڕەفیق، ئەو کاره که ئەڕا کردنێ هاتیدە، بکه.» ئمجا ئەوانه هاتن، ڕشیانه مل سەر عیسا و دەسگیری کردن. وه ئی وەخته، یەکی وه ئەوانه که وەگەرد عیسا بی، دەسێ دریژ کرد و شمشێرەگەێ کیشا، دا خوڵام کاهن گەورا و گوشێ بڕێ. عیسا وەپێ وەت: «شمشێرەگەد غەڵافی که؛ «چوینکه هەر کەسێگ شمشێر بکیشێ، وه شمشێریش کوشرێی. گومان کەی نیەتویەنم له باوگ ئاسمانیم بتوام و ئەیو هەر ئێرنگه فرەتر وه دوانزه لەشکەر فریشته ئەڕام کل بکێ؟ وەلێ چوی باێه پێشگویییل کتاو موقەدەس باێه دی که ئویشێ ئی چشتیله باێه هەڵبکەفێ؟» وه ئەو ساته عیسا وه جەماێەتەگه وەت: «مەر مه ڕێگرم وەگەرد شمشێر و کوتەک هاتینه بگرینەم؟ مه هەر ڕوژ وەناو مابەد نیشتیام و تالیم دیام و نەگەردینەم. وەلێ ئیانه گشتێ هەڵکەفتیه تا پێشگویییل پەێخەمەریل باێه دی.» ئمجا گشت شاگردەگان هیشتنەێ جێ و دەر چین. ئمجا کەسیلێ که عیسا گردوین، بردنێ ئەڕا لاێ قیافا کاهن گەورا، وه ئەوره که ماموستایل تەورات و شێخیل گردەو بوین. پتروسیش له دویرەو وەشون عیسا چیا تا ڕەسیه حسار ماڵ کاهن گەورا. چیه ناو وەگەرد نگابانەگان دانیشت تا ئاخرێ بوینی. سەران کاهنیل و گشت ئاڵ شوراێ جویلەکە وەشون پەێا کردن شاێەتی دروێگ وه زد عیسا بین تا بکوشنێ، وەلێ هویچ پەێا نەکردن، هەر چەن شاێەتیدەریل دروەکانی فرەێگ هاتن. دەس ئاخر دو نەفەر هاتنه نوا و وەتن: «ئی پیا وەت، ”مه تویەنم مابەد خودا بڕمنم و وەناو سێ ڕوژ وه دواره درسی بکەم.“» ئمجا کاهن گەورا هەڵساد و وەت: «هویچ جواوی نێری بێی؟ ئیه چ شاێەتیێگه که ئی پیاێله وه زد تو دەن؟» وەلێ عیسا هەر بێدەنگ مەن. کاهن گەورا وەپێ وەت: «قەسەمد دەم وه خوداێ زنی ئەگەر تو مەسیح، کوڕ خوداێ، وەپێمان بویش؟» عیسا وەپێ وەت: «تو خوەد ئیجوره وەتی! وەلێ مه وەپێدان ئویشم وەشون ئیه کوڕ ئنسانیش دوینین که وه دەس ڕاس خوداێ هەر وه تویەنا نیشتیه و له بان هەوریل ئاسمانەو تێی.» ئمجا کاهن گەورا یەخەێ خوەێ دڕان و وەت: «کفر کرد! دی شاێەت ئەڕا چەس؟ ئێرنگه کفرەگەێ شنەفتین، حوکمدان چەس؟» جواو دان: «شایسەێ مردنه!» ئمجا تف کردنه ڕوی عیسا و دانه لێ، بڕێگیش وه چەپاڵه دیانه ناو دەمچەویا، وەتیان: «ئێ مەسیح، نەبوەت بکه بویش بزانم کیه دەێده ڵێد؟» وه ئەو وەخته پتروس وه دەیشت، له حسار دانیشتوی. کەنیزێگ هاته لاێ و وەت: «تنیش وەگەرد عیساێ جەلیلی بید!» وەلێ پتروس وه نوای گشتێان دا ژێرێ و وەت: «نیەزانم چه ئویشێ!» جا پتروس چیه ئەڕا دەم دەروازەێ ماڵەگه. کەنیزێگ تر دیەێ و وه ئەوانه که وه ئەوره وساوین وەت: «ئی پیا وەگەرد عیساێ ناسری بی!» پتروس وه دواره دا ژێرێ و قەسەم خوارد: «مه ئی پیا نیەناسم.» وەشون قێرێ تر کەسیلێ که وه ئەوره وساوین، هاتن و وه پتروس وەتن: «بێ گومان تنیش یەکی وه ئەوانەێ! له زاراوەد دیاره!» جا پتروس شرو کرده لانەت کردن خوەێ و قەسەم خوارد و وەت: «ئی پیا نیەناسمێ!» هەر ئەو ئانه، کەڵەشیر قویلان. ئمجا پتروس قسیەیل عیسا کەفته هویرێ که وەپێ وەتوی: «وەرجه ئەوەکه کەڵەشیر بقویلنێ، سێ جار مه حاشا کەی». جا پتروس چیه دەیشت و تێر پڕ دەس نا گیره. شەوەکی شەفەق، گشت سەران کاهنیل و شێخیل قەوم وه یەکەو مەشویرەت کردن تا عیسا بکوشن. جا وه دەس بەسریای بردنێ و دانەێ دەس پیلاتوس فەرماندار رومی. وەختێ یەهودا، ئەوه که عیسا داده گیر، دی که عیسا ماکوم کردن، له کارەگەێ بەتاڵەو بی و سی سکه نقرەگه دادەو سەران کاهنیل و شێخیل و وەت: «گونا کردمه و بیمەسه بایس خوین بێ گوناێگ.» ئەوانه وەتن: «وه ئیمه چه؟ خوەد زانی!» ئمجا یەهودا سکەیل نقره وەناو مابەد فڕه دا زەوی و چیه دەیشت و خوەێ دا دارەو. وەلێ سەران کاهنیل سکەیل نقره وه مل زەوی گردەو کردن وەتن: «ڕەوا نیه ئی سکەیله بخیمنه ناو خەزانەی مابەد، چوینکه پویل خوینه.» جا وەشون مەشویرەت کردنێان وەگەرد ئەو پویله زەویزار کویزەگەر سەندن تا بکەنەێ قەورسان بیگانەێل. وه ئی بونه وه ئەو زەویزاره تا وه ئیمڕو وەپێ ئویشن ’زەویزار خوین‘. ئەوسا، پێشگویی ئرمیای پەێخەمەر هاته دی که وەتوی: «ئەوانه سی سکه نقرەگه هەڵگردن، یانێ نرخی که قەوم ئێسرائیل ئەڕاێ داناوین، جا دانەێ زەویزار کویزەگەر، هەر ئەو جوره که خوداوەند وەپێم فەرمان دا.» عیسا وه نوای پیلاتوس فەرماندار رومی وساد، فەرمانداریش له لێ پرسی: «ئێ تو پادشاێ جویلەکەیلی؟» عیسا وەت: «تو خوەد ئیجوره وەتی!» وەلێ وەختێ سەران کاهنیل و شێخیل بخت کردنه لێ، عیسا جواوێگ نیاد. ئمجا پیلاتوس وەپێ وەت: «ئێ نیەشنەفی چەنێ شاێەتی وه زد تو دەن؟» وەلێ عیسا هویچ جواوێگ وەپێ نیاد، تەنانەت وه یەێ بختیش، جورێ که فەرماندار فره سەری سڕ مەن. فەرماندار وه پێ نەریتیگ که داشت، هەر ساڵ له وەخت جەشن پسەخ، یەێ زندانی که مەردم تواسیان ئەڕاێان ڕزگار کردیا. وه ئەو وەخته زندانی بەناوبانگێگ بوی که ناوێ باراباس بی. وەختێ مەردم گردەو بین، پیلاتوس وەپێان وەت: «تواین کی ئەڕادان ڕزگار بکەم، باراباس یا عیسا که وەپێ ئویشن مەسیح؟» چوینکه زانستیا له سەر حەسویی عیسا دانەسه دەسێ. وەختێ پیلاتوس وه سەر تەخت داوەری دانیشتوی، ژنەگەێ ئیجور پێخامێگ ئەڕاێ کل کرد: «وەگەرد ئەو پیاێ سالحانه کارێ نیاشتو، چوینکه ئیمڕو خەوێگ له باوەت ئەیو دیمه که وەبونەێ ئەو خەوه رەنج فرەێگ کیشام.» وەلێ سەران کاهنیل و شێخیل، جەماێەتەگه قانێ کردن تا داواێ ڕزگاری باراباس و نابودی عیسا بکەن. فەرماندار وه دواره له لێان پرسی: «له ئی دوانه کامێان تواین ئەڕادان ڕزگار بکەم؟» جواو دان: «باراباس.» پیلاتوس له لێان پرسی: «ئێ چه وه عیسا بکەم که وەپێ ئویشن مەسیح؟» گشتێان وەتن: «بکوتێ بان سەلیب!» پیلاتوس وەت: «ئەڕا چه؟ چ کار گەنێگ کردێه؟» وەلێ ئەوانه وه دەنگ بەرزتر هاوار کردن: «بکوتێ بان سەلیب!» وەختێ پیلاتوس دی که فایده نێری و بەڵکەم خەریکه بوده ئاژاوە، ئاو تواس و دەسیل خوەێ وه نوای جەماێەتەگه شورد و وەت: «مه له خوین ئی پیا هویچ تاوانێ نێرم. خوەدان زانین!» مەردم گشتێ جواو دان: «با خوینی وه مل ئیمه و مناڵیلمان بود!» ئمجا پیلاتوس، باراباس ئەڕاێان ڕزگار کرد و دا عیسا قەمچی دان و سپاردەێ تا بکوتنێ بان سەلیب. ئمجا سەربازیل فەرماندار، عیسا بردنه ئەڕا حسار کاخ فەرماندار و گشت سەربازیلیش وه دەوریەو گردەو بین. ئەوانه عیسا ڕویتانن و بەتیەێگ ئەرخەوانی کردنه وەرێ و تاجێگ له دڕگ چنین و نانه سەری و چوێگ دانه دەس ڕاسی. ئمجا وه نوای زرانی دانه زەوی، وه تویلەکی وەپێ وەتیان: «سڵام ئێ پادشاێ جویلەکەیل!» تف کردیانه ڕوی، چوەگه له لێ سەندن و دیانی ناو سەری. وەشون ئیه که تویلەکی وەپێ کردن، بەتیەگه له وەرێ دەر هاوردن و دڵنگەگان خوەێ کردنه وەرێ. ئمجا بردنێ دەیشت تا بکیشنێ سەلیب. وەختێ چیانه دەیشت، پیاێگ دین له مەردم قیرەوان که ناوێ شەمعون بی، ناچاری کردن سەلیبەگەێ عیسا هەڵبگرێ. وەختێ ڕەسینه ئەو شونه که ناوێ جولجوتا بی، که وه ماناێ کاسەێ سەره، شراو هامیته وه زەردئاو دانه عیسا تا بخوێ، وەلێ وەختێ تامێ کرد نەتواس بخوێ. وەختێ کیشانێ سەلیب، ئەڕا بەشەو کردن دڵنگەگانێ، وەناو خوێان تیرپشک خستن. ئمجا وه ئەوره دانیشتن و نگابانی دان. وەبان سەر عیسا تەخسیر نامەێگیش کوتان که نویسریاوی: «ئیەسه عیسا، پادشاێ جویلەکەیل.» دو گله ڕێگریش وەگەردیەو کیشانه سەلیب، یەکیگێان له لاێ ڕاس عیسا و ئەواکەیش له لاێ چەپیەو. ڕێویاریل سەر لەقانیان، خراو دیانه پێ و وەتیان: «تو که تواسیاێ مابەد بڕمنێ و وەناو سێ ڕوژ وه دواره درسی بکی، خوەد نجات بیه! ئەگەر کوڕ خودای، له سەلیب بەوه خوار.» سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات و شێخیلیش تویلەکی وه عیسا کردیان و وەتیان: «کەسیلێ تر نجات دا، نیەتویەنی خوەێ نجات بێی! ئەگەر پادشاێ ئێسرائیله، با ئێرنگه له سەلیب باێده خوار تا ئیمانه پێ باریم. پشت بەساسه خودا، ئەگەر خودا توایدێ ئێرنگه ڕزگاری بکێ، چوینکه وەت: ”مه کوڕ خودام.“» ڕێگرەگانیش که وەگەردێ کوتریاوینه بان سەلیب، هەر ئیجوره قسیەێ گەن وەپێ کردیان. وه سات دوانزەێ نیمەڕو تا سات سێ دویای نیمەڕو، تیەریکی، گشت ئەو وڵاته گرده وەر. نزیک سات سێ نیمەڕو عیسا وه دەنگ بەرز هاوار کرد: «ئیلی، ئیلی، لەما سەبەقتەنی؟» یانێ «ئێ خوداێ من، ئێ خوداێ من، ئەڕا مه هیشتیدە جێ؟» جا بڕێگ که وه ئەوره وساوین وەختێ ئیه شنەفتن، وەتن: «ئی پیا ئەلیاس پەێخەمەر چڕێ.» جا یەکی وه لێان زویزی دەویه نواو ئەبرێگ هاورد و خەڵپانێ ناو شراو ترشیای، جا نادێ سەر چوێگ و بردێ نوای دەم عیسا تا بخوێ. وەلێ ئەو باقی وەتن: «دەس گیر دەن، تا بوینیم ئەلیاس تێ نجاتی بێی؟» عیسا یەێ جارتر وه دەنگ بەرز هاوار کرد و هەناس ئاخرێ هەڵکیشا. ئمجا پەردەێ مابەد له بانەو تا خوار بیه دو کوتەو. زەوی لەرزەی و کوچگەگان شەق بردن. قەوریلیش واز بین و فره له موقەدەسیل که مردوین، زنیەو بین. ئەوانه وەناو قەورەگان هاتنه دەیشت. وەشون زنیەو بین عیسا، چینه ناو شار موقەدەس یانێ ئورشەلیم و خوێان وه فره کەس نیشان دان. وەختێ فەرماندەێ سەربازەگان و ئایەمەگانێ که نگابانی عیسا دیان، زەویه لەرزه و ئەو چشتیله که هەڵکەفت دین، فره رخێان چی، وەتن: «وه ڕاسی ئیه کوڕ خودا بی.» قێرێ له ژنيلیش وه ئەوره بین و له دویرەو نوڕیان، ئەوانه له ناوچەێ جەلیل کەفتوینه شون عیسا و خزمەتی کردیان. مریەم مەجدەلیه، مریەم داڵگ یاقوب و یوسف، هەرئیجوره داڵگ کوڕیل زبدییش وەناوێان بین. وەختێ ئێواره نزیکەو بویاد، پیاێ دەوڵەمەنێگ له مەردم شار رامه، یوسف ناو، که شاگرد عیسا بی، چیه ئەڕا لاێ پیلاتوس و داواێ جنازەێ عیسا کرد، ئمجا پیلاتوس فەرمان دا بێەنێ پێ. یوسفیش جنازەگه برد و پێچادی ناو کەتان ترک تەمیسێگ و نادێ ناو مەقبەرەێ تازەێگ که ئەڕا خوەێ وەناو تاش کەمەر تاشوی، کوچگ گەوراێگیش پل دا دەم مەقبەرەگه و چی. مریەم مەجدەلیه و ئەو مریەمەگه وه ئەوره وه نوای مەقبەرەگه دانیشتوین. ئی ڕوژەگەێ، که وەشون ڕوژ گورجەو بین ئەڕا جەشن پسەخ بی، سەران کاهنیل و زانایل فرقەێ فەریسی له لاێ پیلاتوس گردەو بین، وەتن: «قوروان! هاته هویرمانەو ئەو فریوکاره وەختێ هێمراێ زنی بی، وەتیا، ”له شون سێ ڕوژ زنیەو بوم.“ جا فەرمان بیه تا ڕوژ سێیەم نگابانی مەقبەرەگه بێەن، نەخواێ شاگردەگانێ بچن، جنازەگەێ بدزن و وه مەردمەگه بویشن وەناو مردگیل زنیەو بیه، جا ئی فریو ئاخره بەتر له فریو یەکمینەگه بود.» پیلاتوس وەته پێان: «خوەدان نگابان دێرین. بچن وه ئەوجورە که خاسه، نگابانی بێەن.» ئەوانیش چین و کوچگ مەقبەرەگه مور و مومێ کردن و نگابانیلی وه ئەوره دانان تا چەویانه مەقبەرەگه بود. وەشون ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله، شەوەکی شەفەق وه یەکمین ڕوژ هەفته، مریەم مەجدەلیه و ئەو مریەمەگەێ تر چین تا مەقبەرەگه بوینن. لەناکاوه زەوی لەرزەی وه هێزێگ هات، چوینکه یەێ فریشتەێ خوداوەند له ئاسمانەو هاته خوار و چی کوچگەگه له نوای دەم مەقبەرەگه پلێ داده لا و نیشته ملێ. شێوەێ جور بڵاچەێ ئاسمان و دڵنگەگەێ جور وەفر، چەرمێ بی. نگابانەگان له ترس ئەوه کەفتنه ڕکه، جور مردگێگ وەپێان هات. وەلێ فریشتەگه وه ژنەگان وەت: «زاوردان نەچود، چوینکه زانم وەشون عیساێ وه سەلیب دریاێ گەردین. ئەیو وه ئێرا نیه، هەر ئەوجورە که خوەێ فەرمایش کردوی، زنیەو بیه! بان بنوڕنه ئەو شونه که وه ئەوره دریژەو کریاوی، ئمجا وه پەله بچن وه شاگردەگانێ بویشن، ”ئەیو وەناو مردگیل زنیەو بیه، وەرجه ئیوه چوده ئەڕا جەلیل؛ وه ئەوره دوینینێ.“ بنوڕن، وەپێدان وەتمه!» جا ژنەگان وه ترس و خوەشی گەوراێگ وه پەله له مەقبەرەگه دانه دەیشت نانه دو وەرەو لاێ شاگردەگانێ تا ئی خەوەره بێەنه پێان. لەناکاوه وەگەرد عیسا ڕوی وه ڕوی بین و عیسا وەته پێان: «سڵام!» ئەوانیش هاتنه نوا و کەفتنه مل پایل عیسا و پەرەسشێ کردن. ئمجا عیسا وەپێان وەت: «زاوردان نەچود! بچن وه براگانم بویشن بچنه جەلیل. وه ئەوره دوینینەم.» وەختێ ژنەگان وەناو ڕێ بین، قێرێ له نگابانەگان چینه ناو شار و هەرچێ که هەڵکەفتوی ئەڕا سەران کاهنیل وەتنەو. ئەوانیش وەگەرد شێخیل گردەو بین و نیشتنه مەشویرەت کردن، پویل فرەێگیش دانه سەربازەگان، وەتن: «”وه مەردم بویشن، وەختێ ئیمه خەفتویمن، شاگردەگانێ شەوەناو هاتن جنازەگەێ دزین.“ ئەگەر ئیەیشه ڕەسیه گوش فەرماندار، رازیی کیم و نێیلیم تویش شەڕ باین.» ئەوانیش پویلەگه سەنن و هەر ئەوجورە کردن که وەپێان وەتریاوی. دی ئی حکایەته تا وه ئیمڕو وەناو جویلەکەیل پەخشەو بیه. ئمجا ئەو یانزه شاگرده چینه ئەڕا ناوچەێ جەلیل، ئەڕا کویەێگ که عیسا وەپێان ئەمر کردوی. وەختێ عیسا دین، پەرەسشێ کردن، وەلێ بڕێگیان شک کردن. عیسا نزیکیانەو بی وەپێان وەت: «گشت دەسڵات وەناو ئاسمان و وەبان زەوی دریاسه پێم. جا بچن، گشت ملەتیل بکەنه شاگرد، وه ناو باوگ و کوڕ و روح‌القودوس خوسڵ تەعمیدیان بێەن، تالیمیان بێەن تا گشت ئەو چشتیله که وەپێدان فەرمان دامه وه جا بارن. بنوڕن، من هەر ڕوژ تا ئاخر ئی دەورانه هامه گەرددانەو!» شرو ئینجیل عیسا مەسیح کوڕ خودا. وەناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر نویسریاس: «ئێرنگه مه پێخام هاوەر خوەم وەرجه تو کل کەم، تا ڕێەگەد گورجەو بکێ؛» «دەنگ ئەوه که وەناو بیاوان هاوار کەی: ”ڕێ خوداوەند گورجەو بکەن! ڕێیلی ڕاس بارن.“» یەحیاێ تەعمیددەر وەناو بیاوان ئاشکرا بی و بانگەوازی کردیا که مەردم ئەڕا بەخشین گونایلێان، توبه بکەن و خوسڵ تەعمید بگرن. مەردم وڵات یەهودیه و مەردم شار ئورشەلیم، گشتێان چیانه ئەڕا لاێ و وه گونایلێان ئێقرار کردیان، وەناو چەم ئوردون له لێ خوسڵ تەعمید گردیان. یەحیا دڵنگێگ له موی شتر کردیا وەرەو قەێوەنێگ له چەرم بەسیاده ناوقەێ و کوله و هەسەڵ کویەیله خواردیا. یەحیا بانگەوازی کردیاد و وەتیا: «وەشون مه، کەسێ تویەناتر له مه تێیدن که تەنانەت مه شایسه نیم بچەمیەم و بەن کەوشەگانی واز بکەم. مه ئیوه وەگەرد ئاو تەعمیددان دامه، وەلێ ئەیو وەگەرد روح‌القودوس تەعمیددان دەێ.» وه ئەو ڕوژیله، عیسا وه شار ناسرەێ جەلیل هات و وەناو چەم ئوردون، وه دەس یەحیا خوسڵ تەعمید گرد. وەختێ عیسا وه ئاو هاته بان، زویزی دی ئاسمانیل واز بین و روح خودا جور کەموتەرێگ وه ملێەو ئارەسه بی. دەنگیگیش وه ئاسمان هات که: «توێ کوڕه عەزیزەگەێ منی، فره لەلێد خوەشنودم.» روح خودا زویزی عیسا برده ئەڕا بیاوان. عیسا چل ڕوژ وەناو بیاوان بی و شەیتان ئەزمونێ کردیا. ئەیو وەگەرد گیانەوەریل دڕنه دیادەێ سەر و فریشتەیل خزمەتی کردیان. وەشون گیروده بوین یەحیا، عیسا چیه ئەڕا ناوچەێ جەلیل و خەوەر خوەش پادشایی خودا جار دیاد و وەتیا: «زەمان وه کەماڵ ڕەسیه و پادشایی خودا نزیکەو بیه. توبه بکەن و وی خەوەر خوەشه ئیمان بارن.» وەختێ عیسا له لیوەێ دەریاچەێ جەلیل ڕەد بویاد، شەمعون و ئاندریاس براێ دی، که توڕ خستیانه دەریاچەگه، چوینکه ماسیگر بین. عیسا وەپێان وەت: «وەشون منەو بان که ئیوه کەمه ڕاوچی مەردمیل.» ئەوانه زویزی توڕەگانیان هیشتنەجێ و کەفتنه شونێ. جا کەمێ چیه نواتر، یاقوب کوڕ زبدی و یوحەناێ براێ دی، که وەناو قایقێگ توڕەگانیان ڕیکڕاس کردیان. زویزی چڕیەێان جا ئەوانه باوگێان زبدی وەگەرد کارکەریل ناو قایقەگه هیشتنەجێ و کەفتنه شونێ و چین. ئەوانه چینه ئەڕا شار کەفەرناحوم. وەختێ ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله رەسێ، عیسا زویزی چیه ئەڕا کەنیسه و شرو کرده تالیم داین. مەردم وه تالیمی سەریان سڕ مەنوی، چوینکه وه دەسڵاتەو تالیم دیاد، نه جور ماموستایل تەورات. وه ئەو وەخته، وەناو کەنیسەگەیان پیاێگ بی که روح ناپاک داشت. کردەێ هاوار: «عیساێ ناسری، تو چه توایده ئیمه؟ هاتیدە نابودمان بکی؟ زانم تو کید! تو ئەو قودوس خودایده!» وەلێ عیسا تەشەری داده لێ و وەت: «بیدەنگ به و له ئەو پیایشه بەوه دەیشت!» ئمجا ئەو روح ناپاکه، پیاگه وه تن شەکان و وه هاوار کیشاین وه لێ هاته دەیشت. مەردم گشتێ جوری سەریان سڕ مەنوی که له یەکترەکی پرسیان: «ئیه چەس؟ تالیمێگ تازه و دەسڵات دار! ئەوه تەنانەت وه روحیل ناپاکیش فەرمان دەێ، ئەوانیش گوشه لێ تەکنن.» جا فره زوی دەنگ و ناوێ وه سەرئانسەر مەنتەقەێ جەلیل پێچیا. وەختێ عیسا کەنیسەگه هیشتەجێ، وەشونێ وەگەرد یاقوب و یوحەنا چیه ئەڕا ماڵ شەمعون و ئاندریاس. خەسویرەی شەمعون تەو داشت و وەناو جێ بی. ئەوانه زویزی عیسا له حاڵێ ئاگادار کردن. جا عیسا چیه مل سەری دەسێ گرد و هێزێ دا. تەوەگەێ بڕیا و خەریک مێوانداریان بی. ئەو ئێواره وەختێ بویاده خوەرئاوا، گشت نەخوەشيل و ئەوانه که خوو داشتن هاوردنه ئەڕا لاێ عیسا. مەردم شارەگه گشتێ وه نوای دەرەگه گردەو بوین! عیسا قێر فرەێگ که تویش نەخوەشییل جورواجور بین، شەفا داد و دێویل فرەێگ کرده دەیشت، جا نەێشتیاد دێویل قسیەیگ بکەن، چوینکه ناسیانێ. دەم شەوەکی که هەوا هێمراێ تیەریک بی، عیسا هەڵساد و له ماڵەگه چیه دەیشت، چیه ئەڕا شون چوڵێگ و وه ئەوره خەریک دوعا کردن بی. شەمعون و هاوڕێەگانی چینه مینێ. وەختێ پەێاێ کردن، وەپێ وەتن: «گشتیەکی مینێ تو کەن!» عیسا وەپێان وەت: «بان بچیم ئەڕا ئاواییل دەورو وەر تا وه ئەوریشه بانگەوازی بکەم، چوینکه ئەڕا ئیه هاتمه.» جا چیه ئەڕا سەرئانسەر جەلیل وەناو کەنیسەگانیان بانگەوازی کردیاد و دێویل دەر کردیا. پیاێگ جوزامی هاته ئەڕا لاێ عیسا، کەفته مل زرانی و لاڵکیاده پێ و وەت: «ئەگەر بتوای، تویەنێد شەفام بێی.» عیسا دڵی ئەڕاێ سزیا و دەس خوەێ دریژەو کرد، دەس ناده قێ پیاگه و وەت: «مه توام، شەفا بگر!» زویزی، جوزامەگه لا چی و شەفا گرد. عیسا زویزی ئەو پیا مرەخەس کرد و وه کوتران فرەێگ وەپێ وەت: «هوشد بود وه ئی باوەته وه کەسێ چشتێ نویشێ؛ وەلێ بچو خوەد وه کاهن نیشان بیه و ئەڕا شەفاێ خوەد، ئەو قوروانیه که موسای پەێخەمەر ئەمر کردێه، پیشکەش بکه تا ئەڕا ئەوانه بوده شاێەتیێگ.» وەلێ ئەو پیا چیه دەیشت و وه خیاڵ ڕەحەت له ئی باوەته قسیه کرد و خەوەرێ پەخش کرد. وه ئی بونه عیسا دی نەتویەنست ئاشکرا بچوده ناو شار، بەڵکەم وه شونیل چوڵ وه دەیشت شار مەنیاد. مەردمیش له گشت شونێگەو هاتیانه ئەڕا لاێ. وەشون چەن ڕوژتر، وەختێ عیسا هاتەو ئەڕا شار کەفەرناحوم، مەردم خەوەردار بین که ها ماڵ. قێر فرەێگ گردەو بین، ئەوقره که تەنانەت وه نوای دەرەگه جێ نوی، ئەویش کەڵام خودا ئەڕاێان بانگەوازی کردیاد. وه ئی وەخته، چەن نەفەر له ڕێ ڕەسین و پیاێ فەلەجێگ که چوار نەفەر هەڵێ گردوین، هاوردنی نوا. وەلێ وەختێ ئەوانه وەبونەێ شلخی جەماێەت نەتویەنستن بارنێ ئەڕا لاێ عیسا، چینه بان خانگ و شرو کردنه لا بردن سەقفەگەێ بان سەر عیسا. وەشون واز کردن سەقفەگه، فەلەجەگه وه جیەگەیەو، شوڕیەو کردنه خوار. وەختێ عیسا ئیمان ئەوانه دی، وه فەلەجەگه وەت: «کوڕەگه، گونایلد بەخشیا.» قێرێ له ماموستایل تەورات که وه ئەوره نیشتوین، وه دڵ خوێانا فکر کردیان: «ئەڕا ئی پیا ئیجور قسیەیگ وه زوان هاورد؟ ئیه کفر کەی! کی بێجگه خودا تویەنێ گونایل بوەخشێ؟» عیسا زویزی وەناو روح خوەێ زانست وەگەرد خوێانا چه فکر کەن وەپێان وەت: «ئەڕا وەناو دڵەو ئیجوره فکر کین؟ وەتن کامێان وه ئی فەلەجه ئاسانترە، ئیه که ”گونایلد بەخشیا“ یا وەتن ”هەڵس و جیەگەد هەڵگر و ڕێ بکه“؟ ئێرنگەیش تا بزانین کوڕ ئنسان وەبان زەوی دەسڵات بەخشین گونایل دێرێ» عیسا وه فەلەجەگه وەت: «وەپێد ئویشم، هەڵس، جیەگەد هەڵگر و بچوه ئەڕا ماڵ!» ئەو پیا هەڵساد و زویزی جیەگەێ هەڵگرد و وه نوای چەو گشتێان وه ئەوره چیه دەیشت. گشتێان سەریان سڕ مەنوی و خودا جەڵاڵ دان، وەتن: «هەراێهەر ئیجور چشتێ وه چەو نویمنه.» عیسا یەێ جارتر چیه ئەڕا لیوەێ دەریاچەگه. مەردم گشتێ له لاێ گردەو بویان و ئەویش تالیمیان دیاد. وەختێ ڕێ کردیاد، لاوی کوڕ حەلفای دی که وه ئەو شونه که باج گردیان دانیشتوی. وەپێ وەت: «وەشون منەو بەو.» ئەویش هەڵساد و کەفته شونێ. وەختێ عیسا وه ماڵ لاوی وه سەر سفره نيشتوی، قێر فرەێگ له باجگریل و گوناکاریل وەگەرد عیسا و شاگردەگانێ وه سەر سفره بین، چوینکه قێر فرەێگێان له لێ پێرەوی کردیان. ماموستایل تەورات که وه فرقەێ فەریسی بین، عیسا دین که وەگەرد گوناکاریل و باجگریل ها سەر سفره، وه شاگردەگانێ وەتن: «ئەڕا عیسا وەگەرد باجگریل و گوناکاریل نان خوەێ؟» وەختێ عیسا ئی قسیه شنەفت وەپێان وەت: «نەخوەشیلن هەوەجیان کەفێه تەبیب، نه ئایەمیل ساق. من ناتمه تا سالحان بەڵکەم تا گوناکاریل دەنگ بکەم.» وەختێ شاگردیل یەحیا و فەریسیەیل وه ڕوژه بین، چەن نەفەرێگ هاتنه ئەڕا لاێ عیسا وەتن: «ئەڕا شاگردیل یەحیا و شاگردیل فەریسیەیل ڕوژه گرن، وەلێ شاگردیل تو ڕوژه نیەگرن؟» عیسا جواو دا: «چوی بو مێوانیل سویر تا وەختێ زاوا ها گەردیانەو، ڕوژه بگرن؟ تا وەختێ زاوا ها گەردیان نیەتویەنن ڕوژه بگرن. وەلێ ڕوژیلی رەسێ که زاوا له لێان سێنریەێ. وەناو ئەو ڕوژیله، ڕوژه گرن. «هویچکەس یەێ تیکه پارچەێ نو که نەچیەسه ئاو، پینه نیەکێده قێ دڵنگ کویەنەوه. ئەگەر ئی کاره بکێ، پینەگه له لێ کەنرێد و نوەگه له کویەنەگه کەنرێدەو، دڕیایەگەیشێ بەترەو بود. جا هویچکەیش شراو نو نیەکێده ناو مەشکەیل کویەنه. ئەگەر ئی کاره بکێ، شراوەگه مەشکەگان دڕنێد، وه ئیجوره، شراوەگه و مەشکەگان هەر دگیان وه کیس چەن. شراو نو باێه بکیدەێ ناو مەشکەیل نو.» یەێ ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله، عیسا وەناو زەویزاریل گەنم ڕەد بویا و شاگردیلیشێ وەختێ چیان، شرو وه کەنین گوڵ گەنمەگان کردن. زانایل فرقەێ فەریسی وەپێ وەتن: «بنوڕ، ئەڕا شاگردەيلد کارێ کەن که وه ڕوژ شەبات ڕەوا نیه؟» عیسا جواو دا: «مەر تا ئێرنگه نەخوەنینه داود پادشا چه کرد وەختێ خوەێ و یارەگانێ ورسیان بی و کەفتنه تەنگێ، که چوی ئەوه له وەخت ئەبیاتار، کاهن گەورا، چیه ناو ماڵ خودا و نانێ که تەقدیس بی خوارد و داده یارەگانیشێ، هەر چەن خواردن ئەوه تەنیا ئەڕا کاهنیل ڕەواس؟» جا وەپێان وەت: «شەبات ئەڕا ئنسان درس بیه، نه ئنسان ئەڕا شەبات. ئمجا، کوڕ ئنسان ساێو ڕوژ شەباته.» عیسا یەێ جارتر چیه ناو کەنیسه. وه ئەوره پیاێگ بی که یەێ دەسێ وشک بوی. قێرێ له ئەوانه که وه ئەوره بین عیسا خستنه بێز چەو تا ئەگەر وه ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله ئەو پیا شەفا بێی، دەسپێچکێ ئەڕا بخته پێ کردن پەێا بکەن. عیسا وه ئەو پیا که دەسێ وشک بوی وەت: «وه نوای گشتیەکی بوسیه.» ئمجا له ئەوانه پرسی: «وه ڕوژ شەبات خاسێ کردن ڕەواس یا خراوی کردن؟ گیان کەسێ نجات داین یا کوشتنێ؟» وەلێ ئەوانه بیدەنگ مەنن. عیسا، وه توڕەێگەو نوڕیه کەسیلێ که وه دەورو وەرێ بین، وه دڵڕەقیان خەمبار بی، وه پیاگه وەت: «دەسد دریژەو بکه.» ئەویش دەسێ دریژەو کرد و دەسێ ساقەو بی. ئمجا زانایل فرقەێ فەریسی چینه دەیشت و زویزی وەگەرد هەواخوازیل هیرودیس دەس وه یەکی کردن که چوی عیسا له بین بوەن. عیسا وەگەرد شاگردیلێ چیه لیوەێ دەریاچەگه. جەماێەت فرەێگ له جەلیلیەگانیش وەشونیەو چیان. هەر ئیجوریشه قێر فرەێگ له مەردم وڵات یەهودیه و شاریل ئورشەلیم و ئەدومیە و ئەو لاێ چەم ئوردون، وه مەنتەقەیل دەورو وەر سور و سیدون هاتوین. وەختێ خەوەر گشت کاریل عیسا شنەفتن، هاتنه ئەڕا لاێ. وەبونەێ ئیه که جەماێەت فڕه بی، عیسا وه شاگردیلێ وەت قایقێگ ئەڕاێ گورجەو بکەن، تا مەردم شلخ نەکەنه ملێ. چوینکه فره کەسیل شەفا داوی، نەخوەشیل هویژه کردنه ئەڕا لاێ تا دەس بێەنه قێ. هەر وەختیش روحیل ناپاک دوینیانی، وه نوای پاێ، خوێان خستیان زەوی و هاوار کردیان: «تو کوڕ خودای!» وەلێ ئەویش پاملێان بی و دەستور دا پێان وه لاێ مەردم نویشن ئەیو کیه. عیسا چیه ئەڕا بان کویەێگ و ئەوانه که تواس، چڕێ ئەڕا لاێ خوەێ، ئەوانیش چینه ئەڕا لاێ. عیسا دوانزه نەفەر له لێان دیاری کرد و وەپێان وەت ڕەسول، تا وەگەردێ بون و کلیان بکی ئەڕا بانگەوازی کردن، ئی دەسڵاتیشه بیاشتون که دێویل بکەنه دەیشت. ئەو دوانزه نەفەره که دیاریان کرد ئیانه بین: شەمعون که ناوێ ناده پتروس؛ یاقوب کوڕ زبدی و براگەێ یوحەنا که وەپێان وەت ’بوئانرجس‘، یانێ ’کوڕیل هەورەتریقه‘؛ ئاندریاس، فیلیپوس، بەرتولما، مەتا، توما، یاقوب کوڕ حەلفای، تەدای، شەمعون ماروف وه وڵات پارێز، یەهوداێ ئەسخەریوتییش که وه عیسا خێانەت کرد. عیسا یەێ ڕوژتر چیه ئەڕا ماڵ، وه دواره مەردم گردەو بین، ئەوجورە که خوەێ و شاگردیلێ تەنانەت دەرفەت نان خواردن نیاشتن. وەختێ خاوخێزانەگەی عیسا ئیه شنەفتن، کەفتنه ڕێ تا هەڵێبگرن و وەگەرد خوێان بوەنێ، چوینکه وەتیان: «وه سەر خوەێ نەمەنیه.» ماموستایل تەوراتیش که وه ئورشەلیم هاتوین، وەتیان: «بعەلزبول دێرێ، دێویلیش وه مەیەت سەروک دێویل کەێده دەیشت.» جا عیسا ئەوانه چڕێ و مەسلەتیلیگ ئەڕاێان هاورد و وەت: «شەیتان چوی تویەنێ شەیتان دەر بکێ؟ ئەگەر مەمڵەکەتی وه زد خوەێ هەڵسێ، نیەتویەنی بەردەوام بمینێ. ئەگەریش ماڵێگ وه زد خوەێ هەڵسێ، ئەو ماڵه نیەتویەنی بەردەوام بمینێ. شەیتانیش ئەگەر وه زد خوەێ هەڵسێد و پەل پەلەو بود، نیەتویەنی دەوام بارێ، بەڵکەم ئاخرێ ڕەسیه. هەر ئیجوره هویچکەس نیەتویەنی بچوه ناو ماڵ پیاێگ هێزدار و دارایەگەێ چەپاو بکێ، مەر ئیه که یەکم جار ئەو پیاێ هێزداره بوەسیدەو. ئمجا وه ڕاسی تویەنێ ماڵەگەێ چەپاو بکێ. «وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم تەمام گونایل ئنسان و هەر کفرێگ که بکێ بەخشریەد؛ وەلێ هەر که وه روح‌القودوس کفر بکێ، هەراێهەر نیەوەخشرێی، بەڵکەم وه گوناێگ ئەبەدی تاوانباره.» ئی قسیەێ عیسا وه ئی بونه بی که وەتیان «روح ناپاک دێرێ.» ئمجا داڵگ و برایل عیسا هاتن. ئەوانه وه دەیشت وسان و یەکی کل کردن تا بچڕیدێ. جەماێەتێگ وه دەور عیسا نیشتوین، وەپێ وەتن: «داڵگ و برایلد وه دەیشت وسانه مینێ تو کەن.» عیسا جواو دا: «داڵگ و برايلم چ کەسیلێگن؟» ئمجا نوڕیه ئەوانه که وه دەوری نیشتوین و وەت: «ئیانەنه داڵگ و برایلم! چوینکه هەر کەس خاست خودا وه جێ بارێ، برا و خویشک و داڵگ منه.» یەێ جارتر عیسا وه لیوەێ دەریاچەگه شرو کرده تالیم داین. جەماێەت فره گەوراێگ دەوری گردوین ئەوقره که ناچار بی سوار قایقێ بود که وەناو دەریاچەگه بی، دانیشته ناوێ، جەماێەتەگەیش گشتێ وه لیوەێ دەریاچەگه بین. ئمجا وەگەرد مەسلەتیل، چشتیل فرەێگ وەپێان یاێ دا. وەناو تالیمەگانی وەپێان وەت: «گوش بگرن! ڕوژی جفتیارێ ئەڕا تویەم خستن چیه دەیشت. وەختێ تویەم خستیا، بڕێگ وه تویەمەگان کەفتنه ناو ڕێ و باڵەندەیل هاتن و خواردنێان. بڕێگتر کەفتنه ناو زەوی کوچگین که خاک فرەێگ نیاشت. جا زوی سەوز کردن، چوینکه خاکەگەێ تەنگ بی. وەلێ وەختێ خوەر هەڵات سزیان، چوینکه ریشه نیاشتن وشک بین. بڕێگتریش کەفتنه ناو دڕگەگان. دڕگەگان گەورا بین و خنکاننیان و بەر ناوردن. وەلێ باقی تویەمەگان کەفتنه ناو زەوی خاسێگ و جویق دان، گەورا بین و بەر هاوردن، فرەوه بین، بڕێگ سی، بڕێگ شەس بڕێگیش تەنانەت سەد بەرابەر.» ئمجا وەت: «هەر کەس گوش شنەوا دێرێ، بشنەفێ.» وەختێ عیسا تەنیا بی، ئەو دوانزه شاگرده و کەسيلێ که وه دەوریەو بین، له باوەت مەسلەتەگان له لێ پرسین. وەپێان وەت: «راز پادشایی خودا وه ئیوه دریاس، وەلێ ئەڕا مەردمێگ که هانه دەیشت، گشت چشتێگ وه شکل مەسلەته؛ تا: «”بنوڕن، وەلێ دەرک نەکەن، بشنەفن، وەلێ نەفامن، نەخواێ هەڵوگەردن و بوەخشرێن!“» ئمجا وەپێان وەت: «ئێ ئی مەسلەته دەرک نەکردین؟ جا چوی گشت مەسلەتەگان تویەنین دەرک بکین؟ جفتیار، کەڵام خودا جور تویەم پەخش کێ. بڕێگ مەردم جور تویەمیل لیوەێ ڕێن، ئەوره که کەڵام پەخشەو بود؛ هەر ئیه که کەڵام شنەفن، شەیتان تێ و کەڵامێ که وەناو دڵیان کاڵیاس، دزید. قێرێ تر، جور تویەمیلێگن که کەفتنەسه ناو زەوییل کوچگین؛ ئەوانه وەختێ کەڵام خودا شنەفن، زویزی وه شادی قەبوڵێ کەن، وەلێ چوینکه کەڵام خودا وەناوێان ریشه نێرێ، تەنیا قێر کەمێگ دەوام تیەرن. ئمجا وەختێگ وەبونەێ کەڵام، تویش بەرد یا عەزاو تیەن زویزی له ئیمان کەفن. قێرێ تر، جور تویەمیلێگن که کەفتنەسه ناو دڕگیل؛ کەڵامەگه شنەفن، وەلێ نگرانییل ئی جهان و فریو دەوڵەمەنی و هەوەس چشتیلتر چوده ناو دڵیان و کەڵام خنکنێ و بی بەرێ کێ. وەلێ ئەوانەێ که کەفنه ناو زەوی خاس؛ ئەوانەنە که کەڵام خودا شنەفن و قەبوڵێ کەن و سی، شەس تەنانەت سەد بەرابەریش بەر تیەرن.» عیسا وه ئەوانه وەت: «ئێ چراخ تیەرێنه ناو تا بنێنی ژێر سەوەته یا تەختێگ؟ ئێ نیەنینێ بان چراخدان؟ چوینکه چشتێ شاریایەو نیه مەر ئەڕا ئاشکرا بوینی، چشتێگیش نقوم نیه مەر ئەڕا پەێا بوینی. هەر کەس گوش شنەوا دێرێ، بشنەفێ.» ئمجا هەم وەت: «وردەو بونه ئەوه که شنەفین. وەگەرد هەر پەێمانەێگ بکیشین، ئەڕادان کیشێید، تەنانەت فرەتریش. چوینکه وه ئەو کەسه که دێرێ، فرەتر درێید، وه ئەو کەسه که نێری، هەر ئەوەیشه که دێرێ له لێ سینرێدەو.» عیسا وەت: «پادشایی خودا مینێده پیاێگ که تویەم وەشنێده سەر زەوی. شەو و ڕوژ، چ وەناو خەو بود چ وه خەوەر، تویەمەگه سەوز کێ و گەورا بود. ئەویش نیەزانێ چوی بو. زەوی وه خوێەو بەر دەێ: یەکم ساقه، وەشونێ گوڵ گەنم سەوز کەی و ئمجا گوڵ گەنم پڕ له دان بود. وەختێ خەله برەسێ، جفتیار زویزی داس وه کار گری، چوینکه وەرز درەو ڕەسیه. عیسا یەێ جارتر وەت: «پادشایی خودا وه چ چشتێ وێنه بکیم، یا وەگەرد چ مەسلەتێ بویشیمنێ؟ ئەوه جور دەنگ خەردەلیگه. خەردەل، بویچگترین دەنگێگه که کاڵنەێ ناو زەوی، وەلێ وەختێ کاڵیا، سەوز کەی، وه گشت گیایل باخ گەوراترەو بود، پەلیل گەورا دەر تیەرێ، ئەوقره که باڵەندەیل ئاسمان تیەن وەناو ساێەڕەگەێ لانه درس کەن.» عیسا وەگەرد ئیجور مەسلەتیل فرەێگ، تا ئەوره که تویەنستن دەرک بکەن، وه کەڵام خودا ئەڕاێان وەتیا. بێجگه وەگەرد مەسلەت چشتێ ئەڕاێان نەوەتیاد؛ وەلێ وەختێ وەگەرد شاگردەگانێ تەنیا بی، ماناێ گشتێ ئەڕاێان وەتیا. ئەو ڕوژه وەختێ بیه ئێواره، عیسا وه شاگردەگانێ وەت: «بچیمنه ئەڕا ئەو لاێ دەریاچەگه.» ئەوانه مەردمەگه هیشتنەجێ و عیسا وەگەرد ئەو قایقه که وەناوێ بی، وەگەرد خوێانا بردن. چەن قایقتریش وەگەردێان چین. لەناکاوا واهیڵانی هات. تافەگان جورێ دیانه قایقەگه که پڕێ بیه ئاو. وەلێ عیسا وه دویای قایقەگه، سەر ناویه بان بالشتێگ و خەفتوی. شاگردەگانێ هەڵێسانن و وەتن: «ماموستا، دەربەن نێید دێریم له بین چیمن؟» عیسا هەڵساد و تەشەری دا واگه، وه دەریاچەگه وەت: «بیدەنگ بو! ئارام به!» ئمجا واگه وساد و گشت جاێ ئاشاسێگ کامڵ گرده وەر. ئمجا وه شاگردیلی وەت: «ئەڕا ئەوقره زاوردان چیه؟ هێمراێ ئیمان نیرین؟» ئەوانه فره زاورێان چوی، وه یەکترەکی وەتیان: «ئیه کیه که تەنانەت وا و دەریاچەیش له لێ فەرمان بەن!» ئەوانه چینه ئەڕا ئەو لاێ دەریاچەێ جەلیل، وه مەنتەقەێ جەراسیان. وەختێ عیسا له قایقەگه داوەزی، زویزی پیاێگ که تویش روح ناپاک بی، له قەورسان هاته دەیشت و تەقیاده پێ. ئەو پیا وەناو قەوریل مەنیاد و دی کەس نیەتویەنستیا تەنانەت وەگەرد زنجیر بوەسیدێەو. چوینکه چەن جار ئەوه وه زنجیر و پاوەنیل ئاسنی بەساوینێەو، وەلێ زنجیرەگان بڕیاد و پاوەن ئاسنیەگان شکانیاد. کەسێ تویەناێ رام کردنێ نیاشت. شەو و ڕوژ وەناو قەوریل و وەبان چیایل هاوار کردیاد و وەگەرد کوچگ خوەێ زامدار کردیاد. وەختێ وه دویرەو عیسا دی، وه دەودەوان هات و سجدەی کرد، جا وه دەنگ بەرز هاوار کرد: «ئێ عیسا، کوڕ خوداێ هەربەرز، تو چ کارێ وه مه دێرێ؟ قەسەمد دەمه خودا عەزاوم نێد!» چوینکه عیسا وەپێ وەتیا: «ئێ روح ناپاک، له ئی پیا بەوه دەیشت!» ئمجا عیسا له لێ پرسی: «ناود چەس؟» جواو دا: «ناوم لەشکەره؛ چوینکه فرەیمن.» جا فره لاڵکیاده عیسا که ئەوانه له ئەو مەنتەقه نەکێده دەیشت. وەبان چیایل ئەو دەورو وەره، ریەن گەوراێگ وراز خەریک خواردن بین. روحیل ناپاک لاڵکیانه عیسا و وەتن: «ئیمه کل بکه ناو ورازەگان؛ بیل بچیمنه ناو ئەوانه.» عیسا هیشت. جا ئەو روحیل ناپاکه هاتنه دەیشت و چینه ناو ورازەگان. ریەنێ که نزیک دو هەزار وراز بین، وه سەرەوخوارکی چیاگەوه هویژه کردنه ناو دەریاچەگه و خنکیان. ورازوانەگان دەر چین و ئی هەڵکەفته وەناو شار و ئاوایی پەخش کردن، مەردمیش هاتن تا بوینن چه هەڵکەفتیه. ئەوانه هاتنه ئەڕا لاێ عیسا و وەختێ دین ئەو پیاێ خووداره که وەرجەوە تویش لەشکەرێگ وه روحیل ناپاک بی، ئێرنگه دڵنگ کردێەسه وەر و عاقڵ نيشتیەسه ئەوره، فره زاورێان چی. کەسیلێ که ئی هەڵکەفته وه چەو دوین، هەر چی که وه سەر پیاگه که خوو داشت و وه سەر ورازەگان هاتوی، ئەڕا مەردم وەتنەێ. ئمجا مەردم لاڵکیانه عیسا که مەنتەقەگەیان بیلیدەجێ. وەختێ عیسا سوار قایق بی، پیاگه که وەرجەوە خوو دار بی، لاڵکیادەو تا وەگەردێ بچود. وەلێ عیسا نەێشت و وەپێ وەت: «بچوه ئەڕا ماڵ، له لاێ خزمەگاند و وەپێان بویش خوداوەند ئەڕا تو چه کردێه و چوی بەزەیی هاتیەسه پێد.» جا ئەو پیا چیه ئەڕا وڵات دکاپولیس، دەس کرده جار داین هەر چی که عیسا ئەڕاێ کردوی، مەردمیش گشتێ سەریان سڕ مەنیا. عیسا یەێ جارتر وەگەرد قایق چیه ئەڕا ئەو لاێ ئاوەگه. وه لیوەێ دەریاچەگه، جەماێەت فرەێگ هاتن دەورێ گردن. ئمجا یەکی له سەروکیل کەنیسه که ناوێ یایروس بی هاته ئەوره، وەختێ عیسا دی، کەفته مل پاێ و فره لاڵکیاد و وەت: «دویەته بویچگەگەم دێرێ مرێ. لاڵکیەمه پێد بەو دەس بنه ملێ تا شەفا بگرێ و زنی بمینێ.» جا عیسا وەگەردێ چی. قێر فرەێگیش وەشون عیسا کەفتنه ڕێ. ئەوانه فره وه ملێەو شلخ کردیان. وه ئەو ناوه، ژنێگ بی که دوانزه ساڵ تویش خوینریژی بی. ئەوه ئەڕا دەرمان له لاێ تەبیبیل فرەێگ، رەنج فرەێگ کیشاوی و گشت دارایەگەێ خەرج کردوی؛ وەلێ وه جیاێ ئەوه که خاسەو بود، بەترەو بوی. جا وەختێ له باوەت عیسا شنەفت، له بین جەماێەت هاته پشت سەری و دەس دا قێ بەتیەگەێ. چوینکه له لاێ خوەێ وەتوی: «ئەگەر تەنیا دەس بیەمه قێ بەتیەگەیشێ، شەفا گرم.» هەر ئەو ئانه خوینریژیەگەێ بڕیا و وەناو جەسەێ خوەێ هەست کرد له ئەو نەخوەشیه شەفا گردێه. هەر ئەو ئانه عیسا زانست هێزێگ له لێ هاتیەسه دەیشت. جا وەناو جەماێەتەگه هەڵوگەردیا و پرسی: «کی دەس دا قێ دڵنگەگەمەو؟» شاگردەگان جواو دان: «دوینيد مەردم شلخ کەنه ملدەو؛ ئمجا پرسید، کی دەس داسه قێمەو؟“» وەلێ عیسا نوڕیه دەورو وەرێ تا بوینی کی ئی کاره کردێه. جا ئەو ژنه که زانستیا چه وه سەری هاتێه، وه ترس و لەرز هات و کەفته وەر دەم عیسا و ڕاسەگەی گشتێ ئەڕاێ وەت. عیسا وەپێ وەت: «دویەتەگەم، ئیماند شەفاد داس. وه سڵامەت بچو له ئی نەخوەشیشه ڕزگار بو!» عیسا هێمراێ قسیه کردیا که چەن نەفەر له ماڵ یایروس، سەروک کەنیسەگه، هاتن و وەتن: «دویەتەگەد مرد! دی ئەڕا زامەت دەیده ماموستا؟» وەلێ وەختێ عیسا قسیەیان شنەفت، وه سەروک کەنیسەگه وەت: «زاورد نەچو! تەنیا ئیمان بیاشتوی.» جا نەێشت بێجگه پتروس و یاقوب و یوحەناێ براێ یاقوب، کەسێگ تر وەشونیەو بچود. وەختێ ڕەسینه ماڵ سەروک کەنیسەگه، عیسا دی قاڵ بخوڕيگه و قێرێ وه دەنگ بەرز گیره و شین کەن. جا چیه ناو وەپێان وەت: «ئی قاڵ بخوڕ و شینه ئەڕا چەس؟ دویەتەگه نەمردیه، بەڵکەم ها ناو خەو.» وەلێ ئەوانه وەپێ خەنین. وەشون ئیه که گشتێان کرده دەیشت، داڵگ و باوگ دویەتەگه و هەر ئیجوره شاگردەگانێ که هاوڕێی بین وەگەرد خوێەو برده ئەڕا جاێ که دویەتەگه بی، چینه ناو. ئمجا دەس دویەتەگه گرد و وەپێ وەت: «تالیتا کوم!» یانێ: «ئێ دویەته بویچگله، وەپێد ئویشم هەڵس!» ئەویش زویزی هەڵساد و شرو کرده ڕێ کردن. دویەتەگه دوانزه ساڵی بی. ئەوانیش وه ئی هەڵکەفته فره فره سەریان سڕ مەن. عیسا پاملێان بی و وەته پێان نێلن کەسێگ وه ئی هەڵکەفته ئاگادار بود، جا وەت چشتێ بێەنه دویەتەگه تا بخوێ. عیسا ئەوره هیشتەجێ و وەگەرد شاگردەگانێ چیه ئەڕا شارەگەێ خوەێ. وەختێ ڕوژ شەبات یانێ شەمەێ موقەدەس جویلەکە رەسێ، شرو کرده تالیم داین وەناو کەنیسه. مەردم فرەێگ وه شنەفتن قسیەيلی سەریان سڕ مەن. ئەوانه وەتیان: «ئی پیا ئیانه گشتێ له کوره یاێ گردێه؟ ئیه چ زانیاریێگه وەپێ بەخشیاس؟ ئیه چ موجزەیلێگه که وه دەسێ ئەنجام گری؟ ئەیو مەر ئەو چو تاشه نیه؟ مەر کوڕ مریەم و براێ یاقوب و یوشا و یەهودا و شەمعون نیه؟ مەر خویشکیلێ وه ئێرا، لەلامان نين؟» وه ئی بونه وه لێان بەر خوارد. عیسا وەپێان وەت: «پەێخەمەر بی حرمەت نیه بێجگه وەناو شار خوەێ و وەناو خزمیل و وەناو ئاڵ ماڵەگەێ خوەێ!» ئەیو نەتویەنست وه ئەوره هویچ موجزەێگ بکێ، بێجگه ئەوه که دەس خوەێ وەبان چەن گله نەخوەش ناد و ئەوانه شەفا دا و وه بی ئیمانیێان سەرێ سڕ مەن. ئمجا، عیسا وه ئاواییل دەورو وەر گەردیاد و تالیم دیاد. عیسا ئەو دوانزه شاگرده چڕیه لاێ خوەێ و ئەوانه دو وه دو کلیان کرد و دەسڵات دا پێان تا وه روحیل ناپاک زاڵ بون. پاملێان بی و وەپێان وەت: «ئەڕا گەردیان، چشتێ بێجگه یەێ گوچان وەگەرد خوەدان نوین؛ نه نان، نه کوڵەبار و نه پویلێگ وەناو قێوەنەگاندان. کەوش بکەنه پا، وەلێ شەوی زیاێه نەکەنه وەر. وەپێان وەت: وەختێ چینه ناو ماڵێگ، تا وەخت وەجێ هیشتن ئەو شونه، وەناو ئەو ماڵه بمینن. ئەگەریش وه شونێگ قەبوڵدان نەکەن، یا گوش نێەنه لێدان له وەخت وەجێ هیشتن ئەوره، توز پایلدان بتەکنن، تا شاێەتێگ وه زد ئەوانه بود.» جا ئەوانه چين و ئەڕا مەردم بانگەوازی کردیان که باێه توبه بکەن. ئەوانه دێویل فرەێگ کردنه دەیشت و نەخوەشیل فرەێگ وەگەرد روین مەسح و دەسنیشان کردن و شەفا بەخشین. ئی خەوەره وه گوش هیرودیس پادشا رەسێ، چوینکه عیسا ناوێ دەر چوی. بڕێگ له مەردم وەتیان: «یەحیاێ تەعمیددەره که وەناو مردگیل زنیەو بیه وه ئی بونەسه که ئی کاریل هێزدار و موجزەیله وه دەسێ تێی.» بڕێگ وەتیان: «ئەوه ئەلیاس پەێخەمەره.» بڕێگتریش وەتیان: «ئەیو پەێخەمەرێگه جور یەکی له پەێخەمەریل جاران.» وەلێ وەختێ هیرودیس ئیه شنەفت، وەت: «ئیه هەر ئەو یەحیاسه که سەرێ بڕیمه، ئەوه زنیەو بیه!» چوینکه یەحیا وه فەرمان هیرودیس گردوینەێ و بەساوینەێ و خستوینەێ زندان. هیرودیس وه بونەێ هیرودیا ئی کاره کردوی. هیرودیا ژن فیلیپ، براێ هیرودیس بی که ئێرنگه هیرودیس خوازویەێ. یەحیا وه هیرودیس وەت: «ڕەوا نیه تو براژند بخوازێ.» جا هیرودیا وه یەحیا قینه دڵ داشت و تواسیا بکوشیدی. وەلێ نیەتویەنستیا، چوینکه هیرودیس له یەحیا زاورێ چیاد، ئەڕا ئیه که ئەوه وه پیاێگ درسکار و پاک زانستیا وه ئی بونه پارێزیادێ. هەر وەخت قسیەیل یەحیا شنەفتیاد، پەشێو بویاد. وەلێ خوەشی هاتیاد گوش بیده قسیەيلی. وەلێ دەرفەت خاسێگ رەسی. هیرودیس وه ڕوژ جەشن وه دنیا هاتنێ مێوانیێگ خسته ڕێ و دەربارییل و فەرماندەیل نزامی و گەورایل جەلیل دەنگ کرد. دویەتەگەێ هیرودیا هاته ناو مەجلس و دەس کرده هەڵپەڕگه، هیرودیس و مێوانیلی خوەشنودەو کرد. ئمجا پادشا وه دویەتەگه وەت: «هەر چی تواێ له لێم داوا بکه که دەمه پێد.» قەسەمیش خوارد و وەت: «هەر چی له لێم بتوای، تەنانەت کوتێگ له مەمڵەکەتەگەم، دەمه پێد.» ئەویش چیه دەیشت وه داڵگێ وەت: «داواێ چه بکەم؟» داڵگێ جواو دا: «سەر یەحیاێ تەعمیددەر.» دویەتەگه زویزی وه پەله چیه ئەڕا لاێ پادشا و وەت: «له لێد توام هەر ئێرنگه سەر یەحیاێ تەعمیددەر وەبان سینیێگ بیده پێم.» پادشا فره خەمبارەو بی، وەلێ وەبونەێ قەسەمەگەێ و حرمەت مێوانیلی نەتواس داواکاری دویەتەگه ڕەد بکێ. جا پادشا زویزی میرخەزەوێگ کل کرد و فەرمان دا سەر یەحیا ئەڕاێ بارێ. میرخەزەوەگه چیه ناو زندان سەری بڕێ و نادێ ناو سینیێگ و هاورد، دادەێ دویەتەگه. دویەتەگەیش، دادەێ داڵگێ. وەختێ شاگردەگان یەحیا ئیه شنەفتن، هاتن جنازەگەێ بردن و دەفنی کردن. ڕەسولەگان له لاێ عیسا گردەو بین و هەر چی کردوین و تالیم داوین وەپێ وەتن. عیسا وەپێان وەت: «وەگەرد من بانه ئەڕا جاێ چوڵێگ تا قێرێگ شەکەتی دەر بکێن.» چوینکه هات بچو مەردم ئەوقره بی که دەرفەت نان خواردنیش نیاشتن. جا وه تەنیا، وەگەرد قایق چینه ئەڕا شون چوڵێگ. وەلێ وەختێ داشتن چیان، مەردم فرەێگ ئەوانه دین و ناسینێان. جا مەردم له گشت شاریل پا پیا نانه دەو وەرجه ئەوانه ڕەسینه ئەو شونه. وەختێ عیسا له قایقەگه داوەزی، جەماێەت فرەێگ دی و دڵی وه حاڵیان سزیا، چوینکه جور پەسیل بێ شوان بین. جا خەریک تالیم داینێان بی و چشتیل فرەێگ یاێان دا. نزیک ئێواره، شاگردەگان هاتنه ئەڕا لاێ وەتن: «ئێرا شون چوڵێگه و دێر وەختیشه. مەردم کل بکه تا بچنه ئەڕا ئاواییل و سەر زەوییل دەور و وەر تا ئەڕا خوێان خواردەمەنی بسێنن.» عیسا وەت: «ئیوه خوەدان چشتێگ ئەڕا خواردن بێەنه پێان.» وەتن: «تواێ بچیمن دویس دینار نان بسێنیم و بیمنه پێان تا بخوەن؟» وەت: «بچن بزانن چەن گله نان دێرین؟» جا پرسجو کردن و وەتن: «پەنج نان و دو ماسی.» ئمجا وه شاگردەگان وەت تا مەردم بکەنه دەسه دەسه و بنیشنه مل سەوزایەگان. هەر وه ئیجوره مەردم وه دەسەيل سەد نەفەری و پەنجا نەفەری نیشتنه زەوی. وەشونێ پەنج نان و دو ماسیەگه گرده دەس و نوڕیه ئاسمان، بەەرکەتی دا. ئمجا نانەگان لەت کرد و دادەێ شاگردەگان تا بنەنه نوای مەردم؛ دو ماسیەگەیش بەشەو کرده ناو گشتێان. گشت خواردن و تێر بین، له ورده نان و ماسیەگه، دوانزه سەوەته پڕ کردن. پیاگان که نان خواردن پەنج هەزار نەفەر بین. عیسا زویزی دەستور دا شاگردەگانێ تا سوار قایق بون و وەرجه خوەێ بچنه ئەڕا شار بەیت‌سیدا وه ئەو لاێ ئاوەگه، خویشێ جەماێەتەگه خسته ڕێ تا بچن. وەشون ئیه که جەماێەتەگه کل کرد، خوەێ چیه ئەڕا بان کویه تا دوعا بکێ. وەختێ بیه ئێواره، قایقەگه ڕەسیه ناوڕاس دەریاچەگه، عیسایش وه تەنیا وەناو وشکای بی. شاگردەگانێ دی، که دێرن وه زور پاڕو دەن، چوینکه وا وه چەواشه هاتیاد. سات له سێ شەو رەێ بوی که عیسا وه مل ئاو ڕێ کردیا و وەرەو لاێ ئەوانه چیاد و تواس لەلاێان ڕەد بود. وەلێ وەختێ شاگردەگان دینەی وه مل ئاو ڕێ کەی، گومان کردن روحێگه. جا کردنێ هاوار، چوینکه گشت دینەێ و رخێان چی. وەلێ عیسا زویزی وەگەردێان قسیه کرد و وەت: «دڵدان قورس بو، منم. ڕخدان نەچود!» ئمجا چیه ئەڕا لاێان وەناو قایقەگه، واگەیش وساد و ئەوانیش فره فره سەریان سڕ مەن، ئەڕا ئیه که موجزەێ نانەگان دەرک نەکردوین، چوینکه دڵیان ڕەقەو بوی. وەختێ ڕەسینه ئەو لاێ دەریاچەگه، له وڵات جنیسارت داوەزین وه ئەوره لەنگەر خستن. وەختێ له قایقەگه داوەزین، مەردم زویزی عیسا ناسین و وه دەودەوان چینه سەرئانسەر ئەو مەنتەقه و نەخوەشیل نیانه مل تەخت و وه هەر کوره که شنەفتیان ها ئەوره، بردیانێان. عیسا وه هەر ئاوایی یا شار یا سەر زەویزاری که چیاد، مەردم نەخوەشیل هیشتیانه ناو مەێدانیل و لاڵکیانه پێ بیلێ دەس بێەنه قێ لیوەێ بەتیەگەێ؛ هەر کەیش که دەس دیا قێ، شەفا گردیا. زانایل فرقەێ فەریسی وەگەرد قێرێ له ماموستایل تەورات که له شار ئورشەلیم هاتوین، لەلاێ عیسا گردەو بین، ئەوانه دین قێرێ له شاگردەگانێ وەگەرد دەسیل ناپاک، یانێ نەشوریای، نان خوەن. چوینکه فەریسیەیل و گشت جویلەکەیل، وه پێرەوی له نەریت شێخیل، تا دەسیلێان خاس نەشورن، نان نيەخوەن. وەختێگیش له بازار تیەنەو، تا خوێان نەشورن چشتێ نیەخوەن. وه فره له نەریتیل تریش پارێزنن، جور شوردن پیاڵەیل، قەزانیل، دەفریل مسی و سەندەلیيل. جا فەریسیەیل و ماموستایل تەورات له عیسا پرسین: «ئەڕا شاگردەگاند ڕێ رەوشتیان وه پێ نەریت شێخیل نيه و وەگەرد دەسیل ناپاک نان خوەن؟» عیسا جواویان دا: «ئەشعەیاێ پەێخەمەر له باوەت ئیوه دوڕویيل چەنێ خاس پێشگویی کرد! ئەوجورە که نویساس، «”ئی قەومه وه دەم زوانەو حرمەتم گرن، وەلێ دڵیان له مه دویره. ئەوانه وه هویچپەتی پەرەسشم کەن، تالیمیانیش چشتێگ بێجگه حوکمیل ئنسانی نیه.“ ئیوه حوکمەگان خودا هیشتینەسه لا و لچکیاینەسه نەریتيل ئنسانی.» ئمجا وەت: «ئیوه حوکمەگان خودا وه زرنگی ڕەد کین، تا نەریت خوەدان بەردەوام بکێن! چوینکه موسای پەێخەمەر وەت، ”حرمەت داڵگ و باوگ خوەد بگر،“ هەر ئیجوریشه ”هەر کەس خراو بیده داڵگ یا باوگێ، مەرگ حەقیه.“ وەلێ ئیوه ئویشین: ئەگەر کەسێ وه داڵگ یا باوگێ بویشی ”هەر چی که باێه ئەڕا مەیەت وه ئیوه بیاتیام، قوروانیه، یانێ ئەڕا خودا نریاس“ جا دی نێيلين هویچ کارێگ ئەڕا داڵگ یا باوگێ بکێ. ئیوه ئیجوره وەگەرد نەریتیل خوەدان که نەتەوه وه نەتەوه رەسنین، کەڵام خودا ڕەد کردینه و ئیجور کاريل فرەێگ وه جا تیەرێن.» عیسا یەێ جارتر ئەو جەماێەته چڕیه لاێ خوەێ و وەت: «گشتدان گوش بێەنه من و ئیه بفامن: هویچ چشتێگ نیه له دەیشت ئنسان بچوه ناوێ و ناپاکی بکێ، بەڵکەم ئەوه که ئنسان ناپاک کێ چشتێگه که له دەروین ئنسان تێده دەیشت. هەر کەس گوش شنەوا دێرێ، بشنەفێ! وەختێ مەردمەگه هیشتەجێ و چیه ئەڕا ماڵ، شاگردەگانێ ماناێ ئی مەسلەتەگه له لێ پرسین. وەت: «ئێ ئیوەیش نیەفامین؟ مەر نيەزانين هەر چی له دەیشت ئنسان تێدە ناوێ، نیەتویەنی ناپاکی بکێ؟ چوینکه وەناو دڵی ڕێ پەێا نيەکێ، بەڵکەم چوده ناو زگێ و چوده دەیشت.» عیسا وەگەرد ئی قسیه جار دا که گشت خواردەمەنیەگان پاکن. جا هەم وەت: «ئەو چشته که وەناو ئنسان تێده دەیشت، ئەوەسه که ناپاکیەو کەی. چوینکه ئیانەسه له دەروین و دڵ ئنسان تێده دەیشت: فکریل خراو، خیزی، دزی، خوین کردن، داوانپێسی، تەما، بەێ خوازی، فێڵبازی، هەرزەیی، حەسویی، بخت کردن، لویتبەرزی و گیلگەوجی. گشت ئی خراویيله له دەروینەو تێدە دەیشت و ئنسانیش ناپاکەو کەی.» عیسا ئەوره هیشتەجێ و چیه ئەڕا مەنتەقەێ سور و سیدون. چیه ناو ماڵێگ؛ وەلێ نەتواس کەسێ خەوەردار بود. هەر چەن نەتویەنست خوەێ بشارێدەو. ژنی که دویەته بویچگەگەی روح ناپاک داشت، وەختێ شنەفت عیسا ها ئەوره، زویزی هات و خوەێ خسته مل پاێ. ئەو ژنه که یونانی بی و له مەردمیل فینیقیەێ سوریه بی، لاڵکیاده عیسا تا دێو له دویەتەگەێ بکێده دەيشت. عیسا وەپێ وەت: «بیل با یەکم جار مناڵیل تێر بون، چوینکه درس نیه نان مناڵیل بگرید و بخیده وەر گەماڵیل.» ژنەگه جواو دا: «بەڵێ، گەورەم، وەلێ گەماڵيلیش وه پاێ سفره له ورده نان مناڵەگان خوەن.» عیسا وەپێ وەت: «وەبونەێ ئی قسیەده، بچو، دێو له دویەتەگەد هاته دەیشت!» وەختێ ژنەگه چیه ئەڕا ماڵ، دی دویەتەگەێ وەناو جیەگەێ دریژ کیشاس و دێو له لێ هاتیەسه دەیشت. ئمجا عیسا وه مەنتەقەێ سور هاتەو، له ڕێ سیدون چیه ئەڕا دەریاچەێ جەلیل، وەناو مەنتەقەێ دکاپولیس ڕەد بویاد. وه ئەوره پیاێگ هاوردنه ئەڕا لاێ که هەم کەڕ بی و هەم زوانێ گردیاد. لاڵکیانه عیسا دەس بنێده ملێ تا شەفاێ بێی. عیسا پیاگه وەناو مەردمەگه هاورده دەیشت و کیشادێ لا، کلکيلێ ناده ناو گوش پیاگەوه. ئمجا تف کرد و دەس هاورده زوان پیاگەوه. جا نوڕیه ئاسمان و هەناسێگ هەڵکيشاد و وەت: «ئفتەح!» یانێ «واز بو!» زویزی گوشيل پیاگه واز بی و گیر زوانی لا چی و وه ڕەحەتی قسیه کرد. عیسا قێەخه لێان کرد وه کەسێ چشتێ نویشن. وەلێ هەر چی فرەتر قێەخەێان کردیاد، فرەتر له باوەت ئی هەڵکەفته قسیه کردیان. مەردم وه حیرەت فرەێگ وەتیان: «هەر چی ئەوه کردێه، خاسه؛ تەنانەت کەڕيل شنەوا کەی و زوان لاڵيل واز کەی!» وه ئەو ڕوژیله، وەختێ وه دواره مەردم فرەێگ گردەو بین و چشتێگیش ئەڕا خواردن نیاشتن، عیسا شاگردەگانێ چڕێ و وەپێان وەت: «دڵم وه حاڵ ئی مەردمه سزێ، چوینکه ئێرنگه سێ ڕوژه ئەوانه هانه گەرد من و چشتێگیش ئەڕا خواردن نێرن. ئەگەر ئەوانه ورسی کلیان بکەم تا بچنه ئەڕا ماڵ خوێان، وەناو ڕێ بڕ نیەکەن. بڕێگیش له ئەوانه له ڕێ دویرێگەو هاتنه.» شاگردەگان وه جواوی وەتن: «وه ئی شون چوڵه له کوره کەسێ تویەنێ ئەڕا تێر کردن ئی مەردمه نان پەێا بکێ؟» عیسا پرسی: «چەن گله نان دێرین؟» وەتن: «هەفت نان.» ئمجا وه مەردمەگه فەرمایش کرد تا بنیشنه زەوی. جا هەفت نانەگه گرد و وەشون شوکر کردن، لەتیان کرد، دادەێ شاگردەگانێ تا بنەنێ وەر دەس مەردم؛ شاگردەگانیش هەر ئی کاره کردن. چەن گله ماسی بویچگیش داشتن. جا عیسا ئەوانەیش بەەرکەت دا و وەت تا بنەنێ وەر دەس مەردم. گشت خواردن و تێر بین، هەفت سەوەتەیش پڕ له وردەیلێ که مەنوی گردەو کردن. وه ئەوره نزیک چوار هەزار نەفەر بین. ئمجا عیسا مەردمەگه ڕەد کرد و زویزی وەگەرد شاگردەگانێ سوار قایق بی و چیه ئەڕا مەنتەقەێ دەلمانوته. زانایل فرقەێ فەریسی هاتنه ئەڕا لاێ عیسا وەگەردێ نیشتنه باس کردن. ئەوانه ئەڕا ئەزمون کردنێ، داواێ نیشانەێگ ئاسمانی له لێ کردن. وەلێ عیسا هەناسێگ له ناخ دڵەو هەڵکیشا و وەت: «ئەڕا ئی نەتەوه داواکەر نیشانەیگه؟ وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، هویچ نیشانەێگ وەپێان نێرێید.» ئمجا ئەوانه هیشتەجێ و وه دواره سوار قایق بی، چیه ئەڕا ئەو لاێ دەریاچەگه. وەلێ شاگردەگان له هویرێان چوی نان وەگەرد خوێان بوەن، وەناو قایقەگه فرەتر له یەێ گله نان نیاشتن. عیسا هەڕەشه لێان کرد و وەت: «هوشدان بود، له خەویرترش فەریسیەیل و خەویرترش هیرودیس دویرێ بکەن.» جا شاگردەگان له باوەت ئیه که نان نێرن وەگەرد یەکەو شرو کردنه قسیه و باس کردن. عیسا که ئیه زانستوی، وەپێان وەت: «ئەڕا چه له باوەت ئیه که نان نێرین وەگەرد یەکەو باس کین؟ هێمراێ نيەزانين و دەرک نیەکین؟ هێمراێ دڵ ئیوه ڕەقه؟ چەو دێرین و نیوینين گوش دێرین و نيەشنەفين؟ وه هویردانیش نیەتێ؟ وەختێ پەنج نان ئەڕا پەنج هەزار نەفەر لەت کردم، چەن سەوەته پڕ له تیکه نانەگان که مەنویەو گردەو کردين؟» وەتن: «دوانزه سەوەته.» «ئێ هەفت نانەگەیش ئەڕا چوار هەزار نەفەرەگه چه، چەن سەوەته پڕ له تیکه نانەگان که مەنویەو گردەو کردين؟» وەتن: «هەفت سەوەته.» ئمجا عیسا وەپێان وەت: «هێمراێ نیەفامین؟» وەختێ ڕەسینه بەیت‌سیدا، پیاێ کورێگ هاوردنه ئەڕا لاێ عیسا، لاڵکیانەو دەس بنێده ملێ. عیسا دەس پیاگه گرد و له ئاوایی بردێ دەیشت. ئمجا تف کرده مل چەویلی و دەس خوەێ ناده ملێ و پرسی: «چشتێ دوینی؟» پیاگه سەر هێز دا وەت: «مەردم که جور داريلێگ ڕێ کەن دوینم.» جا عیسا وه دواره دەس خوەێ ناده مل چەویلی. ئمجا چەويلی واز بی، بینایی خوەێ وه دەس هاورد، گشت چشتێگیش خاس دوینیا. عیسا کلی کرده ئەڕا ماڵ و وەت: «تەنانەت ئەڕا ئاوایێش نەچو.» عیسا وەگەرد شاگردەگانێ چینه ئەڕا ئاواییل قیسەریەێ فیلیپی. وەناو ڕێ، له شاگردەگانێ پرسی: «مەردم ئویشن مه کیێم؟» جواو دان: «بڕێگ ئویشن یەحیاێ تەعمیددەری، یەێ بڕ تر ئویشن ئەلیاس پەێخەمەری و یەێ بڕ تریش ئویشن یەکی له پەێخەمەریلی.» عیسا له لێان پرسی: «ئیوه چه ئویشین؟ ئێ ئیوه ئویشین مه کیێم؟» پتروس جواو دا: «تو مەسیحی.» وەلێ عیسا نوایان گرد تا لەباوەت ئەیو، چشتێ وه کەسێ نویشن. ئمجا عیسا شرو کرده تالیم داین ئەوانه، که باێه کوڕ ئنسان رەنج فرەێگ بوینی و له لاێ شێخیل و سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات ڕەد بکرێی، بکوشرێی جا له ڕوژ سێیەم زنیەو بود. وەختێ عیسا ئیه وه ئاشکرا وەت، پتروس کیشادێ لا و خوڕیه ملێەو. وەلێ عیسا هەڵوگەردیا و نوڕیه شاگردەگانێ و خوڕیه مل پتروس و وەت: «له مه دویرەو بکەف، ئێ شەیتان! چوینکه فکریل تو ئنسانیه، نه خودایی.» ئمجا عیسا جەماێەتەگه و شاگردەگانێ چڕێ و وەپێان وەت: «ئەگەر کەسێ بتواێ بکەفێده شون مه، باێه له خوەێ دەس بکیشێ، سەلیب خوەێ هەڵ بگرێ و وەشون منەو باێ. چوینکه هەر کەس بتواێ گیان خوەێ نجات بێی، له دەسێ دەێ؛ وەلێ هەر کەس وەبونەێ من و وەبونەێ ئینجیل گیان خوەێ له دەس بێی، گیان خوەێ نجات دەێ. ئەڕا ئایەم چ سودێگ دێرێ که گشت جهان بوێد وەلێ گیان خوەێ بواخی؟ ئایەم ئەڕا وه دەس هاوردن گیان خوەێ چه تویەنێ بێی؟ چوینکه هەر کەس وەناو ئی نەتەوەێ داوانپێس و گوناکاره له من و قسیەیلم عارێ باێ، کوڕ ئنسانیش وەختێ که وه جەڵاڵ باوگ خوەێ وەگەرد فریشتەیل موقەدەس باێ له لێ عارێ تێی.» عیسا وەپێان وەت: «وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، بڕێگ وه ئێرا وسانه تا پادشایی خودا که وه هێزەو تێد نوینن، تام مەرگ نیەکەن.» وەشون شەش ڕوژ، عیسا پتروس و یاقوب و یوحەنا وه تەنیا برده ئەڕا بان کویەێ بەرزێگ تا تەنیا بون. وه ئەوره، له لاێ ئەوانه، دەمچەوی گویڕیا. دڵنگەگەێ فره چەرمیەو بی و بریقه دیا، ئەوجورە که وەناو دنیا هویچکەس نیەتویەنی دڵنگەگەێ ئەوقره چەرمێەو بکێ. وه ئەو وەخته، ئەلیاس پەێخەمەر و موسای پەێخەمەر وه نوای چەویان دیاردان و وەگەرد عیسا نیشتنه قسیه و باس کردن. پتروس وه عیسا وەت: «ماموستا، فره خاسه هایمنه ئێرا. جا بیل تا سێ گله کوڵا درس بکێم، یەکی ئەڕا تو، یەکی ئەڕا موسا و یەکیگیش ئەڕا ئەلیاس.» پتروس نیەزانستیا چه بویشی، چوینکه گەن جور زاورێان چوی. ئمجا هەوریگ ساێەڕ خسته ملێان و دەنگێگ وەناو هەورگەوه هات، «ئیەسه کوڕه عەزیزەگەم، گوش بێەنه لێ.» لەناکاوا، وەختێ نوڕینه دەور خوێان، کەسێگ تر بێجگه عیسا له لاێ خوێانا نین. وەختێ له کویەگەوه هاتیانه خوار، عیسا وەپێان فەرمان دا ئەو چشته که دينه ئەڕا کەسێ نویشن تا وەختێ که کوڕ ئنسان وەناو مردگیل زنیەو بود. ئەوانه ئی هەڵکەفته وه بین خوێان هیشتنەێ، وەلێ له یەکترەکی پرسیان ’زنیەو بین له مردگیل‘ چەس. ئمجا له عیسا پرسین: «ئەڕا ماموستایل تەورات ئویشن یەکم جار باێه ئەلیاس باێ؟» عیسا جواو دا: «ئیه درسه که یەکم جار ئەلیاس تێ تا گشت چشتێگ جور جارانێ ڕیکڕاس بکێ. وەلێ ئەڕا له باوەت کوڕ ئنسان نویساس که باێه رەنج فرەێگ بکیشێ و سوکەو بکرێی؟ وەلێ وه ئیوه ئویشم ئەلیاس، ئەوجورە که له باوەتێەو نویسریاس، هات و ئەوانه هەر چی تواسن وەگەردیەو کردن.» وەختێ رەسینه لاێ ئەو شاگردەگان، دین جەماێەت فرەێگ وه دەوریانەو وسانه و ماموستایل تەوراتیش وەگەردێان باس کردیان. جەماێەتیش تا عیسا دین، گشتێان سەریان سڕ مەن و وه دەودەوان هاتن سڵامێ کردن. عیسا پرسی: «له باوەت چ چشتێ وەگەردێان باس کین؟» پیاێگ وەناو جەماێەت جواو دا: «ماموستا، کوڕەگەم هاوردمەسه ئەڕا لاد. ئەوه تویش روحێگه که تویەناێ قسیه کردن وه لێ سەنديه. وەختێ گرێدەێ، کوتێدێ زەویا، جوری که دەمێ کەف کەی و دگانیلی فشار دەێده یەکەو، گیانێ وشک بود. له شاگردەگاند تواسم ئەو روحه بکەنه دەیشت، وەلێ نەتویەنستن.» عیسا وەپێان وەت: «ئێ نەتەوەێ بی ئیمان، تا کەی وەگەرد ئیوه بمێنم؟ تا کەی تاموڵدان بکەم؟ بارنێ ئەڕا لام.» جا کوڕەگه هاوردنه ئەڕا لاێ عیسا. روح وەختێ عیسا دی، زویزی کوڕەگه خسته ڕکه و ئەوه کەفته زەوی و پلکیاده ناو خوڵ و کەف وه دەمێ هاتیاد. عیسا له باوگی پرسی: «چەن وەخته ئیجورەسه؟» جواو دا: «له مناڵیەو. ئی روحه چەن جار خستيەسەی ناو ئاو و ئاگر تا بکوشیدی. وەلێ ئەگەر تویەنی کارێ بکەی، بەزییده پێمان باێد و مەیەتمان بیه.» عیسا وەت: «ئەگەر تویەنی؟ ئەڕا کەسێ که ئیمان دێرێ گشت چشتێگ بود.» باوگ کوڕەگه زویزی وه دەنگ بەرز وەت: «ئیمان دێرم؛ مەیەتم بیه تا ئیمانم فرەترەو بود!» وەختێ عیسا دی جەماێەتێگ وه دەودەوان دێرن تیەن، وه روح ناپاکەگه تەشەری دا، وەت: «ئێ روح کەڕ و لاڵ، وەپێد فەرمان دەم له لێ بەوه دەیشت و دی هەراێهەر نەچیده ناوێ!» روح قیڕەێگ کرد و کوڕەگه خسته ڕکه، له لێ هاته دەیشت. کوڕەگه جور مردگێگ وەپێ هاتوی، جوری که فرەێگ وه مەردمەگه وەتیان: «مردگه.» وەلێ عیسا دەس کوڕەگه گرد و هێزێ دا، کوڕەگه هەڵسا سەر پاوه. وەختێ عیسا چیه ئەڕا ماڵ، شاگردەگانێ وه تەنیا له لێ پرسین: «ئیمه ئەڕا نەتویەنستيم ئەو روحه بکێمه دەیشت؟» عیسا وەپێان وەت: «ئی جنسه بێجگه وه دوعا نيەتێدە دەیشت.» ئەوانه ئەو شونه هیشتنەجێ و وه ناوچەێ جەلیل ڕەد بین. عیسا نيەتواسیا کەسێگ بزانێ ها کوره، چوینکه وه شاگردەگان خوەێ تالیم دیاد و وەپێان وەتیا: «کوڕ ئنسان درێیده دەس مەردم و کوشنێ. وەلێ وەشون کوشتنێ وه ڕوژ سێیەم، زنیەو بود.» وەلێ شاگردەگان مەبەست عیسا حالی نوین و زاورێان چی له لێ بپرسن. ئمجا هاتنه ئەڕا کەفەرناحوم. وەختێ وه ماڵ بین، عیسا وه شاگردەگانێ پرسی: «وەناو ڕێ له باوەت چه چشتێ باس کردیاين؟» وەلێ ئەوانه بیدەنگ مەنن، چوینکه وەناو ڕێ وه سەر ئیه باس کردیان که وەناو ئەوانه کی گەوراتره. عیسا دانیشت و ئەو دوانزه شاگرده چڕێ و وەت: «هەر کەس بتواێ یەکمین بود، باێه ئاخرین گشتێ و خزمەتکار گشتێ بود.» ئمجا مناڵێگ هێز دا، نادێ ناوڕاسیان و گردێ باوشەو، وەپێان وەت: «هەر کەس ئیجور مناڵێگ وه ناو منەو قەبوڵ بکێ، مه قەبوڵ کردێه؛ هەر کەیش مه قەبوڵ بکێ، نه مه، بەڵکەم ئەوه که مه کل کردێه قەبوڵ کردێه.» یوحەنا وه عیسا وەت: «ماموستا، یەکی دیمن وه ناو تنەو دێو دەر کردیا، وەلێ وەبونەێ ئیه که له ئیمه نوی، نەێشتیمنەێ.» وەلێ عیسا وەت: «نوای نەگرن، چوینکه کەسێ نیەتویەنی وه ناو منەو موجزه بکێ و وەشونێ وه حەقمیش قسیەێ خراو بکێ. چوینکه هەر کەس وه زد ئیمه نیه، ها گەرد ئيمه. چوینکه وه ڕاسی، وه ئیوه ئویشم، هەر که وەبونەێ ئیه که هن مەسیحین، جامی ئاو بيده دەسدانەو، بێ گومان بی دەسخوەشانه نيەمينێ. «هەر کەیش بایس بود یەکیگ وه ئی بویچگیله که وه من ئیمان دێرن تویش گونا بود، ئەڕاێ خاستر ئیه بی هارئاسیاو گەوراێگ بخەنه ملێ و فڕەی بێەنه ناو دەریا! ئەگەر دەسد تویش گوناد کەی، بوڕێ. چوینکه ئەڕاد خاستر ئیەسه کوچ بچیه ناو ژیان ئەبەدی تا ئیه که وه هەردگ دەسەو بچیه ناو جەهەنم، وەناو ئاگرێ که هویچ وەخت نیەکوشرێیدەو. جێ که کرمێان نیەمرن و ئاگرەگه نیەکوشرێیدەو. ئەگەریش پاد تویش گوناد کەی، بوڕێ. چوینکه ئەڕا تو خاستر ئیەسه شەل بچیه ناو ژیان ئەبەدی، تا ئیه که وەگەرد هەردگ قولد فڕه بیەرێیه ناو جەهەنم. جێ که کرمێان نيەمرن و ئاگرەگه نیەکوشرێیدەو. ئەگەریش چەود تویش گوناد کەی، دەرێ بار، چوینکه ئەڕا تو خاستر ئیەسه وه یەێ چەو بچیه ناو پادشایی خوداوه تا ئیه که وەگەرد هەردگ چەو فڕه بیەرێیده ناو جەهەنم، شونێگ که «”کرمێان نيەمرن و ئاگرەگه نیەکوشرێیدەو.“ «چوینکه گشتیەکی وەگەرد ئاگر نمەکینەو بون. نمەک خاسه، وەلێ ئەگەر تامێ له دەس بێی، چوی بو وه دواره سوڵەو بکرێ؟ ئیوەیش وەناو خوەدان نمەک بیاشتون وەگەرد یەکترەکی وه ئاشتی و سڵامەتی بیەینێ سەر.» عیسا ئەوره هیشتەجێ و چیه ئەڕا مەنتەقەێ یەهودیه وه ئەو لاێ چەم ئوردون. وه دواره مەردم فرەێگ وه لاێ گردەو بین، ئەیویش جور هەمویشەێ خوەێ، وەپێان تالیم دیاد. زانایل فرقەێ فەریسی هاتنه ئەڕا لاێ و ئەڕا ئەزمون کردنێ له لێ پرسین: «ڕەواس که پیا ژنەگەێ خوەێ تەڵاق بێی؟» عیسا وه جواویان وەت: «موسای پەێخەمەر چ حوکمێگ داسه پێدان؟» وەتن: «موسا هیشتێه پیا تەڵاقنامه بنوێسێد و له ژنەگەێ جیاوه بود.» عیسا وەپێان وەت: «موسا وەبونەێ دڵڕەقی ئیوه ئی حوکمه ئەڕادان نویسا. وەلێ له شرو وه دی هاتن دنیا، خودا ”ئیانه پیا و ژن وه دی هاورد.“ وه ”ئی بونه، پیا داڵگ و باوگ خوەێ هیلێده جێ، لچکێیه ژنەگەێ و ئەو دو نەفەره بونه یەێ جەسه.“ وەیولا، دی دو نین، بەڵکەم یەێ جەسەن. جا ئەو چشته که خودا وه یەک رەسانێه، ئایەم نەبایه جیاێەو بکێ.» وەختێ وه ماڵ بین، شاگردەگان یەێ جارتر له باوەت ئی مەبەسته له عیسا پرسین. عیسا وەپێان وەت: «هەر کەس ژنەگەێ تەڵاق بێی و ژنێگ تر بخوازێ، له باوەت ژنەگەێ داوانپێسی کردێه. ئەگەریش ژنێگ وه شویەگەێ تەڵاق بسێنێ و شویگتر بکێ، داوانپێسی کردێه.» مەردم مناڵیلیان هاوردنه ئەڕا لاێ عیسا تا دەس بنێه ملێان و بەەرکەتێان بیەێ. وەلێ شاگردەگان ئەڕا ئی کاره سەرزەنشت مەردم کردن. عیسا وەختێ ئیه دی، توڕه بی، وه شاگردەگانێ وەت: «بیلن مناڵیل بانه ئەڕا لاێ مه؛ نوایان مەگرن، چوینکه پادشایی خودا هن ئیجور کەسیلێگه. وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، هەر کەس پادشایی خودا جور مناڵێگ قەبوڵ نەکێ، هەراێهەر وه ئەوره ڕێ پەێا نیەکێ.» ئمجا مناڵەگان گرده باوشەو، دەس نا ملێان و بەەرکەتێان دا. وەختێ عیسا کەفته ڕێ، پیاێگ وه دەودەوان هات، وه نوای زرانی دا زەوی و پرسی: «ماموستا خاسەگه، چه بکەم تا بومه میراتی خوەر زنەیی ئەبەدی؟» عیسا جواو دا: ئەڕا وه مه ئویشێ خاس؟ هویچکەس خاس نیه بێجگه خودا. حوکمەگان زانی: ”خوین مەکه، داوانپێسی مەکه، دزی مەکه، شاێەتی درو مەێه، حقەبازی مەکه، حرمەت داڵگ و باوگ خوەد بگر.“ پیاگه وه جواوی وەت: «ماموستا، ئیانه گشتێ له مناڵێ وه جا هاوردمه.» عیسا وه مابەتەو نوڕیه پێ و وەت: «یەێ چشتد کەمه؛ بچو هەر چی ديری بفروش و پویلەگەێ بیه کەمدەسیل که وەناو ئاسمان گەنج وه دەس تیەرێ. ئمجا بەو بکەفه شونم.» پیاگه وه ئی قسیه نا ئمید بی و خەفەت خوارد و وه ئەوره چی، ئەڕا ئیه که فره دەوڵەمەن بی. عیسا نوڕیه دەوروەرێ، وه شاگردەگانێ وەت: «ڕێ پەێا کردن دەوڵەمەنیل وه پادشایی خودا چەنێ سەخته!» شاگردەگان وه قسیەيلی ئەڵاجویان هات. وەلێ عیسا یەێ جارتر وەپێان وەت: «ئێ ڕوڵەیل، ڕێ پەێا کردن وه پادشایی خودا چەنێ سەخته! ڕەد بوین شتر له کونای دەرزی ئاسانترە له ڕێ پەێا کردن دەوڵەمەنێگ وەناو پادشایی خودا.» شاگردەگان که فره ئەڵاجویان هاتوی، وەتن: «جا کی تویەنێ نجات پەێا بکێ؟» عیسا چەو بڕیە پێان و وەت: «ئەڕا ئنسان مەحاڵه، وەلێ ئەڕا خودا ئیجوره نیه؛ چوینکه هویچ چشتێگ ئەڕا خودا مەحاڵ نیه.» ئمجا پتروس شرو کرده قسیه، وەت: «ئیەسه ئیمه گشت چشتێگ هیشتیمنەسه جێ و کەفتیمنەسه شون تو.» عیسا وەت: «وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، کەس نیه وەبونەێ من و وەبونەێ ئینجیل، ماڵ، برا، خویشک، داڵگ، باوگ، مناڵ یا ماڵ موڵک خوەێ بیلیده جێ و وەناو ئی جهانه سەد ئەوقره فرەتر ماڵ و برا و خویشک و داڵگ و مناڵ و ماڵ موڵک وەگەرد ئەو رەنجیله وه دەس نارێد و وەناو جهان وەرەڕویش وه زنەیی ئەبەدی بی نسیو بمینێ. وەلێ قێر فرەێگ که یەکمینن، بونه ئاخر و ئاخریەگان بونه یەکم!» ئەوانه وەناو ڕێ شار ئورشەلیم بین و عیسا وه نوایان ڕێ کردیا. شاگردەگان سەریان سڕ مەنوی، کەسیلێگیش که وەشونیەو چیان زاورێان چوی. عیسا یەێ جارتر ئەو دوانزه شاگرده کیشا لا و ئەو چشته که باێه وه سەری باێ، ئەڕاێان تاریفی کرد. فەرمایش کرد: «بنوڕن، وەرەو ئورشەلیم چیمن. وه ئەوره کوڕ ئنسان دەنه دەس سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات. ئەوانه وه مەرگ ماکومێ کەن و دەنێ دەس مەردم بێگانه. ئەوانه تویلەکی وەپێ کەن، تف کەنه ڕوی، قەمچی دەن و کوشنێ. وەلێ وەشون سێ ڕوژ زنیەو بود.» یاقوب و یوحەنا کوڕیل زبدی هاتنه ئەڕا لاێ وەتن: «ماموستا، داوا وه لێد کیم ئەو چشته که توایم، ئەڕامان وه جێ باری!» وەپێان وەت: «چه تواین ئەڕادان بکەم؟» وەتن: «بیل وەناو جەڵاڵ تو، یەکیگمان وه لاێ ڕاس و ئەواکه وه لاێ چەپد دانيشیم.» عیسا وەپێان وەت: «ئیوه نيەزانين داواێ چه کین. تویەنين له جامێ که مه نوشم، بنوشین و خوسڵ تەعمیدی که مه گرم، بگرین؟» وەتن: «بەڵێ، تویەنيمن.» عیسا وەت: «له جامی که مه نوشم، ئیوەیش نوشین و تەعمیدی که مه گرم، ئیوەیش گرين. وەلێ بزانن که نيشتن وه لاێ ڕاس و چەپ مه، وه دەس مه نیه تا وه کەسێگ بوەخشم. ئی شونه هن کەسیلێگه که ئەڕاێان گورجەو بیه.» وەختێ ئەو ده شاگرد تر ئیه شنەفتن، وه یاقوب و یوحەنا توڕه بین. عیسا چڕیەێان و وەت: «ئیوه زانين ئەوانه که حاکم قەومیل تر وەحساو تیەن، وەپێان سەروەری کەن و گەورایلیان وەپێان فەرمان دەن. وەلێ وەناو ئیوه ئیجوره نود. هەر کەس بتواێ وەناودان گەورا بود، باێه خزمەتکار ئیوه بود. هەر کەیش بتواێ وەناودان یەکم بود، باێه خوڵام گشت بود. هەر ئیجوره کوڕ ئنسانیش نات تا خزمەتی بکەن، بەڵکەم هات تا خزمەت بکێ و گیان خوەێ ئەڕا نجات ئایەمیل فرەێگ فەدا بکێ.» ئمجا هاتنه ئەڕا شار ئەریحا. وەختێ عیسا وەگەرد شاگردەگانێ و جەماێەت فرەێگ ئەریحا هیشتنەجێ، گێاێ کوریگ که ناوێ بارتیمائوس، کوڕ تیمائوس بی، وه لیوەێ ڕێ نیشتوی. وەختێ شنەفت عیساێ ناسریه، کردی هاوار: «ئێ عیسا، کوڕ داود پادشا، بەزییده من باێ!» قێر فرەێگ له مەردم خوڕینه ملێەو بیدەنگ بود، وەلێ ئەوه وه دەنگ قایمتر هاوار کردیا: «ئێ کوڕ داود پادشا، بەزییده من باێ!» عیسا وساد و وەت: «بچڕنێ، جا ئەو پیاێ کوره چڕینێ و وەپێ وەتن: «دڵد قورس بو! هەڵس دێرێ چڕیدەد.» ئەویش زویزی بەتیەگەێ فڕه دا، له جیەگەێ هەڵپەڕێ و هاته ئەڕا لاێ عیسا. عیسا له لێ پرسی: «چه تواێ ئەڕاد بکەم؟» جواو دا: «ماموستا، توام بیناوه بوم.» عیسا وەپێ وەت: «بچو ئیماند شەفاد داس.» ئەو پیایشه، زویزی بینایی خوەێ وه دەس هاورد و وەناو ڕێ کەفته شون عیسا چی. وەختێ ڕەسینه ئاواییل بەیت‌فاجی و بەیت‌عەنیا که نزیک شار ئورشەلیم وه پاێ کویەێ زیتون بین، عیسا دو نەفەر وه شاگردیل خوەێ کل کرد، وەپێان وەت: «بچنه ئەڕا ئەو ئاواییه که ها نوادان. هەر ئیه که چینه ناو، خەر و خەرکوڕێگ که بەسیاسەو پەێا کین که تا ئێرنگه کەسێگ سوارێ نویه. وازێ بکەن و بارنێ. ئەگەر کەسێ له لێدان پرسی: ”ئەڕا ئیجوره کین؟“ بویشن: ”خوداوەند هەوەجیه پێان دێرێ و زوی کلیانەو کەی.“» ئەو دوانیشه چین، وه دەیشت وەناو کویچەێگ خەرکوڕێگ پەێا کردن که وه دەم دەرێ بەسریاوی. جا وازێ کردن. وه ئەو وەخته، بڕێگ وه کەسیلێ که وه ئەوره وساوین، پرسین: «ئەڕا خەرکوڕیەگه واز کین؟» ئەوانیش ئەوجورە که عیسا وەپێان وەتوی، جواو دان؛ جا هیشتن تا بچن. ئمجا خەرکوڕیەگه هاوردنه ئەڕا لاێ عیسا، بەتیەگانێان خستنه بانی، عیسایش سوارێ بی. قێر فرەێگ له مەردمیش بەتیەگانێان خستیانه سەر ڕێەگەێ و قێرێ تریش پەل داریلێ که وەناو زەویزاریل بڕوین، خستیانه سەر ڕێ. کەسیلێ که وه نوایەو چیان و ئەوانه که وەشونیەو هاتیان، وه دەنگ بەرز وەتیان: «نجات بیه!» «بمارکه ئەوه که وه ناو خوداوەند تێ!» «بمارکه هاتن پادشایی باوگ ئیمه داود «نجات وەناو ئاسمان بەرز!» جا عیسا ڕەسیه ئورشەلیم و چیه ناو مابەد. نوڕیه گشت چشتێ وه دەور و وەرێ، وەلێ چوینکه دی دێر وەخت بی وەگەرد ئەو دوانزه شاگرده چیه ئەڕا بەیت‌عەنیا. ئی ڕوژەگەێ، وەختێ وه بەیت‌عەنیا هاتیانه دەیشت، عیسا ورسێی بی. له دویرەو دار هەنجیرێگ دی که گڵا داشت؛ جا چیه نوا تا بوینی میوه دێرێ یا نه. وەختێ نزیکەو بی، بێجگه گڵا چشتێ وه قەێەو نی، چوینکه هێمراێ وەرز هەنجیر نوی. جا وه دارەگه وەت: «دی کەسێگ هەراێهەر له میوەێ تو نیەخوەێ!» شاگردەگانێ ئیه شنەفتن. وەختێ ڕەسینه ئورشەلیم، عیسا چیه ئەڕا ناو مابەد و شرو کرده دەر کردن کەسیلێ که وه ئەوره چشت فروتیان و سەندیان. عیسا میز سەرافیل و بەسات کەموتەر فروشيل ژيرەبان کرد. جا نەێشت کەسێ ئەڕا بار کردن چشتێگ وەناو مابەد ڕەد بود. ئمجا وەپێان تالیم دا و وەت: «مەر وەناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر نەنویسریاس که، «”وه ماڵ مه ئویشن ماڵ دوعا ئەڕا گشت ملەتیل“ وەلێ ئیوه کردینەسەێ ’لانه و کوڵەگەێ دزیل‘. سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات وەختێ ئیه شنەفتن، وەشون ڕيگ ئەڕا کوشتنێ بین، چوینکه زاورێانه لێ چیاد، وەبونەێ ئیه که مەردم گشتێ وه تالیمیلی سەریان سڕ مەنوی. وەختێ بیه ئێواره، عیسا و شاگردەگانێ له شارەگه دانه دەیشت. شەوەکی، وەناو ڕێ، دار هەنجیرگه دین که وه ریشەوه وشک بوی. پتروس هەڵکەفتەگه هاته هویرێ و وه عیسا وەت: «ماموستا، بنوڕ! دار هەنجیرگه نووڕی کردی، وشک کردێه.» عیسا جواو دا: «وه خودا ئیمان بیاشتوین. وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، ”ئەگەر کەسێ وه ئی کویه بویشی وه جا هەڵکەنریه و بکەفه ناو دەریا،“ و وەناو دڵ خوەێ شک نارێ بەڵکەم ئیمان بیاشتو که هەر چی ئویشێ هەڵکەفێ، ئەوه ئەڕاێ بود. جا وەپێدان ئویشم، هەر چی وەناو دوعا داوا بکێن، ئیمان بیاشتون که ئەوه وه دەس هاوردینه و بوده هن ئیوه. «جا هەر وەختێ ئەڕا دوعا کردن وسین، ئەگەر وه کەسێ چشتێ وه دڵ دێرین، بوەخشنێ تا باوگ ئیوەیش که ها ناو ئاسمان، خەتایلدان بوەخشێ. وەلێ ئەگەر ئیوه نەوەخشین، باوگ ئیوەیش که ها ناو ئاسمان، خەتایلدان نيەوەخشێ.» ئەوانه یەێ جارتر هاتنه ئەڕا ئورشەلیم. وەختێ عیسا وەناو مابەد ڕێ کردیا، سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات و شێخیل هاتنه ئەڕا لاێ، پرسین: «وه چه دەسڵاتی ئی کاريله کەی؟ کی ئی دەسڵاته داسه پێد ئی کاريله بکێ؟» عیسایش وه جواویان وەت: «منیش پرسیارێ له لێدان دێرم. جواو بيەنه پێم تا منیش وه ئیوه بویشم وه چ دەسڵاتی ئی کاريله کەم. خوسڵ تەعمید یەحیا له ئاسمانەو بی یا له ئنسان؟ جواو بێەن.» ئەوانه وەناو خوێان باس کردن، وەتن: «ئەگەر بویشیم، ”وه ئاسمانەو بی“، ئویشێ، ئێ ئەڕا چه وەپێ ئیمان ناوردین؟“ وەلێ ئەگەر بویشیم، ”له ئنسان بی“...» - ئەوانه وه مەردم زاورێان چیا، چوینکه گشت یەکی یەحیا وه پەێخەمەر ڕاسەکانیێگ زانستیان. جا وه عیسا جواو دان: «نیەزانیم.» عیسا وەپێان وەت: «منیش وەپێدان نیویشم وه چ دەسڵاتی ئی کاریله کەم.» ئمجا عیسا وه مەسلەتەو وەگەرد گەورایل قەوم جویلەکە شرو کرده قسیه و وەت: «پیاێگ باخ ئەنگویرێگ خست و دەوری دیوار کيشا و لەناوێ کەوەڵێگ کەنێ تا ئاو ئەنگویرەگان بگرێ و برجێگیش ئەڕا پاسەوانی سازی. ئمجا باخەگه دادەێ ئجاره وه باخەوانیل، خویشێ چیه ئەڕا گەردیان. له وەرز چنین ئەنگویرەگان، خوڵامێگ کل کرده ئەڕا لاێ باخەوانەگان تا بەشەگەێ له میوەێ باخەگه له لێان بسێنێ. وەلێ ئەوانه خوڵامەگه گردن، توپاننێ و وه دەس پەتی کلیەو کردن. ئمجا وه دواره خوڵامێگ تر کل کرده ئەڕا لاێان، وەلێ باخەوانەگان سەری شکانن و وەپێ بی حرمەتی کردن. خوڵامێگ تر کل کرد، وەلێ ئەوه کوشتن. هەر ئیجوریشه وەگەرد قێر فرەێگتریش ئی کاره کردن؛ بڕێگ توپانن و بڕێگیش کوشتن. ساێو باخەگه تەنیا یە نەفەرتر داشت تا کلی بکێ، ئەویش کوره عەزیزەگەێ بی. جا ئاخر گشتێان کلی کرد، له لاێ خوێەو وەت: ”حرمەت کوڕەگەم گرن.“ وەلێ باخەوانەگان وه یەکترەکی وەتن: ”ئیه میراتی خوەره؛ بان تا بکوشیمێ تا میراتەگەێ برەسده ئیمه.“ جا گردنەێ، کوشتنێ و له باخەگه خستنەی دەیشت. ئێرنگه، ساێو باخەگه چه کەی؟ تێ و باخەوانەگان نابود کەی، باخەگەیش سپارێده کەسیلێ تر. مەر وەناو زەبور داود نەخوەنینه که: «”کوچگی که بەناگان ڕەدێ کردن، بیەسه گرنگترین کوچگ بنەوا؛ خوداوەند ئیجوره کردێه و لەوەر چەو ئیمه کار ئەڵاجویگە“؟» گەورایل قەوم جویلەکە تواسن عیسا بگرن، چوینکه زانستن ئی مەسلەته له باوەت ئەوانه وەتیه، وەلێ زاورێانه مەردم چیاد؛ جا هیشتنەێ جێ و چین. ئمجا گەورایل قەوم بڕێگ له فرقەێ فەریسی و هەواخوازیل هیرودیس، کل کردنه ئەڕا لاێ عیسا تا وەگەرد قسیەیل خوەێ تویشی بارن. ئەوانه هاتنه ئەڕا لاێ و وەتن: «ماموستا، زانیم پیاێگ ڕاس و درسی و له کەسێگیش زاورد نیەچود، چوینکه وه شێوەێ مەردم نیەنوڕێ، بەڵکەم ڕێ خودا وه درسی یاێ دەێ. باج داین وه قیسەر ڕەواس یا نه؟ ئیمه باێه باج وەپێ بێیم یا نه؟ وەلێ عیسا وه دوڕویییان پێ برد و وەت: ئەڕا مه ئەزمون کین؟ دیناری بێەنه پێم تا بنوڕمه پێەو.» دیناری هاوردن. له لێان پرسی: «نەخش و ناو بان ئی سکه، هن کیه؟» جواو دان: «هن قیسەره.» عیسا وەپێان وەت: «جا هن قیسەر وه قیسەر بێەن و هن خودایش وه خودا.» ئەوانه له قسیەيلی حیران مەنن. ئمجا سەدوقییل که زنیەو بین مردگیل حاشا کەن، هاتنه ئەڕا لاێ عیسا و له لێ پرسین، وەتن: «ماموستا، موسای پەێخەمەر ئەڕا ئیمه نویسا، ئەگەر براێ پیاێگ بمرێ و ژنەگەیشێ مناڵ نیاشتو، پیاگه باێه برا ژنەگەێ بخوازێ تا ئەڕا براگەێ نەتەوەێگ وه جێ بیلێ. هەفت گله برا بین. براێ یەکم ژنێگ خوازی و بی مناڵ مرد. جا دویمیەگه برا ژنەگەێ خوازی، وەلێ ئەویش بی مناڵ مرد. براێ سێیەمیش ئیجوره بی. هەر ویجوره، هویچ کام وه هەفت براگه مناڵێ وه جێ نەێشتن. دەس ئاخر، ئەو ژنیشه مرد. ئێرنگه، وه ڕوژی که مردگیل زنیەو بون، ئەوه بوده ژن کامێان، چوینکه هەر هەفت براگه خوازوینێ؟» عیسا وەپيان وەت: «ئیه خوەێ مەر نیشان نیەی ئیوه گومڕاین، وه ئی بونه که نه له کتاو موقەدەس ئاگادارین و نه له هێز خودا؟ چوینکه وەختێ مردگیل زنیەو بون، نه ژن خوازن و نه شوی کەن؛ بەڵکەم جور فریشتەیل ئاسمانن. وەلێ له باوەت زنیەو بین مردگیل، مەر وەناو کتاو موسا نەخوەنینه له هەڵکەفت بنجگ دارەگه، چوی خودا وەپێ وەت: ”منم خوداێ ئێبراهیم و خوداێ ئەسحاق و خوداێ یاقوب“. خودا نه خوداێ مردگیل، بەڵکەم خوداێ زنییله. جا ئیوه فره هاینه ناو هەڵه!» یەکی له ماموستایل تەورات، هاته نزیک و قسیەیلیان شنەفت. وەختێ دی عیسا جواو خاسێگ دا پێان، وه لێ پرسی: «کام وه حوکمەگان، گرنگترین گشتێانه؟» عیسا جواو دا: «گرنگترین حوکم ئیەسه: ”بشنەف ئێ ئێسرائیل، خوداوەند خوداێ ئیمه، خوداوەندیگه که یەکێگە. خوداوەند خوداێ خوەد وه تەمام دڵ و وه تەمام گیان و وه تەمام فکر و وه تەمام قەوەت خوەد دوس بیاشتو.“ دویمین حوکم ئیەسه: هاوساگەد جور خوەد دوس بیاشتو.“ گەوراتر وه ئی دو حوکمه نیه.» ئەو ماموستاێ تەوراته وەپێ وەت: «خاس وەتی، ماموستا! وه ڕاسی که خودا یەکێگە و بێجگه ئەوه خوداێگ نیه، دوس داشتن خودا وه تەمام دڵ و وه تەمام عەقڵ و وه تەمام قەوەت خوەد و دوس داشتن هاوساگەد جور خوەد، گرنگتر له گشت پیشکەشییل تەمامسوز و قوروانیيلەسه.» وەختێ عیسا دی عاقڵانه جواو دا، وەپێ وەت: «له پادشایی خودا دویر نید.» وەشون ئەوه، دی هویچکەس جرئەت نەکرد چشتێگ تر له لێ بپرسێ. وەختێ عیسا وەناو مابەد تالیم دیا، پرسی: «ئێ چوی ماموستایل تەورات ئویشن مەسیح کوڕ داود پادشاس؟ داود، خوەێ وه وەحی روح‌القودوس، وەت: ”خوداوەند وه خوداوەند مه وەت: «وه دەس ڕاس مه بنیش تا وەختێ دشمەنیلد بکەمه کورسی ژێر پاد.“ ئەگەر داود خوەێ، وەپێ ئویشێ خوداوەند، ئێ ئەوه چوی تویەنێ کوڕ داود بود؟» قێر فرەێگ له مەردم وه خوەشیەو وه قسیەيلی گوش دیان. جا وەناو تالیمەگەی وەت: «له ماموستایل تەورات دویرێ بکەن، خوەشێان تێ وەگەرد بەتیەیل شوڕ ڕێ بکەن و مەردم وەناو کویچه و بازار سڵامیان بکەن، وەناو کەنیسەیل خاسترین جا بیاشتون و وەناو مێوانییل وەبان مەجلس بنیشن. لەلاێگەو ماڵیل بێوه ژنیل چەپاو کەن، لەلاێگتریشەو ئەڕا ئیه که خوێان نیشان بێەن، دوعایلیان دریژەو کەن. سزاێ ئیانه چەنێ سەختتر بود.» عیسا نیشتویه ڕوی وه ڕوی سنویق خەڵاتییل مابەد و نوڕیاده مەردمی که پویل خستیانه ناو سنویقەگه. قێرێ له دەوڵەمەنیل پویلیل فرەێگ خستیانه تێ. ئمجا بێوه ژن دەستەنگێگ هات و دو گله سکەێ مسی بویچگ که بویا یەێ قروش خسته ناو سنویقەگه. ئمجا عیسا شاگردەگانێ چڕێ وەپيان وەت: «وه ڕاسی، وه ئیوه ئویشم، ئی بێوه ژن دەستەنگه فرەتر له گشت ئەوانه که پویل خستنه ناو سنویق، خەڵاتی داس. چوینکه ئەوانه گشتێان وه سەر زیایەێ دارایی خوێان خستنه، وەلێ ئی ژنه وه بێ پویلی خوەێ، هەر چی داشت خست، یانێ تەمام رسقەگەێ.» وەختێ عیسا له مابەد هاتیاده دەیشت، یەکی له شاگردەگانێ وەپێ وەت: «ماموستا، بنوڕ! چ کوچگيل و چ بەنايل ئەڵاجویێگ!» وەلێ عیسا وەپێ وەت: «گشت ئی بەنايل گەورا دوینی؟ ئیه بزان کوچگی وه مل کوچگی تر نیەمینێ، بەڵکەم گشتێ ڕمێده خوار.» وەختێ عیسا وەبان کویەێ زیتون وه ڕوی وه ڕوی مابەدەگه نیشتوی، پتروس و یاقوب و یوحەنا و ئاندریاس وه تەنیایی له لێ پرسین: «وه ئیمه بویش ئیانه کێ بود و نیشانەێ نزیکەو بین زەمان هەڵکەفتن گشت ئیانه چەس؟» عیسا وەپێان وەت: «هوشدان بود تا کەسێ گومڕادان نەکێ. فره له کەسیل وه ناو من تیەن، ئویشن، ”مه هەر ئەوه مه“ فره وه کەسیلیش گومڕا کەن. وەختێ له باوەت جەنگیل شنەفین و خەوەر جەنگیل وه گوشدان رەسێ، ڕخدان نەچود. ئیجور هەڵکەفتیلێ باێه بکەفێ، وەلێ هێمراێ ئاخر زەمان نویه. ملەتێگ ئەڕا ملەتێگ تر و مەمڵەکەتیگ ئەڕا مەمڵەکەتی تر هەڵسێ. وه جایل جورواجور زەویه لەرزەیل تێد و بوده قاتوقڕی. وەلێ ئیانه تەنیا نیشانەیل شرو ژانیل زاینه. «وەلێ ئیوه هوشدانه خوەدانەو بود، چوینکه دەنەدانه دەس دادگایل و وەناو کەنیسەيل دەنه لێدان و وەبونەێ مه بەنەدانه لاێ فەرمانداریل و پادشایل تا وه نوایان شاێەتی بیەین. یەکم جار باێه ئینجیل ئەڕا گشت ملەتیل بانگەوازی بکرێی. جا هەر وەخت گردنەدان و بردندانه دادگا، وەرجه ئەوه نگران نەون چه بویشین، بەڵکەم هەر چی وه ئەو وەخته وەپێدان بیەرێی ئەوه بویشن، چوینکه ئەوه که قسیه کێ ئیوه نین بەڵکەم روح‌القودوسه. برا، براگەێ و باوگ، ڕوڵەگەێ دەێده دەس مەرگ. مناڵیل ئەڕا داڵگ و باوگێان هەڵسن و دەنێانه وەر کوشت. گشتیەکی وەبونەێ ناو من قینێانه لێدان تێد؛ وەلێ هەر کەس تا وه ئاخر بەردەوام بمینێ، نجات پەێا کەی. «وەلێ وەختێ ئەو پێس کاولکەره، وەشونێ که نەبایه وه پاوه بوینین - با خوینەر بزانێ مەبەست چەس - ئمجا ئەوانه که هانه یەهودیه، دەر بچنه ئەڕا ناو کویەگان؛ هەر کەیش که ها بان ماڵێگەو، ئەڕا هەڵگردن چشتێ، نایده خوار و نەچوده ناو ماڵ؛ هەر کەیش ها سەر زەویزار، ئەڕا بردن دڵنگەگەێ نەچوده ئەڕا ماڵ. وه ئەو ڕوژیله وای وه ژنیلێگ که زگێان پڕه و داڵگیلێگ که شیر دەن! دوعا بکەن تا ئی هەڵکەفتیله وه زمسان نەکەفێ. چوینکه وه ئەو ڕوژیله، ئەوجورە بەردیگ پێش تێ که له شرو جهان که خودا وه دی هاورد تا ئێرنگه پێش ناتیه و هویچ وەختیش پێش نیەتێید. ئەگەر خوداوەند ئەو ڕوژیله کوڵەو نەکردیا، هویچ ئایەمی گیان ساق وه دەر نیەوەردیا. وەلێ وەبونەێ هەڵوژاردەیلی که خوەێ هەڵوژاردیه، ئەو ڕوژیله کوڵەو کردێه. وه ئەو دەورانه، ئەگەر کەسێ وه ئیوه بویشی: ”بنوڕن، مەسیح ها ئێرا“، یا ”بنوڕن، ئەیو ها ئەوره!“ باوەڕ نەکێن. چوینکه مەسیحیل دروەکانی و پەێخەمەریل دروەکانی ئاشکرا بون و نیشانەیل و موجزەیل تیەرن تا ئەگەر بکرێ، هەڵوژاردەگان گومڕا بکەن. جا هوشدان بود، چوینکه وه نواوه، گشت ئیانه وەپێدان وەتم. «وەلێ وه ئەو ڕوژیله، وەشون ئەو بەرده، «”خوەر تیەریکەو بود و مانگیش دی نویر خوەێ نێی. هەسارەیل له ئاسمان کەفنه خوار و هێزیل ئاسمان تیەنه لەرزه.“ ئەو وەخته مەردم کوڕ ئنسان دوینن که وه هێز و جەڵاڵ گەوراێگ وەناو هەوریلەو تێی. ئەوه فریشتەیل کل کەی و ئەوانه که هەڵێانوژاردوی له چوار پەر جهان، له ئی سەر زەوی تا ئەو سەر ئاسمان، وه دەور یەکەو گردەو کەی. «ئێرنگه، له دار هەنجیر ئی دەرسه یاێ بگرن: وەختێ پەلەگانێ جویق دەن، گڵا دەر تیەرێ، زانین تاوسان نزیکەو بیه. هەر ئیجوره، هەر وەخت دوینین ئی چشتیله هەڵکەفێ، بزانین هاتن کوڕ ئنسان نزیکه، بەڵکەم ها دەم دەر. وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم تا ئیانه گشتێ هەڵنەکەفێ، ئی نەتەوه له بین نیەچود. ئاسمان و زەوی له بین چود، وەلێ قسیەیل مه هەراێهەر له بین نیەچود. «وەلێ ئەو ڕوژ و ساته هویچکەس نیەزانێ بێجگه باوگ؛ تەنانەت فریشتەیل ئاسمان و کوڕیش وه لێ ئاگادار نین. جا هوشدان بود و وەخەوەر بون، چوینکه نيەزانين ئەو وەخته کەی رەسێ. جور پیاێگه که چیه ئەڕا گەردیان و وەختێگیش چیاد، خوڵامەگانێ هیشتویه ئەڕا سەرسامان داین ماڵەگەێ، وه هەر کامێان کارێگ داوید و وه دەربانەگەیشێ دەستور داوید وەخەوەر بمینێ. جا ئیوەیش وەخەوەر بون، چوینکه نيەزانين خاون ماڵ کێ تێی، شەو یا نیمه شەو، له وەخت قویلەێ کەڵەشیر یا شەوەکی. نەخواێ ئەوه وه ناکاوه باێ و ئیوه وەناو خەو بوینی. ئەوه که وه ئیوه ئویشم، وه گشتیەکی ئویشم: وەخەوەر بون!» دو ڕوژ مەنویه جەشن پسەخ و فەتیره. سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات وەشون ئیه بینه که چوی وه فێڵێگ عیسا بگرن و بکوشنێ، چوینکه وەتیان: «با وه ڕوژەیل جەشن نود، نەخواێ ئاژاوە بکەفێه ناو مەردم.» وەختێ عیسا وەناو ئاوایی بەیت‌عەنیا وه ماڵ شەمعون جوزامی وه سەر سفره نیشتوی، ژنێگ وەگەرد قاو مەرمەریگ وه ئەتر فره گران قیمەتی، له سونبول خاڵس، هاته ئەڕا لاێ عیسا و قاوەگه شکان و ئەترەگه ڕشانه مل سەری. وەلێ بڕێگ له ئەوانه که وه ئەوره بین توڕه بین، وه یەکترەکی وەتن: «ئەڕا باێه ئی ئەترە ئیجوره وه کیس بچود؟ ئەوه فرەتر له سێسەد دینار بویا بفروشیدێ و پویلەگەێ بێیده کەمدەسیل.» ئەو ژنه فره سەرزنشت کردن. وەلێ عیسا وەپێان وەت: «کارێ وەپێ نیاشتون. ئەڕا رەنجنینێ؟ ئەوه له حەق مه کار خاسێ کردێه. چوینکه ئیوه هەمویشه کەمدەسیل وەگەرد خوەدانەو دێرین، هەر وەختیش بتواین تویەنين مەیەتیان بیەین، وەلێ مه ئەڕا هەمویشه نێرین. ئی ژنه هەر چی وه دەسێ هات، کرد. ئەوه وەگەرد ئی کاره، جەسەێ مه ئەڕا وەرجه وه قەور ناین، ئەتر ماڵی کرد. وه ڕاسی، وه ئیوه ئویشم، وه گشت جهان وه هەر کوره ئینجیل بانگەوازی بکرێی، کار ئی ژنیشه وه یادێ ئویشنێ.» ئمجا یەهوداێ ئەسخەریوتی که یەکی له ئەو دوانزه شاگرده بی، چیه ئەڕا لاێ سەران کاهنیل تا عیسا بێیده دەس ئەوانه. ئەوانه وەختێ قسیەیل یەهودا شنەفتن، شادەو بین و وەپێ وادەێ پویل دان. جا یەهودا وەشون دەرفەتێگ بی تا عیسا بێیده دەسێان. وه یەکمین ڕوژ جەشن فەتیره که وەرک پسەخ قوروانی کەن، شاگردەگان عیسا له لێ پرسین: «تواێ ئەڕا کوره بچیم، تا ئەڕاد نان ئێوارەێ پسەخ گورجەو بکێم تا بخوێ؟» ئەیو دو نەفەر له شاگردەگانێ کل کرد و وەپێان وەت: «بچنه ئەڕا شار؛ وه ئەوره پیاێگ وەگەرد کویزەێگ ئاو تەقێده پێدان. وەشونیەو بچن. وه هەر کوره چیه ناو، وه ساێو ماڵەگه بویشن، ”ماموستا وەتیه، مێوانخانەگەێ مه ها کوره تا نان ئێوارەێ پسەخ وەگەرد شاگردەگانم بخوەم؟“ ئەوه وه پوش بان وتاخێگ گەورا و داخریاێ و گورج وەپێدان نیشان دەێ. ئەوره ئەڕا ئیمه گورجەو بکەن.» ئمجا شاگردەگان چينه ئەڕا شار و گشت چشتێگ هەر ئەوجورە که وەپێان وەتوی دین و نان ئێوارەێ پسەخ گورجەو کردن. وەختێ بیه شەو عیسا وەگەرد دوانزه شاگردەگەێ چیه ئەڕا ئەوره. وەختێ نیشتوینه سەر سفره و نان خواردیان، عیسا وەت: «وه ڕاسی، وه ئیوه ئویشم یەکی له ئیوه که وەگەردمەو نان خوەێ مه دەێده دەس دشمەنەو.» ئەوانه خەمبار بین و گله وه گلەێان له لێ پرسیان: «ئەوه منم؟» عیسا وەپێان وەت: «یەکی له ئی دوانزه شاگردەسه، هەر ئەوه که نانەگەێ وەگەردمەو ژەنیه ناو جام. کوڕ ئنسان هەر ئەوجورە که لەباوەتێ نویسریاس، چود، وەلێ وای وه حاڵ ئەو کەسه که کوڕ ئنسان دەێده دەس دشمەنەو. ئەڕاێ خاستر ئیه بی هەراێهەر ناتیاده دنیا.» هێمراێ خەریک خواردن بین که عیسا نانەگه هەڵگرد و وەشون ئیه که سپاس خودا کرد، لەتی کرد و دادەێ شاگردەگانێ و وەت: «بگرن، ئیه جەسەێ منه.» ئمجا جامەگه هەڵگرد و وەشون شوکر کردن، دادەێ پێان و گشت له لێ خواردن. وەپێان وەت: «ئیەسه خوین مه ئەڕا پەێمان تازه که وەبونەێ فره له کەسیل ڕشێی. وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم دی وه بەر مەیو نیەخوەم تا ڕوژی که وه پادشایی خودا، وه تازەێ بخوەم.» ئمجا وەشون ئیه که بەیت خوەنین، کەفتنه ڕێ وەرەو کویەێ زیتون. عیسا وەپێان وەت: «گشتدان پشت کینه پێم، چوینکه وەناو کتاو موقەدەس نویسریاس، «”دەمه شوانەگه و پەسیل دا تویچیەن.“ وەلێ وەشون ئیه که زنیەو بوم، وەرجه ئیوه چمه ئەڕا جەلیل.» پتروس وەپێ وەت: «تەنانەت ئەگەر گشتیەکی پشت بکەنه پێد، مه هەراێهەر پشت نیەکەمه پێد.» عیسا وەپێ وەت: «وه ڕاسی، وه تو ئویشم، هەر ئیمشەو، وەرجه ئیه که کەڵەشیر دو جار بقویلنێ، سێ جار مه حاشا کەی!» وەلێ پتروس فره پامل بی و وەت: «ئەگەر تەنانەت وەگەردیشەو بمرم، حاشاد نیەکەم.» ئەو باقی شاگردەگانیش هەر ئیجوره وەتیان. ئمجا چینه ئەڕا شونێ که جتسیمانی ناوێ بی، وه ئەوره عیسا وه شاگردەگانێ وەت: وه ئێرا بنیشن، تا مه دوعا بکەم.» ئمجا عیسا، پتروس و یاقوب و یوحەنا وەگەرد خوەێ برد، جا فره پەشێو و بێقرار بی، وەپێان وەت: «له ویشت خەم و خوسه، نزیکه بمرم. وه ئێرا بمینن و وەخەوەر بون.» ئمجا قێرێ دویرەو کەفت، خوەێ خسته مل زەوی دوعا کرد که ئەگەر بود ئەو وەخته وه سەری ڕەد بکرێ. ئەوه ئیجوره وەت: «ئەبا، باوگه، گشت چشتێ ئەڕا تو بود. ئی جامه له لێم دویرەو که، وەلێ نه وه خاست مه بەڵکەم وه خاست خوەد.» وەختێ هاتەو، دی ئەوانه هانه ناو خەو. جا وه پتروس وەت: «شەمعون، خەفتیدە؟ نەتویەنستی ساتێگ وەخەوەر بمینێ؟ وەخەوەر بون و دوعا بکەن تا وەناو ئەزمون نەکەفین. روح وه ئەزرەته وەلێ جەسه بی هازه.» عیسا یەێ جارتر چی و هەر ئەو دوعا کرد. وەختێ هاتەو، دی ئەوانه هێمراێ هانه ناو خەو، چوینکه چەویلیان فره سەنگینەو بوی. ئەوانه نەزانستیان چه وەپێ بویشن. ئمجا عیسا ئەڕا سێیەم جار هاته ئەڕا لاێ شاگردەگان و وەپێان وەت: «هێمراێ خەفتین و شەکەتی دەر کین؟ بەسه دی! ئێرنگه ئەو وەخته ڕەسیه. ئێرنگه کوڕ ئنسان درێیده دەس گوناکاریل. هەڵسن، بچیمن. بنوڕن ئەوەسه ئەوه که دەێدەمە دەسەو له ڕێ رەسێ.» عیسا هێمراێ داشت قسیه کردیا که لەناکاوا یەهودا، یەکی له ئەو دوانزه شاگرده، وەگەرد قێرێ که شمشێر و کوتەک له دەسێان بی، له لاێ سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات و شێخیل هاتن. یەهودا که عیسا داده گیر، نیشانەێگ وه هاوڕێیلی داوید و وەتوی: «ئەو کەسه که ماچێ کەم، هەر ئەوەسه؛ ئەوه بگرنەێ و هوشدانه پێەو بود و بوەنێ.» جا وەختێ وه ئەو شونه رەسێ، زویزی نزیک عیسا بی و وەت: «ماموستا!» جا ماچێ کرد. ئمجا ئەوانه ڕشیانه مل سەر عیسا و دەسگیری کردن. وەلێ یەکی له ئەوانه که وه ئەوره وساوی شمشێر کیشا و دا خوڵام کاهن گەورا و گوشێ بڕێ. عیسا وەپێان وەت: «مەر مه ڕێگرم وەگەرد کوتەک و شمشێر هاتینه بگرینەم؟ هەر ڕوژ وه لاێ ئیوه وەناو مابەد تالیم دیام و نەگەردینەم. وەلێ نویسریای کتاو موقەدەس باێه باێده دی.» ئمجا گشت شاگردەگان هیشتنەێ جێ و دەر چین. جوانێگ که تەنیا پارچەێگ کەتان پێچانویه دەور خوەێ، وەشون عیسا کەفته ڕێ. ئەویش گردنەێ، وەلێ ئەوه، پارچه کەتانەگه خستەی و وه ڕویتی دەرچی. عیسا بردنه ئەڕا لاێ کاهن گەورا. وه ئەوره گشت سەران کاهنیل و شێخیل و ماموستایل تەورات گردەو بوین. پتروسیش له دویرەو وەشون عیسا چیا تا ڕەسیه ناو حسار ماڵ کاهن گەورا. جا وه ئەوره، وەگەرد نگابانەگان دانیشت تا له لاێ ئاگرەگه خوەێ گەرمەو بکێ. سەران کاهنیل و گشت ئاڵ شوراێ جویلەکە وەشون پەێا کردن شاێەتێگ وه زد عیسا بین تا بکوشنێ، وەلێ هویچ پەێا نەکردن. چوینکه فره له کەسیل شاێەتییل درو وه زد عیسا دان، وەلێ شاێەتییلێان جور یەک نوی. ئمجا چەن نەفەر هاتنه نوا و وه زد عیسا شاێەتی درو دان، وەتن: «ئیمه خوەمان شنەفتیمنه که وەتیا، ”ئی مابەده که وه دەس بەشەر درس کریاس خراوی کەم و وەناو سێ ڕوژ، مابەدێگ تر درس کەم که وه دەس بەشەر درس نەکریاوی“» وەلێ شاێەتییلێان جور یەک نوی. ئمجا کاهن گەورا وه ناوڕاس جەماێەت وساد و وه نوای گشت له عیسا پرسی: «هویچ جواوی نێری بێی؟ ئیه چ شاێەتیێگه وه زد تو دەن؟» وەلێ عیسا هەر بێدەنگ مەن و جواوی نیاد. یەێ جارتر کاهن گەورا له لێ پرسی: «تو مەسیحی، کوڕ خوداێ بمارک؟» عیسا وەپێ وەت: «من ئەوەم، کوڕ ئنسانیش دوینین که وه دەس ڕاس خوداێ تویەنا نیشتیه و وەگەرد هەوریل ئاسمانەو تێی.» ئمجا کاهن گەورا یەخەێ خوەێ دڕان و وەت: «دی چ هەوەجی وه شاێەتیدەره؟ کفرەگەێ شنەفتین. حوکمدان چەس؟» ئەوانه گشتێان حوکم دان که ئیه شایسەێ مردنه. ئمجا بڕێگ شرو کردنه تف کردن وه عیسا؛ ئەوانه بان چەويلی بەسان و دیانه لێ و وەتیان: «نەبوەت بکه!» نگابانیلیش گردنەێ و دانه لێ. وەختێ پتروس هێمراێ وه خوار، وەناو حسار بی، یەکی له کەنیزیل کاهن گەورا هاته ئەڕا ئەوره دیەێ له لاێ ئاگرەگه خوەێ گەرمەو کردیا. ئەو ژنه خاس نوڕیه پێ و وەت: «تنیش وەگەرد عیساێ ناسری بيد.» وەلێ پتروس دا ژێرێ و وەت: «نه زانم و نه حالی بوم چه ئویشێ!» ئیه وەت و چیه وەرەو دەروازەێ ماڵەگه. جا هەر ئەو وەخته کەڵەشیر قویلان. یەێ جارتر، کەنیزەگه چەوێ کەفته لێ و وه ئەوانه که وه ئەوره وساوین، وەت: «ئی پیا یەکی له ئەوانەسه.» وەلێ پتروس وه دواره دا ژێرێ. قێرێ تر، کەسیلێ که وه ئەوره وساوین، یەێ جارتر وه پتروس وەتن: «بێ گومان تنیش یەکی له ئەوانەێ، چوینکه جەلیلید.» وەلێ پتروس شرو کرده لانەت کردن وه خوەێ و قەسەم خوارد، وەت: «ئی پیا که ئویشین، نیەناسمێ!» هەر ئەو ئانه، کەڵەشیر ئەڕا دویم جار قویلان. ئمجا پتروس قسیەیل عیسا هاورده هویر که وەپێ وەتوی: «وەرجه ئەوەکه کەڵەشیر دو جار بقویلنێ، سێ جار مه حاشا کەی». جا دڵی ئاگر گرد و دەس نا گیره. دەم شەوەکی زوی بێ ماتەڵی، سەران کاهنیل وەگەرد شێخیل و ماموستایل تەورات و گشت شوراێ جویلەکە نیشتنه مەشویرەت کردن، عیسا وه دەس بەسریای بردنێ و دانەێ دەس پیلاتوس فەرماندار رومی. پیلاتوس له عیسا پرسی: «تو پادشاێ جویلەکەیلی؟» عیسا جواو دا: «تو خوەد ئیجوره وەتی!» سەران کاهنیل بخت فرەێگ کردنه پێ. جا پیلاتوس وه دواره له لێ پرسی: «هویچ جواوی نێری بێی؟ بنوڕ چەنێ بخت کەنه پێدەو!» وەلێ وه دواره عیسا هویچ جواوێ نیا، جورێ که پیلاتوس سەری سڕ مەن. پیلاتوس وه پێ نەریتیگ هەر ساڵ له وەخت جەشن پسەخ، ئەو زندانیه که مەردم تواسیان ئەڕاێان ڕزگار کردیاد. وەناو یاخییلێگ که وه جرم خوینکردن وەناو شوڕش کەفتوینه زندان پیاێگ بی باراباس ناو. مەردم هاتنه ئەڕا لاێ پیلاتوس و له لێ تواسن نەریت خوەێ ئەڕاێان وه جێ بارێ. پیلاتوس وه جواویان وەته پێان: «تواین پادشاێ جویلەکە ئەڕادان ڕزگار بکەم؟» ئیه وه ئەو بونه وەت که زانستوی سەران کاهنیل وه سەر حەسویی عیسا دانەسه دەسێ. وەلێ سەران کاهنیل گاڵ مەردمەگه دان تا وه پیلاتوس بتوان وه جاێ عیسا، باراباس ئەڕاێان ڕزگار بکێ. ئمجا پیلاتوس یەێ جارتر له لێان پرسی: «ئێ وەگەرد ئی پیا که ئویشین پادشاێ جویلەکەس، چه بکەم؟» ئەوانه هاوار کردن: «بکوتێ بان سەلیب!» پیلاتوس له لێان پرسی: «ئەڕا چه؟ چ کار گەنێگ کردێه؟» وەلێ ئەوانه وه دەنگ بەرزتر هاوار کردن: «بکوتێ بان سەلیب!» جا پیلاتوس که تواسیا مەردم رازی بون، باراباس ئەڕاێان ڕزگار کرد و دا عیسا قەمچی دان و سپاردەێ تا بکوتنێ بان سەلیب. ئمجا سەربازیل، عیسا بردنه ئەڕا ناو حسار کاخ، یانێ کاخ فەرمانداری، گشت سەربازیلیش وه دەور یەکەو گردەو کردن. ئمجا بەتیەێگ ئەرخەوانی کردنه وەرێ و تاجێگ له دڕگ چنین، نانه سەری. ئمجا وەنوای عیسا چەمیانەو وەپێ وەتیان: «سڵام ئێ پادشاێ جویلەکەیل!» وه چو دیانه ناو سەری و تف کردیانه ڕوی، وه نوای زرانی دیانه زەوی و سجدەی کردیان. وەشون ئیه که تویلەکی وەپێ کردن، بەتیه ئەرخەوانیەگە له وەرێ دەر هاوردن و دڵنگەگان خوەێ کردنه وەرێ. ئمجا بردنێ دەیشت تا بکیشنێ سەلیب. ئەوانه ڕێویارێگ شەمعون ناو له مەردم قیرەوان که باوگ ئەسکەنەر و روفوس بی و له دەیشت شار هاتیاد، ناچاری کردن تا سەلیب عیسا هەڵبگرێ. جا عیسا بردنه ئەڕا شونێ که ناوێ جولجوتا بی، که وه ماناێ کاسەێ سەره. شراو هامیته وه موڕ دانه پێ، وەلێ قەبوڵ نەکرد. ئمجا کیشانێ سەلیب و دڵنگەگانێ وەناو خوێان بەشەو کردن، ئەڕا مالوم کردن بەش هەر کامێان تیرپشک خستن. سات نو شەوەکی بی که عیسا کوتانه بان سەلیب. وەناو تەخسیر نامەگەێ نویسریا: «پادشاێ جویلەکە.» دو گله ڕێگریش وەگەردیەو کیشانه سەلیب، یەکیگێان له لاێ ڕاسی و ئەواکەیش له لاێ چەپی. هەر ئیجوره ئەوه که وەناو کتاو موقەدەس نویسریاس وه دی هات، که ئویشێ: «ئەوه وه خەتاکاریل وه حساو هات.» ڕێویاریل سەر لەقانیان، قسیەێ گەن وەپێ کردیان و وەتیان: «تو که تواسیاێ مابەد خودا بڕمنێ و وەناو سێ ڕوژ وه دواره بسازیدێ، خوەد نجات بیه له سەلیب بەوه خوار!» سەران کاهنیل و ماموستایل تەوراتیش وەناو خوێان تویلەکی وەپێ کردیان و وەتیان: «کەسیلێ تر نجات دا وەلێ نیەتویەنی خوەێ نجات بێی! بیل تا مەسیح، پادشاێ ئێسرائیل، ئێرنگه وه سەلیب داوەزی تا بوینیم و ئیمان باریم.» ئەو دو نەفەریشه که وەگەردیەو وەبان سەلیب بین قسیەێ گەن وەپێ کردیان. له سات دوانزەێ نیمەڕو تا سات سێ دویای نیمەڕو، تیەریکی، گشت ئەو وڵاته گرده وەر. له سات سێ دویای نیمەڕو عیسا وه دەنگ بەرز هاوار کرد: «ئیلویی، ئیلویی، لەما سەبەقتەنی؟» یانێ «ئێ خوداێ من، ئێ خوداێ من، ئەڕا مه هیشتیدە جێ؟» جا بڕێگ که وه ئەوره وساوین وەختێ ئیه شنەفتن، وەتن: «ئەوەسه، ئەلیاس پەێخەمەر چڕێ.» جا یەکی دەویه نواو ئەبرێگ خەڵپانه ناو شراو ترشیای و نادێ سەر چوێگ و بردێ نوای دەم عیسا تا بخوێ، وەت: «بیلنی حاڵ خوێەو تا بوینیم ئەلیاس تێ وه سەلیب بارێدەێ خوار؟» جا عیسا وه دەنگ بەرز هاوار کرد و هەناس ئاخرێ هەڵکیشا. ئمجا پەردەێ مابەد له بان تا خوار بیه دو کوتەو. وەختێ فەرماندەێ سەربازەگان که وه ڕوی وه ڕوی عیسا وساوی، دیەێ چوی گیان سپارد، وەت: «وه ڕاسی ئی پیا کوڕ خودا بی.» قێرێ له ژنيلیش له دویرەو نوڕیان. وەناوێان مریەم مەجدەلیه، مریەم داڵگ یاقوب بویچگ و یوشا و سالومه بین. ئی ژنيله وەختێ عیسا وه جەلیل بی، کەفتوینه شونێ و خزمەتی کردوین. قێر فرەێگ له ژنيل تریش که وەگەردێ له ئورشەلیم هاتوین، وه ئەوره بین. ئەو ڕوژه، ڕوژ ’گورجەو کردن‘، یانێ ڕوژ وەرجه شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیلەسه، بی. جا ئێواره، یوسف ناوێ له مەردم رامه، که بەش حرمەتدارێگ له شوراێ جویلەکە بی و چەوەڕێ هاتن پادشایی خودا کردیا، جرئەت کرد و چیه ئەڕا لاێ پیلاتوس داواێ جنازەێ عیسا له لێ کرد. پیلاتوس باوەڕ نەکردیا عیسا وه ئی زویه مردگه، فەرماندەێ سەربازیل چڕێ تا بزانێ عیسا گیان سپاردیه یا نه. وەختێ پیلاتوس له فەرماندەێ سەربازیل زانست که هەر ئیجورەسه، جنازەێ عیسا سپارده یوسف. یوسفیش پارچەێ له کەتان سەند و جنازەگەێ له سەلیب هاورده خوار، پێچانێ ناو کەتان و نادێ ناو مەقبەرەیگ که وەناو تاش کەمەر تاشیاوی. ئمجا کوچگی پل دا دەم دەر مەقبەرەگه. مریەم مەجدەلیه و مریەم، داڵگ یوشا، دینەێ که عیسا نریاده کوره. وەختێ ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله تەمام بی، مریەم مەجدەلیه و سالومه و مریەم، داڵگ یاقوب، چشتیل خوەش بویگ سەنن تا بچن بماڵنی جنازەێ عیسا. جا وه یەکمین ڕوژ هەفته، شەوەکی شەفەق، وەخت هەڵاتن خوەر، کەفتنه ڕێ وەرەو مەقبەره. ئەوانه وه یەکترەکی وەتیان: «کی کوچگەگه ئەڕا ئیمه وه نوای مەقبەرەگه پلێ دەێده لا؟» وەلێ وەختێ نوڕین، دین ئەو کوچگه که فره گەورا بی، وه نوای مەقبەرەگه پل دریاسه لا. وەختێ چینه ناو مەقبەرەگه، جوانێگ دین که وه لاێ ڕاس نیشتوی، بەتیەێ چەرمێگ له وەرێ بی. جا ئەوانه زاورێان چی. جوانەگه وەپێان وەت: «زاوردان نەچود. ئیوه مینێ عیساێ ناسری کین که کیشانێ سەلیب. ئەوه زنیەو بیه؛ وه ئێرا نیه. بنوڕنه ئەو شونه که جنازەگەێ ناوین. ئێرنگه، بچن وه شاگردەگانێ و وه پتروس بویشن ئەوه وەرجه ئیوه چوده ئەڕا جەلیل؛ وه ئەوره دوینینێ، هەر ئەوجورە که وەرجەوە وەتویه پێدان.» جا ژنەگان هاتنه دەیشت و له مەقبەرەگه دەر چین، چوینکه لەرز کەفتویه کوڵێان و سەریان سڕ مەنوی. ئەوانه وه هویچکەس چشتێ نەوەتن، چوینکه زاورێان چیاد. وەختێ عیسا وه دەم شەوەکی یەکمین ڕوژ هەفته زنیەو بی، یەکم جار وه مریەم مەجدەلیه که هەفت دێو له لێ کردویه دەیشت، ئاشکرا بی. مریەمیش چی و وه هاوڕێیل عیسا که وەناو ئازیەت و گیره بین، خەوەر دا. وەلێ وەختێ ئەوانه شنەفتن که عیسا زنیەو بیه و مریەم دیەسێ، باوەڕ نەکردن. وەشون ئەوه، عیسا وه شێوەێگ تر وه دو نەفەر له ئیانه که چیانه ئەڕا ناو ئاوایێگ، ئاشکرا بی. ئەو دو نەفەره هاتنەوه و باقیان وه ئی ئەمرە ئاگادار کردن، وەلێ قسیەێ ئیانیشه باوەڕ نەکردن. ئمجا عیسا وه ئەو یانزه نەفەره، وەختێ داشتن نان خواردیان، ئاشکرا بی و ئەوانه وەبونەێ بی ئیمانی و دڵڕەقێان سەرزنشتێان کرد، چوینکه قسیەێ کەسیلێ که وەشون مردن و زنیەو بینی دوینەی، باوەڕ نەکردن. جا وەپێان وەت: «وه سەرئانسەر دنیا بچن و ئینجیل ئەڕا گشت دنیا بانگەوازی بکەن. هەر کەس ئیمان هاورد و خوسڵ تەعمید گرد، نجات پەێا کێ. وەلێ هەر کەس ئیمان نارێ، ماکوم بود. ئەوانه که ئیمان تیەرن، ئی نیشانەیله ها گەردیان: وه ناو من دێویل کەنه دەیشت و وه زوانیل تازه قسیه کەن، وەگەرد دەسیلێان مار گرن، ئەگەر ژار کوشەندەیش بخوەن، زەرەرێگ وەپێان نیەرەسێ، دەس نەنه مل نەخوەشیل و ئەوانه شەفا پەێا کەن.» خوداوەند عیسا وەشون ئیه که ئی قسیەیله وەپێان وەت، بڕیاده ئاسمان بەرز و نیشته دەس ڕاس خودا. جا ئیانیشه چینه دەیشت و وه گشت جاێ بانگەوازی کردیان، خوداوەندیش له ڕێ ئەوانه کار کردیا و کەڵام خوەێ وەگەرد نیشانەیلێ که وەگەرد ئیانەوه بی، مور کردیاد. تئوفیلوس پایەبەرز، وەبونەێ ئیه که فره له کەسیل دەس وه نویساین ئەو هەڵکەفتیله دانه که له لاێ ئیمه وه دی هاتنه، درس هەر ئەوجورە که ئەوانه که له سەرەتاوه وه چەو خوێان شاێەت بینه و خزمەتکاریل کەڵام بینه، وه ئیمه سپاردنه، منیش که له سەرەتاوه وه گشت چشتێگ وردەو بویمه، ئیجوره سەلاح دیم که ئەوانه گله وه گله ئەڕادان بنویسم تئوفیلوس پایەبەرز، تا وه ڕاسی ئەو چشتیله که یاێ گردینه، دڵنیاوه بوین. وه دەوران هیرودیس، پادشاێ یەهودیه، کاهنێگ زنەیی کردیا، زەکەریا ناو. کاهنیل، خزمەتکاریل مابەد خوداوەند بین. زەکەریا وه کاهنیل دەسەی ئەبیا بی. ژنەگەیشێ ئلیزابت له نەتەوەێ هارون بی. هەر دگیان له وەرچەو خوداوه سالح بین، ڕێ رەوشتیان وه پێ گشت حوکمیل و واجویل خوداوەند بی نەخس بی. وەلێ ئەوانه هویچ مناڵێ نیاشتن، چوینکه ئلیزابت نەزوک بی و هەر دگیان پیر بین. یەێ جار که نوەی خزمەت دەسەی زەکەریا بی و ئەویش وه پێشگاێ خودا کاهنی کردیا، وه پێ نەریت خزمەت کاهنیل، تیرپشک خستن و ناو زەکەریا درهات تا بچوده ناو مابەد خوداوەند و بوخور بسزنێ. وه زەمان سزانن بوخور، گشت جەماێەت وه دەیشت، خەریک دوعا کردن بین. وه ئەوره یەێ فریشتەێ خوداوەند که وساویه دەس ڕاس ئاگردان بوخورەگه، خوەێ وه زەکەریا نیشان دا. وەختێ زەکەریا ئەوه دی، ماتێەو برد و ترس گشت گیانێ گرده وەر. وەلێ فریشتەگه وەپێ وەت: «زەکەریا، زاورد نەچود! دوعای تو وه جێ هاتێه. ژنەگەد ئلیزابت ئەڕا تو کوڕێگ تیەرێده دنیا و تو ناوێ نێده یەحیا. تو دڵد پڕ له شادی و خوەشی بود و بڕ فرەێگ له وه دنیا هاتنێ شادمانەو بون، چوینکه له وەر چەو خوداوه، بوده پیاێ گەوراێگ. یەحیا نەبایه هەراێهەر دەم بیده شراو یا چشتیل مەسکەر تر. تەنانەت وه زگ داڵگ، پڕ له روح‌القودوس بود و بڕ فرەێگ له قەوم ئێسرائیل وەرەو لاێ خوداوەند، خوداێ خوێان تیەرێدەو. یەحیا وه روح خودا و هێز ئەلیاس پەێخەمەر، وەرجه خوداوەند تێی تا دڵ باوگیل وەرەو لاێ مناڵیل بکیشێ و ملچەفتەوکەریل وەرەو لاێ زانیاری سالحانیل هەڵوگەردنێ، تا قەومێگ گورج ئەڕا خوداوەند درس بکێ.» زەکەریا له فریشتەگه پرسی: «مه ئیه چوی بزانم؟ من پیاێ پیرێگم و ژنەگەمیش پیر بیه.» فریشتەگه جواوی دا: «من جبرەئیلم که له وەردەم خودا وسم. ئێرنگه کل کریامه تا وەگەرد تو قسیه بکەم و ئی مزگانیه بیەمه پێد. ئێرنگه، لاڵ بویدن و تا ڕوژ هەڵکەفت ئی ئەمرە، تویەناێ قسیه کردن نێری، چوینکه قسیەیل مه که وه زەمان خوەێ وه ئەنجام رەسد، باوەڕ نەکردێ.» وه ئی ناوه، جەماێەتیش چەوەڕێ زەکەریا بین و حیران بوین له دێر هاتنێ وەناو مابەد. وەختێ هاته دەیشت، نەتویەنستیا وەگەرد مەردم قسیه بکێ. جا زانستن رویایگ وەناو مابەد دیه، چوینکه تەنیا ئیما و ئێشاره کردیاد و تویەناێ قسیه کردن نیاشت. زەکەریا وەشون ئیه که نوەی خزمەتی تەمام بی، چیه ئەڕا ماڵ. وەشون ماوەێ، ژنەگەیشێ ئلیزابت زگێ پڕ بی و پەنج مانگ، خوەێ له مەردم شاردەو. ئلیزابت وەتیا: «خوداوەند ئەڕام ئی کاره کردێه. خوداوەند وەناو ئی ڕوژیله مه خستیەسه بێز چەو خوەێ و ئەو چشته که وەناو مەردم ئەڕا مه، نەنگ و سەرشوڕی بی، لاێ برد. وەختێ ئلیزابت زگێ شەش مانگ بوی، جبرەئیل فریشته وه لاێ خوداوه کل کریاده ئەڕا شارێگ وەناو ناوچەێ جەلیل که ناسره ناوێ بی، تا بچوه لاێ دویەتئازەوێگ وه ناو مریەم. مریەم دەزویران پیاێگ بی، یوسف ناو، له بنەماڵەێ داود پادشا. فریشتەگه چیه لاێ و وەت: «سڵام وه تو، ئێ ئەو کەسه که خودا وەپێ نەزەر کردێه. خوداوەند ها گەرد تو.» وەلێ مریەم، وه شنەفتن ئی قسیەیله فره پەشێو بی و وەگەرد خوێەو فکر کرد ئیه چوی سڵامێ بی. جا فریشتەگه وەپێ وەت: «مریەم، زاوردنەچو! خودا لوتفه پێد کردێه. ئیسه، تو ئێمڵه بویدن، کوڕێگ تیەرێده دنیا و ناوێ نێده عیسا. ئەوه بوده ئایەم گەوراێگ، وەپێ ئویشن کوڕ خوداێ هەربەرز. خوداوەند خودا تەخت پادشایی باپیرێ داود دەێده پێ. تا ئەبەد وه بنەماڵەێ یاقوب سەڵتەنەت کەێد و پادشایەگەیشێ هەراێهەر تەمام نیود.» مریەم وه فریشتەگه پرسی: «ئیه چوی بود، ئێ خو مه وەگەرد هویچ پیاێگ نویمه؟» فریشته جواو دا: «روح‌القودوس تێیده سەرد و هێز خوداێ هەربەرز بوده ساێەڕ بان سەرد. وه ئی بونه، ئەو مناڵه که تێیده دنیا، موقەدەس و کوڕ خوداوەند وەپێ ئویشن. ئەوەسه ئلیزابتیش که له خزمیل خوەده، وه دەورەێ پیری زگێ پڕه و کوڕێگ تیەرێده دنیا. ئەوه که ئویشن نەزوکه، ئێرنگه زگێ شەش مانگانه. چوینکه هویچ ئەمرێگ له لاێ خوداوه مەحاڵ نیه!» مریەم وەت: «مه کەنیز خوداوەندم. هەر چی له باوەت مه وەتی، با بکرێ.» جا فریشتەگه لەلاێ چی. وه ئەو ڕوژیله، مریەم هەڵساد و وه پەله چیه ئەڕا شارێگ وەناو کەژکویەیل ناوچەێ یەهودیه، چیه ناو ماڵ زەکەریا، وه ئلیزابت سڵام کرد. وەختێ ئلیزابت سڵام مریەم شنەفت، مناڵەگەێ وەناو زگێ جویلیاد و ئلیزابت له روح‌القودوس پڕ بی، وه دەنگ بەرز وەت: «تو وەناو ژنیل بمارکی و بمارکه مناڵەگەێ ناو زگد! مه کیم که داڵگ خوداوەندم باێده ئەڕا لام؟ بنوڕ، چوینکه وەختێ دەنگ سڵام تو ڕەسیه گوشمەو مناڵەگه له خوەشی وەناو زگم جویلیادەو. خوەش وه حاڵ ئەوه که ئیمان هاورد، هەر چی که له لاێ خوداوەند وەپێ وەتریاس، وه ئەنجام رەسێ.» مریەم وەت: «گیانم ستایش خوداوەند کەید و روحم وەبونەێ نجات دەرم خودا، کەیف و خوەشی کەی، چوینکه نوڕیه کەنیز سوک خوەێ. جا وەیولا، گشت نەتەوەیل، بمارکم زانن، چوینکه ئەو خوداێ تویەنا که ناوێ قودوسه، کاریل فره گەوراێگ ئەڕام کردێه. بەزەیی، پشت تا پشت، ئەڕا گشت کەسیلێگه که زاورێانه لێ چود. خوداوەند وه باڵ بازو خوەێ قەوەتی نیشان داس و کەسیلێ که وەناو فکریل دڵ خوێان لویتبەرزن، تویچانه یەکەو. فەرمانرەواگان له بان تەختەگانیان هاورده خوار و بێ فیسیل سەربەرزەو کرد؛ ورسێەگان وه چشتیل خاس تێر کردێه وەلێ دەوڵەمەنەگان، دەس خاڵی کلیان کردێه. خوداوەند رامەت خوەێ هاورده هویر و خزمەتکار خوەێ قەوم ئێسرائیل مەیەت داس، هەر ئەو جوره که وه باپیریلمان ئێبراهیم و نەتەوەێ واده داوی که تا ئەبەد ئیجوره بکێ.» مریەم نزیک سێ مانگ له لاێ ئلیزابت مەن و جا هاتەو ئەڕا ماڵ خوێان. دی وەخت زاین ئلیزابت رەسوی. کوڕێگ وه دنیا هاورد. هاوساگان و خزمیل وەختێ شنەفتن که خوداوەند، رامەت فرەێگ وه حەقی کردێه، وەگەردێ شادمانەو بین. وەناو ڕوژ هەیشتم، هاتنه ئەڕا خەتەنه کردن مناڵەگه و تواسیان ناو باوگێ زەکەریا بنەنه ملێ. وەلێ داڵگ مناڵەگه وەت: «نه! ناوێ باێه یەحیا بود.» ئەوانه وەتن: «وه خزمیل تو کەسێ ئیجور ناوێ نیاشتیه.» جا وه ئێشاره، له باوگ مناڵەگه پرسین، که ناو مناڵەگەێ تواێ چه بود. زەکەریا داواێ تەختەێگ ئەڕا نویساین کرد، وه ملێ نویسا: «ناوێ یەحیاس!» گشت ماتێانەو برد. زەکەریا زویزی، زوانی واز بی و دەم وه ستایش خودا واز کرد. ترس گشت هاوساگان گردوی وەناو مەردمیش وه سەرئانسەر کەژکویەیل ناوچەێ یەهودیه له باوەت ئی چشتیله بیه قسیەو باس. هەر کەس ئی قسیەیله شنەفتیاد، وه دڵ خوێەو وەتیا که: «ئی مناڵه بوده چ کەسێگ؟» چوینکه دەس خوداوەند وەگەردیەو بی. جا ئەو وەخته باوگێ، زەکەریا، له روح‌القودوس پڕ بی و ئیجوره پێشگویی کرد: «پڕ بمارکه خوداوەند، خوداێ ئێسرائیل، چوینکه هاتیەسه مەیەت قەوم خوەێ و ڕزگاریان کردێه. خوداوەند شاخ نجاتیگ ئەڕا ئیمه ناو بنەماڵەێ خزمەتکار خوەێ داود، ناسه پاوه، هەر ئەو جوره که له جارانەو وه زوان پەێخەمەریل موقەدەس خوەێ وەتوی که ئیمه له دەس دشمەنیل وه گشت کەسیلێ که له ئیمه قینێان تێ، نجات دەێ، تا ئەو بەزەیێه که وه باپیریلمان واده داوی وه جێ بارێ و پەێمان موقەدەس خوەێ بارێده هویر؛ هەر ئەو قەسەمه که ئەڕا باوگمان ئێبراهیم خوارد که ئیمه له دەس دشمەنیلمان ڕزگارمان بکێ و مەیەتمان بێی که بی هویچ ترسێگ بپەرەسیمەێ، له لاێ ئەیو، تەمام ڕوژیل عمرمان موقەدەس و سالحان بویمن. جا تو، ئێ ڕوڵەم، وەپێد ئویشن پەێخەمەر خوداێ هەربەرز؛ چوینکه کەفێده نوای خوداوەند تا ڕێ ئەڕاێ گورجەو بکێد، تا قەوم خودا ئاگادار بکێ که وەگەرد بەخشین گونایلێان، نجات پەێا کەن. چوینکه خوداێ ئیمه دڵی پڕ له رامەته، که وه ئی بونه ڕوشنایی دەم شەوەکی له بەرزایی ئاسمانەو وه ئیمه دروشێدەو. تا وه کەسیلێگ که هانه ناو تیەریکی و ژێر ساێەڕ مەرگ، نویر خوەێ بدرەوشێدەو، وه گامیلمان وه ڕێ ئاشتی و سڵامەتی ڕێنمایی بکێ.» مناڵەگەیش گەورا بویاد و وه روحەو، قەوەت گردیاد، تا ئەو ڕوژه که خوەێ وه قەوم ئێسرائیل ئاشکرا بکێ، له چوڵەوانی مەن. وه ئەو ڕوژیله، ئاگوستوس قیسەر روم، حوکمێگ دا تا گشت مەردمیلی که وه ژێر فەرمان روم بین سەرژماری بون. ئیه یەکم سەرژمارێگ بی که وەختێ کورینیوس، فەرماندار سوریه بی ئەنجام گرد. جا، هەر کەس ئەڕا ناونویسی چیه ئەڕا شارەگەێ خوەێ. یوسفیش له ناوچەێ جەلیل له شار ناسره کەفته ڕێ ئەڕا بەیت‌لحم له ناوچەێ یەهودیه، شار داود پادشا، چوینکه له نەتەوه و بنەماڵەێ داود پادشا بی. ئەوه چیه ئەڕا ئەوره تا وەگەرد دەزویرانەگەێ مریەم که زگێ پڕ بی، ناونویسی بکەن. وەختێ که وه ئەوره بین، وەخت زاین مریەمیش رەسێ. ئەوه یەکم زگێ که کوڕێگ بی وه دنیا هاورد. مناڵەگەێ پێچاده ناو کوڵپیچگ و نادێ ناو ئاخوڕێگ و خەفانی، چوینکه وەناو مێوانخانه شونێگ ئەڕاێان پەێا نوی. وه ئەو مەنتەقه، شوانەیلێگ بین که ڕیەنەگانێان شەوه کویه بی و کیشگی کیشیان. لەناکاوه فریشتەێ خوداوەند وه لێان نازڵ بی و نویر جەڵاڵ خوداوەند وه دەورێانەو هەڵات. شوانەگان وه ترسەو له پڕگ چوین. وەلێ فریشتەگه وەپێان وەت: «مەترسن، چوینکه ئێرنگه مزگانی ئەڕادان دێرم، خەوەر فره خوەشێگ که ئەڕا گشت قەومیله. چوینکه ئیمڕو وەناو شار داود پادشا، نجات دەرێگ ئەڕادان هاته دنیا. ئەوه خوداوەند مەسیحه. نیشانەگەیشێ ئەڕادان ئیەسه که مناڵێگ پێچیاسه ناو کوڵپیچگ و خەفتیەسه ناو ئاخوڕێگ و پەێاێ کین.» لەناکاوه دەسەی فره گەوراێگ له لەشکەریل ئاسمان دیار دان که وەگەرد فریشتەگەوە ستایش خودا کردیان و وەتیان: «جەڵاڵ ئەڕا خودا وه ئاسمان بەرز و ئاشتی و سڵامەتی ئەڕا مەردمیلێگ که وەبان زەوی، خودا وه لێان خوەشنوده!» جا وەختێ فریشتەگان هیشتنێانه جا و چینه ئاسمان، شوانەگان وه یەکترەکی وەتن: «بان بچیمنه ئەڕا بەیت‌لحم و ئی چشته که ڕوی دریاس و خوداوەند، ئیمه له لێ ئاگا کردێه، بوینیمن.» جا وه پەله چین و مریەم و یوسف و مناڵەگه که وەناو ئاخوڕەگه خەفتوی دینەو. وەختێ مناڵەگه دین، قسیەێ که له باوەتێ وەپێان وەتریاوی، پەخشی کردن. هەر کەیش شنەفتیاد، وه قسیەێ شوانەگان سەریان سڕ مەنیاد. وەلێ مریەم، ئیه گشتێ وه خاتر سپاردیا و وەناو دڵ خوەێ وه پێان فکر کردیا. جا شوانەگان هەر ئەوجورە که خودا جەڵاڵ دیان و حەمد و ستایشێ کردیان، هاتنەو، وەبونەێ گشت چشتیلی که دین و شنەفتن، هەر ئەو جوره بی که وەپێان وەتریاوی. وه ڕوژ هەیشتم، وەختێ مناڵەگه خەتەنه بی، ناوێ نانه عیسا. هەر ئەو ناوه که فریشتەگه، وەرجه ئەوه که مریەم زگێ پڕ بود، نایوه ملێ. وەختێ که زەمان پاکەو بوین ئەوانه وه پێ شەریعەت موسا تەمام بی، یوسف و مریەم، عیسا بردنه ئەڕا ئورشەلیم تا وه خوداوەند پیشکەش بکەن، هەر ئەو جوره که وەناو شەریعەت خوداوەند نویسریاس: «هەر نەوبەر نێریگ که تێده دنیا باێه پیشکەش خوداوەند بکرێ.»؛ قوروانیگیش پیشکەش بکەن هەر ئەو جوره که وەناو شەریعەت خوداوەند هاتێه، یانێ «یەێ جفت یاکەریم یا دو گله وەچکه کەموتەر». وه ئەو دەورانه، پیاێگ دیندار و سالحان، وه ئورشەلیم زنەیی کردیا که ناوێ شەمعون بی، چەوەڕێ دڵنەوایی قەوم ئێسرائیل بی و پڕ وه روح‌القودوس بی. روح‌القودوس ئەڕاێ ئاشکرا کردوی تا مەسیح خوداوەند نوینی، نیەمرێ. جا شەمعون وه ڕێنمایی روح خودا چیه ناو مابەد، وەختێ که یوسف و مریەم، عیساێ کوڕپه هاوردن تا نەریت شەریعەت ئەڕاێ وه جا بارن، شەمعون گردێ باوش و ستایش خودا کرد و وەت: «خوداوەندا، ئێرنگه وه پێ وادەێ خوەد، خزمەتکارەگەد وه سڵامەت مرەخەسێ کەی. چوینکه چەویلم نجات تو دی، نجاتیگ که وه نوای چەو گشت ملەتیل گورجەو کردیده، نویریگ ئەڕا ئاشکرا کردن ڕاسی وه باقی قەومیل و جەڵاڵی ئەڕا قەوم تو ئێسرائیل.» داڵگ و باوگ عیسا وه قسیەیلی که له باوەت ئەو وەتریاد، سەریان سڕ مەن. ئمجا شەمعون بەەرکەتێان داد و وه مریەم، داڵگ عیسا وەت: «بنوڕ، ئی مناڵه بوده بایس کەفتن و هەڵساین فرەێگ له قەوم ئێسرائیل، هەر ئیجوره بوده نیشانەێگ که وه نوای وسن، وه ئیجوره، فکریل دڵ فره له کەسیلێگ ئاشکرا بود. شمشێرێگیش جەرگ تو بڕێ.» وه ئەوره پەێخەمەرێگ زنەیی کردیا، ناوێ حەنا بی، دویەت فەنوئیل له هوز ئەشیر، که فره پیر بوی. حەنا وەشون هەفت ساڵ که شوی کردوی، شویەگەێ وه دەس داوی، جا تا هەیشتا و چوار ساڵگی بێوه ژن مەنوی. حەنا هەراێهەر مابەدەگه نێشتویه جێ بەڵکەم شەو و ڕوژ، وه ڕوژه و دوعا خەریک پەرەسش بی. هەر ئەو وەخته حەنایش هاته نواو سپاس خودا کرد، وەگەرد گشت کەسیلێ که چەوەڕێ ڕزگاری ئورشەلیم بین، له باوەت عیسا قسیه کرد. وەختێ یوسف و مریەم نەریت شەریعەت خوداوەند کامڵ وه جا هاوردن، چینه ئەڕا شارەگەێ خوێان ناسره له ناوچەێ جەلیل. هەر ئیجوره، ئەو مناڵه گەورا بویاد و قەوەت گردیا. ئەوه پڕ له زانیاری بی و فیز خودا وەگەردیەو بی. داڵگ و باوگ عیسا هەر ساڵ ئەڕا جەشن پسەخ چیانه ئەڕا ئورشەلیم. وەختێ عیسا بیه دوانزه ساڵی وه نەریت جەشن، چینه ئەڕا ئورشەلیم. وەشون ئیه که جەشن تەمام بی، وەختێ کەفتنه ڕێ بچنەو، عیسا که نوجوانیگ بی وەناو ئورشەلیم مەن. وەلێ داڵگ و باوگێ وه ئی ئەمرە ئاگا نوین، چوینکه خیاڵ کردیان ها ناو کاروان، یەێ ڕوژ تەمام وەناو ڕێ بین. جا وەشونێ چینه مینێ عیسا وەناو خزم و ڕەفیقەیلێان. وەختێ پەێاێ نەکردن، هەڵوگەردیانه ئەڕا ئورشەلیم، وه مینێەو. دەس ئاخر وەشون سێ ڕوژ، وەناو مابەد دینیەو. له لای مەلاگان دینەێ نیشتوی و گوش دیاده قسیەیلیان و له لێان پرسیار کردیاد. هەر کەس قسیەیلی شنەفتیاد، له فامێ و جواویلی که دیاد، سەری سڕ مەنیاد. وەختێ داڵگ و باوگێ دین عیسا ها ئەوره، تاجو کردن. داڵگێ وەپێ وەت: «کوڕم، ئەڕا ئیجوره وەگەردمان کردی؟ من و باوگد وه نگرانی فرەێگەو وەشوندەو گەردیایمن.» وەلێ عیسا وەت: «ئەڕا وەشون منەو گەردیاین: مەر نیەزانستیاین که من باێه وەناو ماڵ باوگم بوم؟» وەلێ ئەوان ماناێ ئی قسیه که وەپێان وەت حالی نوین. ئمجا وەگەردێان کەفته ڕێ و چینه ئەڕا ناسره و قسیەیان گرده گوش. وەلێ داڵگێ گشت ئی چشتیله وه دڵ خوێەو هیشتیاد. عیسا هەر ڕوژ وه قامەت و زانیاری گەورا بویاد، له لاێ خودا و مەردمەو عەزیزتر بویاد. وەناو پانزەمین ساڵ فەرمانرەوایی تیبریوس قیسەر روم، وەختێ پنتیوس پیلاتوس فەرماندار یەهودیه و هیرودیس حاکم ناوچەێ جەلیل، براگەیشێ فیلیپوس حاکم ئیتوریه و تراخونیتیس، لیسانیوسیش حاکم ئابیلینی بین، حەنا و قیافایش سەران کاهنیل بین، کەڵام خودا وەناو بیاوان وه یەحیا، کوڕ زەکەریا، نازڵ بی. یەحیا چیاده ئەڕا گشت جایل دەورەو وەر چەم ئوردون و ئەڕا مەردم بانگەوازی کردیا که ئەڕا بەخشین گونایلێان توبه بکەن و خوسڵ تەعمید بگرن. له ئی باوەته وەناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر نویسریاس که: «دەنگ ئەوه که وەناو بیاوان هاوار کەی، ”ڕێ خوداوەند گورجەو بکەن! ڕێیلی ڕاس بارن! گشت گڵاڵیل پڕەو بون و گشت کویەیل و چیایل تەختەو بون؛ ڕێه چەفتەگان، ڕاسەو بون و ڕێه چاڵ و بەرزەگان هامار بون. ئەوسا بەشەر گشتێ نجات خودا دویند.“» یەحیا وه جەماێەتێگ که هاتیانه ئەڕا لاێ تا خوسڵ تەعمید بگرن وەتیا: «ئێ هەفی زادەیل، کی هەڕەشه لێدان کرد تا له خەزەو وە ڕوی دەر بچین؟ جا کاریلێ که شایسەێ توبه بود ئەنجام بێەن، له لاێ خوەدان نویشن: ”ئێبراهیم پەێخەمەر باپیرمانه.“ چوینکه وەپێدان ئویشم، خودا تویەنێ له ئی کوچگیله ڕوڵەیل ئەڕا ئێبراهیم درس بکێ. هەر ئێرنگەیش تەوەر نانەسه ریشەێ داریل. جا هەر دارێگ که میوەێ خاس نارێ بڕێید و فڕه دریده ناو ئاگر.» جەماێەت له لێ پرسین: «جا چه بکێم؟» یەحیا جواو دا: «ئەوه که دو گله شەوی دێرێ، یەکیگێ بیده ئەوه که نێری، ئەویش که خواردەمەنی دێرێ هەر ئی کاره بکێ.» باجگریل حوکومەتیش هاتوین تەعمید بگرن. ئەوانیش له لێ پرسین: «ماموستا، ئێ ئیمه چه بکێم؟» وەپێان وەت: «وه ئەنازەێگ که ئەڕادان دیاری کریاس فرەتر نەسینن.» سەربازەگانیش له لێ پرسین: «ئێ ئیمه، ئیمه چه بکێم؟» وەت: «وه زور له کەسێ پویل نەسینن، بخت وه کەسێ نەکەن، وه حەق خوەدانیش قانێ بون.» مەردمیش وه کوڵ دڵەو چەوەڕێ بین و وه دڵ خوێانا وەتیان ئەرێ بو یەحیا هەر ئەو مەسیحه بو؟ یەحیا ئیجوره جواویان دا: «من ئیوه وەگەرد ئاو تەعمیددان دەم وەلێ کەسێ تویەناتر له من تێیدن که تەنانەت من شایسه نیم بەن کەوشەگانی واز بکەم. ئەوه وەگەرد روح‌القودوس و ئاگر، تەعمیددان دەێ. ئەیو شەنەگەێ ها دەسێ تا خەرمانەگەی خوەێ شەن کەی و گەنمەگه وەناو ئەمبار خوەێ گردەو کەی، وەلێ کەیەگه وەناو ئاگرێگ که نیەکوشریدەو سزنێد.» وه ئیجوره یەحیا وەگەرد ئاموژیاریێل فرەێگ وه مەردم مزگانی دیاد. وەلێ وەختێ هیرودیس حاکم، له باوەت هیرودیای براژنێ و گشت خەتاکاریێل ترێگ که کردوی، وه لاێ یەحیاوه سەرزەنشت بی، یەحیا خسته زندان، وه ئیجوره ئی خەتایشێ وه گشت گەنه کارییلی زیاێەو کرد. وەختێ مەردم گشتێ تەعمید گردیان و عیسایش تەعمید گردوی و دوعا کردیا، ئاسمانیل واز بین و روح‌القودوس جور کەموتەرێگ وه لێ ئارەسه بی، دەنگیگیش له ئاسمانەو هات و وەت «تو کوڕه عەزیزەگەێ منی، فره لەلێد خوەشنودم.» عیسا نزیک سی ساڵ داشت که خزمەتەگەی شرو کرد. وه گومان مەردم ئەوه کوڕ یوسف بی، یوسف کوڕ هلی، هلی کوڕ مەتتات، مەتتات کوڕ لاوی، لاوی کوڕ مڵکی، مڵکی کوڕ یەننا، یەننا کوڕ یوسف، یوسف کوڕ مەتتاتیا، مەتتاتیا کوڕ ئاموس، ئاموس کوڕ ناحوم، ناحوم کوڕ حسلی، حسلی کوڕ نەججەی، نەججەی کوڕ مەعەت، مەعەت کوڕ مەتتاتیا، مەتتاتیا کوڕ سمعین، سمعین کوڕ یەسک، یەسک کوڕ یەهودا، یەهودا کوڕ یوحەنان، یوحەنان کوڕ ریسا، ریسا کوڕ زروبابڵ، زروبابڵ کوڕ شئەلتیئیل، شئەلتیئیل کوڕ نێری، نێری کوڕ مڵکی، مڵکی کوڕ ئەددی، ئەددی کوڕ قوسام، قوسام کوڕ ئلمادام، ئلمادام کوڕ عیر، عیر کوڕ یوشەع، یوشەع کوڕ ئلعازار، ئلعازار کوڕ یوریم، یوریم کوڕ مەتتات، مەتتات کوڕ لاوی، لاوی کوڕ شەمعون، شەمعون کوڕ یەهودا، یەهودا کوڕ یوسف، یوسف کوڕ یونام، یونام کوڕ ئلیاقیم، ئلیاقیم کوڕ ملیا، ملیا کوڕ منا، منا کوڕ مەتتاتا، مەتتاتا کوڕ ناتان، ناتان کوڕ داود، داود کوڕ یەسا، یەسا کوڕ عوبید، عوبید کوڕ بوعەز، بوعەز کوڕ سەلمون، سەلمون کوڕ نەحشون، نەحشون کوڕ عەمیناداب، عەمیناداب کوڕ رام، رام کوڕ حسرون، حسرون کوڕ فرس، فرس کوڕ یەهودا، یەهودا کوڕ یاقوب، یاقوب کوڕ ئەسحاق، ئەسحاق کوڕ ئێبراهیم، ئێبراهیم کوڕ تارەح، تارەح کوڕ ناحور، ناحور کوڕ سروج، سروج کوڕ ڕعو، ڕعو کوڕ فلج، فلج کوڕ عبر، عبر کوڕ شلەخ، شلەخ کوڕ قینان، قینان کوڕ ئەرفەکشاد، ئەرفەکشاد کوڕ سام، سام کوڕ نوح، نوح کوڕ لەمک، لەمک کوڕ مەتوشالەح، مەتوشالەح کوڕ خەنوخ، خەنوخ کوڕ یارد، یارد کوڕ مەهەلەلئیل، مەهەلەلئیل کوڕ قینان، قینان کوڕ ئەنوش، ئەنوش کوڕ شیس، شیس کوڕ ئایەم، کوڕ خودا بی. عیسا پڕ له روح‌القودوس له چەم ئوردون هاتەو و له ڕێنمایی روح خودا چیه ناو بیاوان. وه ئەوره شەیتان چل ڕوژ ئەزمونێ کرد. وەناو ئەو ڕوژیله چشتێگ نەخوارد و ئەو چل ڕوژه تەمام بی، عیسا ورسی بی. ئمجا ئبلیس وەته پێ: «ئەگەر کوڕ خوداێ، وه ئی کوچگه فەرمان بیه تا بوده نان.» عیسا جواو دا: «وەناو کتاو موقەدەس نویسریاس که ”ئنسان تەنیا وه نان زنی نیه.“ ئمجا ئبلیس بردێ ئەڕا شون بەرزێگ و وه یەێ ئان گشت مەمڵەکەتیل جهان وەپێ نیشان دا و وەت: «مه گشت ئی دەسڵات و جەڵاڵ ئەوانه دەمێ پێد، چوینکه دریاسه من و ئختیاری دێرم وه هەر کەس بتوام بیەمێ. جا، ئەگەر وه نوام سجده بکێ، ئیه گشتێ بوده هن تو.» عیسا جواو دا: «وەناو کتاو موقەدەس نویسریاس، «”خوداوەند، خوداێ خوەد بپەرەس و تەنیا وه ئەیو خزمەت بکه.“» ئمجا ئبلیس بردێ ئەڕا شار ئورشەلیم و بردێ بەرزترین شون مابەد وەپێ وەت: «ئەگەر کوڕ خودای، خوەد له ئیرەوە بخه خوار. چوینکه وەناو کتاو موقەدەس نویسریاس: «”له باوەت تو وه فریشتەگانێ فەرمان دەێ تا بپارێزنەد. ئەوانه تو وه سەر دەسیل خوێان بەن نەخواێ پاد بیده قێ کوچگیگەو.“» عیسا وه جواوی وەت: «کتاو موقەدەس وەتیه، ”خوداوەند، خوداێ خود ئەزمون مەکه.“» وەختێ ئبلیس گشت ئەزمونەگانێ تەمام بی، هیشتەجێ تا وەختێگ تر. عیسا وه هێز روح خودا هاتەو ئەڕا ناوچەێ جەلیل و خەوەرێ وه سەرئانسەر ئەو مەنتەقه پێچیاد. ئەوه وەناو کەنیسەگانیان تالیم دیاد و گشت یەکیگیش وه لێ تاریف کردیان. عیسا چیه ئەڕا شار ناسره که وه ئەوره گەورا بوی، وه ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله، جور هەمویشه چیه ناو کەنیسه. هەڵسا تا کەڵام خودا بخوەنێ. تومار ئەشعەیاێ پەێخەمەر دانه پێ. وەختێ وازێ کرد، بەشێ وه لێ دیەو که فەرمایش کەێد: «روح خوداوەند ها ملمەو، چوینکه من مەسح و دەسنیشان کردێه تا وه دەستەنگیل مزگانی بێەم. کلم کردێه تا ڕزگاری گیرودەیل و بینایی کوریل جار بێەم و ستەم کیشەیلیش ڕزگاریان بکەم و ساڵ لوتف خوداوەند جار بێەم.» ئمجا عیسا تومارەگه پێچادی و دادەێ دەس خزمەتکار کەنیسەگەو دانیشت. گشتێ ئەوانه وەناو کەنیسه چەو بڕوینه پێ. جا ئەو وەخته ئیجوره شرو کرده قسیه کردن: «ئیمڕو ئی نویسریای کتاو موقەدەسه، وەختێ که گوش دیاینه لێ هاته دی.» گشتێ وه خاسێ باسێ کردیان و وه ئەو کەڵام فیز بەخشیه سەریان سڕ مەنوی و وەتیان: «مەر ئیه کوڕ یوسف نیه؟» عیسا وەپێان وەت: «بێ گومان ئی مەسلەته ئەڕا من تیەرێن که ”ئێ تەبیب خوەد شەفا بیه! هەرچێ که شنەفتیمنه وەناو کەفەرناحوم کردیده، وه ئێرا وەناو شارەگەێ خوەدیش بکه.“» ئمجا عیسا وەت: «وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم که هویچ پەێخەمەری وه شارەگەێ خوەێ پەسەنی نیەکەن. وه ڕاسی وەپێدان ئویشم که وه دەوران ئەلیاس پەێخەمەر، وەختێ که سێ ساڵ و کوتێگ ئاسمان بەسریایوێ و وشکساڵی سەختێگ ئەو وڵاته گردویه وەر، بێوه ژنیل فرەێگ وەناو وڵات ئێسرائیل بین. وەلێ ئەلیاس پەێخەمەر کل نەکریا لاێ هویچ کامێان مەر له لاێ بێوه ژنی وەناو شار سەرەفه وه میلکان سیدون. وه دەوران ئلیشەع پەێخەمەریش جوزامیەگان فرەێگ وه ئێسرائیل بین، وەلێ هویچ کام وه جوزامەگەیان شەفا نەگردن بێجگه نەعەمان سوریانی.» ئمجا گشت کەسیلێ که وەناو کەنیسه بین، وەختێ ئی قسیەیله شنەفتن فره توڕه بین و هەڵسان، وه شارەگه کردنێ دەیشت و بردنێ ئەڕا لیوەێ کویەێگ که شارەگه له بانی درس بوی، تا له ئەوره بخەنێ خوار. وەلێ ئەیو وەناویان ڕەد بی و چی. وەشونێ عیسا چیه ئەڕا شار کەفەرناحوم، شارێگ وەناو ناوچەێ جەلیل، وه ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله وه مەردم تالیم دیاد. ئەوانیش له تالیمەگانی سەریان سڕ مەنوی، چوینکه کەڵامی دەسڵات دار بی. وەلێ وەناو کەنیسەگه، پیاێگ بی دێو گردویەێ که روح ناپاک داشت. وه دەنگ بەرز هاوار کرد: «ئێ عیساێ ناسری، تو چه توایده ئیمه؟ هاتیدە خاپورمان بکێ؟ زانم تو کید؛ تو ئەو قودوس خودایده!» عیسا تەشەرێگ داده روح ناپاکەگه وەت: «بیدەنگ به له ئەو پیایشه بەوه دەیشت!» ئمجا دێوەگه، وه نوای چەو گشت، پیاگه کوتاده زەوی و بی ئەوه که زیانێ وەپێ برەسنێ، له لێ هاته دەیشت. مەردم گشتێ سەریان سڕ مەنوی وه یەکترەکی وەتیان: «ئیه چ کەڵامێگه؟ ئەوقره دەسڵات و هێز دێرێ، وه روحیل ناپاک فەرمان دەێ و تیەنه دەیشت!» وه ئیجوره خەوەر کاریلێ وه سەرئانسەر ئەو مەنتەقه پێچیا. جا ئەو وەخته عیسا کەنیسەگه هیشتەجێ و چیه ئەڕا ماڵ شەمعون. خەسویرەی شەمعون گەن جوری تەو کردوی. جا، وه عیسا تواسن مەیەتی بێید. ئەویش وەبان سەری له لاێ جیەگەێ وساد و تەشەرێگ دا تەوەگه و تەوەگەێ بڕیا. ئەویش زویزی هەڵساده سەر پا و خەریک مێواندارێیان بی. وەختێ بیه ئێواره، گشت کەسیلێ که نەخوەشییل جورواجور داشتن، نەخوەشەگانیان هاوردنه ئەڕا لاێ عیسا، ئەویش دەس نا مل گله وه گلەێان و شەفاێان دا. دێویلیش له قێر فرەێگێان هاتیانه دەیشت و هاوار کردیان و وەتیان: «تو کوڕ خودای!» وەلێ ئەیو تەشەری دیاده لێان و نەێشتیاد قسیەیگ بکەن، چوینکه زانستیان مەسیحه. دەم شەوەکی، عیسا چیه ئەڕا شون چوڵێگ. وەلێ مەردم وەشونیەو گەردیان و وەختێ وه ئەو شونه که بی ڕەسین، تواسیان نێلن لەلاێان بچود. وەلێ عیسا وەپێان وەت: «من باێه مزگانی پادشایی خودا وه شاریل تریش بێەم، چوینکه ئەڕا ئیه کل کریامه.» ئمجا وەناو کەنیسەیل یەهودیه پێخام خودا جار دیاد. یەێ ڕوژ عیسا وه لیوەێ دەریاچەێ جنیسارت وساوی مەردمیش وه گشت لاێگەو هویژم بردیانه ئەڕا لاێ تا کەڵام خودا بشنەفن، ئەیو وه لیوەێ دەریاچەگه دو گله قایق دی، که ماسی گرەگان له لێ هاتوینه دەیشت و خەریک شوردن توڕەگانیان بین. عیسا چیه ناو یەکیگێان که هن شەمعون بی، له لێ تواس قایقەگه کەمێ وه لیوەێ دەریاچەگه دویرەو بخەێ. ئمجا خوەێ دانیشته ناو قایقەگه و شرو کرده تالیم داین مەردم. وەختێ قسیەیلی تەمام بی، وه شەمعون وەت: «قایقەگه بوه شون قویلیگ و توڕەگان ئەڕا ماسی گردن فڕه بێەنه ناو ئاوەگه.» شەمعون جواو دا: «ماموستا، دویەشەو تا خود شەوەکی فره تەقالا کردیم و چشتێ نەگردیم. وەڵێ وەبونەێ ئیه که تو ئویشێ، توڕەگان فڕه دیمنه ناو ئاو.» وەختێ ئی کاره کردن، ئەوقره ماسی گردن که چشتێ نەمەنوی توڕەگانیان بدڕێ! جا وه ئێشاره وه هاوکارەگانێ که وەناو ئەو قایقەگه بین وەتن تا بانه مەیەتیان. ئەوانیش هاتن و هەر دو قایقەگه ئەوقره وه ماسی پڕ کردن که چشتێ نەمەنوی بچنه ژێر ئاو. وەختێ شەمعون پتروس ئیه دی، کەفته مل پاێ عیسا و وەت: «ئێ خوداوەند، دویرەو بکەفه مه، چوینکه پیاێگ گوناکارم!» چ خوێ و چ هاوکاریلێ له ئەو هەمگه ماسیه گردوین تاجو کردوین. یاقوب و یوحەنا، کوڕیل زبدییش، که هاوکار شەمعون بین، هەر ئی حاڵه داشتن. عیسا وه شەمعون وەت: «زاوردنەچو، وەیولا مەردم ڕاو کەێد.» جا ئەوانیش قایقەگانێان بردنه ساحل و گشت چشتێگ هیشتنەجێ، کەفتنه شون عیسا و چین. یەێ ڕوژتر که عیسا وەناو یەکی وه شارەگان بی، پیاێگ هات که جوزام گشت گیانێ گردویه وەر. وەختێ چەوێ کەفته عیسا، خوەێ خسته مل پاێ و لاڵکیاد وەت: «گەورەم، ئەگەر بتوای تویەنێد شەفام بێی.» عیسا دەس دریژەو کرد و دەس ناده قێ وەت: «مه توام؛ شەفا بگر!» زویزی، له جوزام شەفا گرد. ئمجا عیسا وەپێ ئەمر کرد: «وه کەسێ چشتێ نویش، وەلێ بچو خوەد وه کاهن نیشان بیه و ئەڕا شەفاێ خوەد ئەو قوروانیه که موسای پەێخەمەر ئەمر کردێه، پیشکەش بکه تا ئەڕا ئەوانه بوده شاێەتیێگ.» هەر ئیجوره، خەوەر کاریلێ فرەتر پەخشەو بویاد، ئەوقره که جەماێەتیل فرەێگ گردەو بویان تا قسیەیلی بشنەفن و له نەخوەشییلیان شەفا پەێا بکەن. وەلێ عیسا فرەتر چیاده ئەڕا جایل چوڵ و دوعا کردیاد. ڕوژی له ڕوژەیل که عیسا تالیم دیاد، زانایل فرقەێ فەریسی و قازییل شەریعەت وه گشت شاریل جەلیل و یەهودیه و تەنانەت له ئورشەلیمیش هاتوین و دا نیشتوین. هێز خوداوەندیش ئەڕا شەفاێ نەخوەشیل وەگەرد عیسا بی. وه ئی وەخته چەن گله پیا هاتن که فەلەجێگ وەبان تەختێگەو هاوردیان. تواسیان بوەنێ ناو ماڵ و بنەنێ وەر دەم عیسا. وەلێ چوینکه جەماێەت فرەێگ وه ئەوره بوی ڕێیگ پەێا نەکردن، چینه بان خانگ و له بین سوفالەگان فەلەجەگه وه جیەگەیەو شوڕی کردنه خوار وه ناوڕاس جەماێەتەگه، نانەێ وەر دەم عیسا. وەختێ عیسا ئیمان ئەوانه دی، وەت: «پیاگه، گونایلد بەخشیا!» وەلێ فەریسیەیل و ماموستایل تەورات وەگەرد خوێانا فکر کردیان: «ئیه کیه کفر کەی؟ کی بێجگه خودا تویەنێ گونایل بوەخشێ؟» وەلێ عیسا زانست وه چه فکر کەن له لێان پرسی: «ئەڕا وەناو دڵەو ئیجوره فکر کین؟ وەتن کامێان ئاسانترە ”گونایلد بەخشیا“ یا ئیه که ”هەڵس و ڕێ بکه“؟ ئێرنگەیش تا بزانین کوڕ ئنسان وەبان زەوی دەسڵات بەخشین گونایل دێرێ» عیسا وه پیا فەلەجەگه وەت: «وەپێد ئویشم، هەڵس، جیەگەد هەڵگر و بچوه ئەڕا ماڵ!» زویزی، پیاگه وه نوایان هەڵساده سەر پا و ئەو چشته که وه ملێ هەڵاژیاوی هەڵگرد و وه ستایش کردن خودا چیه ئەڕا ماڵ. گشتێان وه ئی هەڵکەفته سەریان سڕ مەنوی و ستایش خودا کردیان و هەر ئەوجورە که ترس گشت وجودێان گردوی، وەتیان: «ئیمڕو چشتیل ئەڵاجوی دیمن.» ئمجا عیسا له ئەو ماڵه هاته دەیشت و باجگرێگ دی، ناوێ لاوی بی، وه ئەو شونه که باج گردیان دانیشتوی. وەپێ وەت: «وەشون منەو بەو.» لاوی هەڵسا، گشت چشتێگ هیشتەجێ و وەشون عیسا کەفته ڕێ چی. لاوی وەناو ماڵەگەێ خوەێ مێوانی گەوراێگ ئەڕا عیسا خسته ڕێ، جەم گەوراێگ له باجگریل و باقی مەردم وەگەردێانەو نیشتوینه سەر سفره. وەلێ فەریسیەیل و دەسەیگ له ماموستایل تەورات که له فرقەێ ئەوانه بین، وه خوتەخوت کردن وه شاگردەگان عیسا وەتن: «ئەڕا ئیوه وەگەرد باجگریل و گوناکاریل نیشینه خواردن و نوشاین؟» عیسا جواو دا: «نەخوەشیلن هەوەجیان کەفێه تەبیب، نه ئایەمیل ساق. من ناتمه تا سالحان بەڵکەم تا گوناکاریل دەنگ بکەمه ئەڕا توبه کردن.» ئەوانه وه عیسا وەتن: «شاگردیل یەحیا فرەتر ڕوژه گرن و دوعا کەن؛ شاگردیل فەریسیەگانیش هەر ئیجورنه، وەلێ شاگردیل تو هەمویشه خەریک خواردن و نوشاینن.» عیسا جواو دا: «چوی تویەنیمن مێوانیل سویر تا وەختێ زاوا ها گەردیانەو وادارێان بکێمنه ڕوژه گردن؟ وەلێ ڕوژیلی رەسێ زاوا له لێان سێنریەێ. وەناو ئەو ڕوژیله، ڕوژه گرن.» جا ئی مەسلەته ئەڕاێان هاورد: «هویچکەس تیکەێگ له دڵنگ نو نیەوڕی تا پینه بکێده قێ دڵنگ کویەنەیگەو. چوینکه ئەگەر ئی کاره بکێ، هەم دڵنگ نوەگه دڕێید و هەم پارچه نوەگه وه قێ دڵنگ کویەنه پینەی ناجوریگه. کەسێگیش شراو نو نیەکێده ناو مەشکەیل کویەنه. چوینکه ئەگەر ئی کاره بکێ، شراو نو مەشکەگان دڕنێد و شراوەگه ڕشێی و مەشکەگانیش وه کیس چەن. شراو نو باێه بکێدێ ناو مەشکەیل نو. کەسێگیش وەشون خواردن شراو کویەنه دی شراو نو دڵی نیەتواێ چوینکه ئویشێ: ”شراو کویەنه خاستره.“» یەێ ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله، عیسا وەناو زەویزاریل گەنم ڕەد بویا شاگردیلیشێ گوڵ گەنمەگان کەنێان و سایانەێ ناو دەس و خواردیانێ. وەلێ چەن گله له زانایل فرقەێ فەریسی وەتن: «ئەڕا کارێ کین که ئەنجام داینێ وه ڕوژ شەبات ڕەوا نیه؟» عیسا جواو دا: «مەر نەخوەنینه داود پادشا چه کرد، وەختێ خوەێ و یارەگانێ ورسیان بی، که چوی چیه ناو ماڵ خودا و نانێ که تەقدیس بی خوارد و داده یارەگانیشێ، هەر چەن خواردن ئەوه تەنیا ئەڕا کاهنیل ڕەواس؟» ئمجا وەشونێ فەرمایش کرد: «کوڕ ئنسان ساێو ڕوژ شەباته.» یەێ شەبات تر، چیه ناو کەنیسه و شرو کرده تالیم داین. پیاێگ وه ئەوره بی که دەس ڕاسی وشک بوی. ماموستایل تەورات و فەریسیەیل، عیسا خستوینه بێز چەو تا بوینن وه ڕوژ شەبات کەسێگ شەفا دەێ یا نه؛ چوینکه وه فکر دەسپێچکێ بین تا بخت گوناێگ بکەنه پێەو. وەلێ عیسا که وه فکریلێان ئاگا بی، وه پیاگه که دەسێ وشک بوی وەت: «هەڵس و وه نوای گشتیەکی بوسیه.» ئەویش هەڵساد و وەناوڕاسێان وساده سەر پاوه. عیسا وەپێان وەت: «له ئیوه پرسم، کامێان وه ڕوژ شەبات ڕەواس: خاسێ یا خراوی، نجات گیان ئنسان یا نابود کردنێ؟» جا چەو خڕ دا ناو گشتێان وه پیاگه وەت: «دەسد دریژەو بکه!» ئەویش دەسێ دریژەو کرد و دەسێ ساقەو بی. وەلێ ئەوانه فره توڕه بین و وەگەرد یەکترەکی نیشتنه هاوفکری کردن که وەگەرد عیسا چه بکەن. یەێ ڕوژ له ئەو ڕوژیله، عیسا چیه ئەڕا بان کویەێگ تا دوعا بکێ شەو تا شەوەکی خەریک پەرەسش کردن خودا بی. شەوەکی شەفەق شاگردەگانێ چڕێ، وەناوێان دوانزه نەفەر له لێان دیاری کرد و وەپێان وەت ڕەسول: شەمعون که ناوێ ناده پتروس، ئاندریاس براێ پتروس، یاقوب، یوحەنا، فیلیپوس، بەرتولما، مەتا، توما، یاقوب کوڕ حەلفای، شەمعون ماروف وه وڵات پارێز، یەهودا کوڕ یاقوب و یەهوداێ ئەسخەریوتی که وه عیسا خێانەت کرد. عیسا وەگەرد شاگردیلی هاته خوار و وەشون تەختایێگ وساد. قێر فرەێگ وه شاگردیلی و یە بڕ مەردم وه سەرئانسەر یەهودیه، ئورشەلیم و شاریل دەورو وەر دەریاێ سور و سیدون، وه ئەوره بین. ئیانه هاتوین تا قسیەیل عیسا بشنەفن و له نەخوەشییلیان شەفا بگرن؛ ئەوانەێ که روحیل ناپاک ئازارێان دیاد، شەفا گردیان. مەردم گشتێ زور دیان دەس بێەنه قێ عیسا، چوینکه هێزێگ وەلێ هاتیاده دەیشت که گشتێ شەفا دیاد. ئمجا عیسا ڕوی کرده شاگردەگانێ و وەت: «خوەش وه حاڵ ئیوه که دەستەنگین، چوینکه پادشایی خودا ئەڕا ئیوەس. خوەش وه حاڵ ئیوه که ئێرنگه ورسین، چوینکه تێر بوین. خوەش وه حاڵ ئیوه که ئێرنگه گیره کین، چوینکه کەفینه خەنه. «خوەش وه حاڵ ئیوه ئەو وەخته که مەردم وەبونەێ کوڕ ئنسان، قینێانه لێدان تێد و وەناو جەم خوێان کەنەدانه دەیشت و خراو دەنه پێدان و بەدناودان کەن. ئەو ڕوژه، شایی و هەڵپەڕگه بکەن، چوینکه پاداشدان وەناو ئاسمان گەوراس. ئەڕا ئیه که باپیرێلێانیش وەگەرد پەێخەمەریل هەر ئی کاره کردن. «وەلێ وای وه حاڵ ئیوه که دەوڵەمەنین، چوینکه ڕوژەیل خوەش خوەدان گوزەرانینه. وای وه حاڵ ئیوه که ئێرنگه تێرین، چوینکه ورسێدان بود. وای وه حاڵ ئیوه که ئێرنگه دەمه خەنین، چوینکه ئازیەتبار بوین و کەفینه گیره. «وای وه حاڵ ئیوه وەختێ مەردم گشتێ تاریفه لێدان بکەن، چوینکه باپیرێلێانیش وەگەرد پەێخەمەریل دروەکانیه هەر ئی کاره کردن. «وەلێ ئێ کەسیلێ که گوش دینه لێم، وەپێدان ئویشم دشمەنیل خوەدانیش دوس بیاشتون و وه ئەوانه که قینێانه لێدان تێ، خاسێ بکەن. ئەڕا هەر کەس که نووڕدان کرد بەەرکەت بتوان و هەر کەس که ئازاردان دا ئەڕاێ دوعای خیر بکەن. ئەگەر کەسێ چەپاڵەی دا ناو گوش ڕاسد، ئەولادیش ئەڕاێ بگر. ئەگەر کەسێ بەتیەگەد له وەرد دەر هاورد، شەویەگەدیش بیه پێ. ئەگەر کەسێگ داواێ چشتێ له لێد کرد، بیه پێ، ئەگەریش وه زور ماڵد برد، له لێ داواێ مەکه. ڕێ رەوشتدان وەگەرد مەردم هەر ئەوجورە بود که تواین وەگەرددانەو بکرێد. «ئەگەر تەنیا دوس ئەو کەسیله بیاشتوین که دوسدان دێرن، چ نەفێ ئەڕادان دێرێ؟ تەنانەت گوناکاریلیش وه ئەوانه که دوسیان دێرن، مابەت کەن. ئەگەر تەنیا وه کەسیلێ خاسێ بکێن که وەپێدان خاسێ کەن. ئێ چ نەفێ ئەڕادان دێرێ؟ تەنانەت گوناکاریلیش ئی کاره کەن. ئەگەریش تەنیا وه کەسیلێ قەرد بێین وه ئمید ئیه که له لێ بسینینێەو، چ نەفێ ئەڕادان دێرێ؟ تەنانەت گوناکاریلیش وه گوناکاریل قەرد دەن تا ڕوژی که قەردەگه له لێان بسیننێەو. وەلێ ئیوه، دشمەنیلدان دوس بیاشتون و وەپێان خاسێ بکەن و قەرد بێەنه پێان و ئی ئمیده نیاشتون که له لێان بسینینێەو، چوینکه پاداشدان فره گەوراس و بوینه ڕوڵەێ خوداێ هەربەرز، چوینکه ئەوه وەگەرد ناسپاسیل و بەدکارەیل، مێرەبانه. جا وه بەزەیی بون، هەر ئەوجورە که باوگدان وه بەزەیێه. «داوەری نەکەن تا داوەری نەکرێین. ماکوم نەکەن تا ماکوم نوین. بوەخشن تا بوەخشرێن. بێین تا وەپێدان بیەرێید. پەێمانەێگ پڕ، تەپیاێ، تەکان دریاێ و سەرڕێژ ڕشێیده داواندان! چوینکه وەگەرد هەر پەێمانەێگ که بێین، وەگەرد هەر ئەو پەێمانه درێیده پێدان.» عیسا مەسلەتیگیش ئەڕاێان هاورد: «کور تویەنێ دەس کوریگ تر بگرێد؟ هەر دو گیان نیەکەفنه ناو چاڵ؟ شاگرد، وه ماموستاگەێ خوەێ سەرتر نیه، وەلێ هەر کەس تالیم و تەربیەتی وه کەماڵ برەسێ، بوده جور ماموستاگەێ خوەێ. «ئەڕا پەر کەیێگ وەناو چەو براگەد دوینید، وەلێ هوشده کوته دارێگ که ها ناو چەو خوەد، نیه؟ چوی تویەنێد وه براگەد بویشی: ”براگەم، بیل تا ئەو پەر کیه وەناو چەود دەرێ بارم، وەلێ کوتەدارەگەێ ناو چەو خوەد نیوینید؟ ئێ ئایەم دوڕوی، یەکم جار کوتەدارەگەێ ناو چەو خوەد دەر بار، ئمجا خاستر دوینید تا پەر کەیەگه وەناو چەو براگەد دەر باری. «هویچ دار خاسێگ، میوەێ خراو نێده دەس و هویچ دار خراوێگ، میوەێ خاس نێده دەس. هەر دارێگ وه میوەگەێ تویەنێ بناسێ. نه له دڕگ تویەنێ هەنجیر بچنی و نه له تویڕگ، تویەنێ ئەنگویر بچنی! ئایەم خاس وه خەزانەی خاس دڵی، خاسێ وه بار تیەرێ و ئایەم خراو وه خەزانەی خراو دڵی، خراوی. چوینکه زوان له ئەو چشته ئویشێ که دڵ له لێ نیقەڵتوزه. «ئیه چوینه که وەپێم ئویشین گەورەم، گەورەم، وەلێ وه ئەو چشته که ئویشم گوش نیەتەکنین؟ ئەوه که تێدە لاێ من و قسیەیلم شنەفێد و گوش تەکنێ، وەپێدان نیشان دەم مینێده چ کەسێگ. ئەوه مینێده کەسێ که تواێ ماڵی بسازێ، زەویێگ هەڵکەنید و قویلێ کەی و بنەواێ ماڵەگه وەبان کوچگ درسی کەی. تا وەختێ سەیل باێد و لافاو باێده مل ئەو ماڵه، نەتویەنێ تەکانی بێید، چوینکه قایم درس کریاس. وەلێ ئەوه که قسیەیلم شنەفێد و گوش نیەتەکنێ، مینێده کەسێ که ماڵێگ بی بنەوا وەبان زەوی خاڵی سازیه. وەختێ لافاو باێده مل ئەو ماڵه، زویزی ڕمیا و وێرانی فره گەوراێگ وه جێ هیشت.» وەختێ عیسا گشت قسیەیلی وەگەرد مەردم تەمام کرد، هاته ئەڕا شار کەفەرناحوم. وه ئەوره ئەفسەرێگ رومی بی و خوڵامێگ داشت که فره ئەڕاێ عەزیز بی، نەخوەش کەفتوی و داشت مردیا. وەختێ ئەفسەرەگه له باوەت عیسا شنەفت، چەن نەفەر له گەورایل قەوم جویلەکە کل کرده ئەڕا لاێ تا له لێ بتوان باێ و خوڵامەگەێ شەفا بێید. ئەوانیش هاتنه ئەڕا لاێ عیسا و لاڵکیانه پێ وەتن: «ئی پیا شایسەس ئی لتفه وه حەقی بکێ، چوینکه ملەت ئیمه دوس دێرێ و کەنیسەگەمانیش درس کردێه.» ئمجا عیسا وەگەردێانەو چی. وەختێ ڕەسیه نزیک ماڵەگه، ئەو ئەفسەره چەن نەفەر له ڕەفیقەیلێ وەگەرد ئی پێخامه کل کرده ئەڕا لاێ عیسا که: «گەورەم، خوەد زامەت مەێه، چوینکه مه شایسه نیم باێده ژێر سەقف ماڵەگەم. هەر ئیجوره، تەنانەت خوەمیش شایسه نەزانستم بامه ئەڕا لاد. تو تەنیا یەێ کەلیمه بویش، خوڵامەگەم شەفا پەێا کەی. چوینکه من خوەمیش کەسێگم که هامه ژێر فەرمان. سەربازیلیگیش وه ژێر فەرمان خوەم دێرم. وه یەکی بویشم، ”بچو“، چود؛ وه یەکی تریش بویشم، ”بەو“، تێد. وه خوڵامەگە م بویشم، ”ئی کاره بکه“، کەید.» عیسا وەختێ ئیه شنەفت، فره ئەڵاجوی هات ڕوی کرده مەردمێ که وەشونیەو هاتیان وەت: «وەپێدان ئویشم، ئیجور ئیمانێگ تەنانەت وەناو قەوم ئێسرائیلیش نیمه.» وەختێ ئەو کل کریایەگان هاتنەو ئەڕا ماڵ دین خوڵامەگه ساق و سڵامەتەو بیه. چەن ڕوژتر، عیسا چیه ئەڕا شارێگ که ناوێ نائین بی. شاگردیل و جەماێەت فرەێگیش ناو ڕێ وەگەردیەو بین. وەختێ نزیک دەروازەێ شارەگه بویا، مردگێگ دی که داشتن بردیانێ و تەنیا کوڕ بێوه ژنێگ بی. قێر فرەێگیش وه مەردم شارەگه وەگەرد ژنەگەوه بین. وەختێ عیساێ خوداوەند چەوێ کەفته ژنەگه، دڵی ئەڕاێ سزیا و وەت: «گیره مەکه.» ئمجا چیه نزیک و دەس ناده قێ تاویتەگه. کەسیلێ که تاویتەگه هەڵگردوین، وسان. عیسا وەت: «ئێ جوان، وەپێد ئویشم، هەڵس!» مردگەگه ڕاسەو بی و شرو کرده قسیه کردن! عیسا کوڕەگه سپارده دەس داڵگێ. مەردمەگەیش گشتێ ترس و سام گردیان و نیشتنه ستایش خودا و وەتیان: «پەێخەمەر گەوراێگ وه ناومان ئاشکرا بیه. خودا هاتیەسه مەیەت قەوم خوەێ.» خەوەر ئی کار عیسا وه گشت یەهودیه و مەنتەقەیل دەوروەرێ پێچیا. شاگردیل یەحیا وه تەمام ئی هەڵکەفتیله، ئاگادارێ کردن. ئمجا ئەویش دو گله له لێان چڕێ و وەگەرد ئی پێخامه کلیان کرده ئەڕا لاێ عیساێ خوداوەند تا له لێ بپرسن: «تو هەر ئەوەیده که باێه باێد، یا چەوەڕێ یەکیگ تر بویمن؟» جا ئەو دو نەفەره هاتنه لاێ عیسا، وەتن: «یەحیاێ تەعمیددەر ئیمه کل کردێه تا پرسیاره لێد بکێم تو هەر ئەوەیده که باێه باێد، یا چەوەڕێ یەکیگ تر بویمن؟» هەر ئەو ساته، عیسا قێر فرەێگ که تویش نەخوەشییل و ژانیل و روحیل شەڕئاشو بین، شەفا دا و کوریل فرەێگ بیناوه کرد. ئمجا وه جواو ئەوانه که هاتوین فەرمایش کرد: «بچن و هەرچێ که دینه و شنەفتینه وه یەحیا بویشن، کوریل دوینن، شەلەگان ڕێ کەن، جوزامیەگان شەفا گرن، کەڕیل شنەفن، مردگیل زنیەو بون و وه کەمدەسیل خەوەر خوەش درێید. خوەش وه حاڵ کەسێ که وه من شک نەکێ.» وەختێ شاگردیل یەحیا چین، عیسا له باوەت یەحیا شرو کرده قسیه، وه جەماێەت وەت: «ئیوه چینه ناو بیاوان تا چ چشتێگ بوینین؟ چین تا زەلێگ بوینین که وا شەکنێدەوەێ؟ جا ئەڕا دین چ چشتێگ چین؟ ئەڕا دین پیاێگ که دڵنگ گران قیمەت کردێەسه وەر؟ ئەوانه که دڵنگیل گران قیمەت کەنه وەر و لەناو تەشریفات زنەیی کەن، هانه ناو قەسریل پادشایل. جا ئێ ئەڕا دین چه چین؟ ئەڕا دین پەێخەمەرێگ؟ بەڵێ، وەپێدان ئویشم ئەوه کەسێگه که له پەێخەمەریش سەرتره. ئەوه هەر ئەوەسه که کتاو موقەدەس له باوەتی نویساس: «”ئێرنگه مه پێخام هاوەر خوەم وەرجه تو کل کەم تا ڕێەگەد وه نوای پاد گورجەو بکێ.“ وەپێدان ئویشم کەسێ گەوراتر له یەحیا له داڵگ نەزایه؛ وەلێ بویچگترین وەناو پادشایی خودا، وه ئەوه گەوراتره.» گشت مەردمیلێگ که ئی قسیەیله شنەفتن، تەنانەت باجگریلیش وەتن که خودا دادپەروەره، چوینکه وه دەس یەحیا تەعمید گردوین. وەلێ زانایل فرقەێ فەریسی و قازییل شەریعەت که قەبوڵ نەکردن وه دەس یەحیا تەعمید بگرن، خاست خودا ئەڕا خوێان ڕەد کردن. عیسا بەردەوام بی وەت: «جا، مەردم ئی دەوره زەمانه وه چه وێنه بکەم؟ مەننه چه؟ مەننه مناڵیلێگ که وەناو بازار نیشن و یەکترەکی چڕن: «”ئەڕادان دوزەڵه ژەنیمن، هەڵپەڕگه نەکردین؛ مور هاوردیم، شین نەکردین.“ چوینکه یەحیاێ تەعمیددەر هات که نه نان خواردیا و نه شراو نوشیا؛ وەتین، ”خووداره.“ کوڕ ئنسان هاتێه، خوێد و نوشید؛ ئویشین، ”بنوڕنه پێەو، پیاێگه نوسن و شراو خوەر، دوس باجگریل و گوناکاریل.“ وەلێ ڕاسی و درسی زانیاری، له بەریلێەو کەفێه دەیشت.» یەێ ڕوژ یەکی له فەریسیەیل عیسا دەنگ کرد تا وەگەردێ نان بخوێ. ئەویش چیه ئەڕا ماڵ فەریسیەگه و نیشته سەر سفره. وەناو ئەو شاره، ژن بەێکارەێگ زنەیی کردیا وەختێ شنەفت عیسا وەناو ماڵ ئەو فەریسیه مێوانه، قاو مەرمەریگ، پڕ له روین خوەش بو، وەگەرد خوێەو هاورد، وه گیره کردن له پشت سەر عیسا له لاێ پاێ وساد. وەختێ ئەسر چەوێ ڕشیاده مل پایل عیسا وەگەرد گیسێ وشکێانەو کرد. وەشونێ پایلێ ماچ کرد و روینەگه ماڵیه پایلێەو. وەختێ فەریسی خاون مێوانی ئیه دی، وەگەرد خوێەو وەت: «ئەگەر ئی پیا وه ڕاسی پەێخەمەر بویاد، زانستیا ئی ژنه که دەس دا قەێەو کیه و چجور ژنیگه بی خەڵاف زانستیا که بەێکارەس.» عیسا وەپێ وەت: «ئێ شەمعون، توام چشتێ بویشمه پێد.» وەت: «فەرمایش بکه، ماموستا!» عیسا وەت: «کەسێگ وه دو نەفەر قەرد داوید: وه یەکی پانسەد دینار، وه یەکیگ تر پەنجا دینار. وەلێ وەختێ چشتێ نیاشتن بێەنه پێ، قەرد هەر دوانیان بەخشی. ئێرنگه وه گومان تو کامێان فرەتر دوس داشت؟» شەمعون جواو دا: «وه گومانم ئەوه که قەرد فرەترێگ داشت و بەخشیا.» عیسا وەت: «درس وەتی.» جا ئەو وەخته ئێشاره وه ژنەگه کرد و وه شەمعون وەت: «ئی ژنه دوینید؟ مه هاتمه ماڵد و تو ئەڕا شوردن پایلم ئاو ناوردی، وەلێ ئی ژنه وەگەرد ئەسر چەویلی پایلم شورد و وەگەرد گیسێ وشکێانەو کرد! تو ماچم نەکردێ، وەلێ ئی ژنه له وەختێگەو هاتمه ناو، وه ماچ کردن پایلم دەس هەڵنەگرد. تو روین نەماڵیده سەرم، وەلێ ئەوه روین خوەش بو ماڵیه پایلم. جا وه تو ئویشم، مابەت فرەێ ئەوه وەبونەێ ئیەسه که گونایل فرەێگێ بەخشیا. وەلێ ئەوه که کەمتر بەخشیا، کەمتریش مابەت کەی.» ئمجا عیسا ڕوی کرده ئەو ژنه و وەت: «گونایلد بەخشیا!» مێوانیل وه یەکترەکی وەتن: «ئیه کیه که گوناێلیش بەخشێد؟» عیسا وه ئەو ژنه وەت: «ئیماند نجاتد دا، وه سڵامەت بچو!» وەشون ئەوه، عیسا شار وه شار و ئاوایی وه ئاوایی گەردیاد و مزگانی پادشایی خودا رەسانیاد و بانگەوازی کردیا. ئەو دوانزه شاگردیشه وەگەردیەو بین، هەر ئیجوریشه قێرێ له ژنیل که وه روحیل شەڕئاشو و نەخوەشێ شەفا پەێا کردوین وەگەردیەو بین: مریەم ماروف وه مەجدەلیه که هەفت دێو له لێ دەر چوین، یوئانا ژن خوزا، کار وه دەس هیرودیس، سوسەن و قێرێ ژنیل تر. ئی ژنیله وه دارایی خوێان، مەیەت عیسا و شاگردیلی دیان. وەختێ مەردم وه شاریل فرەێگەو هاتیان تا عیسا بوینن، جەماێەت فرەێگ گردەو بی، عیسا ئی مەسلەته هاورد: «ڕوژی جفتیارێ ئەڕا تویەم خستن چیه دەیشت. وەختێ تویەم خستیا، قێرێ له لێ کەفتنه ناو ڕێ و پاوڵا بی باڵەندەیل ئاسمان خواردنێان. قێرێ تر کەفتنه ناو زەوی کوچگین وەختێ جویق دا، چوینکه نم نیاشت وشکەو بی. قێرێتریش کەفتنه ناو دڕگەگان و دڕگەگان وەگەرد تویەمەگان گەورا بویان، تویەمەگان خنکانن. وەلێ قێرێ وه تویەمەگان کەفتنه ناو زەوی خاسێگ و گەورا بی و سەد بەرابەر بەر هاورد.» وەختێ ئیانه وەت، وه دەنگ بەرز وەت: «هەر کەس گوش شنەوا دێرێ، بشنەفێ!» وەختێ شاگردەگانێ ماناێ ئی مەسلەته له لێ پرسین. وەت: «دەرک رازیل پادشایی خودا دریاسه ئیوه، وەلێ وەگەرد کەسیلێ تر وه شکل مەسلەت قسیه کەم، تا: «”بنوڕن، وەلێ نوینن؛ بشنەفن، وەلێ نەفامن.“ «ماناێ مەسلەتەگه ئیەسه: تویەم، کەڵام خوداس. تویەمیلی که کەفنه ناو ڕێ، کەسیلێگن کەڵام شنەفن، وەلێ ئبلیس تێد و له دڵیان دەرێ تیەرێ بێدێ، تا نەتویەنن ئیمان بارن و نجات پەێا بکەن. تویەمیلی که کەفنه ناو زەوی کوچگین کەسیلێگن وەختێ کەڵام شنەفن، وه شادی قەبوڵێ کەن وەلێ کەڵام وەناوێان ریشه نیەکوتێ. ئیانه زەمان کەمێ ئیمان دێرن، وەلێ له وەخت ئەزمون، له ئیمان کەفن. تویەمیلی که کەفنه ناو دڕگیل، کەسیلێگن که کەڵام خودا شنەفن، وەلێ وەختێ ڕێ خوێان چن، نگرانییل و دەوڵەمەنی و خوەشییل زنەیی خنکنێدیان و بەر نیەتیەرن. وەلێ تویەمیلی که کەفنه ناو زەوی خاس، کەسیلێگن کەڵام خودا وەگەرد دڵ پاک و خاس شنەفن و خوێان پارێزنن، بەردەوام مینن و بەر تیەرن. «هویچکەس چراخێگ ڕوشن نیەکێ تا سەوەته بنێده بانی یا بنێدەێ ژێر تەختێگ! بەڵکەم چراخەگه وەبان چراخدان نێدێ تا هەر کەس باێده ناو، نویرەگه بوینی. چوینکه هویچ چشتێ شاریایەو نیه ئاشکرا نود و هویچ چشتێ نقوم نیه مالوم و دیار نود. جا هوشدان بود چوی شنەفین، چوینکه وه ئەو کەسه که دێرێ فرەتر درێید و وه ئەو کەسه که نێری، هەر ئەوەیشه گومان کەی دێرێ، له لێ سێنرێەدەو.» وه ئی وەخته، داڵگ و برایل عیسا هاتن تا بویننێ، وەلێ ئەوقره مەردم شلخ بین، نەتویەنستن وەپێ نزیکەو بون. ئمجا وەپێ خەوەر دان: «داڵگ و برایلد وه دەیشت وسانه توان بویننەد.» وه جواویان وەت: «داڵگ و برایلم کەسیلێگن که کەڵام خودا شنەفن و وه جێ تیەرنێ.» ڕوژی عیسا وه شاگردەگانێ وەت: «بچیمنه ئەڕا ئەو لاێ دەریاچەگه.» جا سوار قایق بین و کەفتنه ڕێ. وەختێ داشتن چیان، عیسا خەویەو برد. لەناکاوا دەریاچەگه بیه واهێڵان خراوی جورێ که پڕ ناو قایقەگه بیه ئاو، گیانێان کەفته خەتەر. شاگردیل چینه ئەڕا لاێ عیسا و هەڵێسانن. وەتن: «ماموستا، ماموستا، دێریم له بین چیمن!» عیسا هەڵساد و تەشەری داده وا و تافیل دەریاچەگه. توفان تەمام بی و ئاشاسێگ بەرقرار بی. ئمجا وەپێان وەت: «ئیماندان ها کو؟» شاگردیل وه ترسەو سەریان سڕ مەنوی و وه یەکترەکی پرسیان: «ئیه کیه که تەنانەت وه وا و ئاو فەرمان دێ و له لێ فەرمان بەن.» ئمجا ڕەسینه مەنتەقەێ جەراسیان وه ڕوی وه ڕوی جەلیل، که وه ئەو لاێ دەریاچەگه بی. وەختێ عیسا پا ناده ناو ساحل، بەرخوارده پیاێگ که هن ئەو شاره بی و تویش دێو بی که ماوەێ فرەێگ دڵنگ نەکردویه وەر و وەناو ماڵ زنەیی نەکردوی، بەڵکەم وەناو قەوریل مەنیاد. وەختێ ئەوه، عیسا دی، قیڕان و کەفته مل پاێ و وه دەنگ بەرز هاوار کرد: «ئێ عیسا، کوڕ خوداێ هەربەرز، تو چ کارێ وه مه دێرێ؟ لاڵکیەمەو عەزاوم نیەی!» چوینکه عیسا وه روح ناپاک دەستور داوید له لێ باێه دەیشت. چوینکه ئەو روحه چەن جار گردویەێ، هەر چەن دەس و پاێ وه زنجیر بەسیان و چەویانیش وەپێەو بی، زنجیرەگان بڕیاد و دێو پیاگه بردیاده ئەڕا جایل چوڵێگ. عیسا له لێ پرسی: «ناود چەس؟» جواو دا: «لەشکەر،» چوینکه دێویل فرەێگ چوینه ناوێەو. دێوەگان لاڵکیانه عیسا و تواسن دەستور نێده پێان تا بچنه جهان مردگیل. وه ئەو نزیکیه، ریەن گەوراێگ وراز وه پاێ چیاێگ خەریک خواردن بین. دێوەگان لاڵکیانه عیسا تا بیلێد بچنه ناو ورازەگان، ئەیویش هیشت. ئمجا دێوەگان وه پیاگه هاتنه دەیشت و چینه ناو ورازەگان، ورازەگانیش وه سەرەوخوارکی چیاگەوه هویژه کردنه ناو دەریاچەگه و خنکیان. وەختێ ورازوانەگان ئیه دین، دەر چین و ئی خەوەره وەناو شار و ئاوایی، پەخش کردن. ئمجا مەردم هاتنه دەیشت تا هەر چی که هەڵکەفتوی بوینن، وەختێ رەسینه لاێ عیسا و چەویان کەفته ئەو پیا که دێوەگان له لێ هاتوینه دەیشت، دڵنگ کردێەسه وەر و جور ئایەم عاقڵ وه نوای پاێ عیسا نیشته، زاورێان چی. کەسیلێ که ئی ڕویداوه وه چەو دوین، ئەڕا مەردم باسێ کردن که پیا خوودارەگه چوی شەفا پەێا کرد. ئمجا گشت مەردم مەنتەقەێ جەراسیان وه عیسا تواسن له لاێان بچود، چوینکه ترس فرەێگ گردوەێان. ئەیویش سوار قایق بی و هاتەو. پیاێگ که دێوەگان له لێ هاتوینه دەیشت، لاڵکیه عیسا بیلێ وەگەردیەو بچود، وەلێ عیسا رەوانەێ کرد وەت: «بچوه ئەڕا ماڵ خوەدان و ئەوه که خودا ئەڕاد کردێه، بویشەو.» ئمجا چی و وه سەرئانسەر شارەگه خەوەر دا که عیسا ئەڕاێ چه کردێه. وەختێ عیسا هاتەو، مەردم وه گەرمی چینه پیریەو، چوینکه گشتیەکی چەوەڕێ بین. وه ئی وەخته، پیاێگ یایروس ناو، که سەروک کەنیسه بی، هات و کەفته مل پاێ عیسا، لاڵکیاده پێ تا باێه ئەڕا ماڵی، چوینکه تەنیا دویەتەگەی که نزیک دوانزه ساڵی بی، داشتیا مردیا. وەختێ عیسا وەناو ڕێ بی، جەماێەت فرەێگ دەوری گردوین. وه ئەو ناوه، ژنێگ بی دوانزه ساڵ تویش خوینریژی بی و هەر چەن گشت دارایەگەێ خەرج تەبیبیل کردوی، وەلێ کەسێگ نەتویەنستوی خاسیەو بکێ. ژنەگه له پشت سەر عیسا نزیکەو بی و دەس دا لیوەێ بەتیەگەێ. زویزی خوینریژیەگەێ بڕیا. عیسا پرسی: «کی دەس دا قێمەو؟» وەختێ هویچکەس نەچیه ژێرێ، پتروس وەت: «ماموستا، مەردم دەورد گردنه و له هەر لاێگەو زور تیەرنه ملدەو!» وەلێ عیسا وەت: «یەکی دەس داسه قێمەو! چوینکه زانستم هێزێگ له لێم هاته دەیشت! ئەو ژنه وەختێ دی نیەتویەنی بشاریدێەو، وه ترس و لەرزەو هاته نوای و کەفته مل پاێ، وه نوای گشتیەکی وەت وه چ بونەێ دەس داسه قێ و چوی زویزی شەفا پەێا کردێه. عیسا وەپێ وەت: «دویەتەگەم، ئیماند شەفاد داس. وه سڵامەت بچو.» عیسا هێمراێ قسیه کردیا که یەکی له ماڵ یایروس، سەروک کەنیسەگه، هات و وەت: «دویەتەگەد مرد، دی ماموستا مەخه زامەت.» عیسا وەختێ ئیه شنەفت، وه یایروس وەت: «ڕخد نەچو! تەنیا ئیمان بیاشتوی! دویەتەگەد شەفا پەێا کەی.» وەختێ رەسیه ماڵ یایروس، نەێشت کەسێ بێجگه پتروس و یوحەنا و یاقوب و داڵگ و باوگ دویەتەگه وەگەردێ بچنه ماڵ. گشت مەردم ئەڕا دویەتەگه گیرستیان و شین کردیان. عیسا وەت: «گیره مەکەن، چوینکه نەمردیه بەڵکەم خەفتیه.» ئەوانیش وه عیسا تویلەکی کردیان، وەبونەێ ئیه که زانستیان دویەتەگه مردگه. وەلێ عیسا دەس دویەتەگه گرد وەت: «دویەتەگەم، هەڵس!» روحێ هاتەو زویزی وه جاگەێ هەڵسا. عیسا فەرمایش کرد تا چشتێ ئەڕا خواردن بێەنه پێ. داڵگ و باوگ دویەتەگه سەریان سڕ مەنوی، وەلێ ئەیو وەپێان ئەمر کرد که ئی هەڵکەفته له لاێ کەسێگەو باسێ نەکەن. عیسا ئەو دوانزه شاگرده وه دەور یەکەو گردێانەو کرد و هێز و دەسڵات دا پێان ئەڕا دەر کردن گشت دێویل و شەفاێ نەخوەشییل؛ جا کلیان کرد تا پادشایی خودا بانگەوازی بکەن و نەخوەشیل شەفا بێەن. وەپێان وەت: «هویچ چشتێگ ئەڕا گەردیان نەوەین، نه گوچان، نه کوڵەبار، نه نان، نه پویل و نه شەوی زیایەێگ. وه هەر ماڵێگ که چینه ناو، تا وەخت تەرک ئەو شونه، وەناو ئەو ماڵه بمینن. وه هەر شونێگ مەردم پەزیرادان نوین، له وەخت تەرک شارەگەێان، توز پایلدان بتەکنن تا شاێەتێگ وه زد ئەوانه بود.» ئمجا کەفتنه ڕێ، ئاوایی وه ئاوایی گەردیان و رەسیانه هەر شونێگ، خەوەر خوەش بانگەوازی کردیان و نەخوەشیلیش شەفا دیان. خەوەر گشت ئی هەڵکەفتیله وه گوش هیرودیس حاکم رەسی. هیرودیس سەرێ سڕ مەنوی وەبونەێ ئیه که بڕێگ وەتیان عیسا هەر ئەو یەحیاسه که وەناو مردگیل زنیەو بیه. بڕێگتریش وەتیان ئەلیاس پەێخەمەره که ئاشکرا بیه و یەێ بڕتریش وەتیان یەکی وه پەێخەمەریل جارانه که زنیەو بیه. وەلێ هیرودیس وەت: «مه سەر یەحیا وه گیانێ جیاوه کردم. ئێ ئیه کیه که ئی چشتیله له باوەتێ شنەفم؟» جا تەقالا کردیا عیسا بوینی. وەختێ ڕەسولەیل هاتنەو، هەر چی کردوین ئەڕا عیسا وەتنەێ. ئمجا ئەوانیش وەگەرد خوەێ برده ئەڕا شارێگ وه ناو بەیت‌سیدا تا وه ئەوره تەنیا بون. وەلێ مەردم زانستن و وەشونێانەو چین. عیسا ئەوانیش قەبوڵ کرد و وەگەردێان له باوەت پادشایی خودا قسیه کرد و کەسیلێگیش که هەوەجی وه خاسەو بوین داشتن، شەفاێان دا. نزیک ئێواره، ئەو دوانزه شاگردێه هاتنه ئەڕا لاێ وەتن: «مەردم مرەخەس بکه تا بچنه ئەڕا ئاواییل و سەر زەوییل دەور وەر خواردەمەنی و سەرپناێگ بویننەو، چوینکه ئێرا شون چوڵێگه.» عیسا وه جواویان وەت: «ئیوه خوەدان چشتێگ ئەڕا خواردن بێەنه پێان.» وەتن: «ئیمه بێجگه پەنج نان و دو ماسی چشتێگ تر نێریم، مەر ئیه که بچیم و ئەڕا گشت ئی مەردمه خواردەمەنی بسێنیم.» وه ئەوره نزیک پەنج هەزار پیا بین. عیسا وه شاگردیلی فەرمایش کرد: «مەردم بکەنه دەسەیل پەنجا نەفەری و بیل دانیشن.» شاگردیل ئی کاره کردن و گشتێان دانیشتن. ئمجا عیسا پەنج نان و دو ماسیەگه گرده دەس و نوڕیه ئاسمان و بەەرکەتی دا، لەت کرد و دادەێ شاگردەگان تا بنەنه نوای دەس مەردم. ئمجا گشتێان خواردن و تێر بین و دوانزه سەوەتەیش وه کوته نانەگان که مەنویەو گردەو کردن. یەێ ڕوژ عیسا وه تەنیایی دوعا کردیا و تەنیا شاگردیلی وەگەردیەو بین. له لێان پرسی: «مەردم ئویشن مه کیم؟» جواو دان: «بڕێگ ئویشن یەحیاێ تەعمیددەری، بڕێگتر ئویشن ئەلیاس پەێخەمەری و بڕێگتریش تو یەکی له پەێخەمەریل ڕوژگار جاران زانن که زنیەو بیه.» عیسا له لێان پرسی: «ئیوه چه؟ ئیوه مه وه کی زانین؟» پتروس جواو دا: «مەسیح خودا.» ئمجا عیسا نوایان گرد و دەستور دا تا ئیه وه کەسێ نویشن، وەت: «باێه کوڕ ئنسان رەنج فرەێگ بکیشێ و گەورایل قەوم و سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات ڕەدێ بکەن و بکوشرێ و وه ڕوژ سێیەم زنیەو بود.» ئمجا عیسا وه گشتێان فەرمایش کرد: «ئەگەر کەسێ بتواێ بکەفێده شون مه، باێه وه خوەێ دەس بکیشێ، هەر ڕوژ سەلیب خوەێ هەڵبگرێ و وەشون منەو باێ. چوینکه هەر کەس بتواێ گیان خوەێ نجات بێی، وه دەسێ دەێ؛ وەلێ هەر کەس وەبونەێ مه گیانێ له دەس بێی، گیان خوەێ نجات دەێ. ئەڕا ئایەم چ سودێگ دێرێ گشت جهان بوێدەو، وەلێ گیان خوەێ بواخی یا وه کیسی بێی. چوینکه هەر کەس له من و قسیەیلم عارێ باێ، کوڕ ئنسانیش ئەو وەخته که وەگەرد جەڵاڵ خوەێ و جەڵاڵ باوگ و فریشتەیل موقەدەس باێ، له لێ عارێ تێی. وه ڕاسی وەپێدان ئویشم، بڕێگ وه ئێرا وسانه تا پادشایی خودا نوینن، تام مردن نیەکەن.» نزیک هەیشت ڕوژ وەشون ئی قسیەیله، عیسا پتروس و یوحەنا و یاقوب وەگەرد خوێەو برد ئەڕا بان کویەێگ تا دوعا بکێ. هەر ئەو ئانه که دوعا کردیا، شێوەێ دەمچەوی گویڕیا و دڵنگەگەێ چەرمێ و نویرانیەو بی. لەناکاوا دو پیا، موسای پەێخەمەر و ئەلیاس پەێخەمەر، دیاردان، وەگەردیەو نیشتنه قسیه و باس کردن. ئەوانه وەگەرد شکو و جەڵاڵ، ئاشکرا بوین و له باوەت مردن عیسا باس کردیان که باێه وه ئی زویه وەناو ئورشەلیم هەڵبکەفێ. پتروس و هاوڕێەگانێ فره خەو گردویێان، وەلێ وەختێ کامڵ هاتنه خەوەر و هوشیارەو بین، شکو و جەڵاڵ عیسا دین و ئەو دو پیا که له لاێەو وساوین. وەختێ ئەو دو پیا وه لاێ عیسا چیان، پتروس وەت: «ماموستا، فره خاسه هایمنه ئێرا! بیل تا سێ گله کوڵا درس بکێم، یەکی ئەڕا تو، یەکی ئەڕا موسا و یەکیگیش ئەڕا ئەلیاس.» پتروس نیەزانستیا دێرێ چه ئویشێ. ئی قسیه هێمراێ وه سەر زوان پتروس بی که هەوریگ هات ساێەڕ خسته سەریان. وەختێ هەورەگه گردێانه وەر، شاگردیل زاورێان چی. ئمجا دەنگێگ وەناو هەورگەوه هات: «ئیەسه کوڕ من که هەڵیوژاردمه؛ گوش بێەنه لێ!» وەختێ ئەو دەنگه تەمام بی، عیسا وه تەنیا دین. شاگردیل ئیه وه بین خوێان هیشتن، ئەو زەمانه وه هەر چی که دوین کەسێ ئاگادار نەکردن. ئی ڕوژەگەێ، وەختێ وەبان کویەوه هاتنه خوار، جەماێەت فرەێگ چەوەڕێ عیسا بوین. لەناکاوه پیاێگ وەناو جەماێەتەو هاوار کرد: «ماموستا، لاڵکمه پێد بنوڕه ئی کوڕ منه، چوینکه هەر ئی یەێ قنجگه دێرم. روح ناپاکێگ گرێدەێ و لەناکاوه کەێدەێ قاڵ و ڕکه کەفێده گیانێ، جوری که دەمێ کەف کەی. ئی روحه وه زامەت وازه لێ تیەرێ و تا شەلەمەرگێ نەکێ وێلێ نیەکێ. مه لاڵکیمه شاگردەگاند له لێ بکەنەێ دەیشت، وەلێ نەتویەنستن.» عیسا جواو دا: «ئێ نەتەوەێ بی ئیمان و له ڕێ دەرچی، تا وه کەی وەگەرد ئیوه بمێنم و تاموڵدان بکەم؟ کوڕەگەد باره ئەڕا ئێرا.» هەر ئەو وەخته که کوڕەگه هاتیاد، دێوەگه کوتادی زەویا و گیانێ خسته ڕکه. وەلێ عیسا تەشەرێگ دا ئەو روح ناپاک و کوڕەگه شەفاێ دا و سپاردەێ دەس باوگێ. مەردم گشتێ وه گەورایی خودا سەریان سڕ مەنوی. هەر ئەو وەخته که گشت مەردم وه کاریل عیسا تاجو کردیان، عیسا وه شاگردیلی وەت: «وه ئی چشتیله که توام وەپێدان بویشم خاس گوش بگرن: کوڕ ئنسان درێیده دەس مەردم.» وەلێ نەفامین عیسا چه ئویشێ؛ بەڵکەم له لێان شاریایەو تا دەرکێ نەکەن؛ جا زاورێان چیاد له ئی باوەته چشتێ له لێ بپرسن. یەێ ڕوژ ئی باسه کەفته ناو شاگردیل که کامێان وه گشتیان گەوراتره. عیسا که وه فکریل دڵیان ئاگا بی، مناڵێگ هێز دا نادێ لاێ خوێەو، وەپێان وەت: «هەر کەس ئی مناڵه وه ناو منەو قەبوڵ بکێ، مه قەبوڵ کردێه؛ هەر کەیش مه قەبوڵ بکێ، ئەو کەسه قەبوڵ کردێه که مه کل کردێه. چوینکه وەناو ئیوه ئەو کەسه گەوراتره که وه گشتێ بویچگتر بود.» یوحەنا وەت: «ماموستا، یەکی دیمن که وه ناو تنەو دێو دەر کردیا، وەلێ وەبونەێ ئیه که له ئیمه نوی، نەێشتیمنەێ.» عیسا وەت: «نوای نەگرن، چوینکه هەر کەس وه زد ئیوه نیه، ها گەرد ئیوه.» وەختێ که زەمان بەرزەو کردن عیسا وه ئاسمان نزیکەو بی، پشت ئەڕاێ بەساد و وەرەو ئورشەلیم کەفته ڕێ. وەرجه خوەێ چەن نەفەر کل کرد تا بچنه یەکی وه ئاواییل سامریەگان تا شونێگ ئەڕاێ گورجەو بکەن. وەلێ مەردم ئەوره، عیسا قەبوڵ نەکردن، چوینکه ئەڕا ئورشەلیم چیاد. وەختێ شاگردیلی، یاقوب و یوحەنا، ئیه دین، وەتن: «گەورەم، تواێ بویشیم وه ئاسمانەو ئاگر بوارێ تا گشتێان نابود بکێ هەر ئەو جوره که ئەلیاس پەێخەمەر کرد؟» وەلێ عیسا هەڵوگەردیا و خوڕیه ملێان. وەت: «ئیوه نیەزانین وه کام روحین! چوینکه کوڕ ئنسان ناتیه تا گیان مەردم له لێان بسێنێ بەڵکەم هاتێه تا نجات بێیدن.» ئمجا چینه ئەڕا ئاوایێگتر. وەناو ڕێ، یەکی وه عیسا وەت: «ئەڕا هەر کوره بچید، وەشوندەو تیەم.» عیسا جواو دا: «ڕووییل کونا ڕووی دێرن و باڵەندەیل ئاسمان لانه، وەلێ کوڕ ئنسان شونێگ ئەڕا سەر وه زەوی ناین نێری.» عیسا وه یەکیگ تر وەت: «بکەفه شون مه.» وەلێ ئەوه وەت: «گەورەم، بیل یەکم جار بچم هەر وەخت باوگم مرد، خاکێ بکەم و وەشونێ بام.» عیسا وەپێ وەت: «بیل تا مردگیل، مردگیل خوێان خاک بکەن؛ تو بچو پادشایی خودا بانگەوازی بکه.» یەکیگ تر وەت: «گەورەم، مه له تو پێرەوی کەم، وەلێ یەکم جار بیل تا بچم و له خاوخێزانەگەم ماڵئاوایی بکەم.» عیسا وه جواوی وەت: «کەسێ که دەس کرده جفت کردن و بنوڕیده پشت سەری، وه دەرد پادشایی خودا نیەخوەێ.» وەشون ئەوه، عیسا خوداوەند هەفتا نەفەرتریش دەس نیشان کرد و دو وه دو وەرجه خوەێ کلیان کرد ئەڕا هەر شار و هەر شونێگ که تواسیا بچود. وەپێان وەت: «کشتکاڵ فرەس وەلێ کارکەر کەم. جا، له ساێو کشتکاڵەگه داوا بکەن کارکەریل ئەڕا درەو کشتکاڵەگەێ کل بکێ. بچن! مه ئیوه جور وەرک کلدان کەمه ناو گورگێل. کیسەێ پویل یا کوڵەبار یا کەوش وەگەرد خوەدانەو نوین و وەناو ڕێ سڵام هویچکەس مەکەن. چینه هەر ماڵێگ، یەکم جار بویشن: ”سڵام وه ئی ماڵه.“ ئەگەر وەناو ئەو ماڵه کەسێ ئاڵ ئاشتی و سڵامەتی بو، سڵام ئیوه وه ئەوه داگیر بود؛ ئەگەر نه، تێدەو ئەڕا خوەدان. وەناو ئەو ماڵه بمینن و هەر چی دانه پێدان، بخوەن و بنوشن، چوینکه کارکەر حەقیه، حەق دەس بگرێ. ئی ماڵ و ئەو ماڵ نەکێن. وەختێ چینه ناو شارێگ و وه گەرمی قەبوڵدان کردن، هەر چی نانه نوادان، بخوەن. نەخوەشیل ئەوره شەفا بیەین و بویشن: ”پادشایی خودا وەپێدان نزیکەو بیه.“ وەلێ وەختێ چینه ناو شارێگ و قەبوڵدان نەکردن، بچنه ناو کویچەیل ئەو شاره و بویشن: ”ئیمه تەنانەت توز شارەگەدانیش که نیشتیەسه قێ پایلمانەو، تەکنیمنێ ملدانەو. وەلێ بزانن پادشایی خودا نزیکەو بیه.“ وەپێدان ئویشم وه ڕوژ داوەری، تاموڵ موجازات ئەڕا شار سودوم ئاسانترە تا ئەڕا ئەو شاره. «وای وه حاڵد، ئێ شار خورەزین! وای وه حاڵد، ئێ شار بەیت‌سیدا! چوینکه ئەگەر موجزەیلێگ که وەناو ئیوه کریا وەناو شاریل سور و سیدون بکریاد، مەردم ئەوره هەر وه زویەو جل و پەڵاس ئازیەتی کردیانه وەر و نیشتیانه خوڵەکەو و توبه کردیان. وەلێ وه ڕوژ داوەری، تاموڵ موجازات ئەڕا شار سور و سیدون ئاسانترە تا ئەڕا ئیوه. تنیش ئێ کەفەرناحوم، تواسیاێ تا وه فەڵەک سەر بەرزەو کەی؟ هەراێهەر، بەڵکەم کەفێده بن جهان مردگیل. «هەر کەس گوش بێیده ئیوه، وه من گوش داس؛ هەر کەیش ئیوه قەبوڵ نەکێ، مه قەبوڵ نەکردیه؛ وەلێ هەر کەس مه قەبوڵ نەکێ، ئەوه که مه کل کردێه قەبوڵ نەکردیه.» ئەو هەفتا نەفەره وه شادی هاتنەو وەتن: «گەورەم، تەنانەت دێویلیش وه ناو تنەو له ئیمه گوش تەکنن.» عیسا وەپێان وەت: «شەیتان دیم که جور پرویسکه وه ئاسمانەو کەفتیاده خوار. ئێرنگه دەسڵات دەمه پێدان که ماریل و دمارەکوڵیل و گشت هێز دشمەن پاوڵا بکێن و هویچ چشتێگ وه لێدان زەرەر نیەرەسنێد. وەلێ له ئیه شادمانەو نەون که روحیل له لێدان گوش تەکنن بەڵکەم شادی ئیوه وه ئیه بود که ناودان له ئاسمان نویسریاس.» هەر ئەو وەخته، عیسا جار دا: «باوگه، خاون ئاسمان و زەوی، سپاسد کەم که ئی چشتیله، له زانیاریل و ئایەمیلێگ که فام دێرین شاردیدەسەو ئەڕا مناڵیل بویچگ ئاشکراێ کردیده. ئەرێ، باوگه، چوینکه خوەشنودی تو وه ئیه بی. باوگم گشت چشتێگ وه مه سپاردیه. هویچکەس نیەزانێ کوڕ کیه بێجگه باوگ، هویچکەیش نیەزانێ باوگ کیه بێجگه کوڕ و ئەوانه که کوڕ بتواێ باوگ ئەڕاێان ئاشکراێ بکێ.» ئمجا له تەنیایی ڕوی کرده شاگردیل و وەت: «خوەش وه حاڵ چەویلی که هەر چی ئیوه دوینین، دوینی. چوینکه وەپێدان ئویشم فرەێگ وه پەێخەمەریل و پادشایل ئاوەختی داشتن ئەوه که ئیوه دوینین، بوینن و نین، ئەویش که ئیوه شنەفین، بشنەفن و نەشنەفتن.» یەێ ڕوژ یەکی له قازییل شەریعەت هەڵساد تا وەگەرد ئی پرسیاره، عیسا ئەزمون بکێ: «ئێ ماموستا، چه بکەم تا بومه میراتی خوەر زنەیی ئەبەدی؟» عیسا وه جواوی وەت: «وەناو تەورات چه نویساس؟ له لێ چه حالید بود؟» جواو دا: «”خوداوەند خوداێ خوەد وه تەمام دڵ و وه تەمام گیان و وه تەمام قەوەت و وه تەمام فکر خوەد دوس بیاشتو“؛ و ”هاوساگەد جور خوەد دوس بیاشتو.“ عیسا وەت: «درس جواو دای. ئیه وه جا بار تا زنەیی ئەبەدی بیاشتوید.» وەلێ ئەوه ئەڕا ئیه که خوەێ وه ئایەم پاکێ نیشان بێی وه عیسا پرسی: «ئێ جا هاوساێ مه کیه؟» عیسا وه جواوی ئیجوره وەت: «پیاێگ له ئورشەلیم وەرەو شار ئەریحا چیا. وەناو ڕێ کەفته دەس دزیل. ڕویتاننی، توپاننێ و نیمه گیان وێڵێ کردن و چین. لەناکاوه کاهنێگ هەر له ئەو ڕێه ڕەد بویاد. وەلێ وەختێ چەوێ کەفته ئەو پیا، ڕێەگەێ چەفتەو کرد و له ئەو لاێ جادەگەوه چی. هەر ویجوره یەێ لاویگیش که خزمەتکار مابەد بی هەر وه ئەورە ڕەد بویاد. ئەویش وەختێ ڕەسیه ئەوره پیاگه دی، ڕێەگەێ چەفتەو کرد و وه ئەو لاێ جادەگەوه چی. وەلێ ڕێویارێگ که له مەردم سامره بی وەختێ رەسێ ئەوره پیاگه دی، دڵی ئەڕاێ سزیا. چیه ئەڕا لاێ، شراو کرده بان زامەگانێ و وه روین چەوری کرد و بەسادێ. ئمجا نادێ سوار خەرگەی و بردێ ئەڕا کاروانسراێگ و هێوەتێ کرد. ئی ڕوژەگەێ، دو دینار دا ساێو کاروانسەراگه و وەت: ”له ئی پیا هێوەت بکه ئەگەریش فرەتر له ئیه خەرج کردی، وەختێ هاتمەو دەمێ پێد.“ ئێرنگه تو فکر کەی له ئی سێ نەفەره کامێان هاوساێ ئەو پیا بی که کەفتویه دەس دزیل؟» قازی شەریعەتەگه جواو دا: «ئەوه که بەزەیی هاته پێەو.» عیسا وەپێ وەت: «بچو تنیش هەر ئی کاره بکه.» وەختێ وەناو ڕێ ئورشەلیم بین، عیسا چیه ناو ئاوایێگ. وه ئەوره ژنێگ مارتا ناو عیسا دەنگ کرده ئەڕا ماڵ. مارتا خویشکێ داشت مریەم ناو. مریەم له لاێ پاێ خوداوەند دانیشتوی وه قسیەیلی گوش دیاد. وەلێ مارتا یەێ‌سەر خەریک گورجەو کردن مێوانێ بی، چیه ئەڕا لاێ عیسا و وەت: «گەورەم، ئەڕاد گرنگ نیه خویشگەگەم هیشتێەسمه جا وه تەنیا کارەگان کەم؟ بویشه پێ مەیەتم بێی!» وەلێ عیسا خوداوەند جواو دا: «مارتا! مارتا! تو چشتیل فرەێگ نگران و پەشێود کەی، ئێرنگه تەنیا یەێ چشت گرنگه؛ مریەمیش بەشه خاسەگه هەڵوژاردیه، که له لێ نیەسینریەدەو.» ڕوژیگ عیسا وه شونێگەو خەریک دوعا کردن بی. وەختێ دوعاگەێ تەمام بی، یەکی له شاگردیلی وەپێ وەت: «گەورەم، دوعا کردن یاێمان بیه، هەر ئەوجورە که یەحیا وه شاگردیلی یاێ دا.» عیسا وەپێان وەت: «هەر وەخت دوعا کین، بویشن: «”باوگه، ناود موقەدەس بود، پادشایی تو باێد، نان ڕوژانەمان هەر ڕوژ بیه پێمان. گونایلمان بوەخش، چوینکه ئیمەیش گشت قەردداریلمان بەخشیمن. مەخەرەمانه ناو ئەزمون» ئمجا وەپێان وەت: «کیه له لێدان که دوسیگ بیاشتود و وه نیمه شەو بچوه ئەڕا لاێ و بویشی: ”ڕەفیق، سێ گله نان وه قەرد بیه پێم، چوینکه یەکی له ڕەفیقیلم له ڕێەو ڕەسیه، چشتێ نێرم بنەمه وەر دەسێ،“ ئەویش وەناو ماڵ جواو بێی: ”زامەتم مەێه. دەرەگه قوڵفه و مناڵەگانم وەگەردمەو هانه ناو جێ. نیەتویەنم وه جیەگەم هەڵسم چشتێ بیەمه پێد؟“ وەپێدان ئویشم، هەر چەن وەبونەێ دوسی هێز نەگرێ نان نێیده پێ، وەبونەێ ئاوڕوی هەڵسێد و هەر چی که هەوەجیه دەێده پێ. «جا وەپێدان ئویشم، داوا بکەن که درێیده پێدان؛ مینه بکەن که دوینینەو؛ دەر بکوتن، که وه ڕویدان واز بود. چوینکه هەر کەس داوا بکێ، وه دەس تیەرێد؛ هەر کەیش مینه بکێ، دوینیدەو؛ هەر کەیش دەر بکوتێ، وه ڕوی واز بود. ئیوه باوگیل، کامدان، ئەگەر کوڕەگەێ داواێ ماسیه لێ بکێ، مارێگ دەێده پێ؟ یا ئەگەر داواێ خاێگ بکێ، دمارەکوڵێگ دەێده پێ؟ جا ئەگەر ئیوه وەگەرد گشت بەێ زاتیدان زانین که باێه وه مناڵیلدان خەڵاتییل خاس بیەین، چەنێ فرەتر باوگ ئاسمانیدان، روح‌القودوس وه هەر کەس که داوا له لێ بکێ، بەخشێدن.» عیسا دێو لاڵی له یەکی کردیا دەیشت. وەختێ دێوەگه چیه دەیشت، پیا لاڵەگه تویەنست قسیه بکێ و مەردم گشتێ سەریان سڕ مەن. وەلێ بڕێگ وەتیان: «ئەیو دێویل، وه مەیەت بعەلزبول، سەروک دێویل، کەێده دەیشت.» بڕێگتریش ئەڕا ئیه که ئەزمونێ بکەن، داواێ نیشانەێگ ئاسمانی له لێ کردن. وەلێ عیسا که فکریلێان زانست وەپێان وەت: «هەر مەمڵەکەتی که وه زد خوەێ هەڵسێ، نابود بود، ناو هەر ماڵێگیش که بوده دو دەسەوه، ڕمێده یەکەو. ئەگەر شەیتانیش وه زد خوەێ هەڵسێ، ئێ چوی حوکومەتەگەێ بەردەوام مینێ؟ چوینکه ئیوه ئویشین مه دێویل، وه مەیەت بعەلزبول کەمه دەیشت. ئەگەر مه وه مەیەت بعەلزبول دێویل کەمه دەیشت، شاگردیل ئیوه وه مەیەت کی ئەوانه کەنه دەیشت؟ جا ئی شاگردیلدانه، بونه داوەریلدان. وەلێ ئەگەر من وەگەرد کلک خودا دێویل دەر کەم، دڵنیا بون پادشایی خودا هاتیەسه ملدانەو. هەر وەخت پیاێگ وه هێز که وه تەمامی چەکداره، له ماڵەگەێ پاسەوانی بکێ، دارایەگەێ ها ئەمانا. وەلێ وەختێ کەسێ وه هێزتر وه ئەوه هویژم بارێده پێ و زور بگرێه ملێ، ئەو چەکەگەیشه که پشت وەپێ بەساس له لێ سێنێدەێ و غەنیمەتەگەێ بەش بەشەو کێ. هەر کەس وەگەرد مه نیه، وه زد منه و هەر کەس وەگەرد مه گردەو نەکێ، تویچنێده یەکەو. «وەختێ روح ناپاک وه کەسێ تێدە دەیشت، وەرەو جایل وشک و بی ئاو چود تا شونێگ ئەڕا مەنن بوینیدەو. وەلێ وەختێ پەێا نەکرد وه خوەێ ئویشێ: ”ماڵەگە م که له لێ هاتمه دەیشت، وه دواره چمه ناوێ.“ وەلێ وەختێ رەسده ئەوره ماڵەگه گزێ دریاێ و ترکتەمیس دوینی، جا چود و هەفت روح شەڕئاشوتر له خوەێ تیەرێ و گشتێان چنه ناوێ نیشتەجێ بون. ئاخر ئەو ئایەمه خراوتر له ڕوژ یەکمێ بود.» وەختێ عیسا ئی قسیەیله کردیا، ژنێگ وەناو مەردمەو وه دەنگ بەرز وەت: «خوەش وه حاڵ ژنێگ که تو زایه و شیر داسه پێد.» وەلێ عیسا وەت: «نه، بەڵکەم خوەش وه حاڵ ئەوانه که کەڵام خودا شنەفن و وه جێ تیەرن.» وەختێ جەماێەت داشت فرەترەو بویا عیسا وەت: «ئی نەتەوه، نەتەوەێ فره شەڕئاشوێگن. داواێ نیشانەێگ کەن! وەلێ نیشانەێگ نیرێیده پێان بێجگه نیشانەێ یونس پەێخەمەر. چوینکه هەر ئەوجورە که یونس پەێخەمەر نیشانەێگ بی ئەڕا مەردم شار نێنەوا، کوڕ ئنسانیش ئەڕا ئی نەتەوه بوده نیشانەێگ. له ڕوژ داوەری، مەلەکەێ باشور وەگەرد ئی نەتەوه زنیەو بود و ماکومێان کەێد، چوینکه ئەوه وه ئەو سەر دنیا هات تا زانیاری سڵێمان پادشا بشنەفێ، بنوڕن، کەسێگ گەوراتر وه سڵێمان پادشا ها ئێرا. مەردم شار نێنەوا له ڕوژ داوەری وەگەرد ئی نەتەوه زنیەو بون و ماکومێان کەن، چوینکه ئەوانه وەبونەێ بانگەوازی یونس توبه کردن، بنوڕن، کەسێگ گەوراتر له یونس ها ئێرا. «هویچکەس چراخێگ ڕوشن نیەکێ تا بشاریدێەو یا بنێدەێ ژێر سەوەتەێگ، بەڵکەم چراخەگه وەبان چراخدان نێدێ تا هەر کەس باێده ناو نویرەگه بوینی. چەو تو، چراخ جەسەێ تنه. ئەگەر چەود ساق بود، گیاند گشتێ ڕوشناو بود. وەلێ ئەگەر چەود ساق نود، گیاند گشتێ پڕ وه تیەریکی بود. ئمجا هوشد بو نەخواێ نویریگ که ها ناو تو، تیەریکی بود. ئەگەر گیاند گشتێ پڕ له ڕوشنایی بود و یەێ توزیش له لێ تیەریک نود، گیاند گشتێ بریقه دەێ، جور وەختێ که نویر چراخێگ کەفتیەسه ملدەو.» وەختێ عیسا قسیەگانی تەمام بی، یەکی وه زانایل فرقەێ فەریسی، ئەڕا نان خواردن دەنگێ کرد. ئەیویش چیه ئەڕا ماڵی و دانیشت. وەلێ فەریسیەگه وەختێ دی، عیسا وەرجه نان خواردن دەسیلێ نەشورد، ئەڵاجوی هات. ئمجا عیسا خوداوەند وەپێ وەت: «ئیوه فەریسیەیل دەیشت پیاڵه و پێشقاو پاکەو کین، وەلێ وه ناخەو پڕ وه تەما و ناپاکیین! ئێ نەفامیل، ئەوه که دەیشتێ درس کردێه، ناویشێ درس نەکردیه؟ جا له ئەو چشتیله که وەناو پیاڵه و پێشقاو دێرین سەدەقه بێەن، تا گشت چشتێگ ئەڕادان پاکەو بود. «وای وه حاڵ ئیوه فەریسیەیل! ئیوه له نەعناع و سوداب و هەر جور سەوزێگ ده یەک دین، وەلێ دادپەروەری خودا نادیده گرین و مابەت له هویردان چیه. ئیانه باێه وه جا باوردیاین و ئەوانیشە نەخستیاینه پشت گوش. وای وه حاڵ ئیوه ئی فەریسیەیل! چوینکه خوەشدان تێ له خاسترین شون کەنیسەیل بنیشین و مەردم وەناو کویچه و بازار سڵامدان بکەن. وای وه حاڵ ئیوه! چوینکه جور قەوریلێگین که نوقمەو بینه، مەردمیش نەزانسته له بانیان ڕێ کەن.» یەکی له قازییل شەریعەت وه جواو عیسا وەت: «ماموستا، تو وەگەرد ئی قسیەیله دێرێ وه پێمانیش خراو دەێ.» عیسا وەت: «وای وه حاڵ ئیوەیش، ئێ قازییل شەریعەت، چوینکه باریل قورسیگ نینه بان شان مەردم، وەلێ خوەدان نیەتواین تەنانەت کلکێگ ئەڕا مەیەت داین تەکان بێین. وای وه حاڵ ئیوه، چوینکه ئەڕا پەێخەمەریلی که وه دەس باوگیلدان کوشریانه، مەقبره سازین! وه ڕاسی که هەر ئیجوره وه کار ئەوانه مور کوتین. ئەوانه پەێخەمەریل کوشتن و ئیوه مەقبەره ئەڕاێان درس کین. وه ئی بونه زانیاری خودا فەرمایش کردێه که ”مه ئەڕا ئەوانه پەێخەمەریل و ڕەسولەیل کل کەم. وەلێ بڕێگیان کوشن و بڕێگیان عەزاو دەن.“ جا، خوین گشت پەێخەمەریلی که خوینێان له دامەزرانن جهان تا ئێرنگه ڕشیاس ها مل ئی نەتەوه، له خوین هابیل گردێه تا خوین زەکەریا که وه بین قوروانگا و شون موقەدەس مابەد کوشیا. بەڵێ، وەپێدان ئویشم که ئی نەتەوه ئەڕا خوین ئی هەمگه حساو دەێدەو. وای وه حاڵ ئیوه ئێ قازییل شەریعەت! چوینکه کلیل ماریفەت هەڵگردینه، نه خوەدان چینه ناو، نه هیلین کەسیل تر بچنه ناو.» وەختێ عیسا چیاده دەیشت، ماموستایل تەورات و فەریسیەیل سەخت وەگەرد ئەوه وه موخالفەت هەڵسان و له باوەت چشتیل فرەێگ پرسیاره لێ کردن، جا کوڵه لێ گردوین و له فتراقا بین تا قسیەیگ له دەمێ دەر باێ و بخەنێ دام. وه ئی وەخته، هەزاران نەفەر گردەو بین، ئەوقره که پا نیانه مل یەکەو. عیسا یەکم جار وەگەرد شاگردیل خوەێ شرو کرده قسیه کردن وەت: «له خەویرترش فەریسیەیل که هەر ئەو دوڕوییەسه، دویری بکەن. هویچ چشت شاریایەو نیه ئاشکرا نود و هویچ چشت نوقومێگ نیه دیار نود. جا هەر چی وەناو تیەریکی وەتینه، وەناو ڕوشنایی شنەفین و هەر چی وه پشت دەریل بەسریای پچه کردینه، له بان ماڵیل جار درێید. «ڕەفیقیلم، وه ئیوه ئویشم له کەسیلێ که جەسه کوشن و فرەتر له ئیه نیەتویەنن کارێ بکەن، ڕخدان نەچود. وەلێ وەپێدان نیشان دەم له کی باێه ڕخدان بچود: له ئەوه که وەشون کوشتن جەسه، دەسڵات ئیه دێرێ بخێده جەهەنم. بەڵێ، وه ئیوه ئویشم، له ئەوەسه که باێه ڕخدان بچود. مەر پەنج مەلویچگ نیەفروشنه دو پویل سیه؟ وەلێ خو تەنانەت یەکی له ئەوانه له هویر خودا نیەچود. تەنانەت موییل سەر ئیوه وه تەمامی ژماریاس. ڕخدان نەچود، ئیوه فرەتر له هەزاران مەلویچگ تیەرزیەن. «وەپێدان ئویشم، هەر کەس له لاێ مەردمەو وه مه ئێقرار بکێ، کوڕ ئنسانیش وه نوای فریشتەیل خودا ئێقرارێ کەید. وەلێ هەر کەس له لاێ مەردم من ڕەد بکێ، وه نوای فریشتەیل خودا ڕەد کریەد. هەر کەس قسیەیگ وه زد کوڕ ئنسان بویشی، بەخشریەد، وەلێ ئەوه که وه روح‌القودوس کفر بکێ، نیەوەخشرێی. وەختێ ئیوه بردندانه ئەڕا کەنیسەیل و نوای حاکمیل و فەرمانرەوایل، نگران نەون چوی له خوەدان دەفا بکێن یا چه بویشین، چوینکه روح‌القودوس هەر ئەو وەخته یاێدان دەێ چه باێه بویشین.» لەناکاوه یەکی وەناو مەردم وەپێ وەت: «ماموستا، وه براگەم بویش میرات باوگمان وەگەردمەو بەش بکێ.» عیسا جواو دا: «پیاگه، کی مه وەناو ئیوه کردێەسه قازی یا بەشکەر؟» ئمجا عیسا وه مەردم وەت: «هوشدان بود و له هەر جور حرس و تەما پارێز بکێن، چوینکه زنەیی ئنسان وه فراوانی دارایەگەێ نیه.» ئمجا ئی مەسلەته ئەڕاێان هاورد: «پیاێ دەوڵەمەنێگ، زەویزارەگەی بەر فرەێگ دا دەس. جا وەگەرد خوێەو فکر کرد، ”چه بکەم، چوینکه شونێگ ئەڕا ئەمبار کردن خەرمانەگەم نێرم؟“ ئمجا وەت: ”زانستم چه باێه بکەم! ئەمبارەگانم ڕمنم و ئەمباریل گەوراترێ درس کەم و گشت گەنم و چشتەگانم وەناو ئەوانه گردەو کەم. ئەوسا وه خوەم ئویشم: کوره گیانەگەم، ئەڕا چەن ساڵیگ دارایی فرەێگ گردەو کردیده. ئێرنگه وه خیاڵ ڕەحەت زنەیی بکه؛ بخوه و بنوش و کەیف بکه.“ وەلێ خودا وەپێ وەت: ”ئێ نەزان! هەر ئیمشەو گیاند لەلێد سێنریەێ. جا هەر چی گردەو کردیده، ئەڕا کی مینێ؟“ ئیه ئاخر کەسێگه که ئەڕا خوەێ ماڵ و دارایی گردەو کەی، وەلێ له لاێ خوداوه دەوڵەمەن نیه.» ئمجا عیسا وه شاگردیل خوەێ وەت: «جا وه ئیوه ئویشم، نه نگران زنەییدان بون که چه بخوین و نه نگران جەسەدان که چه بکێنه وەر. چوینکه زنەیی وه خواردن و جەسه وه دڵنگ، گرنگتره. بنوڕنه غەڵایل: نەکاڵن و نه درەو کەن، نه کەێان دێرن و نه ئەمبار؛ وەلێ خودا روزیێان دێ. جا ئیوه چەنێ فرەتر له باڵەندەیل تیەرزیەن! کیه له ئیوه که بتویەنێ وەگەرد نگرانی، ساتێگ وه عومر خوەێ فرەترەو بکێ؟ جا، ئەگەر ئیوه نیەتویەنین ئیجور کار بویچگی بکێن، وەبونەێ چه نگران باقیێن؟ بنوڕنه گوڵیل سوسەن چوی گەورا بون؛ نه زامەت کیشن و نه تەشی ڕسن. وه ئیوه ئویشم تەنانەت سڵێمان پادشایش وەگەرد تەمام شکو و جەڵاڵیەو جور یەکی له ئەوانه ڕەنگین نوی. جا ئەگەر خودا گژگیای دەیشت که ئیمڕو هەس و سو فڕه دریده ناو تەنویر، ئیجور دایپوشنی، چەنێ فرەتر ئیوه داپوشنێ، ئێ کەم ئیمانیل! جا وەشون ئیه نەون که چه بخوین یا چه بنوشین؛ نگرانیش نەون. چوینکه گشت ملەتیل دنیا وەشون ئیجور چشتیلێگن، وەلێ باوگ ئاسمانیدان زانی که وه ئی هەمگه چشته هەوەجیدان کەفێ. بەڵکەم ئیوه، وەشون پادشایی ئەوه بون، که ئیانیشه گشتێ درێیده پێدان. «ئێ ریەن بویچگ، زاوردان نەچود، چوینکه خوەشنودی باوگ ئیوه ئیەسه که ئی پادشایه بێیده پێدان. هەر چی دێرین بفروشن و بێەنه دەستەنگیل؛ ئەڕا خوەدان کیسەیلێگ گورجەو بکەن که نیەپویترکێید و گەنجێ که بنێ نیەتێید وەناو ئاسمان گردەو بکەن، شونێگ که نه دز تێد وه نه بید دەێەڵێ. چوینکه گەنجدان وه هەر کوره بود، دڵدانیش ها ئەوره. «ناوقه ئەڕا خزمەت بوەسن و چراخیلدان ڕوشن بیلن. جور کەسیلێ بون که چەوەڕێن تا گەورەێان له سویر باێدەو، تا وەختێ له ڕێەو رەسی و دەر کوتا، زویزی دەر ئەڕاێ واز بکەن. خوەش وه حاڵ خوڵامیلێگ که وەختێ گەورەێان باێدەو، ئەوانه وه خەوەر و هوشیار دوینید. وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، خوەێ ناوقه ئەڕا خزمەت کردنێان بەسێد؛ بەڵێ، تیەرێ نێدیانه سەر سفره و تێدە نوا، له لێان مێواندارێ کەی. خوەش وه حاڵ خوڵامیلێگ که وەختێ گەورەێان له ڕێەو رەسی، چ وه نیمه شەو، چ شەوەکی شەفەق، ئەوانه وه خەوەر و هوشیار دوینید. «وەلێ ئیه بزانن ئەگەر خاون ماڵ بزانستیا دز وه چ ساتێگ تێد، نەێشتیاد وه ماڵەگەێ دزی بکێ. ئمجا ئیوەیش گورجەو بون، چوینکه کوڕ ئنسان وه یەێ ساتێگ تێ که فکریشێ نیەکین.» پتروس پرسی: «گەورەم، ئی مەسلەته ئەڕا ئیمه هاوردی یا ئەڕا گشت؟» عیسا خوداوەند وه جواوی وەت: «ئێ ئەو کاروەدەس ئەمین و زانا کیه که ئەرواوەگەێ ئەوه ناسه بان سەر خزمەتکاریل ماڵەگەێ خوەێ تا بەش نان ئەوانه وه وەخت خوەێ بێی؟ خوەش وه حاڵ ئەو خوڵامه که وەختێ ئەرواوەگەێ باێدەو، دوینی خەریک کار کردنه. وه ڕاسی وەپێدان ئویشم، ئەوه دا نێده بان سەر گشت دارایەگەێ خوەێ. وەلێ ئەگەر ئەو خوڵامه وه خوەێەو بویشی که ”ئەرواو وه هاتنێ دێر کردێه،“ شرو بکێده کوتاین خوڵامیل و کەنیزیل و بنیشێده خواردن و نوشاین و سەرخوەش کردن، ئەوسا ئەرواوەگەێ وه ڕوژی که خوڵامەگه فکریشێ نیەکێ وه یەێ ساتێگ که له لێ ئاگا نیه تێد و هەر وه ئەوره له ناوڕاسەو کەێدەێ دو کوتەو، خێدەێ شونێ که خێانەتکاریل خەن. «خوڵامێگ که خاست ئەرواوەگەێ زانید وەلێ خوەێ ئەڕا ئەنجامێ گورجەو نیەکێ، قەمچی فرەێگ خوەێ. وەلێ ئەوه که خاست ئەرواوەگەێ نیەزانێ و کارێ کەی که لایق قەمچیه، قەمچی کەمتری خوەێ. وە هەر کەیش فرەتر بێریەێد، داواێ فرەتریش له لێ کەن؛ هەر کەیش کار فرەترێگ بسپارنه دەسێ، فرەتریش جواوگو بود. «من هاتمه تا ئاگر وەبان زەوی بکەمەو، خوزگه تا ئێرنگه کریایدەو! وەلێ مه خوسڵ تەعمیدێگ دێرم که باێه بگرم و تا وه ئەنجام برەسێ چەنێ هامه ژێر فشار. ئێ گومان کین هاتمه تا ئاشتی و سڵامەتی وه زەوی بارم؟ نه، بەڵکەم هاتمه تا جیایی بخەمه ناودان. چوینکه له ئیەولا، له ماڵێگ که پەنج نەفەر وەناوێ بود جیایی کەفێ؛ سێ وه زد دو بون و دو وه زد سێ. باوگ وه زد کوڕ و کوڕ وه زد باوگ، داڵگ وه زد دویەت و دویەت وه زد داڵگ، خەسویره وه زد وەوی و وەوی وه زد خەسویره.» عیسا ئیەیشه وه جەماێەت وەت: «وەختێ دوینین هەوریگ وه ڕوژئاوا دەر هات، زویزی ئویشین: ”واران وارێد،“ وارانیش واری. وەختێ وا له باشور هەڵ کەی، ئویشین: ”هەوا گەرمەو بود،“ هەر ئیجوریشه بود. ئێ دوڕوییل! ئیوه که خاس زانین چوی شێوەێ زەوی و ئاسمان بخوەنین، ئێ چوی نیەتویەنین زەمانێ که هاینه ناوێ بخوەنین؟ «ئەڕا نیەتویەنین ئەو چشته که درسه ئەڕا خوەدان داوەری بکێن؟ وەختێ وەگەرد شاکیەگەد چیده ئەڕا لاێ قازی، تەقالا بکه تا وەناو ڕێ وەگەردێ دوسی بکێ، نەخواێ بکیشێدەده لاێ قازی و قازی تو وه مامور بسپارێ و بکەفێه زندان. وەپێد ئویشم که تا قروش ئاخرێ نێید، هەراێهەر وه زندان نیەتێدە دەیشت.» هەر ئەو زەمانه، بڕێگ له کەسیلێ که وه ئەوره بین، له باوەت ئەو مەردمیل ناوچەێ جەلیله ئەڕا عیسا وەتیان که چوی پیلاتوس فەرماندار رومی، ئەوانه کوشتوی و خوینێان وەگەرد خوین قوروانییلیان کردویه یەکەو. عیسا وه جواویان وەت: «گومان کین، وەبونەێ ئیه که ئی جەلیلەگانه که ئیجوره زەجر کیشانه، له باقی مەردم جەلیل گوناکارتر بینه؟ نه، وەپێدان ئویشم که ئیجوره نیه. بەڵکەم ئەگەر توبه نەکێن، ئیوەیش گشتدان هەر ئیجوره نابود بوین. یا گومان کین ئەو هەیژده نەفەره که برج سیلوئام کەفته ملێان و مردن، له باقی مەردمیل نیشتەجێ شار ئورشەلیم خەتاکارتر بینه؟ نه، وەپێدان ئویشم که ئیجوره نیه. بەڵکەم ئەگەر توبه نەکێن، ئیوەیش گشتدان هەر ئیجوره نابود بوین.» ئمجا عیسا ئی مەسلەته هاورد: «پیاێگ دار هەنجیرێگ وەناو باخ ئەنگویرەگەێ چقان. وەختێ تواس میوەگەێ بچنی، چشتێ وه قەێەو پەێا نەکرد. وه باخەوانەگەێ وەت: ”بنوڕ، مه ئێرنگه سێ ساڵه ئەڕا میوه چنین ئی داره تیەم وەلێ چشتێ نیوینمەو. دارەگه بوڕ، ئەڕا خاکەگه داگیر بکێ؟“ وەلێ ئەوه جواو دا: ”گەورەم، بیل تا یەێ ساڵ تریش بمینێ. دەورێ کەنم و کوتی دەم. ئەگەر ساڵی تر میوه هاورد خو خاس؛ ئەگەر ناورد ئەو وەخته بوڕێ.“» یەێ ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله، عیسا وەناو کەنیسەێگ تالیم دیاد. وه ئەوره ژنێگ بی که روح ناپاکێگ هەیژده ساڵ عەلیلی کردوی. پشتێ چەمیاێ و هویچ جورێگیش تویەناێ ڕاسەو بین نیاشت. وەختێ عیسا دیەێ، چڕێی لاێ خوەێ و وەت: «ژنەگه، له نەخوەشیەگەد شەفا گردێ!» ئمجا دەس ناده ملێ و ژنەگه زویزی ڕاسەو بی و ستایش خودا کرد. وەلێ سەروک کەنیسه وەبونەێ ئیه که عیسا وه ڕوژ شەبات شەفا داوید توڕه بی و وه مەردم وەت: «شەش ڕوژ ئەڕا کار کردن دێرین. وەناو ئەو ڕوژیله بان و شەفا بگرن، نه وەناو ڕوژ شەبات.» عیسا خوداوەند وه جواوی وەت: «ئێ دوڕوییل! هویچ کام له لێدان وه ڕوژ شەبات مانگا یا خەرەگەێ له تویله واز نیەکێ بارێدەێ دەیشت ئاوێ بێی؟ جا نەبایه ئی ژنه که له نەتەوەێ ئێبراهیمه و شەیتان هەیژده ساڵه گیرودەێ کردێه، وه ڕوژ شەبات وه ئی گیرودەیه ڕزگار بکرێ؟» وەختێ عیسا ئیه وەت، موخالفیلێ گشتێان خجاڵەتەو بین، وەلێ مەردم گشتێ وه ئەو هەمگه کاریل ئەڵاجویە شادمانەو بین. ئمجا عیسا وەت: «پادشایی خودا مینێده چه؟ وه چه بەراوردی بکەم؟ جور دەنگ خەردەلیگه پیاێگ هەڵگرد و وەناو باخەگەێ کاڵێ. ئەو دەنگه سەوز کرد و بیه دارێگ، هەر ئەو جوره باڵەندەیل ئاسمان هاتن و وەبان پەلەگانێ لانه درس کردن.» وه دواره وەت: «پادشایی خودا وه چه بەراورد بکەم؟ جور خەویرترشیگه که ژنێگ هەڵگرد و وەگەرد سێ لنگه ئارد دادەێ یەکەو تا گشت خەویرەگه هەڵ باێ.» عیسا وەناو ڕێ ئورشەلیم، چیاده شاریل و ئاوایێل و تالیم دیاد. وه ئی ناوه، یەکی له لێ پرسی: «گەورەم، تەنیا قێر کەمێ له مەردم نجات پەێا کەن؟» عیسا وەپێان وەت: «فره تەقالا بکەن تا له دەر تەنگ بچنه ناو، چوینکه وەپێدان ئویشم، فره له کەسیلێگ زور کەن تا بچنه ناو، وەلێ نیەتویەنن. وەختێ ساێو ماڵ هەڵسێد و دەرەگه بەسێ، وه دەیشت مینین و دەر کوتین و ئویشین: ”گەورەم، دەرەگه ئەڕا ئیمه واز بکه!“ وەلێ ئەوه جواو دەێ: ئیوه نیەناسم؛ نیەزانم هن کورەین.“ ئیوه ئویشین: ”ئیمه وەگەرد تو خواردیمن و نوشایمن و تو وەناو کویچەگانمان تالیم دیای. وەلێ ئەوه ئویشێ: ”ئیوه نیەناسم؛ نیەزانم هن کورەین. له مه دویرەو بکەفن، ئێ خراوکاریل!“ وەختێ دوینین ئێبراهیم و ئەسحاق و یاقوب و گشت پەێخەمەریل هانه ناو پادشایی خودا، وەلێ ئیوه مارومین، جا له ئەوره بوده گیره و دگان وەبان یەک ساین. مەردم له ڕوژهەڵات و ڕوژئاوا و باکور و باشور تیەن و وه سەر سفرەێ پادشایی خودا دانیشن. ئیه بزانن، ئاخرینیلێ هەن که بونه یەکمین و یەکمینیلێ که بونه ئاخر.» وه ئەو وەخته، چەن نەفەرێگ وه زانایل فرقەێ فەریسی هاتنه ئەڕا لاێ عیسا و وەتن: «ئێره بیلەجێ و بچوه ئەڕا شونێگتر، چوینکه هیرودیس حاکم تواێ بکوشێدەت.» عیسا وەپێان وەت: «بچن وه ئەو ڕوییه بویشن: ”ئیمڕو و سو دێویل کەمه دەیشت و مەردمیش شەفا دەم، وه ڕوژ سێیەم کار خوەم تەمام کەم. وەلێ ئیمڕو و سو و دسو باێه وه ڕێ خوەم بەردەوام بوم، چوینکه مەحاڵه پەێخەمەر وه دەیشت ئورشەلیم بکوشرێ.“ ئێ ئورشەلیم، ئێ ئورشەلیم، ئێ قاتڵ پەێخەمەریل و کوچگوارانکەر ڕەسولەیلێ که کل کریەنه لاێ تو! چەن جار تواسم جور مامرێگ که جویجگەگانی وه ژێر باڵیل خوەێ گردەو کەێد، مناڵەگاند گردەو بکەم، وەلێ نەتواسێ! ئێرنگه ماڵەگەدان ئەڕا خوەدان چوڵ بمینێ. وەپێدان ئویشم دی مه نیوینین تا وەختێگ که بویشین: ”بمارکه ئەوه که وه ناو خوداوەند تێ.“ یەێ ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله عیسا ئەڕا نان خواردن چویه ئەڕا ماڵ یەکی وه ڕابەریل فرقەێ فەریسی، ئەوانه که وه ئەوره بینه خاس چەویانه عیسا بی. ڕوی وه ڕوی عیسا پیاێگ بی که گیانێ ئاو هاوردوی. عیسا له قازییل شەریعەت و فەریسیەیل پرسی: «شەفا داین وه ڕوژ شەبات ڕەواس یا نه؟» ئەوانه بیدەنگ مەنن. جا عیسا پیاگه گردێ و شەفاێ دا و کلیەو کرد. ئمجا عیسا ڕوی کرده پێان و پرسی: «کیه له لێدان کوڕەگەێ یا مانگاگەێ وه ڕوژ شەبات بکەفێه ناو چاێگ و زویزی دەرێ نارێ؟» ئەوانه جواوێگ نیاشتن که بێەن. عیسا وەختێ دی، مێوانیل چوی بان مەجلس ئەڕا خوێان گرن، ئی مەسلەته ئەڕاێان هاورد: «وەختێ کەسێ ئەڕا سویرێگ دەنگد کەید، وەبان مەجلس مەنیش، نەخواێ یەکیگ ناودارتر له تو دەنگ کریاوی. ئەو وەخته ساێو مەجلس که دەنگ هەردگدان کردێه، تێد و وه تو ئویشێ: ”جیەگەد بیه ئیه. ئەو وەخته خەجاڵەت بوید و ملد لارەو کەێد و چیده خوار مەجلس نیشید. وەلێ هەر وەخت یەکی مێواند بکێ، بچو وه خوارترین شون مەجلس بنیش، تا وەختێ خاون مێوانی باێ، وەپێد بویشی: ”دوسەگەم، بەو بنیشه ئەو بانه.“ جا ئەو وەخته له لاێ باقی مێوانیل سەربەرزەو بویدن. چوینکه هەر کەس خوەێ گەوراوه بکێ، بویچگەو بو، هەر کەس خوەێ بویچگەو بکێ، سەربەرزەو بود. ئمجا عیسا وه ساێو مەجلس وەت: «وەختێ مێوانی نان نیمەڕو یا ئێواره دەێ، دەنگ ڕەفیقەیل و برایل و قەومیل و هاوسایل دەوڵەمەند مەکه؛ چوینکه ئەوانیش دەنگد کەن و هەر ئیجوره ئەوەزی دوینی. جا وەختێ مێوانی دەێ، دەنگ دەستەنگ و فەلەج و شەل کوریل بکه، که بەختەوەر بویدن؛ چوینکه ئەوانه چشتێ نێرن ئەوەزی وەپێد بیەنەو. ئمجا تو پاداشد ئەو وەخته که ئایەمیل سالح زنیەو بون، گرید.» وەختێ یەکی له مێوانیلی که وەگەرد عیسا هاوسفره بی ئیه شنەفت، وەت: «خوەش وه حاڵ ئەوه که وەناو مێوانی پادشایی خودا نان خوەێ.» جا عیسا وەپێ وەت: «یەکی مێوانی گەوراێگ خسته ڕێ و قێر فرەێگ دەنگ کرد. جا وەخت نان ئێواره که رەسی، خوڵامەگەێ کل کرد تا وه دەنگ کریایەگان بویشی، ”گشت چشتێگ گورجه بان.“ وەلێ ئەوانه هەر کامێان دەسپێچکێگ هاوردن. یەکی وەت: ”زەویێگ سەندمه باێه بچم بوینمێ. لاڵکمه پێد بوەخشەم. یەکیگ تر وەت: ”پەنج جفت گا سەندمه، ئێرنگەیش توام بکەفمه ڕێ تا بزانم چوینن. لاڵکمه پێد بوەخشەم.“ سێیەمیش وەت: ”تازه ژن خوازیمه، وه ئی بونه نیەتویەنم بام.“ ئمجا خوڵامەگه هاتەو و ئەرواوەگەێ وه ئی چشتیله ئاگادار کرد. جا ساێو ماڵ توڕه بی و وه خوڵامەگەێ دەستور دا تا زوی بچوده ناو کویچه و بازار شارەگه دەستەنگ و فەلەج و کور و شەلەگان بارێ. خوڵامەگه وەت: ”گەورەم، دەستورد ئەنجام دام، وەلێ هێمراێ جا هەس.“ ئمجا ئەرواوەگەێ وەت: ”بچوه ناو جاده و چەپەڕێەگان دەیشت شارەگه هەر وه زوریش بیه مەردم باره ئەڕا ئی مێوانی منه تا ماڵەگەم پڕەو بود. وەپێدان بویشم هویچ کام وه ئەوانه که دەنگیان کردویم، دەم وه قێ ئی نان ئێواره نیەن.» مەردم فرەێگ وەگەرد عیسا بین. ڕوی کرده پێان و وەت: «هەر کەس وەشون منەو باێ له باوگ و داڵگ، ژن و مناڵ، برا و خویشک و تەنانەت له گیان خوەێ دەس نەشوری، نیەتویەنی بوده شاگرد مه. هەر کەیش سەلیب خوەێ نەگریه کوڵەو وەشون منەو نای، نیەتویەنی بوده شاگرد مه. «کیه له لێدان که بتواێ برجێگ بنیاد بنێد و یەکم جار نەنیشێد تا خەرجەگەی حساو کتاو بکێ و بوینی ئێ تویەناێ تەمام کردنێ دێرێ یا نه؟ چوینکه ئەگەر بنەواێ بنێ وەلێ نەتویەنێ تا بان بویدەێ، هەر کەس بوینیدێ، تویلەکی وەپێ کەێد، ئویشێ: ”ئی پیا شرو کرده سازینێ، وەلێ نەتویەنست تەمامی بکێ! «وه یا کام پادشا بیه که بچود و وەگەرد پادشاێگ تر شەڕ بکێ، بی ئەوه که یەکم جار بنیشێ و فکر بکێ که وەگەرد ده هەزار سەرباز تویەنێ بچوده نوای کەسێ که وەگەرد بیس هەزار سەرباز هاتیەسه سەڕێ؟ ئەگەریش تویەنا نێری وه نوای بوسێ، تا لەشکەر دشمەن دویره، نمایەندەێگ کل کەی تا وەگەردێ ئاشتی بکێ. جا هەر ئیجوره هویچ کام وه ئیوەیش تا وه گشت دارایی خوەدان دەس نەشورین، نیەتویەنین بوینه شاگرد مه. «نمەک خاسه، وەلێ ئەگەر تامێ له دەس بێی، چوی بو وه دواره سوڵەو بکرێ؟ نه وه کار زەوی تێی و نه وه دەرد مشتی کوت؛ بەڵکەم ڕشننێ دویر. هەر کەس گوش شنەوا دێرێ، بشنەفێ!» جا باجگریل و گوناکاریل گشتێان له لاێ عیسا گردەو بویان تا قسیەیلی بشنەفن. وەلێ زانایل فرقەێ فەریسی و ماموستایل تەورات وه خوتەخوت کردن وەتیان: «ئی پیا گوناکاریل قەبوڵ کەید و وەگەردێانەو هاوسفره بود.» جا عیسا ئی مەسلەته ئەڕاێان هاورد: «کیه له لێدان که سەد گله پەس بیاشتود و وەختێ یەکی له ئەوانه گوم بود، ئەو نەوەد و نو گله وه ئەو دەیشته نێلیده جێ و وەشون ئەو یەێ گله گوم بیه نەچود تا بوینیدیەو؟ وەختێ پەسه گوم بیەگه دیەو، وه خوەشی خیدی مل شان و چوده ئەڕا ماڵ، ڕەفیقەیل و هاوساگانێ چڕێد و ئویشێ: ”وەگەرد منەو شادی بکەن، چوینکه پەسه گوم بیەگه پەێاێ کردمه. وەپێدان ئویشم، هەر ئیجوره ئەڕا یەێ گوناکار که توبه کەید، جەشن و شادی گەوراترێگ وه ئاسمان بەر پا بود تا ئەڕا نەوەد و نو ئایەم سالحانه که هەوەجی وه توبه نێرن. «وه یا کام ژنه که ده سکەێ نقره بیاشتود و وەختێ یەکی وه ئەوانه گوم بود، چراخێگ ڕوشن نەکێد و ماڵەگه گزێ نێید و تا نوینیدیەو دەس له وشکانن هەڵنەگرێ؟ جا وەختێ دێیەو، ڕەفیقەیل و هاوساگانێ چڕێد و ئویشێ: ”وەگەردمەو شادی بکەن، چوینکه سکه گوم بویەگەم دیمەو.“ وەپێدان ئویشم، هەر ئیجوره وەختێ گوناکارێگ توبه بکێ فریشتەیل خودا شادی کەن.» ئمجا عیسا وەشونێ فەرمایش کرد: «پیاێگ دو گله کوڕ داشت. یەێ ڕوژ کوڕه بویچگەگه وه باوگێ وەت: ”باوگه، بەشێگ له دارایەگەد که وه مه رەسێ، ئیسه بیەری پێم.“ ئمجا باوگێ دارایەگەێ وه بین ئەو دو گله بەشەو کرد. وەشون چەنێ، کوڕ بویچگەگه هەر چی داشت گردەو کرد و چیه ئەڕا وڵات دویرێگ و دارایەگەیشێ وه ئەوره وه ئەڵواتی دادەێ واێا. وەختێ هەر چی داشت خەرجی کرد، قاتوقڕی سەختی وه ئەو وڵاته هات ئەویش کەفته تەنگێ سەختێگ. جا چی و بیه خزمەتکار یەکی له مەردمیل ئەو وڵاته. ئەویش کلی کرده سەر زەویەگانی تا ورازەگانێ بلەوەڕنێ. کوڕەگه ئاوەختی وه دڵێ مەن که وه خوراک ورازەگان زگ خوەێ تێر بکێ، وەلێ هویچکەس چشتێ وەپێ نیاتیاد. دەس ئاخر هاته خوەێ و وەت: ”ئێ خو کارکەرگان باوگم نان زیایەیش دێرن و مه له ئێرا له ورسیایەو دێرم مرم. ئیەسه هەڵسم چمه ئەڕا لاێ باوگم وەپێ ئویشم: ’باوگه، وه ئاسمان و وه تو گونا کردمه. دی من لایق نیم کوڕد وه حساو بام. جور یەکی له کارکەرەگاند وەگەردمەو ڕێ رەوشت بکه.“‘ «جا هەڵساد و کەفته ڕێ وەرەو ماڵ باوگێ، وەلێ باوگێ که وه دویرەو دیەێ دڵی ئەڕاێ سزیاد و وه دو چیه ئەڕا لاێ، گردێ باوشەو تێر ماچێ کرد. کوڕەگه وەت: ”باوگه، وه ئاسمان و وه تو گونا کردمه. دی لایق نیم کوڕد وه حساو بام.“ وەلێ باوگێ وه خوڵامەگانێ وەت: ”زوی بچن! خاسترین بەتیه بارن بکەنه وەرێ. کلکەوانەێگ بکەنه کلکێ و کەوشیش بکەنه پاێ. گور پەروارێگ بارن، سەری بوڕن تا بخوەیمن و جەشن بگریمن. چوینکه ئی کوڕ منه مردوی، وه دواره زنیەو بیه؛ گوم بوی، پەێا بی! ئمجا جەشن گردن و شادی کردن. «وه ئی وەخته کوره گەوراگه که وەناو زەویزار بی، وەختێ نزیک ماڵ بی و دەنگ ساز دێوڵ و هەڵپەڕگه شنەفت، یەکی له خزمەتکاریل چڕێ له لێ پرسی: ”چ خەوەرێگه؟“ خزمەتکارەگه جواو دا: ”براگەد هاتێەسەو باوگد گور پەروارێگ سەر بڕیە، چوینکه کوڕەگەێ وه سڵامەت دیەسەو. وەلێ کوره گەوراگه، فره توڕه بی و نەتواس بچوده ئەڕا ماڵ. جا باوگێ هاته دەیشت و لاڵکیاده پێ. وەلێ وه جواو باوگێ وەت: ”بنوڕ، ئیه چەن ساڵه جور یەێ خوڵام خزمەت وەپێد کردمه و هەراێهەر وه ژێر فەرماند دەر نەچیمه. وەلێ تو هویچ وەخت تەنانەت یەێ گیسکه کوڕپەێگ وەپێم نیایده تا وەگەرد ڕەفیقیلم مێوانیێگ بخەمه ڕێ. وەلێ ئێرنگه ئی کوڕده هاتێەسەو، کوڕێگ که دارایەگەد وەگەرد لەشفروشیل داده واێا، ئەڕاێ گور پەروارێگ سەر بڕیده! باوگێ وەت: ”کوڕەگەم، تو هەر هایده گەرد منەو، هەر چی که دێرم، هن تنه. وەلێ ئێرنگه باێه جەشن بگریم و شادی بکێمن، چوینکه ئی براده مردوی، زنیەو بی؛ گوم بوی، پەێا بی!“» ئمجا عیسا وه شاگردیل خوەێ وەت: «دەوڵەمەنێگ کاروەدەسێگ داشت. وەختێ شکایەت وەپێ رەسی که کاروەدەسەگەێ دێرێ دارایەگەێ دەێده واێا، کاروەدەسەگەێ چڕێ و له لێ پرسی: ”ئیه چەس که له باوەت تو شنەفم؟ حساوەگاند بکه و دی نیەتویەنی کاروەدەس مه بوید.“ «کاروەدەس وەگەرد خوێەو فکر کرد: ”چه بکەم؟ ئەرواو تواێ له کار بکێدەمه دەیشت. تویەناێ بیل کوتاین نێرم و له گێاێ کردنیش عارم تێ. زانستم چه باێه بکەم تا وەختێ له کاروەدەسێ لام بردن، کەسیلێ بون ڕێم بێەنه ماڵ خوێان. ئمجا، قەردداریل ئەرواوەگەێ گله وه گله چڕی. له یەکمین پرسی: ”چەنێ قەرددار ئەرواوەگەمی؟“ جواو دا: ”سەد خومره روین زیتون.“ وەت: ”سورەتحساوەگەد بگر، زوی بنیش و بنویس، پەنجا خومره!“ ئمجا وه دویمی پرسی: ”تو چەنێ قەردداری؟“ جواو دا: ”سەد خەروار گەنم.“ وەت: ”سورەتحساوەگەد بگر و بنویس هەیشتا خەروار!“ «ئەرواو، وه کاروەدەس فێڵباز ئافەرمێگ وەت، چوینکه له ڕوی فام کار کردوی؛ وەبونەێ ئیه که مناڵیل ئی دەوره زەمانه وه هەڵس بنیش وەگەرد هاودەورەیلێان، وه مناڵیل نویر زاناترن. وەپێدان ئویشم ماڵ دارایی ئی دنیاێ گەنیاێه ئەڕا پەێا کردن ڕەفیقەیل خەرج بکەن تا وەختێ ماڵ داراییەگه چشتێ وەلێ نەمەن، وەناو ماڵیل ئەبەدی نیشتەجێدان بکەن. «کەسێ که وەناو کاریل بویچگ ئەمین بود، وەناو کاریل گەورایش ئەمینە، کەسێگیش که وەناو کاریل بویچگ ئەمین نود، وەناو کاریل گەورایش ئەمین نیه. ئمجا ئەگەر لەباوەت ماڵ دارایی نارەوای ئی دنیا ئەمین نوین، کیه که ماڵ دارایی ڕاسەکانی وه ئیوه بسپارێ؟ ئەگەریش لەباوەت ماڵ دارایی کەسێگ تر ئەمین نوین، کیه که ماڵ دارایی خوەدان بێیده پێدان؟ هویچ خزمەتکارێگ نیەتویەنی دو گله ئەرواو خزمەت بکێ، چوینکه یا له یەکی قینێ تێی و دوس ئەواکه دێرێ، یا سەرسپاردەێ یەکی بود و ئەواکه وه هویچ حساو کەی. نیەتویەنین هەم خزمەتکار خودا بوین، هەم خزمەتکار پویل.» زانایل فرقەێ فەریسی پویل دوس وەختێ ئی قسیەیله شنەفتن، وه عیسا تویلەکی کردن. عیسا وەپێان وەت: «ئیوه ئەو کەسیلینه که خوەدان وه مەردم، سالحان نیشان دین، وەلێ خودا وه دڵدان ئاگا و بیناس. هەر چشتێ که وه لاێ مەردمەو قورپ فرەێگ دێرێ، خودا قیزێ له لێ تێ! «تەورات و پەێخەمەریل تا زەمان یەحیا بین. وەشون ئەوه، خەوەر خوەش پادشایی خودا درێید و گشتیەکی وه زور و تەقالاێ خوێان توان بچنه ناوێ. وەلێ، ئاسانترە ئاسمان و زەوی له بین بچود تا ئیه که خاڵیگ وه تەورات بکەفێ! «هەر کەس ژنەگەێ تەڵاق بێی و ژنێگ تر بخوازێ، داوانپێسی کردێه، هەر ئیجوریشه هەر کەس ژن تەڵاق دریاێ بخوازێ، داوانپێسی کردێه. «پیاێ دەوڵەمەنێگ بی که دڵنگ ئەرخەوانی له کەتان نازک کردیا وەر و هەر ڕوژ خەریک خوەش گوزەرانی بی. کەمدەسێگ ئیلعازەر ناو که گیانێ پڕ له زام و زویخ بی، نیانێ دەر ماڵ ئەو پیا. ئیلعازەر ئاوەختی داشت وەگەرد بن دەفریلێ که وەبان سفرەێ دەوڵەمەنەگه کەفتیاد زەوی، خوەێ تێر بکێ. تەنانەت گەماڵیلیش هاتیان زامەگانێ لێسیانەو. ئمجا، ئەو پیاێ کەمدەسه مرد و فریشتەیل بردنێ ئەڕا لاێ ئێبراهیم پەێخەمەر. پیا دەوڵەمەنەگەیش مرد و ئەویش خاک کردن. جا وەختێ چەو هێز داد و دی که وه جهان مردگیل ها ناو عەزاو، له دویرەو ئێبراهیم پەێخەمەر دی که ئیلعازەریش وه لاێەو بی. جا وه دەنگ بەرز وەت: ”باوگ مه ئێبراهیم، بەزەیێد باێده پێم و ئیلعازەر ئەڕام کل که تا تک کلکێ وەناو ئاو تەر بکێ و زوانم هونکەو بکێ، چوینکه وەناو ئی ئاگره عەزاو کیشم. وەلێ ئێبراهیم جواو دا: ”ڕوڵەم، باره هویرد که تو وەناو زنەیی، له چشتیل خاس خوەد لەزەت بردێ، ئەو وەخته چشتیل خراو نسیو ئیلعازەر بی. ئێرنگه ئەوه وه ئێرا ها ناو ئاشاسێگ و تو هایده ناو عەزاو. تازه بێجگه ئیه، گڵاڵ گەوراێگ ها بین ئیمه و ئیوه؛ ئەوانه که بتوان وه ئیرەوە بانه ئەڕا لاێ تو نیەتویەنن و ئەوانیش که هانه ئەوره نیەتویەنن بانه ئەڕا لاێ ئیمه.“ پیا دەوڵەمەنەگه وەت: باوگه، لاڵکمه پێد ئیلعازەر کل بکه ئەڕا ماڵ باوگم، چوینکه مه پەنج برا دێرم. کلی بکه تا هەڕەشه بیده براگانم، نەخواێ ئەوانیش بکەفنه ئی شون عەزاوه. وەلێ ئێبراهیم وەت: ”ئەوانه موسا و پەێخەمەریل دێرن، با وه قسیەیل ئەوانه گوش بێەن. پیا دەوڵەمەنەگه وەت: ”نه، باوگ ئیمه ئێبراهیم، بەڵکەم ئەگەر کەسێ وەناو مردگیل بچوه ئەڕا لاێان، توبه کەن.“ ئێبراهیم وەپێ وەت: ”ئەگەر گوش نێەنه موسا و پەێخەمەریل، تەنانەت ئەگەر کەسێ وەناو مردگیل زنیەو بود، باوەڕ نیەکەن.» ئمجا عیسا وه شاگردیل خوەێ وەت: «خەڵەتیانیل گونا هەر هەس، وەلێ وای وه حاڵ ئەو کەسه که ئی خەڵەتیانیله له ڕێ ئەوه تێد. ئەڕاێ خاستر ئیه بی هارئاسیاوێگ بخەنه ملێ و فڕەی بێەنه ناو دەریا تا ئیه که بایس گوناێ یەکیگ وه ئی بویچگیله بود. جا هوشدانه خوەدانەو بود. ئەگەر براگەد گونا کرد، بگرێ گازتاوه، ئەگەر توبه کرد، بوەخشێ. ئەگەر ڕوژێ هەفت جار وه حەق تو گونا کرد و هەفت جار هاته ئەڕا لاد و وەت: ”توبه کەم،“ ئەوه بوەخش.» ڕەسولەیل وه عیسا خوداوەند وەتن: «ئیمان ئیمه فرەوه بکه!» عیسا خوداوەند وەت: «ئەگەر ئیمانێگ وه بویچگی دەنگ خەردەلێگ بیاشتوین، تویەنین وه ئی دار تویه بویشین له ریشەوه دەر بەو بچقیه ناو دەریا، گوشە لێدان تەکنێ. «کام له ئیوه، وەختێ که خوڵامەگەێ وه جفت کردن یا لەوەرانن پەسەگان وه دەیشت باێدەو، وەپێ ئویشێ: ”زوی بەو، بنیش نانەگەد بخوه“؟ مەر نیویشێ: نان ئێوارەێ مه گورجەو بکه ناوقەێ بوەس و بەو مێوانداریه لێم بکه تا بخوەم و بنوشم، ئمجا وەشون مه تو بخوه و بنوش“؟ مەر باێه سپاسگوزار خوڵامەگەێ بود که دەستورێ وه جا هاوردێه؟ جا، ئیوەیش وەختێ هەر چی وەپێدان فەرمان دریاس، وه جا بارن، بویشن: ”خوڵامیل بی منەتیم و تەنیا ئەنجام وەزیفه کردیمنه.“» عیسا وەختێ چیاده ئەڕا ئورشەلیم، له مەرز ناوچەێل سامره و جەلیل ڕەد بویاد. وەختێ چیه ناو یەکی وه ئاواییەگان، وەگەرد ده نەفەر جوزامی ڕوی وه ڕوی بی. ئەوانه له دویرەو وساوین وه دەنگ بەرز هاوار کردن: «ئێ عیسا، ئێ ماموستا، بەزەیێد باێده پێمانا.» وەختێ عیسا ئەوانه دی، وەت: «بچن خوەدان وه کاهن نیشان بێەن.» ئەوانه کەفتنه ڕێ و هەر وەناو ڕێ، له جوزام پاکەو بین. یەکی له ئەوانه وەختێ دی شەفا گردێه، هەر ئەو جوره که وه دەنگ بەرز ستایش خودا کردیا، هاتەو خوەێ خسته مل پاێ عیسا و سپاسێ کرد. ئەو جوزامیه سامری بی. عیسا وەت: «مەر ئەو ده نەفەره گشتێ پاکەو نوینه؟ ئێ ئەو نو نەفەرەگەێ تر هانه کو؟ بێجگه ئی بێگانه، کەسێ تر ناتەو تا ستایش خودا بکێد؟» ئمجا وەپێ وەت: «هەڵس و بچو، ئیماند شەفاد داس.» عیسا وه جواو زانایل فرقەێ فەریسی که پرسوین پادشایی خودا کەی تێی، وەت: «هاتن پادشایی خودا نیەتویەنی وه نوڕین بوینیدێ، کەسێگیش نیویشیدن بنوڕ ها ئێرا، یا ها ئەوره، چوینکه پادشایی خودا ها ناو ئیوه.» ئمجا وه شاگردیل وەت: «یەێ وەختێگ تێ ئاوەخت ئیه دێرین، یەکی له ڕوژەیل کوڕ ئنسان بوینین، وەلێ چەودانه پێ نیەکەفێ. مەردم وەپێدان ئویشن: ”بنوڕ ئەوه ها ئەوره،“ یا بنوڕ ”ئەوه ها ئێرا.“ وەلێ نەچن و نەکەفنه شون ئەوانه. چوینکه هەر ئەو جوره که هەورەتریقه وه یەێ ئان بڵاچه کەید و ئاسمانیش وه ئی سەره تا ئەو سەر ڕوشنەو کەید، کوڕ ئنسانیش وه ڕوژ خوەێ هەر ئیجوره بود. وەلێ یەکم جار باێه رەنج فرەێگ بکیشید و له لاێ ئی نەتەوه ڕەد بکرێ. ڕوژەیل کوڕ ئنسان هەر بوده جور ڕوژگار نوح. مەردم خواردیان و نوشیان و ژن خوازیان و شوی کردیان تا ئەو ڕوژه که نوح چیه ناو کەشتی. ئەو وەخته لافاو هات و گشتێان نابود کرد. له زەمان لوت براێ ئێبراهیم پەێخەمەریش هەر ئیجوره بیه. مەردم خەریک خواردن و نوشاین و سەندن و فروتن و کشت و کاڵ و بنیاد ناین بین. وەلێ وه ئەو ڕوژه که لوت وه شار سودوم هاته دەیشت، ئاگر و گوگرد له ئاسمانەو واری و گشتێ نابود کرد. ڕوژ هاتنەوەێ کوڕ ئنسانیش هەر ئیجوره بود. وەناو ئەو ڕوژه، کەسێ که ها بان ماڵێگ و ئەسپاوەگانێ ها ناو ماڵ، ئەڕا هەڵگردنێان ناێده خوار. هەر کەیش ها سەر زەویزار، نەچوده ئەڕا ماڵ. ژنەگەێ لوت وه هویردان بارن! هەر کەس بتواێ گیان خوەێ بپارێزنێ، وه دەسێ دەێ، وەلێ هەر کەیش گیان خوەێ له دەس بێی، پارێزنێدێ. وەپێدان ئویشم، ئەو شەوه که دو نەفەر هانه ناو یەێ جێ، یەکیگێان برێید و ئەواکه مینێده جێ. دو ژن که وەگەرد یەکەو دەسهار کەن یەکیگێان برێید و ئەواکه مینێده جێ. هەر ئیجوره دو پیا که هانه سەر زەوی، یەکیگێان برێید و ئەواکه مینێده جێ. ئەوانه وه عیسا پرسین: «بریەنه ئەڕا کوره، ئێ خوداوەند؟» عیسا جواو دا: «هەر کوره لەشێگ بود، وه ئەوره بوده داڵەگڕان!» عیسا ئەڕا شاگردیل مەسلەتیگ هاورد تا نیشان بێید باێه هەمویشه دوعا بکەن و هەراێهەر دڵسەرد نەون. فەرمایش کرد: «وەناو شارێگ قازیگ بی نه له خودا ترسێگ داشت، نه دەربەن مەردم بی. وەناو ئەو شاره بێوه ژنێگ بی که یەێ‌سەر هاتیاده ئەڕا لاێ و وەتیا: حەقم له دشمەنم بسێن. قازی تا ماوەێگ دەربەنێ نوی. وەلێ دەس ئاخر له لاێ خوەێ وەت: ”هەر چەن ترسێگ له خودا نێرم و دەربەن مەردمیش نیم، وەلێ چوینکه ئی بێوه ژنه هەر مه خیده زامەت، حەقی سێنم، نەخواێ یەێ‌سەر باێد و بیزارم بکێ! ئمجا عیسا خوداوەند فەرمایش کرد: «شنەفتین ئی قازی بی ئنسافه چه وەت؟ ئێرنگه، خودا وه داد هەڵوژاریایل خوەێ که شەو و ڕوژ وه دەرگاێ هاوار کەن، نیەرەسێ؟ ئی کاره هەر خیدی دما؟ وەپێدان ئویشم وه ئی زویه وه دادێان رەسێ. وەلێ وەختێ کوڕ ئنسان باێ، ئێ بو وەبان زەوی ئیمان پەێا بکێ؟» ئمجا عیسا ئەڕا بڕێگ که وه سالح بوین خوێان دڵنیا بین و باقی مەردم وه سوکەو دوینیان، ئی مەسلەته هاورد: «دو نەفەر چینه ئەڕا مابەد خوداوەند تا دوعا بکەن، یەکیگێان له زانایل فرقەێ فەریسی، ئەواکه باجگر. فەریسیەگه هەڵساده سەر پاوه و ئیجوره دوعا کرد: ”خودایا، سپاسد کەم که جور باقی مەردمیل بەێکاره و دز و خیز، یا تەنانەت جور ئی باجگره نیم. هەفتەێ دو ڕوژ، ڕوژه گرم و هەر چی وه دەس تیەرم، ده یەکی دەم.“ وەلێ ئەو باجگره له دویرەو وساوی تەنانەت نەتواس چەویل خویشێ وەرەو ئاسمان هێز بێی، بەڵکەم دیا سینەێ خوەێ و وەتیا: ”خودایا، بەزەیێده من گوناکار باێد.“ وەپێدان ئویشم ئی پیاێ باجگره، سالح وه حساو هات و چیه ئەڕا ماڵ، نه ئەو پیاێ فەریسیه. چوینکه هەر کەس خوەێ گەوراوه بکێ، سوکەو بود، هەر کەس خوەێ وه کەم حساو بکێ، سەربەرزەو بود.» مەردم تەنانەت مناڵه کوڕپەگانێان هاوردیانه ئەڕا لاێ عیسا تا دەس بنێه ملێان. شاگردیل وەختێ ئیه دین، سەرزەنشت مەردم کردن. وەلێ عیسا مناڵەگان چڕیه لاێ خوەێ و وەت: «بیلن مناڵیل بانه ئەڕا لاێ مه؛ نوایان مەگرن، چوینکه پادشایی خودا هن ئیجور کەسیلێگه. وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، هەر کەس پادشایی خودا جور مناڵێگ قەبوڵ نەکێ، هەراێهەر وه ئەوره ڕێ پەێا نیەکێ.» یەکی له سەروکیل جویلەکە له لێ پرسی: «ماموستاێ خاس چه بکەم تا بومه میراتی خوەر زنەیی ئەبەدی؟» عیسا جواو دا: «ئەڕا وه مه ئویشێ خاس؟ هویچکەس خاس نیه بێجگه خودا. حوکمەگان شەریعەت زانی: داوانپێسی مەکه، خوین مەکه، دزی مەکه، شاێەتی درو مەێه، حرمەت داڵگ و باوگ خوەد بگر.» وەت: «ئیانه گشتێ له مناڵێ وه جا هاوردمه.» عیسا وەختێ ئیه شنەفت، وەپێ وەت: «هێمراێ یەێ چشت کەم دێرێ؛ هەر چی دێرێ بفروش و پویلەگەێ بەشەو که ناو کەمدەسیل، که وەناو ئاسمان گەنج وه دەس تیەرێ. ئمجا بەو بکەفه شونم.» پیاگه وەختێ ئیه شنەفت، خەفەت خوارد، ئەڕا ئیه که فره دەوڵەمەن بی. وەختێ عیسا دی پیاگه خەمبارەو بی، وەپێ وەت: «چەنێ سەخته ڕێ پەێا کردن دەوڵەمەنیل وه پادشایی خودا! ڕەد بوین شتر له کونای دەرزی ئاسانترە له ڕێ پەێا کردن دەوڵەمەنێگ وەناو پادشایی خودا.» کەسیلێ که ئیه شنەفتن، پرسین: «جا کی تویەنێ نجات پەێا بکێ؟» عیسا وەت: «ئەوه که ئەڕا ئنسان مەحاڵه، ئەڕا خودا مەحاڵ نیه.» پتروس وەت: «بنوڕ، ئیمه ماڵ و زنەیی خوەمان هیشتیمنەسه جێ و کەفتیمنەسه شون تو!» عیسا وەپێان وەت: «وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، کەس نیه که ماڵ یا ژن یا برایل یا داڵگ و باوگ یا مناڵیلی وەبونەێ پادشایی خودا بیلیده جێ، وەناو هەر ئی دەورانه چەن ئەوقره وه دەس نارێد و وەناو دەورەێ وەرەڕویش، وه زنەیی ئەبەدی بی نسیو بمینێ.» ئمجا عیسا ئەو دوانزه شاگرده کیشا لیوەێگ و وەپێان وەت: «بنوڕن، وەرەو ئورشەلیم چیمن. وه ئەوره هەر چی که پەێخەمەریل له باوەت کوڕ ئنسان نویسانه، وه ئەنجام رەسد. چوینکه دەنێ دەس قەومیل بێگانه. ئەوانه تویلەکی وەپێ کەن خراو دەنه پێ تف کەنه ڕوی، قەمچی دەن و کوشنێ. جا وه ڕوژ سێیەم زنیەو بود.» وەلێ شاگردیل هویچکام وه ئیانه دەرک نەکردن. ماناێ قسیەێ ئەیو وه لێان شاریایەو و حالیان نوی له باوەت چه قسیه کەێ. وەختێ عیسا وه شار ئەریحا نزیکەو بی، پیاێ کورێگ وه لیوەێ ڕێ نیشتوی و گێاێی کردیا. وەختێ دەنگ جەماێەتەگه که وه ئەورە ڕەد بویان شنەفت، پرسی: «چ خەوەره؟» وەتن: «عیساێ ناسری دێرێ ڕەد بود.» ئەوه هاوار کرد: «ئێ عیسا، کوڕ داود پادشا، بەزییده مه باێ!» کەسیلێ وه نوای جەماێەتەو ڕێ کردیان، خوڕینه ملێ و تواسن بیدەنگ بود. وەلێ ئەوه وه دەنگ قایمتر هاوار کردیا: «ئێ کوڕ داود پادشا، بەزییده من باێ!» ئمجا عیسا وساد و دەستور دا ئەو پیا بارنێ ئەڕا لاێ. وەختێ نزیکەو بی، عیسا له لێ پرسی: «چه تواێ ئەڕاد بکەم؟» وەت: «گەورەم، توام بیناوه بوم.» عیسا وەپێ وەت: «بیناوه بو! ئیماند شەفاد داس.» پیا کورەگه هەر ئەو ئانه بینایی خوەێ وه دەس هاورد وه ستایش کردن خودا، کەفته شون عیسا. مەردم وەختێ ئیه دین، گشتێ ستایش خودا کردن. عیسا چیه شار ئەریحا و وەناوێ ڕەد بویاد. وه ئەوره پیاێگ بی زەکا ناو، دەوڵەمەن و سەروک باجگریل بی. تواسیا بوینی عیسا کیه، وەلێ وەبونەێ باڵای نزمی و شلخی مەردم نەتویەنستیاد. جا وه ئی بونه، وه نواوه ناده دو چیه بان دار چنارێگ تا عیسا بوینی، چوینکه عیسا له ئەو ڕێه ڕەد بویاد. وەختێ عیسا ڕەسیه ئەو شونه، نوڕیه بان و وەپێ وەت: «زەکا، زوی بەوه خوار چوینکه ئیمڕو باێه وه ماڵ تو بمێنم.» زەکا زویزی هاته خوار و وه خوەشیەو مێوانداریه لێ کرد. مەردم وەختێ ئیه دین، گشتێ وه خوتەخوت کردن وەتیان: «چیەسه مێوانی وه ماڵ گوناکارێگ.» زەکا هەڵساد و وه عیسا خوداوەند وەت: «گەورەم، ئێرنگه کوتێگ له دارایەگەم بەخشمه کەمدەسیل، ئەگەر چشتێگیش وه ناحەق له کەسێ گردمه، چوار بەرابەری دەمه پێ.» عیسا فەرمایش کرد: «ئیمڕو نجات هاتیەسه ئی ماڵه، وەبونەێ ئیه که ئی پیایشه کوڕ ئێبراهیمه. چوینکه کوڕ ئنسان هاتێه تا ئەوانه که گوم بینه پەێا بکێد و نجات بێید.» ئەو وەخته که مەردم داشتن گوش دیانه لێ، عیسا وه قسیەیل خوەێ بەردەوام بی و مەسلەتیگ هاورد، چوینکه نزیک شار ئورشەلیم بوی و مەردم گومان کردیان پادشایی خودا هەر ئیسه ئاشکرا بود. ئمجا عیسا وەت: «نەجیمزادەێگ چیه ئەڕا وڵات دویرێگ تا وه مەقام شایی برەسێ و وەشونێ باێدەو. جا، ده نەفەر له خوڵامیل خوەێ چڕێ و وه هەر کامێان یەێ سکەێ تەڵا دا و وەت: ”تا وەختێ تیەمەو وەگەرد ئی پویله بازرگانی بکەن.“ وەلێ مەردمیلێگ که قەرار بی وه لێان حوکومەت بکێ، قینێانه لێ هاتیاد؛ وەشونێ نمایەندەیلێگ کل کردن تا بویشن: ”ئیمه نیەتوایم ئی پیا وه لێمان پادشایی بکێ.“ وەختێ، ئەوه وه مەقام شایی رەسێ هاتەو ئەڕا وڵاتەگەێ خوەێ. جا فەرمان دا تا خوڵامیلێگ که سەرمایه داویه پێان بچڕنێان تا بزانێ هەر کامێان چەنێ قازانج کردنه. یەکمیەگەێان هات و وەت: ”گەورەم، سکەگەد ده سکەتر قازانج کردێه. ئەویش وەپێ وەت: ”ئافەرم، ئێ خوڵام خاس! وەبونەێ ئیه که وەناو کەم ئەمین بید، حوکومەت ده شار وه تو سپارم. دویمیان هات و وەت: ”گەورەم، پویلەگەد پەنج سکەتر قازانج کردێه.“ ئەویش وەت: ”وه پەنج شار حوکومەت بکه.“ ئمجا ئەواکەێ تر هات و وەت: ”گەورەم، بفەرما ئیەیشه سکەگەد! وەناو دەسرێگ پێچامەسێەو، هەڵێ گردمه. چوینکه زاورمه لێد چیا، وەبونەێ ئیه که پیاێ سەختگرێگی. ئەوه که داێ نەنایده، هێزێ دەێ بێدێ و ئەوه که نەکاڵێده، درەوی کەی. ئەویش وەپێ وەت: ”ئێ خوڵام بەێکاره، وه پێ قسیەێ خوەد وەپێد حوکم کەم. تو که زانستی پیاێ سەختگرێگم، ئەوه که دا نەنامه و بەمێ و ئەوه که نەکاڵیمه و درەوی کەم، ئێ ئەڕا پویلەگەم نیایده سەرافیل تا وەختێ بامەو وەگەرد قازانجەگەێ بسێنمێەو؟“ ئمجا وه ئەوانه که وه ئەوره بینه وەت: ”سکەگه له لێ بسیننێ، بیەنەی ئەوه که ده سکه دێرێ. جا ئەوانیش وەپێ وەتن: ”گەورەم، ئەوه خوەێ ده سکه دێرێ!“ جواو دا: ”وەپێدان ئویشم هەر کەس دێرێ، فرەتر وەپێ درێید؛ وەلێ ئەوه که نێری، هەر ئەویشه که دێرێ له لێ سێنریەدەو. ئێرنگەیش ئەو دشمەنیله که نیەتواسیان وەپێان پادشایی بکەم بارنێانه ئەڕا ئێرا وه نوای من سەرێان بوڕن.“» جا وەشون ئی قسیەیله، عیسا وه نوای ئەوانه کەفته ڕێ وەرەو ئورشەلیم. وەختێ وه ئاواییل بەیت‌فاجی و بەیت‌عەنیا که وەبان کویەێ زیتون بین، نزیکەو بی، دو نەفەر وه شاگردیل خوەێ کل کرد وەت: «بچنه ئەڕا ئەو ئاواییه ها نوادان. وەختێ ڕەسین، خەرکوڕێگ بەسیاسەو پەێا کین که تا ئێرنگه کەسێ سوارێ نویه. وازێ بکەن و بارنێ ئەڕا ئێرا. ئەگەر کەسێ له لێدان پرسی: ”ئەڕا چه وازێ کین؟“ بویشن: ”خوداوەند هەوەجیه پێان دێرێ.“» شاگردیل چین و گشت چشتێگ هەر ئەو جوره دینەو که عیسا وەتوی. وەختێ خەرکوڕیەگه واز کردیان، خاونەگانی وەپێان وەتن: «ئەڕا خەرکوڕیەگه واز کین؟» جواو دان: «خوداوەند وەپێ هەوەجی دێرێ.» ئمجا ئەوانه خەرکوڕیەگه هاوردنه ئەڕا لاێ عیسا و بەتیەگانێان خستنه بانێ و عیسا نانه سوارێ. هەر ئەو جوره عیسا داشتیا ڕانیادێ، مەردم بەتیەگانێان خستیانه سەر ڕێەگەێ. وەختێ ڕەسیه نزیک سەرەوخوارکی کویەێ زیتون، جەماێەت شاگردیل گشتێ وه خوەشی وه دەنگ بەرز ستایش خودا کردیان وەبونەێ گشت موجزەیلێگ که له لێ دوین، وەتیان: «بمارکه ئەو پادشا که وه ناو خوداوەند تێ! ئاشتی و سڵامەتی و جەڵاڵ و شکو وەناو ئاسمان بەرز بود!» بڕێگ له زانایل فرقەێ فەریسی که وەناو مەردم بین وه عیسا وەتن: «ماموستا، بخوڕه مل شاگردیلد تا بیدەنگ بون!» عیسا وه جواویان وەت: «وەپێدان ئویشم ئەگەر ئیانه بیدەنگ بون، کوچگیل تیەنه هاوار!» ئمجا وەختێ عیسا نزیک ئورشەلیم بی و چەوێ کەفته شارەگه، ئەڕاێ گیره کرد، وەت: «خوزگەو تنیش وه ئی ڕوژه بزانستیاێ که چ چشتێگ ئەڕاد ئاشتی و سڵامەتی تیەرێ. وەلێ وه داخەو که وه چەویلد شاریاسەو. چوینکه ڕوژیلی رەسێد که دشمەنیلد دەورادەورد سەنگەر سازن و وه هەر لاێگەو دەورەلێد گرن و مەیدانه لێد تەنگەو کەن؛ جا خوەد و مناڵەگاند وەناودا وه خاک و خوین کیشن. کوچگ وه مل کوچگ وه جا نێیلن؛ چوینکه وه وەخت هاتن خودا ئەڕا مەیەتد بێ خەوەر مەنید.» ئمجا عیسا چیه ئەڕا ناو مابەد خوداوەند شرو کرده دەر کردن کەسیلێ که چشت سەندیان و فروتیان، وەپێان وەت: «وەناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر نویسریاس: ”ماڵ من ماڵ دوعاس وەلێ ئیوه کردینەسەێ ’لانه و کوڵەگەێ دزیل‘.» عیسا هەر ڕوژ وەناو مابەد تالیم دیاد. وەلێ سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات و گەورایل قەوم وەشون کوشتنێ بین، وەلێ ڕێیگ ئەڕا ئەنجام ئی کارێانه نیوینیانەو، چوینکه مەردم گشتێ حیران قسیەیلی بوین. یەێ ڕوژ عیسا وەناو مابەد وه مەردم تالیم دیاد و خەوەر خوەش بانگەوازی کردیا، سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات وەگەرد گەورایل قەوم هاتنه ئەڕا لاێ وەتن: «وەپێمان بویش، وه چ دەسڵاتێگ ئی کاریله کەی؟ کی ئی دەسڵاته داسه پێد؟» عیسا جواو دا: «منیش پرسیارێ له لێدان دێرم؛ وەپێم بویشن، خوسڵ تەعمید یەحیا له ئاسمانەو بی یا له ئنسان؟» ئەوانه وه یەکەو مەشویرەت کردن، وەتن: «ئەگەر بویشیم له ئاسمانەو بی، ئویشێ، ”ئێ ئەڕا چه وەپێ ئیمان ناوردین؟“ ئەگەر بویشیم له ئنسان بی، مەردم گشتێ کوچگوارانمان کەن، چوینکه باوەڕ وه ئیه دێرن یەحیا پەێخەمەر بی.» جا جواوی دان: «نیەزانیم وه کورەس.» عیسا وەت: «منیش وەپێدان نیویشم وه چ دەسڵاتی ئی کاریله کەم.» ئمجا عیسا ئی مەسلەته ئەڕا مەردم هاورد: «پیاێگ باخ ئەنگویرێگ خست و دادەێ ئجاره وه چەن گله باخەوان و ئەڕا ماوەێ فرەێگ چیه گەردیان. له وەرز چنین ئەنگویرەگان خوڵامێگ کل کرده ئەڕا لاێ باخەوانیل تا بەشەگەێ له میوەێ باخەگه بێەنه پێ. وەلێ باخەوانەگان توپاننێ و وه دەس خاڵی کلیەو کردن. جا خوڵامێگتر کل کرد، وەلێ ئەویش توپانن و بی حرمەتی وەپێ کردن و وه دەس خاڵی کلیەو کردن. جا ئەڕا سێیەم جار خوڵامێگتر کل کرد، وەلێ ئەویش زامدار کردن و کردنێ دەیشت. «ئمجا ساێو باخەگه وەت: ”چه بکەم؟ کوڕه عەزیزەگەێ خوەم کل کەم؛ هاتێ حرمەتی بگرن. وەلێ باخەوانەگان وەختێ کوڕەگەێ دین، وه یەکترەکی وەتن: ”ئیه میراتی خوەره. بان تا بکوشیمێ تا میراتەگەێ برەسده ئیمه.“ ئمجا ئەویش وه باخەگه خستنەی دەیشت و کوشتنێ. «ئێرنگه وه گومان ئیوه ساێو باخەگه وەگەردێانەو چه کەی؟ ئەوه تێد و باخەوانەگان نابود کەی، باخەگەیش سپارێده کەسیلێ تر.» وەختێ ئیه شنەفتن، وەتن: «خودا نەکێ!» وەلێ عیسا نوڕیه پێان وەت: «جا ماناێ ئەو چشته که وەناو زەبور داود نویسریاس چەس که ئویشێ: ”ئەو کوچگه که بەناگان ڕەدێ کردن، بیەسه گرنگترین کوچگ بنەوا“؟ هەر کەس بکەفێه مل ئەو کوچگه، وردخام بود، هەر وەختیش ئەو کوچگه بکەفێه مل کەسێگەو، تلنێدی.» ماموستایل تەورات و سەران کاهنیل وەختێ زانستن ئی مەسلەته له باوەت ئەوانه دێرێ ئویشێ، چینه ئەڕاێ تا هەر ئەو وەخته بگرنەێ، وەلێ زاورێانه مەردم چیاد. ئمجا عیسا خستنه بێز چەو و خەوەرچینەێلێ کل کردنه ئەڕا لاێ که خوێان درسکار نیشان دیان. ئەوانه وەشون ئیه بینه که له قسیەیل عیسا دەسپێچکێگ بگرن تا ئەیو بێەنێ دەس دەسڵات و حوکم فەرماندار. ئمجا خەوەرچینەگان له عیسا پرسین: «ماموستا، زانیم که قسیەیل و تالیم تو ڕاسدرسه و پشت کەسێگ نیەگرێ، بەڵکەم ڕێ خودا وه درسی یاێ دەێ. ڕەواس باج بێیمنه قیسەر یا نه؟» وەلێ ئەیو فێڵەگەێان زانست و وەت: «دینارێگ نیشانم بێەن. نەخش و ناو بان ئی سکه هن کیه؟» جواو دان: «هن قیسەره.» وەپێان وەت: «هن قیسەر وه قیسەر بێەن و هن خودایش وه خودا!» ویجوره، نەتویەنستن وه نوای مەردم وەگەرد قسیەیل خوەێ بخەنێ دام و وه جواوی که دا سەریان سڕ مەن، بیدەنگ مەنن. ئمجا چەن نەفەر له فرقەێ سەدوقییل که زنیەو بین مردگیل حاشا کردیان، هاتن له لێ پرسین، وەتن: «ماموستا، موسای پەێخەمەر ئەڕا ئیمه نویساس ئەگەر براێ پیاێگ بمرێ و ژنەگەێ بی مناڵ بمینێ پیاگه باێه براژنێ بخوازێ تا ئەڕا براگەێ نەتەوەێ وه جێ بیلێ. ئێرنگه هەفت گله برا بین. براێ یەکم ژنێگ خوازی و بی مناڵ مرد. ئمجا دویمی و جا وەشونێ سێیەمینەگه ئەو ژنه خوازی و هەر ئیجوره هەر هەفت براگه بێ ئەوه که وه خوێان مناڵێ بیلێنه جێ، مردن. دەس ئاخر ئەو ژنیشه مرد. ئێرنگه، وه ڕوژی که مردگیل زنیەو بون، ئەوه بوده ژن کامێان؟ چوینکه هەر هەفت براگه خوازوینێ.» عیسا جواویان دا: «مەردم ئی دەوره ژن خوازن و شوی کەن. وەلێ ئەوانه که لیاقەت ڕەسین وه دەورەێ وەرەڕوی بیاشتون و له مردگیل زنیەو بون، نه ژن خوازن و نه شوی کەن، ئیتر ئەوانه دی نیەمرن؛ ئەڕا ئیه که بونه جور فریشتەیل. ئەوانه ڕوڵەیل خودان، وەبونەێ ئیه که مناڵیل قیامەتن. وەلێ له باوەت زنیەو بین مردگیل، تەنانەت موسایش وه هەڵکەفت بنجگ دار گڕان ئاشکراێ کەی، وه ئەوره که خوداوەند، وه خوداێ ئێبراهیم و خوداێ ئەسحاق و خوداێ یاقوب ناو برد. خودا نه خوداێ مردگیل، بەڵکەم خوداێ زنییله؛ چوینکه له لاێ ئەیو گشتیەکی زنین.» وەشونێ بڕێگ له ماموستایل تەورات وه جواوی وەتن: «ماموستا، خاس وەتی!» هویچکەیش دی جرئەت نەکرد پرسیارێ له لێ بکێ. ئمجا عیسا وەپێان وەت: «ئێ چوی ئویشن مەسیح کوڕ داود پادشاس؟ چوینکه داود خوەێ وەناو کتاو زەبور ئویشێ: «”خوداوەند وه خوداوەند مه وەت: وه دەس ڕاس مه بنیش تا وەختێ دشمەنیلد، بکەمه کورسی ژێر پاد. ئەگەر داود وەپێ ئویشێ ’خوداوەند‘، ئێ چوی ئەیو تویەنێ کوڕ داود بود؟» هەر ئەو ئانه که مەردم گشتێان گوش دیان، عیسا وه شاگردیل خوەێ وەت: «وه ماموستایل تەورات دویرێ بکەن چوینکه خوەشێان تێ وەگەرد بەتیەیل شوڕ ڕێ بکەن و مەردم وه کویچه و بازار سڵامیان بکەن، وەناو کەنیسەیل خاسترین جا بیاشتون و وەناو مێوانییل وەبان مەجلس بنیشن. لەلاێگەو ماڵیل بێوه ژنیل چەپاو کەن و لەلاێگتریشەو ئەڕا ئیه که خوێان نیشان بێەن، دوعاێان دریژەو کەن. سزاێ ئیانه چەنێ سەختتر بود.» عیسا نوڕیاده دەوروەرێ و دەوڵەمەنیلێگ دی، خەڵاتییل خوێان خستیانه ناو سنویق خەڵاتییل مابەد. وه ئەو ناوه بێوه ژن دەستەنگێگ دی، دو گله سکەێ مسی بویچگ که بویا یەێ قروش خسته ناو سنویقەگه. عیسا وەت: «وه ڕاسی وەپێدان ئویشم، ئی بێوه ژن کەمدەسه له گشت ئەوانه فرەتر داس. چوینکه ئەوانه گشتێان له سەر زیایەێ دارایی خوێان دانه، وەلێ ئی ژنه وه کەمدەسێ خوەێ، تەمام رسقەگەێ داس.» وەختێ بڕێگ له باوەت مابەد خوداوەند باس کردیان که چوی وەگەرد کوچگیل ڕەنگین و خەڵاتییل پیشکەشی ڕەژیاس، عیسا وەت: «زەمانێگ تێ که هەر چی وه ئێرا دوینین، کوچگی وه مل کوچگی تر نیەمینێ بەڵکەم گشتێ ڕمێده خوار.» پرسین: «ماموستا، ئی هەڵکەفتیله کەی ڕوی دەید و نیشانەێ نزیکەو بینێان چەس؟» عیسا جواو دا: «هوشدان بود گومڕا نوین؛ چوینکه فره له کەسیل وه ناو منەو تیەن و ئویشن: ”مه هەر ئەوه مه“ و ”وەختێ ڕەسیه“. مەکەفنه شونێان. «وەختێ خەوەر شەڕیل و ئاژاوەیل شنەفین، ڕخدان نەچود. چوینکه باێه یەکم جار ئیجور هەڵکەفتیلێ باێه دی، وەلێ ئاخر کار وی زویه نیەرەسێ.» ئمجا وه ئەوانه وەت: «ملەتێگ ئەڕا ملەتێگتر و مەمڵەکەتیگ ئەڕا مەمڵەکەتی تر هەڵسێ. وه جایل جورواجور زەویەلەرزیل گەورا و قاتوقڕی و تاعون تیەن و هەڵکەفتیل ترسناک کەفن، نیشانەیل گەوراێگ له ئاسمانەو کەفێده دەیشت. «وەلێ وەرجه ئی هەمگه، گرنەدان، ئازاردان دەن و دەنەدانه دەس کەنیسەیل و زندانیل، وەبونەێ ناو من، کیشنەدانه لاێ پادشایل و فەرمانداریل. ئیه بوده دەرفەتێگ ئەڕادان تا شاێەتی بیەین. ئیه خاس وه هویردان بود که وەرجه چشتێگ نگران نەون ئەڕا دەفا له خوەدان چه بویشین. چوینکه کەڵام و زانیاریگ دەمه پێدان که هویچ کام له دشمەنیلدان تویەناێ ئیه نێرن که وەگەردێ موخالفەت بکەن و ڕوی وه ڕویی بوسن. تەنانەت داڵگ و باوگ و برایلدان، خزمیل و دوسیلدان، ئیوه دەنه دەس دشمەن و بڕێگ له لێدان کوشن. مەردم گشتێ وەبونەێ ناو مه قینێانه لێدان تێد. وەلێ یەێ تاڵ موی له سەردان کەم نیود. تاقەت بارن، که گیان خوەدان نجات دین. «وەلێ وەختێ دوینین لەشکەریل دەوره دانەسه ئورشەلیم، بزانن که وێرانی ئەوه، نزیکەو بیه. ئەوسا ئەوانه که هانه یەهودیه دەر بچنه ئەڕا ناو کویەگان و ئەوانه که هانه ناو شار، له شار بچنه دەیشت، ئەوانیشە هانه دەردەیشت وەرەو شار نان. چوینکه ئەو ڕوژیله، ڕوژەیل موکافاته ئەوسا هەر چی که وەناو کتاو موقەدەس نویسریاس وه ئەنجام رەسد. وه ئەو ڕوژیله وای وه ژنیلێگ که زگێان پڕه و داڵگیلێگ که شیر دەن! چوینکه بەردەڵبەرد فره گەوراێگ تویش ئی زەویه بود و ئی قەومه تویش خەزەو خودایی بون. ئەوانه کەفنه نوای دەم شمشێر و وەناو گشت ملەتیل تر وه گیرودەێ بریەن، ئورشەلیمیش پاوڵای ناجویلەکەیل بود تا ئەو وەخته که دەوران ناجویلەکەیل تەمام بود. «نیشانەیلێگ وەناو خوەر و مانگ و هەسارەیل کەفێده دەیشت. وەبان زەوی، ملەتیل وه گرمەگرم دەریا و خروش تافیل هەراسان و نگران بون. مەردم وەبونەێ ترس و سام، وه ئەو چشته که قەراره وه سەر دنیا باێد بی هوش کەفن، چوینکه هێزیل ئاسمانی، تیەنه لەرزه. ئمجا کوڕ ئنسان دوینن که وه هێز و جەڵاڵ فره گەوراێگ وەناو هەوریگ تێد. وەختێ ئی کاریله شرو بود، ڕاس بوسن و سەردان بگرنه بان، چوینکه ڕزگاریدان نزیکەو بیه!» عیسا ئی مەسلەته ئەڕا ئەوانه هاورد: «بنوڕنه دار هەنجیر و داریلیگ تر. وەختێ گڵا دەر تیەرن، تویەنین بوینین و بزانین که تاوسان نزیکەو بیه. هەر ئیجوره هەر وەخت دوینین ئی چشتیله هەڵکەفێ، بزانین که پادشایی خودا نزیکەو بیه. وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، تا ئی هەڵکەفتیله گشتێ نەکەفێ، ئی نەتەوه له بین نیەچود. ئاسمان و زەوی له بین چود، وەلێ قسیەیل مه هەراێهەر له بین نیەچود. «هوشدان بود، نەخواێ عیش و نوش و سەرخوەشی و نگرانییل زنەیی دڵدان ڕەقەو بکێ و ئەو ڕوژه جور تەڵەیگ وه ناکاوه بگرێدەدان. چوینکه وه سەر گشتێ کەسیلێ تێد که نیشتەجێ دنیان. جا هەمویشه هوشدان بود و دوعا بکەن تا بتویەنێن وه گشت ئی چشتیله که وی زوی هەڵکەفێ، له ئەمان بمینێن و له وەردەم کوڕ ئنسان بوسین.» عیسا هەر ڕوژ وەناو مابەد تالیم دیاد، وەلێ هەر شەو له شار دیاده دەیشت و چیاده ئەڕا بان کویەێ زیتون، شەو تا شەوەکی مەنیاد. شەوەکیان مەردم ئەڕا شنەفتن قسیەیلی وەناو مابەد گردەو بویان. جەشن فەتیره که وه پسەخ ماروفه نزیکەو بویاد، سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات وەشون ئیه بینه چوی عیسا بکوشن، وەلێ له شوڕش مەردم زاورێان چیاد. ئمجا شەیتان چیه ناو یەهوداێ ماروف وه ئەسخەریوتی که یەکی له دوانزه شاگردیل بی. ئەوه چیه ئەڕا لاێ سەران کاهنیل و فەرماندەیل نگابانەگان مابەد وەگەردێان قسیه کرد که چوی عیسا بێیده دەسێان. ئەوانه خوەشاڵەو بین و قەبوڵ کردن پویلێگیش بێەنه پێ. ئەویش قەبوڵ کرد و وەشون دەرفەتێگ بی تا وه دزی مەردمەو عیسا بێیده دەسێان. ئمجا ڕوژ جەشن فەتیره که باێه وەرک پسەخ قوروانی بکرێی، رەسی. عیسا، پتروس و یوحەنا کل کرد، وەت: «بچن نان ئێواره پسەخ ئەڕامان گورجەو بکەن تا بخوەیمن.» ئەوانه له عیسا پرسین: «وه کوره تواێ گورجەو بکێم؟» جواو دا: «وەختێ که چینه ناو شار، پیاێگ وەگەرد کویزەێگ ئاو تەقێده پێدان. وەشونیەو بچن، چیه هەر ماڵیگەو ئیوەیش بچنه ناو وه ساێو ماڵەگه بویشن: ”ماموستا وەتیه: ’مێوانخانەگه ها کوره تا نان ئێواره پسەخ وەگەرد شاگردەگانم بخوەم؟“‘ ئەوه وه پوش بان وتاخێگ گەورا و داخریاێ وەپێدان نیشان دەێ. ئەوره گورجەو بکەن.» ئەوانه چین و گشت چشتێگ هەر ئەوجورە که وەپێان وەتوی دینەو، نان ئێواره پسەخ گورجەو کردن. وەختێ ئەو ساته رەسی عیسا وەگەرد ڕەسولەیلێ نیشته سەر سفره. ئەوسا وەپێان وەت: «فره خوەشم هاتیاد وەرجه رەنج کیشاینم، ئی پسەخه وەگەرد ئیوه بخوەم. چوینکه وەپێدان ئویشم دی وه ئی نان ئێواره نیەخوەم تا ئەو وەخته که وەناو پادشایی خودا وه ئەنجام برەسێ.» جا جامێگ هەڵگرد و سپاس خودا کرد وەت: «ئیه بگرن وەناو خوەدان بەشەو کەن. چوینکه وەپێدان ئویشم تا هاتن پادشایی خودا دی له بەر مەیو نیەخوەم.» ئمجا نانەگەیش گرده دەس، سپاس خودا کرد و لەتی کرد و دادەێ پێان وەت: «ئیه جەسەێ منه که ئەڕا ئیوه درێید؛ ئیه وه یاد من وه جا بارن.» هەر ئیجوره وەشون نان ئێواره جامەگه هەڵگرد و وەت: «ئی جامه، پەێمان تازەێگه وەناو خوین منه، که وەبونەێ ئیوه ڕشێی. وەلێ ئێرنگه دەس ئەو کەسه که تواێ بێدەمه دەس، وەگەرد من ها ناو ئی سفره. چوینکه کوڕ ئنسان ئەوجورە که چارەێ نویسریاس چود، وەلێ وای وه حاڵ ئەو کەسه که دەێدەێ دەس دشمەنەو.» ئمجا شاگردیل شرو کردن وه یەکترەکی پرسین که کامێان ئیجور کارێ کەن. هەر ئیجوره باسێگ کەفته ناوێان کامێان له گشتێ گەوراتره. عیسا وەپێان وەت: «پادشایل قەومیل تر وه ئیانه سەروەری کەن؛ وه دەسڵاتداریلیانیش ئویشن خێرخواز. وەلێ ئیوه ئیجوره نەون. گەوراتر وەناو ئیوه باێه جور بویچگتر بود و ڕابەر باێه جور خزمەتکار بود. کامێان گەوراتره، ئەوه که وه سەر سفره بنیشێ یا ئەوه که خزمەت بکێ؟ ئەوه که وه سەر سفره بنیشێ. وەلێ من وەناو ئیوه جور یەێ خزمەتکارم. «ئیوه کەسیلێگین که وەناو ئەزمونیل مه وەگەردمەو بین. جا هەر ئەوجورە که باوگم پادشایێگ وه من داس، منیش دەمەێ پێدان، تا وه سەر سفرەێ من وەناو پادشایی من بخوین و بنوشن و وه سەر تەختیل بنیشن و وه دوانزه هوز ئێسرائیل داوەری بکێن. «شەمعون، شەمعون، شەیتان ئجازه تواس ئیوه جور گەنم وێژنگدان بکێ. وەلێ من ئەڕا تو دوعا کردم تا ئیماند وه کیس نەچود. جا وەختێ هاتیدەو، ئیمان براگاند وه قەوەتەو بکه.» ئمجا شەمعون وەت: «ئێ گەورەم، مه گورجم وەگەرددەو بچمه زندان و وەگەرددەو بمرم.» عیسا جواو دا: «پتروس، ئیه بزان ئیمڕو وەرجه قویلەێ کەڵەشیر، سێ جار مه حاشا کەید و ئویشێ مه هەر نیەناسێ.» ئمجا عیسا له لێان پرسی: «ئەو وەخته که ئیوه بێ کیسەێ پویل و کوڵەبار و کەوش کلدان کردم، هەوەجیدان وه چشتێ کەفت؟» جواو دان: «نه، وه هویچ چشتێگ.» عیسا وەپێان وەت: «وەلێ ئێرنگه هەر کەس کیسه یا کوڵەبار دێرێ، هەڵبگرێ و ئەگەر شمشێر نێری، بەتیەگەێ بفروشێد و شمشێرێگ بسێنێ. چوینکه مه وه ئیوه ئویشم ئی نویسریای کتاو موقەدەسه باێه له باوەت من وه ئەنجام برەسێ، که ئویشێ: ”ئەیو وه خەتاکاریل وه حساو هات.“ چوینکه، هەر چی له باوەت من نویسریاس، دێرێ ئەنجام گری.» شاگردیل وەتن: «گەورەم بنوڕ، دو گله شمشێر دێریم.» ئەویش وەپێان وەت: «بەسه!» ئمجا عیسا چیه دەیشت و جور هەمویشه، کەفته ڕێ وەرەو کویەێ زیتون و شاگردیلیشێ وەشونیەو چین. وەختێ ڕەسینه ئەوره، وەپێان وەت: «دوعا بکەن تا وەناو ئەزمون نەکەفین.» ئمجا وه ئەنازەێ فڕه داین کوچگی له لێان دویرەو کەفت و زرانی دا زەوی، وه ئیجوره دوعا کرد: «باوگه، ئەگەر خاست تو ئیەسه، ئی جامه له لێم دویرەو که؛ وەلێ نه وه خاست من، بەڵکەم خاست تو بکرێ.» ئمجا فریشتەێگ له ئاسمانەو دیار دا و وه قەوەتێەو کرد. جا چوینکه وەناو رەنج فرەێگ بی، وه کوڵ دڵ دوعا کرد و عەرەقێ جور تکەیل خوین چکیاده زەوی. وەختێ وه دوعا کردن هەڵساد، هاتەو ئەڕا لاێ شاگردیل دی، له وەیشت خەم و خوسه خەویان بردیه. وەپێان وەت: «ئەڕا خەفتینه؟ هەڵسن و دوعا بکەن تا وەناو ئەزمون نەکەفین.» عیسا هێمراێ داشت قسیه کردیا که یەێ بڕ له ڕێەو ڕەسین. یەهودا، که یەکی له ئەو دوانزه شاگرده بی، کەفتویه نواێان. ئەوه هاته نزیک عیسا تا ماچێ بکێ، وەلێ ئەیو وەپێ وەت: «یەهودا، کوڕ ئنسان وه ماچێگ دەێدەێ دەس؟» وەختێ پێرەویل عیسا زانستن چه هەڵکەفێ، وەتن: «گەورەم، شمشێر بوەشنیم؟» یەکی له لێان وه شمشێر دا خوڵام کاهن گەورا و گوش ڕاسی بڕێ. وەلێ عیسا وەت: «دەس گیر بێەن!» دەس نا قێ گوش پیاگه و شەفاێ دا. ئمجا عیسا وه سەران کاهنیل و فەرماندەیل نگابانەگان مابەد و گەورایل قەوم جویلەکە که ئەڕا گردنەێ هاتوین، وەت: «مەر مه ڕێگرم که وەگەرد کوتەک و شمشێر هاتینەسه شونم؟ هەر ڕوژ وەناو مابەد وەگەرددانەو بیم، دەس وه مه دریژەو نەکردین. وەلێ ئیه، وەخت ئیوه و دەسڵات تیەریکیه.» ئمجا عیسا گردن و بردنێ ئەڕا ماڵ کاهن گەورا. پتروسیش له دویرەو کەفته شونێان. وەناو حسار ماڵەگه، ئاگرێ کردوینەو و چەن نەفەرێگ وه دەوری دا نیشتوین. پتروسیش نیشته لاێان. وه ئی وەخته، کەنیزێگ وەناو ڕوشنای ئاگرەگه پتروس دی، چەو بڕیە پێ و وەت: «ئی پیایشه وەگەرد ئەوه بی.» وەلێ پتروس حاشا کرد و وەت: «ژنەگه، مه ئەوه نیەناسم.» کەمێگ تر، یەکیگتر دیەێ، وەت: «تنیش یەکی له ئەوانەیدە.» وەلێ پتروس وەت: «پیاگه، من وەگەرد ئەوانه نیم.» ساتێگ وەپێ چی و یەکیگتر وه کوترانەو وەت: «بێ گومان ئی پیایشه وەگەردیەو بی، چوینکه ئەویش جەلیلیه.» وەلێ پتروس وەت: «پیاگه، نیەزانم چه ئویشێ.» هێمراێ داشت قسیه کردیا که کەڵەشیر قویلان. ئمجا عیسا خوداوەند سەر هەڵگەردان و نوڕیه پتروس، پتروس قسیەگەێ عیسا هاورده هویر که وەتوی: «ئیمڕو وەرجه قویلەێ کەڵەشیر، سێ جار مه حاشا کەی.» جا پتروس چیه دەیشت و تێر پڕ دەس نا گیره. ئەوانه که عیسا گردوین، وەختێ دیانه لێ تویلەکیش وەپێ کردیان. بان چەویلی بەساوین و له لێ پرسیان: «ئەگەر پەێخەمەری. نەبوەت بکه بزان کیه دێرێ دەێده لێد؟» وه قسیەیل خراو فرەێگەو وەپێ کفر کردیان. وەختێ بیه شەوەکی، شوراێ گەورایل قەوم جویلەکە، سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات، گردەو بین و عیسا هاوردنه نوای شورا. وەتن: «ئەگەر تو مەسیحی، وەپێمان بویش.» وەلێ عیسا وەپێان وەت: «ئەگەر بویشم، قسیەم باوەڕ نیەکین، ئەگەریش وه ئیوه بپرسم، جواوم نێین. وەلێ وەیولا کوڕ ئنسان وه دەس ڕاس هێز خودا نیشیدن.» گشتێ وەتن: «جا یانێ تو کوڕ خودای؟» وەت: «ئیوه ئویشین، مه ئەوم.» جا وەتن: «دی چ هەوەجی وه شاێەتی دێریم؟ ئەوەسه وه زوان خوەێ شنەفتیمن.» ئمجا گشت شورا هەڵسان و عیسا هاوردنه ئەڕا لاێ پیلاتوس فەرماندار. بخت کردنه پێ، وەتن: «دیمنه ئی پیا ملەتەگەمان له ڕێ وه دەر کەی و نوای ئیمه وه باج داین وه قیسەر گری و ئویشێ که مەسیحه و پادشاس.» ئمجا پیلاتوس له عیسا پرسی: «تو پادشاێ جویلەکەیلی؟» وه جواوی وەت: «تو خوەد ئیجوره وەتی!» ئمجا پیلاتوس وه سەران کاهنیل و جەماێەتەگه وەت: «مدوێگ ئەڕا تاوانبار کردن ئی پیا نیوینم.» وەلێ ئەوانه وه کوترانەو وەتن: «ئەوه وه سەرئانسەر یەهودیه وەگەرد تالیمیلی گاڵ مەردم دەێ، له جەلیل شرو کردێه تا ڕەسیەسه ئێرا.» وەختێ پیلاتوس ئیه شنەفت، پرسی تا بزانێ ئەوه جەلیلیه. وەختێ زانست عیسا هن ناوچەێگه که هیرودیس حوکمرانی کەی، کلی کرده ئەڕا لاێ ئەوه، چوینکه هیرودیس ئەو وەخته وه شار ئورشەلیم بی. هیرودیس وەختێ عیسا دی، فره خوەشاڵەو بی، چوینکه وه زویەو تواسیا بوینیدێ. جا وه پێ هەر چی که له باوەت عیسا شنەفتوی، ئمید داشت موجزەێگ له لێ بوینی. جا پرسیار فرەێگ له عیسا کرد وەلێ ئەیو هویچ جواوێگ وەپێ نیاد. سەران کاهنیل و ماموستایل تەورات که وه ئەوره بین، بخت فرەێگ وه لێ کردن. هیرودیس و سەربازەگانیشێ بی حرمەتی و تویلەکی وەپێ کردیان. ئمجا دڵنگ ڕەنگینێگ کردنه وەرێ و وه دواره کلیەو کردنه ئەڕا لاێ پیلاتوس. ئەو ڕوژه، هیرودیس و پیلاتوس وەگەرد یەکەو دوسی کردن، چوینکه وەرجەوه دشمەن بین. پیلاتوس مەردم و سەران کاهنیل و گەورایل قەوم چڕێ، وەپێان وەت: «ئی پیا وه بخت ئیه که مەردم وه یاخیگەری هان دەێ، هاوردینه ئەڕا لام. مه وه نوای چەو ئیوه بازخوازیه لێ کردم، ئێرنگەیش هویچ مدوێگ وه ڕاس بوین بختیل ئیوه نێیمەو. هیرودیسیش نەزەری ئیەسه، ئەڕا ئیه که کلیەو کردێەسه ئەڕا لاێ ئیمه. هەر ئەو جوره که دوینین، کارێ نەکردیه سزاێ مەرگ بود. جا قەمچی دەم و ڕزگاری کەم.» وەناو هەر جەشن پسەخ، پیلاتوس باێه یەێ زندانیێگ ئەڕاێان ڕزگار بکردیا. وەلێ ئەوانه گشتێان وه یەکەو هاوار کردن: «ئیه بکوش و باراباس ئەڕامان ڕزگار بکه!» باراباس وه جرم شوڕشێگ که وەناو شار خستویه ڕێ، هەر ئیجوریشه وه جرم خوین کردن، وەناو زندان بی. پیلاتوس که تواسیا عیسا ڕزگار بکێ، یەێ جارتر وەگەرد ئەوانه قسیه کرد. وەلێ ئەوان یەێ‌سەر هاوار کردیان و وەتیان: «بکوتێ بان سەلیب! بکوتێ بان سەلیب!» پیلاتوس ئەڕا سێیەم جار وەپێان وەت: «ئەڕا چه؟ چ کار گەنێگ کردێه؟ مه که هویچ مدوێگ ئەڕا کوشتنێ نێیمەو. جا قەمچی دەم و ڕزگاری کەم.» وەلێ ئەوانه وه دەنگ بەرز، وه کوترانەو تواسیان تا عیسا بکوتێدە بان سەلیب. دەس ئاخر هاواریان قەبوڵ کریاد. پیلاتوسیش حوکمێگ که تواسن، ئەڕاێ بڕی. ئەوه پیاێگ که وه جرم شوڕش و خوینکردن وەناو زندان بی و جەماێەتەگه داواێ ڕزگاریی کردیان، ڕزگاری کرد و عیسا دا دەسێان تا هەر جوری دڵیان تواس وەگەردیەو ڕێ رەوشت بکەن. وەختێ داشتن بردیانێ، پیاێگ شەمعون ناو له مەردم قیرەوان که له سەر زەویزارەو هاتیاد، گردنەێ و سەلیبەگه نانه مل شانێ، وادارێ کردن وه پشت سەر عیسا بویدەێ. قێر فرەێگ له مەردم کەفتوینه شونێ، هەر ئیجوره ژنیلێگ که شین و ئازیەتباری کردیان. عیسا سەر هەڵگەردان و وەپێان وەت: «ئێ دویەتیل ئورشەلیم، ئەڕا مه گیره مەکەن؛ ئەڕا خوەدان و مناڵەگاندان گیره بکەن. چوینکه ڕوژیلی تێی که ئویشین: ”خوەش وه حاڵ ژنیل نەزوک، خوەش وه حاڵ زگیلێ که هەراێهەر نەزاینه و مەمگیلیگ که هەراێهەر شیر نیانه!“ وه ئەو وەخته، وه کویەگان ئویشن: ”بڕمێنه ملمانا!“ وه چیاگانیش ئویشن: ”ئیمه، دامان پوشنن!“ چوینکه ئەگەر وەگەرد چو تەر ئی کاره کردن، وەگەرد چو وشک چه کەن؟» دو پیاتریش که هەردوانێان جنایەتکار بین، بردیانێان تا وەگەردیەو بکوشنێان. وەختێ ڕەسینه ئەو شونه که کاسەێ سەر ناوێ بی، عیسا وەگەرد ئەو دو پیاێ جنایەتکاره کوتانه بان سەلیب و یەکیگێان له لاێ ڕاسی و ئەواکەیش له لاێ چەپیەو. عیسا وەت: «باوگه، ئیانه بوەخش، چوینکه نیەزانن چه کەن.» ئمجا ئەڕا بەشەو کردن دڵنگەگان عیسا وەناو خوێان تیرپشک خستن. مەردم وساوینه تماشا کردن و گەورایل قەومیش تویلەکی کردیان و وەتیان: «مەردم نجات دا! ئەگەر ئیه مەسیحه و هەڵوژاردەێ خوداس، بیل خوەێ نجات بێی.» سەربازەگانیش تویلەکی وەپێ کردیان. نزیکیەو بویان، شراو ترشیای دیانه پێ و وەتیان: «ئەگەر پادشاێ جویلەکەیلی، خوەد ڕزگار بکه.» تەختەێگیش که وه ملێ نویسریاوی: ”ئیەسه پادشاێ جویلەکە،“ کوتانه بان سەری. یەکی له دو جنایەتکارەگه که کوتریاویه بان سەلیب، وه تانەێ گەنێ وەپێ وەت: «مەر تو مەسیح نید؟ خو ئیمه و خوەد نجات بیه!» وەلێ ئەواکه سەرزەنشتێ کرد وەت: «زاورد له خودا نیەچود؟ تنیش هایده ژێر هەر ئەو حوکمه! سزاێ ئیمه وه حەقه، چوینکه تاوان کردەوەمانه. وەلێ ئی پیا هویچ خەتاێگ نەکردیه.» ئمجا وەت: «ئێ عیسا، وەختێ رەسیده پادشایی خوەد، منیش باره هویرد.» عیسا وەپێ وەت: «وه ڕاسی، وەپێد ئویشم، هەر ئیمڕو وەناو بەهیشت هایده گەردمەو.» نزیک سات دوانزەێ نیمەڕو بی که تیەریکی گشت ئەو وڵاته گرده وەر و تا سات سێ دویای نیمەڕو بەردەوام بی، چوینکه خوەر گیریا. وه ئی وەخته، پەردەێ مابەد له ناوڕاسەو بیه دو کوتەو. ئمجا عیسا وه دەنگ بەرز هاوار کرد: «باوگه، روحم سپارمه دەسیل تو.» ئیه وەت و هەناس ئاخرێ هەڵکیشا. وەختێ فەرماندەێ سەربازەگان ئی چشتیله که هەڵکەفتوی دی، ستایش خودا کرد و وەت: «بێ گومان ئی پیا بێ گونا بی.» مەردمیش که ئەڕا تماشا کردن گردەو بوین، وەختێ ئەوه که هەڵکەفتوی دین، هەر ئەو جوره که سینه کوتیان، وه ئەوره چین. وەلێ گشت کەسیلێگ که عیسا ناسیان و ژنیلی که له جەلیل وەشونیەو کەفتوینه ڕێ، هاتوین وه ئەو دویرەو وساین و نوڕیانه ئی هەڵکەفتیله. وه ئەوره پیاێگ بی یوسف ناو، که ئایەم خاس و سالحانێگ بی. ئەوه هەر چەن وەناو شوراێ جویلەکە بی، وەلێ وەگەرد کار و کردەوەێ شەورا یەکی نوی. یوسف وه مەردمیل رامه، یەکی وه شاریل جویلەکەیل بی که چەوەڕێ هاتن پادشایی خودا بی. یوسف چیه ئەڕا لاێ پیلاتوس و داواێ جنازەێ عیسا کرد. جا وەبان سەلیب هاوردی خوار و وەناو کفن کەتانیگ پێچادی و بردێ نادێ ناو مەقبەرەیگ که له کوچگ تاشیاوی که تا ئەو وەخته کەسێ وەناوێ نەناوین. ئەو ڕوژه، ’ڕوژ گورجەو بین ئەڕا جەشن بی و چشتێ وه شرو شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله نەمنوی. ژنیلی که له جەلیلەو وەشون عیسا هاتوین، کەفتنه شون یوسف و مەقبەرەگه و جنازەگه دین که چوی نانەێ ناوێ. ئمجا هاتنه ئەڕا ماڵ، روین و چشتیل خوەش بو گورجەو کردن و وه ڕوژ شەبات وه پێ حوکم شەریعەت، شەکەتی دەر کردن. وه یەکم ڕوژ هەفته، شەوەکی شەفەق، ژنیل ئەو چشتیل خوەش بویگ که گورجەو کردوین، وەگەرد خوێانا هاوردن و چینه ئەڕا مەقبەرەگه. ئەوانه دین کوچگ نوای مەقبەرەگه پل دریاسه لاوه. وەختێ چینه ناو مەقبەرەگه جنازەێ عیسا خوداوەند پەێا نەکردن. ژنیل له ئی باوەته ماتێانەو بردوی که وەناکاوه دو پیا دین وه دڵنگ نویرانیەو له لاێان وسانه. ژنیل ئەوقره زاورێان چوی که سەریان خستوینه خوار. ئەو دو پیا وەپێان وەتن: «ئەڕا چه وەناو مردگیل وەشون ئایەم زنیەو گەردین؟ ئەیو وه ئێرا نیه، بەڵکەم زنیەو بیه! بارنه هویردان وەختێ که هێمراێ وەناو جەلیل بی، چه وەپێدان وەت. که کوڕ ئنسان باێه بێرێیده دەس گوناکاریل، وه سەلیب بکیشریەد و ڕوژ سێیەم زنیەو بود.» ئمجا ژنیل قسیەیل عیسا هاوردنه هویرێان. وەختێ وه مەقبەرەگه هاتیانەو، گشت ئی چشتیله ئەڕا ئەو یانزه ڕەسول و ئەو باقی تر وەتنەێ. ژنیلی که ئی خەوەره وه ڕەسولەیل دان، مریەم مەجدەلیه، یوانا، مریەم داڵگ یاقوب و ژنیلێگ بین که وەگەردێانەو بین. وەلێ ڕەسولەیل قسیەێ ژنیل، وه وڕاوه زانستن و قسیەیلیان باوەڕ نەکردن. وەلێ، پتروس هەڵساد و وەرەو مەقبەرەگه دەوی و چەمیادەو نوڕیه ناو، وەلێ بێجگه کفنەگه چشتێ نی. جا چیه ئەڕا ماڵ و وه ئیه که چه ڕوی داوید، سەری سڕ مەنوی. هەر ئەو ڕوژه، دو نەفەر له لێان چیانه ئەڕا ئاوایێگ عمائوس ناو که وه یانزه کیلومتری شار ئورشەلیم بی. ئیانه له باوەت گشت ئی هەڵکەفتیله وەگەرد یەکترەکی باس کردیان. هەر ئیجوره که خەریک قسیەو باس بین، عیسا خوەێ هاته ئەڕا نزیکیان و کەفته گەردیان. وەلێ له ناسینێ چەویان بەسریایوێ. عیسا له لێان پرسی: «وەناو ڕێەو، باس چه کین؟» ئەوانه خەمبار بین و بیدەنگ وسان. ئمجا یەکی له لێان کلئوپاس ناوێ بی، وه جواوی وەت: «تو تەنیا غەریو ناو ئورشەلیمی، که له ئەو چشتیله وەناو ئی ڕوژیله هەڵکەفتیه بی خەوەری؟» عیسا پرسی: «چ چشتێ؟» وەتن: «ئەو چشته که وه سەر عیساێ ناسری هات. ئەوه پەێخەمەری بی که وه پێشگاێ خودا و له لاێ گشت مەردم، کردەوه و قسیەیلی وه تویەنا بی. وەلێ سەران کاهنیل و گەورایل ئیمه دانەێ دەس تا وه مەرگ ماکوم بود و کیشانێ سەلیب. وەلێ ئیمه وەپێ ئمید داشتیم که هەر ئەوەسه که باێه قەوم ئێسرائیل ڕزگار بکێدن. بێجگه ئیه ئێرنگه سێ ڕوژه وه ئی هەڵکەفته گوزیشتێه. تازه، بڕێگ له ژنیلیش که هانه ناومان سەرمان سڕ کردنه. ئیمڕو شەوەکی زوی چینەسه ئەڕا مەقبەرەگه، وەلێ جنازەگەێ پەێا نەکردن. ئمجا هاتنەو، وەپێمان وەتن فریشتەیلێگ وەناو رویا دینه که وەپێان وەتنه ئەیو زنیه. بڕێگ له دوسیلمان چینەسه سەر مەقبەرەگه و دین وەزوحال هەر ئەوجورەسه که ژنیل باسێ کردوین، وەلێ عیسا نێین.» ئمجا وەپێان وەت: «ئێ نەفامیل که دڵ دێرفام ئەڕا باوەڕ کردن قسیەیل پەێخەمەریل دێرین! مەر نەبایه مەسیح ئی رەنجیله بوینی و وەشونێ بچوده ناو جەڵاڵ خوەێ؟» ئمجا له تەورات موسا و گشت پەێخەمەریل شرو کرد و هەر چی که وەناو گشت کتاو موقەدەس له باوەتێ قسیه کریاس، ئەڕاێان وەت. وەختێ وه ئاوایێگ که تواسیان بچن نزیکەو بین، عیسا جورێگ نیشان دا که تواێ بچوه ئەڕا جاێ دویرترێگ. وەلێ ئەوان کوتران فرەێگ کردن و وه عیسا وەتن: «وەگەردمان بمین، چوینکه دێرێ بوه خوەرئاوا و شەو نزیکەو بیه.» جا چیه ئەڕا ماڵ وەگەردێان مەن. وەختێ وەگەردێانەو وه سەر سفره نیشتوی، نانەگه هێز داد و شوکر کرد، لەتی کرد و دادەێ پێان. هەر ئەو وەخته، نوای چەویان واز بی و عیسا ناسین، وەلێ زویزی لەنواێ چەویان نوقوم بی. ئەوانه وه یەکترەکی پرسین: «دیده چوی وەختێ وەناو ڕێ وەگەردمان قسیه کردیا و کتاو موقەدەس ئەڕامان شێو کردیا، دڵمان ڕپەی ناتیاد و تواسیا ئاگر بگرێ؟» ئمجا زویزی هەڵسان و هاتنەو ئەڕا ئورشەلیم. وه ئەوره ئەو یانزه ڕەسوله دین که وەگەرد ڕەفیقەگانێان گردەو بوین، وەتیان: «ئیه ڕاسه خوداوەند زنیەو بیه و خوەێ نیشان شەمعون داس.» ئمجا، ئەو دوانیشه وەتن وەناو ڕێ چه هەڵکەفتیه و چوی عیسا وەختێ نانەگه لەتی کرد ناسینەسێ. هێمراێ داشتن له ئی باوەته قسیه کردیان که عیسا خوەێ وه ناوڕاسیان وساد و وەت: «سڵام وه ئیوه!» ماتێان برد و فره زاورێان چوی، فکر کردن روحێگه دوینن. وەپێان وەت: «ئەڕا ئیجوره پەشێوین؟ ئەڕا شک وه دڵدان ڕێ دین؟ تماشا قاچقولم بکەن. ئیه خوەمم! دەس بێەنه لێم و بوینن؛ چوینکه روح گوشت و سقان نێری، وەلێ هەر ئەو جوره که دوینین مه دێرم!» ئیه وەت و قاچقولی نیشانیان دا. ئەوانه له خوەشیا ماتێانەو بردوی و نیەتویەنستیان باوەڕ بکەن. ئمجا وەپێان وەت: «چشتێ ئەڕا خواردن دێرین؟» یەێ تیکه ماسی برشیاێ دانه پێ. عیسا گردەێ و وه نوای چەویان خواردێ. ئمجا وەپێان وەت: «ئیه هەر ئەوەسه که وەختێ وەگەرددانەو بیم، وەتیام؛ که گشت ئەو چشتیله وەناو تەورات موسا و کتاو پەێخەمەریل و زەبور داود له باوەت مه نویسریاس، باێه وه ئەنجام برەسێ.» ئمجا، زەینێان ڕوشنەو کرد تا بتویەنن کتاو موقەدەس دەرک بکەن. وەپێان وەت: «نویسریاس که مەسیح باێه رەنج بکیشێ و ڕوژ سێیەم وەناو مردگیل زنیەو بود، وه ناو ئەیو توبه و بەخشین گونایل باێه وه گشت ملەتیل بانگەوازی بکرێی، له ئورشەلیم شرو کریەد. ئیوه شاێەتی دەر ئی کاریلینه. من وادەێ باوگم ئەڕادان کل کەم؛ وەلێ ئیوه وەناو ئەو شاره بمینن تا ئەو وەخته که هێز خودا له ئاسمانەو بڕشیەده ملدانەو.» عیسا ئەوانه تا نزیک بەیت‌عەنیا وه دەیشت شارەگه برد و دەسیلێ هەڵوڕان و بەەرکەتێان دا؛ هەر ئەو جوره که بەەرکەتێان دیاد له لێان جیاوه بی، بڕیاده ئاسمان. ئەوانه پەرەسینێ و وه شادی فرەێگەو هاتنەو ئەڕا ئورشەلیم. یەێ‌سەر وەناو مابەد بوین و سپاس و ستایش خودا کردیان. له سەرەتا کەلیمه بی و کەلیمه وەگەرد خودا بی و کەلیمه خودا بی؛ ئەیو له سەرەتا وەگەرد خودا بی. گشت چشتێگ له ڕێ ئەیو وه دی هات و له هەر چشتێگ که وه دی هات هویچ چشتێگ بی ئەیو وه دی نات. وەناو ئەیو ژیان بی و ئەو ژیانه نویر ئایەمیل بی. ئی نویره وەناو تیەریکی درەوشێد و تیەریکی وه ملێەو زاڵ نویه. پیاێگ بی که له لاێ خوداوه کل کریاوی؛ ناوێ یەحیا بی. ئەو هات تا شاێەتیدەر بود، تا شاێەتی وه ئەو نویره بێید، تا گشت له ڕێ ئەیو ئیمان بارن. یەحیا ئەو نویره نوی، بەڵکەم هات تا له باوەت ئەو نویره شاێەتی بێی. ئەو نویر ڕاسەکانیه که وه گشت کەسێگ نویر دەید، هاتیاده جهان. ئەیو وەناو جهان بی و جهان له ڕێ ئەیو وه دی هات؛ هەر چەن جهان نەناسێی. ئەیو هاته ئەڕا شونێگ که هن خوەێ بی و قەومەگەێ قەبوڵێ نەکردن. وەلێ وه گشت کەسیلێ که قەبوڵێ کردن یانێ وه هەر کەسێگ که وه ناو ئەیو ئیمان هاورد ئی حەقه داس که بونه ڕوڵەیل خودا؛ ئەوانه که نه له خوین و گوشت، نه وه خاست جەسه، نه وه خاست یەێ پیا، بەڵکەم له خودا هاتنەسه دنیا. کەلیمه بیه ئنسان و وەناومان نیشتەجێ بی. ئیمه جەڵاڵی دیمنه، جەڵاڵیگ شایسەێ ئەو تەنیا کوڕه که له لاێ باوگ ئاسمانی هاتوی. پڕ له فیز و ڕاسی. یەحیا له باوەتێەو شاێەتی دا و هاوار کرد: «ئیه هەر ئەوەسه که له باوەتێەو وەتم: ”ئەوه که وەشون منەو تێد، له من سەرتره، چوینکه وەرجه مه بیه“.» پڕی ئەیو نسیو گشتمان بیه، فیز له بان فیز. چوینکه شەریعەت له ڕێ موسای پەێخەمەر دریاد؛ فیز و ڕاسی له ڕێ عیسا مەسیحەو هات. هەراێهەر کەسێگ خودا نیه. وەلێ ئەو تەنیا کوڕه که ها لاێ باوگ ئاسمانی، ئەیو ناسانێه. ئیەسه شاێەتی یەحیا وەختێ که گەورایل جویلەکەیل له شار ئورشەلیم، کاهنیل که زانایل مابەد و لاوییل که خزمەتکاریل مابەد بین، کل کردنه ئەڕا لاێ یەحیا تا له لێ بپرسن «تو کید؟» یەحیا ئێقرار کرد و حاشا نەکرد، بەڵکەم ئێقرار کرد: «من مەسیح واده دریاێ نیم.» جا ئەوانه له لێ پرسین: «ئێ چه؟ ئەلیاس پەێخەمەری؟» وەت: «نیم.» پرسین: «ئێ تو ئەو پەێخەمەریده که موسا وادەێ هاتنێ داس؟» یەحیا جواو دا: «نه!» ئمجا وەپێ وەتن: «ئێ کید؟ باێه ئیمه جواوێگ بێیمنه ئەوانه که کلمان کردنه؟ له باوەت خوەدەو چه ئویشێ؟» یەحیا وەت: «مه دەنگ ئەوەمه که وه بیاوان هاوار کەی، ”ڕێ خوداوەند ڕاس بارن.“» درس هەر ئەوجورە که ئەشعەیاێ پەێخەمەر وەت. ئەوانه که له لاێ زانایل فرقەێ فەریسیەو کل کریاوین، له یەحیا پرسین: «ئێ ئەگەر تو نه مەسیحید و نه ئەلیاس پەێخەمەرید و نه ئەو پەێخەمەریده که موسا وەت، ئێ ئەڕا چه خوسڵ تەعمید دەێ؟» یەحیا جواویان دا: «من وەگەرد ئاو تەعمید دەم، وەلێ یەکی وه ناودان وساس که نیەناسینێ، ئەیو هەر ئەوەسه که وەشون مه تێد و مه شایسەێ ئەوه نیم که بەن کەوشەگەێ واز بکەم.» ئیانه له ئاوایی بەیت‌عەنیا که له ئەو دەس چەم ئوردون بی هەڵکەفت، هەر ئەو شونه که یەحیا تەعمید دیاد. ئی ڕوژەگەێ، یەحیا عیسا دی که تێ وەرەو لاێ، یەحیا وەت: «بنوڕن، ئیەسه وەرک خودا که گوناێ جهان هەڵگرێ بید! ئیه هەر ئەوەسه که له باوەتێەو وەتم ”وەشون من پیاێگ تێد که له من سەرتره، چوینکه وەرجه مه بیەسێ.“ مه خوەم ئەیو نیەناسیام، وەلێ ئەڕاێ ئیه که ئەیو وه ئێسرائیل ئاشکرا بود، هاتمه تا وەگەرد ئاو تەعمید بێەم.» جا یەحیا شاێەتی دا، وەت: «روح خودا دیم که جور کەموتەرێگ له ئاسمانەو هاته خوار و له بانیەو مەن. مه خوەم نیەناسیامێ، وەلێ ئەیو که مه کل کرد تا وەگەرد ئاو تەعمید بێەم، وەپێم وەت: ”هەر وەخت دید که روح خودا وه مل کەسێگ هاته خوار و وه ملێەو مەن، بزان ئەیو کەسێگه که وەگەرد روح‌القودوس تەعمید دەێ.“ مه ئیه دیمه و شاێەتی دەم که ئیەسه کوڕ خودا.» ئی ڕوژەگەێ، دواره یەحیا وەگەرد دو نەفەر له شاگردیلی وساوی. یەحیا وەختێ عیسا داشت له ئەوره ڕەد بیا، نوڕسه پێ و وەت: «بنوڕن ئیەسه وەرک خودا!» ئەو دو شاگرده ئی قسیه شنەفتن و کەفتنه شون عیسا. عیسا هەڵوگەردێ و ئەوانه دی که وەشونێەو تیەن. وەپێان وەت: «هاینه شون چه؟» وەتن: «رەبی له کوره مێنید؟» رەبی یانێ ماموستا. عیسا جواویان دا: «بان، دوینین.» جا چین و دین که له کوره مینێدن و ئەو ڕوژه مەننه لاێ. چوینکه ئەو وەخته نزیک سات چوار نیمەڕو بی. یەکی له ئەو دو نەفەره که قسیەێ یەحیا شنەفت و کەفته شون عیسا، ئاندریاس، براێ شەمعون پتروس بی. ئەوه یەکم جار، براگەێ خوەێ شەمعون پەێا کرد و وەپێ وەت: «ئیمه ماشیەح پەێا کردیمنه.» ماشیەح یانێ مەسیح واده دریاێ. ئاندریاس براگەێ خوەێ برده ئەڕا لاێ عیسا. عیسا تماشاێ کرد و وەت: «تو شەمعون کوڕ یوحەناێ، وەپێد ئویشن ’کیفا‘.» وه کیفا له زوان یونانی ئویشن پتروس که وه ماناێ تاش کەمەره. ئی ڕوژەگەێ، عیسا تواس بچوده ئەڕا ناوچەێ جەلیل. فیلیپوس پەێا کرد و وەپێ وەت: «بکەفه شونم!» فیلیپوسیش جور ئاندریاس و پتروس له مەردمیل شار بەیت‌سیدا بی. فیلیپوس نەتەنائیل پەێا کرد و وەپێ وەت: «ئەوه که موسا وەناو تەورات و هەر ئیجوره پەێخەمەریلیش له باوەتێ نویسانه، دیمنەسەو! ئەیو عیسای ناسری، کوڕ یوسفه.» نەتەنائیل وەپێ وەت: «مەگەر له شار ناسرەیش چشت خاسێگ کەفێده دەیشت؟» فیلیپوس جواو دا: «بەو بنوڕ.» وەختێ عیسا دی نەتەنائیل وەرەو لاێ تێد، له باوەتێ وەت: «بنوڕن، ئیه پیاێ ئێسرائیلی ڕاسەکانیێگە که هویچ فێڵێگ وەناوێ نیه!» نەتەنائیل وه عیسا وەت: «مه له کوره ناسی؟» عیسا جواو دا: «وەرجه ئەوه که فیلیپوس تو بچڕێ، وەختێ وه ژێر دار هەنجیرەگه بید، تو دیم.» نەتەنائیل جواوی دا: «ماموستا، تو کوڕ خودای! تو پادشاێ ئێسرائیلی!» عیسا وەت: «ئێ وەبونەێ ئیه که وەپێد وەتم وه ژێر دار هەنجیرەگه دیمەد، ئیمان تیەرێ؟ چشتیل گەوراتر له ئیانه دوینی.» ئمجا عیسا فەرمایش کرد: «وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، دوینین که ئاسمان واز و فریشتەیل خودا له لاێ کوڕ ئنسان چنه ئاسمان و له ئاسمان تیەنه ئەڕا لاێ کوڕ ئنسان.» ڕوژ سێیەم، وه ئاوایی قانا له ناوچەێ جەلیل سویرێگ بی و داڵگ عیسا وه ئەوره بی. عیسا و شاگردیلیشێ ئەڕا سویرەگه دەنگ کریاوین. وەختێ شراو تەمام بی، داڵگ عیسا وەپێ وەت: «شراو نێرن!» عیسا وه داڵگێ وەت: «خاتوین، مه چ کارێ وه ئیه دێرم؟ هێمراێ وەخت من نەرەسیه.» داڵگێ وه خزمەتکارەگان وەت: «هەر چی وەپێدان ئویشێ، بکەن.» له ئەوره شەش خومرەێ کوچگین بی که وه پێ نەریت جویلەکەیل، ئاوەگەێ ئەڕا پاکەو کردن چشتیل پێس وه کار بردێان، هەر کام له ئەو خومرەیله نزیک سەد لیتر گردیا. عیسا وه خزمەتکارەگان وەت: «ئی خومرەیڵه پڕێان بکەنه ئاو.» جا نیقەڵتوز ئاوێ کردن. ئمجا عیسا وەپێان وەت: «ئێرنگه قرتکی له لێ بارنه دەیشت و بوەنه ئەڕا گەوراێ جەشنەگه.» جا ئەوانیش بردن. وەختێ گەوراێ جەشنەگه تام ئاوێگ کرد که ئیسه بویه شراو، نیەزانست له کوره هاوردنەسێ، هەر چەن خزمەتکارەگان که ئاوەگه دەر هاوردوین زانستیان. ئەوسا گەوراێ جەشنەگه، زاوا چڕێ و وەپێ وەت: «گشتیەکی یەکم جار شراو خاسەگه دەن، وەختێ مەردم سەرخوەشەو بین، ئەوسا شراو گەنەگه تیەرن؛ وەلێ توی تا ئێرنگه شراو خاسەگه هیشتیدە!» ئیه یەکمین نیشانه و موجزەێ عیسا بی، که ئی کاره له قاناێ جەلیلەو کرد و جەڵاڵ خوەێ ئاشکراوه کرد و شاگردەگانێ وەپێ ئیمان هاوردن. جا وەشونێ عیسا وەگەرد داڵگ و برایلێ و شاگردەگانێ چیه ئەڕا شار کەفەرناحوم و چەن ڕوژی وه ئەوره مەنن. جەشن پسەخ جویلەکەیل نزیک بی و عیسا چیه ئەڕا شار ئورشەلیم. وەناو مابەد، دی که کەسیلێگ خەریک فروتن مانگا و پەس و کەموتەرن و سەرافیلیش وه ئەوره نیشتوینه کەسب و کار. جا عیسا قەمچیێگ له شریت درس کرد و گشتێان وەگەرد پەسیل و مانگایێل، له مابەد کرده دەیشت. سکەیل سەرافیلیش ڕشانه زەوی و میزەگانیانیش ژيرەبان کرد، وه کەموتەر فروشەگان وەت: «ئی چشتیله له ئێرا بوەنه دەیشت، ماڵ باوگ ئاسمانیم مەکەنه جاێ بازار!» ئمجا شاگردیلی کەفته هویرێان که له ناو کتاو زەبور نویسریاس: «غیرەت ئەڕا ماڵ تو سزنێدەم و کەێدەمه خوڵەکەو.» جا جویلەکەیل وه عیسا وەتن: «چ نیشانه و موجزەێگ نیشانمان دەێ تا بزانیمن حەق دێرێ ئی کاریله بکێ؟» عیسا جواویان دا وەت: «ئی مابەده بڕمنن، مه وه سێ ڕوژ نەمێ پاوه.» جویلەکەیل وەتن: «ئی مابەده له دریژای چل و شەش ساڵ درس کریاس، ئمجا تو تواێ وەناو سێ ڕوژ بنێدەێ پاوه؟» وەلێ مابەدێگ که عیسا باسێ کردیا، لەش خوەێ بی. جا وەختێ عیسا وەناو مردگیل زنیەو بی، شاگردیلی کەفته هویرێان که ئی قسیه وەتوی و وه نویسریای موقەدەس و قسیەێگ که عیسا وەتوی ئیمان هاوردن. له ئەو وەخته که عیسا ئەڕا جەشن پسەخ له ئورشەلیم بی، کەسیل فرەێگ وه دین نیشانه و موجزەیلێ که کردیا، وه ناو ئەیو ئیمان هاوردن. وەلێ عیسا باوەڕه پێان نەکرد، چوینکه گشت مەردم خاس ناسیا و هەوەجی نیاشت کەسێگ له باوەت ئایەم ئەڕاێ شاێەتی بێی، چوینکه خوەێ زانستیا چه ها ناو دڵ ئایەم. پیاێگ بی له فرقەێ فەریسی، ناوێ نیقودیموس بی، ئەوه یەکی له گەورایل جویلەکە بی. یەێ شەو ئی پیا هاته ئەڕا لاێ عیسا و وەته پێ: «ماموستا، زانیمن تو ماموستاێگی که لەلاێ خوداوه هاتیدە، چوینکه کەس نیەتویەنی ئی نیشانه و موجزەیله بکێ که توی کەید، مەر ئیه که خودا وەگەردێەو بود.» عیسا وه جواوێ وەت: «وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێد ئویشم، تا کەسێ وه دواره ناێده دنیا، نیەتویەنی پادشایی خودا بوینێ.» نیقودیموس وەپێ وەت: «ئایەمی که پیره چوی تویەنێ وه دواره باێده دنیا؟ مەر وه دواره تویەنێ بچوه ناو زگ داڵگێ و باێده دنیا؟» عیسا جواوێ دا: «وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێد ئویشم تا کەسێگ له ئاو و روح خودا ناێده دنیا، نیەتویەنی بچوه ناو پادشایی خودا. ئەو چشته که له جەسه باێه دنیا، جەسەییه و ئەو چشته که له روح باێه دنیا، روحانیه. ئەڵاجوید نای که وەپێد وەتم باێه له دواره باێه دنیا! وا له هەر لاێگەو بتواێ هەڵ کەی؛ دەنگێ شنەفێ، وەلێ نیەزانێ له کورەو تێد یا وەرەو کوره چود. هەر کەیش له روح خودا باێده دنیا ئیجورەسه.» نیقودیموس له عیسا پرسی: «ئی چشتیله چوی بود؟» عیسا جواو دا: «تو ماموستاێ ئێسرائیلید و هێمراێ ئی چشتیله نیەزانێ؟ وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێد ئویشم ئەو چشته که زانیمن ئویشیمن و ئەو چشته دیمنه شاێەتی دیمن، وەلێ ئیوه شاێەتیمان قەبوڵ نیەکین. ئەگەر وەختێگ له باوەت چشتیل زەوی ئەڕادان وەتم و باوەڕ نەکردین، ئێ چوی تویەنین باوەڕ بکێن ئەگەر له باوەت چشتیل ئاسمانی ئەڕادان بویشم؟ هویچکەسێگ وه ئاسمان نەچیەسه بان، مەر ئەوه که له ئاسمانەو هاته خوار، یانێ کوڕ ئنسان که ها له ئاسمان. هەر ئەوجورە که موساێ پەێخەمەر وەناو بیاوان ئەو مار برنجیه دا سەر چو و بەرزیەو کرد، کوڕ ئنسانیش هەر ئەو جوره باێه بەرزەو بکرێ، تا هەر کەس وەپێ ئیمان بارێ، زنەیی ئەبەدی بیاشتوید. «چوینکه خودا جهان ئەوقره مابەت کرد که تەنیا کوڕەگەێ خوەێ دا تا هەر کەس وەپێ ئیمان بارێ نابود نود، بەڵکەم زنەیی ئەبەدی بیاشتوێد. ئەڕا ئیه که خودا کوڕەگەێ کل نەکرده جهان تا جهان ماکوم بکێ، بەڵکەم هناردێ تا جهان وه وەسلەێ ئەیو نجات پەێا بکێ. هەر کەس وەپێ ئیمان بارێ ماکوم نیود، وەلێ هەر کەس وەپێ ئیمان نارێ، هەر ئێرنگەیش ماکومه، چوینکه وه ناو تەنیا کوڕ خودا ئیمان ناوردیه. جا مدوێ ماکومیەتەگەێ ئیەسه که نویر هاتیەسه ناو جهان، وەلێ مەردم وه جێ نویر تیەریکی دوس داشتن، چوینکه کردەوەێان خراو بی. چوینکه هەر کەسێگ کاریل خراو کەێد له نویر فره قینێ تێ و وەرەو لاێ نویر نیەتێی، نەخواێ کردەوێ ئاشکرا بود. وەلێ ئەوه که کار ڕاس درس کەێد وەرەو لاێ نویر تێ تا ئاشکرا دیار بێید که کارەیلێ وه مەێەت خودا کریەید.» جا وەشونێ، عیسا و شاگردیلی چینه ئەڕا ئاواییل ناوچەێ یەهودیه. عیسا ئەڕا ماوەێگ وەگەرد شاگردیلێ مەنه ئەوره و خوسڵ تەعمید مەردم دیاد. یەحیایش له ئاوایی عینون، نزیک شار سالیم، تەعمید دیاد، چوینکه له ئەوره ئاو فره بی، مەردمیش هاتیان و تەعمید گردیان. له ئەو وەخته هێمراێ یەحیا نەکەفتویه زندان. یەێ جار باسێ کەفته ناو بڕێگ له شاگردیل یەحیا و جویلەکەێگ که چوی باێه له پێسی پاکەو بون. جا شاگردەگانێ هاتنه ئەڕا لاێ یەحیا، وەپێ وەتن: «ماموستا، ئەو کەسه که له ئەو لاێ چەم ئوردون وەگەرددەو بی و توی ئەڕاێ شاێەتی دای، ئێرنگه خوەێ تەعمید دەێ و گشتیەکی چنه ئەڕا لاێ.» یەحیا جواو دا: «کەس نیەتویەنی چشتێ وه دەس بارێ، مەر ئیه که له ئاسمان دریاویده پێ. ئیوه خوەدان شاێەتین که وەتم مه مەسیح واده دریاێ نیم، بەڵکەم وەرجه ئەوه کل کریامه. وەوی هن زاواس، وەلێ دوس زاوا که وسێده لاێ گوش دەیده ڵێ، له شنەفتن دەنگ زاوا فره دڵخوەشەو بود. جا ئیسه شادی منیش هەر ئیجوره کامڵەو بود. ئەیو باێه گەوراترەو بود وەلێ من باێه بویچگترەو بوم. «ئەوه که له بانەو تێ، له گشت سەرتره. ئەوه که له زەویه، وه زەوی تالوق دێرێد و له چشتیل بان زەوی قسیه کەی. ئەوه که له ئاسمانەو تێ، له گشت سەرتره. ئەیو له باوەت ئەو چشتێ که دیه و شنەفتیه شاێەتی دەێ، وەلێ هویچکەس شاێەتیەگەێ قەبوڵ نیەکێ. هەر کەس شاێەتیەگەێ قەبوڵ بکێ، مور وه ڕاس بوین خودا کوتێ. چوینکه ئەوه که خودا کلی کردێه، کەڵام خودا وه زوان تیەرێ، چوینکه خودا روح خوەێ بی ئەنازه بەخشێد. باوگ ئاسمانی، دوس کوڕ دێرێ و گشت چشتێ سپاردێەسه دەسێ. هەر کەس وه کوڕ ئیمان بارێ، زنەیی ئەبەدی دێرێ؛ هەر کەس له کوڕ گوش نەتەکنێ، چەوێ نیەکەفێدە زنەیی، بەڵکەم توڕەیی خودا له سەرێەو مێنێد.» عیسا زانست که زانایل فرقەێ فەریسی شنەفتنه که عیسا فرەتر له یەحیا شاگرد دێرێ و خوسڵ تەعمید دەێ، - هەر چەن عیسا خوەێ تەعمید نیاتیاد بەڵکەم شاگردیلی تەعمید دیان - وه ئی بونه عیسا له ناوچەێ یەهودیه دا دەیشت و وه دواره چیه ئەڕا ناوچەێ جەلیل. ئەیو باێه له ناوچەێ سامرە ڕەد بویاد. جا هاته ئەڕا شارێگ له ناوچەێ سامره که ناوێ سوخار بی، نزیک تیکه زەویێگ که یاقوب داویه یوسف کوڕێ. چاڵاوەگەێ یاقوبیش وه ئەوره بی، جا عیسا که شەکەت ڕێ بی دانیشته لاێ چاڵاوەگه. نزیک نیمەڕو بی. ژنێگ سامری ئەڕا ئاو هەڵکیشاین هات. عیسا وەپێ وەت: «تکێ ئاو بيه پێم،» چوینکه شاگردیلی چوینه ناو شار تا چشتێ ئەڕا خواردن بسێنن. ئەو ژن سامریه وەته عیسا: «تو که جویلەکەید و منیش ژنێگ سامریم، ئێ چوینه داواێ ئاو له لێم کەی؟» چوینکه جویلەکەیل وەگەرد سامریەگان هویچ هات بچوێگ نێرن. عیسایش جواو دا: «ئەگەر بەخشین خودا بزانستیاێ و هەر ئیجوره بزانستیاێ کیه که وه پێد ئویشێ ”تکێ ئاو بیه پێم،“ ئەوسا توی له لێ داوا کردیای ئەیویش ئاو زنەییدەر دیاده پێد.» ژنەگه وه عیسا وەت: «گەورەم، دوڵ نێرید تا ئاو بکیشێ و چاڵاوەگەیش قویله، جا ئاو زنەیی دەر له کورەو تیەرێ؟ ئەرێ له یاقوب باپیرمان گەوراترید؟ ئەوه ئی چا داسه پێمان و خوەێ و کوڕەگانی و ریەنەگانیشێ له لێ خواردن.» عیسا وه ژنەگە وەت: «هەر کەس له ئی ئاوه خوێد، وه دواره تیەنی بود، وەلێ هەر کەس له ئاوێ که من دەمه پێ بخوێ، هەراێهەر تیەنی نیود. ئاوێگ که دەمه پێ وەناو گیانێ بوده کیەنی ئاوێگ که تا زنەیی ئەبەدی قوڵ دەێ و سەرڕێژ بود.» ژنەگه وه عیسا وەت: «گەورەم، وه ئی ئاوه بيه پێم، تا دی تیەنیم نود و ئەڕا ئاو هەڵکیشاین نامه ئێرا.» عیسا وەپێ وەت: «بچو، شویەگەد بچڕ و بەورەو.» ژنەگه جواو دا: «شوی نێرم.» عیسا وەپێ وەت: «ڕاس ئویشێ شوی نێری، چوینکه پەنج گله شوی داشتیدە و ئەوەیشه که ئێرنگه ديری، شوید نیه. ڕاس وەتی!» ژنەگه وه عیسا وەت: «گەورەم، دوینم تو پەێخەمەرێگید. باپیریلمان وەبان ئی کویه پەرەسش خودا کردیان، وەلێ ئیوه جویلەکەیل ئویشین ئەو شونه که باێه مەردم وەناوێ پەرەسش بکەن، شار ئورشەلیمه.» عیسا وەپێ وەت: «ژنەگه، باوەڕ بکه، زەمانێ رەسێ که باوگ ئاسمانی نه وەناو ئی کویه پەرەسش کین، نه وەناو ئورشەلیم. ئەوه که ئیوه سامریەگان پەرەسینێ، نیەناسینێ، ئیمه جویلەکەیل ئەوه که ناسیمنێ، پەرەسیمنێ، چوینکه نجات له ڕێ جویلەکەوه تێ. وەلێ زەمانێگ رەسێ، هەڵبەت ئێرنگەیش ڕەسیه، که خوداپەرەسیل ڕاسەکانی، وه روح و ڕاسی باوگ ئاسمانی پەرەسش کەن، چوینکه باوگ ها شون ئیجور کەسیلێ تا پەرەسشێ بکەن. خودا روحه و ئەوانه که پەرەسنێ باێه وه روح و ڕاسی پەرەسش بکەن.» ژنەگه وەته عیسا: «زانم ماشیەح تێی؛ وەختێ باێ، گشت چشتێ ئەڕامان ئویشێد.» ماشیەح یانێ مەسیح واده دریاێ. عیسا وەته پێ: «من که دێرم وەگەردد قسیه کەم، هەر ئەوەمه.» هەر ئەو وەخته، شاگردیل عیسا هاتنەو. ئەڵاجویان هات که دێرێ وەگەرد ژنیگەو قسیه کەی. وەلێ کەسێگ نەوەت: «چه تواێ؟» یا «ئەڕا وەگەرد ئی ژنه قسیه کەی؟» ئمجا ژنەگه، کویزەگەێ هیشتەجێ و چی ئەڕا شار و وه مەردم وەت: «بان پیاێگ بوینین که هەر چی تا ئێرنگه کردویم، وەپێم وەت. ئەرێ بو ئی پیا مەسیح واده دریاێ بود؟» جا مەردمەگه له شار دانه دەیشت و چیانه ئەڕا لاێ عیسا. وه ئی وەخته، شاگردیل له عیسا کوتران کردیان و وەتیان: «ماموستا، چشتێ بخوه.» وەلێ عیسا وەپێان وەت: «من خواردمەنێگ ئەڕا خواردن دێرم که ئیوه له باوەتێەو چشتێگ نیەزانین.» جا شاگردیل وه یەکترەکی وەتن: «مەر کەسێ خواردەمەنی ئەڕاێ هاوردێه؟» عیسا وەپێان وەت: «خواردەمەنی مه ئیەسه که خاست ئەیو که کلم کردێه وه جا بارم و کارەگەێ تەمام بکەم. ئێ مەر ئیه نەشنەفتینه که: ”هێمراێ چوار مانگتر مەنیەسه درەو“؟ وەلێ مه وەپێدان ئویشم تماشا بکەن، چەویلدان واز بکەن و بوینن که زەویزاریل ئەڕا درەو گورجن. ئێرنگه درەوکەر حەقدەس خوەێ سێنێ و خەرمان ئەڕاێ زنەیی ئەبەدی گردەو کەێ، تا تویەم وەشن و درەوکەر وەگەرد یەکەو شادمانەو بون. جێ ئی قسیه ها ئێره که ئویشێ: ”یەکی تویەم خەێ و یەکیگ تر درەو کەێ“. من ئیوه کل کردم تا خەلەێگ درو بکێن که ئەڕاێ زامەت نەکیشاینه. کەسيل تر زامەت کیشانه و ئیوه له زامەتیل ئەوانه سود گرین.» قێر فرەێگ له سامریەگان ئەو شاره وه عیسا ئیمان هاوردن، وەبونەێ شاێەتی ئەو ژنه که وەتوی: «هەر چی تا ئێرنگه کردمه، وەپێم وەت.» جا وەختێ سامریەگان هاتنه ئەڕا لاێ عیسا، له لێ تواسن له لاێان بمینێ. جا عیسا دو ڕوژ وه ئەوره مەن. قێر فرەێگ تریش وەبونەێ شنەفتن قسیەیل عیسا ئیمان هاوردن. ئەوانه وه ژنەگه وەتن: «دیتر تەنیا وەبونەێ قسیەێ تو ئیمان نیەتیەریم، چوینکه خوەمان شنەفتیمنه و زانیمن ئی پیا وه ڕاسی نجات دەر دنیاس.» جا وەشون ئەو دو ڕوژه، عیسا له ئەورە چیه ئەڕا جەلیل، چوینکه عیسا خوەێ شاێەتی داوید که یەێ پەێخەمەر له شارەگەی خوەێ حرمەتی نێرید. جا وەختێ عیسا هاته ئەڕا جەلیل، جەلیلیەگان چینه پیریەو، چوینکه ئەوانیش ئەڕا جەشن پسەخ چوینه ئورشەلیم و گشت ئەو کاریله که عیسا له جەشن پسەخ وه ئورشەلیم کردوی، دوین. جا عیسا وه دواره هاتەو ئەڕا ئاوایی قاناێ جەلیل، هەر ئەو شونه که ئاوەگه کردویه شراو. له شار کەفەرناحوم یەکی له دەربارییل بی که کوڕەگەێ نەخوەش بی. وەختێ پیاگه شنەفت عیسا له یەهودیه هاتیەسه ئەڕا جەلیل، چی ئەڕا لاێ و له لێ تواس تا بچود و کوڕەگەێ شەفا بێی، چوینکه کوڕەگەێ داشتیا مردیا. جا عیسا وەپێ وەت: «تا نیشانه و موجزەیل و کاریل سەرسڕهاوەر نوینین، ئیمان نیەتێەرین.» ئەو پیاێ دەرباریه وه عیسا وەت: «گەورەم، وەرجەوە که مناڵەگەم بمرێ، بەو.» عیسا وەپێ وەت: «بچو؛ کوڕەگەد زنی مینێ.» پیاگه قسیەێ عیسا باوەڕ کرد و کەفته ڕێ و چی. ئەو پیا هێمراێ وەناو ڕێ بی که خزمەتکاریلێ چینه پیریەو وەپێ وەتن که کوڕەگەێ دێرێ خاسەو بود. جا له لێان پرسی که له چ ساتێگ ڕوی ناسه خاسێ؟ وەتن: «دویەکه سات یەک نیمەڕو تەوەگەێ بڕیا.» جا باوگێ زانست که ئیه هەر ئەو ساته بی که عیسا وەپێ وەتوی: «کوڕەگەد زنی مینێ.» جا خوەێ و گشت خاوخێزانەگەی ئیمان هاوردن. ئیه دویمین نیشانه و موجزەێگ بی که عیسا وەختێ له یەهودیەوه هاتویه ئەڕا جەلیل، ئەنجام داوید. وەشون ماوەێگ، یەکی له جەشنیل جویلەکەیل بی و عیسا چیه ئەڕا شار ئورشەلیم. وەناو ئورشەلیم، له لاێ ’دەروازەێ پەس‘ حەوزێگ هەس که وه زوان ئارامی ’بەیت‌حسدا‘ وەپێ ئویشن که پەنج گله وەرتاێرمه دێرێ. وه ئەوره قێر فرەێگ له عەلیلیل، جور کورەگان و شەلەگان و فەلەجەگان، هەڵاژیاوین و چەوەڕێ بین تا ئاوەگه بجویلێدەو. چوینکه ئەوانه گومان کردیان هەر چەن وەخت یەێ جار فریشتەێگ له لاێ خوداوەند تێد و ئاوەگه جویلنێدەو؛ جا وەشون جویلیان ئاوەگە یەکم کەسێ که چیاده ناو حەوزەگه، له هەر نەخوەشێ که داشت شەفا گردیاد. پیاێگ له ئەوره بی که وه ماوەێ سی و هەیشت ساڵ عەلیل بی. وەختێ عیسا پیاگه دی که له ئەوره هەڵاژیاس و زانست که ماوەێ فرەێگه ها ئەوره، وەپێ وەت: «تواێ شەفا بگرێ؟» پیا شەل کوچەگه وەته عیسا: «گەورەم، وەختێ ئاو جویلێیدەو کەسێگ نێرم بخێدەمه ناو حەوزەگه، تا توام خوەم برەسنمه ئەوره، وەرجه مه یەکیگ تر چیەسه ناوێ.» عیسا وەپێ وەت: «هەڵس، جیەگەد هەڵگر و ڕێ بکه.» پیاگه زویزی شەفا گرد و جیەگەێ هەڵگرد و کەفته ڕێ. ئەو ڕوژه، شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیلەسه، بی. جا جویلەکەیل وه پیاگه که شەفا گردوی وەتن: «ئیمڕو شەباته ئەڕا تو ڕەوا نیه جیەگەد هەڵگری بوید.» وەلێ ئەو پیا جواویان دا: «ئەیو که شەفام داس وەپێم وەت، ”جیەگەد هەڵگر و بکەفه ڕێ“.» له لێ پرسین: «ئەوه که وەپێد وەت، ”جیەگەد هەڵگر و بکەفه ڕێ“، کیه؟» پیاگه که شەفا گردوی نیەزانست ئەوه کیه، چوینکه عیسا وەناو جەماێەتێگ که له ئەوره بی، نوقوم بی. وەشون چەنێ، عیسا پیاگه وەناو مابەد پەێا کرد، وەپێ وەت: «بنوڕ خاسەو بیده، دی گونا مەکه تا له ئیه بەتر وه سەرد نای.» پیاگه چی وه جویلەکەیل وەت کەسێگ که شەفاێ داس، عیسا بیه. وەبونەێ ئیه که عیسا ئی کاریله وه ڕوژ شەبات کردیا، جویلەکەیل ئەزیەتی کردیان. وەلێ جواو عیسا ئیه بی: «ئێرنگه باوگ ئاسمانیم کار کەی و منیش کار کەم.» وه ئی بونه بی که جویلەکەیل فرەتر وەشون ئیه بین تا عیسا بکوشن، چوینکه نه تەنیا یاساێ شەبات شکانیاد، بەڵکەم تەنانەت خودا وه باوگ خوەێ خوەنریاد و خوەێ وەگەرد خودا کردیا یەکی. جا عیسا وەپێان وەت: «وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم: کوڕ نیەتویەنی وه خوێەو هویچ کارێگ بکێ مەر کاریلێ که دوینی باوگ ئاسمانی کەی؛ چوینکه هەر کارێگ باوگ کەی، کوڕیش هەر ئەو کاره کەی. چوینکه باوگ کوڕ دوس دێرێ و گشت کاریلێ که خوەێ کەی وەپێ نیشان دەێ. کاریل له ئیانه گەوراتریش نیشانی دەێ تا ئەڵاجویدان باێ. چوینکه هەر ئەوجورە که باوگ مردگیل زنیەو کەید و زنەیی وەپێان بەخشی، کوڕیش وه هەر کەسێگ که خوەێ بتواێ، زنەیی بەخشی. چوینکه باوگ هویچکەس داوەری نیەکێ، بەڵکەم گشت کار داوەری سپاردێەسه دەس کوڕ، تا گشت حرمەت کوڕ بگرن، هەر ئەوجورە که حرمەت باوگ گرن. هەر کەس حرمەت کوڕ نیەگرێ، حرمەت باوگیشێ نیەگرێ که کلی کردێه. وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، هەر کەس کەڵام مه بشنەفێ و وه ئەوه که کلم کرد، ئیمان بارێ زنەیی ئەبەدی دێرێ. ئەوه ماکوم نیود، بەڵکەم له مەرگ گوزیشتێه و رەسیەسه ژیان. وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، زەمانێگ رەسێ، بەڵکەم هەر ئیسەسه که مردگیل دەنگ کوڕ خودا شنەفن و کەسیلێگیش که شنەفن، زنیەو بون. چوینکه هەر ئەوجورە که باوگ وەناو خوەێ زنەیی دێرێ، وه کوڕیش بەخشیه تا کوڕیش وەناو خوەێ زنەیی بیاشتود، ئی دەسڵاته داسه کوڕ که داوەری بکێ، چوینکه ئەیو کوڕ ئنسانه. له ئیه ئەڵاجویدان نای، چوینکه زەمانێگ تێ که گشت ئەوانه که هانه ناو قەور، دەنگ ئەیو شنەفن و تیەنه دەیشت. ئەوانەێ که کردەوەێان خاس بیه، زنیەو بون که تا ئەبەد زنەیی بکەن و ئەوانه که کردەوەێان خراو بیه، زنیەو بون تا ماکوم بون. من له خوەمەو نیەتویەنم کارێ بکەم، هەر ئەوجورە که شنەفم داوەری کەم، داوەریەگەم دادپەروەرانەس، چوینکه داواێ خاست خوەم نیەکەم، بەڵکەم هامه شون خاست ئەیو که کلم کردێه. «ئەگەر تەنیا خوەم له باوەت خوەمەو شاێەتی بێەم، شاێەتیەگەم درس نیه. یەکیگ تر هەس که له باوەت منەو شاێەتی دەێ و مه زانم شاێەتی که له باوەت منەو دەێ، درسه. ئیوه کەسیلێگ کل کردینه ئەڕا لاێ یەحیا و ئەو ئەڕا ڕاسی شاێەتی داس. نه ئیه که مه شاێەتی ئنسان قەبوڵ بکەم، بەڵکەم ئی چشتیله ئویشم تا ئیوه نجات پەێا بکێن. یەحیا چراخێگ گڕان بی که نویر دیاد و ئیوه تواسیاین ماوەێگ وەناو نویرەگەێ دڵخوەش بوین. وەلێ مه شاێەتێگ دێرم که له شاێەتی یەحیا گەوراتره، چوینکه کاریلێ که باوگ ئاسمانی وه من سپاردیه تا وه ئەنجام برەسنم، یانێ هەر ئی کاریله که کەم له باوەت مه شاێەتی دەن که باوگ کلم کردێه. هەر ئەو باوگێ که مه کل کردێه، خوەێ له باوەت منەو شاێەتی داس. ئیوه هەراێهەر دەنگێ نەشنەفتینه و هەراێهەر دەمچەوی نێنه و کەڵامەگەیشێ وەناو دڵدان نیەمینێ، چوینکه وه ئەو کەسه که ئەیو کل کردێه، ئیمان نێرین. ئیوه کتاویل موقەدەس دینه یەکەو، چوینکه خیاڵ کین له ڕێ ئەوانه وه زنەیی ئەبەدی دەس پەێا کین، هەر ئیانەنه که وه مه شاێەتی دەن، وەلێ نیەتواین باینه ئەڕا لاێ مه تا زنەیی بیاشتوین. من جەڵاڵ له ئایەمیل قەبوڵ نیەکەم، وەلێ زانم که مابەت خودا وەناو دڵدان نێرین. من وه ناو باوگ ئاسمانیم هاتمه، وەلێ قەبوڵم نیەکین. ئەگەر یەکیگ تر وه ناو خوەێ باێ، قەبوڵێ کین. چوی تویەنين ئیمان بارین وەختێ جەڵاڵ له یەکترەکی گرین و مینێ جەڵاڵێگ نیەکین که له لاێ خوداێگ که یەکیگه، تێی؟ خیاڵ مەکەن که مه له لاێ باوگ ئاسمانی بخت کەمه پێدانەو؛ یەکی هەس که بخت بکەیده پێدان، ئەوه موسای پەێخەمەره، هەرئەوه که ئمید بەساینەسه پێ. چوینکه ئەگەر وه موسا باوەڕ بکردیاين وه منیش باوەڕ کردیاين، چوینکه ئەوه له باوەت مه نویساس. وەلێ ئەگەر باوەڕ وه نویسریایەگانێ نێرین، ئێ چوی قسیەیلم باوەڕ کین؟» وەشون ئەوه، عیسا چیه ئەڕا ئەو لاێ دەریاچەێ جەلیل که هەر ئەو دەریاچەێ تیبریەسه. جەماێەت فره گەورایگ کەفتوینه شونێ، چوینکه ئەو نیشانه و موجزەیله دوینیان که وەگە رد شەفاێ نەخوەشیلەو بی. عیسا چیه ئەڕا بان کویەێگ و له ئەوره وەگەرد شاگردیلی دانیشت. جەشن پسەخ جویلەکەیل نزیک بی. وەختێ عیسا سەرهەڵوڕان، دی که جەماێەت فڕه گەوراێگ تیەن وەرەو لاێ، وه فیلیپوس وەت: «له کوره باێه نان بسێنیم تا ئی مەردمه بخوەن؟» عیسا ئیه وەت تا فیلیپوس ئەزمون بکێ، چوینکه خوەێ خاس زانستیا چه تواێ بکێ. فیلیپوس جواو دا: «ئەگەر وه قێ دویس دینار نانیش بسێنیم بەشێان نیەکێ، تەنانەت ئەگەر هەر کامێان یەێ تیکه بخوەن.» یەکیگ تر له شاگردیل وه ناو ئاندریاس که براێ شەمعون پتروس بی، وه عیسا وەت: «کوڕێگ ها ئێرا که پەنج نان جویه و دو گله ماسی دێرێ، وەلێ ئیه کەی بەش ئی جەماێەته کەی؟» عیسا وەت: «بیلن مەردمەگه دانیشن.» وه ئەوره چیمن فرەێگ بی. جا مەردمەگە دانیشتن. له ئەوره پیاگانێ نزیک پەنج هەزار نەفەر بین. ئمجا عیسا نانەگان هەڵگرد و وەشون شوکر کردن، وەناو ئەوانه که دانیشتوین بەشەو کرد، هەر ئیجوره ماسیەگانیش، وه هەر کەس هەرچێ که تواسن دا پێان. وەختێ تێر بین، عیسا وه شاگردیلی وەت: «وردەکوتەیل که مەنێەسەو گردەو بکەن تا چشتێ وه کیس نەچود.» جا ئەوانه ورده کوتیل گردە و کردن و له ورده کوتیل ئەو پەنج نان جویه که جەماێەتەگه خواردوین دوانزه سەوەته پڕ بی. وەختێ مەردم ئی نیشانه و موجزەێ که عیسا کردوی دین، وەتن: «وه ڕاسی که ئیه هەر ئەو پەێخەمەرەسه که باێه، باێده ئی جهانه.» عیسا وەختێ زانست که توان بان وه زور بگرنەێ تا بکەنەێ پادشا، وه دواره وه تەنیایی چیه ئەڕا بان کویه. وەختێ بیه ئێواره، شاگردیلی چینه خوار وەرەو لاێ دەریاچەگه و سوار قایق بین و چینه ئەو دەس دەریاچەگه وەرەو شار کەفەرناحوم. هەوا تیەریکەو بوی و هێمراێ عیسا ناتویه ئەڕا لاێان. وه بونەێ وای تنێگ که هەڵکرد دەریاچەگه توفانیەو بی. وەختێ نزیک پەنج شەش کیلومتر پاڕو داوین، عیسا دین که وه مل دەریاچەگه ڕێ کردیا و نزیک قایقەگەوه بویاد. ئەوانه رخێان چی. وەلێ عیسا وەپێان وەت: «منم؛ ڕخدان نەچود.» ئمجا تواسن سوار قایقێ بکەن، که قایقەگه هەر ئەو ئانه ڕەسیه ئەو شونه که تواسن بچن. ئی ڕوژەگەێ، جەماێەتێگ که وه ئەو لاێ دەریاچەگه مەنوین، دین بێجگه یەێ قایق وه ئەوره نوی و ئەوانه خەوەر داشتن که عیسایش وەگەرد شاگردیلی سوار قایقەگه نویه، بەڵکەم شاگردیلی وه تەنیایی کەفتوینه ڕێ. ئمجا قایقیلتر له تیبریه هاتن و ڕەسینه نزیک شونێگ که وەشون شوکر کردن خوداوەند، نان خواردوین. جا وەختێ جەماێەت دین که نه عیسا ها ئەوره نه شاگردیلی، خوێان سوار قایق بین و چینه ئەڕا کەفەرناحوم وه مینێ عیسا. وەختێ ئەوانه عیسا وه ئەو لاێ دەریاچەگه دینەو، وەپێ وەتن: «ماموستا، کەی هاتیدەسە ئەڕا ئێرا؟» عیسا جواو دا: «وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، مینێ مه کین نه وه ئی بونه که نیشانه و موجزەیلێ له لێم دینه، بەڵکەم وەبونەێ ئەو نانه که خواردین و تێر بین. ئەڕا خواردمەنێگ کار مەکەن که له بین چود، بەڵکەم ئەڕا خواردمەنێگ کار بکەن که تا زنەیی ئەبەدی مینێدەو، یانێ ئەو خواردمەنیه که کوڕ ئنسان دەیده پێدان. چوینکه خوداێ باوگ مور خوەێ وه ملێەو کوتاس.» ئمجا ئەوانه وه عیسا وەتن: «چه باێه بکێم تا کارەگان خودا کردویمن؟» عیسا وه جواوێان وەت: «کار خودا ئیەسه وه ئەوه که کلی کردێه ئیمان بارن.» جا وەپێ وەتن: «چ نیشانه و موجزەێگ کەی تا بوینیم و ئیمان باریمنه پێد؟ چه کەی؟ باپیریلمان وەناو بیاوان مەنا خواردن هەر ئەو نانه که له ئاسمان واریاد، هەرئەوجوره که وەناو کتاویل موقەدەس نویسریاس: ”موسا له ئاسمان نان دا پێان تا بخوەن.“ ئمجا عیسا وەپێان وەت: «وه ڕاسی، وه ڕاسی، وه ئیوه ئویشم، موسا نوی که ئەو نانه له ئاسمانەو دا پێدان، بەڵکەم باوگ ئاسمانی منه که له ئاسمانەو نان ڕاسەکانی دەیده پێدان. چوینکه نان خودا ئەو کەسەسه که له ئاسمانەو تێدە خوار و وه جهان زنەیی بەخشێد.» ئەوانه وەپێ وەتن: «گەورەم هەمویشه ئی نانه بيه پێمان.» عیسا وەپێان وەت: «منم نان زنەیی دەر. هەر کەس باێه ئەڕا لام، ورسی نیود، هەر کەیش ئیمان بارێه پێم هەراێهەر تیەنی نیود. وەلێ هەرئەوجوره که وەپێدان وەتم: ئیوه هەر چەن مه دینه، هێمراێ ئیمان نیەتێەرین. گشت کەسیلێگ که باوگ ئاسمانی دەێده پێم، تێدە ئەڕا لام؛ هەر کەسێگیش باێده ئەڕا لام، هەراێهەر نیەکەفمه ڵی. چوینکه له ئاسمانەو هاتمەسه خوار، نه ئەڕا ئەنجام خاست خوەم، بەڵکەم ئەنجام خاست ئەیو که کلم کرد. خاست ئەیو که کلم کرد ئیەسه که هویچ کام له ئەوانه که وەپێم بەخشیه له دەس نیەم، بەڵکەم له ڕوژ ئاخر زنیانەو بکەم. چوینکه خاست باوگم ئیەسه که هەر کەس چەو بوڕیه کوڕ و ئیمانه پێ بارێ، زنەیی ئەبەدی بیاشتوید و مه وه ڕوژ ئاخر زنیەو کەم.» ئمجا جویلەکەیل خوتەبوڵه کردن، ئەڕا ئیه که عیسا وەت: «منم ئەو نانه که له ئاسمانەو هاته خوار.» وەتن: «مەر ئیه عیساێ کوڕ یوسف نیه که داڵگ و باوگێ ناسیمن؟ جا چوینه که ئێرنگه ئویشێ، ”له ئاسمانەو هاتمەسه خوار“؟» عیسا جواویان دا: «وەگەرد یەکەو خوتەبوڵه مەکەن. هویچکەس نیەتویەنی باێه ئەڕا لام، مەر ئیه که باوگێ که کلم کرد، ئەوه بارێده ئەڕا لاێ مه، منیش وه ڕوژ ئاخر زنیەو کەم. وەناو کتاویل پەێخەمەریل نویسریاس ”ئەوانه گشتێان له خودا یاێ گرن.“ جا هەر کەس له باوگ ئاسمانی شنەفتوی و یاێ گردوی، تێدە ئەڕا لاێ مه. هویچکەس باوگ ئاسمانی وه چەو نیه، بێجگه ئەوه که له لاێ خوداوه هاتێه؛ ئەیو باوگ وه چەو دیه. وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، هەر کەس ئیمان بارێ، زنەیی ئەبەدی دێرێ. منم نان زنەیی دەر. باپیریلدان، وەناو بیاوانەو مەنا خواردن وەلێ مردن. نانیگ که له ئاسمانەو تێده خوار ئەوجورەسە که هەر کەس له لێ بخوێ، نیەمرێ. منم ئەو نان زنەیی دەره، هەر ئەوه که له ئاسمانەو هاته خوار. ئەگەر کەسێ له ئی نانه بخوێ، تا ئەبەد زنی مینێ. نانی که من ئەڕا زنەیی جهان بەخشم، جەسەێ منه.» ئمجا جویلەکەیل وەناو خوێان بیه دەم قاڵیان و وەتیان: «ئی پیا چوی تویەنێ جەسەێ خوەێ بيده پێمان تا بخویم؟» عیسا وەپێان وەت: «وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، تا جەسەێ کوڕ ئنسان نەخوەین و خوین ئەیو نەنوشین، وەناو خوەدان زنەیی نێرین. هەر کەس جەسەێ مه بخوێ و خوینم بنوشێ، زنەیی ئەبەدی دێرێ، منیش وه ڕوژ ئاخر زنیەو کەم. چوینکه جەسەێ مه خواردەمەنی ڕاسەکانیه و خوینمیش نوشیاین ڕاسەکانیه. هەر کەس جەسەێ مه بخوێ و خوینم بنوشێ، وه ناو مه نیشتەجێه و مه وەناو ئەو نیشتەجێیم. هەر ئەو جوره که باوگ زنی مه کل کرد و مه وەبونەێ باوگ زنەیی دێرم، جا هەر کەسێگ له مه بخوێ، وەبونەێ مه زنەیی دێرێد. ئیه هەر ئەو نانەسه که له ئاسمانەو هاته خوار؛ نه جور نانێ که باپیریلدان خواردن وەلێ مردن؛ هەر کەس له ئی نانه بخوێ، تا ئەبەد زنی مینێ.» عیسا ئیانه وەختێ فەرمایش کرد که وەناو کەنیسەێگ له ناو کەفەرناحوم خەریک تالیم بی. قێر فرەێگ له شاگردیلێ وه شنەفتن ئی قسیەيلیه وەتن: «ئی قسیه سەنگینه، کی تویەنێ قەبوڵێ بکێ؟» وەلێ عیسا، له لاێ خوێەو زانستیا که شاگردیلی وه ئی باوەتەو خوتەخوت کەن، وەپێان وەت: «ئێ ئی قسیه بەره پێدان خوارد؟ جا ئەگەر بوینین که کوڕ ئنسان چوده بان ئەڕا ئەو شونه که یەکم جار له ئەوره بی، ئەوسا چه کین؟ روح خوداس که زنەیی بەخشی؛ جەسه وه هویچ دەردیگ نیەخوێ. قسیەیلی که مه وه گەردانەو کردمه، روح و زنەییه. وەلێ بڕێگیدان ئیمان نیەتیەرن.» چوینکه عیسا له سەرەتاوه زانستیا کامێان ئیمان نیەتیەرن و کی دەێدەێ دەس دشمەنەو. ئمجا عیسا وەت: «وه ئی بونه وەپێدان وەتم هویچکەس نیەتویەنی باێه ئەڕا لام، مەر ئیه که له لاێ باوگ ئاسمانی بێریده پێ.» له شون ئی وەخته، قێرێ له شاگردیلی له لێ هەڵەوگەردیان و دیتر نەکەفتنه شونێ. جا عیسا وه ئەو دوانزه شاگرده وەت: «ئێ ئیوەیش تواین بچین؟» شەمعون پتروس جواو دا: «گەورەم، بچیمنه ئەڕا لاێ کی؟ قسیەیل زنەیی ئەبەدی ها لاێ تو. ئیمه ئیمان هاوردیمنه و زانستیمنه که تو ئەو قودوس خودایده.» عیسا وەپێان جواو دا: «مەر خوەم ئیوه دوانزه نەفەره هەڵنەوژاردمه؟ وەلێ، یەکی له لێدان ئبلیسیه.» عیسا باس یەهوداێ کوڕ شەمعون ئەسخەریوتی کردیا، چوینکه یەکی له ئەو دوانزه شاگرده بی که له شون ماوەێگ عیسا دیاده دەس دشمەنەو. وەشون ئیه، عیسا ماوەێگ له ناوچەێ جەلیلەو گەردیاد و نيەتواسیا وه ناوچەێ یەهودیه بود، چوینکه جویلەکەیل تواسیان بکوشنێ. جەشن کوڵایل که یەکی وه جەشنیل جویلەکەیله، نزیک بی. جا برایل عیسا وەپێ وەتن: «ئێرا بیله جێ و بچو ئەڕا یەهودیه تا شاگردیلدیش کاریلێ که کەی بوینن، چوینکه هەر کەس که بتواێ بناسنێ، وه دزیەو کار نیەکێ. تو که ئی کاريله کەی، خوەد وه جهان نیشان بێه.» ئەڕا ئیه که تەنانەت برایلیشێ ئیمان وەپێ ناوردوین. عیسا وەپێان وەت: «هێمراێ وەخت مه نەرەسیه، وەلێ ئەڕا ئیوه هەر وەختێگ خاسه. جهان نیەتویەنی له ئیوه قینێ باێ، وەلێ له مه قینێ تێ، چوینکه مه له باوەتێەو شاێەتی دەم که کاریلێ گەنه. ئیوه خوەدان بچنه ئەڕا جەشن، مه هێمراێ وه ئی جەشنه نیەتیەم، چوینکه هێمراێ وەخت مه وه تەمامی نەرەسیه.» عیسا ئیه وەت و مەنه ناو جەلیل. وەلێ وەشون ئیه که براگانێ چینه ئەڕا جەشن، خویشێ چی، وەلێ نه ئاشکرا بەڵکەم وه دزیەو. جویلەکەیل، له وەخت جەشن وەشونێەو گەردیان و وەتیان: «ئەو پیا ها کوره؟» جا وەناو مەردمەگه له باوەت عیسا قسیەو باس فره بی. بڕێگیان وەتیان: «ئەوه پیاێ خاسێگه.» بڕێگتر وەتیان: «نەخیر! مەردمەگه له ڕێ وه دەر کەێ.» وەلێ ئەڕا ئیه که له جویلەکەیل رخێان چیاد، هویچکەس له باوەتێ ئاشکرا قسیه نیەکردیا. وەختێ یەێ کوت له ڕوژیل جەشنەگه ڕەد بی، عیسا هاته ناو مابەد و شرو کرده تالیم داین. جویلەکەیل سەریان سڕ مەنوی، وەتیان: «ئی پیا که هەراێهەر تالیم نێریاس، چوی ئیجور زانیاریێگ دێرێد؟» جا عیسا وه جواویان وەت: «تالیمیل مه له خوەمەو نیه، بەڵکەم له ئەیوه که کلم کرد. ئەگەر کەسێ بتواێ خاست خودا وه جێ بارێ، زانی که ئی تالیمیله له خوداس یا له خوەمەو ئویشم. ئەوه که له خوێەو بویشی، ها شون جەڵاڵ خوەێ، وەلێ ئەو کەسه که ها شون جەڵاڵ ئەیو که کلی کردێه، ڕاس درسه و درودەلسه وەناوێ نیه. ئێ مەر موسای پەێخەمەر، شەریعەت نیاسه پێدان؟ وەلێ هویچکامدان شەریعەت وه جا نیەتیەرێن. ئەڕا چه پشت ئەڕا کوشتنم بەساینه؟» جەماێەتەگه جواو دان: «توی خوو دێرێ! کی پشت ئەڕا کوشتند بەساس؟» عیسا جواو دا: «من کارێ کردم و ئیوه گشتدان سەردان له لێ سڕ مەن. موسا حوکم خەتەنه داسه پێدان - هەر چەن ئیه نه له موسا بەڵکەم له باپیریل قەوم بی - ئیوەیش وه ڕوی ئی حوکمه له ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیلەسه کوڕيلدان خەتەنه کین. ئەگەر کوڕێگ له ڕوژ شەبات خەتەنه کریەد تا شەریعەت موسا نەشکی، ئێ ئەڕا له مه توڕەین که وه ڕوژ شەبات سەر تا پاێ ئنسانێگ خاسەو کردمه؟ وه ڕوی شێوه داوەری مەکەن، بەڵکەم حوکمدان داداپەروەرانه بود.» جا بڕێگ له مەردم شار ئورشەلیم وەتیان: ئیه هەر ئەو پیا نیه که توان بکوشنێ؟ ئەوەسه ها ئێره ئاشکرا قسیه کێ و هویچه پێ نیویشن! یانێ بو گەورایل قەوم وه ڕاسی پێ بردوین که ئی ئایەمه هەر ئەو مەسیح واده دریایه؟ وەلێ ئیمه زانیم ئی پیا له کورەو تێ، وەلێ وەختێ مەسیح ئاشکرا بو، هویچکەسێگ نیەزانێ له کورەو تێ.» ئمجا عیسا وەختێ وەناو مابەد تالیم دیا، وه دەنگ بەرز وەت: «مه ناسین و زانين له کورەو تیەم. وەلێ وه خاست خوەم ناتمه. ئەیو که کلم کردێه، حەقه؛ ئیوه نیەناسینێ. وەلێ مه ناسمێ، چوینکه مه له لاێ ئەیو تیەم و ئەیویش مه کل کرد.» جا تواسن بگرنەێ، وەلێ هویچکەس دەس ئەڕاێ دریژەو نەکرد، چوینکه هێمراێ وەختێ نەرەسوی. وەلێ، قێر فرەێگ له مەردمەگە وەپێ ئیمان هاوردن. ئەوانه وەتیان: «ئێ مەگەر وەختێ مەسیح ئاشکرا بود، نیشانه و موجزەیل فرەترێگ وه ئی پیا، کەید؟» زانایل فرقەێ فەریسی شنەفتن جەماێەت له باوەت عیسا ئیجوره قسیه و باسیلێگ کەن. جا گەورایل کاهنیل و فەریسیەیل، نگابانیل مابەد کل کردن تا بگرنەێ. ئمجا عیسا وەت: «ماوەێ کەمێگ تر هامه گەرددانە و، ئمجا چمه ئەڕا لاێ ئەو کەسه که کلم کرد. مینێ مه کین، وەلێ نیینوینەمەو؛ ئیوه نیەتویەنین باینه ئەڕا ئەو شونێگ که مه هەم.» جویلەکەیل وه یەکترەکی وەتیان: «ئی پیا تواێ بچوده ئەڕا کوره که ئیمه پەێاێ نیەکیم؟ یانێ تواێ بچوه ئەڕا لاێ جویلەکەیلێگ که وەناو یونانیەگان تەفرتویناوه بینه و یونانیەگان تالیم بێی؟ مەبەستی چەس که ئویشێ، ”مینێ مه کین، وەلێ نیینوینەمەو و ئیوه نیەتویەنین باینه ئەڕا ئەو شونه که مه هەم“؟» ڕوژ ئاخر هەفت ڕوژ جەشنەگه که گەوراترین ڕوژ جەشن بی، عیسا هەڵساده سەرپا و وه دەنگ بەرز هاوار کرد: «ئەگەر کەسێ تیەنیه، باێه ئەڕا لاێ من و بنوشێ. هەر کەسێگ وه من ئیمان بارێ، هەر ئەوجورە که کتاو موقەدەس وەتێه: له ناخێەو چەمیل ئاو زنەیی‌دەر کەفێه ڕێ.» عیسا ئی قسیه له باوەت روح خودا وەت، که ئەوانه که ئیمان وەپێ تیەرن، گرنەێ وەر؛ چوینکه هێمراێ روح خودا نێریاوی، ئەڕا ئیه که عیسا هێمراێ جەڵاڵ پەێا نەکردوی. بڕێگ له مەردم وەختێ ئی قسیەیله شنەفتن، وەتن: «وه ڕاسی ئیه هەر ئەو پەێخەمەرەسه که باێه باێ.» بڕێگ تر وەتن: «ئی پیا مەسیحه.» وەلێ بڕێگ تر وەتن: «مەر مەسیح له جەلیلەو تێ؟ مەر کتاو موقەدەس نەوەتیه که مەسیح له نەتەوەێ داود پادشاس و له بەیت‌لحم تێ، هەر ئەو ئاواییه که داود وه ئەوره زنەیی کردیا؟» جا وەناو مەردم وه سەر عیسا بیه دو دەسەی. بڕێگ له لێان تواسن بگرنەێ، وەلێ هویچکەس دەس ئەڕاێ دریژەو نەکرد. ئمجا نگابانیل مابەد هاتنەو ئەڕا لاێ گەورایل کاهنیل و فەریسیەیل. ئەوانه له نگابانەگان پرسین: «ئەڕا عیسا ناوردين؟» نگابانیل جواو دان: «تا ئێرنگه، هویچکەس جور ئی پیا قسیه نەکردیه!» فەریسیەیل وەتن: «ئێ ئیوەیش گول خواردینه؟ مەر کەسێگ له گەورایل قەوم یا فەریسیەیل وەپێ ئیمان هاوردێه؟ وەلێ ئی جەماێەته که چشتێ له شەریعەت نیەزانن، لانەت کریاێن.» نیقودیموس، که وەرجه ئەوه چوی ئەڕا لاێ عیسا و یەکیگ له فەریسیەگان بی، وەته پێان: «مەر شەریعەت ئیمه کەسێگ ماکوم کێ بی ئەوه که یەکم جار گوش بگرێه قسیەیلی و بزانێ چه کردیه؟» ئەوانه جواو دان: «مەر تنیش جەلیلید؟ بنێ بگر و بزان که له جەلیلەو هویچ پەێخەمەرێگ ئاشکرا نویه.» له شونێ هەر کامیان چینەو ئەڕا ماڵ خوێان، وەلێ عیسا چیه ئەڕا کویەێ زیتون. شەوەکی شەفەق، وه دواره عیسا هاتەو ئەڕا مابەد. مەردم گشتێ هاتنه ئەڕا لاێ و ئەیویش دانیشت و تالیمیان دا. ماموستایل تەورات و زانایل فرقەێ فەریسی، ژنی که له وەخت داوانپێسیەو گردوینەێ، هاوردنی و نانەی ناوڕاس مەردمەگه، وه عیسا وەتن: «ماموستا، ئی ژنه له وەخت داوانپێسی گیریاس. موسای پەێخەمەر وەناو شەریعەت وه ئیمه حوکم کردێه که ئیجور ژنيلێگ کوچگواران بکێم. ئیسه، تو چه ئویشێ؟» ئیه وەتن تا ئەزمونێ بکەن و چشتێ ئەڕا بخت کردن وەپێ وه دەس بارن. عیسا چەمیادەو، وه کلکێ له بان زەوی نویسیا. وەختێ ئەوانه هەر له لێ پرسیان، عیسا هێز گرد و وەپێان وەت: «وەناو ئیوه، هەر کەس بێ گوناس، با یەکمین کوچگ بیده ئی ژنه.» وه دواره چەمیادەو وەبان زەوی نویسیا. وەلێ وەختێ ئیه شنەفتن، گله گله، له گەورا وه بویچگ له ئەوره چین، عیسا وەگەرد ئەو ژنه که له ڕوی وەڕویی وساوی، تەنیا مەن. ئمجا عیسا هێز گرد و وه ئەو ژنه وەت: «ژنەگه، ئێ ئەوانه هانه کو؟ هویچکەس ماکومد نەکرد؟» ژنەگە وەت: «هویچکەس، گەورەم.» عیسا وەت: «منیش ماکومد نیەکەم. بچو و دیتر وه ئیەولا گونا مەکه.» عیسا وه دواره وەگەرد مەردم قسیه کرد و فەرمایش کرد: «منم نویر جهان. هەر کەسێگ بکەفێه شونم وەناو تیەریکی ڕێ نیەکێ، بەڵکەم نویر زنەیی دێرێد.» جا فەریسیەیل وەپێ وەتن: «تو ئەڕا خوەد شاێەتی دەی، شاێەتیەگەد درس نیه.» عیسا وه جواوێانەو وەت: «تەنانەت ئەگەر خوەم ئەڕا خوەم شاێەتی بێەم، شاێەتیەگەم درسه، چوینکه زانم له کوره هاتمه و چمه ئەڕا کوره. وەلێ ئیوه نيەزانين مه له کوره هاتمه یا چمه ئەڕا کوره. ئیوه وه فکریل ئنسانی داوەری کین، وەلێ مه وه مل کەسێگەو داوەری نیەکەم. وەلێ تەنانەت ئەگەر داوەریش بکەم، داوەریەگەم درسه، چوینکه تەنیا مه نیم داوەری کەم، بەڵکەم منم و باوگ ئاسمانی که کلم کرد. وەناو شەریعەت ئیوه نویسریاس که شاێەتی دو نەفەر درسه. منم که شاێەتی ئەڕا خوەم دەم و باوگێگیش که کلم کرد شاێەتی ئەڕام دەێ.» ئمجا وه عیسا وەتن: «باوگد ها کوره؟» عیسا وەت: «نه مه ناسین و نه باوگم. ئەگەر مه بناسیاین باوگمیش ناسیاین.» عیسا ئی قسیەیله له وەخت تالیم له ناو مابەد له شونێگ که خەزانەی مابەد له ئەوره بی، وەت. وەلێ هویچکەس نەگردێ چوینکه هێمراێ وەختێ نەرەسوی. ئمجا وه دواره عیسا وەپێان وەت: «مه چم و ئیوه مینێ مه کین و وەناو گونادان مرین. ئیوه نیەتویەنین باین ئەڕا ئەو شونه که مه چم.» جا جویلەکەیل وەتن: «ئێ بو بتواێ خوەێ بکوشێ، که ئویشێ: ”ئیوه نیەتویەنین باینه ئەڕا ئەو شونه که مه چم“؟» عیسا وەپێان وەت: «ئیوه هن خوارین، مه هن بانم. ئیوه هن ئی جهانینه، مه هن ئی جهانه نیم. وەپێدان وەتم که وەناو گونایلدان مرین، چوینکه ئەگەر ئیمان نارین که من ئەوەم، وەناو گونایلدان مرین.» جا وەپێ وەتن: «تو کید؟» عیسا وەت: «مه هەر ئەوەمه که له سەرەتاوه وەپێدان وەتم. چشتیل فرەێگ دێرم که له باوەت ئیوه بویشم و ماکومدان بکەم. وەلێ ئەیو که کلم کرد، وه حەقه و مه ئەو چشته که له لێ شنەفتمه، وه جهان جار دەم.» ئەوانه حالی نوین که عیسا له باوەت باوگ ئاسمانی وەگەردێان قسیه کەی. جا عیسا وەپێان وەت: «وەختێ کوڕ ئنسان بەرزەو کردین، ئەوسا زانین که من ئەوەمه و له خوەمەو هویچ نیەکەم، بەڵکەم هەر ئەو جوره قسیه کەم که باوگ ئاسمانیم نیشانم داس. ئەیو که کلم کرد ها گەردمەو. ئەیو تەنیام نەێشتیه، چوینکه مه هەمویشه ئەو کارەیله کەم که خوەشنودێەو کەێد.» وه ئی قسیەیل عیسا، قێر فرەێگ وەپێ ئیمان هاوردن. ئمجا عیسا وه جویلەکەیلی که وەپێ ئیمان هاوردوین، وەت: «ئەگەر وەناو کەڵام مه نیشتەجێ بین، وەڕاسی شاگردیل منین و ڕاسی ناسین و ڕاسیش ڕزگاردان کەی.» ئەوانه وه عیسا جواو دان: «ئیمه وه نەتەوەێ ئێبراهیمیم و هەراێهەر خوڵام کەسێگ نویمنه. جا چوینه که ئویشێ: ”ئیوه ڕزگار بوین“؟» عیسا جواویان دا: «وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، هەر کەسێگ گونا کەێ، خوڵام گوناس. خوڵام ئەڕا هەمویشه وەناو ماڵ نیەمینێد، وەلێ کوڕ ئەڕا هەمویشه مینێد. جا ئەگەر کوڕ ڕزگاردان بکێ، وه ڕاسی ڕزگارین. زانم که وه نەتەوەێ ئێبراهیمین، وەلێ هاینه شون کوشتن منەو، چوینکه کەڵام مه وەناو ئیوه شونێگ نێری. مه له ئەو چشته قسیه کەم که له لاێ باوگ ئاسمانیم دیمه، ئیوەیش ئەو کاره کین که له باوگدان شنەفتینه.» ئەوانه وه عیسا جواو دان: «باوگ ئیمه ئێبراهیمه.» عیسا وەت: «ئەگەر مناڵیل ئێبراهیم بویاین، رێ رەوشتدان جور ئێبراهیم بی. وەلێ ئیوه ئێرنگه هاینه شون کوشتن منەو؛ مه که ئەو ڕاسیه له خودا شنەفتم وەپێدان وەتمه. ئێبراهیم ئی کاره نەکرد. ئیوه کردەوێ باوگدان کین.» ئەوانه وه عیسا وەتن: «ئیمه زوڵەزا نیمن! یەێ باوگ دێریم ئەیویش خوداس.» عیسا وەپێان وەت: «ئەگەر خودا باوگدان بویاد، دوسم داشتیاین، چوینکه مه له لاێ خوداوه هاتمه و هامه ئێره. مه له خوەمەو ناتمه، بەڵکەم ئەیو کلم کرد. ئەڕا ئەو چشته که ئویشم حالیدان نیود؟ وەبونەێ ئیه که تاموڵ شنەفتن قسیەی مه نێرین. ئیوه وه باوگدان ئبلیس تالوق دێرین و تواین خاستەیل باوگدان وەجێ بارین. ئەوه له سەرەتاوه خوینکەر بی و وەگەرد ڕاسیەو میانەێگ نێرید، چوینکه هویچ ڕاسی وەناوێ نیه. هەر وەخت درو ئویشێ، له زات خوەێ ئویشێ؛ ئەڕا ئیه که دروزنه و باوگ گشت درویله. وەلێ وەبونەێ ئیه که مه ڕاسەگەی ئویشم باوەڕه پێم نیەکین. کامدان تویەنین مه وه گوناێگ ماکوم بکێن؟ ئەگەر ڕاسەگەی ئویشم، ئەڕا باوەڕم نیەکین؟ کەسێ که له خوداس، گوشە کەڵام خودا گری؛ مدوێ ئیه که ئیوه گوشە کەڵام خودا نیەگرین ئیەسه که له خودا نین.» جویلەکەیل وه عیسا جواو دان: «ئێ درس نەوەتیم که سامرید و خوو ديری؟» عیسا وەت: «مه خوو نێرم، بەڵکەم حرمەت باوگ ئاسمانیم گرم، وەلێ ئیوه وه مه بی حرمەتی کین. هەر چەن مه وەشون جەڵاڵ خوەم نیم. یەکیگ هەس که ها شون جەڵاڵ منەو، ئەیوه که داوەری کەی. وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، ئەگەر کەسێگ قسیەی مه بپارێزنێ، هەراێهەر مەرگ وه چەو نیوینی.» جویلەکەیل وەپێ وەتن: «ئێرنگه دی خاس زانستیم خوو دێرێ! ئێبراهیم مرد و ئەو باقی پەێخەمەریلیش مردن، ئێرنگه تو ئویشێ، ”ئەگەر کەسێ وه قەوڵم بکێ، هەراێهەر تام مردن نیەکێ!“ ئێ تو له باپیرمان ئێبراهیم گەوراترێ؟ ئەو مرد و پەێخەمەریلیش مردن. خوەد وه کی زانید؟» عیسا وەت: «ئەگەر مه خوەم جەڵاڵ بێەم، جەڵاڵ مه هویچه. ئەوه که جەڵاڵم دەێ، باوگ منه، هەر ئەوه که ئویشین خوداێ ئیمەس. ئیوه نیەناسینێ، وەلێ مه ناسمێ. ئەگەر بویشم نیەناسمێ، جور ئیوه دروزنم. وەلێ مه ناسمێ و کەڵامەگەێ پارێزنم. باپیردان ئێبراهیم خوەشاڵەو بویاد که ڕوژ مه بوینێد؛ جا ئەوه دی و دڵخوەشەو بی.» جا جویلەکەیل وه عیسا وەتن: «هێمراێ تو پەنجا ساڵد نویه و ئێبراهیم دیده؟» عیسا وەپێان وەت: «وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، وەرجه ئەوه که ئێبراهیم بود، من هەم!» جا کوچگ هەڵگردن تا کوچگوارانی بکەن، وەلێ عیسا خوەێ شاردەو و لەناو مابەدەگه چیه دەیشت. وەختێ عیسا له ڕێگەو چیاد، پیاێگ دی که له زگ داڵگێ کور بی. شاگردیلی له لێ پرسین: «ماموستا، وەبونەێ گوناێ کیه که ئی پیا کور هاتیەسه دنیا؟ وەبونەێ گوناێ خوێه یا داڵگ و باوگێ؟» عیسا جواو دا: «نه وەبونەێ گوناێ خوێه و نه گوناێ داڵگ و باوگێ؛ بەڵکەم ئیجوره بی تا کارەگان خودا وەناو ئەوه ئاشکرا بود. تا وەختێ ڕوژه باێه کاریل ئەیو بکێم که کلم کرد؛ شەو تێد و ئەو وەخته کەس نیەتویەنی کارێگ بکێ. تا وەختێ هامه ئی جهانه، نویر جهانم.» عیسا ئی چشتیله وەت و تف خسته بان زەوی و وەگە رد تفەگەێ خەڕێ درس کرد. جا ئەو خەڕێه سایه مل چەویل پیاگه وەپێ وەت: «بچو وەناو حەوز سیلوئام بشورەێ.» سیلوئام یانێ کل کریاێ. جا کورەگە چی شورد و وه چەو بیناوه هاتەو. هاوساگان و کەسیلێ که وەرجەوە دوینی که گێایی کردیا، وەتیان: «ئیه هەر ئەو پیا نیه نیشتیاد و گێایی کردیا؟» بڕێگ وەتن: «هەر ئەوەسه.» بڕێگ تر وەتن: «نەخیر، مینێده ئەوه.» وەلێ خوەێ یەێ سەر وەتیاد: «مه هەر ئەوەمه.» جا، له لێ پرسین: «ئێ چوی چەویلد واز بیه؟» جواو دا: «پیاێگ که وه پێ ئویشن عیسا، خەڕێ درس کرد و سایه مل چەویلم و وەت ”بچوه ئەڕا حەوز سیلوئام و بشور.“ جا چيم، شوردم و بیناوه بیم.» له لێ پرسین: «ئەیو ها کوره؟» وەت: «نيەزانم.» جا ئەو پیا که وەرجەوە کور بی، هاوردنی ئەڕا لاێ زانایل فرقەێ فەریسی. ئەو ڕوژه که عیسا خەڕێ درس کردوی و چەویلی واز کردوی، ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله، بی. ئمجا فەریسیەگانیش له لێ پرسین چوی چەویلی بیناوه بیه. پیاگه وەته پێان: «ئەیو خەڕێ سایه مل چەویلم و شوردم و ئیسه بیناوه بیمه.» جا بڕێگ له فەریسیەیل وەتن: «ئی پیا له لاێ خوداوه نیه، چوینکه یاساێ ڕوژ شەبات نیەپاریزنێد.» وەلێ بڕێگ تر وەتن: «ئێ چوی گوناکارێگ تویەنێ ئیجوره نیشانه و موجزەیلێگ بکێ؟» جا دو دەسەیی کەفته ناوێان. جا وه دواره له پیا کورەگه پرسین: «تو له باوەت ئەیو چه ئویشێ؟ چوینکه ئەیو چەویلد واز کردێه.» جواو دا: «پەێخەمەرێگه.» گەورایل جویلەکەیل باوەڕ نەکردن که ئەو پیا کور بیه و بیناوه بیه، تا ئیه که داڵگ و باوگ ئەو پیا که بیناوه بوی، چڕین له لێان پرسین: ئیه کوڕ ئیوەس، هەر ئەوه که ئویشین کور هاتیەسه دنیا؟ جا ئیسه چوی دوینی؟» داڵگ و باوگێ وەتن: «ئیمه زانیمن که ئیه کوڕ ئیمەس و کور هاتیەسه دنیا. وەلێ ئیه که ئیسه چوی دوینی و کی چەویلی واز کردێه، ئیمه نيەزانیم. له خوەێ بپرسن. ئەوه گەوراس و خوەێ له باوەت خوێەو قسیه کێ.» داڵگ و باوگێ وه ئی بونه ئیانه وەتن چوینکه له جویلەکەیل زاورێان چیا. چوینکه جویلەکەیل وەرجەوە کەفتوینه یەکەو ئەگەر کەسێگ ئێقرار بکێ عیسا هەر ئەو مەسیح واده دریایه، باێه له کەنیسه دەر بکریەد. وەبونەێ ئیه بی داڵگ و باوگێ وەتن، «ئەوه گەوراس؛ له خوەێ بپرسن.» جا یەێ جارتر ئەو پیا که وەرجەوە کور بی، چڕینێ وەپێ وەتن: «جەڵاڵ وه خودا بیه! ئیمه زانیمن که عیسا یەێ گوناکارێگه.» ئەو پیا جواو دا: «گوناکار بوینی نيەزانم. تەنیا یەێ چشت زانم و ئیەسه که کور بیم و ئیسه دوینم.» ئەوانه له لێ پرسین: «چه وەگەرددەو کرد؟ چوی چەویلد واز کرد؟» ئەو جواویان دا: «مه خو وه پێدان وەتم، ئیوه گوش نێین؛ ئەڕا تواین وه دواره بشنەفین؟ مەر ئیوەیش تواین بوینه شاگردێ؟» خراوی دانه پێ و وەتن: «تو شاگرد ئەوەیده! وەلێ ئیمه شاگرد موسای پەێخەمەریم. ئیمه زانیم خودا وەگەرد موسا قسیه کردێه. وەلێ ئی پیا نيەزانیم له کوره هاتێه.» ئەو پیا وه جواویان وەت: «ئیه چشت ئەڵاجویگە! ئەیو چەویلم واز کردێه، ئیوه هێمراێ نیەزانين له کوره هاتێه. ئیمه زانیم که خودا دوعای گوناکاریل نیەشنەفێ، وەلێ ئەگەر کەسێ خوداپەرەس بود و خاستی وه جا بارێ، خودا دوعای شنەفێ. وه سەرەتاێ جهانەو تا ئیسه هویچ وەخت نەشنەفتریاس کەسێگ، چەویل ئەوه که له زگ داڵگ کور هاتیەسه دنیا واز بکێ. ئەگەر ئی پیا له لاێ خودا نویاد، کارێ له دەسێ ناتیاد.» وەپێ جواو دان: «تو سەرتاپا وەناو گونا هاتیدەسە دنیا. ئێرنگه تو درس ئیمه دەی؟» جا له کەنیسه دەرێ کردن. وەختێ عیسا شنەفت که ئەو پیا له کەنیسه دەر کردنه، پەێاێ کرد و له لێ پرسی: وه کوڕ ئنسان ئیمان ديری؟» ئەو پیا جواو دا: «گەورەم، بویش کیه تا وەپێ ئیمان بارم.» عیسا وەپێ وەت: «تو دیدەسەێ! هەر ئەوەسه که ئێرنگه دێرێ وەگەرددەو قسیه کەی.» وەت: «گەورەم، ئیمان دێرم.» جا سجدەی عیسا کرد. عیسا وەت: «مه ئەڕا داوەری هاتمەسه ئی جهانه، تا کوریل بینا و بینایل کور بون.» بڕێگ وه فەریسیەیل که لەلاێ بین وەختێ ئی چشتیله شنەفتن، له لێ پرسین: ئێ ئیمەیش کوریم؟» عیسا وەپێان وەت: «ئەگەر کور بویاین بیتاوان بین؛ وەلێ ئیسه که ئویشین: ”دوینیمن“، تاوانبار مینین. «وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، ئەوه که له دەر نەچوده ناو گەلەخان پەسەگان، بەڵکەم له ڕێیگتر بچوده بان و بچوه ناو، دزه و ڕێگره. وەلێ ئەوه که له دەر بچوه ناو، شوان پەسەگانه. دەربان، دەرگه ئەڕاێ واز کەی و پەسەگانیش گوش دەنه دەنگێ، ئەوه پەسەگان خوەێ وه ناو چڕێد و بێدیانه دەیشت. وەختێ گشت پەسەگان خوەێ هاورده دەیشت، کەفێده نوایان و پەسەگان وەشونیەو چن، چوینکه دەنگێ ناسن. پەسەگان نیەکەفنه شون بێگانه، بەڵکەم له دەسێ دەرچن، چوینکه دەنگ بیگانەێل نیەناسن.» عیسا ئی مەسلەته ئەڕاێان هاورد، وەلێ ئەوانه حالی نوین چه ئەڕاێان ئویشێ. جا عیسا وه دواره وەپێان وەت: «وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، من ئەڕا پەسەگان ’دەرم‘؛ ئەوانه که وەرجه مه هاتن، گشتێان دز و ڕێگر بین، وەلێ پەسەگان گوشە لێان نیان. من ’دەرم‘؛ هەر کەسێگ له ڕێ منەو بچوه ناو نجات پەێا کەێ، تێدە ناو و چوده دەیشت و لەوەڕگا پەێا کەێ. دز نیەتێی بێجگه ئەڕا دزین و کوشتن و نابود کردن؛ من هاتمە تا ئایەمیل زنەیی بیاشتوین و زنەیی فەتفراوان بیاشتوین. «من شوان خاسەگەم. شوان خاس گیان خوەێ ئەڕا پەسەگان دەێ. ئەوه که مزویره و شوان نیه و پەسەگانیش هن ئەوه نین، هەر وەخت بوینی گورگ تێ، پەسەگان هیلێده جێ و دەر چود، گورگێش پەلامار پەسەگان دەێ و تەفرتوینا وه کەێ. مزویر دەر چود، چوینکه تەنیا مزویره و دەرقەێ پەسەگان نیه. مه شوان خاسەگەم. مه پەسەگان خوەم ناسم و پەسەگانمیش مه ناسن، هەر ئەوجورە که باوگ ئاسمانی ناسێدەم و منیش باوگ ناسم. من گیانم ئەڕا پەسەگان دەم. مه پەسیل تریش دێرم که هن ئی گەلەخانه نین. ئەوانیش باێه بارم و ئەوانیش گوش دەنه دەنگم. ئمجا بونه یەێ ریەن و یەێ شوان. وه ئی بونه باوگ دوسم دێرێ چوینکه گیان خوەم دەم تا وه دواره بسێنمێەو. هویچکەسێگ گیانم له لێم نیەسێنێد، بەڵکەم وه خاست خوەم دەمێ. دەسڵات دێرم بیەمێ، دەسڵاتیش دێرم تا وه دواره بسێنمێەو. ئی دەستوره له باوگم گردمه.» وه دواره وەبونەێ ئی قسیەیله دودەسەیی کەفته ناو جویلەکەیل. قێر فرەێگ له لێان وەتن: «ئەیو خوودار و شێته؛ ئەڕا چه گوش دینه لێ؟» بڕێگ تر وەتن: «ئیانه قسیەیل ئایەم خوودار نیه. مەر دێو تویەنێ چەویل کورێگ واز بکێ؟» ئەو وەخته وه شار ئورشەلیم جەشن تەقدیس مابەد جویلەکەیل بی، زمسان بی و عیسا وەناو مابەد، له ناو وەرتاێرمەێ سڵێمان ڕێ کردیا. جا جویلەکەیل دەوری گردن و وەتن: «تا کەی وەناو شک هیلێدەمان؟ ئەگەر تو مەسیح واده دریاید، ئاشکرا وه پێمان بویش.» عیسا جواو دا: «وەپێدان وەتم، وەلێ باوەڕ نیەکین. ئەو کاریلێ که وه ناو باوگ ئاسمانیم کەم، ئەڕا مه شاێەتی دەن. وەلێ ئیوه باوەڕ نیەکین، چوینکه له پەسەگانم نين. پەسەگانم دەنگم شنەفن و منیش ناسمێان و وەشونمەو تیەن. منیش زنەیی ئەبەدی دەمه پێان و هەراێهەر نابود نیەون. هویچکەیش له دەسم نیەقاپێدێان. باوگ من که ئەوانه داسه پێم له گشت گەوراتره، هویچکەیش نیەتویەنی ئەوانه له دەس باوگ بقاپنێدێان. من و باوگ یەکیگیم.» جارێگتر جویلەکەیل کوچگ هەڵگردن تا عیسا کوچگواران بکەن. عیسا وەپێان وەت: «کاریل خاس فرەێگ له لاێ باوگ نیشاندان دام. وەبونەێ کامێان تواین کوچگوارانم بکێن؟» جویلەکەیل جواو دان: «وەبونەێ کار خاس نیه که توایم کوچگواراند بکێم، بەڵکەم وەبونەێ کفر کردنەگەده، چوینکه تو ئنسانید و خوەد کەیده خودا.» عیسا وەپێان وەت: «مەر وەناو شەریعەتەگەدان نەنویسریاس که ”وەتم، ئیوه خودایلین؟“ ئەگەر خودا کەسیلێ که کەڵامەگەێ ڕەسیەسه پێان، خودایل خوەنری - و ئیەیشه زانیم هویچ بەشێگ له کتاویل موقەدەس باێەخێان له دەس نیەن - جا چوینه مه که باوگ ئاسمانی تەقدیسم کرد و کل کرده ئی جهانه، ئویشین ”کفر کەی،“ وەبونەێ ئیه که وەتم مه ”کوڕ خودام“؟ ئەگەر مه کارەیل باوگم وه جا نیەتێەرم، جا باوەڕه پێم مەکەن. وەلێ ئەگەر کاریل باوگم وه جا تیەرم، تەنانەت ئەگەر باوەڕه پێم نیەکین، وه ئەو کاريله باوەڕ بکەن، تا بزانین و بفامین که باوگ ها ناو من و مه هامه ناو باوگ.» وه دواره تواسن بگرنەێ، وەلێ عیسا له دەسێان دەر چی. ئمجا عیسا وه دواره چیه ئەڕا ئەو لاێ چەم ئوردون و له ئەوره مەن، ئەو شونه که له یەکم جار یەحیا خوسڵ تەعمید دیاد. قێر فرەێگ هاتنه ئەڕا لاێ عیسا. ئەوانه وەتیان: «یەحیا هویچ نیشانه و موجزەێگ نەکرد، وەلێ هەر چی له باوەت ئی پیا وەت، ڕاس بی.» قێر فرەێگ له ئەوره ئیمان هاوردنه عیسا. پیاێگ ئیلعازەر ناو نەخوەش بی. ئەوه له مەردم ئاوایی بەیت‌عەنیا، ئاوایی مریەم و خویشکێ مارتا بی. مریەم هەر ئەو ژنەسه که پایل خوداوەند عیسا ئەتر ماڵی کەێ و وەگەرد قژێ وشکێەو کەێ. ئیلعازەر براێ مریەم نەخوەش کەفتوی. جا خویشگەگان ئیلعازەر ئەڕا عیسا پێخام کل کردن، وەتن: «گەورەم، ئەوه که دوسی دێرێ نەخوەشه.» وەلێ وەختێ عیسا ئی خەوەره شنەفت، وەت: «ئی نەخوەشیه ‏نیەوده بایس مردن، بەڵکەم ئەڕا جەڵاڵ خوداس، تا کوڕ خودا وه وەسلەێ ئەوه جەڵاڵ پەێا بکێ.» عیسا، مارتا و خویشکەگەێ و ئیلعازەر دوس داشت. جا وەختێ شنەفت که ئیلعازەر نەخوەشه، دو ڕوژتر وه ئەوره که بی، مەن. ئمجا وەشونێ عیسا وه شاگردیلی وەت: «بان وه دواره بچیمنه ئەڕا ناوچەێ یەهودیه.» شاگردیل وەپێ وەتن: «ماموستا، ماوەێگ نیه که جویلەکەیل تواسن کوچگواراند بکەن، وه دواره تواێ بچیده ئەڕا ئەوره؟» عیسا جواو دا: «مەر ڕوژ، دوانزه سات نیه؟ ئەوه که وەناو ڕوژ ڕێ بکێ، پاێ هەڵنیەکەفێ، چوینکه نویر ئی جهانه دوینی. وەلێ ئەوه که وەناو شەو ڕێ بکێ، پاێ هەڵکەفێ، چوینکه نویر وه ناو ئەو ئایەمه نیه.» وەشون ئی قسیەیله عیسا وەپێان وەت: «ئیلعازەر ڕەفیقمان خەفتیه، وەلێ چم تا هەڵێسنم.» جا شاگردیل وەپێ وەتن: «گەورەم، ئەگەر خەفتیه، خاسەو بود.» عیسا له باوەت مردن ئەو قسیه کردیا، وەلێ شاگردیل گومان کردیان مەبەستی ئیەسه که ئیلعازەر خەفتیه تا شەکەتی دەر بکێ. ئمجا عیسا ئاشکرا وەپێان وەت: «ئیلعازەر مردگه. وەبونەێ ئیوه خوەشاڵم که وه ئەوره نویم، تا ئیوه ئیمان بارین. وەلێ بان تا بچیمنه ئەڕا لاێ.» جا توما، که وه لفانه ماروف بی، وه شاگردیل تر وەت: «بان ئیمەیش بچیم تا وەگەردیەو بمریم.» وەختێ عیسا ڕەسیه ئەوره، زانست که چوار ڕوژه ئیلعازەر هیشتنەسه ناو مەقبەرە. بەیت‌عەنیا نزیک شار ئورشەلیم بی تا ئەوره سێ کیلومتر ڕێ بی. قێر فرەێگ له جویلەکەیل هاتوینه ئەڕا لاێ مارتا و مریەم تا ئەڕا مردن براگەێان سەر سڵامەتیێان بێەن. جا وەختێ مارتا شنەفت که عیسا تێدە ئەڕا ئەوره چیه پیریەو، وەلێ مریەم نیشته ماڵ. مارتا وه عیسا وەت: «گەورەم، ئەگەر وه ئێرا بویاتیای براگەم نیەمردیا. وەلێ زانم تەنانەت ئێرنگەیش هەر چی له خودا بتواێ، خودا دەێده پێد.» عیسا وەپێ وەت: «براگەد زنیەو بود.» مارتا وەپێ وەت: «زانم که له ڕوژ قیامەت زنیەو بود.» عیسا وەپێ وەت: «قیامەت و زنەیی منم. هەر کەس وه من ئیمان بارێ، تەنانەت ئەگەر بمریدیش، زنیەو بود. هەر کەسیش زنیه و ئیمانه من دێرێ، هویچ وەخت نیەمرێ؛ ئیه باوەڕ کەی؟» مارتا وه عیسا وەت: «بەڵێ، گەورەم، من ئیمان دێرم که تو مەسیح واده دریاێ، کوڕ خودای، هەر ئەوه که باێه وه ئی جهانه باێ.» وەختێ مارتا ئیه وەت، چی مریەم خویشکێ چڕێ و وه تەنیایی وەپێ وەت: «ماموستا ها ئێرا و چڕیدەد.» وەختێ مریەم ئیه شنەفت، زویزی هێز گرد و چیه ئەڕا لاێ عیسا. هێمراێ عیسا ناتویه ناو ئاواییەگه، بەڵکەم هێمراێ هەر له ئەو شونه بی که مارتا چویه پیریەو. جویلەکەیلی که وەگەرد مریەم له ماڵ بین و سەرسڵامەتی دیانه پێ، وەختێ دین که مریەم زویزی هەڵساد و چیه دەیشت، وەشونیەو چین. گومان کردیان چود ئەڕا لاێ مەقبەرەگه تا له ئەوره گیره بکێ. وەختێ مریەم ڕەسیه ئەوره که عیسا بی و ئەیو دی، کەفته مل پاێ و وەت: «گەورەم، ئەگەر وه ئێرا بویاتیای براگەم نیەمردیا.» وەختێ عیسا دی مریەم و جویلەکەیلی که وەگەردێ هاتوین و گیره کردیان، وه روح خویەو خەمبار و پەشێو بی. عیسا وەت: «ئەوه ناینەسێ کوره؟» وەپێ وەتن: «گەورەم، بەو بوین.» عیسا بیه گیرەوه. جا جویلەکەیل وەتن: «بنوڕ چەنێ دوسی داشت!» وەلێ بڕێگ له ئەوانه وەتن: «کەسێ که چەویل ئەو پیاێ کوره خاسەو کرد، نیەتویەنستیا نێلی ئیلعازەريش بمرێ؟» ئمجا عیسا، وەدواره خەمبارەو بی و هاته ئەڕا مەقبەره. مەقبەرەگەیش ئشکەفتێ بی که کوچگ گەوراێگ ناوینه نوای دەمی. عیسا وەت: «کوچگەگه پل بێەن.» مارتا خویشک مردگەگه وه عیسا وەت: «گەورەم، ئیسه دی بو کردێه، چوینکه چوار ڕوژه مردگه.» عیسا وەپێ وەت: «مەر وەپێد نەوەتم ئەگەر ئیمان بارێ، جەڵاڵ خودا دوینی؟» جا کوچگەگه پل دان. عیسا نوڕیه ئاسمان و وەت: «باوگه، سپاس ئەڕا ئیه که دەنگم شنەفتیدە. زانستیام که هەمویشه مه شنەفێ. وەلێ ئیه وەبونەێ مەردمیگ وەتم که وه ئێرا وسانه، تا ئیمان بارن که تو کلم کردی.» وەختێ عیسا ئی قسیەیله کرد وه دەنگ بەرز هاوار کرد: «ئیلعازەر، بەوه دەیشت!» ئمجا مردگەگه، هەر ئەوجورە که دەس و پاێ وەگەرد کفنەگه پێچیاوی و دەم چەویشێ وەگەرد دەسرێگ پێچیاوی، هاته دەیشت. عیسا وەپێان وەت: «وازێ بکەن و بیلن با بچود.» جا قێر فرەێگ له جویلەکەیل که وەگەرد مریەم هاتوین و کار عیسا دوین، وەپێ ئیمان هاوردن. وەلێ قێرێگ له لێان چینه ئەڕا لاێ زانایل فرقەێ فەریسی و ئەوه که عیسا کردوی، وەپێان وەتن. جا سەران کاهنیل و فەریسیەیل گردەو بوین، وەتن: «باێه چه بکێم؟ ئەڕا ئیه که ئی پیا نیشانه و موجزەیل فرەێگ کەی. ئەگەر بیلیم هەر ئیجوره بچوده نوا، گشتێ وەپێ ئیمان تیەرن و رومیەگان تیەن، هەم مابەدەگەمان و هەم ملەتەگەمان له دەسمان دەر تیەرن.» وەلێ یەکی له ئەوانه، که قیافا ناوێ بی و ئەو ساڵه کاهن گەورا بی، وەپێان وەت: «ئیوه هویچ نيەزانين. نیەفامین که ئیه ئەڕادان خاستره که یەێ نەفەر ئەڕا قەوم بمرێ، تا ئیه که گشت ملەتەگه نابود بون.» قیافا ئی قسیه له خوێەو نەوەت، بەڵکەم وه بونەێ ئیه که ئەو ساڵه کاهن گەورا بی، نەبوەت کرد که عیسا ئەڕا ملەت مرێ، نه تەنیا ئەڕا ملەت، بەڵکەم ئەڕاێ جەم کردن و یەکی کردن ڕوڵەیل خودا که تەفرتوینان. جا، هەر وه ئەو ڕوژه دەس وه یەکی کردن تا عیسا بکوشن. وه ئی بونه عیسا دی ئاشکرا وەناو جویلەکەیل هات بچو نەکردیا، بەڵکەم وه ئەوره له مەنتەقەیگ نزیک بیاوان، چیه ئەڕا شارێگ وه ناو ئێفرایم، وه ئەوره وەگەرد شاگردیلی مەن. جەشن پسەخ جویلەکەیل نزیک بی، قێر فرەێگ وه ئەو مەنتەقەیل دەوروەره چینه ئەڕا ئورشەلیم تا وەرجه جەشن نەریت پاکەو بوین ئەڕا خوێان وه جێ بارن. ئەوانه وەشون عیسا گەردیان و هەر ئەو جوره که وەناو مابەد وساوین، وه یەکترەکی وەتیان: «چه فکر کین؟ ئێ هەر هویچ ئەڕا جەشن نیەتێی؟» وەلێ سەران کاهنیل و فەریسیەیل دەستور داوین که ئەگەر کەسێ بزانێ عیسا ها کوره، باێه خەوەر بێەنه پێان تا بگرنەێ. شەش ڕوژ وەرجه جەشن پسەخ، عیسا هاته ئەڕا ئاوایی بەیت‌عەنیا هەر ئەوره که ئیلعازەر زنەیی کردیا، هەر ئەوه که عیسا وه مردگیل زنیەو کردوی. جا وه ئەوره ئەڕا عیسا مێوانیێگ خستنه ڕێ و نان ئێواره دان. مارتا خزمەت کردیا و ئیلعازەریش یەکی له ئەوانه بی که وەگەرد عیسا نیشتویه سەر سفره. هەر ئەو وەخته مریەم یەێ شیشه ئەتر گران قیمەت که له سونبول خاڵس بی و هەڵاێه نیو لیتر بی، هاورد و ماڵیه پایل عیسا و وەگەرد قژی وشکێەو کرد جوری که ماڵەگەیش پڕ بی له بو ئەترەگه. وەلێ یەهوداێ ئەسخەریوتی، یەکی له شاگردیل عیسا که له شونێ داده‏ ی دەس دشمەنەو، وەت: «ئی ئەترە که قیمەتی سێسەد دیناره ئەڕا نەفروشیا، تا پویلەگەێ بیەرێیده کەمدەسیل؟» یەهودا ئیه نه وەبونەێ دڵسوزی ئەڕا کەمدەسیل وەت، بەڵکەم وەبونەێ ئیه که دز بی؛ کیسەێ پویل خەرجیەگەیان وه دەس ئەوه بی و له پویلێگ که هیشتیانه لاێ، دزی کردیا. عیسا وەت: «وازه ئی ژنه بارن! چوینکه ئی ئەترە ئەڕا ڕوژ دەفنم ناویه لا. ئیوه هەمویشه کەمدەسیل وەگەرد خوەدانەو دێرین، وەلێ مه ئەڕا هەمویشه نێرین.» وەختێ جەماێەت فرەێگ له جویلەکەیل زانستن عیسا ها ئەوره، هاتن تا نه تەنیا عیسا، بەڵکەم ئیلعازەریش که زنیەو کردوی، بوینن. جا، سەران کاهنيل نەخشه کیشان تا ئیلعازەریش بکوشن، چوینکه قێر فرەێگ له جویلەکەیل وەبونەێ ئەوه چیان و وه عیسا ئیمان هاوردیان. ئی ڕوژەگەێ، جەماێەت فرەێگ که هاتوینه ئەڕا جەشن پسەخ وەختێ شنەفتن که عیسا تێدە ئەڕا ئورشەلیم، پەلیل دار خورما گردنه دەس و چینه پیریەو، هاوار کردیان: «نجات بیه! بمارکه ئەوه که وه ناو خوداوەندەو تێ، بمارکه پادشاێ ئێسرائیل!» ئمجا عیسا خەرکوڕێگ پەێا کرد و سوارێ بی؛ هەر ئەو جوره که وەناو کتاو زەکەریاێ پەێخەمەر نویسریاس: «زاورد نەچو! ئێ دویەت کویەگەێ سەهیون، بنوڕ پادشاگەد تێ، وه سوار خەرکوڕێگەو تێ!» له سەرەتاوه شاگردیلێ ئی چشتیله حالی نوین، وەلێ وەختێ عیسا جەڵاڵ پەێا کرد، کەفته هویرێان که ئیانه له باوەت ئەیو نویسریاوی و ئەوانیش ئیجوره وەگەردیەو کردوین. ئەو جەماێەتیشه که وەختێگ عیسا، ئیلعازەر وەناو مەقبەرەگه چڕێ و وەناو مردگیل زنیەو کرد وەگەردیەو بین، هەر وەئیجوره وه ئی هەڵکەفته شاێەتی دیان. جەماێەتەگه وه ئی بونه چینه پیریەو، چوینکه شنەفتوین ئیجور نیشانه و موجزەێگ کردێه. جا زانایل فرقەێ فەریسی وه یەکترەکی وەتن: «دوینین که هویچ کارێگ له دەسدان نیەتێی؛ بنوڕ گشت دنیا کەفتنەسه شونێ.» وەناو کەسیلێ که ئەڕا پەرەسین خودا وەناو جەشن پسەخ هاتوینه ئەڕا ئورشەلیم، بڕێگ یونانی بین. ئەوانه هاتنه ئەڕا لاێ فیلیپوس، که له مەردم شار بەیت‌سیدا له ناوچەێ جەلیل بی، وەپێ وەتن: «گەورەم، توایم عیسا بوینیم.» فیلیپوس چی وه ئاندریاس وەت، جا ئاندریاس و فیلیپوس چین وه عیسا وەتن. عیسا وەپێان وەت: «وەخت جەڵاڵ پەێا کردن کوڕ ئنسان ڕەسیه. وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، ئەگەر دەنگ گەنم نەکەفیه ناو خاک و نەمرێ، تەنیا مینێ؛ وەلێ ئەگەر بمرێ، بەر فرەێگ تیەرێ. کەسێگ گیان خوەێ دوس بیاشتود، ئەوه له دەس دەێ. وەلێ کەسێگ وەناو ئی دنیا له گیان خوەێ قینێ باێ، ئەوه ئەڕا زنەیی ئەبەدی پارێزنێد. ئەگەر کەسێگ خزمەتم کەی، باێه بکەفێه شونم؛ مه له هەر کوره بوم، خزمەتکارەگەمیش ها ئەوره. ئەگەر کەسێگ خزمەتم بکێ، باوگ ئاسمانی سەربەرزێەو کەێ. «ئێرنگه گیانم خەمباره. چه بویشم؟ ئێ بویشم، ”باوگه! مه وه ئی ساته نجات بیه“؟ وەلێ هەر وه بونەێ ئی کاره وه ئی ساتە ڕەسیمه. باوگه، ناو خود جەڵاڵ بیه!» ئمجا دەنگێ وه ئاسمانەو هات: «جەڵاڵ دامه و دوارەیش جەڵاڵ دەم.» جا جەماێەتێگ که له ئەوره وساوین و ئی دەنگه شنەفتن، وەتن: «هەورەتریقه بی.» بڕێگ تر وەتن: «فریشتەێگ وەگەردیەو قسیه کرد.» عیسا وەت: «ئی دەنگه ئەڕا ئیوه بی، نه ئەڕا مه. ئێرنگه وەخت داوەری ئی جهانەسه؛ ئێرنگه سەروک ئی جهانه دەر کریەد. وەختێ مه له بان زەوی بەرزەو کریەم، گشت مەردم کیشمه ئەڕا لاێ خوەم.» عیسا ئیه وەت، تا شێوەێ مردنێ نیشان بێید. جەماێەت وەتن: «له تەورات شنەفتیمنه، مەسیح واده دریاێ تا ئەبەد مینێدی، ئێ چوی ئویشێ کوڕ ئنسان باێه بەرزەو بکرێ؟ ئی کوڕ ئنسانه کیه؟» جا عیسا وەپێان وەت: «نویر ئەڕا قێرێگ تر ها گەرددانەو. تا نویر ها گەرددانەو، ڕێ بکەن نەخواێ تیەریکی ئیوە بگرێده وەر. هەر کەس وەناو تیەریکی ڕێ کێ، نیەزانێ ئەڕا کوره چود. تا وەختێ نویر ها گەرددانەو، وه نویر ئیمان بارن تا بوینه ڕوڵەێ نویر.» وەختێ عیسا ئی قسیەیله کرد، چی و خوەێ له لێان شاردەو. هەر چەن عیسا نیشانه و موجزەیل فرەێگ وه نوای چەویان کردوی، وەلێ هێمراێ ئەوانه وەپێ ئیمان ناوردن. تا کەڵام ئەشعەیاێ پەێخەمەر باێه دی که وەتوی: «ئێ خوداوەند، کی پێخامەگەمان باوەڕ کردێه و هێز خوداوەند ئەڕا کی ئاشکرا بیه؟» جا ئەوانه نەتویەنستن ئیمان بارن، چوینکه له شونێگ تر ئەشعەیا وەتیه: «ئەیو چەویلیان کور و دڵیان ڕەقەو کردێه، تا نەخواێ وه چەویلیان بوینن و وه دڵیان بفامن و هەڵوگەردیەن و شەفاێان بێەم.» ئەشعەیا وه ئی بونه ئی چشتیله وەت چوینکه جەڵاڵ عیسا دی و له باوەتێەو قسیه کرد. وە ئی هەمگه، قێر فرەێگ وه گەورایل قەوم جویلەکیش ئیمان هاوردنه عیسا، وەلێ وه بونەێ ئیه که له فەریسیەیل رخێان چیا، وه ئیمان خوێان ئێقرار نەکردن، نەخواێ له کەنیسه دەرێان بکەن. چوینکه جەڵاڵێگ که له لاێ مەردمەو هاتیاد فرەتر له جەڵاڵێگ دوس داشتن که له لاێ خوداوەو هاتیاد. ئمجا عیسا وه دەنگ بەرز وەت: «هەر کەس وه مه ئیمان بارێ، نه وه مه، بەڵکەم وه ئەیو که مه کل کرد ئیمان هاوردێه. هەر کەس مه دوینی، ئەیو که کلم کرد دیه. مه جور نویریگ هاتمەسه ئی جهانه تا هەر کەس وه مه ئیمان بارێ، وەناو تیەریکی نەمینێ. ئەگەر یەکیگ قسیەیلم بشنەفێ وەلێ گوشه لێان نەتەکنێ، مه داوەریێ نیەکەم؛ چوینکه ناتمه تا داوەری جهان بکەم، بەڵکەم هاتمه تا جهان نجات بێەم. ئەوه که ڕەدم بکێ و قسیەیلم قەبوڵ نەکێ، داوەرێگ تر ئەڕاێ هەس؛ هەر ئەو قسیەیلی که وەتم، له ڕوژ ئاخر داوەڕێ کەی. چوینکه مه له خوەمەو قسیه نەکردمه، بەڵکەم باوگێ که کلم کرد خوەێ حوکمه پێم کرد که چه بویشم و له چه قسیه بکەم. منیش زانم که حوکمەگەێ زنەیی ئەبەدیه. جا هەر چی که مه ئویشم هەر ئەو چشتەسه که باوگ وەپێم وەتیه.» وەرجه جەشن پسەخ، عیسا زانستیا وەختێ ڕەسیه که له ئی جهانه بچوده ئەڕا لاێ باوگ ئاسمانی، جا شاگردیل خوەێ که وەناو ئی جهانه دوسیان داشت، وه تەمامی مابەتێان کرد. وەخت نان ئێواره بی. ئبلیس وەرجەوە ناویه دڵ یەهوداێ ئەسخەریوتی، کوڕ شەمعون، که عیسا بێیده دەس دشمەنەو. عیسا که زانستیا باوگ گشت چشتێگ سپاردێەسه دەسێ و لەلاێ خودا هاتێه و چودەو ئەڕا لاێ خودا، له سەر نان ئێواره هەڵساد و بەتیەگەێ له وه ڕێ درهاورد و حوڵەێگ هەڵگرد، بەساده ناوقەێەو. ئمجا ئاو کرده ناو لەگەنێگ و شرو کرده شوردن پایل شاگردیل و وه حوڵەێگ که بەساویه ناوقەێەو پایلێان وشکەو کرد. عیسا وەختێ ڕەسیه شەمعون پتروس، پتروس وەته پێ: «گەورەم، تو تواێ پایل مه بشوری؟» عیسا وه جواوی وەت: «کارێ که کەم، تو ئیسه نیەفامیدێ وەلێ دویاجار حالید بود.» پتروس وەپێ وەت: «هەراێهەر پایلم نیەشورید!» عیسا جواو دا: «ئەگەر نەشورمەد وەگەردمەو بەشێگ نێری.» جا شەمعون پتروس وەت: «گەورەم، نه تەنیا پایلم، بەڵکەم دەسیل و سەرمیش بشور!» عیسا جواو دا: «ئەوه که سەر ملێ شوردێه، سەر تا پاێ پاکه و هەوەجی وه شوردن نێری، بێجگه پایلێ. ئیوه پاکین، وەلێ نه گشتدان.» چوینکه زانستیا کی دەێدەێ دەس دشمەنەو، وه ئی بونه وەت: «گشتدان پاک نين.» وەشون ئەوه که عیسا پایلێان شورد، بەتیەگەێ کرده وەرەو وه دواره نیشته سەر سفرەێ نان ئێواره. ئمجا له لێان پرسی: «حالیدان بی چه ئەڕادان کردم؟ ئیوه مه وه ماموستا و گەورەێ خوەدان چڕین و درسیش ئویشین، چوینکه ئیجورەمه. جا ئەگەر من که گەورەێ و ماموستاێ ئیوەم پایلدان شوردمه، ئیوەیش باێه پایل یەکترەکی بشورین. مه وەگەرد ئی کاره، نمونەێگ دامەسه پێدان تا ئیوەیش هەر ئیجوره بکێن که مه وەگەرددانەو کردمه. وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، نه خزمەتکار له ئەرواو خوەێ گەوراتره، نه ئەوه که کل کریاس له ئەوه که کلی کردێه گەوراتره. ئیسه که ئیانه زانين، خوەش وه حاڵدان ئەگەر بارینێانه جا. ئیه که ئویشم له باوەت گشتدان نیه. من ئەوانه که هەڵوژاردمه، ناسمێان. وەلێ ئی قسیەێ کتاو موقەدەسه باێه وه دی باێ که ئویشێ ”ئەوه که نان مه خوارد، وەگەردمەو دشمەنی کردێه.“ ئێرنگه ئیه وەرجه هەڵکەفتنێ وەپێدان ئویشم تا وەختێ که هەڵبکەفێ، ئیمان بارین که من هەم. وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، هەر کەس ئەوه که مه کلی کەم قەبوڵ بکێ، مه قەبوڵ کردێه، هەر کەیش مه قەبوڵ بکێ، ئەیو که مه کل کرد قەبوڵ کردێه.» عیسا وەشون ئیه که ئی چشتیله وەت، وه روح خوەێ پەشێو بی و شاێەتی دا و فەرمایش کرد: «وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، یەکی له لێدان مه دەێده دەس دشمەنەو.» شاگردیل نوڕینه یەکترەکی و ئەڵاجویان هاتیاد که ئیه له باوەت کی ئویشێ. یەکی له شاگردیلی که عیسا دوسی داشت، له سەر سفرەگە له لاێ عیسا پاڵەو داوید. جا شەمعون پتروس وه ئێشاره له لێ تواس تا له عیسا بپرسێ له باوەت کامێانەو قسیه کەێ. جا ئەو شاگرده توزێگ چیه دویاتر و سەری پاڵەو دا سینەێ عیسا و له لێ پرسی: «گەورەم، ئەوه کیه؟» عیسا جواو دا: «هەر ئەوەسه که ئی تیکەێ نانه وەشون ئیه که ژەنمێ ناو جام، دەمێ پێ.» ئمجا تیکه نانەگه ژەنیه ناو جام و دادەێ یەهودا کوڕ شەمعون ئەسخەریوتی. جا یەهودا وەختێ تیکه نانەگە گرد، شەیتان چیه ناوێەو. عیسا وەپێ وەت: «ئەو کاره که تواێ بکی، زویتر بکه.» وەلێ هویچکام له کەسیلێگ که نیشتوینه سەر سفرەگە، مەبەست عیسا حالی نوین. بڕێگ خیاڵ کردیان چوینکه کیسەێ پویل خەرجیەگه ها لاێ یەهودا، عیسا وەپێ ئویشێ هەر چی ئەڕاێ جەشن واجوه بسێنێ یا ئیه که چشتێ بیده کەمدەسیل. جا یەهودایش وەشون ئیه که تیکه نانەگه گرد، زویزی چیه دەیشت. شەو بی. وەختێ یەهودا چیه دەیشت، عیسا وەت: «ئیسه کوڕ ئنسان جەڵاڵ پەێا کرد و خودایش وەناو ئەیو جەڵاڵ پەێا کرد. ئەگەر خودا وەناو ئەیو جەڵاڵ پەێا کرد، جا خودایش ئەیو وەناو خوەێ جەڵاڵی دەێ و ئەیو زویزی جەڵاڵی دەێ. ڕوڵەیل ورد، تا کەمێگ تر وەگەرددانەو مینم. وەشونمەو گەردین و هەر ئەوجورە که وه جویلەکەیل وەتم، ئێرنگەیش وه ئیوه ئویشم نیەتویەنین باینه ئەڕا ئەو شونه که مه چم. حوکم تازەێگ دەمه پێدان، که یەکترەکی مابەت بکێن. هەر ئەوجورە که مه مابەتدان کردمه، ئیوەیش باێه یەکترەکی مابەت بکێن. وه ئیجوره گشت مەردم زانن که شاگرد منین، ئەگەر وه یەکترەکی مابەت بکێن.» شەمعون پتروس وەت: «گەورەم، ئەڕا کوره چید؟» عیسا جواو دا: «تو ئێرنگه نیەتویەنی ئەڕا ئەو شونێگ که چم وەشونمەو باێ؛ وەلێ دویاجار وەشونمەو تێی.» پتروس وەت: «گەورەم، ئەڕا ئێرنگه نیەتویەنم وەشوندەو بام؟ مه گیانم ئەڕا تو دەم.» عیسا وەت: «گیاند ئەڕا مه دەی؟ وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێد ئویشم، وەرجه ئیه کەڵەشیر بقویلنێ، سێ جار مه حاشا کەی.» «دڵدان پەشێو نود. وه خودا ئیمان بیاشتون؛ وه منیش ئیمان بیاشتون. وەناو ماڵ باوگ ئاسمانیم وتاخ فرەس. ئەگەر ئیجوره نویاد مەر وەپێدان وەتیام چم تا شونێگ ئەڕادان گورجەو کەم؟ ئمجا که چیم و شونێگ ئەڕادان گورجەو کردم، وەدواره تیەمەو بەمەدانه ئەڕا لاێ خوەم، تا ئەو شونه که مه هەم ئیوەیش بوین. ئەو شونه که مه چم ڕێەگەێ زانين.» توما وەپێ وەت: «گەورەم، ئیمه نيەزانیم ئەڕا کوره چید، جا چوی تویەنیم ڕێەگەێ بزانیم؟» عیسا وەپێ وەت: «من ڕێ و ڕاسی و ژیانم؛ هویچکەس بێجگه له ڕێ منەو نیەتێدە لاێ باوگ ئاسمانی. ئەگەر مه بناسیاین، باوگمیش ناسیاین؛ وه شون ئیه، ئەیو ناسین و دینەسێ.» فیلیپوس وەپێ وەت: «گەورەم، باوگ وه ئیمه نیشان بیه، که هەر ئیه بەسمانه.» عیسا وەپێ وەت: «فیلیپوس، قێر فرەێگه هامه گەرددانەو هێمراێ مه نەناسیده؟ کەسێگ که مه دیه، باوگ دیه؛ چوی تویەنێ بویشی ”باوگ وەپێمان نیشان بیه“؟ باوەڕ نیەکێ که مه هامه ناو باوگ و باوگیش ها ناو مه؟ قسیەیلی که مه وەپێدان ئویشم له خوەمەو نیویشم، بەڵکەم باوگێ که وەناو من نیشتەجێه، کاریل خوەێ کێ. باوەڕ وەپێم بکێن که مه هامه ناو باوگ و باوگیش ها ناو مه؛ ئەگەر نه وەبونەێ ئەو کاريله باوەڕ بکێن. «وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، هەر کەس وه مه ئیمان بارێ، ئەو کاریله که مه کەم، کێ، له ئەوانه گەوراتریش کێ، چوینکه مه چمه ئەڕا لاێ باوگ. هەر چی وه ناو منەو داوا بکێن، ئەنجامێ دەم، تا باوگ وەناو کوڕ جەڵاڵ پەێا بکێ. ئەگەر چشتێ وه ناو منەو له لێم داوا بکێن، ئەنجامێ دەم. «ئەگەر دوسم بیاشتوین، حوکمەگانم پارێزنێن. منیش له باوگ ئاسمانی داوا کەم و ئەیو پشتیوانێگ تر دەێده پێدان که تا ئەبەد وەگەرددان بمینێ، یانێ روح ڕاسی که دنیا نیەتویەنی قەبوڵێ بکێ، چوینکه نه دوینیدێ و نه ناسێدێ؛ وەلێ ئیوه ناسینێ، چوینکه له لاێ ئیوه نیشتەجێه و وەناو ئیوه مینێ. «ئیوه یەتیم نێیلم؛ تیەمەو ئەڕا لادان. کەمێگ تر جهان دیتر مه نیوینێ، وەلێ ئیوه دوینینەم. چوینکه مه زنیم، ئیوەیش زنەیی کین. وه ئەو ڕوژه، زانین که مه هامه ناو باوگم و ئیوەیش هاینه ناو من و مه هامه ناو ئیوه. ئەوه که حوکمەگان مه دێرێ و پارێزنێدێان، ئەوه کەسێگه که مه دوس دێرێ؛ ئەویشه که مه دوس دێرێ، باوگمیش دوسی دێرێ و منیش دوسی دێرم و خوەم وەپێ نیشان دەم.» یەهودا، نه یەهوداێ ئەسخەریوتی، وه عیسا وەت: «گەورەم، چوینه که خوەد وه ئیمه نیشان دەی، وەلێ وه ئی جهانه نیشان نێید؟» عیسا جواو دا: «ئەگەر کەسێگ دوس مه بیاشتود، کەڵامم پارێزنێد و باوگم دوسی دێرێ و ئیمه تێیمنه لاێ و لەلاێ نیشتەجێ بویمن. ئەوه که دوس مه نێری، کەڵاممیش نیەپارێزنێد؛ ئی کەڵامیشه که شنەفین له مه نیه، بەڵکەم له باوگیگه که کلم کرد. «ئی چشتیله زەمانێگ وەپێدان وەتمه که هێمراێ هامه گەرددانەو. وەلێ ئەو پشتیوانه، یانێ روح‌القودوس، که باوگ وه ناو منەو کلی کەی، گشت چشتێگ یاێدان دی و هەر چی که وەپێدان وەتمه، وه هویردان تیەرێ. ئاشتی و سڵامەتی ئەڕادان هیلمه جێ؛ ئاشتی و سڵامەتی خوەم دەمه پێدان. ئەوه که مه دەمه پێدان، جور ئەوه نیه که جهان دەێده پێدان. دڵدان پەشێو نود و ڕخدان نەچود. شنەفتین که وەپێدان وەتم، ”مه چم، وەلێ وه دواره تیەمەو ئەڕا لادان.“ ئەگەر دوس مه بیاشتیاین، خوەشاڵەو بویاین که چمه ئەڕا لاێ باوگ، چوینکه باوگ له مه گەوراتره. ئێرنگه وەرجه هەڵکەفتنێ وەپێدان وەتمه، تا وەختێ هەڵکەفێ ئیمان بارین. وەخت فرەێگ نەمنیه که وەگەرددانەو قسیه بکەم، چوینکه سەروک ئی جهانه دێرێ تێی. ئەوه هویچ قوڕاتیگ نیەتویەنێ ئەڕام بێید؛ وەلێ ئەڕا ئیه که جهان بزانێ دوس باوگ دێرم، هەر ئەوه کەم که باوگ دەستور داسه پێم. هەڵسن، بان وه ئێرا بچیمن. «مه مەیو ڕاسەکانیم و باوگ ئاسمانیمیش باخەوانه. هەر پەلێگ له منا که بەر نارێ، ئەیو بڕیدێ و هەر پەلێگیش که بەر بارێ، ئەیو هەرەسێ کەێ تا فرەتر بەر بێی. ئیوه ئێرنگه وەبونەێ کەڵامێگ که وەپێدان وەتمه، پاکین. وەناو مه نیشتەجێ بون و منیش وەناو ئیوه نیشتەجێ بوم. ئەوجورە که پەل نیەتویەنی له خوێەو بەر بارێ ئەگەر وەناو مەیو نیشتەجێ نود، ئیوەیش نیەتویەنین بەر بارین ئەگەر وەناو مه نیشتەجێ نوین. «مه مەیوم و ئیوه پەلەگانێ. ئەوه که وەناو من نیشتەجێ بود و مه وەناو ئەوه، بەر فرەێگ دەێده دەسەو؛ چوینکه جیا له مه، هویچه دەسدان نیەتێد. ئەگەر کەسێگ وەناو مه نیشتەجێ نود، جور پەلێگ فڕەێ دەن و وشکەو بود. پەلیل وشک گردێانەو کەن و فڕەێان دەنه ناو ئاگر و سزننەێان. ئەگەر وەناو مه نیشتەجێ بوین و کەڵامم وەناو ئیوه نیشتەجێ بود، هەر چی تواین، داوا بکێن که درێیده پێدان. جەڵاڵ باوگم ها ناو ئیه که ئیوه بەر فرەێگ بارین؛ وه ئیجوره بوینه شاگردیل مه. «هەر ئەوجورە که باوگ دوس مه داشتیه، منیش دوس ئیوه داشتمه؛ وەناو مابەت من نیشتەجێ بون. ئەگەر حوکمەگان مه بپارێزنین، لەناو مابەت من نیشتەجێ بوین؛ هەر ئەوجورە که من حوکمەگان باوگم پارێزانمه و لەناو مابەتێ نیشتەجێیم. ئی قسیەیله وەپێدان وەتمه تا شادی مه وەناودان بود و شادی ئیوه کامڵەو بود. «حوکم مه ئیەسه که یەکترەکی مابەت بکێن، هەر ئەوجورە که مه مابەتدان کردمه. مابەتێگ گەوراتر له ئیه نیه که کەسێگ گیان خوەێ ئەڕا ڕەفیقەیلێ فەدا بکێ. ئیوه ڕەفیقەیل منین، ئەگەر ئەوه که وەپێدان حوکم کەم، وه جێ بارين. دی وەپێدان نیویشم خزمەتکار، چوینکه خزمەتکار له کاریل ئەرواوەگەێ خەوەر نێری. بەڵکەم ئیوه وه ڕەفیقەیل خوەم خوەنیمه، چوینکه له هەر چی له باوگم شنەفتمه، ئاگاداردان کردمه. ئیوه مه هەڵنەوژاردین، بەڵکەم مه ئیوه هەڵوژاردم و دەس نیشاندان کردم تا بچین و بەر بارین و بەرەگاندان بمینێ، تا هەر چی له باوگ وه ناو منەو داوا بکێن، بێیده پێدان. حوکم من وه ئیوه ئیەسه که یەکترەکی مابەت بکێن. «ئەگەر جهان قینێه لێدان تێ، ئیه بزانن وەرجه ئیه که له ئیوه قینێ باێ، له من قینێ هاتیاد. ئەگەر ئیوه هن جهان بویاتیاین، جهان ئیوه جور ئەوانه که هن خوەێن، دوسدان داشت. وەلێ ئیوه هن جهان نین، بەڵکەم من ئیوه له جهان هەڵوژاردمه، وه ئی بونه جهان قینێ له لێدان تێ. کەڵامی که وەپێدان وەتم بارینه هویردان: ”خزمەتکار له ئەرواو خوەێ گەوراتر نیه.“ ئەگەر مه عەزاو دانه، ئیوەیش عەزاو دەن؛ ئەگەر کەڵام مه پارێزانن، کەڵام ئیوەیش پارێزنن. وەلێ گشت ئیانه وەبونەێ ناو منەو وەگەرددان کەن، چوینکه ئەیو که مه کل کرد نیەناسن. ئەگەر ناتیام و ئەڕاێان قسیه نەکردیام، گوناێگ نیاشتن؛ وەلێ ئێرنگه دیتر دەسپێچکێگ ئەڕا گونایلێان نێرن. هەر کەس قینێ له لێم باێ، له باوگمیش قینێ تێ. ئەگەر وەناوێان ئەو کاریله نەکردیام که کەسێگ بێجگه مه نەکردیه، گوناێگ نیاشتن؛ وەلێ ئێرنگه، هەر چەن ئەو کاریله دینه، هەم له من و هەم له باوگم قینێان تێ. وەلێ کەڵامێگ که وەناو تەوراتەگەێان نویسریاس، باێه وه دی باێ: ”بێ سەوەو قینێان له لێم هات.“ «وەلێ وەختێ ئەو پشتیوانێگ که له لاێ باوگ ئەڕادان کلی کەم، باێد، یانێ روح ڕاسی که له لاێ باوگەو تێد، ئەیو خوەێ له باوەت من شاێەتی دەێ، ئیوەیش خوەدان شاێەتی دێن، چوینکه له سەرەتاوه وەگەردمەو بینه. «ئی هەمگه چشتیله وەپێدان وەتم تا له ئیماندان نەکەفین. له کەنیسەگان دەردان کەن و تەنانەت زەمانێگ رەسێ که هەر کەس بکوشێدەدان، خیاڵ کێ که وه خودا خزمەت کێ. ئی کاريله کەن، چوینکه نه باوگ ئاسمانی ناسینه و نه مه. وەلێ ئیانه وەپێدان وەتمه تا ئەوسا که وەخت هەڵکەفتنێان رەسێ، بارینه هویردان که مه ئاگاداردان کردم. مه له سەرەتاوه ئی چشتیله وەپێدان نەوەتم، چوینکه خوەم وەگەرددانەو بیم. «وەلێ ئێرنگه چمه ئەڕا لاێ ئەیو که کلم کرد و هویچکامدانیش له لێم نیەپرسین، ”ئەڕا کوره چید؟“ وەلێ چوینکه ئی چشتیله وەپێدان وەتمه، دڵدان پڕ بیەسه خەم و خوسه. وی حاڵەو ڕاسێه پێدان ئویشم که چیێنم وه نەفدانه. چوینکه ئەگەر نەچم، ئەو پشتیوانه نیەتێدە ئەڕا لادان؛ وەلێ ئەگەر بچم کلی کەمه ئەڕا لادان. وەختێ ئەیو باێد، جهان دڵنیا کەید که له باوەت گونا و سالح بوین و داوەری، تاوانباره. له باوەت گونا، چوینکه وه من ئیمان نیەتیەرن. له باوەت سالح بوین، چوینکه چمه ئەڕا لاێ باوگ و دی مه نیوینین. له باوەت داوەری، چوینکه سەروک ئی جهانه ماکوم کریاس. «مه هێمراێ چشتیل فرەێگ دێرم تا وەپێدان بویشم، وەلێ ئێرنگه بەرگەێ شنەفتنیان نێرین. وەختێ که روح ڕاسی تێد، وه تەمام ڕاسی ڕێنمایدان کێ؛ چوینکه وه خوێەو هویچ نیویشی، بەڵکەم هەر چی بشنەفێ ئویشێ وه ئەو چشتیله که باێه ڕوی بێید وه پێدان جار دەید. ئەیو جەڵاڵم دی، چوینکه ئەو چشته که هن منه گرێد و وەپێدان جار دەێ. هەر چی هن باوگه، هن منه. جا وه ئی بونه وەتم ئەو چشته که هن منه گرێد و وەپێدان جار دەێ. «وەشون ماوەێ کەمێگ، دی مه نیوینین، وه دواره وەشون ماوەێ کەمێگ، مه دوینین.» ئمجا بڕێگ له شاگردیلێ وه یەکترەکی وەتن: «ئیه چەس که وەپێمان ئویشێ، ”وەشون ماوەێ کەمێگ، مه نیوینین، جا وه دواره وەشون ماوەێ کەمێگ، مه دوینین“؟ یا ئیه که ئویشێد ”چوینکه چمه ئەڕا لاێ باوگ“؟» جا وه یەکترەکی وەتیان: «مەبەستی له ئی ’ماوەێ کەمێگ‘ که ئویشێ چەس؟ نیەزانیم باس چه کەی؟» عیسا زانستیا که توان له لێ بپرسن؛ جا وەپێان وەت: وەبونەێ ئیه له یەکترەکی پرسین، که مەبەستم چەس وەتم، ”وەشون ماوەێ کەمێگ، مه نیوینین، جا وه دواره وەشون ماوەێ کەمێگ، مه دوینین“؟ وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، ئیوه گیره و شین کین، وەلێ جهان شادمانەو بود؛ ئیوه خەمبارەو بوین، وەلێ خەمەگەدان بوده شادی. ژن وەخت زایێن ژان گرێدەێ، چوینکه وەختێ ڕەسیه؛ وەلێ وەختێ مناڵەگەێ هاته دنیا، له خوەشی ئیه که ئایەمی وەناو ئی جهانه هاتیەسه دنیا دی ژانەگەێ وه هویر نیەتیەرێ. هەر ئیجوره ئیوەیش ئێرنگه خەمبارین؛ وەلێ وه دواره دوینمەدان و دڵشادەو بوین، هویچکەیش خوەشیەگە دان له لێدان نیەسینێد. وه ئەو ڕوژه، هویچه لێم نیەتواین. وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێدان ئویشم، هەر چی که وه ناو منەو له باوگ داوا بکێن دەیده پێدان. تا ئێرنگه وه ناو منەو داواێ هویچ نەکردینه؛ داوا بکەن تا وه دەس بارین و خوەشیەگەدان کامڵ بود. «ئی قسیەیله وه مەسلەتەو وەپێدان وەتم؛ وەختێگ تێ که دی وه مەسلەتەو وەگەرددان قسیه نیەکەم، بەڵکەم ئاشکرا باس باوگ ئەڕادان کەم. وه ئەو ڕوژه، ئیوه وه ناو منەو داوا کین. وەپێدان نیویشم که مه ئەڕا ئیوه له باوگ داوا کەم، چوینکه باوگ خوەێ دوسدان دێرێ، ئەڕا ئیه که ئیوه دوسم داشتینه و باوەڕ کردینه که له لاێ خوداوه هاتمه. مه له لاێ باوگ هاتم و هاتمەسه ناو ئی جهانه؛ ئێرنگەیش ئی جهانه هیلمه جێ و چمه ئەڕا لاێ باوگ.» ئمجا شاگردیلی وەتن: «ئەوەسه ئێرنگه ئاشکرا قسیه کەێد، نه وه مەسلەتەو. ئێرنگه زانیم که تو له گشت چشتێگ ئاگاداری و هەوەجید نیه کەس پرسیارێ له لێد بکێ. له ئی باوەتەسه که ئیمان دێریم له لاێ خوداوه هاتیدە.» عیسا وەپێان وەت: «ئێرنگه ئیمان دێرین؟ بنوڕن وەختێ دێرێ رەسێ، وه ڕاسی هەر ئیرنگه رەسیه که تەفرتویناوه بوین و هەر کامدانیش چوده ئەڕا ماڵ خوەێ و مه تەنیا هیلین؛ وەلێ من تەنیا نیم، چوینکه باوگ ها گەرد مه. ئیانه وەپێدان وەتمه تا وەناو مه ئاشتی و سڵامەتی بیاشتوین. وەناو جهان تویش بەرد تێین؛ وەلێ دڵدان قورس بو، مه وه مل ئی جهانه زاڵەو بیمه.» وەختێ عیسا ئی قسیەیله کرد نوڕیه ئاسمان و وەت: «باوگه، وەختێ ڕەسیه. کوڕەگەد جەڵاڵ بیه تا کوڕەگەدیش جەڵاڵد بێید. چوینکه تو دەسڵات گشت ئنسانیل سپاردێەسه دەسێ تا وه گشت کەسیلێ که تو وەپێ بەخشایده زنەیی ئەبەدی بێی. زنەیی ئەبەدی ئیەسه، ئەوانه توی که تەنیا خوداێ ڕاسەکانید و عیسا مەسیح که کلی کردیده، بناسن. کارێگ که وەپێم سپاردی تا وه جێ بارم، وه کەماڵ رەسانم و ئیجوره مه تو وەبان زەوی جەڵاڵد دام، ئێرنگەیش باوگه، مه له لاێ خوەد جەڵاڵ بیه، هەر ئەو جەڵاڵه که وەرجه وه دی هاتن جهان له لاێ تو داشتم. «من ناو تو ئەڕا مەردمێگ که وه ئی جهانه وەپێم بەخشیده، ئاشکرا کردمه. ئەوانه هن تو بین و تو وەپێم بەخشایده، ئەوانیش کەڵامد پارێزاننه. ئێرنگه زانن که هەر چی وەپێم بەخشایده، وه لاێ تنه. چوینکه کەڵامێگ که وه مه سپاردی، وەپێان سپاردمه، ئەوانیش قەبوڵ کردنه و وه ڕاسی زانستنه که له لاێ تنەو هاتم و ئیمان هاوردنه که تو کلم کردی. مه ئەڕا ئەوانه دوعا کەم؛ ئەڕا ئی جهانه دوعا نیەکەم، بەڵکەم ئەڕا ئەوانه دوعا کەم که تو بەخشایدەسه پێم، چوینکه هن تنن. هەر چی که هن منه، هن تنه، هەر چیگیش هن تنه، هن منه و مه وەناو ئەوانه جەڵاڵ پەێا کردمه. مه دی وەناو جهان نیەمینم، وەلێ ئەوانه هانه ناو جهان، منیش تیەمه ئەڕا لاێ توی؛ ئێ باوگ موقەدەس، ئەوانه وه ناو خوەد که وه مه بەخشایده، بپارێزن تا یەکی بون هەر ئەوجورە که ئیمه یەکیگیم. تا وەختێگ که وەگەردێانەو بیم، ئەوانه وه ئەو ناوده که تو بەخشایده پێم، پارێزانمێان و پاسەوانیان کردم. کەسێگیان نابود نوینه بێجگه کوڕ نابودی، تا قسیەێ کتاو موقەدەس باێه دی. وەلێ ئێرنگه تیەمه ئەڕا لاێ تو، ئی قسیەیلیشه وەختێ دێرم کەم که هێمراێ هامه ناو جهان، تا شادی مه وه تەمامی وەناو دڵیانەو بود. مه کەڵام تو دامەسه پێان، وەلێ جهان قینێه لێان هاتێه، چوینکه هن ئی جهانه نین، هەر ئەوجورە که مه هن ئی جهانه نیم. داوا نیەکەم له جهان بویدێان بەڵکەم توام له ئەو شەڕئاشوه بپارێزنێدێان. ئەوانه هن ئی جهانه نین، هەر ئەوجورە که منیش هن ئی جهانه نیم. وەناو ڕاسی تەقدیسان بکه؛ کەڵام تو ڕاسیه. هەر ئەوجورە که تو مه کل کردی ئەڕا جهان، منیش ئەوانه کل کردمەسه جهان. وەبونەێ ئەوانه خوەم تەقدیس کەم، تا ئەوانیش وەناو ڕاسی تەقدیس بون. «تەنیا ئەڕا ئیانه داوا نیەکەم، بەڵکەم هەر ئیجوره ئەڕا ئەوانه که وه بونەێ کەڵامیانەو ئیمان وەپێم تیەرن، تا ئەوانه گشتێان یەکی بون، ئێ باوگه، هەر ئەوجورە که تو هایده ناو مه منیش هامه ناو توی. با ئەوانیش وەناو ئیمه بون، تا جهان ئیمان بارێ تو مه کل کردیده. جەڵاڵێگ که دایدەسه پێم، دامەسه پێان تا بونه یەکی، هەر ئەوجورە که ئیمه یەکیگیم؛ من هامه ناو ئەوانه و تو هایده ناو من. تا که وه تەمامی بونه یەکی تا جهان بزانێ تو مه کل کردی و ئەوانیش هەر ئەوجورە دوس داشتی که مه دوس داشتی. باوگه، توام ئەوانه که دایدەسه پێم له هەر کوره بوم وەگەردمەو بون، تا جەڵاڵ مه بوینن، هەر ئەو جەڵاڵێگ که دایدەسه پێم؛ چوینکه وەرجه دامەزرانن جهان دوسم داشتی. «ئێ باوگ داداپەروەر، هەر چه ن جهان تو نیەناسێ، وەلێ مه ناسمەد، ئیانەیش زانن تو مه کل کردیده. مه ناو تو وەپێان ناسانم و وەپێان ناسنم، تا مابەتێ که وه مه داشتیدە، وەناو ئەوانه بود و منیش وەناو ئەوانه بوم.» عیسا وەشون ئی قسیەیله، وەگەرد شاگردەگانێ چیه ئەڕا ئەو دەس گڵاڵ قدرون. وه ئەوره باخێگ بی و عیسا و شاگردەگانێ چینه ناوێ. یەهودا که دادەێ گیر، ئەو شونه زانستیا، چوینکه عیسا و شاگردەگانێ فره وەختیل وه ئەوره گردەو بویان. جا یەهودا دەسەێگ له سەربازیل و بڕێگ له نگابانیل مابەد که له لاێ سەران کاهنيل و زانایل فرقەێ فەریسی بین وەگەرد خویەو برد و چیه ئەڕا ئەوره. ئەوانه وەگەرد چراخیل و مەشخەلیل و چەکیل ڕەسینه ئەوره. جا عیسا هەرچەن زانستیا چه وه سەرێ تێ، چيه نوا وەپێان وەت: «مینێ کی کەین؟» جواو دان: «عیساێ ناسری.» عیسا وەته پێان: «مه ئەوەم.» یەهودایش که داویدەێ گیر وەگەردێانەو وساوی. وەختێ عیسا وەته پێان، «من ئەوەم،» ئەوانه چینه دویاوەو دانه زەویا. جا عیسا وه دواره له لێان پرسی: «مینێ کی کەین؟» وەتن: «عیساێ ناسری.» عیسا جواو دا: «وەپێدان وەتم من ئەوەم. جا ئەگەر هاینه شون منەو، بیلێن تا ئیانه بچن.» ئیه وەت تا ئەو چشته که وەرجەوه وەتوی باێه دی که: «هویچکام له کەسیلێگ که دایدەسه پێم، له دەس نێامه.» ئمجا شەمعون پتروس شمشێرێ که وەپێ بی، کیشاد و دا له خزمەتکار کاهن گەورا و گوش ڕاسی بڕێ. ئەو خزمەتکاره ناوێ مالخوس بی. جا عیسا وه پتروس وەت: «شمشێرەگەد غەڵافی که! ئێ له جامێ که باوگ ئاسمانی داسه پێم نەبایه بخوەم؟» ئمجا سەربازەگان، وەگەرد فەرماندەگەێان و نگابانیل جویلەکەیل، عیسا خستنه گیر و دەسیلێ بەسان. یەکم جار عیسا بردن ئەڕا لاێ حەنا. چوینکه ئەوه خەسویرەی قیافا، کاهن گەوراێ ئەو ساڵه بی. قیافا هەر ئەوه بی که وه جویلەکەیل پێشنیار کردوی؛ خاستر ئیەسه یەێ نەفەر ئەڕا قەوم بمرێ. شەمعون پتروس و ئەو شاگردەگە وەشون عیسا کەفتنه ڕێ. وەبونەێ ئیه که ئەو شاگردەگە کاهن گەورا ناسیا، وەگەرد عیسا چیه ناو حسار ماڵ کاهن گەورا. وەلێ پتروس وه دەیشتەو له دەم دەرەگه وسا. جا ئەو شاگردتره که کاهن گەورا ناسیا، چیه دەیشت و وەگەرد کەنیزێگ که نگابان دەرەگه بی قسیه کرد و پتروس هاورده ناو. کەنیزێگ که نگابان دەرگه بی له پتروس پرسی: «توی که له شاگردیل ئەو پیا نید، ئەێ بو بید؟» پتروس وەت: «نه نیم.» هەوا سەرد بی، خزمەتکاریل و نگابانیل وه سکڵ ئاگرێ کردوینەو وه دەوریەو وساوین و خوێان گەرمەو کردیان. پتروسیش له لاێانەو وساوی و خوەێ گەرمەو کردیا. ئمجا کاهن گەورا له عیسا له باوەت شاگردیلی و تالیمی پرسی. عیسایش جواو دا: «مه وەگەرد تەمام دنیا ئاشکرا قسیه کردمه و هەمویشه وەناو کەنیسەگان و وەناو مابەد که جێ گردە و بوین گشت جویلەکەیله، تالیم دامه. مه چشتێگ وه دزیەو نەوەتمه. ئێ ئەڕا له مه پرسی؟ له ئەوانه بپرس که قسیەیلم شنەفتنه! ئەوانه خاس زانن مه چه وەتم.» وەختێ عیسا ئی قسیەیله کرد، یەکی له نگابانیلیگ که وه ئەوره وساوی، چەپاڵەی دا ناو گوشێ و وەت: «ئیجوره جواو کاهن گەورا دەێ؟» عیسا جواو دا: «ئەگەر قسیەی هەڵەێگ کردمه، هەڵەگەم نیشانم بیه؛ وەلێ ئەگەر ڕاس وەتم، ئەڕا دەێده لێم؟» ئمجا حەنا، عیسا وه دەس بەسریای کل کرده ئەڕا لاێ قیافا، کاهن گەورا. شەمعون پتروس هەر ئەو جوره که وساوی و خوەێ گەرمەو کردیا، بڕێگ له لێ پرسین: «توی که له شاگردیل ئەیو نید، ئێ بو بید؟» ئەویش دا ژێرێ و وەت: «نه! نیم.» یەکی له خزمەتکاریل کاهن گەورا که وه خزمیل ئەو کەسه بی که پتروس گوشێ بڕوی، وەت: «ئێ مەر مه خوەم وەناو باخەگه تو وەگەردیەو نێیمه؟» پتروس وه دواره دا ژێرێ و هەر ئەو ئانه کەڵەشیرێگ قویلان. جا عیسا له لاێ قیافاوه بردنێ ئەڕا کاخ فەرماندار. شەوەکی شەفەق بی. ئەوانه خوێان نەچینه ناو کاخ فەرماندار تا ناپاک نەون تا بتویەنن نان پسەخ بخوەن. جا پیلاتوس هاته دەیشت ئەڕا لاێان و پرسی: «بخت چ جرمێگ کینه ئی پیا؟» ئەوانه جواو دان: «ئەگەر ئی پیا تاوانبار نویاد، نیاتیایمنێ دەس تنەو.» پیلاتوس وەپێان وەت: «خوەدان بوەنێ و وه پێ شەریعەت خوەدان حوکمێ بێەن.» جویلەکەیل وەپێ وەتن: «ئیمه ئجازه نێریم کەسێگ ماکوم وه مەرگ بکێم.» وه ئیجوره قسیەێ عیسا هاته دی که شێوەێ مردنێ چوی باێه بود. جا پیلاتوس هاتەو ئەڕا کاخەگەێ و عیسا چڕێ، وەپێ وەت: «ئێ تو پادشا جویلەکەیلی؟» عیسا جواو دا: «ئیه وه خوەدەو ئویشێ، یا کەسیلێ تر له باوەت منەو وەپێد وەتنه؟» پیلاتوس جواو دا: «مەر مه جویلەکەم؟ ملەتەگەد و گەورایل کاهنيل، تو دانەسه دەس مه؛ چه کردیده؟» عیسا جواو دا: «پادشایی مه وه ئی جهانه نیه. ئەگەر پادشایی مه وه ئی جهانه بویا، خزمەتکاریلم شەڕ کردیان تا گیرودەێ دەس جویلەکەیل نەوم. وەلێ پادشایی مه وه ئی جهانه نیه.» ئمجا پیلاتوس له لێ پرسی: «ئێ خاسه جا تو پادشاێ؟» عیسا جواو دا: «تو ئویشێ مه پادشام. ئەڕا ئیه هاتمەسه دنیا و ئەڕا ئیه پا نامەسه ئی جهانه، تا ئەڕا ڕاسی شاێەتی بیەم. جا هەر کەس وه ڕاسی تالوق بیاشتود گوش گرێه دەنگم.» پیلاتوس وەپێ وەت: «ڕاسی چەس؟» وەختێ ئیه وەت، وه دواره چیه دەیشت ئەڕا لاێ جویلەکەیل و وەپێان وەت: «مه هویچ تاوانێگ وه پێەو نیوینم. وەلێ ئیوه نەریتێ دێرین که وه جەشن پسەخ یەێ زندانی ئەڕادان ڕزگار بکەم؛ تواین پادشاێ جویلەکەیل ئەڕادان ڕزگار بکەم؟» ئەوانه وه جواوی هاوار کردن: «ئیه نه، بەڵکەم باراباس ڕزگار بکه!» باراباس ڕێگرێگ بی. ئمجا پیلاتوس فەرماندار رومی، عیسا گرد و دەستور دا تا قەمچی بێەن. سەربازیلیش تاجێ له دڕگ چنین و نانه سەری و بەتیەێگ ئەرخەوانی کردنه وەرێ، ئەوانه هاتیانه ئەڕا لاێ و وەتیان: «سڵام، ئێ پادشاێ جویلەکەیل!» جا وه چەپاڵه دیانه لێ. ئمجا پیلاتوس وه دواره هاته دەیشت، وه جویلەکەیل وەت: «بنوڕن، دێرم تیەرمێ دەیشت ئەڕا لادان تا بزانین هویچ تاوانێگ وەناوێ نیوینم.» جا عیسا وه تاجێ دڕگین و بەتیەێگ ئەرخەوانی هاته دەیشت. پیلاتوس وەپێان وەت: «بنوڕن، ئەو پیا!» وەختێ سەران کاهنیل و نگابانیل مابەد دینەێ، دانێ هاوار، وەتن: «بکوتێ بان سەلیب! بکوتێ بان سەلیب!» پیلاتوس وەپێان وەت: «ئیوه خوەدان بوەنێ و بکوتنێ بان سەلیب، چوینکه مه تاوانێگ وەناوێ نیوینم.» جویلەکەیل وه جواوی وەتن: «ئیمه شەریعەتێگ دێریم، وه پێ ئەو شەریعەته ئەوه باێه بمرێ، چوینکه خوەێ کردێەسه کوڕ خودا.» وەختێ پیلاتوس ئی قسیه شنەفت، فرەتر ڕخێ چی، وه دواره چیەو ئەڕا ناو کاخەگەێ و له عیسا پرسی: «له مەردم کورەید؟» وەلێ عیسا جواوێ نیا پێ. جا پیلاتوس وەپێ وەت: «وەگەردمەو قسیه نیەکێ؟ نیەزانێ دەسڵات دێرم ڕزگارد بکەم و دەسڵاتیش دێرم بکوتمەدە بان سەلیب؟» عیسا جواو دا: «هویچ دەسڵاتی وه سەر منەو نیاشتی، ئەگەر له بانەو نێریاویده پێد؛ وه ئی بونه، ئەوه که مه داسه دەس تنەو، گوناێ گەوراتره.» وەشون ئەوه پیلاتوس تواسیا عیسا ڕزگار بکێ، وەلێ جویلەکەیل کردنێ هاوار و وەتیان: «ئەگەر ئی پیا ڕزگاری بکێ، دوس قیسەر نید. هەر کەس خوەێ بکەێه پادشا، وەگەرد قیسەر دشمەنی کەی.» جا وەختێ پیلاتوس ئی قسیەیله شنەفت، عیسا برده دەیشت و خوەێ له سەر کورسی داوەری دانیشت، وەشونێگ که وەپێ وەتیان ’کوچگچن‘ که وه زوان ئارامی وەپێ ئویشن ’جەباتا‘. ئەو ڕوژه، ڕوژ ’گورجەو کردن‘ ئەڕا جەشن پسەخ بی، نزیک نیمەڕو بی. پیلاتوس وه جویلەکەیل وەت: «بنوڕن، پادشاگەدان!» ئەوانه هاوار کردن: «له بین بوەرەێ! له بین بوەرەێ! بکوتێ بان سەلیب!» پیلاتوس وەپێان وەت: «ئێ پادشاگەدان بکوتمه بان سەلیب؟» سەران کاهنيل وەتن: «ئیمه پادشاێگ نێریم بێجگه قیسەر.» دەس ئاخر پیلاتوس، عیسا دادەێ دەسێان تا بکوتنێ بان سەلیب. ئمجا عیسا گردن و بردنێ. عیسا هەر ئەوجورە که سەلیبەگەێ وەبان شانێ بی چیه دەیشت، وەرەو شونێ که وەپێ وەتیان کاسەێ سەر، که وه زوان ئارامی وه پێ ئویشن جولجوتا. وه ئەوره کوتانێ بان سەلیب. وەگەردیەو دو نەفەرتریش وه هەر دو لاێەو کوتانه بان سەلیب و عیسایش وه ناوڕاسیان بی. پیلاتوسیش دا وەبان تەختەێگ نویسان و کوتانێ بان سەلیبەگه. له بانی نویسریاوی: ’عیساێ ناسری، پادشاێ جویلەکەیل‘. جویلەکەیل فرەێگ ئەو چشته خوەنین، که وەبان تەختەگه نویسریاوی، چوینکه ئەو شونه که عیسا وه ئەوره کوتانێ بان سەلیب نزیک شار بی، ئەو تەختەیشه وه زوان ئارامی و لاتینی و یونانی نویسریاوی. جا سەران کاهنیل جویلەکەیل وه پیلاتوس وەتن: «مەنویس ’پادشاێ جویلەکەیل‘، بەڵکەم بنویس ئی پیا وەت که مه پادشاێ جویلەکەیلم.» پیلاتوس جواو دا: «ئەوه که نویسامه، نویسامه.» وەختێ سەربازەگان عیسا کوتانه بان سەلیب، دڵنگەگانێ هەڵگردن و کردنێ چوار بەش و وه هەر سەرباز بەشێگ کەفت. ژێرشەویەگەیشێ هەڵگردن. وەلێ ژێرشەویەگەێ بی دەرز بی، لەبانەو تا خوار یەێ تیکه چنیاوی. جا وه یەکترەکی وەتن: «باین تا ئیه نەدڕیمن، بەڵکەم تیرپشک بخیم تا بوینیم بوده هن کی.» وه ئیجوره ئەو چشته که کتاو زەبور ئویشێ، هاته دی: «دڵنگەگانم وەناو خوێان بەشەو کردن و وه سەر دڵنگەگە م تیرپشک خستن.» جا سەربازەگان ئی کاریله کردن. له لاێ سەلیب عیسا، داڵگێ و میمگێ و مریەم ژن کلوپاس و مریەم مەجدەلیه وساوین. وەختێ عیسا دی که داڵگێ له لاێ ئەو شاگرده که دوسی داشت وساس، وه داڵگێ وەت: «ئافرەتەگه، بنوڕ کوڕەگەد». ئمجا وه ئەو شاگرده وەت: «بنوڕ، داڵگد.» له ئەو ساتەو، شاگردەگه، ئەوه بردێ ئەڕا ماڵ خوەێ. وەشون ئیه، عیسا که زانستیا گشت چشتێ تەمام بیه، ئەڕا ئیه که کتاو موقەدەس باێه دی، وەت: «تیەنیمه.» وه ئەوره کویزەێگ پڕ له شراو ترشیای بی. جا ئەبرێگ خەڵپاننه شراو ترشەگه و کردنه سەر پەل زوفاێگ و گردنەێ وەردەم عیسا. وەختێ عیسا تام شراو ترشەگه کرد، وەت: «تەمام بی.» ئمجا سەر داگرد و گیان سپارد. ئەو ڕوژه، ڕوژ ’گورجەو کردن‘ بی و ئی ڕوژەگەێ ئەڕا جویلەکەیل ڕوژ شەبات گەورا بی. جویلەکەیل له پیلاتوس تواسن تا ساق پایل ئەو سێ نەفەره بشکنن و جنازەیلێان وەبان سەلیب بارنه خوار. وەبونەێ ئیه که نیەتواسیان جنازەیل له ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله، وەبان سەلیب بمینن. جا سەربازەگان هاتن و ساق پایل یەکمین و ئەواکە که وەگەرد عیسا کوتاوینیانه بان سەلیب شکانن. وەلێ وەختێ ڕەسینه عیسا و دین که مردگه، ساقیلێ نەشکانن. وەلێ یەکی له سەربازەگان نیزەێگ کرده کەلەکەیەو زویزی خوین و ئاو له لێ کەفته ڕێ. ئەوه که ئیه دی، شاێەتی دەێ تا ئیوەیش ئیمان بارین. شاێەتیەگەیشێ ڕاسه و زانێ که ڕاسەگەی ئویشێ. ئیانه هەڵکەفت تا کتاو موقەدەس باێه دی که: «هویچکام له سقانیلێ نیەشکێ،» هەر ئیجوره له شونێگتریش کتاو موقەدەس ئویشێ: «نوڕنه ئەوه که وه نیزه دانەسه لێ.» وەشون ئی چشتیله یوسف که له مەردم شار رامه بی، له پیلاتوس داواێ جنازەێ عیسا کرد تا بویدەێ. یوسف یەکی له شاگردیل عیسا بی وەلێ وه دزیەو، چوینکه له جویلەکەیل ڕخێ چیاد، پیلاتوسیش هیشت. جا هات جنازەگەێ عیسا برد. نیقودیموسیش هات. نیقودیموس هەر ئەوه بی که وەرجەوه شەوەناو هاتویه ئەڕا لاێ عیسا. ئەو وەگەرد خوێەو نزیک سی کیلو هامیتەێگ له موڕ و عود هاورد. جا جنازەێ عیسا هەڵگردن و وه پێ نەریت کفن و دەفن جویلەکەیل ئەتر دانه لێ و پێچاننێ ناو پارچەێ کەتانێگ. وه ئەوره که عیسا کوتاوینه بان سەلیب، باخێگ بی که وەناوێ مەقبەرەێ تازەێگ بی که هێمراێ مردگێگ وەناوێ نەناوین. جا چوینکه ڕوژ ’گورجەو کردن‘ جویلەکەیل بی و ئەو مەقبەرەیشه نزیک بی، جنازەێ عیسا نانه ناوێ. وه یەکمین ڕوژ هەفته، شەوەکی شەفەق، وەختێ هەوا هێمراێ تیەریک بی، مریەم مەجدەلیه هاته ئەڕا مەقبەرەگه و دی کوچگ گەورایگ که ناوینه نوای دەمی، پل دریاس. جا وه دەودەوان چیه ئەڕا لاێ شەمعون پتروس و ئەو شاگردەگە که عیسا دوسی داشت، وەپێان وەت: «گەورەمان له مەقبەرەگه بردنەسەێ و نيەزانیم نانەسێ کوره.» جا پتروس و شاگردەگه دانه دەیشت و کەفتنه ڕێ وەرەو مەقبەرەگه. هەردگێان وه یەکەو دەویان؛ وەلێ ئەو شاگردەگه دا نوای پتروسا و یەکم جار ڕەسیه مەقبەرەگه. جا چەمیاد و نوڕیه ناوەو دی پارچەێ کفنەگه ها ئەوره، وەلێ نەچیه ناو مەقبەرەگه. وەشونێ شەمعون پتروسیش وەشونیەو هات و چیه ناو مەقبەرەگه، دی پارچەێ کەفنەگه ها ئەوره، وەلێ دەسرێگ که وه دەور سەر عیسا بەسریاوی، نه له لاێ پارچەێ کەفنەگه، بەڵکەم وه شونێگتر وه جیا قێ کریاوی. جا ئەو شاگردەگه که یەکم جار رەسویه مەقبەرەگه، هاته ناو دی و ئیمان هاورد. چوینکه هێمراێ کتاو موقەدەس نەفاموین که عیسا باێه له مردگیل زنیەو بود. ئمجا ئەو دو شاگرده چینەو ئەڕا ماڵ خوێان. وەلێ مریەم له دەیشت مەقبەرەگه وساوی و گیره کردیا، هەر ئەوجورە که گیرسیا، چەمیادەو تا بنوڕیه ناو مەقبەرەگەوه. ئمجا دو فریشته وه دڵنگ چەرمیەو وه ئەو شونه که جنازەێ عیسا داناوین، دی، یەکی له جێ سەری و ئەواکەیش له جێ پاێ دانیشتوین. ئەوانه وەپێ وەتن: «ژنەگه، ئەڕا گیره کەی؟» ئەویش وەته پێان: «گەورەگەم بردنە و نيەزانم نانەسێ کوره.» وەختێ ئیه وەت، هەڵوگەردیا و دی عیسا وه ئەوره وساس، وەلێ نەناسیه که عیساس. عیسا وەپێ وەت: «ژنەگه، ئەڕا گیره کەی؟ هایده شون کی؟» مریەم خیاڵ کردیا باخەوانێگه، وەت: «گەورەم، ئەگەر تو بردیدەسێ، وەپێم بویش نایدەسێ کوره تا بچم بوەمیەو.» عیسا وەپێ وەت: «مریەم!» ئەویش هەڵوگەردیا و وه زوان ئارامی وەت: «رەبونی!» رەبونی یانێ ماموستا. عیسا وەپێ وەت: «دەس مەێه قێمەو، چوینکه هێمراێ ئەڕا لاێ باوگ ئاسمانی بەرزەو نویمه. وەلێ بچوه ئەڕا لاێ براگانم و وەپێان بویش مه بەرزەو بومه ئەڕا لاێ باوگ خوەم و باوگ ئیوه، ئەڕا لاێ خوداێ خوەم و خوداێ ئیوه.» مریەم مەجدەلیه چی وه شاگردەگان خەوەر دا که «خوداوەند دیمه!» هەر چیگیش عیسا وەپێ وەتوی، ئەڕاێان وەتەو. ئێوارەێ هەر ئەو ڕوژه، که یەکم ڕوژ هەفته بی، وەختێگ شاگردەگان گردەو بین و له ترس جویلەکەیل دەرەگه داخستوین، عیسا هات و له ناوڕاسیان وساد و وەپێان وەت: «سڵام وه ئیوه!» وەختێ ئیه وەت، دەسیلێ و کەلەکەێ نیشانیان دا. جا وەختێ شاگردیل، خوداوەند عیسا دین خوەشاڵەو بین. عیسا وه دواره وەپێان وەت: «سڵام وه ئیوه! هەر ئەوجورە که باوگ مه کل کردێه، منیش ئیوه کل کەم.» وەختێ ئیه وەت، پف کرده لێان و وەته پێان: «روح‌القودوس بگرنەوەر. ئەگەر گونایل کەسێگ بوەخشین، ئەوانه بەخشیەن؛ ئەگەریش گونایل کەسێگ نەوەخشین، ئەوانه نیەوەخشریەن.» توما یەکی له ئەو دوانزه شاگردە، که وه لفانه ماروفه، وەختێ عیسا هات وەگەردێان نوی. جا شاگردیل تر وەپێ وەتن: «خوداوەند دیمنه!» وەلێ توما وەپێان وەت: «تا جاێ بزمارەگان وەناو دەسیلێ نوینم و کلک نەنەمه جاێ بزمارەگان و دەس نێمه کەلەکەێ، هەراێهەر ئیمان نیەتێەرم.» وەشون هەیشت ڕوژ، شاگردیل عیسا وه دواره وەناو ماڵ بین، تومایش وەگەردێانەو بی. هەر چەن دەرەگانیش داخستوین، عیسا هات و له ناوڕاسیان وساد و وەت: «سڵام وه ئیوه!» ئمجا وه توما وەت: «کلکد بنه ئێرا و دەسیلم بوین و دەسد بار بیه قێ کەلەکەم. بی ئیمان مەو، بەڵکەم ئیمان بار.» توما وەپێ وەت: «خوداوەند من و خوداێ مه!» عیسا وەته پێ: «وەبونەێ ئیه که مه دیده ئیمان هاوردی؟ خوەش وه حاڵ ئەوانه که مه نێنه و ئیمان هاوردن.» عیسا له لاێ شاگردەگان نیشانه و موجزەیل فرەێگتر کرد که وەناو ئی کتاوه نەنویسریاس. وەلێ ئیانه نویسریاس تا ئیمان بارین که عیسا هەر ئەو مەسیح واده دریایه، کوڕ خودا، تا که وه ئی ئیمانه، وه ناو ئەیو زنەیی بیاشتون. وەشون ئی هەڵکەفته، عیسا یەێ جارتر له لاێ دەریاچەێ تیبریه خوەێ وه شاگردەگان نیشان دا. ئەیو ئیجوره خوەێ نیشان دا: شەمعون پتروس، توما ماروف وه لفانه، نتنائیل له مەردم ئاوایی قانا له ناوچەێ جەلیل، کوڕيل زبدی و دو گله تر له شاگردیلی وەگەرد یەکا بین. شەمعون پتروس وه ئەوانه وەت: «مه چمه ئەڕا ماسی گردن.» ئەوانه وەتن: «ئیمەیش وەگەرددە و تێیم.» جا چینه دەیشت و سوار قایق بین. وەلێ وه ئەو شەوه هویچ نەگردن. شەوەکی شەفەق، عیسا وه لیوەێ دەریاچەگه وساوید؛ وەلێ شاگردەگان نەزانستن ئەیو عیساس. عیسا وەپێان وەت: «ڕوڵەیل، ماسی گردینه؟» جواو دان: «نه!» وەته پێان: «توڕەگه بخەنه لاێ ڕاس قایقەگه ماسی گرين.» ئەوانیش ئی کاره کردن، ئەوقره ماسی گردن که نەتویەنستیان توڕەگه بکیشنه ناو قایقەگه. جا ئەو شاگرده که عیسا دوسی داشت، وه پتروس وەت: «ئیه خوداوەنده!» وەختێ شەمعون پتروس شنەفت که خوداوەنده، هەر ئەو ئانه دڵنگەگەێ پێچاده دەور خوەێ، چوینکه ڕویتەو بوی، جا خوەێ خسته ناو دەریاچەگه. شاگردیل تر وەگەرد قایق هاتن و توڕ پڕ له ماسیەگەیش وەگەرد خوێان کیشیانێ، چوینکه تەنیا سەد متر وه وشکایەگه دویر بین. وەختێ رەسینه وشکایەگه، دین ئیەسه ئاگرێ وه سکڵ کردێەسەو ماسییش خستیەسه بانی و نانیش هەس. عیسا وەپێان وەت: «چەن گله وه ماسیەیلی که تازه گردینه، بارن.» جا شەمعون پتروس چیه ناو قایقەگه و توڕەگه کیشاده ناو وشکای. توڕەگە پڕ له ماسیەیل گەورا بی، سەد و پەنجا و سێ گله ماسی وەناوێ بی. هەر چەن ماسیەگان فره بین وەلێ توڕەگە نەدڕیا. عیسا وەپێان وەت: «بان قاواڵتی بخوەن.» هویچکام وه شاگردەگان جرئەت نەکردن وه لێ بپرسن، «تو کید؟» چوینکه زانستیان خوداوەنده. عیسا هات نان و ماسی هەڵگرد و دا پێان. ئیه سێیەم جار بی که عیسا وەشون ئیه که له مردگیل زنیەو بوی، وه شاگردەگان ئاشکرا بی. وەشون ئیه که قاواڵتی خواردن، عیسا له شەمعون پتروس پرسی: «شەمعون، کوڕ یوحەنا، توی فرەتر له ئیانه مه دوس دێرێ؟» ئەوه جواو دا: «بەڵێ ئێ خوداوەند؛ تو زانید که دوسد دێرم.» عیسا وەپێ وەت: «وەرکەگانم بلەوەڕن.» دویم جار عیسا له لێ پرسی: «شەمعون، کوڕ یوحەنا، ئێ دوسم دێرێ؟» جواو دا: «بەڵێ ئێ خوداوەند؛ زانی که دوسد دێرم.» عیسا وەته پێ: «بوه شوان پەسەگانم.» سێیەم جار عیسا له لێ پرسی: «ئێ شەمعون، کوڕ یوحەنا، دوسم دێرێ؟» پتروس وەبونەێ ئیه که عیسا سێ جار له لێ پرسی، دوسم دێرێ؟» نارەحەت بی وەپێ وەت: «ئێ خوداوەند، تو له گشت چشتێگ خەوەر دێرێ؛ تو خاس زانید که دوسد دێرم.» عیسا وەپێ وەت: «وەرکەگانم بلەوەڕن. وه ڕاسی، وه ڕاسی، وەپێد ئویشم، وەختێ که جوانتر بید ناوقەید بەسیاید و ئەڕا هەر کوره که تواسیاێ چیاید؛ وەلێ وەختێ پیر بوید دەسیلد وازەو کەید و یەکیگ تر ناوقەید بەسێد و بێدەده ئەڕا شونێ که نیەتواێد.» عیسا ئیه وەت تا نیشان بێی که پتروس وه چ شێوەێگ مرێ و خودا جەڵاڵ دەێ. ئمجا عیسا وەته پێ: «وەشونمەو بەو.» پتروس هەڵوگەردیا و دی ئەو شاگرده که عیسا دوسی داشت کەفتیەسه شونێان. هەر ئەوه که له وەخت نان ئێواره پاڵەو داویه سینەێ عیسا و له لێ پرسوی، «گەورەم، ئەوه کیه که توێ دەیده دەس دشمەنەو؟» وەختێ پتروس ئەوه دی، له عیسا پرسی: «ئی خوداوەند، چه وه سەر ئیه تێید؟» عیسا وەپێ وەت: «ئەگەر خاست مه ئیەسه تا وەختێ بامەو ئەوه بمینێ، وه تو چه؟ تو وەشونمەو بەو!» جا ئی قسیه کەفته ناو برایل که ئەو شاگرده نیەمرێ، وەلێ عیسا وه پتروس نەوەت که نیەمرێ، بەڵکەم وەت: «ئەگەر خاست مه ئیەسه تا وەختێ بامەو ئەوه بمینێ، وه تو چه؟» ئیه هەر ئەو شاگردەسه که وه ئی چشتیله شاێەتی دەێ و ئیانه نویساس. ئیمه زانیمن که شاێەتیەگەێ ڕاسه. عیسا کاریل فرەێگتریش کرد که ئەگەر گله وه گلەێان بنویسیان، گومان نیەکەم تەنانەت تەمام جهانیش بتویەنسیا ئی کتاویله وەناو خوەێ جا بێی. له کتاو یەکم ئێ تئوفیلوس مه له باوەت گشت کاریلێ که عیسا دەس وه ئەنجام و تالیم داینێ دا، نویسامه تا ڕوژی که بەرزەو کریا، وەشون ئەوه که له ڕێ روح‌القودوس وه ڕەسولەیلێ که خوەێ هەڵوژاردوی دەستوریلێگ دا. ئەیو وەشون رەنج کیشاینێ، خوەێ ئەڕاێان ئاشکرا کرد و وەگەرد مدویل فرەێگ نیشان دا که زنیەو بیه. جا وه ماوەێ چل ڕوژ وەپێان ئاشکرا بی و له باوەت پادشایی خودا وەگەردێانەو قسیه کردیا. یەێ جار وەختێ وەگەردێانەو نان خواردیا، وەپێان دەستور دا که: «له ئورشەلیم نەچینه دەیشت، بەڵکەم چەوەڕێ ئەو وادەێ باوگه بوین که له منا شنەفتینه. ئەڕا ئیه که یەحیا وەگەرد ئاو خوسڵ تەعمید دیاد، وەلێ وەشون چەن ڕوژ ئیوه وەگەرد روح‌القودوس تەعمید گرین.» جا وەختێ وه دەور یەکەو گردەو بوین، له لێ پرسین: «خوداوەندا، وه ئی زەمانەسه که پادشایی وه ئێسرائیل تیەرێدیەو؟» عیسا وەپێان وەت: «نیەتواێ زەمانیل و وەختیلێگ که تەنیا باوگ وه دەسڵات خوەێ دیاری کردێه، بزانین؛ وەلێ وەختێ روح‌القودوس باێده ملدانەو، قەوەت گرين و بوینه شاێەتیل من، وەناو شار ئورشەلیم و گشت یەهودیه و سامره و تا ئەو پەر دنیا.» وەختێ عیسا قسیەيلی تەمام بی، ئەوانیشە هەر ئەوجورە که نوڕیانه پێەو، بەرزەو کریا و هەوریگ ئەیو له وەر چەویان شاردەو. وەختێ ئەیو چیاد و شاگردەگان چەو بڕوینه ئاسمان، لەناکاوه دو پیا وه دڵنگ چەرمێ لەلاێان وسان و وەتن: «ئێ پیاێل جەلیلی، ئەڕا وساینه و چەو بڕینەسه ئاسمان؟ هەر ئی عیسا که له لاێ ئیوه بڕیاده ئاسمان، هەر ئەوجورە که دین چیه ئاسمان، وه دواره تێیدەو.» ئمجا شاگردەگان له کویەێگ که وەپێ وەتیان زیتون هاتنەو ئەڕا شار ئورشەلیم، که له ئەو کویه تا ئورشەلیم ئجازه داشتن بگەردیان. وەختێ ڕەسینه شار، چینه ئەڕا باڵاخانەێگ که وه ئەوره مەنیان. ئەوانه پتروس و یوحەنا، یاقوب و ئاندریاس، فیلیپوس و توما، بەرتولما و مەتا، یاقوب کوڕ حەلفای و شەمعون وڵات پارێز و یەهودا کوڕ یاقوب بین. ئیانه گشتێان وەگەرد ژنيل و هەر ئیجوره مریەم داڵگ عیسا و براگانێ، وه یەێ دڵ وەخت خوێان ناوینه ئەڕا دوعا کردن. یەکی له ئەو ڕوژیله، پتروس وەناو براگانێ که گشتێان نزیک سەد وه بیس نەفەر بین، وساد و وەت: «ئێ برایل، ئەو نویسریاێ کتاو موقەدەسه باێه باتیاده دی که روح‌القودوس وەرجەوە له زوان داود پادشا له باوەت یەهودا وەتوی، که بیه ڕێنماێ کەسیلێ که عیسا دانه دەسەو. چوینکه ئەوه یەکی له ئیمه وه حساو هاتیاد و بەشێگ وەناو ئی خزمەته داشت.» ئێرنگه یەهودا وەگەرد دەسخوەشانەێ شەڕئاشوی خوەێ تیکه زەویێگ سەند و وه دەمەو کەفته ناوێ و له ناوڕاسا بیه دو کوتەو جا گشت دڵ و رودەێ ڕشیاده دەیشت. جا گشت نیشتەجێیل ئورشەلیم له ئی هەڵکەفته خەوەردار بین، وه ئی بونه وه زوان خوێان ناو ئەو زەویه نانه ’حەقل دەما‘، که وه ماناێ زەوی خوینه. «چوینکه وەناو کتاو زەبور نویسریاس: ”با ماڵەگەێ چوڵ بود و کەسێگ وه ئەوره نیشتەجێ نود،“ هەر ئیجوره هاتێه: «”با یەکیگ تر کارەگانێ بگرێه دەس.“ جا باێه له کەسیلێ که وه تەمام ئەو وەخته که عیساێ خوداوەند وەناومان هات بچو کردیا، وەگەردمان بینه، له وەخت تەعمید یەحیا تا ڕوژیگ که عیسا له لامان بەرزەو کریا، یەکی له ئەو پیاێله باێه وەگەردمانا بوده شاێەت زنیەو بین عیسا.» جا دو نەفەر پێشنیار کردن: یوسف که وەپێ وەتیان بەرسابا و هەر ئیجوره وه یوستوسیش ناسیانێ، وەگەرد مەتیاس. جا ئەوانه دوعا کردن و وەتن: «خوداوەندا، تو له دڵ گشتمان ئاگا و بینای. ئەڕامان ئاشکرا بکه کام له ئی دوانیه هەڵوژاردیده تا ئەو خزمەت و ڕسالەته بگرێده مل، خزمەتی که یەهودا ڕوی له لێ هەڵوگەردان، تا بچوده سەر شونێ که باێه بچیاد.» ئمجا تیرپشک خستن و وه ناو مەتیاس درهات. وه ئیجوره ئەوه وەگەرد ئەو یانزه ڕەسوله وه ژماره هات. وەختێ ڕوژ پنتیکاست هات، گشت وه یەکەو له یەێ شون گردەو بوین. لەناکاوه دەنگێگ جور هەڵ کردن وای تنێگ له ئاسمان هات و ئەو ماڵه که دانیشتوینه ناوێ، پڕ کرد. ئمجا، بڵیزەیلێ دابەش کریاگ جور بڵێزەیل ئاگر ئەڕاێان ئاشکرا بی و له سەر هەر کامێان دانیشت. ئمجا گشتێان له روح‌القودوس پڕ بین، جوری که روح خودا دەسڵات دا پێان وه زوانیل تر قسیه کردن. له ئەو ڕوژیله، جویلەکەیل خوداترس له گشت ملەتیل ژێر ئاسمان، له ئورشەلیم دیانەێ سەر. وەختێ ئی دەنگه هات، جەماێەتێگ گردەو بین، واقێان پەڕوی، چوینکه هەر کامێان شنەفتیان که ئەوانه وه زوان ئیانه قسیه کەن. ئەوانه حیران بین و سەریان سڕ مەن و وەتن: «ئێ مەر گشت ئیانه که قسیه کەن جەلیلی نین؟ ئێ چوی هەر کاممان وه زوان داڵگێ خوەمان قسیەیان شنەفیمن؟ مەردمیل پارت و ماد و عیلامی، نیشتەجێیل بین النهرین و یەهودیه و کاپادوکیه و پونتوس و مەنتەقەی ئاسیایی ئمپراتوری روم و فریجیه و پامفیلیه و مسر و دەور و وەر لیبی که داسه قێ قیرەوان و هەر ئیجوریشه زیارەتچییل رومی چ جویلەکە و چ ئەوانه که بینەسه جویلەکە؛ هەر ئیجوره مەردمیل کریتی و عەرەب، گشتمان شنەفیمن که وه زوان خوەمان باس کاریل گەوراێ خودا کەن.» جا گشت حیران بین و سەریان سڕ مەنوی و له یەکترەکی پرسیان: «ماناێ ئی هەڵکەفته چەس؟» وەلێ بڕێگیش وه تویلەکیەو وەتیان: «ئەوانه له شراو تازه سەرخوەشن!» وەلێ پتروس وەگەرد ئەو یانزه ڕەسوله هەڵساده پا، دەنگ خوەێ بەرزەو کرد و وەته پێان: «ئێ جویلەکەیل و ئێ نیشتەجێیل ئورشەلیم، ئیه بزانن و خاس گوش بێەنه قسیەیلم. چوینکه ئەوجورە که فکر کین ئی پیاێله سەرخوەش نین، ئەڕا ئیه که هێمراێ سات نو شەوەکیه! بەڵکەم ئیه هەر ئەوەسه که یوئیل پەێخەمەر له باوەتێ وەتوی: «”خودا فەرمایش کەێد: له ڕوژیل ئاخر له روح خوەم ڕشنمه سەر گشت مەردم. کوڕيل و دویەتیلدان نەبوەت کەن، جوانیلدان رویایل دوینن و پیریلدان خەویل. هەر ئیجوره وه ئەو ڕوژیله، تەنانەت وه سەر خوڵامیل و کەنیزیلمیش، له روح خوەم ڕشنم و ئەوانه نەبوەت کەن. له بان، له ئاسمانیل، چشتیل ئەڵاجوی، له خوار، له بان زەوی، نیشانەیلێگ ئاشکرا کەم، له خوین و ئاگر و تەم و دویکەڵ. وەرجه هاتن ڕوژ گەورا و پڕشکوێ خوداوەند، خوەر تیەریکەو بود و مانگیش بوده خوین. ئیجوره بود که هەر کەس ناو خوداوەند بارێ، نجات پەێا کەێ.“ «ئێ پیاێل ئێسرائیل، ئی قسیەیلمه بشنەفن: هەر ئەوجورە که خوەدان زانین، عیساێ ناسری پیاێگ بی که خودا وەگەرد موجزەیل و کاریل ئەڵاجوی و نیشانەیلێ که خودا وه دەس ئەیو وه ناودان وەجێ هاورد، وه ڕاس بوینی شاێەتی داس. ئی عیسا وه پێ نەخشه و پێشدانی خودا دریاد دەسدانەو، ئیوه وه دەس گوناباریل وه سەلیب کیشاینێ و کوشتینێ. وەلێ خودا ئەیو زنیەو کرد و له ژان مەرگ ڕزگارێ کرد، وەبونەێ ئیه که مەحاڵ بی وەناو چنگ مەرگ بمینێ. داود پادشا له باوەتێەو ئویشێد: «”هەمویشه خوداوەند له نوای چەوم دیمه، چوینکه ئەیو ها دەس ڕاسمەو تا نەجویلیەمەو. وه ئی بونه دڵشادم و زوانم له خوەشی هاوار کەێد؛ لەشمیش وەناو ئمید نیشتەجێ بود. چوینکه گیانم وەناو جهان مردگیل نێیلیده جێ، هەر ئیجوره نێیلی قودوسەگەد وەناو قەور بگەنێ. ڕێیل ژیان وەپێم ناسانیده، وەگەرد بێن خوەد مه نیقەڵتوز شادمانی کەی.“ «ئێ برایل، تویەنم وه دڵنیایی وەپێدان بویشم که باپیرمان داود مرد و دەفن کریا و مەقبەرەگەیشێ تا وه ئیمڕو ها لامان. ئەویش که پەێخەمەر بی زانستیا خودا ئەڕاێ قەسەم خواردێه که له نەتەوەێ ئەوه یەێ نەفەر له سەر تەخت پادشایی دانیشنێ. زنیەو بوین مەسیح وەرجەوه دوی که وەت، نه وەناو جهان مردگیل مەنێده جێ و نه جەسەگەێ گەنێد. خودا هەر ئی عیسا زنیەو کرد و ئیمەیش گشتمان شاێەت وه ئەویمنه. ئێرنگه که عیسا وه دەس ڕاس خودا بەرزەو کریاس، وادەێ روح‌القودوس له باوگ گرد و ڕشان، ئیەسه که ئیوه دوینین و شنەفین. چوینکه داود خوەێ وه ئاسمان بەرزەو نەکریاس، بەڵکەم ئەوه خوەێ ئویشێ: «”خوداوەند وه خوداوەند مه وەت: ’دانیشه دەس ڕاس مه تا دشمەنیلد بکەمه کورسی ژێر پاد.“‘ «جا گشت قەوم ئێسرائیل، وه دڵنیاییەو بزانن که خودا ئی عیسا که ئیوه کیشاینێ سەلیب، کردێەسەێ خوداوەند و مەسیح.» وەختێ ئیه شنەفتن، خەمبارەو بین، وه پتروس و ئەو باقی ڕەسولەگان وەتن: «ئێ برایل، چه بکێم؟» پتروس وەته پێان: «توبه بکین و هەر کامدان وه ناو عیسا مەسیح ئەڕا بەخشین گونایلدان خوسڵ تەعمید بگرن که خەڵاتی خودا یانێ روح‌القودوس وه دەس تیەرین. چوینکه ئی واده ئەڕا ئیوه و مناڵیلدان و گشت ئەوانەسه که له خودا دویرن، یانێ هەر کەس که خوداوەند خوداێ ئیمه چڕێدێ.» پتروس وەگەرد قسیەيل فرەێگ تر شاێەتی دا و هانیان دا، وەت: «خوەدان له ئی نەتەوەێ له ڕێ دەرچیه ڕزگار بکەن!» جا کەسیلێ که قسیەیلی قەبوڵ کردن، تەعمید گردن. له ئەو ڕوژه نزیک سێ هەزار نەفەر وه ئەوانه فێشترەو بی. ئەوانه وەخت خوێان ناوین ئەڕا تالیم گردن له ڕەسولەیل و رەفاقەت و لەت کردن نان و دوعا. گشتیەکی له ناخەو سەریان سڕ مەنوی، چوینکه چشتیل ئەڵاجوی و نیشانەیل فرەێگ وه دەس ڕەسولەیل هاتیاده دی. ئیمانداریل گشت وه یەکەو بین و له هەر چی که داشتن هاوبەش بین. ماڵ و موڵک خوێان فروتیان و پویلەگەێ وه پێ هەوەجی هەر کەس دابەش کردیان. جا هەر ڕوژ، یەێ دڵ وەناو مابەد گردە و بویان، وەناو ماڵيل خوێانیش نان لەت کردیان و وه خوەشی و دڵپاکی وه یەکەو نان خواردیان و ستایش خودا کردیان. لەلاێ گشت مەردم عەزیز بین؛ خوداوەندیش هەر ڕوژ ئەوانه که نجات پەێا کردیان، وه جەمیان فێشترەو کردیا. یەێ ڕوژ، سات سێ نیمەڕو که وەخت دوعا بی، پتروس و یوحەنا چیانه ئەڕا مابەد. وه ئەو وەخته چەن نەفەر، پیاێگ که له زگ داڵگێ شەل هاتویه دنیا، هاوردیان؛ ئەوانه هەر ڕوژ لەلاێ دەروازەێ مابەد که وەپێ وەتیان ’دەروازەێ ڕەنگین‘، هیشتیانەێ ئەوره تا له کەسیلێگ که هاتیانه ناو مابەد سەدەقه بگرێ. وەختێ پیاگه دی که پتروس و یوحەنا توان بچنه ناو مابەد، داواێ سەدەقه لەلێان کرد. پتروس و یوحەنا چەو بڕینه پێ؛ پتروس وەت: «بنوڕه پێمانەو!» جا ئەوەیش چەو بڕیە پێان و چەوەڕێ ئیه بی تا چشتێ بێەنه پێ. وەلێ پتروس وەت: «تەڵا و نقره نێرم، وەلێ ئەو چشته که دێرم دەمه پێد! وه ناو عیسا مەسیح ناسری هەڵسه پا و بکەفه ڕێ!» ئمجا دەس ڕاس پیاگه گرد و هێزێ دا. هەر ئەو ئانه قەوەت کەفته قاچقولێ. له جیەگەێ هەڵپەڕێ و وساده مل پایلێ و کەفته ڕێ و وەگەردێان چیه ناو مابەد و وه هەڵپەڕداپەڕ ستایش خودا کردیا. گشت مەردم دینەێ که ڕێ کردیا و ستایش خودا کردیا و زانستن ئیه هەر ئەوەسه که وەرجەوە لەلاێ ’دەروازەێ ڕەنگین‘ مابەد نیشتیاد و سەدەقه گردیا. وەبونەێ ئەو چشته که وه سەری هاتوی، سەریان سڕ مەنوی و حیران بین. وه حاڵێگەو که پیاگه لچکیاویه پتروس و یوحەنا، گشت مەردم وه حیرەتیگەو وەناو ’وەرتاێرمەێ سڵێمان‘ دەوین وەرەو لاێان. وەختێ پتروس ئیه دی، ڕوی کرده مەردم و وەت: «ئێ پیاێل ئێسرائیل، ئەڕا له ئی هەڵکەفته ئەڵاجویدان تێد؟ ئەڕا ئیجوره چەو بڕینەسه ئیمه، چماێ وه هێز و پارێزکاری خوەمان کارێ کردیمنه تا ئی پیا بکەفیده ڕێ؟ خوداێ ئێبراهیم و خوداێ ئەسحاق و خوداێ یاقوب، خوداێ باپیریلمان، خزمەتکار خوەێ، عیسا جەڵاڵ دا، هەر ئەوه که ئیوه داینەێ دەس و لەلاێ پیلاتوس حاشاێ کردین، هەر چەن ئەوه تواسیا ڕزگاری بکێ. وەلێ ئیوه بین که ئەو قودوس و سالحانه حاشا کردین و داواێ ڕزگاری خوینکەرێگ کردین. ئیوه سەرچاوەی ژیان که خودا وەناو مردگیل زنیەو کرد، کوشتین. ئیمه شاێەت ئی هەڵکەفتیمنه. وەخاتر ئیمان وه ناو عیسا، ئی پیا که ئیوه دوینین و ناسینێ، ناو عیسا قەوەتی بەخشاس. له ڕێ ئیمان وه ناو ئەیو ئی کاره وەجێ هاتێه. ئەرێ، ئیمان وه عیسا خوداوەند بی که له وەرچەو گشتدان وه تەمامی ساقێەو کردێه. «ئێرنگه برایلم، زانم که ئیوەیش جور گەورایلدان له سەر نەزانی ئی کاره کردینه. وەلێ خودا ئەو چشته که وه زوان گشت پەێخەمەریل پێشگویی کردوی، هاورده دی: که مەسیحەگەێ رەنج کیشێد. جا توبه بکەن و هەڵوگەردینه لاێ خودا تا که گونایلدان پاکەو بود، تا وەخت زنیەو بوین لەلاێ خوداوەند باێد و خودا، عیسا، یانێ هەر ئەو مەسیحه که وەرجەوە ئەڕادان دیاری کردوی، کل بکێ، که باێه بمێنێده ناو ئاسمان، تا وەخت خاسەو کردن گشت چشتێگ، هەر ئەو جوره که خودا له جارانەو وه زوان گشت پەێخەمەریل موقەدەس خوەێ وەتیه. موسای پەێخەمەر وەتیه: ”خوداوەند خودا، وەناو برایلدان، پەێخەمەرێگ جور مه ئەڕادان دانرێید؛ باێه گوش بگرینه هەر چی که وەپێدان ئویشێد. جا هەر کەس وه ئەو پەێخەمەره گوش نێی، له ناو قەوم له بین چود.“ «گشت پەێخەمەرەگانیش، له شون سەموئیل پەێخەمەر، گشتێان یەێ دەنگ باس ئی ڕوژیله کردنه. ئیوەیش کوڕیل پەێخەمەریل و میراتی خوەر ئەو پەێمانینه که خودا وەگەرد باوگیلدان بەساس، ئەیو وه ئێبراهیم پەێخەمەر فەرمایش کرد: ”له ڕێ نەتەوەێ تنەو گشت هوزەگان بان زەوی بەەرکەتدارەو بون.“ وەختێ خودا خزمەتکارەگەی خوەێ دەسنیشان کرد، یەکم جار کلی کرده ئەڕا لاێ ئیوه، ئەڕا ئیەک بەەرکەتداردان بکێ و هەر کامدان له شەڕئاشوی هەڵوگەردنێ.» هێمراێ پتروس و یوحەنا وەگەرد مەردم قسیه کردیان که کاهنيل و فەرماندەێ نگابانەگان مابەد و سەدوقیيل ڕشیانه سەریان. ئەوانه فره توڕه بین، چوینکه ڕەسولەگان وه مەردم تالیم دیان و جار دیان که زنیەو بین مردگیل وەناو عیساس. جا گردنەێان و وەبونەێ ئیەک دەم ئێواره بی، تا ئی ڕوژەگەێ خستنیانه زندان. وەلێ قێر فرەێگ لەلێان که پێخامەگه شنەفتوین، ئیمان هاوردن و ژمارەێ پیاگان ڕەسیه نزیک پەنج هەزار نەفەر. ئی ڕوژەگەێ، گەوراێیل و شێخیل و ماموستایل تەورات وەناو شار ئورشەلیم وه دەور یەکا گردەو بین. حەنا کاهن گەورا و قیافا و یوحەنا و ئەسکەنەر و گشت بنەماڵەگەێ کاهن گەورا وه ئەوره بین. وەختێ پتروس و یوحەنا هیشتنه ناوڕاسیان، لەليان پرسین: «وه چ هێزێگ و چ ناوێگ ئی کاره کردینه؟» ئمجا پتروس پڕ له روح‌القودوس بی، جواو دا: «ئێ گەوراێیل قەوم و شێخیل، ئەگەر ئیمڕو وەبونەێ خاسێ له حەق پیاێ فەلەجێگ، پرسیاره لێمان کین که چوی شەفا گردێه، جا گشت ئیوه و گشت قەوم ئێسرائیل بزانن، وه ناو عیسا مەسیح ناسریه که ئی پیا ساق و بێمزەڕەت وەنوادان وساس، وه ناو ئەیو که ئیوه وه سەلیب کیشاینێ، وەلێ خودا ئەیو له ناو مردگیل زنیەو کرد. ئی عیسا هەر ئەو کوچگەسه که ئیوه بەناگان ڕەدێ کردین و ئێرنگه بیەسه گرنگترین کوچگ بنەوا. وەناو هویچکەس بێجگه ئەیو نجات نیه، ئەڕا ئیه که له ژێر ئاسمان ناوێگ تر وه مەردم نێریاس تا وەگەردێ نجات پەێا بکێم.» وەختێ ئەوانه ئازای پتروس و یوحەنا دین و زانستن که ئایەمیل نەخوەنریای و سادەێگن، سەریان سڕ مەن و زانستن که وەرجەوە هاوڕێیل عیسا بینه. وەلێ وەختێ دین پیاێگ که شەفا گردوی وساسه لاێان، نەتویەنستن چشتێ بویشن. ئمجا دەستور دان که له شورا بچنه دەیشت و خوێان نیشتنه مەشویرەت کردن. وه یەکترەکی وەتن: «وەگەرد ئی پیاێله چه بکێم؟ چوینکه گشت نیشتەجێیل ئورشەلیم زانن که موجزەێگ ئاشکرا وه دەسێان ئەنجام گردێه و ئیمه نیەتویەنیم بێیمنه ژێرێ. وەلێ تا له ئیه فرەتر وەناو قەوم نەکەفێده سەر زوان، هەڕەشه لێان بکێم که دی لەلاێ هویچکەس باس ئی ناوه نەکەن.» ئمجا ئەوانه چڕین و دەستور دان که هەراێهەر وه ناو عیسا چشتێگ نویشن و کەسێگیش تالیم نیەن. وەلێ پتروس و یوحەنا جواو دان: «له لاێ خوداوه کامێان درستره، له ئیوه گوش بتەکنیم یا له خودا؟ خوەدان داوەری بکێن. ئەڕا ئیه که ئیمه نیەتویەنیم ئەو چشته دیمنه و شنەفتیمنه، نویشیمنەێ.» وەشون هەرەشەیل فرەێگ ڕزگاریان کردن و ڕێیگ پەێا نەکردن سزاێان بێەن، ئەڕا ئیه که گشت مەردم وەبونەێ ئەو چشته که هەڵکەفتوی، ستایش خودا کردیان. پیاێ که وه موجزه شەفا گردوی، فرەتر له چل ساڵ داشت. پتروس و یوحەنا وەشون ڕزگاری، چینه ئەڕا لاێ هاوڕێیلیان و ئەو چشته که گەوراێیل کاهنيل و شێخیل وەپێان وەتوین، وەتنەو. وەختێ هاوڕێیل ئیه شنەفتن، گشتێان وه یەێ دەنگ وه دەرگاێ خودا دوعا کردن، وەتن: «ئێ خوداوەند هەر بەرز، که ئاسمان و زەوی و دەریا و هەر چی که ها ناوێان درس کردیده، تو له ڕێ روح‌القودوس له زوان باپیرمان، خزمەتکارد داود پادشا، فەرمایش کردی: «”ئەڕا چه قەومیل شوڕش کەن و مەردم نەخشەێ پویچ کیشن؟ پادشایل زەوی ڕز کیشن و فەرمانرەواییل وه دەور یەکەو گردەو بون، وه زد خوداوەند و وه زد مەسیح ئەیو.“ وه ڕاسی هەر وەناو ئی شاره، هیرودیس و پونتیوس پیلاتوس و ناجویلەکەیل و قەوم ئێسرائیل وه زد خزمەتکار موقەدەسد عیسا که مەسح و دەسنیشانێ کردی، دەسەویەکی کردن، تا ئەو چشته که دەس توی و خاست خوەد که وەرجەوە دیاری کردوید، وه دی بارن. ئێرنگه، ئێ خوداوەند، بنوڕه هەرەشەیلێانەو، تویەنایی بیه خزمەتکارەگاند تا کەڵامد وه ئازای تەمام بویشن، هەرئیجوره دەسد ئەڕا شەفا دریژەو بکه و نیشانەیل و موجزەیل وه ناو خزمەتکار موقەدەسد عیسا ئاشکرا بکه.» وەختێ دوعا کردن، ئەو شونه که وەناوێ گردەو بوین کەفته ڕکه و گشتێان له روح‌القودوس پڕ بین و وه ئازای کەڵام خودا وەتیان. گشت کەسیلێ که ئیمان هاوردوین یەێ دڵ و یەێ گیان بین، هویچکەسیش نەوەتیاد چشتێ له دارایەگەێ هن خوێه، بەڵکەم وەناو گشت چشتێگ وەگەرد یەکا هاوبەش بین. ڕەسولەیل وه هێز فره گەوراێگ شاێەتی زنیەو بوین خوداوەند عیسا دیان و فیز گەوراێگ وه سەر گشتێانەو بی. هویچ کەسێگ وەناوێان موختاج نوی، چوینکه هەر کەس زەوی یا ماڵێگ داشت، فروتیادێ و پویلەگەێ وه نوای پاێ ڕەسولەیل هیشتیاد تا وه پێ هەوەجی هەر کەس بەشەو بکرێ. یوسفیش که له هوز لاوی له مەردم قپرس بی و ڕەسولەیل وەتیانه پێ بەرنابا که وه ماناێ ’کوڕ هاندەر‘ بی، زەویزارێگ که داشت، فروتەێ و پویلەگەێ هاورد و نادێ نوای پاێ ڕەسولەیل. وەلێ پیاێگ حەنانیا ناو وەگەرد ژنەگەێ سەفیره تیکه زەویێگ فروت، وه ئاگاداری ژنەگەێ بەشێگ له پویلەگەێ هەڵگرد ئەڕا خوەێ و ئەو باقی هاورد و ناده نوای پاێ ڕەسولەیل. وەلێ پتروس وەت: «ئێ حەنانیا، ئەڕا هیشتی شەیتان ئیجوره دڵد پڕەو بکێ که وه روح‌القودوس درو بویشی و له پویل زەویەگەد بەشێگ ئەڕا خوەد هەڵبگرێ؟ مەر وەرجه ئیه که بفروشیدێ هن خوەد نوی؟ ئێ وەشون ئیه که فروتیدەێ پویلەگەێ هن خوەد نوی؟ چه بی که وه دڵ خوەدەو تواسێ ئیجور کاره بکێ؟ تو نه وه ئنسان، بەڵکەم وه خودا درو وەتی!» وەختێ حەنانیا ئی قسیەيله شنەفت، دا لک زەویا و مرد! گشت ئەوانه که ئیه شنەفتن ترس گەوراێگ کەفته کوڵیان. ئمجا چەن جوان هەڵسان و پێچاننێ کفن و بردنێ دەیشت، دەفنی کردن. وەشون سێ سات، ژنەگەێ بی ئەوه که بزانێ چه بیه، هاته ناو. پتروس له لێ پرسی: «بویشه پێم زەویەگه هەر وه ئی نرخه فروتینەسێ؟» سەفیره جواو دا: «ئەرێ، وه ئی نرخه.» وەلێ پتروس وەته پێ: «ئەڕا هەردگدان دەسەویەکی کردینه تا روح خوداوەند ئەزمون بکێن؟ ئەوەسه پایل ئەوانه که شویەگەد دەفن کردن ها دەم دەر و تنیش بەنه دەیشت.» هەر ئەو ئانه، ژنەگەیش وه نوای پاێ پتروس کەفت و مرد. وەختێ جوانەگان هاتنه ناو، دین ئەویش مردگه. جا بردنێ دەیشت، لەلاێ شویەگەێ دەفنی کردن. ئمجا ترس گەوراێگ کەفته کوڵ گشت کلیسا و گشت ئەوانه که ئیه شنەفتن. وه دەس ڕەسولەیل نیشانەیل و موجزەیل فرەێگ وەناو قەوم ئاشکرا بویاد. ئیمانداریل گشتێان وه یەێ دڵ وەناو وەرتاێرمەێ سڵێمان گردەو بویان. هویچکەس له ئەوباقی مەردم جرئەت نەکردیا بچوده ئەڕا لاێان، وەلێ مەردم، فره حرمەتیان گردیان. فێشتر له هەر وەختێگ، قێر فرەێگ له ژنیل و پیاێل ئیمان هاوردنه خوداوەند، جوری که تەنانەت نەخوەشیل هاوردیانه سەر کویچەیل و له سەر تەختیل و شونیل خەفانیان تا وەختێ پتروس له ڕێەو برەسێ بەڵکەم ساێەڕەگەێ بکەفێه سەر بڕێگیان. مەردمیش له شاریل دەور و وەر ئورشەلیم گردەو بویان و نەخوەشیل و ئەوانه که تویش روحیل ناپاک بین هاوردیان، جا گشت شەفا گردیان. وەلێ کاهن گەورا و گشت هاوکاریلێ که له فرقەێ سەدوقی وەگەردیەو بین، له ڕوی حەسویی دەس وه کار بین و ڕەسولەیل دەسگیر کردن و خستنێانه زندان شار. وەلێ شەوەناو فریشتەێ خوداوەند دەریل زندان واز کرد و هاوردیانه دەیشت و فەرمایش کرد: «بچنه ئەڕا ناو مابەد بوسن و پێخام کامڵ ئی ژیانه وه مەردم بویشن.» وەختێ ئیه شنەفتن، دەم شەوەکی چینه ناو مابەد و خەریک تالیم داین مەردم بین. وەختێ کاهن گەورا و هاوکاریلێ که وەگەردیەو بین هاتن، ئاڵ شورا و گشت شێخیل ئێسرائیل چڕین و کەسیلێ کل کردن تا ڕەسولەگان له زندان بارن. وەلێ وەختێ ماموریل چینه ناو زندان، ڕەسولەگان پەێا نەکردن. جا هاتنەو خەوەر دان، «ئیمه دیمن که دەرەگان زندان خاس داخستوین و نگابانەگانیش له دەم دەرەگان وساوین. وەلێ وەختێ دەرەگان واز کردیم، کەسێگ وەناو زندان پەێا نەکردیم.» وەختێ فەرماندەێ نگابانەگان مابەد و سەران کاهنيل ئیه شنەفتن سەریان سڕ مەن و وەتیان «ئاخر ئی کاره بوده چه؟» ئمجا یەکیگ هات و وەپێان وەت: «بنوڕن! ئەو پیاێله که خستوینێانه زندان، ئێرنگه وسانەسه ناو مابەد و مەردم تالیم دەن.» جا فەرماندەێ مابەد و نگابانەگان چین و ڕەسولەگان هاوردن، وەلێ نه وه زور، چوینکه زاورێان چیاد مەردم بگرنێانه کوچگ. وەختێ ڕەسولەگان هاوردن، هیشتنێانه نوای شورا. ئمجا کاهن گەورا لەليان پرسی: «مەر قیەخه لێدان نەکردیم که دی وه ئی ناوه تالیم نێین؟ وەلێ ئیوه ئورشەلیم له تالیمیلدان پڕ کردينه و تواین خوین ئی پیا بخینه مل ئیمه.» پتروس و ڕەسولەگان جواو دان: «باێه گوش له خودا بتەکنیم نه له ئنسان. خوداێ باپیریلمان، عیسا زنیەو کردێه، ئەیو که ئیوه وه سەلیب کیشاین و کوشتینێ، خودا ئەیو کرده گەورا و نجات دەر و بەرزێەو کرده دەس ڕاس خوەێ، تا قەوم ئێسرائیل ئی دەرفەته بیاشتون که توبه بکەن و گونایلێان بوەخشرێد. جا ئیمه شاێەتیل ئی چشتیلیمنه، هەر ئەوجورەکە روح‌القودوسیش هەس که خودا کردێەسەێ خەڵاتی ئەوانه که گوشە لێ تەکنن.» وەختێ ئی قسیەيله شنەفتن ئەوجورە توڕه بین که تواسیان بکوشنێان. وەلێ پیاێگ له فرقەێ فەریسی وه ناو گامالائیل که ماموستاێ تەورات بی و گشت حرمەتی گردیان، وەناو شورا هەڵساد و دەستور دا ڕەسولەگان ئەڕا ماوەێ کەمێگ بوەنه دەیشت. ئمجا وەپێان وەت: «ئێ پیاێل ئێسرائیل، هوشدان بود که وەگەرد ئی ئایەمیله تواین چه بکێن. چەن وەخت پێش، پیاێگ تئوداس ناو هەڵساد که خوەێ وه کەسێگ زانستیا، نزیک چوارسەد نەفەریش وه دەور خوەێ گردەو کرد. وەلێ ئەوه کوشریا و ئەوانه که کەفتوینه شونێ گشتێان تەفرتوینا بین. وەشونێ، له وەخت سەرژماری، یەهوداێ جەلیلی هەڵساد و قێرێ له مەردم کیشاده شون خوەێ. ئەویش له بین چی و گشت ئەوانه که کەفتوینه شونێ تەفرتوینا بین. جا له باوەت ئیەیشه ئاموژیاریدان کەم که کارێگ وەگەردێان نیاشتوین و وازه لێان بارن. چوینکه ئەگەر خاست و کردەوەێان له ئنسان بود، بێ گومان له بین چن. وەلێ ئەگەر له خودا بود، نیەتویەنین له بین بوەینیان، تەنانەت هاتێ وەگەرد خودا شەڕ کین!» جا قەبوڵ کردن و ڕەسولەگان چڕین، قەمچیان دان و نوایان گردن که دی وه ناو عیسا قسیەیگ نەکەن، ئمجا ڕزگاریان کردن. ڕەسولەگان وه شادی لەلاێ ئاڵ شورا چینه دەیشت، چوینکه شایسه وه حساو هاتن که وەبونەێ ناو عیسا سوکەو بکریەن. جا هەر چی ڕوژه وه مابەد و وه ماڵيل، له تالیم داین و مزگانی ئیه که عیسا هەر ئەو مەسیحەسه، دەس هەڵنەگردن. وه ئەو ڕوژیله که شاگردیل فرەوه بویان، جویلەکەیل یونانی زوان وه سەر جویلەکەیل عبرانی زوان خوتەخوت کردیان که بێوه ژنیلیان له بەش نان ڕوژانه بی نسیو مینن. جا ئەو دوانزه ڕەسوله، جەماێەت شاگردیل چڕین و وەتن: «ئەڕا ئیمه درس نیه بانگەوازی کەڵام خودا بخیمنه پشت گوش و خەریک بەش کردن نان بویمن. جا ئێ برایل، له ناو خوەدان هەفت پیا هەڵوژنن که ناوێان وه خاسێ بەن و پڕ بون له روح و زانیاری، تا بنیمیانە سەر ئی کاره. وەلێ ئیمه خوەمان خەریک دوعا و خزمەت کەڵام کەیمن.» ئی قسیه گشتێان خوەشنودەو کرد. جا ئستیفان هەڵوژاردن، که پیاێگ پڕ له ئیمان و روح‌القودوس بی، وەگەرد فیلیپوس و پروخوروس و نیکانور و تیمون و پەرمیناس و نیکولائوس ئەنتاکی که بویه جویلەکە. بردنێانه ئەڕا لاێ ڕەسولەیل، ئەوانیش دوعا کردن و دەس نانه ملێان. جا کەڵام خودا پەخشەو بویاد و ژمارەێ شاگردەگان له شار ئورشەلیم فره فرەوه بی و جەم فرەێگ له کاهنيلیش ئیمان هاوردن. ئستیفان پڕ له فیز و هێز خودا، موجزەیل و نیشانەیل گەورا وەناو قەوم ئاشکرا کردیاد. جا چەن نەفەر له کەنیسەێگ که وەپێ وەتیان ’کەنیسەی ڕزگار کریایێەگان‘، له جویلەکەیل قیرەوان و ئەسکەنەریە و ئەوانەێ که له ناوچەێل کیلیکیه و ئاسیا بین، هەڵسان و وەگەرد ئستیفان بیه دەمقاڵیان. وەلێ ئەوانه نەتویەنستن لەنواێ زانیاری و روحێگ که ئستیفان وەگەردیەو قسیه کردیا، بوسن. جا وه دزیەو چەن نەفەرێگ گاڵدان تا بویشن: «ئیمه شنەفتیمنه ئستیفان لەباوەت موسای پەێخەمەر و خودا کفر کردیا.» جا مەردم و شێخیل و ماموستایل تەورات چوەخزه دان و ڕشیانه سەر ئستیفان و گردنەێ و بردنێ ئەڕا شورا. چەن گله شاێەت دروەکانیش هاوردن که وەتیان: «ئی پیا هەراێهەر وه قسیه کردن وه زد ئی شون موقەدەس و شەریعەت نیەوسدەو. ئەڕا ئیه که خوەمان شنەفتیمنه که وەتیا عیساێ ناسری ئی شونه خراوی کێ و ئەو نەریتیلێگ که موسا وه ئیمه سپاردیه، گویڕنیدەو.» وه ئی وەخته گشت ئەوانەێ که دانیشتوینه ناو شورا چەو بڕوینه پێ و دین که دەمچەوی بیەسه جور دەمچەو فریشتەیل. ئمجا کاهن گەورا له ئستیفان پرسی: «ئێ ئی چشتیله ڕاسن؟» ئستیفان وەت: «ئێ برایل و ئێ باوگیل گوش بێەنه لێم، خوداێ پڕ جەڵاڵ، وەختێ وه باوگمان ئێبراهیم ئاشکرا بی که وەناو بین النهرین نیشتەجێ بی، وەرجه ئەوه که بار بکێ ئەڕا میلکان حەران، فەرمایش کرده پێ: ”نیشتمان و خزمەگاند بیله جێ و بچوه ئەڕا میلکانێ که نیشاند دەم.“ «جا، له میلکان کەلدانییل هاته دەیشت و وەناو حەران نیشتەجێ بی. وەشون مردن باوگێ، خودا ئەوه له ئەوره برد ئەڕا ئی میلکانه که ئێرنگه وەناوێ نیشتەجێین. وه ئی حاڵەو خودا وه ئێرا تەنانەت چەنه یەێ وژه زەوی میراته پێ نیاد؛ وەلێ واده دا پێ که وه مڵکیەت بیده خوەێ و نەتەوەێ، هەر چەن ئێبراهیم مناڵێگ نیاشت. جا خودا فەرمایش کرده پێ: ”نەتەوەێ تو وه میلکان بێگانه غەریوی کیشن و کەنێانه خوڵام و نزیک چوارسەد ساڵ ستەمه پێان کەن.“ خودا فەرمایش کرد: ”وەلێ من ئەو ملەته که ئەوانه خزمەتیان کەن، داوەری کەم، جا وەشون ئەوه، تیەنه دەیشت و وه ئی شونه پەرەسشم کەن.“ خودا پەێمان خەتەنه وەگەرد ئێبراهیم بەسا. ویجوره ئێبراهیم وه ڕوژ هەیشتم وه دنیا هاتن ئەسحاق، خەتەنەێ کرد. ئەسحاقیش یاقوب و یاقوب دوانزه کوڕەگەێ، که هەر کام بونه باوگ یەێ هوز له ئێسرائیل. «کوڕیل یاقوب که وه یوسف حەسویی کردیان، فروتنێ مسر. وەلێ خودا وەگەردیەو بی و له گشت بەردیلێ نجاتی دا، زانیاری وەپێ بەخشی و له وەر چەو فرعون پادشاێ مسر ئەوجورە عەزیزەو کرد تا نادێ فەرمانرەوایی مسر و سەروک دەربارەگەێ خوەێ. «ئمجا قاتوقڕی و بەرد فره گەوراێگ وه سەرئانسەر مسر و کەنعان هات و باپیریلمان خواردەمەنی پەێا نەکردن. وەلێ وەختێ یاقوب شنەفت که وەناو مسر خەله هەس، باپیریلمان ئەڕا یەکمین جار کل کرده ئەڕا ئەوره. ئەڕا دویم جار، یوسف خوەێ وه براگانێ ناسان و فرعون له بنەماڵەێ یوسف ئاگاردار بی. جا یوسف دەستور دا و کل کرده شون یاقوب باوگێ و گشت خاوخێزانەگەی دەنگ کرده ئەڕا ئەوره، که گشتێان وەبان یەک بویانه هەفتا و پەنج نەفەر. جا یاقوب چیه ئەڕا مسر و خوەێ و باپیریلمان وه ئەوره مردن و جنازەگانێان بردنه ئەڕا شکیم و وەناو مەقبەرەیگ که ئێبراهیم وه نرخ نقره له کوڕيل حەمور سەندوی، دەفن کردن. «وەلێ چوینکه وەخت وه دی هاتن ئەو وادەێ خودا وه ئێبراهیم نزیکەو بویاد، ژمارەێ قەومەگەمانیش فره فرەوه بویان، تا ئیه که پادشاێگ تر هاته سەر تەخت مسر و یوسف نیەناسیا. ئەوه وه فێڵیگەو وەگەرد قەومەگەمان ڕێ رەوشت کرد و ستەم فرەێگ وه باپیریلمان کرد و ناچاریان کرد که مناڵه کوڕپەگانێان بخەنه دویر تا زنی نەمینن. «وه ئەو ڕوژگاره بی که موسا هاته دنیا. وه لاێ خوداوه فره ڕەنگین بی. موسا سێ مانگ له ماڵ باوگێ پەروەرده بی. وەختێ وه دەیشت وێڵێ کردن، دویەتەگەێ فرعون هەڵیگرد و جور مناڵ خوەێ گەوراێ کرد. موسایش گشت زانیاری مسرییل یاێ گرد و وه وتار و کردەوه تویەنا بی. «وەختێ بیه چل ساڵی، وه فکرێ رەسێ که بچود و سەرێگ بیده برا ئێسرائیلیەگانێ. وەختێ دی پیاێگ مسری وه یەکیگێان ستەم کەێ، له پشتێ درهات و دادی سەند و ئەو مسریه کوشت. موسا فکر کردیا براگانێ حالیان بود که خودا تواێ وه دەس ئەوه نجاتیان بێی، وەلێ حالیان نوی. ئی ڕوژەگەێ، تەقیاده دو نەفەر ئێسرائیلی که چوینه گژ یەکا، تواسیا بخەێدیانه یەکا، وەت: ”ئێ پیاێل، ئیوه براین، ئەڕا وه یەکترەکی ستەم کین؟“ «وەلێ پیاێگ که وه هاوساگەێ ستەم کردیا، دادەێ لا و وەت: ”کی تو کردێەسه حاکم و داوەر وه سەرمان؟ ئێ تواێ منیش بکوشێ، هەر ئەوجورە که ئەو مسریه دویەکه کوشتی؟“ وەختێ موسا ئی جواوه شنەفت، دەرچی و ئاواره بیه ناو میلکان مدیان و وه ئەوره بیه ساێو دو کوڕ. «چل ساڵ گوزیشت. یەێ روژ وەناو بیاوان، نزیک کویەێ سینا، فریشتەێگ وەناو گڕەی ئاگر وەناوڕاس بنجگ دارێگ خوەێ وه موسا ئاشکرا کرد. موسا وەختێ ئەوه دی سەری سڕ مەن. وەختێ چيه نواتر تا له نزیکەو بویندی، دەنگ خوداوەند ڕەسیه پێ: ”منم خوداێ باوگیلد، خوداێ ئێبراهیم و ئەسحاق و یاقوب.“ ڕکه کەفته گیان موسا و جرئەت نیەکردیا بنوڕده پێەو. «ئمجا خوداوەند فەرمایش کرد: ”کەوشەگاند له پاد بکەن، چوینکه ئەو شونه که وەناوێ وسایده زەوی موقەدەسه. من بەرد قەوم خوەم له مسر دیمه و ناڵەیان شنەفتمه و هاتمەسه خوار تا که بارمێانه دەیشت. ئێرنگه بەو تا کلد بکەمه ئەڕا مسر.“ «هەر ئی موسا که ڕەدێ کردن و وەتن: ”کی تو کردێەسه حاکم و داوەر وه سەرمان؟“ خودا ئی پیا وه دەس فریشتەێگ که وەناو بنجگ دارێگ وه لێ ئاشکرا بی، کلی کرد تا بوده حاکم و ڕزگارکەریان. هەر ئی موسا بی که قەوم هاورده دەیشت و له مسر و لیوەێ دەریاێ سویر و چل ساڵ له بیاوان، موجزەیل و نیشانەیل وه ئەنجام رەسان. «هەر ئی موسا وه بەنی ئیسرائیل وەت: ”خودا وەناو برایلدان، پەێخەمەرێگ جور من ئەڕادان دانرێید.“ جا هەر ئیجوره هەر ئی موسا بی که لەناو بیاوان لەناو جەماێەت بی، هەر ئیجوره وەگەرد فریشتەێگ بی که له کویەێ سینا وەگەردیەو قسیه کرد و ئی فریشته وەگەرد باپیریلمانیش قسیه کرد. موسا کەڵام زنی گردەوەر تا برەسنێده پێمان. «وەلێ باپیریلمان گوشە لێ نەتەکانن، ڕەدێ کردن و ئاوەختی داشتن بچنەو ئەڕا مسر، ئەوانه وه هارون وەتن: ”خودایلێ ئەڕامان درس بکه تا وەنوامان بچن، چوینکه نيەزانیم چه هاتیەسه سەر ئی موسا که ئیمه له خاک مسر هاورده دەیشت!“ وه ئەو ڕوژیله بی که بتێگ وه شێوەێ گور درس کردن و قوروانی ئەڕاێ کردن، ئەڕا ئەو چشته که وه دەس خوێان درس کردن فره خوەشی کردن. وەلێ خودا ڕوی لەلێان هەڵوگەردان و هیشتیانه حاڵ خوێانا تا هەرچێ ها ناو ئاسمان بپەرەسن؛ ئەوجورەکە وەناو کتاو پەێخەمەریل نویسریاس: «”ئێ قەوم ئێسرائیل، ئێ وه ئەو چل ساڵ وەناو بیاوان، ئەڕا مه قوروانی و پیشکەشی هاوردین؟ ئیوه دەوار بت مولوک و هەسارەێ خوداێ خوەدان، ڕفان، هەڵداین، پێکەریلێگ بین که ئەڕا پەرەسش درس کردین. جا ئیوه شار وه دەر کەم ئەڕا ئەو لاێ بابڵ.“ «باپیریلمان وەناو بیاوان دەوار شاێەتیێش وەگەرد خوێانا داشتن، دەوارێگ که موسا وه دەستور خودا وه پێ نمونەێگ که دوی، درس کرد. باپیریلمان وەختێ وه ڕابەری یوشەع، میلکان کەنعان له ملەتێگ که خودا لەنواێ ئەوانه دەر کردوی، داگیرێ کردن، دەوار شاێەتی وەگەرد خوێان هاوردن و ئەو دەواره تا ڕوژگار داود پادشا وه ئەوره مەن. داود پادشا پەسەن خودا هات و داوا کرد که نیشتەجێگ ئەڕا خوداێ یاقوب درس بکێ. وەلێ سڵێمان پادشا بی که ماڵێگ ئەڕا خودا سازی. «وەلێ خوداێ هەربەرز وەناو ماڵيلی که وه دەس درس کریاس نیشتەجێ نیود، ئەوجورەکە ئەشعەیاێ پەێخەمەر وەتیه: «”خوداوەند فەرمایش کەێ: ’ئاسمان تەخت پادشایی منه و زەوی کورسی ژێر پامه! چ ماڵێگ ئەڕا مه بنیاد نین، خوداوەند فەرمایش کەێ، شون شەکەتی دەرکردنم ها کوره؟ مەر دەس من گشت ئی چشتیله درس نەکردیه؟“‘ «ئێ مەردمیل ملهوڕ، ئێ کەسیلێ که دڵ و گوشیلدان خەتەنه نەکریاس! ئیوەیش جور باپیریلدان هەر لەنواێ روح‌القودوس پا دینه گەز. کام پەێخەمەره که وه دەس باپیریلدان عەزاو نێیه؟ ئەوانه تەنانەت پەێخەمەریلی که هاتن ئەو سالحانه پێشگویی کردوین، کوشتن؛ ئێرنگەیش ئیوه خود ئەیو داینێ دەسەو کوشتینێ، ئیوه تەورات که له ڕێ فریشتەیل ڕەسیەسه پێدان، قەبوڵ کردین، وەلێ گوشە لێ نەتەکانین.» ئاڵ شورا وەختێ ئی قسیەیله شنەفتن، توڕه بین و دگانیلێان ساینه مل یەکا. وەلێ ئستیفان پڕ له روح‌القودوس، چەو بڕیە ئاسمان و جەڵاڵ خودا دی و عیسا که وه دەس ڕاس خودا وساوی. جا وەت: «ئێرنگه دوینم ئاسمان وازه و کوڕ ئنسان وه دەس ڕاس خودا وساس.» وەلێ ئەوانه وه دەنگ بەرز قیڕانن و گوشیلێان گردن و گشتێان وەگەرد یەکا هویژم بردنه پێ. ئمجا له شار کڕاننەێ دەیشت و گردنەێ کوچگ. شاێەتەگان دڵنگەگانێان کەنین و هیشتنه نوای پاێ جوانێگ که ناوێ سولوس بی. وەختێ ئستیفان گردنه کوچگ، وه دەنگ بەرز کردەێ هاوار و دوعا کرد، وەت: «ئێ عیسا خوداوەند، روحم قەبوڵ بکه!» ئمجا زرانی دا و وه دەنگ بەرز کردی هاوار: «خوداوەندا، ئی گوناێانه مەنویسه پاێان.» ئیه وەت و گیان سپارد. شائول رزایەت دا تا ئستیفان بکوشن. وه ئەو ڕوژه، کلیساێ شار ئورشەلیم تویش عەزاو سەختێگ هات و گشت بێجگه ڕەسولەگان، وه دەوروەر یەهودیه و سامره تەفرتوینا بین. قێرێ له پیایل خوداترس ئستیفان دەفن کردن و ئەڕاێ ئازیەتباری گەوراێگ گردن. وەلێ شائول شرو وه خاپور کردن کلیسا کرد، ماڵ وه ماڵ گەردیاد و ژنيل و پیاێل کیشیاده دەیشت و خستیادێانه زندان. ئێرنگه ئەوانەێ که تەفرتویناوه بوین، وه هەر کوره که چیان، کەڵام خودا بانگەوازی کردیان. فیلیپوسیش چیه ئەڕا یەکیگ له شاریل سامره و وه ئەوره ناو مەسیح وه مەردم جار دا. جەماێەت وەختێ قسیەيل فیلیپوس شنەفتیان وه قوڕن دڵ وه هەر چی که وەتیا گوش تەکانیان و موجزەیلێ دوینیان که وه دەسێ ئەنجام گردیا. ئەڕا ئیه که روحیل ناپاک قیڕانیان و له فره وه ئەوانەێ که وەناوێان بین هاتیانه دەیشت و فره له فەلەجەیل و شەلەیل شەفا گردیان. وه ئی بونه خوەشی گەوراێگ ئەو شاره گردەوەر. وەلێ پیاێگ وه ئەو شاره زنەیی کردیا که ناوێ شەمعون بی که بایس بوی ئەڕا ماوەێگ مەردم سامره له کاریلێ سەریان سڕ بود، وه ئیجوره وەتیا که چماێ ئەڕا خوەێ کەسێگه. گشتیەکی له ورد و زرو، گوش دیانه لێ و وەتیان: «ئی پیا هێز ئەو خودایگەسه که وەپێ ئویشن ’گەورا‘.» ئەوانه گوشە لێ دیان، چوینکه ئەڕا ماوەێ فرەێگ وەگەرد جادو کردن، سەریان سڕ کردیا. وەلێ وەختێ وه مزگانی فیلیپوس له باوەت پادشایی خودا و ناو عیسا مەسیح ئیمان هاوردن، گشتێان، ژن و پیا، خوسڵ تەعمید گردن. تەنانەت خود شەمعونیش ئیمان هاورد و وەشون ئیه که تەعمید گرد، یەسەر وەشون فیلیپوس بی و له نیشانەیل و موجزەیل فره گەوراێگ که دوینیاد، سەری سڕ مەنوی. وەختێ ڕەسولەگان وەناو ئورشەلیم شنەفتن که سامریەگان کەڵام خودا قەبوڵ کردنه، پتروس و یوحەنا کل کردنه ئەڕا لاێان. وەختێ ئەو دوانه هاتنه سامره، ئەڕا ئیمانداریل وه مەسیح دوعا کردن تا روح‌القودوس بگرنەوەر، ئەڕا ئیه که هێمراێ روح‌القودوس ناتویه سەر هویچکامێان، چوینکه ئەوانه تەنیا وه ناو عیساێ خوداوەند تەعمید گردوین. جا پتروس و یوحەنا دەس نانه سەریان و روح‌القودوس گردنەوەر. وەختێ شەمعون دی که ڕەسولەگان دەس نەنه سەر مەردم و روح‌القودوس درێیده پێان، قێرێ پویل ئەڕاێان هاورد و وەت: «ئی هێزه بێەنه منیش تا دەس بیلمه سەر هەر کەس، روح‌القودوس بگرێدەوەر.» وەلێ پتروس وەپێ وەت: «با خوەد وەگەرد پویل نقرەگەد نابود بود! چوینکه فکر کردی تویەنێ خەڵاتی خودا وه پویل بسێنێ! تو وەناو ئی خزمەته هویچ بەش و نسیویگ نێری، چوینکه دڵد لەلاێ خوداوه ڕاس نیه. وه ئی شەڕئاشویده توبه بکه و له خوداوەند بتوا تا بەڵکەم ئی فکریل دڵده بوەخشرێید؛ چوینکه دوینم که پڕ له ژار تیەڵید و گیرودێ شەڕئاشوید.» شەمعون جواو دا: «ئەڕام لەلاێ خوداوەند دوعا بکه تا ئەو چشته که وەتی، نایده سەرم.» وەشون ئەوه که پتروس و یوحەنا له باوەت عیسا شاێەتی دان و پێخام خوداوەند جار دان، هاتنەو ئەڕا ئورشەلیم و لەناو ڕێ وه فره له ئاواییل سامره بانگەوازی کردن. ئمجا فریشتەێ خوداوەند وه فیلیپوس وەت: «هەڵس و وەرەو باشور بچو، وه ئەو جاده که له ئورشەلیم وەرەو شار غەزه چود، هەر ئەو جادەێ بیاوانیه.» ئەویش هەڵساد و چی و تەقیاده یەێ خەزانەدار حەبەشی که له دەربار ’کەنداکه‘ مەلەکەێ حەبەشه، خەزانەدار بی. ئەوه ئەڕا پەرەسش هاتویه ئورشەلیم. ئەوه وەختێ چیاده ئەڕا نیشتمانەگەێ خوەێ وەناو ئەرابەگەێ دانيشتوی و کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر خوەنیاد. ئمجا روح خودا وه فیلیپوس وەت: «بچوه نوا و بکەفه گەرد ئەو ئەرابەێا.» فیلیپوس دەوی وەرەو لاێ و شنەفت که کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر خوەنێد، له لێ پرسی: «ئێ ئەو چشته که خوەنێد، حالید بود؟» وەت: «ئێ چوی حالیم بود، ئەگەر کەسێگ ڕێنماییم نەکێ؟» جا لاڵکیاده فیلیپوس تا سوار بود و بنیشێده لاێ. ئەو بەشه که له کتاو موقەدەس خوەنیاد، ئیه بی: «جور پەسێگ که ئەڕا سەر بڕین بەنەێ و جور وەرکێگ که له وەر دەس برێنەکەرەیل خوەێ بیدەنگه، جا دەم واز نەکرد. ئەیو سوکەو بی و دادپەروەری لەلێ دریخ بی؛ کی تویەنێ باس نەتەوەگەێ بکێ؟ چوینکه زنەیی ئەیو له سەر زەوی بڕیاس.» خەزانەدارەگه وه فیلیپوس وەت: «پرسیارێ لەلێد دێرم: ئی ئەشعەیاێ پەێخەمەره له باوەت کی باس کەێد؟ باس خوێه یا یەکیگتره؟» ئمجا فیلیپوس دەمی واز کرد و هەر لەو بەشه له کتاو موقەدەس شرو کرد و مزگانی عیسا دا پێ. وەختێ وەناو ڕێ بین، ڕەسینه سەر ئاوێگ. خەزانەدارەگه وەت: «بنوڕ، ها ئیەیشه ئاو، چ چشتێ نوای تەعمید مه گری؟» فیلیپوس وەت: «ئەگەر وه تەمام دڵ ئیمان بارێ، بود.» خەزانەدارەگه وەت: «ئیمان دێرم که عیسا مەسیح کوڕ خوداس.» جا خەزانەدارەگه دەستور دا ئەرابەگه گیر بێەن، فیلیپوس و خەزانەدارەگه، هەردگێان چینه ناو ئاوەگه و فیلیپوس تەعمیدی دا. وەختێ له ئاو هاتنه دەیشت، لەناکاوه روح خوداوەند فیلیپوس برد و دی خەزانەدارەگه نێەێ، وەلێ وه خوەشیەو ڕێگەێ خوەێ گردەوەر. وەلێ فیلیپوس له ئەشدود دین. ئەوه وەناو گشت شاریل ئەو مەنتەقه گەردیاد و مزگانی دیاد، تا ڕەسیه شار قیسەریه. وەلێ شائول هێمراێ له هەڕەشه کردن و کوشتن شاگردیل خوداوەند دەس هەڵنەگردوی، جا چیه ئەڕا لاێ کاهن گەورا و داواێ نامەیلی ئەڕا کەنیسەیل شار دەمشق له لێ کرد، تا که ئەگەر کەسێگ له ئیمانداریل وه مەسیح پەێا بکێ، چ ژن چ پیا، دەسگیرێان بکێ و بارێدێانه ئەڕا شار ئورشەلیم. وەختێ چیاد و نزیک شار دەمشق بویاد، لەناکاوا نویرێگ له ئاسمان وه دەوریەو درەوشیا. جا کەفته زەوی و دەنگێگ شنەفت، که وەپێ وەتیا: «شائول، شائول، ئەڕا عەزاوم دەی؟» شائول وەته پێ: «خوداوەندا، تو کەێد؟» جواو هات: «من عیسام، ئەیو کەسه که توی عەزاوی دەی. وەلێ هەڵس و بچوه ناو شار، وه ئەوره وەپێد ئویشریێ که چه باێه بکێ.» ئەوانه که وەناو گەردیان وەگەرد پولوسەو بین بیدەنگ وساوین؛ ئەوانه دەنگەگه شنەفتیان وەلێ کەسێگ نوینیان. شائول له زەوی هەڵساده پا، هەر چەن چەويلی واز بی وه لێ نەتویەنست چشتێگ بوینی؛ جا دەسێ گردن و بردنێ ئەڕا دەمشق. سێ ڕوژ چەوێ نوینیاد، چشتێگ نیەخواردیا و نیەنوشیا. وه دەمشق شاگردێگ حەنانیا ناو زنەیی کردیا. خوداوەند وەناو رویا وەپێ ئاشکرا بی و فەرمایش کرد: «ئێ حەنانیا!» ئەویش جواو دا: «هامه ئێرا خوداوەندا.» خوداوەند وەپێ وەت: «هەڵس بچوه ئەڕا کویچەێگ که وەپێ ئویشن ’ڕاس‘، له ماڵ یەهودا مینێ پیاێگ تارسوسی بکه که ناوێ شائوله، ئەوه خەریک دوعا کردنه، شائول وەناو رویا پیاێگ دیه، که ناوێ حەنانیاس، تێدە ناو دەس نێده سەری تا بینایی خوەێ وه دەس بارێ.» وەلێ حەنانیا جواو دا: «خوداوەندا، وه فره کەس لەباوەت ئی پیا شنەفتمه که چەنێ وه ئیمانداریل تو له ئورشەلیم خراوی کردێه. هەر ئیجوره سەران کاهنيل دەسڵات دانەسه پێ تا هەر کەس که ناو تو بێ، دەسگیر بکێ.» وەلێ خوداوەند وه حەنانیا وەت: «بچو، چوینکه ئی پیا دەفر هەڵوژاریای منه ئەڕا ئیه که ناو مه لەلاێ ناجویلەکەیل و پادشایلێان و قەوم ئێسرائیل بوەید. چوینکه وەپێ نیشان دەم وەبونەێ ناو من چ رەنجیلێ باێه بکیشێد.» جا حەنانیا دا دەیشت و چیه ناو ئەو ماڵه و دەس ناده سەری، وەت: «شائول براگەم، خوداوەند، یانێ هەر ئەو عیسا که وەختێ هاتیایده ئەڕا ئێرا وەناو ڕێ وه توی ئاشکرا بی، مه کل کردێه تا بینایی خوەد وه دەس باری و پڕ له روح‌القودوس بید.» هەر ئەو ئانه چشتێگ جور پویلەکه له چەویلی دا کەفت و بینایی خوەێ وه دەس هاورد و هەڵساد خوسڵ تەعمید گرد. ئمجا نان خوارد و هێزێ هاتەو. شائول ئەڕا چەن ڕوژیگ وەگەرد شاگردیل وەناو دەمشق دادەێ سەر. ئەوه زویزی وەناو کەنیسەيل جار دیاد که عیسا کوڕ خوداس. گشت کەسیلێگ که پێخامێ شنەفتیان سەریان سڕ مەنیاد و وەتیان: «مەر ئیه هەر ئەوه نیه که وه ئورشەلیم کەسیلێ که ئی ناوه وه زوان هاوردیان، نابود کردیا؟ ئێ ئەڕا ئیه ناتیەسه ئێرا تا دەسگیریان بکێ و بوێدیانه لاێ سەران کاهنیل؟» وەلێ شائول هەر ڕوژ تویەناتر بیاد و جویلەکەیل دەمشق دەمکوت کردیا و سابت کردیاد که عیسا، هەر ئەو مەسیحەسه. وەشون ماوەێ فرەێگ، جویلەکەیل دەس وه یەکی کردن تا بکوشنێ. وەلێ شائول له نەخشەگەێان ئاگادار بی. ئەوانه شەو و ڕوژ هوشێانه دەروازەێیل شار بی تا بکوشنێ. وەلێ شاگردەگانێ شەوەناو بردنێ و نانێ ناو سەوەتەێگ و له دەروەچەێ دیوار شارەگه شوڕیەو کردنه خوار. وەختێ شائول چیه ئەڕا ئورشەلیم، تواسیا خوەێ برەسنیه باقی شاگردیل، وەلێ گشتێان زاورێانه لێ چیاد، چوینکه باوەڕ نەکردیان وه ڕاسی بیەسه شاگرد. وەلێ بەرنابا ئەوه وەگەرد خوێا برد و نادێ لاێ ڕەسولەگان، ئەڕاێان وەت که چوی خوداوەند وەناو ڕێ دەمشق دیه و چوی خوداوەند وەگەردیەو قسیه کرد، هەر ئیجوره چوی وه دەمشق وه ئازای ناو عیسا بانگەوازی کردێه. جا شائول لەلاێان مەن و وه ڕزگاریەو وه ئورشەلیم هات بچو کردیاد و وه ئازای وه ناو خوداوەند بانگەوازی کردیاد. ئەوه وەگەرد جویلەکەیل یونانی زوان قسیه و باس کردیا، وەلێ ئەوانه تواسیان بکوشنێ. وەختێ براگان ئیه فامین، بردنێ ئەڕا شار قیسەریه و له ئەوره کلی کردن ئەڕا شار تارسوس. جا کلیسا وه سەرئانسەر ناوچەێل یەهودیه و جەلیل و شار سامره ئارامەو بی، پا گردیا و له ترس خوداوەند وه سەر بردیاد و وه ئارامی روح‌القودوس فرەوه بویان. وەختێ پتروس وه گشت مەنتەقەیل گەردیاد، چی سەر دا ئیمانداریل وه مەسیح که له شار لوده نیشتەجێ بین. وه ئەوره پیاێگ دی ئینیاس ناو که هەیشت ساڵ فەلەج بوی و کەفتویه ناو جێ. پتروس وەپێ وەت: «ئینیاس، عیسا مەسیح شەفاد دەێ. هەڵس و جیەگەد گردە و که!» ئەویش زویزی هەڵساد، گشت نیشتەجێیل شاریل لوده و شارون ئیه دین و ڕوی هاوردنه خوداوەند. وەناو شار یافا شاگردێگ زنەیی کردیا ناوێ تابیتا بی، که وه یونانی بوده دورکاس که وه ماناێ ئاسکه. ئی ژنه هەمویشه خەریک کاریل خاس و مەێەت داین وه کەمدەسیل بی. وه ئەو ڕوژیله نەخوەش کەفت و مرد. جا جنازەگەێ شوردن و نانی باڵاخانەێگ. چوینکه لوده نزیک یافا بی، وەختێ شاگردیل ئاگادار بین که پتروس ها ئەوره، دو نەفەر کل کردنه ئەڕا لاێ و وەتنه پێ: «بیزامەت زویزی خوەد برەسنه لامان.» پتروس وەگەردێان چی و وەختێ ڕەسیه ئەوره، بردنێ باڵاخانەگه. گشت بێوه ژنيل له دەورێ گردەو بوین، گیره کردیان و شەویەگان و دڵنگیلی که دورکاس وەختێ زنی بی دویرانویەی، نیشانی دیان. پتروس گشتێان له وتاخ کرده دەیشت و زرانی دا، دوعا کرد. ئمجا ڕوی کرده جنازەگه و وەت: «تابیتا، هەڵسه پا!» تابیتا چەویلی واز کرد و وەختێ پتروس دی، دانیشت. پتروس دەسێ گرد و هێزێ دا. ئمجا ئیمانداریل وه مەسیح و بێوه ژنيل چڕێ و زنی سپاردەێ دەسێان. ئی خەوەره وه سەرئانسەر یافا پێچیا و قێر فرەێگ وه خوداوەند ئیمان هاوردن. پتروس قێرێ وه یافا له لاێ چەرمەوگرێگ شەمعون ناو، مەن. وەناو شار قیسەریه پیاێگ وه ناو کورنلیوس بی، له فەرماندەیل هەنگ رومی که وەپێ وەتیان ’هەنگ ئیتالیایی‘. ئەوه و بنەماڵەگەێ پارێزکار و خوداترس بین. کورنلیوس وه فره له کەمدەسیل وه دەس دڵوازای سەدەقه دیاد و یەێ سەر وه دەرگاێ خودا دوعا کردیا. یەێ ڕوژ نزیک سات سێ دویانیمەڕو ئاشکرا وەناو رویا دی که فریشتەێ خودا هاته لاێ وەپێ وەت: «ئێ کورنلیوس!» کورنلیوس وه ترسەو چەو بڕیە پێ و وەت: «بەڵێ، خوداوەند!» فریشته وەت: «دوعایل و سەدەقەیلد جور یادگاری بەرزەو بینەسه دەرگاێ خودا. ئێرنگه چەن نەفەرێگ کل بکه ئەڕا شار یافا تا شەمعون ماروف وه پتروس بارنه ئەڕا ئێرا. ئەوه لەلاێ شەمعون چەرمەوگر که ماڵەگەێ ها لیوەێ دەریا، مێوانه.» وەختێ فریشتەێگ که وەگەردیەو قسیه کردیا هیشتەجێ، کورنلیوس دو نەفەر له خزمەتکاریلی و یەکی له سەربازیل خوداپەرەسی که وەپێ خزمەت کردیان چڕێ و هەر چی هەڵکەفتوی وەپێان وەت و کلیان کرد ئەڕا یافا. ئی ڕوژەگەێ، وەختێ وەناو ڕێ بین و وه شارەگه نزیکەو بویان، نزیک نیمەڕو پتروس چیه بان خانگ تا دوعا بکێ. وه ئەوره ورسی بی و تواس چشتێگ بخوێ. وەلێ وەختێ خواردەمەنی ئەڕاێ درس کردیان، له هوش چی و رویایگ دی. وه ئەو حاڵه دی که ئاسمان واز بی و چشتێ جور سفرەێ گەوراێگ که له هەر چوار لاوه شوڕەو بیه، وەرەو زەوی هاته خوار و وەناوێ گشت جور چوارپایل و خزنەیل و باڵەندەیل بی. ئمجا دەنگێ رەسیه پێ که: «پتروس، هەڵس، سەر بوڕ و بخوه!» وەلێ پتروس وەت: «حاشا ئێ خوداوەند، چوینکه هەراێهەر دەمه قێ چشت حەرام یا ناپاک نێامه.» دویم جار دەنگێگ هات که «ئەو چشته خودا پاکێ کردێه، تو نەبایه بویشی پێسه!» ئی کاره سێ جار هەڵکەفت و زویزی سفرەگه بڕیاده بەرزای ئاسمان. وه ئەو وەخته که پتروس ماتێەو بردوی و وه ماناێ رویاێگ که دوی فکر کردیاد، ئەو پیاێله که کورنلیوس کلێان کردوی، ماڵ شەمعون پەێا کردن و وسانه دەم دەر ماڵەگەێ. ئەوانه وه دەنگ بەرز پرسیان: «ئێ شەمعون ماروف وه پتروس وه ئێرا مێوانه؟» وه ئەو وەخته که پتروس وه رویاگه فکر کردیا، روح خودا وەپێ وەت: «بنوڕ، سێ نەفەر مینێ تو کەن. هەڵس و بچوه خوار و شک وه دڵ نەوه که وەگەردێانەو بچید، چوینکه من کلێان کردمه.» پتروس چیه خوار و وەپێان وەت: «من هەر ئەوەمه که مینێ کین. ئەڕا چه هاتینه؟» وەتن:«کورنلیوس فەرمانده هناردیەسەمان. ئەوه پیاێگ سالحانه و له خودا ڕخێ چود و گشت قەوم جویلەکە وه خاسێ ناوێ بەن. له لاێ فریشتەێگ موقەدەس ڕێنمایی بیه تا کل بکەێه شوند و دەنگد بکێده ئەڕا ماڵ خوەێ تا قسیەگاند بشنەفێ.» جا پتروس دەنگیان کرد ئەڕا ماڵ تا بونه مێوانێ. ئی ڕوژەگەێ پتروس هەڵساد و وەگەردێان چی. هەر ئیجوره قێرێ له براگانێ وه مەردم یافایش وەگەردیەو چین. ئی ڕوژەگەێ ڕەسینه شار قیسەریه. کورنلیوس خزم و ڕەفیقەیل نزیکی وه دەور یەکەو گردەو کردوی و چەوەڕێان بی. وەختێ پتروس هاته ناو ماڵ، کورنلیوس چیه پیریەو و کەفته مل پاێ و پەرەسشێ کرد. وەلێ پتروس هێزێ دا و وەت: «هەڵس؛ منیش جور تو ئایەمم.» پتروس هەر ئەو جوره که وەگەردێ قسیه کردیا، چیه ناو ماڵ و تەقیاده مەردم فرەێگەو. جا وەپێان وەت: «ئیوه زانین که ڕەوا نیه جویلەکەێگ وەگەرد کەسیلێگ که له یەێ ملەتێگترن هات بچو بکێ یا بچوده ماڵیان. وەلێ خودا وەپێم نیشان داس که وه هویچکەس نویشم حەرام یا ناپاک. جا چوینکه کل کردینه شونم، گلەی نەکردم و هاتم. ئیسه بویشنه پێم، ئەڕا چه کل کردینەسه شونم؟» کورنلیوس وەت: «چوار ڕوژ پێش هەر ئی وەخته، نزیک سات سێ نیمەڕو، له ماڵ خوەم خەریک دوعا بیم. که لەناکاوه پیاێگ وه دڵنگێگ نویرانی وه نوام وساد و وەت: ”کورنلیوس، دوعاد قەبوڵ بیه و سەدەقەگاند لەلاێ خودا وه هویر هاتێه. کەسیلێ کل بکه ئەڕا یافا وەشون شەمعون ماروف وه پتروس تا بارنێ ئەڕا ئێرا. ئەوه لەلاێ شەمعون چەرمەوگر که ماڵەگەێ ها لیوەێ دەریا، مێوانه.“ جا زویزی کل کردمه شوند، تنیش لوتف کردی هاتێ. ئێرنگه گشتمان لەلاێ خوداوه گورجیم تا گوش بیمنه هەر چی که خوداوەند فەرمایش کردێەسه پێد.» پتروس دەم واز کرد و وەت: «وه ڕاسی زانستم خودا وەناو قەومیل دوچەوەکی نیەکێ؛ بەڵکەم له هەر ملەتێگ، هەر کەس له خودا ڕخێ بچود و سالحان بود، پەسەن ئەیوه. ئیوه ئەو پێخامه زانین که خودا ئەڕا قەوم ئێسرائیل کل کرد، له ڕێ عیسا مەسیح که خوداوەند گشته، مزگانی ئاشتی و سڵامەتی جار دا. ئیوه خوەدان زانين که له سەرئانسەر ناوچەێ یەهودیه چه هەڵکەفت، زانینیش گشت ئی چشتیله وەشون جار داین خوسڵ تەعمید یەحیا، له ناوچەێ جلیلەو شرو بی، که چوی خودا، عیساێ ناسری وەگەرد روح‌القودوس و هێز مەسح و دەسنیشان کرد. ئەیو گەردیاد و کاریل خاسێ کردیاد و گشت ئەوانه که وه ژێر ستەم ئبلیس بین، شەفا دیاد، چوینکه خودا وەگەردیەو بی. «ئیمه شاێەت گشت کاریلێگیم که وه میلکان جویلەکەیل و ئورشەلیم کرد. ئەوانه کیشانێ سەلیب و کوشتنێ. وەلێ خودا ئەیو وەناو ڕوژ سێیەم زنیەو کرد و ئاشکراێ کرد، وەلێ نه ئەڕا گشتیەکی، بەڵکەم تەنیا وه شاێەتیلێگ که خودا وەرجەوە هەڵوژاردوی، یانێ وه ئیمه که وەشون زنیەو بوینی له مردگیل، وەگەردیەو خواردیمن و نوشایمن. ئمجا دەستور دا پێمان تا ئی حەقیقەته ئەڕا قەوم جار بێیم و شاێەتی بێیم که خودا ئەیو ئەڕا داوەری زنییل و مردگیل داناس. پەێخەمەریل گشتێان شاێەتی ئەڕاێ دەن که هەر کەس ئیمان وەپێ بارێ، وه ناو ئەیو گونایلێ بەخشریەد.» وەختێ پتروس هێمراێ ئی قسیەیله کردیاد، روح‌القودوس ڕشیاده سەر گشت ئەوانه که پێخامەگه شنەفتیان. قێرێ له ئیمانداریل جویلەکە که وەگەرد پتروس هاتوین، وەختێ دین روح‌القودوس تەنانەت وه ئەوانیش که جویلەکە نوین ڕشیاس، سەریان سڕ مەن. چوینکه شنەفتیان که ئەوانه وه زوانیل تر قسیه کەن و ستایش خودا کەن. ئمجا پتروس وەت: «ئیسه که ئیانه روح‌القودوس هەر جور ئیمه گردنەسەوەر، ئێ کەسێگ تویەنێ ئەڕا تەعمید ئاو نوایان بگرێ؟» جا دەستور دا وه ناو عیسا مەسیح تەعمیدیان بێەن. ئمجا له پتروس تواسن چەن ڕوژیگ وەگەردێانەو بمینێ. ڕەسولیل و برایل وه سەرئانسەر ناوچەێ یەهودیه شنەفتن که ئەوانیش که جویلەکە نین پێخام خودا قەبوڵ کردنه. جا وەختێ پتروس هاتەو ئەڕا شار ئورشەلیم، ئەوانه که وه خەتەنه باوەڕ داشتن هەله گردنه لی و وەتن: «تو چیدەسه ماڵ خەتەنه نەکریایەگان و وەگەردێان نان خواردی!» وەلێ پتروس گشت ئی هەڵکەفتیله یەک وه یەک ئەڕاێان شێو کرد، وەت: «من وەناو شار یافا خەریک دوعا بیم، له هوش خوەم چیم و رویایگ دیم چشتێگ جور سفرەێگ گەورا که له هەر چوار لاوه شوڕەو کریاوی، له ئاسمان هاته خوار و ڕەسیه پێم. وەختێ خاس نوڕیمه پێەو، چوارپایل و گیانەوەریل دڕنه و خزنەیل و باڵەندەیل وەناوێ دیم. جا دەنگێگ ڕەسیه گوشم که وەتیا: ”پتروس، هەڵس، سەر بوڕ و بخوه.“ «وەلێ مه وەتم: ”نەخیر، خوداوەند، چوینکه هەراێهەر دەمه قێ چشت حەرام یا ناپاک نیامه.“ «وەلێ ئەڕا دویم جار دەنگێگ له ئاسمانەو جواو دا: ”ئەو چشته که خودا پاکێ کردێه، تو نەبایه بویشی پێسه.“ ئی کاره سێ جار هەڵکەفت؛ ئمجا گشت ئەو چشتیله بڕیاده ئاسمان. «هەر ئەو وەخته، سێ پیا ڕەسینه نوای ماڵی که وەناوێ بیم، که له شار قیسەریەوه کل کریاوینه ئەڕا لاێ مه. روح خودا وەپێم وەت که بێ شک و دودڵی وەگەردێان بچم. ئی شەش برایشێ وەگەردم هاتن، ئیمەیش چیمنه ماڵ ئەو پیا. ئەوه ئەڕامان وەت که چوی وەناو ماڵ خوەێ فریشتەێگ دیه که وسای و وەپێ وەتوی: ”کەسیلێ کل بکه ئەڕا یافا تا شەمعون ماروف وه پتروس بارنه ئەڕا ئێرا. ئەوه پێخامێگ ئەڕاد تیەرێ که وه وەسلەێ ئەوه نجات پەێا کين، هەم توێ هەم گشت ئاڵ ماڵەگەد.“ «وەختێ شرو وه قسیه کردم، روح‌القودوس ڕشیا سەریان، هەر ئەوجورە که له سەرەتاوه ڕشیاویه سەر ئیمەیش. جا فەرمایش خوداوەند هاته هویرم که وەتوی: ”یەحیا وەگەرد ئاو خوسڵ تەعمید دیاد وەلێ ئیوه وەگەرد روح‌القودوس تەعمید گرین.“ جا ئەگەر خودا هەر ئەو خەڵاتیه بەخشیه پێان که وەشون ئیمان هاوردن وه عیسا مەسیح خوداوەند بەخشیەسه ئیمه، من کیم که بتوام نوای کار خودا بگرم؟» وەختێ ئی قسیەیله شنەفتن، بیدەنگ بین و ستایش خودا کردن، وەتن: «وه ڕاسی که خودا وه ناجویلەکەیلیش ئی دەرفەته دا تا توبەی زنەیی بەخش بیرێیده پێان!» ئمجا کەسیلێ که وەشون شکەنجه و عەزاوێگ که وه سەر ئستیفان هاتوی، تەفرتوینا بوین، چینه ئەڕا مەنتەقەیل فینیقیه و قپرس و ئەنتاکیه. ئەوانه پێخام خودا بێجگه وه جویلەکەیل وه کەسێگ تر نەوەتن. وەلێ چەن نەفەرێگ له لێان له مەردم قپرس و قیرەوان بین که وەختێ ڕەسینه ئەنتاکیه، وەگەرد یونانیەگانیش قسیه کردن و مزگانی عیسا خوداوەند دانه پێان. دەس خوداوەندیش وەگەردێان بی و قێر فرەێگ ئیمان هاوردن و ڕوی کردنه خوداوەند. ئی خەوەره ڕەسیه گوش کلیساێ ئورشەلیم، جا بەرنابا کل کردنه ئەڕا ئەنتاکیه. وەختێ ڕەسیه ئەوره و فیز خودا دی، دڵشادەو بی و گشتێان هان دا تا وه کوڵ دڵەو وه خوداوەند وەفادار بمینن، چوینکه بەرنابا پیاێ خاسێگ بی و پڕ بی له روح‌القودوس و ئیمان. ویجوره مەردم فرەێگ ڕوی هاوردنه خوداوەند. جا وەشون ئەوه، بەرنابا چیه ئەڕا شار تارسوس تا شائول بوینێدەو. وەختێ پەێاێ کرد، هاوردی ئەڕا ئەنتاکیه. ئەوانه یەێ ساڵ تەمام وه ئەوره وەگەرد کلیسا گردەو بویان و قێر فرەێگ تالیم دیان. یەکم جار وه ئەنتاکیه بی که وه شاگردیل وەتن ’مەسیحی‘. وه ئەو ڕوژیله چەن گله نەبوەتکەر له ئورشەلیم هاتنه ئەڕا ئەنتاکیه. یەکی له ئەوانه که ناوێ ئاگابوس بی، هەڵساد و وه ڕێنمایی روح‌القودوس پێشگویی کرد که قاتوقڕی سەختێگ سەرئانسەر جهان گرێده وەر. ئی قاتوقڕیه وه دەوران حوکومەت کلودیوس هەڵکەفت. جا شاگردیل تواسن هەر کامێان چەنه تویەناێ خوێان، مەیەتی کل بکەن ئەڕا برایلێگ که نیشتەجێ یەهودیەن. جا ئیجوره کردن و وه دەس بەرنابا و شائول، هدیەێگ کل کردنه ئەڕا لاێ شێخیل ئورشەلیم. وه ئەو دەورانه، هیرودیس پادشا دەس ستەم دریژەو کرده ئەڕا بڕێگ له ئایەمیل کلیسا. ئەوه دا یاقوب براێ یوحەنا وه شمشێر کوشتن. وەختێ دی جویلەکەیل وه ئی کاره خوەشنودەو بین، پتروسیش گرد. ئیه وه ڕوژیل جەشن فەتیره بی. هیرودیس وەشون گردن پتروس، خستەێ زندان و چوار دەسەێ چوار نەفەری هیشته ئەڕا نگابانی. تواسیا دویاێ جەشن پسەخ، لەنواێ چەو مەردم بازخوازێ بکێ. جا پتروس هیشتنه زندان، وەلێ کلیسا وه قوڕن دڵ له لاێ خوداوه ئەڕاێ دوعا کردیاد. یەێ شەو، وەرجه ئەو ڕوژه که هیرودیس تواسیا پتروس دادگایی بکێ، پتروس وه دو زنجیر بەسیاوی و له ناوڕاس دو گله سەرباز خەفتوی، نگابانیلیش لەنواێ دەر زندان نگابانی دیان. لەناکاوه یەێ فریشتەێ خوداوەند ئاشکرا بی و نویریگ وەناو وتاخەگه درەوشیا. فریشتەگه دا کەلەکەێ پتروس و هەڵێسان و وەت: «زویکه هەڵسەپا!» زویزی زنجیرەگان له دەسیلێ دا کەفت. فریشتەگه وەپێ وەت: «ناوقێد بوەس و کەوشەگەد بکه پاد.» ئەویش هەر ئیجوره کرد. ئمجا فریشتەگه وەپێ وەت: «بەتیەگەد بپێچنه خوەد و وەشونمەو بەو.» جا پتروسیش کەفته شونێ له زندان دا دەیشت. ئەوه باوەڕ نیەکردیا ئەو چشته که فریشته ئەنجام دەێ، ڕاسه، بەڵکەم گومان کردیا خەوێگ دوینی. وەختێ له نگابانیل یەکم و دویم ڕەد بین و ڕەسینه دەروازەێ ئاسنی که وەرەو شار واز بویاد، دەروازەگه وه خوێەو ئەڕاێان واز بی. جا چینه دەیشت، وەختێ ڕەسینه ئاخر جاده، لەناکاوه فریشتەگه نەمەنێ. ئمجا پتروس هاته خوێا و وەت: «ئیسه وه ڕاسی دڵنیام که خوداوەند فریشتەێ خوەێ کل کردێه و مه له دەس هیرودیس و ئەو چشته که قەوم جویلەکە چەوەڕێ بین، ڕزگار کردێه.» وەختێ ئیه فامی، چی ئەڕا ماڵ مریەم داڵگ یوحەناێ ماروف وه مەرقوس. وه ئەوره قێر فرەێگ گردەو بوین و دوعا کردیان. وەختێ پتروس دەر ماڵەگه کوتا، کەنیزێگ که ناوێ رودا بی هات تا دەرەگه واز بکێ. وەختێ دەنگ پتروس ناسی، بی ئەوه که دەرەگه واز بکێ، ئەوقره خوەشاڵەو بی، دەویه ناو خەوەر دا: «پتروس وه دەم دەر وساس!» ئەوانه وەپێ وەتن: «مەر شێت بیده؟» وەلێ وەختێ دین وه سەر قسیەێ وساس، وەتن: «ئەوه فریشتەگەیه.» وەلێ، پتروس یەێسەر دەر کوتیا. دەس ئاخر، وەختێ دەرەگه واز کردن و دینەێ، سەریان سڕ مەن. پتروس وه دەس ئێشاره کرد، بی دەنگ بون، جا ئەڕاێان وەت که چوی خوداوەند له زندان دەرێ هاوردێه. ئمجا وەت: «یاقوب و برایل تر وه ئی کاره ئاگادار بکەن.» ئمجا چیه ئەڕا شونێگ تر. وەختێ بیه ڕوژ، ئاژاوەێ گەوراێگ کەفته ناو سەربازەگان، چوینکه نيەزانستیان چه وه سەر پتروس هاتێه. هیرودیس دەستور دا وه گشت شونێگەو مینێ پتروس بکەن. وەختێ پەێاێ نەکردن، له نگابانەگان بازخواز کرد و حوکم وه کوشتنێان دا. ئمجا له یەهودیەوه چیه ئەڕا قیسەریه و ماوەێگ وه ئەوره مەن. هیرودیس وه مەردم سور و سیدون توڕه بوی. ئەوانیش وه یەێ دڵ هاتنه ئەڕا لاێ بلاستوس، کاروەدەس و ئەمربەر پادشا، قانێ کردن تا وەگەردێان دوسی بکێ، چوینکه خوراک و گوزەرانیان له میلکان هیرودیس ئەڕاێان هاتیاد. وه ڕوژی که دیاری کریاوی، هیرودیس بەتیەێ شایی کرده وەر و دانیشته سەر تەختەگەێ له جێ خوەێ و دەس کرده وتار ئەڕا جەماێەتەگه. مەردم هاوار کردیان: «ئیه دەنگ یەکی له خوداییله، نه دەنگ ئایەمیزاێ!» هەر ئەو ئانه، یەێ فریشتەێ خوداوەند داده لێ، وه ئی بونه که جەڵاڵ نیاده خوداوەند. ئمجا کرمیل خواردنێ و مرد. وەلێ پێخام خودا فرەتر چیاده نوا و پەخشەو بویاد. وەشون ئیه که بەرنابا و شائول خزمەتەگەیان تەمام بی، هاتنەو ئەڕا ئورشەلیم و یوحەناێ ماروف وه مەرقوسیش وەگەرد خوێانا هاوردن. وەناو کلیساێ شار ئەنتاکیه چەن گله نەبوەتکەر و ماموستا بین: بەرنابا، شەمعون ماروف وه نیجر، لوکیوس قیرەوانی، مانائن که له ڕەفیقەیل قەدیمی هیرودیس حاکم بی که له مناڵێ وەگەردیەو گەورا بوی وەگەرد شائول. وەختێ که ئەوانه خوداوەند پەرەسیان و وه ڕوژه بین، روح‌القودوس فەرمایش کرد: «بەرنابا و شائول ئەڕام جیاێانەو بکێن، ئەڕا کارێ که دەنگیان کردمه.» ئمجا، وەشون ڕوژه و دوعا، دەس نانه سەریان و مەسح و دەسنیشانێان کردن و کلێان کردنه ئەڕا گەردیان. ئەو دو نەفەره که روح‌القودوس کلێان کردوی، چینه ئەڕا شار سلوکیه و له ئەوریشه له ڕێ دەریاوه چینه ئەڕا جەزیرەی قپرس. وەختێ ڕەسینه شار سەلامیس، پێخام خودا وەناو کەنیسەیل جویلەکە بانگەوازی کردن. یوحەنا که وەپێ وەتیان مەرقوس، یاریدەرێان بی. ئەوانه سەرئانسەر جەزیرەگه دانه دەم پاوه تا ڕەسینه شار پافوس. وه ئەوره تەقیانه جادوکەرێگ جویلەکە وه ناو باریشوع که نەبوەتکەرێگ دروەکانی بی. ئەوه وەگەرد ’سرگیوس پولوس‘ فەرمانرەوا، دوس بی. فەرمانرەوا که پیاێگ زانا بی، بەرنابا و شائول دەنگ کرد تا بانه ئەڕا لاێ چوینکه تواسیا پێخام خودا بشنەفێ. وەلێ علیماس جادوکەر - که ماناێ ناوێ زانا بی - وه نوایان وساد و تەقالا کردیا تا نێلی فەرمانرەوا ئیمان بارێ. وەلێ شائول، که وەپێ وەتیان پولوس، پڕ له روح‌القودوس بی، چەو بڕیە پێ و وەت: «ئێ کوڕ شەیتان، ئێ دشمەن هەر چی سالح بوینه، که پڕ له فێڵ و فریوی! ئەڕا وه چەفت کردن ڕێیل ڕاس خوداوەند نیەوسیدەو؟ ئەوەسه، بزان دەس خوداوەند وه زد تونه. ئێرنگه کور بوید و نیەتویەنی تا ماوەێگ خوەر بوینێد.» هەر ئەو ئانه، تەم و تیەریکی گردەێ وەر و خڕ خواردیاد و مینێ یەکیگ کردیاد تا دەسێ بگرێ و ڕێەگه نیشانی بێی. وەختێ فەرمانرەواگە دی چه هەڵکەفت، ئیمان هاورد، چوینکه له تالیمی که له باوەت خوداوەندەو دیان، سەری سڕ مەنوی. ئمجا پولوس و هاوڕێەگانی له ڕێ دەریا له پافوس چینه ئەڕا شار پرجەێ پامفیلیه. وەلێ وه ئەوره یوحەنا که وەپێ وەتیان مەرقوس لەليان جیاوه بی و هەڵوگەردیا ئەڕا شار ئورشەلیم. ئەوانه له پرجەوه ڕەد بین و ڕەسینه شار ئەنتاکیەێ پیسیدیه. وه ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله، چینه ناو کەنیسه و دانیشتن. لەشون خوەنین تەورات و کتاویل پەێخەمەریل، ڕابەریل کەنیسه کل کردنه ئەڕا لاێان و وەتن: «برایل، ئەگەر پێخامێگ ئەڕا ئاموژیاری ئی مەردمه دێرین، بویشن.» جا پولوس هەڵساد و وه دەس ئێشاره کرد، وەت: «ئێ پیاێل ئێسرائیل و ئێ ناجویلەکەیل که له خودا ڕخدان چود، گوش بێەن! خوداێ قەوم ئێسرائیل، باپیریلمان هەڵوژارد و له وەخت غەریویێان له خاک مسر، کردیانه قەوم گەوراێگ، ئمجا وه بازوێگ وەهێز له ئەو خاکه هاوردیانه دەیشت و نزیک چل ساڵ له بیاوان ڕێ رەوشتیان تاموڵ کرد. وەشون نابود کردن هەفت ملەتێگ که وه کەنعان بین، خاکەگەیان وه میراتی داده قەوم خوەێ. ئیه گشتێ نزیک چوارسەد و پەنجا ساڵ وه دریژا کیشا. «جا وەشون ئەوه، تا دەوران سەموئیل پەێخەمەر، خودا داوەریل دا پێان. ئمجا داواێ پادشاێگ کردن و خودا، شائول کوڕ قیس، له هوز بنیامین دا پێان، که وه ماوەێ چل ساڵ پادشایی کرد. وەشون لابردن شائول، داود کرده پادشا و ئیجوره ئەڕاێ شاێەتی دا: ”مه داود کوڕ یەسا دڵخواز خوەم دیم؛ ئەو هەر چی که مه توام، وه جێ تیەرێ.“ «له نەتەوەێ ئی پیا، خودا هەر ئەوجورە که واده داوید، نجات دەر یانێ عیسا ئەڕا ئێسرائیل کل کرد. وەرجه هاتن عیسا، یەحیا خوسڵ تەعمید توبه وه گشت مەردم ئێسرائیل بانگەوازی کردیا. وەختێ یەحیا دەورێ خزمەت خوەێ وه ئاخر رەسان، وەت: ”من وه کی زانین؟ من ئەوه نیم؛ بەڵکەم ئەوه وەشون مه تێد و مه تەنانەت شایسه نیم بەن کەوشەگانی واز بکەم.“ «ئێ برایل، ئێ مناڵیل ئێبراهیم و ئێ ناجویلەکەیلێگ که ڕخدان له خودا چود و هاینه ئێرا، ئی پێخام نجاته ئەڕاێ ئیمه کل کریاس. مەردم ئورشەلیم و گەورایلێان عیسا نەناسین و وه ماکوم کردنێ، قسیەیل پەێخەمەریل که هەر شەبات خوەنریەد، وه دی هاوردن. ئەوانه هەر چەن هویچ مدوێگ ئەڕا سزاێ مردنێ پەێا نەکردن، له پیلاتوس تواسن تا ئەیو بکوشێ. وەختێ گشت ئەو چشتیلی که له باوەت ئەیو نویسریاوی، وه ئەنجام رەسانن، ئەیو له سەلیب هاوردن خوار و نانی قەور. وەلێ خودا ئەیو لەناو مردگیل زنیەو کرد. ماوەێ فرەێگیش ئەوانه که وەگەردیەو له ناوچەێ جەلیل هاتوینه ئەڕا ئورشەلیم وه چەو خوێان دینەێ، ئێرنگەیش له لاێ قەوم شاێەتی ئەڕاێ دەن. ئێرنگه ئیمه وەپێدان مزگانی دیمن که خودا ئەو چشته که وه باپیریلمان واده داوید، وەگەرد زنیەو کردن عیسا، ئەڕا ئیمه که مناڵیلێانیم وەفا کرد. هەر ئەوجورە که له بەش دویم زەبور نویسریاس: «تو کوڕ منی؛ ئیمڕو، من بیمەسه باوگد.» جا خودا ئەیو لەناو مردگیل زنیەو کرد تا دیتر وەناو وەزو حاڵ مەرگ و گەنیان نەمینێ، ئەوجورەکە وەناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر هاتێه: «بەەرکەتیل موقەدەس و دڵنیاێگ که وه داود پادشا وادەێ دریاس، بەخشمه پێدان.» هەر ئی جوره وه زەبورێگ تر ئویشێ: «نێیلی قودوسەگەێ تو لەناو قەور بگەنێ.» چوینکه داود وەشون ئەوه که وه پێ خاست خودا وه مەردمیل خوەێ خزمەت کرد، مرد و چیه لاێ باپیریلێ و جنازەگەێ گە نیاد. وەلێ ئەوه که خودا زنیەو کرد، نەگەنیاد. جا، ئێ برایل، بزانن له ڕێ عیسا بەخشین گونایل وه پێدان جار دریاس. هەر کەس ئیمان بارێ، له ڕێ ئەیو له هەر چشتێگ که نەتویەنسیه وەگەرد شەریعەت موسا له لێ ڕزگار بود، ڕزگاری پەێا کەێ. جا هوشدان بود، ئەو چشته که وەناو نویسریایل پەێخەمەریل هاتێه، وه سەردان نای که ئویشێ: «بنوڕن، ئێ تویلەکی کەریل، ئەڵاجویدان باێ و له بین بچن، چوینکه وه ڕوژگاریل ئیوه کارێ کەم، تەنانەت ئەگەر کەسێ ئەڕادان بویشێدێەو هەراێهەر باوەڕ نیەکین.» وەختێ پولوس و بەرنابا له کەنیسه چیانه دەیشت، مەردم لاڵکیانه پێانەو که شەبات وەرەڕوی له باوەت ئی چشتیله ئەڕاێان قسیه بکەن. جا وەشون ئیه که مەردم له کەنیسەگه دانه‌ دەیشت، قێر فرەێگ له جویلەکەیل و خوداپەرەسەیلێ که بوینه جویلەکە، کەفتنه شون پولوس و بەرنابا. ئەوانیش ئەڕاێان قسیه کردن تا وەناو فیز خودا بەردەوام بمینن. ئی شەباتەگە، هەڵاێه گشت مەردم شارەگه گردەو بوین تا پێخام خوداوەند بشنەفن. وەلێ جویلەکەیل وەختێ دین مەردم فرەوه بین، حەسوێان هات و له نوای قسیەيل پولوس وسان و بی حرمەتی کردیان. ئمجا پولوس و بەرنابا وه ئازای وەتن: «باێه پێخام خودا وەرجه گشتیەکی ئەڕاێ ئیوه بویشرێی. وەلێ وەبونەێ ئیەکه ڕەدێ کردین و خوەدان شایسەێ زنەیی ئەبەدی نەزانستین، ئەوەسه چیمنه ئەڕا لاێ ناجویلەکەیل. چوینکه خوداوەند وەناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر وه ئیمه ئیجوره دەستور داس که: «مه تو کردمه نویریگ ئەڕا ناجویلەکەیل، تا نجات برەسنیه ئەو پەر زەوی.“ وەختێ ناجویلەکەیل ئیه شنەفتن، دڵشادەو بین و حرمەت پێخام خوداوەند گردن؛ جا ئەوانەێ که ئەڕا زنەیی ئەبەدی دیاری کریاوین، ئیمان هاوردن. وەئیجوره کەڵام خوداوەند وه سەرئانسەر ئەو مەنتەقه پەخشەو بی. وەلێ جویلەکەیل، ژنيل خوداپەرەس و بەناوبانگ و هەرئیجوره پیاێل ناودار شار ڕشاننه یەکا و وه زد پولوس و بەرنابا گاڵدان. جا عەزاوێان دان و له ئەو مەنتەقه دەرێان کردن. وەلێ پولوس و بەرنابایش وه نیشانەێ ئیه که ئاگر خەزەو خودا تێدە ملێانەو، توز پایلێان وه زدیان تەکانن و چین وەرەو شار قونیه. وەلێ شاگردەگان پڕ له خوەشی و روح‌القودوس بین. وەناو شار قونیەیش پولوس و بەرنابا چینه ناو کەنیسەی جویلەکە و جورێ قسیه کردن که قێر فرەێگ له جویلەکەیل و یونانیەگان ئیمان هاوردن. وەلێ ئەو جویلەکەیله که ئیمان ناوردوین، ناجویلەکەیل گاڵدان و فکرێان له باوەت برایل، خراو کردن. جا پولوس و بەرنابا ماوەێ فرەێگ وه ئەوره مەنن و وه ئازای له باوەت خوداوەند قسیه کردیان، خوداوەندێگ که وه ئەوانه هێز ئەنجام نیشانەیل و موجزەیل دیاد و وەئیجوره پێخام فیز خوەێ مور کردیاد. مەردم شارەگه بینه دو دەسەوه؛ دەسەیگ هاتنه پشت جویلەکەیل و دەسەیگ چینه لاێ ڕەسولەیل. وەختێ ناجویلەکەیل و جویلەکەیل وەگەرد گەورایلێان تواسن پولوس و بەرنابا سوکەو بکەن و کوچگوارانیان بکەن، ڕەسولەگان خەوەردار بین و دەرچین ئەڕا لستره و دربه له شاریل لیکائونیه له مەنتەقەیل دەوروەرێ. وه ئەوریشه خەوەر خوەش بانگەوازی کردیان. وه شار لستره پیاێگ دانيشتوی که نەتویەنسیا پایلێ بجویلنێد و هویچ وەخت ڕێ نەکردوی، چوینکه وه زگ داڵگ فەلەج بوی. وەختێ پولوس قسیه کردیا، ئەوه گوش دیاد. پولوس چەو بڕیە پێ و دی که ئیمان شەفا گردن دێرێ. وه دەنگ بەرزێگ وەپێ وەت: «وه مل پایلد ڕاس بوسیه!» ئەو پیا له جیەگەێ هەڵپەڕێ و کەفته ڕێ. وەختێ مەردم ئەو کار پولوسه دین، وه زوان لیکائونی هاوار کردن: «خودایل وه شێوەێ ئایەم هاتنەسه خوار ئەڕا لامان!» ئەوانه ناو بەرنابا نانه ’زئوس‘ و ناو پولوسیش نانه ’هرمس‘، چوینکه ئەوه قسیەکەرێان بی. ئمجا کاهن زئوس که مابەدەگەێ درس وه دەیشت دەروازەێ شار بی، چەن گله گا وەگەرد تاجیل گوڵ هاورده ئەڕا دەروازەێ شار؛ ئەوه و جەماێەتەگه تواسیان قوروانی پیشکەشێان بکەن. وەلێ وەختێ ڕەسولەگان، یانێ بەرنابا و پولوس، ئیه شنەفتن، دڵنگیل خوێان دڕانن و دەوینه ناو جەماێەتەگه و هاوار کردن: «ئێ پیاێل، ئەڕا ئیجوره کەین؟ ئیمەیش جور ئیوه، ئایەمیم. ئیمه مزگانی دیمه پێدان که له ئی چشتیل پویچه دەس بکیشن و ڕوی بارینه خوداێ زنی که ئاسمان و زەوی و دەریا و هەر چی که ها ناوێ، وه دی هاوردێه. وه نەتەوەیل جاران، ئەیو هیشت تا گشت ملەتیل وه ڕێیل خوێان بچن، وەلێ خوەێ بی شاێەتی نەێشت؛ ئەیو وەگەرد هەناردن واران له ئاسمان و بەخشین وەرزیل پڕ بار، وەپێدان خاسێ کردێه، خواردەمەنی فرەێگ دەێده پێدان و دڵدانیش پڕ له خوەشی کەێ.» دەس ئاخر وەگەرد ئی قسیەيله، وە زور تویەنسن نوای مەردمەگه بگرن تا قوروانی ئەڕاێان نەکەن. وەلێ جویلەکەیلێگ له ئەنتاکیه و قونیه هاتن و مەردمەگه وەگەرد خوێان یەکی کردن و پولوس کوچگواران کردن و وه گومان ئیه که مردگه، له شار کڕاننەێ دەیشت. وەلێ وەختێ شاگردیل وه دەوریەو گردەو بوین، هەڵساد و هاتەو ئەڕا شار. ئی ڕوژەگەێ، وەگەرد بەرنابا چینه ئەڕا دربه. ئەوانه وه ئەو شاریشه مزگانی دان و قێر فرەێگ کردنه شاگرد. ئمجا هاتنەو ئەڕا لستره و قونیه و ئەنتاکیه. وه ئەو شاریله شاگردیل وەقەوەتەو کردن تا وەناو ئیمانێان بەردەوام بمینن و وەتنه پێان که «باێه وه تاموڵ بەردیل فرەێگ وه پادشاێ خودا ڕێ پەێا بکێم.» وه هەر کلیساێگ پولوس و بەرنابا شێخیلێگ ئەڕا ئیمانداریل دیاری کردن، وه ڕوژه و دوعا ئەوانه سپاردنه دەس خوداوەندێگ که وەپێ ئیمان هاوردوین. ئمجا له ناوچەێ پیسیدیه ڕەد بین و چینه ئەڕا ناوچەێ پامفیلیه، وەختێ پێخام خودا وەناو پرجه جار دان، وه بەندەر ئاتالیه داوەزین. له ئاتالیه وەگەرد کەشتیەو چینه ئەنتاکیه، یانێ شونێ که وەبونەێ خزمەتێ که ئەنجام داوین، سپاردوینێانه دەس فیز خودا. وەختێ ڕەسینه ئەوره، کلیسا وه دەور یەکەو گردەو کردن و باس ئەو چشتیله کردن که خودا وەگەردێان کردوی، هەر ئیجوره که چوی دەر ئیمان ئەڕا ناجویلەکەیل واز کردێه. ئمجا ماوەێگ وه ئەوره وەگەرد شاگردیل مەنن. بڕێگ له ناوچەێ یەهودیەوه هاتنه ئەڕا شار ئەنتاکیه و برایل تالیم دیان و وەتیان: «ئەگەر وه پێ نەریت موسای پەێخەمەر خەتەنه نوین، نیەتویەنین نجات پەێا بکێن.» جا وەشون ئەوه که پولوس و بەرنابا له نوایان وسان و باس و دەمقاڵ سەختێگ کردن، وه ئیه ڕەسین که پولوس و بەرنابا و چەن نەفەرتر لەليان بچنه ئەڕا شار ئورشەلیم ئەڕا لاێ ڕەسولەگان و شێخیل له ئەو باوەتەو پرسیارەلێان بکەن. جا کلیسا ئەوانه کل کرد؛ وەختێ وەناو شاریل فینیقیه و سامره ڕەد بویان، وه ئەوره باس ئەوه کردن که چوی ناجویلەکەیلیش ئیمان هاوردن، ئی خەوەره گشت برایل شادەو کرد. وەختێ ڕەسینه ئورشەلیم، کلیسا و ڕەسولەگان و شێخیل چینه پیریانەو. پولوس و بەرنابا هەر چی که خودا له ڕێ ئەوانه کردوی، وەپێان وەتنەو. وەلێ قێرێ له فرقەێ فەریسیل که ئیمان هاوردوین، هەڵسان وەتن: «ئی ناجویلەکەیله باێه خەتەنه کرد و حوکم بیمنه پێان که شەریعەت موسا بپارێزنن.» جا ڕەسولەگان و شێخیل گردەو بین تا ئی کاره سەرسامان بێەن. وەشون ئیه که باس فرەێگ کردن، دەس ئاخر پتروس هەڵساد و وەپێان وەت: «ئێ برایل، ئیوه زانین که ماوەێگ پێش، خودا مه وەناودان هەڵوژارد تا ناجویلەکەیل له زوان من پێخام ئینجیل بشنەفن و ئیمان بارن. خوداێگ که زانی چه ها ناو دڵ گشتیەکی، شاێەتی ئەڕاێان دا و روح‌القودوس بەخشیه پێان، هەر ئەوجورەکە وه ئیمەیش بەخشی. ئەیو وەناو ئیمه و ئەوانه هویچ جیاوازێگ نەنا، بەڵکەم وه ئیمان، دڵیلێان پاکەو کرد. جا ئیسه ئەڕا چه خودا ئەزمون کين و هویەێگ خینه مل شاگردیل که نه باپیریلمان و نه خوەمان تویەنسیم هەڵێ بگریمن؟ وەلێ ئیمه ئیمان دێریم که وه فیز خوداوەند عیساس که نجات پەێا کردیمنه، ئەوانیش هەر ئیجوره.» ئمجا گشت جەماێەتەگه بیدەنگ بین و گوش دانه بەرنابا و پولوس که وەتیان خودا وه دەس ئەوانه وەناو ناجویلەکەیل چ نیشانەیل و موجزەیلێ ئاشکرا کردوی. وەختێ قسیەيلیان تەمام بی، یاقوب وەت: «ئێ برایل، گوش بێەنه مه! شەمعون پتروس وەت که چوی ئەڕا یەکم جار ناجویلەکەیل پەسەن خودا هاتن و وەناوێان قەومێگ ئەڕا خوەێ هەڵوژاردێه. هەر ئەوجورەکە وەناو کتاو ئاموس پەێخەمەر، نویسریاس: «”وەشون ئیه، تیەمەو دەوار ڕمیای داود پادشا وه دواره هەڵدەم؛ وێرانیێلیشێ یەێ جارتر بنیاد نەم و ئەوه وه سەر نو هەڵیدەم، تا ئەو باقی بەشەر مینێ خوداوەند بکەن، گشت ناجویلەکەیلێگ که ناو من ها ملێانەو. ئیه فەرمایش خوداوەنده، ئەیو که ئی کاریله کەێد، کاریلێگ که له جارانەو مالوم بوی.“ «جا من ئویشم خاستر ئیەسه ناجویلەکەیلێگ که هەڵوگەردیەنه ئەڕا لاێ خودا، زامەتێان نێیم. بەڵکەم باێه ئەڕاێان بنویسیم که له چشتیلی که وەخاتر پیشکەشی وه بتیل ناپاکەو بینه و له خیزی و گوشت گیانەوەریل خنکریای و خوین، دویرێ بکەن. ئەڕا ئیه که موسا هەر له جارانەو وەناو هەر شارێگ کەسیلێگ داشتیه تا وەپێ بانگەوازی بکەن، هەر ئەوجورە که هەر شەبات که هەر ئەو روژ شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله، نویسریایلی وەناو کەنیسەيل خوەنریەد.» ئمجا ڕەسولەیل و شێخیل وەگەرد گشت کلیسا کەفتنه یەکا تا له ناو خوێان پیایلی دیاری بکەن و وەگەرد پولوس و بەرنابا کلێان بکەنه ئەڕا شار ئەنتاکیه. جا یەهوداێ ماروف وه بەرسابا و سیلاس که وەناو برایل جیگەێ ڕابەری داشتن، هەڵوژاردن. ئمجا ئیجور نامەێگ نویسان و دانه دەسێان: «له ئیمه ڕەسولەیل و شێخیل، برایل ئیوه، وه برایل ناجویلەکەێ ئەنتاکیه و سوریه و کیلیکیه، سڵام! شنەفتیمنه کەسیلێ له ناومان، بی ئەوه که دەستورێگ له ئیمه بیاشتوین، هاتنه و ئیوه وەگەرد قسیەیلیان پەشێو کردنه و سەره لێدان شێواننه. جا ئیمه یەێ دڵ کەفتیمنه یەکا تا پیایلی دیاری بکێمن و وەگەرد عەزیزەیلمان یانێ بەرنابا و پولوس، کلێان بکێم ئەڕا لادان، ئیانه که وەبونەێ ناو خوداوەندمان عیسا مەسیح، گیانێان خستنەسه خەتەر. جا یەهودا و سیلاس کل کردیم تا هەر ئەو چشتیله وه زوان ئەڕادان بویشن. روح‌القودوس و ئیمه ئیه خاس زانستیم که هویچ بار قورسیگ نەخیمنه سەر کوڵدان، بێجگه ئی چشتیل واجوه که خوەدان له هەر چشتێگ که ئەڕا بتیل پیشکەش کریاس و خوین و گوشت گیانەوەریل خنکریای و خیزی، دویرەو بکەن. هەر وەخت له ئی چشتیله پارێز کردین، کار خاسێگ کردینه. ماڵئاوا.» جا ئەوانه کەفتنه ڕێ، چینه ئەڕا ئەنتاکیه و وه ئەوره کلیسا وه دەور یەکەو گردەو کردن و نامەگه دانه پێان. وەختێ نامەگه خوەنین، له ئەو پێخام دڵگەرمکەره، دڵشادەو بین. یەهودا و سیلاسیش که نەبوەتکەر بین، وەگەرد قسیەيل فرەێگ، برایل هاندان و وه قەوەتیانەو کردن. جا قێرێ له ئەوره مەنن، ئمجا براگان وه سڵامەتی خستنیانه ڕێ تا بچنه ئەڕا لاێ ئەوانه که کلێان کردوین. وەلێ پولوس و بەرنابا وه ئەنتاکیه مەنن. جا وەگەرد قێر فرەێگتر خەریک تالیم و مزگانی دان کەڵام خوداوەند بین. وەشون چەن ڕوژ، پولوس وه بەرنابا وەت: «با بچیمنەو ئەڕا شاریلێگ که کەڵام خوداوەند وەناوێان بانگەوازی کردیم و سەرێ بێیمنه براگان و وەزو حاڵیان بزانیم.» بەرنابا تواس یوحەناێ ماروف وه مەرقوسیش وەگەرد خوەێ بوەید، وەلێ پولوس خاس نەزانست کەسێگ که له پامفیلیه ئەوانه هیشتەجێ و تا ئاخر کار وەگەردێان نەمەن، یەێ جارتر وەگەرد خوەێ بوەی. بیه دەمقاڵیان ئەوجورە که له یەکترەکی جیاوه بین. بەرنابا، مەرقوس وەگەرد خوەێ برد و له ڕێ دەریا چیه ئەڕا جەزیرەی قپرس؛ وەلێ پولوس، سیلاس هەڵوژارد، وەشون ئیه که برایل سپاردنەێ دەس فیز خوداوەند، کەفته ڕێ. پولوس له سەر ڕێ سوریه و کیلیکیه، کلیسایل وه قەوەتەو کردیا. پولوس هاته ئەڕا شاریل دربه و لستره. وه ئەوره شاگردێگ تیموتاوس ناو زنەیی کردیا، داڵگێ جویلەکە و ئیماندار بی، وەلێ باوگێ یونانی بی. برایل له شاریل لستره و قونیه، وه خاسێ ناوه لێ بردێان. پولوس تواسیا وەگەرد خوێەو بویدەێ، جا وەبونەێ جویلەکەیلی که وه ئەو مەنتەقه زنەیی کردیان، خەتەنەێ کرد، ئەڕا ئیه که گشت زانستيان باوگێ یونانیە. ئەوانه وەختێ شار وه شار چیان، دەستوریلێگ که ڕەسولەیل و شێخیل وه شار ئورشەلیم گردوین، سپاردیانه مەردم تا ئەوانه وه جێ بارنەێ. جا کلیسایل وەناو ئیمان گیان گردیان و هەرچێ ڕوژه فرەترەو بویان. وەختێ پولوس و هاوڕێەگانی له ناوچەێل فریجیه و غەلاتیه گوزیشتیان، روح‌القودوس ئەڕا رەسانن پێخام خودا وه ناوچەێ ئاسیا نوایان گرد. وەختێ نزیک ناوچەێ میسیه بین، تەقالا کردن بچنه ئەڕا ناوچەێ بیتینیه، وەلێ روح عیسا نەێشتیان. وه ئی بونه، له میسیه ڕەد بین و چینه شار تروئاس. هەر ئەو شەوه، پولوس رویاێگ دی که پیاێگ مەقدونی وساسه نوای، لاڵکیاده پێ و وەتیا: «بەو ئەڕا مەقدونیه و مەیەتمان بیه.» وەختێ ئی رویا دی، زویزی کەفتیمنه ڕێ وەرەو مەقدونیه، چوینکه دڵنیا بیمن که خودا دەنگمان کردێه تا وه ئەوانه مزگانی بێیم. جا، له بەندەر تروئاس وەگەرد کەشتی یەێ ڕاس چیمنه ئەڕا جەزیرەی ساموتراکی و ئی ڕوژەگەێ ڕەسیمنه شار نیاپولیس. له ئەوره چیمنه ئەڕا فیلیپی که یەکی له گرنگترین شاریل ناوچەێ مەقدونیه و ژێر دەس روم بی، چەن ڕوژیگ وه ئەو شاره مەنیمن. ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله، چیمنه دەیشت شار ئەڕا سەر چەمیگ، گومان کردیایم وه ئەوره شونێگ ئەڕا دوعا هەس. جا دانیشتیم و وەگەرد ژنیلێگ که گردەو بوین، قسیه کردیم. یەکی له ئەوانه که گوش دیاد، ژنێگ خوداپەرەس وه ناو لیدیه له مەردم شار تیاتیرا بی و پارچەیل گران قیمەت ئەرخەوانی فروتیاد. خوداوەند دڵی واز کرد تا سەرنج بێیده قسیەیل پولوس. لەشون ئیه که خوەێ و بنەماڵەگەێ خوسڵ تەعمید گردن، پاملمان بی و وەت: «ئەگەر باوەڕ دێرین که وه خوداوەند ئیمان هاوردمه، بان ئەڕا ماڵەگەم و له ئەوره بمینن.» دەس ئاخر قەبوڵ کردیم. وەختێ چیایمنه ئەڕا شونێ که دوعا کردیایم، تەقیایمنه کەنیزێگ که روح پێشگویی داشت و وەگەرد فاڵبینی سود فرەێگ نسیو ئەرواوەگانێ کردیا. ئەوه کەفتیاده شون ئیمه و پولوس و هاوار کردیاد: «ئی پیاێله، خزمەتکاریل خوداێ هەربەرزن و ڕێ نجات وەپێدان جار دەن.» ئەوه ڕوژیل فرەێگ ئیجوره کردیا. دەس ئاخر پولوس تاقەت ناورد و هەڵوگەردێ و وه ئەو روحه وەت: «وه ناو عیسا مەسیح وەپێد دەستور دەم که له ئی دویەته باێده دەیشت!» هەر ئەو ئانه، روح له لێ هاته دەیشت. وەلێ وەختێ ئەرواوەگان ئەو کەنیزه دین ئمید وه سودێان بڕیا، پولوس و سیلاس گردن و کڕاننێانه بازار ئەڕا لاێ دەسڵاتداریل. جا ئەوانه هاوردنه ئەڕا لاێ ماموریل رومی و وەتن: «ئی پیاێله جویلەکەن و شارەگەمان شێواننەسه یەکا. نەریتێگ پەخشەو کەن که درس نیه ئیمه رومیەگان قەبوڵیان بکێمن و وه جێ باریمنێان.» جەماێەت هویژم بردنه پێان و ماموریلیش دەستور دان دڵنگیلێان له وەرێان دەر بارن و وه چو کوتەڵ کویان بکەن. وەختێ خاس کوتەڵ کویان کردن و خستنیانه زندان، وه زندانبان دەستور دان خاس چەوێه پێانەو بود. زندانبان وەختێ ئیجوره دەستور گرد، فڕەیان دا ناو سیەچاڵەگه و پایلێان خسته ناو کوته دار. نزیک نیمەشەو، پولوس و سیلاس دوعا کردیان و ئەڕا ستایش خودا بەیت خوەنیان، زندانییل تریش گوش دیانه لێان، لەناکاوه زەویه لەرزەێگ فره گەورا ڕوی دا، ئەوجورە که بنەواێ زندانەگه کەفته لەرزه. جا زویزی گشت دەرەگان واز بین و زنجیرەگان گشتێان کەفتنه زەوی. وەختێ زندانبانەگه هاته خەوەر و دی دەریل زندان وازن، شمشێرەگەێ کیشا و تواسیا خوەێ بکوشێ، چوینکه فکر کردیا زندانییل دەر چینه. وەلێ پولوس وه دەنگ بەرز هاوار کرد، وەت: «بەڵاێگ ناره سەر خوەد، گشتمان هایمنه ئێرا!» زندانبان داواێ چراخێگ کرد و چیه ناو، وه ترس و لەرزەو کەفته مل پاێ پولوس و سیلاس. ئمجا، هاوردێانه دەیشت و پرسی: «گەورایلم، چه بکەم تا نجات پەێا بکەم؟» جا وەتن: «وه خوداوەند عیسا مەسیح ئیمان بار که خوەد و ئاڵ ماڵەگەد نجات پەێا کين.» جا پێخام خوداوەند ئەڕا خوەێ و گشت کەسیلێ که له ماڵەگەێ بین، وەتن. هەر ئەو ساته له شەو، زندانبان هاوردێانه دەیشت و زامیلێان شورد و زویزی خوەێ و گشت بنەماڵەگەێ خوسڵ تەعمید گردن. ئمجا بردێانه ئەڕا ماڵ خوەێ و سفرەێگ ئەڕاێان دا خست. خوەێ و گشت بنەماڵەگەێ وه بونەێ ئیه که ئیمان هاوردنه خودا دڵشادەو بوین. وەلێ وەختێ بیه ڕوژ، دەسڵاتداریل شار ماموریلێگ کل کردنه ئەڕا لاێ زندانبان، وەتن: «ئەو پیاێله ڕزگار بکه!» زندانبان، پولوس له ئی پێخامه ئاگادار کرد و وەت: «دەسڵاتداریل دەستور دانه که ڕزگاردان بکەم. جا ئێرنگه بانه دەیشت وه سڵامەت بچن.» وەلێ پولوس وەپێان وەت: «ئیمه که شاروەند رومیم، بی دادگایی وه نوای گشت کوتەڵ کومان کردن و خستنەمانه زندان. ئێرنگه توان وه دزیەو ڕزگارمان بکەن؟ هەراێهەر! بەڵکەم خوێان بان و له ئێرا بارنەمانە دەیشت.» ماموریل ئی قسیەیله وه دەسڵاتداریل وەتنەو، ئەوانیش وەختێ شنەفتن که پولوس و سیلاس شاروەند رومن، گەن جورێگ زاورێان چی. جا هاتن وەتن باێه بوەخشین و تا دەم دەر زندانەگه کەفتنه گەردیان و لاڵکیانه پێان له شارەگه بچنه دەیشت. وەختێ پولوس و سیلاس له زندان هاتنه دەیشت، چینه ماڵ لیدیه. وه ئەوره برایل ئیمانداریان دین و هانیان دان. ئمجا وه ئەوره چین. پولوس و سیلاس له شاریل ئامفیپولیس و ئاپولونیا گوزیشتن و هاتنه ئەڕا شار تسالونیکی که کەنیسەی جویلەکەیل وه ئەوره بی. پولوس وه پێ نەریت چیه ئەڕا کەنیسه و سێ ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله، له کتاو موقەدەس وەگەردێان باس کردیاد و ئەڕاێان شێو کردیاد و مدو هاوردیا که باێه مەسیح رەنج بکیشێد و له مردگیل زنیەو بود. ئەوه وەتیا: «ئی عیسا که ئەڕادان جاڕێ دام، هەر ئەو مەسیح وادەدریایەسه.» بڕێگ له ئەوانه، هەر ئیجوره قێر فرەێگ له یونانیەگان خوداپەرەس و جەم گەوراێگ له ژنيل بەناوبانگ که ژمارەیانیش کەم نوی، قانێ بوین و له لاێ پولوس و سیلاس، ئیمان هاوردن. وەلێ جویلەکەیل حەسویی کردن و چەن نەفەر له جکجاێەڵیل بازار وه دەور یەکەو گردەو کردن و وەناو شار ئاژاوەێگ خستنه ڕێ و هویژم بردنه دەر ماڵ یاسون تا پولوس و سیلاس بارنه ناو جەماێەتەگه. وەختێ ئەوانه پەێا نەکردن، یاسون و قێرێ له برایلێان، کڕاننه لاێ دەسڵاتداریل شار و وه هاوار وەتن: «ئی پیاێله که دنیا شێواننەسه یەکا، ئێرنگه هاتنەسه ئێرا و یاسون بردێەسێانه ئەڕا ماڵ خوەێ. ئیانه گشتێان له فەرمانیل قیسەر مل چەفتەو کەن و ئویشن پادشاێگ تر هەس وه ناو عیسا.» وەختێ مەردم و دەسڵاتداریل شار ئیه شنەفتن، توڕه بین. ئمجا له یاسون و ئەو باقیان گرەوی گردن و ڕزگاریان کردن. برایل شەوەناو پولوس و سیلاس کل کردنه ئەڕا بیریه. ئەوانه وەختێ ڕەسینه ئەوره، چینه ئەڕا کەنیسەی جویلەکە. جویلەکەیل نیشتەجێ ئەوره له جویلەکەیل تسالونیکی نەجیم تر بین. ئەوانه کەڵام خودا وه تاسەوه قەبوڵ کردن و هەر ڕوژ وردەو بویانه کتاو موقەدەس تا وه ڕاسدرسی قسیەیل پولوس دڵنیا بون. هەر ئیجوره، قێر فرەێگ له جویلەکەیل و قێر فرەێگ له ژن و پیاێل بەناوبانگ یونانی ئیمان هاوردن. وەلێ وەختێ جویلەکەیل تسالونیکی زانستن که پولوس وه بیریەیش کەڵام خودا بڵاو کێ، چینه ئەوره و مەردم گاڵدان و شێرێان کردن. ئمجا برایل زویزی پولوس کل کردنه وەرەو لیوەێ دەریا، وەلێ سیلاس و تیموتاوس وه ئەوره مەنن. هاوڕێیل پولوس تا شار ئاتن وەگەردیەو بین، وەشون ئەوه که ئەڕا سیلاس و تیموتاوس دەستور گردن که هەر چه زویتر خوێان برەسننه پولوس، وه ئەوره چین. وەختێ پولوس وەناو ئاتن چەوەڕێ ئەو دو نەفەره بی، له ئیه که دوینیاد شار پڕ له بتیله، فره پەشێو بی. جا له کەنیسه وەگەرد جویلەکەیل و یونانیەگان خوداپەرەس هەر ئیجوره هەر ڕوژ وه مەێدان شار وەگەرد ڕێویاریل باس کردیا. بڕێگ له فیلسوفیل فرقەیل ئپیکوری و ڕەواقییش وەگەردیەو باس کردیان. بڕێگیان وەتیان: «ئی وڕاوەکەره چه تواێ بویشی؟» بڕێگتریان وەتیان: «دیاره بانگەوازی ئەڕا خودایل بێگانه کەێ.» چوینکه پولوس، مزگانی عیسا و زنیەو بوین مردگیل دیاده پێان. ئمجا گردنەێ و بردنێ ئەڕا چیاێگ وه ناو ئاریوپاگوس، شونێگ که مەردم وه ئەوره گردەو بویان، وه ئەوره وەپێ وەتن: «ئێ تویەنیم بزانیم ئی تالیم نوه چەس که تو باسێ کەی؟ قسیەیلد وه گوش ئیمه ئەڵاجوی تێ. جا توایم بزانیم ماناێ چەس.» گشت ئاتنیێل و غەریویلێگ که وه ئەوره زنەیی کردیان، بێجگه ئیه که وەخت خوێان وه باس کردن و شنەفتن له باوەت باوەڕیل تازه بێەنه سەر، کارێگ نیاشتن. جا پولوس له ناوڕاس ’ئاریوپاگوس‘ وساد و وەت: «ئێ پیاێل ئاتنی، دوینم که له هەر باوەتەو فره دیندارین. وەختێ وەناو شار گەردیام و نوڕیامه ئەو چشته که پەرەسینێ، قوروانگاێگ دیمەو که وه ملێ نویسریاوی: ”پیشکەش وه خوداێ نەناسریای“. ئێرنگه، ئەو چشته که ئیوه نیەناسینێ و پەرەسینێ، ئەڕادان جار دەم. «خوداێگ که جهان و هەر چی که ها ناوێ وه دی هاورد، ساێو ئاسمان و زەویه و وەناو مابەدیل درس کریا وه دەس بەشەر نیشتەجێ نیود. دەسیل بەشەری نیەتویەنی خزمەتێگ وەپێ بکێ، جوری که هەوەجی بکەفێه چشتێ، چوینکه ئەوه خوەێ زنەیی و هناس و هەر چشتێگتر وه گشت ئایەمیل بەخشێد. ئەیو هەر ملەتێگ له بەشەر له یەێ ئنسان وه دی هاورد، تا وه سەرئانسەر زەوی نیشتەجێ بون؛ زەمانیل دیاری کریا و مەرز ئەڕا نیشتەجێ بوینیان داناس. تا مەردم مینێ خودا بکەن و هاتێ وەختێ مینێ کەن پەێاێ بکەن هەرچەن له هویچ کاممان دویر نیه. چوینکه وەناو ئەیوه که زنەیی کەیمن و جولێیمن و هیمن؛ ئەوجورە که بڕێگ وه شاعریلدان وەتنه: ”ئیمه له نەتەوەێ ئەوەیمنه.“ «جا چوینکه نەتەوەێ خودایم، نەبایه ئیجوره فکر بکێم که خودا بوین جور تەڵا یا نقره یا کوچگیگه، که وەگەرد هونەر و تویەنایی ئایەم وێنەێ پێکەرێگ تاشیاوی. خودا وه جاران وه ڕوی ئیجور نەزانیگ چەوێ بەسیاد. وەلێ ئێرنگه وه گشت مەردم وه هەر شونێگ دەستور دەی که توبه بکەن. چوینکه ڕوژیگ دیاری کردێه که وەناوێ له ڕێ پیاێگ که دەسنیشانێ کردێه، جهان داداپەروەرانه داوەری کەێ. جا وەگەرد زنیەو کردنێ له مردگیل، گشتیەکی له ئی کاره دڵنیاوه کردێه.» وەختێ له باوەت زنیەو بوین مردگیل شنەفتن، بڕێگ بزگەخەنه دان، وەلێ بڕێگتر وەتن: «یەێ جارتر توایم لێ باوەته له لێد بشنەفیم.» وه ئیجوره پولوس له شورا چیه دەیشت. وەلێ چەن نەفەرێگ کەفتنه شونێ و ئیمان هاوردن. دیونیسیوس که یەکیگ له شوراێ ’ئاریوپاگوس‘ بی هەرئیجوره ژنێگ وه ناو داماریس و چەن نەفەرتریش له ئیانه بین. جا وەشون ئیه، پولوس شار ئاتن هیشتەجێ و چیه ئەڕا شار قورنتوس. وه ئەوره جویلەکەێگ ئاکیلا ناو دی که له مەردمیل پونتوس بی، تازه وەگەرد ژنەگەێ پریسکیلا له ئیتالیاوه هاتوی، چوینکه کلودیوس قیسەر دەستور داوید گشت جویلەکەیل له روم بچنه دەیشت. پولوس چی بوینیدیان، جا چوینکه کەسب و کارێ جور ئەوانه دەوار دویڕانن بی، مەنه لاێان و وەگەردێان کار کرد. ئەوه هەر شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله، وەناو کەنیسه باس کردیاد و تەقالا کردیاد تا جویلەکەیل و یونانیەگان قانێ بکێ. وەختێ سیلاس و تیموتاوس له مقدونیه هاتن، پولوس گشت وەخت خوەێ خەریک بانگەوازی کەڵام خودا کرد و وه جویلەکەیل شاێەتی دیاد که عیسا هەر ئەو مەسیحەسه. وەلێ وەختێ له ڕوی وسان و خراو دانه پێ، وه نیشانەی ئیه که ئاگر خەزەو خودا باێده مل سەریانەو، توز بەتیەگەێ تەکان و وەت: «خویندان وه مل خوەدان! من بێتاوانم. له ئیەولا، چمه ئەڕا لاێ ناجویلەکەیل.» ئمجا پولوس له کەنیسەگه جێ وه جێ بی و چیه ئەڕا ماڵ پیاێگ خوداپەرەس وه ناو تیتوس یوستوس، که ماڵەگەیشێ له لاێ کەنیسه بی. کریسپوس، سەروک کەنیسه، خوەێ و گشت بنەماڵەگەێ وه خوداوەند ئیمان هاوردن. هەر ئیجوره قێر فرەێگ له مەردم شار قورنتوس وەختێ پێخامەگه شنەفتن، ئیمان هاوردن و خوسڵ تەعمید گردن. یەێ شەو خوداوەند له رویا وه پولوس وەت: «زاورد نەچود! قسیه بکه و بێدەنگ مەو! ئەڕا ئیه که مه هامه گەردد و هویچکەس دەس خوەێ دریژەو نیەکێ تا بەڵاێگ وەسەرد بارێ، ئەڕا ئیه که وەناو ئی شاره مەردم فرەێگ هن منن.» جا پولوس یەێ ساڵ و کوتێگ وه ئەوره مەن و پێخام خودا وەپێان تالیم دا. وەلێ وەختێ گالیو، فەرمانرەواێ شار ئەخائیه بی، جویلەکەیل دەس وه یەکی کردن و ڕشیانه سەر پولوس و بردنێ ئەڕا دادگا، وەتن: «ئی پیا مەردم وادار کێ تا وەگەرد ڕێ رەوشتێگ وه پێچەوانەێ شەریعەت، خودا بپەرەسن.» وەلێ وەختێ پولوس تواس قسیه بکێ، گالیو وه جویلەکەیل وەت: «ئێ جویلەکەیل، ئەگەر کار خەڵافێگ یا جرم شەڕئاشوێگ له بین بود، مه مدوێگ داشتم تا شکایەتەگەدان بشنەفم. وەلێ وەختێ وه سەر کەلیمەیل و ناویل و شەریعەتدانه، جا خوەدان بخەنێ یەک. من نیەتوام له باوەت ئیجور کاریلێ داوەری بکەم.» جا له دادگا دەرێان کرد. ئەوانیش گشتێان سوستنس، سەروک کەنیسه گردن و وه نوای دادگا دانه لێ. وەلێ گالیو گوشە لێان نەتەکان. وەشون ئیه که پولوس ڕوژیل فرەێگ وه قورنتوس مەن، وەگەرد برایل ماڵئاوایی کرد و له ڕێ دەریا چیه ئەڕا سوریه، پریسکیلا و ئاکیلایش وەگەردێەو بین. ئەوه وه شار کنخریه سەر خوەێ تاشی، چوینکه ئیجوره نەزر کردوی. وەختێ ڕەسینه شار ئەفسوس، پولوس ئەوانه هیشتەجێ و خوەێ چیه ئەڕا کەنیسه و وەگەرد جویلەکەیل نیشته قسیه و باس کردن. له لێ تواسن ماوەێ فرەترێگ وەگەردێان بمینێ، وەلێ قەبوڵ نەکرد. وەگەردێان ماڵئاوایی کرد، وەت: «ئەگەر خودا بتواێ وه دواره تیەمەو ئەڕا لادان.» ئمجا سوار کەشتی بی و ئەفسوس هیشتەجێ. وه شار قیسەریه له کەشتی داوەزی، وەرەو شار ئورشەلیم چی و وەشون ئیه که سەرێگ دا کلیسا چیه ئەڕا شار ئەنتاکیه. پولوس ماوەێگ وه ئەوره مەن و وه دواره چیه گەردیان، وه سەرئانسەر وڵاتیل غەلاتیه و فریجیه شون وه شون گەردیاد و گشت شاگردیل وەناو ئیمانێان وەقەوەتەو کردیاد. وه ئەو ڕوژیله، جویلەکەێگ، وه ناو ئاپولوس، له مەردمیل شار ئەسکەنەریە، هاته ئەڕا ئەفسوس. ئەوه قسیەکەر تویەناێگ بی و له کتاو موقەدەسیش فره زانستیاد؛ ئەوه له ڕێ خوداوەند تالیم گردوی و وه روحێگ پڕ له شور و شوق، چشتیلی له باوەت عیسا وه درسی تالیم دیاد، هەر چەن تەنیا له تەعمید یەحیا خەوەر داشت. ئەوه وه ئازایی وەناو کەنیسه شرو کرده قسیه کردن. وەختێ پریسکیلا و ئاکیلا قسیەیلێ شنەفتن، بردنێ ئەڕا ماڵ خوێان و ڕێ خودا درستر یاێ دان. وەختێ ئاپولوس تواسیا بچوده ئەڕا ئەخائیه، برایل هانێ دان و ئەڕا شاگردەگان نویسان تا وه گەرمی بچنه پیریەو. وەختێ ئاپولوس ڕەسیه ئەوره، وه کەسیلێگ که له ڕێ فیز ئیمان هاوردوین، مەیەت فرەێگ دا. چوینکه وه هێزەو وه نوای گشتیەکی وەگەرد جویلەکەیل قسیه و باس کردیا، باوەڕیلێان وەگەرد مدویل قورس ڕەد کردیاد و له ڕێ کتاو موقەدەس سابت کردیاد که عیسا هەر ئەو مەسیح وادەدریایەسه. ئەو وەخته که ئاپولوس وەناو شار قورنتوس بی، پولوس له مەنتەقەیل ناوەین، ڕەد بی و ڕەسیه شار ئەفسوس. وه ئەوره چەن نەفەر شاگرد پەێا کرد و له لێان پرسی: «ئێ وەختێ ئیمان هاوردین، روح‌القودوس گردینەوەر؟» وەتن: «ئیمه تەنانەت نەشنەفتیمنه که روح‌القودوس هەس.» وەپێان وەت: «ئێ چ خوسڵ تەعمیدی گردینه؟» وەتن: «تەعمید یەحیا.» پولوس وەت: «تەعمیدێگ که یەحیا دیاد، تەعمید توبه بی. ئەوه وه مەردم وەتیا ئیمان بارنه کەسێگ که وەشونیەو تێد، یانێ وه عیسا.» وەختێ ئیه شنەفتن، وه ناو خوداوەند عیسا تەعمید گردن. جا وەختێ پولوس دەس ناده ملێان، روح‌القودوس هاته سەریان و وه زوانیلتر قسیه کردن و نەبوەت کردن. ئەو پیاێله، گشتێان نزیک دوانزه نەفەر بین. ئمجا پولوس چیه ئەڕا کەنیسه و ئەوره سێ مانگ وه ئازای قسیه کردیاد و له باوەت پادشاێ خودا، مەردمەگه قانێ کردیاد. وەلێ بڕێگیان کەلەڕەقی کردیان و نەچیانه ژێر بار و ئیمان ناوردیان و وه نوای مەردمەگه، وه ئی ڕێه خراو وەتیان. جا پولوس له لێان دویرەو گرد و شاگردیلێ وەگەرد خوەێ برد، هەر چی ڕوژه وه تالار تیرانوس خەریک قسیه و باس بی. ئیه ئەڕا ماوەێ دو ساڵ بەردەوام بی، جورێ که گشت نیشتەجێیل ناوچەێ ئاسیا، چ جویلەکە و چ یونانی، کەڵام خوداوەند شنەفتن. خودا وه دەس پولوس موجزەیل سەر سڕ هاوەرێ کردیاد، ئەوجورە که مەردم دەسریل و پێشبەنیلی که خواردیانه قێ گیانێ، بردیانه ئەڕا نەخوەشیل و نەخوەشییلیان خاسەو بیاد و روحیل شەڕئاشو له لێان چیانه دەیشت. ئمجا قێرێ له جنگریل دەورەگەرد جویلەکەیش تەقالا کردیان ناو خوداوەند عیسا ئەڕا کەسیلێ که روحیل شەڕئاشو ها ناوێان، وه کار بوەن. ئەوانه وەتیان: «وه ناو عیسا، ئەوه که پولوس له باوەتێ ئویشێ قەسەمدان دێم!» هەفت کوڕیل ئسکیوا، یەکی له سەران کاهنيل جویلەکە، ئی کاره کردیان. وەلێ روح شەڕئاشو جواویان دا: «عیسا ناسم، پولوسیش ناسم، وەلێ ئیوه کین؟» جا پیاێگ که روح شەڕئاشو داشت پەلاماریان دا و وه سەر گشتێان زاڵ بی و جوری دا لێان که ڕویت و زامدار له ئەو ماڵه دەر چین. ئی هەڵکەفته ڕەسیه گوش نیشتەجێیل ئەفسوس، چ جویلەکە و چ یونانی گشت خەوەردار بین، ترس هاته سەر گشتێان، جوری که فره حرمەت ناو خوداوەند عیسا گردیان. هەرئیجوره فره له کەسیلێ که ئیمان هاوردوین، هاتنه نوا و ئاشکرا کارەگانێان وه زوان هاوردن. قێر فرەێگ له لێان که وەرجەوە جادوکەری کردیان، کتاویلێان گردەو کردن و وه نوای چەو گشتیەکی سزاننێان. وەختێ نرخ کتاوەگان حساو کردن، پەنجا هەزار سکەێ نقره بی. هەر ئیجوره، کەڵام خوداوەند پەخشەو بویاد و قەوەت گردیاد. جا لەشون ئی هەڵکەفتیلە، پولوس وە ڕێنمایی روح تواس تا له ڕێ مەقدونیه و ئەخائیه، بچوده ئەڕا شار ئورشەلیم. وەت: «وەشون ئیه که چیمه ئەوره، باێه سەرێگیش بێەمە روم.» ئمجا دو نەفەر له یاریدەریلێ، تیموتاوس و ئراستوس کل کرد ئەڕا مەقدونیه و خوەێ قێرێ وه ناوچەێ ئاسیا مەن. وه ئی زەمانه، وەبونەێ ئی ڕێه ئاژاوەێ گەوراێگ کەفته ڕێ. ئەڕا ئیه که نقرەکاریگ دیمیتریوس ناو، که پێکەریل نقرەیی له ئارتمیس درس کردیاد و له ئی ڕێه ئەڕا وساکاریل، کار خاس پڕ مەمەریگ گورجەو کردوی، ئمجا کارکەریل خوەێ و هاوکاریلێ گردەو کرد و وەپێان وەت: «پیاێل، زانين که دەوڵەمەنیمان له ئی کارەسه. ئەوجورە که دوینین و شنەفین، ئی پولوسه نه تەنیا وەناو ئەفسوس، بەڵکەم هەڵاێه وه سەرئانسەر ئاسیا، فرەێگ له مەردم قانێ کردێه و له ڕێ دەریان کردێه. ئەوه ئویشێ خودایل درس کریاێ وه دەس بەشەر، خودا نین. جا ئی خەتەره هەس که نه تەنیا کارەگەمان له رەونەق بکەفێ، بەڵکەم مابەد خوداێ گەورامان ئارتمیس هویچ وه حساو باێ و ئەوه که وه ئاسیا و سەرئانسەر جهان پەرەسیێد، گەورایی خوەێ له دەس بێی.» وەختێ ئیه شنەفتن، فره توڕه بین، هاوار کردن «گەوراس ئارتمیس ئەفسوسیێل!» ئاژاوە کەفته ناو گشت شارەگه! مەردم هویژم بردن و گایوس و ئاریستارخوس که له مەردم مەقدونیه و له هاوڕێیل پولوس بین، کڕاننێانه ناو تماشاخانەێ شار. وەلێ وەختێ پولوس تواسیا بچوده ناو جەماێەتەگه، شاگردەگان نەێشتن. تەنانەت بڕێگ له گەورایل ئاسیا که له ڕەفیقەیلێ بین، پێخام ئەڕاێ کل کردن، لاڵکیانه پێ تا پا نەنێده ناو تماشاخانەێ شار. جەماێەت سەره له لێان شێوێاوی. گشت هاوار کردیان هەر کەس چشتێ وەتیا و فره له لێان نيەزانستیان ئەڕا چه گردەو بینه. وەلێ بڕێگ گومان کردن ئەسکەنەر گشت کارەس، چوینکه جویلەکەیل ئەوه خستوینەی نوای جەماێەتەگه. ئەویش وه ئێشارەێ دەسەو، له مەردم تواس بیدەنگ بون و تەقالا کرد له لاێ جەماێەتەگه دەفا بکێ. وەلێ وەختێ مەردم فامین ئەوه جویلەکەس، گشتێ وه یەکەو، نزیک دو سات هاوار کردیان: «گەوراس ئارتمیس ئەفسوسیێل!» دەس ئاخر، داروخەێ شار جەماێەتەگه ئارام کرد و وەت: «ئێ پیاێل ئەفسوس، کیه که نەزانی شار ئەفسوس نگابان مابەد ئارتمیس گەورا و پێکەرەگەێ ئەوەسه که له ئاسمانەو هاتیەسه خوار؟ جا وەختێ نیەود ئیانه حاشا کرد، باێه ئارام بوین و وه پەله کارێ نەکێن. ئی پیاێله که هاوردینەسه ئەڕا ئێرا، نه له مابەدەگەمان دزی کردنه و نه وه خودامان کفر کردنه. جا ئەگەر دیمیتریوس و هاوکاریل وساکارێ که هانه گەردێ بخت وه کەسێگ دێرن، دەر دادگا وازه و داوەریلیش هەن. تویەنن بختەگەیان بوەنه ئەڕا ئەوره. وەلێ ئەگەر داواێ چشتێ تر کین، باێه ناو جەلەسەێ ڕەسمی ئەنجومەن شار بخینێ یەک. چوینکه زاورم له ئەوه چود که وەبونەێ هەڵکەفتیل ئیمڕو، بخت شوڕش بکەنه پێمانەو. ئەگەر ئیجوره بود نیەتویەنیم مدوێگ ئەڕا ئی ئاژاوە باریم.» ئیه وەت و جەماێەتەگه تەفرتوینا کرد. وەختێ ئاژاوەگه خەفت، پولوس شاگردەگان چڕێ و وەشون ئیه که هانێان دا، وەگەردێان ماڵئاوایی کرد و وەرەو مقدونیه کەفته ڕێ. وەختێ له ئەو مەنتەقەیله ڕەد بویاد، وەگەرد قسیەيلێ ئیمانداریل فره دڵگەرمەو کردیا، تا ڕەسیه یونان و سێ مانگ وه ئەوره مەن. وەختێ تواسیا وەگەرد کەشتی بچوده سوریه، جویلەکەیل ئەڕاێ نەخشه کیشان. جا تواس له ڕێ مقدونیه باێدەو. هاوڕێیلی ئیانه بین: له مەردمیل شار بیریه سوپاتروس کوڕ پیرروس، له مەردمیل شار تسالونیکی ئاریستارخوس و سکوندوس، له مەردمیل شار دربه گایوس، له مەردمیل ناوچەێ ئاسیا تیخیکوس و تروفیموس و تیموتاوس. ئەوانه وەرجه ئیمه چین و وەناو شار تروئاس چەوەڕێمان کردیان. وەلێ ئیمه وەشون جەشن فەتیره، له شار فیلیپی سوار کەشتی بیمن و وەشون پەنج ڕوژ، وه بەندەر تروئاس ڕەسیمنه پێان و یەێ هەفته وه ئەوره مەنیمن. وه یەکمین ڕوژ هەفته، ئەڕا نان ئێوارەێ موقەدەس وه دەور یەکا گردەو بیمن. پولوس ئەڕا مەردم بانگەوازی کردیا، چوینکه تواسیا ئی ڕوژەگەێ بچود، قسیەیلی تا نسمه شەو وه دریژا کیشا. وه ئەو باڵاخانەێگ که وەناوێ گردەو بویمن، چراخ فرەێگ بی. جوانێگ که ناوێ ئفتیخوس بی وەناو دەروەچەێگ دانيشتوی، هەر ئەوجورە که پولوس قسیه کردیاد، توزه توزه خەو قورسیگ گردێ، لەناکاوه له پوش سێیەم کەفته خوار، وەختێ هێزێ دان مردوی. پولوس چیه خوار و خوەێ خسته ملێ و گردێ باوش و وەت: «ڕخدان نەچود، گیانێ دەر نەچیه!» ئمجا پولوس چیه بان و نان لەت کرد و خوارد. ئەوه تا شەوەکی شەفەق وەگەردێان قسیه کرد، وەشونێ وه ئەوره چی. مەردم ئەو جوانه زنی بردنێ ماڵ و له ئی باوەته گشتێان دڵنەوایی گردن. وەلێ ئیمه سوار کەشتی بیمن و چیمنه ئەڕا بەندەر ئاسوس، تا هەر ئەوجورە که پولوس قەرار هیشتوی، ئەویش سوار کەشتی بکێم، چوینکه تواسیا له ڕێ وشکای تا ئەوره بچود. جا وەختێ پولوس وه ئاسوس دیمن، سوار کەشتی کردیمنەێ و چیمنه ئەڕا بەندەر میتیلینی. وه ئەوره وەگەرد کەشتی چیمن و ئی ڕوژەگەێ ڕەسیمنه ڕوی وه ڕوی جەزیرەی خیوس. ئەڕا ڕوژ دویم چیمنه جەزیرەی ساموس و ئی ڕوژەگەێ، ڕەسیمنه بەندەر میلیتوس. چوینکه پولوس تواسیا له ڕێ دەریا له لاێ ئەفسوس ڕەد بود تا وەختەگەێ له ناوچەێ ئاسیا له دەس نێی، چوینکه پەله کردیاد ئەگەر بویاد، ڕوژ جەشن پنتیکاست وه شار ئورشەلیم بود. پولوس له میلیتوس پێخامێگ ئەڕا ئەفسوس کل کرد و شێخیل کلیسا چڕیه لاێ خوەێ. وەختێ هاتنه ئەڕا لاێ، وەپێان وەت: «ئیوه زانین که وه یەکمین ڕوژی که پا نامه ناوچەێ ئاسیا، گشت وەختیلێگ که وەگەرددان بیم وەناودان چوی زنەیی کردمه. چوی وه بێ فیسی و ئەسر چەویلم خوداوەند خزمەت کردمه و سەختییلی که وەبونەێ دەس وه یەکی کردنیل جویلەکەیل هاتیەسه سەرم، تاموڵ کردمه. ئیوه زانين وه هەر چی که ئەڕادان فایده داشتیه دریخ نەکردمه، بەڵکەم پێخامەگه وەپێدان بانگەوازی کردمه، چ وەناو جەم و چ وەناو ماڵيلدان تالیمدان دامه. هەم وه جویلەکەیل و هەم یونانیەگان شاێەتی دامه که باێه توبه بکەن و ڕوی بارنه خودا و ئیمان بارنه خوداوەند ئیمه عیسا مەسیح. «ئێرنگه، روح خودا داسەمە وەر بچمه ئەڕا ئورشەلیم و نيەزانم وه ئەوره چه تێدە سەرم؛ بێجگه ئیه که روح‌القودوس وه هەر شارێگ شاێەتیه پێم دەی که زندان و بەرد چەوەڕێمه. وەلێ هویچ قێرێگ ئەڕا گیان خوەم دانەنامه، تەنیا تاسەێ مه ئیەسه، ئەگەر بتویەنم دەور خوەم و خزمەتی که له خوداوەند عیسا گردمه، تا وه ئاخر برەسنم و وه ئینجیل فیز خودا شاێەتی بێەم. «ئێرنگه زانم هویچکام له ئیوه که وه ناودان گەردیمه و بانگەوازی پادشاێ خودا ئەڕادان کردمه، دی چەودانه ناو چەوم نیەکەفێ. جا ئیمڕو شاێەتی دەم و وەپێدان ئویشم که مه له خوین گشتدان بێتاوانم، چوینکه گشت کەڵام خودا بێ کەم کوتی ئەڕدان جار دامه. هوشدانه خوەدان و گشت ڕیەنێگ بود که روح‌القودوس ئیوه کردێەسه هێوەتکەر وه سەریان. شوانی کلیساێ خودا بکەن که وه خوین خوەێ سەندیەسێ. زانم وەشون ئیه که چیم، گورگێل دڕنه تیەنه ناودان، که بەزەیێان وه ڕیەنەگه نیەتێی. تەنانەت وەناو خوەدان کەسیلێگ پەێا بون که ڕاسی چەواشه کەن، تا شاگردیل بکەنه پێرەو خوێان و له ڕێ وه دەر بکەن. جا هوشدان بود و له هویردان نەچود که من وه ماوەێ سێ ساڵ تەمام شەو و ڕوژ، وه ئەسر چەویلم وه ئاموژیاری کردن گشتدان نەوسامەسەو. «ئێرنگه ئیوه سپارمه خودا و کەڵام فیز ئەیو، که تویەناس ئیوه وەناو ئیماندان بنێده سەر پاوه و بەەرکەتیلێ که میراتی ئیمانداریل وه مەسیحه، بوەخشێده پێدان. چەومه دەس کەسێگەو نویه تا نقره و تەڵا یا دڵنگێ بێیده پێم. خوەدان زانين که وه دەس خوەم، هەوەجییل خوەم و هاوڕێیلم پەرچەو کردمه. گشت جوری نیشاندان دامه که باێه رەنج و زامەت فرەێگ بکیشیم تا بتویەنیم دەستەنگیل مەیەت بێیم، قسیەيل خوداوەند عیسا وه هویرمان بود که خوەێ فەرمایش کرد: ”بەخشین له گرتن بەختەوەرتره.“» وەختێ قسیەیلی تەمام کرد، وەگەرد گشتێان زرانی دا و دوعا کرد. گشتێان تێر پڕ گیره کردیان و گردیانەێ باوشەو و ماچێ کردیان. ئەو چشته که فرەتر وه گشتێ خەمبارێان کردیا، ئی قسیەێ بی که وەت «دی چەودانه ناو چەوم نیەکەفێ.» ئمجا تا لاێ کەشتیەگه وەگەردیەو چین. وەختێ له لێان جیاوه بیمن، له ڕێ دەریاوه یەێ ڕاس چیمن تا جەزیرەی ’کاس‘. ئی ڕوژەگەێ، ڕەسیمنه جەزیرەی رودس و وەشونیەو ڕەسیمنه جەزیرەی پاتارا. وه ئەوره کەشتێگ دیمنەو که چیاده ئەڕاێ ناوچەێ فینیقیه. جا سوار بیمن و چیمن. ئمجا جەزیرەی قپرس له لاێ چەپمان دیمن و ڕەدێ کردیم، چیمن وەرەو وڵات سوریه و له بەندەر سور داوەزیمن، چوینکه وه ئەوره باێه بار کەشتیەگه خاڵی بکردیان. جا وه ئەوره شاگردیل دیمنەو و هەفت ڕوژ وه لاێان مەنیمن. ئەوانه وه ڕێنمایی روح خودا وه پولوس وەتن نەچوده ئەڕا شار ئورشەلیم. وەختێ ماوەێ مەننمان وه ئەوره تەمام بی، کەفتیمنه ڕێ. شاگردیل گشتێان وەگەرد ژن و مناڵیلیان تا دەیشت شار وەگەردمان هاتن. وه لیوەێ دەریا زرانی دایمن و دوعا کردیم. وەشون ماڵئاوایی، سوار کەشتی بویمن و ئەوانیش چینەو ئەڕا ماڵ خوێان. له سور کەفتیمنه ڕێ تا ڕەسیمنه شار پتولمائیس. وه ئەوره چیمنه دێن براگانمان و یەێ ڕوژ وه لاێان مەنیمن. ئی ڕوژەگەێ، له ئەوره چیمن و هاتیمنه شار قیسەریه وه ماڵ فیلیپوس مزگانیدەر، یەکی له ئەو هەفت نەفەره که له ئورشەلیم دەسنیشان کریاوین، جا مەنیمنه لاێ. ئەوه چوار گله دویەت ئازەو داشت که نەبوەت کردیان. وەشون چەن ڕوژ که له ئەوره بویمن، نەبوەتکەرێگ ئاگابوس ناو له ناوچەێ یەهودیەوه هات. ئەوه هاته ئەڕا لاێ ئیمه و قەێوەنەگەێ پولوس گرد و دەس و پاێ خوەێ بەساد و وەت: «روح‌القودوس فەرمایش کەێ: ”جویلەکەیل ئورشەلیم ساێو ئی قەێوەنه هەر ئیجوره بەسنێ و دەنێ دەس ناجویلەکەیل.“» وەختێ ئیه شنەفتیم، ئیمه و مەردمیل ئەوره لاڵکیایمنه پولوس که نەچوده ئەڕا ئورشەلیم. وەلێ پولوس جواو دا: «چەدانه گیره کین و دڵم شکنین؟ مه گورجەو بیمه ئەڕا ناو خوداوەند عیسا نه تەنیا بچمه زندان، بەڵکەم وه ئورشەلیم بمرم.» وەختێ دیمن قانێ نیود، وازه لێ هاوردیم و وەتیم: «با هەر چی خاست خوداوەنده، بکرێ.» جا وەشون ئەو ڕوژیله، گورجەو بیمن و چیمنه ئەڕا ئورشەلیم. بڕێگ له شاگردەيل نیشتەجێ شار قیسەریەیش وەگەردمان هاتن و ئیمه بردنه ئەڕا ماڵ مناسون، له مەردمیل قپرس که یەکی له کویەنه شاگردەيل بی. وەختێ ڕەسیمنه ئورشەلیم، برایل وه گەرمی هاتنه پیریمانەو. ئی ڕوژەگەێ وەگەرد پولوس چیمنه ئەڕا لاێ یاقوب. شێخیل گشتێان وه ئەوره بین. پولوس وەشون حاڵ حەواڵ کردن، ئەڕاێان وەت که خودا له ڕێ خزمەت ئەوه چ کاریل فرەێگ وەناو ناجویلەکەیل کردێه. وەختێ شنەفتن، ستایش خودا کردن. ئمجا وه پولوس وەتن: «ئێ برا، هەر ئەوجورەکە دوینی هەزاران جویلەکە ئیمان هاوردنه و گشتێان ئەڕا شەریعەت غیرەت دێرن. ئیجوره وەناوێان چاو کەفتیه که تو گشت جویلەکەیلی که وەناو ناجویلەکەیل زنەیی کەن، تالیم دەێ که له موسا هەڵوگەردیەن و وەپێان ئویشێ مناڵیلیان خەتەنه نەکەن و وه پێ نەریت ئیمه زنەیی نەکەن. ئێرنگه چه باێه بکێم؟ بی خەڵاف، شنەفن که تو هاتیدە. جا هەر چی وەپێد ئویشیم، بکه. چوار پیا هانه لامان که نەزرێگ دێرن. ئی پیاێله بوه و وەگەردێان نەریت پاکەو بوین وه جێ بار و خەرجیان بيه تا بتویەنن سەریلیان بتاشن. ئەوسا گشت زانن ئی چشتیله که له باوەت تو وەتریاس درودەلەسەس، بەڵکەم تنیش شەریعەت ئەزمەت گرید و وه پێ ئەوه زنەیی کەی. وەلێ له باوەت ئیمانداریل ناجویلەکه، نامەێگ کل کردیم و حوکم کردیم که باێه له خوراک پیشکەشی وه بتیل و خوین و گوشت گیانەوەریل خنکریای و خیزی پارێز بکەن.» ئمجا پولوس ئی ڕوژەگەێ ئەو پیاێله وەگەرد خوەێ برد و نەریت پاکەو بوین وه جێ هاورد. وەشونێ چیه ناو مابەد خوداوەند، تا تەمام بوین ڕوژیل پاکەو بوین که ئەڕا هەر کامێان قوروانی باێه پیشکەش بکردیان، وەپێان بویشی. چشتێ وه ئاخر هەفت ڕوژ پاکەو بوین نەمەنوی که چەن گله جویلەکە له ناوچەێ ئاسیا، دین که پولوس ها ناو مابەد. ئەوانه گاڵ جەماێەتەگه دان و گردنەێ، هاوار کردیان: «ئێ ئێسرائیلیل، مەیەتمان بێەن؛ ئیه هەر ئەوەسه که وه گشت جێ وه دشمەنی قەوم ئیمه و شەریعەت و ئی شونه، گشتیەکی تالیم دەێ. تەنانەت یونانیەگانیش هاوردێەسه ناو مابەد و ئی شون موقەدەسه ناپاکەو کردێه.» چوینکه وەرجەوە تروفیموس ئەفسوسی وەناو شار وەگەرد پولوسەو دوین و فکر کردیان پولوس بردێەسێ ناو مابەد. ئمجا شارەگه گشتێ بیه ئاژاوە! مەردمەگه له هەر لاێگەو هویژم هاوردن و پولوس گردن، له مابەد کیشانێ دەیشت و زویزی دەریل مابەد له پشت سەریان بەسان. وەختێ تواسیان بکوشنێ، خەوەر ڕەسیه فەرماندەێ سپاهییل رومی که ئورشەلیم گشتێ بیەسه ئاژاوە. ئەوه زویزی وەگەرد سەربازیل و ئەفسەرەیلێ دەویه ناو جەماێەتەگه. وەختێ جەماێەتەگه فەرمانده و سەربازەگانی دین، له کوتاین پولوس دەس کیشان. فەرماندەگه هاته نزیک و پولوس دەسگیر کرد و دەستور دا وەگەرد دو گله زنجیر بوەسنێ. ئمجا پرسی که ئەوه کیه و چه کردێه. قێرێ له جەماێەتەگه وه دەنگ بەرز یەێ چشت وەتیان و بڕێگتر چشتێگتر. ئەوقره قرموقاڵ فره بی که فەرماندەگه نەتویەنست ڕاسەگەی بزانێ، دەستور دا پولوس بوەنه ئەڕا قەڵاگه. وەختێ پولوس ڕەسیه پاێ پلەی قەڵاگه، سەربازەگان وەبونەێ توڕه بین جەماێەتەگه ناچار بین پولوس وه بان دەسیلێان بوەن. جەماێەتی که وەشونێانەو هاتیان، هاوار کردیان: «بکوشنێ!» وەرجه ئەوه که پولوس بوەنه ناو قەڵاگه وه فەرماندەگه وەت: «هیلین چشتێ وەپێدان بویشم؟» فەرمانده وەت: «ئێ تو یونانی زانیدن؟ مەر تو ئەو مسریه نیدن که چەن وەخت پێش ئاژاوەێگ خستیده ڕێ و چوار هەزار خوینکەر وەگەرد خوەد بردیده بیاوان؟» پولوس جواو دا: «من جویلەکەم، له مەردم تارسوس کیلیکیه، شار بی ناو و نیشانەیگ نیه. لاڵکیەمه پێدان تا بیلين وەگەرد مەردم قسیه بکەم.» وەختێ هیشت، پولوس وەبان پلەگان وساد و دەس ئەڕا مەردمەگه هەڵوڕان. وەختێ گشتێان بیدەنگ بین، وه زوان عبرانییل وەپێان ئیجوره وەت: «ئێ برایل و باوگیل، ئێرنگه گوش بێەنه دەفای که له خوەم کەم.» وەختێ شنەفتن وه زوان عبرانییل وەگەردێان قسیه کێ، بیدەنگترەو بین. ئمجا پولوس وەت: «من پیاێگ جویلەکەم و ناو شار تارسوس کیلیکیه هاتمەسه دنیا. وەلێ وه ئی شاره گەوراوه بیمه. وه لاێ گامالائیل وه خاسێ وه پێ شەریعەت باپیریلمان تالیم گردمه و ئیمڕو جور گشتدان ئەڕا خودا غیرەت دێرم. من ئەوانه که کەفتوینه شون ئی ڕێه تا سەر حەد مردن عەزاوێان دیام و چ پیا و چ ژن دەسگیر کردیام و خستیامیانه زندان. کاهن گەورا و گشت شوراێ جویلەکە شاێەتی ئەڕام دەن، چوینکه له ئیانه نامەیلی ئەڕا برایلێان وه شار دەمشق گردم تا بچمه ئەوره و ئی مەردمیله وه دەس بەسریاێ بارمێانه شار ئورشەلیم تا سزاێان بوینن. «وەختێ وەناو ڕێ بیم و نزیک دەمشقەو بویام، لەناکاوه نزیک نیمەڕو له ئاسمان نویریگ گەورا وه دەوروەرم درەوشیا. کەفتمه زەوی و دەنگێگ شنەفتم که وەپێم وەتیا: ”شائول! شائول! ئەڕا عەزاوم دەێ؟“ «جواو دام: ”خوداوەندا، تو کەێد؟“ «وەپێم وەت: ”من عیساێ ناسرێم که تو عەزاوێ دەێ.“ ئەوانەێ که وەگەردمەو بین نویرەگه دین، وەلێ دەنگ ئەو کەسه که وەگەردمەو قسیه کردیا، نەشنەفتن. «وەتم: ”خوداوەندا، چه بکەم؟“ «خوداوەند وەت: ”هەڵس بچوه ئەڕا دەمشق. وه ئەوره هەر چی که باێه بکێ، وەپێد ئویشریێ.“ وەبونەێ درەوشیان ئەو نویره، نیەتویەنستیام بوینم. جا هاوڕێیلم دەسم گردن و بردنەمه ئەڕا دەمشق. «وەناو دەمشق پیاێگ خوداترس و پایبەن وه شەریعەت وه ناو حەنانیا زنەیی کردیاد، هەر ئیجوره گشت جویلەکەیل وه خاسێ ناوێ بردێان. حەنانیا هاته ئەڕا لام و وەت: ”شائول برا! بیناوه بو!“ هەر ئەو ئانه، بینایی خوەم وه دەس هاوردم و ئەوه دیم. «ئەوه وەت: ”خوداێ باپیریلمان تو هەڵوژاردیه تا خاست ئەوه بزانێ و ئەو سالحانه بوینی و قسیەیلی له دەمێ بشنەفێ. چوینکه ئەڕا گشت مەردم، بویده شاێەت ئەیو، وە هەر چێ که دیده و شنەفتیدە، شاێەتی دەێ. ئێرنگه ماتەڵ چەید؟ هەڵس و خوسڵ تەعمید بگر و گونايلد بشور و ناو ئەیو بار!“ «وەختێ هاتمەو ئەڕا ئورشەلیم، وەناو مابەد خەریک دوعا بیم که له هوش خوەم چیم و خوداوەند دیم که وەپێم وەتیا: ”زویکه وه پەله له ئورشەلیم بیه دەیشت، چوینکه ئەوانه شاێەتی تو له باوەت مه قەبوڵ نیەکەن.“ «من وەتم: ”خوداوەندا، خوێان زانن که من چیامه گشت کەنیسەگان و ئەوانه که وه تو ئیمان داشتن، خستیامیانه زندان و خاس شەلەمرگێان کردیام. وەختێ خوین ئستیفان شاێەت تو ڕشانیان، من وه ئەوره وساویم و کردەوەێان مور کردم و دڵنگیل خوینکەریل پارێزیام.“ «ئەیو وەپێم وەت: ”بچو؛ کلد کەم ئەڕا جایل دویر، ئەڕا لاێ ناجویلەکەیل.“» مەردم تا ئێرا گوشە پولوس دیان، وەلێ وەختێ ئیه وەت، دەنگ خوێان بەرزەو کردن و دانەێ هاوار: «بکوشنێ، ئیجور کەسێگ نەبایه وەبان زەوی بمینێ!» وه ئەو وەخته که هاوار کردیان و بەتیەگانێان وه بان سەریان خڕ دیان و خوڵ کردیانه هەوا، فەرماندەگه دەستور دا پولوس بوەنه ناو قەڵاگه و قەمچی بێەن و له لێ بپرسن تا مالوم بود وه چ باوەت ئیجوره ئەڕاێ هاوار کەن. وەختێ خەفاننی تا قەمچی بێەن، پولوس وه ئەفسەرێگ که وه ئەوره وساوی، وەت: «ئێ یاسا چو هیلێ یەێ نەفەر شاروەند روم قەمچی بیەین، وەختێ هێمراێ دادگایی نویه؟» ئەفسەرەگه وەختێ ئیه شنەفت، چیه لاێ فەرمانده و وەپێ وەت: «هویچ حالیده دێرێ چه کەی؟ ئی پیا شاروەند رومه!» فەرماندەگه هاته ئەڕا لاێ پولوس و له لێ پرسی: «بویش بزانم، ئێ شاروەند رومی؟» جواو دا: «بەڵێ.» ئمجا فەرماندەگه وەت: «مه ئەڕا ئیه که شاروەندی روم وه دەس بارم، پویل فرەێگ دامه.» پولوس وەت: «وەلێ مه وه شاروەندی روم هاتمەسه دنیا!» ئەوانه که تواسیان بازخوازێ بکەن، هەر ئەو ئانه خوێان کیشانه لا. فەرماندەیش فره زاورێ چوی، وەبونەێ ئیه که زانستوی یەێ نەفەر رومی دەسگیر کردێه. وەلێ ئی ڕوژەگەێ، فەرماندەگه تواس بزانێ ئەڕا جویلەکەیل بخت کردنەسه پولوس، وازێ کرد و دەستور دا سەران کاهنيل و گشت شوراێ جویلەکە گردەو بون. ئمجا، پولوس هاورده خوار له لێ تواس وه نوایان بوسێ. پولوس چەو بڕیە ئاڵ شورا و وەت: «برایل، مه تا ئیمڕو له لاێ خوداوه وەگەرد وژدان پاکێگەو زنەیی کردمه.» هەر ئەو وەخته، حەنانیا کاهن گەورا، وه کەسیلێ که له لاێ پولوس وساوین، دەستور دا تا بکیشنه ناو دەمێ. ئمجا پولوس وەپێ وەت: «خودا دەێده لێد، ئێ دیوار سپی کریاێ! تو وه ئەوره نیشتیدە تا وه پێ شەریعەت داوەری بکێ، وەلێ وه پێچەوانەێ شەریعەت، دەستور دەێ بێەنه ناو دەمم؟» ئەوانەێ که له لاێ وساوین، وەتن: «ئێ خراو دەێده کاهن گەوراێ خودا؟» جا پولوس وەت: «برایل، نیەزانستم ئیه کاهن گەوراس؛ چوینکه وەناو کتاو موقەدەس نویسریاس: ”وه ڕابەر قەومەگەد خراو نویش.“ وەختێ پولوس زانست بڕێگیان له فرقەێ سەدوقین و بڕێگتر له فرقەێ فەریسی، کردی هاوار و وەت: «برایل، مه فەریسیم و کوڕ فەریسیگم. وەبونەێ ئمید وه زنیەو بوین مردگیله که دادگایی بوم.» وەختێ ئیه وەت، ناکوکی کەفته ناو فەریسیەیل و سەدوقیيل و جەماێەتەگه بینه دو دەسەوه، ئەڕا ئیه که سەدوقیيل دەنه ژێر زنیەو بین مردگیل و ئویشن فریشته و روح وجود نێرن، وەلێ فەریسیەیل وه گشت ئیانه باوەڕ دێرن. ئمجا بیه قرموقاڵ گەوراێگ و بڕێگ له ماموستایل تەورات که فەریسی بین، هەڵسان و وه تونی وەگەرد یەکا قسیه کردن و وەتن: «گوناێگ وەناو ئی پیا نیوینیمن. له کوره مالومه که روح یا فریشتەێگ وەگەردێەو قسیه نەکردوی؟» ناکوکیان جوری فرەوه بی که فەرماندەگه ڕخێ چی نەخواێ پولوس بهەنجنن. جا وه سەربازیل دەستور دا بچنه خوار و ئەوه وه چنگێان دەر بارن و بوەنێ ناو قەڵاگه. هەر ئەو شەوه، خوداوەند له لاێ پولوس وساد و فەرمایش کرد: «دڵد قورس بو! هەر ئەوجورە که وەناو شار ئورشەلیم وه مه شاێەتی داید، وەناو رومیش باێه شاێەتی بێی.» وەختێ ڕوژەو بی، جویلەکەیل دەس وه یەکی کردن و قەسەم خواردن تا پولوس نەکوشن، چشتێ نەخوەن و نەنوشن. ئەوانەێ که دەس وه یەکی کردن فرەتر له چل نەفەر بین. ئەوانه چینه ئەڕا لاێ سەران کاهنيل و شێخیل، وەتن: «ئیمه قەسەم سەختێگ خواردیمنه تا پولوس نەکوشیم، تام هویچ نەکێم. ئێرنگه ئیوه و ئاڵ شورا وه فەرماندەگه بویشن ئەوه بارێده ئەڕا لادان، وه ئی دەسپێچکه که تواین وردتر له باوەت ئەوه بازخواز بکێن. ئیمەیش گورجەو بیمنه تا وەرجه ئیه که برەسێه ئێرا بکوشیمنێ.» وەلێ خویشکەزاگەێ پولوس له نەخشەگەێان خەوەردار بی و چیه ئەڕا قەڵاگه و پولوس ئاگادار کرد. پولوس یەکی له ئەفسەریل چڕێ و وەپێ وەت: «ئی جوانه بوه لاێ فەرمانده، چوینکه خەوەرێگ ئەڕاێ دێرێ.» جا ئەویش بردێ لاێ فەرماندەگه و وەت: «پولوس زندانی چڕیەم و داوا له لێم کرد ئی جوانه بارمه ئەڕا لاد؛ چشتێ دێرێ تواێ وەپێد بویشی.» فەرماندەگەیش دەسێ گرد و کیشادێ لا و پرسی: «چه تواێ وەپێم بویشی؟» وەت: «جویلەکەیل دەس وه یەکی کردنه که داوا له لێد بکەن سو پولوس بارێده ئەڕا شورا، وه ئی دەسپێچکه که وردتر له باوەتێەو بازخواز بکەن. داواکاریان قەبوڵ مەکه، چوینکه فرەتر له چل نەفەر له لێان ئەڕاێ کوڵ گردنه. قەسەم خواردنه تا نەکوشنێ، نه بخوەن و نه بنوشن. ئێرنگه گورجەو بینه و چەوەڕێ ئیەنە داواکاریان قەبوڵ بکێ.» فەرماندەگه، وه جوانەگه وەت بچو و قێەخه له لێ کرد: «وه هویچکەس نویشێ که ئی خەوەره رەسانیدەسه پێم.» جا دو نەفەر له ئەفسەرەیلێ چڕێ وەپێان وەت: «دویس سەرباز پا پیا وەگەرد هەفتا سوار و دویس نیزەدار گورجەو بکه تا سات نو شەو بچنه ئەڕا شار قیسەریه. ئەسپێگیش ئەڕا پولوس گورجەو بکەن تا سوارێ بود و وه سڵامەتی برەسننێ لاێ فلیکس فەرمانرەوا.» ئیجور نامەێگیش نویسا: «له کلودیوس لیسیاس ئەڕا پایەبەرز فلیکس فەرمانرەوا: سڵام، جویلەکەیل ئی پیا گردوین و تواسیان بکوشنێ، وەلێ مه وەگەرد سەربازەگانم چیم و ڕزگاری کردم، چوینکه شنەفتویم رومیه. تواسم بزانم له چ باوەت بخته پێ کردنه، بردمەێ ئەڕا شوراێ خوێان. زانستم وەبونەێ کاروبار شەریعەت خوێان تاوانبار کریاس، وەلێ تاوانێ ئەوجورە نوی که شایسەێ مردن یا زندان بود. جا وەختێ خەوەردار بیم نەخشه ئەڕاێ کیشانه، زویزی کلێ کردم ئەڕا لاد. وه بختکەرەگانیشێ دەستور دام بختەگەیان بارنه ئەڕا لاێ ئیوه.» جا سەربازیل وه پێ دەستور، شەوەناو پولوس وەگەرد خوێان تا شار ئانتیپاتریس بردن. ئی ڕوژەگەێ تەنیا سوارەگان وەگەرد پولوس کل کریان و باقی سەربازەگان هەڵوگەردیانه ئەڕا قەڵاگه. سوارەگان وەختێ ڕەسینه قیسەریه، نامەگه دانه دەس فەرمانرەوا و پولوس هاوردنه ئەڕا لاێ. فەرمانرەوا نامەگه خوەن و له پولوس پرسی له مەردم کام وڵاتی. وەختێ زانست له مەردم کیلیکیەس، وەپێ وەت: «وەختێ بختکەرەگاند ڕەسین، گوش دەمه قسیەد.» ئمجا دەستور دا تا وەناو کاخ هیرودیس پاسەوانیه لێ بکەن. وەشون پەنج ڕوژ، حەنانیا کاهن گەورا وەگەرد چەن نەفەر له شێخیل و وەکیلێگ ترتولوس ناو هاتنه ئەڕا شار قیسەریه و بختەگەیان وه زد پولوس دانه دەس فەرمانرەوا. وەختێ پولوس چڕین، ترتولوس ئیجوره دەس کرده بخت کردن و وەت: «ئێ فلیکس پایەبەرز، چوینکه زەمان فرەێگه له ژێر ساێەڕکی کاریل ئیوه وه ئاشتی و ئارامی تەمامێگ دەس پیا کردیمنه و ئاگادارێد له روژیل وەرەروی بایس خاسەو بوین وەزو حاڵ ئی ملەته بیه، واجوه خوەمان زانیم که له هەر وەختێگ و له هەر شونێگەو، سپاسد بکێمن. وەلێ ئەڕا ئیه که فێشتر له ئیه وەختدان نەگریم، لاڵکیمنه پێدان لوتفد وەگەردمان بود، گوش بێیده داواکاری کوڵ و کوڵبڕمان. «ئیمه خاس دڵنیایم که ئی پیا، شەڕئاشو فتفاتکەرێگه که وەناو گشت جویلەکەیل سەرئانسەر جهان ئاژاوە خیده ڕێ. هەر ئیجوره وه سەردەسەیل فرقەێ ناسریه. تەنانەت تەقالا کردیا وه مابەد بی حرمەتی بکێ، وەلێ ئیمه گردیمنەێ. تواسیم وه پێ شەریعەت خوەمان حوکمێ بێیم. وەلێ لیسیاس فەرمانده هات وه زور له دەسمان دەرێ هاورد و وه بختکەریلێ دەستور دا تا بانه ئەڕا لاد. ئێرنگه، ئەگەر خوەد بازخوازێ بکێ، ڕاسی بختەگەمان ئەڕادان ئاشکرا بود.» جویلەکەیلیش وه یەکەو هەر چی وەتوی، مورێ کردن. وەختێ فەرمانرەوا ئێشاره وه پولوس کرد تا قسیه بکێ، ئەوه ئیجوره جواو دا: «زانم ساڵیل فرەێگه که تو داوەر ئی ملەتیده، من وه خوەشیەو له خوەم دەفا کەم. ئیوه خوەدان تویەنین بزانین که له دوانزه ڕوژ فێشتر نیه ئەڕا پەرەسش چیمەسه شار ئورشەلیم، هویچکەس نێەسەم که وەناو مابەد وەگەرد کەسێگ مرافه بکەم و نه وه کەنیسه و نه وه هویچ شونێگ وه ئی شاره ئاژاوە بخەمه ناو مەردم. ئیانه نیەتویەنن بختیلێگ کەنه پێما، سابت بکەن. وەلێ له لاێ ئیوه ئێقرار کەم که وه پێ ڕێ رەوشتی که ئیانه ئویشنه پێ ’فرقەێ تازه‘، خوداێ باپیریلمان پەرەسش کەم. وه هەر چی که وەناو تەورات و کتاویل پەێخەمەریل نویسریاس، باوەڕ دێرم. منیش هەر جور ئی پیاێله ئمید وه خودا دێرم که هەم ئایەمیل سالحان و هەم ئایەمیل ستەمکەر له مردگیل زنیەو بون. جا من ئەڕا داشتن وژدانێگ پاک له لاێ خودا و مەردم تەقالا کەم. «ئێرنگه وەشون ساڵیل فرەێگ، هاتمەسه ئەڕا ئورشەلیم تا ئەڕا ملەت خوەم سەدەقەیلی بوەم و قوروانی پیشکەش بکەم. وەختێ ئی کاریله کردیام مه دین که خوەم وەناو مابەد نەریت پاکەو بوین وه جێ هاوردویم. نه خەوەرێ له جەماێەت بی و نه ئاژاوەێگ. وەلێ بڕێگ له جویلەکەیل ناوچەێ ئاسیا وه ئەوره بین که باێه باتیانه ئەڕا لادان تا ئەگەر بختێگ وه منا بیاشتون، بویشنەو. یا ئیانه بویشن وەختێ وه نوای شورا وساویم، چ تاوانێگ له لێم دینه، بێجگه ئیه که وەناوێان هاوار کردم: ”وەخاتر زنیەو بوین مردگیله که ئیمڕو وه لاێ ئیوه دادگایی بوم.“» وەلێ فلیکس که له باوەت ئی ڕێ رەوشته وه خاسێ ئاگادار بی، دادگاگه خسته دویاوه و وەت: «وەختێ لیسیاس فەرمانده باێ، له باوەت ئیوه حوکم کەم.» ئمجا وه ئەفسەر کاروەدەسێ دەستور دا تا پولوس بخێده بێز چەو وەلێ ڕزگارییلێگ بیده پێ، کەسێگیش نوای ڕەفیقەیلێ نەگری تا هەوەجییلێ پەرچەو بکەن. وەشون چەن ڕوژ، فلیکس وەگەرد دروسیلاێ ژنی، که جویلەکە بی هات و کل کرده شون پولوس و له باوەت ئیمان وه مەسیح گوش داده قسیەیلی. وەختێ پولوس له باوەت سالح بوین و پارێزکاری و داوەری وەرەڕوی قسیه کرد، فلیکس هوڵ گردێ و وەت: «ئەڕا ئیسه بەسه دی! تویەنێ بچید. وەختێ دەرفەتێ پەێا بکەم خەوەرد کەم.» هەر ئیجوره، ئمیدوار بی پولوس ڕشوەت بیده پێ. وه ئی بونه، چەن جار کل کرده شونێ و وەگەردێ قسیه کردیاد. وەشون دو ساڵ، پورکیوس فستوس شونەگەێ فلیکس گرد. وەلێ فلیکس، که تواسیا دڵ جویلەکەیل وه دەس بارێ، پولوس هیشته ناو زندان. فستوس سێ ڕوژ وەشون هاتنێ ئەڕا ناوچەگەێ خوەێ، له شار قیسەریه چیه ئەڕا شار ئورشەلیم. سەران کاهنيل و گەورایل جویلەکە داواکاریان وه زد پولوس هاوردنه ئەڕا لاێ و پاملێ بین و له لێ تواسن لوتفه گەردیان بکێ و پولوس کل بکێ ئەڕا ئورشەلیم، ئەڕا ئیه که وەناو ڕێ کوڵ گردوین تا بکوشنێ. فستوس جواو دا: «پولوس وه قیسەریه مابوسه و خوەم توام وه ئی زویه بچمه ئەڕا ئەوره. ئمجا وەت، جا بیلن دەسڵاتداریل ناودان وەگەردمەو بان تا ئەگەر ئی پیا گوناێگ کردوی، بخته لێ بکەن.» وەشون ئەوه که فستوس هەیشت تا ده ڕوژ وەگەردێانەو بی، چیه ئەڕا قیسەریه. ئی ڕوژەگەێ، دادگاگه خسته ڕێ و دەستور دا پولوس بارن. وەختێ پولوس هاته ناو، جویلەکەیلی که له ئورشەلیم هاتوین، دەورێ گردن و بختیل قورس فرەێگ کردنه پێەو، وەلێ نەتویەنستن سابتێان بکەن. ئمجا پولوس له خوەێ دەفا کرد: «هویچ خەتایگ وه زد شەریعەت جویلەکە یا وه زد مابەد یا وه زد قیسەر نەکردمه.» وەلێ فستوس که تواسیا لوتف وه جویلەکەیل بکێ، وه پولوس وەت: «ئێ تواێ بچیده ئەڕا ئورشەلیم تا وه ئەوره لەنواێ منەو ئەڕا ئی بختیله، دادگایی بکرێی؟» وەلێ پولوس وەت: «ئێرنگه وەناو دادگای قیسەر وسامه، که باێه وه ئێرا دادگایی بکریەم. ئیوه خوەدان خاس زانین که هویچ خەتایگ وه جویلەکەیل نەکردمه. ئەگەر خەتایگ کردمه که شایسەێ مردنم بود، له مردن ڕخم نیەچود. وەلێ ئەگەر ئەو چشتیله که ئیانه تاوانبارمه پێ کەن ڕاس نود، هویچکەس نیەتویەنی مه بیده دەسێان. داواکاریەگەم دەمه قیسەر.» فستوس وەشون هاوفکری وەگەرد شوراێ خوەێ، وەت: «داواکاریەگەد دایده قیسەر؟ خو چیدن ئەڕا لاێ قیسەر!» وەشون چەن ڕوژ، شا ئاگریپاس و برنیکی خویشکێ، هاتنه قیسەریه تا وه فستوس خوەش هاتن بویشن. وەختێ چەن ڕوژ وه ئەوره مەنن، فستوس مەبەست پولوس هاورده لاێ پادشا و وەت: «پیاێگ ها ئێرا که فلیکس خستیەسەی زندان. وەختێ چیمه ئەڕا ئورشەلیم، سەران کاهنيل و شێخیل جویلەکە بختیلێ کردنه پێ و داواێ ماکومیەتێ کردن. «جا وەپێان وەتم نەریت رومیەگان ئیجوره نیه که بختچیێگ بێەنێ دەس بختکەرەگانێ، مەر ئیه که وەرجەوە ڕوی وه ڕویان بکەن تا دەرفەتێگ ئەڕا دەفا له خوەێ بیاشتود. وەختێ وه ئێرا گردەو بوین، گت ئەڕاێ نەکردم، بەڵکەم ئی ڕوژەگەێ، دانیشتمه سەر کورسی داوەری و دادگاگه خستمه ڕێ و دەستور دام بارنێ ئەڕا لام. وەختێ بختکەرەگانێ هەڵسان و وه زدیەو قسیه کردن، وه هویچکام له جرمیلی که مه چەوەڕێ بیم، نەتویەنستن تاوانبارێ بکەن. بەڵکەم له باوەت دین خوێان و پیاێگ وه ناو عیسا که ئەوانه ئویشن مردگه، وەلێ پولوس ئویشێ زنەس، وەگەردێ ناکوکەو بین. من که نیەزانستیام چوی باێه وه ئیجور چشتیله بڕەسم، پرسیاره لێ کردم ئێ تواێ بچیده ئەڕا ئورشەلیم تا وه ئەوره ئەڕا ئی بختیله دادگایی بکرێید. وەلێ چوینکه پولوس داوا کرد تا وەختێ ئمپراتور قیسەر دادگایی بکێ بمینێده ناو زندان، دەستور دام بیلنی تا وەختێ کلی بکەمه ئەڕا لاێ قیسەر.» ئاگریپاس وه فستوس وەت: «توام خوەم قسیەیل ئی پیا بشنەفم.» وەت: «سو شنەفیدن.» ئی ڕوژەگەێ، ئاگریپاس و برنیکی خویشکێ، وه شکوی فرەێگەو هاتنه ناو تالار شارەگه و فەرماندەیل نزامی و پیا ناودارەگان شاریش وەگەردێانەو بین. ئمجا، فستوس دەستور دا پولوس بارنه ئەڕا لاێ. فستوس وەت: «ئێ شا ئاگریپاس و گشت ئەوانەێ که هاینه ئێرا! ئی پیا دوینین، ئیه کەسێگه که گشت مەردم جویلەکە چ وه ئورشەلیم و چ وه ئێرا له لێم تواسنه و دانەسه هاوار که نەبایه ئی پیا زنی بمینێ. وەلێ من وه ئیه رەسیم کارێ نەکردیه که سزاێ مردن بود. وەلێ وەبونەێ ئیه که داواکاریەگەێ داسه ئمپراتور، توام کلی بکەمه روم. وەلێ مه چشتێگ نێرم که وه دڵنیاییەو له باوەتێەو ئەڕا ئمپراتور بنویسم. جا ئەوه هاوردمەسێ ئەڕا لاێ گشتدان، فێشتر تەنیا له لاێ ئیوه، شا ئاگریپاس، تا بەڵکەم وەشون بازخواز، چشتێ ئەڕا نویساین بیاشتوم. چوینکه وه لاێ منەو عاقڵانه نیه که زندانیێگ کل بکەم بی ئەوه که چشتێ له باوەت بختیلێ بنویسم.» شا ئاگریپاس ڕوی کرده پولوس و وەت: «تویەنی له دەفا ئەڕا خوەد چشتێ بویشی.» ئمجا پولوس دەس دریژەو کرد و ئیجوره له خوەێ دەفا کرد: «ئێ شا ئاگریپاس، خوەم بەختەوەر زانم که ئیمڕو وه نوای ئیوه له باوەت گشت ئەو چشتیلی که جویلەکەیل بخت کردنەسه پێمەو، له خوەم دەفا بکەم. فێشتر وه ئیه بەختەوەرم که تو وه گشت نەریت و ناکوکی جویلەکە ئاگاداری. جا لاڵکمه پێد وه سەورەو گوش بێیده قسیەیلم. «جویلەکەیل گشتێان هەر له دەوران جوانیمەو خەوەره زنەیی مه دێرن، هەر له سەرەتایی زنەییمەو وەناو ملەت خوەم و له شار ئورشەلیم زنەیی کردمه. ئەوانه هەر له زوی تا ئیسه مه ناسن و ئەگەر بتوان، تویەنن شاێەتی بێەن که من وه پێ سەخترین فرقەێ دینمان یانێ یەێ فەریسی، زنەیی کردمه. ئێرنگەیش وەبونەێ ئمید وه ئەو چشته که خودا وه باپیریلمان وادەێ داس، دادگایی بوم. ئیه هەر ئەو وادەێگه که دوانزه هوزمان ئمید دێرن بویننێ و له قوڕن دڵەو، شەو و ڕوژ دوعا ئەڕاێ کەن. ئێ پادشا، وەبونەێ ئی ئمیدەسه که جویلەکەیل بخته لێم کەن. ئەڕا چه باێه ئەڕادان ئەڵاجوی بود که خودا مردگیل زنیەو کەێ؟ «منیش دڵنیا بیم که باێه وه هەر ڕێگەو وەگەرد ناو عیساێ ناسری دشمەنی بکەم. منیش وه ئورشەلیم ئی کاره کردیام. ئی دەسڵاته له سەران کاهنيل گردم و فره له ئیمانداریل وه مەسیح خستیامه زندان و وەختێ وه مەرگ ماکومێان کردیان، وه زدێان رەی دیام. فره وەختیل وه گشت کەنیسەیل سزاێان دیام و تەقالا کردیام تا ناچار بون کفر بکەن. ئەوقره قینمه لێان هاتیاد که تەنانەت تا شاریل بیگانەیش کەفتیامه شونێان. «وه یەکی له ئی گەردیانیله، وەگەرد حوکم و دەسڵاتی که له سەران کاهنيل داشتم، چیمه ئەڕا شار دەمشق. جا ئێ پادشا، نیمەڕو بی که وەناو ڕێ لەناکاوه نویرێگ له ئاسمانەو دیم، درەوشانتر له نویر خوەر له ئاسمانەو دەور و وەر من و هاوڕێەگانم ڕوشنایی خست. گشتمان کەفتیمنه زەوی، ئمجا دەنگێگ شنەفتم که وه زوان عبرانییل وەپێم وەتیا: ”شائول، شائول، ئەڕا عەزاوم دەێ؟ لەقه کوتان وه بزماریل کار سەختێگه، ئەڕا ئیه که وە خوەد زیان رەسنێد!“ «منیش وەتم: ”خوداوەندا، تو کەێد؟“ «جا خوداوەند وەت: ”من هەر ئەو عیسامه که تو عەزاوێ دەێ. وەلێ هەڵس و بوسیه سەر پاوه. وه ئی بونه وەپێد ئاشکرا بیمه تا تو بکەمه خزمەتکار و شاێەت خوەم، تا ئەڕا ئەو چشته که مه وەناوێ دیده و وه ئەو چشته که وەناوێ وەپێد ئاشکرا بوم، شاێەتی بێی. له دەس قەومەگەد و له دەس ناجویلەکەیلێگ که تو کل کەمه ئەڕا لاێان ڕزگارد کەم تا چەویلیان واز بکێ که له تیەریکی ئەڕا نویر و له هێز شەیتان ئەڕا لاێ خودا هەڵوگەردیەن، تا گونایلێان بوەخشرێید و وەناو ئەوانه که وەگەرد ئیمان وه من موقەدەسەو بینه، بەشێگ بیاشتون.“ «جا شا ئاگریپاس، له ئەو رویای ئاسمانیه مل چەفتەو نەکردمه. بەڵکەم یەکم جار ئەڕا نیشتەجێیل دەمشق، وەشونێ ئورشەلیم و گشت ناوچەێ یەهودیه، هەر ئیجوره لەناو ناجویلەکەیل جار دامه که باێه توبه بکەن و هەڵوگەردیەنه ئەڕا لاێ خودا و کردەوێ شایسەێ توبه بیاشتون. وه ئی بونه بی که جویلەکەیل وەناو مابەد گردنەم و تواسن بکوشنەم. وەلێ تا وه ئیمڕو، خودا مەیەتم داس و ئێرنگه وسامەسه ئێرا و وه گشتیەکی له ورد و زرو شاێەتی دەم. بێجگه ئەو چشته که پەێخەمەریل و موسای پەێخەمەر وەتنه که باێه هەڵبکەفێ چشتێ نەوەتم: ئیه که مەسیح باێه رەنج بکیشێ و یەکمین کەسێگ بود که له ناو مردگیل زنیەو بود، تا ڕوشنایی وه ئی قەوم و قەومیل تر جار بێی.» وەختێ پولوس وەگەرد ئی قسیەيله له خوەێ دەفا کردیاد، فستوس کردی هاوار: «پولوس، شێت بیده! زانیاری فره شێتد کردێه.» پولوس وەت: «شێت نیم، فستوس پایەبەرز، بەڵکەم هوش ها سەرم و قسیەێ ڕاس کەم. چوینکه پادشا خوەێ ئی چشتیله زانی و منیش وه ئازای وەگەردێ قسیه کەم، ئەڕا ئیه که باوەڕ دێرم هویچکام له ئیانه له وەر چەویان دویر نەمەنیه، چوینکه هویچکامێان وه دزیەو هەڵنەکەفتیه. شا ئاگریپاس، وه پەێخەمەریل باوەڕ دێرین؟ زانم که دێرین.» ئاگریپاس وه پولوس وەت: «وه ئی زویه تواێ مه قانێ بکێ تا بومه مەسیحی؟» پولوس وه جواوی وەت: «له خودا توام که دێر یا زوی، نه تەنیا ئیوه، بەڵکەم گشت کەسیلێ که ئیمڕو گوش دەنه مه، جور منه پێان باێ، هەڵبەت نه وەناو زنجیر!» ئمجا پادشا هەڵساد و فەرمانرەوا و برنیکی خویشکێ و ئەوانه که وه ئەوره بین وەگەردیەو هەڵسان و وەحاڵێگەو که وەگەرد یەکترەکی قسیه کردیان دانه دەیشت و وەتیان: «ئی پیا کارێ نەکردیه که شایسەێ مردن بود.» ئاگریپاس وه فستوس وەت: «ئەگەر ئی پیا له قیسەر داواکاری نەکردوی، بویاد هەر ئێرنگه ڕزگاری بکێ.» وەختێ بیه ئیه که له ڕێ دەریا بچیمنه ئەڕا وڵات ئیتالیا، پولوس و بڕێگتر له زندانییل دانه دەس ئەفسەرێگ یولیوس ناو، له گوردان سەڵتەنەتی قیسەر. جا سوار کەشتیێگ بیمن که له ئەدرامیتینوس هاتیاد و چیاده ئەڕا چەن بەندەر له ناوچەێ ئاسیا و کەفتیمنه ڕێ. ئاریستارخوس مەقدونی وەگەردمانەو بی که له مەردمیل تسالونیکی بی. ئی ڕوژەگەێ ڕەسیمنه شار سیدون. یولیوس وه پولوس لوتف داشت و هیشت بچوده ئەڕا لاێ ڕەفیقەیلێ تا هەوەجییلێ پەرچەو بکەن. وه ئەوره وەدواره کەفتیمنه ڕێ و وه پەناێ جەزیرەی قپرس شونێگ که نوای وا گردیاد، چیمن، چوینکه وا وه پێچەوانەێ ئیمه هەڵکردیاد. وەشون ئیه که له بەندەریل کیلیکیه و پامفیلیه ڕەد بویمن، وه بەندەر میرا، وەناو شار لیکیه داوەزیمن. وه ئەوره ئەفسەر رومیەگه کەشتێگ پەێا کرد که له شار ئەسکەنەریە چیاده ئەڕا وڵات ئیتالیا، ئیمەیش سوارێ کرد. ڕوژیل فرەێگ کەشتیەگه وه نەرمەنەرم چیاد و وه زامەت ڕەسیمنه بەندەر کنیدوس. چوینکه وا وه پێچەوانەێ ئیمه هەڵکردیاد، وه پەناێ جەزیرەی کرت، تا ڕوی وه ڕوی شار سالمونی چیمنه نوا. وه زامەت وه ئەوره ڕەد بویمن و ڕەسیمنه شونێگ وه نزیکی شار لاسائیه وه ناو ’بەندەریل خاس‘. ماوەێ فرەێگ له دەس چوی و ئێرنگه گەردیان دەریایی له ئی وەخت ساڵه خەتەرناک بی. چوینکه تەنانەت له ڕوژیل ڕوژەیش گوزیشتوی، جا پولوس هەڕەشه لێان کرد و وەت: «پیاێل، تویەنم بوینم که گەردیان پڕ خەتەرێگ ها نوامان، نه تەنیا زیان فرەێگ وه کەشتی و بارەگەی، بەڵکەم وه گیانمانیش رەسنێد.» وەلێ ئەفسەر رومیەگه وه قسیەيل ناخودا و ساێو کەشتیەگه فرەتر گوش تەکانیاد تا وه قسیەيل پولوس. وەبونەێ ئیه که ئەو بەندەره ئەڕا گوزەران زمسان خاس نوی، فێشترێان وەتن بکەفیمنه ڕێ وەرەو دەریا وه ئی ئمیده که برەسنه بەندەر فینیکس و زمسان وه ئەوره بێەنه سەر. ئی بەندەره وەناو جەزیرەی کرت بی و ڕوی وەرەو باشور ڕوژئاوا و هەر ئیجوره باکور ڕوژئاوا بی. وەختێ وای نەرمیگ له باشور هەڵکرد، گومان کردن وه مراێ دڵیان ڕەسینه؛ جا لەنگەرەگه کیشان و وه نزیک لیوەێ کرت چینه نوا. وەلێ فره وه دریژا نەکیشا که وای فره تنێگ، ماروف وه وای باکور ڕوژهەڵات، له جەزیرەوه وەرەو ئیمه هەڵکرد. کەشتیەگه تویش واهێڵان هات و نەتویەنست وه پێچەوانەێ واگه بچوده نوا؛ وه ئی بونه، خوەمان دایمنه دەس واهێڵانەگه و ئیمه وەگەرد خوێا برد. واهێڵانەگه ئیمه وەرەو پەناێ جەزیرەێ بویچگێگ برد که ناوێ کودا بی، وه زامەت تویەنسیم قایق نجات کەشتیەگه بخیمنه ژێر دەسمان. وەختێ مەلەوانەگان هاوردنی بان عەرشەێ کەشتی، وەگەرد شریت دەور تا دەور کەشتیەگه قایم بەسان تا نەتویچیده یەکەو، وه ترس ئیه که نەخواێ کەشتیەگه وه تەنگای سیرتیس بنیشێه خەڕێ، لەنگەرەگه خستنه خوار، وه ئیجوره واهێڵان کەشتیەگه وەگەرد خوێەو برد. له ئەوره که واهێڵانەگه تونترەو بی، ئی ڕوژەگەێ بار کەشتیەگه ڕشاننه ناو دەریا. ڕوژ سێیەم، وه دەس خوێان ئەسپاو کەشتیەگه ڕشاننه ناو دەریا. ڕوژیل فرەێگ نه خوەر دوینیایمن و نه هەسارەیل، واهێڵانیش وه هێزەو هاتیاد، ئەوجورەکە گشتمان ئمید نجات وه دەس دایمن. له ئەوره که ماوەێ فرەێگ بی چشتێ ئەڕا خواردن نیاشتن، پولوس وه ناوڕاسیان وساد و وەت: «پیاێل، ئیوه باێه وه قسیەیلم گوش بکردیاین و هەر له کرت بمەنیاین تا ئی هەمگه زیان نوینیاین. ئێرنگەیش لاڵکمه پێدان جرئەتدان له دەس نێین، چوینکه کەسێگ گیانێ وه دەس نێید؛ تەنیا کەشتیەگه له کیس چود. ئەڕا ئیه که دویەشەو یەێ فریشتەێ خوداێگ که هن ئەوەم و پەرەسمێ، وساده لام و وەت: ”پولوس، ڕخد نەچود. تو باێه وه نوای قیسەر بوسێد و خودا گیان گشت ئەوانه که هانه گەردد بەخشیەسه تو.“ جا ئێ پیاێل، دڵدان قورس بود، چوینکه وه خودا ئیمان دێرم که هەر ئەوجورە بود که وەپێم وەتێه. وەلێ کەشتیەگەمان باێه وەناو جەزیرەێگ بنیشێده خەڕێ.» شەو چواردەهم، هێمراێ واگه ئیمه وەناو دەریاێ ئادریاتیک بردیاده ئی لا ئەو لا، وه نسمه شەو مەلەوانەگان گومان کردن وه وشکای نزیکەو بون. جا قویلایی ئاوەگه ئەنازه گردن و دین چل متره. قێرێتر وەدواره ئەنازه گردن دین سی متره. وەبونەێ ئیه که زاورێان چیاد بخویمنه ناو تاش کەمەرەگان، له دویاوه چوار گله لەنگەر شوڕەو کردنه خوار و دوعا کردیان تا که زویتر ڕوژەو بود. مەلەوانەگان تواسیان له ناو کەشتیەگه دەر بچن، قایق نجاتەگه خستنه ناو دەریا، وه ئی دەسپێچکه که توان چەن گله لەنگەر له سینەێ کەشتیەگه شوڕەو بکەنه ناو دەریا. پولوس وه ئەفسەرەگه و سەربازەگان وەت: «ئەگەر ئی پیاێله وەناو کەشتی نەمینن، نیەتویەنین نجات پەێا بکێن.» جا سەربازەگان شریتیل قایق نجاتەگه بڕین و وێڵێ کردنه ناو دەریا. قێرێ وەرجه هەڵاتن خوەر، پولوس له گشتێان تواس تا چشتێ بخوەن. وەت: «ئیمڕو چوارده ڕوژه که چەوەڕێن و چشتێگ نەخواردینه. جا لاڵکمه پێدان چشتێ بخوەن، چوینکه ئەڕا زنی مەنندان، وەپێ هەوەجی دێرین. تاڵ مویگ له سەر هویچکامدان کەم نیود.» وەختێ ئیه وەت، یەێ تیکه نان هەڵگرد و وه نوای گشتێ سپاس خودا کرد و لەتی کرد و شرو کرده خواردن. جا گشتێان دڵگەرم بین و نان خواردن. گشتمان وەناو کەشتیەگه، دویس و هەفتا و شەش نەفەر بویمن. وەختێ تێر بین، باقی خەلەگان فڕه دانه ناو دەریا و کەشتیەگه سوکەو کردن. وەختێ ڕوژەو بی، مەلەوانەگان وشکایەگه نەناسین، وەلێ خەلیج بویچگیگ وەگەرد ساحل ماسەیی دین. تواسن ئەگەر بود کەشتیەگه بوەنه ناو خەڕێ. شریت لەنگەرەگان بڕین و وێڵێان کردنه ناو دەریا و شریتەگانیش که سوکان کەشتیەگه وەگەردیەو بەساوین واز کردن. ئمجا، بادبانەگان سینەێ کەشتیەگه هەڵوڕانن و واگه بردیانه ئەڕا ساحل. وەلێ کەشتیەگه له تەنکایی ئاوەگه داده تاش کەمەریل ژێر ئاو و نیشته خەڕێ. نوای کەشتیەگه گیر کردوی و نەجولیاد، وەلێ وەبونەێ ئیه که تافەگان وه قایم دیانه لێ، دویاگەی شکیاده ناو یەکەو. سەربازەگان تواسن زندانییل بکوشن نەخواێ کەسێگ مەله بکێ و دەر بچود. وەلێ ئەفسەر رومیەگه که تواسیا گیان پولوس نجات بێی، نوایان گرد و دەستور دا یەکم جار ئەوانه که تویەنن مەله بکەن، خوێان بخەنه ناو دەریا و برەسننه وشکای. ئەو باقییانیش باێه وەگەرد تەخته و تیکەیل کەشتی، خوێان برەسانیانه وشکای. وه ئیجوره گشتێان وه سڵامەت ڕەسینه وشکای. وەختێ وه سڵامەت ڕەسیمنه ساحل، زانستیمن ئەو جەزیره ناوێ ماڵته. نیشتەجێیل ئەو جەزیره خاسی فرەێگ وەگەردمانەو کردن. ئاگرێگ ئەڕامان کردنەو، چوینکه واران وارێا و هوا سەرد بی، ئەوانه وه گەرمی هاتنه پیریمانەو. پولوس قێرێ چیلگ کو کرد و وەختێ خستیاده ناو ئاگرەگه، مارێگ وەبونەێ گەرماێ ئاگرەگه پەڕیه دەیشت و لچکێه قێ دەسێ. وەختێ مەردم مارەگه دین که وه قێ دەسێ شوڕەو بیه، وه یەکترەکی وەتن: «بێ گومان ئیه پیاێ خوینکەرێگه که هەر چەن له دەریا نجات پەێا کرد، وەلێ دادپەروەری نێیلی زنی بمینێ.» وەلێ پولوس مارەگه فڕه دا ناو ئاگرەگه و تویش هویچ زیانێگ نوی. مەردم چەوەڕێ بین تا گیانێ بپەنەمێ یا لەناکاوه بکەفێ و بمرێ. وەلێ وەختێ فره چەوەڕێ بین و دین هویچه سەرێ نات، فکریلێان گویڕیا و وەتن ئەوه یەکی له خودایله. وه ئەو نزیکیه زەویزارێگ بی که هن پوبلیوس سەروک جەزیرەگه بی. ئەوه بردەمانه ئەڕا ماڵ خوەێ و سێ ڕوژ وه خوەشی مێوانداریمان کرد. ئیجوره پێش هاتوی که باوگ پوبلیوس وەناو جێ کەفتوی و تەو داشت و کەفتویه تەقەفیڕه. پولوس چیه ئەڕا لاێ و دوعا کرد، دەس ناده ملێ و شەفاێ دا. جا وەشون ئی هەڵکەفته، ئەو باقی نەخوەشەگان جەزیرەگه، هاتیان و شەفا گردیان. ئەوانه فره حرمەتمان گردن، وەختێ تواسیم بکەفیمنه ڕێ، هەر چی هەوەجیمان بی ئەڕامان هاوردن. وەشون سێ مانگ، وەگەرد کەشتێگ که زمسان مەنویه ناو جەزیره، وەناو دەریا کەفتیمنه ڕێ. کەشتیەگه له شار ئەسکەنەریە بی و وێنەێ دو گله له خودایل لفانه وه ناو ”کاستور“ و ”پولوکس“ له سەری داشت. وەختێ ڕەسیمنه شار سیراکوز، لەنگەر خستیم و سێ ڕوژ وه ئەوره مەنیمن. ئمجا وه ئەوره چیمن و ڕەسیمنه شار ریگیون. ئی ڕوژەگەێ، وای زەلان هەڵکرد و وه ڕوژ دویم ڕەسیمنه شار پوتیولی. وه ئەوره چەن گله له برایلمان دیمنەو، داوا له لێمان کردن هەفتەێگ بمێنیم. دەس ئاخر ڕەسیمنه روم. برایل ئەوره شنەفتوین که هایمنه ناو ڕێ، تا بازار ئاپیوس و ئاوایێگ وه ناو ’سێ مەیخانه‘ هاتنه پیریمانەو. وەختێ پولوس دێیان سپاس خودا کرد و دڵی قورسەو بی. وەختێ ڕەسیمنه شار روم، هیشتن پولوس وەگەرد سەربازی که پاسەوانیه لێ کردیا وه ماڵ خوەێ بمینێ. وەشون سێ ڕوژ، پولوس گەورایل جویلەکە دەنگ کرد، وەختێ گردەو بین، وەپێان وەت: «برایل، هەر چەن هویچ دشمەنی وەگەرد قەومەگەمان و نەریت باپیریلمان نەکردویم وەلێ وه شار ئورشەلیم گردنەم و دانەمه دەس رومیەگان. وەختێ بازخوازیه لێم کردن وه ئیه ڕەسین تا ڕزگارم بکەن، چوینکه مدوێگ پەێا نەکردن که شایسەێ مردن بوم. وەلێ وەختێ جویلەکەیل وەگەردم دشمەنی کردن، منیش ناچار بیم داواکاریەگەم بیەمه قیسەر، هەڵبەت نه که بخته ملەتەگەم کردویم. وه ئی باوەته تواسم بوینمەدان و وەگەرددان قسیه بکەم، چوینکه وەبونەێ ئەو ئمید ئێسرائیلەسه که وەگەرد ئی زنجیره بەسانەسەم.» ئەوانه وەتنه پێ: «ئیمه هویچ نامەێگ له باوەت تنەو له ناوچەێ یەهودیه نەگردیمنه، هویچکام له برایلێ که له ئەوره هاتنه، خەوەر یا ڕاپورت خراوی له باوەت تنەو ناوردنه. وەلێ خوەشمان تێ له خوەد بشنەفیمن، چوینکه زانیمن که مەردم له هەر شونێگەو باس خراوی ئی فرقه کەن.» جا ڕوژێگ دیاری کردن و قێر فرەێگ هاتنه ماڵەگەێ تا بویننێ. ئەویش له شەوەکیەو تا ئێواره، ئەڕاێان له باوەت پادشاێ خودا شێو کردیاد و وەگەردێان قسیه کرد و تەقالا کردیا له تەورات موسای پەێخەمەر و کتاو پەێخەمەریل، له باوەت عیسا قانێیان بکێ. بڕێگ قسیەیلی قەبوڵ کردن، وەلێ ئەو باقیان قەبوڵ نەکردن ئیمان بارن. ئمجا وەختێ وەگەرد یەکترەکی بیه دەمقاڵیان، ئەو شونه هیشتنەجێ. وەلێ وەرجه ئیه که بچن، پولوس کەڵام ئاخرێ ئەڕاێان وەت: «روح‌القودوس له ڕێ ئەشعەیاێ پەێخەمەر وه باپیریلدان چەنێ درس وەت: «”بچوه ئەڕا لاێ ئی قەومه بویش، ’وه گوش خوەدان شنەفین، وەلێ هەراێهەر نیەفامین؛ وه چەو خوەدان دوینین، وەلێ هەراێهەر دەرک نیەکین.‘ چوینکه دڵ ئی قەومه ڕەقەو بیه، گوشیلێان سەنگینەو بیه و چەویل خوێان بەسانه، نەخواێ وەگەرد چەویلیان بوینن و وەگەرد گوشیلێان بشنەفن و وەناو دڵ خوێان بفامن و هەڵوگەردیەن و مه شەفاێان بێەم.“ «جا بزانین که نجات خودا وه لاێ ناجویلەکەیل کل کریاس و ئەوانه گوش دەنه لێ!» وەختێ ئیه وەت، جویلەکەیل له ئەوره چین و گەن جور بیه دەمقاڵیان. ویجوره پولوس دو ساڵ تەمام وه ماڵی که کراێه کردوی نیشتەجێ بی و هەر کەس هاتیاده ئەڕا لاێ قەبوڵێ کردیا. ئەوه پادشایی خودا جار دیاد و له باوەت خوداوەند عیسا مەسیح وه تەمام ئازای و بی ئەوه که چشتێ نوای بگرێ تالیم دیاد. له پولوس، خوڵام مەسیح عیسا، که دەنگ کریاس تا بوده یەێ ڕەسول، جیاوه بیه تا مزگانی ئینجیل خودا جار بیێ؛ هەر ئەو ئینجیله که خودا وەرجەوە، له ڕێ پەێخەمەریل خوەێ، وەناو نویسریایل موقەدەس وادەێ داوید و له باوەت کوڕ ئەیوه، که وه پێ جەسه له نەتەوەێ داود پادشا بی و وەگەرد زنیەو بوینی له ناو مردگیل، وه پێ روح قودوسیەت، وەناو هێز، جار دریاد که کوڕ خوداس، یانێ خوداوەندمان عیسا مەسیح. ئیمه له ڕێ ئەیو و وەبونەێ ناوێ فیز و خزمەت ڕەسول بێن دریاسه پێمان تا وەناو گشت ملەتیل، مەردم دەنگ بکێم ئەڕا گوش تەکانن له ئیمان. ئیه ئیوەیش گرێده وەر که دەنگ کریاینه تا هن عیسا مەسیح بوین؛ وه گشت ئەوانه که وەناو شار روم، خودا دوسیان دێرێ و دەنگ کریانه تا له موقەدەسیل بون: فیز و ئاشتی و سڵامەتی لەلاێ خودا، باوگ ئیمه و خوداوەند عیسا مەسیح، وەگەرددانەو بود. وەرجه هەر چشتێ، له ڕێ عیسا مەسیح، وەبونەێ گشتدان سپاس خوداێ خوەم کەم چوینکه ئیماندان وه گشت کورەێ دنیا دەنگ داسەو. چوینکه خوداێگ که ئەیو وەگەرد روحم وەناو کار ئینجیل کوڕەگەێ خزمەتی کەم، شاێەتمه که چوی لەناو دوعایلم یەێسەر وه هەر وەختێگ تیەرمەدانه هویرم و لاڵکیەمەو که ئەگەر خودا بتواێ، ئیسه دەس ئاخر یەێ جورێگ بتویەنم بام ئەڕا لادان. چوینکه ئەزرەت دێندان دێرم تا خەڵات روحانیگ برەسنمه پێدان که بوده بایس قەوەتدان؛ یانێ تا له ئیمان یەکترەکی دڵگەرمەو بویمن، من له ئیمان ئیوه و ئیوه له ئیمان من. ئێ برایل، نیەتوام بی خەوەر بوین که چەن جار تواسمه بامه ئەڕا لادان، وەلێ هەر جار ڕێه لێم بەسریا. توام که وەناو ئیوەیش خەلەێگ درەو بکەم، هەر ئەوجورە که وەناو ئەو باقی ناجویلەکەیل ئی کاره کردمه. مه خوەم هەم وه یونانیەگان و هەم وه بەربەریل، هەم ئایەمیل زانا و هەم ئایەمیل نەزان قەرددار زانم. جا ئەزرەت فرەێگ دێرم که وه ئیوەیش که هاینه روم ئینجیل جار بێەم. چوینکه مه له ئینجیل شەرمزار نیم، ئەڕا ئیەکه هێز خوداس ئەڕا نجات هەر کەسێگ که ئیمان بارێ، یەکم جار جویلەکە و لەشونی یونانی. چوینکه وەناو ئینجیل، ئەو سالح بوینه که له خوداس ئاشکراوه بود، که له سەرەتا تا وه ئاخر ها مل ئیمان. هەر ئەوجورە که وەناو کتاو حەبەقوق پەێخەمەر نویسریاس: «سالحان وه ئیمان زنەیی کەی.» چوینکه خەزەو خودا له ئاسمان ئاشکرا بود وه سەر هەر لەون خودانەناسی و نادرسێ ئایەمیلێگ که وەگەرد نادرسێ خوێان، نوای ڕاسی گرن. چوینکه ئەو چشته که لەباوەت خودا بود بناسی ئەڕاێان ئاشکراس، ئەڕا ئیه که خودا ئەوه نیشانیان داس. چوینکه هەر له ئەو وەخته که جهان وه دی هات، سفەتیل نادیاری خودا، یانێ هێز ئەبەدی و خودابوینێ، وەناو چشتیلی که درس کردێه، خاس بو بوینیدێ. جا هویچ دەسپێچکێگ ئەڕا ئەوانه نیه. ئەڕا ئیه که هەر چەن ئەوانه خودا ناسین، وەلێ جور خودا حرمەت ئەیو نەگردن و سپاسێ نەکردن، بەڵکەم وەناو فکرێان تویش چشتیل پویچ هاتن و دڵ بێ فامێان تیەریکەو بی. ئەوانه خوێان وه زانا زانستیان، وەلێ گیلگەوج بین و جەڵاڵ خوداێ نەمر وەگەرد پێکەریلی که جور ئنسانێگ که مرێ و باڵەندەیل و گیانەوەریل و خزنەیلن، گوڕانن. جا خودایش ئیانه وەناو شاوەتیل دڵیان وه ناپاکی هیشت، تا وەناو خوێان جەسەیلیان بی حرمەتەو بکەن. چوینکه ئەوانه ئەو ڕاسیه که لەباوەت خوداس وەگەرد درو گوڕانن و درسکریاێ وه جێ درسکەر پەرەسش و خزمەت کردن، درسکەرێ که تا ئەبەد پڕ بمارکه. ئامین. وەئی بونه خودایش ئیانه وەناو هەواوهەوەسیل شەرمزارانه هیشتیانه خوێانا. تەنانەت ژنیلیان، جفتبوین سریشتیێان وەگەرد ئەو چشته که ناسریشتیه، گوڕانن. هەر ویجوره، پیاێلیش له جفتبوین سریشتی وەگەرد ژنيلیان واز هاوردن و ناو ئاگر هەواوهەوەس ئەڕا یەکترەکی، سزیان. پیاێل وەگەرد پیاێل کاریل شەرمزارانه کردن و سزاێ خەتایلیان وەناو خوێان گردن. وەبونەێ ئیه که ئەڕا ئەوانه ناسین خودا نیەتیەرزیاد، خودایش ئەوانه هیشته ناو فکریل ناشیرێن تا کارێگ بکەن که نەبایه بکرێید. ئیانه نیقەڵتوز بین له هەر لەون نادرسێ، شەڕئاشویی، تەما و دڵپێسی. ئەوانه پڕن له حەسویی، خوین کردن، مرافه، فریو و دڵپێسی. قسیه تیەرن و بەن، بختکەرن، کەسیلێگن که قینێان له خودا تێ، بێ شەرم، لویتبەرز و خودپەرەسن. ئەڕا وه جێ هاوردن کاریل شەڕئاشویی، ڕێیل تازه درس کەن. ملچەفتەوکەر وه داڵگ و باوگ، گیلگەوج، بێ وەفا، بێ ئافتوهەست و بێ بەزەیین. هەر چەن له حوکم دادپەروەرانەێ خودا ئاگادارن که ئەوانەێ که ئیجور کاریلێ کەن، سزاێان مەرگه، نه تەنیا خوێان ئەو کاریله کەن، بەڵکەم کەسیلێگیش که ئەو کاریله کەن، مور کەن. ئمجا تو ئێ ئایەم که یەکیگ تر ماکوم کەی، هەر کەسێگ که هید، هویچ دەسپێچکێگ نێری. چوینکه وه هەر باوەتێ که یەکیگ تر ماکوم کەی، خوەد ماکوم کردیده؛ چوینکه تو که داوەری کەی، خوەد هەر ئەو کاریله کەی. ئیمه زانیمن که داوەری خودا وه سەر کەسیلێ که ئیجور کاریلێ کەن، حەقه. جا تو ئێ ئایەمێ که کەسیلێ که ئیجور کاریلێ کەن داوەری کەی وەلێ خوەدیش هەر ئەو کاریله کەی، ئێ گومان کەی له داوەری خودا تویەنێ دەر بچید؟ یا دەوڵەمەنی مێرەبانی و سەور و تاموڵ خودا سوکەو کەێد و نیەزانێ که مێرەبانی خودا له ئەو باوەتەسه که تو وەرەو توبه بوێد؟ وەلێ تو وەبونەێ کەلەڕەقی و دڵ توبه نەکەرد، خەزەو ئەڕا خوەد، ئەڕا ڕوژ خەزەو گردەو کەی، ڕوژیگ که داوەری دادپەروەرانەێ خودا ئاشکراوه بود. خودا «سزاێ هەر کەس وه پێ کردەوەێ دەێده پێ.» ئەیو زنەیی ئەبەدی بەخشێده کەسیلێ که وەگەرد سەور، کاریل خاس وەجێ تیەرن و هانه شون جەڵاڵ و حرمەت و نەمری؛ وەلێ وه خودپەسەنیل و ئەوانه که له ڕاسی گوش نیەتەکەنن بەڵکەم گوش له نادرسێ تەکنن، توڕەیی و خەزەو ڕشنێ. هەر ئایەمێگ که خراوی بکێ تویش بەرد و پەشێوی تێ، یەکم جار جویلەکە و لەشونی یونانی. وەلێ هەر کەسێگ که خاسێ بکێ، جەڵاڵ و حرمەت و ئاشتی و سڵامەتی بوده نسیوێ، یەکم جار جویلەکە و لەشونی یونانی. چوینکه خودا دوچەوەکی نیەکێ. ئەڕا ئیه که گشت کەسیلێ که بی ئیه که شەریعەت داشتوین گونا کردنه، بی شەریعەتیش له بین چن و گشت کەسیلێ که له ژێر شەریعەت گونا کردنه، له ڕێ شەریعەت داوەری بون. چوینکه تەنیا ئەوانەێ که شەریعەت شنەفن لەلاێ خوداوه سالحان نین، بەڵکەم کەسیلێ سالحان وه حساو تیەن که شەریعەت وه کار بەن. ئەڕا ئیه که هناێ ناجویلەکەیل که شەریعەت نێرن، له ڕوی سریشتێان حوکمیل شەریعەت وه جا تیەرن، ئەوانه هەر چەن شەریعەت نێرن، وەلێ خویان ئەڕا خویان شەریعەتێگن. ئەوانه نیشان دەن که کار شەریعەت وه بان دڵیان نویسریاس، هەر ئەوجورە که وژدانێانیش وه ئیه شاێەتی دێ و فکریلێان وه نوای یەکترەکی یا تاوانبارێان کەێ یا بێتاوان. ئیه ڕوژیگ هەڵکەفێ که خودا وه پێ ئینجیلێگ که من جار دەم، رازیل دڵ ئایەمیل له ڕێ مەسیح عیسا داوەری کەێ. وەلێ ئەگەر تو خوەد وه جویلەکە زانید و پاڵەو دایدەسه شەریعەت و ئەڕا ئیه که خودا ناسی وه خوەد شانازی کەی و خاست ئەیو زانید و چوینکه له شەریعەت تالیم گردیده، ئەو چشته که له گشت خاستره مور کەی و ئەگەر دڵنیایدن که تو خوەد ڕێنمای کوریلید و نویریگید ئەڕا ئەوانه که هانه ناو تیەریکی و مالم نەزانیل و ماموستاێ مناڵیل و ساێو شەریعەتێگید و ماریفەت و ڕاسی ها نوای چەود، جا تو که ئەو باقی مەردمه تالیم دەێ، ئێ خوەد تالیم نێید؟ تو که وه زد دزی تالیم دەێ، ئێ خوەد دزی کەی؟ تو که ئویشێ نەبایه داوانپێسی کرد، ئێ خوەد داوانپێسی کەی؟ تو که قیند له بتیل تێ، ئێ خوەد مابەدیل تاڵان کەی؟ تو که وه شەریعەت شانازی کەی، ئێ وەگەرد ژێر پا ناین شەریعەت، خودا بی حرمەتەو کەی؟ چوینکه هەر ئەوجورە که وەناو کتاو پەێخەمەریل نویسریاس: «وەبونەێ ئیوه، لەناو ناجویلەکەیل وه ناو خودا کفر کەن.» چوینکه خەتەنه وه ڕاسی ئەو وەخته تیەرزێ که شەریعەت وه جێ باری، وەلێ ئەگەر شەریعەت بنێدی ژێر پا، چماێ خەتەنه نەکریایده. جا ئەگەر پیاێگ که خەتەنه نویه، حوکمیل شەریعەت وه جێ بارێ، ئێ خەتەنه کریا وه حساو نیەتێد؟ جا ئەوه که وەناو جەسەوه خەتەنه نویه، وەلێ شەریعەت پارێزنێ، تنێ که حوکمیل نویسریای وەناو شەریعەت دێرێ و خەتەنه بویده وەلێ شەریعەت نێده ژێر پا، ماکوم کەێ. چوینکه جویلەکەێ ڕاسەکانی ئەوه نیه که وه شێوه جویلەکە بود و خەتەنەێ ڕاسەکانییش کارێگ وه شێوه و جەسەی نیه. بەڵکەم جویلەکە ئەوەسه که له ناخەو جویلەکە بود و خەتەنەیش کارێگه دڵی که له ڕێ روح خودا ئەنجام گرێ، نه له ڕێ شەریعەت نویسریای. ئیجور کەسێگ تاریف خوەێ له خودا گرێ، نه له ئایەم. جا سود جویلەکە بین چەس؟ یا خەتەنه چ قێرێگ دێرێ؟ له هەر باوەتەو فرەس. یەکم جار ئیه که کەڵام خودا وه ئەمانەت سپاریاسه جویلەکەیل. ئەگەر بڕێگ لەلێان ئەمین نوین، چه باێه بویشیم؟ ئێ ئەمین نوینیان، ئەمانەت خودا پویچەو کەێ؟ بێ گومان نه! تەنانەت ئەگەر گشت ئایەمیلیش دروزن بون، خودا ڕاس ئویشێد! هەر ئەوجورە که وەناو کتاو زەبور نویسریاس: «تا توی وەناو کەڵام خوەد وه حەق بوید و وەختێ داوەری کریەید، بێدەو.» وەلێ ئەگەر نادرسێ ئیمه درسی خودا ئاشکرا کەێ، چه باێه بویشیم؟ یانێ خودا ستەمکەره که خەزەوه لێمان گری؟ جور ئایەمیزاێ قسیه کەم. بێ گومان نه. ئەگەر نه خودا چوی تویەنسیا ئی جهانه داوەری بکێ؟ وەلێ ئەگەر له ڕێ درو مه ڕاسی خودا فرەتر ئاشکرا بود و ئەیو فرەتر جەڵاڵ پەێا کەێ، ئێ دی ئەڕا من هێمراێ جور گوناکارێگ ماکوم بوم؟ جا ئەڕا نویشیم: «باین خراوی بکێم تا خاسێ باێه دی»، هەر ئەوجورە که بڕێگ بخت کەنه پێمان و ئویشن که ئیمه ئیجوره ئویشیمن؟ ماکومیەت ئیانه دادپەروەرانەس. جا چه باێه بویشیم؟ ئێ ئیمه که جویلەکەیمن له باقی مەردم وەزمان خاستره؟ نەخیر! چوینکه ئیمه هەر ئێرنگەیش بخت کردیمنه که گشتیەکی، هەم جویلەکە و هەم یونانی گیرودەێ گونان. ئەوجورە که وەناو نویسریایل موقەدەس هاتێه: «هویچکەس سالحان نیه، تەنانەت یەێ نەفەریش نیه. هویچکەس نیەفامێ، هویچکەس مینێ خودا نیەکێ. گشتیەکی له ڕێ دەرچینه، گشتێان وه یەکەو پویچەو بینه. کارخاسکەرێگ نیه، تەنانەت یەێ نەفەر.» «قوڕگیان مینێده قەور وازێگ و زوانێان ئەڕا فریو داین وه کار بەن.» «ژار هەفی ها ژێر لێویلیان؛» «دەمیان پڕ له نووڕ و تیەڵیه.» «پایلێان ئەڕا ڕشانن خوین پەله کەێ؛ هەر کوره چن، خاپوری و بێبەختی هیلنه جێ و ڕێ ئاشتی و سڵامەتی نەناسینه.» «زاورچین له خودا وەناو چەویلیان نیه.» ئێرنگه زانیمن ئەو چشته که شەریعەت ئویشێ ئەڕا کەسیلێگ ئویشێ که هانه ژێر شەریعەت، تا هەر دەمێگ بوەسرێید و جهان گشتێ لەنواێ خودا جواوگو بون. چوینکه وەگەرد وه جێ هاوردن کردەوەێ شەریعەت هویچ بەشەرێگ له وەر چەو خوداوه سالحان وه حساو نیەتێید، چوینکه شەریعەت له باوەت گونا ئاگادارمان کەێد. وەلێ ئێرنگه جیا له شەریعەت، ئەو سالح بوینه که له خوداس ئاشکراوه بیه، هەر ئەوجورە که شەریعەت و نویسریای پەێخەمەریل وه ئیه شاێەتی دەن. ئی سالح بوینه که له خوداس له ڕێ ئیمان وه عیسا مەسیحه و نسیو گشت ئەوانه بود که ئیمان تیەرن. ئەڕا ئیه که هویچ جیاوازیگ نیه. چوینکه گشتیەکی گونا کردنه و له جەڵاڵ خودا کەم تیەرن. وەلێ وه فیز ئەیو که مینیده خەڵاتێگ، له ڕێ ئەو ڕزگاریه که ها ناو مەسیح عیسا، سالحان وه حساو تیەن. هەر ئەو مەسیح عیسا که خودا وەرجەوە دیاری کردوی تا بوده کەفارەت، کەفارەتێگ که وه وەسلەێ خوین ئەیو و له ڕێ ئیمان وه دەس تێی. ئیه ئەڕا نیشان داین دادپەروەری خودا کریا، چوینکه خودا وه سەور خودایی خوەێ، له گونایلێ که وەرجەوە ئەنجام گردوی، چەوێ بەساوی. ئەیو ئیجوره کرد تا دادپەروەری خوەێ وەناو ئی زەمانه نیشان بێی، تا دادپەروەر خوەێ بود و کەسێگیش که وه عیسا ئیمان دێرێ، سالحان وه حساو بارێ. جا ئەگەر ئیجورەسه وه چه شانازی کیم؟ وه هویچ چشتێگ! وه پێ چ شەریعەتێگ؟ وه پێ شەریعەت کردەوه؟ نه، بەڵکەم وه پێ شەریعەت ئیمان. وەبونەێ ئیه که ئیمه وه ئیه باوەڕ دێریم که ئنسان له ڕێ ئیمان و جیا له وەجێ هاوردن کردەوەێ شەریعەت، سالحان وه حساو تێد. ئێ خودا تەنیا خوداێ جویلەکەیله؟ ئێ خوداێ ناجویلەکەیلیش نیه؟ هەڵبەت که ئەیو خوداێ ناجویلەکەیلیش هەس. چوینکه خودا یەکێگە، جا ئی خودا خەتەنه کریایەگان یانێ جویلەکەیل وه پێ بنەواێ ئیمان و خەتەنه نەکریایەگانیش یانێ ناجویلەکەیل له ڕێ هەر ئەو ئیمانه، سالحان وه حساو تیەرێ. جا ئێ ئیمه شەریعەت وەگەرد ئی ئیمانه خاپور کیم؟ هەراێهەر! وەچەواشه ئیمه شەریعەت بەردەوامەو کیم. جا له باوەت ئەو چشته که گیر ئێبراهیم پەێخەمەر هات، چه بود بویشی، ئەوه که له ڕوی جەسەوه، باپیرمانه؟ چوینکه ئەگەر ئێبراهیم وه پێ کردەوه سالحان وه حساو هاتوی، چشتێ ئەڕا شانازی کردن داشت؛ وەلێ لەلاێ خوداوه ئیجوره نیه. چوینکه کتاو تەورات چه ئویشێ؟ «ئێبراهیم وه خودا ئیمان هاورد و ئیه ئەڕاێ سالح بوین وه حساو هات.» ئێرنگه کەسێگ که کار کەێ، حەقدەسەگەێ خەڵاتی وه حساو نیەتێ، بەڵکەم حەقیه. کەسێگ که کار نیەکێ، بەڵکەم پشت داسه خوداێگ که خودانەناسیل سالحان حساو کەێ، ئیمانێ ئەڕاێ سالح بوین وه حساو تێی. هەر ئەوجورە که داود پادشایش کەسێگ که خودا ئەوه جیا له کردەوه، سالحان حساو کەێ، بەختەوەر خوەنێ و ئویشێ: «خوەش وه حاڵ ئەوانه که کاریل گەنێان بەخشریا و گونایلێان داپوشریا. خوەش وه حاڵ ئەوه که خوداوەند گوناێ نیەخیدەێ حساوی.» ئێ ئی خوەش وه حاڵه، تەنیا ئەڕا خەتەنه کریایەگان یانێ جویلەکەیله یا ئەڕا خەتەنه نەکریایەگان یانێ ناجویلەکەیلیش هەس؟ چوینکه ئویشیم که ئیمان، ئەڕا ئێبراهیم سالح بوین وه حساو هات. جا ئیه وەناو چ وەزیگەو ئەڕاێ وه حساو هات؟ ئێ وەرجه خەتەنه کردنێ بی یا وەشون ئەوه؟ هەڵبەت وەرجه خەتەنه کردنێ بی، نه وەشون ئەوه. ئێبراهیم نیشانەێ خەتەنه گردەوەر تا مورێگ بود وه ئەو سالح بوینه که وەرجه خەتەنه کردن له ڕێ ئیمان داشت. ئامانج ئیه بی تا خودا ئەوه بکێده باوگ گشت کەسیلێ که جیا له خەتەنه ئیمان تیەرن که ئیجوره ئەوانیش سالحان وه حساو بان و تا ئێبراهیم بکێده باوگ خەتەنه کریایەگان، یانێ باوگ ئەوانەێ که نه تەنیا خەتەنه بینه، بەڵکەم وەناو ڕێ ئیمانیش گام هەڵگرن، هەر ئەو ڕێه که ئێبراهیم باوگمان وەرجه ئەوه که خەتەنه بود، وەناو ئەو ڕێه گام هەڵگردیاد. چوینکه ئەو واده که وه ئێبراهیم و نەتەوەێ دریاوی که بونه میراتیخوەر جهان، له ڕێ شەریعەت نوی، بەڵکەم له ڕێ ئەو سالح بوینه بوی که وه مل ئیمان بنیاد نریاس. چوینکه ئەگەر ئەوانه که کەفتوینه شون شەریعەت بونه میراتیخوەر، ئیمان دی هویچ نیەتیەرزێد و واده پویچەو بود. چوینکه شەریعەت خەزەو خودا تیەرێ؛ وەلێ شونێ که شەریعەت نیه، دەس دریژی له شەریعەتیش نیه. وه ئی بونەسه که واده پاڵەو داسه ئیمان تا وه پێ فیز بود و زمانەتێگ بود ئەڕا گشت نەتەوەێ ئێبراهیم، یانێ نه تەنیا ئەڕا ئەوانه که کەفتنەسه شون شەریعەت، بەڵکەم هەر ئیجوریشه ئەڕا کەسیلێ که وەناو ئیمان ئێبراهیمیش که باوگ گشتمانه، بەشدارن. ئەوجورە که وەناو تەورات نویسریاس: «مه تو کردمەسه باوگ ملەتیل فرەێگ.» له وەر چەو خودایش ئیجورەسه، خوداێ که ئێبراهیم وەپێ ئیمان هاورد، خوداێ که مردگیل زنیەو کەێ و چشتیلی که نیەن، تیەرێده دی. وەشونێگ که ئمید نوی، ئێبراهیم وه ڕوی ئمیدەو باوەڕ کرد که باێه بوده باوگ ملەتیل فرەێگ، ئەوجورە که وەتریاویه پێ که «نەتەوەێ تو ئیجوره بود.» ئێبراهیم ئەو وەخته که نوڕسیاده جەسەێ خوەێ که جور جەسەێ مردگ بی، هڵاێه نزیک سەد ساڵ داشت یا ئەو وەخته که نوڕسیاده مناڵدان مردگ سارا، وەناو ئیمان بی هاز نوی. ئێبراهیم وه بی ئیمانیەو وه وادەێ خودا شک نەکرد، بەڵکەم وەناو ئیمانێ وه قەوەتەو بی و خودا جەڵاڵ دا. ئەوه وه تەمامی دڵنیا بی که خودا تویەناس وادەێ خوەێ بویده سەر. هەر وه ئی بونه ئیمانێ «ئەڕاێ سالح بوین وه حساو هات.» وەلێ ئی قسیەێ «ئەڕاێ وه حساو هات»، تەنیا وه خاتر ئەوه نەنویسریا، بەڵکەم ئەڕا ئیمەیش نویسریا. ئەڕا ئیمەیش وه حساو تێد، ئیمەیلێگ که ئیمان دێریم وه ئەیو که خوداوەندمان عیسا له مردگیل زنیەو کرد. هەر ئەو عیسا که وەبونەێ خەتایل ئیمه دریاده دەس مەرگ و ئەڕا سالحان وه حساو هاتنمان زنیەو بی. جا وەخاتر ئیه که له ڕێ ئیمان سالحان وه حساو هاتیمنه، له ڕێ خوداوەندمان عیسا مەسیح وەگەرد خودا ئاشتی و سڵامەتی دێریم. ئیمه له ڕێ ئەیو، وه وەسلەێ ئیمان، ئی فیزیشه که وەناوێ بەردەوامیم، وه دەس هاوردیمنه و وەناو ئمید جەڵاڵ خودا شادی کيمن. نه تەنیا ئیه، بەڵکەم وەناو عەزاویلمانیش شادی کيمن، چوینکه زانیمن که عەزاو بەردەوامی وه بار تیەرێ و بەردەوامی، شەخسیەت وه بار تیەرێ و شەخسیەت بوده بایس ئمید و ئمید نیوده بایس شەرمزاریمان، چوینکه مابەت خودا وه وەسلەێ روح‌القودوس که بەخشریاسە ئیمه، ڕشیاسه ناو دڵمان. ئەڕا ئیه که وەختێ هێمراێ ئیمه بێ هاز بیمن، مەسیح له وەخت مناسوێگ ئەڕا خودانەناسیل گیان خوەێ دا. چوینکه کەمتر پێش تێی کەسێگ وەبونەێ ئنسانێگ سالحان له گیان خوەێ دەس بشورێد، هەر چەن هاتێ کەسێگ ئی ئازایه بیاشتود که تەنانەت گیان خوەێ ئەڕا ئنسان خاسێگ بێی. وەلێ خودا مابەت خوەێ وه ئیمه ئیجوره نیشان دەێ که هناێ ئیمه هێمراێ گوناکار بیمن، مەسیح ئەڕامان مرد. جا ئێرنگه که وەگەرد خوین ئەیو سالحان وه حساو هاتیمنه، چەنێ فرەتر له ڕێ ئەیو له خەزەو خودا نجات پەێا کەیمن. چوینکه ئەگەر وەختێ که ئیمه دشمەن بویمن، وه وەسلەێ مەرگ کوڕەگەێ وەگەرد خوداوه ئاشتی دریایمن، چەنێ فرەتر ئێرنگه که وەگەرد خوداوه ئاشتی دریایمنه، وەگەرد زنەیی کوڕەگەێ نجات پەێا کیم. نه تەنیا ئیه، بەڵکەم ئیمەیش له ڕێ خوداوەندمان عیسا مەسیح که ئێرنگه له ڕێ ئەیو وەگەرد خوداوه ئاشتی دریایمن، وەناو خودا شادی کیمن. جا، هەر ئەوجورە که گونا له ڕێ یەێ ئنسان هاته ناو جهان و له ڕێ گونایش مەرگ هات، جا ویجوره مەرگ ریش گشت ئایەمیل گرد، چوینکه گشتیەکی گونا کردن ئەڕا ئیه که وه ڕاسی وەرجەوە که شەریعەت بیرێی، گونا وەناو جهان بی، وەلێ شونێگ که شەریعەتێگ نود، گونا وه حساو نیەتێ. وەئی حاڵەو، له ئایەم تا موسای پەێخەمەر، مەرگ وه سەر گشتیەکی حوکمرانی کرد، تەنانەت وه سەر کەسیلێگ که گوناگەێان جور خەتای ئایەم نوی. ئایەم، نمونەێ کەسێگ بی که باێه باتیاد. وەلێ خەڵاتی خودا جور ئەو خەتا نیه. چوینکه ئەگەر قێر فرەێگ له ڕێ خەتای یەێ ئنسان مردن، چەنێ فرەتر فیز خودا و ئەو خەڵاتیه که له ڕێ فیز یەێ ئنسان، یانێ عیسا مەسیح هاته دی، وه فراوانی دریاسه قێر فرەێگ. ئی خەڵاتیه جور دەرئەنجام گوناێ ئەو یەێ نەفەره، یانێ ئایەم نیه. چوینکه داوەریێگ که وەشون یەێ خەتا هات، بیه بایس ماکومیەت؛ وەلێ خەڵاتێگ که وەشون خەتایل فرەێگ هات، بیه بایس سالح وه حساو هاتن. چوینکه ئەگەر وەبونەێ خەتای یەێ ئنسان، مەرگ له ڕێ ئەو ئنسانه حوکمرانی کرد، چەنێ فرەتر ئەوانه که فیز بێ حساو خودا و خەڵاتی سالح بوین گردنەسه وەر، له ڕێ ئەو ئنسانێگ تر، یانێ عیسا مەسیح، وەناو زنەیی حوکمرانی کەن. جا هەر ئەوجورە که یەێ خەتا بیه بایس ماکومیەت گشت ئنسانیل، یەێ کردەوەێ سالحانەیش، بوده بایس سالح وه حساو هاتن و ژیان گشت ئنسانیل. چوینکه هەر ئەوجورە که له ڕێ ملچەفتەو کردن یەێ ئنسان، قێر فرەێگ گوناکار بین، له ڕێ گوش تەکانن یەێ ئنسانیش قێر فرەێگ سالحانەو بون. ئێرنگه، شەریعەت هات تا خەتا فرەوه بود؛ وەلێ شونێ که گونا فرەوه بی، فیز فره فرەترەو بی. تا هەر ئەوجورە که گونا وەناو مەرگ حوکمرانی کرد، فیزیش له ڕێ سالح بوین حوکمرانی بکێد و له ڕێ خوداوەندمان عیسا مەسیح، وەرەو ژیان ئەبەدی بوێد. جا چه بویشیم؟ ئێ باێه وه گونا کردن بەردەوام بویمن تا فیز فرەوه بود؟ هەراێهەر! ئیمه که لەباوەت گونا مردیم، چوی تویەنيمن هێمراێ وەناوێ زنەیی بکێم؟ ئێ نيەزانين گشتمان که وەناو مەسیح عیسا خوسڵ تەعمید گردیمنه، وەناو مردنێ تەعمید گردیم؟ جا وەگەرد تەعمید گردن وەناو مەرگ، وەگەردیەو نریایمنه مەقبەره تا هەر ئەوجورە که مەسیح وه وەسلەێ جەڵاڵ باوگ ئاسمانی، له مردگیل زنیەو بی، ئیمەیش وەناو ژیان نوێگ گام هەڵبگریم. جا ئەگەر وەناو مردنێگ جور مردن ئەیو، وەگەردیەو بویمنەسه یەکی، بی خەڵاف وەناو زنیەوبینێگ جور زنیەو بین ئەیویش وەگەردیەو بویمنه یەکی. زانیم ئەو ئنسان جارانه که ئیمه بیمن، وەگەردیەو وه سەلیب کیشریا تا جەسەێ گونا پویچەو بود و ویجوره دیتر گیرودەێ گونا نویمن. چوینکه ئەوه که مردگه، له گونا ڕزگار بیه. ئێرنگه ئەگەر وەگەرد مەسیح مردیمنه، ئیمان دێریم که وەگەردیەو زنەییش کەیمن. زانیمن که مەسیح چوینکه له مردگیل زنیەو بیه، دیتر هەراێهەر نیەمرێ؛ دیتر مەرگ وه سەریەو حوکمرانی نیەکێ. ئەیو وەگەرد مردن خوەێ یەێ جار ئەڕا هەمویشه لەباوەت گونا مرد و وەناو زنەیی ئێرنگەێ خوەێ ئەڕا خودا زنەیی کەێ. هەر ویجوره، ئیوەیش باێه خوەدان لەباوەت گونا مردگ و وەناو مەسیح عیسا لەباوەت خودا، زنی بزانین. جا نیلن گونا وەناو جەسەیلدان که مرێ، حوکمرانی بکێ تا گوش له هەواوهەوەسیلێ بتەکنین. ئەنامیل جەسەدان نیەنه دەس گونا تا بونه وەسیلەێگ ئەڕا نادرسێ، بەڵکەم جور کەسیلێ که له مەرگ وەرەو زنەیی هاتنەسەو، خوەدان بێەنه دەس خودا و ئەنامیل جەسەدان بێەنه دەس خودا تا بونه وەسیلەێگ ئەڕا سالح بوین. چوینکه گونا وه سەردان حوکمرانی نیەکێ، ئەڕا ئیه که له ژێر شەریعەت نین، بەڵکەم هاینه ژێر فیز. جا چه؟ ئێ باێه گونا بکێم چوینکه له ژێر شەریعەت نیمن، بەڵکەم هایمنه ژێر فیز؟ هەراێهەر! ئێ نيەزانين ئەگەر خوەدان جور خوڵامیلێ که هانه ژێر فەرمان، بێینه دەس کەسێگ، ئەوسا بوینه خوڵامیل ئەو کەسه که گوشە لێ تەکنین، تواێ خوڵام گونا، که وەرەو مەرگ بەێد، تواێ خوڵام گوش تەکانن له خودا، که وەرەو سالح بوین بەێد؟ وەلێ سپاس ئەڕا خودا که هەر چەن یەێ وەختێگ خوڵامیل گونا بین، وەلێ وه قوڕن دڵ مل ناینەسه ژێر ئەو تالیمه که وەپێ سپاریاین. ئیوه وەگەرد ڕزگار بوین له گونا، بینەسه خوڵامیل سالح بوین. من وەبونەێ بی هازییل سریشت بەشەریدان، ئی چشتیله وەگەرد کەلیمەیل بەشەری ئویشم: هەر ئەوجورە که یەێ وەختێگ ئەنامیل جەسەدان جور خوڵام داینه دەس ناپاکی و خراوی که وەرەو خراوییل فرەتر بەێد، ئێرنگەیش ئەنامیل جەسەدان جور خوڵام بێینه دەس سالح بوینی که وەرەو قودوسیەت بەێد. چوینکه وەختێ که خوڵامیل گونا بوین، له سالح بوین ڕزگار بین. وه ئەو وەخته، له وه جێ هاوردن کاریلێ که ئێرنگه له لێان شەرمزارین، چ بەرێگ بردینه؟ چوینکه ئاخر ئەو کاریله مەرگه! وەلێ ئێرنگه که له گونا ڕزگار کریاینه و بینەسه خوڵامیل خودا، بەرێگ که دەێده دەسدانەو وەرەو قودوسیەت بێدەدان و ئاخرەگەێ زنەیی ئەبەدیه. چوینکه حەقدەس گونا مەرگه، وەلێ خەڵات خودا زنەیی ئەبەدی وەناو خوداوەندمان مەسیح عیساس. ئێ برایل، ئێ نیەزانین که شەریعەت تەنیا تا وەختێ که ئایەمێگ زنیه، وه ملێەو حوکمرانی کەێ؟ ئەڕا ئیه که وەگەرد کەسیلێ قسیه کەم که شەریعەت زانن، چوینکه وه پێ شەریعەت، ژن شویدار تا وەختێ شویەگەێ زنی بود، بەسریاسه ملێا، وەلێ ئەگەر شویەگەێ بمرێ، ئەوسا ژنەگه له ئەو شەریعەته که ئەوه وه مل شویەگەێ بەسریاوید، ڕزگارەو بود. جا ئەگەر ژن، وەختێ که شویەگەێ زنیه، وەگەرد پیاێگ تر زنەیی بکێ، وه داوانپێس ناوێ بەن. وەلێ ئەگەر شویەگەێ بمرێ، له ئەو شەریعەته ڕزگاره و ئەگەر شوی بکەێه پیاێگ تر، داوانپێس نیه. هەر ویجوره، ئێ برایلم، ئیوەیش له ڕێ جەسەێ مەسیح له باوەت شەریعەت مردینه تا هن کەسێگ تر بوین، یانێ بوینه هن ئەیو که له ناو مردگیل زنیەو بیه، تا ئەڕا خودا بەر باریم. چوینکه وەختێ که وه ژێر حوکمرانی جەسه زنەیی کردیایم، هەواوهەوەسیل گونابارمان که شەریعەت هانێان دیاد، وەناو ئەنامیلمان کار کردیا تا ئەڕا مەرگ بەر باریم. وەلێ ئێرنگه وەگەرد مردن لەباوەت ئەو چشته که ئیمه گیروده کردوی، له شەریعەت ڕزگار بویمنه تا وەناو ڕێ تازەێ روح خودا خزمەت بکێم، نه وەناو ڕێ کویەنەێ شەریعەت نویسریاێگ. جا چه بویشیم؟ ئێ شەریعەت گوناس؟ بێ گومان نەخیر! وی حاڵه ئەگەر شەریعەت نویاتیاد، گونا نیەناسیام. چوینکه ئەگەر شەریعەت نەوەتوی «تەما مەکه»، نیەزانستیام تەما کردن چەس. وەلێ گونا له ڕێ ئی حوکم شەریعەته، دەرفەت پەێا کرد تا هەر جور تەماێگ له منا بارێده دی. چوینکه جیا له شەریعەت، گونا مردگه. دەورانێ من جیا له شەریعەت زنی بیم؛ وەلێ وەختێ حوکم شەریعەت هات، گونا زنیەو بی و من مردم. هەر ئەو حوکمه که وادەێ زنەیی دا، ئەڕا من مەرگ وه بار هاورد. چوینکه گونا له ڕێ حوکم شەریعەت دەرفەت پەێا کرد، فریوم دا و له ڕێ ئەوه مه دا وەر کوشت. جا شەریعەت موقەدەسه و حوکم شەریعەتیش موقەدەس و درس و خاسه. جا ئێ ئەو چشته که خاسه ئەڕا من بیه بایس مەرگ؟ هەراێهەر! گونا بی که له ڕێ ئەو چشته که خاسه، مەرگ وەناو من هاورده دی تا ویجوره گونا، گونا بینی مالوم بود و له ڕێ حوکم شەریعەت خراوی گونا مالوم بود که چەنێ بی ئەنازەس. چوینکه ئیمه زانیمن که شەریعەت روحانیه، وەلێ مه هامه ناو جەسه و جور خوڵامێگ فروشیامەسه گونا. مه نيەزانم چه کەم، چوینکه نه ئەو کاره که توام، بەڵکەم هەر ئەو کاره که قینمه لێ تێی، وه جێ تیەرم. ئێرنگه ئەگەر ئەو کاره وه جێ تیەرم که نیەتوامێ، جا قەبوڵ دێرم که شەریعەت خاسه. جا ئێرنگه، دی من نیم که ئی کاره کەم، بەڵکەم گوناێگ که وەناوم نیشتەجێه ئی کاره کەێ. چوینکه زانم که وەناو من، یانێ وەناو جەسەم، هویچ چشت خاسێگ نیشتەجێ نیه. چوینکه توام ئەو چشته که درسه وه جێ بارم، وەلێ نیەتویەنم وه جێ بارمەێ. چوینکه ئەو کار خاسه که توام، وه جێ نیەتێەرم، بەڵکەم کار خراوێگ که نیەتوام، هەر وه جێ تیەرم. ئێرنگه ئەگەر ئەو کاره کەم که نیەتوامێ، ئیه دی من نیم که ئەو کاره کەێ، بەڵکەم گوناێگ که وەناوم نیشتەجێه ئەو کاره کەێ. جا وه ئی یاسا پێ بەم که وەختێ توام کار درس وه جێ بارم، خراوی ها وەر دەسمەو. چوینکه من وەناو ئایەم دەروینیم له شەریعەت خودا دڵشادم، وەلێ یاساێگتر وەناو ئەنامیل خوەم دوینم که وەگەرد شەریعەتێگ که زەین من قەبوڵێ کەێ، شەڕ کەێ و مه گیرودەێ یاساێ گونا کەێ که وەناو ئەنامیلم نیشتەجێه. ئاخ که چ ئایەم بێبەختێگم! کیه که له ئی جەسەێ مەرگه ڕزگارم بکێ؟ سپاس ئەڕا خودا له ڕێ خوداوەندمان عیسا مەسیح! ئمجا من خوەم وەگەرد زەینم خوڵامی شەریعەت خودا کەم، وەلێ وەگەرد جەسەم خوڵامی یاساێ گونا کەم. جا ئێرنگه ئەڕا ئەوانه که هانه ناو مەسیح عیسا هویچ ماکومیەتێگ نیه، چوینکه وەناو مەسیح عیسا، شەریعەت روح زنەیی له یاساێ گونا و مەرگ ڕزگاردان کردێه؛ چوینکه خودا ئەو کاره وەجێ هاوردێه که شەریعەت وه بونەێ بی هازی جەسه نەتویەنست وه جێ بارێدەێ. خودا کوڕەگەێ خوەێ وه شێوەێ جەسەێ گوناکار و ئەڕا گونا کل کرد و وەناو جەسه، گونا ماکوم کرد، تا ئەو چشتیل درسه که شەریعەت داواکاری کەێ، وەناومان باێده دی، وەناو ئیمه که نه وه پێ جەسه بەڵکەم وه پێ روح خودا ڕێ رەوشت کیم. چوینکه ئەوانه که وه پێ جەسه زنەیی کەن، فکریلێان نەنه بان چشتیل جەسەێ، وەلێ ئەوانه که وه پێ روح خودا زنەیی کەن، فکریلێان نەنه بان چشتیلی که له روح خوداس. دەرئەنجام دڵبەساین وه چشتیل جەسەێ، مەرگه، وەلێ دەرئەنجام وەشون کەفتن له چشتیل روحانی، ژیان و ئاشتی و سڵامەتیه. چوینکه دڵبەساین وه چشتیل جەسەێ دشمەنی وەگەرد خوداس، ئەڕا ئیەکه نیەچوده ژێر حوکمرانی شەریعەت خودا، وه ڕاسیش که نیەتویەنێ. کەسیلێ که هانه ژێر حوکمرانی جەسه، نیەتویەنن خودا خوەشنود بکەن. هەر چەن که ئیوه وه ژێر حوکمرانی جەسه نین، بەڵکەم هاینه ژێر حوکمرانی روح خودا، هەڵبەت ئەگەر روح خودا وەناودان نیشتەجێ بود. هەر کەسێگ که روح مەسیح نياشتود، ئەوه هن مەسیح نیه. وەلێ ئەگەر مەسیح ها ناودان، هەر چەن جەسەدان وه بونەێ گونا مردگه، وەلێ چوینکه سالحان وه حساو هاتینه، روح خودا ئەڕادان ژیانه. ئەگەر روح ئەیو که عیسا له مردگیل زنیەو کرد وەناودان نیشتەجێ بود، ئەیو که مەسیح عیسا له مردگیل زنیەو کرد، له ڕێ روح خوەێ که وەناودان نیشتەجێه وه جەسەیلدانیش که مرێ، زنەیی بەخشێد. جا ئێ برایل، ئیمه قەردداریم، وەلێ نه وه جەسه، تا وه پێ جەسه زنەیی بکێم. چوینکه ئەگەر وه پێ جەسه زنەیی بکێن، مرین؛ وەلێ ئەگەر له ڕێ روح خودا، کردەوەێ جەسه بکوشین، زنەیی کین. چوینکه گشت ئەوانه که له ڕێ روح خودا ڕێنمای بون، کوڕيل خودان. ئەڕا ئیەکه ئیوه روح خوڵامی پەێا نەکردین تا وەدواره ڕخدان بچود، بەڵکەم روح زڕکوڕی دریاسه پێدان که وه وەسلەێ ئەوه هاوار کێمن: «ئەبا، باوگه.» جا روح خودا خوەێ وەگەرد روح ئیمه شاێەتی دەێ که ئیمه ڕوڵەیل خودایم. ئەگەر ڕوڵەیلیم، جا میراتی خوەریش هیمن، یانێ میراتی خوەریل خودا و هاومیراتی مەسیح. وه ئی مەرجه که ئیمه وەگەرد ئەیو عەزاو بکیشیم تا ئیمەیش وەگەردیەو جەڵاڵ پەێا بکێم. چوینکه من فکر کەم، رەنجیل هەر ئی زەمانه وەگەرد جەڵاڵی که تواێ ئەڕامان ئاشکراوه بود، نیود بەراوردێ کرد. چوینکه گشت درسکریایل خودا وه تاسەێ تەمام چەوەڕێن تا کوڕیل خودا ئاشکراوه بون. چوینکه درسکریایل خودا دریاده دەس پویچێ، نه وه خاست خوەێ، بەڵکەم وه بونەێ ئەیو که دادەێ دەسەو، وه ئی ئمیده که خود درسکریایل خودایش له خوڵامی گەنێان ڕزگار بون و وەناو ڕزگاری پڕ جەڵاڵ ڕوڵەیل خودا بەشدارەو بون. ئەڕا ئیه که زانیمن که گشت درسکریایل خودا تا ئێرنگه وەگەرد یەکەو له ژانێگ جور ژان زاین ئاخ هەڵکیشن. جا نه تەنیا درسکریایل خودا، بەڵکەم خوەمانیش که نەوبەر روح خودا دێریم، له ناخمانەو ئاخ هەڵکیشیم، هەر ئەو جوره که وه تاسەوه چەوەڕێ زڕکوڕی، یانێ ڕزگاری جەسەیلمانیم. چوینکه وه ئی ئمیده نجات پەێا کردیم. ئێرنگه ئمیدی که بوینرێید، دی ئمید نیه. چوینکه کیه که وه ئەو چشته که دوینی ئمید بیاشتوی؟ وەلێ ئەگەر وه ئەو چشته که نیوینیم ئمید دێریم، وه سەورەو چەوەڕێمن. هەر ویجوره روح خودا وەناو بی هازیمان، مەیەتمان دەێ، چوینکه نيەزانیم ئەڕا چ چشتێ باێه دوعا بکێم. وەلێ روح خودا خوەێ وەگەرد ئاخیلێگ که نیود وه کەلیمەیل بویشیدی، ئەڕامان ناوجێ کەێ. ئەوه که دڵیل وشکنێد، زانی فکر روح خودا چەس، چوینکه روح وه پێ خاست خودا، ئەڕا ئیمانداریل وه مەسیح ناوجێ کەێ. جا ئیمه زانیمن ئەڕا کەسیلێگ که خودا دوس دێرن و وه پێ ئامانج ئەیو دەنگ کریانه، گشت چشتێگ وه یەکەو ئەڕا خاسێ ئەوانه کار کەێ. چوینکه خودا ئەوانه که وەرجەوە ناسی، هەر ئیجوره ئەوانه وەرجەوە دیاری کرد تا وێنەێ کوڕەگەێ خوەێ دەر بان، تا کوڕەگەێ بوده یەکم زگ وەناو برایل فرەێگ. جا ئەوانه که وەرجەوە دیاری کرد، دەنگیانیش کرد و ئەوانه که دەنگیان کرد سالحانیش وەحساو هاورد؛ ئەوانه که سالحان وەحساو هاورد، جەڵاڵیش دا. جا وه نوای ئی چشتیله چه تویەنیم بویشیم؟ ئەگەر خودا ها گەردمانا، کیه که بتویەنێ وەنوامان بوسد؟ ئێ خوداێگ که کوڕەگەێ خوەێ دریخ نەکرد، بەڵکەم ئەیو له ڕێ گشتمان داده دەسەو، ئێ وەگەردیشێەو گشت چشتێگ وه دەس دڵوازای نيەوەخشێده پێمان؟ کیه که بخت بکێده هەڵوژاردەیل خودا؟ خوداس که ئەوانه سالحان وه حساو تیەرێ! جا کیه که بتویەنێ ماکومێان بکێ؟ مەسیح عیساس ئەو کەسه که مرد، تەنانەت نه تەنیا ئیه بەڵکەم زنیەو بی و ها دەس ڕاس خودا، ئەوەسه که وه ڕاسی ئەڕامان ناوجێ کەێ! کیه که ئیمه له مابەت مەسیح جیاوه کەێ؟ بەرد یا پەشێوی یا عەزاو یا قاتوقڕی یا ڕویتی یا خەتەر یا شمشێر؟ هەر ئەوجورە که وەناو کتاو زەبور نویسریاس: «ئیمه وه دریژایی ڕوژ، وەبونەێ تو ڕوی وه ڕوی مەرگ بویمن و جورێگ نوڕنه پێمانەو که چماێ پەسیلێگیم که ڕز کریایمنه تا سەرمان بوڕن.» نه، ئیمه وەناو گشت ئی چشتیله له ڕێ ئەیو که مابەتمان کرد، له ئەوانه که سەرکەفتێن، سەرتریم. چوینکه دڵنیام نه مەرگ و نه زنەیی، نه فریشتەیل و نه سەروکیل، نه چشتیل ئێرنگه و نه چشتیل وەرەڕوی، نه هێزیل و نه بەرزای و نه قویلای و نه هویچ چشتێگتر وەناو گشت درسکریایل خودا، نیەتویەنی ئیمه له مابەت خودا که وەناو خوداوەندمان مەسیح عیساس، جیاوه بکێ. وەناو مەسیح ڕاس ئویشم، درو نیویشم، وژدانمیش وەناو روح‌القودوس شاێەتی ئەڕام دەێ که وەناو دڵ خوەم خەم فرەێگ و خوسەێ هەمویشەیی دێرم. چوینکه ئاوەختیم ئیه بی که خوەم له ڕێ برایلم، یانێ ئەوانه که لەباوەت جەسه خزم و کار منن، بچمه ژێر لانەت و له مەسیح بوڕیەم. ئەوانه ئێسرائیلین و وه ڕوڵه قەبوڵ بین هن ئەوانەسه، جەڵاڵ و پەێمانیل هن ئەوانەسه، شەریعەت دریاسه ئەوانه، پەرەسش و وادەیل هن ئەوانەسه؛ باپیریل هن ئەوانن و مەسیح وه پێ جەسه له نەتەوەێ ئەوانەسه، هەر ئەو مەسیحه که خوداێ بان سەر گشتیەکیگه و تا ئەبەد پڕ بمارکه. ئامین. وەلێ ئیجوره نیه که چماێ کەڵام خودا وه دی ناتیه، چوینکه گشت ئەوانه که له قەوم ئێسرائیلن، وه ڕاسی ئێسرائیلی نین و گشت ئەوانه که له نەتەوەێ ئێبراهیمن، مناڵیل ئەوه نین. بەڵکەم وەناو کتاو تەورات نویسریاس: «نەتەوەێ تو ناو خوەێ له ئەسحاق گری.» یانێ، مناڵیل جەسەێ، مناڵیل خودا نین، بەڵکەم مناڵیل واده، نەتەوەێ ئێبراهیم وه حساو تیەن. چوینکه واده ئیه بی که «ساڵی تر هەر ئی وەختیله تیەمەو کوڕێگ کەفێده قاڵ سارا.» نه تەنیا ئیه، بەڵکەم هەرئیجوره ڕبێکا له یە پیا، یانێ له باپیرمان ئەسحاق زگێ پڕ بوی. - ئەڕا ئیەک ئامانج خودا وەناو هەڵوژاردن بەردەوام بمینێ، نه وەبونەێ کردەوه، بەڵکەم وەبونەێ ئەیو که دەنگ کەێد - وەرجه ئەوه که مناڵیلێ بانه دنیا، یا کار خاس یا خراوێگ بکەن وه ڕبێکا وەتریا که: «گەورەگه وه بویچگەگه خزمەت کێ.» هەر ئەوجورە که وەناو کتاو مەلاکی پەێخەمەر نویسریاس: «یاقوب دوس داشتم، وەلێ قینمه عیسو هاتیاد.» جا چه بویشیم؟ ئێ خودا دادپەروەر نیه؟ هەڵبەت که ئیجوره نیه! چوینکه وه موسای پەێخەمەر ئویشێ: «بەزەیێم تێدە هەر کەسێگ که بەزەیێمه پێ باێ و دڵسوزی کەمه هەرکەسێگ که دڵم ئەڕاێ بسزێ.» جا وه خاست یا تەقالا کردن ئایەم نیه، بەڵکەم وه خوداێگه که بەزەیی کێ. چوینکه وەناو تەورات، خودا وه فرعون ئویشێ: «هەر وه ئی ئامانجه تو هەڵوڕانم تا هێز خوەم وەناو توی نیشان بێەم و تا وەناو سەرئانسەر زەوی ناوم جار بێرێید.» جا خودا وه هەر کەسێگ که بتواێ بەزەیی تێد و هەر کەسێگ که بتواێ دڵڕەقەو کێ. ئەو وەخته ئویشیده پێم: «جا دی ئەڕا خودا سەرزەنشتمان کێ؟ چوینکه کیه که بتویەنێ لەنواێ خاست ئەیو بوسێ؟» وەلێ ئێ ئایەم، تو کیێد که وەگەرد خودا دەمقاڵ بکێ؟ «مەر درسکریا وه درسکەرگەێ خوەێ ئویشێ ئەڕا مه ئیجوره درس کردیده؟» مەر کویزەدرسکەر حەق نێری که له یە پاخوا خەڕێ، دەفرێگ ئەڕا کاریل گرنگ و دەفرێگ تر ئەڕا کاریل مامولی درس بکێ؟ چه بود بویشی ئەگەر خودا هەرچەن تواێ خەزەو خوەێ نیشان بێێ و هێز خوەێ ئاشکرا بکێ، دەفریل خەزەو که ئەڕا له بین چین گورجەو بینه، وەگەرد سەور فرەێگ تاموڵ بکێ، تا دەوڵەمەنی جەڵاڵ خوەێ وه دەفریل بەزەیی ئاشکرا بکێ، دەفریلی که وەرجەوە ئەڕا جەڵاڵ گورجەو کردێه؟ ئیمیش که ئەیو دەنگمان کردێه، له ئی دەفریل بەزەیێمنه، که نه تەنیا له جویلەکەیل، بەڵکەم له ناجویلەکەیلیش هەن. هەر ئەوجورە که وەناو کتاو هوشەع پەێخەمەر ئویشێ: «ئەوانه که قەوم مه نوین، ’قەوم خوەم‘ خوەنم و ئەوه که عەزیز نوی، وه ’عەزیز خوەنمەێ‘.» «درس هەر وه ئەو شونه که وەپێان وەتریا: ”ئیوه قەوم مه نین“، هەر وه ئەو شونه ’کوڕیل خوداێ زنی‘ خوەنریەن.» جا ئەشعەیاێ پەێخەمەر له باوەت قەوم ئێسرائیل هاوار کێ: «تەنانەت ئەگەر ژمارەێ کوڕیل ئێسرائیل جور شنیل دەریا بود، تەنیا قێر کەمێگ لەليان نجات پەێا کەن. چوینکه خوداوەند حوکم خوەێ وه تەمامی و بێ ماتەڵی وه مل زەوی وه جێ تیەرێ.» جا هەر ئەوجورە که ئەشعەیا پێشگویی کرد: «ئەگەر خوداوەند لەشکەریل، نەتەوەێگ ئەڕامان نەێشتیاده جێ، بویایمنه جور شار سودوم و بویایمنه جور شار عەموره.» جا چه بویشیم؟ ناجویلەکەیلێگ که وەشون سالح بوین نوین، ئەوه وه دەس هاوردنه، یانێ ئەو سالح بوینه که له ڕێ ئیمان وه دەس تێی؛ وەلێ قەوم ئێسرائیل که کەفتوینه شون شەریعەتێگ که ئەوانه وەرەو سالح بوین بید، ئەو شەریعەته وه دەس ناوردن. ئەڕا؟ چوینکه نه له ڕێ ئیمان، بەڵکەم له ڕێ کردەوه وەشونێەو بین. ئەوانه هەر له بان ئەو کوچگه کەفتنه خوار که بوده بایس کەفتنێان، ئەوجورە که وەناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر نویسریاس: «بنوڕ، وەناو کویەێ سەهیون کوچگێگ نەم که بوده بایس کەفتن و تاش کەمەرێگ که بوده بایس وه خوار کەفتن؛ هەر کەس ئیمان بارێده پێ، شەرمزارەو نیود.» ئێ برایل، ئاوەختی دڵ و دوعای من وه دەرگاێ خودا ئەڕا قەوم ئێسرائیل ئیەسه که نجات پەێا بکەن. چوینکه شاێەتی ئەڕاێان دەم که ئەڕا خودا غیرەت دێرن، وەلێ ئی غیرەته له ڕوی ماریفەت نیه. چوینکه وه بونەێ ئاگادار نوین له ئەو سالح بوینه که له خوداس و وه ئەو بونه که وه شون مور کردن سالح بوین خوێان بین، له ئەو سالح بوینێگ که له خوداس، گوش نەتەکانن. چوینکه مەسیح بن شەریعەته تا هەر کەس ئیمان بارێ، سالحان وه حساو باێ. چوینکه موسای پەێخەمەر لەباوەت ئەو سالح بوینه که بنیادێ وه بان شەریعەته، ئیجوره نویسد که: «کەسێگ که حوکمیل شەریعەت وه جێ بارێ، وه وەسلەێ ئەوانه زنەیی کێ.» وەلێ سالح بوینی که وه پێ ئیمانه، ئویشێد: «وەناو دڵ خوەد نویش ”کیه که بەرزەو بوده ئاسمان؟“» یانێ تا مەسیح بارێده خوار یا «”کیه که بچوده خوار وەناو جهان مردگیل؟“» یانێ تا مەسیح وەناو مردگیل بارێده بان. وەلێ ئەوه چه ئویشێ؟ ئیەک «کەڵام خودا نزیک توێه، ها ناو دەمد، ها ناو دڵد.» ئیه هەر ئەو کەڵام ئیمانەسه که ئیمه جار دەیم، چوینکه ئەگەر وه زوان خوەد باری که «عیسا خوداوەنده» و وەناو دڵد ئیمان بیاشتوید که خودا ئەیو له مردگیل زنیەو کرد، نجات پەێا کێ. چوینکه وەگەرد دڵه که ئایەم ئیمان تیەرێ و سالحان وه حساو تێد و وەگەرد زوانه که ئێقرار کەێد و نجات پەێا کێ. چوینکه کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر ئویشێد: «هەر کەس ئیمان بارێده پێ، شەرمزار نیود.» چوینکه له بین جویلەکە و یونانی جیاوازیگ نیه، ئەڕا ئیەک هەر ئەو خوداوەنده، خوداوەند گشتیەکیگه و فره فره بەەرکەت دەێه گشت ئەوانه که ئەیو بچڕن. چوینکه «هەر کەس ناو خوداوەند بچڕێد، نجات پەێا کێ.» ئێ چوی کەسێگ بچڕن که ئیمانه پێ ناوردنه؟ چوی وه کەسێگ ئیمان بارن که هویچ وەخت له باوەتێەو نەشنەفتنه؟ چوی بشنەفن، بی ئیه که کەسێگ ئەڕاێان بانگەوازی بکێ؟ چوی بانگەوازی بکەن، ئەگەر کل نەکریەن؟ هەر ئەوجورە که وەناو کتاو ئەشعەیاێ نویسریاس: «چ ڕەنگینه پاێ کەسیلێ که ئەو مزگانیه بانگەوازی کەن.» وەلێ ئەوانه گشتێان گوش له ئینجیل نەتەکاننه، چوینکه ئەشعەیاێ ئویشێ: «چ کەسێگ ئێ خوداوەند ئی چشته که له ئیمه شنەفتێه، باوەڕ کردێه؟» جا ئیمان له شنەفتن تێد و شنەفتن، له ڕێ کەڵام مەسیحه. وەلێ پرسم: ئێ نەشنەفتنه؟ هەڵبەت که شنەفتنه، چوینکه وەناو کتاو زەبور نویسریاس: «دەنگیان وەناو سەرئانسەر زەوی پەخشەو بیه و کەڵامیان تا ئەو پەر جهان ڕەسیه.» وەلێ پرسم: ئێ ئێسرائیل نەفامێ؟ یەکم جار، موسا لەناو کتاو تەورات، له زوان خودا ئویشێ: «وه وەسلەێ ئەوانه که ملەتێگ وه حساو نیەتیەن، ئیوه تیەرمه سەر غیرەت؛ جا وه وەسلەێ ملەت نەزانێگ توڕەدان هەڵگڕنم.» ئمجا، ئەشعەیا وه ئازای له زوان خودا ئویشێ: «ئەوانه که مینێ من نەکردن، مه دینەسەو، خوەم وه کەسیلێ که نەتواسنەم، نیشان دامه.» وەلێ له باوەت ئێسرائیل ئویشێ: «له دریژای ڕوژ دەسیل خوەم وەرەو مەردمیگ که ملچەفتەوکەرن و وەگەردمەو زدن، دریژەو کردمه.» جا پرسم: ئێ خودا قەومەگەێ خوەێ ڕەد کردێه؟ هەراێهەر؛ چوینکه من خوەم ئێسرائیلیم، له نەتەوەێ ئێبراهیم پەێخەمەر و له هوز بنیامین. خودا قەومەگەێ خوەێ که وەرجەوە ناسی، ڕەد نەکردیه. ئێ نيەزانين نویسریای موقەدەس له باوەت ئەلیاس پەێخەمەر چه ئویشێ؟ له باوەت ئیه که ئەوه چوی لەلاێ خوداوه له دەس قەوم ئێسرائیل گلەی کێ و ئویشێ: «خوداوەندا، پەێخەمەریلد کوشتنه و قوروانگاێیلد خاپور کردنه. تەنیا من مەنمه و توان گیان منیش بسێنن.» وەلێ جواو خودا وەپێ چەس؟ ئەیو فەرمایش کرد: «مه ئەڕا خوەم هەفت هەزار نەفەر نامەسه لا که لەنواێ بت بەعەل زرانی نیانه.» هەر ویجوره، وه ئی زەمانیشه قێرێگ مەننه که له ڕێ فیز خودا هەڵوژاریانه. وەلێ ئەگەر له ڕێ فیز بود، دی وه پێ کردەوه نیه؛ ئەگەرنه فیز دی فیز نیه. وەلێ ئەگەر له ڕێ کرده وه بود، دیتر وه ڕوی فیز نیه، ئەگەر نه کردەوه دیتر کردەوه نیه. جا چه؟ ئیەک ئێسرائیل ئەو چشته که وەشونێ بی، وه دەس ناورد. هەڵوژاردەگان وه دەس هاوردن، وەلێ ئەو باقی تویش دڵڕەقی هاتن. هەر ئەوجورە که وەناو نویسریایل موقەدەس نویسریاس: «تا وه ئی ئیمڕوه خودا روح وڕ گیجی دا پێان، چەویلی که نیوینن و گوشیلێ که نیەشنەفن.» جا داود پادشا ئویشێ: «با سفرەگەێان بوده دام و تەڵه ئەڕاێان، بوده کوچگێگ وه نوای پاێان که بایس کەفتنه و بوده سزاێگ ئەڕاێان. با تەم بان چەویلیان بگرێ تا نەتویەنن بوینن و ئەڕا هەمویشه پشتێان بچەمێدەو.» جا پرسم: ئێ ئەوانه پاێان هەڵکەفت تا بێەنه زەویا؟ هەراێهەر! وه جێ ئەوه له ڕێ خەتای ئەوانه، نجات ئەڕا ناجویلەکەیل هاتیەسه دی، تا قەوم ئێسرائیل بارێده سەر غیرەت. ئیسه ئەگەر خەتای ئەوانه بوده بایس دەوڵەمەنی جهان و ئەگەر شکەسیان بوده بایس دەوڵەمەنی ناجویلەکەیل، جا وەختێ که ژمارەێ جویلەکەیلی که نجات پەێا کەن، کامڵەو بود، چەنێ فرەتر بوده بایس دەوڵەمەنی؟ ئێرنگه ڕوی دەمم ها گەرد ئیوه ناجویلەکەیل. له ئەوره که من ڕەسول ناجویلەکەیلم، وه خزمەتەگەی خوەم فره شانازی کەم، تا یە جورێگ هاونژادیل جویلەکەم بارمه سەر غیرەت و ویجوره بڕێگیان نجات بێەم. چوینکه ئەگەر ڕەد بوین ئەوانه وه ماناێ ئاشتی جهان وەگەرد خوداس، قەبوڵ بوینیان چ ماناێگ دێرێ، بێجگه زنیەو بوین له مردگیل؟ ئەگەر یە مشت له خەویرەگه که جور نەوبەرێگ پیشکەش بود، موقەدەس بود، ئەوسا، گشت خەویرەگه موقەدەسه و ئەگەر ریشەێ دارەگه موقەدەس بود، پەلەگانیشێ موقەدەسن. وەلێ ئەگەر بڕێگ له پەلەگان بڕیان و تو، هەر چەن که پەلێگ له دار زیتون کویەیله بید، وەناو پەلیل تر دریایده قێ دار زیتونەگه و ئێرنگه له شیرەێ وه قەوەت ریشەێ دار زیتون هاوبەشی، شانازی وه سەر ئەو پەلیله مەکه. ئەگەر ئیجوره کەی، وه هویرد بود تو نید که ریشەگه پارێزنێد، بەڵکەم ریشەگەس که پارێزنێدەد. ئەو وەخته تو ئویشێد: «پەلەگان بڕیانه تا من بێریەمەقێەو.» ڕاس ئویشێ. ئەوانه وه بونەێ بی ئیمانیێان بڕیانه، وەلێ توی له ڕێ ئیمان بەردەوامی. جا لویتبەرز نەو بەڵکەم ڕخد بچود. چوینکه ئەگەر خودا بەزەیی ناته پەله ئەسلیەگان، وه تنیش بەزەیی نیەتێ. جا مێرەبانی و سەختگیری خودا له وەر چەودەو بود؛ سەختگیری وه کەسیلێ که کەفتنەسه خوار، وەلێ مێرەبانی خودا وه توێ، هەڵبەت وه ئی مەرجه که وەناو مێرەبانیەگەێ بەردەوام بمینێ؛ ئەگەرنه تنیش بڕێید. تەنانەت ئەگەر ئەوانیش وەناو بی ئیمانیێان نەمینن، وەدواره دریەنه قێ دارگەوه، چوینکه خودا تویەناس یەێ جارتر ئەوانه بیده قێ دارگەوه. چوینکه ئەگەر تو له دار زیتون کویەیله بڕیاید و وه چەواشەێ سریشت خوەد دریایەسه قێ دار زیتون ماڵی، جا چەنێ فرەتر پەله ئەسلیەگان تویەنن بێریەنه قێ ئەو دار زیتونێ که لەلێ بڕیانه. ئێ برایل، نیەتوام له ئی رازه بی خەوەر بوین - نەخواێ خوەدان وه زانا بزانین - دڵڕەقی وه بەشێگ له ئێسرائیل حوکم فەرما بیه، تا وەختێ که ژمارەێ ناجویلەکەیلێگ که وه مەسیح ئیمان تیەرن، کامڵەو بود. جا ئیجوره گشت ئێسرائیل نجات پەێا کێ. جوری که وەناو نویسریایل موقەدەس نویسریاس: « ڕزگارکەر له کویەێ سەهیون تێد و خودانەناسی له نەتەوەێ یاقوب هەڵگرێد. ئیه پەێمان من وەگەرد ئەوانەسه وەختێ که گونایلێان لا بوەم.» له باوەت ئینجیل، جویلەکەیل وەبونەێ ئیوه، دشمەنن؛ وەلێ له باوەت دەسنیشان خودایی، ئەوانه وەبونەێ باپیریلێان، عەزیز خودان. چوینکه خودا خەڵاتییل و داوەتەگەێ خوەێ نیە سێنێدەو. چوینکه هەر ئەوجورە که ئیوه دەورانێگ له خودا ملچەفتەو کردیاین، وەلێ ئێرنگه وەبونەێ ملچەفتەو کردن جویلەکەیل، بەزەیی هاتیەسه پێدان، هەر ئەوجورە ئەوانیش ئێرنگه ملچەفتەو کردنه تا وەبونەێ بەزەیی خودا وه ئیوه، ئێرنگەیش بەزەیی باێده ئەوانه. چوینکه خودا گشتیەکی داسه دەس ملچەفتەو کردن، تا بەزەیی باێده گشتیەکی. ئای چەنێ قویله دەوڵەمەنی و زانیاری و ماریفەت خودا؛ نیود له داوەریەگانێ سەر دەر باری و نیود ڕێەگانێ بفامێ. «چوینکه کیه که فکر خوداوەند زانستوی یا کیه که مەشویرەت داویده پێ؟» «یا کیه که خەڵاتێگ بەخشاویه خودا تا وه جێ ئەوه بێرێیدەوه پێ؟» چوینکه گشت چشتێگ له ئەیو و له ڕێ ئەیو و ئەڕا ئەیوه. تا ئەبەد جەڵاڵ ئەڕا ئەیو بود. ئامین. جا ئێ برایل، له وەر پرشەێ بەزەیێل خودا، لاڵکمه پێدان که جەسەیلدان جور قوروانیێگ زنی و موقەدەس و دڵخواز خودا پیشکەش بکەن، که پەرەسش روحانی ئیوه هەر ئیەسه. شێوەێ ئی جهانه نەگرنه خوەدان، بەڵکەم وه نو کردن زەین خوەدان، ئاڵشت بون. ئەوسا تویەنین بزانین که خاست خودا چەس؛ خاست خاس و پەسەن کریا و کامڵێ. چوینکه له ڕێ فیزێگ که دریاسه مه، وه هەر کامدان ئویشم که خوەدان فرەتر له ئەو چشته که باێه، نەزانین، بەڵکەم هەرکەس چەنه ئیمانێگ که خودا ئەڕاێ دیاری کردێه، هوشیارانه خوەێ داوەری بکێ. چوینکه هەر ئەوجورە که وەناو یە جەسه ئەنامیل فرەێگ دێریم و گشت ئی ئەنامیلە کارێان جور یەک نیه، ئیمەیش هەرچەن فرەیمن، وەناو مەسیح یە جەسەیمن و هەر کام، گله وه گله ئەنامیل یەکترەکێم. وه پێ فیزێگ که لەلاێ خودا دریاسه پێمان، ئیمه خەڵاتیلێگ دێریم که جور یەک نین، جا باین تا خەڵاتیەگانمان وه کار بویم. ئەگەر خەڵاتیمان نەبوەته، ئەوه وه پێ ئیمانمان وه کار بگریم. ئەگەر خزمەت کردنه، وەناو خزمەت کردنمان. کەسێگ که تالیم دەێ، وەناو تالیمەگەێ. کەسێگ که هان دەێ، وەناو هان داینەگەێ. کەسێگ که مەیەت دەستەنگیل دەێ، ئی کاره وه دەسدڵوازیەو بکێ. کەسێگ که ڕابەری کێ، ئی کاره وه غیرەتەو بکێ. کەسێگ که بەزەیی کێ، ئی کاره وه خوەشیەو بکێ. مابەت باێه دویر له دوڕویی بود. له شەڕئاشویی قیندان باێ و قورس بلچکێینه ئەو چشته که خاسه. وەگەرد مابەت براێانه، یەکترەکی دوس بیاشتوین. وەناو حرمەت ناین وه یەکترەکی، بێەنه نوای یەکانەو. غیرەتدان کەمەو نود؛ وەناو روح گڕەدان باێ و خزمەت خوداوەند بکەن. وەناو ئمید دڵشاد بون، وەناو بەرد سەور بیاشتون و وەناو دوعا بەردەوام بون. وەناو پەرچەو کردن هەوەجییل ئیمانداریل وه مەسیح بەشدار بون و مێواندار بون. ئەڕا کەسیلێ که عەزاودان دەن، داواێ بەەرکەت بکەن؛ داواێ بەەرکەت بکەن و نوڕیان مەکەن! وەگەرد خوەشاڵێل، خوەشی بکەن و وەگەرد ئەوانه که گیره کەن، گیره بکێن. وەگەرد یەکترەکی بسازن! لویتبەرز نەون، بەڵکەم وەگەرد ئایەمیل پایەنزم، هات بچو بکەن. هویچ وەخت خوەدان وه زانا میەنه قەڵەم. وه هویچکەس وه جیاێ خراوی، خراوی مەکەن. بەڵکەم هوشدان بود که ئەو چشته که له وەر چەو گشتیەکی حرمەت دێرێ، وه جێ بارین. ئەگەر بود، تا ئەوره که له دەسدان تێد وەگەرد گشتیەکی وه ئاشتی و سڵامەتی زنەیی بکەن. ئێ عەزیزەیل، هویچوەخت خوەدان ئنتقام مەسینن، بەڵکەم ئەوه بێەنه دەس خەزەو خودا. چوینکه وەناو کتاو تەورات نویسریاس که «خوداوەند فەرمایش کێ: ”ئنتقام هن منه؛ منم که سزا دەم.“» وه چەواشەوه، «ئەگەر دشمەند ورسێه، تێرێ بکه! ئەگەر تیەنیه، چشتێ بیه پێ تا بنوشێ! ئەڕا ئیه که وەگەرد ئی کاره جورێگ شەرمزارێ کێ که چماێ سکڵیل گڕان خیده مل سەریەو.» خراوی وه سەرد زاڵ نود، بەڵکەم وەگەرد خاسێ وه سەر خراوی زاڵەو بو. با هەر کەسێگ خوەێ بیده دەس دەسڵاتداریل حاکم، چوینکه هویچ دەسڵاتێگ بێجگه لەلاێ خوداوه نیه و ئەوانەێ که هەن، لەلاێ خوداوه دیاری کریانه. جا ئەوه که لەنواێ دەسڵاتداریل وسێد، وه نوای ئەو چشته که خودا دیاری کردێه، وساس و ئەوانه که ئیجوره کەن، داوەری بون. چوینکه کەسیلێ که کردەوەێان خاسه له حاکمیل زاورێان نیەچود، وەلێ کەسیلێ که کردەوەێان خراوه زاورێانه لێان چود. ئێ تواێ له ساێو دەسڵات زاورد نەچود؟ جا ئەو چشته که درسه، وه جێ بار که تاریفه لێد کێ. چوینکه ئەوه خزمەتکار خوداس ئەڕا خێریەت توی. وەلێ ئەگەر کار خراوێگ بکێ، زاورد بچود، وەبونەێ ئیه که بیخودی شمشێر هەڵنیەگرێ. چوینکه ئەوه خزمەتکار خوداس، کەسێگه که ئنتقام گری و خەزەو خودا تیەرێده سەر ئایەمێگ که خراوکاره. جا ئایەم نه تەنیا ئەڕا پارێز له خەزەو خودا، بەڵکەم وەبونەێ وژدان خویشێ باێه له دەسڵاتداریل گوش بتەکنێ. وه ئی بونەێشه باج دین، چوینکه دەسڵاتداریل، خزمەتکاریل خودان و خوێان نانەسه ئەڕا هەر ئی کاره. قەرد خوەدان وه گشتیەکی بێەن: وه ئەوه که قەرد باج داین دێرین، باج بێەن؛ وه ئەوه که قەرد سەرانه داین دێرین، سەرانه بێەن؛ وه ئەوه که قەرد گەورایی وه جێ هاوردن دێرین، گەورایی وه جێ بارن؛ وه ئەوه که قەرد حرمەت گردن دێرین، حرمەت بگرن. هویچ چشتێگ وه کەسێ قەرددار نەون، بێجگه ئیەک یەکترەکی مابەت بکێن. چوینکه کەسێگ که وه یەکیگ تر مابەت بکێ، شەریعەت وه جێ هاوردێه. چوینکه حوکمیل ’داوانپێسی مەکه‘، ’خوین مەکه‘، ’دزی مەکه‘، ’تەما مەکه‘، و هەر حوکمێگ تر، گشتێ وەناو ئی کەڵامه کوڵ و کوڵبڕ بود که «هاوساگەد هەر جور خوەد دوس بیاشتو.» مابەت، وه هاوساگەێ خوەێ خراوی نیەکێ؛ جا مابەت وه دی هاتن شەریعەته. بێجگه ئیه ئیوه زانین هاینه ناو چ زەمانێگ. چوینکه ساتێ ڕەسیه که له خەو هەڵسێن، ئەڕا ئیەک ئێرنگه وه بەراورد وەگەرد ئەو وەخته که تازه ئیمان هاوردیم، نجات وه ئیمه نزیکتره. شەو تەمامە و ڕوژ نزیکه. جا بان کردەوەێ تیەریکی فڕەی بیمن و زرەی نویر بکێمنه وەر. بان ڕێ رەوشتمان ئەوجورە درس بود که شایسەێ کەسیلێگه که هانه ناو ڕوشنایی ڕوژ. جا وەختمان وەناو عەێاشی و سەرخوەشی و خیزی و هەرزەیی و مرافه و حەسویی، وه سەر نەوەێم، بەڵکەم خوداوەند عیسا مەسیح هەر جور دڵنگێگ بکێنه وەر. ئەڕا جەسه تەداروک نوینن که هەواوهەوەسیلێ وه جێ بارین. کەسێگ که ئیمانێ بی هازه، ڕێی بێەنه ناو خودان، بی ئەوه که وه سەر باوەڕیل مرافه بکێن. یەکیگ باوەڕ دێرێ که هەر چشتێگ تویەنێ بخوێ، وەلێ یەکیگتر که ئیمانێ بی هازه، تەنیا سەوزی خوەێ. ئەوه که گشت چشتێگ خوەێ، نەبایه وه ئەوه که نیەخوەێ وه چەو سوک بنوڕیده پێەو؛ ئەوه که گشت چشتێگ نیەخوەێ، نەبایه ئەو کەسه که هەر خواردەمەنێگ خوەێ، ماکوم بکێ. چوینکه خودا ئەو کەسه قەبوڵ کردێه. تو کیێد که وه خزمەتکار کەسێگ تر حوکم کەی؟ سەرپا بوین یا کەفتنێ ها دەس گەورەگەێ. ئەوه بەردەوام مینێ چوینکه خوداوەند تویەناس ئەوه سەرپا بکێ. کەسێگ یە ڕوژ خاستر له ڕوژیلتر زانی؛ وه حاڵێگەو که یەکیگتر، گشت ڕوژیل یەێ جور زانی. هەر کەس باێه وەناو فکر خوەێ دڵنیا بود. ئەوه که ڕوژیگ وه تایبەتی گرنگ زانی، وه حرمەت خوداوەند گرنگ وه حساو تیەرێ. ئەوه که خوێد، وه حرمەت خوداوەند خوێد، چوینکه سپاس خودا کێ و ئەوه که له خواردن پارێز کێ، ئەوه وه حرمەت خوداوەند پارێز کێ و سپاس خودا کێ. چوینکه هویچکام له ئیمه ئەڕا خوەمان زنەیی نیەکیمن و هویچکام له ئیمه ئەڕا خوەمان نیەمریمن. ئەگەر زنەیی کیم، ئەڕا خوداوەند زنەیی کیم و ئەگەر مریەم، ئەڕا خوداوەند مریمن. جا چ زنەیی بکێم، چ بمریم، هن خوداوەندیمن. چوینکه وه ئی بونه مەسیح مرد و وەدواره زنیەو بی تا هەم بوده خوداوەند مردگیل و هەم خوداوەند زنیێل. تو ئەڕا براگەێ خوەد ماکوم کەی؟ یا ئەڕا وه براگەێ خوەد وه چەو سوک نوڕێید؟ چوینکه گشتمان لەنواێ تەخت داوەری خودا وسیمن. ئەڕا ئیەک وەناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر نویسریاس: «خوداوەند فەرمایش کێ: وه ژیان خوەم قەسەم که هەر زرانێگ لەنواێ مه چەمێدەو و هەر زوانێگ وه خودا ئێقرار کێ.» جا هەر کام له ئیمه حساو خوەێ وه خودا دەێدەو. وه ئی بونه، له ئیەودویا باین یەکترەکی ماکوم نەکێم. بەڵکەم وه جێ ئەوه، بتوان هویچ وەخت له سەر ڕێ براێگ کوچگیگ نەخین که بوده بایس کەفتنێ، یا چشتێ مەنەنه نوای ڕێەگەێ. من وەناو خوداوەند عیسا زانم و قانێ بیمه که هویچ چشتێگ وه خوێەو ناپاک نیه. وەلێ ئەگەر کەسێگ فکر کەێد که ئەوه ناپاکه، ئەڕاێ ناپاکەو بود. چوینکه ئەگەر وەگەرد ئەو چشته که خوەید، براگەد دەردەدارەو کەی، دیتر ڕێ رەوشتد وەناو مابەت نيه. وەگەرد ئەو چشته که خوەید، ئەو کەسه که مەسیح وەبونەێەو مرد، نابود مەکه. جا نێلین وه خراوی باس ئەو چشته بکەن که ئیوه وه خاس زانینەێ. چوینکه پادشایی خودا خواردن و نوشاین نیه، بەڵکەم سالح بوین و ئاشتی و سڵامەتی و خوەشی وەناو روح‌القودوسه. هەر کەس ویجوره خزمەت مەسیح بکێ، خودا قەبوڵێ کێ و مەردمیش مورێ کەن. جا بان وەشون ئەو چشته بویمن که بایس ئاشتی و سڵامەتی و وەسەرپاناین یەکترەکیمانه. وەبونەێ خواردەمەنی کار خودا خراو مەکه! وه ڕاسی گشت خواردەمەنیەگان پاکن، وەلێ خواردن هەر خواردەمەنێگ که بوده بایس کەفتن یەکیگتر، کار نادرسێگه. خاسه که گوشت یا شراو نەخوەێ یا کارێگ نەکێ که بوده بایس کەفتن براگەد. باوەڕێ که له باوەت ئی چشتیله دێرێ، با لەلاێ خوەد و خودا بمینێ. خوەش وه حاڵ کەسێگ که له باوەت ئەو چشته که خوەێ پەسەنی کەێد، داوەری خوەێ نیەکێ. وەلێ هەر کەس که شک بیاشتود ئەگەر بخوێ، تاوانباره، چوینکه له ڕوی ئیمان نەخواردیەسێ، ئەڕا ئیه که ئەو چشته که له ڕوی ئیمان نود، گوناس. ئیمه که وه هێزیم، ها ملمانا که بی هازییل ئایەمیل زەیف تاموڵ بکێم و وەشون خوەشنودی خوەمان نویمن. باین تا هەر کام له ئیمه وەناو ئەو چشت خاسه که وەناو هاوساگەێ خوەێ دوینی له ئەو باوەته ئەو ئایەمه خوەشنود بکێ تا بوده بایس سەر پا ناینی. چوینکه مەسیح وەشون خوەشنودی خوەێ نوی، بەڵکەم هەر ئەوجورە که وەناو کتاو زەبور نویسریاس: «سەرزەنشتیل ئەوانه که سەرزەنشتد کردن ڕشیا ملما.» چوینکه هەر چشتێ که وه ڕوژیل جارانەو نویسریاس، ئەڕا تالیم ئیمه نویسریاس تا له ڕێ بەردەوامی و له ڕێ دڵگەرمیێگ که نویسریایل موقەدەس بەخشێد، ئمید بیاشتویمن. با خوداێگ که سەرچاوەی بەردەوامی و دڵگەرمیه، بوەخشێده پێدان تا ئەوجورە که وەگەرد خاست مەسیح عیسا جور دەرتێد، وەگەرد یەکترەکی هاوفکر بوین، تا یەدڵ و یەزوان، خودا یانێ باوگ خوداوەندمان عیسا مەسیح ستایش بکێن. جا هەر ئەوجورە که مەسیح قەبوڵدان کردێه، ئیوەیش یەکترەکی قەبوڵ بکێن تا خودا جەڵاڵ پەێا بکێ. چوینکه وەپێدان ئویشم که مەسیح ئەڕا ئیه که ڕاسی خودا نیشان بێی، بیه خزمەتکار خەتەنه کریایل یانێ هەر ئەو جویلەکەیله تا وادەیلێ که وه باپیریلمان دریاوی، مور بکێ و تا ناجویلەکەیل، خودا وەبونەێ بەزەیێەگەێ ستایش بکەن. هەر ئەوجورە که وەناو نویسریایل موقەدەس نویسریاس: «وه ئی بونه، وەناو ناجویلەکەیل ستایشد کەم و ئەڕا ناود بەیت خوەنم.» وەدواره وەناو کتاو تەورات فەرمایش کێ: «ئێ ناجویلەکەیل وەگەرد قەومەگەێ ئەیو خوەشی بکەن!» وەدواره وەناو کتاو زەبور فەرمایش کێ: «ئیوه ئێ گشت ناجویلەکەیل، ستایش خوداوەند بکەن! با گشت مەردم، جەڵاڵی بێەن!» وەدواره ئەشعەیاێ پەێخەمەر ئویشێ: «ریشەێ یەسا تێد، هەر ئەوه که هەڵسێد تا وه سەر ناجویلەکەیل فەرمانرەوایی بکێ؛ ناجویلەکەیل وه ئەیو ئمید بەسن.» با خوداێ ئمید، وه گشت خوەشی و ئاشتی و سڵامەتی وەناو ئیمان، پڕدان بکێ تا که وه هێز روح‌القودوس، نیقەڵتوز له ئمید بوین. ئێ برایلم، مه خوەم له ئیوه دڵنیام که خودان له خاسی پڕین و له هەر چی ماریفەته پڕین و تویەنین یەکترەکی تالیم بێین. وەلێ له باوەت چشتیلێگ، وه ئازای فرەێگەو ئەڕادان نویسامه، تا ئەوانه بخەمه هویردان، وه بونەێ ئەو فیزه که خودا بەخشا پێم تا بومه خزمەتکار مەسیح عیسا ئەڕا ناجویلەکەیل و خزمەت کاهنی جارداین ئینجیل خودا وه جێ بارم، تا ناجویلەکەیل پیشکەشی قەبوڵ کریاێگ بون وه دەرگاێ خودا که له ڕێ روح‌القودوس تەقدیس بینه. جا وەناو مەسیح عیسا مدوێگ دێرم که وه خزمەتەگەم وه خودا شانازی بکەم. چوینکه جرئەت نیەکەم له باوەت چشتێگ قسیه بکەم بێجگه ئەو چشته که مەسیح له ڕێ منەو وه جێ هاوردێه تا ناجویلەکەیل ئەڕا گوش تەکانن له ئیمان بارم - وەگەرد قسیەیلم و وەگەرد کاریلم، وەگەرد هێز نیشانەیل و موجزەیل، وەگەرد هێز روح خودا - ئەوجورە که له شار ئورشەلیم تا شار ئیلیریکوم دەور دامه و خزمەت ئینجیل مەسیح وه تەمامی، ئەنجام دامه. ئاوەختم هەمویشه ئیه بی که وەشونێگ ئینجیل بانگەوازی بکەم که ناو مەسیح تا ئەو وەخته نەشنەفتنه، تا نەخواێ که وه سەر بنەواێ یەکیگتر، بنیاد بنەم، بەڵکەم هەر ئەوجورە که وەناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر نویسریاس: «ئەوانه که هویچوەخت لەباوەت ئەیو وەپێان نەوەتریاوی، دوینن و ئەوانه که هویچوەخت نەشنەفتنه، فامن.» هەر وه ئی بونه، چەن جار که تواسم بامه ئەڕا لادان نوام گریاس. وەلێ ئێرنگه که وه ئی مەنتەقەیله، دی شونێ ئەڕا کار من نەمنیه و له ئەوره که چەن ساڵه ئەزرەت هاتن ئەڕا لادان دێرم، ئمید دێرم له سەر ڕێم وەر و ئێسپانیا، بوینمەدان و وەشون ئەوه که قێرێ له بێن وەگەرددان حەز کردم، ئەڕا گەردینم وه ئەوره مەیەتم بێین. وەلێ ئێرنگه دێرم چمه ئەڕا ئورشەلیم تا ئەڕا ئیمانداریل وه مەسیح مەیەت بوەم، چوینکه کلیسایل مەنتەقەیل مەقدونیه و ئەخائیه خوەشنود بین له ئیه که مەیەت کل بکەنه ئەڕا دەستەنگیلێ که هانه ئورشەلیم که وه مەسیح ئیمان دێرن. چوینکه ئەوانه خوێان خوەشنود بین ئی کاره بکەن و وه ڕاسییش قەرددار جویلەکەیلن، چوینکه ئەگەر ناجویلەکەیل وەناو بەەرکەتیل روحانی جویلەکەیل بەشدارەو بوینه، ها ملێانەو که جویلەکەیل وەناو بەەرکەتیل پویلی خزمەت بکەن. جا وەختێ ئی کاره کردم و ئەو چشته که گردەو بیه دامەێ پێان، له ڕێ ئیوه چمه ئەڕا ئێسپانیا. زانم که وەختێ بامه ئەڕا لادان، وه پڕی بەەرکەت مەسیح تیەم. ئێ برایل، وەبونەێ خوداوەندمان عیسا مەسیح و مابەت روح خودا، داوا له لێدان کەم که ئەڕا من وه دەرگاێ خوداوه دوعا بکێن و وەگەرد ئی کاره وەگەردمەو تەقالا بکەن تا له دەس بی ئیمانیل یەهودیه ڕزگار بوم و خزمەتەگەم وه ئورشەلیم لەلاێ ئیمانداریل وه مەسیح قەبوڵ بکرێی. تا ویجوره وه خاست خودا وه خوەشی بامه ئەڕا لادان و له لادان گیان تازەێگ بگرم. خوداێ ئاشتی و سڵامەتی وەگەرد گشتدانەو بود. ئامین. مه خویشگمان فیبی که خزمەتکار کلیساێ شار کنخریەس وەپێدان ناسنم، تا وەناو خوداوەند، وه لەونی که شایسەێ ئیمانداریل وه مەسیحه، قەبوڵێ بکێن و له هەر چشتێگ که هەوەجی کەفێ پێدان مەیەتی بێین، چوینکه وه فره کەسیل، تەنانەت خود منیش مەیەت فرەێگ داس. وه پریسکیلا و ئاکیلا، هاوکاریلم وەناو مەسیح عیسا، سڵام برەسنن. ئەوانه ئەڕا گیان من مل خوێان نانه، نه تەنیا مه سپاسێان کەم، بەڵکەم گشت کلیسایل ناجویلەکەیلیش سپاسێان کەن. هەر ئیجوره وه کلیساێگ که ها ناو ماڵەگەێان سڵام برەسنن. وه ئپینتوس عەزیزم سڵام برەسنن، که یەکمین کەسێگ بی که وه ناوچەێ ئاسیا وه مەسیح ئیمان هاورد. وه مریەم که ئەڕادان زامەت فرەێگ کیشاس، سڵام برەسنن. وه خزمیلم، ئاندرونیکوس و یونیاس که وەگەردما وەناو زندان بین سڵام برەسنن. ڕەسولەیل، ئەوانه فره خاس ناسن و ئەوانه وەرجه من مەسیحی بینه. وه ئامپلیاتوس که وەناو خوداوەند عەزیزم، سڵام برەسنن. وه ئوربانوس هاوکارمان وەناو مەسیح و ئستاخیس عەزیزم، سڵام برەسنن. وه ئاپلیس که وەناو مەسیح قەبوڵ کریاس سڵام برەسنن. وه بنەماڵەگەێ ئاریستوپولوس سڵام برەسنن. وه خزمەگەم هیرودیون سڵام برەسنن. وه ئەوانەێ که له بنەماڵەێ نارکیسوسن و وه خوداوەند ئیمان دێرن سڵام برەسنن. وه تریفینا و تریفوسا، که وەناو خوداوەند زامەت کیشن سڵام برەسنن. وه پرسیس عەزیز که وەناو خوداوەند فره زامەت کیشاس، سڵام برەسنن. وه روفوس که وەناو خوداوەند هەڵوژاریاس، هەر ئیجوره داڵگێ که ئەڕا منیش داڵگێ کردێه سڵام برەسنن. وه ئاسینکریتوس، فلگون، هرماس، پاتروباس و هرمس و برایلێ که هانه گەردیانەو سڵام برەسنن. وه فیلولوگوس، یولیا، نیریاس و خویشکەگەێ و ئولیمپاس و گشت ئیمانداریل وه مەسیح که هانه گەردێانەو سڵام برەسنن. وه ماچێگ موقەدەس سڵامه یەکترەکی بکەن. گشت کلیسایل مەسیح سڵامدان رەسنن. ئێ برایل، لاڵکمه پێدان تا هوشدانه ئەوانه بود که بایس جیاوازین و نوا ڕێەگەدان گرن و وه نوای تالیمی که ئیوه گردينه، وسن؛ له ئەوانه دویرەو بگرن، ئەڕا ئیه که ئیجور کەسیلێگ وه خوداوەندمان مەسیح خزمەت نيەکەن، بەڵکەم وه زگێان خزمەت کەن و وەگەرد قسیەیلی ڕەنگین و زوانبازی فریو دڵ ئایەمیل ساده دەن. چوینکه دەنگ گوش تەکانندان وەناو گشتیەکی پێچیاس؛ جوری که له باوەت ئیوه فره خوەشاڵم. وەلێ لەلێدان توام له باوەت هەر چشتێگ که خاسه زانیار و له باوەت هەر چشتێگ خراوه، ساده بوین. خوداێ ئاشتی و سڵامەتی وه ئی زوی شەیتان وه ژێر پایلدان تلنێد. فیز خوداوەندمان عیسا مەسیح وەگەرددانەو بود. تیموتاوس هاوکارم سڵامدان رەسنێ. هەر ئیجوره خزمەگانم لوکیوس، یاسون و سوسیپاتروسیش سڵامدان رەسننن. مه، ترتیوس، نویسەر ئی نامه، وەناو خوداوەند سڵامدان کەم. گایوس که مێواندار من و گشت کلیساس، سڵام رەسنێده پێدان. ئراستوس که خەزانەدار شاره و برامان کوارتوس سڵام رەسننه پێدان. [«فیز خوداوەندمان عیسا مەسیح وەگەرد گشتدان بود. ئامین».] ئێرنگه جەڵاڵ وه ئەیو که تویەنێ وه پێ ئینجیلێگ که من جار دەم و وه پێ تالیم عیسا مەسیح، وه قەوەتدان بکێ - یانێ وه پێ وەحی ئەو رازه که ئەڕا دەورانیل دریژێگ، شاریاویدەو، وەلێ ئێرنگه ئاشکراوه بیه و له ڕێ نویسرایەگان پەێخەمەریل، وه پێ حوکم خوداێ ئەبەدی، وه گشت ملەتیل ئاشکرا بیه تا ئەوانه ئیمان بارن و گوش بتەکنن. وه ئەیو که یەکی خوداێ زاناس تا ئەبەد و تا ئەبەد له ڕێ عیسا مەسیح جەڵاڵ بود! ئامین. له پولوس، که وه خاست خودا دەنگ کریایه تا بوده ڕەسول مەسیح عیسا، هەر ئیجوره له براگەمان سوستنس، وه کلیساێ خودا له شار قورنتوس، که وەناو مەسیح عیسا تەقدیس کریانه و دەنگ کریانه تا بونه قەوم موقەدەس خودا، وەگەرد گشت ئەوانه که وه هەر شون ترێگە و ناو خوداوەندمان عیسا مەسیح خوەنن، که خوداوەند ئیمه و خوداوەند ئەوانەسه: فیز و ئاشتی و سڵامەتی له لاێ خودا، باوگ ئیمه و خوداوەند عیسا مەسیح وەگەرددانەو بود. مه هەمویشه ئەڕا ئیوه سپاس خوداێ خوەم کەم، وەبونەێ فیز خودا که وەناو مەسیح عیسا بەخشریاسە پێدان. چوینکه ئیوه وەناو مەسیح له هەر باوەتەو دەوڵەمەن بینه، وەناو هەر لەون وەتن و ماریفەتێگ - تەنانەت هەر ئەوجورە که شاێەتی ئیمه لەباوەت مەسیح وەناودان مور کریاس - وه لەونی که ئیوه له هویچ خەڵاتیێگ بی نسیو نين، هەر وەئەو حاڵه که چەوەڕێ ئاشکرا بوین خوداوەندمان عیسا مەسیحین. ئەیو تا وه ئاخر بەردەوام پارێزنێدەدان، تا وەناو ڕوژ خوداوەندمان عیسا مەسیح بیتاوان بوین. وەفاداره خوداێگ که ئیوه ئەڕا دوسی وەگەرد کوڕەگەێ خوەێ، خوداوەندمان عیسا مەسیح، دەنگ کردێه. ئێ برایل، وه ناو خوداوەندمان عیسا مەسیح لاڵکمه پێدان که بکەفینه یەکا و وەناودان دودەسەیی نود، بەڵکەم وەناو فکر و رأی پشت یەک بگرن. چوینکه ئێ برایلم، ئاڵ ماڵ خلوئه خەوەر دانەسه پێم که مرافه ها ناودان. مەبەستم ئیەسه که یەکیگدان ئویشێ، «من کەفتمەسە شون پولوس»؛ یەکیگتر ئویشێ، «من کەفتمەسە شون ئاپولوس»؛ یەکیگ ئویشێ، «من کەفتمەسە شون کیفا»؛ و یەکیگتر، که «من کەفتمەسە شون مەسیح.» ئێ مەسیح بەشبەشەو بیه؟ ئێ پولوس بی که ئەڕادان وه سەلیب کیشریا؟ ئێ وه ناو پولوس خوسڵ تەعمید گردین؟ سپاس خودا کەم که بێجگه کریسپوس و گایوس، هویچکامدان تەعمید نیامه، تا کەسێگ نەتویەنێ بویشی وه ناو مه تەعمید گردینه. هەڵبەت خاوخێزان ئستفاناسیش تەعمید دامه؛ وەلێ وه هویرم نیه کەسێگ تر تەعمید داویم. چوینکه مەسیح مه کل نەکرد تا تەعمید بێەم بەڵکەم تا مزگانی بێەم، وەلێ نه وه قسیەیل زیرەکانه و له ڕوی زانیاری، نەخواێ هێز سەلیب مەسیح پویچەو بود. چوینکه پێخام سەلیب ئەڕا ئەوانه که وەرەو نابودی چن گیلگەوجیه، وەلێ ئەڕا ئیمه که هایمنه ڕێ نجات هێز خوداس. چوینکه وەناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر نویسریاس: «زانیاری زانیاریل له بین بەم و فام فامداریل پویچەو کەم.» وه ڕاسی، زانیار ها کوره؟ ماموستاێ دین ها کوره؟ باسکەر ئی دەوره ها کوره؟ مەر خودا، زانیاری ئی جهانه پویچەو نەکردیه؟ چوینکه له ئەوره که بەنا وه زانیاری خودا، جهان نەتویەنست وه پێ زانیاری خودا بناسێ، خودا ئەوجورە سەلاح زانست که وەگەرد بانگەوازی گیلگەوجانه، کەسیلێ که ئیمان تیەرن، نجات بێی. چوینکه جویلەکەیل داواێ نیشانه کەن و یونانیەگان هانه شون زانیاری، وەلێ ئیمه مەسیح وه سەلیب کیشریای بانگەوازی کەیمن که ئەڕا جویلەکەیل کوچگیگه که بوده بایس کەفتنێان و ئەڕا ناجویلەکەیل گیلگەوجیه، وەلێ ئەڕا دەنگ کریایەگان، چ جویلەکە و چ یونانی، مەسیح هێز خودا و زانیاری خوداس. چوینکه گیلگەوجی خودا له زانیاری ئنسان زانیارتره و بی هازی خودا له هێز ئنسان تویەناتره. ئێ برایل، وەزو حاڵ خوەدان ئەو وەخته که خودا دەنگدان کرد، بارنه وەر چەودان. فره له لێدان وەگەرد پەێمانەیل ئنسانی، زانا وه حساو ناتیاین و فره له لێدان له دەسڵاتداریل و نەجیمزاێیل نوین. وەلێ خودا ئەو چشته که وەناو ئی جهانه گیلگەوجیه، هەڵوژارد تا زانیاریل شەرمزارەو بکێ؛ خودا ئەو چشته که وەناو ئی جهانه بی هازه، هەڵوژارد تا هێزداریل شەرمزارەو بکێ؛ خودا ئەو چشته که وەناو ئی جهانه پایەنزم و سوکه و تەنانەت وه هویچ و پویچن، هەڵوژارد تا چشتیلی که هەن، پویچەڵ بکێ، تا هویچ بەشەرێگ له لاێ خودا شانازی نەکێ. جا وەبونەێ ئەیوه که ئیوه وەناو عیسا مەسیح بینەسه یەکی، که له لاێ خوداوه ئەڕاێ ئیمه بیەسه زانیاری، یانێ سالح بوین، قودوسیەت و ڕزگاریمان. جا هەر ئەوجورە که وەناو کتاو ئرمیای پەێخەمەر نویسریاس: «هەر کەس شانازی کێ، وه خوداوەند شانازی بکێ.» منیش ئێ برایل، وەختێ که هاتمه ئەڕا لادان، وەگەرد قسیەیل گەورا گەورا و زانیاری ئنسانی ناتم تا راز خودا وەپێدان جار بێەم. چوینکه پشت ئەڕاێ بەساویم وەناودان چشتێگ نەزانم بێجگه عیسا مەسیح ئەویش وه سەلیب کیشریاێ. من وه بی هازی و زاورچین و لەرز فرەێگ لەلادانەو دامەێ سەر، جا وتار و پێخامم وەگەرد کەلیمەیل قانێکەر زانیارانەێ جهان نەوەتم، بەڵکەم وەگەرد مدویل روح خودا و هێز خودا وەتمەێ، تا ئیماندان نه وه مل زانیاری ئنسانی، بەڵکەم وه مل هێز خودا بود. وه ئی حاڵەو، ئیمه ەوناو بازڵەێل، زانیاری جار دیمن، هەرچەن ئی زانیاریه هن ئی دەورانه یا فەرمانرەوایەێل ئی دەورانه نیه که ماکوم وه نابودین. بەڵکەم باس زانیاری خودا کەیمن که وەناو رازێگ شاریایەو و خودایش ئەوه له ئەزەڵ، ئەڕا جەڵاڵ ئیمه دیاری کردێه. هویچکام له فەرمانرەوایەێل ئی دەورانه ئی زانیاریه نەفامین، چوینکه ئەگەر ئەوه بفامیان، خوداوەند جەڵاڵ نیەکیشیانی سەلیب. ئەوجورە که وەناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر نویسریاس: «ئەو چشته که هویچ چەوێگ نێەسێ، هویچ گوشێگ نەشنەفتیەسێ و وه فکر هویچ ئایەمێگ نەرەسیه، خودا ئەڕا ئەوانه که دوسی دێرن گورجەو کردێه.» ئی چشتیله خودا له ڕێ روح خوەێ ئەڕامان ئاشکراوه کردێه، ئەڕا ئیەک روح خودا گشت چشتێگ، تەنانەت قویلترین راز خودایش دەێدەیەکا. چوینکه کیه که له فکریل ئایەم ئاگادار بود، مەر روح ئەو کەسه که ها ناوێ؟ هەر ئیجوره هویچکەس بێجگه روح خودا فکریل خودا نیەتویەنی بزانێ. ئێرنگه ئیمه روح جهان نەگردیمنەسەوەر، بەڵکەم روحێگ که له لاێ خوداس، گردیمنەسەوەر تا ئەو چشتیلی که خودا وه دەسدڵوازی داسه پێمان، بزانیم. جا ئیمه له ئیه قسیه کیم، ئەویشه نه وەگەرد کەلیمەیلێگ که وه وەسلەێ زانیاری ئنسانیه، بەڵکەم وەگەرد کەلیمەیلێگ که روح خودا تالیم دەێ؛ جا ویجوره حەقیقەتیل روحانی وەگەرد کەلیمەیل روحانی ئویشیمن. ئایەم نەفسانی چشتیل روح خودا وەرنیەگرێ، چوینکه ئەڕا ئەوه گیلگەوجیه و نیەتویەنی بفامیدەێ، چوینکه زانستن خاس خراوی ئیجور چشتیلی هەوەجی وه دەرک روحانی دێرێ. وەلێ ئایەم روحانی له باوەت گشت چشتێگ داوەری کێ، وەلێ هویچکەس تویەنایی داوەری له باوەت ئەوه نێرید. «ئەڕا ئیه که کیه که فکر خوداوەند بزانێ تا مەشویرەت بیده پێ؟» وەلێ ئیمه فکر مەسیح دێریم. وەلێ من، ئێ برایل، نیەتویەنسم وەگەرد ئیوه جور مەردم روحانی قسیه بکەم، بەڵکەم جور مەردم جەسەێ و جور مناڵه کوڕپه وەناو مەسیح. مه شیر دامه پێدان نه خواردەمەنی سەنگین، وەبونەێ ئیه که ئەڕا خواردەمەنی گورجەو نوینه و خەمەره کین، ئەڕا ئیه که هێمراێ له جەسەین. وەختێ وەناودان حەسویی و مرافه هەس، ئێ نیشانەێ ئەوه نیه که له جەسەین و ڕێ رەوشتدان جور باقی ئایەمیله؟ چوینکه وەختێ یەکیگ ئویشێ: «من کەفتمەسه شون پولوس،» و ئەواکه ئویشێ: «من کەفتمەسه شون ئاپولوس،» ئێ ئایەمیل مامولی نين؟ مەر ئاپولوس کیه؟ پولوس کیه؟ ئەوانه تەنیا خزمەتکاریلێگن که خودا کارێگ داسه دەس هەر کامێان تا ئیوه له ڕێ ئەوانه ئیمان بارین. من تویەمەگه کاڵیم و ئاپولوس ئاوێ دا، وەلێ خودا بی که سەوزی کرد. جا نه ئەوه که کاڵێدەێ گرنگه و نه ئەوه که ئاویاری کێ، وەلێ تەنیا خوداس که سەوزی کێ. ئەوه که کاڵێدەێ و ئەوه که ئاویاری کێ، هەردگێان یەکیگن و هەر کام وه پێ زامەتێگ که کیشن، حەقدەس گرن. ئیمه تەنیا هاوکاریل خودایمن و ئیوه زەویزار و ماڵێگ هن خوداین. وه پێ فیزێگ که خودا بەخشاسه پێم، جور بەناێگ کار زان بنەواێگ دامەزرانم و یەکیگ تر وه سەری بنیاد نی. وەلێ هەر کەس باێه ئاگادار بود که چوی درسێ کەێد. ئەڕا ئیه که هویچکەس نیەتویەنی بێجگه ئەو بنەواێگ که دانریاس، بنەواێگتر دا بنێ و ئەو بنەوا هەر خود عیسا مەسیحه. ئێرنگه ئەگەر کەسێگ وه سەر ئی بنەوا بەناێگ له تەڵا یا نقره یا کوچگیل گران قیمەت یا چو یا پویش یا کەی درس بکێ، کار هەر کەس ئاشکرا بود، ئەڕا ئیەک ’ڕوژ داوەری‘ گشت چشتێگ ئاشکراوه بود. چوینکه ئاگر دەرئەنجام کارەگه ئاشکرا کێ، نیشان دەێ کار هەر کەس چوینه. ئەگەر کار یەکیگ که وه سەر بنەواگه بنیادێ ناس، بمینێدەو دسخوەشانه گری. وە ڵێ ئەگەر کار یەکیگ بسزێ، زیان دوینی و هەر چەن خوەێ نجات پەێا کێ، وەلێ مینێده کەسێگ که وەناو ئاگر گیان ساڵم وه دەر بردوی. ئێ نيەزانين که مابەد خوداین و روح خودا وەناودان نیشتەجێه؟ ئەگەر کەسێگ مابەد خودا خراو بکێ، خودا له بین بێدی؛ چوینکه مابەد خودا موقەدەسه و ئیوه ئەو مابەدینه. هویچ کەسێگ خوەێ فریو نەێەێ. ئەگەر کەسێگ له لێدان خوەێ وەگەرد پەێمانەیل ئی زەمانه زانا بزانێ، ئەڕا ئیه که بوده زانا باێه نەزان بود. وەبونەێ ئیه که زانیاری ئی جهانه له وەر چەو خودا نەزانیه. ئەوجورە که وەناو کتاو ئەیوب نویسریاس: «زانیاریل تویش فێڵبازی خوێان تیەرێ.» وەدواره وەناو کتاو زەبور نویسریاس: «خوداوەند له فکر زانیاریل ئاگاداره و زانی که ئەوانه پویچن.» جا دی کەسێگ وه ئایەم شانازی نەکێ. چوینکه گشت چشتێگ هن ئیوەس، چ پولوس چ ئاپولوس چ کیفا چ جهان چ زنەیی چ مەرگ چ ئێرنگه و چ زەمان وەرەڕوی، گشت ئیانه هن ئیوەن و ئیوه هن مەسیحین و مەسیح هن خوداس. جا گشتیەکی باێه ئیمه جور خزمەتکاریل مەسیح و کاروەدەسیل رازیل خودا بوینن. جا ئێرنگه باێه کاروەدەس ئەمین بود. وەلێ ئەڕا مه ئەوقره گرنگ نیه که وه دەس ئیوه یا هەر دادگای ئنسانی ترێگ داوەری بوم. مه تەنانەت خوەمیش له باوەت خوەم داوەری نیەکەم. ئەڕا ئیه که هویچ نەخسێگ وەناو خوەم نیوینم، وەلێ ئیه مه بێ گونا نیەکێ. بەڵکەم خوداوەنده که له باوەت من داوەری کێ. جا له باوەت هویچ چشتێگ وەرجه هاتن خوداوەند داوەری مەکەن. خوداوەندێگ که چشتیلی که ئێرنگه وەناو تیەریکی شاریاسەو، وەناو ڕوشنایی ئاشکرا کێ و نیەتیل دڵ ئاشکرا کێ. ئەوسا هەرکەس له لاێ خوداوه هان دریەد و تاریف کریەید. ئێ برایل، گشت ئی نمونەیله ئەڕا خوەم و ئاپولوس وه کار بردم تا وه نەفدان بود، تا له ئیمه یاێ بگرن که له ئەو چشته که نویسریاس، نەچینه ئەولاتر. تا هویچکامدان خوەێ له کەسێگ بانتر وه حساو نارێ و سوکایەتی وه کەسێگ تر بکێ. ئەڕا ئیه که کی توێ سەرتر درس کردێه؟ چه ديری که نەوەخشریاسه پێد؟ جا ئەگەر بەخشریاسە پێد، ئەڕا ئەوجورە شانازی کەی که چماێ نەگردیدەسێ؟ ئێرنگه ئیوه وه هەر چی تواسینه، ڕەسینه! ئێرنگه دەوڵەمەنەو بینه! بی ئیمه بینەسه پادشا! خوەزگه وە ڕاسی پادشایی بکردیاين تا ئیمه وەناو ئی پادشاییه وەگەرددان بەشدارەو بویایمن! ئەڕا ئیه که من فکر کەم که خودا ئیمه ڕەسولەیل هەر جور گیرودەیل ماکوم وه مەرگ ڕز کیشاسه دویای ئەوانه که ڕژه چن و ناسەمانه ئەڕا نیشان داین. ئەڕا ئیه که گشت جهان، چ ئایەمیل و چ فریشتەیل تماشاکەرمانن. ئیمه وەبونەێ مەسیح نەزانیم، وەلێ ئیوه وەناو مەسیح زانیارین! ئیمه بێهازیم، وەلێ ئیوه هێزدارین! ئیمه سوکیمن، وەلێ ئیوه وه حرمەتین! تا ئی ساته ورسی و تیەنیمن و دڵنگیلمان کویەنەس. کوتەڵ کو کریاێ و دەروەدەریم. زامەت کیشیمن و وه دەس خوەمان کار کەیمن. وەختێ نووڕمان بکەن، داواێ بەەرکەت کیم؛ جا وەختێ ئەزیەتمان بکەن، تاموڵ کيمن؛ وەختێ خراو دەنه پێمان، وه مێرەبانیەو جواو دیمن. هەر تا ئیسه، بیمنەسه جور سلپ جهان و گناڵخەێ گشت چشتێگ. ئیانه نیەنویسم تا که شەرمزاردان بکەم، بەڵکەم تا جور ڕوڵەیل عەزیزم ئاموژیاریدان بکەم. چوینکه تەنانەت ئەگەر وەناو مەسیح بی ئەنازه ماموستا بیاشتوین، وەلێ باوگیل فرەێگ نێرین، ئەڕا ئیەک من له ڕێ ئینجیل وەناو مەسیح عیسا بیمەسه باوگدان. جا لاڵکمه پێدان له من نمونه بگرن. هەر وه ئی مدوه تیموتاوس کل کردمه ئەڕا لادان، ئەوه که ڕوڵەێ عەزیزم و وەناو خوداوەند وەفاداره. ئەوه ڕێ رەوشت زنەیی مه وەناو عیسا مەسیح وەپێدان نیشان دێ، هەر ئەوجورە که وەناو گشت کلیسایل وه هەر کوره تالیم دەم. بڕێگ لویتبەرزەو بوینه، وه ئی گومانه که مه دی نیەتیمه ئەڕا لادان. وەلێ ئەگەر خودا بتواێ وه ئی زویه تیەمه ئەڕا لادان و نه تەنیا قسیەیل ئی لویتبەرزیله بەڵکەم وه هێزێانیش پێ بەم. چوینکه پادشایی خودا وه قسیه نیه، بەڵکەم وه هێزه. کامێان پەسەندانه؟ وه کوتەک بامه ئەڕا لادان یا وه مابەت و روحێگ دڵنەرم؟ وه ڕاسی خەوەر ڕەسیه که خیزی ها ناودان، ئەویش وه لەونی که ئی کاره ئەوقره گە نه تەنانەت بتپەرەسیلیش نیەتویەنن تاموڵی بکەن. شنەفتمه پیاێگ وەگەرد باوەژنێ خەفتیه. جا ئیوه شانازی کین! ئێ نەبایه ئازیەتبار بوین و کەسێگ که ئیجور کارێگ کردێه وەناو خوەدان دەرێ بکێن؟ ئەڕا ئیه که هەر چەن وه جەسەوه له لادان نیم، وەلێ وەناو روح هامه ئەوره و چماێ هامه گەرددان، وەرجەوە له باوەت کەسێگ که ئیجور کارێ کردێه، حوکم دامه. وەختێ وه ناو خوداوەند عیسا گردەو بوین و منیش وه روح هامه ئەوره، وه هێز خوداوەندمان عیسا، ئیوه باێه ئی پیا بێینی دەس شەیتان تا وەگەرد له بین چین جەسەگەێ، روحەگەێ له ڕوژ خوداوەند عیسا نجات پەێا بکێ. شانازی کردنێدان له ئی باوەته هویچ درس نیه. ئێ نيەزانين که توزێگ خەویرترش تویەنێ گشت خەویرەگه هەڵ بارێ؟ جا خوەدان له خەویرترش کویەنه پاکەو بکێن تا بوینه خەویر تازه، ئەوجورە که ئیوه وه ڕاسی فەتیرەین. چوینکه مەسیح، وەرک پسەخ ئیمه، قوروانی بیه. جا بان ئی جەشن پسەخه نه وەگەرد خەویرترش کویەنه، یانێ خەویرترش دڵپێسی و شەڕئاشویی، بەڵکەم وەگەرد فەتیرەێ ڕاسی و درسی وه جێ باریم. وەناو ئەو نامەگەم، ئەڕادان نویسام که وەگەرد داوانپێسیل هات بچو نەکەن. وەلێ مەبەستم ئیه نوی که وەگەرد داوانپێسیل ئی جهانه یا وەگەرد تەماکاریل یا فێڵبازیل یا بتپەرەسیل هات بچو نەکێن، چوینکه ئەو وەخته باێه ئی جهانه بیلێنه جێ و بچین. وەلێ ئێرنگه ئەڕادان نویسم که وەگەرد کەسێگ که خوەێ وه برا زانی، وەلێ خیز، یا تەماکار یا بتپەرەس یا خراودەر یا سەرخوەشکەر یا فێڵبازه، هاتبچو نەکێن و تەنانەت وەگەرد ئیجور کەسێگ هاوسفره نەون. چوینکه وه مه چه که له باوەت مەردم دەیشت کلیسا داوەری بکەم. وەلێ ئێ داوەری له باوەت ئەوانه که هانه ناو کلیسا، وه مل ئیوه نیه؟ خودا خوەێ له باوەت مەردمیل دەیشتەو داوەری کێ. جا «ئەو ئایەم خراوکاره وەناو خوەدان دەرێ بکەن.» هەر وەخت کەسێگ لەلێدان بخته یەکیگتر بکێ، چوی جرئەت کێ ئەوه نه له لاێ ئیمانداریل وە مەسیح، بەڵکەم بوێده دادگای بی ئیمانیل؟ ئێ نيەزانين که ئیمانداریل وە مەسیح جهان داوەری کەن؟ جا ئیوه که باێه جهان داوەری بکێن، چوی نیەتویەنین له باوەت چشتیل بویچگتر داوەری بکێن؟ ئێ نيەزانين که ئیمه فریشتەیل داوەری کیم؟ چ برەسێه داوەری له باوەت چشتیل ئی زنەییه. جا ئەڕا وەختێگ ئیجوره چشتیلی پێش تێی، کەسیلێ ئەڕا داوەری دیاری کین که وەناو کلیسا هویچ جیگەێگ نێرن؟ ئیه ئویشم تا شەرمزاردان بکەم. ئێ وەناودان کەسێگ زانا نیه که بتویەنێ ناکوکییل برایل بخێده یەک؟ وەلێ برا وه زد برا چوده دادگا، ئەویش لەلاێ بی ئیمانیل! داشتن ئیجور مرافەیلێگ وەناودان، ئیه خوەێ ئەڕادان شکەسێگه. ئەڕا گورج نین ستەمه پێدان بکرێی؟ ئەڕا گورج نین زیان بوینین؟ وەلێ خوەدان ستەم کین و زیان رەسنین، تەنانەت وه برایل خوەدان. ئێ نيەزانين کەسیلێ که حەق نەنه ژێر پا نیەونه میراتیخوەر پادشایی خودا؟ خوەدان گول مەێەن! داوانپێسیل، بتپەرەسیل، خێزیل، نێربازیل، دزیل، تەماکاریل، سەرخوەشیل، خراو دەریل و فێڵبازیل نیەونه میراتیخوەر پادشاێ خودا. بڕێگ لەلێدان جاران ئیجوره بین، وەلێ وه ناو عیسا مەسیح خوداوەند و له ڕێ روح خودامان شوریاینه، تەقدیس کریاینه و سالحان وه حساو هاتینه. «گشت چشتێگ ئەڕا من ڕەواس» وەلێ گشت چشتێگ ئەڕام سود نێری. «گشت چشتێگ ئەڕا من ڕەواس» وەلێ نێیلم چشتێگ وه سەرمەو زاڵ بود. ئویشین: «خواردەمەنی ئەڕاێ زگه و زگ ئەڕا خواردەمەنی» جا خودا، هەم ئیه و هەم ئەوه له بین بید. وەلێ جەسه ئەڕا خیزی نیه، بەڵکەم ئەڕا خوداوەنده و خوداوەندیش ئەڕا جەسه، جا خودا وه هێز خوەێ، هەم خوداوەند عیسا زنیەو کردێه و هەم ئیمیش زنیەو کەێد. ئێ نيەزانين که جەسەیلدان ئەنامیل مەسیحن؟ ئێ ئەنامیل مەسیح لابوەم و بکەمەێ ئەنام لەشفروشێگ؟ هەراێهەر! ئێ نيەزانين کەسێگ که لچکێیده لەشفروشێگ، وەگەردیەو بوده یەێ جەسه؟ چوینکه وەناو کتاو موقەدەس نویسریاس: «ئەو دو نەفەره بونه یەێ جەسه.» وەلێ ئەوه که لچکێیده خوداوەند، وەگەردیەو بوده یە روح. له خیزی دەربچن! هەر گوناێگتر که ئنسان بکێ ها دەیشت جەسەێ، وەلێ کەسێگ که خیزی کێ، وه جەسەێ خوەێ گونا کێ. ئێ نيەزانين که جەسەدان مابەد روح‌القودوسه که ها ناودان و ئەوه له خودا گردينه و دی هن خوەدان نین؟ ئەڕا ئیه که وه نرخ گرانێگ سەنریاینه، جا خودا وەناو جەسەدان جەڵاڵ بێەن. ئێرنگه له باوەت ئەو چشتیلی که ئەڕام نویساینه، ئویشین: «خاس نیه پیا دەس بیده قێ ژنێگ.» وەلێ وەبونەێ خێزیێلێ که هەس، هەر پیاێگ باێه ژن خوەێ بیاشتود و هەر ژنێگ شوی خوەێ. پیا باێه دێنی که وه مل ژنەگەێ دێرێ وه جێ بارێ و ژنەگەیش ئەڕا شویەگەێ. ژن دەسڵاتی وه سەر جەسەێ خوەێ نێری بەڵکەم هن شویەگەێه، جا پیایش دەسڵاتی وه سەر جەسەێ خوەێ نێری بەڵکەم هن ژنەگەیه. جا یەکترەکی له حەق ژن شویی بی بەش مەکەن، مەر وه رزایەت یەکترەکی و ئەڕا ماوەێ کەمێگ، تا خوەدان خەریک دوعا بکێن. ئمجا وەدواره وەگەرد یەکترەکی جفت بوین، نەخواێ شەیتان وەبونەێ ئیه که وەسەرخوەدان زاڵ نیەوین، بخەڵەتنێدەدان. ئی قسیه که کەم فەرمانێگ نیه، بەڵکەم تەنیا رەوای زانم. ئەزرەت ئیه داشتم که گشتدان جور من بویاتیان، وەلێ هەر کەس خەڵاتی وه تایبەتی له خودا گردێه؛ یەکی یە خەڵاتی دێرێ و یەکیگتر خەڵاتێگتر. وه ئەوانە که هاوسەر نەگردنه و ئەڕا بیوەيل ئویشم خاس بی ئەوانیش هەر جور مه ئازەو بمێنیان. وەلێ ئەگەر وەسەرخوێان زاڵ نیەون، باێه هاوسەر بگرن، ئەڕا ئیه که هاوسەرگیری خاستره له سزیاین وەناو ئاگر شاوەت. حوکمم ئەڕا ژن و شوییل ئیەسه - هەڵبەت نه حوکم مه، بەڵکەم حوکم خوداوەند - که ژن نەبایه له شویەگەێ جیاوه بود. وەلێ ئەگەر جیاوه بی، دی نەبایه شوی بکێ یا ئیه که باێه وەگەرد شویەگەێ ئاشتی بکێ. پیایش نەبایه ژنەگەێ تەڵاق بێی. وه ئەو باقیدان ئویشم - مه ئویشم نه خوداوەند - که ئەگەر براێگ ژنەگەێ بی ئیمان بود و ئەو ژنه بتواێ وەگەردیەو زنەیی بکێ، ئەو برا نەبایه ژنەگەێ تەڵاق بێی. هەر ئیجوره ئەگەر ژنێگ شویەگەێ بی ئیمان بود و ئەو پیا بتواێ وەگەردیەو زنەیی بکێ، ئەو ژنه نەبایه شویەگەێ تەڵاق بێی. ئەڕا ئیه که شوی بی ئیمان وه بونەێ هاوسەرەگەێ پاکەو بود جا ژن بی ئیمان وه بونەێ شویەگەێ. ئەگەر نه، مناڵیلدان ناپاکەو بویان؛ وەلێ ئیجوره نیه، بەڵکەم ئەوانه پاکن. وەلێ ئەگەر ئەوه که بی ئیمانه بتواێ جیاوه بود، بیل ئیجوره بکێ. وەناو ئی لەون چشتیله شوی یا ژن ئیماندار ناچار نیه وەگەردیەو زنەیی بکێ. وەلێ خودا ئەڕا ئاشتی و سڵامەتی دەنگمان کردێه. چوینکه ئێ ژن، له کوره زانید که بایس نیەوێد که شویەگەد نجات پەێا بکێ؟ جا ئێ پیا، له کوره زانید که بایس نجات ژنەگەد نیەویدن؟ تەنیا بیلێن هەر کەس ئەوجورە که خوداوەند ئەڕاێ دیاری کردێه و خودا ئەڕا ئەوه دەنگێ کردێه زنەیی بکێ. ئیه یاساێگه که من وەناو گشت کلیسایل حوکمه پێ کەم. ئێ کەسێگ بیه که له وەخت دەنگ کردنەگەێ لەلاێ خودا، وەرجەوە خەتەنه بویه؟ خەتەنه بێنی نەشاریدەو؛ ئێ کەسێگ بیه که له وەخت دەنگ کردنەگەێ لەلاێ خودا، خەتەنه نویه؟ با ئەویش خەتەنه نود. ئەڕا ئیه که خەتەنه کردن یا نەکردنی گرنگ نیه، بەڵکەم وه جێ هاوردن حوکمیل خودا گرنگه. هەر کەس وه هەر وەزیگ که خودا دەنگێ کردێه با هەر ئەوجورە بمینێ. ئێ وەختێ که دەنگ کریایده، خوڵام بیده؟ خەمد نود. وەلێ ئەگەر تویەنێ ڕزگاری خوەد وه دەس بارێ، ئی دەرفەته له دەس مەێه. چوینکه ئەوه که خوڵام بوی وەختێ خوداوەند دەنگێ کردێه، بوده ڕزگار کریاێ خوداوەند؛ هەر ئیجوره ئەوه که ڕزگار بی و دەنگ کریاس بیەسه خوڵام مەسیح. وه نرخ گرانێگ سەنریاینه، جا خوڵام ئنسانیل نەون. جا ئێ برایل، هەر کەس وه هەر وەزوحالێگ که دەنگ کریاس، هەر ئەوجورە لەلاێ خوداوه بمینێد. وەلێ له باوەت دویەتیلێگ که وەخت شوی کردنێانه، حوکمێگ له خوداوەند نێرم؛ وەلێ وه جیگەێ کەسێگ که له ڕێ بەزەیی خوداوەند شایسەێ دڵنیاییه، باوەڕ خوەم ئویشم. من ئیجوره فکر کەم که وەبونەێ زامەتیل ئی زەمانه ئەڕا ئنسان خاسه هەر ئەوجورە که هەس، بمینێ. ئەگەر ژن خوازیده، داواێ جیاوه بوینەلێ مەکه. ئەگەر ژن نەخوازیده، وەشون ژن خوازین نەو. وەلێ ئەگەر ژن خوازیده، گونا نەکردیده؛ جا ئەگەر دویەتازەوێگ که دیاری کریاس شوی بکێ، گونا نەکردێه. وەلێ ئەوانەێ که هاوسەر گرن، وەناو ئی ژیانه تویش سەختی تیەن و من نیەتوام تویش ئی رەنجیله باین. برایل، مەبەستم ئیەسه وەخت کەمه. له ئیەودویا، تەنانەت ئەوانه که ژن دێرن جوری زنەیی بکەن که چماێ ژن نێرن و ئەوانه که ئازیەتبارن، جوری بون که چماێ ئازیەتبار نین؛ ئەوانه که شادن، جوری بون که چماێ شاد نین؛ ئەوانه که چشتێ سێنن، جوری بون که چماێ خاون ئەو چشته نین و ئەوانه که سودێان له ئی جهانەسه، جوری بون که چماێ دڵ نەوەسانەسەپێ. چوینکه وێنەێ ئی جهانه دێرێ له بین چود. خاست من ئیەسه که له هەر نگرانیگ دویر بوین. کوڕێگ که ژن نەخوازیه نگران کاروبار خوداوەنده، نگران ئیه که چوی خوداوەند خوەشنودەو بکێ؛ وەلێ پیاێ ژن دار نگران کاروبار ئی جهانەسه، نگران ئیه که چوی ژنەگەێ خوەشنودەو بکێ و ویجوره دڵی بین خودا و ژنەگەێ بەشبەشەو بود. هەر ئەوجورە، ژن بێ شوی یا دویەت ئازەو، نگران کاروبار خوداوەنده، نگران ئیه که چوی وه جەسەوه وەناو روح خودا، موقەدەس بود؛ وەلێ ژن شوی دار نگران کاروبار ئی جهانەسه، نگران ئیه که چوی شویەگەێ خوەشنودەو بکێ. من ئی قسیەیله ئەڕا خێریەت خوەدان ئویشم، نه که تویش زنجیردان بکەم. مەبەستم ئیەسه که وه شایسەی زنەیی بکێن و هویچ نگرانیگ نوادان ئەڕا سەرسپاردن وه خوداوەند نەگری. ئەگەر کەسێگ فکرێ ئیجورەسه که وەگەرد دەزویرانەگەێ خوەێ که دویەت ئازەوه وه درسی ڕێ رەوشت نیەکێ و هەستەگەێ وه ئەنازەیگه که باێه ژن بخوازێ، خاستره که ئەوانه وه پێ مێلەگەیان یەکترەکی بخوازن؛ وەگەرد ئی کاره گونا نیەکەن. وەلێ ئەگەر پیاێگ وه قوڕن دڵەو بتواێ و وه ژێر فشار نود، بەڵکەم دەسڵات وه سەر خاستەگەێ بیاشتود و پشت ئەڕاێ بەساس که دەزویرانەگەێ خوەێ که دویەت ئازەوه جارێ نەخوازیدەێ، ئەو پیایشێ کار خاسێگ کێ. جا ئەوه که دەزویرانەگەێ خوەێ وه هاوسەری گری، کار خاسێ کێ؛ وەلێ ئەوه که هاوسەر نیەگری، کار خاسترێگ کێ. ژن تا وەختێگ شویەگەێ زنیه، بەسریایەسه ملێەو. وەلێ ئەگەر شویەگەێ بمرێ، ڕزگاره وه هەر کەسێگ که بتواێ شوی بکێ، تەنیا وه مەرج ئیه که وه خوداوەند ئیمان بیاشتود. وەلێ وه باوەڕ من بەختەوەرتره ئەگەر شوی نەکێ و فکر کەم که منیش روح خودا دێرم! له باوەت خواردەمەنی پیشکەشی وه بتیل: زانیمن که «گشتمان ئایەمیل زاناێگیم.» وەلێ زانایی بوده بایس لویتبەرزی، وەلێ مابەت، بنیاد نێ. ئەو کەسه که گومان کێ چشتێگ زانی، هێمراێ ئەوجورە که باێه بزانێ، نیەزانێ. وەلێ ئەوه که خودا دوس دێرێ، له لاێ خودا ناسیاس. جا له باوەت خواردن خواردەمەنیێلێ که پیشکەش بتیل بود، زانیمن که «بت هەر هویچ نیه،» و «بێجگه یە خودا، خوداێگ تر نیه.» چوینکه هەر چەن هەن ئەوانه که خوداییل خوەنریەن، چ وەبان زەوی و چ وەناو ئاسمان - ئەوجورە که وه ڕاسیش ئەڕا مەردمیل ’خوداییل‘ فرەێگ و ’خوداوەندیل‘ فرەێگ هەس - وەلێ ئیمه تەنیا یە خودا دێریم، یانێ باوگ ئاسمانی، که گشت چشت له ئەیوه و ئیمه هن ئەویمنه؛ تەنیا یە خوداوەند هەس، یانێ عیسا مەسیح، که گشت چشتێگ له ڕێ ئەیو وه دی هات و ئیمه له ڕێ ئەیو هیمن. وەئی حاڵەو گشتیەکی ئیه نیەزانن. ئەڕا ئیه که بڕێگ تا ئێرنگه ئەوقره چشکیانەسە بتیل که هێمراێ ئەگەر له ئی خوراردەمەنییلی که وه ڕاسی وه بتیل پیشکەش بینه بخوەن، وژدانێان چەپەڵەو بود، ئەڕا ئیه که بی هازن. «خواردەمەنی، ئیمه وه خودا نزیکەو نیەکێ»؛ نه وەگەرد نەخواردن بەترەو بویمن و نه وەگەرد خواردن خاستر. وەلێ هوشدان بود که ئی حەقدانه، نوده کوچگیگ وه نوای پاێ بی هازیل. ئەڕا ئیه که ئەگەر یەکیگ که وژدانێ بی هاز بود و بوینی تو که زانایی و وەناو بتخانه نیشتیدەسە خواردن، ئێ هانی نێرێید تا له خواردەمەنی پیشکەشی وه بتیل بخوێ؟ جا ویجوره، زاناییەگەد بوده بایس نابودی ئەو براێ بی هازه که مەسیح وەبونەێ مرد. هناێ ئیجوره وه زد برایلدان گونا کین و وژدان بی هازیان زامدار کین، هەر ئەوجورە وه مەسیح گونا کین. وه ئی بونه، ئەگەر خواردەمەنی بایس کەفتن براگەم بود، تا سەرم زنیه گوشت نیەخوەم تا نەومه ئەو کوچگه که بایس کەفتنێ بود. ئێ مه ڕزگار نیم؟ ئێ مه ڕەسول نیم؟ ئێ خوداوەندمان عیسا نێیمه؟ ئێ ئیوه بەر کار من وەناو خوداوەند نین؟ ئەگەر ئەڕا ئەو باقی مەردم ڕەسول نیم، بێ گومان ئەڕا ئیوه هەم؛ چوینکه ئیوه ئەو مورینه که نیشان دەێ من وەناو خوداوەند ڕەسولم. مه لەنواێ ئەوانه که له باوەت من نیشنه داوەری، ئیجوره له خوەم دەفا کەم. ئێ حەق نێریم بخوەیمن و بنوشیم؟ ئێ حەق نێریم جور ئەو باقی ڕەسولەیل و برایل خوداوەند و کیفا، هاوسەر ئیماندارێگ وەگەرد خوەمانەو بیاشتویمن؟ جا ئێ تەنیا من و بەرنابایمن که باێه ئەڕا گوزەران ژیانمان کار بکێم؟ کیه که وه خەرج خوەێ سەربازی بکێ؟ کیه که باخ ئەنگویرێگ بخێ و له میوەگەێ نەخوەێ؟ یا کیه که ڕیەنێگ شوانی بکێ و له شیرەگەێ بەشێگ نیاشتود؟ مەر مه ئی قسیەیله وه دەسڵات بەشەڕی ئویشم؟ ئێ شەریعەتیش ئیجوره نیویشی؟ چوینکه وەناو شەریعەت موسا نویسریاس: «گاێگ که خەرمان کوتی، دەمێ نەوەس.» ئێ خودا ها فکر گاێیل؟ ئێ ئیه له باوەت ئیمه نیویشی؟ وه ڕاسی، ئی کەڵامه ئەڕا ئیمه نویسریاس، ئەڕا ئیه که وەختێ کەسێگ زەوی جفت کێ، یا خەرمان کوتی، باێه ئمیدوار بود که له ئەو بەره بەشێگ بوید. ئەگەر ئیمه وەناودان تویەم روحانی وەشانیم، ئێ ئیه کار گەوراێگه که بەر ماڵی له لێدان بسێنیم؟ ئەگەر کەسیل تر حەق دێرن که له لێدان سود بوەن، ئێ ئیمه فرەتر حەق نێریم؟ وەلێ ئیمه سودێگ له ئی حەقه نەگردیم، بەڵکەم هەر چشتێگ تاموڵ کردیمنه تا نوای ڕێ ئینجیل مەسیح نەگریمن. ئێ نيەزانين ئەوانه که وەناو مابەد خەریک کارن، خواردەمەنیان له مابەد گرن، هەر ئیجوره خزمەتکاریل ناو قوروانگا له چشتیل بان ئەو شونه که قوروانی کەن بەشێگ بەن، هەر ویجوره، خوداوەند دەستور داس، ئەوانه که ئینجیل بانگەوازی کەن، گوزەرانیان له سەر ئینجیل بود. وەلێ من له هویچکام له ئی حەقیله بەشێگ نەوردمه، ئیەیشه نیەنویسم تا ئەڕا مه ئیجوره بکێن. بمرم خاستره که یەکیگ ئی شانازیه له لێم بگرێ. ئەگەر مه ئینجیل بانگەوازی کەم، ئیه ئی حەقه نێیده پێم که شانازی بکەم، ئەڕا ئیه که ناچارم؛ بەڵکەم وای وه حاڵم ئەگەر بانگەوازی نەکەم! چوینکه ئەگەر وه خاست خوەم ئی کاره بکردیام، دەسخوەشانەێگ داشتیام؛ وەلێ ئەگەر وه خاست خوەم نود، تەنیا ئەو چشته که ها کوڵمەو وه جێ تیەرم. جا چ دەسخوەشانەێ تویەنم بیاشتوم؟ تەنیا ئیەک وه پەتی ئینجیل بانگەوازی بکەم و سودێگ له حەق خوەم هەڵنەگرم. چوینکه هەرچەن له گشتیەکی ڕزگارم، خوەم خوڵام گشتیەکی کردم تا قێر فرەێگ وه مەسیح ئیمان بارن. له لاێ جویلەکەیل جور جویلەکە زنەیی کردم، تا جویلەکەیل وه ئیمان بارم. ئەڕا ئەوانه که هانه ژێر شەریعەت، خوەم جور کەسێگ کردم که ها ژێر شەریعەت، هەر چەن خوەم وه ژێر شەریعەت نویم - تا ئەوانه که هانه ژێر شەریعەت وه ئیمان بارم. له لاێ ناجویلەکەیل که شەریعەت موسای پەێخەمەر نێرن بیمەسه جور ئەوانه، هەر چەن جیا له شەریعەت خودا نویم، بەڵکەم هامه ژێر شەریعەت مەسیح، تا بتوانم ئەوانه که وه ژێر شەریعەت نین وه ئیمان بارم. وەگەرد بی هازیل، بی هازەو بیمه تا بی هازیل ئەڕا مەسیح وه ئیمان بارم. ئەڕا گشتیەکی بیمەسه گشت چشتێگ تا وه هەر شێوەێگ بتویەنم قێرێگ نجات بێەم. گشت ئی چشتیله وەبونەێ ئینجیل کەم، تا وەناو بەەرکەتەگەێ بەشدار بوم. ئێ نيەزانين وەناو مەێدان موسابقه، گشتیەکی دەون، وەلێ تەنیا یەکیگێان خەڵاتەگه بێدەو؟ جا جوری بدەون تا خەڵاتەگه وه دەس بارین. هەر کەس موسابقه دەێ، وەناو گشت چشتێگ سەختی دەێه خوەێ. ئەوانه ئیجوره کەن تا تاج گوڵیگ که له بین چود، وه دەس بارن؛ وەلێ ئیمه ئیجوره کيمن تا تاجێگ که له بین نیەچود وه دەس باریم. جا مه بی ئامانج دەو نیەکەم، مه جور کەسێگ که مشت کوتێدە هەوا، مشت نیەکوتم؛ بەڵکەم سەختی دەمه لەشم و کەمێ خوڵام خوەم، نەخواێ وەشون بانگەوازی وه مەردم، خوەم ڕفوزه بوم. ئێ برایل، نیەتوام بی خەوەر بوین که باپیریلمان گشتێان وه ژێر هەور بین و گشتێان له ناو دەریا ڕەد بین و گشتێان وەناو ئەو هەور و دەریا خوسڵ تەعمید گردن و ویجوره نیشان دان که توان بکەفنه شون موسای پەێخەمەر و گشتێان هەر له ئەو خواردەمەنی روحانی خواردن و هەر له ئەو ئاو روحانی نوشان؛ چوینکه له ئەو تاش کەمەر روحانیه نوشیان که وەشونێانەو هاتیاد و ئەو تاش کەمەره مەسیح بی. وەئی هەمگه، خودا له قێر فرەێگێان خوەشنود نوی، جا جنازەیلێان وه سەرئانسەر بیاوان تەفرتوینا بی. ئێرنگه، ئی چشتیله هەڵکەفت تا بوده نمونەێگ ئەڕا ئیمه، تا ئیمه جور ئەوانه وەشون خراوی نویمن. جا بتپەرەس نەون جور بڕێگ له ئەوانه؛ وه لەونی که وەناو کتاو تەورات نویسریاس: «قەوم نیشتنه خواردن و نوشاین و ئەڕا هەڵپەڕگه هەڵسانه سەر پا.» ئیمه نەبایه جور بڕێگ لەليان داوانپێسی بکێم، ئەوجورە که وەناو یە ڕوژ بیس و سێ هەزار نەفەر مردن. ئیمه نەبایه مەسیح ئەزمون بکێم، هەر ئەوجورە که بڕێگ لەلێان ئی کاره کردن و وه وەسلەێ ماریل کوشریان. خوتەخوت نەکێم، جوری که بڕێگ لەليان ئیجوره کردن و فریشتەێ مەرگ کوشتێان. ئێرنگه ئی چشتیله جور نمونەێگ هاته سەریان و نویسریا تا بوده عبرەتێگ ئەڕا ئیمه، چوینکه وەناو ڕوژگاریل ئاخر زنەیی کەیمن. ئمجا ئەوه که گومان کێ ها سەرپاوه، هوشێ بود که نەکەفێ! تویش هویچ ئەزمونێگ ناتینه که ئەڕا بەشەر مناسو نود. جا خودا ئەمینە؛ ئەیو نێیلی فرەتر له تویەنایدان ئەزمون بوین، بەڵکەم وەگەرد ئەزمون ڕێ دەر چینیش گورجەو کێ تا تویەناێ تاموڵی بیاشتوین. جا ئێ عەزیزەیلم، له بتپەرەسی دەر بچن. وەگەرد زانایل قسیه کەم؛ خوەدان له باوەت ئەو چشته که ئویشم داوەری بکەن. ئێ جام بەەرکەته که ئەڕاێ سپاس ئویشیمن، هاوبەشی وەناو خوین مەسیح نیه؟ ئێ نانێگ که لەت کيمن، هاوبەشی وەناو جەسەێ مەسیح نیه؟ له ئەوره که نان یەکێگە، گشتمان که فرەیم، یە جەسەیم، چوینکه گشتمان له یە نان خویمن. بنوڕنه قەوم ئێسرائیل: ئێ ئەوانه که له قوروانیيل خواردیان وەناو قوروانگا بەشدار نویان؟ ئێ مەبەستم چەس؟ ئێ خواردەمەنی که ئەڕا بت پیشکەش بود چشتێگه، یا بت چشتێگه؟ نه، مەبەستم ئیەسه ئەو چشته که بتپەرەسیل قوروانی کەن، وه دێویل پیشکەش کەن، نه وه خودا، جا من نیەتوام وەگەرد دێویل بەشدار بوین. نیەتویەنین هەم له جام خوداوەند بنوشین هەم له جام دێویل؛ نیەتویەنین هەم له سفرەێ خوداوەند بخوین و هەم له سفرەێ دێویل. ئێ توایم غیرەت خوداوەند هەڵگڕنیم؟ ئێ ئیمه له ئەیو تویەناتریم؟ «گشت چشتێگ ڕەواس» - وەلێ گشت چشتێگ فایده نێری. «گشت چشتێگ ڕەواس» - وەلێ گشت چشتێگ بنیادنەر نیه. هویچکەس خێرخواز خوەێ نود، بەڵکەم باێه خێرخواز مەردم بود. هەر گوشتێگ که وەناو بازار فروشیەد بخوەن، بی ئەوه که له ڕوی وژدان پرسیارێگ بکێن، چوینکه «زەوی و هەر چی که ها ناوێ هن خوداوەنده.» ئەگەر ئایەم بی ئیمانێگ ئەڕا نان خواردن دەنگدان کەێد و ئیوەیش خوەشدان تێ بچین، هەر چێ هیشته نوادان بخوەین بی ئەوه که له ڕوی وژدان پرسیارێگ بکێن، وەلێ ئەگەر کەسێگ وەپێدان وەت: «ئی گوشته پیشکەش بیەسه بتیل.» جا وەبونەێ کەسێگ که خەوەر داسه پێدان و وەبونەێ وژدان، له لێ نەخوەین. هەڵبەت مەبەستم وژدان ئەو ئایەمەسه نه وژدان ئیوه. چوینکه ئەڕا باێه وژدان یەکیگتر حوکم بکێ که ڕزگاری مه چەنێگه؟ ئەگەر خواردەمەنێگ وه سپاسەو خوەم، ئەڕا باێه وەبونەێ ئەو چشته که خودا ئەڕاێ سپاس کەم، ماکومم بکەن؟ جا هەرچێ کین چ خواردن و چ نوشان، یا هەر کارێگ تر، گشتێ ئەڕا جەڵاڵ خودا بکێن. هویچکەس مەرەنجنن، چ جویلەکە چ یونانی چ کلیساێ خودا، هەر ئەوجورە که منیش تەقالا کەم تا گشتیەکی وه هەر لەونێگ که تویەنم خوەشنود بکەم. چوینکه نیمه شون سود خوەم، بەڵکەم هامه شون سود قێر فرەێگ، تا نجات پەێا بکەن. له منا نمونه بگرن، هەر ئەوجورە که مه له مەسیح نمونه گرم. ئێرنگه تاریفه لێدان کەم ئەڕا ئیه که وەناو گشت چشتێگ مه تیەرێنه هویر و نەریتیل، هەر ئەوجورە که وەپێدان سپاردم، پارێزنێن. وەلێ توام بزانین که سەر هەر پیاێگ مەسیحه، سەر ژن شویەگەێه و سەر مەسیح خوداس. هەر پیاێگ که وه سەر داپوشریاێ دوعا یا نەبوەت بکێ، سەر خوەێ بی حرمەتەو کێ، وەلێ هەر ژنی که وه سەر دانەپوشریای دوعا یا نەبوەت بکێ، سەر خوەێ بی حرمەتەو کردێه؛ ئەڕا ئیه که مینێده ئەوه که گیس خوەێ بوڕێید. ئەڕا ئیه که ئەگەر ژنێگ سەر خوەێ دانیەپوشنێ، باێه قژ خوەێ کوڵەو بکێ؛ وەلێ له ئەوره که ئەڕا ژن شەرمزاریه که قژ خوەێ کوڵەو بکێ یا گیس خوەێ بوڕێید، بیل تا سەر خوەێ داپوشنێ. ئەڕا ئیه که پیا نەبایه سەر خوەێ داپوشنێ، چوینکه ئەو وێنه و جەڵاڵ خوداس؛ وەلێ ژن، جەڵاڵ پیاس. ئەڕا ئیه که پیا له ژن ناته دی، بەڵکەم ژن له پیا هاته دی. جا پیا ئەڕا ژن وه دی ناتیه، بەڵکەم ژن ئەڕا پیا. وی بونه و وەخاتر فریشتەیل، ژن باێه نیشانەیگ وه سەرێەو بیاشتود تا نیشان بێید که ها ژێر دەسڵات. وەئی حاڵە، وەناو خوداوەند، ژن وه پیا و پیا وه ژن هەوەجی دێرێ. ئەڕا ئیه که هەر ئەوجورە که ژن له پیا هاته دی، ئێرنگەیش پیا له ژن تێدە دنیا. جا گشت چشتێگ له خودا وه دی تێد. خوەدان داوەری بکێن: ئێ ئەڕا ژن شایسەس که وه سەر دانەپوشریای وه دەرگاێ خودا دوعا بکێ؟ ئێ سریشتی خوەێ یاێدان نێی که ئەڕا پیا شەرمزاریه قژی دریژەو بکێ، وەلێ ئەگەر ژنی قژی دریژەو بکێ ئەڕاێ شانازیه؟ چوینکه قژ دریژ دریاسه ژن تا سەر خوەێ داپوشنێ. ئەگەر کەسێگ بتواێ له ئی باوەته مرافە بکێ، باێه بویشم که ئیمه و کلیسایل خودا بێجگه ئیه نەریتیگ تر نێریم. وەلێ وەناو ئی حوکمیله بێ گومان تاریفه لێدان نیەکەم، چوینکه هناێ وه دەور یەکەو گردە و بویندان، زیانەگەێ فرەتر له سودەگەێه. ئەڕا ئیه که یەکم جار، شنەفم که وەختێ جور کلیسا گردە و بوین، دو دەسەیی کەفێه ناودان و ئیه تا ئەنازەێگ باوەڕه پێ دێرم. چوینکه باێه دو دەسەیی وەناودان بود تا ئەوانه که وەناودان ڕاسەکانین بناسریەن. وەختێ وه دەور یەکەو گردە و بوین، ئەڕا خواردن نان ئێوارەێ خوداوەند نیه. چوینکه وەخت نان خواردن، هەر کامدان بی ئەوه که چەوەڕێ کەسێگ تر بود، نان ئێوارەێ خوەێ، وه لەونی که یەکیگ ورسی مینێد، وەحالێگەو یەکیگتر مڕ و سەرخوەش بود. ئێ ماڵێگ ئەڕا خواردن و نوشاین نێرین؟ یا ئیه که کلیساێ خودا وه سوک حساو کین و ئایەمیل دەستەنگ شەرمزارەو کین؟ چه وەپێدان بویشم؟ ئێ له ئی باوەته تاریفه لێدان بکەم؟ هەڕاێهەر تاریفه لێدان نیەکەم. چوینکه ئەو چشته که سپاردمه پێدان له خوداوەند گردمه، که عیسا خوداوەند وه شەوێگ که دانەێ دەس دشمەن، نانەگه هەڵگرد و وەختێ سپاس خودا کرد، لەتی کرد و فەرمایش کرد: «ئیەسه جەسەێ من ئەڕا ئیوه. ئیه وه یاد من وه جێ بارن.» هەر ویجوره، وەشون نان ئێواره، جامەگه هەڵگرد و فەرمایش کرد: «ئی جامه، پەێمان تازەس که وەگەرد خوین مه رەسمیەو بود. هەر جار که له لێ خوین، وه یاد مه ئیجوره بکەن.» ئەڕا ئیه که هەر وەخت ئی نانه بخوەین و ئی جامه بنوشین، مردن خوداوەند جار دین تا وەختێگ که باێدەو. جا هەر کەس وه شێوەێ ناشایسه نانەگه بخوێ و له جام خوداوەند عیسا بنوشێ، وه جەسه و خوین خوداوەند تاوانبار بود. با هەر کەس وەرجه ئەوه که له نانەگه بخوێ و له جامەگه بنوشێ، خوەێ ئەزمون بکێ. چوینکه هەر کەس بی ئەوه که ماناێ جەسەێ خوداوەند بزانێ، بخوێ و بنوشێ وه خوەێ ماکومیەت تیەرێ. وه ئی باوەتەسه که قێر فرەێگ لەلێدان بی هاز و نەخوەشن و قێرێگیش مردنه. وەلێ ئەگەر وه خوەمان داوەری بکردیایم، وه ئیمه حوکم نویاتیاد. وەلێ وەختێ که خوداوەند داوەریمان کێ، ئەدەو بویمن تا وەگەرد ئی جهانه ماکوم نویمن. جا ئێ برایلم، وەختێ ئەڕا خواردن وه دەور یەکا گردە و بوین، چەوەڕێ یەکترەکی بون. ئەگەر کەسێگ ورسێه، له ناو ماڵ خوەێ نان بوخوێ نەخواێ گردەو بویندان وه ماکومیەت برەسد. له باوەت چشتیل تر وەختێگ هاتمه ئەڕا لادان، وەپێدان ئویشم که باێه چه بکێن. ئێرنگه له باوەت خەڵاتییل روحانی، ئێ برایل، نیەتوام بی خەوەر بوین. زانين ئەو وەخته که بتپەرەس بین ڕێ گوم کردوین و وەرەو لاێ بتیل کەڕ و لاڵ کیشریاوین، وه هەر لاێگەو که ئەوانه بکیشیانەدان. جا توام بزانین که هەر کەس له ڕێ روح خودا قسیه کێ، هەراێهەر نیەویشێ «لانەت وه عیسا» و هویچکەس بێجگه له ڕێ روح‌القودوس نیەتویەنی بویشی «عیسا خوداوەنده.» ئێرنگه، خەڵاتییل جورواجورن، وەلێ گشتێان له یە روحن؛ خزمەتیل جورواجورن، وەلێ خوداوەند هەر ئەوەسه؛ کاریل جورواجورن، وەلێ خودا هەر ئەوەسه که هێز وه جێ هاوردن ئەوانه بەخشیده هەر کەس. خەڵاتی روح خودا وەناو هەر کەسێگ خوەێ ئاشکرا کێ ئەڕا خێریەت گشتیەکی. ئەڕا ئیه که وه یەکی له ڕێ روح خودا، کەڵام زانیاری درێید، وه یەکیگتر له ڕێ هەر ئەو روحه، کەڵام ماریفەت و وه یەکیگتر له ڕێ هەر ئەو روحه، ئیمان جا وه یەکیگتر له ڕێ هەر ئەو روحه، خەڵاتی شەفا داین. وه یەکیگتر تویەناێ وه جێ هاوردن موجزەیل درێید، وه یەکیگتر نەبوەت و وه یەکیگتر تویەنایی ناسین روحیل. ئەڕا یەکیگتر قسیه کردن وه زوانیلتر بەخشریەد و وه یەکیگتر هەڵوگەردانن زوانیلتر. گشت ئیانه هێز خوەێ له یەێ روح که هەر ئەو روح خوداسه گرێ، که هەر ئەوجورە که تواێ وه هەر کەسێ بەش دێ. چوینکه هەرئەوجوره که جەسه یەکێگە و ئەنامیل فرەێگ دێرێ و گشت ئەنامیل جەسه هەر چەن فرەن، یە جەسەن. له باوەت مەسیحیش هەر ئیجورەسه. چوینکه گشتمان، چ جویلەکە و چ یونانی، چ خوڵام و چ ڕزگار، وەناو یە روح خوسڵ تەعمید گردیمنه تا یە جەسه درس بکێم؛ جا گشتمان له یە روح نوشایمنه. چوینکه جەسه نه له یە ئەنام، بەڵکەم له ئەنامیل فرەێگ درس بیه. ئەگەر قاچقول بویشی، «ئەڕا ئیه که دەس نیم، وه جەسه تالوق نێرم،» ئیه بایس نیود که ئەنامێگ له جەسه نود. جا ئەگەر گوش بویشی، «ئەڕا ئیه که چەو نیم، وه جەسه تالوق نێرم،» ئیه بایس نیود که ئەنامێگ له جەسه نود. ئەگەر گشت جەسه چەو بویاتیاد، ئێ چوی تویەنستیاد بشنەفێ؟ جا ئەگەر گشت جەسه گوش بویاتیاد، ئێ چوی تویەنستیاد بو بکێ؟ وەلێ ڕاسەگەی ئیەسه که خودا هەرئەوجوره که هەس، یەک وه یەک ئەنامیل داناسه ناو جەسه. ئەگەر گشت ئەنامیل یەێ جور بویاتیان، جەسه له کوره بی؟ وەلێ ئەنامیل فرەن، هەر چەن جەسه یەکێگە. چەو نیەتویەنی وه دەس بویشی، «هەوەجیه پێد نێرم!» جا سەریش نیەتویەنی وه قاچقول بویشی، «هەوەجیه پێد نێرم!» وەچەواشه، ئەو بەشیل جەسه که چماێ بی هازترن، واجوترن، نیەتویەنیم بویشیم وەدەرد نیەخوەن. ئەو بەشیل جەسه که فکر کیم کەمتر تیەرزن، فرەتر قێرێان زانیم و ئەو بەشیلێگ که نیود نیشان بێرێید، وه شەرم فرەترێگ وەگەردێانا ڕێ رەوشت کەیمن؛ وه حاڵێگەو ئەنامیل ڕەنگینمان وه ئی جور حرمەتێگ هەوەجی نێرن. وەلێ خودا جەسه ئەوجورە ڕێک وپێک کردێه که حرمەت فرەتر بوده نسیو ئەنامیلێگ که سوک وه حساو تیەن، تا جیاوازی وەناو جەسه نود، بەڵکەم ئەنامیلێ وه یە ئەنازه وه فکر یەکترەکی بون. ئەگەر ژان بکەفێه یە ئەنام، گشت ئەنامیل له ژانەگەێ هاوبەشەو بون و ئەگەر یە ئەنام سەربەرزەو بود، گشت ئەنامەیل وەناو خوەشیەگەێ هاوبەشەو بون. ئێرنگه ئیوه جەسەێ مەسیحین و گله وه گلەدان ئەنامیل ئەیوین. خودا وەناو کلیسا دانا، یەکم ڕەسولەیل، دویم نەبوەتکەریل، سێیەم ماموستایل؛ وەشونێ هێز موجزەیل، ئمجا خەڵاتییل شەفا داین و مەیەت داین و ئێداره کردن و قسیه کردن وه زوانیلتر. ئێ گشتیەکی ڕەسولن؟ ئێ گشتیەکی نەبوەتکەرن؟ ئێ گشتیەکی ماموستان؟ ئێ گشتیەکی تویەنن موجزه بکەن؟ ئێ گشتیەکی خەڵاتی شەفا داین دێرن؟ ئێ گشتیەکی وه زوانیلتر قسیه کەن؟ ئێ گشتیەکی زوانیل تر هەڵوگەردنن؟ وەلێ ئیوه وه تاسەوه وەشون خەڵاتییل گەوراتر بوین. جا ئێرنگه مه ڕێ خاسێگ نیشاندان دەم. ئەگەر وه زوانیل ئایەمیل و فریشتەیل قسیه بکەم، وەلێ مابەت نیاشتوم، دێوڵ ناوڕاس چوڵ و سەنجێگ پڕ قرموقاڵم. ئەگەر هێز نەبوەت بیاشتوم و گشت رازیل خودا و ماریفەت بزانم و ئەوجورە ئیمان تەمامێگ بیاشتوم که بتویەنم کویەیل جاوەجا بکەم، وەلێ مابەت نیاشتویم، هویچ نیم. ئەگەر گشت دارایی خوەم سەدەقه بێەم و ئەگەر جەسەم بیەمه دەسەو تا لەناو ئاگر بسزننێ، وەلێ مابەت نیاشتوم، هویچ سودێگ ئەڕام نێرید. مابەت سەور دێرێ و مێرەبانه؛ مابەت حەسویی نیەکێ و وه خوەێ شانازی نیەکێ، مابەت لوەیتبەرز نیه، مابەت بی ئەدەو نیه، مابەت وەشون نەف خوەێ نیه، مابەت وه ئی ئاسانیه توڕه نیود و قینه دڵ نیەگرێ؛ مابەت له خراوی خوەشاڵ نیود، وەلێ له ڕاسی دڵشاد بود. مابەت وەگەرد گشت چشتێگ کەفێه یەک، مابەت گشت چشتێگ باوەڕ کێ، مابەت هەمویشه ئمید دێرێ، مابەت وەناو گشت چشتێگ تاموڵ دێرێ. مابەت هەراێهەر بنێ نیەتێی. له باوەت نەبوەتیل، ئەوانه له بین چن و زوانیل بنێان تێد و ماریفەت له بین چود. چوینکه ماریفەتمان یەێ قرتکه و نەبوەتمانیش یەێ قرتک؛ وەلێ وەختێ کامڵەگه باێ، قرتکەگه له بین چود. ئەوسا که مناڵ بیم، قسیەیل مناڵانه کردیام و مناڵانه فکر کردیام هەر ئیجوره مناڵانه شاێەتی هاوردیام. وەلێ وەختێ بیمه پیا، وازه کاریل مناڵانه هاوردم. ئەو چشته که ئێرنگه دوینیم هەر جور وێنەێ نادیاریگه وەناو جامەک؛ وەلێ دەورانێ رەسد که ڕوی وه ڕوی دوینیمن. ئێرنگه قرتکیگ زانم؛ وەلێ دەورانێ رەسێ که وه تەمامی زانم، جوری که وه تەمامیش ناسیامه. جا ئێرنگه، ئی سێ چشته مینێدەو: ئیمان، ئمید و مابەت. وەلێ گەوراترەگەێان مابەته. بکەفنه شون ڕێ مابەت و وه تاسەێ تەمام وەشون خەڵاتییل روحانی بوین، وه تایبەتی ئیەک نەبوەت بکێن. ئەڕا ئیه که ئەوه که وه زوانێگتر قسیه کێ، نه وەگەرد ئایەمیل بەڵکەم وەگەرد خودا قسیه کێ. ئەڕا ئیه که هویچکەس قسیەێ حالی نیود؛ وەلێ ئەوه له ڕێ روح رازیل ئویشێ. وەلێ ئەوه که نەبوەت کێ وەگەرد مەردما قسیه کێ، تا وەناو ئیمان بنیادێان بنی، هانیان بێی و دڵنەواییان بێی. ئەوه که وه زوانێگتر قسیه کێ ئیمان خوەێ بنیاد نی، وەلێ ئەوه که نەبوەت کێ بایس بنیاد ناین ئیمان کلیسا بود. ئاوەختیم ئیەسه که گشتدان وه زوانیلتر قسیه بکێن، وەلێ فرەتر توام که نەبوەت بکێن. ئەوه که نەبوەت کێ، گەوراتر له ئەوەسه که وه زوانیلتر قسیه کێ، مەر ئیه که زوانەگه هەڵوگەردنێ تا بایس بنیاد ناین ئیمان کلیسا بود. ئێرنگه ئێ برایل، ئەگەر بامه ئەڕا لادان و وه زوانیلتر قسیه بکەم، چ سودێگ ئەڕادان دێرم، مەر ئیه که وەحی یا ماریفەت یا نەبوەت یا تالیمێگ ئەڕادان بیاشتویم؟ ئەگەر تەنانەت سازیل بێ گیان، جور شمشاڵ و چەنگ ئەگەر خاس نەژەنیەن، چوی بو بزانێ چ بەیتێگ ژەنیێد؟ ئەگەر شەیپور دەنگ نەپوریگ بێید، کی ئەڕا شەڕ خوەێ گورجەو کێ؟ له باوەت ئیوەیش ئیجورەسه. ئەگەر وه زوان خوەدان کەلیمەیلێ بویشین که کەس نەفامیدێ، ئەگەر کەسێ له ئەوره بود چوی بو بزانێ که چه ئویشین؟ ئەو وەخته، مینێده ئیه که وەگەرد هەوا قسیه بکێن. بێ گومان وەناو جهان زوانیل جورواجورێگ هەس، وەلێ هویچکام بی مانا نیه. جا ئەگەر نەتویەنم ماناێ زوان یەکیگتر بفامم، ئەڕا ئەوه بێگانەم و ئەویش ئەڕا مه. له باوەت ئیوەیش ئیجورەسه. له ئەوره که تاسەبار خەڵاتییل روح خوداین، تەقالا بکەن که وەناو بنیاد ناین کلیسا بکەفیه نوا. وه ئی بونه، ئەوه که وه زوانێگتر قسیه کێ باێه دوعا بکێ تا قسیەگانی هەڵوگەردنێ. چوینکه ئەگەر من وه زوانێگتر دوعا بکەم، روحم دوعا کێ، وەلێ عەقڵم سودێگ نیەوێ. جا چه باێه بکەم؟ وه روح دوعا کەم و وه عەقڵیش دوعا کەم؛ وه روح بەیت خوەنم جا وه عەقڵیش خوەنم. بێجگه ئیه، ئەگەر توی وەناو روح خەریک سپاس خودا بوید، چوی کەسێگ که زواند نیەفامێ وه سپاسەگەد ئامین بویشی؟ ئەڕا ئیه که نیەزانێ چه ئویشێ! چوینکه هاتێ سپاسگوزاریەگەد خاس بود، وەلێ بایس بنیاد ناین یەکیگتر نیود. سپاس خودا کەم که فرەتر له گشتدان وه زوانێگتر قسیه کەم؛ وەلێ وەناو کلیسا زانم خاسه پەنج کەلیمه وه عەقڵ خوەم ئەڕا تالیم مەردم قسیه بکەم، تا ئیه که هەزاران کەلیمه وه زوانێگ تر بویشم. ئێ برایل، وەناو دەرک و فام مناڵ نەون، بەڵکەم وەناو خراوی کردن مناڵ بوین. وه چەواشەوه، وەناو دەرک و فام بازڵه بوین. وەناو تەورات نویسریاس: «خوداوەند فەرمایش کێ، ”وه زوانیل بێگانه و وه لێویل بیگانەێل وەگەرد ئی قەومه قسیه کەم. وه ئی هەمگه گوشە لێم نیەتەکنن.“» جا زوانیلتر، نیشانەیگه نه له باوەت ئیمانداریل بەڵکەم له باوەت بی ئیمانیل؛ وەلێ نەبوەت نیشانەێگ ئەڕا ئیمانداریله نه ئەڕا بی ئیمانیل. جا، ئەگەر گشت کلیسا گردەو بون و گشتیەکی وه زوانیلتر قسیه بکەن، وه ئی وەخته کەسیلێگ که وه ئی چشتیله خەوەر نێرن یا بی ئیمانن بانه ناو جەم، ئێ نیویشن که ئیوه شێت بینه؟ وەلێ ئەگەر کەس بی ئیمانێگ یا کەسێگ که له ئی چشتیله خەوەر نێری وەختێ که گشتیەکی دێرن نەبوەت کەن بچوده ناو جەمەگەیان، وه هەر کەلیمه که شنەفێ قانێ بود که گوناکاره و هەر کەلیمه دێرێ داوەری بود، رازیل دڵی ئاشکراوه بود. ئمجا ڕوی نێده بان زەوی، پەرەسش خودا کێ و جار دەێ که: «وه ڕاسی خودا ها ناو ئیوه.» جا ئێ برایل مەبەست چەس؟ وەختێ که وه دەور یەکەو گردە و بوین، هەر کەس بەیتێگ، تالیمێگ، وەحیێگ، قسیه کردن وه زوانێگتر یا هەڵوگەرداننێ دێرێ. ئیانه گشتێ باێه ئەڕا بنیاد ناین کلیسا وه کار بچود. ئەگەر کەسێگ وه زوانێگتر قسیه بکێ، دو یا ئاخرەگەێ سێ نەفەر بود، ئەویش وه نەوه قسیه بکەن و کەسێگیش هەڵیەوگەردنێ. وەلێ ئەگەر کەسێگ نود تا هەڵیەوگەردنێ، هەر کامێان باێه وەناو کلیسا بیدەنگ بمینن وەناو دڵیانەو وەگەرد خودا قسیه بکەن. جا له نەبوەتکەریل، دو یا سێ نەفەر نەبوەت بکەن و ئەو باقی وردەو بونه قسیەگانیان. جا ئەگەر یەکیگتر که وه ئەوره نيشتیه وەحیێگ بگرێد، با یەکمینەگه بیدەنگ بمینێد. چوینکه گشتدان تویەنين وه نەوه نەبوەت بکێن تا گشت تالیم بگرن و هان بێریەن. روح نەبوەتکەریل گوشه نەبوەتکەریل تەکنن. چوینکه خودا، نه خوداێ شل شێویایی، بەڵکەم خوداێ ئاشتی و سڵامەتیه، هەر جوره که له ناو گشت کلیسایل ئیمانداریل وه مەسیح، ئیجورەسه. ژنيلیش باێه وەناو کلیسا بیدەنگ بمینن. چوینکه ئەوانه نەبایه قسیه بکەن، بەڵکەم هەر ئەوجورە که شەریعەت ئویشێ، باێه وه ژێر فەرمان بون. ئەگەر چشتێگ هەس که بتوان یاێ بگرن، وەناو ماڵ له شویەگەێان بپرسن؛ چوینکه قسیەکردن ژن وەناو کلیسا شایسه نیه. ئێ کەڵام خودا له ئیوه سەرچەم گردێه یا تەنیا وه ئیوه ڕەسیه؟ ئەگەر کەسێگ خوەێ وه نەبوەتکەر یا ئایەم روحانیگ زانێ، قەبوڵ بکێ که ئەو چشته که ئەڕا ئیوه نویسم فەرمانێگه که لەلاێ خوداوەند هاتێه. ئەگەر کەسێگ ئیه قەبوڵ نەکێ، خویشێ قەبوڵ نیەکرێی. جا ئێ برایلم، وه تاسەێ تەمامە و وەشون نەبوەت کردن بون و نوای قسیه کردن وه زوانیلتر مەگرن. وەلێ با گشت چشتێ وه خاسێ و ڕێکوپێکی بکرێید. ئێرنگه ئێ برایلم، توام ئەو ئینجیله که وەپێدان بانگەوازی کردم و قەبوڵێ کردین، بارمه هویردان که وەناوێ هاینه سەر پا و له ڕێ ئەوه نجات پەێا کین، ئەگەر وه ئەو کەڵامه که ئەڕادان بانگەوازی کردم چنگ بێین. مەر ئیه که، وه هویچ پەتی ئیمان هاوردوین. چوینکه ئەو چشته که گرنگترینه، جار دامەسه پێدان: ئیه که مەسیح وه پێ نویسریایل موقەدەس ئەڕا گونایل ئیمه مرد و ئیه که دەفن کریا و ئیه که وه پێ هەر ئی نویسریایله له ڕوژ سێیەم له مردگیل زنیەو بی و ئیه که خوەێ وه کیفا و وەشونێ وه ئەو دوانزه نەفەره ئاشکراوه کرد. جا وەشون ئەوه، یەێ جار وه فرەتر له پانسەد نەفەر له برایل ئاشکراوه بی که قێر فرەێگ لەليان هێمراێ زنین، هەر چەن بڕێگیان مردنه. ئمجا وه یاقوب ئاشکراوه بی و لەشونی وه گشت ڕەسولەیل، دەس ئاخر وه منیش ئاشکراوه بی، جور مناڵه کوڕپەێگ نەوەواێه. چوینکه من وەناو ڕەسولەیل له گشتێان کەمترم و شایسەێ ئەوه نیم وه ڕەسول ناوم بوەن، ئەڕا ئیه که وه کلیساێ خودا ستەم کردیام. وەلێ وه فیز خودا من ئەوەمه که هەم، هەر ئیجوره فیز ئەیو ئەڕا من بێ سود نوی. وه چەواشەوه، من له گشت ئەوانه فرەتر کار کردم، هەر چەن وەڕاسی خوەم نویم، بەڵکەم ئەو فیز خودا بی که ها گەردما. وە هەر حاڵێگەو، چ من چ ئەوانه، هەر ئی پێخامه بانگەوازی کەیمن و ئیوەیش وەپێ ئیمان هاوردین. ئێرنگه ئەگەر بانگەوازی بود که مەسیح له مردگیل زنیەو بی، ئێ چوینه که بڕێگ لەلێدان ئویشن مردگیل زنیەو نیەون؟ وەلێ ئەگەر مردگیل زنیەو نیەون، جا مەسیحیش زنیەو نویه. جا ئەگەر مەسیح زنیەو نویه، هەم بانگەوازی ئیمه پویچه، هەم ئیمان ئیوه. بێجگه ئیه، ئەڕا خودا شاێەتیل دروەکانی وەحساو تێیمن، چوینکه له باوەت خودا شاێەتی دایمنه که مەسیح له مردگیل زنیەو کرد، ئێرنگه ئەگەر زنیەو بوین له مردگیل نیه، جا خودا ئەیو زنیەو نەکردیه. چوینکه ئەگەر مردگیل زنیەو نیەون، جا مەسیحیش زنیەو نویه. جا ئەگەر مەسیح زنیەو نویه، ئیماندان پویچه و ئیوه هێمراێ هاینه ناو گونایلدان. بەڵکەم ئەو ئیمانداریل وه مەسیحه که مردنه، له دەس چینه. ئەگەر تەنیا هەر وەناو ئی ژیانه وه مەسیح ئمید دێریم، ئەوسا ئیمه له گشت ئایەمیل بەێ بەختتریم. وەلێ مەسیح وه ڕاسی له مردگیل زنیەو بیه و نەوبەر کەسیلێگه که له ناو مردگیل زنیەو کریاس. چوینکه هەر ئەوجورە که مەرگ وه پێ یە ئنسان هات، زنیەو بوین مردگیلیش وه پێ یە ئنسان دیار دا. چوینکه هەر ئەوجورە که وەناو ئایەم گشتیەکی مرن، وەناو مەسیحیش گشتیەکی زنیەو بون. وەلێ هەر کەس وه نوەی خوەێ: یەکم جار مەسیح که نەوبەر بی؛ وەشونێ، له وەخت هاتنێ، ئەوانه که هن مەسیحن. ئمجا ئاخر زەمان رەسێد، وەختێ که مەسیح وەشون له بین بردن هەر فەرمانرەوایی و دەسڵات و هێز، پادشایی سپارێده دەس خوداێ باوگ. چوینکه ئەیو باێه پادشایی بکێ تا وەختێ که گشت دشمەنیلێ بخێده ژێر پاێ خوەێ. دشمەن ئاخر که له بین چود، مەرگه. چوینکه خودا «گشت چشتێگ ناسه ژێر پایلێ.» وەلێ وەختێگ ئویشریێ ’گشت چشتێگ‘ نریاسه ژێر پایلێ، دیاره که ئیه خود خودا نیەگریدەوەر که گشت چشتێگ ناسه ژێر پایل مەسیح. وەختێ که گشت چشتێگ چیه ژێر فەرمانێ، کوڕەگەیش خوەێ چوده ژێر فەرمان ئەو کەسه که گشت چشتێگ ناسه ژێر پایلێ، تا خودا بوده گشت چشتێگ وەناو گشت چشتێگ. ئەگەر مردگیل زنیەو نیەون، ئەڕا چه بڕێگ وه جیاێ مردگیل خوسڵ تەعمید گرن؟ ئەگەر مردگیل زنیەو نیەون، ئێ ئەڕا وه جێ ئەوانه تەعمید گرن؟ ئەڕا چه ئیمه هەر سات گیان خوەمان خیمنه خەتەر؟ ئێ برایل، قەسەم وه ئەو شانازیه که وەناو خوداوەندمان عیسا مەسیح له باوەت ئیوه دێرم، هەر چی ڕوژه مەرگ قویرتم دەێ. ئەگەر وەگەرد گیانەوەریل دڕنه وەناو ئەفسوس تەنیا وەبونەێ مدویل ئنسانی جەنگیم، چ سودێگ داسه دەسمەو؟ ئەگەر زنیەو بوین له مردگیل نیه، «بان تا بخوەیمن و بنوشیم چوینکه سو مریمن.» فریو مەخوەن: «دوس گەن، ڕێ رەوشت خاس گەننێد.» بانه سەر خوەدان و دیتر گونا مەکەن؛ چوینکه بڕێگ هەن که خودا نیەناسن. ئیه ئەڕا شەرمزاریدان ئویشم. وەلێ هاتێ یەکیگ بپرسێ: «مردگیل چوی زنیەو بون و وەگەرد چ جور جەسەێگ تیەن؟» ئێ گیلگەوج! ئەو چشته که کالیەد، زنیە و نیود تا نەمری. ئەو چشته که کالیەد، ئەو جەسه نیه که وەشونێ کەفێده دەیشت، بەڵکەم تەنیا دەنگێگه، هاتێ گەنم بود هاتێ دەنگیل تر. وەلێ خودا جەسەێگ دەێده پێ که خوەێ دیاری کردێه، جا وه هەر جور دەنگێگ جەسەێ ئەڕا خوەێ دەێده پێ. گشت جەسەیل جور یەک نین. ئایەمیل یە جور جەسه دێرن، گیانەوەریل یەێ جورتر و باڵەندەیل یەێ جورتر؛ ماسیێلیش یە جورتر جەسه دێرن. هەر ویجوره، جەسەیل ئاسمانی و جەسەیل زەویی هەس. وەلێ جەڵاڵ جەسەیل ئاسمانی له یە جورن و جەڵاڵ جەسەیل زەوی یەێ جورتر. خوەر جەڵاڵ خوەێ دێرێ، مانگ جەڵاڵ خوەێ و هەسارەیلیش جەڵاڵ خوێان؛ جەڵاڵ هەر هەسارەێگیش وەگەرد جەڵاڵ هەسارەێگ تر جیاوازیان هەس. زنیەو بوین مردگیلیش ئیجورەسه. هەرچێ کالیەد، له بین چود؛ ئەو چشته که زنیەو بود، نەمره. وەناو زەلیلی کالیەد، وەناو جەڵاڵ زنیەو بود. وەناو بی هازی کالیەد، وەناو هێز زنیەو بود. یەێ جەسەێ سریشتی کالیەد، جەسەێ روحانی زنیەو بود. ئەگەر جەسەێ سریشتی هەس، جەسەێ روحانییش هەس. ئەوجورە که وەناو تەورات نویسریاس: «ئنسان یەکم، یانێ ئایەم، بیه گیانێگ زنی»؛ ئایەم ئاخر، بیه روحێگ زنەیی دەر. وەلێ یەکم جار روحانیەگه نات بەڵکەم سریشتیەگه هات، جا وەشون ئەوه روحانیەگه هات. ئنسان یەکم له خوڵ زەویه؛ ئنسان دویم له ئاسمانه. ئەوانه که له خوڵن، وێنەێ ئەو کەسنه که له خوڵ هاتوی؛ جا ئاسمانیێلیش وێنەێ ئەو کەسنه که له ئاسمانەو هاتوی. جا هەر ئەوجورە که وێنەێ ئنسانێگ که له خوڵ بود وه خوەمان گردیم، وێنەێ ئنسان ئاسمانییش وه خوەمان گریمن. ئێ برایل، ئیه وەپێدان ئویشم: که جەسه و خوین نیەتویەنی بوده میراتیخوەر پادشاێ خودا، جا ئەو چشته که مرێ، نیەتویەنی بوده میراتیخوەر ئەو چشته که نەمره. گوش بگرن تا رازێگ ئەڕادان بویشم: ئیمه گشتمان نیەمریمن، بەڵکەم گشتمان گوڕێیمن. زویزی و وه چرپەێ چەوێگ، ئەو وەخته که پف کریەده ئاخرین شەیپورەگه، ئیه هەڵکەفێ. چوینکه شەیپورەگه تێدە دەنگ و مردگیل هەر ئەوجورە که نەگەنیانه زنیەو بون و ئیمه گوڕێیمن. چوینکه ئی جەسه که له بین چود باێه جەسەێ که له بین نیەچود بکێده وەر و ئی جەسه که مرێ باێه جەسەێگ بکێده وەرێ که نەمره. وەختێ ئیه که له بین چود، له بین نەچین کرده وەر و ئی جەسەێ که مرێ، نەمری کرده وەر، ئمجا ئەو کەڵام نویسریایه تێیده دی که ئویشێ: «سەرکەفتن، مەرگ وه تەمامی قویرت داس.» «ئێ مەرگ، سەرکەفتنەگەد ها کو؟ جا ئێ مەرگ، چزەگەد ها کو؟» چز مەرگ گوناس و هێز گونایش، شەریعەته. وەلێ سپاس ئەڕا خودا که له ڕێ خوداوەندمان عیسا مەسیح سەرکەفتن بەخشیەسه پێمان. جا، برایل عەزیزم، قورس و بەردەوام بون، هەمویشه وه قوڕن دڵ خەریک کار خوداوەند بون، چوینکه زانين زامەتەگەدان وەناو خوداوەند هویچ پەتی نیه. ئێرنگه له باوەت گردەو کردن هدیەیل ئەڕا ئیمانداریل وه مەسیح: ئەو چشته که وه کلیسایل شار غەلاتیه وەتمه، ئیوەیش هەر ئەوجورە بکەن. یەکمین ڕوژ هەر هەفته، هەر کامدان وه پێ پویلی که دەر تیەرێ قێرێگێ بنێده لا، بخیدەێ پشت دەس، تا وەختێ هاتمه ئەڕا لادان، هەوەجی وه گردە و کردن هدیەیل نود. هناێ هاتم، وه ئایەمیلێ که پەسەندانن دەسخەتیلێ ئەڕا سفارش دەم و وەگەرد هدیەیلدان کلێان کەمه ئەڕا شار ئورشەلیم. ئەگەر بزانم خاسه که خوەمیش بچم، ئەوسا ئەوانه وەگەردمەو تیەن. وەشون گوزیشتن له مەنتەقەیل مەقدونیه تیەمه ئەڕا لادان، چوینکه له مقدونیه ڕەد بوم. هاتێ ماوەێگ لەلادان بمێنم و یا تەنانەت گشت زمسان وەگەرددانەو بیەمێ سەر، تا بتویەنێن وەناو گەردیانم وه هەر کوره که بود، مەیەتم بێین و وەگەردمەو بوین. چوینکه نیەتوام ئێرنگه بام بوینمەدان و تەنیا قێرێ بوسمه لادان؛ بەڵکەم ئمید دێرم، ئەگەر خوداوەند بیلێ، ماوەێگ وەگەرددانەو بیەمێ سەر. وەلێ تا ڕوژ جەشن پنتیکاست وەناو شار ئەفسوس مینم، چوینکه دەر گەوراێگیش ئەڕا خزمەت وه دەرد خوەر وه ڕویم واز بیه، هەرچەن کەسیلێگ که له ڕویمەو وسن، فرەن. وەختێگ تیموتاوس هات، هوشدان بود تا هویچ نگرانیگ وەناودان نياشتود. چوینکه ئەویش جور من خەریک کار خوداوەنده؛ جا کەسێگ وه چەو سوک نەنوڕێدەپێ. ئەوه وەسڵامەتی بخینه ڕێ تا باێدەو ئەڕا لاێ مه؛ چوینکه من و برایل چەوەڕێمن. وەلێ له باوەت براگەمان ئاپولوس، فره هانی دام که وەگەرد باقی برایل باێه ئەڕا لادان، وەلێ هەرچێ کردم رازی نوی تا ئیسه باێده ئەڕا لادان. هەر وەخت دەرفەتێ بیاشتود، تێد. هوشدان بود؛ وەناو ئیمان قورس بمینێن؛ پیاوەتێدار و وەهێز بون. گشت کاریلدان وه مابەتەو بکەن. زانين که بنەماڵەێ ئستفاناس یەکمین کەسیلێگ بین که وه ناوچەێ ئەخائیه ئیمان هاوردن، جا خوێان خەریک خزمەت وه ئیمانداریل وه مەسیح کردنه. ئێ برایل، لاڵکمه پێدان بمێننه ژێر فەرمان ئیجور کەسیلێگەو هەر ئیجوره وه ژێر فەرمان هەر کەسێگ تر که وەناو ئی خزمەته هاوکاری کێ و زامەت کیشێ. له هاتن ئستفاناس، فورتوناتوس و ئەخائیکوس خوەشاڵم، چوینکه جێ خاڵیدان پڕ کردنه. ئەوانه روح مه هەر ئیجوره روح ئیوه تازەوه کردن. حرمەت ئیجور کەسیله بگرن. کلیسایل ناوچەێ ئاسیا سڵامدان رەسنن. ئاکیلا و پریسکیلا هەر ئیجوره کلیساێ که ها ناو ماڵەگەێان، وەناو خوداوەند وەگەرمی سڵامدان رەسنن. گشت برایلێ که هانه ئێرا سڵامدان رەسنن. وه ماچێگ موقەدەس سڵام یەکترەکی بکەن. من، پولوس، وه خەت خوەم ئی سڵامه ئەڕادان نویسم. کەسێگ که خوداوەند دوس نێری، لانەته پێ. خوداوەند ئیمه، بەو! فیز خوداوەند عیسا وەگەرددانەو بود. مابەت مه وەناو مەسیح عیسا وەگەرد گشتدان. ئامین. له پولوس که وه خاست خودا ڕەسول عیسا مەسیحه و براگەمان تیموتاوس، وه کلیساێ خودا وەناو شار قورنتوس و گشت ئیمانداریل وه مەسیح وەناو سەرئانسەر ناوچەێ ئەخائیه: فیز و ئاشتی و سڵامەتی لەلاێ خودا، باوگمان و خوداوەند عیسا مەسیح، وەملدانەو بود! پڕ بمارکه خودا، باوگ خوداوەندمان عیسا مەسیح، که باوگ بەزەیێل و خوداێ گشت دڵنەواییله؛ که وه ئیمه وەناو گشت بەردیلمان دڵنەوایی دەێ تا بتویەنیمن وەگەرد ئەو دڵنەواییه که لەلێ گردیمنه، ئەوانه که هانه ناو بەرد، دڵنەوایی بێیم. چوینکه هەر ئەوجورە که وەناو عەزاویل مەسیح، وه فراوانی هاوبەشیم، له ڕێ مەسیح له دڵنەوایی فرەێگەو هاوبەشیمن. ئەگەر تویش بەرد تێیمن، وەبونەێ دڵنەوایی و نجات ئیوەس، جا ئەگەر دڵنەوایی چەوەڕێمانه، ئیەیشه باێه بوده بایس دڵنەواییدان، یانێ وەختێ که ئیوەیش جور ئیمه تویش ئەو عەزاویله تێین، سەور و تاموڵ بیاشتوین. ئمیدمان له باوەت ئیوه بەردەوامه، چوینکه زانیمن هەر ئەوجورە که وەناو عەزاویلمان هاوبەشین، وەناو دڵنەواییمانیش هاوبەشەو بوین. ئێ برایل، نیەتوایم که ئیوه له بەردیلی که له ناوچەێ ئاسیا وه سەرمان هات، بی خەوەر بوین. چوینکه فرەتر له تویەنایمان وەناو تەنگێ بویمن، ئەوقره که له زنەییمانیش دەس شوردیم. وه ڕاسیش گومان کردیایم حوکم وه مردنمان دانه. وەلێ ئیانه گشتێ هەڵکەفت تا نه وه خوەمان، بەڵکەم وه خوداییگ پشت بوەسیم که مردگیل زنیەو کەێد. ئەیو ئیمه له ئیجور خەتەر متڵەقبڕێگ ڕزگار کرد و یەێ جارتریش ڕزگار کێ. ئیمه ئمید وه ئەیو بەسایمنه که هەر ئیجوره ڕزگارمان کێ، ئیوەیش وەگەرد دوعایلدان مەیەتمان بێين. تا قێر فرەێگ وەبونەێ ئیمه ئەڕا فیزێگ که وه جواو دوعای فره کەس بەخشریاسە پێمان، سپاسیل بویشن. شانازی ئیمه شاێەتی وژدانمانه که کردەوەمان وەناو جهان، وەتاێبەتی لەباوەت ئیوه، وەگەرد سادەی و ڕویڕاسی خودایی بی. ئیمه نه وه ڕوی زانیاری ئنسانی، بەڵکەم وه پێ فیز خودا کار کردیمنه. چوینکه ئەو چشته وەپێدان نویسیمن درس هەر ئەوەسه که خوەنین و فامین. ئمیدوارم وه تەمامی بفامین هەر ئەوجورە که تا ئەنازەێگ ئیمه فامینه، وەناو ڕوژ خوداوەندمان عیسا هەر ئەوجورە که ئیمه وه ئیوه شانازی کەیمن، ئیوەیش وه ئیمه شانازی بکێن. ئەڕا ئیه که له ئی باوەته دڵنیا بیم، تواسم وەرجه هەر چشتێ بام بوینمەدان تا ئەڕا دوێم جار فیز بگرینەوەر. تواسم که هەم له وەخت چیێنم وەر و مقدونیه و هەم وەختێگ که له مەقدونیه تیەمەو، سەری بیەمه لێدان تا مەێەتم بێین و ڕێ یەهودیه بگرمەوەر. ئێ وەختێگ تواسیام ئی کاره بکەم، شک وه دڵ بیم؟ یا ئیه که تواسنم مینێده ئایەمیل مامولی، وه لەونێگ که له یەێ ئان بویشم ’ئەرێ ئەرێ‘ و بویشم ’نه نه‘؟ قەسەم وه وەفاداری خودا که قسیەگەمان وەگەرد ئیوه ’ئەرێ‘ و ’نه‘ نویه. چوینکه کوڕ خودا، عیسا مەسیح، که من و سیلاس و تیموتاوس وەناودان وه ئەیو بانگەوازی کردیم، ’ئەرێ‘ و ’نه‘ نوی، بەڵکەم وەناو ئەیو هەر ’ئەرێه‘. چوینکه گشت وادەیل خودا وەناو مەسیح ’ئەرێه‘ و وەئی بونه وەناو ئەوەسه که ئیمه ’ئامین‘ وه زوان تیەرێم، تا خودا جەڵاڵ پەێا بکێ. جا ئیه خوداس که ئیمه وەگەرد ئیوه وه یەکەو بوین وەناو مەسیح بەردەوام کێ. ئەیو مەسح و دەسنیشانمان کردێه و مور خوەێ کوتاسه ملمانا که هن خوەێ بویمن و روح خوەێ جور بەیانه وەناو دڵمان جێ داس. خودا شاێەته که تەنیا وەبونەێ بەزەیی وه ئیوه بی که ناتمەو ئەڕا قورنتوس. نه ئیەک وه سەر ئیماندان زاڵ بویم، بەڵکەم وەگەرددانەو، ئەڕا خوەشیدان تەقالا کەیمن، ئەڕا ئیەک وەناو ئیمان بەردەوامین. جا پشت ئەڕاێ بەسام تا وه دواره نام ئەڕا لادان تا بایس خەمباریدان بوم. چوینکه ئەگەر خەمباردان بکەم، دیتر کیه که خوەشاڵمەو بکێ، بێجگه ئیوه که خەمباردان کردمه؟ مه ئەوجورە ئەڕادان نویسام تا وەختێگ هاتمه ئەڕا لادان، ئەوانه که باێه دڵشادمەو بکەن، بایس خەمباریم نەون. ئەڕا ئیەک دڵنیام که شادی من گشتدان شادەو کەێد. چوینکه من وه دڵ خەمبار و پەشێو و چەویل پڕ له ئەسر ئەڕادان نویسام، نه ئەڕا ئیه که خەمباردان بکەم، بەڵکەم تا بزانین مابەتم وه ئیوه چەنێ بنێ قویله. ئێرنگه ئەگەر کەسێگ بیەسه بایس خەمباریم، نه تەنیا مه خەمبارەو کردێه، بەڵکەم - ئەگەر تن نەچویم - تا ئەنازەێ گشتدان خەمبارەو کردێه. ئەدەو کردنێگ که قێر فرەێگدان ئەڕاێ داشتینه، ئەگەر حەێا داشتوی بەسێه دی. ئێرنگه دی باێه بوەخشینێ و دڵی بێینەو، نەخواێ خەم فره له پا بخیدێ. جا لاڵکمه پێدان تا مابەت خوەدان له سەر نو نیشانی بێین. سەوەو نویساینم ئیه بی تا ئەزموندان بکەم بزانم له هەرچێ چشته گوشە لێم تەکنین یا نه؟ ئەگەر ئیوه کەسێگ بوەخشین، منیش بەخشمەێ. ئەگەر کەسێگ بەخشیمه - هەڵبەت ئەگەر چشتێ ئەڕا بەخشین بود - له لاێ مەسیح و وەبونەێ ئیوه ئیجوره کردمه، تا شەیتان فرێومان نێی، چوینکه له فێڵەگانێ بی خەوەر نیمن. جا وەختێ ئەڕا جارداین مزگانی مەسیح چیمه تروئاس، زانستم که خوداوەند وه ئەوره دەر گەوراێگ وه ڕویم واز کردێه. وەلێ وەدواره ئارام و قەرار نیاشتم چوینکه براگەێ خوەم تیتوس نیمەو. جا وەگەرد نیشتەجێیل ئەوره ماڵ ئاوایی کردم و چیمه ئەڕا مەنتەقەێ مەقدونیه. وەلێ سپاس ئەڕا خودا که هەمویشه ئیمه وەناو مەسیح، وەناو ڕز سەرکەفتێیل خوەێ بید و هەویرات خوەش ماریفەت له ڕێ ئیمه وه گشت کوره پەخشەو کێ. چوینکه ئەڕا خودا هەویرات خوەش مەسیحم، چ وەناو نجات دریایل و چ وەناو ئەوانه که له بین چن. وەلێ ئەڕا یەکی هەویراتێگ له مەرگ که وەر و مەرگ چود و ئەڕا یەکیگتر هەویرات ژیان وەرەو ژیان. جا کیه که لیاقەت ئیجور کارێگ بیاشتود؟ ئەڕا ئیه که ئیمه جور قێر فرەێگ که ئەڕا نەف خوێان خەریک دەسفروشی کەڵام خودان، نیمن، بەڵکەم له لاێ خودا وەناو مەسیح قسیه کەیمن، هەر جور مەردم ڕویڕاسێگ که له لاێ خودا مامور بینه. ئێ بو یەێ جارتر دەس بکێمنه تاریف کردن له خوەمان؟ یا جور بڕێگ، هەوەجی وه سفارش نامەێگ دێریم تا بێیمنه دەسدانەو یا سفارش نامەێگ لەلێدان بسێنیم تا گشتیەکی ئەوه بناسن و بخوەنن؟ ئیوه خوەدان سفارش نامەێ ئیمەین، نامەیگ که وەناو دڵمان نویسریاس تا گشتیەکی بخوەنن و بفامن. ئیوه نیشان داینه که نامەێ مەسیحین و بەر خزمەت ئیمه، نه وه مرەکەو، بەڵکەم وه روح خوداێ زنی نویسریاس، نه وه سەر تەخته کوچگیگ، بەڵکەم وه سەر تەخته دڵیل بەشەری. ئیمه ئیجور دڵنیاییگ له ڕێ مەسیحەو لەلاێ خوداوه دێریم. نه ئیەک خوەمان لیاقەت بیاشتویمن تا چشتێگ بنیمنه حساو خوەمان، بەڵکەم لیاقەتمان له خوداس. ئەیو لیاقەت بەخشیەسه پێمان تا خزمەتکاریل پەێمان نو بویمن، پەێمانێگ که وه کار روح خودا بەردەوامه، نه وه ئەو چشته که نویسریایگ فرەتر نیه. چوینکه ’نویسریای‘ کوشێد، وەلێ روح خودا زنەیی بەخشێد. ئێرنگه، ئەگەر خزمەتێگ که بویاده بایس مردن و وه کەلیمەیل هەڵکەنریاێ وه سەر کوچگ بەردەوامه، وه جەڵاڵەو ئاشکرا بوی، وه لەونی که قەوم ئێسرائیل وەبونەێ جەڵاڵ دەمچەو موسای پەێخەمەر نیەتویەنسیان بنوڕنه پێەو، هەر چەن ئەو جەڵاڵه وەرەو نابودی چیاد، ئێ خزمەتی که له ڕێ روح خوداس، جەڵاڵ فرەترێگ نێری؟ چوینکه ئەگەر خزمەتی که تاوانبار کردیا وەگەرد جەڵاڵەو بی، چەنێ فرەتر خزمەتی که بوده بایس سالح بوین، پڕ له جەڵاڵه! چوینکه ئەو چشته که یەێ وەختێگ پڕ له جەڵاڵ بی، ئێرنگه وه بەراورد ئی جەڵاڵ سەرتره، دیتر هەر دیاری نیه. جا ئەگەر ئەو چشته که وەر و نابودی چود وەگەرد جەڵاڵەو هات، ئێ ئەوه که هەمویشەییه چەنێ فرەتر جەڵاڵ دێرێ. جا چوینکه ئیجور ئمیدێگ دێریم، وەئازاییەو قسیه کەیمن؛ نه جور موسا که ڕوی بەنێگ بەساده دەمچەوی تا قەوم ئێسرائیل نەنوڕنه ئەو چشته که دێرێ تەمام بود. وەلێ زەینێان تیەریکەو بی. چوینکه تا وه ئیمڕو، هەر وەخت پەێمان کویەنه خوەنن ئەو ڕویبەنه مەنیه و لا نەوریاس، چوینکه تەنیا وه وەسلەێ مەسیح لاچود. ئەرێ، تا وه ئیمڕو، هەر وەخت تەورات موسا خوەنن، ئەو ڕویبەنه، دڵیان داپوشنرید؛ وەلێ هەر وەخت کەسێگ ڕوی کەێده خوداوەند، ڕویبەنەگه لا چود. خوداوەند، روحه و هەر کوره روح خوداوەند بود، وه ئەوره ڕزگاری هەس. گشتمان وەگەرد دەمچەویل بی ڕویبەن، هەر جور نوڕین وەناو جامەک نوڕێیمنه جەڵاڵ خوداوەند. جور وێنەێ که وەناو جامەک دوینیم له یە جەڵاڵ وه جەڵاڵ گەوراتر گویڕێیم. چوینکه ئیه له لاێ خوداوەند سەرچاوه گری هەر ئەو خوداوەند که روحه. ئمجا وەگەرد داشتن ئیجور خزمەتێگ که وەبونەێ ئەو بەزەیی خودا دێریم، دڵسەرد نیویمن. وەلێ ئیمه ڕێیل نادرسێ و شاریایەو نایمنەسه لا. ئیمه فێڵبازی یا دەسەژێیەی ناو کەڵام خودا قەبوڵ نیەکیمن، وەلێ وەگەرد ئاشکرا وەتن ڕاسی، تەقالا کەیمن له لاێ خودا مورکریاێ وژدان گشتیەکی بویمن. تەنانەت ئەگەر ئینجیلەگەمان شاریاسەو، ئەڕا کەسیلێگ شاریاسەو که هانه ڕێ مەرگ. خوداێ ئی جهانه، زەین بی ئیمانیل کور کردێه تا نویر ئینجیل جەڵاڵ مەسیح که وێنەێ خوداێ نادیاریه، نوینن. چوینکه ئیمه بانگەوازی خوەمان نیەکیم، بەڵکەم بانگەوازی عیسا مەسیح کەیمن که خوداوەنده، له خوەمان تەنیا وەبونەێ عیسا، ئەویش تەنیا وه پێ خزمەتکاردان قسیه کەیمن. چوینکه هەر ئەو خوداێ که فەرمایش کرد: «نویر له ناو تیەریکیەو بدرەوشێد،» نویر خوەێ وەناو دڵمان دروشان تا ڕوشنایی ئاگاداری جەڵاڵ خودا وەناو دەمچەو عیسا مەسیح، وه ئیمه بدرەوشێد. وەلێ ئی گەنجینه لەناو دەفریل خەڕێین دێریم، تا ئاشکراوه بود که ئی هێز ئەڵاجویە له خوداس نه له ئیمه. ئیمه له هەر لاێگەو هایمنه ناو بەرد، وەلێ وردخام نویمنه؛ سەرمان سڕ مەنیه، وەلێ نائمید نیمن؛ عەزاو کیشیمن، وەلێ تەنیا نیمن؛ دریایمنەسه زەویا، وەلێ له پا نەکەفتیمنه. هەمویشه مەرگ عیسا وەناو جەسەمان هەڵگریمن تا زنەیی عیسایش وەناو جەسەمان ئاشکراوه بود. چوینکه ئیمه که زنەیمن، هەمویشه وەبونەێ عیسا مریمن تا زنەیی عیسا وەناو جەسەمان که مرێ، ئاشکراوه بود. جا مەرگ وەناو ئیمه کار کێ، وەلێ زنەیی وەناو ئیوه. وەناو کتاو زەبور نویسریاس: «ئیمان هاوردم، جا قسیه کردم.» هەر ئەو روح ئیمانه وەناو ئیمەیش هەس و ئیمەیش قسیه کەیمن. چوینکه زانیمن ئەیو که عیسا خوداوەند له مردگیل زنیەو کرد، ئیمەیش وەگەرد عیسا زنیەو کێد و وەگەرددان تیەرێده لاێ خوەێ. ئەڕا ئیه که ئیانه گشتێ وەبونەێ ئیوەس، تا فیزێگ که کەسیل فرەتر و فرەتر گرێدە وەر، بوده بایس سپاس فرەتر ئەڕا جەڵاڵ خودا. جا دڵسەرد نیویمن. هەر چەن شێوەێ جەسەێ ئیمه پویترکێید، ئنسان دەروینمان ڕوژ وه ڕوژ تازەترەو بود. چوینکه ورده بەرد و گوزەراێ ئیمه جەڵاڵێگ ئەبەدی ئەڕامان گورجەو کێ که نیود وەگەرد هویچ بەردێگ بەراوردێ بکی. جا ئیمه نیەنوڕیمنه چشتیلی که بود بوینیدیان، بەڵکەم نوڕێیمنه چشتیلی که نادیارن، چوینکه چشتیلی که بود بوینیدیان گوزەران، وەلێ چشتیل نادیاری، ئەبەدین. ئێرنگه زانیمن هەر وەخت ئی دەواره که ها بان زەوی که وەناوێ نیشتەجێیمن بڕمێد، ماڵێگ له خودا دێریم که ئەبەدیه و ها ناو ئاسمان، ماڵی که دەس درسی نەکردیه. ئەڕا ئیه که وەناو ئی دەواره ئاخ هەڵکیشیم، چوینکه ئەزرەت دێریم که ماڵ ئاسمانیمان بکێمنه وەر، ئەگەر بکێمنێ وەر، دیتر وه ڕویتی نیوینرێیم. چوینکه تا وەختێگ که هایمنه ناو ئی دەواره وه دەرد گرانێگ ئاخ هەڵکیشیم، چوینکه نیەتوایم دڵنگ له وەر دەر باریم، بەڵکەم دڵنگێگ تر بکێمنه وەر تا ژیان، ئەو چشته که مرێ قویرتەو بێی. ئەیو که ئیمه ئەڕا ئی مەبەسته گورجەو کردێه، خوداس که روح خوەێ جور بەیانه داسه پێمان. جا ئیمه هەمویشه ئازایم، هەر چەن زانیمن تا وەختێ که هایمنه ناو ئی جەسه، له خوداوەند دویریم، چوینکه وه ئیمان زنەیی کیم، نه وه ئەو چشته که دوینیم. ئەرێ، ئازایمن و ئیجوره خاس زانیم، که له ئی جەسه دویرەو بکەفیمن و لەلاێ خوداوەند نیشتەجێ بویمن. جا چ وەناو ئی ماڵه بویمن و چ له دەیشت ئی ماڵه، ئامانجمان خوەشنود کردن ئەیوه. چوینکه گشتمان باێه لەنواێ تەخت داوەری مەسیح بوسیم، تا هەر کەس وه پێ کردەوێ که وەناو جەسەێ کردێه، چ خاس بود چ خراو، سزاێ بوینی. جا وەختێ ماناێ زاور چین له خوداوەند زانیمن، تەقالا کیم تا مەردم قانێ بکێم. ئەو چشته که هیمن ئەڕا خودا ئاشکراس و ئمیدوارم ئەڕا وژدان ئیوەیش ئاشکرا بود. نیەتوایم وەدواره له خوەمان تاریف بکێم، بەڵکەم توایم مدوێگ بێیمنه پێدان تا وه ئیمه شانازی بکێن، تا بتویەنێن جواو کەسیلێگ بێین که وه ڕوی شێوه شانازی کەن، نه وه ئەو چشته که ها ناو دڵ. ئەڕا ئیه که ئەگەر عەقڵمان له دەس دایمنه، وەبونەێ خوداس؛ جا ئەگەر عاقڵیم، وەبونەێ ئیوەس. چوینکه هایمنه ژێر دەس مابەت مەسیح، وەختێ دڵنیايم که یە نەفەر وەبونەێ گشتیەکی مرد، جا گشت مردن. ئەیو ئەڕا گشتیەکی مرد تا زنییل دیتر ئەڕا خوێان زنەیی نەکەن، بەڵکەم ئەڕا کەسێگ زنەیی بکەن که وەبونەێانەو مرد و زنیەو بی. جا، وەشون ئیه، ئیمه هویچکەسێگ وه پێ جەسه نیەناسیم، جا هەر چەن ڕوژیگ مەسیح وه پێ جەسه ناسیایم، ئێرنگه دی ئیجوره نیه. جا ئەگەر کەسێگ وەناو مەسیح بود، درس کریاێگ تازەس. چشتیل کویەنه له بین چی؛ ئیسه، گشت چشتێگ تازەوه بیه! ئیانه گشتێ له خوداس که له ڕێ مەسیحەو ئیمه وەگەرد خوێەو ئاشتی داس و خزمەت ئاشتی سپاردێەسه ئیمه. یانێ که خودا وەناو مەسیح بی و ئی جهانه وەگەرد خوێەو ئاشتی دیاد و خەتایل مەردم وه حساویان نیشتیاد و پێخام ئاشتی سپارده پێمان. جا سەفیریل مەسیحیم، وه لەونی که خودا له زوان ئیمه ئەڕا ئاشتی دەنگدان کێ. ئیمه لەلاێ مەسیحەو لاڵکیمنه پێدانەو که وەگەرد خودا ئاشتی بکێن. خودا کەسێگ که گونا نەناسێ، ئەڕا ئیمه کرده گونا، تا وه یەکەو بون وەگەرد ئەیو بویمنه سالحان خودا. وه جیگەێ هاوکاریل خودا، لاڵکییمنه پێدانەو که فیز خودا وەناو زنەییدان پویچەو نەکێن. چوینکه خودا وەناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر فەرمایش کێ: «له وەخت پەسەن خوەم، گوشە لێد دام وەناو ڕوژ نجات، مەیەتد دام.» ئەوەسه، ئێرنگه وەخت پەسەن خوداس؛ ئەوەسه، ئیمڕو ڕوژ نجاته. ئیمه کوچگ نیەخیمنه نوای ڕێ کەسێگ، تا هەله له خزمەتمان نەگرن، بەڵکەم وه گشت چشتێ نیشان دیم که خزمەتکاریل خودایم، یانێ وه تاموڵ فره وەناو بەردیل، سەختییل، بەڵاێیل، له وەخت فەڵەکه بینیل، وەناو زندانیل، وەناو ئاژاوەێیل، وەناو کاریل سەخت، وەناو شەونەخەفی، وەناو ورسیایی؛ وه پاکێ، وه ماریفەت، وه سەور، وه مێرەبانی، وەگەرد روح‌القودوس، وه مابەتێگ که دوڕویی وەناوێ نیه، وه قسیەێ ڕاس و وه هێز خودا، وه چەکیل سالح بوین وه دەس ڕاس و چەپ؛ چ حرمەتمان بگرن چ سوکمان بکەن، چ بەێ ناومان بکەن چ وه خاسێ ناومان بوەن. وەگەرد ئیمه جور فێڵبازیل ڕێ رەوشت کریەێ، وەلێ ڕاسەگەێ ئویشیم؛ وەگەردمان هێمرای جور بی ناونیشانەیل ڕێ رەوشت کریەێ وەئیحالەو ناسیاریم؛ وەگەردمان جور ئایەمیلێ که دێرن مرن ڕێ رەوشت کریەێ، وەلێ هێمراێ زنەیمن؛ وەگەردمان جور ئایەمیل سزا دریاێ ڕێ رەوشت کریەێ، وەلێ هێمراێ نەکوشریایمنه؛ وەگەردمان جور ئایەمیل خەمبار ڕێ رەوشت کریەێ، وەئی حاڵەو هەمویشه دڵشادیم؛ وەگەردمان جور دەستەنگیل ڕێ رەوشت کریەێ، وەئیحالەو فره کەس دەوڵەمەنەو کیم؛ وەگەردمان جور کەسێگ که هویچ نێری ڕێ رەوشت کریەێ، وەئیحالەو خاون گشت چشتێگیم. ئێ قورەنتییل، ئیمه بی پەرده وەگەرددانەو قسیه کردیم و سفرەێ دڵمان ئەڕادان واز کردیم. ئیمه مابەت خوەمان لەلێدان دریخ نیەکیم. ئیوەین که مابەتدان له ئیمه دریخ کین. له جێ - وەگەرددانەو جور مناڵیلم قسیه کەم؛ ئیوەیش سفرەێ دڵدان ئەڕامان واز بکێن. وەگەرد بی ئیمانیل وه ژێر هویەێ نابەرابەر نەچن، چوینکه چ هاوبەشیێگ ها له بین سالح بوین و شەرئاشویی؟ یا چ دوسیێگ ها له بین نویر و تیەریکی؟ یا چ وه یەکەو کەفتنێگ ها له بین مەسیح و بلیعال که هەر ئەو شەیتانەسه؟ یا ئیماندار چ هاوبەشیێگ وەگەرد بی ئیمان دێرێ؟ یا چ وه یەکەو کەفتنێگ ها له بین مابەد خودا و بتیل؟ چوینکه ئیمه مابەد خوداێ زنەیمن. هەر ئەوجورە که خودا وەناو تەورات و کتاویل پەێخەمەریل فەرمایش کێ: «وەناوێان نیشتەجێ بوم و وەناوێان ڕێ کەم و مه بومه خوداێ ئەوانه و ئەوانه بونه قەوم من.» جا، خوداوەند فەرمایش کێ: «له ناوێان بچنه دەیشت و جیاوه بون. دەسه قێ هویچ چشت ناپاکێگ مەێه‌ن جا مه قەبوڵدان کەم.» «من بومه باوگدان و ئیوەیش بوینه کوڕ و دویەت من. خوداوەند هەر وه تویەنا ئیه فەرمایش کێ.» ئێ عەزیزەیل، ئیمه که ئی وادەیله دێریم، بان خوەمان له هەر ناپاکی جەسه و روح پاکەو بکێم و وەناو زاورچین له خودا، موقەدەس بیێن وه کەماڵ برەسنێم. ئیمه وەناو دڵ خوەدان جێ بێەن. وه حەق کەسێگ خراوی نەکردیمنه، ڕێ رەوشت کەسێگ نەگەنانیمنه و له کەسێگ سودجویی نەکردیمنه. من ئیه ئەڕا ماکوم کردنێدان، نیویشم. چوینکه وەرجەوە وەپێدان وەتویم که ئەوجورە ئیوه هاینه ناو دڵمان که گورجیم تا وەگەرددان وه یەکەو بمریمن و وەگەرددان وه یەکەو زنەیی بکێم. مه تویەنم وه ئازای وەگەرددان قسیه بکەم و فره وه پێدان دڵنیام. وه سەر ئی هەمگه بەردیله، فره دڵگەرمەو بویمه و له خوەشی نیقەڵتوزم. ئەڕا ئیه که وەختێ ڕەسیمنه مەنتەقەێ مەقدونیه، لەشمان ئاشاسێگ نیاشت، بەڵکەم له هەر لاێگەو وەناو بەرد بویمن - وه دەیشت مرافەیل داشتیم و لەناو زاورچین. وەلێ خودا، که دڵنەوایی مات و مەلولیل کێ، وەگەرد هاتن تیتوس دڵنەواییمان کرد و نه تەنیا وەگەرد هاتنێ، بەڵکەم له ڕێ ئەو دڵنەواییه که له ئیوه گردوی، دڵنەوامانەو کرد. ئەوه له تاسەدان ئەڕا دێن من و خەم فرەدان و غیرەتێگ که لەباوەت من دێرین، خەوەر ئەڕامان هاورد، جوری که فره دڵشادم کرد. چوینکه تەنانەت ئەگەر وەگەرد نامەگەم خەمباردان کردم، له کردەوێ خوەم بەتاڵ نیم. ئەڕا ئیه که هەرچەن توزێگ بەتاڵەو بیم - چوینکه دیم نامەگەم خەمباردانەو کردوی - وەلێ ئێرنگه دڵشادم، نه وه ئی بونه که خەمبارەو بینه، بەڵکەم وەبونەێ ئیه که خەمباریەگەدان بایس بی توبه بکێن. وەبونەێ ئیه که خەمەگەدان ئەڕا خودا بی، تا هویچ زەرەر و زیانێگ له ئیمه وەپێدان نەرەسێ. چوینکه ئەو خەمباریه که ئەڕا خوداس، بوده بایس توبەێگ که وەرەو نجات چود و بەتاڵی وەناوێ نیه. وه حاڵی که خەمێگ که ئەڕا جهان بود، بوده بایس مردن. ئەڕا ئیه که بوينن که ئی خەم و خوسەێگ که ئەڕا خوداس چ تاسەیلێ وەناودان وه دی هاوردێه: چ تاسەێگ که بیتاوانیدان نیشان بێی، چ توڕەیێگ، چ زاورچینێگ، چ حەسرەتێگ، چ غیرەتێگ، چ ئەدەو کردنێگ. ئیوه خاس نیشاین داینه که له هەر باوەته بیتاوانین. جا ئەگەر ئەڕادان نامه نویسام وەبونەێ ئەو کەسه که خراوی کردێه و یا ئەوه که وەپێ خراوی بیه، نویه؛ بەڵکەم وه ئی بونه بی که لەلاێ خوداوه غیرەتدان وه ئیمه، وه خوەدان ئاشکرا بود. ئیانه گشتێ بایس دڵنەواییمان بیه. بێجگه دڵنەوایی خوەمان، له خوەشی تیتوس فرەتر دڵخوەشەو بویمن، چوینکه ئیوه گشتدان گیانێ تازەوه کردوین. ئەڕا ئیه که من له لاێ ئەوه شانازی وەپێدان کردم و ئیوه مه شەرمزارەو نەکردین، بەڵکەم هەر ئەوجورە که هەر چی وەپێدان وەتیم درس بی، مالوم بی که شانازیمان له لاێ تیتوسەو درس بیه. هەر وەخت گوش تەکانندان وه هویر تیەرێ و ئیه که چوی وه ترس و لەرزەو قەبوڵێ کردین، مابەتەگەێ وه ئیوه فرەترەو بود. دڵشادم که وەناو هەر چشتێ وەپێدان دڵنیام. ئێرنگه ئێ برایل، توایم له فیزێگ که خودا وه کلیسایل مەنتەقەێ مەقدونیه بەخشاس، ئاگاداردان بکەم. چوینکه ئەوانه وەبونەێ بەردیل سەختێگ ئەزمون بویان، هەرچەن فره دەستەنگن وەلێ له خوەشی فره پڕەو بینه و ئی خوەشیه بیەسه بایس دەسدڵوازی بی ئەنازەیان. ئەڕا ئیه که چەنه تویەنایی خوێان - خوەم شاێەتم که ئەوانه تەنانەت فرەتر له ئەوه - مەێەت مەردم دەن، فره پاملمان بین و لاڵکینه پێمان که وەناو ئی خزمەته وه ئیمانداریل وه مەسیح بەشدارەو بون. ئیانه تەنانەت فرەتر له ئەو چشته که ئیمه چەوەڕێ بیمن کار کردن، چوینکه یەکم جار خوێان پیشکەش خوداوەند کردن و ئمجا وه خاست خودا خوێان پیشکەش ئیمەیش کردن. وه ئی بونه، له تیتوس تواسیم هەر ئەوجورە که ئی کار خیر دەسدڵوازانه وەناودان شرو کردوی، تا وه ئاخر بویدێ سەر. وەلێ هەر ئەوجورە که وەناو گشت چشتێگ سەرترین - وەناو ئیمان، وەناو قسیه کردن، وەناو ماریفەت، وەناو تاسەێ فره، وەناو مابەتدان وه ئیمه - جا وەناو ئی کار خێریشه بێەنه نوای یەکانەو. ئی دەستوره نیەمه پێدان، بەڵکەم وه بەراورد وەگەرد تەقالاێ کەسیل تر توام ڕاسی مابەتدان ئەزمون بکەم. چوینکه له فیز خوداوەندمان عیسا مەسیح ئاگادارین که هەر چەن دەوڵەمەن بی، وەبونەێ ئیوه دەستەنگێ گردەوەر تا ئیوه وەبونەێ دەستەنگێ ئەیو دەوڵەمەن بوین. جا له ئی باوەته باوەڕ خوەم ئویشم، چوینکه ئەڕادان سودمەنه: پارەکه نه تەنیا خوەشدان هاتیاد مەیەت مەردم بێین، بەڵکەم ئی کاره کردین. جا ئێرنگه ئی کاره تەمام بکەن، تا تاسەێگ که وه ئی کاره وەگەرد تەمام کردنێ داشتین وەگەرد تویەنایی ماڵیدان یەکی بود، ئەڕا ئیه که ئەگەر تاسەێگ بود، خودا هدیەگەێ بەنا وه ڕوی هەرچێ که دێرێد، قەبوڵ کەێد نه ئەو چشته که نێرید. چوینکه مەبەستم ئیه نیه که یە بڕێگ وەناو ڕەحەتی بون و ئیوه وه ژێر بار بوین، بەڵکەم باێه وه ڕوی ئنساف بود، تا وه ئی زەمانه دەوڵەمەنی ئیوه، کەم کوتی ئەوانه پەرچەو بکێ و ڕوژێگیش دەوڵەمەنی ئەوانه کەم کوتی ئیوه پەرچەو کەێد. ویجوره ئنساف بەردەوام مینێد، ئەوجورە که وەناو کتاویل موقەدەس نویسریاس: «ئەوه که فره گردەو کردوی، چشت فرەێگ له لێ نەمەن و ئەوه که کەم گردەو کردوی، کەم نیاشت.» وەلێ سپاس ئەڕا خودا که هەر ئەو ئەزرەتە ناسه دڵ تیتوس که من ئەڕا ئیوه دێرم. چوینکه نه تەنیا داواکاریەگەمان قەبوڵ کرد، بەڵکەم خوەێ وه ئەزرەتەو ئەڕا هاتن ئەرالادان پا هەڵگرد. وەگەردیەو براێگ کل کیم ئەڕا لادان که وەبونەێ خزمەتی وه ئینجیل گشت کلیسایل تاریفەلێ کەن. بێجگه ئیه، ئەوه له لاێ کلیسایل هەڵوژاریاس تا هاوڕێمان بود و ئی کار خێره ئەڕا جەڵاڵ خودا و نیشان داین خێرخوازیمان وەجێ بارێد. فره هوشمان هەس تا کەسێگ له ئی خزمەت گردەو کردن هدیەێ دەسدڵوازانه لەلێمان گلەی نەکێد. چوینکه ئیمه تەقالا کیم نه تەنیا له وەر چەو خوداوەند، بەڵکەم له وەر چەو مەردمیش ئەو چشته که خاسه وه جێ باریم. وەگەرد ئەوانه براگەمانیش کل کیم، که چەن جار ئەزمونێ کردیم و دیمن که وەناو فره له کاریل وه ئەزرەتترە، وەلێ ئێرنگه وەبونەێ دڵنیایی فره وه ئیوه، وه ئەزرەتتر له هەمویشەس. له باوەت تیتوس، باێه بویشم که له خزمەت مه ئەڕا ئیوه هاوبەش و هاوکار منه؛ هەرئیجوره له باوەت برایلمانیش باێه بویشم که کل کریاێەگان کلیسایل و جەڵاڵ مەسیحن. جا مابەتدان وه ئیانه و هەرئیجوره وه گشت کلیسایل نیشان بێەن تا بزانن شانازیمان وه ئیوه بیخود نیه. ئێرنگه دی هەوەجی وه ئیه نیه تا له باوەت ئی خزمەته وه ئیمانداریل وه مەسیح ئەڕادان بنویسم، ئەڕا ئیه که له تاسەدان ئەڕا مەیەت داین ئاگادارم. وه ئی بونه له لاێ ئیمانداریل مەنتەقەێ مەقدونیه شانازی وەپێدان کردمه. وەپێان وەتمه که ئیوه له ناوچەێ ئەخائیه له پارەکه ئەڕا هدیه داین گورجەو بوینه. ئی ئەزرەتدانه فێشتر ئەوانه ئەڕا ئی کاره هان داس. وەلێ ئی برایله کل کەم تا مالوم بود که شانازیمان وه ئیوه پویچ نویه، بەڵکەم تا هەر ئەوجورە که وەپێان وەتمه، گورجەو بوین. نەخوای ئەگەر قێرێگ له ئیمانداریل مەقدونیه وەگەردمەو بان و بزانن که گورجەو نوینه، ئیمه - ئیوه نویشم - له دڵنیاییگ که وەپێدان داشتیم، شەرمزارەو بویمن. جا واجو زانستم که له برایل بتوام وەرجه من بانه ئەڕا لادان و هدیەیلی که واده داوین گورجێەو بکەن. تا جور هدیەێگ بود که دیاره وه گێ دڵیگ داینه نه وه زور. قسیه ها سەر ئیه که: هەر کەس کەم بکاڵێ، کەمیش درەو کێ و هەر کەس فره بکاڵێ، فرەیش درەو کێ. هەر کەس ئەوقره که ها ناو دڵی بێی، نه وه دودڵی و نه وه زور، چوینکه خودا خوەشی وه ئایەمێگ تێی که وه خوەشیەو هدیه دی. جا خودا تویەنێ هەر نیمەتیگ ئەڕادان فرەوه بکێ تا وه گشت چشتێگ ئەڕا هەمویشه گشت هەوەجێیلدان بەراورده بکێ و ئەڕا وەجێ هاوردن هەر کار خاسێگ، وه فراوانی بیاشتوین. ئەوجورە که وەناو کتاو زەبور نویسریاس: «وه دەسدڵوازی وه دەستەنگیل بەخشیه، دادپەروەریەگەێ تا ئەبەد و تا ئەبەد بەردەوام مینێ.» جا ئەوه که تویەمەگه ئەڕا جفتیار و نان ئەڕا خواردن گورجەو کێ، تویەمەگەدان گورجەو کردێه و فرەوه کێ و بەر سالح بویندان فرەوه کێ. ئیوه له هەر باوەتێگەو دەوڵەمەنەو بوین تا له هەر باوەتێگەو بەخشنه بوین، جا ئی بەخشنەێدانه له ڕێ ئیمه بوده بایس سپاس خودا. ئەڕا ئیه که ئی خزمەته نه تەنیا هەوەجییل ئیمانداریل وه مەسیح پەرچەو کێ، بەڵکەم بایس سپاس قێر فرەێگ له خودا بود. وه بونەێ مور ئی خزمەته وه زنەییدان، مەردم ستایش خودا کەن وەبونەێ گوش تەکانن و ئێقراردان وه ئینجیل مەسیح، هەر ئیجوره ئەڕا دەسدڵوازیدان له مەێەت وه ئەوانه و وه گشت نیشان دین. ئەوانه وەبونەێ فیز فره گەوراێ که خودا وەپێدان کردێه، وه ئەزرەت فرەێگەو ئەڕادان دوعا کەن. سپاس ئەڕا خودا ئەڕا خەڵاتی که نیود شێوێ بکێ! من، پولوس، وه ڕوی نەرمی و مێرەبانی مەسیح له لێدان توام - وه پێ وتار بڕێگیدان، وەختێ لەلادان نیم بێ فیسم و وەختێ هامه لادان تنم! - و لاڵکمه پێدان ناچار نەوم وەختێ هامه لادان، وەگەرد کەسیلێ که فکر کەن ئیمه وەگەرد پەێمانەیل ئی جهانه زنەیی کيمن، وه تنیەو مامڵه بکەم. چوینکه هەر چەن وەناو ئی جهان دێمنێ سەر، وەلێ وه ڕێ رەوشت جهان شەڕ نیەکیم. ئەڕا ئیه که چەک شەڕ ئیمه هن ئی جهانه نیه، بەڵکەم وه هێز خوداییه که تویەناێ خاپور کردن قەڵایل هەس. ئیمه هەر باسێگ و هەر گومان قوڕات قویگ که وەنواێ ماریفەت خودا وسێد له بین بیمن و هەر فکرێگ ئەڕا گوش تەکانن له مەسیح وه بەن کیشیم و وه گورجیم تا هەر ملچەفتەوکەرێگ سزا بێیم، وەختێ که گوش تەکاننەگەدان کامڵەو بود. بنوڕن و سەێر بکەن. ئەگەر کەسێگ دڵنیاس که هن مەسیحه، با بزانێ که هەر ئەوجورە که ئەوه هن مەسیحه ئیمەیش هەر وه ئەو ئەنازه هن مەسیحیم. چوینکه شەرمزار نیوم تەنانەت ئەگەر قرتکیگ فرەتر شانازی وه ئەو دەسڵاتی بکەم که خوداوەند داسه پێم ئەڕا بنیاد نایندان نه ئەڕا له بین بردندان. نیەتوام وەگەرد نامەیلم ڕخدان بوەم، چوینکه بڕێگ ئویشن: «نامەیلی قورس و وه هێزن، وەلێ بیێنەگەی بی هازه و قسیەگانی سوکه.» ئەوانه که ئیجوره ئویشن با بزانن که هەر چی وه دویرەو وەناو نامەگانم ئویشم، وەختێ بامه ئەڕا لادان هەر ئەو کاره کەم. نه ئیه که ئیمه جرئەت کیم خوەمان وەگەرد کەسیلێ که له خوێان تاریف کەن یەکی بکێم یا خوێان وەگەرد یەکترەکی هەڵسەنگنن. وەلێ وەختێ خوێان وەگەرد یەکترەکی بەراورد کەن، دیاره که چەنێ نەزانن. وەلێ ئیمه فره وه خوەمان شانازی نیەکيمن بەڵکەم ئەوقره که خودا ئەڕامان دیاری کردێه، ئیه ئیوەیش گریده وەر. ئەڕا ئیه که ئیمه له ئەنازەێ خوەمان فرەتر نەچیمنەسه نوا، چماێ هەراێهەر خزمەتدان نەکردیمنه. چوینکه یەکمین کەسیلێ بیمن که ئینجیل مەسیح رەسانیمنه پێدان. ئیمه حەد خوەمان پارێزنیم و وه کاریلێ که کەسیلتر کردنه شانازی نیەکیم. وەلێ ئمیدمان ئیەسه که هەر چ ئیماندان فرەتر بود، پاناێ خزمەتمان وەناو ئیوەیش فرەترەو بود، تا بتویەنیمن مزگانی بێیمنه ئەو وڵاتیلێ که له ئیوه دویرترن. چوینکه نیەتوایم شانازی بکێم وه ئەو کارێ که وەرجەوە وەناو میلکان یەکیگتر ئەنجام دریاس. جا «هەر کەس شانازی کێ، وه خوداوەند شانازی بکێ.» چوینکه نه ئەوه که له خوەێ تاریف بکێ قەبوڵ کریەێ، بەڵکەم ئەوه که خودا تاریفی بکێ. خوەزگەو یەێ قێر گیلگەوجی مه تاموڵ بکێن. تاموڵم بکێن! ئەڕا ئیه که مه وە ئیوه غیرەت دێرم و ئیه له لاێ خوداس، چوینکه ئیوه دەزویران یە شوی کردمه تا جور دویەتازەوێگ پرچ پاک پیشکەشدان بکەمه مەسیح. وەلێ ڕخم چود هەر ئەوجورە که حەوا فریو فێڵبازی مارەگه خوارد، فکریلدانیش له ئەو سەرسپردەیی ڕاسەکانی و خاڵسه که ئەڕا مەسیح دێرین، له ڕێ وه دەر بچود. چوینکه ئەگەر کەسێگ باێ ئەڕا لادان و عیساێ تر بێجگه ئەوه که ئیمه بانگەوازی کردیمنه پێدان، بانگەوازی بکێ، یا ئەگەر روحێگ جیا له ئەو روحه که گردینەسەوەر یا ئینجیلێگ تر له ئەو ئینجیله که شنەفتینه بویشێده پێدان، وه ئاسانی تاموڵی کین. وەلێ گومان نیەکەم مه له ئەوانه که خوێان وه ’گەورا ڕەسولەیل‘ خوەنن چشتێگ کەمتر بیاشتوم. هاتێ قسیەکەر ماهریگ نەوم، وەلێ وەناو ماریفەت چشتێگ کەم نێرم؛ ئیه وه تەمامی له هەر باوەت نیشاندان دامه. ئێ گونا کردمه که خوەم بویچگەو کردمه تا ئیوه سەربەرزەو بوین چوینکه ئینجیل خودا وه پەتی جار دامه پێدان؟ من وەگەرد قەبوڵ کردن مەیەت پویلی، کلیسایلتر تاڵان کردم تا بتویەنم خزمەتدان بکەم. جا وەختێ وەگەرددان بیم و هەوەجیم وه چشتێگ کەفتوی، بارێگ نەناویمه سەر کوڵ کەسێگ، ئەڕا ئیه که برایلێ که له مەنتەقەێ مەقدونیەوه هاتوین هەوەجییەلم پەرچەو کردن. جا مه بێ گومان بارێگ وه سەر کوڵدان نویمه و وەشون ئیەیشه نیوم. وه ئەو ڕاسی مەسیحه که ها ناو من قەسەم، هویچکەس وەناو مەنتەقەیل ئەخائیه ئی شانازی منه له لێم نیەسیندێ. ئێ ئەڕا چه؟ وەبونەێ ئیەسه که دوسدان نێرم؟ خودا زانی که دوسدان دێرم! له ئی کاره که کەم بەردەوامم تا دەرفەت له ئەوانەیگ بگرم که قوڕاتی دەن که هەر ئەوجورە که ئیمه خزمەت کیم خزمەت کەن. چوینکه ئیجور کەسیلێ، ڕەسولەیل دروەکانی و کارکەریل فێڵبازن که خوێان وه وێنەێ ڕەسولەیل مەسیح دەر تیەرن. جا ئیه چشت ئەڵاجویێگ نیه، وەبونەێ ئیه که شەیتانیش خوەێ وه وێنەێ فریشتەێ نویر دەر تیەرێ؛ چشت ئەڵاجویێگ نیه که خزمەتکاریل خویشێ بکێده جور خزمەتکاریل ڕێ سالحان. دەسئاخر سزاێگ که حەقیانه گرن. وەدواره ئویشم: کەسێگ مه وه گیلگەوج نەزانی. وەلێ ئەگەر ئیجوره کین، دەسکەم جور یە گیلگەوجێگ قەبوڵم بکەن، تا منیش بتویەنم قێرێ وه خوەم شانازی بکەم. قسیەیلی که ئویشم جور قسیەیلی نیه که له دەم خوداوەندەو دەر تێد، بەڵکەم جور قسیەیلێگه که له دەم یە ئایەم گیلگەوج دەر تێد. وەبونەێ ئەوه که قێر فرەێگ وه پێ بنەماێ جهان شانازی وه خوێان کەن، منیش شانازی کەم. ئەڕا ئیه که ئیوه وه خوەشیەو گیلگەوجیل تاموڵ کین، نه که فره زاناین! وه ڕاسی ئەگەر یەکیگ ئیوه بکێده خوڵام خوەێ، یا قویرتدان بێی، یا وەگەردانەو مامڵەێ خراو بکێ، یا وه ملدانەو گەورایی بکێ، یا وه چەپاڵه بیده ناو گوشدان، وه خاسێ تاموڵ کین. وه شەرمزاری تەمام باێه ئێقرار بکەم که ئیمه بی هازتر له ئەوه بیمنه که بتویەنیم ئیجور کاریلێ بکێم! ئەگەر کەسێگ وه خوەێ ئجازه دی وه چشتێ شانازی بکێ، هەم وەدواره جور گیلگەوجێگ قسیه کەم، منیش وه خوەم ئجازه دەم وه ئەوه شانازی بکەم. ئێ عبرانێن؟ منیش هەم! ئێ ئێسرائیلین؟ منیش هەم! ئێ له نەتەوەێ ئێبراهیمن؟ منیش هەم! ئێ خزمەتکار مەسیحن؟ جور شێتیل قسیه کەم، مه فرەتر هەم! له گشت سەختتر کار کردمه، چەن جار فرەتر له ئەوانه کەفتمەسه زندان، له گشت فرەتر قەمچی خواردمه، چەن جار وەگەرد مەرگ ڕوی وه ڕوی بیمه. پەنج جار له جویلەکەیل، سی و نو گله قەمچی خواردمه. سێ جار چوێم دانه، یە جار کوچگواران بیمه، سێ جار کەشتی گەردیانم چیه ژێر ئاوا، یە شەوانەڕوژ وەناو دەریا دامەێ سەر. هەمویشه وەناو گەردیان بیم و له هەر لاێگەو تویش خەتەر هاتیام: خەتەر گوزیشتن له چەمیل، خەتەر ڕێگریل؛ خەتەر له لاێ قەومەگەم، خەتەر له لاێ ناجویلەکەیل؛ خەتەر وەناو شار، خەتەر وەناو بیاوان، خەتەر وەناو دەریا؛ خەتەر له لاێ برایل دروەکانی. وەناو سەختی و مینەت، وەناو شەو نەخەفتەنیل فرەێگ؛ وەناو ورسیایی و تیەنیایی، فره وەختیل بی نان، وەناو سەرما و ڕویتی. جیا وه ئی چشتیله، بار نگرانی ئەڕا گشت کلیسایلەسه که هەر ڕوژ وه سەر کوڵمەو سەنگینی کێ. کیه که له لێدان بی هازه و مه وەگەرد بی هازیەگەێ بەشدار نەوم؟ کیه که له لێدان بکەفێ و من ئەڕاێ نەسوزیەم؟ ئەگەر باێه شانازی بکەم، وه چشتیلی شانازی کەم که بی هازی مه نیشان دێ. خودا، باوگ خوداوەند عیسا، که وه ئەیو تا ئەبەد بەرەکەت بود، زانی که درو نیویشم. وه شار دەمشق، فەرمانرەواێ دەسنیشان شا حارس، نگابانیلی هیشته سەر شار دەمشق تا بخەنەمه گیر. وەلێ وەناو سەوەتەێگ، له دەروەچەێگ که وه سەر دیوار شارەگه بی، مه شوڕەو کردنه خوار و ئیجوره له چنگێ دەرچیم. باێه شانازی بکەم؛ هەرچەن وەناو ئی شانازیه نەفێگ ئەڕام نیه، رویاییل و وەحیێلێ که له خوداوەند داشتمه، ئویشم. یەکیگ ناسم که ها ناو مەسیح، چوارده ساڵ وەرجه ئیه ڕفیاده ئاسمان سێیەم. نيەزانم وەگەرد جەسەوه چیه ئاسمان یا بی جەسه، خودا زانی. جا زانم که بڕیاده ئەڕا بەهیشت - وەگەرد جەسەوه یا بی جەسه، خودا زانی - و چشتیلێگ شنەفت که نیود تاریفێ بکی، که قسیه کردن له ئەوانه ئەڕا ئایەم ڕەوا نیه. مه وه ئیجور کەسێگ شانازی کەم. وەلێ له باوەت خوەم، بێجگه وه بی هازییلم شانازی نیەکەم. تەنانەت ئەگەر بتوام شانازی بکەم، گیلگەوج نیم، چوینکه ڕاسەگەی ئویشم. وەلێ خوەم پارێزنم تا نەخواێ کەسێگ فرەتر له ئەو چشته که له منا دوینی و شنەفێ فکر بکێ. وەلێ ئەڕا ئیه که گەورایی بی ئەنازەی ئی وەحیێله لویتبەرزم نەکێ، دڕگیگ وەناو جەسه دریاسه پێم، جور کل کریاێ شەیتان، تا عەزاوم بێی، تا که لویتبەرز نەوم. سێ جار لاڵکیامه خوداوەند تا له لێم دویریەو بکێ، وەلێ وەپێم وەت: «فیز من ئەڕا تو بەسه، چوینکه هێز من وەناو بی هازی کامڵەو بود.» جا وه شادی فرەێگ وه بی هازییلم شانازی کەم تا هێز مەسیح باێده سەرم. جا وەبونەێ مەسیح، وه بی هازییل، دشمینیل، سەختییل، عەزاویل و بەردیل، خوەشاڵم، چوینکه هەر وەخت بی هازم ئەو وەخته تویەنام. گیلگەوج بیمه! ئیوه ناچارم کردین. باێه تاریفم بکردیاین، ئەڕا ئیه که هەر چەن مه هویچم، وەلێ له ئەوانه که خوێان وه ’گەورا ڕەسولەیل‘ خوەنن چشتێ کەم نێرم. نیشانەيل ڕەسول ڕاسەکانی وەناودان، وه تەمام سەور و وەگەرد نیشانەیل و چشتیل ئەڵاجوی و موجزەیل ئاشکراوه بی. وه بەراورد وەگەرد باقی کلیسایل، چ ستەمێگ له حەقدان بیه، بێجگه ئیەک هەراێهەر بارێگ وه سەر کوڵدان نویمه؟ ئەڕا ئی هەڵەمه بوەخشینەم! ئێرنگه ئەڕا سێیەم جار گورجم بام ئەڕا لادان، نیومه بار گرانێگ وه سەر کوڵدان. چوینکه نیمه شون داراێیدان، بەڵکەم هامه شون خوەدانەو. ئەڕا ئیه که مناڵیل نین که باێه ئەڕا داڵگ و باوگ خوێان گردەو بکەن، بەڵکەم داڵگ و باوگن که ئەڕا مناڵیل خوێان گردەو کەن. جا مه وه خوەشی فرەێگەو هەر چه دێرم دەم تەنانەت گیانمیش دریخ نیەکەم. ئەگەر من ئی هەمگه دوسدان دێرم، ئێ ئیوه باێه کەمتر دوسم بیاشتوین؟ وەلێ تەنانەت ئەگەر قەبوڵ بکێن که بارێگ وه سەر کوڵدان نویمه، هاتێ ئویشین مه ئایەم فێڵبازێگم و وه فێڵبازیەو گولدان دامه. ئێ وه وەسلەێ ئەوانه که کل کردمه ئەڕا لادان لەلێدان سودجویی کردمه؟ مه له تیتوس تواسم تا باێه ئەڕا لادان و براگەمانیش وەگەردیەو کل کردم. ئێ تیتوس لەلێدان سودجویی کردێه؟ ئێ ئیمەیش هەر وه ئی ڕێ رەوشته زنەیی نەکردیم و هەر ئی کاره نەگردیمنه وەر؟ ئی هەمگه وەخته فکر کردیاین که ئيمه له خوەمان وەنوادان دەفا کردیمنه؟ نەخیر، ئیمه لەلاێ خوداوه جور کەسیلێگ قسیه کەیمن که هانه ناو مەسیح، هەر چی کيمن، ئێ عەزیزەیل، ئەڕا بنیاد ناین ئیوەس. چوینکه له ئەوه ڕخم چود وەختێ بامه ئەڕا لادان ئەوجورە که توام، نوینمەدان و ئیوەیش ئەوجورە که تواین، نوینینەم. نەکێ وەناودان مرافه، حەسویی، توڕه بوین، دشمەنی، بخت کردن، خوسپ کردن، لویتبەرزی و شل شێویایی بوینم. هەر ئیجوره ڕخم چود وەختێ بامه ئەڕا لادان، خودا یەێ جارتر من له لاێ ئیوه بی فیسەو بکێ و ئەڕا بڕێگ که له جاران گونا کردن و له ناپاکی، خیزی و هەرزەیی خوێان توبه نەکردنه، خەمبارەو بوم. ئیه سێیەم جاره که تیەمه ئەڕا لادان. «هەر بختێگ باێه وه شاێەتی دو یا سێ شاێەتیدەر مور بود.» مه وەختێگ ئەڕا دویم جار سەر دامه لێدان، کەسیلێ که له جاران گونا کردوین، هەر ئیجوریشه وه هەر کەسێگ تر هەڕەشه کردم و ئێرنگەیش که لەلادانەو نیم وەدواره هەڕەشه کەم که وەختێ بامه ئەڕا لادان، وه کەسێگ ئاسان نیەگرم. چوینکه ئیوه هاینه شون مدوێگ وه ئیه که مەسیح وه وەسلەێ منەو قسیه کێ. ئەیو وه نوادان بی هاز نیه، بەڵکەم وەناودان تویەناس. وەبونەێ ئیه که هەر چەن وەناو بی هازی وه سەلیب کیشریا، وەلێ وه هێز خودا زنەیی کێ. هەر ئیجوره، ئیمەیش وەناو ئەیو بی هازیم، وەلێ وەگەردیەو وه نوای ئیوه وه هێز خودا زنەیی کەیمن. خوەدان ئەزمون بکێن تا بزانین هاینه ناو ئیمان یا نه. وردەو بونه خوەدان. ئێ نیەزانین که عیسا مەسیح ها ناودان؟ مەر ئەوەکه وەناو ئی ئەزمونه ڕفوزه بوین! جا ئمیدوارم بزانین که ئیمه ڕفوزه نویمنه. دوعای ئیمه وه پێشگاێ خودا ئیەسه که هەڵه نەکێن؛ نه تا مالوم بود که ئیمه له ئەزمون سەربەرز هاتیمنەسه دەیشت، بەڵکەم تا ئیوه ئەو چشته که درسه، وه جێ بارین، تەنانەت ئەگەر ئیجوره نیشان بێی که ئیمه شکەس خواردیمنه. چوینکه نیەتویەنیم هویچ کارێ وه چەواشەێ ڕاسی بکێمن، بەڵکەم هەر چی کيمن ئەڕا ڕاسیه. چوینکه هەر وەخت ئیمه بی هاز بویمن و ئیوه هێزدار، بایس خوەشیمانه، جا دوعای ئیمه ئیەسه که ئیوه کامڵەو بوین. هەر وه ئی بونه، چوینکه خوەم له لادان نیم ئی چشتیله ئەڕادان نویسم، تا وەختێگ هاتمه ئەڕا لادان، ناچار نەوم دەسڵات خوەم وه تونی وه کار بوەم، ئەو دەسڵاته که خوداوەند بەخشیەسه پێم نه ئەڕا خاپور کردن، بەڵکەم ئەڕا بنیاد ناینه. دەس ئاخر، ئێ برایل، شاد بوین؛ ئەڕا کامڵ بوین و تەمامی تەقالا بکەن؛ ئاموژیاری بگرن؛ یەدەنگ بوین؛ وەناو ئاشتی و سڵامەتی زنەیی بکەن، که خوداێ مابەت و ئاشتی و سڵامەتی وەگەرددانەو مینێد. وه ماچێگ موقەدەس سڵام یەکترەکی بکەن. گشت ئیمانداریل وه مەسیح، سڵامدان رەسنن. فیز خوداوەند عیسا مەسیح، مابەت خودا و هاوبەشی روح‌القودوس وەگەرد گشتدانەو بود. له پولوس، ڕەسولێگ که ڕەسالەتەگەێ نه له لاێ ئایەمیل و نه وه وەسلەێ ئایەم، بەڵکەم وه وەسلەێ عیسا مەسیح و خوداێ باوگه که ئەیو له مردگیل زنیەو کرد، هەر ئیجوره له لاێ گشت براگانێ که هانەگەرد منەو، وه کلیسایل مەنتەقەێ غەلاتیه: فیز و ئاشتی و سڵامەتی وە لاێ خودا، باوگ ئیمه و خوداوەند عیسا مەسیح وه ملدانەو بود. هەر ئەیو عیسا مەسیحه که خوەێ ئەڕا گونایل ئیمه بەخشا تا ئیمه وه پێ خاست خودا و باوگ ئاسمانیمان له ئی دورەی شەڕئاشویه که هایمنه ناوێ ڕزگارمان بکێ تا ئەبەد و تا ئەبەد جەڵاڵ ئەڕا ئەیو بود. ئامین. تاجو کەم چوی ئیوه وه ئی زویه له ئەو کەسه که ئیوه دەنگ کردێەسه ناو فیز مەسیح، هەڵوگەردیاین و وەرەو ئینجیلێگ تر چین. هەڵبەت ئینجیلێگ تر نیه، وەلێ کەسیلێگ هەن که پەشێودان کەن و توان که ئینجیل مەسیح بگویڕنن. وەلێ تەنانەت ئەگەر ئیمه یا فریشتەێگ له ئاسمان، ئینجیلێگ تر بێجگه له ئەوه که ئیمه وەپێدان جار دایمنه بانگەوازی بکێ، لانەته پێ بود! هەر ئەوجورەکە وەرجه ئیه وەتیم، ئیسه وەدواره ئویشم: ئەگەر کەسێگ ئینجیلێگ تر بێجگه ئەوه که قەبوڵ کردین وەپێدان بانگەوازی بکێ، لانەته پێ بود! ئێ ئێرنگه هامه شون ئیه که ئایەمیل مورم بکەن یا خودا؟ یا مه تەقالا کەم ئایەمیل خوەشنودەو بکەم؟ ئەگەر هێمراێ وه شون خوەشنود کردن ئایەمیلەو بویام، خوڵام مەسیح نویام. ئێ برایل، توام بزانین ئینجیلێگ که مه بانگەوازی کردم، ئینجیلێگ ئنسانی نیه، چوینکه مه له ئایەمێگ نەگردمەسێ و کەسێگیش وەپێم یاێ نیا؛ بەڵکەم عیساێ مەسیح له ڕێ وەحی وەپێم ئاشکراێ کرد. ئیوه تاریف زنەیی ئەوساێ مه له دین جویلەکە شنەفتینه، که چوی ئازار رەسانیامه کلیساێ خودا و تەقالا کردیام خاپوری بکەم. وەناو جویلەکایەتی له قێر فرەێگ له هاوسن ساڵیلم له ناو قەومەگەم کەفتویمه نوا و فره وه غیرەت بیم تا که نەریتیل باوگ و باپیریلم وه جێ بارم. وەلێ وەختێگ خودا که وەرجه ئیه له زگ داڵگ بامه دنیا، جیامەو کردوی و وه فیز خوەێ دەنگم کردوی، خوەشنود بی که کوڕەگەێ خوەێ وه مه ئاشکرا بکێ تا ئەیو له ناو ناجویلەکەیل بانگەوازی بکەم، له ئەو وەخته مه وەگە رد کەسێگ هاوفکری نەکردم و نەچیمه ئەڕا شار ئورشەلیم ئەڕا لاێ ئەوانه که وەرجه مه ڕەسول بین؛ بەڵکەم چیمه ئەڕا وڵات عەرەب و وەدوارەوه هەڵوگەردیام ئەڕا شار دەمشق. ئمجا وەشون سێ ساڵ، چیمه ئەڕا ئورشەلیم تا کیفا بوینم و پانزه ڕوژ له لاێ مەنم. وەلێ مه، بێجگه یاقوب براێ خوداوەند عیسا، هویچکام له ئەو باقی ڕەسولەگان نیم. وه نوای خودا دڵنیادان کەم که ئەو چشته ئەڕادان نویسم درو نیه. جا وەشون ئەوه، چیمه ئەڕا مەنتەقەیل سوریه و کیلیکیه. له ئەو وەخته هێمراێ کلیسایل یەهودیه که هانه ناو مەسیح، مه وه دەمچەو نیەناسیان. ئەوانه تەنیا شنەفتوین، «ئەوه که وەرجه ئیه عەزاومان دیاد، ئێرنگه هەر ئەو ئیمانه بانگەوازی کەید که یەێ وەختێگ پشت ئەڕا له بین بردنێ بەساوید.» جا وەبونەێ منەو جەڵاڵ خودا دان. جا وەشون چوارده ساڵ، وەگەرد بەرنابا یەێ جارتر چیمه ئەڕا شار ئورشەلیم و تیتوسیش وەگەرد خوەمەو بردم. مه وەبونەێ وەحیێگ که گردوێم، چیم و ئەو ئینجیله که وەناو ناجویلەکەیل جار دەم، وەتمه پێان تا دڵنیا بوم که وه هویچ پەتی نەدەویام یا نەدەویمه هەر چەن که ئيه وه تەنیایی، وەتمه ئەوانه که چماێ ئایەمیل بەناوبانگێگ بین. وەلێ تەنانەت تیتوس که وەگەردمەو بی، هەرچەن یونانی بی، زوره لێ نەکردن تا خەتەنه بود. ئیه له ئەو باوەتەو پێش هات که بڕێگ له برایل دروەکانی وه دزیەو هاوردوینه ناومان و ئەوانه سڕ خواردنه ناومان تا ئەو ڕزگاریه که وەناو مەسیح عیسا دێریم جاسوسی بکەن و وه خوڵامی بکیشنەمان. ئیمه تەنانەت یەێ ئانیش مل ئەڕاێان نەخەفانیم تا ڕاسی ئینجیل وه تەمامی ئەڕادان بپارێزیەد. وەلێ ئەو ئایەمیله که چماێ بەناوبانگن - ئەوانه هەر کەسێگ بین ئەڕام فەرقێگ نیەکێ، خودا دوچەوەکی نیەکەید - بەڵێ، وه پێدان ئویشم ئەو ئایەمیل بەناوبانگه چشتێگ وه مه فرەترەو نەکردن، بەڵکەم وه چەواشه، ئەوانه دین که کار رەسانن ئینجیل وه خەتەنه نەکریایل یانێ ناجویلەکەیل وه مه سپاریاس، هەر ئەوجورە که کار رەسانن ئینجیل وه خەتەنه کریایل یانێ جویلەکەیل سپاریاویده پتروس. چوینکه خوداێگ که هێز داده پتروس تا ڕەسول خەتەنه کریایل بود وه منیش هێز دا تا بومه ڕەسول ناجویلەکەیل. جا وەختێگ یاقوب و کیفا و یوحەنا که چماێ کوڵەکەیل کلیسان، فیزێگ که نسیو مه بوی دین، دەس دوسی وەگە رد من و بەرنابا دان تا ئیمه بچیمنه ئەڕا لاێ ناجویلەکەیل و ئەوانیش بچنه ئەڕا لاێ خەتەنه کریایل. تەنیا له ئیمه تواسن که دەستەنگیل وه یاێ بیاشتویمن، هەر ئەو کاره که خوەم تاسەێ وه جێ هاوردنی داشتم. وەلێ وەختێ کیفا هاته شار ئەنتاکیه، له نوای وسام، ئەڕا ئیه که ئاشکرا تاوانبار بی. چوینکه وەرجه ئەوه که کەسیلێگ لەلاێ یاقوب بان، کیفا وەگەرد ناجویلەکەیل نان خواردیان، وەلێ هەر ئیه که ئەو دەسه هاتن چوینکه ڕخێه له ئەوانه که پامل خەتەنه کردن بین چیاد، پا کیشاده دویاوه و خوەێ جیاوه کرد. ئەوباقی جویلەکەیش وه ئی دوڕوییه وەگەردیەو بینه یەکی، ئەو جوره که تەنانەت بەرنابایش وەبونەێ دوڕویی ئەوانه له ڕێ دەر چی. وەلێ وەختێ دیم کردەوەێان وه پێ ڕێەگەێ ڕاسەکانی ئینجیل نیه، له نوای گشتێان وه کیفا وەتم: «ئەگەر تو هەرچەن که جویلەکەێ وەلێ جور ناجویلەکەیل زنەیی کەی نه جور جویلەکەیل، چوی تویەنێ ناجویلەکەیل وادار بکێ تا جور جویلەکەیل زنەیی بکەن؟» ئیمه خوەمان جویلەکە هاتیمنەسه دنیا و ’ناجویلەکەێ گوناکار‘ نیمن، وه ئی حاڵەو زانیمن که ئایەم وەگەرد کردەوەێ شەریعەت سالحان وه حساو نیەتێ، بەڵکەم وه پێ ئیمان وه عیسا مەسیح سالحان وه حساو تێ. جا خوەمانیش وه مەسیح عیسا ئیمان هاوردیمنه تا وەگەرد ئیمان وه مەسیح، سالحان وه حساو بایمن نه وەگەرد کردەوەێ شەریعەت، چوینکه وەگەرد وه جێ هاوردن کردەوەێ شەریعەت کەسێگ سالحان وه حساو نیەتێد. وەلێ ئەگەر هەر ئەوجورە که وەشون سالحان وه حساو هاتن وه وەسلەێ مەسیحیم، مالوم بود که ئیمیش گوناکاریم، ئی ئیه وه ئەو ماناسه که مەسیح خزمەتکار گوناس؟ هەڵبەت نەخیر! چوینکه ئەگەر ئەو چشته که خوەم خاپور کردمه وەدواره بنیادێ بنەم، ئەو وەخته نیشان دەم که خەتاکارم. چوینکه مه له ڕێ شەریعەت، وەپاوداین وه شەریعەت مردم تا ئەڕا خودا زنەیی بکەم. وەگەرد مەسیحەو وه سەلیب کیشریامه. دیتر مه نیم که زنەیی کەم، بەڵکەم مەسیحه که وەناو منەو زنەیی کەی؛ ئێرنگه زنەیی که له جەسەوه کەم، وەگەرد ئیمان وه کوڕ خوداس که مابەتم کرد و گیان خوەێ ئەڕا مه دا. فیز خودا وه هویچ حساو نیەکەم، چوینکه ئەگەر سالح بوین له ڕێ شەریعەتەو وه دەس باتیاد، ئێ دی مەسیح وه هویچ پەتی مرد. ئێ غەلاتییل نەزان، کی جادودان کردێه؟ مردن عیسا مەسیح وه ڕوشنی ئەڕادان شێو کریا جوری که چماێ لەنواێ چەویلدان وه سەلیب کیشریا. بیلێن تەنیا ئیه لەلێدان بپرسم: ئێ وەگەرد وەجێ هاوردن کردەوەێ شەریعەته که روح خودا وه دەس هاوردین یا وه ئیمان وه ئەو چشته که شنەفتین؟ ئێ یانێ ئەو قره گیلگەوجین؟ وەگەرد روح خودا شرو کردین و ئێرنگه تواین وەگەرد جەسەوه کامڵەو بوین؟ ئێ ئی هەمگه عەزاوه وه هویچ پەتی کیشاینه؟ مەگەر ئیەکه وه ڕاسی هویچ پەتی بیه! ئێ خوداێ که روح قودوسێ بەخشێده پێدان و موجزەیل وەناودان کەی، ئی کاریله وەبونەێ ئیه کەی که کردەوەێ شەریعەت وه جێ تیەرێن، یا وەبونەێ ئیه که ئیمان وه ئەو چشته هاوردین که شنەفتین؟ هەر ئەوجورە که ئێبراهیم پەێخەمەر «وه خودا ئیمان هاورد و ئیه ئەڕاێ سالح بوین وه حساو هات.» جا ئیه بزانن کوڕیل ئێبراهیم ئەوانن که ئیمان دێرن. کتاو موقەدەس وەرجه ئەوه دی که خودا ناجویلەکەیل وه ڕوی ئیمان سالحان وه حساو تیەرێد، وه ئی بونه وەرجەوە مزگانی دا ئێبراهیم که: «گشت ملەتیل وه وەسلەێ تنەو بەەرکەتدارەو بون.» جا کەسیلێ که پشت بەسانەسه ئیمان وەگەرد ئێبراهیم، ئەو پیاێ ئیمانه، بەەرکەتدارەو بون. چوینکه گشت ئەوانه که پشت بەسانەسه کردەوەێ شەریعەت، هانه ژێر لانەت، ئەڕا ئیه که له ناو تەورات نویسریاس: «لانەته پێ بود هەر کەس له وه جێ هاوردن گشت ئەو چشته که وەناو کتاو شەریعەت نویسریاس، بەردەوام نەمینێ.» ئێرنگه دیاره هویچ کەسێگ وه وەسلەێ شەریعەتەو له لاێ خوداوه سالحان وه حساو نیەتێ چوینکه «سالحان وه ئیمان زنەیی کەی.» وەلێ شەریعەت پشت وه ئیمان نەوەساس، بەڵکەم «کەسێگ که حوکمیل شەریعەت وه جێ بارێد، وه وەسلەێ ئەوانه زنەیی کەی.» مەسیح له جێ ئیمه لانەت کریا و وەئیجوره ئیمه له لانەت شەریعەت ڕزگار کرد، چوینکه وەناو تەورات نویسریاس: «هەر کەس بێرێیده دارەو لانەت ها ملێەو.» ئەیو ئیجوره کرد تا بەەرکەت ئێبراهیم وەناو مەسیح عیسا نسیو ناجویلەکەیل بود، تا روح خودا که وه ئیمه وادەێ دریاوی، له ڕێ ئیمان بێرێیده پێمان. ئێ برایل، بیلێن تا له زنەیی ڕوژانه نمونەێگ بارم. هویچکەس نیەتویەنی تەنانەت پەێمانێگ بەشەری که مور بود، بەتاڵەو بکێ یا چشتێ بخێده سەری. ئیسه، وادەگان وه ئێبراهیم و نەتەوەێ دریاد. نیویشی «وه نەتەوەیل،» ئەوجورە که له باوەت قێر فرەێگەو بود، بەڵکەم ئویشێ «وه نەتەوەێ توی،» که مەبەست یە نەفەره یانێ مەسیح. قسیەێ مه ئیەسه: ئەو شەریعەته که لەشون چوار سەد و سی ساڵ هات، پەێمانێگ که خودا وەرجه ئەوه بەساوی بەتاڵێەو نیەکێ، وه لەونی که وادەگه پویچەو بکێ. چوینکه ئەگەر میراتەگه له سەر بنیاد شەریعەت بود، دی له سەر بنیاد واده نیه؛ وەلێ خودا ئەوه له ڕێ واده بەخشادێ ئێبراهیم. جا شەریعەت ئەڕا چه بی؟ شەریعەت وه بونەێ خەتایل بی که هات، ئەویشه تا وەختێ که ئەو نەتەوه‘ که واده وەپێان دریاس، بان. شەریعەت له ڕێ فریشتەیل و وه دەس ناوجێکەرێگ دامەزریا. وەلێ هویچ ناوجێکەرێگ تەنیا هن یەێ لا نیه، وەلێ خودا یەکێگه. جا ئێ شەریعەت ها له ڕوی وه ڕوی وادەیل خودا؟ هەراێهەر! چوینکه ئەگەر شەریعەتێگ دریاوی که بتوانستیا زنەیی بوەخشێ، ئمجا وەڕاسی سالح بوین له ڕێ شەریعەتەو هاتیاده دی. وەلێ کتاو موقەدەس وەت که گشت چشتێگ گیرودەێ بەن گوناس، تا ئەو واده که له ڕێ ئیمان وه عیسا مەسیحه ، بێرێیده ئەوانه که ئیمان دێرن. وەرجه هاتن ئیمان، ئیمه گیرودەێ بەن شەریعەت بیمن و تا وەخت ئاشکرا بین ئەو ئیمانه که باێه باتیاد، لەناو بەن گیر دریاویمن. جا تا وەخت هاتن مەسیح، شەریعەت بیه دایەمان تا له ڕێ ئیمان، سالحان وه حساو بایمن. وەلێ ئێرنگه که ئیمان هاتێه، دی وه ژێر دەس یەێ دایه نیمن. چوینکه وەناو مەسیح عیسا، ئیوه گشتدان له ڕێ ئیمان، کوڕيل خوداین. ئەڕا ئیه که گشتدان که وەناو مەسیح خوسڵ تەعمید گردین، مەسیحیش کردینەسه وەردان. دیتر نه جویلەکە مانا دێرێ نه یونانی، نه خوڵام نه ڕزگار، نه پیا نه ژن، چوینکه ئیوه گشتدان وەناو مەسیح عیسا یەکیگین. ئەگەر ئیوه هن مەسیحین، جا نەتەوەێ ئێبراهیمین و له ڕوی واده، میراتیخوەریش هەین. مەبەستم ئیەسه: تا وەختێ که میراتیخوەر ورده وەگەرد خوڵام جیاوازی نێری، هەر چەن ساێو گشت چشتێگه. وەلێ تا ڕوژی که باوگێ دیاری کردێه ها ژێر دەس هێوەتکەریل و کاروەدەسیل. ئیمەیش هەر و ئیجوره: تا وەختێ که ورد بیمن، خوڵام بیروڕایل سەرەتایی ئی جهانه بیمن. وەلێ وەختێ ئەو زەمان دیاری کریاێ وه کەماڵ رەسێ، خودا کوڕەگەێ خوەێ کل کرد که له ژنێگ و له ژێر شەریعەت هاته دنیا، تا ڕزگاری ئەوانەێ که له ژێر شەریعەت بین بسنێدەو، تا ئیمه جیگەێ زڕکوڕی وه دەس باریم. جا ئەڕا ئیه که کوڕیلین، خودا روح کوڕەگەێ خوەێ کل کردێه ناو دڵمان که هاوار کێ: «ئەبا! باوگه!» وه ئیجوره دی خوڵام نید، بەڵکەم کوڕی؛ ئەگەر کوڕی، جا خودا تو کردێەسه میراتیخوەر. وەرجه ئیه، وەختێ خودا نیەناسیاین، خوڵامی چشتیلی کردیاين که وه ڕاسی خودا نین. وەلێ ئێرنگه که خودا ناسین، یا خاستر بویشم، خودا ئیوه ناسێد، ئێ چوی تویەنین یەێ جارتر هەڵوگەردینه وەرەو بیروڕایل سەرەتایی بی هاز ئی جهانه که هویچ نیەتیەرزی؟ ئێ یەێ جارتر تواین بوینه خوڵام ئیانه؟ ئیوه ڕوژیل و مانگیل و وەرزیل و ساڵیل پارێزنێن! زاورم چود نەکێ زامەتیلێگ که ئەڕادان کیشامه له کیس چوی. ئێ برایل، لاڵکمه پێدان که بینه جور مه، چوینکه منیش هەر بیمەسه جور ئیوه. وه حەقمەو هویچ خراوی نەکردین. زانين که وه بونەێ نەخوەشی جەسەم بی که یەکم جار ئینجیل وەپێدان جار دام. هەر چەن وەزوحالم ئەڕادان ئەزمونێگ بی، وەلێ تویلەکیه پێم نەکردین یا وه چەو سوک نەنوڕینه پێمەو. بەڵکەم مه هەر جور فریشتەێگ لەلاێ خوداوه یا جور خود مەسیح عیسا قەبوڵ کین. جا چه هاتیەسه سەر ئەو ئەزرەتدانه؟ چوینکه تویەنم شاێەتی بێەم که ئەگەر بتوانستیاین، چەویلدانیش دەر هاوردیاین و دیاینی پێم. ئێ ئێرنگه چوینکه ڕاسەگەی وەپێدان ئویشم، بیمەسه دشمەندان؟ ئەو ئایەمیله ئەڕا ئیوه غیرەت دێرن، وەلێ نه وه نیەت خاس. ئەوانه توان ئیوه له ئیمه جیاوه بکەن تا ئەڕاێان غیرەت بیاشتوین. غیرەت داشتن خاسه، وه ئەو مەرجه که وه نیەت خاسێگ بود و هەمویشه بود نه تەنیا وەختێ که هامه گەرددانەو. ڕوڵەیلم، ئەڕادان وەدواره ژان زایێن کیشم تا وەختێ مەسیح وەناودان وێنه بگرێ، خوەزگەو بتوانستیام ئێرنگه وەگەرددانەو بویاتیام تا شێوەێ وەتنم بگوڕانیام، چوینکه له ئیوه ئەڵاجویم تێد. ئیوه که تواین له ژێر شەریعەتا بوین، وەپێم بویشن، ئێ گوش نیەتەکنین وه ئەو چشته که شەریعەت ئویشێ؟ چوینکه له ناو تەورات نویسریاس که ئێبراهیم دو کوڕ داشت، یەکیگ له کەنیز و ئەواکەیش له ژنێگ ڕزگار. کوڕ کەنیز وه شێوەێ ئنسانی هاته دنیا، وەلێ وه دنیا هاتن کوڕ ژن ڕزگار، وه پێ واده بی. تویەنیم جور یەێ مەسلەتیگ بنوڕیمنه ئیه: ئی دو ژنه، دو پەێمانن. یەکی له کویەێ سیناس، که مناڵیلی ئەڕا خوڵامی تیەرێده دنیا: ئەوه هاجەره. هاجەر کویەێ سیناس، له وڵات عەرەب، ئەوه وەگەرد شار ئورشەلیمی که ئیسه هەس بەرابەره، چوینکه وەگەرد مناڵیلی وه خوڵامی دەێدەێ سەر. وەلێ ئورشەلیم بان ڕزگاره، که داڵگ گشتمانه. ئەڕا ئیه که وەناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر نویسریاس: «ئێ نەزوک که نەزایده، دڵشاد به! ئێ که ژان زاین نەکیشایده، دەنگ خوەشی هەڵ بار و وه دەنگ بەرز هاوار بکه! چوینکه مناڵیل ژنی که جێ هیشتیاس له مناڵیل ژن شویدار فرەترەو بود.» ئێرنگه ئێ برایل، ئیوه جور ئەسحاق مناڵیل وادەین. وه ئەو وەخته، کوڕێ که وه شێوەێ بەشەری هاته دنیا، کوڕێگ که وه مەیەت روح خودا هاته دنیا عەزاو دیاد. ئێرنگەیش هەر ئیجورەسه. وەلێ تەورات چه ئویشێ؟ «کەنیز و کوڕەگەێ بکه دەیشت، چوینکه کوڕ کەنیز وەگەرد کوڕ ژن ڕزگار میراتی نیەوێ.» جا ئێ برایل، ئیمه ڕوڵەیل کەنیز نیمن، بەڵکەم له ژن ڕزگاریمن. ئەڕا ڕزگاری بی که مەسیح ڕزگارمان کردێه. جا قورس بوسن و خوەدان یەێ جارتر مەوەنه ژێر هویەێ خوڵامی. بنوڕن: مه، پولوس، وەپێدان ئویشم که ئەگەر خەتەنه بوین، مەسیح ئەڕادان هویچ سودێگ نێری. یەێ جارتر وه هەر کەسێگ که خەتەنه بود شاێەتی دەم که ها ملێ تا گشت شەریعەت بپارێزنێ. ئیوه که تەقالا کین وەگەرد وه جێ هاوردن شەریعەت سالحان وه حساو باین، له مەسیح جیاوه بینه و له فیز دویرەو کەفتینه. چوینکه وه وەسلەێ روح خودا و له ڕێ ئیمانه که ئیمه خوەمان وه ئەزرەتەو چەوەڕێ ئەو سالح بوینیمنه که وه ئمێدێەو دەیمنەێ سەر. چوینکه وه ناو مەسیح عیسا نه خەتەنه بین و نه خەتەنه نوین هویچ نیەتیەرزێد، بەڵکەم تەنیا ئەو ئیمانه گرنگه که وه پێ مابەت کار کەی. خاس دەویاین. کی نوای ڕێەگەدان گرد تا له ڕاسی گوش نەتەکنین؟ ئیه که ئیوه ئیجوره رازی بوینه، لەلاێ ئەیو نیه، که ئیوه دەنگ کەی. «یەێ توز خەویرترش، بایس بود گشت خویرەگه هەڵ باێ.» وەناو خوداوەند دڵنیام که باوەڕێگتر قەبوڵ نیەکین. وەلێ ئەوه که پەشێودان کەی، هەر کەسێگ بود، وه سزاێ کارەگەێ رەسێد. ئێ برایل، ئەگەر هێمراێ من خەتەنه بانگەوازی کەم، ئێ دیتر ئەڕا هێمراێ عەزاو دوینم؟ ئەگەر ئەوجورە بویاد دیتر بانگەوازی سەلیب بایس نویاتیاد کەسێگ بڕەنجێد. خوەزگەو کەسیلێ که وەگەرد تالیم خەتەنه پەشێودان کەن، کارەگه تەمام بکردیان و خوێان یەێ جارەکی له پیایی بخستيان! ئێ برایل، ئیوه ئەڕا ڕزگاری دەنگ کریاینه، وەلێ ڕزگاری خوەدان مەکەنه دەرفەتێگ ئەڕا ئاوەختیێل جەسه، بەڵکەم وه پێ مابەت، یەکترەکی خزمەت بکێن. چوینکه گشت شەریعەت وەناو یە حوکم کوڵ و کوڵبڕ بود: «هاوساگەد جور خوەد دوس بیاشتو.» وەلێ ئەگەر قەپ بکێنه یەکترەکی و یەکان قویرت بێین، هوشدان بود که وه دەس یەکترەکی له بین نەچین. وەلێ مه ئویشم وه روح خودا زنەیی بکێن که ئاوەختیێل جەسه وه جێ نیەتێەرین. چوینکه ئاوەختیێل جەسه وه زد روح خوداس و ئاوەختیێل روح خودا وه زد جەسەس؛ چوینکه ئی دوانه وه زد یەکترەکین، ئەو جوره که دی نیەتویەنین هەر چی که تواین، وه جێ بارین. وەلێ ئەگەر روح خودا ڕێنمایدان بکێ، له ژێر شەریعەت نین. کاریل جەسه ئاشکراس: خیزی، ناپاکی، هەرزەی؛ بتپەرەسی و جادوکەری؛ دشمەنی، مرافه، حەسویی؛ توڕەیی، خودپەرەسی، جیایی خستن، دەسەبەنی، بەخویی؛ سەرخوەشی، عەێاشی و ئیجور چشتیلی. هەرئەوجوره که وەرجەوە وەپێدان هەڕەشه کردم، وەدواره هەڕەشه کەمه پێدان کەسیلێگ که ئی کاریله کەن پادشاێ خودا وه میراتی نیەوەن. وەلێ بەر روح خودا، مابەت، خوەشی، ئاشتی و سڵامەتی، سەور، مێرەبانی، خاسێ، وەفاداری، بێ فیسی و وەسەرخویەو زاڵ بوینه. هویچ شەریعەتێگ وه زد ئی چشتیله نیه. ئەوانه که هن مەسیح عیسان، جەسه وەگەرد هەواوهەوەسیل و ئاوەختیێل کیشانەسه سەلیب. ئەگەر وه روح خودا زنەیی کيمن، باین ڕێ رەوشتمانیش وه روح خودا بود. بان تا خودپەسەن نویمن و یەکترەکی توڕه نەکێمن و وه یەکترەکی حەسویی نەکێمن. ئێ برایل، ئەگەر کەسێگ تویش خەتاێگ هات، ئیوه که ئایەمیل روحانیگین باێه ئەوه وه یەێ روح ئارامێگەو وه ڕێ ڕاس هەڵوگەردنین. هوشدانه خوەدانەو بود نەخواێ ئیوەیش بخەلەتێین. باریل قورس یەکترەکی هەڵبگرن که ئیجوره شەریعەت مەسیح وه جێ تیەرێن. چوینکه ئەگەر ئایەمێگ هەرچەن کەسێگ نیه و خوەێ وه ئایەم گەوراێگ بزانێ، دێرێ خوەێ گول دی. وەلێ هەر کەسێگ باێه کردەوەێ خوەێ ئەزمون بکێ. ئەوسا مدوێگ که ئەڕا شانازی دێرێ تەنیا وه خوەێ بود، نه وه هاوساگەێ. چوینکه هەر کەس باێه بار خوەێ هەڵبگرێ. هەر کەس له کەڵام چشتێگ یاێ گری، باێه ماموستاگەێ له هەر چشت خاسێگ بەشدارەو بکێ. فریو نەخوەین: نیود وه خودا تویلەکی بکێن. چوینکه ئایەم هەر چی بکاڵێ، هەر ئەوەیشه درەو کەی. کەسێگ که ئەڕا جەسەێ خوەێ بکاڵێد، له جەسەوه گەنیان درەو کەی؛ وەلێ کەسێگ که ئەڕا روح خودا بکاڵێ، له روح خودا زنەیی ئەبەدی درەو کەی. بان تا له خاسێ کردن شەکەت نویمن، چوینکه ئەگەر دەس له کار نەکیشیم، له وەرز خوەێ کشتکاڵەگه درەو کەیمن. جا تا دەرفەت دێریم بان تا وه گشتیەکی خاسێ بکێم، وه تایبەتی وه کەسیلێ که وه مەسیح ئیمان دێرن. بوينن وه دەس خوەم وه چ حەرفیل گەوراێگ ئەڕادان نویسم! ئەوانه که توان شێوەێ خوێان خاس نیشان بێەن، ناچاردان کەن که خەتەنه بوین، تەنیا وه ئی نیەته که وەبونەێ سەلیب مەسیح عەزاو نوینن. چوینکه تەنانەت ئەوانه که خەتەنه بون خوێان شەریعەت وه جا نيەتیەرن، بەڵکەم توان ئیوه خەتەنه بوین تا شانازی وه جەسەدان بکەن. وەلێ دویر له گیانم که مه وه چشتێ شانازی بکەم بێجگه وه سەلیب خوداوەندمان عیسا مەسیح، که وه وەسلەێ ئەوه، جهان ئەڕا مه وه سەلیب کیشریا و مه ئەڕاێ جهان. چوینکه نه خەتەنه بوین چشتێگه و نه خەتەنه نوین؛ ئەو چشته که گرنگه، وه دی هاتن تازەس. وه گشت ئەوانه که کەفنه شون ئی یاسا و ئەڕا قەوم ئێسرائیل خودایش، ئاشتی و سڵامەتی و بەزەیی بود. لەئیەودویا کەسێگ پەشێوم نەکێ، چوینکه مه وه جەسەم داخیل عیسا دێرم. ئێ برایل، فیز خوداوەندمان عیسا مەسیح وەگەرد روح ئیوه بود! ئامین! له پولوس که وه خاست خودا ڕەسول مەسیح عیساس، وه ئیمانداریل وه مەسیح که هانه ناو شار ئەفسوس، وه ئەوانه که وەناو مەسیح عیسا وەفادارن: فیز و ئاشتی و سڵامەتی له لاێ خودا، باوگ ئیمه و خوداوەند عیسا مەسیح، وه ملدانەو بود. پڕ بمارکه خودا، باوگ خوداوەند ئیمه عیسا مەسیح، که ئیمه وەناو مەسیح وه هەر بەەرکەت روحانی له شونیل ئاسمانی بەەرکەتدارەو کردێه. هەر ئەوجورە که ئەیو وەرجه دامەزرانن جهان، ئیمه وەناو مەسیح هەڵوژارد تا لەلاێ خودا موقەدەس و بی نەخس بویمن. وەناو مابەت، وه پێ ئامانج خاست خوەێ، له جارانەو دیاریمان کرد تا له ڕێ عیسا مەسیح، بویمنه زڕکوڕیلی؛ تا وه ئیجوره فیز پڕ جەڵاڵی ستایش بکرێید، هەر ئەو فیزێگ که وەگەرد ئەوه، وەناو ئەیو عەزیز گرامیه، وه ئیمه بەەرکەت داس. وەناو مەسیح، ئیمه وه وەسلەێ خوین ئەیو ڕزگاری پەێا کردیمنه، که ئیه هەر ئەو بەخشیان خەتایلمانەسه، که وه پێ دەوڵەمەنی فیز خوەێ، وەناو زانیاری و فام تەمام، وه فراوانی بەخشاسه پێمان. خودا وەگەرد ئی کاره راز خاست خوەێ وه پێ ئامانجەگەێ که وەناو مەسیح ئاشکرا کردێه، وه ئیمه ناسان تا ئەو وەخته که زەمانەگەێ وه تەمامی برەسێ، نەخشەگەێ بارێده دی و گشت چشتێگ یانێ هەر چی ها ناو ئاسمان و هەر چی ها بان زەوی، وەناو مەسیح بکێده یەکی. ئیمه وەناو مەسیح میراتیێگ وه دەس هاوردیمنه، چوینکه وه پێ ئامانجەگەێ که گشت چشتێگ وه پێ نەخشەێ خاست خوەێ وه جێ تیەرێ، له جارانەو دیاری کریاویمن، تا ئیمه که یەکمین کەسیلێ بیمن که وه مەسیح ئمید بەسایم، بیمنه مایەێ ستایش جەڵاڵ ئەیو. ئیوەیش وەناو مەسیح، ئەو وەخته که کەڵام ڕاسی، یانێ مزگانی نجات خوەدان شنەفتین و ئیمانه پێ هاوردین، وەگەرد روح‌القودوس واده دریاێ مور کریاین. روح‌القودوس بەیانەی میراتی ئیمەس تا وەختێگ وه تەمامی بکێمنه هن خوەمان، تا جەڵاڵ خودا ستایش بود. وه ئی بونه، چوینکه مه له باوەت ئیمان ئیوه وه خوداوەند عیسا و مابەتدان وه گشت ئیمانداریل وه مەسیح شنەفتم، له شوکر کردن ئەڕا ئیوه واز نیەتێەرم و یەێ‌سەر له دوعایل خوەم تیەرمەدانه هویرم که خوداێ خوداوەندمان عیسا مەسیح، ئەیو باوگ پڕ جەڵاڵه، روح زانیاری و وەحی ئەڕا ماریفەت خوەێ بوەخشێده پێدان، تا چەویل دڵدان ڕوشنەو بود، تا بزانین ئمیدێگ که خودا، ئیوه ئەڕاێ دەنگ کردێه، چەس و بزانین دەوڵەمەنی میرات پڕ جەڵاڵ ئەیو وەناو ئیمانداریل وه مەسیح چەس، هەر ئیجوره تا بزانین هێز بی ئەنازەی گەورەێ ئەیو وه ئیمه که ئیمان دێریم، چەس. ئی هێزه، له تویەناێ گەورەێ خودا که دێرێ کار کەی، سەرچاوه گری که ئەوه وەناو مەسیح وه کار برد، ئەو وەخته که ئەیو له ناو مردگیل زنیەو کرد و وه دەس ڕاس خوەێ وەناو شونیل ئاسمانی دانیشان و فره بانتر له هەر فەرمانرەوایی و دەسڵات و هێز و حوکمرانی و بانتر له هەر ناوێگ که بود بنێدەێ بان هەر کەسێگ، نه تەنیا وه ئی دەوره، بەڵکەم هەرئیجورەیشه وه دورەی وەرەڕوی. خودا گشت چشتێگ خسته ژێر پاێ مەسیح و دیاری کرد که ئەیو ئەڕا کلیسا سەر گشت چشتێگ بود، کلیساێگ که جەسەێ ئەیوه، یانێ پڕی ئەیو که گشت چشتێگ له هەر لاێگەو پڕەو کەی. ئیوه وەناو خەتایل و گونایلدان مردوین و یەێ وەختێگ وەناو ئەوانه زنەیی کردیاین، ئەوسا که کەفتوینه شون ڕێ رەوشت ئی جهان و سەروک هێز هەوا، یانێ ئبلیس، هەر ئەو روحه که ئێرنگه وەناو کوڕیل ملچەفتەوکەر کار کەی. یەێ وەختێگ ئیمەیش گشتمان وەناو ئەوانه، وەناو هەواوهەوەسیل جەسەمان زنەیی کردیایمن و خاستەیل جەسه و فکر وه جێ هاوردیایمن؛ ئیمەیش هەر جور ئەو باقی ئایەمیل، بەنا وه سریشت خوەمان شایسەێ خەزەو خودا بویمن. وەلێ خوداێگ که وەناو بەزەیی کردن دەوڵەمەنه، وەبونەێ مابەت فره گەوراێ خوەێ که وه ئیمه داشت، تەنانەت وەختێ که وەناو خەتایلمان مردویمن، ئیمه وەگەرد مەسیح زنیەو کرد. جا له ڕێ فیزه که نجات پەێا کردینه؛ خودا ئیمه وەناو مەسیح عیسا وەگەرد مەسیح زنیەو کرد و وەناو شونیل ئاسمانی وەگەرد ئەیو دانیشان، تا وه دەورەی وەرەڕوی، دەوڵەمەنی بی ئەنازەی فیز خوەێ، له ڕێ مێرەبانی که وەناو مەسیح عیسا وه ئیمه دێرێ، نیشان بێید. چوینکه وه وەسلەێ فیز و له ڕێ ئیمان نجات پەێا کردینه، ئیه کار خوەدان نیه؛ ئیه خەڵاتی خوداس، دەرئەنجام کردەوه نیه، تا هویچکەس وه خوەێ شانازی نەکێ. چوینکه ئیمه درس کریاێ دەس خودایمن و وەناو مەسیح عیسا ئەڕا کاریل خاس که خودا وەرجه ئیه گورجەو کرد وه دی هاتیمن تا وەناو ئەوانه گام هەڵبگریم. جا وه هویردان بود ئیوه که یەێ وەختێگ وه پێ جەسه ناجویلەکه وه حساو هاتیاین و ئەوانه که وه خوێان ئویشن ’خەتەنه کریاێ‘ وه ئیوه ئویشن ’خەتەنه نەکریای‘ هەر چەن خەتەنەێ ئەوانه کارێگ جەسەیه که وه دەس ئایەم ئەنجام گردێه، وه هویردان بود که وه ئەو وەخته له مەسیح جیا و وەناو قەوم ئێسرائیل غەریوه و له پەێمانیل واده بێگانه بین و بی ئمید و بی خودا وه ئی جهانه دیاینی سەر. وەلێ ئێرنگه وەناو مەسیح عیسا، ئیوه که زەمانێگ دویر بین، وه وەسلەێ خوین مەسیح هاوردیاینەسه نزیک. چوینکه مەسیح خوەێ ئاشتی و سڵامەتی ئیمەس، که هەردگمان یانێ جویلەکە و ناجویلەکه کردێەسه یەکی و وەناو جەسەێ خوەێ دیوار جیایی که بایس دشمەنی بویاد، ڕمانیه، نەریتیلێ که وەناو حوکمیل شەریعەت بی، پویچەڵەو کرد تا وەناو خوەێ وه جاێ هەردگێان یەێ ئایەم تازه درس بکێ تا ئاشتی و سڵامەتی وه دی بارێ. تا که هەردگمان وه وەسلەێ سەلیبەگەێ خوەێ که وەبان ئەوه دشمەنی کوشت، وەناو یەێ جەسه وەگەرد خوداوه دوسی بێید. ئەیو هات و مزگانی ئاشتی و سڵامەتی وه ئیوه که دویر بین و وه ئەوانه که نزیک بین، جار دا. چوینکه له ڕێ ئەیو، هەردگمان وەناو یەێ روح دەسمان رەسده لاێ باوگ ئاسمانی. جا ئیوه دی بێگانه و غەریو نین، بەڵکەم هاونیشتمان ئیمانداریل وه مەسیح و یەکیگ له ئاڵ ماڵەگەێ خوداین؛ ئیوه له سەر بنەواێگ نریاینەسه پاوه که ڕەسولەیل و نەبوەتکەریل داێنانه، که مەسیح عیسا خوەێ گرنگترین کوچگ ئەو بەناسه. وەناو مەسیح عیسا گشت ئی بەنا درێیده قێ یەکا و وێنەێ مابه دیگ موقەدەس وەناو خوداوەند نرێیده پاوه. ئیوەیش وەناو مەسیح عیسا وه یەکەو نرێینه سەرپاوه تا بوینه خانگێگ که خودا له ڕێ روح خوەێ وەناوێ نیشتەجێ بود. له ئی باوەته، مه پولوس، که وەبونەێ ئیوه ناجویلەکەیل زندانی مەسیح عیسام گومان کەم ئیوه له باوەت کاروەدەسێ فیز خودا که ئەڕادان بەخشریاسە مه، شنەفتینه، که چوی ئەو رازه له ڕێ وەحی ئەڕام ئاشکرا بی، هەر ئەوجورە که کوڵ و کوڵبڕ ئەڕادان نویسامه. وەگەرد خوەنین ئەوه تویەنين وه چەن و چوین دەرک من له راز مەسیح پێ بوین، رازێگ که وەناو نەتەوەیل جاران وه بەنی ئایەم ئاشکرا نەکریاوی، هەر ئەوجورە که ئیسه له ڕێ روح خودا وه ڕەسولەیل موقەدەسێ و نەبوەتکەریل، ئاشکرا بیه. ئەو رازه ئیەسه که ناجویلەکەیل وەناو مەسیح عیسا و له ڕێ ئینجیل وەگەرد جویلەکەیل هاومیراتین، ئەنامیل یەێ جەسەن و وەناو وادەێ خودا هاوبەشن. مه وه پێ خەڵاتی فیز خودا بیمەسه خزمەتکار ئی ئینجیله که وه وەسلەێ هێز ئەیو که ها ناو کار، بەخشریاسە پێم. هەر چەن من له گشت ئیمانداریل وه مەسیح بویچگترم، وەلێ ئی فیزه وه مه بەخشریا تا مزگانی دەوڵەمەنی مەسیح که نیود بەراوردی بکێ وه ناجویلەکەیل برەسنم، جا وه گشتیەکی نیشان بێەم که چوی نەخشەێ خودا تێدە دی. خودا که خوەێ گشت چشتێ وه دی هاورد، ئی راز خوێه له دریژای دەوران جاران شاردیەسەو. تا ئێرنگه له ڕێ کلیسا زانیاری جورواجور خودا وه مل فەرمانرەوایل و دەسڵاتداریل شونیل ئاسمان ئاشکرا بود، ئیه وه پێ ئەو ئامانج ئەزەڵیە بی که خودا ئەوه وەناو خوداوەند ئیمه مەسیح عیسا هاوردێەسه دی، ئیمه وەناو مەسیح له ڕێ ئیمانێگ که وەپێ دێریم، تویەنيمن وه ئازای و دڵنیایی وه خودا نزیکەو بویمن. جا داوا لەلێدان کەم وه سەوەو رەنجیلێ که وەبونەێ ئیوه کیشم، دڵسەردەو نوین، ئەڕا ئیه که ئەوانه مایەێ شانازیدانن. وه ئی بونه، لەنواێ ئەو باوگ ئاسمانیه زرانی نەمه زەوی که هەر بنەماڵەێگ وەناو ئاسمان و له بان زەوی، ناو خوەێ له ئەیو گری، دوعا کەم تا وه پێ دەوڵەمەنی جەڵاڵ خوەێ بوەخشێده پێدان تا له ناخدانەو له ڕێ روح ئەیو وه هێز بوین و قەوەت بگرین، تا مەسیح له ڕێ ئیمان وەناو دڵدان نیشتەجێ بود که ئیوه وەناو مابەت ریشه بدەونێن و بەردەوام بوین، تا تویەنایی ئەوه بیاشتوین که وەگەرد گشت ئیمانداریل وه مەسیح وه پانا و دریژا و بەرزا و قویلای مابەت مەسیح پێ بوین و مابەت مەسیح بناسین که فره بانتر له ماریفەت بەشەریه، تا له گشت پڕی خودا نیقەڵتوز بوین. ئێرنگه جەڵاڵ ئەڕا خوداێگ بود که تویەنێ وه پێ ئەو هێزه که وەناو ئیمه کار کەی، فره فرەتر له هەر چی بتوایم یا باریمنه وەر چەومان، کار بکێ. جا وه ئەیو وەناو کلیسا و وەناو مەسیح عیسا، له گشت نەتەوەیل، تا ئەبەد و تا ئەبەد جەڵاڵ بود! ئامین. جا من که وەخاتر خوداوەند هامه زندان، لاڵکمه پێدان وه لەونێگ زنەیی بکێن که شایسەی داوەتێگ بود که ئیوه ئەڕاێ دەنگ کریاینه، وه تەمامی بێ فیسی و نەرمی؛ وەگەرد سەور وەناو مابەت یەکترەکی تاموڵ بکێن. فڕه تەقالا بکەن تا ئەو یەکی بین روح خودا، وه مەیەت بەن ئاشتی و سڵامەتی بپارێزنن. چوینکه یەێ جەسه و یەێ روح هەس، ئەوجورەکە ئەڕا یەێ ئمید که هن داوەتەگەدانە دەنگ کریاینه؛ یەێ خوداوەند، یەێ ئیمان، یەێ خوسڵ تەعمید؛ یەێ خودا و باوگ ئاسمانی گشتیەکیگ که بانتر له گشته و له ڕێ گشت و ها ناو گشتیەکی. وەلێ وه هەر کاممان وه پێ پەێمانەی خەڵاتی مەسیح، فیز بەخشریا. وه ئی خاتره کتاو زەبور ئویشێ: «وەختێ که ئەیو بەرزەو بیه ئاسمان، لەشکەرێگ له گیرودەیل وەشون خوەێ برد و خەڵاتییل داده مەردم.» مەبەست له ’بەرزەو بوی‘ چەس، بێجگه ئەوه که داوەزویه شونیل خوارتر زەوییش؟ ئەیو که داوەزی هەر ئەوەسه که له گشت ئاسمانیلیش فره بانتر چی، تا گشت چشتێگ پڕەو بکێ. جا ئەیو بی که بەخشی ڕەسولەیل، نەبوەتکەریل، مزگانیدەریل، شوانیل و ماموستایل، تا ئیمانداریل وه مەسیح ئەڕا کار خزمەت گورجەو بکەن، ئەڕا وه سەرپا ناین جەسەێ مەسیح، تا وەختێ که گشتمان وه یەکەو بوین ئیمان دەس پەێا بکێمن و هەر ئیجوره وه یەکەو بوین ناسین کوڕ خودا، تا چەنه ئایەمێگ کامڵ گەورا بویمن، تا چەنه پڕی باڵای مەسیح گەورا بویمن. ئەو وەخته دی جور مناڵیل نیمن که تافیل وه ئی لا و ئەو لا فڕەمان دەن و هەر وای تالیمیل جورواجور و فەن و فيڵ ئایەمیل، وەناو نەخشەیلی که ئەڕا له ڕێ دەرچین کیشن، ئیمه وه ئی لاو ئەو لا فڕه بێید. له جێ ئەوه وه وەتن ڕاسی وەناو مابەت، باێه له هەر لاێگەو وەناو ئەیو که سەره، یانێ مەسیح، گەوراوه بویمن. له ئەیوه که گشت جەسه، وه وەسلەێ هەر مەفسەلیگ که ئەڕا ئەوانه گورجەو بیه، بەسیەنه قێ یەک و یەکترەکی گرن. جا وەختێ هەر ئەنامێگ درس کار بکێ، بایس بود جەسه گەورا بود تا خوەێ وەناو مابەت بنێدەێ سەر پاوه. ئێرنگه ئیه ئویشم و وەناو خوداوەند شاێەتی دەم که دی نەبایه جور ناجویلەکەیل زنەیی بکێن که ڕێ رەوشتیان وه پێ پویچێ فکریلێانه. فامێان تیەریکەو بیه و وەبونەێ نەزانی که ها ناوێان که دڵڕەقی بیەسه بایسێ، له زنەیی خودا دویرەو کەفتنه. ئەوانه دڵڕەقەو بینه و خوێان دانەسه دەس هەرزەیی، جوری که وه تەما دەس دەنه هەر ناپاکێگ. وەلێ ئیوه مەسیح وه ئیجوره یاێ نەگردین، هەڵبەت ئەگەر گومان بکێم که ئیوه له باوەت ئەیو شنەفتینه و وه پێ ئەو ڕاسیه که ها ناو عیسا، وەناو ئەیو تالیم گردین. ئیوه یاێ گردین که باێه ئەو ئایەم کویەنەدانه له وەردان دەر بارین که هن شێوەێ زنەیی جاراندانه و له ڕێ مەیلیل فریوکارانه گەنیاس. باێه وەناو روح فکریلدان تازەوه بوین و ئایەم تازه بکەنه وەردان که وه سالح بوین ڕاسەکانی و قودوسیەت، وێنەێ خودا درس کریاس. جا، درو بیلنه لا، هەر کامدان وەگەرد هاوساگەێ خوەێ وه ڕاسی قسیه بکێن، ئەڕا ئیه که ئیمه ئەنامیل یەکترەکێم. «وەختێ توڕەین، هوشدان بود گونا نەکێن»؛ نێلن ڕوژدان تەمام بود و ئیوه هێمراێ توڕه بوین، دەرفەت نینه ئبلیس. دز دیتر دزی نەکێ، بەڵکەم وه جێ ئەوه کار بکێ، وه دەس خوەێ وه ڕاسی کار بکێ، تا بتویەنێ وه کەمدەسیلیش چشتێ بێی. هویچ قسیەێ خراوێگ له دەمدان دەرنەچود، بەڵکەم جورێگ قسیه بکەن که وه جێ بود و ئەڕا وه سەر پا ناین مەردم وه کار باێ و تا وه ئەوانه که شنەفن فیز برەسنێد. روح‌القودوس خودا که له ڕێ ئەیو ئەڕا ڕوژ ڕزگاری مور کریاینه، خەمبارەو مەکەن. هەر جور تیەڵی، توڕەیی، کەفلەهەرزی، هاوار کردن، بخت کردن و هەر جور دڵپێسی له خوەدان دویرەو بکەن. وەگەرد یەکترەکی مێرەبان و دڵسوز بون و هەر ئەوجورە که خودا ئیوه وەناو مەسیح بەخشی، ئیوەیش یەکترەکی بوەخشن. جا جور ڕوڵەیل عەزیز، له خودا نمونه بگرن. وەناو مابەت زنەیی بکێن، ئەوجورە که مەسیح ئیمه مابەت کرد و گیان خوەێ ئەڕا ئیمه جور خەڵاتی بو خوەش و قوروانییگ وه خودا پیشکەش کرد. وەلێ نەخواێ تەنانەت قسیەیگ له خیزی یا هەر جور ناپاکی یا تەماێگ له ناودان باێده دەیشت، چوینکه ئیانه ئەڕا ئیمانداریل وه مەسیح مناسو نیه. با وتار خراو و قسیەێ گیلگەوجانه و شوخیەل گەن وەناودان نود که ئیانه خاس نین؛ وه جێ ئەوانه سپاس خودا بکێن. چوینکه دڵنیا بون که هویچ خێزیگ یا ناپاکێگ یا تەماکارێگ، که تەماکاری بت پەرەسیه، وەناو پادشاێ مەسیح و خودا میراتێگ نێری. نێلن کەسێگ وەگەرد قسیەيل پویچ گولدان بێی، چوینکه وەبونەێ ئی چشتیلەسه که خەزەو خودا تێده سەر مناڵیل ملچەفتەوکەر. جا وەگەرد ئەوانه هاوبەش نەون. چوینکه یەێ وەختێ ئیوه تیەریکی بین، وەلێ ئیسه وەناو خوداوەند نویرین. جور ڕوڵەیل نویر زنەیی بکێن. چوینکه بەر نویر، وەناو هەر جور خاسێ، ڕاسی و درسی پەێا بود. تەقالا بکەن تا ئەو چشته که خوداوەند خوەشنودەو کەی، بزانین. وەناو کردەوەیل بی بەر تیەریکی بەشدار نوین، بەڵکەم ئاشکراێان بکەن. چوینکه ئەو کاریلێ که ئیجور کەسیلێگ وه دزیەو کەن، تەنانەت وه زوان هاوردنیشی شەرمزاریه. وەلێ وەختێ چشتێگ وه وەسلەێ نویر دیار بێید، دوینرێید. چوینکه هەر چشتێگ که بوینرید، نویره. له ئی باوەته وەتریاس: «ئێ ئەو کەسه که خەفتیدە، له خەو هەڵس، له مردگیل زنیەو به، که مەسیح نویر خوەێ وه سەرد درەوشنێد.» جا، فره هوشدان بود که چوی زنەیی کین، نه جور نەزانیل بەڵکەم جور زانایل. خاس ئی وەخته وه کار بوەن، چوینکه ڕوژیل خراویگه. جا گیلگەوج نەون، بەڵکەم بزانن که خاست خوداوەند چەس. مەس شراو نەون، چوینکه ئیوه وه کاریل ناپەسەن کیشێ؛ بەڵکەم له روح خودا پڕ بون. وەگەرد وه کار بردن زەبور و سرودیل و بەیتیلیگ که روحانیه وەگەرد یەکترەکی قسیه بکەن، له ناخ دڵەو ئەڕا خوداوەند بخوەنن و گورانی درس بکەن. هەمویشه و ئەڕا گشت چشتێگ وه ناو خوداوەندمان عیسا مەسیح، سپاس خوداێ باوگ بکەن. له ڕوی حرمەتی که وه مەسیح دێرین، گوش له یەکترەکی بتەکنن. ئێ ژنيل، له شوییلدان گوش بتەکنن، هەر ئەوجورە که له خوداوەند گوش تەکنین. چوینکه شوی سەر ژنه، ئەوجورە که مەسیح سەر کلیساس و کلیسا جەسەیه، خویشێ نجات دەر کلیساس. ئێرنگه هەر ئەوجورە که کلیسا له مەسیح گوش تەکنێد، ژنيلیش باێه وه هەر چشتێگ له شوییلێان گوش بتەکنن. ئێ شوییل، ژنيلدان دوس بیاشتون، ئەوجورە که مەسیحیش کلیسا دوس داشت و گیان خوەێ ئەڕاێ قوروانی کرد، تا ئەوه وەگەرد ئاو کەڵام خودا بشورێد و پاک بکێ و تەقدیس بکێ، تا کلیسا وەگەرد ئەو شکویگ که دێرێ بارێده لاێ خوەێ، بی هویچ لەک یا لویچ یا هەر نەخسێگ تر، تا کلیسا موقەدەس و بی نەخس بود. هەر ئیجوره، شوییل باێه ژنیلیان جور جەسەێ خوێان دوس بیاشتون. ئەوه که ژن خوەێ دوس بیاشتود، دوس خوەێ دێرێ. چوینکه هەراێهەر کەسێگ له جەسەێ خوەێ قینێ نیەتێ، بەڵکەم خواردەمەنی دەێده پێ و پارێزنێدێ، هەر ئەوجورە که مەسیح ئەڕا کلیسا کەی؛ چوینکه ئیمه ئەنامیل جەسەێ ئەویمنه. «وه ئی بونه، پیا داڵگ و باوگ خوەێ هیلێده جێ و لچکێیه ژنەگەێ و ئەو دو نەفەره بونه یەێ جەسه.» ئیه راز فره گەوراێگه، جا مه ئویشم که ئیه له باوەت مەسیح و کلیساس. کوڵ و کوڵبڕ، هەر کامدان باێه ژنەگەێ جور خوەێ دوس بیاشتود و ژنیش باێه هوشی بود که حرمەت شویەگەێ بگرێ. ئێ مناڵیل، له داڵگ و باوگدان وەناو خوداوەند گوش بتەکنن چوینکه کار درس ئیەسه. «حرمەت داڵگ و باوگد بگر»، که ئیه یەکمین حوکمێگه که ها گەرد واده. «تا بەختەوەر بوید و له سەر زەوی عومرد دریژ بود.» ئێ باوگیل، مناڵیلدان توڕەوه مەکەن، بەڵکەم ئەوانه وه تەربیەت و تالیم خوداوەند گەوراێان بکێن. ئێ خوڵامیل، له ئەرواویل زەویدان وه ترس و لەرز و دڵیگ ساف سایەق گوش بتەکنن، ئەوجورە که چماێ گوش له مەسیح تەکنین. جا ئیەیشه، نه تەنیا وەختێ که هاینه وەر چەویان وه جێ بارین، جور کەسیلێ که هانه شون خوەشنود کردن مەردمەو، بەڵکەم جور خوڵامیل مەسیح، که خاست خودا وه قوڕن دڵ وه جێ تیەرن. وه گێ دڵیگ خزمەت بکێن، چماێ ئەڕا خوداوەند خزمەت کین نه ئەڕا ئایەم، چوینکه زانين خوداوەند وه هەر کەسێگ دەسخوەشانەێ گشت کاریل خاسێ دێ، تواێ خوڵام بود، تواێ ڕزگار. جا ئیوەیش ئێ ئەرواویل، هەر ئیجوره وەگەرد خوڵامیلدان بکەن، له هەڕەشه کردن وازه لەلێان بارن، چوینکه زانین ئەیو که هەم ئەرواو ئیانه و هەم ئەرواو ئیوەس، ها له ئاسمان، له لاێ ئەیو دوچەوەکی نیه. دەس ئاخر، وەناو خوداوەند و وەناو قەوەتی که له هێز ئەیو تێد، وه هێزەو بوین. چەک خودا وه تەمامی و حساوی بکەنه وەر تا بتویەنێن وه نوای فێڵبازییل ئبلیس بوسین. چوینکه ئیمه وەگەرد ئایەمیل که له خوین و گوشتن زوران نیەگریم، بەڵکەم ئیمه وه زد فەرمانرەوایل و دەسڵاتداریل، وه زد هێزیلێ که هانه مل ئی جهان تیەریکه و وه زد لەشکەریل روحیل شەڕئاشو که هانه ناو شونیل ئاسمانی، زوران گریم. جا چەک خودا وه تەمامی و حساوی بکەنه وەردان، تا له ڕوژ شەڕئاشویی بتوانین بوسین، دویای وه جێ هاوردن گشت چشتێگ، بتویەنێن قورس بوسین. جا بوسنه پاوه، هەر ئەوجورە که قەێوەن ڕاسی بەساینه ناوقەیدان و زرەپوش سالح بوین کردینەسه وەردان و ئینجیل ئاشتی و سڵامەتی جور کەوشیگ ئەوجورە بکەنه پادان که چماێ ئەڕا پەخشەو کردنێ، گورجەو بوینه. وه هەر حاڵێگەو، قەڵخان ئیمان هەڵبگرن، تا بتویەنێن وەگەردیەو، گشت تیریل ئاگرین ئەو شەڕئاشوه بکوشنینەو. کەڵاوخود نجات بنەنه سەردان و شمشێر روح خودا که کەڵام خوداس، بگرنه دەسەو. گشت وەختێگ، وه گشت جور دوعا و لاڵکیان، وەناو روح خودا دوعا بکەن. ئەڕا ئیه وه تەمام هوشیاریەو وه خەوەر بون و هەمویشه وه پاوه گەزداین ئەڕا گشت ئیمانداریل وه مەسیح دوعا بکەن. ئەڕا منیش دوعا بکەن، تا هەر وەخت دەم وه قسیه کردن واز کەم، کەڵام وەپێم بوەخشرێد تا راز ئینجیل وه ئازای جار بێەم. هەر ئەو ئینجیلێگ که مه سەفیر ئەوەمه، هەر چەن هامه ناو زنجیر! دوعا بکەن که ئەوه وه ئازای جار بێەم، ئەوجورە که باێه بویشم. ئەڕا ئەوه که بزانین حاڵ حەواڵم چوینه و چه کەم، تیخیکوس که براێ عەزیز و خزمەتکار وەفادار وەناو خوداوەنده، گشت چشتێگ وەپێدان ئویشێ. مه ئەوه وه ئی ئامانجه کل کردمه ئەڕا لادان تا له حاڵ حەواڵمان ئاگادارەو بوین و دڵیلدان قەوەت بێی. لەلاێ خوداێ باوگ و خوداوەند عیسا مەسیح، ئاشتی و سڵامەتی و مابەت وەگەرد ئیمان ئەڕا برایل بود. فیز خودا وه مل گشت کەسیلێ بود که خوداوەند ئیمه عیسا مەسیح وەگەرد مابەتێگ نەمر دوس دێرن. له پولوس و تیموتاوس خوڵامیل مەسیح عیسا، ئەڕا گشت موقەدەسیل که هانه ناو مەسیح عیسا له شار فیلیپی، وەگەرد هێوەتکەریل و شەماسەیل: فیز و ئاشتی و سڵامەتی لەلاێ خودا، باوگ ئیمه و خوداوەند عیسا مەسیح، وەگەرددان بود. هەر وەخت تیەرمەدانه هویرم، سپاس خوداێ خوەم کەم. هەمویشه وەناو گشت دوعایلم ئەڕا گشتدان وه خوەشی دوعا کەم، وەبونەێ ئیه که له یەکم ڕوژه تا ئیسه، وەناو کار ئینجیل هاوبەش بوینه. وه ئیه دڵنیام ئەیو که کار خاسێگ وەناودان خسته ڕێ، ئەوه تا وه ڕوژ هاتنەوەێ عیسا مەسیح وه کەماڵ رەسنێد. من حەق دێرم که له باوەت گشتدان ئیجور ئافتوهەستێگ بیاشتویم، ئەڕا ئیه که ئیوه هاینه ناو دڵم؛ چوینکه گشتدان وەگەردمەو وەناو فیز خودا بەشدارین، چ وەناو زندان بوم و چ خەریک دەفا و مور بین ڕاس درسی ئینجیل. خودا شاێەتمه که چەنێ وه مابەت مەسیح عیسا، تاسەێ گشتدان دێرم. دوعای مه ئیەسه که مابەتدان فره فرەوه بود و وەگەرد ناسین و فام کامڵێگەو هاوڕێ بود، تا خاسترین چشت بناسین، تا ئەڕا ڕوژ هاتنەوەێ مەسیح، پاک و بی نەخس بوین و پڕ بوین له بەر سالح بوین، که له ڕێ عیسا مەسیح دەێدەدەس و رەسده جەڵاڵ و ستایش خودا. ئێ برایل، توام بزانین ئەو چشته که هاتیەسه سەرم، وه ڕاسی ئەڕا وه نوا بردن ئینجیل، مەیەت داس، جوری که وه گشت نگابانیل کاخ سەڵتەنەتی و ئەڕا گشتیەکیگ دیار داس که مه وەخاتر مەسیح هامه ناو زندان؛ فره له برایل وەخاتر زندانی بینم، وەناو خوداوەند دڵ قورسەو بین تا وه ئازای فرەێگەو کەڵام خودا بی هویچ ترسێگ بویشن. وه ڕاسی بڕێگ له ڕوی حەسویی و هاوماڵی، مەسیح بانگەوازی کەن، وەلێ بڕێگتر وه نیەت خاسێگ. دەسەی دویم له ڕوی مابەت ئی کاره کەن، چوینکه زانن که مه ئەڕا دەفا له ئینجیل کەفتمەسه ئێرا. ئەو دەسەی یەکمه له ڕوی جێخوازی مەسیح بانگەوازی کەن، نه وه نیەت خاس، بەڵکەم فکر کەن وەئیجوره بەردیل مه وەناو زندان فرەوه کەن. جا چه؟ تەنیا ئیه که وه هەر لەونێگ، مەسیح بانگەوازی بکرێید چ وه نیەت نادرس، چ درس! و من وه ئی بونه خوەشاڵم. ئەرێ، خوەشاڵیش بوم، چوینکه زانم که له ڕێ دوعایل ئیوه و مەیەت روح عیسا مەسیح، ئیه بوده بایس ڕزگاریم، هەر ئەوجورە که وه تاسەوه چەوەڕێم و ئمیدوارم که وە هویچ چشتێگ شەرمزار نیوم، بەڵکەم وه کەماڵ ئازای، ئێرنگەیش جور هەمویشه، مەسیح وەناو جەسەم جەڵاڵ پەێا کەی، تواێ زنی بوم یا بمرم. چوینکه ئەڕا من زنەیی کردن مەسیحه و مردنیش سود. ئەگەر باێه وەناو جەسه زنەیی بکەم، ماناێ ئیەسه که کار پڕ بەر فرەێگ کەم. وه ئی حاڵەو نیەتویەنم بویشم کامێ هەڵوژنم. له ناو ئی دوانه سەخت هامه کیشکاشا: ئاوەختی دێرم له ئی دنیا بچم و وەگەرد مەسیح بوم، چوینکه ئیه فره خاستره؛ وەلێ وەبونەێ ئیوه مەننم وەناو جەسه واجوتره. چوینکه وه ئی چشته دڵنیام و زانم که ئەڕا وەرەو نوا چین و خوەشیدان وەناو ئیمان، مینێدەم و وەگەرد گشتدان دەمێ سەر، تا وەگەرد وەدواره هاتنم ئەڕا لادان، شانازیدان وەناو مەسیح عیسا له باوەت من فرەوه بود. تەنیا لەلێدان توام که ڕێ رەوشت زنەییدان شایسەێ ئینجیل مەسیح بود تا ئیجوره، چ بام بوينمەدان و چ له ئەوره نەوم، له باوەت ئیوه بشنەفم که وەناو یەێ روح قورس وساینه و وه یەێ فکر، شان وه شان یەک ئەڕا ئیمان ئینجیل تەقالا بکێن و وەناو هویچ چشتێ له ئەوانه که له ڕویدان وسن، ڕخدان نیەچود. ئیه له باوەت ئەوانه یە نیشانەێ ئاشکراێ له بین چیێنیانه، وەلێ نیشانەێ نجات ئیوەس و ئیه له خوداس. چوینکه ئی شانازیه نسیو ئیوه بیه که نه تەنیا وه مەسیح ئیمان بارین، بەڵکەم وەبونەێ ئەیو رەنجیش بکیشین. چوینکه ئیوەیش تویش ئەو کیشکاشینه که دین منیش تویش ئەوه بیم و ئێرنگەیش شنەفین که هێمراێ تویش ئەوەمه. جا ئەگەر وەناو مەسیح دڵگەرمین، ئەگەر مابەتەگەێ مایەێ دڵنەواییدانه، ئەگەر وەناو روح خودا هاوبەشین و ئەگەر مێرەبانی و هاودەردی دێرین، جا خوەشی مه وه کەماڵ برەسنێن و وەگەرد یەکترەکی هاوفکر بوین و مابەت ڕوی وه ڕوی بیاشتوین و یەێ دڵ و یەێ فکر بوین. هویچ کارێگیش له سەر جێخوازی یا لویتبەرزی نەکەن، بەڵکەم وه بێ فیسەو ئەو باقی مەردم له خوەدان خاستر بزانن. هویچکام له ئیوه تەنیا وه فکر قازانج خوەێ نود، بەڵکەم وه فکر قازانج ئەو باقی مەردمیش بود. وەناودان هەر ئەو فکره بود که مەسیح عیسا داشت: ئەیو که هاوشیوەێ خودا بی، له بەرابەری وەگەرد خودا وه نەف خوەێ باره نەگرد، بەڵکەم خوەێ خاڵی کرد و شێوەێ خوڵام گرده خوەێ، وه وێنەێ ئایەمیل دەرهات. جا وەختێگ که شێوەێ بەشەر گرده خوەێ خوەێ هاورده خوار و تا وه مردن، تەنانەت تا وه مردن له بان سەلیب گوش تەکن بی. وەبونەێ ئیه خودا فره فره بەرزیەو کردێه و ئەو ناوه داسه پێ که سەرتر له گشت ناویله، تا وه ناو عیسا هەر زرانیێگ بچەمێدەو وەناو ئاسمان، وه بان زەوی وه ژێر زەوی، و هەر زوانێگ ئێقرار بکێ که عیسا مەسیح ’خوداوەنده‘ ئەڕا جەڵاڵ ’خوداێ باوگ‘. جا ئێ عەزیزەیلم، هەر ئەوجورە که هەمویشه گوش تەکانینه، ئێرنگەیش نه تەنیا وەختێگ که هامه لادان، بەڵکەم فره فرەتر وەختێ له لادان نیم، نجات خوەدان وه ترس و لەرزەو بگرنه کار؛ چوینکه خوداس که ئەڕا خوەشنودی خوەێ وەناو ئیوه کار کەید، هەم وەناو خاست و هەم وەناو کردەوه. هەر کارێگیش بی خوتەخوت یا قسیه و باس وەجێ بارن، تا بیتاوان و ساده دڵ و مناڵیل بی نەخس خودا بوین، وەناو نەتەوەێ گەنیاێ و له ڕێ دەرچی که وەناو ئەوانه هەر جور هەساریل وەناو ئی جهانه درەوشین، هەر ئەوجورە که قورس لچکیاینەسه کەڵام زنەیی؛ تا ئیجوره وەناو ڕوژ هاتنەوەێ مەسیح شانازی بکەم که وه هویچ پەتی نەدەویم یا وه هویچ پەتی مینەت نەکیشامه. تەنانەت ئەگەر هەوەجی وه ئیه بود که خوین مه هەر جور شراو پیشکەش کریاێ، وه مل پیشکەشی قوروانی ئیماندان بڕشێید، وەناو وه جێ هاوردن ئی کاره خوەشاڵم و وەگەرد گشتدان خوەشی کەم. ئیوەیش باێه هەر ویجوره خوەشاڵ بوین و وەگەردمەو خوەشی بکێن. وەناو خوداوەند عیسا ئمید دێرم که تیموتاوس وه ئی زویه کل بکەمه ئەڕا لادان تا منیش وه ئاگاداری له حاڵ حەواڵدان دڵشادەو بوم. چوینکه کەسێگ تر جور ئەوه نێرم که وه دڵپاکیەو نگران ئاشاسێگدان بود. ئەڕا ئیه که ئەوانه گشتێان هانه شون نەف خوێان، نه نەف عیسا مەسیح. وەلێ ئیوه زانين که تیموتاوس ئەزمون خوەێ داسەو، چوینکه وەگەردمەو، هەر جور کوڕێگ وەگەرد باوگ خوەێ، وەناو کار ئینجیل خزمەت کردێه. جا ئمید دێرم هەر ئیەک بوینم کاروبارم بوده چه، ئەوه کل بکەمه ئەڕا لادان؛ وەناو خوداوەند دڵنیام که خوەمیش و ئی زویه تیەم. ئیجوره فکر کردمه که واجوه تا ئپافرودیتوس کلەو بکەمه ئەڕا لادان، ئەوه له یەێ لا برا و هاوکار و هاورەزم خوەمه و له لاێگترەو، کل کریاێ و خزمەتکاردانه ئەڕا سەرسامان داین هەوەجیێلم. چوینکه تاسەێ دین گشتدان دێرێ و له باوەت ئیەک شنەفتین نەخوەش کەفتوی، پەشێوه. وه ڕاسی که نەخوەش بی و تەنانەت نزیک بی بمرێ. وەلێ خودا بەزیێ هاته پێ، نه تەنیا وه ئەوه، بەڵکەم وە منیش، تا نەخواێ خەمێگتر باێده مل خەمم. جا ئەڕا کل کردنێ تاسەێ فرەترێگ دێرم تا یەێ جارتر له دینێ دڵشادەو بوین و له پەشێوی منیش کەمەو بود. جا وەناو خوداوەند، ئەوه وه خوەشی تەمام قەبوڵێ بکێن و حرمەت ئیجور کەسیلێگیش بیاشتوین، چوینکه ئەڕا کار مەسیح تا نزیک مردن چيه نوا و ئەڕا جبران کەم کەسری خزمەتەگەدان وه مه، گیان خوەێ خسته خەتری. دەس ئاخر ئێ برايلم، وەناو خوداوەند دڵشاد بوین! نویساین هەر ئەو چشتیله ئەڕادان، زامەتێگ ئەڕام نێری بەڵکەم ئەڕا ئەمن بین ئیوەس. له ئەو گەماڵیله دویرەو بگرن، له ئەوانه که کارێان شەڕئاشویه، دویرەو بگرن! له ئەو کەسیلێ که ئەڕا خەتەنه، جەسه بڕن دویرەو بگرن! چوینکه خەتەنه کریایل ڕاسەکانی ئیمەیم که وەگەرد روح خودا، پەرەسش کەیمن و شانازیمان وه مەسیح عیساس و پشت نیەوەسیمنه جەسه، هەرچەن مه خوەم مدو خاسێگ ئەڕا پشت بەساین وه جەسه دێرم. ئەگەر کەسێگ تر خیاڵ کەید که مدو خاسێگ ئەڕا پشت بەساین وه جەسه دێرێ، من فرەتر دێرم: خەتەنه کریاێ له ڕوژ هەیشتم، له قەوم ئێسرائیلم، له هوز بنیامین، مناڵ عبرانی له داڵگ و باوگ عبرانیم؛ له باوەت شەریعەت، له فرقەێ فەریسی؛ له باوەت غیرەت، ئەزیەتکەر کلیسا؛ له باوەت سالح بوینی که له شەریعەتەو تێد، بی نەخسم. وەلێ هەر چشتێگ که ئەڕا مه فایده بی، وەبونەێ مەسیح زیان ژماردم. وەڕاسی گشت چشتێگ وەبونەێ ناسین خوداوەندم مەسیح عیسا که باێەختر له هەر چی چشته، زیان ژمارم. وەبونەێ ئەیو گشت چشتێگ له دەس دامه و هەر جور گناڵخه وه حساو تیەرم تا مەسیح وه دەس بارم و وەناو ئەیو پەێا بوم، نه وەگەرد سالح بوین خوەم که له شەریعەته، بەڵکەم وەگەرد ئەو سالح بوینه که له ڕێ ئیمان وه مەسیح وه دەس تێد، ئەو سالح بوینه که له خوداس و وه ڕوی ئیمانه. تا مەسیح و هێز زنیەو بوینی بناسم و وەناو رەنجیل ئەیو بەشدار بوم و وەناو مردنێ هاوشیوەێ بوم، تا وه هەر ڕێیگ که بیه، زنیەو بوین له مردگیل وه دەس بارم. نیویشم هەر ئێرنگەیش ئیه وه دەس هاوردمه یا هەر ئێرنگەیش کامڵم، بەڵکەم خوەم وەرەو نوا ڕانم تا چشتێگ وه دەس بارم که مەسیح عیسا ئەڕا ئەوه مه کردێەسه هن خوەێ. برایل، گومان نیەکەم که ئەوه وه دەس هاوردویم وەلێ یەێ کارێ کەم و ئەوه ئیەسه که ئەو چشته که ها له دویاوه له هویر خوەم بەم و وەرەو ئەو چشته که ها وەرەڕوی خوەم کیشمه نوا، ئەڕا وه ئامانج ڕەسین تەقالا کەم، تا خەڵاتێگ وه دەس بارم که خودا ئەڕا ئەوه مه وەناو مەسیح عیسا دەنگ کردێەسه بان. بیل تا ئەوانه که وەناومان بازڵەن، ئیجوره فکر بکەن؛ و ئەگەر له باوەت چشتێگ یەێ جورتر فکر کین، ئیەیشه خودا ئەڕا ئیوه ئاشکراوه کەێد. تەنیا بیلن له باوەت حەقیقەتیل روحانی، وه هەر چشتێ که ڕەسیمنه، ڕێ رەوشتمان وه پێ ئەوه بود. ئێ برایل، وەگەرد یەکا له منا نمونه بگرین و بنوڕنه کەسیلێگ که ڕێ رەوشتیان وه پێ نمونەێگه که دایمنه پێدان. چوینکه هەر ئەوجورە که چەن جار وه ئیوه وەتمه و ئێرنگەیش ئەسر ڕشنم و ئویشمه پێدان، ڕێ رەوشت قێر فرەێگ هەر جور دشمەنیل سەلیب مەسیحه. ئاخر ئەوانه له بین چینه. خوداێ ئەوانه زگێانه و وه چشتیل نەنگ هاوەرێان شانازی کەن و فکریلێان ها بان چشتیلێگ که هن زەوین. وەلێ نیشتمان ئیمه ئاسمانه و وه تاسەێ تەمام چەوەڕێم که نجات دەر، یانێ خوداوەند عیسا مەسیح، له ئەورە ئاشکرا بود. ئەیو وه هێزێ که تویەناێ ئەوه دەێەپێ تا گشت چشتێگ وه فەرمان خوەێ دەر بارێد، جەسەێ سوکمان که له بین چود گویڕنیدەو تا وه شێوەێ جەسەێ پڕ جەڵاڵ ئەیو دەر باێ. جا، ئێ برایل عەزیزم که تاسەێ دیندان دێرم، ئێ ئیوه که خوەشی و تاج سەر منین، ئێ عەزیزەیلم، وەئیجوره وەناو خوداوەند بەردەوام بوین. لاڵکیەمه ئفودیه و له سینتیخی لاڵکیەم که وەناو خوداوەند یەێ فکر بون. ئەرێ، له تنیش ئێ هاوکار ڕاسەکانی، له لێد توام که ئی دوگله ژنه مەیەت بێید، چوینکه وەگەرد ئەکلیمنتوس و ئەو باقی هاوکارەگانم که ناوێان وەناو دەفتەر زنەیی نویسریاس، شان وه شان مه ئەڕا کار ئینجیل زامەت کیشانه. هەمویشه وەناو خوداوەند خوەشاڵ بوین؛ وه دوارەیش ئویشم: خوەشاڵ بوین. بیلن تا خوەشڕوییدان ئەڕا گشتیەکی ئاشکرا بود. هاتن خوداوەند نزیکه. ئەڕا هویچ چشتێگ نگران نوین، بەڵکەم وەناو هەر چشتێگ وەگەرد دوعا و لاڵکیان، وەگەرد شوکرکردن، هەر چی خوەدان تواین وه خودا بویشن. ئاشتی و سڵامەتی خودا که فره بانتر له گشت فامەیله، دڵیل و فکریلدان وەناو مەسیح عیسا پارێزنێد. ئاخرسەر، ئێ برایل، هەر چشتێ که ڕاسه، هەر چشتێ که حرمەت دێرێ، هەر چشتێ که درسه، هەر چشتێ که پاکه، هەر چشتێ که بود دوسی بیاشتوین و هەر چشتێ که تاریفیه. ئەگەر چشتێ هەس که فره خاسه و ئەگەر چشتێ هەس که تیەرزێ ستایشێ بکێ، وه ئی چشتیله فکر بکێن. هەر چشتێ که له مه یاێ گردینه و قەبوڵ کردینه و هەر چشتێ که له مه شنەفتینه و له لێم دینه، ئی چشتیله وه جێ بارین، که خوداێ ئاشتی و سڵامەتی ها گەرددانەو. وەناو خوداوەند فره خوەشاڵم که ئێرنگه ئیوه دەس ئاخر ئەو نگرانیه که ئەڕا من دێرین وەناو خوەدان زنەوه کردینه. ئیوه وەڕاسی نگرانم بین، وەلێ دەرفەتێگ ئەڕا نیشان داین ئەوه نیاشتین. ئیه له سەر هەوەجی نیویشم، چوینکه یاێ گردمه که له هەر وەزوحالێگ باێه قانێ بوم. هەم زانم دەستەنگێ چەس، هەم زانم زنەیی کردن وەناو فراوانی چەس. وه هەر حاڵێگەو، رەمز راز زنەیی کردن وەناو تێرێ و ورسیایی و فراوانی و دەستەنگێ یاێ گردمه. هەر کارێگ تویەنم بکەم له ڕێ مەسیح که تویەنایی بەخشیده پێم. هەمباز، مەرەمەت کردین که وەناو زامەتم هاوبەش بوین. ئیوەیش، ئێ فیلیپییل، خوەدان خاس زانين که وه شرو کار ئینجیل، وەشون ئەوه که مەنتەقەی مەقدونیه هیشتمه جێ، هویچ کلیساێگ له باوەت داین و گردن وەگەردمەو هاوبەش نوی، تەنیا بێجگه ئیوه. تەنانەت زەمانێگ که وەناو شار تسالونیکی بیم، ئەڕا پەرچەو کردن هەوەجیێلم، مەێەت ئەڕام کل کردین و وەدواره کل کردین. نه ئیەک وەشون گردن خەڵاتی بوم، بەڵکەم هامه شون بەرێگەو که وه حساودان فرەوه بود. من گشت ئەو پویله تاویل گردمه و تەنانەت فرەتر له هەوەجی خوەم دێرم. ئیسه که خەڵاتیلی که ئیوه هناردین له ئەپافرودیتوس تاویل گردمه، له گشت چشتێگ فره فره دێرم. خەڵاتیەگەدان هویرات خوەشبو و قوروانی قەبوڵ کریاێگه که خودا خوەشنود کەێد. خوداێ مه، گشت هەوەجیێل ئیوه وه پێ دەوڵەمەنی پڕ جەڵاڵ خوەێ وەناو مەسیح عیسا پەرچەو کەێد. وه خودامان، باوگ ئاسمانیمان تا ئەبەد و تا ئەبەد جەڵاڵ بود. ئامین. وه گشت موقەدەسیل وەناو مەسیح عیسا سڵام برەسنن. برایلێ که هانه گەردمەو، وه ئیوه سڵام رەسنن. گشت ئیمانداریل وه مەسیح که هانه ئێرا وه ئیوه سڵام رەسنن، وه تایبەتی ئەوانه که ئاڵ ماڵ ئمپراتورن. فیز خوداوەند عیسا مەسیح وەگەرد روح ئیوه بود. له پولوس که وه خاست خودا، ڕەسول مەسیح عیساس و له براگەمان، تیموتاوس، وه موقەدەسیل و برایل وەفادار وەناو مەسیح که هانه ناو شار کولوسی: فیز و ئاشتی و سڵامەتی له لاێ خودا، باوگ ئیمه، وه ملدانەو بود. ئیمه هەمویشه له وەخت دوعا ئەڕا ئیوه، خودا، باوگ خوداوەندمان عیسا مەسیح شوکر کیم، چوینکه تاریف ئیماندان وه مەسیح عیسا و مابەتێگ که وه گشت ئیمانداریل وه مەسیح دێرین، شنەفتیم. ئیانه له ئمیدێگ سەرچاوه گری که وەناو ئاسمان ئەڕا ئیوه نریاس. وەرجه ئیه له باوەت ئی ئمیده وەناو کەڵام ڕاسی یانێ ئینجیل شنەفتینه، هەر ئەو ئینجیله که ڕەسیەسه پێدان هەر ئەوجورە که وه ڕاسی له سەرئانسەر دنیا بەر دێ و گەوراوه بود، هەر ئەوجورە که وەناو ئیوەیش، له ڕوژیگ که شنەفتینێ و فیز خودا وه ڕاسی فامین، کار کەی. هەر ئەوجورە که ئەوه له هاوخزمەت عەزیزمان، ئەپافراس یاێ گردین. ئەوه له لاێ ئیوه خزمەتکار وەفادار مەسیحه و ئیمه له مابەتدان که ها ناو روح خودا ئاگادار کردێه. وه ئی بونه، له ڕوژیگ که ئیه شنەفتیم، له دوعا کردن ئەڕادان نەوسایمەسەو، بەڵکەم له خودا توایم که ئیوه له ناسین خاست ئەیو وەناو هەر زانیاری و فام روحانی، پڕەو بوین تا ڕێ رەوشتدان شایسەێ خوداوەند بود و ئەیو وه تەمامی خوەشنودەو بکێن: یانێ له هەر کار خاسێگ بەر بارین و وەناو ناسین خودا، گەوراوه بوین. وه گشت هێزێ که له تویەنایی پڕ جەڵاڵ ئەیو سەرچاوه گری وه هێزەو بوین تا وه خوەشی، بەردەوامی و سەور تەمام بیاشتوین و باوگ ئاسمانی شوکر بکێن که ئیوه شایسەێ بەشدار بوین وەناو میراتیێگ کردێه، که ئیمانداریل وه مەسیح وەناو نویر دێرن. ئەیو له حوکمرانی تیەریکی ڕزگارمان کردێه و بردیەسەمانه ناو پادشایی کوره عەزیزەگەێ خوەێ، که وەناو ئەیو، ڕزگاری یانێ بەخشاین گونایل دێریم. ئەیو وێنەێ خوداێ نادیاریه، یەکم زگ، نواتر و بانتر له گشت درسکریایل خوداس، چوینکه گشت چشتێگ وه وەسلەێ ئەیو وه دی هاتێه: هەر چی که ها ناو ئاسمان و هەر چی که ها بان زەوی، هەر چی دیاره و هەر چی نادیاره، چ تەختیل چ حوکمرانیێل چ سەروکیل چ دەسڵاتداریل، گشت چشتێگ له ڕێ ئەیو و ئەڕا ئەیو هاته دی. ئەیو وەرجه گشت چشتێگه و گشت چشتێگ وەناو ئەیو وه لاێ یەکترەکی گیر درێید. ئەیو ئەڕا جەسه، یانێ کلیسا، سەره. ئەیو سەرەتا و یەکم زگ لەناو مردگیله، تا وه هەر چشتێگ ئەیو سەر بود. چوینکه گشت پڕی خودا خوەشنود بی که وەناو ئەیو نیشتەجێ بود و له ڕێ ئەیو گشت چشتێگ چ وه بان زەوی و چ وەناو ئاسمان، وەگەرد خوەێ دوسی بێید، له ڕێ ئاشتی و سڵامەتێگ که وەگەرد ڕشیان خوین ئەیو وه بان سەلیب، وەدی هاورد. ئیوەیش زەمانێگ وەگەرد خودایا بێگانه و وەناو فکریل خوەدان دشمەن ئەیو بین و کاریل شەڕئاشویی کردیاین. وەلێ ئێرنگه مەسیح ئیوه وەناو جەسەێ بەشەری خوەێ وەگەرد مردنێ ئاشتی داس، تا ئیوه موقەدەس و بی نەخس و دویر له هەر سەرزەنشتێگ بارێده ئەڕا لاێ خودا، هەڵبەت ئەگەر وەڕاسی وەناو ئیمان قورس بوین و بەردەوام بمینێن و له ئمید ئینجیل جم نەخوەین، هەر ئەو ئینجیلێگ که شنەفتین و وه گشت درسکریایل ژێر ئاسمان جار دریاس و مه، پولوس، بیمەسه خزمەتکاری. ئێرنگه له رەنجیلێ که وەبونەێ ئیوه کیشام خوەشاڵم و هەر کەم کەسری بەردیلی که مەسیح وەبونەێ جەسەێ یانێ کلیسا کیشاس، وەناو جەسەێ خوەم کامڵەو کەم. مه وه پێ خزمەت هێوەتکەرێگ که خودا ئەڕا خێریەت ئیوه وەپێم سپارد، بیمه خزمەتکار کلیسا، تا کەڵام خودا وه کەماڵ وه ئیوه بناسنم، یانێ ئەو رازه که له دریژایی دەورانیل و نەتەوەیل شاریایەو، وەلێ ئێرنگه وه موقەدەسیل ئەیو ئاشکرا بیه. خودا ئیجوره تواس که وه ئەوانه ئاشکرا بکێد که ئی رازه چ جەڵاڵ گەوراێگ وەناو ناجویلەکەیل دێرێد، ئەو رازه که مەسیح ها ناو ئیوه، که ئمید جەڵاڵه. ئیمه مەسیح بانگەوازی کيمن و وه هەر کەسێگ هەڕەشه دیم و وه کەماڵ زانیاری گشتیەکی تالیم دیم، تا گشتیەکیگ بازڵه وەناو مەسیح باریمنه ئەڕا لاێ خودا. وه ئی باوەتەسه که مه زامەت کیشم و وەگەرد گشت هێز ئەیو که وه قەوەت وەناو مه کار کەید، تەقالا کەم. جا توام بزانین که وه بونەێ ئیوه و کەسیلێ که هانه ناو شار لائودیکیه و ئەڕا گشت ئەوانه که ڕوی مه نێنه، چەنێ سەخت تەقالا کەم، تا ئەوانه دڵگەرم بون و وەناو مابەت وه یەکەو بون و له گشت دەوڵەمەنی ئەو دڵنیایی کامڵه نسیو بوەن، هەر ئەو دڵنیاییه که له فام سەرچاوه گری و له ئی ڕێه وه راز خودا یانێ مەسیح پێ بوەن، هەر ئەو مەسیحه که گشت خەزانەیل زانیاری و ماریفەت وەناو ئەیو شاریاسەو. ئیه ئویشم تا هویچکەسێگ ئیوه وەگەرد باسیلێگ که بود باوەڕێ بکێ، گولدان نێید. چوینکه هەرچەن وەناو جەسه لەلادان نیم، وەلێ وەناو روح هامه گەرددانەو له دین ڕێک وپێکی و ئیمان بەردەوامدان وه مەسیح، خوەشاڵم. جا هەر ئەوجورە که خوداوەند مەسیح عیسا قەبوڵ کردین، با وەناو ئەیو گام هەڵبگریم: وەناو ئەیو ریشه بکوتن و بنریەنە سەرپاوه و هەر ئەوجورە که تالیم گردین، وەناو ئیمان بەردەوام بون و نیقەڵتوز شوکر کردن بون. ئاگادار بوین کەسێگ ئیوه وەگەرد فەلسەفه و فریو پویچ گیرودەدان نەکەید، که وه پێ نەریت ئایەمیل و بیروڕایل سەرەتایی ئی جهانەسه، نه وه پێ مەسیح. چوینکه گشت پڕی خودا بوین، وه شێوەێ جەسەێ وەناو مەسیح نیشتەجێه، جا ئیوه وەناو مەسیح، که سەر گشت سەروکیل و دەسڵاتیله، کامڵەو بوینه. وەناو مەسیح خەتەنەیش کریاین، خەتەنەێگ که وه دەس نەکریاس. ئی خەتەنه وەگەرد له وەر دەر هاوردن شەخسیەت جەسەیه، وەگەرد خەتەنەێگه که مەسیح کردێه. وەناو خوسڵ تەعمید، وەگەرد مەسیح نریاینەسه قەور و وەگەردیەو زنییشەو بینه، له ڕێ ئیمان وه کار هێزدار خوداێگ که مەسیح له مردگیل زنیەو کرد. ئیوه که وەناو خەتایلدان و خەتەنه نوین جەسەدان مردوین، خودا ئیوه وەگەرد مەسیح زنیەو کرد. ئەیو گشت خەتایلمان بەخشا. جا ئەو سەنەد قەردیگ که وەگەرد یاسایلێ وه زد ئیمه نویسریاوی و وه نوای ئیمه وساویه پاوه، پاکەو کرد و له بان سەلیب بزمار کوتی کرد و له بین بردێ. مەسیح وه بان سەلیب چەکیل سەروکیل و دەسڵاتداریل له لێان سەند و وه سەریانەو زاڵ بی و وه نوای چەو گشت یەکیگ حەیا و حرمەتیان برد. جا مێیلن کەسێگ له باوەت ئەو چشته که خوەین و نوشین، یا له باوەت وەجێ هاوردن جەشنیل و مانگ تازه و ڕوژ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله، ماکومدان بکێد. ئیانه تەنیا ساێەڕکی چشتیلێگن که باێه باێ، وەلێ ڕەسەنەگەێان هن مەسیحه. مێیلن کەسێگ که پامل سوکەو کردن جەسه و پەرەسین فریشتەیله، ڕەددان بکەید. ئیجور کەسێگ سەر خوەێ گەرم چشتیلی کەید که وەناو رویایلی دیه و فکر دنیایی ئەوه وه هویچ پەتی، قوزی کردێه. ئەوه پێوەنەگەێ وەگەرد سەر له دەس داس؛ سەری که گشت جەسه له ئەوه خواردەمەنی گری و درێیده قێ یەکەو، له ڕێ مەفسەلیل و بەنەیلی. وه ئیجوره جەسه وەگەرد گەورا بوینی که له خودا سەرچاوه گری، گەورا بود. ئەگەر وەگەرد مەسیح له باوەت بیروڕایل سەرەتایی ئی جهانه مردینه، ئەڕا هەر جور کەسیلێ که چماێ هێمراێ هن ئی دنیان، گوش له دەستوریلێگ تەکنین، دەستوریلێگ که ئویشێ: «دەسه قێ مەێه! دەمه قێ مەێه، دەسه بانی مەنه!»؟ ئیانه گشتێ له باوەت ئەو چشتیلیەسه که وه وەسلەێ وه کار بردن، له بین چن و له بان حوکمیل و تالیمیل بەشەری نریانەسه پاوه. وه ڕاسی وەختێ باس ئی شەریعەت دەسەڵوەسه و سوکەو کردن جەسه و سەختی داین وه جەسه کریەد؛ شێوەێ زانیاری وه خوەێ گرید، وەلێ ئی دەستوریله له ئیه که بتوان نوای هەوا و هەوەسیل جەسه بگرن، کارێگ له دەسێان نیەتێی. جا ئەگەر وەگەرد مەسیح زنیەو بینه، وەشون ئەو چشتیله بون که هانه بان، ئەوره که مەسیح هەس و وه دەس ڕاس خودا نيشتیه. وه ئەو چشتیله که هانه بان فکر بکێن، نه وه ئەو چشتیله که هانه بان زەوی. چوینکه ئیوه مردینه و زنەییدان وەگەرد مەسیح وەناو خودا شاریاسەو. وەختێ مەسیح که زنەیی ئیوەس، ئاشکرا بود، ئەو وەخته ئیوەیش وەگەرد ئەیو وەناو جەڵاڵ ئاشکرا بین. جا، هەر چی وەناودان هن زەویه، بکوشنێ، یانێ خیزی، ناپاکی، هەواوهەوەس، خاستەیل گەن و تەما که هەر ئەو بتپەرسیەسه. وه سەوەو هەر ئیانەسه که خەزەو خودا وه سەر مناڵیل ملچەفتەوکەر ڕشێید. ئیوەیش یەێ وەختێگ وەناو ئیانه گام هەڵگردیاین، وەختێ که وەناوێان زنەیی کردیاین. وەلێ ئێرنگه باێه گشت ئیانه له خوەدان دویرەو بکێن، یانێ توڕەیی، خەزەو، دڵپێسی، بخت کردن و قسیەيل گەن له دەم خوەدان. وه یەکترەکی درو نویشن، چوینکه ئەو ئایەم کویەنه و وەگەرد کارەگانێ له وەر دەر هاوردینه و ئایەم تازه کردینەسه وەردان، که وەناو ماریفەت ڕاسەکانی دێرێ تازەوه بود تا وێنەێ درسکەرگەێ خوەێ دەر باێد. وەناو ئی ئایەم تازه نه یونانی نه جویلەکە نه خەتەنه کریاێ نه خەتەنه نەکریای نه بەربەر نه سەکایی نه خوڵام نه ڕزگار دیتر مانا نێرید، بەڵکەم مەسیح گشت چشتێگەو ها ناو گشتیەکیگ. جا هەر جور هەڵوژاریەگان خودا که موقەدەس و عەزیزگرامین، دڵنگ دڵرەخمی، مێرەبانی، بێ فیسی، نەرمی و سەور بکەنه وەردان. یەکترەکی تاموڵ بکێن و ئەگەر تیەڵێگ له یەکترەکی ها ناو دڵدان، یەکترەکی بوەخشین. هەر ئەوجورە که خوداوەند بەخشیاسەدان، ئیوەیش باێه بوەخشین. وه بان گشت ئیانه مابەتیش بکەنه وەردان که گشت چشتێگ وه یەکەو بوین کامڵ دەێده قێ یەکەو. با ئاشتی و سڵامەتی مەسیح وەناو دڵدان حوکمفەرما بود، که وه ڕاسی وەناو یەێ جەسه ئەڕا ئی ئاشتی و سڵامەتیه دەنگ کریاینه. شوکر خودا بکێن. با کەڵام مەسیح وه دەوڵەمەنی وه ناودان نیشتەجێ بود؛ وەگەرد کەماڵ زانیاری یەکترەکی تالیم و ئاموژیاری بێین؛ وەگەرد شوکرکردنێگ که له ناخ دڵەو ئەڕا خودا دێرین، مەزموریل و سرودیل و بەیتیل روحانی، بچڕێن. جا هەر چی کین، چ وه وتار و چ وه کردەوه، گشت چشتێ وه ناو خوداوەند عیسا وەجێ بارن و له ڕێ ئەیو خوداێ باوگ شوکر بکێن. ئێ ژنيل، له شوییل خوەدان گوش بتەکنن، ئەوجورە که وەناو خوداوەند شایسەس. ئێ شوییل، ژنيل خوەدان مابەت بکێن و وەگەردێانەو تونەو نوین. ئێ مناڵیل، وەناو هەر چشتێ گوش له داڵگ و باوگ خوەدان بتەکنین، چوینکه ئیه خوداوەند خوەشنودەو کەید. ئێ باوگیل، مناڵیل خوەدان توڕەوه نەکێن، نەخواێ دڵسەرد بون. ئێ خوڵامیل، ئەرواویل زەویدان وەناو هەر چشتێ گوش بتەکنین، نه تەنیا ئەو وەخته که هاینه وەر چەویانەو، جور کەسیلێ که هانه شون خوەشنود کردن مەردمەو، بەڵکەم وه دڵپاکی و ترس خوداوەند گوشە لێان بتەکنین. هەر کارێگ کین له گیان و دڵ بکێن جوری که چماێ ئەڕا خوداوەند کین، نه ئەڕا ئایەم، چوینکه زانين که له خوداوەند ئەڕا دەسخوەشانەدان، میراتی گرین. ئیوه خوداوەند مەسیح خزمەت کین. چوینکه هەر کەس خراوی بکێد، سزاێ کار خراوی که کردێه، دوینید و دوچەوەکی وەناو کار نیه. ئێ ئەرواویل، ڕێ رەوشتدان وەگەرد خوڵامیلدان وه دادپەروەری و ئنساف بود، چوینکه زانين ئیوەیش ئەرواوێگ وەناو ئاسمان دێرین. وەناو دوعا کردن پا بینه گەز و بچنه نوا و وەناو دوعا وه شوکرکردن، هوشیار بون. هەر وه ئی وەخته ئەڕا ئیمەیش دوعا بکێن، تا خودا دەرێگ ئەڕا کەڵام وه ڕوی ئیمه واز بکێد تا بتویەنیمن راز مەسیح جار بێیم، رازێگ که وەبونەێ ئەوه هامه ناو زندان. دوعا بکێن که بتویەنم هەر ئەو جوره که باێه، ئەوه وه ڕوشنی بویشم. وەگەرد مەردم دەیشت کلیسا ڕێ رەوشتدان وه زانیاری بود و خاسترین سود له وەخت بوەن. قسیەيل ئیوه هەمویشه پڕ له فیز بود و نمەکین، تا بزانین وه هەر کەسێگ چوی باێه جواو بێین. تیخیکوس وه تەمامی ئیوه له حاڵ حەواڵ مه ئاگادار کەید. ئەوه براێ عەزیز و خزمەتکارێگ وەفادار و هاوکار مه وەناو خوداوەنده. ئەوه هەر وه ئی ئامانجه کل کردمەسه ئەڕا لادان تا له حاڵ حەواڵ ئیمه ئاگادار بوین و تا دڵدان هان بێی. ئەوه وەگەرد ئونسیموس، براێ وەفادار و عەزیزمان که یەکی له خوەدانەو، تێدە ئەڕا لادان. ئەوانه له هەر چی که له ئێرا هەڵکەفتیه ئاگاداردان کەن. ئاریستارخوس که وەگەردمەو ها زندان، هەر ئیجوره مەرقوس، ئاموزاگەێ بەرنابا، سڵامدان رەسنن. وەرجه ئیه له باوەت مەرقوس وەپێدان سفارش کردمه که ئەگەر باێده ئەڕا لادان، وه گەرمی قەبوڵێ بکێن. عیسایش که یوستوس خوەنرێی، سڵامدان رەسنێد. وەناو هاوکارەگانم له کار پادشاێ خودا، تەنیا ئی چەن نەفەرنه که خەتەنه کریانه یانێ جویلەکەن و ئیانه بینەسه مایەێ دڵنەواییم. ئەپافراس که یەکی له خوەدانەو و خزمەتکار مەسیح عیساس، سڵامدان رەسنێد. ئەوه هەمویشه وەناو دوعایلی ئەڕادان تەقالا کەی تا ئیوه جور ئایەمیلێ که بازڵەن و وه تەمامی خاترجەمن، بەردەوام بمینێن و خاست خودا وه تەمامی وەجێ بارین. چوینکه مه شاێەتم که ئەوه ئەڕا ئیوه و ئەوانه که هانه شاریل لائودیکیه و هیراپولیس، چەنێ فره زامەت کیشاس. لوقا دگتر عەزیز و هەر ئیجوره دیماس سڵامدان رەسنن. وه برایلێ که هانه لائودیکیه و هەر ئیجوره وه نیمفا و کلیساێگ که ها ماڵ ئی خویشگه، سڵام من برەسنن. جا وەشون ئەوه که ئی نامه وەناودان خوەنریاد، کارێ بکەن تا وەناو کلیساێ لائودیکیەیش بخوەنرێید؛ هوشدان بود ئیوەیش نامەێگ که وه کلیساێ لائودیکیه نویسامه، بخوەنن. وه ئارخیپوس بویشن: «هوشد بود تا خزمەتی که وەناو خوداوەند پەێا کردیده وه کەماڵ برەسنێ.» مه، پولوس، ئی سڵامه وه دەس خوەم نویسم. زنجیریل مه وەناو ئی زندانه بارینه هویردان. فیز خودا وەگەرددانەو بود. له پولوس و سیلاس و تیموتاوس، وه کلیساێ شار تسالونیکی که هانه ناو خوداێ باوگ و خوداوەند عیسا مەسیح: فیز و ئاشتی و سڵامەتی وه ملدانەو بود. ئیمه هەمویشه وه خاتر گشتدان شوکر خودا کیم و یەێ‌سەر له دوعایلمان ناودان تیەرێم، و له لاێ خودا، باوگ ئاسمانیمان، کار ئیوه که له ئیمانه و مەینەت ئیوه که له مابەته و بەردەوامیدان که له ئمید وه خوداوەندمان عیسا مەسیحه، تیەرێمنه هویر. چوینکه ئێ برایل زانیمن که خودا دوسدان دێرێ و هەڵدانوژاردیه. ئەڕا ئیه که ئینجیلێگ که ئیمه جار دایمنه نه تەنیا وەگەرد کەلیمەیل، بەڵکەم وەناو هێز و وەناو روح‌القودوس و وەگەرد دڵنیایی کامڵ وه پێدان رەسێ، ئیوه زانين که وه خاتر ئیوه رێ رەوشتمان وه‌ناودان چوی بی. ئیوه له ئیمه و له خوداوەند نمونه گردین، چوینکه له ناو بەرد فره، کەڵام خودا وه خوەشی که له روح‌القودوسه قەبوڵ کردین. وەئیجوره ئیوه بینه نمونه ئەڕا گشت ئیمانداریل ناوچەێل مەقدونیه و ئەخائیه، چوینکه کەڵام خوداوەند له لاێ ئیوه نه تەنیا له مەقدونیه و ئەخائیه دەنگ داسەو، بەڵکەم ئیمان ئیوه وه خودا له گشت کوره کەفتیەسه سەر زوانیل، ئەوجورە که دیتر هەوەجی نێری ئیمه چشتێگ بویشیم. چوینکه ئەوانه خوێان تاریف کەن که چوی ئیوه وه ڕوی خوەش له بین خوەدان قەبوڵمان کردین و له ئیەک چوی له بتیل دەس کیشاین و وەر و خودا هەڵوگەردیاین تا خوداێ زنی و ڕاسەکانی خزمەت بکێن و تا چەوەڕێ هاتن کوڕ خودا له ئاسمان بوین، هەر ئەوه که خودا له مردگیل زنیەو کرد، یانێ عیسا، که ئیمه له خەزەوێگ که ها له وەرەڕوی ڕزگاری بەخشێد. ئێ برایل، چوینکه خوەدان زانين که هاتن ئیمه له لاێ ئیوه وه هویچ پەتی نوی، بەڵکەم ئەو جوره که زانين، هەر چەن وەرجەوە له شار فیلیپی عەزاو دیمن و وه خراوی ڕێ رەوشت وەگەردمانا کریاد، وەلێ وەناو خوداێ خوەمان، ئازای دایمنه خەرج تا وەناوڕاس ئی هەمگه ناکوکیه ئینجیل خودا وەپێدان جار بێیم. چوینکه ئەگەر هاندان دیم، له ڕوی هەڵه یا خاستەیل ناپاک نیه و نیەتوایم فریودان بێیم، بەڵکەم جور کەسیلێگ قسیه کیم که خودا وه ملێانەو مور قەبوڵێ کوتاس و ئینجیل سپاریاسه پێان. ئیمه وەشون خوەشنود کردن مەردم نیمن، بەڵکەم خوەشنودی خوداێگ توایم که دڵمان دەێده تەفرەنج. چوینکه ئیوه خاس زانين و خودا شاێەته که ئیمه هەراێهەر زوانبازی نەکردیمنه و نقاویگ نەنایمنەسه بان دەمچەومان تا تەما بپوشنێ. هەر ئیجوره وه شون ئیه نویمنه که ئیوه یا کەسیلێگ تر جەڵاڵمان بێەن. هەر چەن له جیگەێ ڕەسولەیل مەسیح حەق وه ملدانەو داشتیم که ئیه وه لێدان بتوایم، وەلێ هەر جور داڵگێگ که هێوەت مناڵیلی کەی، وەگەرددانەو وه نەرمی رێ رەوشت کردیمنه. ئەوقره خوەشمانه لێدان هات که گورجەو بیمن نه تەنیا ئینجیل خودا وەپێدان برەسنیم، بەڵکەم گیانمانیش له ڕێ ئیوه بێیم، وەبونەێ ئیه که ئیوه ئەڕامان فره عەزیزەو بوین. چوینکه ئێ برایل، مێنەت و سەختیمان ها هویردان، که شەو و ڕوژ کار کردیایم تا وەختێگ ئینجیل خودا وەپێدان جار دايمن، سەربار هویچ کامدان نویمن. ئیوه شاێەتین و خودایش خوەێ شاێەته که رێ رەوشتمان وەگەرد ئیوه ئیمانداریل چەنێ موقەدەس و سالحان و بی نەخس بی. ئەڕا ئیه که زانين که چوی، هەر جور ڕێ رەوشت باوگێگ وەگەرد مناڵیلێ، ئیمەیش هەر کام له لێدان هان دایمن و دڵنەوایی کردیمن و سپاردیمنه پێدان تا ڕێ رەوشتدان ئەوجورە بود که شایسەێ خوداس، خوداێگ که ئیوه وه پادشایی و جەڵاڵ خوەێ دەنگ کەێد. هەر ئیجوره ئیمه یەێ‌سەر وه ئی بونه سپاس خودا کەیمن که ئیوه له وەخت قەبوڵ کردن کەڵام خودا، که له ئیمه شنەفتین، ئەوه نه جور قسیەيل ئنسان، بەڵکەم جور کەڵام خودا قەبوڵ کردین، که وه ڕاسی هەر ئیجورەسه؛ هەر ئەو کەڵامه که وەناودان که ئیمان دێرین، کار کەێد. چوینکه ئێ برایل، ئیوه له کلیسایل خودا له ناوچەێ یەهودیه که وەناو مەسیح عیسان، نمونه گردین: چوینکه ئیوه له هاووڵاتییل خوەدان، هەر ئەو عەزاویله دین که ئەوانه له جویلەکەیل دین، هەر له ئەو جویلەکەیلی که هەم خوداوەند عیسا و هەم پەێخەمەریل کوشتن و ئیمەیش دەرکردن. ئەوانه خودا خوەشنودەو نیەکەن و وەگەرد گشت ئایەمیل دشمەنی کەن و نێیلن ئیمه وەگەرد ناجویلەکەیل قسیه بکێم تا نجات پەێا بکەن. وەئیجوره هەمویشه پەێمانەی گونایلێان نیقەڵتوزەو کەن. وەلێ خەزەو خودا دەس ئاخر وه ملێانەو ڕشیاس. وەلێ ئێ برایل، چوینکه ماوەێ کەمێگ له ئیوه دویرەو کەفتیم، هەڵبەت وه جەسه نه وه دڵ، وه ئەزرەت و تاسەێ فرەترێگ تەقالا کیم تا ئیوه ڕوی وه ڕوی بوینیم. ئەڕا ئیه که تواسیایم بایمنه ئەڕا لادان - خود خوەم، پولوس، چەن جار تەقالا کردم - وەلێ شەیتان نوامان گرد. چوینکه چەس ئمید یا خوەشی یا تاج شانازی ئیمه له نوای خوداوەندمان عیسا له وەخت هاتنێ؟ مەر ئیوه نیين؟ چوینکه ئیوەین جەڵاڵ و خوەشی ئیمه. جا وەختێ دیتر نەتویەنسیم تاموڵ بکێم، رازی بیمن که له شار ئاتن تەنیا بیلنەمان. جا تیموتاوس که براێ ئیمه و هاوکار خودا له کار ئینجیل مەسیحه، کل کردیمنه ئەڕا لادان تا ئیوه له ئیماندان بەردەوام بکێد و هاندان بێید، تا هویچکەسێگ وه بونەێ ئی بەردیله نەکەفیه ڕکه، چوینکه ئیوه خوەدان خاس زانين که ئیمه ئەڕا ئیه دیاری کریایمنه. چوینکه وەختێگ که وەگەرد ئیوه بیمن، هەر ئیجوره وەرجەوە وەپێدان وەتیایم که ئیمه باێه عەزاو و بەرد بوینیمن، هەر ئەوجورە که ئاگادارین، ئیجورەیشه بیه. وه ئی بونه، وەختێ دیتر تویەنا نیاشتم، تیموتاوس کل کردم تا له ئیماندان ئاگادارەو بوم، چوینکه ڕخم چیاد که ئەو خەڵەتنه یانێ ئبلیس وه لەونێ ئیوه بخەڵەتنی و زامەت ئیمه له کیس بچود. وەلێ ئێرنگه تیموتاوس لەلادان هاتیەسەو ئەڕا لامان و مزگانی ئیمان و مابەت ئیوه ئەڕامان هاوردێه. ئەوه خەوەر داسه پێمان که ئیوه هەمویشه له ئیمه وه مێرەبانی یاێ کین و هەر ئەوجورە که ئیمه تاسەێ دیندان دێریم، ئیوەیش تاسەێ دین ئیمه دێرین. وه ئی بونه، ئێ برایل، ئیمه وەناو گشت پەشێویل و بەردیلمان، وەبونەێ ئیماندان له باوەت ئیوه دڵگەرمەو بیمنه. چوینکه ئێرنگه ئەگەر ئیوه وەناو خوداوەند بەردەوام بمینێن ئەو وەختەسه که ئیمه زنەیی کەیمن. ئەڕا ئیه که ئێ چوی تویەنیمن وەبونەێ ئیوه سپاس خودا بکێم، وەبونەێ ئی هەمگه خوەشیه که له لاێ خودامان ئەڕادان دێریم؟ ئیمه شەو و ڕوژ وه دڵ و گیان دوعا کيمن که ڕوی وه ڕوی بوینیمنەدان و هەر کەم کوتی ئیماندان پەرچەو بکێم. با ئێرنگه خودامان یانێ باوگ ئاسمانیمان خوەێ و خوداوەندمان عیسا، ڕێ ئیمه وەر و لادان هامار بکێد و هەر ئەوجورە که مابەت ئیمه وه ئیوه فرەوه بود، خوداوەند مابەتدان وه یەکترەکی و وه گشت مەردم فرەوه بکێ و فراوانیەو بکێد. تا دڵدان قورسەو بکێ تا ئەو وەخته که خوداوەندمان عیسا وەگەرد گشت موقەدەسیل خوەێ تێد، وه لاێ خودامان یانێ باوگ ئاسمانیمان، بی نەخس و موقەدەس بوین. جا دەس ئاخر، ئێ برایل، ئیوه لەلێمان یاێ گردین که ڕێ رەوشتدان باێه چوی بود تا خودا خوەشنود بکێن، هەر ئەوجورە که ئیجوریشه کین. ئیسه وەناو خوداوەند عیسا لەلێدان توایمن و لاڵکێیمنه پێدان که له ئی باوەتەو هەر چی فرەتر تەقالا بکێن. چوینکه ئاگادارین که له ڕێ خوداوەند عیسا، چ حوکمیلێگ دایمنه پێدان. چوینکه خاست خودا ئیەسه که موقەدەس بوین: خوەدان له خیزی دویرەو بکەن. هەر کامدان باێه بزانێ که چوی وەناو موقەدەس بوین و حرمەت، جەسەێ بگرێه ژێر فەرمان خوەێ. نەبایه هەر جور ناجویلەکەیلێگ که خودا نیەناسن، دەسخوەشەێ هەواوهەوەس شاوەت بوین. هویچکەسێگ نەبایه له ئی باوەته وه حەق براگەێ خوەێ خەتا و دەس دریژی بکێ. چوینکه خوداوەند سزاێ گشت ئی کاريله دێ، ئەو جوره که وەرجه ئیه وەتیمنه پێدان و حساوی هەڕەشه له لێدان کردیم. چوینکه خودا ئیمه نه وه ناپاکی بەڵکەم وه قودوسیەت دەنگ کردێه. جا، هەر کەسێگ که ئی تالیمه ڕەد بکێ، نه ئنسان، بەڵکەم خوداێگ ڕەد کردێه که روح قودوس خوەێ دەێده ئیوه. ئێرنگه له باوەت مابەت براێانەدان هەوەجی نێرین تا کەسێگ چشتێ ئەڕادان بنویسێ، چوینکه خوەدان له خودا یاێ گردینه که یەکترەکی مابەت بکێن و وه ڕاسی که وه گشت برایل له سەرئانسەر مەنتەقەێ مەقدونیه مابەت کین. وەلێ ئێ برایل، لاڵکێیمنه پێدان که ئی کاره فرەتر و فرەتر وه جێ بارین. تاسەێ ئیه داشتوین که زنەیی ئارامێگ بیاشتوین و سەردان خەریک کار خوەدان بود و وه دەسيل خوەدان کار بکەن، هەر ئەوجورە که وه ئیوه حوکم کردیم، تا وه نوای مەردم دەیشت کلیسا ڕێ رەوشتدان وه درسی بود و هەوەجیدان وه کەسێگیش نەکەفێ. وەلێ ئێ برایل، نیەتوایم له حاڵ ئیمانداریلێگ که مردنه بی خەوەر بوین، نەخواێ جور ئەوباقی مەردم که ئمیدێگ نێرن، بنیشینه ئازیەتی. چوینکه ئەگەر ئیمان دێریم که عیسا مرد و وەدواره زنیەو بی، جا هەر وه ئیجوره، خودا ئەو ئیمانداریلێگ که مردنه، له ڕێ عیسا تیەرێدەو. ئیه وه وەسلەێ کەڵام خود خوداوەند جار دیمنه پێدان: ئیمه که زنیمن و تا هاتن خوداوەند باقی مینیم، نیەکەفیمنه نوای ئەو ئیمانداریلێگ که مردنه. چوینکه خوداوەند خوەێ وه فەرمانێگ که وه دەنگ بەرزه، وەگەرد دەنگ سەروک فریشتەیل و دەنگ شەیپور خودا، له ئاسمانەو تێدە خوار. ئەو وەخته یەکم جار ئیمانداریل وه مەسیح که مردنه، زنیەو بون. جا ئیمه که زنیمن و باقی مەنیمنه، وەگەرد ئەوانه وەرەو ناو هەوریل کیشیمنه بان تا وەناو هەواوه خوداوەند بوینیم، وەئیجوره هەمویشه هایمنه گەرد خوداوەندەو. جا وەئی قسیەيله، یەکترەکی هان بێەن. وەلێ له باوەت وەختیل و تاریخیل، ئێ برایل، هەوەجی نێری چشتێگ ئەڕادان بنویسم. چوینکه خوەدان خاس زانين که ڕوژ هاتنەوەێ خوداوەند عیسا هەر جور دزێگ که شەوەناو تێد، رەسێد. ئەو وەخته که مەردم ئویشن: «ئاشتی و سڵامەتی و ئەمنیە»، ئمجا له ناکاوه نابودی ڕشێیده ملێانەو، هەرئەوجوره که ژن ئێمڵه تویش ژان زایێن تێد؛ ئەوانه دەرچینێگ له لێ نێرن. وەلێ ئیوه ئێ برایل، له ناو تیەریکی نين تا ئەو ڕوژه، جور دز لەناکاوه گیردان بارێ. چوینکه ئیوه گشتدان مناڵیل نویر و مناڵیل ڕوژین؛ ئیمه هن شەو یا تیەریکی نیمن. جا بان تا جور ئەوباقی مەردم خەو نەکەفێه پێمانەو، بەڵکەم وه خەوەر و هوشیار بویمن. چوینکه ئەوانه که خەفن، شەوەناو خەفن و ئەوانه که سەرخوەش بون، شەوەناو سەرخوەش بون. وەلێ ئیمه چوینکه هن ڕوژيم، بان تا هوشیار بویمن و ئیمان و مابەت هەر جور زرەێگ که سینه پوشنێد بکێمنه وەرمان و ئمید نجات هەر جور کڵاوخود بنیمنه بان سەرمان. چوینکه خودا ئیمه نه ئەڕا خەزەو، بەڵکەم ئەڕا وه دەس هاوردن نجات له ڕێ خوداوەندمان عیسا مەسیح دیاری کردێه، که وەبونەێ ئیمه مرد، تا چ وەخەوەر بویمن و چ وەناو خەو، وەگەرد ئەیو زنەیی بکێم. جا یەکان هان بێەن و بەنا بکەن، ئەو جوره که ئێرنگەیش ئی کاره کین. ئێ برایل، له لێدان توایم ئەوانه که له ناودان زامەت کیشن و له لاێ خوداوەندەو ڕابەريل ئیوەن و ئاموژیاریدان کەن، حرمەتیان بگرن و وه مابەتەو ئەڕا کارێگ که کەن، خاس حرمەتیان بگرن. وەگەرد یەکترەکی له ئاشتی و سڵامەتی زنەیی بکەن. ئێ برایل، لاڵکێيمنه پێدانەو که لەمتیەیل ئاموژیاری بکەن؛ کەم جرئەتیل هان بێەن؛ وه بی هازیل مەیەت بێەن؛ وەگەرد گشتێان سەور بیاشتوین. هوشدان بود، کەسێگ خراوی وەگەرد خراوی جواو نید، بەڵکەم هەمویشه وەشون خاسێ کردن وه یەکترەکی و وه گشت مەردم بوین. هەمویشه دڵشاد بوین؛ یەێ‌سەر دوعا بکێن؛ له هەر وەز و حاڵێگ سپاس خودا بکەن، چوینکه ئیه ئەڕا ئیوه خاست خوداس وەناو مەسیح عیسا. ئاگر روح خودا مەکوشننەو؛ نەبوەتیل سوک وه حساو نارین. بەڵکەم گشت چشتێگ ئەزمون بکێن؛ قورس بلچکێینه ئەو چشته که خاسه. له هەر جور خراوی دویرەو بکەفن. با خوداێ ئاشتی و سڵامەتی، خوەێ ئیوه وه تەمامی تەقدیس بکێد و گشت روح و گیان و لەشدان وه ڕوژ هاتنەوەێ خوداوەندمان عیسا مەسیح، بی نەخس بپارێزیەد. ئەیو که ئیوه دەنگ کەی ئەمینە و بی خەڵاف ئی کاره کەی. ئێ برایل، ئەڕا ئیمه دوعا بکەن. وه ماچێ موقەدەس وه گشت برایل سڵام برەسنن. له لاێ خوداوەند، قەسەمدان دەم که ئی نامه ئەڕا گشت برایل بخوەنین. فیز خوداوەند ئیمه عیسا مەسیح وەگەرددانەو بود. له پولوس و سیلاس و تیموتاوس، وه کلیساێ شار تسالونیکی که هانه ناو خودا، باوگ ئیمه و خوداوەند عیسا مەسیح: فیز و ئاشتی و سڵامەتی له لاێ خودا، باوگ ئیمه و خوداوەند عیسا مەسیح وه ملدانەو بود. ئێ برایل، ئیمه باێه هەمویشه وەبونەێ ئیوه سپاس خودا بکێم و درسیشێ هەر ئیەسه، چوینکه ئیمان ئیوه فره فره گەوراوه بود و مابەت هەر کامدان وه یەکترەکی فرەوه بود. وه ئی بونه، ئیمه خوەمان وەناو کلیسایل خودا وەبونەێ بەردەوام بین و ئیماندان وەناو گشت عەزاویل و بەردیلی که تاموڵ کین، وەپێدان شانازی کيمن. ئیه نیشانەێ داوەری دادپەروەرانەێ خوداس تا ئیوه شایسەێ پادشایی خودا وه حساو باین که وەخاتریەو رەنجیش کیشین. چوینکه وه ڕاسی که خودا ئیه داداپەروەرانه دوینی که ئەوانه که ئیوه دەنه وەر بەرد، وه بەرد جواو بێید و تا ئیوه که بەرد کیشین و هەرئیجورەیشه وه ئیمه، ئارامی بێید. ئیه وەختێگ تێدە دی که خوداوەند عیسا وەگەرد فریشتەیل تویەناێ خوەێ وەگەرد ئاگر گڕانیگ له ئاسمانەو ئاشکرا بود. ئەیو خودا نەناسیل و نافەرمانیل وه ئینجیل خوداوەند ئیمه عیسا، سزا دێ. سزاێ ئیانه نابودی هەمویشەیه، دویر بین له لاێ خوداوەند و له جەڵاڵ هێز ئەیوه، وه ئەو ڕوژه که ئەیو تێد تا وەناو ئیمانداریل خوەێ جەڵاڵ پەێا بکێ و له ناو گشت ئەوانه که ئیمان هاوردنه، بوده سەوەو سەر سڕ هاتن. ئیه ئیوەیش گرێده وەر، ئەڕا ئیه که وه شاێەتی ئیمه ئیمان هاوردینه. وه ئی بونه، یەێ‌سەر ئەڕا ئیوه دوعا کيمن تا خودامان، ئیوه شایسەی دەنگ کردن خوەێ بکێ و وه هێز خوەێ هەر ئاوەختیێل خاس و هەر کارێگ که له ئیمان ئیوه سەرچاوه گرید، وه ئەنجام برەسنێد، تا ناو خوداوەند ئیمه عیسا، وەناودان جەڵاڵ پەێا بکێد و ئیوەیش وەناو ئەیو جەڵاڵ پەێا بکێن، وه پێ فیز خوداێ ئیمه و خوداوەند عیسا مەسیح. ئێ برایل، له باوەت هاتن خوداوەند ئیمه عیسا مەسیح و گردەو بوین ئیمه وه لاێ ئەیو، لاڵکێیمنه پێدان، زوی فکردان نەشیوێد یا پەشێو نوین، چ له ڕێ یەێ روح چ له ڕێ یەێ وتار یا نامەێگ که چماێ له لاێ ئیمەس، که ئویشێ ڕوژ هاتنەوێ خوداوەند عیسا رەسیه. مەیلن هویچکەسێگ وه هویچ ڕێیگ گولدان بێید. چوینکه تا یەکم جار ئەو ئاژاوە وه زد خودا نایده دی و ئەو پیا بی دینه که مناڵ نابودیه ئاشکرا نود، ئەو ڕوژه نیەرەسێد. ئەوه له نوای هەر چی که خودا خوەنریەد و پەرەسیەد، وسێد و خوەێ نێده بانتر، جوری که له ناو مابەد خودا دانیشێد و خوەێ وه خودا ناسنێد. ئێ وه هویردان نیه وەختێگ که هێمراێ وەگەرددانەو بیم ئیانه وه پێدان وەتم؟ ئیوه زانين که ئێرنگه چ چشتێگ نوای گری و سەوەو بود که ئەوه تەنیا له وەخت مناسو خوەێ ئاشکرا بود. چوینکه راز بی دینی هەر ئێرنگەیش کار کەید، وەلێ تەنیا تا وەختێگ که ئەوه که تا وه ئیسه نوای گری له بین بچود. ئەو وەخته ئەو بی دینه ئاشکرا بود، هەر ئەوه که خوداوەند عیسا وه هەناس دەم خوەێ ئەوه کوشێد و وەگەرد شکوی هاتن خوەێ، ئەوه له بین بید. هاتن ئەو بی دینه له ڕێ کار شەیتان، ها گەرد گشت هێز و نیشانەیل و موجزەیل دروەکانی، هەر ئیجوره ها گەرد گشت جور شەڕئاشویی، که ئەوانه که هانه ڕێ نابودی، گول دەێد. ئیانه وه ئەو خاتره له بین چن که نەتواسن ڕاسی دوس بیاشتون و ئیجوره نجات پەێا بکەن. جا خودا ئیانه تویش فریو گەوراێگ تیەرێد، تا درو باوەڕ بکەن، تا گشت کەسیلێگ که ڕاسی باوەڕ نەکردنه بەڵکەم له نادرسێ خوەشنودەو بین، ماکوم بون. وەلێ ئێ برایل که عەزیز خوداوەندین، ئیمه باێه هەمویشه وەخاتر ئیوه سپاس خودا بکێم، چوینکه خودا ئیوه جور نەوبەر هەڵوژارد تا وه وەسلەێ کار تەقدیسکە ‏ر روح خودا و ئیمان وه ڕاسی، نجات پەێا بکێن. ئەیو له ڕێ ئینجیلێگ که ئیمه جار دایم، دەنگدان کرد تا وه جەڵاڵ خوداوەند ئیمه عیسا مەسیح دەس پەێا بکێن. جا، ئێ برایل، بەردەوام بوین و قورس بلچکێینه نەریتیلێگ که چ وه قسیەیلمان و چ وه نامەمان له لێمان یاێ گردین. با خود خوداوەند ئیمه عیسا مەسیح و باوگ ئیمه خودا که ئیمه مابەت کرد و له ڕێ فیز دڵگەرمی ئەبەدی و ئمیدێگ خاس بەخشیه پێمان، ئیوه دڵگەرمی بوەخشێد و وەناو هەر کردەوه و وتارێگ خاس بەردەوام بکێد. دەس ئاخر، ئێ برایل، ئەڕا ئیمه دوعا بکێن تا کەڵام خوداوەند وه تنی بچوده نوا و عەزیز گرامیەو بود، هەر ئەوجورە که له ناو ئیوه ئیجوره بی تا له چنگ ئایەمیل شەڕئاشو خراو دەربچیم، چوینکه گشتیەکی خو ئیمان نێرن. وەلێ خوداوەند ئەمینە؛ ئەیو بەردەوامدان کەی و له ئەو شەڕئاشوه پارێزنێد. ئیمه وەناو خوداوەند له لێدان دڵنیایم که ئەو چشتیلی وه پێدان حوکم کيمن هەم ئیسه دێرین وه جێ تیەرێن و هەم له ئیەولا له سەری بەردەوام بوین. با خوداوەند دڵدان وه مابەت خودا و بەردەوامی مەسیح ڕێنمایی بکەید. ئێرنگه ئێ برایل، وه ناو خوداوەندمان عیسا مەسیح وه پێدان حوکم کيمن که له هەر براێگ که لەمتی کاری گردێەسە وەر و له ڕوی نەریتیگ که له ئیمه گردین، ڕێ رەوشت نیەکێ، دویرەو بگرن. چوینکه خوەدان زانين که چوی باێه له ئیمه نمونه بگرین، چوینکه زەمانێگ که ئیمه وەگەردانەو و بیمن، نه لەمتیگەری دەر هاوردیم و نه نان کەسێگ وه مفت خواردیم، بەڵکەم شەو و ڕوژ کار کردیم و زامەت کیشایمن تا بار وه سەر کوڵ هویچکامدان نویمن. نه وەبونەێ ئیەک ئیجور حەقێگ نێریم، بەڵکەم تا له خوەمان نمونەێگ بیەیمنه پێدان تا ئیوه نمونه بگرین. چوینکه تەنانەت زەمانێگ که وەگەردانەو بیمن ئی حوکمه وه پێدان دایمن که «ئەگەر کەسێگ نیەتواێ کار بکێد، نانیش نەخوێد.» چوینکه شنەفیمن له ناودان بڕێگ کارێان بیەسه لەمتیکەری. ئیانه کار نيەکەن، بەڵکەم له کاریل ئەو باقی مەردم فتنی کەن. ئێرنگه وەناو خوداوەند عیسا مەسیح وه ئیجور کەسیلێگ حوکم کيمن و هانیان دیمن که بیدەنگ کار خوێان بکەن و نانیان دەر بارن. وەلێ ئیوه ئێ برایل، له خاسێ کردن شەکەت نەون. ئەگەر کەسێگ له ئی چشته که ئیمه وەناو ئی نامه ئویشیم گوش نەتەکنی، ئەو ئایەمه دیاری بکێن وەگەردیەو هات بچو نەکێن تا شەرمزارەو بود. ئەوه دشمەن وه حساو نارن، بەڵکەم هەر جور براێگ هەڕەشه بکەنه لێ. ئیسه، با خوداوەند ئاشتی و سڵامەتی، خوەێ هەمویشه و له هەر باوەتەو وه پێدان ئاشتی و سڵامەتی بوەخشێد. خوداوەند وەگەرد گشتدانەو بود. مه، پولوس، وه دەس خەت خوەم ئی سڵامه نویسم. ئیه نیشانەێ مه وەناو گشت نامەیلمه. مه ئیجوره نویسم. فیز خوداوەند ئیمه عیسا مەسیح وەگەرد گشتدانەو بود. له پولوس که وه حوکم نجات دەر ئیمه خودا و ئمیدمان مەسیح عیسا، ڕەسول مەسیح عیساس؛ وه تیموتاوس، ڕوڵەێ ڕاسەکانیم وەناو ئیمان: فیز و رامەت و ئاشتی و سڵامەتی وه لاێ خوداێ باوگ و خوداوەندمان مەسیح عیسا وه ملدەو بود. ئەو جورەکه له وەخت هاتنم وه مەنتەقەی مەقدونیه پاملد بیم، وه دواره له لێد توام وەناو ئەفسوس بمینێ تا وه بڕێگ فەرمان بێید که تالیمی تر نیەن و سەر خویان وەگەرد مەسلەتیل و بنەچەکیلێ که بنێ نیەتێی گەرمەو نەکەن، چوینکه ئیانه له جێ بڵاو کردن کار خودا که له ڕێ ئیمان تێدە دی، دامەن دەنه قسیه و باسیل. ئامانج ئی فەرمانه دوس داشتنه، دوس داشتنێگ که له دڵ پاک و وژدان درس و ئیمانێگ بی دوڕویی هەڵساس. بڕێگ له ئایەمیل له ئی کاریله هەڵوگەردیانه و ڕوی هاوردنەسه قسیەیل مفت و توان بونه ماموستایل شەریعەت، وه حاڵێگەو نیەزانن چه ئویشن یا له چ چشتێگ ئیجوره وه دڵنیایی قسیه کەن. ئیمه زانیمن که شەریعەت خاسه، هەڵبەت ئەگەر کەسێگ وه درسی وه کار بویدەێ. هەر ئیجوره زانیمن که شەریعەت نه ئەڕا درسکاریل، بەڵکەم ئەڕا یاسا شکەنیل و ملچەفتەوکەریل نویسریاس، ئەڕا خودانەناسیل و گوناکاریل، ناپاکیل و کفرچییل؛ قاتڵیل باوگ و قاتڵیل داڵگ؛ ئایەم کوشیل، خێزیل و نیربازیل؛ بەرده فروشیل، شاێەتیدەریل دروەکانی، هەر ئیجوره ئەڕا هەر کارێگ که وه پێچەوانەێ تالیم درس بود، تالیمێگ وه ڕوی ئینجیل پڕ جەڵاڵ خوداێ بمارک که وه مه سپاریاس. سپاس خوداوەندمان مەسیح عیسا که وه مه تویەناێ داس و شایسەێ دڵنیایی وه حساو هاورد و وه خزمەت خوەێ هەڵوژارد. هەر چەن له جاران، کفرچی و ستەمکەریل و زورگو بیم، وەلێ بەزەیی وە مه کریا، چوینکه له ڕوی نەزانی و بی ئیمانی بی که ئیجوره کردیام. فیز خوداوەند ئیمه له ڕێ ئیمان و مابەتێگ که وەناو مەسیح عیسا پەێا بود، فره فره ڕشیاده ملمانا. حەقه ئی قسیه تەمام و کەماڵ قەبوڵ بود که مەسیح عیسا هاته جهان تا گوناکاریل نجات بێید، که مه گەوراترین ئەوانەمە. وه ئی بونه، بەزەیی وەپێم کریا تا مەسیح عیسا سەور بێ پاێان خوەێ ئەڕا مه که گەوراترین گوناکاریل بیم، نیشان بێید، تا نمونەێگ بوم ئەڕا گشت ئەوانه که له ئیەولا وه ئەیو ئیمان هاوردنه و زنەیی ئەبەدی پەێا کەن. وه ئەو خوداێگ که یەکێگە، پادشاێ دەورەیله، نەمر و نادیاریه، تا دنیا دنیاس حرمەت و جەڵاڵ بود؛ ئامین! کوڕەگەم، تیموتاوس، ئی حوکمه وه ڕوی نەبوەتیلێگ که وەرجه ئیه له باوەت تنەو بیه، سپارمه پێد تا وه مەیەت ئەوانه وه خاسێ جەنگین ئەڕا خودا، بویده نوا، و سفت هەڵبکیده قێ ئیمان و وژدان پاکێگ، ئەڕا ئیه که کەشتی ئیمان بڕێگ وه خاتر ژێر پا ناین ئەوانه شکیاسه ناو یەکەو. هیمنائوس و ئەسکەنەر له ئی دەسەنه، که ئیانه دامه دەس شەیتانەو تا بوده مایەێ عبرەتێان و دیتر کفر نەکەن. جا، وەرجه هەر چشتێگ، ئاموژیاری کەم که داواکارییل، دوعایل، ناوجێ کردنیل و شوکر کردنیل ئەڕا گشت مەردم وه جێ باێد، ئەڕا حاکمیل و گشت دەسڵاتداریل، تا بتویەنیمن زنەیی ئارام و ئاسودەێگ بیاشتویمن و له هەر باوەتەو وه خوداپەرەسی و سەنگین ڕەنگینی بێمنێ سەر. ئەڕا ئیه که کار خاس و دڵخواز نجات دەر ئیمه خودا هەر ئیەسه که تواێد گشتیەکی نجات پەێا بکەن و وه ماریفەت ڕاسی برەسن. چوینکه تەنیا یەێ خودا هەس و له بین خودا و ئایەمیلیش تەنیا یەێ ناوجێکەر هەس، یانێ ئەو ئنسانه که مەسیح عیساس؛ ئەیو که وه کەفارەت گیان خوەێ، تاوان ڕزگاری گشت ئایەمیل دا. وه ئی ڕاسیه له وەخت مناسو شاێەتی دریاس، ئەڕا ئیه که مه هەر وه ئی بونه هەڵوژاریامه تا بانگەوازیکەر و ڕەسول و ماموستاێ ئیمان ڕاسەکانی ئەڕا ناجویلەکەیل بوم، ڕاس ئویشم و درو نیویشم. جا ئاوەختیم ئیەسه که پیاێل وه هەر شونێگ، بی ئیه که توڕه بون و بی قەپقاڵ، دەسیل موقەدەس ئەڕا دوعا کردن هەڵوڕنن. هەر ئیجوره توام که ژنيل دڵنگیل شایسه بکەنه وەریان و خوێان وەگەرد حەیا و حرمەت و وەسەرخوێان زاڵ بوین بڕەژننەوه، نه وه قژیل چنیاێ یا تەڵا و مرواری یا دڵنگیل گران قیمەت، بەڵکەم وه تەرکی کاریل خاس بڕەژیەنەو، ئەو جورەکه شایسەێ ژنیلێگه که ئویشن خودا پەرەسن. ژن وەختێ تالیم گرید باێه ئارامی بگرێ و خاس گوش بتەکنێ. نێیلم ژن تالیم بێید یا وه مل پیاێەو دەسڵات بیاشتوید؛ بەڵکەم باێه ئارام بود. چوینکه یەکم جار ئایەم درس بی له شونێ حەوا. جا ئایەم گول نەخوارد، بەڵکەم ژن بی که گول خوارد و خەتاکار بی. وەلێ ژنيل وەگەرد مناڵ هاوردن ڕزگار بون، ئەگەر ئەوانه وەگە رد وەسەرخوێان زاڵ بوین وەناو ئیمان و مابەت و موقەدەس بوین، بەردەوام بمینن. ئی قسیه درسه که ئەگەر کەسێگ له تاسەێ کار هێوەتکەری وه مل کلیساوه بود، ها له شون کار خاسێگەو. و ئی بونه، هێوەتکەر کلیسا نەبایه وەناو زنەیی چشتێگ بیاشتوی که بوده بایس سەرزەنشتێ، شوی وەفادار یەێ ژن بود، هوشیار بود، وەسەرخوێا زاڵ بود، ئاوڕویدار و مێواندار بود و تویەناێ تالیم بیاشتوید؛ نه سەرخوەشکەر یا زورگو، بەڵکەم دڵنەرم، نه مرافەکەر یا پویل دوس. هەرئیجوره باێه بتوانێ بنەماڵەگەێ خوەێ خاس بخێده ڕێ و مناڵیلی وه کەماڵ سەنگین ڕەنگینی، گوش تەکن گەورا بکێد. چوینکه ئەگەر کەسێگ نەزانید چوی بنەماڵەگەێ خوەێ بخێده ڕێ، ئێ چوی تویەنێ هوشی وه کلیساێ خوداوه بود؟ جا نوئیمانیش نود، نەخواێ لویتبەرز بود و جور ئبلیس تویش ماکومیەت باێد. جا باێه وەناو مەردم دەیشت کلیسا هەر ئیجوره ناوێ وه خاسێ دەر چوی تا ئیه که وه پەنی گیر دام ئبلیس ناید. هەر ئیجوره شەماسەیل باێه سەنگین ڕەنگین بون؛ نه دوڕوی، یا گیرودەێ شراوخوەری یا وەشون مەمەر نا پەسەن بون. باێه راز ئیمان وەگەرد وژدان پاکێگەو بپارێزنن. جا باێه یەکم جار ئەزمون بون و ئەگەر ڕوشنەو بی که دویر له گلەیێن، له جیگەێ شەماس کلیسا خزمەت بکەن. هەر وه ئیجور، ژنیلیانیش باێه سەنگین ڕەنگین بون و نه بختکەر، بەڵکەم هوشیار بون و وه گشت چشتێگ وەفادار بون. هەر شەماسێگ باێه شوی وەفادار یەێ ژن بود هەر ئیجوره باێه مناڵیل و بنەماڵەگەێ خوەێ وه خاسێ بخێده ڕێ. شەماسێلێگ که خاس خزمەت کردوین، وه جیگەێ بان رەسن له ناو ئیمان خوێان وه مەسیح عیسا وه ئازای فرەگەوراێگ دەس پەێا کەن. هەر چەن ئمید ئەوه دێرم که و ئی زویه بامه ئەڕا لاد، وەلێ ئیانه ئەڕاد نویسم، تا ئەگەر ماتەڵی پیش هات، بزانێ که له ناو ماڵ خودا که کلیساێ خوداێ زنیه و کوڵەکه و بنیان ڕاسیه، رێ رەوشتمان باێه چوی بود. بێ گومان که راز خوداپەرەسی فره فره گەوراس: عیسا له جەسه دیار دا، له ڕێ روح خودا ڕاس بوینی مور کریاد، فریشتەیل دینەێ، وه ملەتیل بانگەوازی کریا، مەردم جهان وه ئەیو ئیمان هاوردن، وەگەرد جەڵاڵەو، بەرزەو کریا. وەلێ روح خودا، ئاشکرا فەرمایش کەی که له زەمانیل ئاخر، بڕێگ له ئیمان هەڵوگەردیەن و کەفنه شون روحیل سەر له ئایەم شیون و تالیمیل دێویل. دروزنیل و دوڕوییل ئی تالیمیله تیەرن که وژدانێان خاس کار نیەکێ. ئیانه ئویشن ژن نەخوازین و وه پارێز له خواردەمەنیێلێ فەرمان دەن که خودا درس کردێه تا ئیمانداریلێگ که وه ڕاسی ئیمان دێرن و ناسنێ، وەگەرد شوکر کردن له ئەوه نسیو بوەن. چوینکه هەر چی خودا درس کردێه، خاسه و ئەو وەخته هویچ چشتێگ نەبایه ڕەد کرد که وەگەرد شوکر کردن قەبوڵ بود، ئەڕا ئیه که له ڕێ کەڵام خودا و دوعا پاکەو بود. ئەگەر ئی کاریله بخیدەێ هویر برایل، بیده خزمەتکار خاس مەسیح عیسا، گەورا بی وەناو کەڵام ئیمان و تالیم خاسێگ که کەفتیدەسه شونێ. توی وه مەسلەتیل پویچ و هامیته وه کفر و حکایەتیل کێوانویل کارد نود، بەڵکەم خوەد له خوداپەرەسی تەربیەت بکه. چوینکه هەرچەن تەربیەت جەسه توزێگ فایده دێرێد، وەلێ خوداپەرەسی ئەڕا گشت چشتێگ فایده دێرێد و هەم زنەیی ئێرنگه واده دێ، هەم زنەیی وەرەڕویش. ئی قسیه شایسەێ دڵنیایی و قەبوڵ بوینه کامڵه که ئیمه ئمید خوەمان وه مل خوداێ زنی نایمنه که نجات دەر گشت ئایەمیل وه تایبەتی ئیمانداریله؛ و هەر ئەڕا ئیەیشه زامەت کیشیم و زور زمەکی کیم. ئی کاریله حوکم بکه و تالیم بیه. مەیل با هویچکەسێگ توی وه سەوەو جاێەلێد وه سوک حساود بکێد، بەڵکەم وەناو وتار و کردەوه و مابەت و ئیمان و پاکێ، ئەڕا گشت ئیمانداریل بوه نمونه. تا هاتنم، خوەد بنه ئەڕا ئیه که نویسریایل موقەدەس ئەڕا جەماێەت بخوەنید و ئاموژیاریان بکێ و تالیمیان بێی. ئەو خەڵاتی خودا که ها ناود مەخه پشت گوش، خەڵاتی خودا که وه وەسلەێ نەبوەت پەێا کردی، ئەو وەخته که خێل شێخیل وه ملدەو دەس هیشتن. ئی چشتیله وه جێ بار و خوەد وه تەمامی ئەڕا ئەوه بنه تا پێش کەفتند ئەڕا گشتیەکی ئاشکرا بود. خاس خاس، هوشده رێ رەوشت زنەیی و تالیم خوەد بو. وەناو ئەوانه بەردەوام بو، که ئەگەر ئیجوره بکێد هەم خوەد و هەم ئەوانه که وه لێد شنەفن نجات دەێ. پیاێ سن ساڵ دار مەگره گازتاوە، بەڵکەم ئەوه هەر جور باوگ خوەد هان بیه و جوانیلیش هەر جور برایل خوەد و ژنيل سن ساڵ دار هەر جور داڵگيل و ژنيل جوانتر هەر جور خویشگیل خوەد، له پاکێ تەمام. بێوه ژنیل که وه ڕاسی بێ کەس کارن، حرمەت بگر. وەلێ ئەگەر بێوه ژنێگ مناڵیل و مناڵزایلێگ دێرێ، ئەوانه باێه یەکم جار یاێ بگرن که وه پارێزانن له بنەماڵەگەێ خوێان، خوداپەرەسی خوێان له کردەوه نیشان بێەن و ئیجوره قەرد خوێان وه داڵگ و باوگ و باپیرێان بیەنەو، ئەڕا ئیه که ئیه خودا خوەشنودەو کەید. وەلێ ئەوه که وه ڕاسی بێوه ژنه و بێ کەس مەنیه، ئمیدی یەێ‌سەره وه خوداس و شەو و ڕوژ وه دوعا و داوا کردن مەێەت له خودا دەێده سەر. وەلێ بێوه ژنێگ که له ناو زنەیی خوەێ هەر ها شون خوەشیەو، هەر چەن هێمراێ زنیه وەلێ، مردگه. وەئی کاریلیشه حوکم بکه تا له هەر سەرزەنشتێگ دویر بون. ئەگەر کەسێگ له شون مەمەر زنەیی خاوخێزان و وه تایبەتی بنەماڵەگەێ خوەی نەود، دەێده ژێر ئیمان و خراوتر له بی ئیمانه. تەنیا کەسیلێگ وه حساو بێوه ژنيل ناوێان بنویس که فرەتر له شەس ساڵ بیاشتوین و وه شویەگەێ خوێان وەفادار بینه. هەر ئیجوره باێه وه خاسێ ناوێان دەرچوی، یانێ مناڵیل خوێان خاس تەربیەت کردوین، غەریونەواز بون، پایل ئیمانداریل وه مەسیح شوردوین و وه مەیەت کەسیلێ که تویش بەردیل هاتنه دەوین و خوێان ناوینه ئەڕا وه جا هاوردن هەر جور کار خاسێگ. وەلێ بێوه ژنيل جوانتر ناونویسی مەکه، ئەڕا ئیه که وەختێ مەیلیل هەواوهەوەس له مەسیح دویریانەو بکێد، کەفنه فکر شوی کردنا. وەئیجوره، چوینکه ئیمان ئەوساێ خوێان نەنه ژێر پا، وه مل خوێانا ماکومیەت تیەرن. بێجگه ئیه، فێر لەمتیکەری و ئی ماڵ ئەو ماڵ گەردین بون و نه تەنیا ڕوژگار وه لەمتیگەری دەنه سەر، بەڵکەم خوسپکەر و فتنیش بون و قسیەيل گە ن وه زوان تیەرن. جا باوەڕم ئیەسه که بێوه ژنیل جوانتر شوی بکەن و مناڵ بارن و بونه ماڵداریکەر و دەرفەت خراو وەتن وه دشمەن نیەن. چوینکه هەر ئێرنگەیش بڕێگ وەشون شەیتان له ڕێ دەرچینه. ئەگەر ژن ئیماندارێگ، بیوەژنێگ له کەسوکاری بیاشتوید، باێه خوەێ مەیەتێان بێید تا بارێگ وه مل کلیسا نود و کلیسا بتویەنێ وه بیوەژنیلێگ مەیەت برەسنێ که وه ڕاسی بێ کەس کارن. شێخیلێگ که خاس ڕابەری کردوین، شایسەێ حرمەت دو ئەوقرەنه، وه تایبەتی ئەوانه که له کار بانگەوازی و تالیم زامەت کیشن. چوینکه تەورات ئویشێد: «دەم گاێگ که خەرمان کوتید، مەوەس» و «کارکەر باێه، حەق دەسەگەی خوەێ بگرێد.» هویچ بختێگ وه مل یەکیگ له شێخیل قەبوڵ مەکه، مەر وه شاێەتی دو یا سێ شاێەت. وەلێ ئەوانه که وه گونا کردن بەردەوامن، وه نوای گشتیەکی بگره گازتاوه تا ئەو باقی زاورێان بچود. وه نوای خودا و مەسیح عیسا و فریشتەیل هەڵوژاریای، گوشد جەڕەو دەم که ئی دەستوریله بی ئیه که له سەر کەسێگ بکێد یا دوچەوەکی بکێ، وه جێ بارید. ئەڕا دەس ناین وه مل کەسێگ پەله مەکه وەناو گونایل ئەو باقی مەردم هاوبەش مەو، بەڵکەم خوەد وه پاکێ بپارێزن. دیتر تەنیا ئاو مەخوه، بەڵکەم وه خاتر گەێەد و نەخوەشیێلێگ که فره وەخت ديری، یەێ توزێگیش شراو بوخوه. گونایل بڕێگ ئاشکراس و وەرجه ئەوانه کڕنێدیانه ئەڕا داوەری، وەلێ گونایل بڕێگ تر له شون ئەوانه تێد. هەر وه ئیجوره، کاریل خاس ئاشکراس و تەنانەت ئەوانه که ئاشکرا نیه، کەس نیەتویەنی بشاریدێەو. ئەوانه که هانه ژێر هویەێ خوڵامی، باێه ئەرواویل خوێان خاس حرمەت بگرن تا مەردم لەباوەت ناو خودا و تالیم ئیمه خراو نویشن. ئەوانه که ئەرواوەگانێان وه مەسیح ئیمان دێرن، نەبایه وه بونەێ ئیه که بینەسه براێ یەکان، کەمتر وه پێان حرمەت بیلن. بەڵکەم وه چەواشه، باێه تەنانەت خاستر خزمەت بکەن، چوینکه فایدەێ خزمەتێان وه کەسیلێگ رەسێد که ئیماندار و عەزیزن. ئیه تالیم بێه و ئەڕا وەجێ هاوردنێ هانێان بیه. ئەگەر کەسێگ جورێگ تر تالیم بێید وەگەرد وتار درس خوداوەندمان عیسا مەسیح و تالیم خوداپەرەسانه یەکی نود، مەس لویتبەرزی بیه و هویچ نیەفامێ. ئیجوره کەسێگ خودپەسەن و نەفامه و خوەشی تێ له سەر کلیمەیل دەمقاڵ و باس و مرافه بکێد، که له لێ حەسویی و دەسەبەنی و دشمین داین و بەێ گومانی هەڵسێده پا بوده بایس کیشکاش هەمویشەی له بین ئایەمیلێگ که فکریلێان گە‏نیاس و له ڕاسی دویرەو کەفتنه، گومان کەن خوداپەرەسی ڕێگه ئەڕا نەف کردنێان. وەلێ خوداپەرەسی وەگەرد قەناعەت، فایدەێ فره گەوراێگ دێرێد. ئەڕا ئیه که وه ئی جهانه هویچ ناوردیمنه و له ئەویشه هویچ نیەویمن. جا ئەگەر خواردەمەنی و دڵنگ و سەرپەناێگ دێریم، قانێیمن. وەلێ ئەوانه که خەیاڵ دەوڵەمەنی دێرن، خەڵەتیەن و تویش دام مەیلیل پویچ و زیانباری تیەن که بایس وێرانی و له بین چین ئنسان بود. چوینکه تەما وه پویل ریشەێگه که گشت جور خراوی له لێ تێدە بار و بڕێگ له تاسەێ ماڵ و دارایی، له ئیمان دویرەو کەفتنه، خوێان تویش ژانیل فره زام دار کردنه. وەلێ توی ئێ پیاێ خودا، له گشت ئیانه دەر بچو، له شون سالح بوین و دینداری و ئیمان و مابەت و بەردەوامی و دڵنەرمی بو. له جەنگ خاس ئیمان تەقالا بکه و بلچکیه ئەو زنەیی ئەبەدی که ئەڕا ئەوه دەنگ کریایه، ئەو وەخته که وه نوای شاێەتیل فرەێگ، ئێقرار خاسەگه کردی. جا له نوای خوداێگ که وه گشت چشتێگ زنەیی بەخشێد و له لاێ مەسیح عیسا که له شاێەتی خوەێ له لاێ پونتیوس پیلاتوس ئێقرار خاسەگه کرد، ئاموژیارید کەم که ئی حوکمه تا وەخت ئاشکرابوین خوداوەندمان عیسا مەسیح، بی لەک و پێس و دویر له هەر سەرزەنشتێگ هەڵبگرێ، که خودا ئیه له وەخت خوەێ وه جێ تیەرێد، هەر ئەو خوداێ بمارک و حاکمێگ که یەکێگە و شاێ شاێیل و خوداێ خوداییله وه ئەیو که تەنیا وجود نەمریگه و له ناو نویریگ نیشتەجێه که کەس نیەتویەنێ وه ئەیو نزیکەو بود، ئەیو که هویچکەسێگ نێە سەێ و نیەتویەنێد بوینێدەێ، وه ئەیو حرمەت و حوکمرانی ئەبەدی بود. ئامین. وه دەوڵەمەنیل ئی دنیا حوکم بکه که قتقوز نەون وه ماڵ ئی دنیا که بەردەوام نیه پشت نەوەسن. بەڵکەم وه مل خوداێگ پشت بوەسن که گشت چشتێگ وه فراوانی ئەڕا ئیمه گورجەو کەێد تا له ئەوانه لەزەت بویم. وه ئەوانه دەستور بیه که خاسێ بکەن و ئەڕا کاریل خاس، دەوڵەمەن بون و بەخشەنه و دەسدڵواز بون. و ئیجوره، گە نجیگ ئەڕا خوێان خەنه پشت دەس که بوده بنەواێ قورس ژیان وەرەڕوییان و لچکینه ئەو ژیانه که ژیان ڕاسەکانیه. ئێ تیموتاوس، ئەمانەتێگ که وه پێد سپاریاس، بپارێزن. له قسیەیل مفت دنیایی و فکریل خەڵافێگ که وه درو، ناوێ نانەسه ماریفەت، دویرەو بگر؛ بڕێگ که ئویشن ئەو ماریفەته دێریم؛ له ئیمان دویرەو کەفتنه. فیز وەگەرددا بود. له پولوس، که وه خاست خودا و وه بونەێ وادەێ ژیانێگ که وەناو مەسیح عیسا پەێا بود، ڕەسول مەسیح عیساس، وه ڕوڵەێ عەزیزم، تیموتاوس: فیز و رامەت و ئاشتی و سڵامەتی له لاێ خوداێ باوگ و خوداوەندمان مەسیح عیسا وه ملدەو بود. وەختێگ شەو و ڕوژ، یەێ‌سەر توی له ناو دوعایلم تیەرمه هویرم، سپاس خودا کەم، خوداێگ که منیش هەر جور باپیریلم وەگەرد وژدان پاکێگەو خزمەتی کەم. چوینکه ئەسریل توی تیەرمه هویرم، ئاوەختی کەم بوینمەد تا وه دێن توی نیقەڵتوز خوەشی بم. ئیمان بی خڵت خەوش توی تیەرمه هویرم که یەکم جار له ناو نەنگد لوئیس و ئمجا له ناو داڵگد یونیکی نیشتەجێ بی و دڵنیام ئێرنگەیش له ناو توی نیشتەجێه. وه ئی بونه، خەمه هویرد که ئەو خەڵاتی خودا که وه پێ دەس ناین مه، له ناو توی جێ گردێه، گڕه بخێده لێ. چوینکه روحێگ که خودا وه ئیمه بەخشاس، نه روح زاور چین، بەڵکەم روح هێز و مابەت و وەسەرخوێا زاڵ بوینه. جا، له شاێەتی داین وه خوداوەند ئیمه شەرمزار نەو، نه ئەڕا مه که وه خاتر ئەوه هامه زندان، بەڵکەم تنیش وه پاڵەو داین وه هێز خودا له زامەت کیشاین ئەڕا ئینجیل بەشدارەو بو. هەر ئەو خوداێگ که ئیمه نجات داس و ئەڕا زنەیی موقەدەس دەنگ کردێه. ئیه نه وه سەوەو کاریل ئیمه، بەڵکەم وه خاتر خاست و فیز خود ئەیوه، فیزێگ که وه ناو مەسیح عیسا له ڕوژگاریل ئەزەڵ وه ئیمه بەخشا، وەلێ ئێرنگه وه ئاشکرابوین نجات دەر ئیمه مەسیح عیسا دیارداس، هەر ئەیو که له ڕێ ئینجیل، مەرگ له بین برد و ژیان و نەمری ئاشکراوه کرد. ئەڕا ئیه که مه هەڵوژاریامه تا بانگەوازیکەر، ڕەسول و ماموستاێ ئی ئینجیله بوم. وه بونەێ ئیەسه که ئیجوره رەنج کیشم، وەلێ شەرمزار نیم، ئەڕا ئیه که زانم وه چ کەسێگ ئیمان هاوردمه و دڵنیام که ئەیو تویەناس ئەمانەتەگەم تا وەئەو ڕوژه بپارێزنێد. وەناو ئیمان و مابەتێگ که وەناو مەسیح عیسا پەێا بود، هەر جور نمونەی تالیم درسێگ، بکەفه شون ئەو چشته که له مه شنەفتیدە. وه مەیەت روح‌القودوس که لەناو ئیمه نیشتەجێه، هوشده ئەو ئەمانەت خاسەو بود که وه پێد سپاریاس، ئاگاداری که نیشتەجێیل ناوچەێ ئاسیا، گشتێان له لێم ڕوی هەڵوگەرداننه که فیگلوس و هرموگنس له ئەوانەنە. بەزەیی خوداوەند وه مل بنەماڵەگەێ ئونیسیفوروس بود، ئەڕا ئیه که چەن جار گیان مه تازەوه کردێه و له زنجیریلم شەرمزار نوی. بەڵکەم چوینکه هاته ئەڕا روم، فره وەشونمەو گەردیاد تا دەس ئاخر پەێام کرد. خوداوەند وەپێ بوەخشێ که له ئەو ڕوژه له لاێ خوداوەند بەزەیی باێده پێەو. توی خوەد له خزمەتیل فرەێ ئەوه له شار ئەفسوس، خاس ئاگاداری. جا توی ئێ ڕوڵەم، له فیزێگ که ها ناو مەسیح عیسا، تویەنا بو و ئەو چشته که له لاێ شاێەتیل فرەێگ له مه شنەفتی، وه مەردمیل ئەمینێگ بسپار که بتویەنن وه کەسێلێگتر یاێ بێەن. هەر جور سەرباز شایسەێ مەسیح عیسا، له تاموڵ رەنجیل بەشدارەو بو. هویچکەسێگ له وەخت سەربازی، خوەێ تویش گیرگرفت زنەیی نیەکێد، ئەڕا ئیه که تواید خوەشنودی فەرماندەگەێ خوەێ وه دەس بارێد. هەر وه ئیجور، پاڵەوانێگ که نەفەس کیش تواێ، تاج قارەمانی نیەگرێ ئەگەر وه ڕوی یاسایل زوران نەگردوی. ئەوه که باێه یەکم جار له خەله نسیو بوێد، جفتیارێگه که مەینەت کیشاس. وه ئەو چشته که ئویشم فکر بکه، که خوداوەند وه توی ئەڕا فام گشت ئیانه وەر چەود واز کەی. عیسا مەسیح باره هویرد که له نەتەوەێ داود پادشا بی و له مردگیل زنیەو بی؛ هەرئەوجوره که ئینجیل مه ئەوه ئویشێ، که وه بونەێ هامه ناو رەنج، تا وه ئەو ئەنازه که هەر جور جرم کەریل کیشانەسەمه زنجیر. وەلێ کەڵام خودا له زنجیر نیه. جا گشت چشتێگ وه بونەێ هەڵوژاریەگان تاموڵ کەم تا ئەوانیش نجاتیگ که ها ناو مەسیح عیسا، وەگەرد جەڵاڵ ئەبەدی وه دەس بارن. ئی قسیه شایسەێ دڵنیاییه که: ئەگەر وەگەرد ئەیو مردیم، وەگەرد ئەیو زنەییش کەیمن. ئەگەر تاموڵ بکێم، وەگەرد ئەیو سەڵتەنەتیش کەیمن. ئەگەر حاشاێ بکێم، ئەیویش حاشامان کەید. ئەگەر بی وەفا بویمن، ئەیو وەفادار مینێد، وەئەو بونه که نیەتویەنێد خوەێ حاشا بکێد. ئیانه یەێ‌سەر باره هویرێان و وه لاێ خودا دەستور بیه پێان که وه مل کەلیمەیل دەمقاڵ نەکەن، که بێجگه له بێن چێن ئەوانه که گوش گرن بارێگ تر نێرێ. سەخت تەقالا بکه که خودا قەبوڵد بکێد، هەر جور خزمەتکارێگ که له کارەگەێ شەرمزار نیه و کەڵام ڕاسی وه درسی وه کار بەسێد. له قسیەیل مفت و وەدەردنەخوەر پارێز بکه، که هەر چێ فرەتر ئایەم وەرەو خودانەناسی کیشێد. تالیم ئیجور کەسیلێگ هەرجور خوره پەخشەو بود. هیمنائوس و فیلتوس هەر له ئی دەسەنه، که له ڕاسی دویرەو کەفتنه و ئویشن زنیەو بوین مردگیل هەر ئێرنگه وه جێ هاتێه و وه ئیجوره ئیمان بڕێگ خاپور کەن. وه ئی حاڵەو، بنەواێ قورسیگ که خودا داناس، ها سەر جێ خوەێ و وەگەرد ئی قسیه مور کریاس که: «خوداوەند کەسیل خوەێ ناسێد،» و «هەر کەسێگ ناو خوداوەند وه زوان بارێ، باێه له نادرسێ دویرەو بود.» وەناو ماڵ گەوراێگ، تەنیا دەفریل تەڵا و نقره نیه، بەڵکەم دەفریل چویی و خەڕێنیش هەس؛ ئەوانه وه دەرد کاریل خاس خوەن، ئیانه وه دەرد کاریل دەم دەسێ. جا هەر کەسێگ خوەێ له چشتیل ناپەسەن پاک بپارێزنێد، دەفرێگه که وه دەرد کاریل خاس خوێد، دەفرێگ پاک و وه دەرد خوەر ئەڕا خاون ماڵ و گورج ئەڕا هەر کار خاسێگ. له هەواوهەوەس جاێەلی دەر بچو و وەگەرد ئەوانه که وه دڵ پاکەو خوداوەند خوەنن، وەشون سالح بوین و ئیمان و مابەت و ئاشتی و سڵامەتی بو. له باسیل پویچ و وه ڕوی نەفامی دویرەو بگر، ئەڕا ئیه که زانی شەڕیلێگ هەڵگڕنێد. خزمەتکار خوداوەند نەبایه شەڕ بکێد، بەڵکەم باێه وەگەرد گشتیەکی مێرەبان بود و تویەناێ تالیم و سەور بیاشتوید. باێه ئەوانه که له نوای وسن وه دڵنەرمی ڕێنمایی بکێد، وەئی ئمیده که خودا بیلێد تا ئەوانه توبه بکەن و ڕاسی بناسن و بانه خوێانا، له دام ئبلیس که ئیانه ئەڕا وەجێ هاوردن خاست خوەێ گیروده کردێه، دەر بچن. وەلێ ئاگادار به که له ڕوژیل ئاخر، زەمانیل سەختێگ تێدە دی. مەردمیل خود پەرەس، پویلدوس، قتقوز، لویتبەرز، خراودەر، ملچەفتەوکەر وه داڵگ و باوگ، قێر نەزان، ناپاک، بێ ئافتوهەست، بێ گوزیشت، بختکەر، زاڵ نوی وه سەر خوەێ، دڕنه، دشمەن خاسێ، خەیانەتکار، دەربەن هویچ نوی و له لویتبەرزی پف کردنه. لەزەت، فرەتر له خودا دوس دێرن و هەر چەن شێوەیان مێنیده خوداناس، وەلێ هێز ئەوه حاشا کەن. له ئیجور کەسیلێگ دویرەو بگر. ئیانه کەسیلێگن که ڕێ پەێا کردنەسه ناو ماڵ مەردم، ژنيل کەم عەقڵ تویش خوێان تیەرن، ژنیلێگ که له ژێر بار گونایل چەمیانەسەو و هەواوهەوەسیل جوراجور، ئەوانه وه هەر لاێگەو کیشێد، هەرچەن هەمویشه تالیم گرن وەلێ هەراێهەر نیەتویەنن وه ناسین ڕاسی برەسن. هەر ئەوجورە که یەنیس و یەمبریس له نوای موسا هەڵسان، ئی پیاێلیشه که فکرێگ گەنیاێ و ئیمانێگ ڕفوزه دێرن، لەنواێ ڕاسی وسن. وەلێ ڕێ وه شونێگ نیەوەن، بەڵکەم گیلگەوجیان ئەڕا گشتیەکی ئاشکرا بود، ئەو جورەکه نەفامێ ئەوانەیشه ئاشکرا بی. وەلێ توی له تالیم و ڕێ رەوشت و ئامانج و ئیمان و سەور و مابەت و تاموڵم خەوەر دێرێ و عەزاویلێگ که کیشامه و رەنجیلێ که دیمه، دیده و له ئەو چشته که له شاریل ئەنتاکیه، قونیه و لستره وه سەرمەو هات و عەزاویلێگ که و مه رەسێ، خاس ئاگاداری. وەلێ خوداوەند مه له ناو گشت ئەوانه دەراورد. وه ڕاسی، گشت کەسیلێگ که بتوان وەناو مەسیح عیسا وەگەرد خوداپەرەسی زنەیی بکەن، عەزاو دوینن؛ وەلێ ئەوانه که کارێان شەڕئاشویه و فێڵبازن وەناو خراوی چنه نوا؛ گول دەن و گول خوەن. وەلێ توی له ئەو چشته که یاێ گردیده و ئیمان هاوردیدەسه پێ بەردەوام بمین، ئەڕا ئیه که زانید ئەوانه له چ کەسیلێگ یاێ گردیده و چوی له مناڵی کتاویل موقەدەس زانستیدە که تویەنێد زانیاری یاێ بێیده پێد ئەڕا نجاتیگ که له ڕێ ئیمان وه مەسیح عیساس. گشت کتاو موقەدەس وەحی خوداس و ئەڕا تالیم و ئەدەو بوین و درس بوین و پەروەرانن له سالح بوین فایده دێرێد، تا پیاێ خودا وه کەماڵ ئەڕا هەر کار خاسێگ گورجەو بود. له نوای خودا و مەسیح عیسا که وه مل زنییل و مردگیل داوەری کەید و وه ڕوی ئاشکرابوین و پادشاێ ئەیو، وه توی دەستور دەم که باێه کەڵام بانگەوازی بکێد و وەخت و بی وەخت ئەڕا ئی کاره گورج بوێد و وەگەرد سەور فره و تالیم فره درس، وه درس بوین و گازتاوه و هانداین کار بکێد. چوینکه زەمانێگ تێد که مەردم تاموڵ شنەفتن تالیم درس نێرن بەڵکەم ماموستایلێگ وه دەور خوێان گردەو کەن تا ئەو چشته که گوشیلێان تواێ له ئەوانه بشنەفن و وەگەرد هەواوهەوەس ئەوانه جور دەر تێد و له گوش داین وه ڕاسی ڕوی هەڵوگەردنن، وەرەو مەسلەتیل له ڕێەو دەرچن. وەلێ توی وه هەر حاڵێگەو هوشد بود؛ سەختییل ئەڕا خوەد هامارەو بکه؛ کار مزگانیدەر وه جێ بار و خزمەت خوەد وه کەماڵ وه جێ بار. چوینکه خوین مه، هەر جور پیشکەشی شراو، هەر وه ئی زویه ڕشێید و وەخت چیێنم له ئی جهانه ڕەسیه جەنگ خاسەگە جەنگیمه، موسابقەگه رەسانمەسه ئاخر و ئیمانم بی خڵت خەوش پارێزانمه. ئێرنگه تاج سالح بوین ئەڕام گورجه، تاجێگ که خوداوەند، ئەو داوەر دادپەروەره، له ئەو ڕوژه بەخشیده پێم، نه تەنیا وه مه، بەڵکەم وه گشت ئەوانه که تاسەێ ئاشکرابوینی، داشتنه. تەقالا بکه تا هەر چی زویتر باێده ئەڕا لاێ مه. چوینکه دیماس وه بونەێ دوس داشتن ئی جهانه وێڵم کردێه و چیەسه ئەڕا شار تسالونیکی. کریسکیس وەرەو شار غەلاتیه و تیتوسیش چیەسه ئەڕا شار دەلماتیه. تەنیا لوقا ها گە رد منەو. مەرقوس هەڵگر وەگەرد خوەد بارێ، چوینکه ئەڕا خزمەتەگەم فایده دێرێد. تیخیکوس کل کردم ئەڕا شار ئەفسوس. وەخت هاتند، بەتیەێگ که له شار تروئاس له لاێ کارپوس هیشتمەسه جێ وەگەرد خوەدەو بار، هەر ئیجوره کتاوەگانم و وه تایبەتی نویسریایلیگ که ها له بان پوسەو. ئەسکەنەر مسگەر، وەگەردمەو فره خراوییل کرد. خوداوەند سزاێ کارەگانێ دێ. تنیش له ئەوه دویر بگر، چوینکه وه سەختی له ڕوی وه ڕوی پێخام ئیمه هەڵساس. له یەکمین دەفای مه، هویچکەسێگ پشتم نەگرد، بەڵکەم گشتیەکی وازه لێم هاوردن. نەخواێ که ئیه وه حساویان بنریێد. وەلێ خوداوەند له لاێ مه وساد و تویەنایی دا پێم تا کەڵام له ڕێ مه وه کەماڵ بانگەوازی بکرێید و گشت ناجویلەکەیل بشنەفنێ. جا، له دەم شیر دەرچیم. خوداوەند مه له هەر کار شەڕئاشوێگ ڕزگار کەێد و ئەڕا پادشایی ئاسمانی خوەێ ڕزگار کەید. تا ئەبەد و تا ئەبەد جەڵاڵ وه ئەیو بود. ئامین! وه پریسکیلا و ئاکیلا و بنەماڵەگەێ ئونیسیفوروس سڵام برەسن. ئراستوس له قورنتوس مەن و مه تروفیموس له میلیتوس، نەخوەش، هیشتمه جێ. تەقالا بکه تا وەرجه زمسان برەسده ئێرا. یوبولوس سڵامد رەسنێد، هەر ئیجوره پودنس، لینوس، کلودیا و گشت برایل. خوداوەند وەگە رد روح تونەو بود. فیز وەگەرد گشتدانەو بود. له لاێ پولوس، خوڵام خودا و ڕەسول عیسا مەسیح. مه دیاری کریام که ئیمان هەڵوژاریەگان خودا وه قەوەتەو بکەم و ڕاسیێگ که ها مل دینداری، بویشم. ئی ڕاسیه وه پێ ئمید وه زنەیی ئەبەدیه که خوداێگ که هەراێهەر درو نیویشی، له ئەزەڵ وادەێ داسه پێمان و له وەخت مناسو، ئەو واده ئاشکرا بی، وەناو پێخامێگ که جار داینێ وه دەستور نجات دەر ئیمه خودا، وه من سپاریاد؛ وه تیتوس، ڕوڵەێ ڕاسەکانیم وەناو ئیمانێگ که نسیو گشتمان بیه: له لاێ خوداێ باوگ و نجات دەر ئیمه مەسیح عیسا فیز و ئاشتی و سڵامەتی وه ملدەو بود. وه ئەو بونه توی له جەزیرەی کرت هیشتمه جێ تا کاریل نا تەمامێگ که مەنوی، سەرسامان بێید و هەر ئەوجورە که ئەمر کردمه پێد، له ناو هەر شارێگ شێخیلێگ دیاری بکێ. شێخ کلیسا نەبایه وەناو زنەیی چشتێگ بیاشتوی که بوده بایس سەرزەنشتێ، باێه شوی یەێ ژن بود، باێه مناڵیل با ئیمانێگ بیاشتوی که له هەر لەون بخت هەوسار بڕیا یا ملهوڕی دویر بون. ئەڕا ئیه که هێوەتکەر کلیسا کاروەدەس خوداس، جا نەبایه وەناو زنەیی چشتێگ بیاشتوی که بوده بایس سەرزەنشتێ. ئەوه نەبایه لویتبەرز بود یا زوی کەفلەهەرز بود یا سەرخوەشکەر یا زورگو بود یا تەمای پویل بیاشتوی، بەڵکەم باێه مێواندار و خێرخواز بود و وەسەرخوێا زاڵ بود و درسکار و موقەدەس و ڕێک وپێک؛ ئەوه باێه وه کەڵام دڵنیایگ که تالیم دریاس قورس بلچکێی تا بتویەنێ مەردم وه پێ تالیم درس ئاموژیاری بکێد و هەرئیجوره بخوڕێده مل کەسیلێ که له نوای وسن. چوینکه ئایەمیل ملهوڕ، وڕاوەکەر و فێڵباز فرەن، وه تایبەتی له بین ئەوانه که وه خەتەنه کردن پاملن، ئەوانه باێه دەمکوت بکریەن، چوینکه ئەوانه وەخاتر تەمای سود کردن چشتیلی تالیم دەن که نەبایه تالیم بێەن و ویجوره وه تەمامی خاوخێزانیل فەنا کەن. یەکیگ له نەبوەتکەریل خود کرتییل وەتیه: «کرتییل هەمویشه دروزنن و گیانەوەریل دڕنەی شەڕئاشون و زگ پەرەسیل لەمتیگن.» ئی شاێەتی ڕاسه. جا سەخت ئەوانه بگره گازتاوه تا وەناو ئیمان درس بون و وه مەسلەتیل جویلەکە و حوکمیل مەردمی که له ڕاسی هەڵوگەردیانه، گوش نەتەکنن. ئەڕا ئایەمیل پاک گشت چشتێگ پاکه، وەلێ ئەڕا ئەوانه که ناپاک و بی ئیمانن، هویچ چشتێگ پاک نیه، بەڵکەم هەم فکریلێان ناپاکه و هەم وژدانێان. ئەوانه ئویشن خودا ناسیم، وەلێ وەگەرد کردەوەێانەو ئەیو حاشا کەن. ئەوانه قیزهاوەر و ملچەفتەوکەر و نامناسو ئەڕا هەر کار خاسێگن. وەلێ تو ئەو چشته که وه ڕوی تالیم درسه، یاێ بیه. پیاێل سن و ساڵ دار باێه هوشیار و سەنگین ڕەنگین بون و وەسەرخوێان زاڵ بون و وه ناو ئیمان و مابەت و بەردەوامی وه شایسەێ بیەنەسەر. هەر ئیجوره، ژنيل سن و ساڵ دار باێه ڕێ رەوشتیان وه حرمەتەو بود. نەباێه بختکەر بون یا گیرودەێ شراو بون، بەڵکەم باێه ئەو چشتێ که خاسه تالیم بێەن، تا وه ژنيل جوان یاێ بێەن که شوی دوس و مناڵ دوس بون و وەسەرخوێان زاڵ بون و داوان پاک و ماڵداریکەر و مێرەبان بون و له شویەگەێان گوش بتەکنن تا کەسێگ نەتویەنێ له کەڵام خودا خراو بویشی. هەر ئیجوره پیاێل جوانیش ئاموژیاری بکه تا وەسەر خوێان زاڵ بون. خوەد له گشت چشتێگ نمونەێ کاریل خاس بو. وەناو تالیم خوەد ڕاس درس و سەنگین ڕەنگین به و قسیەیلد ئەوقره درس بود که کەسێگ نەتویەنێ ماکومێ بکێد، تا دشمەن دەرفەت خراو وەتن له باوەت ئیمه پەێا نەکێ و ئیجوره شەرمزار بود. خوڵامیل باێه وه هەر چشتێگ گوش له ئەرواوەگانێان بتەکنن و ئەڕا خوەشنودی ئەوانه تەقالا بکەن؛ قسیه و باس نەکەن و له ئەوانه دزی نەکەن، بەڵکەم باێه ئیمان خاس وه تەمامی نیشان بێەن تا ئیجوره وه گشت چشتێگ ڕەنگینی تالیمێگ که له باوەت نجات دەر ئیمه خوداس، وه خاسێ نیشان بێەن. چوینکه فیز خودا ئاشکرا بیه، فیزێگ که ئەڕا گشت مەردم نجات تیەرێ و وه ئیمه یاێ دەێ که خودانەناسی و هەواوهەوەسیل دنیایی بنیمنه لا، وەگەرد زاڵ بوین وەسەرخوەمان و درسی و خوداترسی له ئی دەوره زنەیی بکێم و چەوەڕێ ئەو ئمید بمارکمانه بویمن یانێ ئاشکرا بوین جەڵاڵ خوداێ گەورامان و نجات دەر ئیمه عیسا مەسیح. هەر ئەو عیسا مەسیحه که گیان خوەێ ئەڕا ئیمه دا تا له هەر خراوێگ ڕزگارمان بکێد و قەومێگ ئەڕا خوەێ پاکەو بکێد که هن خوەێ بون و ئەڕا کاریل خاس غیرەت بیاشتون. ئی چشتیله جار بیه؛ وه تەمام دەسڵات هان بیه و بگره گازتاوه. مەیل کەسێگ وه سوک بگرێدەد. باره هویرێان که له حاکمیل و دەسڵاتداریل گوش بتەکنن و مل بوەنه ژێر فەرمانێان و ئەڕا هەر کار خاسێگ گورجەو بون؛ له باوەت کەسێگ خراو نویشن و له دەمقاڵ دویرەو بگرن و دڵنەرم بون و رێ رەوشتێان وەگەرد گشت مەردم وه حرمەتەو بود. چوینکه ئیمەیش خوەمان زەمانێگ نەزان و ملچەفتەوکەر و گومڕا و گیرودەێ گشت جور هەواوهەوەس و کەیف و خوەشێگ بیمن؛ وەناو دڵپێسی و حەسویی ڕوژگار دایمنه سەر. مەردم له ئیمه قینێان هاتیاد و ئیمەیش له یەکترەکی قینمان هاتیاد. وەلێ وەختێ مێرەبانی و ئنساندوسی نجات دەر ئیمه، خودا ئاشکرا بی، ئەیو نجاتمان دا. وەلێ ئی نجاته وه سەوەو کاریل سالحانێگ که ئیمه وەجێ هاوردویمن، نوی بەڵکەم له ڕوی بەزەیی ئەیو و شوردن دڵ ئیمه بی که له ڕێ ئەوه، روح‌القودوس وه دنیا هاتن تازه و زنەیی تازه بەخشیه پێمان. هەر ئەو روح‌القودوسه که خودا ئەیو له ڕێ نجات دەرمان عیسا مەسیح فره فره وه ملمانا ڕشان، تا وه فیز ئەیو سالحان وەحساو بایم، وه ڕوی ئمید زنەیی ئەبەدی، بیمنه میراتی خوەریل. ئی قسیه شایسەێ دڵنیاییه. له لێد توام که ئەڕا ئی کاریله پا بیێدەگەز، تا ئەوانه که وه خودا ئیمان هاوردنه، له هویرێان نەچود که خوێان خەریک وه جێ هاوردن کاریل خاس بکەن، ئی چشتیله ئەڕا مەردم فره خاسه و باێەخ دێرێ. وەلێ له قسیه و باسیل گیلگەوجانه، له بنەچەکیل، له جیایی خستن و له مرافەیلێگ که له باوەت شەریعەته دویرەو بگر، چوینکه ئی چشتیله پویچه و هویچ نیەتیەرزێد. وه ئەو کەسه که بوده بایس جیایی یەێ جار و ئمجا له شونێ ئەڕا دویم جار هەڕەشه بکه، وەشونێ وەگەردیەو بێند بشێون. ئەڕا ئیه که زانید ئیجور کەسێگ گەنیاێ و گوناکاره و خوەێ بایس ماکومیەت خوێه. وەختێ ئارتماس یا تیخیکوس کل بکەم ئەڕا لاد، تەقالا بکه تا هەر چی زویتر باێده ئەڕا لاێ مه له شار نیکوپولیس، چوینکه توام زمسان له ئەوره بیەمێ سەر. تا ئەوره که تویەنێد وه زیناس وەکیل و ئاپولوس ئەڕا گەردیانەگەێان مەیەتیان بیه، هوشد بو تا کەم کەسریێگ نیاشتوین. بیل مەردمەگەمان یاێ بگرن که خوێان خەریک وەجێ هاوردن کاریل خاس بکەن تا ئەڕا پەرچەو کردن هەوەجییل واجو مەیەتیگ بێەن و زنەیی بی بەرێگ نیاشتوین. ئەوانه که هانەگەرد منەو، گشتێان سڵامد رەسنن. وه ئەوانه که ئیمەیش وه ناو ئیمان دوس دێرن، سڵام برەسن. فیز خودا وەگەرد گشتدانەو بود. له پولوس، زندانی مەسیح عیسا و براگەمان تیموتاوس، وه هاوکار عەزیزمان فیلیمون، وه خویشگمان ئاپفیا و هاورەزم ئیمه ئارخیپوس و کلیساێگ که ها ناو ماڵد: فیز و ئاشتی و سڵامەتی له لاێ خودا، باوگ ئیمه و خوداوەند عیسا مەسیح وه ملدانەو بود. مه هەر وەختێگ وەناو دوعایلم تو تیەرمه هویرم، هەمویشه سپاس خوداێ خوەم کەم، ئەڕا ئیه که مابەت و ئیماند وه خوداوەند عیسا و گشت ئیمانداریل مەسیح که دێرێ، شنەفم. دوعا کەم که هاوبەش بوین ئیماند مەیەت بێی ئەڕا هەر چشت خاسێ که وەبونەێ مەسیح ها ناومان، ئاگاداری کامڵ پەێا بود. چوینکه براگەم، مابەت توی منیش حساوی خوەش و دڵگەرمەو کردێه، ئەڕا ئیه که توی دڵ ئیمانداریل مەسیح تازەوه کردیده. وه ئی بونه، هەر چەن وەناو مەسیح ئی ئازایه دێرم که حوکم بکەمه پێد تا هەر چی له لێد داوا کریەد وه جێ باری، وه ئی حاڵەو خاستر زانم که له ڕوی مابەت له لێد داوا بکەم. جا مه، پولوس پیر، که ئێرنگەیش ئەڕا مەسیح عیسا زندانیم، له باوەت ڕوڵەم ئونسیموس که وەناو زندان ئەڕاێ بیمەسه باوگ، داواکاریگ له لێد دێرم. ئەوه جاران ئەڕاد هویچ قازانجێگ نیاشت، وەلێ ئێرنگه وه ڕاسی هەم ئەڕا توی و هەم ئەڕا منیش قازانج دێرێ. ئەوه که جگر گوشەێ منه وه دواره کلیەو کەم ئەڕا لاد. تواسم له لاێ خوەم گیرێ بێەم تا له ماوەێگ که وەبونەێ ئینجیل هامه زندان، له جێ توی خزمەت وه مه بگرێه ملەو. وەلێ نەتواسم کارێگ کردویم بی ئیه که توی قەبوڵ بکێد، تا خاسێ کردنێد وه گێ دڵیگ بود، نه که وادارد بکەم. هاتێ هەر وه ئی باوەته بی که ماوەێگ له لێد جیاوه بی تا ئەوه ئەڕا هەمویشه باێدەو ئەڕا لاد، وەلێ دیتر نه جور خوڵام، بەڵکەم بانتر له خوڵام، جور یە براێ عەزیز. ئەوه ئەڕا مه فره عەزیزه، وەلێ ئەڕا توی هەڵبەت فره عەزیزه، تواێ له جیگەێ یەێ ئنسان و تواێ له جیگەێ براێگ وەناو خوداوەند. جا ئەگەر مه وه دوس خود زانید، ئەوه هەر ئەوجورە قەبوڵ بکه که چماێ مه قەبوڵ کەید. ئەگەر خراوێگ وه پێد کردێه، یا چشتێگ وه پێد قەردداره، ئەوه بنه حساو مه. مه، پولوس، وه دەس خوەم نویسم که تاوانێ دەم، هەڵبەت هەوەجیگ نێری که بویشم تەنانەت گیان خوەدیش و مه قەردداری. ئەرێ ئێ برا، توام وەناو خوداوەند نەفێگ له توی برەسده پێم؛ جا دڵ مه وەناو مەسیح تازەوه بکه. ئیه نویسم چوینکه دڵنیام گوشە لێم تەکنێد و زانم تەنانەت فرەتر له ئەو چشته که ئویشم، وه جێ تیەرێد. هەر ئیجوره، وتاخێگیش ئەڕام گورجەو بکه، ئەڕا ئیه که ئمید دێرم خودا دوعایلدان قەبوڵ بکێ و وه فیز خوەێ مه وه دواره بارێدەو ئەڕا لادان. ئپافراس، هاو زندان من وەناو مەسیح عیسا، سڵامد رەسنێد. هەر ئیجوره هاوکارەگانم، مەرقوس، ئاریستارخوس، دیماس و لوقا سڵامد رەسنن. فیز خوداوەند عیسا مەسیح وەگەرد روح ئیوه بود. وه جارانەو، خودا فره جار و له ڕێیل فرەێگ، وه وەسلەێ پەێخەمەریل وەگەرد باپیریلمان قسیه کرد، وەلێ وەناو ئی ڕوژیل ئاخره وه وەسلەێ کوڕەگەێ خوەێ وەگەرد ئیمه قسیه کردێه، هەر ئەو کوڕه که ئەیو وه میراتیخوەر گشت چشتێگ دیاری کرد و وه وەسلەێ ئەیویش جهان درس کرد. ئەیو بریقەێ جەڵاڵ خودا و وێنەێ کامڵ سریشت ئەیوه و گشت چشتێگ وه کەڵام وە قەوەت خوەێ قورس پارێزنێد. ئەیو وەشون پاکەو کردن گونایل، وه دەس ڕاس خوداێ گەوراێ هەربەرز وەناو بانترین شون ئاسمان دانیشت. جا هەر ئەوقره که ناوێگ بانتر له فریشتەیل وه میراتی بردیه، هەر ئەوقرەیشه جیگەێ، فره بانتر له ئەوانەسه. چوینکه خودا تا ئێرنگه وه کام یەکی له فریشتەیل فەرمایش کرد: «توی کوڕ منید؛ ئیمڕو مه بیمەسه باوگد»؟ و یا وه دواره: «مه ئەڕا ئەیو بومه باوگ، ئەیویش ئەڕا مه بوده کوڕ»؟ وه دواره وەختێ که یەکم زگەگه تیەرێده ناو دنیا، فەرمایش کەید: «گشت فریشتەیل خودا ئەیو بپەرەسن.» له باوەت فریشتەیل فەرمایش کەید: «فریشتەیلێ کەێده واێیل، و خزمەتکاریلیشه وه بلێزەیل ئاگر.» وەلێ له باوەت کوڕ فەرمایش کەید: «ئێ خودا، تەخت سەڵتەنەت توی تا ئەبەد و تا ئەبە ده؛ گوچان پادشایی توی گوچان دادپەروەریه. توی سالح بوین دوس داشتیدە و له شەڕئاشویی قیند هاتیاد؛ وه ئی بونه خودا، خوداێ توی، فرەتر له هاوڕێیلد وه روین شادمانی مەسح و دەسنیشاند کردێه.» هەر ئیجوره فەرمایش کەید: «توی، ئێ خوداوەند، له سەرەتاوه بنیان زەوی دا ناید و ئاسمانیل کار دەسیل تنه! ئەوانه له بین چن، وەلێ توی مینید! ئەوانه گشتێان جور دڵنگێگ، کویەنه بون! ئەوانه جور بەتیەێگ پێچنێده ناو یەک و جور دڵنگێگ گویڕیەن. وەلێ توی هەر ئەوەیده، و ساڵیل توی ئاخر نێری!» خودا تا ئێرنگه وه کام یەکی له فریشتەیل فەرمایش کردێه: «دانیشه دەس ڕاس مه تا ئەو وەخته که دشمەنیلد بکەمه کورسی ژێر پاد.» مەر ئەوانه گشتێان روحیل خزمەتکار نین که کل کریەن تا وه میراتی خوەریل نجات، خزمەت بکەن؟ جا ئیمه باێه وه ئەو چشته که شنەفتیمنه فره فێشتر سرنج بێیم، نەخواێ له ڕێ ئەو چشته که شنەفتیمنه دەر بچیم. چوینکه ئەگەر ئەو پێخامه که له ڕێ فریشتەیل جار دریاد و مور بی که بود دڵنیایی وەپێ بکرێ و هەر خەتا یا ملەجەرێگ سزاێ دادپەروەرانەێ گرد، جا ئەگەر ئیجور نجات فره گەوراێگ نوینیم، ئێ چوی تویەنیم له سزاگەێ دەر بچیم؟ یەکم جار له ڕێ خوداوەند عیسا ئی نجاته جار دریاد و وەشونێ له ڕێ کەسیلێ که شنەفتن، ئەڕامان مور کریا، وه حاڵێگەو خودایش وه ئەوه شاێەتی دا، وەگەرد نیشانەیل و چشتیل ئەڵاجوی و موجزەیل جورواجور و خەڵاتییل روح‌القودوس، که ئەوانه وه پێ خاست خوەێ بەشەو کردیاد. چوینکه خودا ئەو جهان وەره ڕویه که له باوەتێ قسیه کەیمن، نەخسته ژێر دەس فریشتەیل. وه شونێگ وەناو کتاو زەبور شاێەتی دریاس: «ئنسان چەس که باریدەێ هویرد یا کوڕ ئنسان چەس، که سرنج کەێده پێ؟ ئەوه ئەڕا ماوەێ کەمێگ خوارتر له فریشتەیل درسی کردی، تاج جەڵاڵ و حرمەت نایدەسه بان سەری و گشت چشتێ نایدەسه ژێر پایلێ و ژێر فەرمانێ.» ئێرنگه خودا وەگەرد ناین گشت چشتێ وه ژێر فەرمانێ، چشتێ نەێشت که وه ژێر دەسێ نود. هەر ئێرنگه، هێمراێ نیوینیمن که گشت چشت وه ژێر فەرمانێ بود. وەلێ ئەیو دوینیمن که ماوەێ کەمێگ خوارتر له فریشتەیل دانریا، یانێ عیسا، که وه خاتر ئیه که رەنج مەرگ کیشا، تاج جەڵاڵ و حرمەت نریا بان سەری، تا وه پێ فیز خودا ئەڕا گشتیەکی تام مەرگ بکێ. ئەڕا ئیه که شایسه بی خودا، که گشت چشتێگ ئەڕا ئەیو و له ڕێ ئەیو هەس، ئەڕا ئیەک کوڕيل فرەێگ وه جەڵاڵ برەسنێ، بنیادنەر نجاتیان له ڕێ رەنج، کامڵەو کەید. چوینکه ئەیو که موقەدەسەو کەید و ئەوانه که موقەدەسەو بون، گشتێان له یەێ باوگن. وه ئی باوەته، عیسا شەرمێ نیەتیێد ئەوانه وه برا بخوەنێ. ئەو جوره که وەناو کتاو زەبور فەرمایش کەید: «ناو توی وه برایلم جار دەم؛ وەناوڕاس جەماێەت، بەیت حەمد و ستایش ئەڕاد چڕم.» وه دواره وەناو کتاو ئەشعەیا فەرمایش کەید: «مه پشت بەسمه ئەیو.» هەم وەدواره: «بنوڕ، من و مناڵیلی که خودا داسه پێم.» جا چوینکه مناڵیل وەناو خوین گوشت بەشدارن، هەر ئیجوره ئەیویش خوەێ وەناو ئی چشتیله بەشدارەو بی تا له ڕێ مەرگ، خاون هێز مەرگ یانێ ئبلیس له بین بوێد و گشت ئەو کەسیله که وه سەوەو زاور چین له مردن گشت زنەییان گیروده بین، ڕزگار بکێد. چوینکه خاس ڕوشنه که ئەیو وه فریشتەیل مەیەت نێی، بەڵکەم مەیەت نەتەوەێ ئێبراهیم پەێخەمەر دێ. وه ئی بونه، واجو بی له هەر باوەتەو بوده جور برایل خوەێ تا بتویەنێ وه جیگەێ کاهن گەوراێگ که وه بەزەیێه و ئەمینە، وه خزمەت خودا بود و ئەڕا گونایل قەومەگه کەفارەت بکێد. چوینکه ئەیو خوەێ وەختێ که ئەزمون بی رەنج کیشاس، تویەنێ ئەوانه که ئەزمون بون، مەیەتیان بێید. جا ئێ برایل موقەدەس که وەناو دەنگ کردنەگەێ ئاسمانی هاوبەشین، فکردان بنەنه مل عیسا که ئەیوه ڕەسول و کاهن گەوراێگ که ئیمانه پێ دێریم و ئێقرارێ کیم. هەر ئەیو عیسا که ئەڕا کەسێگ که دیاریی کرد وەفادار بی، هەر ئەوجورە که موسای پەێخەمەریش وەناو گشت ماڵ خودا وەفادار بی. چوینکه هەر ئەوقره که حرمەت ماڵ درسکەرگە له خود ماڵەگه فرەتره، عیسایش شایسەێ جەڵاڵێگ فرەتر له موسا وه حساو هاتێه. چوینکه هەر ماڵێگ وه دەس کەسێگ نریدەپاوه، وەلێ درسکەر گشت چشتێگ خوداس. ئێرنگه موسا له جیگەێ خزمەتکار، وەناو گشت ماڵ خودا ئەمین بی تا وه ئەو چشتیله که باێه وەشونەو بویشرێید، شاێەتی بێید. وەلێ مەسیح، له جیگەێ یەێ کوڕ، ساێو ئختیار وه سەر ماڵ خودا، ئەمینە. ماڵەگەێ ئەیو ئیمەیم، ئەگەر وه ڕاسی قورس بلچکیێمنه دڵنیایمان و شانازیمان که وه ئمیدمان دێریم. جا هەر ئەوجورە که روح‌القودوس فەرمایش کەید: «ئیمڕو، ئەگەر دەنگ ئەیو شنەفین، دڵدان ڕەقەو مەکەن، ئەوجورە که وەناو ئەو ئاژاوە کردین، وه ئەو ڕوژ ئەزمونه وەناو بیاوان، هەر ئەو شونه که باپیریلدان من ئەزمون کردن، هەرچەن چل ساڵ کاریل مه دوین. هەر وه ئی سەوەوه، وە ئەو نەتەوه توڕیام و وەتم: ”ئەوانه هەمویشه وەناو دڵ خوێان گومڕان، ئەوانه ڕێیلم نەناسینه؛“ جا وەناو توڕه بوین خوەم قەسەم خواردم که وه ئەو شون ئاشاسێگ مه ڕێ پەێا نیەکەن.» ئێ برایل، ئاگادار بون که نەخواێ کەسێگ له لێدان دڵ شەڕئاشو و بی ئیمان بێاشتود که ئیوه له ڕێ خوداێ زنی چەفتەو بکێ. بەڵکەم هەرچێ ڕوژه، تا وەختێگ که وەپێ ئویشرێ ’ئیمڕو‘ یەکترەکی هان بێین، تا هویچ کەسێگ له ئیوه وه فێڵ گونا، دڵڕەقەو نود. ئەڕا ئیه که ئیمه وەناو مەسیح بەشدارەو بویمنه، ئەگەر وه ڕاسی ئەو دڵنیاییه که له سەرەتایی داشتیم تا وه ئاخر قورس بپارێزنیم. ئەوجورە که وەناو کتاو زەبور وەتریا: «ئیمڕو، ئەگەر دەنگ ئەیو شنەفین، دڵدان ڕەقەو مەکەن، ئەوجورە که وەناو ئەو ئاژاوە کردین.» چوینکه ئەوانه که شنەفتن وەلێ هێمراێ ئاژاوە خستنه ڕێ، مەر چ کەسیلێگ بین؟ مەر گشت ئەوانه نوین که موسا له مسر هاوردیانه دەیشت؟ له چ کەسیلێگ چل ساڵ توڕه بی؟ مەر نه ئەوانه که گونا کردن، هەر ئەوانه که لەشەگانیان کەفته ناو بیاوان؟ له باوەت چ کەسیلێگ قەسەم خوارد که وەشون ئاشاسێگ ئەیو ڕێ پەێا نیەکەن؟ مەگەر نه هەر ئەوانه که ملچەفتەو کردن؟ جا دوینیم که ئەوانه وه سەوەو بی ئیمانی بی که نەتویەنسن ڕێ پەێا بکەن. جا تا وەختێ که وادەێ ڕێ پەێا کردن وەشون ئاشاسێگ ئەیو هێمراێ ها سەر جێ خوەێ، بان زاورمان بچود تا نەخواێ دیار بێید که یەکی له ئیوه وەپێ دەس پەێا نەکردیه. چوینکه وه ئیمەیش هەر جور ئەوانه مزگانی دریاد. وەلێ پێخامێگ که شنەفتن، نەفیگ ئەڕاێان نیاشت، چوینکه وەگە رد ئەوانه که گوش کردن وه وەسلەێ ئیمان یەکی نوین. ئەڕا ئیه ئیمه که ئیمان هاوردیمنه، وه ئەو شون ئاشاسێگه ڕێ پەێا کیم. ئەوجورە که خودا وەناو کتاو زەبور فەرمایش کردێه: «جا وەناو توڕه بوین خوەم قەسەم خواردم که وەشون ئاشاسێگ مه ڕێ پەێا نیەکەن،» وەئی حاڵەو کاریل ئەیو له وەخت دامەزرانن جهان وه ئاخر رەسوی؛ چوینکه وه شونێگ وەناو کتاو تەورات له باوەت ڕوژ هەفتم ئیجوره وەتیه که: «خودا وه ڕوژ هەفتم، له گشت کاریل خوەێ ئاشاسێگ گرد،» جا هەم وەدواره وه وەناو ئی نویسریایه، فەرمایش کەید: «وه ئەو شون ئارامی مه ڕێ پەێا نیەکەن.» جا، له ئەوره که هێمراێ ئەڕا بڕێگ دەرفەت مینێ که بچنه ناو ئەو شون ئاشاسێگەو وه ئەوانه که وەرجه ئیه ئەو مزگانیه وەپێان دریاد، وه سەوەو ملچەفتەو کردن وه ئەو شون ئاشاسێگه ڕێ پەێا نەکردن، جا خودا یەێ جارتر ڕوژیگ وه تایبەتی دیاری کەی، یانێ ’ئیمڕو‘، وەشون ماوەێ فرەێگ وەناو کتاو زەبور له ڕێ داود پادشا، وەگەرد ئی قسیەیله فەرمایش کرد: «ئیمڕو، ئەگەر دەنگ ئەیو شنەفین، دڵدان ڕەقەو مەکەن.» چوینکه ئەگەر یوشەع پەێخەمەر وەپێان ئاشاسێگ بەخشیاوید، وەشون ماوەێگ، خودا له ڕوژێگ تر قسیه نەکردیاد. جا ویجوره ئەڕا قەوم خودا ئاشاسێگ شەبات که هەر ئەو شەمەێ موقەدەس جویلەکەیله، مینێد. چوینکه هەر کەسێگ که بچوده ناو شون ئاشاسێگ خودا، ئەوەیشه له کاریل خوەێ ئاشاسێگ گری، هەر ئەوجورە که خودا له کاریل خوەێ ئاشاسێگ گرد. جا باین تەقالا بکێم تا وه ئەو شون ئاشاسێگه ڕێ پەێا بکێم، تا هویچکەس وه ئەوجورە ملچەفتەو کردنێگ، نەکەفێد. چوینکه کەڵام خودا زنیه و کارکەره و تێژتر له هەر شمشێر دو دەمێگه و ئەوجورە چوده ناو که گیان و روح، مەفسەلیل و مەخز سقانیل جیاوه کەید و فکریل و نیەتیل دڵ هەڵسەنگنێد. هویچ درس کریاێگ له وەر چەو خودا شاریایەو نیه، بەڵکەم گشت چشتێگ وه نوای چەویل خودا ڕویت و ئاشکراس، هەر ئەو خوداێگ که باێه حساوکتاومان بێمنه پێ. جا چوینکه کاهن گەوراێ پایەبەرزێگ دێریم که له ئاسمانیل گوزیشتێه، یانێ عیسا کوڕ خودا، باین تاگه ئێقرارەگەێ خوەمان قورس بپارێزنیم. چوینکه کاهن گەوراێ ئیمه ئەوجورە نیه که نەتویەند وەگەرد بی هازییل ئیمه هاودەردی بکێد، بەڵکەم کەسێگه که له هەر باوەتەو هەر جور ئیمه ئەزمون بیه، وەلێ گونا نەکرد. جا باین وه دڵنیاییەو وه تەخت فیز نزیکەو بویمن تا بەزەیی باێده پێمان و فیزێگ وه دەس باریم که له وەخت هەوەجی، مەێەتمان بێید. چوینکه هەر کاهن گەوراێگ که له بین ئایەمیل هەڵوژارێید، دەسنیشان کرێید تا وەناو کاروباریل خودا له جێ ئایەمیل کار بکێ تا پیشکەشییل و قروانیيل ئەڕا گونایل بێیده تاویل. ئەوه تویەنێ وه نەرمی وەگەرد ئەوانه که نەزان و گومڕان ڕێ رەوشت بکێ، چوینکه خویشێ تویش بی هازیه. وه ئی بونه، ها ملێ هەر ئەوجورە که ئەڕا گونایل مەردم قوروانی پیشکەش کەی، ئەڕا گونایل خویشێ قوروانی پیشکەش بکەی. هویچکەسێگ خوەێ ئی شانازی کاهن گەورا بوینه نیەکەێده هن خوەێ، بەڵکەم ئی شانازیه تەنیا زەمانێگ بوده نسیو کەسێگ که خودا ئەو ئایەمه دەنگ بکەی، هەر ئەوجورە که هارون دەنگ کرد. مەسیحیش خوەێ بەرزەو نەکرد تا بوده کاهن گەورا، بەڵکەم له لاێ کەسێگ دیاری کریا که وەپێ وەت: «توی کوڕ منید؛ ئیمڕو، مه بیمەسه باوگد.» هەر ئەوجورە که له یەێ جێ تریش فەرمایش کەید: «تو تا ئەبەد کاهنی، یەێ کاهن له جیگەێ ملکیسدق.» عیسا له ڕوژیل زنەیی خوەێ وه بان زەوی، وەگەرد هاواریل بەرز و ئەسریل وه دەرگاێ خودا که تویەناێ نجات داینێ له مردن داشت، دوعا کرد و لاڵکیاد و وەبونەێ گوش تەکانن تەمامی، دوعاگەی قەبوڵ کریا. هەر چەن ئەیو کوڕ بی، وه ڕێ رەنجێگ که کیشاد گوش تەکانن یاێ گرد. وەختێ کامڵەو بی، ئەڕا گشت ئەوانەیش که له ئەیو گوش تەکنن، بیه سەرچاوەی نجات ئەبەدی. جا له لاێ خوداوه دەسنیشان کریاد تا بوده کاهن گەورا، یەێ کاهن له جیگەێ ملکیسدق. له ئی باوەته، چشتیل فرەێگ ئەڕا وەتن دێریم، وەلێ شیو کردنێان سەخته، ئەڕا ئیه که گوشيلدان سەنگینەو بیه. ئەڕا ئیه که وی حاڵەو که تا ئیسه باێه ماموستا بویاین وه ئیه هەوەجی دێرین کەسێگ بیروڕایل سەرەتایی کەڵام خودا یەێ جارتر نیشاندان بێید. ئیوه وه شیر هەوەجی دێرین، نه خواردمەنی وه قەوەت! هەر کەسێگ که شیرخوەره، ناو کەڵام سالح بوین تەجربه نێری، چوینکه ئەوه مناڵەکوڕپەس. وەلێ خواردەمەنی وه قەوەت هن بازڵەیله هن ئەوانه که هێز هەڵسەنگاننیان، وەگەرد تەمرینیل هەمویشەێ جوری پەروەرده کردنه که خاس و خراو له یەک جیا بکەن. جا باین دەرسیل سەرەتایی له باوەت مەسیح بنێمنە پشت سەر، وەرەو بازڵه بوین بچیمنه نوا و یەێ جارتر بنەما نەنێیمنه مل ئیانه، یانێ مل توبه له کاریل وەدەرد نەخوەر و ئیمان وه خودا و تالیم له باوەت خوسڵیل تەعمید و دەس وه بان کەسێگ ناین و زنیەو بوین له مردگیل و موجازات ئەبەدی. ئەگەر خودا هیشت، ئیجوریشه کەیمن. چوینکه ئەوانەێ که یەێ جار وه نویر خودایی نویرانیەو بینه و تام ئەو خەڵاتی ئاسمانیه کردنه و وەناو روح‌القودوس بەشدارەو بینه و تام خاسێ کەڵام خودا و هێزیل دەوران وەره ڕوی کردنه و وەشونێ له ئیمان کەفتنه، مەحاڵ ئەوانه یەێ جارتر وەرەو توبه هاورد، ئەڕا ئیه که وه زیان خوێان، کوڕ خودا وه دواره کوتنه بان سەلیب و ئەیو وه نوای چەو گشت یەکی بی حرمەتەو کەن. ئەگەر زەویێگ، وارانێگ که چەن جار وه بانێ واریەد هەڵمژنێد و ئەڕا کەسیلێ که وەبونەێ ئەوانه کاڵیاس خەلەی خاسێگ بیده دەس، له خودا بەەرکەت گرید. وەلێ ئەگەر زەوی دڕگ و دواڵ دەێده دەس، هویچ نیەتیەرزێد و نزیکه که لانەت بکرێی، ئاخریشێ سزیانه. ئێ عەزیزەیل، هەرچەن ئیجوره قسیه کیم، وەلێ له باوەت ئیوه دڵنیایم که چشتیل خاسترێگ، چشتیلی که هن نجاتن، نسیودان بون. چوینکه خودا بی ئنساف نیه که کردەوەدان و مابەتێگ که وەبونەێ ناو ئەیو له خزمەت وه ئیمانداریل وه مەسیح نیشان داینه و هێمراێ نیشانیش دەین له هویرێ بچود. تاسەێ ئیمه ئیەسه که هەر کامدان هەر ئی غیرەته تا وه ئاخر نیشان بێین تا ئمیددان وه تەمامی وه دی باێ، تا لەمتی نوین، بەڵکەم له کەسیلێگ نمونه بگرن که له ڕێ ئیمان و سەور بونه میراتیخوەر وادەگان. وەختێ که خودا وه ئێبراهیم پەێخەمەر واده دا، چوینکه کەسێگ گەوراتر له خود خودا نوی که قەسەم بخوەێده پێ، جا وه خوەێ قەسەم خوارد و فەرمایش کرد: «بێ گومان بەەرکەتد دەم و نەتەوەد فرەوه کەم.» وه ئیجوره، ئێبراهیم وه سەورەو چەوەڕێ بی و وادەگه گرد. ئەڕا ئیه که مەردم وه چشتێگ گەوراتر له خوێان قەسەم خوەن و وەناو گشت دەمقاڵیلیان قسیەێ ئاخر قەسەمیگه تا مور بکرێی. هەر ویجوره، خودا وەختێگ تواس ئامانج نەگوڕیای خوەێ وه میراتیخوەریل واده خاس ئاشکرا بکێد، ئەوه وەگەرد قەسەمەو زەمانەت کرد، تا له ڕێ دو چشت نەگوڕیای، که مەحاڵ خودا له باوەت ئەوانه درو بویشێد، ئیمه فره دڵگەرمەو بویمن، ئیمه که ئەڕا پەنا بردن هەێوایمنه تا ئمیدێگ که له وەر دەم ئیمه نریاس، قورس بلچکێیم. ئی ئمیده، هەر چماێ لەنگەرێگ دڵنیا و قورس ئەڕا گیان ئیمەس، ئمیدێگ که چوده ئەو لاێ پەردەێ دەوار، وه قودس‌الاقداس، شونێگ که عیسا هەر جور نواکیش ئیمه و له جێ ئیمه، چیەسه ناو؛ هەر ئەیو که بیەسه کاهن گەوراێ ئەبەدی، له جیگەێ ملکیسدق. ئی ملکیسدقه، پادشاێ شار سالیم و کاهن خوداێ هەربەرز بی. وەختێ ئێبراهیم پەێخەمەر له شکەس داین پادشایل هاتیادەو، ملکیسدق تەقیاده پێ و بەەرکەتی دا و ئێبراهیم ده کوتی گشت چشتێگ پیشکەشێ کرد. ناو ئەوه یەکم جار وه ماناێ ’پادشاێ سالح بوینه‘ و وەشونیشێ ’پادشاێ سالیم‘، یانێ ’پادشاێ ئاشتی و سڵامەتیه‘. ئی ملکیسدقه نه باوگ دێرێ و نه داڵگ و نه بنەچەک، ڕوژیل زنەیی نه سەرەتایی دێرێ و نه ئاخر، بەڵکەم وێنەێ کوڕ خوداس و تا ئەبەد کاهن مینێد. بنوڕن که ئی پیا چ ئایەم گەوراێگ بی که ئێبراهیم باپیرمان، له غەنیمەتەگان دەکوتی داده پێ! وه پێ حوکم شەریعەت، نەتەوەێ لاوی که بنه کاهن، باێه له قەوم جویلەکە که برایل ئەوانەنە دەکوتی بگرن، هەرچەن ئەوانیش له نەتەوەێ ئێبراهیمن. وەلێ ئی ملکیسدقه که له نەتەوەێ ئەوانه نیه، له ئێبراهیم دەکوتی سەند و ئەوه بەەرکەت ئێبراهیم دا، ئێبراهیم که خاون وادەیل بی. بێ گومان، بویچگترە که له گەوراگه بەەرکەت گری. وه یەێ لاوه، کەسیلێ دەکوتی گرن که مرن؛ وەلێ وه یەێ لاترەو، کەسێگ که له باوەتێەو شاێەتی دریاس که زنیه، دەکوتی گری. تەنانەت تویەنیم بویشیم که لاوییش که خوەێ دەکوتی گری، له ڕێ ئێبراهیم دەکوتی دا. چوینکه وەختێ که ملکیسدق تەقیاده ئێبراهیمەو، لاوی هێمراێ له پشت باپیرێ بی. ئێرنگه ئەگەر کەماڵ له ڕێ کاهنیل جیگەێ لاوی وه دەس باتیاد، چ هەوەجیگ داشت کاهنێگ تر وه جیگەێ ملکیسدق و نه وه جیگەێ هارون باێ؟ چوینکه شەریعەت له دەورەێ خزمەت کاهنیل لاوی دریاده قەوم جویلەکە. چوینکه وەختێ چشتێ وەناو خزمەت کاهنی بگوڕیەد، واجوه شەریعەتیش بگوڕیەد. چوینکه کەسێگ که ئی چشتیله له باوەتێەو وەتریاس، وه هوز ترێگ تالوق دێرێ که له ئەو هوزه کەسێگ هەراێهەر وەناو قوروانگا خزمەت نەکردیه؛ چوینکه ئاشکراس که خوداوەندمان عیسا له نەتەوەێ یەهودا بی و موسای پەێخەمەر له باوەت ئەو هوزه باس کاهنی نەکرد. له ئیەیشه ئاشکراتر ئیه که وەختێ کاهنێگ تر وێنەێ ملکیسدق تێد، ئەوه نه وه پێ حوکم شەریعەتێگ که وه نەتەوەێ دریاد، بەڵکەم له ڕێ هێز زنەیێگ که له بین نیەچود، بوده کاهن. چوینکه له باوەت ئەیو وەناو کتاو زەبور ئیجوره شاێەتی دریاس که: «تو تا ئەبەد کاهنید، یەێ کاهن له جیگەێ ملکیسدق.» ئەڕا ئیه که له یەێ لا حوکم جاران نریاده لا، ئەڕا ئیه که بی هاز و وه دەرد نەخوەر بی، چوینکه شەریعەت هویچ چشتێگ کامڵەو نەکرد؛ وەلێ له یەێ لاتریش ئمید خاسترێگ دریاده پێمان که له ڕێ ئەوه وه خودا نزیکەو بویمن. ئی کاره بێ قەسەم نوی! چوینکه ئەوانەیگ که وەرجەوە بینه کاهن، بێ قەسەم بینه کاهن، وەلێ کاهنی ئیاکه وەگەرد قەسەمەو بی، وه وەسلەێ ئەوه که وەته پێ: «خوداوەند قەسەم خواردێه و فکریشێ نیەگوڕنێدەو که: ”تو تا ئەبەد کاهنید“.» هەر ئیه عیسا کەێده زامن پەێمانێگ خاستر. ژمارەێ کاهنيل وەرجەوە فره فره بی، چوینکه مردن نوای خزمەت کردنێان گردیا. وەلێ چوینکه عیسا تا ئەبەد زنیه، بن کاهنی نیەتێی. جا عیسا تویەناس تا ئەوانه که له ڕێ ئەیو نزیک خودا بون، تا ئەبەد نجات بێی، ئەڕا ئیه که هەمویشه زنیه تا ئەڕاێان ناوجێ بکێ. ئەڕا ئیه که وه ڕاسی شایسه بی که ئیمه ئیجور کاهن گەوراێگ بیاشتویم، کاهنێگ قودوس، بێتاوان، بی لەک و پێس، جیا له گوناکاریل و له ئاسمانیل بەرزتر کریا. جور ئەو باقی کاهنيل گەورا، هەوەجی نێرید هەر چی ڕوژه، یەکم جار ئەڕا گونایل خوەێ و لەشونی ئەڕا گونایل قەوم، قوروانی پیشکەش بکێ. ئەڕا ئیه که یەێ جار ئەڕا هەمویشه ئی کاره کرد، وەختێ که خوەێ قوروانی کرد. چوینکه شەریعەت، ئایەمیل وەناو بی هازیان ئەڕا کاهنی گەورا دیاری کەی، وەلێ کەلیمەێ ئەو قەسەمه که وەشون شەریعەت هات، کوڕ که تا ئەبەد کامڵەو بیه، دیاری کەی. ئێرنگه گیان کەڵام وەناو ئەو چشته که ئویشیم، ئیەسه که ئیمه ئیجور کاهن گەوراێگ دێریم که وه لاێ ڕاس تەخت خوداێ گەورا وەناو ئاسمان دانيشتێه و خزمەتکار شونیل موقەدەسه، یانێ ئەو دەوار ڕاسەکانیەسه که خوداوەند هەڵێ دا، نه ئایەمیزاێ. چوینکه هەر کاهن گەوراێگ ئەڕا تاویل داین پیشکەشییل و قوروانیيل دەسنیشان بود. وه ئی بونه، ئی کاهنیشه ئەڕاێ واجوه چشتێگ ئەڕا پیشکەش کردن بیاشتوید. ئێرنگه ئەگەر ئەیو وەبان زەوی بی، بی خەڵاف کاهن نویاتیاد، چوینکه کاهنیل تر هەن که وه پێ شەریعەت پیشکەشییل دەنه تاویل. ئەوانه تەنیا یە نمونه و ساێەڕکی چشتیل ئاسمانی خزمەت کەن. ئەڕا ئیه که وەختێگ موسای پەێخەمەر تواسیا دەوارەگه هەڵ بێید، خودا فەرمان دا پێ و فەرمایش کرد: «ئاگادار به که گشت چشتێگ هەر وه پێ نمونەێگ درس بکێ که وەبان کویه وه پێد نیشان دریاد.» وەلێ خزمەتێگ که مەسیح پەێا کردێه، فره بانتر له خزمەت جارانه، ئەڕا ئیه که ئەیو وەسلەێ پەێمانێگ خاستره، پەێمانێگ که وەبان وادەیل خاستر نریاسه سەرپاوه. چوینکه ئەگەر ئەو پەێمان یەکمه بی نەخس بویا هەوەجی نەوی پەێمانێگتر داوا بکرێی. چوینکه خودا وەناوێان نەخسێگ پەێا کەید و فەرمایش کەید: «خوداوەند ئویشێد، بنوڕ ڕوژیلیگ رەسێد که مه وەگەرد بنەماڵەێ ئێسرائیل و بنەماڵەێ یەهودا پەێمانێگ نو بەسم. نه جور پەێمانێگ که وەگەرد باپیریلێان بەسام، ئەو ڕوژه که دەسێان گردم تا له میلکان مسر دەرێان بارم؛ خوداوەند فەرمایش کەێد، چوینکه ئەوانه وه پێمان مه وەفادار نەمەنن. جا، لەلێان ڕوی هەڵوگەردانم. خوداوەند فەرمایش کەی: چوینکه ئیەسه پەێمانێگ که وەشون ئەو ڕوژیله وەگەرد بنەماڵەێ ئێسرائیل بەسم. حوکمیل خوەم نەمه ناو زەین ئەوانه و وەبان دڵیان نویسمی. مه بومه خوداێ ئەوانه و ئەوانه بونه مەردم مه. کەسێگ وه هاوساگەێ خوەێ تالیم نێید و کەسێگ وه براێ خوەێ نیویشی، ”خوداوەند بناس!“ چوینکه گشت ئەوانه له وردو و زرو، مه ناسن، چوینکه لەنواێ خەتایلیان وه بەزەیێم و گونایلێانیش دیتر وه هویرم نیەتێەرم.» خودا وەگەرد قسیه کردن له پەێمانێگ ’نو‘، پەێمان یەکمیەگه بی بایەخ کەید؛ ئەو چشته که بی بایەخ و کویەنه بود، ئەڕا له بین چین گورجه. ئێرنگه تەنانەت پەێمان یەکم، یاسایلێگ ئەڕا پەرەسش داشت و هەر ئیجوره وەبان زەوییش یەێ شون موقەدەس. چوینکه دەوارێگ هەڵ دریاوی که له یەکم بەشەگەێ، چراخدان، میز و نانیگ بی که تەقدیس بی؛ وه ئی شونه وەتیان ’شون موقەدەس‘. دویمین بەشیش وه پشت پەردەێ دویم بی که ناوێ ’موقەدەسترین شون‘ بی؛ له ناو ئی بەشه، قوروانگای تەڵایی ئەڕا سزانن بوخور بی و هەرئیجوره سنویق پەێمان که له هەر لاێگەو وەگەرد تەڵا پوشریاوی. وەناو ئی سنویقه، کویزەێ تەڵایی که نان ’مەنا‘ وەناوێ بی، هەرئیجوره گوچان هارون که قومچه کردوی و تەختەیل کوچگین پەێمان نریاوید. وەبان سنویقەگه، فریشتەیل کەڕوبی ’جەڵاڵ‘ ساێەڕکی خوستوینه بان تەخت بەزەیی. ئیسه نیەتویەنیم وه وردیەو له باوەت ئی چشتیله قسیه بکێم. وەشون ئەوه که گشت چشتێگ وەئی جوره ڕێک وپێک کریاد، کاهنيل هەمویشه چیانه ناو یەکم بەشەگه تا خزمەت خوێان وەجێ بارن. وەلێ تەنیا کاهن گەورا چیاده ناو بەش دویم، ئەویشه تەنیا ساڵی یەێ جار و هەمویشەیش خوین قوروانی وەگەرد خوەێ داشت تا ئەڕا خوەێ و ئەڕا گونایلێ که قەوم نەزانسته کردوین، پیشکەش بکێ. وەئیجوره روح‌القودوس نیشان دێ تا زەمانێگ که بەش یەکم هێمراێ بەردەوامه، ئەو ڕێه که وه موقەدەسترین شون چود هێمراێ واز نویه. ئیه ئەڕا ئی دەورانه نیشانەیگه، وه پێ ئی ڕیکپێکیه، پیشکەشییل و قوروانییلی دریەنه تاویل که نیەتویەنن وژدان کەسێگ که پەرەسش کەید، وه تەمامی پاکەو بکەن، بەڵکەم تەنیا وەگەرد خواردن و نوشاین و وەجێ هاوردن یاسایل جورواجور شوردن دینی سەرکار دێرن. یاسایلێ ئەڕا جەسه که تەنیا تا شرو ڕیک و پیکی تازەێگ که خودا دەێ، تیەرزیەن. وەلێ وەختێگ مەسیح له جیگەێ کاهن گەوراێ ئەو چشتیل خاسه ئاشکرا بی که ئێرنگه هاتنەسه دی، چیەسه ناو دەوارێگ گەوراتر و کامڵتر که وه دەس ئایەم درس نەکریاس. یانێ هن ئی درسکریایه نیه. ئەیو یەێ جار ئەڕا هەمویشه چیەسه ناو موقەدەسترین شون، نه وەگەرد خوین بزنیل و گوریل، بەڵکەم وه خوین خوەێ، ویجوره ڕزگاری ئەبەدی وه دی هاورد. چوینکه ئەگەر خوین بزنیل و گاێیل و پاشین خوڵەکەو پارێنه وه مل ئەوانه که ناپاکن، ئیانه تەقدیسەو کەید تا لەشیان پاکەو بود، چەنێ فرەتر، خوین مەسیح که له ڕێ ئەو روح ئەبەدیه خوەێ بی نەخس وه خودا پیشکەش کرد، وژدان ئیمه له کاریل وەدەرد نەخوەر پاکەو کەید تا که خزمەت خوداێ زنی بکێم! وه ئی بونه، مەسیح ناوجێکەر پەێمانێگ تازەس، تا ئەوانه که دەنگ کریانه بتویەنن میراتی ئەبەدی که وادەێ دریاس، بگرنەوەر. چوینکه مردنێگ ڕوی داس که ئەوانه له خەتایلێگ که وەناو پەێمان یەکم هەڵکەفت، ڕزگاری بەخشێد. ئەڕا ئیه که وەختێ بود وەسیەتێگ وەجێ باری که مالوم بود وەسیەتکەرەگه مردگه، ئەڕا ئیه که وەسیەت تەنیا وەشون مردن بود وه جێ باێد؛ چوینکه تا زەمانێگ که وەسیەتکەرەگه زنیه، نیود وه جێ باێد. وه ئی بونه، تەنانەت پەێمان یەکمیش بێ خوین وه جێ نات. چوینکه ئەو وەخته که موسای پەێخەمەر هەر کام له حوکمیل شەریعەت وه گشت قەومەگە جار دا، خوین گوریل و بزنیل گرد و وەگەرد ئاو و خوری سویەر و پەلیل دار زوفا، هەم وەبان خود تومار و هەم وەبان گشت قەومەگه پاشی و وەت: «ئیەسه خوین پەێمانێگ که خودا وه ئیوه حوکم کرد.» هەر ئیجوره خوینەگه هەم پاشیه مل دەوار و هەم وه مل گشت دەفریلێگ که ئەڕا پەرەسش وه کار چیاد. وه ڕاسی، بەنا وه شەریعەت، هەڵاێه گشت چشتێگ وەگەرد خوین پاکەو بود و بی ئەوه که خوینێگ بڕشێید، بەخشاین گونایل نیه. جا واجو بی ئەو چشتیلی که یەێ نمونه له چشتیل ئاسمانی بوین وەگەرد ئی قوروانیيله پاکەو بون، وەلێ خود چشتیل ئاسمانی وەگەرد قوروانییل خاستر له ئیانه پاکەو بون. چوینکه مەسیح نەچیه ناو موقەدەسترین شونێگ که وه دەس بەشەر درس کریاوی که نمونەێگ له چشتیل ڕاسەکانیه، بەڵکەم چیه ناو خود ئاسمان تا ئێرنگه له جێ ئیمه له لاێ خوداوه ئاشکرا بود. ویجوره نوی که خوەێ چەن جار جور قوروانی بێیده تاویل، هەر ئەو جور که کاهن گەورا هەرچێ ساڵه چوده ناو موقەدەسترین شون، ئەوەیشه وەگەرد خوینێگ که خوین خوەێ نیه. ئەڕا ئیه که ئەگەر ئیجوره بویاد، مەسیح باێه له وەخت دامەزراندن جهان، چەن جار رەنج کیشاوی. وەلێ هەر ئەوجورە که هەس ئەیو یەێ جار ئەڕا هەمویشه وه ئاخر گشت دەورەیل ئاشکرا بیه تا وەگەرد قوروانی کردن خوەێ، گونا له بین بوێد. هەر ئەوجورە که ئەڕا ئایەم یەێ جار مردن و لەشونی داوەری دیاری کریاس، مەسیحیش لەشون ئەوه که یەێ جار قوروانی بی تا گونایل قێر فرەێگ بگرێده سەر شانێ، دویم جار ئاشکراوه بود، نه ئەڕا پەرچەو کردن گونا، بەڵکەم تا ئەوانه که وه تاسەوه چەوەڕێ ئەوەن، نجات بێید. له ئەوره که شەریعەت تەنیا ساێەڕکی چشتیل خاس وەره ڕویه، نه شێوەێ ڕاسەکانی ئەوانه. وه ئی بونه، هەراێهەر نیەتویەنێد وەگەرد قوروانییلێگ که ساڵ وه ساڵ یەێ‌سەر پیشکەش کرێید، ئەوانه که ئەڕا پەرەسش نزیکەو بون، کامڵەو بکێد. ئەگەر نه قوروانی پیشکەش کردنەگەێان مەر قەت نویاد؟ چوینکه ئمجا پەرەسش کەرەگان یەێ جار پاکەو بویان و دی وەیولا ئەڕا گونایل، خوێان تاوانبار نەکردیان. وەلێ ئی قوروانیيله هەر چی ساڵه گونایل خیده هویرێان، ئەڕا ئیه که خوین گاێیل و بزنیل مەحاڵ که گونایل له بین بوێد. وه ئی بونه، وەختێ که مەسیح هاته ناو ئی جهانه، فەرمایش کرد: «وه قوروانییل و پیشکەشییل مەیلیگ نیاشتی، وەلێ جەسەێگ ئەڕا مه گورجەو کردی؛ خوەشنودی توی له ئیه نویه که قوروانییلی که سزننێ و قوروانییل گونا پێشکەشد بکرێی. ئەو وەخته وەتم: ”ئێ خودا بنوڕ، مه هاتمه، تا خاست تو وه جێ بارم؛ هەرئەوجوره که وەناو تومار کتاو له باوەتم نویسریاس.“» یەکم جار ئویشێد: «وه قوروانییل و پیشکەشییل، قوروانییلی که سزنن و قوروانییل گونا مەیلیگ نیاشتی و له ئەوانه خوەشنودەو نویده» هەر چەن که ئیانه وه پێ شەریعەت پیشکەش بویان. ئمجا فەرمایش کەید: «بنوڕ، مه هاتمه تا خاست تو وه جێ بارم.» ئەیو یەکمیەگه نێده لا تا دویمیەگە بنێده پاوەو. وەگەرد هەر ئی خاسته، ئیمه له ڕێ قوروانی جەسەێ عیسا مەسیح یەێ جار ئەڕا هەمویشه تەقدیسەو بیمنه. هەر کاهنێگ، هەر چی ڕوژه ئەڕا خزمەتەگەی وسێده پاوه و هەر ئەو قروانیيله که هەراێهەر نیەتویەنن گونایل له بین بوەن، یەسەر پیشکەش کەن. وەلێ مەسیح وەشون ئیه که ئەڕا هەمویشه یەێ قوروانی وەبونەێ گونایل پیشکەش کرد، دانیشته دەس ڕاس خودا. له ئەو وەختەو، چەوەڕێه تا ئەوسا که دشمەنیلێ بونه کورسی ژێر پاێ ئەیو، چوینکه وەگەرد یەێ قوروانی، تەقدیس بیەگان ئەڕا هەمویشه کامڵەو کردێه. روح‌القودوسیش شاێەتی دەێده پێمان. یەکم جار فەرمایش کەێد: «خوداوەند ئویشێد، ئیەسه پەێمانێگ که وەشون ئەو ڕوژیله وەگەرد ئەوانه بەسم. حوکمیل خوەم نەمه ناو دڵیان، و له بان زەین ئەوانه نویسمیان.» وەشون ئەوه فەرمایش کەی: «گونایل و کاریل گەنیان دیتر نیەتیەرمه هویرم.» له ئەوره که بەخشین گونایل هەس، دیتر هەوەجی ئەڕا پێشکەش کردن قوروانی ئەڕا گونا باقی نیەمیند. جا ئێ برایل، له ئەوره که وه خوین عیسا تویەنيمن وه دڵنیاییەو بچیمنه ناو موقەدەسترین شون، یانێ له ڕێیگ تازه و زنی که له ڕێ ئەو پەرده یانێ له ڕێ جەسەێ خوەێ ئەڕامان واز کرد و له ئەوره که کاهنێگ گەورا وه سەر ماڵ خودا دێریم، باین تا وه دڵێگ ڕاس و دڵنیایی تەمام ئیمان، نزیک خودا بویمن، وه حاڵێگەو که دڵیلمان له وژدان خراو پاکەو بویه و جەسەیلمان وەگەرد ئاو پاک شوریاس. باین تا بی ئەوه که شک بکێم، قورس بلچکیێمنه ئمیدێگ که ئێقراره پێ کیم، چوینکه وادەدەرەگه ئەمینە. باین وەناو فکر ئەوه بویمن که چوی یەکترەکی ئەڕا مابەت و ئەڕا وەجێ هاوردن کاریل خاس هەڵبگڕنیم و له گردەو بوینمان وەگەرد یەکترەکی واز ناریم، ئەوجورە که ئەڕا بڕێگ بیەسه نەریتیگ، بەڵکەم یەکترەکی هان بێیم، وه تایبەتی ئێرنگه که شاێەت نزیکەو بوین ئەو ڕوژه، یانێ ڕوژ هاتنەوەێ خوداوەند عیساین. چوینکه ئەگەر وەشون ڕەسین وه ناسین ڕاسی، وه دڵ قەسی وه گونا کردن بەردەوام بویمن، دیتر هویچ قوروانیگ ئەڕا گونایل نیەمینێدەو؛ ئەو چشته که مینێد، چەوەڕێ بێن زیەلەتەرەکنێگ له داوەریه و گڕەێ ئاگرێگه که دشمەنیل خودا سزنێد و کەێده خوڵەکەو. هەر کەسێگ شەریعەت موسای پەێخەمەر رەێ کردیاد، بەنا وه شاێەتی دو یا سێ شاێەت، بی بەزەیی کوشریاد. جا وه گومان ئیوه کەسێگ که کوڕ خودا پاوڵا کردێه و خوین پەێمانێگیش که وه ئەوه تەقدیس بویه، ناپاک ژماردیه و وه روح پڕ له فیز خودا، بی حرمەتی کردێه، چەنێ فرەتر شایسەێ موجازاتێگ سەختتر بود؟ چوینکه ئەوه ناسیم که فەرمایش کرد: «خوینخوازی هن منه؛ منم که سزا دەم،» هەر ئیجوره: «خوداوەند قەومەگەێ خوەێ داوەری کەێد.» کەفتن وه دەسيل خوداێ زنی چشت زیلەتەرەکنیگه. وەلێ ئەو ڕوژیل جارانه بارنه هویردان، وەختێگ که تازه وەگەرد نویر خودایی نویرانیەو بوین؛ له ناو ئەو ڕوژیله، وه تاموڵ رەنجیل وەناو جەنگین سەختێگ بەردەوامی داینه خەرج. چەن جار وه نوای چەو گشت یەکی خراو دریاد پێدان و بەرد کیشاین و چەن جار شان وه شان کەسیلێگ وسیاین که وەگەرد ئەوانه ئیجوره کردیان. وەگەرد ئەوانه که وەناو زندان بوین، هاودەردی کردیاين و وەختێ ماڵ ئەموالدان تاڵان کردیان وه خوەشیەو قەبوڵ کردیاین، چوینکه زانستیاین که خوەدان دارایی خاسترێگ دێرین که مینێد. جا دڵنیایی خوەدان له دەس مەێه‌ن، چوینکه پاداش فره گەوراێگ ها شونیەو. چوینکه هەوەجی دێرین که بەردەوام بوین تا ویجوره ئمجا که خاست خودا وه جێ هاوردین، وادەگه پەێا بکێن. چوینکه «وەشون ماوەێ کەمێگ ئەیو که باێه باێد، تێد و ماتەڵی نیەکێ. وەلێ ئایەم سالحان مه وه ئیمان زنەیی کەید. و ئەگەر خوەێ بکیشێه دویا، گیانم له ئەوه خوەشنودەو نیود.» وەلێ ئیمه له ئەو کەسیله نیمن که خوێان کیشنه دویا و نابود بون، بەڵکەم له ئەوانیمنە که ئیمان دێرن و گیان خوێان پارێزنن. ئیمان، دڵنیایی وه ئەو چشتیلەسه که ئمیدەپێ بەسایمنه و خاترجەم بوین وه چشتیلێگه که نیەوینریەن. چوینکه وه سەوەو ئیمان بی که له باوەت مەردم جاران تاریف کریاس. وه ئیمانه که زانیمین جهان وه وەسلەێ کەڵام خودا درس کریا، ئەوجورە که ئەو چشته که دوینرێی له چشتیل دیاری درس نەکریا. وه ئیمان بی که هابیل قوروانی قەبوڵ کریاێگتر له قوروانیەگەی قائن وه خودا پیشکەش کرد و له ڕێ هەر ئی ئیمانه له باوەت هابیل شاێەتی دریاس که سالحانه، چوینکه خودا وەگەرد قەبوڵ کردن پیشکەشییلێ له لێ تاریف کرد. له ڕێ ئیمانێه، هەرچەن مردگه وەلێ هێمراێ قسیه کەید. وه ئیمان بی که خەنوخ بڕیاده بان تا تام مەرگ نەکێ و ئەوه پەێا نوی، چوینکه خودا بردویەێ. ئێرنگه وەرجه بردنێ، له باوەتێەو شاێەتی دریاد که خودا خوەشنودەو کردوی. بی ئیمان مەحاڵ کەسێگ بتویەنێ خودا خوەشنودەو بکێ، چوینکه هەر کەسێگ وه خودا نزیکەو بود، باێه ئیمان بیاشتود که ئەیو هەس و ئیه که دەسخوەشانه دەێده کەسیلێگ که وەشونیەو گەردن. وه ئیمان بی که نوح وەختێ که له لاێ خوداوه له باوەت هەڵکەفتیلێ که تا ئەو وەخته نوینریاوید هەڕەشه دریاده پێ، وه ترس و حرمەتەو ئەڕا نجات بنەماڵەگەێ خوەێ کەشتی درس کرد. ئەوه وه ئیمان خوەێ دنیا ماکوم کرد و بیه میراتی خوەر ئەو سالح بوینه که له ڕێ ئیمان تێد. وه ئیمان بی که ئێبراهیم پەێخەمەر وەختێ دەنگ کریا، تا بچوده ئەڕا شونێگ که وەشونێ وه میراتی گردیاد، گوش تەکان؛ هەرچەن نیەزانست چوده ئەڕا چ شونێگ وەلێ کەفته ڕێ. وه ئیمان بی که ئەوه چی تا وەناو میلکان واده دریاێ، وەناو وڵات غەریو هەر جور بیگانەێگ زنەیی بکێ و وەگەرد ئەسحاق و یاقوب که وەگەردیەو میراتیخوەر هەر ئەو واده بوین، وەناو دەواریل زنەیی کرد. چوینکه چەوەڕێ شارێگ بی که بنیادێ بەردەوامه و مێمار و درسکەرەگەی خوداس. وه ئیمان بی که سارا خوەێ هەرچەن سن و ساڵی گوزیشتوی که مناڵدار بود تویەنایی گرد تا ئێمڵه بود؛ ئەڕا ئیه که وادەدەرەگه ئەمین زانست. ویجوره، له یەێ پیا، ئەوەیشه له کەسێگ که جور مردگێگ وەپێ هاتوی، نەتەوەێگ فره گەورا هەر جور هەسارەیل ئاسمان و جور شنیل لیوەێ دەریا که نیود بژمارێدیان، هاته دنیا. ئیانه گشتێان وەناو ئیمان مردن، بی ئەوه که چشتیل واده دریاێ پەێا بکەن، بەڵکەم تەنیا ئەوانه له دویرەو دوین و سڵامیان کردوین. ئەوانه وه زوان هاوردن که له بان زەوی، غەریو و بێگانەن. چوینکه ئەوانه که ئیجوره قسیه کەن، ئاشکرا نیشان دەن مینەێ نیشتمانیگ ئەڕا خوێان کەن. ئەگەر وه میلکانێگ فکر بکردیان که هیشتوینێ جێ، دەرفەت هەڵوگەردیان داشتیان. وەلێ هەرئەوجوره که دوینیم تاسەێ نیشتمانیگ خاستر داشتن، یانێ نیشتمانیگ ئاسمانی. وه ئی بونه، خودا عارێ نیەتێی خوداێ ئەوانه بخوەنرێید، چوینکه شارێگ ئەڕاێان گورجەو کردێه. وه ئیمان بی که ئێبراهیم وەختێ ئەزمون کریا، ئەسحاق هەر جور قوروانی پیشکەش کرد؛ ئێبراهیم که وادەیل گردویه وەر گورجەو بی تەنیا کوڕەگەێ خوەێ قوروانی بکێد، هەر ئەوه که له باوەتێەو وەتریاوی: «نەتەوەێ تو ناو خوەێ له ئەسحاق گری.» ئێبراهیم ئیجوره فکر کرد که خودا تویەناس تەنانەت ئەسحاق له مردگیل زنیەو بکێد و تویەنیم بویشیم یەێ جوریلێگ ئێبراهیم، ئەسحاق له مەرگ وەرگرتەو. وه ئیمان بی که ئەسحاق، یاقوب و عیسو له باوەت کاریل وەرەڕوی بەەرکەت دا. وه ئیمان بی که یاقوب له وەخت مردن، هەر کام له کوڕيل یوسف بەەرکەت دا و وه حاڵێگەو که وه مل گوچانەگەێ خوەێ پاڵەو داوید، سجدەی خودا کرد و پەرەسشێ کرد. وه ئیمان بی که یوسف وه ئاخر زنەیی خوەێ، له وه دەیشت هاتن قەوم ئێسرائیل له مسر قسیه کرد و له باوەت سقانیل خوەێ دەستوریلێگ دا. وه ئیمان بی که داڵگ باوگ موسا وەشون وه دنیا هاتنێ وه ماوەێ سێ مانگ شاردنەوەێ، چوینکه دین مناڵەگه ڕەنگینه؛ جا له حوکم پادشا رخێان نەچی. وه ئیمان بی که موسا وەختێ گەورا بی، نەتواس دویەترزای فرعون بخوەنرێید. ئەوه ئیه هەڵوژارد تا وەگەرد قەوم خودا وەلێا خراوی بکەن تا ئیه که له خوەشییل گونا که زوی تەمام بون، لەزەت بوی. ئەو سەرزەنشتێگ که وەبونەێ مەسیح کریاویه پێ، دارایی گەوراترێگ له گەنجیل مسر زانست، چوینکه چەو بڕویه دەسخوەشانەگه. وه ئیمان بی که موسا مسر هیشته جێ و له توڕەیی پادشا ڕخێ نەچی، چوینکه ئەوه جور کەسێگ که خوداێ نادیاری هەمویشه له وەر چەویل خوەێ دوینید، بەردەوام بی. وه ئیمان بی که موسا پسەخ و پاشین خوین وه جێ هاورد تا فریشتەێگ که یەکم زگیل له بین بردیاد، وه یەکم زگیل ئێسرائیل دەس دریژی نەکەید. وه ئیمان بی که قەوم جویلەکە له ناوڕاس دریاێ سویر هەر جور زەویێگ وشک گوزیشتن؛ وەلێ وەختێ مسرییل تەقالا کردن هەر ئەو کاره بکەن، خنکیان. وه ئیمان بی که دیواریل شار ئەریحا وەشون ئیەک قەوم جویلەکە هەفت ڕوژ وه دەوریەو خڕ خواردن، ڕمیا مل یەکا. وه ئیمان بی که راحاب داوانپێس وەگەرد ئەوانه که ملچەفتەو کردیان، نەکوشریا چوینکه له جاسوسەگان وه ڕوی خوەش مێوانداری کرد. دیتر چه بویشم؟ چوینکه دەرفەت نیه له باوەت جەدعون و باراق و شەمشون و یەفتاح و داود پادشا و سەموئیل و پەێخەمەریل قسیه بکەم، ئی ئایەمیله که له ڕێ ئیمان، پادشاییل داگیر کردن، دادپەروەری دامەزرانن، وادەگان وه دەس هاوردن؛ دەم شێریل بەسان، بڵێزەیل گڕان ئاگر کوشاننەوه و له دەم شمشێر دەرچین؛ بی هازییان بیه هێز، وەناو شەڕ تویەنا بین و لەشکەریل بێگانه تەفرتوینا کردن. ژنيل، مردگیلێان زنی وەرگرتنەوه. بڕێگ شکەنجه بین و ڕزگاری قەبوڵ نەکردن، تا ئەڕا یەێ زنەیی خاستر زنیەو بون. بڕێگتر تویلەکی وەپێان کریاد و قەمچی خواردن و تەنانەت وه زنجیر کیشان و کەفتنه زندان. کوچگواران بین، وه هەڕه بینه دو کوت و وه شمشێر کوشریان. وەناو پوس مێ و بزنیل دەستەنگ، بەردکیش و وه خراوی وەگەردێان ڕێ رەوشت کریاوی، ئاواره بوین. ئیانه که جهان لایقێان نوی، وەناو بیاوانیل و کویەیل و ئشکەفتیل و دەراویل زەوی، سەرگەردان بوین. ئیانه گشتێان هەرچەن وه سەوەو ئیمانێان تاریفه لێان کریا. وەلێ ئەو چشته که وەپێان واده دریاوی، پەێا نەکردن. چوینکه خودا چشت خاسترێگ ئەڕا ئیمه گورجەو کردوی تا ئەوانه جیا له ئیمه کامڵ نەون. جا چوینکه ئیجور هەور فره گەوراێگ له شاێەتیل دەورەمان کردنه، باین هەر بار و هەر گوناێگ که ئیجوره سەخت لچکێده پێمانەو، له خوەمان دویرەو بکێم و باین تا وەگەرد بەردەوام بوین له موسابقەێگ که له نوامان نریاس، بدەویم. باین چەو بوڕیمنه عیسا که بنیادنەر و کامڵکەر ئیمانمانه، که ئەڕا ئەو خوەشیه که له نوای بوی، سەلیب تاموڵ کرد و نەنگ ئەوه سوک وه حساو هاورد و ئێرنگه وه لاێ ڕاس تەخت خودا نيشتیه. وه ئەیو فکر بکێن که ئیجور دشمەنیێگ که له لاێ گوناکاریل وه زد خوەێ بوی تاموڵ کرد، تا ئیوه شەکەت یا دڵسەرد نوین. هێمراێ له جەنگ خوەدان وه زد گونا تا پاێ گیان نەوساینه. مەر ئەو قسیەێ هاندەره که ها ناو کتاو مەسلەتیل سلێمان له هویردان چیه که وه ئەوره ئیوه وه جیگەێ کوڕيل چڕێد، فەرمایش کەید: «ئێ کوڕەگەم، ئەدەو کردن خوداوەند سوک وه حساو نار و وەختێ گرێدەده گازتاوه، دڵسەرد نەو. چوینکه خوداوەند ئەوه که دوسی دێرێ، ئەدەوی کەید، و هەر کەس که وه مناڵ خوەێ قەبوڵێ کەی، گرێدەێ گازتاوه.» ئەڕا ئەدەو بوینه که ئیوه باێه تاموڵ بکێن؛ ڕێ رەوشت خودا وەگەردانەو و هەر جور کوڕيل خوێه. چوینکه کام کوڕه که باوگێ ئەدەوی نەکێد؟ ئەگەر ئیوه ئەدەو نوین هەر ئەو ئەدەوه که گشت بینه، جا زوڵەزاین، نه کوڕیل ڕاسەکانی. بێجگه ئیه، باوگیلێگ جەسەیی داشتیمنه که ئەدەومان کردن و ئیمه حرمەتیان گردیم. ئیسه، چەنێ فرەتر باێه له باوگ روحیل گوش بتەکنیمن تا زنەیی بیاشتویمن. چوینکه باوگیلمان ماوەێ کەمێگ ئەو جوره که خاس زانستنه ئەدەومان کردن. وەلێ خودا ئەڕا نەف خوەمان ئەدەومان کەید تا وەناو قودوسیەت ئەیو بەشدارەو بویمن. چوینکه هەر لەون ئەدەوێگ وەختێ دێرێ ئەنجام گری ئیجوره وه چەو تێد که ژان دێرێ و خوەش نیه، وەلێ وەشونێ ئەڕا کەسیلێ که وەگەردێ ئەدەو بینه بەر سالح بوین دەێده دەس که پڕ له ئاشتی و سڵامەتیه. جا دەسيل بی هازدان هەڵوڕنن و زرانییلدان که کەفتیەسه ڕکه وه قەوەتەو بکێن! ئەڕا پایلدان ڕێیل ڕاسەو بکەن، تا پاێ شەل له قولتخ دەر ناید، بەڵکەم شەفا پەێا بکێد. سەخت تەقالا بکەن که وەگەرد گشت مەردم وەناو ئاشتی و سڵامەتی بێەنێ سەر و موقەدەس بوین، چوینکه جیا له قودوسیەت هویچکەسێگ خوداوەند نیوینێد. هوشدان بود که نەخواێ کەسێگ له لێدان نەتویەنێ فیز خودا وه دەس بارێد تا هویچ ریشەێ تیەڵێگ جویق نێید و نوده بایس پەشێوی و وه وەسلەێ ئەوه قێر فرەێگیش ناپاکەو نەکێ. ئاگادار بوین که هویچکامدان خیز نوین یا هەر جور عیسو وەقف بێندان له دەس نێین هەر ئەو عیسو که وەبونەێ جامێگ ئاش، حەق یەکم زگی خوەێ فروت. چوینکه ئیوه زانين که وەشون ئەوه، وەختێگ که تواس بوده میراتیخوەر ئەو بەەرکەته، ڕەدکریا. چوینکه دەرفەتێگ ئەڕا توبه پەێا نەکرد هەرچەن وەگەرد ئەسر چەو وەشونێ بی. چوینکه وه کویەێگ نزیکەو نوینه که بود دەس بیێده قەێەو، کویەێگ که گڕێ ئاگرێ باێد؛ نه وه تیەریکی و سیەی و وای تن؛ نه وه قیڕەێ شەیپور و نه وه دەنگێگ که ئەوانه که شنەفتن، لاڵکیان که دیتر وەگەردێانەو قسیه نەکێد. چوینکه نەتویەنستن ئەو فەرمانه که دریاوی تاموڵ بکەن که وەتیاد، «تەنانەت ئەگەر گیانەوەرێگ بێیده قێ کویەگەوه، باێه کوچگواران بود.» وه ڕاسی ئەو دیمەنەگه ئەوجورە زیەلەتەرەکن بی، که موسای پەێخەمەر وەت: «له ترسەو کەفتمەسه ڕکه.» وەلێ ئیوه هاتینەسه ئەڕا کویەێ سەهیون و وه شار خوداێ زنی که ئورشەلیم ئاسمانیه. هاتینەسه ناو جەم سەرخوەش فریشتەیلێ که نیود بژمارێدیان، هاتینەسه ناو جەماێەت یەکم زگێل که ناویلێان وەناو ئاسمان نویسریاس. هاتینەسه ئەڕا لاێ خوداێگ که وه گشتیەکی داوەری کەی، هاتینەسه ئەڕا لاێ روحیل سالحانیلێگ که کامڵەو بینه، هاتینەسه ئەڕا لاێ عیسا که ناوجێکەر پەێمانێگ تازەس و هاتینەسه ئەڕا لاێ خوین پاشیاێگ که له خوین هابیل خاستر قسیه کەید. هوشدان بود که له گوش داین ئەوه که قسیه کەید، ڕوی هەڵونەگەردنین. چوینکه ئەگەر ئەوانه که وه ئەو کەسه که وەبان زەوی هەڕەشه داویه پێان، گوش نەتەکانن، ڕێ دەرچینێگ له موجازات پەێا نەکردن، جا ئەگەر ئیمه ئەو کەسه که له ئاسمانەو هەڕەشه دەێەپێمان ڕەد بکێم، چوی تویەنیمن له موجازاتەگەێ دەر بچیم. وه ئەو وەخته دەنگ ئەیو، زەوی خسته ڕکه، وەلێ ئێرنگه واده داس که «یەێ جارتر نه تەنیا زەوی بەڵکەم ئاسمانیلیش تیەرمه ڕکه.» ئی قسیەێ ’یەێ جارتر‘ وه له بین بردن چشتیلی ئاماژه کەی که کەفنه ڕکه، یانێ چشتیل درس کریاێ، تا چشتیلی که نیەتویەنن بکەفنه ڕکه، باقی بمیند. جا باین وه خاتر وه دەس هاوردن پادشایێگ که نیەتویەنی بکەفیده ڕکه، شوکر بکێمن و ویجوره پەرەسشێگ پەسەن کریاێ وەگەرد ترس و حرمەت پیشکەش خودا بکێم، چوینکه «خوداێ ئیمه ئاگرێگه که سزنێد و کەێده خوڵەکەو.» بیلن مابەت برایی بەردەوام بود. مێوانداری له غەریویل مەخەنه پشت گوش، ئەڕا ئیه که بڕێگ وەگەرد ئیجور کارێگ، بی ئەوه که خوێان بزانن، له فریشتەیل مێوانداری کردنه. ئەوانه که هانه ناو زندان بارنه هویردان، ئەوجورەکە چماێ خوەدانیش وەگەرد ئەوانه هاینه ناو زندان؛ هەر ئیجوره کەسیلێ وه هویردان بون که وەگەردێان وه خراوی ڕێ رەوشت کەن، ئەوجورەکە چماێ خوەدانیش وەناو جەسه رەنج کیشین. بیلن هاوسەردارێ وەناو گشتیەکی حرمەت بیاشتود و بین ژن و شوی پاک بمینێ، چوینکه خودا خێزیل و داوانپێسیل داوەری کەی. زنەییدان دویر له پویلدوسی بود و وه ئەو چشته که دێرین قانێ بوین، چوینکه خودا فەرمایش کردێه: «هەراێهەر نه وێڵد کەم، و نه هیلمەدە جێ.» جا تویەنیم وه دڵنیایی بویشیم: «خوداوەند یاوەر منه، زاورم نیەچود. ئایەمیزاێ چه تویەنێ وەپێم بکێ؟» ڕابەريلدان که کەڵام خودا ئەڕادان ئویشن، وه هویردان بون. وردەو بونه بەرێگ که ڕێ رەوشت زنەییان دەێده دەس و له ئیمانێان نمونه بگرن. عیسا مەسیح دویەکه و ئیمڕو و تا ئەبەد هەر ئەوەسه. وەگەرد تالیمیل جورواجور و عەڵاجوی له ڕێ دەر نەچین؛ چوینکه خاسه که دڵ ئنسان له فیز وەقەوەتەو بود، نه له خواردەمەنیێلێ که ئەڕا کەسیلێگ که خوێان وەقفێ کردنه، هویچ نەفێگ نیاشتیه. ئیمه قوروانگاێگ دێریم که خزمەتکاریل دەوار حەق نێرن له ئەو چشته که ها بانێ بخوەن. کاهن گەورا، خوین گیانەوەریل هەر جور قوروانی گونا بیده ناو موقەدەسترین شون، وەلێ لەشیل له دەیشت ئوردوگاه سزیەن. هەر ویجوره، عیسایش له دەیشت دەروازەێ شار رەنج کیشا تا له ڕێ خوین خوەێ، قەومەگه تەقدیسەو بکێد. جا باین بچیمنه دەیشت ئوردوگاه ئەڕا لاێ ئەیو و ئەو سەرزەنشته که ئەیو تاموڵ کرد، وه کوڵ خوەمانەو هەڵگریم. چوینکه وه ئێره شارێگ که هەر بمینێد، نێریم بەڵکەم هایمنه شون ئەو شاره که باێه باێ. جا باین له ڕێ عیسا یەێ‌سەر قوروانی سپاس پیشکەش خودا بکێم. ئی قوروانیه، هەر ئەو بەر دەم و لیویلێگه که ناو ئەیو وه زوان تیەرن. خاسێ کردن و بەشدار کردن ئەو باقی مەردم وه ئەو چشته که دێرین مەخەنه پشت گوش، چوینکه ئیجور قوروانیيلێگ خودا خوەشنودەو کێ. گوش له ڕابەريلدان بتەکنن و له لێان پێرەوی بکێن؛ چوینکه ئەوانه چەویان ها له گیانیل ئیوه و باێه حساو بیەنەو. بیلێن تا ئەوانه ئیه وه شادمانی بکەن نه وەگەرد ئاخ هەڵکیشان و ناڵین، چوینکه ئیه وه نەفدان نیه. ئەڕا ئیمه دوعا بکەن، چوینکه دڵنیایم که وژدانمان پاکه و توایم وەناو گشت چشت وه درسی ڕێ رەوشت بکێم. وه تایبەتی لاڵکمه پێدانەو دوعا بکێن که بتویەنم هەر چی زویتر بامەو ئەڕا لادان. ئیسه، خوداێ ئاشتی و سڵامەتی که شوان گەوراێ پەسیل یانێ خوداوەند ئیمه عیسا وه خوین ئەو پەێمان ئەبەدیه له مردگیل زنیەو کرد، وه هەر چشت خاسێگ ئیوه گورجەو بکێ تا خاست ئەیو وەجێ بارین. با که خودا هەر چی که سەوەو خوەشنودی بود له ڕێ عیسا مەسیح وەناو ئیمه وە جا بارێ، هەر ئەیو عیساێ مەسیحه که تا ئەبەد و تا ئەبەد جەڵاڵ وه ئەیو بود. ئامین. ئێ برایل، لاڵکمه پێدان ئی کەڵام ئاموژیاری دەر منه تاموڵ بکێن، چوینکه کوڵ و کوڵبڕ ئەڕادان نویسامه. ئیوه باێه بزانین که براگەێ ئیمه تیموتاوس ڕزگار بیه. ئەگەر ئەوه زوی باێد، وەگەردیەو تیەم تا بوینمەدان. وه گشت ڕابەريلدان و تەمام ئیمانداریل وه مەسیح سڵام برەسنن. ئەوانەێ که له ئیتالیان، سڵامدان رەسنن. فیز خودا وەگەرد گشتدانەو بود. له یاقوب، خوڵام خودا و خوداوەند عیسا مەسیح، وه دوانزه هوز قەوم ئێسرائیل که وەناو جهان تەفرتوینان. سڵام! ئێ برایلم، هەر وەخت وەگەرد ئەزمونیل جورواجور ڕوی وه ڕوی بوین، وه خوەشی گەوراێگ بزاننێ! چوینکه زانين ئەزمون بوین ئیماندان، بەردەوامی تیەرێده بار. بیلن بەردەوامی کار خوەێ کامڵەو بکێ تاگه بازڵه و کامڵەو بوین و چشتێ کەم نیاشتوین. ئەگەر کەسێگدان هەوەجی وه زانیاری دێرێ، له خودا داوا بکێ و وەپێ بەخشرێید، هەر له ئەو خوداێگه که وه گشتیەکی وه دەس دڵوازای و بی سەرزەنشت بەخشێد. وەلێ وه ئیمان داوا بکێد و هویچ شک وه دڵ نارێ، چوینکه کەسێگ که شک دێرێ، مینێده تاف دەریا که وا بێدێ و خیدی هەر لاێگەو. ئیجور کەسێگ نەبایه خەیاڵ بکێ که له خوداوەند چشتێ گرید، ئەوه ئایەمێگه هوکی هوکی و وەناو هویچکام له کردەوەیلێ بەردەوام نیه. براێ دەستەنگ وه جیگەێ بەرزێگ که دێرێد، شانازی بکێد و دەوڵەمەن وه سوکیەگەێ، چوینکه ئەوه جور گوڵ بیاوان له بین چود. وه بونەێ ئیه که خوەر وەگەرد تین بسزنێگ هەڵ تێد و گژگیا وشکەو کێ، گوڵەگەێ ڕشێیده خوار و ڕەنگینیەگەێ له بین چود. هەرئیجوره دەوڵەمەنیش له ناوڕاس کاریلێ، له بین چود. خوەش وه حاڵ ئەوه که وەناو ئەزمونیل بەردەوامه، چوینکه وەختێ له ئەزمون سەربەرز باێه دەیشت، ئەو تاج ژیانه گرید که خودا وه ئەوانه که دوسی دێرن، وادەێ داس. هویچکەس وەختێ خەڵەتێ، نویشێ: «ئیە خوداس که مه خەڵەتنێ،» چوینکه خودا وەگەرد هویچ خراویگ نیەخەڵەتێ و هویچ کەسێگیش نیەخەڵەتنێ. وەلێ وەختێ کەسێگ خەڵەتێی، هەواوهەوەس خوێه که گولێ دێ و خیدێ دام. جا هەواوهەوەس که ئێمڵه بود، گونا تیەرێده دنیا و گونایش وەختێ حساوی گەورا بود، مەرگ وه بار تیەرێ. برایل عەزیزم، گول مەخون! هەر خەڵات خاس و هەر خەڵات کامڵ له بانه، له لاێ باوگ نویریل تێدە خوار. هەر ئەو باوگه که وەناوێ نه گویڕیانیگ هەس و نه هویچ ساێەڕکیگ که وەبونەێ گویڕیان بود. ئەیو وه پێ خاستەی خوەێ ئیمه وەگەرد کەڵام ڕاسی هاورده دی تا وەناو درس کریاێلی وێنەێ نەوبەر بویمن. برایل عەزیزم، ئیه بزانن: هەر کەس وەناو شنەفتن تن بود، وەناو قسیه کردن کول بود و وەناو توڕه بوینیش کول بود! وەبونەێ ئیه که توڕەێ ئایەم، سالح بوینێگ که خودا تواێ، وه بار نیەتیەرێد. جا هەر جور گەنیان و هەر شونه پایگ که له شەڕئاشویه له خوەدان دویرەو بکەن و وه بێ فیسی کەڵامێگ بگرنەوەر که وەناودان کاڵیاس و تویەنێ گیاندان نجات بێید. وەلێ وه جێ هاوریل کەڵام خودا بون، نه تەنیا گوشکەریلێ که خویان گول دەن! چوینکه هەرکەس که گوشکەر کەڵامه و وەجێ هاوەرێ نیه، مینێده کەسێگ که وەناو جامەک نوڕیده دەم چەو خوەێ. چوینکه ئەوه نوڕیده خوەێ و چود، هەرئەو ئانه له هویرێەو چود که چوی بیه. وەلێ ئەوه که چەو بڕیەسه شەریعەت کامڵ که شەریعەت ڕزگاریه و ئەوه وه جێ تیەرێد، گوشکەر له هویربەریگ نیه بەڵکەم وه جێ هاوەر ئەوەسه، ئەوه وه کردەوەێ خوەێ بمارکه. ئەگەر کەسێگ خوەێ وه خوداپەرەس بزانێ و هەوسار زوانی له دەسیەو نود، بەڵکەم دڵ خوەێ گول بێی، خوداپەرەسی ئەو ئایەمه هویچ نیەتیەرزی. خوداپەرەسی پاک و بی لەک و پێس له وەر چەو خوداێ باوگ، ئەوەسه که دەس یەتیمیل و بێوه ژنيل له وەخت بەردیان بگریم و خوەمان له چەپڵی ئی جهانه بپارێزنیم. برایلم، ئیوه که وه خوداوەندمان عیسا مەسیح، خوداوەند جەڵاڵ ئیمان دێرین، له بین ئایەمیل دوچەوەکی نەکێن. چوینکه ئەگەر کەسێگ وەگەرد کلکەوانه تەڵا و دڵنگ قیمەتی باێده ناو جەمدان و دەستەنگێگیش وەگەرد دڵنگ شڕ و وڕ و دڕیایێگ باێده ناو، و ئەگەر ئیوه وه ئەو کەسێگ که دڵنگ قیمەتی ها وەرێەو خاس حرمەت بگرین و بویشینه پێ: «بەوه له ئی شون خاسه دانیش،» وەلێ وه دەستەنگەگه بویشین: «هەر له ئەوره بوسیه پاوه!» یا: «بەوه ئێرا لەنوای پایلم له بان زەوی دانیش،» ئێ مەر ئیجوره وەناو خوەدان دوچەوەکی نەکردینه و وەگەرد فکریل خراو، داوەری نەکردینه؟ برایل عەزیزم، گوش بگرن! مەر خودا دەستەنگیل ئی جهانه هەڵنەوژاردیه تا وەناو ئیمان دەوڵەمەن بون و پادشایێگ وه میراتی بوەن که ئەیو وه ئەوانه که دوسی دێرن، واده داس؟ وەلێ ئیوه وه دەستەنگ بی حرمەتی کردینه. ئێ مەگەر هەر ئی دەوڵەمەنیله نین که وه ئیوه ستەم کەن و کیشنەدانه دادگا؟ ئێ مەگەر ئیانه نین که وه ئەو ناو حرمەتداره که نریاسه ملدانەو، کفر کەن؟ ئەگەر وه ڕاسی شەریعەت شاهانه وه پێ ئی وەتریای کتاو موقەدەسه وه جێ بارین که فەرمایش کەێد: «هاوساگەد هەر جور خوەد دوس بیاشتو،» کار خاسێگ کین. وەلێ ئەگەر دوچەوەکی بکێن، گونا کین و شەریعەت، ئیوه خەتاکار دوینید و ماکومدان کێ. چوینکه ئەگەر کەسێگ گشت شەریعەت بپارێزنێد وەلێ تەنیا یەکی له یاسایلێ بشکنێ، وه شکانن گشت شەریعەت تاوانباره. چوینکه، خوداێگ که فەرمایش کرد: «داوانپێسی مەکه،» هەر ئیجوره فەرمایش کرد: «خوین مەکه.» ئەگەر توی داوانپێسی نەکێ وەلێ خوین بکێ، شەریعەت شکانیده. جا جور کەسیلێ قسیه بکێن و جور کەسیلێ کار بکێن که وه پێ شەریعەت ڕزگاری، ئەڕاێان داوەری بود، وەبونەێ ئیه که ئەوه که بەزەیی وه کەسێگ ناتیه، وه بەزەیی داوەری نیود. بەزەیی وه مل داوەری زاڵەو بود! برایلم، چ فایده ئەگەر کەسێگ بویشێد ئیمان دێرێ، وەلێ کردەوه نياشتود؟ مەر ئیجوره ئیمانێگ تویەنێ نجاتی بێید؟ ئەگەر براێگ یا خویشکێگ هەوەجی وه دڵنگ و خواردەمەنی هەر ڕوژی بود و کەسێگ له ئیوه وەپێان بویشی: «بچن وه سڵامەت، گەرم و تێر بوین،» بی ئیه که هەوەجییل جەسەیان بیده پێان؛ چ فایده؟ جا هەر ئیجوریشه ئیمان وه تەنیایی، ئەگەر کردەوه نیاشتود، ئیمان مردگەگه. ئێرنگه هاتێ کەسێگ باێ بویشی: «توی ئیمان ديری و منیش کردەوه دێرم!» توی ئیماند بێ کردەوەد نیشانم بیه و منیش ئیمانم وه کردەوەم نیشاند دەم. تو ئیمان ديری که خودا یەکیگه. فره خاس کەی! تەنانەت دێويلیش ئیجور ئیمانێگ دێرن و له ترس وه خوێانا لەرزن! ئێ نەفام، تواێ بزانێ ئەڕا ئیمان بێ کردەوه وەدەرد نەخوەره؟ ئی مەگەر باپیرمان ئێبراهیم وه کردەوه سالحان وه حساو نات، ئەو وەخته که کوڕەگەێ خوەێ، ئەسحاق، له بان قوروانگا پیشکەش کرد؟ دوينی که ئیمان و کردەوەێ وه یەکەو کار کردیان و ئیمانێ وەگەرد کردەوەێ کامڵەو بی. ئەو چشته که وەناو تەورات نویسریاس هاته دی که ئویشێ: «ئێبراهیم وه خودا ئیمان هاورد و ئیه ئەڕاێ سالح بوین وه حساو هات،» و ئەوه دوس خودا خوەنریا. جا دوینین وه کردەوەس که ئنسان سالحان وه حساو تێد، نه وەگەرد ئیمان تەنیا. هەر ئیجوره ئێ مەگەر راحاب داوانپێس وه کردەوه سالحان وه حساو نات، ئەو وەخته که وه کل کریایێەگان ئامان دا و ئەوانه له یە ڕێ تر کل کرد؟ چوینکه هەر ئەوجورە که جەسەێ بی روح مردگه، ئیمانیش بێ کردەوه مردگه. برایلم، نەخواێ که قێر فرەێگ له لێدان بتواین بوینه ماموستا، چوینکه زانين وه مل ئیمه ماموستایل، داوەری سەختترەو بود. چوینکه گشتمان وەناو چشتیل فرەێگ خەتا کیم. ئەگەر کەسێگ له قسیه کردن خەتا نەکێ، ئنسان کامڵێگه و تویەنێ هەوسار گشت جەسەێ خویشێ بگرێه دەس. ئەگەر ئیمه لەقاو خیمه ناو دەم ئەسپیل، وه بونەێ ئیەسه که گوشە لێمان بتەکنن و ئمجا تویەنيمن گشت جەسەێ ئەسپیل وه هەر لاێگەو که توایم، بویم. بنوڕنه کەشتییل: هەرچەن فره گەوران و وەگەرد واێیل هێزداره که وەرەو نوا چن، وەلێ وەگەرد سوکان فره بویچگیگ وه هەر لاێگەو که ناخودا بتواێ، بریەن. وه ئیجوره، زوانیش ئەنامێگ بویچگه، وەلێ قوڕاتیل قویێگ دێرێ. ترویسکەێ بویچگیگ چ دارسانیل گەوراێگ ئاگر دەێ. زوانیش ئاگره؛ یە دنیا خراویه. زوان یەکی له ئەنامیل جەسەمانه که گشت جەسه ناپاکەو کەێد و گشت دەورەیل زنەیی ئیمه ئاگر دەێ، ئاگرێگ که له جەهەنم سەرچاوه گرید. ئنسان گشت جور گیانەوەر دڕنه و باڵەنده و خزنه و گیانەوەریل دەریایی تویەنێ رام بکێ و رامیش کردێه، وەلێ هویچ ئنسانێگ تویەناێ رام کردن زوان نێرید. زوان شەڕئاشوێگه ملهوڕ و پڕ له ژارێگه که کوشێد! وەگەرد ئی زوانه خوداوەندمان و باوگ ئاسمانیمان ستایش کەیمن و وەگەرد هەر ئی زوانه ئایەمیلێگ نووڕ کیم که وێنەێ خودا درس کریان. له یە دەم، هەم ستایش تێده دەیشت، هەم نووڕ! ئێ برایلم، خاس نیه ئی چشتیله ئیجوره بود. ئێ مەگەر بود له کیەنیێگ هەم ئاو شیرن باێده دەیشت و هەم ئاو سوڵ؟ برایلم، ئێ مەگەر بود دار هەنجیر، زیتون بێیده دەس؟ یا دار مەیو، هەنجیر بەر بێید؟ هەر ئیجوریشه کیەنی سوڵ نیەتویەنێ ئاو شیرن بخێده ڕێ. وەناو ئیوه کامدان زانیاره و فام دێرێ؟ بیلێن تا ئەوه وەگەرد ڕێ رەوشت خاس خوەێ، نیشان بێید، وەگەرد کاریل هامیته وه بێ فیسی که له زانیاری سەرچاوه گری. وەلێ ئەگەر وەناو دڵ خوەدان حەسویی تیەڵ و جێخوازی دێرین، وه خوەدان شانازی مەکەن و وه پێچەوانەێ ڕاسی قسیه نەکێن. ئیجور زانیاریگ له ئاسمان ناتیەسه خوار، بەڵکەم هن زەویه و نەفسانی و شەیتانیه. چوینکه هەر کوره حەسویی و جێخوازی بود، وه ئەوره بەلبەشو و هەر جور کردەوه ناپەسەنگیش هەس. وەلێ ئەو زانیاری که له ئاسمانه، یەکم جار پاکه، ئمجا ئاشتیخوازه، نەرم و ئاموژیاری گوشدەره، نیقەڵتوز له بەزەیی و بەریل خاسه، دویر له دوچەوەکی و دوڕوییه! سالح بوین، خەڵەێگه که وەناو ئاشتی و سڵامەتی و وه دەس ئاشتیخوازیل کاڵێید. ئی شەڕیل و مرافەیل ناودانه له کوره سەرچاوه گرن؟ مەر ئیه نیه که هەواوهەوەسیلدان له ناودان چینەسه گژ یەکەو؟ تاسەێ چشتێگ دێرین و نێرینی، جا خوین کین. تەما کین و نیەتویەنین وەدەس بارین، جا شەڕ و مرافه خینه رێ. نێرین، چوینکه داوا نیەکین. داوا کین و وەدەس نیەتێەرین، وەبونەێ ئیه که وه ئامانج خراو داوا کین تا خەرج هەواوهەوەسیلدان بکێن. ئی مەردم داوانپێس، مەگەر نيەزانين که دوسی وەگەرد ئی جهانه دشمەنی وەگەرد خوداس؟ جا هەر کەسێگ وەشون دوسی وەگەرد جهان بود، خوەێ کەێده دشمەن خودا. ئی گومان کین نویسریای موقەدەس بی ئامانج ئویشێ: «خودا ئەڕا ئەو روحه که وەناومان نیشتەجێ کردێه، فره غیرەت دێرێ؟» وەلێ فیزێگ که خودا بەخشێد، فڕه فرەترە. وەئی بونه وەناو کتاو مەسلەتیل سلێمان پادشا، نویسریاس: «خودا لەنواێ لویتبەرزیل وسێد، وەلێ وه بێ فیسیل فیز بەخشێد.» جا خوەدان بێەنه دەس خودا. لەنواێ ئبلیس بوسن که ئەوه لەلێدان دەرچود. وه خودا نزیکەو بوین، که ئەیویش وەپێدان نزیکەو بود. ئێ ئیوه گوناکاریل، دەسيلدان پاکەو بکەن و ئێ ئیوه هوکی هوکییەل، دڵیلدان پاکەو بکەن. خەمبار بون و ئازیەتی بگرن و گیره بکەن. بیلن تا خەنەدان وه ئازیەتی و خوەشیدان وه خەم بگویریێد. خوەدان له لاێ خوداوەند بێ فیسەو بکەن که ئەیو سەربەرزدان کەێد. ئێ برایل، خراوی یەکترەکی نەویشن. هەر کەس له براگەێ خوەێ خراو بویشی، یا براگەێ خوەێ ماکوم بکێ، وه ڕاسی وه شەریعەت خراو وەتیه و شەریعەت ماکوم کردێه. وەلێ ئەگەر توی شەریعەت ماکوم بکێ، دیتر نه وەجێ هاوەر شەریعەت، بەڵکەم داوەر ئەویده! تەنیا یەێ شەریعەت دانەر و داوەر هەس، هەر ئەو که تویەنێ نجات بێید یا له بین بوێد. جا تو کیێد که هاوساگەێ خوەد ماکوم کەێد! جا ئیوه که ئویشین: «ئیمڕو یا سو چیمنه ئەڕا فڵان شار و ساڵیگ وه ئەوره دیمنەێ سەر و بازرگانی کەیمن و سود کیم،» خاس گوش بێەن: ئیوه تەنانەت نيەزانين سو چه بود. مەر زنەییدان چەس؟ چوینکه ئیوه مینینه تەمێگ که وەخت کەمێگ دیار دێ و لەشونی نوقوم بود. له جێ باێه ئیجوره بویشین: «ئەگەر خوداوەند بتواێ، زنی مینیمن و ئیجوره و ئەوجورە کيمن.» ئیوه وه لویتبەرزیدان شانازی کین. گشت ئیجور شانازییله، خراوه! جا هەر کەسێگ بزانێ چ کارێگ درسه و ئەوه وه جێ نارێد، گونا کردێه. جا ئیوه ئێ دەوڵەمەنیل، وەبونەێ بەرد لەبەردیلێگ که تێدە ملدانەو، گیره و شین بکەن. ماڵ و داراییدان فەنا بیه و موریانه داسه دڵنگیلدان! تەڵا و نقرەگەدان ژەنگ داس و ژەنگەگەیان وه ئیوه شاێەتی دەێ و جور ئاگر، گوشت جەسەدان خوێد. ئیوه وه ئی ڕوژیل ئاخره ماڵ گردەو کردینه! ئێرنگه حەقدەس کارکەریلێ که وەناو زەویزاریلدان درو کردنه، هەر ئەو حەقدەسه که ئیوه وه لیلاجیەو ئەڕا خوەدان ناینەسێ لا، وه زد ئیوه هاوار کەن و هاوار درەوکەرەیل وه گوش خوداوەند لەشکەریل ڕەسیه. ئیوه له بان زەوی وەناو دەوڵەمەنی و عیش و نوش زنەیی کردینه و دڵیلدان ئەڕاێ ڕوژ سەر بڕین پەروار کردينه! ئیوه ئەیو ئایەم سالحانه که وه ڕویدانەو نیەوسد، ماکوم کردینه و کوشتینه. جا ئێ برایل، تا هاتن خوداوەند سەور بکەن. بنوڕن چوی جفتیار چەوەڕێه تا زەوی خەڵەێگ که تیەرزێ بیێده دەس؛ چوی سەور کێ تا وەختێگ که وارانیل یەکم جار و ئاخرجار یانێ وارانیل پاێیزی و وەهاری وه مل زەوی بوارێد. جا ئیوەیش سەور بیاشتوین و دڵدان قورس بود، چوینکه هاتن خوداوەند نزیکه! برایل، له یەکترەکی شکایەت مەکەنن، تا وه ئیوەیش داوەری نود، بنوڕن ’داوەر‘ له دەم دەرەگه وساس. ئێ برایل، وەناو زەجر کیشان و سەور کردن، له پەێخەمەریلێگ که وه ناو خوداوەند قسیه کردیان، نمونه بگرن. ئیمه کەسیلێگ که بەردەوامن، بەختەوەر زانیم. ئیوه له باوەت بەردەوامی ئەیوب شنەفتینه و دەس ئاخر کار خوداوەند دینه، که خوداوەند چەنێ مێرەبان و بەزەیکەره. وەلێ گرنگتر له گشتێ، ئێ برایلم، قەسەم مەخوەن؛ نه وه ئاسمان، نه وه زەوی و نه وه هویچ چشتێگ تر. بەڵکەم بیلێن ’بەڵێ‘ ئیوه هەر ئەو بەڵێ بود و ’نەی‘ ئیوه هەر ئەو نه، نەخواێ ماکوم بوین. وەناودان کەسێگ هەس که زەجر کیشێ؟ ئەوه دوعا بکێد؛ کەسێگ هەس که خوەشاڵ بود؟ گورانی ستایش بچڕێد. وەناودان کەسێگ هەس که نەخوەش بود؟ شێخیل کلیسا دەنگ بکێد و ئەوانه ئەڕاێ دوعا بکەن و وه ناو خوداوەند وەگەرد روین دەسنیشانێ بکەن. دوعایگ که وەگەرد ئیمان بود، کەسێگ که نەخوەشه نجات دەێ و خوداوەند ئەوه هەڵسنێد و ئەگەر گوناێگ کردوی، بەخشریەد. جا لەلاێ یەکترەکی گونایل خوەدان وه زوان بارن و ئەڕاێ یەکترەکی دوعا بکەن تا شەفا بگرین. دوعای ئایەم سالحان، هێز فرەێگ دێرێد و کارکەره. ئەلیاس پەێخەمەر ئنسانێگ بی هەرجور ئیمه، ئەوه وەگێ دڵیگ دوعا کرد که واران نەوارێد و سێ ساڵ و کوتێگ واران وه مل زەوی نەواری؛ جا هەمباز دوعا کرد و ئاسمان واران وارای و زەوی خەلەی خوەێ دا دەس. برایلم، ئەگەر کەسێگ وەناودان له ڕاسی چەفتەو بود و یەکیگتر ئەوه بارێدەو، ئەو ئایەمه بزانێ که هەر کەس گوناکارێگ له چەفتیەگەێ باریدێەو، گیانێ له مەرگ نجات دەێ و گونایل فرەێگیش داپوشانێه. له پتروس، ڕەسول عیسا مەسیح، وه ئەو هەڵوژاریەگانێ که وەناو مەنتەقەیل پونتوس و غەلاتیه و کاپادوکیه و ئاسیا و بێتینیه وەناو غەریوی تەفرتوینان؛ وه ئەوانه که بەنا وه زانین وەرین خوداێ باوگ، وه وەسلەێ کار تەقدیسکەر روح خودا و ئەڕا گوش تەکانن له عیسا مەسیح و پاشیان خوینی وه ملێان، هەڵوژاریانه: فیز و ئاشتی و سڵامەتی فرەفره وه ملدانەو بود. پڕ بمارکه خودا، باوگ خوداوەند ئیمه عیسا مەسیح که بەنا وه بەزەیی فره گەوراێ خوەێ، سەوەو بیه تا وه وەسلەێ زنیەو بوین عیسا مەسیح له مردگیل، ئیمه له نو بایمنه دنیا، ئەڕا ئمیدێگ زنی، ئەڕا میراتیێگ که له بین نیەچود و بی لەکەس و نیەسیسێید که ئەڕا ئیوه وەناو ئاسمان نریاسه لا؛ ئەڕا ئیوه که وه هێز خودا و له ڕێ ئیمان، پارێزیاینه ئەڕا نجاتیگ که گورجەو کریاس تا له زەمان ئاخر ئاشکراوه بود؛ له ئی باوەته خوەشاڵێن، هەرچەن ئێرنگه ماوەێ کەمێگ واجوه تا وەگەرد ئەزمونیل جورواجور خەمبارەو بین، تا بی خڵت خەوش بوین ئیماندان له ناو ئەزمون مور بود و له وەخت ئاشکرابوین عیسا مەسیح بایس ستایش و جەڵاڵ و حرمەت بود، هەر ئەو ئیمانه که فره گران قیمەت تر له تەڵاێگه که هەرچەن له بین چود وەلێ وه وەسلەێ ئاگر ئەزمون بود. ئیوه هەرچەن نێنەسێ، وەلێ دوسێ دێرین و هەرچەن ئێرنگه نيوینینێ وەلێ ئیمانه پێ دێرین و له خوەشیگ که نیود شێوێ کرد و پڕ له جەڵاڵه، نیقەڵتوزەو بینه و دەرئەنجام ئیماندان که نجات گیانیلدانه، وه دەس تیەرێن. له باوەت هەر ئی نجاته، پەێخەمەریل وردەو بویان و وه شونێەو گەردیان، پەێخەمەریلێگ که له فیز دیاری کریاێ ئەڕادان قسیه کردیان. ئەوانه تەقالا کردیان بزانن وەختێگ که روح مەسیح وەناو ئیانه، رەنجیل مەسیح و جەڵاڵ وەشون ئەو پێشگویی کردیاد، چ کەسێگ یا کام وەخت وەتیا. ئەڕاێان ئاشکرا بی که نه وه خوەێان بەڵکەم وه ئیوه خزمەت کردیان، ئەو وەخته که له چشتیلی قسیه کردیان که ئێرنگه له باوەتێانەو له ڕێ جار دەریل ئەو مزگانیه وه ئیوه، شنەفین. له ئەوانه که له ڕێ روح‌القودوس که له ئاسمانەو کل کریاس، مزگانی دەنه پێدان. تەنانەت فریشتەیلیش ئاوەخت نوڕین وه ئی چشتیله دێرن. جا فکر خوەدان ئەڕا کار گورجەو بکەن، هوشیار بوین و ئمید خوەدان یەسەره بنەنه مل فیزێگ که له وەخت ئاشکرابوین عیسا مەسیح وه پێدان بەخشریەد. هەر جور مناڵیلی که گوش تەکنن، هاوشیوەێ هەواوهەوەسیلێگ که له دەورەیل نەفامی جاراندان داشتین، نەون. بەڵکەم هەر ئەو جوره که ئەیو که دەنگدان کرد قودوسه، ئیوەیش وه ناو گشت ڕێ رەوشتیلدان موقەدەس بون؛ ئەڕا ئیه که وەناو تەورات نویسریاس: «موقەدەس بوین، چوینکه مه قودوسم.» ئەگەر ئەیو وه باوگ چڕین که هەر کەسێگ بێ دوچەوەکی وه پێ کاریلێ داوەری کەێد، جا دەورەیل غەریوی خوەدان وه خودا ترسی بێەنێ سەر، چوینکه زانين که له ڕێ رەوشت زنەیی پویچێگ که له باوگیلدان وه میراتی بردوین، ڕزگاریدان سەنریاس، نه وه چشتیلی که له بین چود هەر جور نقره یا تەڵا، بەڵکەم وه خوین گران قیمەت مەسیح، وه خوینێگ جور خوین وەرک بێ عێب و بی لەکه. ئەیو وەرجه ئیه که جهان دامەرزیەد دیاری کریا، وەلێ له ئی زەمانیل ئاخره وه بونەێ ئیوه ئاشکراوه بوی. ئیوه وه وەسلەێ ئەیو وه خودا ئیمان هاوردینه، وه خوداێگ که مەسیح له مردگیل زنیەو کرد و جەڵاڵ بەخشی تا ئیمان و ئمیددان وه مل خوداوه بود. ئیسه که وه گوش تەکانن له ڕاسی، گیانیل خوەدان پاکەو کردينه تا مابەتێگ براێانه و بێ خڵت خەوش بیاشتوین، ها ملدانەو که یەکترەکی وه دڵ و گیان وه یە دڵ پاک دوس بیاشتوین. چوینکه تازه هاتینەسه دنیا، نه له توخم تەرەکەێ له بین چی بەڵکەم توخم تەرەکەێ که له بین نیەچود، یانێ له ڕێ کەڵام خودا که زنیه و هەر هەسەێ. چوینکه، «گشت جەسه مینێده گژگیا و گشت جەڵاڵی هەر جور گوڵ بیاوانه؛ گژگیا وشک بود و گوڵ ڕشیەده خوار، وەلێ کەڵام خوداوەند تا ئەبەد مینێدی.» جا ئی کەڵامه ئەو مزگانیەسه که وەپێدان جار دریاس. جا هەر جور دڵپێسی و هەر جور فێڵ و دوڕویی و حەسویی و هەر جور بختێگ له خوەدان دویرەو بکەن. هەر جور مناڵه کوڕپەیل، تاسەێ شیر ناب روحانی بوین تا وه مەیەت ئەوه ئەڕا نجات، گەوراوه بوین، ئەگەر وه ڕاسی تام ئیه کردینه که خوداوەند خاسه. وه نزیکەو بوین وه ئەیو، یانێ وه ئەو کوچگ زنیه که ئایەمیل دانەێ لا وەلێ له چەو خودا هەڵوژاریای و گران قیمەتە، ئیوەیش خوەدان جور کوچگیل زنی وێنەێ ماڵێگ روحانی نرێینه سەرپاوه تا کاهنیلێگ موقەدەس بوین و وه وەسلەێ عیسا مەسیح، قوروانییل روحانی که خودا قەبوڵێ کەێد، پیشکەش بکێن. چوینکه له ناو کتاو ئەشعەیاێ پەێخەمەر هاتێه که:‏ «بنوڕ، له بان کویەێ سەهیون کوچگیگ دا نەم، کوچگیگ که گرنگترین کوچگ بنەواس، هەڵوژاریای و گران قیمەت؛ هەر کەس که ئیمان بارێده پێ شەرمزار نیود.» جا ئی کوچگه ئەڕا ئیوه که ئیمان هاوردینه، حرمەته؛ وەلێ ئەڕا ئەوانه که ئیمان ناوردنه، «کوچگیگ که بەناگان ڕەدێ کردن بیەسه گرنگترین کوچگ بنەوا،» هەر ئیجوره، «کوچگیگ که سەوەو زەوی خواردن بود و تاش کەمەرێگ که بایس کەفتن بود.» ئیانه دەنه زەویا چوینکه له کەڵام خودا گوش نیەتەکنن، هەر ئەوجورە که ئەڕا ئی کاره دیاری کریانه. وەلێ ئیوه نەتەوەێگ هەڵوژاریای و کاهنيلێگین که وێنەێ پادشا کاهنی کەن؛ ملەتێگ موقەدەسێگین و قەومێگین که مێلکان خود خوداین؛ تا سفەتیل بەرز ئەیو جار بێین که ئیوه له تیەریکی وەرەو نویر سەرسڕهاوەر خوەێ دەنگ کرد. وەرجه ئیه قەومێگ نوین، وەلێ ئێرنگه قەوم خوداین؛ زەمانێگ له بەزەیی ماروم بوین، وەلێ ئێرنگه بەزەیی هاتیەسه پێدانەو. ئێ عەزیزەیل، وه ئیوه که وەناو ئی جهانه بێگانه و غەریوین لاڵکمه پێدانەو، له هەواوهەوەسیل جەسەیی که وەگەرد گیاندان شەڕ کەن، خوەدان بپارێزنن. کردەوەدان وەناو بی ئیمانیل وه حرمەتەو بود تا وه ئیجوره وەختێگ که وه زد ئیوه قسیه کەن و ئویشن کردەوەدان خراوه، کاریل خاسدان بوینن و وەناو ڕوژی که خودا دوینن، جەڵاڵی بێەن. وەبونەێ خوداوەند، له هەر دەسڵاتدارێگ گوش بتەکنن که له ناو ئنسانیل دیاری کریاس، تواێ پادشا که بانتر له گشت یەکێگە، تواێ حاکمیل بون، که له لاێ ئەوه کل کریانه تا بەێ کاریل سزا بێەن و ئەوانه که کردەوەێان خاسه، هان بێەن. چوینکه خاست خودا ئیەسه که وەگەرد خاسێ کردن، نەفامی مەردم گیلگەوج، بێدەنگەو بکێن. هەر جور ئایەمیل ڕزگار زنەیی بکەن، وەلێ ڕزگاری خوەدان مەکەنه سەرپوشێگ ئەڕا شەڕئاشویی، بەڵکەم هەر جور خوڵامیل خودا زنەیی بکەن. حرمەت گشتیەکی بگرن، برایل مابەت بکەن، له خودا ڕخدان بچود و حرمەت پادشا بگرن. ئێ خوڵامیل، وه کەماڵ حرمەتەو له ئەرواویلدان گوش بتەکنن، نه تەنیا ئەرواویلێگ که خاس و نەرمن، بەڵکەم ئەوانیش که ستەمکەرن. چوینکه ئیه کار پڕ له فیزێگه که کەسێگ وەئەو بونه که خودا ها وەر چەویا، وەختێ وه نا حەق دێرێ رەنج کیشێد، سەختییله تاموڵ بکێد. چوینکه ئەگەر گوناێگ بکێن و وه بونەێەو بێەنه لێدان و تاموڵ بکێن، چ شونێگ ئەڕا شانازیه؟ وەلێ ئەگەر خاسێ بکێن و له جێ ئەوه رەنج بوينین و تاموڵ بکێن، له وەر چەو خودا کار پڕ له فیزێگه. چوینکه وه ئیه دەنگ کریاینه، ئەڕا ئیه که مەسیحیش ئەڕا ئیوه رەنج کیشا و نمونەێگ ئەڕادان هیشت تا پا بنینه شونه پاگەێ. «ئەیو هویچ گوناێگ نەکرد و فریوێ وه ناو دەمێ پەێا نوی.» وەختێ خراو دانه پێ، خراوەگه نێادەوپێان و ئەو وەخته که رەنج کیشا، هەڕەشه نەکرد، بەڵکەم هەر ئەوجورە خوەێ سپارده دەس خوداێگ که وه دادپەروەری حوکم کێ. مەسیح خوەێ گونایل ئیمه وەناو جەسەێ خوەێ کیشاده بان سەلیب، تا له باوەت گونا بمریم و ئەڕا سالح بوین زنەیی بکێم. ئیوه وه زامیلێ شەفا پەێا کردینه. چوینکه هەر جور پەسیل ڕێ گوم کریاێگ بین، وەلێ ئیسه وەرەو شوان و هێوەتکەر گیانیلدان هەڵوگەردیاینه. هەر وه ئیجور، ئیوه ئێ ژنيل، گوش له شوییلدان بتەکنن تا ئەگەر تەنانەت بڕێگ گوش له کەڵام خودا نەتەکنن، بی ئەوه که کەلیمەێگ وه زوان بارین، وه بونەێ ڕێ رەوشت ئیوه ژنیلێان بان وەرەو لاێ کەڵام خودا، وەختێ که ڕێ رەوشت وه حرمەت و پاک ئیوه بوینن. نێلین ڕەژیایندان وه چشتیل دیاری بود، جور قژیل چنیاێگ و تەڵا و جەوایر خستن یا له وەر کردن دڵنگیل گران قیمەت، بەڵکەم بیلن ڕەژیایندان وەناو ئنسان نادیاری دڵدان بود که وەگەرد رەنگینی نەسیسیاێ روحێگ نەرم و ئارامە، که ئیه له وەر چەو خودا فره تیەرزێ. چوینکه ژنيل موقەدەس دورەێیل جاران که وه خودا ئمید داشتن، خوێان وەئیجوره ڕەژیانەو. ئەوانه له شوییل خوێان گوش تەکانیان، ئەو جوره که سارا له ئێبراهیم گوش تەکانیاد و وەپێ وەتیا گەورەم. ئیوەیش ئەگەر کردەوەدان خاس بود و له هویچ چشت زیلەتەرەکنیگ ڕخدان نەچود، بوینه ڕوڵەیل سارا. هەر وه ئیجور، ئیوەیش ئێ شوییل، وەناو زنەیی وەگەرد هاوسەریلدان دەرکێان بکێن و حرمەتیان بگرن جورێگ که چماێ ئەوانه دەفریل نازکیگن، ئەڕا ئیه که وەناو فیز ژیان وەگەرددانەو هاومیراتین، تا نوای دوعایلدان نەگرید. دەس ئاخر، گشتدان یەێ فکر و هاودەرد بون و مابەت براێانه بیاشتون و دڵسوز و بێ فیس بون. خراوی وەگەرد خراوی یا دژمین وەگەرد دژمین جواو مێەن، بەڵکەم وه پێچەوانه، داواێ بەەرکەت بکەن، چوینکه هەر ئەڕا ئیه دەنگ کریاینه تا بەەرکەت بوده نسیودان. چوینکه، «هەر کەسێگ تواێ ژیان دوس بیاشتود و ڕوژیل خاس بوینێد، باێه زوانی له خراوی و لێوێ له قسیەیل فێڵبازانه بپارێزنێد. باێه له خراوی ڕوی هەڵوگەردنێد و خاسێ بکێ؛ بکەفێه شون ئاشتی و سڵامەتی و وەشونیەو بچود. چوینکه چەویل خوداوەند ها مل سالحان و گوشیلێ وه مل دوعاێان وازه، وەلێ ڕوی خوداوەند وه زد بەێ کاریله.» ئێرنگه ئەگەر ئەڕا چشتێ که خاسه غیرەت دێرین، کیه که وەپێدان زەرەر برەسنێد؟ وەلێ تەنانەت ئەگەر وه بونەێ سالح بوین رەنج دوینین، بەەرکەت گرین! «له ئەوانه زاوردان نەچود و پەشێو نەون.» بەڵکەم له دڵ خوەدانەو و خوداوەند مەسیح که قودوسه حرمەت بگرن و هەمویشه گورجەو بوین تا هەر کەسێگ مدوێ ئمیدێگ که ها له ناو ئیوه بپرسێد، جواوی بێین، وەلێ ئی کاره وه نەرمی و وه حرمەت بکەن. وژداندان پاک بپارێزنن تا کەسیلێگ که له ڕێ رەوشت خاس ئیوه وەناو مەسیح، خراو ئویشن له خراو وەتن خوێان شەرمزارەو بون. چوینکه ئەگەر خاست خودا بود، خاستر ئیەسه ئەڕا خاسێ کردن رەنج بوینین تا خراوی کردن. چوینکه مەسیحیش یەێ جار ئەڕا گونایل رەنج کیشا، یانێ ئەو ئایەم سالحانه ئەڕا ئەوانه که سالحان نین، تا ئیمه بارێده ئەڕا لاێ خودا. ئەیو وەناو جەسه کوشریا، وەلێ وەناو روح، زنیەو بی و وەناو روح چیه ئەڕا لاێ روحیلێگ که زندانی بین و ئاگادارێان کرد، هەر ئەو روحیلێگ که وه ڕوژگاریل جاران ملەجەرێ کردوین، ئەو وەخته که خودا وه ڕوژگار نوح که کەشتی درس بویاد، وه سەور چەوەڕێ بی. وەناو کەشتیەگه تەنیا قێرێ کەمێگ، یانێ هەیشت نەفەر، له ڕێ ئاو گیان ساڵم وه دەر بردن. جا ئەو ئاوه نمونەێ خوسڵ تەعمیدێگه که ئێرنگه ئیوه نجات دەێ، تەعمیدێگ که پاکەو کردن چەپەڵی له جەسه نیه، بەڵکەم داواکاریگ له خوداس ئەڕا وژدانێگ پاک. ئی تەعمیده که له ڕێ زنیەو بوین عیسا مەسیح ئیوه نجات دەێ، هەر ئەو عیسا مەسیحه که چیەسه ئاسمان و ئێرنگه ها له دەس ڕاس خودا و فریشتەیل و دەسڵاتداریل و هێزيل هانه ژێر فەرمانێ. جا چوینکه مەسیح وه جەسه رەنج کیشا، خوەدان هەر وه ئەو فکره چەکدار و گورجەو بکەن، چوینکه هەر کەسێگ که وەناو جەسه رەنج کیشاس، دیتر وەگەرد گونا کارێگ نێرید و وەئی بونه باقی ژیانی وه جەسه ئەڕا خاست خودا زنەیی کێ، نه ئەڕا هەواوهەوەسیل بەشەری. ئەڕا ئیه که جاران وه ئەنازەێ کافی ژیان خوێان له وه جێ هاوردن ئەو چشته که قەومیل بتپەرەس خوەشیانه لێ تێد، خەرج کردینه و ڕوژگار وه هەرزەی و هەواوهەوەس و سەرخوەشی و عەێاشی و بەزمەیل شراوخوەری و بتپەرەسی قیزهاوەر داینەسەێ سەر. وه ئی بونه، وەختێ که وەناو ئی بی بەن و باریەل بی حساو وەگەرد ئەوانه هاوبەش نیەوین، سەریان سڕ مەنیه و دژمین دەنه پێدان. وەلێ ئەوانه وه خوداێگ که گورجه تا وه مل زنییل و مردگیل داوەری بکێد، حساو دەنەو. وه ئی بونەسه که تەنانەت وه مردگیلیش ئینجیل مزگانی دریاس تا ئیه که ئەوانه هەر چەن وەناو جەسه جور گشت ئایەمیل داوەری بینه، وەلێ وەناو روح هەر ئەو جوره که خودا تواێ، زنەیی بکەن. ئاخر گشت چشتێگ نزیکه؛ جا وه سەر خوەدان زاڵ بون و وه بونەێ دوعایلدان هوشیار بون. گرنگتر له گشتێ، یەکترەکی وه گیان و دڵ مابەت بکێن، چوینکه مابەت، گونایل فرەێگ داپوشنێ. یەکترەکی بی خوتەخوت مێوانی بکێن. هەر جور کار وه دەسیل خاسێگ که فیز جورواجور خودا سپاریاسه ئەوانه، هەر کام له ئیوه، خەڵاتی که دینەسەو، ئەڕا خزمەت وه یەکترەکی وه کار بوەن. هەر کەسێگ قسیه کەێد، با قسیەێ جور قسیەيل خودا بود؛ هەر کەسێگ خزمەت کەێد، وەگەرد هێزێگ که خودا وه پێ بەخشێد خزمەت بکێد، تا له گشت چشتێگ، خودا له ڕێ عیسا مەسیح جەڵاڵ پەێا بکێ. جەڵاڵ و حوکمرانی تا ئەبەد و تا ئەبەد وه ئەیو بود. ئامین. ئێ عەزیزەیل، له ئی ئاگرێگه که ئەڕا ئەزمون ئیوه له ناودان ها پاوه، ئەڵاجویدان ناید، جوری که چماێ چشت غەریوێگ وه سەردان هاتێه. بەڵکەم خوەشاڵ بوین له ئیەک وەناو رەنجیل مەسیح بەشدار بوین، تا له وەخت ئاشکرابوین جەڵاڵ ئەیو هەم دڵشاد بوین و هەم خوەشی بکێن. ئەگەر وەبونەێ ناو مەسیح خراو دانه پێدان، خوەش وه حاڵدان، چوینکه روح جەڵاڵ که هەر ئەو روح خوداسه، وه ملدانەو نیشتەجێ بود. وەلێ نێلین که هویچکامدان وه ناو خوینکەرێگ یا دزێگ یا بەێ کردەوەێگ یا تەنانەت فتفاتکەرێگ، عەزاو بکیشێ. وەلێ ئەگەر کەسێگ وە ناو مەسیحییگ رەنج کیشێد، شەرمزار نود، بەڵکەم خودا وەناو ئی ناوه جەڵاڵ بێید. چوینکه وەخت ئەوه ڕەسیه که داوەری له ئاڵ ماڵ خودا شرو بود؛ ئەگەر شروی له ئیمەس، جا ئاخر ئەوانه که گوش له ئینجیل خودا نیەتەکنن، بوده چه؟ جا «ئەگەر ئایەم سالحان وە سەختی نجات پەێا کێ، ئێ ئایەم خودانەناس و گوناکار چه وەسەرێ تێد؟» جا بیل کەسیلێگ که وه پێ خاست خودا رەنج کیشن، گیانیل خوێان بسپارنه دەس ’درسکەر ئەمین‘ و لەناو کاریل خاس بەردەوام بون. من که خوەم یەکی له شێخیلم و شاێەت رەنجیل مەسیح و هاوبەش جەڵاڵێگ که وه ئی زویه ئاشکرا بود، شێخیلێگ که هانه ناودان ئاموژیاری کەم که:‏ ریەنەگەێ خودا که هانه ناودان شوانی بکەن و هێوەتێان بکەن، وەلێ نه وه زور بەڵکەم وه مەیل و دڵ خوەدان، ئەوجورە که خودا تواێ؛ نه وه تەمای نەف خوەدان بەڵکەم له ڕوی شوق و زوق. نه ئەوه که وه مل کەسیلێگ که وه دەس ئیوه سپاریانه گەورەێ بکێن، بەڵکەم ئەڕا ڕیەنەگه نمونه بوین. وەختێگ گەورەێ شوانیل ئاشکرا بود، تاج جەڵاڵێگ که له بین نیەچود، گرین. هەرئیجوره ئیوه ئێ جوانیل، له شێخیل گوش بتەکنن. گشتدان وەناو ڕێ رەوشتدان وەگەرد یەکترەکی دڵنگ بێ فیسی بکەنه وەردان چوینکه، «خودا وه نوای لویتبەرزەیل وسێد، وەلێ وه بێ فیسیل فیز بەخشێد.» جا خوەدان له ژێر دەس تویەناێ خودا بێ فیسەو بکێن تا له وەخت مناسو سەربەرزدان بکێد. گشت نگرانییلدان بسپارنه ئەیو چوینکه ئەیو ها له فکردان. جا هوشیار بوین، هوشدان بود. دشمەندان ئبلیس هەر جور شێرێگ که قیڕنێد و خڕ خوێد وەشون کەسێگ گەردێد تا قویرتی بێید. جا وه نوای ئەوه بوسین، وەناو ئیماندان قورس بون، چوینکه زانین برايلدان وەناو دنیا هەر ئی زامەتیله کیشن. وەشون ئیه که توزێگ زامەت دین، خوداێ گشت فیزیل که ئیوه وەناو مەسیح وه جەڵاڵ ئەبەدی خوەێ دەنگ کردێه، خوەێ ئیوه له سەر نو نێده پاوه و قورس و تویەنا و بەردەوام کەێد. تا ئەبەد و تا ئەبەد حوکمرانی وه ئەیو بود. ئامین. وه وەسلەێ سیلاس که ئەوه هەر جور براێ ئەمینێگ زانم، ئی چەن خەته کوڵ و کوڵبڕ ئەڕا ئیوه نویسامه تا هاندان بێەم و شاێەتی بێەم که هەر ئیەسه فیز ڕاسەکانی خودا. وەناو ئی فیزه قورس بوسن. خویشکێ که ها شار بابڵ که هەر جور ئیوه هەڵوژاریایه، هەرئیجوره کوڕەگەم، مەرقوس، سڵامدان رەسنن. یەکان وەگەرد ماچێگ له سەر مابەت سڵام بویشن. وه گشتدان که هاینه ناو مەسیح ئاشتی و سڵامەتی بود. له شەمعون پتروس، خوڵام و ڕەسول عیسا مەسیح، وه ئەوانه که وه وەسلەێ درسی خودامان و نجات دەرمان عیسا مەسیح، ئیمانێگ چەنه ئیمان ئیمه وه دەس هاوردنه: وه وەسلەێ ناسین خودا و خوداوەند ئیمه عیسا، فیز و ئاشتی و سڵامەتی فرەفره وه ملدانەو بود. هێز خودایی ئەیو هەر چی که ئەڕا زنەیی و خوداپەرەسی هەوەجیه، ناسه وەر دەسمان. ئیه له ڕێ ناسین ئەیوه که ئیمه وه جەڵاڵ و خاسێ خوەێ دەنگمان کرد. ئەیو وه وەسلەێ ئیانه وادەیل گران قیمەت و فره گەوراێ خوەێ وەپێمان بەخشیه، تا له ڕێ ئەوانه هاوبەش سریشت خودایی بوین و له گە نیانیگ که له مەیل گونا ها ناو دنیا ، دەر بچین. وه ئی بونه، حساوی تەقالا بکەن تا وه مل ئیماندان خاسێ فرەوه بکێن و وه مل خاسێ، ناسین و وه مل ناسین، وەسەرخوێان زاڵ بون وه مل وەسەرخوێان زاڵ بون، بەردەوامی و وه مل بەردەوامی، خوداناسی و وه مل خوداناسی، دوسی براێانه و وه مل دوسی براێانه، مابەت. چوینکه ئەگەر ئی چشتیله وه ناودان بود و فرەوه بود، نێیلید وه ناو ناسین خوداوەند ئیمه عیسا مەسیح، بێ فایده یا بی بەر بوین. چوینکه ئەو کەسه که ئی چشتیله نێرید، ئەوقره کوره که له تک لویتێ ئەولاتر نیوینید و له هویر بردیه که له گونایل ئەوساێ خوەێ پاکەو بیه. جا ئێ برایل، هەر چی فرەتر تەقالا بکەن تا دەنگ کریان و هەڵوژاریای خوەدان مور بکێن، ئەڕا ئیه که ئەگەر ئی چشتیله وه جێ بارین هەرگز نیەکەفین. ئەڕا ئیه که وەئیجوره، ئجازەێ کامڵ درێیده پێدان تا بچینه ناو پادشاێ ئەبەدی خوداوەندمان و نجات دەرمان عیسا مەسیح. جا توام ئی چشتیله هەمویشه بخەمه هویردان، هەر چەن ئەوانه زانين و له ئەو ڕاسیه که دێرین، بەردەوامین. مه فکر کەم ئیجوره درسه که تا وەختێگ هامه ناو ئی جەسه، وه وەسلەێ وه هویر خستن ئی چشتیله، هەڵدانگڕنم، چوینکه زانم ئەو جورەکه خوداوەند ئیمه عیسا مەسیح ڕوشنامەو کرد، وه ئی زوی ئی جەسه هیلمه جێ و چم. مه هەر چی له دەسم تێ کەم تا بتویەنێن وه شون چیێنم له ئی دنیا هەمویشه ئی چشتیله بارینه هویردان. چوینکه ئەو وەخته که هێز و هاتن خوداوەندمان عیسا مەسیح وه پێدان جار دیایم، وه شون مەسلەتیلێگ که وە زیرکیەو درس کریانه نەچویمن، بەڵکەم گەورایی ئەیو وه چەو دویمن. چوینکه وەختێ که ئەیو له خوداێ باوگ، حرمەت و جەڵاڵ گرد و دەنگێگ له جەڵاڵ گەورایی رەسیه ئەیو که، «ئیەسه کوڕه عەزیزەگەم که له لێ فره خوەشنودم.» ئیمه خوەمان ئی دەنگ ئاسمانیه شنەفتیم، ئەڕا ئیه که له بان ئەو کویەێ موقەدەسه وەگردێا بیمن. بێجگه ئیه، کەڵام فره دڵنیاێ پەێخەمەریل دێریم که خاسه وەپێ سەرنج بێین، ئەڕا ئیه که هەر جور چراخێگ له شونێگ سیه و تیەریک دروشید تا ئەو وەخته که شەفەق بێید و هەسارەێ شەوەکی له ناو دڵیلدان هەڵ باێد. وەرجه هەر چی چشته، ئیه بزانین که هویچ نەبوەت کتاویل موقەدەس مانا کریاێ هویچکەس نیه. چوینکه هویچ نەبوەتێگ هویچ وەخت وه خاست ئنسان نیه، بەڵکەم ئایەمیل وه وەسلەێ روح‌القودوس له لاێ خوداوه قسیه کردن. وەلێ لەناو قەوم جویلەکە، پەێخەمەریل دروەکانیش بین، هەر ئەوجورە که له ناو ئیوەیش ماموستایل دروەکانی تیەن که وه دزیەو تالیمیل هەڵه و نابودکەرێگ تیەرن و تەنانەت ئەرواوێگ که ئیانه سەن، حاشا کەن و ئیجوره وه سەر خوێان له بین چینێگ تیەرن که لەناکاوه تێد. قێر فرەێگ کەفنه شون هەرزەیی ئەوانه و وه بونەێان وه ڕێ ڕاسی کفر ئویشریێ. ئیانه له ڕوی تەما، وەگەرد قسیەيل گولدەر، تاڵاندان کەن. ماکومیەتیان که له جارانەو دیاری کریاس، بێکار نەنیشتیه و له بین چینێان نەخەفتیه. چوینکه ئەگەر وەختێ فریشتەیل گونا کردن، بەزەیی خودا ناته پێانا، بەڵکەم ئیانه خسته سیەچاڵ جەهەنم و ئەوانه وه زنجیریل تیەریکی و زولەمات زندانی کرد تا ئەڕا ڕوژ داوەری بنریەنەلا؛ و ئەگەر بەزەیی خودا ناته جهان جارانیشەو، بەڵکەم وەختێ که وه جهان خودانەناسیل واهێڵان هەنارد، تەنیا نوح که بانگەوازیکەر سالح بوینه، وەگەرد هەفت نەفەر تر پارێزان؛ و ئەگەر وەگەرد خوڵەکەو کردن شاریل سودوم و عەموره، ماکومێان کرده نابودی و کردەێ عبرەتێگ ئەڕا ئاخر خودانەناسی، و ئەگەر لوت سالحان که له ڕێ رەوشت هەرزەیی ئەو ئایەمیله شەڕئاشوه فره پەشێو بوی ڕزگار کرد، چوینکه ئەو پیاێ سالحانه هەر چی ڕوژه له ناوێان زنەیی کردیا و گیان سالحانێ له دین و شنەفتن کردەوه خراویان له عەزاو بی؛ جا خوداوەند زانید چوی ئایەمیل خوداناس له ئەزمونیل ڕزگار بکێ و ئایەمیلێگ که سالحان نین تا ڕوژ داوەری له ژێر سزا بنێده لا، وه تایبەتی ئەوانه که خوێان وەناو شاوەت هەواوهەوەسیل پێسکەر وێڵ کەن و دەسڵات سوک وه حساو تیەرێن. ئیانه ئەوجورە کەلەڕەقن و لویتبەرز که له کفرکردن وه گەورایل ئاسمانی رخێان نیەچود؛ وه حاڵێگەو تەنانەت فریشتەیل که هێز و قەوەتیان فره فرەتره، هەراێهەر له وەخت جار داین ماکومیەتیان له لاێ خوداوەند، خراو نێەنه پێان. وەلێ ئیانه هەر جور گیانەوەریل نەفامن که ڕێ رەوشتیان له ڕوی سریشتێانه و هاتنەسه دنیا تا بکەفنه تەله و نابود بون. ئیانه له باوەت چشتیلی که نیەزانن چەس، کفر کەن. جا ئەوانه وەناو گەنیان خوێان، نابود بون. له جێ ئەو خراویه که کردنه، خراوی دوینن. خوەشنودیان ئیەسه له ڕوژ ڕوشن شاوەت هەواوهەوەسیل خوێان وه جێ بارن. ئەوانه لەکەیل نەنگیگن که تەنانەت وەختێ له ناو جەشن هانەگەرددان، له فێڵێل خوێان کەیف کەن. چەویلێگ دێرن پڕ له داوانپێسی که له گونا کردن تێر نیود. ئی مناڵیل لانەت کریایه، ئایەمیلێگ خەڵەتنن که بەردەوام نین، ئەوانه دڵیلێان هوکارەێ تەما بیه! ئەوانه ڕێ ڕاس نانەسه لا و له ڕێ دەرچینه. ئەوانه ڕێ بەلعام کوڕ بعور گردنەسه وەر که له حەقدەس نادرسێ خوەشی هاتیاد. وەلێ بەلعام وه بونه خەتاگەی گریاده گازتاوه. جا یەێ وڵاخ بەسه زوانێگ وه دەنگ ئایەمیزاێ هاته قسیه و هەوسار نا دەم شیتی پەێخەمەرەگه. ئی ماموستایل دروەکانی میننه، کیەنییل بی ئاو و تەمیلێگ که واهێڵان ڕانیەسێان. ئەڕاێان تیەریکی و زوڵەمات دیاری کریاس. چوینکه ئەوانه وه دەنگ بەرز قسیەيلێگ کەن که له ڕوی لویتبەرزی و گیلگەوجیه و وه وەسلەێ هەواوهەوەسیل هەرزەی جەسه، کەسیلێگ گیر تیەرن که تازه له چنگ گومڕایێل دەرچینه. وه ئەوانه وادەێ ڕزگاری دەن، وەحاڵێگەو خوێان خوڵام گە نیانن؛ چوینکه هەر چشتێ که وه مل ئایەم زاڵ بود، ئایەم بوده خوڵام هەر ئەو چشته. چوینکه ئەوانه که وەگەرد ناسین خوداوەند و نجات دەر ئیمه عیسا مەسیح، له ناپاکییل جهان دەرچینه، ئەگەر وه دواره تویش ئەو چشتیله با ن و ئەوانه وه سەر ئی ئایەمیله زاڵ بون، ئاخرێان خراوتر له سەرەتاێانه. چوینکه ئەڕا ئەوانه خاستر بی که هویچ وەخت ڕێ سالح بوین نیەناسیان، تا ئیەک وه شون ناسینێ، له حوکم موقەدەسیگ که سپاریاسه پێان، هەڵوگەردن. جا ئەوانه نمونەێ ئی مەسلەت درسنه که: «گەماڵ وە قیسان خوەێ هەڵەوگردێ» و «وراز له شون شوریان، وه پل خواردن له ناو خەڕێ هەڵەوگەردێ.» ئێ عەزیزەیل، ئیه نامەێ دویمه که ئێرنگه ئەڕادان نویسم. هەر دو نامەگه وه بونەێ ئیه که بارمه هویردان نویسامه تا ئیوه ئەڕا یە فکر پاک هەڵگڕنم، تا پێشگویەگان پەێخەمەریل موقەدەس بارینه هویردان و هەر ئیجوره حوکم خوداوەند و نجات دەر که وه وەسلەێ ڕەسولەیل ئیوه وەتریاس. وەرجه هەر چشتێگ، بزانن که له ڕوژیل ئاخر تویلەکی کەریلیگ تیەن که هانه شون ئاوەختیێل گونابار خویان و هەر ئیجوره که تویلەکی کەن، ئویشن: «جا چه بی وادەێ هاتن ئەیو؟ چوینکه له زەمانێگ که باپیریلمان له ئی خەو چینه ئەو خەو، گشت چشتێگ هەر ئەوجورەسە که له سەرەتایی وەدی هاتن دنیا بی!» چوینکه ئەوانه وه دڵ قەسی چەویان وه مل ئی ڕاسیه بەسن که وه کەڵام خودا ئاسمانیل له جاران بی و زەوی له ئاو و وه وەسلەێ ئاو شکل گرد؛ وه وەسلەێ هەر ئی ئاوه، دنیاێگ که ئەو ڕوژگاره بی وەناو ئاو خنکیا و له بین چی. وەلێ هەر وه ئەو کەڵامه، ئاسمانیل و زەوی که ئێرنگه هەس ئەڕا ئاگر هەڵگریاس و تا ڕوژ داوەری و له بین چین خودانەناسیل، پارێزێید. وەلێ ئێ عەزیزەیل، چەودان وه مل ئی ڕاسیه نەوەسن که له لاێ خوداوەند یەێ ڕوژ هەر جور هەزار ساڵه و هەزار ساڵ هەر جور یەێ ڕوژه. وه پێچەوانەێ گومان بڕێگ، خوداوەند له وه جێ هاوردن وادەێ خوەێ ماتەڵی نیەکەێد، بەڵکەم وه سەور تاموڵدان کەێد، چوینکه نیەتواید کەسێگ له بین بچود بەڵکەم تواید گشت یەکی ڕوی بارنه توبه. وەلێ ڕوژ هاتنەوەێ خوداوەند عیسا جور دز تێ و ئمجا ئاسمانیل وەگەرد قیڕەێ خراوێگ له بین چن و ئەجرام ئاسمانی سزیەن و تویچیەن، زەوی و گشت کاریلێگ که له بانێ کریاس، دیار دەێد. جا ئیسه که گشت ئیانه وەئی جوره تویچیەن، ئیوه چوی مەردمیلێگ باێه بوین؟ ها ملدانەو که زنەیی موقەدەس و خودا پەسەنێگ بیاشتوین. چەوەڕێ هاتنەوەێ ڕوژ خودا بوین و جوری زنەیی بکێن تا ئەو ڕوژه زویتر برەسێ. وەبونەێ ئەو ڕوژه ئاسمانیل وه ئاگر کیشیەن و تویچیەن و ئەجرام ئاسمانی هەر ئەوجورە که سزیەن، تاویەنەوه. وەلێ ئیمه بەنا وه وادەێ ئەیو چەوەڕێ ئاسمانیلێگ تازه و زەوی تازەێگیمن که سالح بوین وه ناوێ نیشتەجێه. جا ئێ عەزیزەیل، ئیسه که چەوەڕێ ئی کاریلینه، خاس تەقالا بکەن تا له لاێ ئەیو بی لەکه یا بی نەخس وه ناو ئاشتی و سڵامەتی بوین. سەور خوداوەند ئیمه نجات وه حساو بارن، هەر ئەوجورە که براێ عەزیز ئیمه پولوسیش وه ڕوی زانیاریگ که وه پێ بەخشریاس، ئەڕادان نویساد. ئەوه له ناو گشت نامەیل خوەێ هەر وەخت که باس ئی کاریله کێ، ئیجوره نویسید. نامەیل ئەوه چشتەیلێگ ها ناوێ که فامی سەخته و نەزانیل و کەسیلێگ که بەردەوام نین ئەوه گویڕنن، هەر ئەوجورە که وه گەرد ئەو باقی نویسریایل موقەدەس ئیجوره کەن و ئیه سەوەو له بین چیێنیانه. جا ئیوه ئێ عەزیزەیل، ئێرنگه که وه نواوه ئی چشتیله زانين، هوشدان بود نەخواێ وه خەتای مەردم نادرس له ڕێ دەر بچین و بەردەوامیدان له دەس بیەین، بەڵکەم وەناو فیز و ناسین خوداوەند و نجات دەر ئیمه عیسا مەسیح، گەوراوه بین. وه ئەیو له ئێرنگه تا ئەبەد و تا ئەبەد جەڵاڵ بود! ئامین. له باوەت کەلیمەێ ژیان هەر ئەو کەلیمه که له سەرەتا بی، هەر ئەو کەلیمه که شنەفتیمنه و وه چەویل خوەمان دیمنه، هەر ئەو کەلیمه که نوڕێیمنه پێەو و دەسیل خوەمان دایمنەسەقەێەو. ژیان دیار دا، ئیمه دیمنەسێ و شاێەتی ئەڕاێ دیم. ئیمه ژیان ئەبەدی ئەڕادان جار دیمن هەر ئەو ژیان ئەبەدیه که وەگەرد باوگ ئاسمانی بی و ئەڕا ئیمه ئاشکرا بی. هەر ئەو کەلیمه که دیمنه و شنەفتیمنه وه ئیوەیش جار دیم، تا ئیوەیش وەگەرد ئیمه دوسی بیاشتوین؛ وه ڕاسی که دوسی ئیمه وەگەرد باوگ ئاسمانی و کوڕەگەێ عیسا مەسیحه. ئیمه ئی چشتیله ئەڕادان نویسیمن تا خوەشیەگەمان کامڵ بود. ئیەسه پێخامێگ که له ئەیو شنەفتیمنه و وەپێدان جار دیم که خودا نویره و هەراێهەر هویچ تیەریکی وەناوێ نیه. ئەگەر بویشیم وەگەردێ دوسی دێریم، وه حاڵێگەو که وەناو تیەریکی زنەیی کیم، درو ئویشیمن و ڕاسی وەجێ نیەتیەریم. وەلێ ئەگەر وەناو نویر زنەیی کەیمن، هەر ئەوجورە که ئەیو هاناو نویر، وەگەرد یەکەو دوسی دێریم و خوین عیساێ کوڕێ، ئیمه له هەر گوناێگ پاکەو کەی. ئەگەر بویشیم گوناێگ نێریم، خوەمان گول دیمن و ڕاسی وه ناومان نیه. وەلێ ئەگەر وه گونایلمان ئێقرار بکێم، ئەیو ئەمین و دادپەروەره تا گونایلمان بوەخشێد و ئیمه له هەر نادرسیێگ، پاکەو بکێ. ئەگەر بویشیمن گوناێ نەکردیمنه، ئەیو وه دروزن دایمنەسه قەڵەم و کەڵامەگەێ وه ناومان نیه. ئێ ڕوڵەیل وردم، ئی چشتیله ئەڕادان نویسم تا گونا نەکێن. وەلێ ئەگەر کەسێگ گونا کرد، وه لاێ باوگ ئاسمانی وەکیلێگ دێریم، یانێ عیساێ مەسیح سالحان. عیسا کەفارەت گونایلمانه، نه تەنیا گونایل ئیمه، بەڵکەم گونایل تەمام جهان. ئەگەر حوکمیلێ وه جا باریم، ئیجوره زانیمن که ناسیمنێ. ئەوه که ئویشێ «ناسمێ» وەلێ حوکمیلێ وه جا نیەتیەرێ، دروزنه و ڕاسی وەناوێ نیه. وەلێ کەسێ که کەڵامی وه جا تیەرێ، مابەت خودا وه ڕاسی وەناوێ وه کەماڵ ڕەسیه. وه ئیجوره تویەنیم بزانیم که هایمنه ناو خودا: هەر کەس که ئویشێ وەناو خودا نیشتەجێه، باێه هەر ئەو جوره زنەیی بکێ که عیسا زنەیی کردیا. عەزیزەگانم، حوکم تازەێگ ئەڕادان نیەنویسم، بەڵکەم حوکم کویەنەگەس که هەر له سەرەتا داشتین. ئی حوکم کویەنه، هەر ئەو کەڵامەسه که شنەفتینەسێ. وەلێ وه ئی حاڵەو ئیه حوکمێگ تازەس که ئەڕادان نویسم که ڕاسیەگەی ئی حوکمه وەناو ئەیو و وەناو ئیوه دیاره، چوینکه تیەریکی چوده سەر و نویر ڕاسەکانی هەر ئێرنگەیش دروشێدەو. ئەوه که ئویشێ ها ناو نویر، وەلێ قینێ له براێ باێ، هێمراێ ها ناو تیەریکی. هەر کەسێگ براێ خوەێ دوس بیاشتود، وەناو نویر نیشتەجێه و هویچ چشتێگ وەناوێ نیه تا بایس بود ئەوه بیده زەویا. وەلێ ئەوه که قینێ له براێ خوەێ تێ، ها ناو تیەریکی و وەناو تیەریکی ڕێ کێ. نیەزانێ وەرەو کوره چود، چوینکه تیەریکی چەویلی کور کردێه. ئێ ڕوڵەیل ورد، ئەڕا ئیوه نویسم، چوینکه وەبونەێ ناو ئەیو گونایلدان بەخشریاس. ئێ باوگیل، ئەڕا ئیوه نویسم، چوینکه ئەیو که له سەرەتا هەس، ناسین. ئێ جوانیل، ئەڕا ئیوه نویسم، چوینکه وه ئەو شەڕئاشوه زاڵەو بینه. ئێ ڕوڵەیل، ئەڕا ئیوه نویسم، چوینکه باوگ ئاسمانی ناسین. ئێ باوگیل، ئەڕا ئیوه نویسم، چوینکه ئەیو که له سەرەتا هەس، ناسین. ئێ جوانیل، ئەڕا ئیوه نویسم، چوینکه هێزدارین و کەڵام خودا وه ناودان نیشتەجێه و وه ئەو شەڕئاشوه زاڵەو بینه. جهان یا ئەو چشتیلێگ که ها ناو جهان دوس نیاشتون. ئەگەر کەسێگ جهان دوس بیاشتود، مابەت باوگ وەناوێ نیه. چوینکه هەر چی ها ناو جهان، له باوگ نیه بەڵکەم له جهانه، یانێ ئاوەختیێل جەسه و ئاوەختیێل چەو و لویتبەرزی ژیان. جهان و ئاوەختێلێ درێیده سەر، وەلێ ئەو کەسه که خاست خودا وه جێ تیەرێ، تا ئەبەد مینێدی. ئێ ڕوڵەیل، سات ئاخر ڕەسیه و هەر ئەوجورە که شنەفتینه ”زد مەسیح“ تێد، ئێرنگەیش فره له زد مەسیحیل هاتنه، وه ئی بونه زانیمن که سات ئاخره. ئەوانه له ناومان چین، وەلێ له ئیمه نوین. چوینکه ئەگەر له ئیمه بویان، وەگەردمان مەنیان. وەلێ چین تا مالوم بود که هویچکامێان له ئیمه نوین. وەلێ ئیوه وه وەسلەێ ئەو قودوسه مەسح و دەسنیشان کریاینه و گشتدان زانین ڕاسی چەس. مه ئیه ئەڕادان نیەنویسم وەبونەێ ئەوه که ڕاسی نیەزانین، بەڵکەم وەبونەێ ئیه که ڕاسی زانین و هەرئیجوره زانین که هویچ دروێگ له ڕاسی سەرچاوه نیەگرێ. کی دروزنه؟ بێجگه ئەوه که حاشا کەی که عیسا هەر ئەو مەسیح وادەدریاێەسه؟ ئەوه که باوگ و کوڕ حاشا کەی ”زد مەسیحه“. هەر کەسێگ کوڕ حاشا بکێ، باوگیش نێرێ و هەر کەسێگ وه کوڕ ئێقرار بکێ، باوگیش دێرێ. بیلێن ئەو چشته که له سەرەتاوه شنەفتین وەناودان نیشتەجێ بود. ئەگەر ئەو چشته که له سەرەتاوه شنەفتین وەناودان نیشتەجێ بود، ئمجا ئیوەیش وەناو کوڕ و وەناو باوگ نیشتەجێ بوین. ئیەسه وادەێ که ئەیو دا پێمان، یانێ زنەیی ئەبەدی. ئیانه ئەڕادان له باوەت کەسیلێ نویسم که تەقالا کەن تا گولدان بێەن. وەلێ له باوەت ئیوه، ئەو مەسح و دەسنیشانه که له ئەیو گردین، وەناودان نیشتەجێه. هەوەجیدان وه کەس نیه تا تالیمدان بێی، بەڵکەم مەسحەگەێ، له باوەت گشت چشتێگ تالیمدان دەێ. ئەو مەسحه، ڕاسەکانیه و دروەکانی نیه. جا هەر ئەوجورە که تالیمدان داس، وەناوێ نیشتەجێ بوین. جا ئێرنگه، ئێ ڕوڵەیل ورد، وەناو ئەیو نیشتەجێ بوین تا وەخت ئاشکرا بوینی دڵنیا بیمن و وەخت هاتنێ، وه لاێ شەرمزار نویمن. ئەگەر زانین که ئەیو سالحانه، جا دڵنیاین که هەر کەسێگ ئەو چشته که درسه وه جا تیەرێ، له لێ هاتیەسه دنیا. بنوڕن که باوگ ئاسمانی چ مابەتێ و ئیمه کردێه، تا وەپێمان بویشن ڕوڵەیل خودا! جا ئیجوریشه هەیم! وه ئی بونەسه جهان نیەناسیدەمان، چوینکه ئەیو نەناسیه. ئێ عەزیزەیل، ئێرنگه ڕوڵەیل خودایم، هێمراێ ئاشکرا نویه بویمنه چه. وەلێ زانیمن وەختێ ئەیو ئاشکرا بود بویمنه وێنەێ ئەیو، چوینکه ئەیو هەر ئەوجورە که هەس، دوینیمنێ. هەر کەس وه ئەیو ئیجور ئمیدێگ دێرێ، خوەێ پاکەو کەی، هەر ئەوجورە که ئەیو پاکه. هەر کەسێگ وەناو گونا زنەیی کەی وه زد شەریعەتیش کار کەی، گونا وه زد شەریعەت کار کردنه. ئیوه زانین که ئەیو ئاشکرا بی تا گونایل لا بوی. وەناو ئەیو هویچ گوناێگ نیه. هەر کەسێگ وەناو ئەیو نیشتەجێه، وه گونا کردن بەردەوام نیەمینێ. هەر کەسێگ وەناو گونا بەردەوام بمینێ، نه ئەیو دیه و نه ناسیەسێ. ئێ ڕوڵەیل ورد، با کەس گومڕادان نەکێ. هەر کەسێگ ئەو چشته که درسه وەجێ بارێ، سالحانه. هەر ئەوجورە که ئەیو سالحانه. هەر کەسێگ وەناو گونا زنەیی بکێ له ئبلیسه، چوینکه ئبلیس هەر له سەرەتا گونا کردیاد و گونا کەی. کوڕ خودا وه ئی بونه ئاشکرا بی تا کاریل ئبلیس نابود بکێ. هەر کەسێگ له خوداوه هاتیەسه دنیا، وەناو گونا زنەیی نیەکێ، چوینکه توخمتەرەکەێ خودا وەناوێ نیشتەجێه. جا ئەوه نیەتویەنی وەناو گونا بەردەوام بمینێ چوینکه له خوداوه هاتیەسه دنیا. ڕوڵەیل خودا و ڕوڵەیل ئبلیس ئیجوره مالوم بون: هەر کەسێگ ئەو چشته که درسه وەجێ نارێ و یا براێ خوەێ دوس نیاشتود، له خودا نیه. چوینکه ئیه هەر ئەو پێخامەسه که له سەرەتا شنەفتینه، که باێه یەکترەکی دوس بیاشتویم. ئیمه نەبایه جور قائن بویمن، ئەوه که هن ئەو شەڕئاشوه بی و براگەێ خوەێ کوشت. ئەڕا چه کوشتی؟ چوینکه کاریل خوەێ خراو بی و کاریل براگەێ درس بی. ئێ برایل، ئەڵاجویدان نای له ئیه که جهان قینێ له لێدان تێ. ئیمه زانیمن که له مەرگ گوزەریایمنه و رەسیمنەسه ژیان، چوینکه دوس برایل دێریم. هەر کەسێگ که مابەت نیەکێ، وەناو مەرگ نیشتەجێه. هەر کەسێگ قینێ له براێ خوەێ باێ، خوینکەره، ئیوه زانین که زنەیی ئەبەدی وەناو هویچ خوینکەرێگ نیشتەجێ نیه. وه ئیجوره مابەت ناسیم که مەسیح زنەیی خوەێ ئەڕا ئیمه دا و ئیمەیش باێه زنەیی خوەمان ئەڕا برایل بێیم. وەلێ ئەگەر کەسێگ دارایی و ماڵ دنیا داشتوی و براێ خوەێ وه نەداری بوینی وەلێ بەزەیێه پێ نای، ئێ چوی مابەت خودا وەناو ئیجور کەسێگ نیشتەجێ بود؟ ئێ ڕوڵەیل ورد، بان مابەت بکێم، نه وه وتار و زوان، بەڵکەم وه کردەوه و ڕاسی. له ئیه تویەنیم بزانیم که وه ڕاسی تالوق دێریم و تویەنیمن دڵ خوەمان وه لاێ خودا دڵنیاوه بکێم. چوینکه وەختێ دڵمان ماکوممان بکێ، خودا له دڵمان گەوراتره و له گشت چشتێگ ئاگاداره. ئێ عەزیزەیل، ئەگەر دڵمان ماکوممان نەکێ، وه لاێ خودا دڵنیایمن و هەر چی له لێ داوا بکێم وه دەس تیەرێم، چوینکه حوکمیلێ وه جێ تیەرێمن و ئەو کاره کەیمن که بوده بایس خوەشنودی ئەیو. حوکمەگەیشێ ئیەسه که، وه ناو عیسا مەسیح کوڕێ ئیمان باریم و یەکترەکی مابەت بکێم، هەر ئەوجورە که وەپێمان حوکم کردێه. هەر کەسێگ حوکمیل ئەیو وه جێ بارێ، وەناو خودا نیشتەجێه، هەر ئیجوریشه خودا وەناوێ. له ڕێ روح خوەێ که بەخشیەسه پێمان، زانیمن که ئەیو وەناومان نیشتەجێه. ئێ عەزیزەیل، وه هەر روحێگ باوەڕ نەکێن، بەڵکەم روحیل ئەزمون بکەن تا بوینین له خودان یا نه. چوینکه نەبوەتکەریل دروەکانی فرەێگ وەناو جهان تەفرتویناوه بینه. روح خودا ئیجوره تویەنین بناسین: هەر روحێگ وه زوان بارێ عیسا مەسیح وەناو جەسەێ بەشەری هاتێه، ئەوه له خوداس. هەر روحێگیش وه زوان نارێ عیسا وەناو جەسەێ بەشەری هاتێه، له خودا نیه. ئیه هەر ئەو روح ”زد مەسیحەسه“ که شنەفتینه تێد و ئێرنگەیش ها ناو جهان. ئێ ڕوڵەیل ورد، ئیوه له خوداین و وه سەر ئەو نەبوەتکەریل دروەکانیه زاڵەو بوینه، چوینکه ئەوه که ها ناو ئیوه له ئەوه که ها ناو ئی جهانه گەوراتره. ئەوانه له جهانن و وەبونەێ ئیه له جهان قسیه کەن، جهانیش گوش گرێه قسیەیان. ئیمه له خودایمن و هەر که خودا بناسێ، وه ئیمه گوش گری. هەر که له خودا نیه، وه ئیمه گوش نیەگرێ. له ئی ڕێه روح ڕاسی له روح گومڕایی ناسیم. ئێ عەزیزەیل، بان تا یەکترەکی مابەت بکێم، چوینکه مابەت له خوداس و هەر کەسێگ که مابەت کەی، له خودا هاتیەسه دنیا و خودا ناسی. ئەوه که مابەت نیەکێ، خودا نیەناسێ، چوینکه خودا مابەته. وه ئیجوره مابەت خودا وەناومان ئاشکرا بی که خودا تەنیا کوڕەگەێ خوەێ کل کرده جهان تا له ڕێ ئەیو زنەیی بکێمن. مابەت هەر ئیەسه، نه ئەوه که ئیمه خودا مابەت کردیمنه، بەڵکەم ئەیو ئیمه مابەت کرد و کوڕەگەێ خوەێ کل کرد تا بوده کەفارەت گونایلمان. ئێ عەزیزەیل، ئەگەر خودا ئیمه ئیجوره مابەت کرد، ئیمەیش باێه یەکترەکی مابەت بکێم. هویچکەس هەراێهەر خودا نێه. ئەگەر ئیمه یەکترەکی مابەت بکێم، خودا وەناومان نیشتەجێه و مابەتەگەێ وەناومان وه کەماڵ ڕەسیه. له ئیه زانیمن که وەناو ئەیو نیشتەجێیم و ئەیویش وەناو ئیمه، چوینکه له روح خوەێ وه ئیمه بەخشاس. ئیمەیش دیمنه و شاێەتی دەیم که باوگ ئاسمانی، کوڕەگەێ خوەێ کل کردێه تا بوده نجات دەر جهان. ئەوه که ئێقرار کێ عیسا کوڕ خوداس، خودا وەناوێ نیشتەجێه و ئەویش وەناو خودا. جا ئیمه مابەتێ که خودا وەپێمان دێرێ ناسیمنه و ئیمانه پێ هاوردیمنه. خودا مابەته، ئەوه که وەناو مابەت نیشتەجێ بود، وەناو خودا نیشتەجێه و خودایش وەناو ئەوه نیشتەجێه. وه ئیجوره مابەت وەناومان وه کەماڵ ڕەسیه تا وەناو ڕوژ داوەری دڵنیا بویمن، چوینکه ئیمەیش وەناو ئی جهانه هەر ئەوجورەیمە که ئەیو هەس. وەناو مابەت زاورچین نیه، بەڵکەم مابەت کامڵ، زاورچین کیه دەیشت. چوینکه زاورچین له سزا سەرچاوه گرید و ئەوه که زاورێ چود وەناو مابەت وه کەماڵ نەرەسیه. ئیمه مابەت کەیمن چوینکه یەکم جار ئەیو مابەتمان کرد. ئەگەر کەسێگ بویشی ”خودا دوس دێرم“ و قینێ له براگەێ خوەێ باێ، ئەوه دروزنه. چوینکه کەسێگ که براگەێ خوەێ که وه چەو دیه، دوسی نیاشتود، نیەتویەنی خوداێگ که وه چەو نیه، دوس بیاشتود. ئیمەیش ئی حوکمه له ئەیو گردیمنه که هەر کەسێگ که خودا دوس دێرێ، باێه براگەێ خویشێ دوس بیاشتود. هەر کەسێگ ئیمان وه ئیه دێرێ که عیسا هەر ئەیو مەسیح وادەدریاێەسه، ئەوه له خودا هاتیەسه دنیا. هەر کەسێگ باوگ دوس دێرێ، کەسێگیش که له لێ هاتیەسه دنیا دوس دێرێ. له ئیه زانیمن که ڕوڵەیل خودا دوس دێریم، که خودا دوس بیاشتویم و حوکمیلێ وه جێ باریم. چوینکه دوس داشتن خودا ئیەسه که حوکمیلێ وه جێ باریم، حوکمیل ئەیو بار قورسیگ نیه. چوینکه هەر کەسێگ له خودا هاتیەسه دنیا وه ئی جهانه زاڵ بود. ئیمانمان ئەو سەرکەفتنەسه که وه جهان زاڵ بویه. کیه که وه جهان زاڵ بود؟ بێجگه ئەوه که ئیمان دێرێ عیسا کوڕ خوداس؟ ئیه هەر ئەوەسه که وه ئاو و خوین هات، یانێ عیسا مەسیح. نه تەنیا وه ئاو، بەڵکەم وه ئاو و خوین. روح خوداس که شاێەتی دەێ، چوینکه روح خودا ڕاسیه. چوینکه ئەوانەێ که شاێەتی دەن سێیانن: روح خودا و ئاو و خوین. شاێەتی ئی سێیانه وەگەرد یەکا جور دەر تێد. ئەگەر شاێەتی ئایەمیل قەبوڵ بکێم، شاێەتی خودا فره گەوراتره، چوینکه ئیه شاێەتی خوداس که له باوەت کوڕەگەێ داس. ئەوه که ئیمان وه کوڕ خودا بارێ، ئی شاێەتیه وەناو خوەێ دێرێ. ئەوه که ئیمان وه خودا نارێ، خودا وه دروزن داسەقەلەم، چوینکه ئەو شاێەتیه که خودا له باوەت کوڕەگەێ داس، باوەڕ نەکردیه. ئەو شاێەتێیشه ئیەسه که خودا ژیان ئەبەدی دا پێمان و ئی ژیانه هاناو کوڕەگەێ. ئەوه که کوڕ بیاشتود، ژیان دێرێ و ئەوه که کوڕ خودا نیاشتود، ژیان نێری. ئی چشتیله ئەڕا ئیوه نویسم که وه ناو کوڕ خودا ئیمان دێرین، تا بزانین که ژیان ئەبەدی دێرین. ئیەسه ئەو دڵنیاییه که له وه ئەیو دێریم که ئەگەر وه پێ خاست ئەیو داواێ چشتێ له لێ بکێم، شنەفیدەمان. ئەگەر زانیم که هەر چی له لێ داوا بکێم، شنەفیدەمان، جا ئیه زانیم که ئەو چشتیله له لێ داوا کردیمنه، دێریم. ئەگەر کەسێگ بوینی براگەێ گوناێگ کەێد که بایس مردن نیود، دوعا بکێ و خودا ژیان بەخشیده پێ، ئیه له باوەت کەسیلێگ ئویشم که گونایلێگ کەن که بایس مردن نیود، گوناێگ هەس که بوده بایس مردن. له باوەت ئیجور گوناێگ نیویشم که باێه دوعا کرد. هەر کار نادرسێگ گوناس، وەلێ گوناێگیش هەس که بایس مردن نیود. ئیمه زانیمن که هەر کەسێگ له خودا هاتیەسه دنیا وه گونا کردن بەردەوام نیەمینێ، بەڵکەم ’ئەو کوڕ خودا که له خودا هاتیەسه دنیا‘ پارێزنێدێ و دەس ئەو شەڕئاشوه نیەرەسێده پێ. ئیمه زانیمن که له خودایمن و گشت جهان پاڵەو داسه ژێر هێز ئەو شەڕئاشوه. هەر ئیجوره ئیمه زانیمن که کوڕ خودا هاتێه و فام داسه پێمان تا ئەیو بناسیم که ڕاسه، ئیمه هایمنه ناو ئەیو که ڕاسه. یانێ وەناو عیسا مەسیح کوڕ ئەیو. ئەیو خوداێ ڕاسەکانی و زنەیی ئەبەدیه. ئێ ڕوڵەیل ورد، خوەدان له بتەگان بپارێزنن. له من شێخ، وه خاتوین هەڵوژاریای و مناڵەگانێ که وەناو ڕاسی دوسیان دێرم، نه تەنیا من، بەڵکەم گشت ئەوانیش که ڕاسی ناسن، وەبونەێ ئەو ڕاسیه که وەناومان نیشتەجێ بیه و تا ئەبەد وەگەردمانەو مینێد. فیز و بەزەیی و ئاشتی و سڵامەتی له لاێ خوداێ باوگ و له لاێ عیساێ مەسیح، کوڕ ئەو باوگه، وەناو ڕاسی و مابەت وەگەردمانەو مینێد. فره دڵخوەشەو بیم که زانستم قێرێ وه مناڵیلد، بەنا وه حوکمێگ که له باوگ ئاسمانی گردیم وەناو ڕاسی ژیەن. ئێرنگەیش ئێ خاتوین عەزیز گرامی، له لێد توام که یەکترەکی مابەت بکێم، حوکم تازەێگ ئەڕاد نیەنویسم، بەڵکەم ئیه هەر ئەو حوکمەسه که له سەرەتا داشتیم. مابەت ئیەسه که وه پێ حوکمیل خودا زنەیی بکێم، هەر ئەوجورە که له سەرەتا شنەفتینه، حوکم ئیەسه که وەناو مابەت زنەیی بکێم. چوینکه لیلاجیل فرەێگ وەناو جهان تەفرتوینا بینه، کەسیلێ که ئێقرار نیەکەن عیسا مەسیح وەناو جەسه ئنسانی هاتێه. ئەو جور کەسیلێ، لیلاج و زد مەسیحن. هوشدانه خوەدانەو بود، نەکێ ئەو چشته که ئەڕاێ زامەت کیشایمنه وه دەس بێید، بەڵکەم پاداشێگ کامڵ بگرن. هەر کەسێگ له تالیم مەسیح پا بنێه ئەولاتر و وەناوێ نیشتەجێ نود، خودا نێری. ئەوه که وەناو ئەو تالیمه نیشتەجێه، هەم باوگ دێرێ و هەم کوڕ. ئەگەر کەسێگ هاته ئەڕا لادان و ئی تالیمه ناورد، ڕێ میەنه ماڵەگەدان یا ڕوی خوەش وەپێ نیشان مەێه‌ن، چوینکه هەرکەسێگ که ڕوی خوەش وەپێ نیشان بێید، وەناو کاریل شەڕئاشوانەێ بەشدارەو بود. هەرچەن چشتیل فرەێگ دێرم تا ئەڕادان بنویسم، وەلێ نیەتوام وه قاغەز و مرەکەو بود. بەڵکەم ئمید دێرم بامه ئەڕا لادان و ڕوی وه ڕوی قسیه بکێم تا خوەشیەگەمان کامڵەو بود. مناڵیل خویشک هەڵوژاریاید سڵامه پێد رەسنن. ئامین له من شێخ، وه گایوس عەزیز که وەناو ڕاسی دوسی دێرم. ئێ عەزیز، دوعا کەم که له هەر لاێگەو بەختەوەر بوید و لەشد ساق بود، هەر ئەوجورە که گیاندیش بەختەوەره. فره دڵخوەشەو بیم وەختێ برایل هاتن و شاێەتی دان که تو وه ڕاسی وەفاداری هەرئەوجوره که تو بی خەڵاف وەناو ڕاسی زنەیی کەی. هویچ چشتێ فرەتر وه ئیه خوەشاڵم نیەکێ که بشنەفم مناڵیلم وەناو ڕاسی زنەیی کەن. ئێ عەزیز تو وەناو گشت کاریلد که ئەڕا ئی برایله کەی وەفاداریەو خوەد نیشان دەێ، وه تایبەتی که ئەوانه ئەڕا تو بێگانەن، ئەوانه وه نوای کلیسا وه مابەت تو شاێەتی دانه. کار خاسێ کێ ئەگەر ئەوانه جوری که شایسەێ خوداس، کلێان بکێ ئەڕا گەردیانێان. چوینکه ئەوانه وەبونەێ ناو مەسیح کەفتنەسه ڕێ و له ناجویلەکەیل هویچ مەیەتی نەگردنه. جا ئیمه باێه پشت ئیجور کەسیله بگریمن تا وەگەردێانەو ئەڕا وەنوا بردن ڕاسی هاوکاری کردویمن. یەێ چشت ئەڕا کلیسا نویسامه، وەلێ دیوترفیس که دوس دێرێ جیگەێ یەکم داشتوی، دەسڵات ئیمه قەبوڵ نیەکێ. جا ئەگەر بام کاریلێ که کەی ئویشمەو، چوینکه وه قەسی له باوەت ئیمه قسیەێ خراو ئویشێد، وه ئیەیشه رازی نویه، بەڵکەم برایلیش ڕێ نێید و ئەو کەسیلێ که توان ڕێیان بێەن، نوایان گری و له کلیسا دەرێان کەی. ئێ عەزیز، وه خراوی نمونه ئەڕا خوەد مەگر، بەڵکەم وه خاسێ نمونه بگر. هەر کەس خاسێ بکێ، له لاێ خوداس، وەلێ هەر کەس خراوی بکێ خودا وه چەو نێه. گشتیەکی تەنانەت خود ڕاسییش له باوەت دیمیتریوس وه خاسێ شاێەتی دەن. ئیمەیش شاێەتی دیمن و ئیوه زانین که شاێەتی ئیمه ڕاسه. چشتیل فرەێگ داشتم تا ئەڕاد بنویسم، وەلێ نیەتوام وه قەڵەم و مرەکەو بود. ئمید دێرم وه ئی زویه بوینمەد و ڕوی وه ڕوی قسیه بکێم. ئاشتی و سڵامەتی وه ملدەو بود! ڕەفیقەیل وەپێد سڵام رەسنن. تنیش وه ڕەفیقەیلێ که هانه ئەوره گله وه گله سڵام برەسن. له یەهودا، خوڵام عیسا مەسیح و براێ یاقوب، وه دەنگ کریایلێگ که وەناو خوداێ باوگ عەزیزن و ئەڕا عیسا مەسیح پارێزیانه: بەزەیی و ئاشتی و سڵامەتی و مابەت، فرەفره وه ملدانەو بود. ئێ عەزیزەیل، ئەگەر چ تاسەێ فرەێگ داشتم تا له باوەت نجاتیگ که وەناوێ بەشداریم ئەڕا ئیوه بنویسم، وەلێ واجو دیم ئیه ئەڕادان بنویسم و بلاڵکمه پێدان که ئەڕا ئەو ئیمانه زورزمەکی بکێن، هەر ئەو ئیمانه که یەێ جار ئەڕا هەمویشه وه ئیمانداریل وه مەسیح سپاریاس. چوینکه بڕێگ که له جارانەو ئەڕا ئی ماکومیەته دیاری کریانه، بیدەنگ خز خواردنەسه ناودان. ئیانه خودانەناسیلێگن که فیز خوداێ ئیمه کەنه هەرزەیی و عیسا مەسیح، که هەر یەێ ئەرواو و خوداوەندمانه، حاشا کەن. ئێرنگه هەر چەن ئیوه یەێ جار له گشت ئی چشتیله ئاگادارەو بوینه، وەلێ توام بخەمه هویردان که خوداوەند عیسا که قەوم جویلەکە له میلکان مسر نجات دا، وەلێ وەشون ماوەێگ تر ئەوانه که ئیمان نیاشتن، نابود کرد. ئەیو فریشتەیلێگیش که وه جیگەێ دەسڵات خوێان نەمەنن، بەڵکەم نیشتەجیەگەێ خوێان هیشتنه جێ، وه زنجیریل ئەبەدی کیشاس و تا وەخت دادگایی له ئەو ڕوژ فره گەورا، له ناو تیەریکی و زولەمات گیر داس. هەر ئیجوره، شاریل سودوم و عەموره و شاریل دوروەور، که هەر جور ئەوانه خیزی کردن و کەفتنه شون هەوەسبازییلێگ که ئەڕا جەسه سریشتی نوی، وه کەفتن وه ژێر موجازات ئاگر ئەبەدی، بینه دەرس عبرەتێگ. وی حاڵه، هەر ویجوریشه ئی ئایەمیله که پشت بەسانەسه خەویلێگ که دوینن، جەسەێ خوێان ناپاک کەن و دەسڵات خوداوەند ڕەد کەن و وه گەورایل پڕ جەڵاڵ ئاسمانی کفر کەن. وه حاڵێگەو تەنانەت میکائیل، فریشتەێ گەورا، ئەو وەخته که وەگەرد ئبلیسەو مرافه کردیاد و له باوەت جنازەێ موسا قەپقاڵ کردیاد، وەختێ که ماکومیەت ئەوه جار دیاد، جرئەت نەکرد خراو بیده پێ، بەڵکەم وەت: «خوداوەند، تو بگرێده گازتاوه!» وەلێ ئی ئایەمیله وه گشت ئەو چشتیله که نیەفامن خراو دەن و گشت ئەو چشتیلی که جور گیانەوەریل بێ فام، له ڕوی سریشت فامن، هەر ئەوەیشه بوده سەوەو له بین چیێنیان. وای وه حاڵیان، چوینکه ئەوانه ڕێیگ چینه که قائن چی و ئەڕا وه دەس هاوردن نەف، خوێان خستنەسه ناو خەتای بەلعام و وەناو یاخی بین قورەح له بین چینه. ئیانه وەناو مێوانییل پڕ مابەتدان هەر ئەوجورە که رخێان نیەچود و وەگەرددانەو خوەن و نوشن، جور تاش کەمەریلێگن که هانه ژێر ئاو که وه چەو نوینریەن؛ شوانیلێگن که تەنیا خوێان پەروار کەن؛ هەوریل بی وارانێگن که وا ڕانیەسێان و داریل بی بەر ئاخر پاێیزن که دو جار مردنه و له ریشه دەر هاتنه. ئیانه هەر جور تافیل خروشان دەریان که کاریل نەنگ هاورێان هەر جور کەف تێدە بان ئاو؛ هەساریل وێڵێگن که تیەریکی و زولەمات، تا ئەبەد ئەڕاێان دیاری کریاس. خەنوخ، که هەفتمین پشت ئایەم بی، له باوەت ئیانه پێشگویی کرد و وەت: «بنوڕن، خوداوەند وەگەرد هەزاریل هەزار له موقەدەسیل خوەێ تێد، تا وه مل گشتیەکی داوەری بکێد و گشت خودانەناسیل وه سەوەو گشت کاریل خودانەناسانێان که له خودانەناسی کردنه، ماکوم بکێد. هەرئیجوره وه بونه گشت قسیەيل گەنێگ که گوناکاریل خودانەناس وه زد خودا وەتنه، ماکوم بکێد.» ئیانه خوتەخوتکەر و گلەییکەرن و کەفتنەسه شون ئاوەختیێل گونابار خوێان؛ قوڕات قوین و وەبونەێ وه دەس هاوردن نەف خوێان پشت بڕێگ گرن. وەلێ ئیوه ئێ عەزیزەیل، باێه پێشگویییل ڕەسولەیل خوداوەند ئیمه عیسا مەسیح وه هویردان بود. ئەوانه وەتنه پێدان: «له زەمانیل ئاخر، تویلەکی کەریلێگ تیەن که کەفتنەسه شون هەواوهەوەسیل خودانەناسانەێ خوێان.» ئیانه ئایەمیل دنیایگن که بونه بایس جیایی و روح خودا نێرن. وەلێ ئیوه ئێ عەزیزەیل، خوەدان وەناو ئیمان فره موقەدەسدان بنینه سەر پاوه و وەناو روح‌القودوس دوعا بکێن، خوەدان وەناو مابەت خودا بپارێزنن، وه ئەو حاڵەو که چەوەڕێ بەزەیی خوداوەند ئیمه عیسا مەسیحین تا ئیوه وەرەو زنەیی ئەبەدی بوێد. بەزەیێدان باێده بڕێگ که شک دێرن؛ بڕێگ وەناو ئاگر بکیشنه دەیشت و نجات بێین؛ وه بڕێگتر وه ترسەو، بەزەیی نیشان بێین. تەنانەت له دڵنگێگ که وه هەواوهەوەس جەسه چەپەڵەو بویه، قیندان باێد. وه ئەیو که تویەناس ئیوه له کەفتن بپارێزنێ و وه لاێ پڕ جەڵاڵ خوەێ بی نەخس و نیقەڵتوز له خوەشی فره گەوراێگ گورجەو بکێد، وه ئەیو خوداێگ که یەکێگە و نجات دەر ئیمه، له ڕێ عیسا مەسیح، خوداوەند ئیمه، وه ئەیو که له ئەزەڵ بیه، ئێرنگه هەس و تا ئەبەد هەر هەسەێ، جەڵاڵ و گەورایی و حوکمرانی و دەسڵات بود! ئامین. وەحی عیسا مەسیح، که خودا بەخشاسه پێ تا ئەو چشتیله که باێه وه ئی زویه هەڵبکەفێ، وه خوڵامیل خوەێ نیشان بێید و ئەوه وەگەرد کل کردن فریشتەێ خوەێ وه خولامەگەێ خوەێ یوحەنا ئاشکرا کرد. یوحەنا وه هەر چێ دی، یانێ وه کەڵام خودا و شاێەتی عیسا مەسیح، شاێەتی دا. خوەش وه حاڵ کەسێگ که ئی کەڵام نەبوەته خوەنێد و خوەش وه حاڵ ئەوانه که شنەفنێ و ئەو چشته که وه ناو ی نویسریاس، وه جێ تیەرن؛ چوینکه وەختەگه نزیکه. له یوحەنا، وه هەفت کلیسا که هانه ناوچەێ ئاسیا: فیز و ئاشتی و سڵامەتی وە لاێ ئەیو که هەس و بی و تێد و له لاێ هەفت روح نوای تەخت ئەیو، له لاێ عیسا مەسیح، ئەو شاێەت ئەمینە و یەکم زگ له ناو مردگیل و فەرمانرەواێ پادشایل زەوی، وه ملدانەو بود. وه ئەیو که ئیمەیش دوس دێرێ و وەگەرد خوین خوەێ ئیمه له گونایلمان ڕزگار کردێه و له ئیمه پادشایێگ درس کرد و کاهنیلێگ ئەڕا خودا، باوگ خوەێ، وه ئەیو تا ئەبەد و تا ئەبەد جەڵاڵ و حوکمرانی بود، ئامین. بنوڕن ئەیو وەگەرد هەوریلەو تێید، و هەر چەوێگ دوینێدێ، تەنانەت چەو ئەوانه که سنان دانەلێ؛ و گشت هوزیل زەوی وه بونەێ ئازیەتباری کەن. بەڵێ ئیجوره بود. ئامین. خوداوەند خودا فەرمایش کەێد: «منم ’ئا‘ و منم ’ی‘ منم ئەیو هەر وه تویەنا که هەس و بی و تێد.» مه یوحەنا، براێ ئیوه، که له ناو بەرد و له ناو پادشاێ و له ناو سەور و بەردەوام بوینی که وه ناو عیسا هن ئیمەس، وەگەردانەو و هاوبەشم، وه بونەێ کەڵام خودا و شاێەتی عیسا، وه جەزیرەێگ وه ناو پاتموس بیم. له ڕوژ خوداوەند، روح خودا مه گردەوەر و دەنگ بەرزێگ هەر جور دەنگ شەیپور له پشت سەرم شنەفتم که وەتیا: «ئەو چشتێ که دوينی له ناو کتاوێگ بنویس و کل بکه ئەڕا هەفت کلیسا یانێ کلیسایل: ئەفسوس، ئسمیرنا، پرگاموم، تیاتیرا، ساردس، فیلادلفیه و لائودیکیه.» ئەو وەخته ڕوی هەڵوگەردانمه دویا تا بوينم ئەوه چ دەنگێگه که وەگەردمەو قسیه کەێد؛ وەختێ هەڵوگەردیام، هەفت چراخدان تەڵا دیم و له ناوڕاس ئەو چراخدانیله یەکیگ دیم که مینێستیاده ’کوڕ ئنسان‘. ئەیو بەتیەێ شوڕیگ له وەرێ و شالێگ له تەڵا له دەور سینەێ بی. سەر و قژی چەرمگ بی، هەر جور خوری چەرمگ، هەر جور وەفر. چەويلی جور گڕەێ ئاگر بی. پایلێ هەر جور برنجەێگ بی که بریقەێ هاتیاد، که له ناو کویره تاویاویدەو، هەر ئیجوره، دەنگێ مینێستیاده قیڕەێ ئاویل فرەێگ. له دەس ڕاسی هەفت هەساره داشت و له دەمیەو شمشێر فره تێژ و دو دەمێگ هاتیاده دەیشت و دەمچەوی هەر جور خوەر بی که وه گشت قەوەتێەو دەرەوشیاد. وەختێگ ئەیو دیم هەر جور مردگ کەفتمه نوای پایلێ. وەلێ ئەیو دەس ڕاسی ناده بانم و وەت: «ڕخد نەچود، منم سەرەتا و منم ئاخر، منم ئەوه که زنیه. مردم، بنوڕ تا ئەبەد زنیم و کلیلەیل مەرگ و جهان مردگیل ها دەس منەو. «جا هەر چشتێگ که دیده و ئیسه هەس و له ئیەولا هەڵکەفێ، بنویس. راز ئەو هەفت هەساره که له دەس ڕاس من دێ و راز ئەو هەفت چراخدان تەڵا ئیەسه: ئەو هەفت هەساره، فریشتەیل هەفت کلیسان و ئەو هەفت چراخدانه، هەفت کلیسان. «وه فریشتەێ کلیساێ شار ئەفسوس بنویس: «ئەیو که هەفت هەساره ها دەس ڕاسی و له ناوڕاس هەفت چراخدان تەڵا ڕێ کەێد، ئیجوره ئویشێد: خەوەر کاریلد دێرم و له زامەت و سەور و بەردەوام بویند ئاگادارم. زانم که نیەتویەنی شەڕئاشویل تاموڵ بکێ، بەڵکەم کەسیلێگیش که خوێان وه ڕەسول زانن وەلێ نین، دایدەسێانه سەر نج و فامیده که ئەوانه دروزنن. زانم که سەور و بەردەوامی نیشان دایده و وه بونەێ ناو مه سەختییل تاموڵ کەێد و شەکەت نیەوێد. «وەلێ ئی گلەیێه له لێد دێرم، ئەو مابەته که له سەرەتا داشتی، نایدەسه لا. جا باره هویرد که له کوره کەفتیەسه خوار. توبه بکه و کاریلێگ وه جێ بار که له سەرەتا وه جێ هاوردیاید. ئەگەر نه تیەمه ئەڕا لاد و چراخدانەگەد له ئەوره که هەس، هەڵگرم، مەر ئیه که توبه بکێ. وەلێ ئی خاسیه ديری که له کاریل دار دەسەی نیکولاییل قینێد تێد، ئەوجورە که منیش قینم تێد. «هەرکەسێگ گوش دێرێد بشنەفێد که روح خودا وه کلیسایل چه ئویشێد. هەر کەسێگ بوێدەو، وه پێ ئجازەێ خواردن له دار زنەیی بەخشم که ها ناو بەهیشت خودا. «وه فریشتەێ کلیساێ شار ئسمیرنا بنویس: «ئەیو که سەرەتاس، ئەیو که ئاخره، ئەیو که مرد و ئەیو که زنیەو بی، ئیجوره فەرمایش کەێد: له بەرد و دەستەنگێد ئاگادارم، وەلێ دەوڵەمەنی! له بختیل ئەوانه که خوێان جویلەکە زانن وەلێ نین، بەڵکەم کەنیسەێ شەیتانن، خەوەر دێرم. له رەنجێگ که ڕوی کیه پێد، ڕخد نەچود. بنوڕ، ئبلیس تواێ بڕێگ لەلێدان بخێده زندان تا ئەزموندان بکێد و ده ڕوژ بەرد کیشێد. وەلێ تا وه مەرگ وەفادار بمێن که مه تاج زنەیی بەخشمه پێد. «ئەوه که گوش دێرێ بشنەفێد که روح خودا وه کلیسایل چه ئویشێد. هەر کەسێگ بوێدەو، له مەرگ دویم زیانێگ نیەوێد. «وه فریشتەێ کلیساێ شار پرگاموم بنویس: «ئەیو که شمشێر فره تێژ دو دەمێگ دێرێ، ئیجوره ئویشێد: زانم له کوره نیشتەجێید، ئەوره که تەخت شەیتانه. وه ئی هەمگه وه ناو مه وەفادار مەنیده و ئیمانێ که وەپێم داشتی، حاشا نەکردێ، تەنانەت وه ڕوژگاریل ئانتیپاس، ئەو شاێەت ئەمین منه که وه ناو ئیوه کوشریاد، هەر ئەو شونه که شەیتان وەناوێ نیشتەجێه. «وەلێ، یەک دو هەڵه وه پێد دێرم. له ئەوره کەسیلێگ ديری که کەفتنەسه شون تالیم بەلعام؛ هەر ئەوه که وه باڵاق یاێ دا که کوچگیگ بخیده نوای پاێ بەنیئیسرائیل که بایس کەفتنێان بود، تا له خواردەمەنی پیشکەشی وه بتیل بخوەن و دەس بێەنه خیزی. بێجگه ئیه، کەسیلێگیش ديری که کەفتنەسه شون تالیم دار و دەسەی نیکولاییل. جا توبه بکه، ئەگەر نه و ئی زویه تیەمه ئەڕا لاد و وه شمشێر دەمم وەگەردێانەو کەمێ جەنگ. «ئەوه که گوش دێرێد بشنەفێد که روح خودا وه کلیسایل چه ئویشێد. هەر کەسێگ که بوێدەو، وه ئەوه له ئەو نان ’مەنا‘ دەمه پێ که شاریاسەو. هەر ئەوجورە کوچگ چەرمگیش بەخشمه پێ که وه بان ئەو کوچگه ناو تازەێگ نویسریاس، ناوێ که کەس نیەزانێ چەس، بێجگه ئەوه که گرێدەێ. «وه فریشتەێ کلیساێ شار تیاتیرا بنویس: «کوڕ خودا که چەویلی جور بلیزەێ ئاگره و پایلێ جور برنجەێگه که تاویاسەو، ئیجوره فەرمایش کەێد: مه له کاریل و مابەت و ئیمان و خزمەت و سەور و بەردەوام بین توی خەوەر دێرم و ئاگادارم که کاریل ئاخرد له کاریل یەکم جارد فرەتره. وەلێ ئی هەڵه وه توی دێرم که پاپێ ئەو ژن ئیزابل ناوه نێید که خوەێ وه پەێخەمەرێگ زانید. هەر ئەوه که وەگەرد تالیم خوەێ خوڵامیل مه گول دەێد تا دەس وه خیزی بێەن و له خواردەمەنی پیشکەشی وه بتیل بوخوەن. وه پێ دەرفەت دام تا توبه بکێ، وەلێ نیەتواێ له خیزی خوەێ توبه بکێ. بنوڕ، ئەو ژنه نەخوەش خەمه بان جێ و ئەوانه که وەگەردیەو داوانپێسی کەن تویش بەرد فره گەوراێگ تیەرم، مەر ئیەک ئەوانه له چین وه ڕێیل ئەوه، توبه بکەن. جا مناڵیلی کوشم. ئەو وەخته گشت کلیسایل زانن من هەر ئەوەمه که فکر و دڵ گەردم و وه هەر کامدان وه پێ کاریلێ سزا دەم. وەلێ وه ئەو باقیدان وه ناو تیاتیرا که نەکەفتینەسه شون ئی تالیمەو هەرئیجوره ئەو چشته یاێ نەگردینه که بڕێگ وەپێ ئویشن ’رازیل قویل شەیتان‘، وەپێدان ئویشم که وه ملدانەو بارێگ فرەتر له ئەوه که ها بان کوڵدانەو، نیەیلم. تەنیا ئەو چشته که دێرین قورس بگرن تا وەختێگ مه بام. «هەر کەسێگ بوێدەو و کاریل مه تا وه ئاخره بپارێزنێ، له سەر ملەتیل وه پێ دەسڵات بەخشم، «”وه گوچان ئاسنی حوکمه پێان کەێد؛ و ئەوانه جور کویزەێ سوفالی وردخام کەێد،“ هەر ئەوجورە که مه خوەم ئی دەسڵاته له باوگم پەێا کردمه. وه ئەوه هەسارەێ شەوەکی بەخشم. ئەوه که گوش دێرێد بشنەفێد که روح خودا وه کلیسایل چه ئویشێد. «وه فریشتەێ کلیساێ شار ساردس بنویس: «ئەوه که هەفت روح خودا و هەفت هەساره دێرێد، ئیجوره ئویشێد: له کاریلد ئاگادارم. دەنگ و ناو زنی بیند بەرزە، وەلێ مردیده. له خەو هەڵسەپا و ئەو چشته که مەنیه و نزیکه بمرێ، وه قەوەتێەو بکه! ئەڕا ئیه که کاریل تو له چەو خوداێ خوەم کامڵەو نێیمه. جا ئەو چشته که گردیده و شنەفتیدە، باره هویرد؛ ئەوه بپارێزن و توبه بکه. ئەگەر له خەو هەڵنەڵسێد، جور دزێگ تیەم و نیەزانێد چ ساتێگ تیەمه ئەڕاد. «هەر چەن هێمراێ چەن نەفەر له ساردس ديری که داوانێان چەپەڵ نەکردنه. ئیانه دڵنگ چەرمگ له وەر، وەگەردمەو ڕێ کەن، چوینکه شایسەن. هەر کەسێگ که بوێدەو، ئیجوره وه دڵنگێگ چەرمێگ ڕەژێیدەو جا ناوێ هەراێهەر له دەفتەر زنەیی پاکەو نیەکەم، بەڵکەم ناوێ وه لاێ باوگم و فریشتەیلێ وه زوان تیەرم. ئەوه که گوش دێرێد بشنەفێد که روح خودا وه کلیسایل چه ئویشێد. «وه فریشتەێ کلیساێ شار فیلادلفیه بنویس: «ئەیو که قودوسه، ئەیو که حەقه، ئەیو که کلیل داود پادشا دێرێد، ئەیو که واز کەێد و کەس نیەوەسێد و ئەیو که بەسێد و کەس واز نیەکێد، ئیجوره ئویشێد: کردەوەد زانم. بنوڕ، دەر واز کریاێگ له وەر دەم تو نامه که هویچکەسێگ نیەتویەنێ بوەسیدێ. زانم که هێز کەمێگ دێرێ، وەلێ کەڵام مه پارێزانیده و ناو مه حاشا نەکردیده. بنوڕ، ئەوانه که له کەنیسەی شەیتانن و خوێان وه جویلەکە زانن وەلێ نیەن، بەڵکەم درو دەن، بنوڕ، وادارێان کەم تا بان و بکەفنه بان پاد و بفامن که مه دوسد داشتمه. وه بونەێ ئیه که قسیه مه له باوەت سەور و بەردەوام بین پارێزانیده، منیش توی له سات ئەزمونێگ که وه سەر تەمام جهان تێد تا نیشتەجێیل زەوی ئەزمون بکێد، پارێزنم. «و ئی زویه تیەم. ئەو چشته که ديری، قورس بگرێ تا کەسێگ تاجەگەد له لێد نەسنێ. هەر کەسێگ بوێدەو، ئەوه کەمه کوڵەکەیگ له ناو مابەد خوداێ خوەم. ئەوه هەراێهەر ئەوره نێلیده جێ. وه ملێەو ناو خوداێ خوەم و ناو شار خوداێ خوەم، یانێ ئورشەلیم تازه که له لاێ خودا خوەم له ئاسمان تێدە خوار، نویسم و ناو تازه خوەم نویسم. ئەوه که گوش دێرێد بشنەفێد که روح خودا وه کلیسایل چه ئویشێد. «وه فریشتەێ کلیساێ شار لائودیکیه بنویس: «ئەیو که ئامینه، ئەیو که شاێەت ئەمین و حەقه، ئەیو که سەرکیەنی درسکریایل خوداس، ئیجوره ئویشێد: له کردەوەد خەوەر دێرم؛ توی نه سەردی و نه گەرم. خوەزگه یا سەرد بیاتیای یا گەرم. جا ئەڕا ئیه که تین گەرمی، نه گەرم و نه سەرد، له دەمم تفد کەمه دەیشت. چوینکه ئویشێد: ”دەوڵەمەنم؛ ماڵ گردەو کردمه و هەوەجیم وه چشتێگ نیه.“ جا خەوەر نێری که چارەسیه و بێبەخت و گێا و کور و ڕویتی. ئاموژیارید کەم که تەڵای ناب له ئاگر گوزەریاێ له مه بسێنێ تا دەوڵەمەنەو بید و دڵنگیل چەرمگ له مه بسێنێ تا بکێده وەرێد و شەرمزاری ڕویتیەگەد دیار نود؛ مەلهەمێگ له مه بسێنێ، تا بماڵیده بان چەویل خوەد و بیناوه بید. «مه کەسیلێگ گرمه گازتاوه و ئەدەو کەم که دوسیان دێرم. جا غیرەت بیاشتوید و توبه بکه. بنوڕ، له دەم دەرەگه وسامه و دەر کوتم. کەسێگ ئەگەر دەنگ مه بشنەفێد و دەرەگه واز بکێد، تیەمه ناو ئەڕا لاێ و وەگەردیەو هاوسفره بوم و ئەویش وەگەرد منەو. «هەر کەسێگ بوێدەو، وەپێ ئجازەێ دانيشتن وەگەردمەو وه مل تەختەگەێ خوەم بەخشم، هەر ئەوجورە که مه بردمەو وەگەرد باوگم وه مل تەختەگەێ دانیشتم. ئەوه که گوش دێرێد بشنەفێد که روح خودا وه کلیسایل چه ئویشێد.» جا وەشون ئیه نوڕستم و ئێرنگه وه نوای چەوم دەر واز کریاێگ وەناو ئاسمان بی و هەر ئەو دەنگ یەکم جاره که جور دەنگ شەیپورێگ بی و شنەفتویم وەگەردمەو قسیه کردوی، وەت: «بەوه بان ئەڕا ئێرا و مه ئەو چشته که له شون ئیه باێه هەڵبکەفێ، نیشاند دەم.» زویزی روح خودا گردمه وەر و تەختێگ وه نوای چەوم وەناو ئاسمان بی، له بان تەختەگه کەسێگ دانيشتوی. تەختنشینەگه، شێوەێ هەر جور کوچگ یەشم و عەقیق بی و دەور تا دەور تەختەگه سیمینەوزەرینەێگ که شێوەێ هەر جور زومڕود بی، داێگردوی. دەورادەور تەختەگه، بیس و چوار تەخت تریش بی که له بان ئەوانه بیس و چوار پیر دانیشتوین. ئەوانه دڵنگ چەرمگ له وەرێان و تاج تەڵا له بان سەریان بی. جا له تەختەگه، بڵاچه، گرمەگرم و هەورەتریقه هەڵسیاد. له نوای تەختەگه، هەفت گله مەشخەل گڕەکەر بی. ئیانه هەفت روح خوەدان. جا له نوای تەختەگه، چشتێگ بی که مینستیاده دەریاێگ له شیشه ، جور بلور. دەور تا دەور تەختەگه، وه هەر لاێ تەختەگه، چوار گیانەوەر زنی بی که له نوا و له دویاوه پڕ له چەو بی. گیانەوەر زنی یەکمین، هەر مینستیاده شیر و گیانەوەر زنی دویمیش مینستیاده پارێنەێگ. گیانەوەر زنی سێێەمی، دەمچەو ئایەم داشت و گیانەوەر زنی چوارمی، هەر جور هەڵوێگ بی که باڵەو گردوی. ئەو چوار گیانەوەر زنیه، هەر کامێان شەش باڵ دێرن و دەور تا دەور و تەنانەت له ژێر باڵەگانێانیش، پڕ له چەوه و شەو و ڕوژ نیه وسن و ئویشن: «قودوس، قودوس، قودوسه خوداوەند خوداێ هەر وه تویەنا، ئەیو که بیه و هەس و تێد.» هەر جار که ئەو گیانەوەریل زنیه، جەڵاڵ و عزەت و سپاس هەناردیان ئەڕا تەختنشین که له ئەبەد تا ئەبەد زنیه، ئەو بیس و چوار پیره، له وەر دەم تەخت نشینەگه کەفنه مل خاک و پەرەسش ئەیو کەن که له ئەبەد تا ئەبەد زنیه، ئەوانه تاجیل خوێان خەنه نوای تەختەگه و ئویشن: «ئێ خوداوەند و خوداێ ئیمه، تو شایسەێ که جەڵاڵ و عزەت و هێز، پێشکەش بوده پێد، چوینکه تو گشت چشتێگ وه دی هاوردی و گشت چشتێگ وه خاست توی درسکریا و وه دی هات.» ئەو وەخته له دەس ڕاس تەختنشینەگه تومارێگ دیم که نویسریایلی وه پشت و نوایەو بی و وەگەرد هەفت گله مور، تومارەگه مور کریاوی. جا فریشتەێ هێزدارێگ دیم که وه دەنگ بەرز جار دیاد: «کیه که شایسەێ واز کردن تومار و شکانن موریلێ بود؟» جا هویچکەسێگ، نه وەناو ئاسمان، نه له بان زەوی و نه له ژێر زەوی، تویەناێ ئەوه نیاشت که تومارەگه واز بکێد یا بنوڕیده ناوێەو. مه وه دەنگ بەرز دەس نامه گیره چوینکه هویچکەسێگ پەێا نوی که شایسەێ واز کردن تومارەگه یا نوڕین وەناوێەو بود. ئەو وەخته یەکیگ له پیریل وه مه وەت: «دی گیره مەکه. بنوڕ، ئەو شیر هوز یەهودا، ئەو بنچینەێ داود پادشا، بردیەسەو، تا بتویەنێ تومارەگه و هەفت گله مورەگەێ واز بکێد.» له ناوڕاس تەختەگه و ئەو چوار گیانەوەر زنی و له ناوڕاس پیریل، وەرکێگ دیم وساوی، چمانێگ سەری بڕیاوید، هەفت گله شاخ داشت و هەفت گله چەو که هەفت روح خوەدان که کل کریاسه بان گشت زەوی. ئەیو وه ڕکه چی و تومارەگه له دەس ڕاس تەختنشینەگه گرد. جا وەشون ئەوه که تومارەگه گرد، ئەو چوار گیانەوەر زنی و ئەو بیس و چوار پیره له نوای وەرکەگه کەفتنه بان خاک. ئەوانه هەر کامێان چەنگێگ له دەسێانەو بی و پیاڵەێگ تەڵایی نیقەڵتوز له بوخورێگ که هەر ئەو دوعایل ئیمانداریل مەسیحەسه. جا ئیجور بەیت تازەێگ خوەنن که وەتیاد: «توی شایسەێ گردن تومارید و شایسەێ واز کردن موریلێ، ئەڕا ئیه که سەر بڕیاێد و وەگەرد خوین خوەد ڕزگاری مەردم له هەر هوز و زوان و قەوم و ملەتێگ، ئەڕا خودا سەندی؛ جا ئەوانه کردیدەسه حوکومەتێگ و کاهنیلێگ ئەڕا خوداێ ئیمه و ئیانه وه مل زەوی سەڵتەنەت کەن.» ئمجا نوڕستم و دەنگ فریشتەیل فرەێگ شنەفتم که له دەورادەور ئەو تەخته و ئەو گیانەوەریل زنی و ئەو پیریله، گردەو بوین. ژمارەێ ئەوانه هەزاریل هەزار و کوروریل کرور بی. وه دەنگ بەرزەو ئیجوره وەتیان: «ئەیو وەرک سەر بڕیاێه شایسەێ ئیەسه که هێز و دەوڵەمەنی و زانیاری و تویەنایی و حرمەت و جەڵاڵ و ستایش پێشکەشێ بود.» ئمجا شنەفتم هەر درسکریاێگ که ها ناو ئاسمان و ها له بان زەوی و ها له ژێر زەوی و ها له ناو دەریا، وەگەرد هەر چی که ها ناوێانەو، ئیجوره وەتیان: «ستایش و حرمەت و جەڵاڵ و هێز، تا ئەبەد و تا ئەبەد هن تەختنشینەگه و وەرکەگه بود.» جا ئەو چوار گیانەوەر زنیه وەتن: «ئامین»، و ئەو پیریله کەفتنه مل زەوی و پەرەسش کردن. وەختێ وەرکەگه یەکمین مور له ئەو هەفت گله موره واز کرد، مه خوەم نوڕستم و شنەفتم یەکیگ له ئەو چوار گیانەوەر زنیه وەگەرد دەنگێگ هەر جور هەورەتریقه ئویشێ: «بەو!» وەختێگ نوڕستم ئەسپ چەرمگیگ وه نوای چەوم دیار داد. ئەو کەسه که سوار ئەسپەگه بی، کەمانێگ داشت و تاجێگ دریاده پێ و ئەوه پێروزمەن هاته دەیشت تا بوێدەو. وەختێ وەرکەرگه مور دویمەگه واز کرد، شنەفتم که دویمین گیانەوەر زنی ئویشێ: «بەو!» جا یە ئەسپ تر هاته دەیشت که سویر ڕوشن بی، وه ئەوه که سوار ئەسپەگه بی، ئجازه دریاد تا ئاشتی و سڵامەتی له بان زەوی لا بوێد تا مەردم وه کوشتن یەکترەکی هەڵخزنێد. شمشێر گەوراێگ دریاده پێ. وەختێ وەرکەرگه سێیەمین مورەگه واز کرد، شنەفتم که سێیەمین گیانەوەر زنی ئویشێ: «بەو!» وەختێ نوڕستم، ئەسپ سیەێگ وه نوای چەوم دیار دا و ئەوه که سوار ئەسپەگه بی تەرازوێگ له دەسیەو بی. له ناوڕاس ئەو چوار گیانەوەر زنیه، چشتێگ جور دەنگێگ شنەفتم که وەتیا: «یەێ پەێمانه گەنم وه یەێ دینار، سێ پەێمانه جویه وه یەێ دینار؛ وەلێ وه روین و شراو زیان مەرەسن!» وەختێ وەرکەرگه چوارمین مورەگه واز کرد، شنەفتم که چوارمین گیانەوەر زنی ئویشێ: «بەو!» وەختێ نوڕستم، ئەسپ رەنگ ڕوی پەڕیاێگ وه نوای چەوم دیار داد و ئەوه که سوار ئەسپەگه بی مەرگ ناوێ بی و جهان مردگیل وەشونیەو هاتیان. جا وه ئەوانه دەسڵات دریاد تا چواریەکی زەوی وەگەرد شمشێر و قاتوقڕی و نەخوەشی خراو و دڕنەێیل بان زەوی، بکوشن. وەختێ وەرکەرگه مور پەنجمەگه واز کرد، له ژێر قوروانگا، گیانیل کەسیلێگ دیم که له ڕێ کەڵام خودا و شاێەتیێگ که داوین، کوشریاوین. ئیانه دەنگ بەرز هەڵ هاوردن که: «ئێ خوداوەندێگ که وه هەر چی چشته حاکمی، ئێ قودوس، ئێ که حەقی، تا کەی داوەری نیەکێ و ئنتقام خوین ئیمه له نیشتەجێیل زەوی نیەسینێد؟» ئمجا وه هەر کام له ئەوانه، بەتیەێ چەرمێگ دریاد و وەتریاده پێان که قێرێگ تر ئارام بگرن تا وەختێگ که ژمارەێ هاوخزمەتیل و برایلێان که باێه جور ئەوانه بکوشریەن، کامڵەو بود. وەختێ وەرکەرگه مور شەشمی واز کرد، مه خوەم نوڕستم که له ناکاوه زەوی لەرزەی فره گەوراێگ هەڵکەفت و خوەر جور پەڵاس، سیەوه بی و مانگ چوارده وه رەنگ خوین دەرهات. جا هەسارەگان ئاسمان ڕشیانه مل زەویا، ئەوجوره که هەنجیریل نەرەسیای وه جویلەێ واهێڵانیگ له دار ڕشێینه خوار. جا ئاسمان جور تومارێگ که پێچێیده ناو خوێەو نوقوم بی و هەر کویه و جەزیرەێگ له جێ خوەێ هەڵکەنیاد. ئمجا پادشایل زەوی و گەورایل و سپاسالارێل و دەوڵەمەنیل و هێزداریل و هەرکەس، هەم خوڵام و هەم ڕزگار وەناو ئشکەفتیل و وەناو تاش کەمەریل، خوێان شاردنەو. ئەوانه ڕوی کردیانه کویەیل و تاش کەمەریل و وەتیان: «بکەفنه مل ئیمه و له ڕوی ئەیو تەختنشین و له خەزە و وەرکەگه بشارنمانەو. چوینکه ڕوژ گەوراێ خەزە و ئەوانه ڕەسیه، چ کەسێگ تویەناێ وساینی هەس؟» وەشون ئیه، دیم چوار فریشته له چوارپەل زەوی وسانه و نوای چوار وای زەوی گردنه تا هویچ واێگ وه مل زەوی یا دەریا یا هویچ دارێگ هەڵ نەکێ. ئەو وەخته فریشتەێگتر دیم که له ڕوژهەڵاتەو وەرەو ئاسمان بەرزەو بویاد و مور خوداێ زنی وەگەردیەو بی. ئەو وه دەنگ بەرزێگ ئەو چوار فریشته که هێز دریاویده پێان تا وه زەوی و دەریا زەرەر برەسنن، چڕێ و وەته پێان: «وەرجه ئەوه که تەخت تێوڵ خزمەتکاریل خودامان مور بکێم، وه زەوی یا دەریا یا داریل زەرەر نەرەسنین.» ئمجا شنەفتم که ژمارەێ مورکریاییل سەد و چل و چوار هەزار نەفەر له گشت هوزیل بەنیئسرائیل بی. له هوز یەهودا دوانزه هەزار نەفەر مور کریان، له هوز ڕئوبین، دوانزه هەزار نەفەر، له هوز جاد، دوانزه هەزار نەفەر، له هوز ئەشیر، دوانزه هەزار نەفەر، له هوز نەفتالی، دوانزه هەزار نەفەر، له هوز مەنەسی، دوانزه هەزار نەفەر، له هوز شەمعون، دوانزه هەزار نەفەر، له هوز لاوی، دوانزه هەزار نەفەر، له هوز یەساکار، دوانزه هەزار نەفەر، له هوز زبولون، دوانزه هەزار نەفەر، له هوز یوسف، دوانزه هەزار نەفەر و له هوز بنیامین دوانزه هەزار نەفەر مور کریان. له شون ئەوه نوڕستم و ئێرنگه، جەماێەت فره گەوراێگ له هەر ملەتێگ، له گشت هوزیل و قەومیل و زوانیل دیم که هویچکەسێگ نیەتویەنستیاد بژمارێدیان و ئەوانه وه نوای تەختەگه و له نوای وەرکەگه وساوین. گشتێان بەتیەێ چەرمگ له وەرێان بی و پەلیل دار خورما وه دەسێانەو. ئەوانه وه دەنگ بەرزیگەو خوەنیان که: «نجات هن خوداێ ئیمەس، که له بان تەخت دانيشتێه و هن وەرکه.» جا گشت فریشتەیل، دەورادەور تەختەگه و دەورادەور پیریل و چوار گیانەوەر زنی وساوین؛ جا گشتێان له نوای تەختەگه وه دەمەو کەفتنه مل زەویا و خودا پەرەسیان، وەتن: «ئامین! ستایش و جەڵاڵ و زانیاری و سپاس و حرمەت و هێز و تویەنایی ئەڕا خوداێ ئیمه بود، تا ئەبەد و تا ئەبەد. ئامین!» ئەو وەخته یەکیگ له ئەو پیریله له لێم پرسی: «ئیانه که بەتیەێ چەرمگ ها وەرێان کین و له کوره هاتنه؟» جواو دام: «ئیه تو زانیدن، گەورەم.» جا ئەو وەته پێم: «ئیانه کەسیلێگن که له ئەو بەرد فره گەورا ڕەد بینه و بەتیەگانێان وەناو خوین وەرکەگه شوردنه و چەرمگەو کردنه. هەر له ئی باوەتەسه که: «ئیانه هانه نوای تەخت خودا شەو و ڕوژ ئەیو له ناو مابەدەگەێ خزمەت کەن؛ ئەیو که دانیشێده بان تەختەگه، وەگەرد بین خوەێ سەرپەنا دەێده پێان. جا ئەوانه دیتر ورسی نیەون و دیتر تیەنی نیەون، نه خوەر دەێەلێان و نه هویچ گەرماێترێگ که سزنێد. چوینکه وەرکەگه له ناوڕاس تەختەگه بوده شوان ئەوانه و ئەوانه وەرەو کیەنییل ئاو زنەیی دەر ڕێنماییان کەێد. و خودا هەر ئەسرێگ له چەویان پاکەو کەێد.» وەختێ وەرکەگه مور هەفتم واز کرد، نزیک نیم سات ئاسمان بێدەنگەو بی. جا ئەو هەفت فریشته که له نواێ خودا وسن، دیم که هەفت گله شەیپور دریاده پێان. جا فریشتەێگتر هات که بوخورسزنێگ له تەڵا وەگەرد خوێەو داشت و وساده لاێ قوروانگا. بوخور فرەێگ دریاده پێ تا ئەوه وەگەرد دوعایل گشت ئیمانداریل وه مەسیح له بان قوروانگای تەڵایی که ها نوای تەخت، پیشکەشێ بکێد. دویکەڵ بوخورەگه وەگەرد دوعایل ئیمانداریل وه مەسیح له دەس ئەو فریشته تا وه نوای خودا چیه بان. ئمجا فریشته بوخورسزنەگه هەڵگرد و له ئاگر قوروانگا تەپان و خستەی بان زەوی. ئمجا هەورەتریقه و گرمەگرم و بڵاچه هەڵسیاد و زەوی که لەرزیاد. ئمجا ئەو هەفت فریشته که ئەو هەفت گله شەیپوره داشتن، گورجەو بین تا پف بکەنه پێانەو. فریشتەێ یەکم پف کرده شیپورەگەێ و تگر و ئاگر هامیته وه خوین بی که له ناکاوەو واریه مل زەویا و سێ کوتی زەوی سزیاد و سێ کوتی داریل سزیان و گشت گیایل سەوز سزیان. فریشتەێ دویم پف کرده شیپورەگەێ و چشتێگ هەر جور کویەێ گەوراێگ که وه ئاگر گڕەێ هات، فڕه دریاده ناو دەریا و سێ کوتی دەریا بیه خوین. جا سێ کوتی گیانەوەریل زنی دەریا مردن و سێ کوتی کەشتییل له بین چین. فریشتەێ سێیەم پف کرده شیپورەگەێ و هەسارەێگ گەورا هەر جور مەشخەلیگ گڕان له ئاسمانەو کەفته بان سێ کوتی چەمیل و کیەنییل ئاو. ناو ئەو هەساره ’ئەفسەنتینه‘. سێ کوتی ئاویل له ئەفسەنتین تیەڵەو بین. جا مەردم فرەێگ وەبونەێ ئەو ئاویله مردن ئەڕا ئیه که ئەو ئاویله تیەڵەو بین. فریشتەێ چوارم پف کرده شیپورەگەێ و سێ کوتی خوەر و سێ کوتی مانگ و سێ کوتی هەسارەیلیش دریاده لێان، جورێ که سێ کوتی نویر ئەوانه تیەریکەو بین. جا سێ کوتی ڕوژ بێ نویر مەن و سێ کوتی شەویش. جا نوڕسم و شنەفتم هەڵوێگ هەر ئەوجورە که له ناوڕاس ئاسمان باڵەو گرێ، وه دەنگ بەرز هاوار کرد: «وی، وی، وی وه نیشتەجێیل زەوی، چشتێگ نەمنیه دەنگ شەیپورەگان ئەو سێ فریشتەێتریشه هەڵسێد.» فریشتەێ پەنجم پف کرده شیپورەگەێ و مه هەسارەێگ دیم که له ئاسمانەو کەفته بان زەویا. کلیل چاێ هاویه که بن نێری، دریاده ئی هەساره. ئەو هەساره چاێ هاویه واز کرد، دویکەڵیگ له چاگه هێز گرد هەر جور دویکەڵ کویرەێگ فره گەورا، ئەو جوره که خوەر و هەوا له دویکەڵ چاگه سیه و تیەریکەو بین. جا له ناو دویکەڵەگه، کولەیڵی هاتنه بان زەوی و هێزێگ جور هێز دمارەکوڵیل بان زەوی دریاده پێان، وەپێان وەتریا که وه گژگیای زەوی یا هویچ گیاێ سەوزێگ یا دارێگ زەرەر نەرەسنن، بەڵکەم تەنیا وه ئەو ئایەمیله زەرەر برەسنن که مور خودا له تەخت تێوێڵێانەو نێرن. جا وەپێان ئجازه دریاد که پەنج مانگ ئی ئایەمیله عەزاو بێەن، بی ئەوه که بکوشنێان. عەزاوی که ئەو ئایەمیله کیشان هەر مینستیاد عەزاو چز دمارەکوڵ، ئەو وەخته که بێیده کەسێگەو. وەناو ئەو ڕوژیله مەردم وەشون مردن گەردن، وەلێ پەێاێ نیەکەن؛ تاسەێ مردن کەن، وەلێ مردن له لێان دەرچود. شێوەێ ئەو کولەیله هەر مینستیاده ئەسپیلێگ که ئەڕا شەڕ گورجەو بوینه. له بان سەریانەو چشتێگ بی که مینستیاده تاج تەڵا و دەمچەویان هەر جور دەمچەو ئنسان بی. قژیلێگ جور قژ ژنيل داشتن و دگانیلیگ جور دگان شێریل. سینەپوشێگ جور سینەپوش ئاسنی داشتن و دەنگ باڵیلێان جور قیڕەێ ئەسپیل و ئەرابەیل فرەێگ بی که ئەڕا شەڕ بدەون. دمیل و چزیلێگ داشتن جور دم و چز دمارەکوڵ، وەناو دمیلیان هێز ئەوه بی که پەنج مانگ مەردم عەزاو بێەن. پادشاگەێان فریشتەێ چاێ هاویه بی که ناوێ وه زوان عبرانییل ’ئەبەدون‘ وه زوان یونانی ’ئاپولیون‘ یانێ خاپورکەره. ’وی‘ یەکم له سەر گوزەریاس. بنوڕ، دو ’وی‘ ترەک هێمراێ باێه باێ. ئمجا فریشتەێ شەشم پف کرده شیپورەگەێ و مه دەنگێگ شنەفتم که له چوار شاخ قوروانگای تەڵایی که ها له نوای خودا، دەر هاتیاد؛ جا شنەفتم که وه ئەو فریشتەێ شەشمه که شەیپور داشت، وەت: «ئەو چوار فریشته که له لاێ چەم گەوراێ فورات بەسیانەسەو، وێڵێان بکه.» جا ئەو چوار فریشته که ئەڕا هەر ئی ساته و هەر ئی ڕوژه و هەر ئی مانگه و هەر ئی ساڵه گورج نریاوینه لا، وێڵ کریان تا سێ کوتی ئایەمیزاێ بکوشن. لەشکەریل ئەسپ سوار دویس ملیون کەس بین، ژمارەیان شنەفتم. ئەسپیل و سواریلێگ که له رویای خوەم دیم، ئیجوره بین: سینەپوشێگ له وەرێان بی وه رەنگ سویر ئاگر و کەو پڕ رەنگ وه زەردی گوگرد. سەر ئەسپیل هەر جور سەر شێریل مینێستیاد و له دەمیان ئاگر و دویکەڵ و گوگرد هاتیاده دەیشت. سێ کوتی ئایەمیزاێ له ئی سێ گله بەڵای ئاگر و دویکەڵ و گوگرد که له دەمیان هاتیاده دەیشت، کوشریان. هێز ئەسپیل وەناو دەمیانەو بی و له ناو دمێانەو. چوینکه دمێان جور مار بی وەگەرد سەرێگ که وەگەردیەو زەرەر دیان. له ئایەمیزاێ، ئەوانه که له ئی بەڵایله نەکوشریان، نه له کاریل دەس خوێان توبه کردن. نه له پەرەسین دێویل دەس شوردن و نه له پەرەسین بتیل تەڵایی و نقرەیی و برنجه و کوچگین و چویی که نیەتویەنن بوینن یا بشنەفن یا ڕێ بکەن. ئەوانه له ئایەم کوشییل و جادوکەرییل و خێزییل و دزییل خوێان توبه نەکردن. ئەو وەخته فریشتەێ هێزدارێگ تر دیم که له ئاسمانەو هاتیاده خوار و هەورێگ وه دەوریەو پێچیاوی و سیمینەوزەرینەێگ له بان سەرێ. دەمچەوێ جور خوەر بی و پایلێ جور کوڵەکەیل ئاگر. تومار بویچگ واز کریاێگ له دەسیەو بی. پاێ ڕاسی ناده ناو دەریا و پاێ چەپی ناده بان وشکای. جا ئەوجورە هاوار بەرزێگ هەڵ هاورد که مینستیاده قیڕەێ شیر. وەختێ کردی هاوار، ئەو هەفت گله هەورەتریقه هاتنه دەنگ و قسیه کردن. جا وەختێ ئەو هەفت گله هەورەتریقه قسیه کردن، تواسم بنویسم وەلێ شنەفتم دەنگێگ له ئاسمانەو وەت: «ئەو چشتێ که ئەو هەفت گله هەورەتریقه وەتنه، مورێ بکه و مەنویس.» ئەو فریشتەێگ که دیم وه مل دەریا و وشکای وساوی، دەس ڕاسی وەرەو ئاسمان هێز دا و وه ئەیو که تا ئەبەد و تا ئەبەد زنیه قەسەم خوارد؛ هەر ئەیو که ئاسمان و هەر چێ ها ناوێ و زەوی و هەر چێ ها ناوێ و دەریا و هەر چێ ها ناوێ وەدی هاورد. ئەیو قەسەم خوارد و وەت که دیتر فرەتر وه ئیه ماتەڵی وه کار نیه. بەڵکەم وه ئەو ڕوژیلی که فریشتەێ هەفتم پف بکێده شیپورەگەێ، راز خودا وه دی تێد، ئەوجورە که وه خزمەتکاریل خوەێ یانێ پەێخەمەریل، جار دا.» ئمجا ئەو دەنگه که له ئاسمانەو شنەفتویم یەێ جارتر وەگەردمەو قسیه کرد که: «بچو و ئەو تومار واز کریاێگ که ها دەس ئەو فریشته که وه مل دەریا و وشکای وساس، بگر.» جا چیمه ئەڕا لاێ ئەو فریشته و له لێ تواسم ئەو تومار بویچگه بێیده پێم. فریشتەگه وەپێم وەت: «ئیه بگر و بوخوه! ناوزگد تیەڵەو کەێد، وەلێ وەناو دەمد هەر جور هەسەڵ شیرنەو بود.» جا ئەو تومار بویچگه له دەس فریشتەگه گردم و خواردم. له ناو دەمم هەر جور هەسەڵ شیرن بی، وەلێ وەختێ که خواردمەێ، ناوزگم تیەڵەو بی. ئمجا وه مه وەتریا: «توی وه دواره باێه له باوەت قەومیل فرەێگ و ملەتیل فرەێگ و زوانیل فرەێگ و پادشایل فرەێگ نەبوەت بکێد.» ئمجا چو دریژێگ دریاده پێم که مینستیاده چو قەراوڵ، جا وه مه وەتریا: «هەڵسه پا و مابەد خودا و قوروانگا ئەنازەێ بگر و ژمارەێ ئەوانه که له ئەوره پەرەسش کەن، بژمار، وەلێ حسار دەیشت مابەد ئەنازەێ مەگێر و کارێگ وەپێ نیاشتوید، چوینکه دریاسه ملەتیل. جا ئەوانه چل و دو مانگ شار موقەدەس پاوڵا کەن. جا مه وه دو گله شاێەت خوەم دەسڵات دەم و ئەوانه جل و پەڵاس کەنه وەر و هەزار و دویس و شەس ڕوژ نەبوەت کەن.» ئی دو گله، هەر ئەو دو دار زیتوننه و هەر ئەو دو چراخدانه که له لاێ خوداوەند زەوی وسن. ئەگەر کەسێگ بتواێ زەرەرێگ وه پێان برەسنێ، ئاگر له دەمیانەو بڵێزه کیشێد و دشمەنیلیش سزنێد و کەێده خوڵەکەو. ئەگەر کەسێگ بتواێ زەرەر وە پێان برەسنێد، وه ئیجوره باێه بکوشرێی. ئەوانه هێز ئیه دێرن ئاسمان بوەسن تا له ڕوژیل نەبوەتیان واران نەوارید و هێز ئیه دێرن تا ئاویل بکەنه خوین و زەویش هەر چەن جار که بتوان وه هەر جور بەڵاێگ گیروده بکەن. وەختێ ئەوانه شاێەتی خوێان وه ئاخر رەسانن، ئەو گیانەوەر دڕنه که له چاێ هاویه تێدە دەیشت، وەگەردێانەو کەێدەێ جەنگ و وه مل ئەوانه زاڵەو بود و کوشێدیان. جا لەشەگانیان له خێاوان ئەو شار گەورا که نمادین وه پێ ئویشن سودوم و مسر، وەبان زەوی مینێد؛ هەر ئەو شاره که خوداوەندیانیش له ئەوره وەسەلیب کیشریا. تا سێ ڕوژ و کوتێگ، مەردم له هەر قەو م و هەر هوز و هەر زوان و هەر ملەتێگ نوڕنه لەشیل ئەوان و نیێلێن تا بنێانەنه قەور. نیشتەجێیل زەوی له مردن ئەوانه خوەشاڵەو بون و جەشن گرن و ئەڕا یەکترەکی پیشکەشێ کل کەن؛ چوینکه ئی دو گله پەێخەمەره، بوینه بایس عەزاو نیشتەجێیل زەوی. وەلێ له شون سێ ڕوژ و کوتێگ، روح زنەیی له لاێ خوداوه چیه ناو گیانێان و ئەوانه هەڵسانه سەر پاوه. ترس فره گەوراێگ کەفته مل کەسیلێگ که ئەوانه دین. ئمجا شنەفتن که دەنگ بەرزێگ له ئاسمانەو وه پێان وەت: «باینه بان ئەڕا ئێره!» جا ئەوانه له نوای چەو دشمەنیلیان له ناو هەورێگ وەر و ئاسمان چینه بان. هەر ئەو ساته، زەویه لەرزەێگ گەورا هەڵکەفت و ده یەکی شارەگه ڕمیاد و هەفت هەزار نەفەر وه ناو زەوی لەرزەگه کوشریان و ئەوانه که مەنوینەو فره رخێان چی و خوداێ ئاسمان جەڵاڵ دان. ’وی‘ دویم له سەر گوزەریاس. بنوڕ، ’وی‘ سێیەم وه ئی زویه باێه باێد. ئمجا فریشتەێ هەفتم شیپورەگەێ هاورده دەنگ؛ له ناکاوەو دەنگیل بەرزێگ پێچیاده ناو ئاسمان که وەتیا: «حوکومەت جهان، بیەسه هن خوداوەند ئیمه و مەسیح ئەیو. جا ئەیو تا ئەبەد و تا ئەبەد حوکم کەێد.» جا ئەو بیس و چوار پیره که له نوای خودا له بان تەختەگان خوێان نیشن، ڕوی نانه بان خاک و خودا پەرەسش کردن و وەتن: «سپاسد کیم ئێ خوداوەند خوداێ هەر وه تویەنا، که هید و بید. چوینکه هێز فره گەوراێ خوەد گردیدەسه دەس و سەڵتەنەت شرو کردیده. ملەتیل توڕه بین، وەلێ وەخت توڕه بوین تو ڕەسیه، وەخت ئەوه ڕەسیه که مردگیل داوەری بون و دەسخوەشانه بێرێیده خزمەتکاریل توی یانێ وه پەێخەمەریل و ئیمانداریل وه مەسیح و ئەوانه که له ناو تو رخێان چود و حرمەت ناو توی پارێزنن، له ورد و له زرو، وەخت ئەوه ڕەسیه کەسیلێگ که زەوی له بین بەن، له بین بچن.» ئمجا مابەد خودا وەناو ئاسمان واز بی و سونویخ پەێمان ئەیو وەناو مابەدەگەێ کەفته دەیشت و له ناکاوەو بیه بڵاچه، گرمەگرم و هەورەتریقه وه گوش رەسیا و زەوی لەرزه بی و خوڕوم تگر بی. ئمجا نیشانەیگ فره گەورا وه ناو ئاسمانەو دیار دا: ژنێگ که خوەر کردویه وەرێ و مانگ له ژێر پاێ بی و تاجێگ له دوانزه هەساره له بان سەری بی. ژنەگه زگێ پڕ بی و له ژان زایێن و عەزاو زایێن قیژەێ بەرزەو بی. ئمجا نیشانەیگ تر له ناو ئاسمانەو دیار دا: بنوڕ، ئەژدەهاێگ سویرەتاوه و فره گەورا که هەفت گله سەر داشت و ده گله شاخ و هەفت گله تاج له بان سەرەگانی بی. دمێ سێ کوتی هەسارەیل ئاسمان گزێ دا و ڕشانی مل زەویا. ئەژدەها له وەر دەم ئەو ژنه که نزیک زاینی بی وساد، وه ئی مەبەسته تا که مناڵەگەێ باێه دنیا، قویرتی بێید. ئەو ژنه کوڕێگ هاورده دنیا، کوڕێگ که باێه وەگەرد گوچان ئاسنی وه مل گشت ملەتیل حوکم بکێ. وەلێ مناڵەگەێ قەپانیاد و بڕیاده ئەڕا لاێ خودا و تەختەگەێ ئەیو. جا ژنەگه وەرەو بیاوان، وه شونێگ که خودا ئەڕاێ گورجەو کردوی، دەرچی تا له ئەوره وه ماوەێ هەزار و دویس و شەس ڕوژ بپارێزننێ. ئێرنگه جەنگێگ له ناو ئاسمان کەفته ڕێ. میکائیل و فریشتەیلێ وەگەرد ئەژدەها کردنێ جەنگ و ئەژدەها و فریشتەیلێ وه نوای ئەوانه ئەڕا جەنگ وسان، وەلێ ئەژدەها شکەس خوارد و دیتر وەناو ئاسمان شونێگ ئەڕا ئەوانه نەمەن. ئەژدەهاێ گەورا فڕه دریاده خوار، هەر ئەو مار جارانه که ئبلیس و شەیتان ناویه و گشت جهان فریو دێ. ئەوه و فریشتەیلێ فڕه دریانه بان زەوی. ئمجا دەنگ بەرزێگ له ناو ئاسمان شنەفتم که وەتیا: «ئێرنگه نجات و هێز و پادشایی خوداێ ئیمه و دەسڵات مەسیح ئەیو ڕەسیه. چوینکه ئەوه که ئەڕا برایل ئیمه قوڕات دێ که شەو و ڕوژ له نواێ خوداێ ئیمه بخت ئەوانه کەێد، فڕه دریاسه خوار. ئەوانه وەگەرد خوین وەرکەگه و وەگەرد کەڵام شاێەتی خوێان له ئەوه بردنەسەو. چوینکه گیان خوێان عەزیز نەزانستنه، تەنانەت تا وه قێ مردن. جا خوەشی بکێن ئێ ئاسمانیل و ئێ ئیوه که نیشتەجێیل ئەورەیلینه! وەلێ وی وه توێ ئێ زەوی و وی وه تو ئێ دەریا، چوینکه ئبلیس وەگەرد توڕەێ فرەێگ وه ملدانەو هاتیەسه خوار، چوینکه زانێد وەخت فرەێگ نێرێد.» وەختێ ئەژدەها دی که کەفتیەسه بان زەوی، کەفته شون ئەو ژنه که ئەو مناڵ کوڕه زاوید. وەلێ دو باڵ ئەو هەڵو گەورا وه ئەو ژنه دریاد تا له ئەو ماره، وه جیگەێ وەناو بیاوان باڵەو بگرێد که ئەڕاێ گورجەو بویه، تا ئەڕا زەمانێگ و زەمانیلێگ و کوته زەمانێگ له ئەوره بپارێزێید. مارەگه وه شون ئەو ژنه له دەم خوەێ ئاوێگ هەر جور چەم خسته ڕێ تا لافاو ئەو ژنه وەگەرد خوێەو بوێد. وەلێ زەوی هاته مەیەت ژنەگه و زەوی دەمێ واز کرد و چەمیگ که ئەژدەها له دەم خوەێ خستویده ڕێ، قویرتەو دا. ئمجا ئەژدەها وه مل ژنەگه توڕه بی و چی تا وەگەرد ئەو باقی نەتەوەگەێ بجەنگێ؛ یانێ وەگەرد ئەوانه که حوکمیل خودا وه جێ تیەرن و شاێەتی عیسا پارێزنن. جا ئەژدەها له بان شنیل لاێ دەریا، وساد. ئمجا دیم گیانەوەر دڕنەێگ له دەریا تێده دەیشت. ده گله شاخ داشت و هەفت گله سەر، وەگەرد ده گله تاج وه بان شاخیلێ؛ له بان هەر سەری ناوێگ هامیته وه کفر نویسریاوید. ئەو گیانەوەر دڕنه که مه دیم مینستیاده پەڵەنگێگ، پایلێگ جور پاێ خرس داشت و دەمێ جور دەم شیر. ئەژدەها هێز خوەێ و تەخت خوەێ و دەسڵات فره گەوراێگ داده ئەو گیانەوەر دڕنه. یەکیگ له سەریل ئەو گیانەوەر دڕنه، چمانێگ زام متڵەقبڕێگ هەڵگردوی، وەلێ زام متڵەقبرەگەێ خاسەو بوید. گشت جهان سەریان سڕ مەن و کەفتنه شون ئەو گیانەوەر دڕنه. ئایەمیل ئەژدەهاگە پەرەسیان چوینکه وه ئەو گیانەوەر دڕنه دەسڵات خوەێ بەخشاوید. هەر ئیجوره ئەو گیانەوەر دڕنەیشه پەرەسیان و پرسیان: «کیه که بوده جور ئی گیانەوەر دڕنه؟ کیه که بتویەنێ وەگەردیەو بجەنگێ؟» دەمێگ دریاویه ئەو گیانەوەر دڕنه تا قسیەيل قوزانه و هامیته وه کفر بکێ و ئجازه دریاده پێ تا دەسڵات خوەێ چل و دو مانگ وه کار بوێد. جا دەم خوەێ و کفر کردن وه خودا واز کرد و وه ناو ئەیو و شونێ که ئەیو نیشتەجێه، یانێ وه ئەوانه که له ناو ئاسمان نیشتەجێین، کفر کردیاد. ئجازه دریاده پێ که وەگەرد ئیمانداریل وه مەسیح بجەنگێ و وه ملێانەو زاڵەو بود؛ وه سەر هەر هوز و قەوم و زوان و ملەت دەسڵات دریاده پێ. گشت نیشتەجێیل زەوی ئەو گیانەوەر دڕنه پەرەسن، یانێ گشت کەسیلێگ که ناوێان له دامەزرانن جهان لەناو دەفتەر زنەیی نەنویسریاس که هن ئەیو وەرک سەر بڕیاێەسه. ئەوه که گوش دێرێد بشنەفێد: ئەگەر کەسێگ باێه وه گیرودەێ بچود، وه گیرودەێ چود. ئەگەر کەسێگ باێه وه شمشێر بکوشرێید، جا باێه وه شمشێر بکوشرێید. ئی کاره، بەردەوام بوین ئیمانداریل وه مەسیح تواید و ئیمان ئەوانه. ئمجا دیم گیانەوەر دڕنەێگ تر له زەوی تێده دەیشت. هەر جور وەرک دو گله شاخ داشت و جور ئەژدەها قسیه کردیا. وەگەرد گشت دەسڵات گیانەوەر دڕنەی یەکم و له جێ ئەوه کار کردیاد و زەوی و نیشتەجێیلی وه پەرەسین گیانەوەر دڕنەی یەکم که زام متڵەقبرەگەێ خاسەو بوی، وادار کردیاد. نیشانه و موجزەیل فره گەوراێگ له گیانەوەر دڕنەێ دویم ئاشکرا بیاد؛ تەنانەت سەوەو بیاد وه نوای چەو مەردم ئاگر له ئاسمانەو بوارنێده مل زەویا. وەگەرد نیشانه و موجزەیلێ که ئجازه داشت وه جێ ئەو گیانەوەر دڕنەی یەکمه ئاشکرا بکێد، نیشتەجێیل زەوی فریو دا و وەته پێان که پێکەرێگ له ئەو گیانەوەر دڕنه درس بکەن که وه شمشێر زام خواردوی، وەلێ هێمراێ زنی بی. ئجازه دریاده پێ که له هەناس خوەێ پف بکێده پێکەر گیانەوەر دڕنەگه تا پێکەر ئەو گیانەوەر دڕنه تەنانەت بتویەنێ قسیه بکێ و بایس کوشتن کەسیلێگ بود که پێکەر گیانەوەر دڕنه پەرەسش نیەکەن. هەر ئیجوریشه، گشتیەکی، له ورد و زرو، دارا و نەێار، ڕزگار و خوڵام وادار کرد تا وه مل دەس ڕاسیان یا وه مل تەخت تێوڵیان نیشانه بیلن. تا هویچکەسێگ نەتویەند، بسێنێد یا بفروشێد، مەر ئیه که ئەو نیشانه بیاشتود که ئەو نیشانه، یا ناو ئەو گیانەوەر دڕنه بی، یا ژمارەێ ناوێ. ئیه زانیاری تواید. هەر کەسێگ که فام دێرێ، بیل تا ژمارەێ ئەو گیانەوەر دڕنه حساو بکێد، ئەڕا ئیه که ئەوه، ژمارەێ ئنسانه. ژمارەێ ئەوه شەشسەد و شەس و شەشه. ئمجا وەختێ نوڕستم، ئەو وه ڕکه دیم که له بان کویەێ سەهیون وساوی، وەگەرد سەد و چل و چوار هەزار نەفەر که ناو ئەیو و ناو باوگ ئەیو وه بان تەخت تێوڵیان نویسریاوی. جا دەنگێگ له ئاسمان شنەفتم جور گرمەێ ئاویل فره؛ جور دەنگ هەوره تریقەێ بەرز؛ ئەو دەنگه که شنەفتم مینستیاده دەنگ چەنگ ژەنیل ئەو وەخته که چەنگیلێان بژەنن. جا بەیتیگ تازه خوەنیان له نوای ئەو تەخت و له نوای ئەو چوار گیانەوەر زنی و له نوای ئەو پیریله. هویچکەسێگ نیەتویەنست ئەو بەیته یاێ بگرێد، مەر ئەو سەد و چل و چوار هەزار نەفەره که وەناو مەردم بان زەوی ڕزگاریان سەنریاوی. ئیانه هەر ئەو کەسیلنه که خوێان وەگەرد ژنيل ناپاکەو نەکردنه، چوینکه ئی پیاێله ئازەون. وەرک ئەڕا هەر شونێگ بچود، ئیانه هانه شونیەو. ئیانه ڕزگاریان له بین ئایەمیزاێ سەنریاس، هەر جور نەوبەر ئەڕا خودا و ئەڕا وەرکەگه. هویچ دروێگ وەناو دەمیانەو پەێا نوی. ئەڕا ئیه که ئیانه هویچ نەخسێگ وەناو خوێان نێرن. ئمجا یەێ فریشتەتر دیم که له ناوڕاس ئاسمانەو باڵەو گردیا و ئینجیل ئەبەدی وەگەرد خوێەو داشت تا وه نیشتەجێیل زەوی جار بێی، وه هەر ملەت و هوز و زوان و قەومێگ که بون. ئەو وه دەنگ بەرز وەت: «له خودا زاوردان بچود و ئەیو جەڵاڵ بيەن، چوینکه سات داوەریەگەێ رەسیه. ئەیو بپەرەسن که ئاسمان و زەوی و دەریا و کیەنییل ئاو درس کرد.» فریشتەێگتر یانێ فریشتەێ دویم وه شونیەو هات و وەت: «کەفته خوار! بابڵ گەورا کەفته خوار! ئەوه که گشت ملەتیل وادار کرد تا له شراو هەواوهەوەس خێزیەگەێ بخوەن.» فریشتەێگتر یانێ فریشتەێ سێیەم له شون ئەو دوانه هات، وه دەنگ بەرز وەت: «ئەگەر کەسێگ ئەو گیانەوەر دڕنه و پێکەرەگەێ بپەرەسێد و نیشانەێ ئەوه له بان تەخت تێوڵ یا له بان دەسیەو وەربگرید، ئەو کەسیشه له شراو خەزەو خودا نوشید، شراوێ پڕ قەوەت و ناب که وەناو جام خەزەو ئەیو ڕشیاس. ئەو کەسیشه وه لاێ فریشتەیل موقەدەس و وه لاێ وەرکەگه وەگەرد ئاگر و گوگرد، عەزاو دوینید. جا دویکەڵ عەزاو ئەوانه تا ئەبەد و تا ئەبەد چوده بان. ئەڕا ئەوانه که ئەو گیانەوەر دڕنه و پێکەرەگەێ پەرەسن و ئەڕا هەر کەسێگ که نیشان ناوێ وەرگرێ، نه ڕوژ و نه شەو ئارامی نیه.» ئیه بەردەوام بین ئیمانداریل وه مەسیح تواید، هەر ئەوانه که حوکمیل خودا و ئیمانێان وه عیسا پارێزنن. ئمجا دەنگێگ له ئاسمانەو شنەفتم که وەتیا، «بنویس: خوەش وه حاڵ ئەوانه که له ئیەولا وەناو خوداوەند مرن.» جا روح خودا فەرمایش کرد: «وه ڕاسی خوەش وه حاڵ ئەوانه چوینکه له زامەتیل خوێان ئارام گرن، ئەڕا ئیه که کاریلێان وه شونێانەو تێد!» ئمجا وەختێ نوڕستم، هەورێگ چەرمگ وه نوای چەوم بی. له بان ئەو هەوره یەکیگ دانيشتوی که مینستیاده کوڕ ئنسان و تاجێگ له تەڵا وه بان سەر و داسێگ تێژ له دەسیەو بی. ئمجا یە فریشتەتر له مابەد هاته دەیشت و وه دەنگ بەرز وه ئەیو که له بان هەورەگه دانيشتوی وەت: «داسەگەێ خوەد هەڵگر و درەو بکه، ئەڕا ئیه که سات درەو ڕەسیه و خەلەی زەوی خاس ڕەسیه.» جا ئەیو که وەبان هەورەگه دانيشتوی داسەگەێ خوەێ وەبان زەوی خڕ دا و زەوی درەو بی. ئمجا یە فریشتەتر له مابەدێگ که ها له ئاسمان هاته دەیشت و ئەویش داس تێژێگ له دەسیەو بی. یە فریشتەتر له قوروانگا هاته دەیشت. فریشتەێگ که وه مل ئاگر دەسڵات داشت، وه دەنگ بەرز وه ئەو کەسه که داس تێژ داشت، وەت: «داسه تێژەگەد هەڵگر و بوڵیل له دار مەێو زەوی گردەو که، چوینکه ئەنگویریلێ ڕەسینه.» جا ئەو فریشته داسەگەێ وه بان زەویا خڕ داد و ئەنگویرەگان زەوی گردەو کرد و وەناو کەوەڵ گەوراێ توڕەێ خودا ڕشان. جا ئەنگویرەگان وەناو ئەو کەوەڵ دەیشت شار پاوڵا بین و له ئەو کەوەڵه خوین کەفته ڕێ و تا هەوسار ئەسپەگان هاته بان و وه دریژایی سێسەد کیلومتر خوین کەفته ڕێ. ئمجا یە نیشانه و موجزەێ فره گەورا و سەرسڕهاوەرێگتر وەناو ئاسمان دیم: هەفت فریشته وەگەرد هەفت بەڵا بی که ئاخرین بەڵایێلن، چوینکه وەگەرد ئەوانه توڕەێ خودا تەمام بود. جا چشتێگ دیم که مینستیاده دەریاێگ له شیشه که هامیته وه ئاگر بی، هەرئیجوره له لاێ دەریاێگ له شیشه کەسیلێگ وه سەر پاوەو دیم که وه مل گیانەوەر دڕنه و پێکەرەگەێ و ژمارەێ ناوێ زاڵەو بوین. ئیانه چەنگیلێگ له دەسێانەو بی که خودا داویدەێ پێان. ئەوانه بەیت خزمەتکار خودا، موسا، خوەنیان و بەیت وەرکەگه که: «فره گەورا و سەرسڕهاوەرە کاریل توی، ئێ خوداوەند خوداێ هەر وه تویەنا. داد و حەقه ڕێیل توی، ئێ پادشاێ ملەتیل. ئێ خوداوەند کیه که له توی زاورێ نەچود و ناو توی جەڵاڵ نیەید؟ چوینکه توی، هەر تەنیا توی، قودوسێ. گشت ملەتیل تیەن و توی پەرەسش کەن چوینکه کاریل دادپەروەرانەێ توی ئاشکراوه بیه.» جا وەشون ئیه دیم که مابەد، یانێ دەوار شاێەتی، وەناو ئاسمان واز بی. هەفت فریشته که هەفت بەڵا وەگەردێانەو بی له مابەد هاتنه دەیشت. فریشتەیل دڵنگیلێگ له کەتان ترکتەمیس که بریقەێ هاتیاد له وەرێان و شالێگ له تەڵا له دەور سینەێانەو بی. ئمجا یەکیگ له ئەو چوار گیانەوەر زنیه، هەفت پیاڵەێ تەڵایی داده ئەو هەفت فریشته، نیقەڵتوز له توڕەیی خودا، هەر ئەو خوداێگ که تا ئەبەد و تا ئەبەد زنیه. جا مابەد له جەڵاڵ و هێز خودا پڕ له دویکەڵ بی و تا وەختێگ که هەفت بەڵای ئەو هەفت فریشته تەمام نوی، هویچکەسێگ نەتویەنست باێده ناو مابەد. ئمجا دەنگ بەرزێگ له مابەد و شنەفتم که وه ئەو هەفت فریشته وەتیا: «بچن و هەفت پیاڵەێ توڕەێ خودا وه مل زەویا بڕشنن.» جا فریشتەێ یەکم چی و پیاڵەگەێ خوەێ ڕشانه مل زەویا؛ زامیل پێسیگ که پڕ له ژان بی وه مل جەسەێ مەردمێگ که نیشانەێ ئەو گیانەوەر دڕنه داشتن و پێکەر ئەوه پەرەسیان، دیار دا. فریشتەێ دویم پیاڵەگەێ خوەێ ڕشانه ناو دەریا و دەریا بیه خوین، خوینێگ که مینستیاده خوین یە ئایەم مردگ و گشت گیانەوەریلێ که هانه ناو دەریا مردن. فریشتەێ سێیەم پیاڵەگەێ خوەێ ڕشانه ناو چەمیل و کیەنییل ئاو و ئەوانه بینه خوین. ئمجا شنەفتم فریشتەێگ که دەسڵات ئاویل دریاویده پێ، ئیجوره وەت: «توی دادپەروەرید وه ئی حوکمیله که کردیده، تو که هەید و بید، ئێ قودوس؛ چوینکه ئەوانه خوین موقەدەسیل و پەێخەمەریل ڕشاننه، جا وه ئەوانه خوین دایده تا بنوشن که سزاێان هەر ئیەسه!» مه شنەفتم له قوروانگا جواو هات که: «بەڵێ، ئێ خوداوەند خوداێ هەر وه تویەنا، حەقه و داده، داوەرییل توی.» فریشتەێ چوارم پیاڵەگەێ خوەێ ڕشانه مل خوەر و ئجازه دریاده خوەر تا مەردم وه ئاگر بسزنێد. مەردم له تین گەرما سزیان و ناو خودا که هێز ئی بەڵایله ها دەسێ، لانەت کردن، ئەوانه توبه نەکردن و ئەیو جەڵاڵ نیان. فریشتەێ پەنجم پیاڵەگەێ خوەێ ڕشانه مل تەخت ئەو گیانەوەر دڕنه و مەمڵەکەت شانشینیەگەێ چیه ناو تیەریکی، مەردم وه بونەێ ژان فره، قەپ کردیانه زوان خوێان و وه سەوەو ژانیل و زامیل خوێان، لانەت کردیانه خوداێ ئاسمان. ئەوانه له کاریل خوێان توبه نەکردن. فریشتەێ شەشم پیاڵەێ خوەێ ڕشانه مل چەم گەوراێ فورات و ئاوەگەێ وشک بی، تا ڕێ ئەڕا پادشایلێ که له ڕوژهەڵاتەو تیەن، گورجەو بود. ئمجا دیم سێ روح ناپاک که جور غورواق بین له دەم ئەژدەها و له دەم ئەو گیانەوەر دڕنه و له دەم پەێخەمەر دروەکانی هاتنه دەیشت. چوینکه ئیانه روحیل شەیتانین که نیشانه و موجزەیل ئاشکرا کەن و چنه ئەڕا لاێ پادشایل سەرئانسەر جهان تا ئەوانه ئەڕا شەڕ وه ڕوژ گەوراێ خوداێ هەر وه تویەنا وه دەور یەکەو گردەو بکەن. «بنوڕ، هەر جور دز تیەم! خوەش وه حاڵ ئەو کەسه وەخەوەر مەنید و دڵنگەگەێ ها وەرێ، تا نەخوای ڕویت خڕ بخوێ و له تەمام جهان حەێاێ بچود.» ئمجا ئەو سێ روح ناپاکه، پادشایل زەوی له شونێگ که وه زوان عبرانییل ’حارمەگدون‘ خوەنرێی، گردەو کردن. فریشتەێ هەفتم پیاڵەگەێ خوەێ ڕشانه هەواێا و له ئەو تەخته که له ناو مابەد بی، دەنگ بەرزێگ دەر هات که: «تەمام بی!» ئەو وەخته بڵاچه و گرمەگرم و هەوره تریقه بی که هەڵسیاد و زەوی لەرزەی فره گەوراێگ ڕوی دا، ئەو زەوی لەرزه ئەوقره گەورا بی که له وەختێگ ئایەم له بان زەوی زنەیی کردێه، جور ئەوه هویچ وەخت هەڵنەکەفتوی. شار گەورا بیه سێ کوتەو و شاریل ملەتیل ڕمیاده مل یەکەو، خودا بابڵ گەورا هاورد هویرێ تا وادارێ بکێ له ئەو جامه که پڕ له شراو خەزەو ئاگرین ئەیو بی، بخوێ. گشت جەزیرەیل دەرچین و کویەیل نوقم بین. له ئاسمان تەگر سەخت قورسیگ واریاده مل مەردم که هەر دەنگی، نزیک پەنجا کیلو بی و ئایەمیل له باوەت بەڵای تەگر خودا لانەت کردن، چوینکه بەڵاێ فره سەختێگ بی. ئمجا یەکیگ له ئەو هەفت فریشته که ئەو هەفت پیاڵه له دەسێانەو بی هات و وەته پێم: «بەو تا سزاێ ئەو داوانپێس گەورا که دانیشێده مل ئاویل فره، نیشانید بێەم. وەگەرد ئەوه بی که پادشایل زەوی خیزی کردنه و له شراو خیزی ئەوه بی که نیشتەجێیل زەوی سەرخوەش بینه.» جا ئەو فریشته وەناو روح خودا مە بردە ئەڕا بیاوانێگ. له ئەوره ژنێگ دیم له بان پشت گیانەوەر دڕنەی سویر رەنگیگ دانیشتوی. جەسەێ ئی گیانەوەر دڕنه پڕ له ناویل هامێته وه کفر بی و هەفت گله سەر و ده گله شاخ داشت. ژنەگه دڵنگ سویر و ئەرخەوانی له وەرێ بی و وەگەرد تەڵا و جەوایر و مرواری ڕەژیایدەو. جامێگ له تەڵا له دەسیەو بی پڕ له کەفارات و ناپاکییل خێزیەگەێ. ئی ناو مەرموزه له تەخت تێوڵ ئەوه نویسریاوید: «بابڵ گەورا، داڵگ داوانپێسیل و پێسییل زەوی.» ئەو ژنه دیم که له خوین موقەدەسیل و خوین کەسیلێ که وەبونەێ عیسا شەهید بوین، سەرخوەشه. هەر ئیه که ئەوه دیم فره سەرم سڕ مەن. وەلێ فریشتەگه وەته پێم: «له چه سەرد سڕ مەنێه؟ راز ئەو ژنه و ئەو گیانەوەر دڕنه که هەفت گله سەر و ده گله شاخ دێرێ و ژنەگه سوارێ بیه، ئەڕاد ئویشم. ئەو گیانەوەر دڕنه که دیده، زەمانێگ بیەسێ ، ئێرنگه نێەسێ، وه ئی زویه له چاێ هاویه دەر تێد و وەرەو نابودی چود. له نیشتەجێیل زەوی ئەوانه که ناوێان له وەخت دامەزرانن جهان له ناو دەفتەر زنەیی نەنویسریاس، وەختێ ئەو گیانەوەر دڕنه دوینن، سەریان سڕ مینێد، چوینکه زەمانێگ بیەسێ، ئێرنگه نێەسێ و تێد. «ئیه زەین زانیار تواید. ئەو هەفت سەره، هەفت گله کویەن که ئەو ژنه له بانێان دانیشتێه. هەر ئیجوریشه ئەوانه هەفت پادشان که پەنج نەفەر له لێان کەفتنەسه خوار، یەکیگێان مەنیەسێ و ئەو ئاخریه هێمراێ ناتیه؛ وەختێ باێد، باێه بمەنێدەێ، وەلێ تەنیا ئەڕا ماوەێ کەمێگ. ئەو گیانەوەر دڕنه که زەمانێگ بیەسێ و ئێرنگه نیەسەێ، پادشا هیشتمه. وەلێ وه ئەو هەفت نەفەره تالوق دێرێ و وەرەو نابودی چود. «ئەو ده شاخه که دێ، ده گله پادشان که هێمراێ وه هێز پادشایی نەڕەسینه. وەلێ ئەوانه باێه ئەڕا ساتێگ وەگەرد ئەو گیانەوەر دڕنه وه دەسڵات پادشایی برەسن. ئەوانه گشتێان فکرێان یەکیگه و هێز و دەسڵات خوێان دەنه گیانەوەر دڕنه. ئەوانه وەگەرد وەرکەگه شەڕ کەن و وەرکەگه وه ملێانەو زاڵەو بود، چوینکه ئەیو خوداوەند خوداوەندیل و شاێ شاێیله؛ و ئەوانه که هانه گەردێەو، دەنگ کریایل و هەڵوژاردیل و پێرەویل وەفادارین.» ئمجا فریشتەگه وەگەردمەو وەت: «ئەو ئاویله که دیده، هەر ئەو شونه که داوانپێسەگه دانیشتێه، هەر ئەو قەومیل و جەماێەتیل و ملەتیل و زوانیلنه. ئەو گیانەوەر دڕنه و ئەو ده گله شاخه که دیده، له داوانپێسەگه بێزارەو بون. ئەوانه داوانپێسەگه وێڵ کریا و ڕویت هیلن و گوشت ئەوه خوەن و له ناو ئاگر سزننەێ. چوینکه خودا ناسه دڵیان که ئامانج ئەوه وه جا بارن و وه یە فکر هێز پادشاێ خوێان بێەنه دەس ئەو گیانەوەر دڕنە، تا ئەو وەخته که کەڵام خودا وه تەمامی باێده دی. ئەو ژنه که دیده، هەر ئەو شار گەوراسه که وه پادشایل زەوی حوکمرانی کەێد.» وەشون ئیه، یە فریشتەتر دیم که له ئاسمانەو هاتیاده خوار و دەسڵات فره گەوراێگ داشت و زەوی له جەڵاڵ ئەوه نویرانیەو بی. وه دەنگ فره وه قەوەتێگ هاوار کرد که: «کەفته خوار! بابڵ گەورا کەفته خوار! بابڵ بیەسه نیشتەجێ دێویل و جیگەێ هەر روح ناپاکێگ و کولانەێ هەر باڵەندەێ ناپاک و جیگەێگ ئەڕا هەر گیانەوەر دڕنەی ناپاک و قیزهاوەرێگ. چوینکه گشت ملەتیل له شراو هەواوهەوەس خیزی ئەوه خواردنه و پادشایل زەوی وەگەردیەو خیزی کردنه و بازرگانیل زەوی له هێز زنەیی رەنگینێ دەوڵەمەنەو بینه.» ئەو وەخته دەنگێگ تر له ئاسمانەو شنەفتم که وەت: «ئێ قەوم مه، له ئەو شاره باینه دەیشت، نەخواێ وەناو گونایلێ هاوبەش بوین، نەخواێ بەشێگ له بەڵایڵێ وه پێدان برەسد، چوینکه گونایلێ تا وه فەڵەک ڕەسیه و خودا خەتایلی هاوردێەسه هویر خوەێ. هەرئەوجوره له جاێ بێەنێ پێ که ئەوه خوەێ داسه ئەو باقی مەردم؛ ئەڕا کارەگانێ، دو ئەوقره له جاێ بێەنێ پێ. وەناو پیاڵەێ شراوێ که خوەێ درس کردێه دو ئەوقره له جاێ بێەنێ پێ. هەر ئەو ئەنازه که جەڵاڵ داده خوەێ و وەناو ڕەنگینی زنەیی کرد، هەر وه ئەو ئەنازه عەزاو و شین بێەنه پێ. چوینکه وەناو دڵ خوەێ ئویشێ که ”مه ئەوجورە دانیشم که مەلەکەیگ دانیشێد. بێوه نیم و هەراێهەر وه ئازیەتی نیەنیشم.“ وه ئی باوەتەسه که بەڵایلێ یەێ ڕوژه تێد، بەڵای مردن و شین و قاتوقڕی. جا وەناو ئاگر سزیەد. چوینکه تویەناس خوداوەند خوداێگ که ئەوه داوەری کردێه.» پادشایل زەوی که وەگەردیەو خیزی کردن و وەناو ڕەنگینی وەگەردێەو زنەیی کردن، وەختێ دویکەڵ سزیان ئەوه بوینن، وه ملێەو گیره و زاری کەن. له زاور عەزاوێگ که ئەو کیشێد له دویرەو وسن و ئویشن که: «وی، وی! ئێ شار گەورا، ئێ بابڵ، ئێ شار هێزدار! چوینکه وه یەێ سات داوەرید رەسیه!» بازرگانیل زەوی وه ملێەو گیره و شین کەن، چوینکه دیتر کەسێگ بارەگەێان وه لێان نیەسیند، نه بار تەڵا و نقره و جەوایر و مرواریێان؛ نه بار پارچەیل کەتان نەرم و ئەرخەوانی و هەوریشم و سویرێان؛ نه بار گشت جور چویل خوەشبو و گشت جور دەفریل عاج و گشت جور چویل گران قیمەت و برنزه و ئاسن و مەڕمەڕێان؛ نه بار دارچین و گیایێل خوەشبو و بوخور و مور و کوندوریان؛ نه بار شراو و روین و ئارد فره خاس و گەنمێان؛ نه بار گا و پەسیل و ئەسپیل و ئەرابەیلێان و نه خوڵامیلێان یانێ گیان ئایەمیزاێ. وەدواره ئەوانه ئویشن: «ئەو میوه که گیاند تامازروێ بی، له دەس دایه. ڕەنگینی و شکو توی گشتێ دریاسه واێا و دی هەراێهەر نیەتێدەو.» جا بازرگانیل ئی چشتیله که وەبونەێ ئی شاره دەوڵەمەنەو بویان، له ترس عەزاوی که ئی شاره کیشێد، له دویرەو وسن و گیره کەن و وه دەنگ بەرز شین کەن و ئویشن: «وی، وی! ئێ شار گەورا، که دڵنگیلی له پارچەیل کەتان نەرم ئەرخەوانی و سویر له وەرد بی که وه تەڵا و جەوایر و مرواری تەرکەو بویده! چوینکه یەێ ساته گشت ئی ماڵ و داراییه له بین چیه.» گشت ناخودایل کەشتی و دەریا نەوەردیل و مەلەوانیل و گشت کەسیلێگ که له ڕێ دەریا بازرگانی کەن، له دویرەو وسان. وەختێ دویکەڵ سزیان ئەوه دوینن، دەن له هاوار که: «مەگەر شارێگ جور ئی شار گەورا بیه؟» خوڵ کەنه بان سەریان و گیره و شین کەن و هاوار کەن که: «وی، وی! ئێ شار گەورا، شارێگ که گشت کەشتی داریل دەریا، له دەوڵەمەنی ئەوه ماڵ و دارایی گردەو کردن، چوینکه یەێ ساته وێران بیه! ئێ ئاسمان وه ملێەو خوەشی بکه! خوەشی بکێن ئێ ئیوه موقەدەسیل و ڕەسولەیل و نەبوەتکەریل! ئەڕا ئیه که خودا ئنتقامدان له ئەوه سەندێه.» ئمجا فریشتەێ هێزدارێگ، کوچگیگ جور هارئاسیاو گەوراێگ هەڵگرد و خسته ناو دەریا و وەت: «ئیجوره بابڵ، ئەو شار گەورا، گەن جورێگ فڕه درێیده خوار و دیتر چشتێگ له ئەوه پەێا نەود. دیتر دەنگ چەنگ ژەنیل و لوتییل وەناو توی وه گوش نیەرەسێد و دەنگ شمشاڵ ژەنیل و شەیپور ژەنیلیش. دیتر هویچ وساکارێگ له هویچ کاربارێگ وەناو توی پەێا نیود. و دیتر دەنگ هویچ ئاسیاوێگ وەناو توی نیەشنەفێید؛ دیتر نویر هویچ چراخێگ وەناو توی نیەدرەوشێید؛ دیتر دەنگ هویچ وەوی و هویچ زاواێگ وەناو توی وه گوش نیەرەسێد. چوینکه بازرگانیل تو پیاێل گەوراێ زەوی بین و وه فێڵ جادو تو، ملەتیل گشتێان فریو خواردن. وەناو بابڵ، خوین پەێخەمەریل و موقەدەسیل و خوین گشت کەسیلێ که وه بان زەوی کوشریانه، کەفته دەیشت.» وەشون ئیه، دەنگێگ شنەفتم مینستیاده دەنگ بەرز جەماێەت فره گەوراێگ له ئاسمان، که وەتیان: «هەللویاه! نجات و جەڵاڵ و هێز هن خوداێ ئیمەس، چوینکه حوکمەگانێ حەق و داده. وەبونەێ ئیه که سزاێ ئەو داوانپێس گەورا داس هەر ئەوه که زەوی وەگەرد خیزی خوەێ وه گەنیان کیشا و خودا له ئەوه ئنتقام خوین خزمەتکاریل خوەێ گردێه.» یەێ جارتر وەتن: «هەللویاه! تا ئەبەد و تا ئەبەد دویکەڵ له ئەو شار گەورا هەڵسێد.» جا ئەو بیس و چوار پیره و ئەو چوار گیانەوەر زنیه کەفتنه مل خاک و خوداێگ که له بان تەختەگه دانيشتوی، پەرەسیان و دەنگ هەڵ هاوردن که: «ئامین. هەللویاه!» ئمجا دەنگێگ له تەختەگه دەر هات که وەتیا: «خوداێ ئیمه ستایش بکەن، ئێ ئیوه، گشت خزمەتکاریل ئەیو، ئێ ئیوه، که له لێ زاوردان چود، له ورد و له زرو!» ئمجا دەنگێگ شنەفتم که مینستیاده دەنگ جەماێەت فره گەوراێگ و جور قیڕەێ ئاویل فرەێگ و جور دەنگ هەورەتریقەێ گەوراێگ، که وەتیا: «هەللویاه! چوینکه خوداوەند خوداێ ئیمه، ئەیو که هەر وه تویەناس، سەڵتەنەت کەێد. بایمنه سەر کەیف و خوەشی بکێم و ئەیو جەڵاڵ بێیم، چوینکه وەخت سویر وەرکەگه ڕەسیه و وەویەگەێ، خوەێ گورجەو کردێه؛ دڵنگ کەتان فره خاس و نویرانی و ترکتەمیس بەخشریاسه وەویەگه تا بکێدێ وەرێ.» چوینکه دڵنگ کەتان فره خاس، کاریل سالحان موقەدەسیله. ئمجا فریشتەگه وەپێم وەت: «ئیه بنویس: خوەش وه حاڵ ئەوانه که دەنگ کریانه ئەڕا نان ئێوارەێ سویر وەرکەگه.» بێجگه ئیه وەت: «ئیانه کەڵام ڕاسەکانی خودان!» ئمجا کەفتمه بان پایلێ تا بپەرەسمەێ. وەلێ وەپێم وەت: «نەبایه توی ئی کاره بکێ! منیش هەر جور توی و برایل توی که لچکینه شاێەتی عیسا، خزمەتکار ئەیوم. خودا بپەرەس! چوینکه شاێەتی عیسا، روح نەبوەته.» ئمجا دیم که ئاسمان واز کریاس، بنوڕن، وه نوای چەوم ئەسپ چەرمگیگه! که وه سوارەگەێ ئویشن ئەمین و حەق. ئەیو وەناو دادپەروەری حوکم کەێد و جەنگید. چەويلی مینێده ئاگر گران و تاجیل فرەێگ ها بان سەری. ناوێگ وه ملێەو نویسریاس که هویچکەسێگ بێجگه خوەێ نیەزانیدەێ. بەتیەێگ دێرێ که هەڵکیشیاسه خوینا و ناوێگ که وه ئەوه خوەنرێید؛ کەڵام خوداس. لەشکەریل ئاسمان وەشونیەو هاتیان که سوار وه ئەسپیل چەرمگ بین و دڵنگیل کەتان فره خاس و چەرمگ و ترکتەمیس له وەرێان بی. جا شمشێر فره تێژێگ له دەمیەو تێده دەیشت، تا وەگەردیەو بێیده ملەتیل. «وەگەرد گوچانێگ ئاسنی وه ملێانەو حوکم کەی.» ئەیو ئەنگویر توڕەیی و خەزەو خوداێ هەر وه تویەنا وەناو کەوەڵ شراو پاوڵا کێ. له بان بەتیه و له بان ڕانێ ناوێگ نویسریاس: ’شاێ شاێیل و خوداوەند خوداوەندیل.‘ جا فریشتەێگ دیم که وه نوای خوەر وساوی و وه دەنگ بەرزیگەو وه گشت باڵەندەیل که له ناوڕاس ئاسمان باڵەو گردیان، دەنگ دا و وەت: «بان؛ ئەڕا نان ئێوارەێ گەوراێ خودا وه دەور یەکەو گرده و بون تا له گوشت پادشایل و فەرماندەییل و هێزداریل بخوین و له گوشت ئەسپیل و سواریلێان و له گوشت هەر ئنسانێگ، له ڕزگار و خوڵام و ورد و زرو.» ئمجا ئەو گیانەوەر دڕنه و ئەو پادشایل زەوی و لەشکەریلیان دیم، که گردەو بوین تا وەگەرد ئەسپ سوارەگه و وەگەرد لەشکەرەگەێ جەنگ بکەن. ئەو گیانەوەر دڕنه وەگەرد ئەو پەێخەمەر دروەکانیه که وه لاێ ئەوه نیشانه و موجزەیل ئاشکرا کردوی، گیر هاتن. پەێخەمەر دروەکانی وەگەرد نیشانه و موجزەیل خوەێ کەسیلێگ گول دا که نیشانەێ ئەو گیانەوەر دڕنه گردوینه وەر و پێکەرەگەێ پەرەسیان. ئەوانه هەردگێان زنی فڕه دریانه ناو دەریاچەێ ئاگرێگ که وه گوگرد گڕانه. ئەو باقیان وه شمشێرێگ که له دەم ئەسپ سوارەگه هاتیاده دەیشت، کوشریان و ئەو باڵەندەیله گشتێان خوێان له گوشت ئەوانه تێر پڕ کردن. ئمجا دیم فریشتەێگ له ئاسمانەو تێدە خوار و کلیل چاێ هاویه و زنجیر گەوراێگ له دەسیەو بی. ئەوه، ئەژدەها، ئەو مار جارانه که هەر ئەو ئبلیس و شەیتانەسه، گرد و ئەڕا هەزار ساڵ گیرودەێ کرد و خستەی ناو چاێ هاویه و دەرگه له سەریەو کلیل کرد و مورێگ کوتاده بانیەو تا دیتر ملەتیل گول نێید تا وەختێ ئەو هەزار ساڵه باێده سەر. وەشون ئەوه باێه ئەڕا ماوەێ کەمێگ ڕزگار بکرێید. جا تەختیلێگ دیم که له بان ئەوانه کەسیلێگ دانیشتوین که دەسڵات داوەری دریاویه پێان. هەر ئیجوره گیانیل کەسیلێگ دیم که سەریان له ڕێ شاێەتی وه عیسا و له ڕێ کەڵام خودا، له جەسەیان جیاوه بوی. ئیانه ئەو گیانەوەر دڕنه یا پێکەرەگەێ پەرەسش نەکردوین و نیشانەێ ئەوه وه بان تەخت تێوڵ یا وه بان دەسیلێان نەگردوینه وەر. ئیانه وه دواره زنیەو بین و وەگەرد مەسیح هەزار ساڵ سەڵتەنەت کردن. ئەو باقی مردگیل زنیەو نوین تا وەختێ که ئەو هەزار ساڵه باێده سەر. ئیه یەکمین زنیەوبوین له مردگیله. بمارک و موقەدەسه، کەسێگ که له یەکمین زنیەو بوین مردگیل، بەشداره. مەرگ دویم وه مل ئیجور کەسیلێگ هویچ هێزێگ نێرید بەڵکەم ئەوانه بونه کاهنيل خودا و مەسیح و وەگەرد ئەیو هەزار ساڵ سەڵتەنەت کەن. ئەو وەخته که ئەو هەزار ساڵه باێده سەر، شەیتان له زندان خوەێ ڕزگار کریەد و ئەڕا گول داین ملەتیلێگ که هانه چوار پەل زەوی چوده دەیشت. ئەوه جوج و ماجوج که ژمارەیان جور شنیل دەریان ئەڕا جەنگ گردەو کەێد. ئیانه وه مل پاناێ زەوی چینه نوا و دەور ئوردوگاه موقەدەسیل و ئەو شار عەزیزه گردن. وەلێ ئاگر له ئاسمانەو هاته خوار و ئەوانه سزان و کرده خوڵەکەو. جا ئبلیس، که ئەوانه گول داوید، فڕه دریاده ناو دەریاچەێ ئاگر و گوگرد، شونێگ که ئەو گیانەوەر دڕنه و پەێخەمەر دروەکانیه فڕه دریاوین. ئیانه ڕوژ و شەو تا ئەبەد و تا ئەبەد عەزاو کیشن. ئمجا تەخت گەورا و چەرمگیگ دیم و کەسێگ که له بانی دانيشتوی. زەوی و ئاسمان له لاێ ئەیو دەرچین و شونێگ ئەڕا ئەوانه پەێا نوی. جا مردگیل دیم، چ زرو و چ وردو، که له وەر دەم تەختەگه وساوین و دەفتەریل واز بی. ئمجا دەفتەرێگ تر واز بی که دەفتەر ژیانه. مردگیل وه پێ کردەوەیلێان، وه ڕوی ئەو چشته که وەناو ئەو دەفتەریله نویسریاوی، داوەری بین. دەریا مردگیلێگ که وەناوێ بی، دادەوه؛ مەرگ و جهان مردگیل، مردگیلی که وەناوێان بی، دانەوه، هەر کامێان وه پێ کردەوێ که وەجێ هاوردوی، داوەری بی. جا مەرگ و جهان مردگیل فڕه دریانه ناو دەریاچەێ ئاگر. دەریاچەێ ئاگر، مەرگ دویمه. جا هەر کەسێگ که ناوێ له دەفتەر ژیان نەنویسریاوی، فڕه دریاده ناو دەریاچەێ ئاگر. ئمجا ئاسمانیێگ تازه و زەویێگ تازه دیم، چوینکه ئاسمان یەکم و زەوی یەکم گوزیشتوی و دیتر دەریاێگ نوی. جا شار موقەدەس یانێ ئورشەلیم تازه دیم که له ئاسمان له لاێ خوداوه هاتیاده خوار، گورجەو کریاێگ هەرجور وەویگ که ئەڕا شویەگەێ خوەێ ڕەژیایدەو. له تەختەگه، دەنگ بەرزێگ شنەفتم که وەت: «بنوڕ، جیگەێ نیشتەجێ خودا ها گەرد ئایەمیل، ئەیو وەگەردێانەو نیشتەجێ بود؛ جا ئەوانه بونه قەوم ئەیو و خودا خوەێ ها گەردێانەو و بوده خوداێ ئیانه. ئەیو هەر ئەسرێگ له چەویلیان پاکەو کەێد. دیتر مەرگ نیه؛ و دیتر ئازیەتی و گیره و ژان هەر نیه، چوینکه چشتیل جاران گوزەریاس.» ئمجا ئەو تەختنشینه فەرمایش کرد: «بنوڕ، گشت چشتێگ تازەوه کەم.» هەرئیجوره فەرمایش کرد: «ئیه بنویس چوینکه ئی قسیەيله شایسەێ دڵنیایی و ڕاسه.» ئەیو وه پێم فەرمایش کرد: «وه دی هات! منم ’ئا‘ و منم ’ی‘، من سەرداڵم و من دەس ئاخرم. مه وه هەر کەسێگ تیەنی بود، له کیەنی ئاو ژیان وه پەتی دەمه پێ. هەر کەسێگ بوێدەو، ئیه وه میراتی بەێد و مه بومه خوداێ ئەوه و ئەوه بوده کوڕ مه. وەلێ نسیو زاورچیەیل و بی ئیمانیل و قیزهاوەریل و ئایەم کوشیل و خێزیل و جادوکەریل و بتپەرەسیل و گشت دروزنیل، دەریاچەێ گڕان وه ئاگر و گوگرده. ئیه مەرگ دویمه.» ئمجا یەکیگ له ئەو هەفت گله فریشته که هەفت پیاڵەێ پڕ له هەفت بەڵای ئاخر داشتن، هات وه مه وەت: «بەو! مه وەوی، یانێ هاوسەر وەرکەگه نیشاند دەم.» ئمجا وەناو روح خودا بردەمه ئەڕا بان کویەێ گەورا و بەرزێگ و شار موقەدەس ئورشەلیم نیشانم دا که له ئاسمان له لاێ خوداوه هاتیاده خوار. ئی شاره جەڵاڵ خودا داشت و دروشیانێ جور جەوایر نایابی بی، هەر جور یەشم بی و جور بلور بریقەێ هاتیاد. دیوار گەورا و بەرزێگ داشت که دوانزه دەروازه داشت و دوانزه فریشته له لاێ دەروازەێیلێ بین. وه مل هەر کام له ئەو دەروازەێیله ناو یەکیگ له دوانزه هوز بەنیئیسرائیل نویسریاوی. سێ دەروازه له لاێ ڕوژهەڵات، سێ دەروازه له لاێ باشور، سێ دەروازه له لاێ باکور و سێ دەروازه له لاێ ڕوژئاوا بی. جا دیوار شارەگه دوانزه بنەوا داشت که وه ملێانەو ناو دوانزه ڕەسول وەرکەگه نویسریاوی. ئەو فریشته که وەگەردمەو قسیه کرد، میلەێگ له تەڵا وه دەسێەو بی که ئەڕا ئەنازەگیری بی تا شار و دەروازەگانێ و دیوارەگەی ئەنازەگیری بکێد. شار وه شێوەێ چوارگوش بی و دریژا و پاناێ یەێ جور بی. فریشتەگه ئەو شاره وەگەرد میلەگەێ خوەێ ئەنازه گرد، که دو هەزار و چوارسەد کیلومتر بی. دریژا و پانا و بەرزای بەرابەر بی. فریشتەگه دیوارەگەیشه ئەنازه گرد، وه ڕوی بەراورد ئنسانی شەس و پەنج متر بی، ئیه بەراوردی بی که فریشته وه کار بردیاد. دیوار شار له یەشم درس کریاوێ و شار له تەڵای ناب بی و جور شیشه بریقەێ هاتیاد. بنەواێ دیوار شار وەگەرد هەر جور جەوایرێگ ڕەنگینەو بوی. بنەواێ یەکم له یەشم بی، دویمی له لاجوەرد، سێێەمی له عەقیق چەرمگ، چوارمین له زمڕود، پەنجمی له عەقیق سویر، شەشمی له عەقیق ئاگرین، هەفتمی له زەبەرجەد، هەیشتمی له یاقوت کەو، نومی له یاقوت زەرد، دەهمی له عەقیق سەوز، یانزەهمی له فیروزه و دوانزەهمی له یاقوت دێز. دوانزه دەروازەێ شار، دوانزه مرواری بین، یانێ هەر کام له دەروازەێیل له یە مرواری درس بوی و خێاوان شار له تەڵای ناب بی و جور شیشه بریقەێ هاتیاد. مابەدێگ له ناو شار نێیم، چوینکه خوداوەند خوداێ هەر وه تویەنا و وەرکەگه، مابەد ئەوەنه. شار هەوەجیگ وه خوەر یا مانگ نێرید که وه ملێەو بدرەوشێد چوینکه جەڵاڵ خودا ڕوشنێ کەێد و وەرکەگه چراخ ئەوەسه. ملەتیل وەناو نویر ئەیو ڕێ کەن و پادشایل زەوی، جەڵاڵ خوێان تیەرنه ئەڕا ئەوره. دەروازەێیل ئەوه هەراێهەر له ڕوژ نیەوەسیەد، چوینکه له ئەوره هەر شەو نیه. جەڵاڵ و حرمەت ملەتیل تیەرێده ئەڕا ئەوره. وەلێ هویچ چشت ناپاک و هویچکەسێگ که کاریل قیزهاوەر یا گولدەر وەجێ بارێ، هەراێهەر نیەچوده ناوێ، بەڵکەم تەنیا کەسیلێگ که ناوێان له دەفتەر ژیان وەرکەگه نویسریاس، چنه ناوێ. ئەو وەخته فریشتەگه چەم ئاو ژیان نیشانم دا که هەر جور بلور بریقەێ هاتیاد و له تەخت خودا و تەخت وەرکەگه کەفتویه ڕێ و له ناوڕاس خێاوان شارەگه چیاد. هەرئیجوره له هەر دو لاێ چەمەگه، دار ژیان وەگەرد دوانزه جور میوەگەێەو بی که هەر مانگ میوەگەێ خوەێ دیاد. گڵایل ئەو داره ئەڕا شەفاێ ملەتیل بی. جا دیتر هویچ لانەتێگ نیه. بەڵکەم تەخت خودا و تەخت وەرکەگه ها ناوێ و خزمەتکاریلی پەرەسنێ. ئەوانه ڕوی ئەیو دوینن و ناوێ ها بان تەخت تێوڵیان. دیتر شەو نیه و ئەوانه وه نویر چراخ یا خوەر هەوەجی نێرن، چوینکه خوداوەند خودا بوده نویر ئەوانه و ئەوانه تا ئەبەد و تا ئەبەد سەڵتەنەت کەن. فریشته وەته پێم: «ئی قسیەيله شایسەێ دڵنیاییه و ڕاسه. خوداوەند، خوداێ روحیل پەێخەمەریل، فریشتەێ خوەێ هەناردێه تا ئەو چشته که باێه زوی هەڵبکەفێ، وه خزمەتکاریل خوەێ نیشان بێید.» «بنوڕ، وه ئی زویه تیەم! خوەش وه حاڵ کەسێگ که کەڵام نەبوەت ئی کتاوه پارێزنێد.» مه، یوحەنا، هەر ئەو کەسێگمه که ئی چشتیله شنەفتم و دیم. له شون شنەفتن و دین ئەوانه، کەفتمه بان پاێ ئەو فریشته که ئەوانه نیشانم داوید تا پەرەسشێ بکەم. وەلێ ئەو وه مه وەت: «نەبایه ئیجوره بکێ! منیش هەر جور توی و برایل توی، یانێ پەێخەمەریل و جور ئەوانه که کەڵام ئی کتاوه پارێزنن، خزمەتکارم. خودا بپەرەس.» ئەو وەخته وه مه وەت: «کەڵام نەبوەت ئی کتاوه مور مەکه چوینکه ئەو وەخته نزیکه. بیل تا ئایەم بەێ کاره، هەرئیجوره بەێ کارێ بکێ و ئایەم گەنیاێ هەرئیجوره گەنیان وه بار بارێ؛ ئایەم سالحان هەرئیجوره کار خاس بکێ و ئایەم موقەدەس، هەرئیجوره وه موقەدەسی خوەێ بەردەوام بمینێ.» «بنوڕ، و ئی زویه تیەم و دەسخوەشانەێ من ها گەردمەو تا وه هەر کەس وه پێ کارێ که کردێه له جێ بيەمه پێ. منم ’ئا‘ و منم ’ی‘، منم سەرەتا و منم ئاخر، منم سەرداڵ و منم دەس ئاخر.» خوەش وه حاڵ ئەوانه که بەتیەگەێ خوێان شورن تا حەق دەس پەێا کردن وه دار ژیان بیاشتوین و تا بتویەنن له دەروازەێیلەو بچنه ناو شار. گەماڵیل و جادوکەریل و خێزیل و خوینکەریل و بتپەرەسیل و گشت کەسیلێگ که درو دوس دێرن و درو وه جێ تیەرن، له دەیشت مینن. «مه، عیسا، فریشتەێ خوەم کل کردمەسه ئەڕا لادان تا ئی چشتیله وه کلیسایل شاێەتی بێید. مه ریشه و نەتەوەێ داود پادشا و هەسارەێ درەوشیاێ شەوەکیم.» روح خودا وەگەرد وەوی ئویشین: «بەو!» بیل تا هەر کەسێگ که شنەفێد بویشێد: «بەو!» بیل تا هەر کەسێگ تیەنیه باێد؛ بیل تا هەر کەسێگ ئاوەختی دێرێ، له ئاو ژیان وه پەتی بسێنێد. مه وه هەر کەسێگ که کەڵام نەبوەت ئی کتاوه شنەفێد هەڕەشه کەم که ئەگەر کەسێگ چشتێگ وەپێان زیایەو بکێد، خودا بەڵاێیل نویسریای ناو ئی کتاوه وه سەری تیەرێد. جا ئەگەر کەسێگ له کەڵام کتاو ئی نەبوەته چشتێگ کەمەو بکێد، خودا ئەوه له دار ژیان و له شار موقەدەس، که له ناو ئی کتاوه له باوەت ئەوانه نویسریاس، بی نسیوی کەێد. ئەیو که وه ئی چشتیله شاێەتی دێ، ئویشێد: «دڵنیا به و ئی زویه تیەم.» ئامین. بەو، ئێ خوداوەند عیسا! فیز خوداوەند عیسا وه گە رد گشتدانەو بود. ئامین.