Ali ni lishauma lyamaimyo lyavanakuluvake Yesu Klistu ndukulugwe Daudi na jojo ndukulugwe Abulaamu. Napanelo Abulaamu ammaleké Ishaki, Ishaki kummaleka Yakobo, Yakobo kummaleka Yuda pamo na vakuluvake na vanung'unuvake. Yuda kummaleka Peleshi namu Shelaa, ava, jujugwave kuva Tamali. Peleshi kummaleka Eshiloni, Eshiloni kummaleka Alamu, Alamu kummaleka Aminadabi, Aminadabi kummaleka Naashoni, Naashoni kummaleka Shalamoni, Shalamoni kummaleka Buwashi, aju, anyoke kuva Laabe. Buwashi kummaleka Obedi, aju, anyoke kuva Luti. Obedi kummaleka Yeshe, kutwala Yeshe kummaleka Umu Daudi. Napanelo Umu Daudi kummaleka Shalomoni, aju, anyoke kuva ndyagwe Uliyashi. Shalomoni kummaleka Loboamu, Loboamu kummaleka Abiyashi, Abiyashi kummaleka Asha, Asha kummaleka Yoshapati, Yoshapati kummaleka Yolamu, Yolamu kummaleka Ushiyashi, Ushiyashi kummaleka Yotamu, Yotamu kummaleka Akashi, Akashi kummaleka Eshekiyashi, Eshekiyashi kummaleka Manasheshe, Manasheshe kummaleka Amomu, Amomu kummaleka Yoshiyashi, Yoshiyashi kummaleka Yekoniyashi pamo na vanung'unuvake. Awo uvele wakati wavavakamulénge vanaishilaeli kuvaukanavo ku Babiloni. Napanelo ling'oto lyavanaishilaeli kukamuligwa kuka ku Babiloni, Yekoniyashi anímmaleka Shalatiyeli, Shalatiyeli kummaleka Shelubabeli, Shelubabeli kummaleka Abiude, Abiude kummaleka Eliyakimu, Eliyakimu kummaleka Asholi, Asholi kummaleka Shadoke, Shadoke kummaleka Akimu, Akimu kummaleka Eliyude, Eliyude kummaleka Eleashali, Eleashali kummaleka Matani, Matani kummaleka Yakobo, kutwala Yakobo kummaleka Yoshe ntwagwe Maliya, Maliya jojo ámmaleke Yesu wavanshema Klistu. Nadoni kutunduvangila Abulaamu mpaka Daudi dindípagwa dimbula dyavanu kumi na nsheshe, kutunduvangila Daudi mpaka pavakamuligwe vanaishilaeli kuka ku Babiloni yadavo dindípagwa dimbula kumi na nsheshe na kutunduvangila pavapagwíte vanaishilaeli ku Babiloni mpaka Klistu dindípagwa momo dimbula kumi na nsheshe. Napanelo Yesu Klistu aju, kuvalekwa kwake kuvele doni. Jujumunu Maliya wantamadíle Yoshe pakulota kunnomba kanji vakanava kulambana, Maliya andíimita kwaindila ya Imumu Wanashwe. Bai Yoshe alivikíle kunnomba Maliya kwoda avele munu waishaliya na halatíle kuntaa dyoni nkongwe jo, andyámuwa muntima mwake kunneka shipiipii. Akuno apanga nnugu wake au, njelo wake Umu andímwidila mwindoti ndamwaulila kushidoni, “Yoshe ndukulugwe Daudi, haunajope yakumpwashalela Maliya kuva ndyavo mwaa nae andiimita kwaindila ya Imumu Wanashwe. Nae anammaleka mwana nnume na wako undamupa lina lya Yesu mwaa alota kuvaposha venentete vake kwamadambi ave.” Vinu avi uti vinditandeka pakulota liwikile popo lilove lyatangwéle Umu kwaindila yankúlava wake aashidoni, “Mwenu, mwali ntete anammaleka mwana nnume. Mwana ajo vananshema lina lya Emanuweli,” kwakuvalangangila mana ake, Nnungu ankupagwa namu wetu. Bai Yoshe pashishwike andítandela momo mwamwaulidile njelo wake Umu, nae anímpwashalela Maliya kuva nkongwe ndyagwe. Napanelo haléle na ndyagwe mpaka pammaleke mwana kutwala nae mwana jo kumupa lina lya Yesu. Napanelo Yesu pavalakwadidye mulikaja lya Beteleemu kulijimbo lya Yudeya muwakati washilangalela Umu Elode, vandíwika pa Yelusalemu vakumanya-dinondo vakwalakela kwalyaloka liduva kutwala kudya, “Da aijá ávalakwadidye Umu Wavayuda avelé kwashi? Wetu tugwene inondo yake nkono wakwalyalakela liduva, twidilé ndalipudya kwake.” Bai Umu Elode pamo na vanu uti váshinama pa Yelusalemu pavaigwite malove alo, vandyángaikanga. Nae andívalalika vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vamwalimu vadishaliya vavayuda kuvaudya, “Da Klistu vammalangenge kuvalakwedya kwashi?” Vanavo kushidoni, “Mulikaja lya Beteleemu mulijimbo lya Yudeya mwaa kwaindila yankúlava yandikigwé doni, “ ‘Wako Beteleemu úvele mushilambo sha Yuda, mwiko haunava shinu undikidiki pakati pavananangalaledi vavayuda mwaa kwako wako andaumililila nanangalaledi álota kuvashunga venentete vangu vanaishilaeli.’ ” Napanelo Elode andívashema kwashipii avalá vakumanya-dinondo kuvaudyangidya wakati wavagwanalele inondo kutwala kuvaulila vauke ku Beteleemu avalaililila kushidoni, “Mwenu wena mukamanyange shana ing'ano ya nunu ajo, mukankodya ida mungumanyiye pakulota nanangu nguke ndikalipudye.” Vanavo vakaigwe malaililo amwe umu, vandyúmananga kuka. Mwe! Ailá inondo yavagwéne nkono wakwalyalakela liduva indívalangalalela mpaka ndaimila lyutu lyavéle nunu. Nadoni vanavo pavagwene inondo yo ìmidile, vandímamodya kupuwanga. Pavainjilenge nng'ande vandímwona nunu jo pamo na jujumunu Maliya, vanavo kunguguvalila kulipudya kutwala kuutukulanga vituvi vyave kumupa dinudyo adi: shaabu, ubani na mila. Napanelo pavalinguligwe mwindoti pakulota havanaujile kumwe Elode, vanavo vandyúka kwave vapitila indila inji. Vakumanya-dinondo avalá vakauke, andímuumililila Yoshe mwindoti njelo wake Umu kutwala kushidoni, “Takatuka! Ntwale nunu pamo na anyoke utukutile ku Mishili. Koko ko, ikala mpaka pangulota kukumanyiya uje mwaa Elode alota kunnambela nunu ammyae.” Yoshe kutakatuka kuntwala nunu jo pamo na anyoke kuma shilo shosho kuka ku Mishili. Koko ko, nae andíikala mpaka papadile Elode. Vinu avi vinditandeka pakulota liwikile popo lilove lyatangwéle Umu kwaindila yankúlava doni, “Ku Mishili, ninshema mwanangu.” Napanelo Elode pamanyite doni vakumanya-dinondo vaninduwanga, nae andíshimwa namene akalamulila vavabyange vana valume uti va pa Beteleemu pamo na vammakaja anyenjemwake, vana avo vavyaka vivili kwida mwina kwodana na wakati wapatilile dyabali na vakumanya-dinondo. Nadoni vindíwikila popo avilá vyatangwéle nkúlava Yelemiya aashidoni, “Ku Lamaa lindiigwinika lidi, shililo na kutangadikanga kukumene. Ajo ni Lakeli ávalilila vanavake, nae ankwita kupambadyangigwa, mwaa uti vandibyaigwa.” Napanelo ling'oto lyakupela Elode, andímuumililila Yoshe ku Mishili mwindoti njelo wake Umu ndamwaulila doni, “Takatuka, ntwale mwana jo pamo na anyoke uke kushilambo sha ku Ishilaeli mwaa avalá váshilota kwovya shingumi shamwana, vandipalanga.” Bai nae andítakatuka kuntwala mwana pamo na anyoke kuka kushilambo sha ku Ishilaeli. Yoshe napane paigwite doni Alikalau ankulangalalela ku Yudeya adiva lyutu lyatatamunu Elode, nae andíjopa kuka kwanavo. Palinguligwe mwindoti andyúka kwisemu ya ku Galileya ndaikala panjini umo wavashema Nashaleti pakulota liwikile popo lilove litangaléke kwaindila yavakulava doni, “Vananshema kuva Nnashaleti.” Napanelo mumaduva alo andyúmilila Nshuwau Wakubatisha kushimbweshe sha ku Yudeya alaililila aashidoni, “Lijugulange mwaa utawala wakuwa undivandika.” Aju ni jo wammalangénge nkúlava Ishaiya doni, “Lidi linkwigwinika kushimbweshe, ‘Kandyanga indila yake Umu aalowa mwalota kupita.’ ” Jo Nshuwau aju ashigwala dinguvo dyavakandyénge na magwimbu angamila, kulyunga nkanda waligwogwe na shakulya shake kuva madalombwe na ushi wakunundu. Napanelo koko ko, vashindamuukila vayelusalemu, vammakaja uti a ku Yudeya na vamudisemu uti dyananyenje mwake lundi lwa Yudani. Vanavo vashindabatishigwa namu nae mulundi lwa Yudani akuno valivalanganga madambi ave. Napanelo pavagwene mapalishayo na mashadukayo voe vaida ndapata ubatisho kwake, nae kushidoni, “Mmana mmadinyoka dyaishumu mwe! Anyinyitidilé nyani kutila shaushanga shake Nnungu shída? Lodya vyepo vilódya kulijugulanga. Hamunakumbukile kutangola vila muntima, ‘Tatagwetu wetu Abulaamu.’ Ninkumwaulila doni, lo majanga ala Nnungu ankuulula kundyuwidya Abulaamu vana. Imbedo vandilumika palindi lwannandi tayali. Kula nnandi úkapa vyepo vyambone, vandálumula kujela pamoto. “Nangu mwenu apa, ninkumbatisha na medi kulodya kulijugulanga. Napane ling'oto lyangu nangu ankwida munu wadimongo kungupunda nangu wandikavaidile nangu kumuulanga vilatu vyake. Nae mwenu po, anambatisha na Imumu Wanashwe na moto. Ankuvanavo shombo shakupatangila vyakulya mmakono mwake; andakandyanga palugwa pake kuntwala ngano jo kuntaa mushidimbi kanji makadakada lo, andataa moto úkadimika.” Napanelo Yesu ankuma pa Galileya kuka ku Yudani akapate ubatisho kumwe Nshuwau. Nshuwau napane ankulingangila kunneya, “Nangu ni ngúvaikidile wako ungubatishe. Napanelo uma dashi wako kungwidila nangu?” Yesu kutwala kunjang'ula kushidoni, “Kwaambi apa leka ive yadavo mwaa indituvaikila tuwishe popo ishaliya uti.” Nshuwau kwitikila. Nadoni po papatile ubatisho, Yesu andyúma mmedi mo kutwala muwakati wowo, mwe! Pamevo pake kuwa kushimuka, nae kumwona Imumu wake Nnungu wakuva mwang'unda ashuluka kwida ndamwikala. Bai lidi lyakwalakela kuwa kushidoni, “Aju ni mwanangu wakunagwaleka, kwamwaa wake nae ninkupuwanga namene.” Napanelo Imumu aníntwala Yesu kumuukanavo kushimbweshe pakulota atubigwe namu Ndamoni. Nae akaunga maduva alubaini shilo na mui na ikankola indala. Bai nkútubya andímwidila ndamwaulila, “Wako ukava umwanagwe Nnungu, lamulila majanga ala ajalukange ave magung'u!” Yesu napane kushidoni, “Um! Indyandikigwa doni, ‘Munu hananama ligung'u gweka kanji andánama kwakula lilove lyúma nkanywa mwa Nnungu.’ ” Ndamoni kuntwala Yesu kumuukanavo mpaka kunjini wakwilimyanga nammika panantutuvilo waing'ande ya Nnungu kutwala kumwaulila doni, “Wako ukava umwanagwe Nnungu, daloka apa ukagwilile pai mwaa indyandikgwa doni, “ ‘Nnungu andavalamulila vanjelo vake, kwamwaa wako wako. Vanavo vandakudong'a, pakulota haunalijajede palijanga.’ ” Yesu napane kushidoni, “Namomo indyandikigwa doni, ‘Haunanninge ntima Umu Nnungu wako.’ ” Ndamoni kuntwala kavili Yesu kumuukanavo pashanya lishinga lyakulepa nannodya utawala uti wamushilambo shapai na kunnodya lishangelo lyake kumwaulila doni, “Ukanguguguvalila na kulipudya kwangu nangu, uti avi ndakupa.” Yesu napane kushidoni, “Kuka apa Shatwani! Mwaa indyandikigwa doni, ‘Lipudye kumwe Umu Nnungu wako na untumikile jojo bai.’ ” Bai Ndamoni anínneka. Mwe! Vanjelo kwida nantumika. Napanelo Yesu paigwite doni Nshuwau andyungwa, nae andyúja kuka ku Galileya. Akanyema pa Nashaleti kuka ndaikala ku Kapalanaumu njini uvéle nanyenje litanda kwisemu ya ku Shebuluni namu Naputali pakulota liwikile popo lilove litangaléke kwaindila yankúlava Ishaiya kushidoni, “Shilambo sha Shebuluni na shilambo sha Naputali, kulodya nkono wakulitanda, mwangu unji walundi lwa Yudani, Galileya shilambo shavamidi, Venentete váshinama mushii, vandyona lilangadyo likumene vila ali, vanu váshinama mushilambo shashimbedi shiídanavo kupela, lindivamulikila lilangadyo.” Napanelo kutunduvangila muwakati wowo wo, Yesu andítunduvanga kulaililila aashidoni, “Lijugulange mwaa utawala wakuwa undivandika.” Napanelo Yesu apita awena nanyenje litanda lya Galileya, andívona vanung'unumunu vavili, Simoni wavanshema Patulu pamo na nkulumunu Andaleya vateja dingau dyave mulitanda. Vovo vo, shimadengo shave shivele shakwaka dyomba. Nae kuvaulila kushidoni, “Ngwoda! Nangu nantenda muve mmanu mmakuvaka vanu.” Vanavo kulakenneu dingau dyave, kumwoda. Paukile mushu padyoko kuvona vanung'unumunu vanji vavili, Tiyagu na nung'unumunu Nshuwau vanavake Shebedeu vatataliyanga dingau dyave mwingalava pamo na tatagwave, nae kuvashema. Vanavo kunnakenneu tatagwave na ingalava yo, kumwoda. Napanelo Yesu ashindatanela makaja a ku Galileya apita apundisha muvitala vyave vyakulipudidya avalanganga ntenga wambone wautawala, aponia vilwele na mauvilo uti kwavenentete. Nadoni shimbili shake shindyúmanikanga mushilambo uti sha Shiliya, venentete vashindavaidanavo kwake nae vanu vavénavo mauvilo akuvilingananga na malwele, vamajini, vashalala na vakulamala kutwala nae kuvaponia. Nae dishindamwoda dimbumba dyoe dya ku Galileya, dya ku Dekapolishi, dya ku Yelusalemu, dya ku Yudeya na dyakumwangu unji wa Yudani. Napanelo Yesu akone dimbumba adilá, andíkwela palishinga kwikala. Vakwoda vake pavammandike, andítunduvanga kuvapundisha aashidoni, “Vandyalaligwa avalá vamashikini mwimumu, mwaa vanavo utawala wakuwa wàve. Vandyalaligwa avalá valíla, mwaa vanavo vandapambadyangigwa. Vandyalaligwa avalá valishapéya, mwaa vanavo vandapata shilambo kuva shave. Vandyalaligwa avalá vavénavo indala na inyota yaishaliya, mwaa vanavo vandaikuta. Vandyalaligwa avalá vavénavo shididi, mwaa vanavo vandaanangiligwa shididi. Vandyalaligwa avalá vavénavo mitima víkave ushapu, mwaa Nnungu, vanavo vandamwona. Vandyalaligwa avalá vatandédya amani, mwaa vanavo vandashamegwa vana vake Nnungu. Vandyalaligwa avalá vapapatígwa kwamwaa waishaliya, mwaa vanavo utawala wakuwa wàve. “Mundyalaligwa mwenu pavantukananga, pavampapata, pavantangalela vinu uti vyakunyata, vanambilila kwamwaa wangu nangu. Litamange na puwangila mwaa inudyo yenu kuwa ko ing'umene. Amo nimomo mwavavatandalele vakulava mwenu mukanava. “Mwenu ni munyu wamushilambo, napane munyu ukadalala ulota kunogwa dashi kavili? Wanavo haunavanavo kavili madengo ila pavanajaa vanu ni kuluvatanga tu. Mwenu ni lilangadyo lyamushilambo na njini uvéle pashanya lishinga, haunapiika. Namomo hapali ánakaledya itaa kuvika nshilongo ila vavika pashinu pakwaneka pakulota ivamulikile vanu uti vapagwíte nng'ande amo. Nadoni inimmaikila lilangadyo lyenu limulike pakati pavanu pakulota vone matendo enu ashalowa na vamupe lishangelo Tatagwenu ávele kuwa. “Hamunakumbukile kenga ngwidilé ndamalidya Lilamulo na Vakulava. Hangwidile ndamalidya, ngwidilé ndatadya viwikile popo vinu avyo. Ninkumwaulila mwiu doni, shilambo shakuwa na shapai vikanava kupita, hashipali shilóta kwapuka nkati mu Lilamulo ata palukavéle lutembo kwali lukweu ludikidiki vela, vindapagwa mpaka uti vitandeke. Woewoe álota kwiludyanga lilamulo lidikidiki pakati pamalamulo ala kutwala kuvapundisha vanu vanji vatandele momo, ajo kuutawala wakuwa, vananshema kuva ndyoko. Napane aijá álota kutandedya malamulo ala na kuvapundisha vanu vanji kutandela momo, kuutwala wakuwa ko, nae vananshema kuva nang'olo. Napavedoni ninkumwaulila mwiu, ishaliya yenu ikanapunda yavamwalimu vadishaliya na mapalishayo, mwiko muutawala wakuwa hamwinjila. “Mwenu mundigwa ashilá shavavaulidile vanyakala doni, ‘Haunammyae munu na woewoe álota kubyaa, vandamuukanavo paukumu.’ Napane nangu jo ninkumwaulila doni, kula munu álota kunshunalila nung'unumunu vandamuukanavo paukumu. Namomo álota kuntukana nung'unumunu, vandamuukanavo kwikamati, nakavili, ámwaulila nung'unumunu do, ‘Hauvé ding'ano!’ vandamuukanavo kumoto wakushena. Napane ukauka ndaumya shadaka ku alutali, popo ukumbukila doni, apali nung'unumunu ávenavo mwaa namu wako, bai shinantandi leka yakumya yo uke ukaigwanenavo nung'unumunu jo, ling'oto uje wide umye shadaka shako. Igwania shipajelo namu waukashenienavo akuno muka kulibengi pakulota hanakupalakedye kumwe nkúukumu, nkúukumu nanae jo kukupalakedya kumwe nkúshunga kutwala nae kukujela nkalaboshi. Ninkukwaulila mwiu doni, kushinu ako wako hauma shinu ukanava kulipanga mpaka ishingo yamwisho. “Mwenu mundigwa ashilá shavavaulidile vanyakala doni, ‘Hamunalavalave.’ Napane nangu jo ninkumwaulila doni, kula munu álota kunnola nkongwe ang'unuka, muntima mwake mo, andilavalava tayali kwankongwe ajo. Ikava kenga liu lyako lyakunkanakono linkukutadya utege, usha ujae kushu ko. Kudyanga ikwove imbandi imo yamili wako kuliko mili wako uti wakulinganana kujela kushena. Ikava kenga nkanakono wako ukakutadya kutega, lumula ujae kushu ko. Kudyanga ikwove imbandi imo yamili wako kuliko mili wako uti wakulinganana kujela kushena. “Namomo vanditangola doni, woewoe ánneka ndyagwe inimmaikila amupe italaka. Napane nangu jo, ninkumwaulila doni, kula munu ánneka ndyagwe paukavele mwaa waugoni, ajo ankuntadya nkongwe jo alavalave. Namomo woewoe álota kunnomba nkongwe wavannakile, ankulavalava. “Namomo mwenu mundigwa ashilá shavavaulidile vanyakala doni, ‘Haunatimbange vyaulilapidile na tandedya uti avilá vyaulilapidile kumwe Umu.’ Napane nangu jo ninkumwaulila doni, hamunalilapile mwiko, mulilapila kuwa mwaa kwanavo ko ni shiteng'u shake Nnungu, ata hamunalilapile shilambo shapai mwaa pai apa ni lyutu lyakupumudya madodo ake, na ata hamunalilapile ku Yelusalemu mwaa wanavo ni njini umwe Umu Nang'olo. Namomo haunalilapile muti wako mwaa wako hauulula kujalulanga yuli yako kuva yakudimba na ugwimbu wakudimba kuva yuli. Mwenu mukashidoni, ‘Elo’ ive mwiu elo, mukashidoni ‘Mene’ ive mwiu mene. Shinji shakupunda apo, shinkwalakela kumwe aijá nkalau. “Mwenu mundigwa ashilá shavatangwele doni, ‘Átumbula liu nanae vantumbule. Átema lino nanae vanteme.’ Napane nangu jo ninkumwaulila doni, hamunammikile makukulu nkalau. Woewoe ákukoma lilatuma kunkanakono, nshiliulile kunshanda. Ákukashali alota akupoke ikanju yako, likoti yadavo nnakele atwale. Woewoe ákukanyilidya muwene shuuluta shimo, wako wenanavo vyuluta vivili. Ákujugwa shinu, mupe na aijá álota akukope, haunamwime. “Mwenu mundigwa ashilá shavatangwele doni, ‘Nnagwaledye nkwenu na mmangedye mmongo wako.’ Napane nangu jo ninkumwaulila doni, vanagwaledye vamongo venu na vashwalidye avalá vampapáta pakulota muve mmana mmatatagwenu ávele kuwa. Mwaa nae vanu vakalau na vambone, liduva lyake ankuvavalila na vo vanu vaishaliya na vaungave-ishaliya vo, imbula ankuvatanyela. Da mwenu mukavanagwaledya gweka avalá vannagwalédya mulota kupata inudyo shani? Da ata avalá vakukatisha-ukodi havanatandela momo? Namomo mukavaudyanga vanung'unumunu gweka, munkutenda shinu shani shikumene shipundíle apo? Da i mo mwavatandela vamidi? Napavedoni mwenu inimmaikila muve mmanu mmashalowa-uti kenga Tatagwenu wakuwa, nae washalowa-uti. “Lishunge pakulota hamunatende vitendo vyenu vyaishaliya pamevo pavanu kwambangidya vyoneke. Mukatenda davo po, Tatagwenu ávele kuwa hamupa shinu inudyo. Napavedoni paumya lipwashalelo haunaambele lipalapanda kenga mwavatandela vanu vamalambi muvitala vyakulipudidya na mudibalabala valota vapate lishangelo kwavanu. Ninkumwaulila mwiu doni vanavo tayali vandipata inudyo yave. Wako paumya lipwashalelo, shitandéka kunkanakono kwako, nkono nshanda wo haunamanye pakulota lipwashalelo lyako live lyashipii. Nadoni Tatamunu áona kwashipii, andakupa inudyo. “Napanelo pamushwali hamunave kenga avalá vanu vamalambi. Vanavo kuvanagwela kushwali vaimidile muvitala vyakulipudidya na nanyenje dibalabala pakulota vaaneke kwavanu. Ninkumwaulila mwiu doni, vovo vo tayali vandipata inudyo yave. Wako ukalota kushwali injila kushumba shako ushime nnango wo utwale ushwali unjugwe Tatako ávele mushipii. Nadoni Tatako áona kwashipii andakupa inudyo. Pamushwali hamunaujidyeujidye malove kenga mwavatandela vamidi. Vanavo vandákumbukila doni pavaujidyaujidya kutangola, vyavajugwa avilá vindaigwinika. Mwenu hamunave kenga vanavo! Tatagwenu, ata mukanava kunjugwa, nae andimanya kaladavo ashilá shamulóta. Napenelo amu ni mwakushwalidya mwenu, “ ‘Atata wetu úvele kuwa, lina lyako liilimyangike, utawala wako wide, malotelo ako atandeke, mushilambo shapai kenga kuwa. Ligung'u lyetu lyakula liduva, tupa nelo. Makosha etu, tulivaliva kenga mo mwatuvalivalivila wetu vatutagela. Haunatuukenavo kukutubigwa kanji tuposha kumakono kumwe nkalau.’ “Mwaa mukavalivaliva vanu kupujungula kwave, nanae Tatagwenu ávele kuwa anannivaliva mwenu. Napane mukanavalivaliva vanu, nanae Tatagwenu hannivaliva kupujungula kwenu. “Napanelo pamunga hamunalilodye kuva mushipalodi kenga mwavatandela vanu vamalambi. Vanavo vandányadyanyadyanga kumevo valilodye kwavanu kenga vandyunga. Ninkumwaulila mwiu doni, vovo vo tayali vandipata inudyo yave. Napane wako paunga, navanga medi kumevo mmuti mo, pakala mauta pakulota vanu havanakumanye kenga undyunga. Akumanye gweka Tatamunu ávele mushipii na jo Tatamunu áona kwashipii, andakupa inudyo. “Napanelo hamunalikandyedye mali mushilambo shapai mwavananganga vinu ushwa na umandi, mwavatutumula vakwiva kutwala kwiva. Kondya mali enu kuwa, kwanavo ushwa na umandi havanaulula shinu kwanonga na kwavakatutumula vakwiva. Po palota kupagwa mali ako ntima wako undapagwa popo. “Liu ni shenje shamili. Liu lyako likava lingumi, mili uti lindaumbala lilangadyo. Kanji liu lyako likava lilwele, mili wako uti shindaumbala shii. Napanelo lilangadyo mumili mwako likava shii, shii asho mwaa shani shilota kwilimyanga namene! “Hapali munu wakuulula kuvatumikila vanang'olo vavili. Jumo anammangedya, junji jo kunnagwaledya; jumo kumwigwilila, junji jo kumwiludyanga. Mwenu hamuulula kuntumikila Nnungu akuno mutumikila mali. “Napavedoni nangu ninkumwaulila hamunaangaikangile shingumi shenu kwa ashilá shamulota kulya kwali shamulota kukumbila na ata mili vyenu kwa ashilá shakulota kugwadya. Da shingumi i shinu shikumene kupunda shakulya na mili i shinu shamana kupunda dinguvo? Lola vyuni vyulukánga kuniania. Vyanavo havinapanda, havinanang'ena na havivenavo vidimbi. Ata ivele davo Tatagwenu ávele kuwa ankulisha. Kushi mwenu po hamuvenavo mana namene kupunda vyuni? Wakwashi pakati penu na kwangaikanga kwake ankuulula kwanjadyedya isaa imo vela yashingumi shake? “Napanelo mwaa shani dinguvo dyo, munkwangaikila? Lola maukutu adinduva mumwitu mo mwakulumukila. Anavo madengo hanakola na hanalikandyangidya dinguvo. Nangu ninkumwaulila kushidoni, ata jo Shalomoni jo na lishangelo lyake uti, hagwalidile kulinganana na anavo. Napane ikava kenga maukutu amumwitu anáma jo nelo lunduno kujela pamoto Nnungu ankunnemya, kushi mwenu mmanu mmalikulupililo lidikidiki hannemya kupunda apo? “Bai mwenu hamunaangaikange muushidoni, ‘Tulota kulya nyamani?’, ‘Tulota kukumbila nyamani?’, ‘Tulota kugwala nyamani?’ Doni, vinu avyo uti vamidi ni vaangaikangíla. Tatagwenu wakuwa ankumanya kenga uti avyo mwenu munkulota. Mwenu kanji shitandi angaikangila utawala na ishaliya yake; vinu vinji vyo, vinanjadyeka. Nadoni hamunangaikangile liduva lyalunduno mwaa vyalunduno, vyalunduno. Migagolo vyaliduva limo vinkutosha kwaliduva lyolyo. “Hamunavaukumu vanu kwambangidya namwenu hamunaukumigwe na Nnungu. Mwaa mo mwamulota kuvaukumila vavenu, namwenu Nnungu anamukumila momo. Shipimo shosho shamulota kuvapimila vavenu, namwenu Nnungu anampimila shosho. Mwaa shani unkwona shikoko muliu lyanung'unumunu kutwala kwiludyanga likangolo livéle muliu mwako? Umwaulila dashi nung'unumunu doni, ‘Leka ndikushe shikoko muliu mo,’ akuno muliu mwako lishingeme likangolo likumene? Umunu washinankulaba davo gwe! Shitandi likangolo lishingéme muliu mwako mo, usha. Apo undalola shana kutwala kusha shikoko asho muliu lyanung'unumunu. “Hamunavape vang'avanga vinu vyakwilimyanga na ata hamunavape vanguluve majanga amali. Vovo vo vankuulula kuluvatanga kutwala kumuujila mwemwe mmene kunshapwalanga. “Jugwa mundapata, lambela mundona na taa odi vananshimulila. Kula munu ánajugwa vandámupa, ánalambela andóna na ánataa odi vanánshimulila. Wakwashi pakati penu ánatenda mwanagwe akanjugwa ligung'u nae kumupa lijanga? Kwali akanjugwa yomba nae kumupa nyoka? Ikava kenga mwenu pamo na ukalau wenu munkumanya kuvapa vanavenu vyambone, kushi Tatagwenu ávele kuwa hamamodya kuvapa vinu vyambone avalá vanjúgwa? Napavedoni kula shinu shamulota mwenu vavenu vantandele, namwenu vanavo vatandele vyovyo mwaa lyolyo ali ni Lilamulo na Vakulava. “Injilila pannango udikidiki mwaa indila na nnango uvaúkanavo vanu kukubamalegwa, ùkumene. Vainjilíla amo, vavelé voe. Pakuva nnango wo, ùdikidiki na indila yo, ìdikidiki yúka kushingumi, vaanaléla nnango awo me vavé padyoko! “Lishunge kwavakulava vakushang'apa. Vanavo vankumwidila mwenu vàgwalenge magwogwe adingandolo kanji mmitima myave vàvele mavinji akukalipa. Vanavo mundavamanya kwadindila dyavyepo vyave. Da vandépa dyuwe mwinalala kwali kwepa nshambalau mulilonga? Nadoni kula nnandi wakukonda upa vyepo vyambone napane úkakondile upa vyepo vyakunyalanyalanga. Hainaulukika shinu nnandi wakukonda kupa vyepo vyakunyalanyalanga na úkakondile kupa vyepo vyambone. Kula nnandi úkapa vyepo vyambone vandálumula kujela pamoto. Napavedoni vanavo mundavamanya kwadindila dyavyepo vyave. “I uti avalá vangwaulíla ‘Umu, Umu’ vandainjila muutawala wakuwa, ila aijá átandedya malotelo ake Atata ávele kuwa. Muliduva alyo vanu voe vanangwaulila doni, ‘Umu, Umu! Da wetu palina lyako hatulavile, palina lyako hatukumulenge majini na palina lyako hatutandile vyamakango vyoe?’ Ni apo pangulota kuvaulila ngala doni, ‘Mwiko hanimmanyite. Ngunyema apa mwenu mútandedya ungave-lilamulo.’ “Napavedoni kula munu áigwilila malove angu na kutandedya mwalatangalakela, ankuva kenga munu wamang'amung'amu ádangile ing'ande yake pashanya lijanga lyakulitandika. Medi kutonya, dyundi kuumbalanga, imepo kupunga yuka shalatoto na ing'ande ayo kanji ing'ande yo kugwa do mene mwaa wakudenga palijanga. Napane kula munu áigwilila malove angu kanji mene kutandedya mwalatangalakela, ankuva kenga munu ákave ding'ano ádangile ing'ande yake palitimbwitimbwi. Medi kutonya, dyundi kuumbalanga, imepo kupunga yuka shalatoto na ing'ande ayo kutwala ing'ande yo, kujiuka.” Bai Yesu pamalidile kutangola malove alo, dimbumba dyavanu dindíshanga namene mapundisho ake mwaa nae ashipundisha kenga munu ávenavo madalaka i kenga vamwalimu vave vadishaliya. Napanelo Yesu pashulwike palishinga dimbumba dyavanu dindímwoda. Mwe! Popo po kumwidila munu jumo wamalemba mumili kunguguvalila kutwala kushidoni, “Nang'olo, ukalota unkuulula kungutadya ngutakate!” Yesu kunyalodya nkono wake kunkwaa kushidoni, “Elo ndilota, takata!” Malemba lo kulambalakenneu, mili wo kutakata. Yesu kutwala kumwaulila kushidoni, “Wako, haunamwaulile munu ila wena ukalilodye kwankúlangalalela-shadaka, umye shadaka shalamulidile Musha pakulota uve ushuda kwavanavo.” Napanelo Yesu ainjila nkaja mu Kapalanaumu andímwidila nang'olo jumo wavaing'ondo miya wavaloma nanjugwangila aashidoni, “Nang'olo, ntumika wangu andididimanga magwangwa na nnwele namene.” Yesu kushidoni, “Nangu ndaida namponia.” Nang'olo wavaing'ondo do, “Nang'olo, nangu hanguvaikidile kungwidila wako kwing'ande kwangu. Wako tangola lilove limo tu, ntumika wangu andapona. Mwaa ata nanangu momo ninkupagwa mwina madalaka na ninkuvanavo vaing'ondo vandivalamulila. Ndámwaulila jumo doni, ‘Wena!’ Nae kuukinneu. Kumwaulila junji doni, ‘Ida!’ Nae kwidinneu. Namomo ndámwaulila ntumika wangu, ‘Tenda ashi!’ Nae kutandenneu shosho.” Yesu paigwite malove ala andíshanga na andívaulila avalá váshimwoda kushidoni, “Ninkumwaulila mwiu doni, ku Ishilaeli akuno hangunava kumwona munu walikulupililo kenga aju. Nangu ninkumwaulila, vandaaloka vanu voe nkono wakwalyalakela liduva na wakwalyenda liduva kwida ndaikala namu Abulaamu, Ishaki namu Yakobo pandamu muutawala wakuwa napane avalá vene utawala kujalegwa panda kushii. Kwanavo ko kundapagwa shililo na kutuka shulu nkanywa.” Bai Yesu andímwaulila nang'olo wavaing'ondo aijá kushidoni, “Wena! Vitandeke kenga mo mwaukulupilidile.” Mwisaa yoyo, ntumika jo kuponneu. Napanelo Yesu pawikile paing'ande imwe Patulu anínkodya nkwegwe Patulu àlele paigoli umpwateka mili nae kunkwaa mmakono, mili wo kuponenneu kutakatuka kutunduvanga kuntumika. Muwakati wayalyulo vanu kuvaidanavo kumwe Yesu vamajini voe. Nae majini lo, kwalilove lyake andíkumulanga namomo valwele uti andívaponia. Napavedoni lindíwikila popo lilove lyatangwéle nkúlava Ishaiya doni, “Kudabadabanga kwetu, anditwala jo mwene, malwele etu, andilitika.” Napanelo Yesu akone imbumba yavanu intang'anadidye andívalamulila vakwoda vake vaamboke vauke litanda nkono unji. Mwalimu jumo wadishaliya anímmandika kumwaulila, “Mwalimu, nangu ndakwoda kwoekwoe kwaulota kuka.” Yesu kushidoni, “Vanansheto vankuvanavo vivava, vyuni vyakuniania vinkuvanavo vyanda kanji Mwana Wamunu havé pashinu pakwijamidya muti wake.” Nkwóda wake junji, “Nang'olo, nguleka shitandi nguke ndikanshike atata.” Yesu kushido, “Ngwoda! Valeke vakupela vavashike vakupelamwave.” Napanelo nae painjidile mwingalava vakwoda vake vandímwoda. Mwe! Mulitanda mo kulipuka shimbunga shakujowa shíshitadya mawimbi kugang'ola-gang'ola ingalava, Yesu akuno àlele lwono. Vakwoda vake kumuukila ndamwimulanga vaashidoni, “Nang'olo tuposha, wetu kupela aku!” Nae kushidoni, “Mwenu mmanu mmalikulupililo lidikidiki mwaa shani munkujopa?” Nae kutakatuka apalá kutangalela shimbunga sho pamo na litanda, vyanavo kulimaladya do, kimyaa. Bai vanavo vandíshanga vaashidoni, “Da munu aju avalalelé mwashi átenda ata mpaka imepo na litanda kumwigwilila?” Yesu akawike litanda mwangu unji yani isemu yavagadalenu, vandímwidila vanu vavili vamajini váshaalakela kumakabuli. Vanavo vashindajowa namene mpaka kutadya indila ayo mene kupitika. Mwe! Vanavo kukugwanga pashanya po vaashidoni, “Yesu mwanagwe Nnungu! Da wako ulota nyamani kumili kwetu wetu? Da widilé ndatupa shaushanga wakati wake ukanava kuwika?” Napanelo mwakushu padyoko shindípagwa shipinga shikumene shavanguluve shíshipita shilya. Alalá majini anínjugwangila Yesu aashidoni, “Pakuva unkutukumulanga, bai tulamulila tuke tukavainjile vanguluve avalá.” Nae do, “Wenananga!” Mwe! Majini lo kuumananga kuka ndaviinjilanga vanguluve kutwala shipinga uti shavanguluve kwalalela mwibondi kuka ndalijalanga mulitanda kuwanga. Avalá vakushunga-dinguluve vandyúma vatukuta kuka kukaja ndavalanganga uti vinu vitandéke na vivatandéke avalá vanu vamajini. Mwe! Vanu uti vapalikaja alyo kumuukila Yesu. Vakankodye vanínjugwangila aume mushilambo shave. Napanelo Yesu akakwele mwingalava, andyámboka litanda kuka kukaja kwake. Mwe! Popo po, vanu kumwidanavo munu wakudidimanga mili vànadidye mwigoli. Yesu pagwene likulupililo lyave, andímwaulila wakudidimanga jo kushidoni, “Mwanangu lyunge ntima! Madambi ako andilivalivika.” Mwe! Pakati pavamwalimu vadishaliya kutangadikanga shivenevene vaashidoni, “Aju ankukupulu.” Yesu amanya makumbukililo ave andívaulila doni, “Mwaa shani munkukumbukila kunyata mmitima myenu? Shakwashi shíkakamadyenge kutangola? Ni kushidoni, ‘Madambi ako andilivalivika,’ kwali kushidoni, ‘Takatuka twala mwanda uke’? Napane pakulota mumanye doni, Mwana Wamunu ankuvanavo madalaka akulivalivila madambi mushilambo amu…” andímwaulila wakudidimanga jo kushidoni, “Takatuka! Twala igoli yako uke kwing'ande kwako.” Nae kutakatuka kuka kwing'ande kwake. Bai imbumba yavanu paigwene shitendo asho vandíjopa namene kutwala kumupa lishangelo Nnungu ávapele vanu madalaka ainamuna ai. Napanelo Yesu paumile apo andímwona munu jumo walina Mateu àikele pashitala shaukodi. Nae kumwaulila doni, “Ngwoda!” Mateu kutakatuka kumwoda. Yesu àvele nng'ande mwake Mateu alya na vakwoda vake, mwe! Kwida vakukatisha-ukodi voe na vakutega, nae kulyanavo. Mapalishayo pavagwene davo kutwala kuvaudya vakwoda vake, “Mwaa shani mwalimu wenu alya na vakukatisha-ukodi pamo na vakutega?” Yesu paigwite malove alo kushidoni, “Vangumi havanannambela nkúlaula. Vanánnambela nkúlaula, valwele. Wena mukalipundishe mana amalove ala, ‘Shangulota ni shididi i shadaka.’ Nangu hangwidile ndavashema vaishaliya ila vakutega.” Napanelo vakwoda vake Nshuwau vandímuukila Yesu ndamudya, “Wetu pamo na mapalishayo tundáunga, kushi vakwoda vako me havanaunga?” Yesu kushidoni, “Ilota kuulukika dashi vanu vakulalikigwa pashitamu kuvanavo shipalodi mwene nkúlomba àpagwite popo? Undawika wakati wavalota kumumya nkúlomba pakati pave. Bai apo ni pavalota kunga. Hapali ánatwala shipande shainguvo íkalikukutike kutenda shivamba mwinguvo yakala. Mwaa shosho sho shindalakananga na inguvo yakala kutwala lilanga lyo kumamodya. Namomo havanataa ugwalwa wavinyu waambi muvitumba vyamagwogwe vyakala. Ukatenda davo vitumba vyo vindapapuka, ugwalwa wo kujaikanga, vitumba avyo kutwala kwanangeka. Mene, ugwalwa wavinyu waambi vataa muvitumba vyaambi undona vinu avyo uti, kushungika.” Akuno atangola malove alo, mwe! Kuwika apalá nkútawala jumo kunguguvalila kutwala kushidoni, “Mwanangu mwali andipela ambi apa. Napane tuke ukammikile makono na nae andanama!” Yesu kutakatuka pamo na vakwoda vake kumwoda nae. Mwe! Nkongwe jumo e auwíle vyaka kumi na mbili ulwele úkavele wakumalala kutumila kummandika Yesu, kukwaa nkumbu waikanju yake. Nae ashona doni, “Kona ngukwaa yo ikanju yake ai, ndapona.” Yesu kushiliuka. Pangwene, kumwaulila kushidoni, “Lyunge ntima mwanangu. Likulupililo lyako lindikuponia.” Kutunduvangila muwakati wowo nkongwe jo kupona. Yesu akawika paing'ande imwe nkútawala aijá, akavona vanu vamwomba kanyembe pashililo po na kwona imbumba yavanu ililanga. Nae kutwala kushidoni, “Umananga, mwali jo hanapela shinu ankulala.” Vanavo kumweka. Napane ling'oto lyakuvaumadyanga vanu nng'ande mo, Yesu andíinjila kunkamula mwali nkono, mwali jo kutakatuka. Nadoni dyabali dyashitendo ashi dindyándavala mwisemu ayo uti. Napanelo Yesu paumile apo, vandímwoda vakuputala mevo vavili vakugwa pashanya po vaashidoni, “Mwanagwe Daudi, twanangila shididi!” Akainjila nng'ande, vakuputala mevo vo kummandika nae kuvaudya, “Mwenu munkukulupila mwiu kenga nangu ninkuulula kumwangangola?” Vanavo do, “Elo nang'olo.” Yesu kuvakwaa mevo ave kushidoni, “Intandeke kulingana na likulupililo lyenu.” Vanavo mevo ave andyújila kulola shana. Yesu kutwala kuvalaililila namene aashidoni, “Shitendo ashi hamunamwaulile munu.” Napane vanavo vakaume apo ni kupita vaandadya dyabali adyo mwisemu ayo uti. Vovo vo vauka, mwe! Vanu vakamwidanavo munu jumo bubu walijini. Pavakumulenge lijini lyo, bubu jo kutangolenneu. Dimbumba dyavanu dindíshanga kutwala kushidoni, “Shitendo kenga ashi hashinava kwaneka akuno ku Ishilaeli!” Mapalishayo kanji kushidoni, “Aju ankukumulanga majini kwadimongo dyake nang'olo wave majini.” Napanelo Yesu ashindatanela minjini uti na makaja apita apundisha muvitala vyakulipudidya avalanganga ntenga wambone wautawala, aponia vilwele na mauvilo uti. Nae akone dimbumba kwadimbumba dyavanu andyánangila shididi mwaa wakuvona kudabadabanga na kujaikanga kenga dingandolo díkave nkúshunga. Napavedoni andívaulila vakwoda vake doni, “Mwiu mapuno avé oe napane vamadengo vavé padyoko. Napavedoni mwenu njugwe mwene mapuno pakulota avatumidye vamadengo mumapuno ake.” Napanelo Yesu akavashema vakwoda vake kumi na mbili kuvapa madalaka kwamajini mashapu, akuvakumulanga, akuponia vilwele na mauvilo uti. Mena avamyombe avo kumi na mbili ni ala: ntandi, Simoni wavanshema Patulu pamo na nung'une walina Andaleya, kwatika Tiyagu mwanagwe Shebedeu pamo na nung'une walina Nshuwau, kwida Pilipo namu Balutolomeu, naida Tome namu Mateu aijá nkúkatisha-ukodi, naatika Tiyagu mwanagwe Alupeu namu Tadeu, kwida Simoni wa ku Kanaa, namalilila Yudashi Shikaliyote aijá e annimídye Yesu. Napanelo Yesu andívatuma avalá kumi na mbili avalaililila doni, “Kwavamidi, hamunauke na ata minjini vyavashamaliya, hamunainjile ila vaukile vanaishilaeli, vo vangandolo vajaikénge vo. Mwamulota kupita mo, valanganga ntenga au, ‘Utawala wakuwa undivandika.’ Valwele vaponie, vakupela vadyuwe, vamalemba vatadye vatakate na majini kumulanga. Mwenu mupatilé monyo, namwenu momo jaula monyo. Mmikaka myenu mo hamunanyukate njuluku woe kwali padyoko. Hamunanyukate ikoba, dikanju mbili, vilatu na ata ipimbo. Mmádengo inimmaikila apate shakulya shake. “Panjini woewoe kwali palikaja lyoelyoe lyamulota kwinjila, nnambele munu ávaikidile mutwale mwikale paing'ande pake mpaka muliduva lyamulota kutumuka. Pamuwika paing'ande po, vaudyange vene ing'ande. Ikava kenga vanu vaing'ande ayo vandivaikila, amani yenu ipagwe na vanavo. Ikanava davo, amani yo imuujile mmene. Napanelo munu woewoe ákalota kumpwashalela kwali kumwigwilila malove enu, pamuma paing'ande po kwali panjini po, pumunanga litutunga mmadodo mwenu. Ninkumwaulila mwiu doni, muliduva lyaukumu shilambo sha ku Shodoma na sha ku Gomola vindadyanga kuliko likaja alyo. “Mwenu, nangu ninkuntumidya kenga mmangandolo shing'ati mavinji. Napavedoni ava mmajanja kenga dinyoka na múkavele makukulu kenga ding'unda. Lilaledye kwavanu. Vanavo vanantwala mwenu kumuukanavo mudikamati na muvitala vyave vyakulipudidya, vananshapa viboko. Vandamuukanavo kwavanang'olo vamajimbo na kwavaumu kwamwaa wangu nangu pakulota muve mmashuda vangu kwavanavo na kwavamidi. Napane vakankamudya kwavanavo, hamunajugulange mukumbukila mwakutangalela kwali shakutangola. Shakutangola sho, mundapata muwakati wowo mwaa hamunava shinu mwenu múlota kutangola ila ni Imumu watatagwenu átangola mmitima myenu. “Nung'unumunu anannimya nung'unumunu pakulota vampedye. Tatamunu anannimya mwanamunu. Vana vandavatenda ing'ondo vatatamunu na kuvabyaa. Vanu uti vanammangedya kwamwaa wangu nangu napane aijá álota kulipililila mpaka kumwisho andaambwalegwa. Panjini umo vakampapata tukutila njini unji. Ninkumwaulila mwiu doni, hamumalila shinu minjini uti vya ku Ishilaeli Mwana Wamunu ákanava kwida. “Nkwóda hanalangalela kumpunda mwalimu wake na ntumika hanalangalela kumpunda nang'olo wake. Nkwóda akava kenga mwalimu wake panditosha na ntumika akava kenga nang'olo wake panditosha. Napanelo ikava kenga tatamunu wapaing'ande vaninshema kuva Beelishebuli, kushi avalá valikola vapaing'ande pake i nimpomo? “Napavedoni vanavo hamunavajope. Hashipali shinu shilipiídye shíkaundukuka na hashipali shinu shashipii shíkaumilila kulangele. Vyandimwaulila kushii tangalela kulangele na vyamwigwa kumatu valangangila panantutuvilo. Hamunavajope avalá vabyáa mili vákaulula kubyaa ungumi ila njope jo áulula kubamola uti mili ungumi kushena. Da hamunashumidya vyuni vivili kwaidoshi imo? Kanji vovo vo hapali ata jumo álota kugwa pai bila mwene Tatagwenu kuungila nkono. Ata wo ugwimbu wammyuti vyenu Nnungu andimanya ishabu yake. Napavedoni hamunajope mwaa mwenu ni múvenavo mana namene kuliko vyuni vité kwinjipa. “Napanelo kula munu álota kunguvalanganga nangu pamevo pavanu, nanangu nammalanganga pamevo pake Atata ávele kuwa. Napane aijá álota kungukana pamevo pavanu nanangu nankana pamevo pake Atata ávele kuwa. “Hamunakumbukile kenga nangu ngwidinavo amani mushilambo amu. Hangwidinavo amani, ngwidinavo ing'ondo. Nangu ngwidilé ndatadya, “ ‘Mwana nnume ammangedye tatamunu, mwana nkongwe ammangedye jujumunu, nannombwa ammangedye navyalamunu. Vammongo vamunu vandava vo valikola vake jo mwene.’ “Aijá ánnagwaledya namene tatake kwali anyoke kuliko mwangunagwaladyedya nangu, ajo kwangu nangu havaikidile. Namomo aijá ánnagwaledya namene mwanagwe nnume kwali nkongwe kuliko mwangunagwaladyedya nangu, ajo momo kwangu nangu, havaikidile. Munu ákalitika nshalaba wake kungwoda nangu, kwangu nangu havaikidile. Aijá ánamatila shingumi shake andakatoka na aijá ákatoka shingumi shake kwamwaa wangu nangu andanamatila. “Ámpwashalela mwenu, angupwashalela nangu na ángupwashalela nangu, ampwashalela aijá ángutumididye. Aijá ámpwashalela nkúlava kwamwaa wakuva nkúlava andapata inudyo kenga nkúlava. Namomo ámpwashalela munu waishaliya kwamwaa wakuva waishaliya andapata inudyo kenga waishaliya. Ninkumwaulila mwiu doni, munu álota kumupa luwene vela alu lwamedi akukumbila ndyoko jumo pakati pavadyoko ava kwamwaa wakuva nkwóda wangu nangu, ajo mwiko hakatoka inudyo yake.” Napanelo Yesu pamalidile kuvapa malailililo vakwoda vake kumi na mbili avalá, andyúma kuka ndapundisha na ndavalanganga ntenga mumakaja aisemu ayo. Nshuwau jo àvele nkalaboshi, paigwite uti vinu vyashitenda Klistu andívatuma vakwoda vake vakamudye doni, “Da wako ni aijá úshilota kwida kwali tunnindile junji?” Yesu kushidoni, “Wena mukamwaulile Nshuwau jo vyamwigwa na vyamwona avi. Vakuputala mevo vankupata kulola, vakudidimanga madodo vankuwena, vamalemba vankuvatadya kutakata, vákaigwa vankwigwa, vakupela vankuvadyuwa na vamashikini vankuvalangangiligwa ntenga wambone. Andijaligwa aijá ákangunyatila nangu.” Napanelo vakwoda vake Nshuwau akuno vauma, Yesu andítunduvanga kumanyiya imbumba yavanu ing'ano imwe Nshuwau aashidoni, “Da mwenu muukile ndalola nyamani kushimbweshe akulá? Muukile ndalola udani úshipunga imepo? Da muukile ndalola nyamani? Nannola munu ágwalidile dinguvo dyabei? Mwenu, vanu vagwalíla dinguvo dyabei vaikala muding'ande dyavaumu. Kanji napanelo muukile ndalola nyamani? Muukile nannola nkúlava? Elo, ninkumwaulila doni, nae pankulava po, andipunda. Aju ni aijá wavamwandike doni, “ ‘Mushu mwako, nannangaledya múntenga wangu, nae andakukandyangidya indila yako.’ “Ninkumwaulila mwiu doni, pakati pavanu vamushilambo shapai ashi, haumilidile nkúlava ámpundile Nshuwau Wakubatisha. Ata ive davo aijá ndikidiki muutawala wakuwa wo, nae ni nang'olo ámpundile Nshuwau jo. Kutunduvangila wakati umwe Nshuwau Wakubatisha mpaka ambi apa, utawala wakuwa unkuka na dimongo na valikanyilídya vankwinjila. Mwaa Vakulava uti pamo na Lilamulo vandilava mpaka Nshuwau napane ikava kenga munkuulula kwamini, bai nae ni jojo Liyashi áshilindiligwa kwida. Aijá ávenavo matu akwigwidya, aigwe. “Napanelo vanu vaimbula ai ndivalinganiange na nyamani? Vanavo vavelé kenga vadyoko vaikalénge mumautu aumbala vaulanila doni, “ ‘Tundimwambela magoma, mwenu hamuvinile. Tundimba dimu dyashililo, mwenu hamulidile.’ “Shapo lola, andida Nshuwau pakalya na pakakumbila, mwenu muushidoni, ‘Anintawala lijini ajo.’ Andida Mwana Wamunu alya na akumbila, mwenu muushidoni, ‘Nnole munu wakululuka na lilevi, njave vakukatisha-ukodi na vakutega.’ Kanji napane limanyilo lyake Nnungu linkulilodya kuva lyashaliya nkati muvitendo vyake.” Yesu napane kutwala kutunduvanga kutangadikanga minjini vyatandile makango oe mwaa havalotíle kulijugulanga, “Upambale wako Kolashimu! Upambale wako Beteshaida! Makango atandéke kwenu leka àtandeke ku Tilu namu ku Shidoni, vanavo doni vàlijugulenge tangu kala. Doni vàlitaenge maguni na vàpakalenge liu. Nangu ninkumwaulila mwiu doni, muliduva lyaukumu vatilu namu vashidoni vandadyanga kuliko mwenu. Nawako Kapalanaumu! Da ulota kulikwedya mpaka kuwa? Bai vandakupandamwalela kumoka. Makango atandéke kwako wako leka àtandeke ku Shodoma, njini awo ukandipagwa mpaka nelo. Napane nangu ninkukwaulila mwiu doni, muliduva lyaukumu shilambo sha ku Shodoma shindadyanga kuliko mwenu.” Napanelo muwakati awo Yesu andítangola kushidoni, “Ninkukulambwalela Atata, Umu wakuwa na pai, pakuvapiyanga vinu avi vanu valimanyilo na valipundishídye kuvalodya vanu vila. Elo Atata, mwaa amu ni momo mwaulatalele umwene. Vinu uti aningukamudya Atata. Hapali junji ámmanyite Mwana ila Atata na hapali ámmanyite Atata ila Mwana pamo namu aijá walota kunnodya mwene Mwana. “Idananga kwangu mwenu uti díndabadabyenge dibasha, nangu nampumudya. Lyunge likangoti lyangu na lipundishe kwangu. Nangu ni wakulimaladya na wantima wakulishapeya na mwenu mundapata kupumula kwaungumi wenu. Mwaa likangoti lyangu halinapwateka shinu na ibasha yangu inkugaluka.” Napanelo muwakati awo Yesu apita mulishamba lyangano muliduva lyakupumula, vakwoda vake indívakola indala kutwala kumpulula ngano kumamena. Mapalishayo pavagwene davo vakaashidoni, “Wako, vakwoda vako vankutenda shinu shilaéka muliduva lyakupumula.” Yesu kushidoni, “Da mwenu hamunava kushomya vyatandíle Daudi painkodíle indala pamo na avalá vavenavo? Nae jo andíinjila nng'ande mwake Nnungu kulya alalá magung'u avashimuumidya Nnungu, magung'u áshilaeka kulya nae pamo na vavagwe ila gweka vakulangalalela-shadaka. Kwali hamunava kushomya mu Lilamulo pavaandike doni, vakulangalalela-shadaka vankunyatyanga liduva lyakupumula nng'ande mwake Nnungu pavakavanavo makosha? Bai nangu ninkumwalila doni, apa apali nang'olo kuliko ing'ande yake Nnungu. Mwenu leka mumanyite mana amalove ala, ‘Shangulota ni shididi i shadaka,’ hamukanavaukumu vanu vákave makosha. Mwaa kwaliduva lyakupumula, Mwana Wamunu, Umu.” Paumile apo andyúka ndainjila mushitala shave shakulipudidya. Mwe! Mo mushitala mo kupagwa munu jumo wakudidimanga nkono. Vanavo valota vapate shakunkanidyanga Yesu, vandímudya, “Da lilamulo linkutuleka kumponia munu muliduva lyakupumula?” Yesu kushidoni, “Da wakwashi pakati penu álota kutenda akavanavo ngandolo wake, ngandolo ajo kulijela mulipondo muliduva lyakupumula kutwala nae mene kuka ndamumya? Kushi munu jo i nimpomo kuvanavo mana makumene kuliko ngandolo. Napavedoni muliduva lyakupumula lyo, linkutuleka tutende wambone.” Nae kutwala kumwaulila munu jo kushidoni, “Nyalodya nkono wako wo!” Nae kunyalodya kutwala nkono wo kupona kuva kenga mo mwauvalalele unji. Bai mapalishayo pavaumanenge nshitala amulá, vandíikala shemba pakulota vammalidye. Yesu pamanyite nnugu wave, mulyutu alyo andílyumadyanga kutwala imbumba ing'umene yavanu kumwoda, nae valwele uti kuvaponia. Napanelo andívaduma havanatadye kummanya vanu pakulota liwikile popo lilove litangaléke na nkúlava Ishaiya doni, “Nnole ntumika wangu wanintandwele, nae ni wakunagwaleka wangulitamangila muungumi wangu. Nammika Imumu wangu, na nae andavalanganga kwavamidi ishaliya yangu. Jojo jo hapwatana na munu na ata hakugwanga, hapagwa munu wakwigwa mudibalabala lidi lyake. Nae lupambai lupwajikénge hatema, lutambi lututuma lyoi hadima, mpaka atadye ishaliya iteme. Kwake nae vamidi vandavanavo lilindilililo.” Napanelo vanu vandímwidanavo kumwe Yesu munu jumo walijini, wakuputala mevo na bubu nae kumponia, munu jo kutangola na kulola. Imbumba uti yavanu indishanga iishidoni, “Da aju, ava jo mwanagwe Daudi?” Kanji mapalishayo pavaigwite davo kushidoni, “Munu aju mwakumulangila majini ni kwaindila imwe Beelishebuli nang'olo wave majini.” Yesu amanya makumbukililo avo andívaulila kushidoni, “Kula utawala ukalijavanianga ubyaananga shivenevene, utawala awo undatimbikanga. Haupali njini kwali likola lilijavaniánga kutandana ing'ondo shivenevene lilóta kulikukumula. Shatwani akalikumulanga jo mwene, ankulijavanianga, napane utawala wake ulota kulikukumula dashi? Ikava kenga nangu ninkukumulanga majini kwaindila imwe Beelishebuli, kushi vadyoko venu vakumulanga kwaindila imwe nyani? Bai vovo vandava vakuukumu venu. Napane ikava kenga ninkukumulanga majini kwaindila ya Imumu wake Nnungu, bai manya doni utawala wa Nnungu mwenu po, undimwikila. “Da mwashi munji mwakwinjilila nng'ande mwamunu wadimongo ndakuunganga vyang'ande mwake mukanave shitandi kumunga mwene ing'ande jo? Ni apo palota kuulula kukuunganga vyang'ande. Aijá ákalyunganianga namu nangu, ankunguvangedya na aijá ákakungaila pamo namu nangu, ankumwadilanga. Napavedoni ninkumwaulila, madambi na kukupulu uti kundalivalivigwa napane kunkupulu Imumu Wanashwe hakulivalivigwa. Munu álota kuntangola kunyata Mwana Wamunu, analivalivigwa napane áija álota kuntangola kunyata Imumu Wanashwe, halivalivigwa ata muwakati au na ata muwakati ulóta kwida. “Nnandi wakukonda upa vyepo vyambone, nnandi wakunyalanyalanga upa vyepo vyakunyalanyalanga. Kwaindila yavyepo vyake ni paulota kumanya nnandi awo. Mmanu mmashinankulaba mmakunyata mitima mwe! Mwenu mulota kutangola dashi malove ambone akuno mùvele mmanu mmakunyata mitima? Munu atangola vimuumbéle muntima mwake. Munu wakwalala ntima, mulipeta lyake lyambone aumya vinu vyambone. Munu wakunyata ntima, mulipeta lyake lyakunyata aumya vinu vyakunyata. Nangu ninkumwaulila doni, muliduva lyaukumu vanu vandajang'ulanga malove uti akudidimanga. Kwamalove ako undapata shaliya na kwa lo malove ako undaukumigwa.” Napanelo pakati pamapalishayo na vamwalimu vadishaliya vandímwaulila Yesu, “Mwalimu, tulota wako ututandele shimanyikilo twone.” Nae akavajang'ula kushidoni, “Ni imbula yaukalau na yakulavalava ijúgwa shimanyikilo. Havalodya munu shimanyikilo shinji ila ashilá shankúlava Janashi. Mo mwapagwidídye Janashi munda mwasamaki maduva matatu shilo na mui, yadavo andapagwa Mwana Wamunu maduva matatu shilo na mui pai po muulongo. Avalá vanenive paukumu vandatakatuka kwimila kuvaukumu vanu vaimbula ai. Vanenive vo, pavaigwite kuvalanganga kwantenga kumwe Janashi vandílijugulanga. Mwenu! Apa apali nang'olo kuliko Janashi. Namomo paukumu andatakatuka umu nkongwe wakwina shilambo kwimila pakati pavanu vaimbula ai kuvaukumu. Nae pakulota kwigwilila limanyilo lyake Shalomoni, aaleké kumwisho shilambo. Mwenu! Apa apali nang'olo kuliko Shalomoni. “Lijini nshapu panauma mumili mwamunu apita adumbadumba kushimbweshe alambela lyutu lyakupumulilila napane hanakodya, kanji aashidoni, ‘Kudyanga nguujile kwing'ande kwangu kwangwaleke.’ Pawika ako akodya ing'ande yo akapali munu, vàpyailenge shana na vinu uti vàpangenge shana. Nadoni nae andauja kuka ndavatwala majini anji saba akumamodya kubanga kumpunda nae kutwala kwinjilanga nng'ande mo kwikala. Bai shinamidyo shamunu ajo shindava shakumamodya kunyata kupunda shamwanda utandi. Nimumo momo mwailota kuvalela kwaimbula ai yaukalau.” Napanelo Yesu akuno atangola na imbumba yavanu, mwe! Anyoke pamo na vanung'unuvake kwida panda ndajugwa vatangonavo. Munu jumo kumwaulila Yesu, “Panda po, andida anyoko pamo na vanung'unuvako valota vatangole namu wako.” Nae kushidoni, “Da ajala ni wakwashi na vanung'unuvangu ni vakwashi?” Akanyalodya nkono kuvaalota vakwoda vake kutwala kushidoni, “Ajala na vanung'unuvangu ni ava apa. Aijá átandedya mwalatela Atata ávele kuwa, ajo ni mwanetu, numbwangu na ajala.” Muliduva lyolyo Yesu paumidile panda andyúka ndaikala nanyenje litanda. Popo po dindyúmbalanila dimbumba dyavanu, kuntang'anedya mpaka kuntadya nae kukwela mwingalava kwikala kuvaleka vanu uti vàimidile kumwangu. Nae andívaulila vinu vyoe kwamikong'o aashidoni, “Mwenu! Nkúpanda jumo andyúma kuka ndamwadilila imbeju. Pashimwadilila kupagwa igwilidíle nanyenje indila vyuni kwida ndadadola. Inji kugwilila padinyanga pauvéle ulongo padyoko kwodamwaa ulongo wo hauvele woe, yanavo kumalenneu. Palikamadile liduva, milandi vyo kujuminneu mwaa dinyija hadilitavalakadíle. Inji kugwilila padimiva, dimiva dyo kukulumuka kutwala kushinya milandi vyo. Inji kavili kugwilila paulongo walutuba, yanavo kulundula vyepo; imo imiya, inji sitini na inji yo salasini. Aijá ávenavo matu akwigwidya, aigwe.” Napanelo vakwoda vake vanímmandika kumudya doni, “Mwaa shani unkutangola na venentete kwamikong'o?” Yesu akavajang'ula kushidoni, “Mwaa mwenu vanintadya mumanye vipii vyautawala wakuwa kanji vanavo mene. Kula munu ávenavo vandamwanjadyedya kuvanavo vyoe. Ákavenavo ata sho shavenavo sho, vanampoka. Ni ashi shandivatangalela kwamikong'o mwaa, “ ‘Vanavo ata valola avi, havanona shinu, vaigwa avi, havanaigwa shinu ata havanamanya shinu shaambíka.’ Kwavanavo ankuwikila popo malove ankulava Ishaiya atédoni, “ ‘Mwenu ata mwigwa avi, mundaigwa kanji mwiko hamumanya shaambíka, mulola avi, mundona kanji mwiko hamwanalela. Mitima vyavenentete ava vindinanopa, kwigwa vankwigwa kanji matu ave andidivana, na mevo ave andyulugwala. Leka ikavé davo vakandyona na mevo ave, vakandigwa na matu ave, kwanalela mmitima myave, kutwala kushiliuka na nangu ndikandivaponia.’ “Kanji mevo enu mwenu andijaligwa mwaa ankulola na matu enu mwaa ankwigwa. Ninkumwaulila mwiu doni, vakulava na vaishaliya voe vashindalota vone vyamwona mwenu avi kanji havagwene na vaigwe vyamwigwa mwenu avi kanji havaigwite. “Mwenu napanelo igwilila mana ankong'o wankúpanda. Munu akaigwilila lilove lyámba utawala, akanaigwa shana, andáaloka nkalau kumpokenneu lilove lyavapandile muntima mwake. Aju ni imbeju igwilidíle nanyenje indila. Imbeju igwilidíle padinyanga ni munu áigwilila lilove kutwala kupwashalela na lipuwilo. Kwodamwaa havé dinyija, hanalikiniya. Kupata kwene mauvilo kwali kupapatigwa, kuujinneu kunyuma. Imbeju igwilidíle padimiva ni munu áigwilila lilove kanji mangaikangilo awakati au pamo na lung'unuku lwamali, avyo vindáshinya lilove kutwala nae mene kupa vyepo. Napanelo imbeju igwilidíle paulongo walutuba, aju ni aijá áigwilila lilove na kwigwa shana, álundula mwiu vyepo; munu jumo miya, junji sitini na junji jo salasini.” Yesu kuvakang'ela nkong'o unji aashidoni, “Utawala wakuwa uvelé kenga munu ápandile imbeju yambone mulishamba mwake. Napane shilo vanu vàlalenge lwono, mmongo kwida ndapanda imbeju yanashitani mo mmapondo angano kutwala kulyukila. Bai ngano aijá kumela kukulumuka, nanae nashitani jo kumela. Napanelo vatumika vake kuka ndamudya, ‘Nang'olo, da wako haupandile imbeju yambone mulishamba amulá? Kushi nashitani jo, aalakadilé kwashi?’ Nae kushidoni, ‘Vinu avyo atandilé mmongo.’ Vatumika do, ‘Napane unkulota tuke tukandabwalange?’ Nae kushidoni, ‘Mene! Mwaa mukandabola inkuulukika kumpambanianga na ngano. Leka vikulumuke pamo mpaka muwakati wamapuno. Bai muwakati wowo ndavaulila vakupuna kushidoni, shitandi mwangange nashitani jo mumuungange vitinda muntae moto, mutwale mumwangange ngano muke mukammike mushidimbi mwangu.’ ” Kutwala kuvakang'ela kavili nkong'o unji aashidoni, “Utawala wakuwa uvelé mwaimbeju yanshupi yatwete munu kuka ndapanda mulishamba mwake. Imbeju ai idikidiki namene kuliko dimbeju dinji uti, napane paimela po undáuma nnandi ukumene wakupunda milandi vinji mpaka vyuni vyakuniania kwida ndadenga vyanda mudinavi dyake.” Kavili kuvakang'ela nkong'o unji aashidoni, “Utawala wakuwa uvelé mwankukumuku watwete nkongwe kupiya mudipishi nnatu dyaunga wangano mpaka unga uti kukumuka.” Vinu avi uti Yesu ashindaulila imbumba yavanu atumila mikong'o. Hashipali shashivaulila kwabila kutumila mikong'o pakulota liwikile popo lilove litangaléke kwaindila yankúlava aashidoni, “Ndatangola ngutumila mikong'o, ndavalanganga vinu vilipiídye tangu kukandyangigwa shilambo.” Napanelo Yesu palakile imbumba yavanu ailá, akauka ndainjila nng'ande. Vakwoda vake vakamuukila ndanjugwa, “Twaulila mana ankong'o wanashitani mulishamba.” Nae akavajang'ula kushidoni, “Aijá ápandile imbeju yambone, Mwana Wamunu na lishamba lyo, shilambo. Ailá imbeju yambone, avo ni vana vamuutawala, nashitani jo vanavake nkalau na mmongo ámpandile nashitani ni Ndamoni. Kupuna ni mwisho wawakati, vakupuna kuva vanjelo. Nadoni kenga mo mwavanankungailila nashitani kuntaa moto, nimomo mwaulota kuvalela mwisho wawakati. Mwana Wamunu andavatuma vanjelo vake kutwala vanavo kukungailila pamo muutawala wake avilá uti vitádya lipagwe lidambi na avalá uti vatandédya ungave-lilamulo. Vovo vo, vandavajela kulitungulu, kushinu kulota kupagwa shililo na kutuka shulu nkanywa. Bai avalá vaishaliya vandashenga kenga liduva muutawala watatagwave. Aijá ávenavo matu akwigwidya, aigwe. “Napanelo utawala wakuwa uvelé mwamali alipiídye mulishamba, aanaladíle munu jumo kutwala nae kupiya kavili. Napane kwamwaa wakumuumbala lipuwilo, andyúka nashulusha vinu vyake uti vyavénavo kuka ndashuma lishamba alyo. “Namomo utawala wakuwa uvelé mwankushulusha jumo áshilambela majanga amali oe. Nae pakadidye lijanga limo livénavo mali oe andyúka ndashulusha uti vyavénavo kuka ndashuma lijanga alyo. “Namomo utawala wakuwa uvelé mwalungau lwavatajile mmedi kutwala kujola dyomba dyakula namuna. Dyomba dikajole dyoe vene kuutidya lungau kumwangu kutwala kwikalanga, kutandola dyomba dyambone kujela muvikapu vyave dyomba kaligwa dyo, kujaa ako. Amu nimomo mwailota kuvalela mwisho wawakati; vanjelo vandaida ndavaapula vakalau mushipinga shavanu vaishaliya. Vakalau vo kuvajela kulitungulu kushinu kulota kupagwa shililo na kutuka shulu nkanywa.” Napanelo Yesu andívaudya, “Da mundigwa shana vinu avi uti?” Vanavo do, “Elo tundigwa.” Nae kuvaulila kushidoni, “Doni napanelo kula mwalimu álitandile nkwóda wautawala wakuwa ankuva mwatatamunu wapaing'ande áumya mulipeta mwake vinu vyaambi na vyakala.” Napanelo Yesu pamalidile kukong'a mikong'o avyo andyúma palyutu alyo. Akawika kwave kutunduvanga kuvapundisha venentete mushitala shave shakulipudidya. Vanavo kutwala kushanga, “Da limanyilo ali na makango ala apatilé kwashi? Aju da i jo mwanagwe nkúveda aijá? Anyoke aju i Maliya? Vanung'unuvake i Tiyagu, Yoshe, Simoni, namu Yudashi? Valumbuvake da i vo vatwikanavo wetu ava? Kushi napane vyatenda avi apatilé kwashi?” Nadoni vanavo vashinammikila shitundi. Yesu kutwala kushidoni, “Nkúlava havanamwiludyanga ila mushilambo shake na pakaja pake.” Bai palyutu alyo, Yesu hatandíle makango oe kwamwaa waungakulupila wave. Napanelo mumaduva alo Elode nang'olo walijimbo andíigwanga dyabali dimwe Yesu. Nae akaigwe dyabali adyo andívaulila vatumika vake kushidoni, “Ajo Nshuwau Wakubatisha ajo! Andidyuka pakati pavakupela. Ni ashi shitádya vyamakango avyo vipagwe namu nae.” Ivé doni, jo Elode aju anínkamula Nshuwau kumunga mang'unyang'unya kutwala kunjela nkalaboshi kwamwaa umwe Elodiya ndyagwe Pilipo nung'une mwene. Nshuwau aju ashinanshashulanga Elode aashidoni, “Haikuvaikidile wako kunnomba nkongwe aju.” Jo Elode jo, ashindalota ammyae Nshuwau napane ashivajopa venentete kwamwaa vanavo vashinankulupila Nshuwau jo kuva nkúlava. Napanelo muliduva lyashitenda Elode shikukulu shakumbukumbu yakuvalekwa kwake, mwana nkongwe umwe Elodiya andívina landa pamevo pavanu avalá. Elode kutwa kumwida lipuwilo lyoe mpaka kuntadya kulivikila alilapila kujaula shinu shoeshoe shakajugwile. Bai mwali jo kwading'ano dyapatíle kwanyoke akaashidoni, “Ngupa popo apa mushani muti umwe Nshuwau Wakubatisha.” Umu kutwala kumwidila shipalodi, napane kwodamwaa andílilapa pamevo pavanu vavénavo pashikukulu apalá, andílamulila vamupe. Nae akavatuma vamadengo vake vakanshinde Nshuwau kukalaboshi. Vanavo muti wo kwidanavo mushani ndamupa mwali, mwali jo kuka ndamupa anyoke. Vakwoda vake Nshuwau vakaida ndatwala mili wo kuka ndashika. Vakashike vandyúka nammalangangila Yesu dyabali adyo. Yesu akaigwe dyabali dyo andyúma palyutu alyo kukwela mwingalava kuka kushimbweshe gweka yake. Napanelo dimbumba dyavanu pavamanyite dindyúmananga mmakaja mwave kuka vamwoda na madodo. Yesu akashuluka mwingalava, nae kwona dimbumba dyavanu adilá, kwanangila shididi kutwala kuvaponia valwele uti pakati pave. Napanelo wakati wayalyulo pauwikile po, vakwoda vake vanímmandika kumwaulila doni, “Pashinu apa panalugwangwa vila na wakati wo undipita. Vaulile venentete vaukanange mmakaja vakashume shakulya valye.” Yesu kushidoni, “Hainabidi shinu vanavo kuukananga. Vape mwenu po shakulya.” Vanavo do, “Um! Wetu apa hatuve shinu ila magung'u mwanu na dyomba mbili bai.” Yesu kushidoni, “Idanavo.” Nae akavalamulila venentete vaikalange muukoka, akatwala magung'u mwanu alalá na dyomba mbili adilá, akalola kuwa kutwala kwalaliya. Akamajaniange magung'u alalá andívapa vakwoda vake, vakwoda vake vo, kuvajavila venentete. Nadoni vanu uti vandílya kwikuta. Vakalakatange makombo alalá, vandyúmbadya makalala kumi na mbili. Vanu ve valíle vavele valume dyalupu mwanu kwabila kuvavalangilila vakongwe na vadyoko. Yesu kutwala kuvakanyalidyangidyanneu vakwoda vake vakwalange mwingalava vauke valangalela litanda nkono unji vanneke nae alaila imbumba yavanu. Akalaile imbumba ailá, andíkwela gweka yake palishinga kuka ndashwali. Liduva palidimbile, nae kupagwa gweka mulyutu alyo. Napanelo muwakati wene wo ingalava ivele kushu na kumwangu mawimbi agang'olagang'ola mwaa ishilodya kwaishaalakela imepo. Muwakati wamatingatinga kumanga kulangala nae kutwala kuvaukila vakwoda vake awena pashanya medi. Vakwoda vake avalá pavangwene awena pashanya medi vanavo ni kujopa doni kutwala kushidoni, “Mwenu litailei!” Bai kwamwaa wakujopa vandíkugwanga. Yesu kutangalenneu kushidoni, “Lyunge ntima! Ni nangu apa. Hamunajope.” Patulu kushidoni, “Nang'olo, ikava kenga ni wako ngulamulila ngwide ko kwauvele wako nguwena pashanya medi.” Yesu do, “Ida!” Patulu akashuluka mwingalava amulá kumuukila Yesu awena pashanya medi. Pagwene napane imepo kupunga na dimongo nae kujopa. Akatunduvanga kutitimila kutwala kutangola pashanya po aashidoni, “Nang'olo nguposha!” Yesu kunyaladyedyanneu nkono kunkamula kutwala kushidoni, “Umunu walikulupililo lidikidiki, mwaa shani undyambambidya?” Napane vanavo vainjila mwingalava, imepo yo kulimaladya do, jii. Bai vanu ve vavéle mwingalava amulá vandilipudya kumwe Yesu vaashidoni, “Mwiu, wako umwanagwe Nnungu.” Ling'oto lyakwamboka litanda lyo vandíshiya ku Geneshaleti. Bai vanu vashilambo asho vakammanye doni aju apa Yesu, vandyandadya dyabali mwisemu ayo uti. Napane vanu vandívaidanavo kwake nae valwele vave uti kutwala vo valwele vo kunjugwangila pakulota vankwae munkumbu waikanju yake tu. Nadoni uti avalá vankwaídye, vandípona. Napanelo Yesu vandímwidila mapalishayo pamo na vamwalimu vadishaliya vakwalakela ku Yelusalemu ndamudya, “Mwaa shani vakwoda vako havanaodedya shinu yadi yavatulakalele vanyakala vetu? Mwaa vanavo pavalya, havananavanga shinu medi mmakono.” Nae akavajang'ula kushidoni, “Mwaa shani namwenu na yadi yenu yo, hamunaodedya shinu malamulo ake Nnungu? Mwaa Nnungu atédoni, ‘Mwishimu tatako na anyoko’ na ‘Aijá álota kumwiludyanga tatake kwali anyoke inimmaikila vammalidye.’ Kanji mwenu munkupundisha doni, ‘Munu woewoe akamwaulila tatake kwali anyoke kushidoni, Sho shangushilota ndikupe sho, ni shadaka shakumupa Nnungu, bai munu ajo hainammaikila shinu kavili kumwishimu tatake kwali anyoke.’ Nadoni pamwodedya yadi yenu ai inkuntadya mwiludyange lilove lyake Nnungu. Mmanu mmamalambi mwe, Ishaiya animmalanganga shana patédoni, “ ‘Venentete ava po pakanywa apa vankungutumbyanga, ila ntima wave uvelé kushu namu nangu. Vanavo vankulipudya bule, vapundisha kenga mapundisho shii malamulo avanu vene.’ ” Bai andíshema imbumba yavanu kwaulila doni, “Igwilila na mumanye shaambíka. Shinu shintáa munu ushapu i ashilá shinjilíla pakanywa ila ni ashilá shúma pakanywa. Asho mwiu shinkuntaa munu ushapu.” Napanelo vakwoda vake vandímuukila ndamudya doni, “Da unkumanya kenga mapalishayo pavaigwite vyautangwele avilá indivanyatila?” Nae kushidoni, “Kula nnandi wakapandile Atata wakuwa undabubuligwa. Valeke, vanavo ni vananagalaledi vakuputala mevo vavalangalaléla vakuputalamwave. Munu wakuputala akannangalalela wakuputalamwagwe, vanu avo uti vandagwilangila mulipondo.” Napanelo Patulu anínjugwa aashidoni, “Mana ankong'o au, twaulila.” Yesu kushidoni, “Da namwenu momo hamunava kumanya? Da hamumanyite kenga vinu uti vinjilíla pakanywa vyuka mmunda kutwala kuka nshoo? Napane ashilá shúma nkanywa shaaloka muntima. Asho ni shintádya munu kuva nshapu. Muntima mwamunu munkuma makumbukililo akunyata, kubyaa, kunama nankongwe waukannambile, kulavalava, kwiva, ushuda waushwang'a na kukupulu. Vinu avi ni vintádya munu ave nshapu. Napane kulya ukanavenge medi mmakono mo hakunantadya munu kuva nshapu.” Napanelo Yesu paumile palyutu alyo andyúka kwisemu ya ku Tilu na ya ku Shidoni. Mwenu! Nkongwe jumo nkanaani waisemu ayo kumuukila akugwa pashanya po aashidoni, “ Umu, mwanagwe Daudi, ngwanangila shididi! Mwanangu nkongwe anintawala lijini kupunda apo.” Yesu nae kulamana na kunjang'ula. Vakwoda vake vakamuukila nanjugwa, “Nkumulange auke, ankupita atwoda akuno anyakonya.” Yesu do, “Nangu havangutumididye kwavanu vanji ila kwavangandolo vajaikenge va ku Ishilaeli bai.” Bai nkongwe aijá kuwika kunguguvalila kushidoni, “ Umu, ngupwashela.” Yesu, “Hashinava shambone kutwala ligung'u lyavana kuvajalela vang'avanga.” Nkongwe jo doni, “ Umu, shinu asho mwiu! Napane ata vo vang'avanga vo vandálya dingalamwamwa digwilangíla mulyungu imesha yanakulugwave.” Yesu kutwa kushidoni, “Ajaló, likulupililo lyako likumene namene! Nadoni vikutandeke kenga mo mwaulatadile.” Bai muwakati wowo mwanagwe jo kuponenneu. Napanelo Yesu akaume apo andyúka mpaka nanyenje litanda lya Galileya kutwala kukwela palishinga kwikala. Bai popo po kumwidila dimbumba kwadimbumba dyavanu vavaidanavo vakulamala, vakuputala mevo, vakukwava, vabubu na vanji vaté kwinjipa, kuvavika mmadodo mwake, nae kutwala kuvaponia. Dimbumba dyavanu dikavone vabubu vatangola vakulamala vapona vakukwava vawena na vakuputala mevo valola, dyanavo dindímupa lishangelo Nnungu umwe Ishilaeli. Yesu akavashema vakwoda vake kuvaulila, “Nangu ninkuvaanangila shididi vanu ava mwaa ankupita maduva matatu vàvele namu nangu na vovo vo havavé shakulya. Nadoni kulailananganavo vàdobile indala, hangutamwa ngwonadavo vandadilikanga ndila.” Vakwoda kutwa kumudya, “Da pakulota kuvalisha vanu ava munu apata pashi magung'u akuvatosha panalugwangwa apa?” Yesu, “Muvenavo magung'u mangapi?” Vanavo do, “Saba na dindemba padyoko do.” Nae akavalamulila vanu uti vaikalange pai, akatwala magung'u saba alalá na dindemba adilá akannambwalela Nnungu, kumajanianga kuvapa vakwoda vake vanavo kutwala kuvajavila venentete. Vanu uti kulya mpaka kwikuta. Vakatwalange makombo, vandyúmbadya makalala saba. Napanelo vanu ve valíle vavele valume dyalupu nsheshe kwabila kuvavalangila vakongwe na vadyoko. Bai Yesu akavalaile venentete vo, andíkwela mwingalava kuka isemu ya ku Magadana. Napanelo mapalishayo pamo na mashadukayo vandímuukila Yesu nanninga kunjugwa avalodye shimanyikilo shakwalakela kuwa. Nae kushidoni, “Mwenu ukawika wakati wayalyulo pamunona kuwa ko maundi akunduvalenge muushidoni, ‘Imepo ilota kuva yambone.’ Namomo linyeiku muushidoni, ‘Nelo indatonya imbula mwaa maundi andikunduvala na lyundi lindidimbya.’ Mmanu mmamalambi mwe! Mwenu munkumanya kujavanianga vyamwona kumaundi napanelo munkutatakela kujavanianga vimanyikilo vyawakati. Eti vanu vaimbula yakunyata mitima na yakulavalava vajugwa shimanyikilo! Bai hashipali shimanyikilo shavalota kwona ila shimwe nkúlava Janashi.” Bai nae andívaleka kutwala kulyumadyanga kuka. Napanelo vakwoda vake pavaukile mwangu nkono unji walitanda, vandílivaliva kunyukata magung'u. Yesu kuvaulila kushidoni, “Ava mevo na lishunge kwamwaa wankukumuku wamapalishayo na wamashadukayo.” Vanavo vashindataukananga shivenevene vaashidoni, “Ni mwaa wetu wetu watukanyukete magung'u.” Yesu amanya makumbukililo ave andívaulila kushidoni, “Mmanu mmalikulupililo lidikidiki, mwaa shani munkutaukananga ing'ano yakumwova magung'u? Da mpaka ambi hamunava kumanya? Hamunakumbukila shinu magung'u mwanu alalá avalíle vanu dyalupu mwanu avalá? Makombo lo, muumbadidye makalala mangapi? Kwali magung'u saba alalá avalíle vanu dyalupu nsheshe avalá? Makombo ake muumbadidye makalala mangapi? Da mwaa shani hamunamanya shinu do nangu haninamba shinu magung'u? Napane lilaledye kwamwaa wankukumuku wamapalishayo na wamashadukayo.” Bai vanavo vandímanya shana kenga nae hashamba nkukumuku wamagung'u; ashamba mapundisho amapalishayo na amashadukayo. Napanelo Yesu akawika isemu ya ku Shashaleya imwe Pilipo, akavaudya vakwoda vake kushidoni, “Da vanu vamwona Mwana Wamunu kuva nyani?” Vanavo do, “Vanji Nshuwau Wakubatisha, vanji Liyashi na vanji Yelemiya kwali nkúlava jumo pakati pavakulava vakala.” Nae kuvaudya vanavo, “Kushi mwenu po, nangu mungwona kuva nyani?” Simoni Patulu patwete kujang'ula akaashidoni, “Wako Klistu mwanagwe Nnungu mumi.” Yesu akanjang'ula kushidoni, “Undijaligwa wako Simoni Bali-Janashi! Hanava shinu munu ákupundishidye vinu avi ila ni Atata ávele kuwa. Namomo ninkukwaulila doni, wako Patulu na nangu pashanya lijanga lyolyo ali, ndadenga liganisha lyangu na liganisha alyo milango vyakumoka havyulula kutema. Nangu ndakukamudya myungulilo vyautawala wakuwa; uti vyaulota kunga mushilambo shapai, kuwa momo vindaungigwa, shaulota kuungula mushilambo shapai, kuwa shindaunguligwa.” Bai nae andívaduma vakwoda vake pakulota havanammalangange kwamunu woewoe. Napanelo kutwala apo Yesu kutunduvanga kuvamanyiya ngala vakwoda vake doni, nae inimmaikila auke ku Yelusalemu, koko ko akapate mauvilo oe kwavanang'olo, kwavakulangalalela-shadaka vanang'olo na kwavamwalimu vadishaliya, apele na muliduva lyantatu lyake adyuke. Patulu akanshamela Yesu kwagweka kutwala kunduma, “ Umu, ata padyoko! Shinu asho hashikutandeka.” Yesu kushiliuka kushidoni, “Tumuka mushu mwangu Shatwani! Wako ni lijanga lyakungutadya ngulikuvale. Wako haunakumbukila shinu mwakumbukilila Nnungu, ukumbukila mwavakumbukilila vanu.” Bai kutwala kuvaulila vakwoda vake doni, “Munu akalota kungwoda nangu, alishukulu jo mwene anyukate nshalaba wake angwode. Mwaa woewoe álota aposhe shingumi shake andakatoka na woewoe álota akatoke shingumi shake kwamwaa wangu nangu, andaposha. Da munu alota kupata wambone shani akapata shilambo ashi uti kutwala kukatoka shingumi shake sho? Kwali shinu shani shalota kuulula kumya munu abadilishe na shingumi shake? Nadoni Mwana Wamunu andaida mulishangelo lyatatake pamo na vanjelo vake, napane apo anannipa kula munu kwodana na matendo ake. Nangu ninkumwaulila mwiu doni, po pakati penu apa vanji mwiko havapela vakanava kumwona Mwana Wamunu aida muutawala wake.” Napanelo akapite maduva sita, Yesu akantwala Patulu, Tiyagu namu Nshuwau nung'une Tiyagu kuvaukanavo gwekayavo ndakwela palishinga lyakulepa. Popo po, nae kujalukanga pamevo pave, ing'ope yake kushenga kenga liduva, dinguvo dyake kung'ala kenga lilangadyo. Mwenu! Popo po kwaneka Musha namu Liyashi vatangola namu nae. Patulu kutwa kumwaulila Yesu kushidoni, “Nang'olo ni shambone kupagwa po papa. Napanelo ukalota, ngukandyange mautu matatu, limo lyako, linji Musha na linji lyo limwe Liyashi.” Patulu akuno atangola, kuwa kwaloka lyundi lyakushenga kuvainikidya, mo mulyundi mo kwigwinika lidi liishidoni, “Aju ni mwanangu waninnagwaledya, ángupa lipuwilo, jojo jo, mwigwilile.” Vakwoda vake pavaigwite malove alo vandígwanga ding'ope kutindya pai na kujopa doni. Nae akavavandika apalá, kuvakwaa kutwa kushidoni, “Takatukanga, hamunajope.” Vanavo pavang'amwile mevo vangwené gweka jo Yesu aju bai. Pavashishuluka palishinga apalá Yesu andívaleya vakwoda vake vo doni, “Hamunamwaulile munu vyamugwene avilá mpaka padyuka Mwana Wamunu pakati pavakupela.” Napanelo vakwoda vake vo kumudya, “Mwaa shani vamwalimu vadishaliya vaashidoni ivaikidile Liyashi ave ntandi kwida?” Nae do, “Mwiu Liyashi andava ntandi kwida na andapanganianga vinu uti. Bai ninkumwaulila doni, Liyashi jo andída ila vanavo havammanyite, vaníntenda uti vyavalatíle vantende. Nadoni momo Mwana Wamunu andauvauvanga mmakono mwave.” Bai apo vakwoda vake vandímanya doni amwamba Nshuwau Wakubatisha. Napanelo vakawika paimbumba yavanu munu jumo kumuukila Yesu kunguguvalila kutwala kushidoni, “Nang'olo mwanangile shididi mwanangu, nae ankuvanavo ulwele washikoko na ankuvauvanga namene. Myanda vyoe andágwilila pamoto kwali mmedi. Nangu ndimwidanavo kwavakwoda vako, vanavo havamuulwile kumponia.” Yesu kutwala kushidoni, “Mmanu mmaimbula íkakulupila na yakudumbadumba! Da nangu ndapagwa namu mwenu mpaka duvani? Nannaga mwenu mpaka duvani? Mwidenavo apa ndyoko jo!” Bai Yesu kushulanga lijini lyo, lyanavo kuma mundyoko mo kutwala muwakati wowo ndyoko jo kupona. Napanelo vakwoda vake vakamuukila àvele kwagweka ndamudya, “Mwaa shani wetu hatuulwile kukumulanga lijini lyo?” Nae kushidoni, “Ni kwamwaa walikulupililo lyenu lidikidiki. Ninkumwaulila mwiu doni, mukavanavo likulupililo kenga imbeju yanshupi mundalamulila lishinga ali do, ‘Tumuka apa wena apalá,’ lyanavo kuka. Hashipali shilóta kunkamadyangidya.” Napanelo vàvele pamo ku Galileya, Yesu andívaulila vakwoda vake kushidoni, “Mwana Wamunu vanannimya kunkamudya kumakono kwavanu, vanavo vanampedya napane muliduva lyantatu lyake andadyuka.” Bai vakwoda vake vandívanavo shipalodi shoe. Yesu pamo na vakwoda vake vakawika pa Kapalanaumu. Napanelo vanu váshipwashalela ukodi wamwing'ande ya Nnungu vandímuukila Patulu ndamudya, “Da mwalimu wenu jo andáumya dishingo mbili dyo?” Nae do, “Elo andáumya.” Bai Patulu po painjidile nng'ande akanava kutangola shinu, Yesu kumuudidyanneu, “Simoni, da wako po wona dashi? Vaumu vamushilambo vo vavatwalangila vananyanyi ada kwali ukodi? Vavatwalangila vanavave kwali vamidi?” Patulu do, “Vamidi.” Yesu kutwa kushidoni, “Napavedoni vanavave vo vava muunaiti. Kanji napanelo pakulota havanashimwe, wena kulitanda ukajele indawana mmedi. Yomba ntandi waulota kunkangola njamye ikanywa yo undakodya dishingo nsheshe utwale ungulipile nangu pamo namu wako umwene.” Muwakati wowo vakwoda vake vandímuukila ndamudya kushidoni, “Nyani álota kuva nang'olo muutawala wakuwa?” Yesu kunshema ndyoko ndikidiki, kunkamula kumwimidya shing'ati shave kutwala kushidoni, “Ninkumwaulila mwiu doni, mwenu mukanaujiyanga mitima vyenu kulitenda kenga mmadyoko mmadikidiki, mwiko hamwinjila muutawala wakuwa. Napavedoni woewoe álota kulishapeya kutwala kuva mwandyoko ndikidiki, aju andava nang'olo muutawala wakuwa. Woewoe álota kumpwashalela ndyoko ndikidiki kenga aju palina lyangu munu ajo angupwashalela nangu. Napane woewoe álota kuntadya kukuvala ndyoko jumo pakati pavadikidiki ava vangukulupíla nangu, kudyanga munu ajo kumuungangila lijanga lyakwidopa pang'ulo kuntitimidya mwimanga kumedi makumene. Shipambale shilambo kwamwaa wavitendo vivatádya vanu vatege. Ngwengwe vyakunyata vivatádya vanu vatege vindaumilila napane apambale aijá álota kwidanavo vyakunyata avyo! “Napanelo ikava kenga nkono wako kwali lidodo lyako vinu avyo vinkukutadya ukuvale, lumula ujae kushu ko. Kudyanga kwinjila mushingumi ùlamele kuliko kuvanavo makono uti mavili kwali madodo uti mavili kutwala kuka kushena kwauvele moto úkamalilika. Namomo ikava kenga liu lyako linkukutadya ukuvale usha ujae kushu ko, kudyanga winjile mushingumi ùlamele kuliko kuvanavo mevo uti mavili kutwala kuka kumoto wakushena. “Lilaledye kwambangidya hamunamwiludyange ata ndyoko jumo pakati pavadyoko ava! Nangu ninkumwaulila doni, vanjelo vave kuwa ko, ngwengwe vankwonana namu Atata ávele kuwa. Da mwenu mwona dashi? Ikava kenga munu ankuvanavo dingandolo miya anjaika jumo, haleka adilá tisini na tisa ko kumashinga kuka annambela jumo ánjaike? Akankodya, ninkumwaulila mwiu doni, anampuwangila namene kuliko adilá tisini na tisa dikanjaíke. Nimumo momo Tatagwenu ávele kuwa hanalota shinu ata padyoko kunjaika ndyoko jumo pakati pavadyoko ava. “Napanelo nung'unumunu akakutagela muukile ukandume mùvele mmavili yenu. Ikava kenga andakwigwilila, unimposha. Kanji akanakwigwilila, ntwale munu jumo kwali vavili pakulota ‘likosha lyoelyoe vaakikishe vashuda vavili kwali vatatu.’ Ikava kenga havaigwilila vanu avo, mmalangange kuliganisha. Ikava kenga navanavo havaigwilila momo, bai mmalangile kuva mmidi kwali nkúkatisha-ukodi. Ninkumwaulila mwiu doni, uti vyamulota kunga pai apa, kuwa momo vindaungigwa na avilá vyamulota kuungula pai apa, kuwa momo vindaunguligwa. Namomo ninkumwaulila doni, vanu vavili pakati penu vakaigwania mushilambo amu kwashinu shoeshoe shakujugwa, Atata ávele kuwa andavapa. Mwaa poepoe pavakadyanianga vanu vavili kwali vatatu palina lyangu nangu, nangu ngupali popo.” Bai Patulu akamuukila ndamudya, “ Umu, da nung'unumunu akangutagela ninnivalive myanda mingapi? Myanda saba?” Yesu kushidoni, “Mene, nakwaulila shinu kuva myanda saba ila myanda sabini kuujila myanda saba. Nadoni utawala wakuwa wo uvelé mwaumu jumo áshilota atende shikonda na vatumika vake. Patunduvenge kutenda shikonda sho, vandímwidanavo munu jumo e avénavo udeni wanjuluku woe. Kwodamwaa havenavo shakunnipa nang'olo wake, nang'olo wake jo kulamulila vanshulushe nae, ndyagwe, vanavake na vinu uti vyavénavo pakulota udeni wo, amalidye. Ntumika aijá kunguguvalila kulipudya aashidoni, ‘Nang'olo wangu ngwanangila shididi nangu ndakulipa uti udeni awo.’ Bai nang'olo wake andímwanangila shididi kutwala kunneka auke na udeni wo, kunnivaliva. “Kanji napane ntumika aijá paumile apo anínkodya ntumikamwagwe washindai dinali miya. Nae apalá kunkamula, kunkaba kabali kutwa kushidoni, ‘Njuluku wangu wo, ngulipa popo apa!’ Muje jo kunguguvalila kunjugwangila aashidoni, ‘Ngwanangila shididi, nangu ndakulipa.’ Nae kwita kuntwala kuka nanjela nkalaboshi mpaka udeni wo, alipe. Napanelo vatumikamwagwe vanji vakone shitendo asho, vandívanavo shipalodi shoe kutwala kuka nammanyiya nang'olo wave vinu uti vitandéke. “Nang'olo wave akanshema kumwaulila doni, ‘Wako ni untumika wakubanga namene. Nangu udeni wako uti ndikulivaliva mwaa wako uningujugwangila. Da napane hainaululike nawako kumwanangila mujo jo shididi kenga mo mwandikwanangilidile wako?’ Bai nang'olo wake jo àshimwidye namene anínkamudya kwavakushunga-kalaboshi mpaka udeni wo uti, alipe. Napavedoni Atata wakuwa anantandela momo ikava kenga namwenu mmitima myenu mo, kula munu hannivaliva nung'unumunu.” Yesu pamalidile kutangola malove alo, andyúma pa Galileya kuka kwisemu ya ku Yudeya mwangu unji wa Yudani. Dimbumba dyavanu dindímwoda koko, nae kutwala kuvaponia. Napanelo mapalishayo vandímwidila ndamudya vanninga vaashidoni, “Da lilamula linkutuleka munu kunneka ndyagwe kwamwaa waing'ano yoeyoe?” Yesu kushidoni, “Da mwenu hamushamidye, ‘Namalunda, ko kunantandi ko avakandyengé vanu, nnume na nkongwe,’ na kavili, ‘Kwamwaa au, jo nnume jo ananneka tatake na anyoke kuka ndalyunganianga na nkongwe vavili ava kuva mili umo’? Nadoni havava shinu kavili vanu vavili vandava mili umo. Napavedoni shaunganienge Nnungu hanapagwe wakwapukanianga.” Vanavo kumudya, “Napane mwaa shani andilamulila Musha kumwandikila nkongwe italaka kutwala kunneka?” Yesu kushidoni, “Musha jo andilamulila muvaleke vadyavenu mwaa mwenu mitima vyenu vyakunanopa kanji kunantandi ko, haivé mwanavo. Nangu ninkumwaulila doni, munu woewoe álota kunneka ndyagwe paukava mwaa waugoni annomba nkongwe junji, munu ajo ankulavalava.” Vakwoda vake kutwala kushidoni, “Ikava kenga ing'ano yannume na ndyagwe ive doni, kudyanga kwikala vila bila kulomba.” Yesu kushidoni, “Havanava shinu vanu uti valóta kuulula kutandedya malove ala ila avalá vapatíle lyululilo alyo. Mwaa vapali vákammilangila mata nkongwe tangu shivalakwelo shave, kupagwa vanji kwamwaa wakuunigwa na vanumwave na kupagwa vanji kavili valiténda vo vene kwamwaa wautawala wakuwa. Aijá áulula kutandedya malove ala, atandedye.” Napanelo vanu vandívaidanavo vadyoko kumwe Yesu pakulota avavikile makono na avashwalidye, napane vakwoda vake kutwala kuvashulanga. Yesu kushidoni, “Valeke vadyoko vaide kwangu, hamunavaleye! Utawala wakuwa wavanu kenga ava.” Bai ling'oto lyakuvavikila makono, nae andyúma lyutu alyo. Mwe! Munu jumo akamwidila Yesu ndamudya kushidoni, “Mwalimu ngutende shinu shani shambone ngupate shingumi shíkamalilika?” Yesu kushidoni, “Mwaa shani ungudya ing'ano yashinu shambone? Wambone avelé jumo tu bai. Ukalota kwinjila mushingumi, igwilila malamulo.” Nae kushidoni, “Malamulo shani?” Yesu kushidoni, “Haunabyae, haunalavalave, haunaive, haunaumye ushuda waushwang'a, mwishimu tatako na anyoko na nnagwaledye mujo kenga wako umwene.” Nnemba jo kushidoni, “Nangu malamulo ala ninkwigwilila, napane shakwashi shingubakidile?” Yesu kushidoni, “Ukalota kuva umunu washalowa-uti wena ukashulushe vyauvenavo uti, njuluku wo uvajavile vákave pashinu. Apo undavanavo libadila kuwa ling'oto wide ungwode.” Nnemba aijá paigwite malove alo andyúma na shipalodi mwaa avenavo mali oe namene. Napanelo Yesu kutwala kuvaulila vakwoda vake kushidoni, “Ninkumwaulila mwiu doni, pandikamadyanga namene ntajili kwinjila muutawala wakuwa. Ninkumwaulila kavili doni, shíkakamadyenge ni kupaleta ngamila palilanga lyakashinji kuliko kwinjila ntajili muutawala wa Nnungu.” Bai vakwoda vake pavaigwite malove alo, vandíshanga namene kutwala kushidoni, “Ikava davo po aambwalegwa nyani?” Yesu akashiliuka kuvalola kutwa kushidoni, “Kwavanu shindikamadyanga kanji Nnungu vinu uti ankuulula.” Patulu kutwa kumudya Yesu, “Nang'olo! Wetu vyetu uti tundileka kukwoda wako, napane tulota kupata nyamani?” Yesu kushidoni, “Nangu ninkumwaulila mwiu doni, mwenu múngwoda nangu muwakati wakudyuwangigwa vinu uti, Mwana Wamunu palota kwikala pashiteng'u shake shalishangelo, namwenu momo mundaikala muviteng'u kumi na mbili muukumu makola kumi na mbili avanaishilaeli. Napanelo kula munu álakile ing'ande yake, vakuluvake, valumbuvake, tatake, anyoke, vanavake kwali mashamba kwamwaa wangu nangu, andapata vyoe vyakwanjadyeka myanda miya na shingumi shíkamalilika sho, andapata. “Nadoni voe vatandi vandava vamwisho na voe vamwisho vandava vatandi. “Mwaa ivé doni, utawala wakuwa uvelé mwatatamunu áumile paing'ande pake lyamba linyeiku kuka ndavalambela vamadengo vakulima mulishamba mwake. Nae akaigwananavo kuvalipa dinali imo kutwala kuvatumidya kulishamba lyake. Napanelo muwakati wasatatu yalyamba, nae akauma akavona vanu vanji vàimilenge vila pashiwanja nae kutwa kushidoni, ‘Namwenu, wena kulishamba mukalime nangu nannipa njuluku uvaikidíle.’ Vanavo kuka. Muwakati wasasita na wasatisa akauma kutwala kutandela momo. Muwakati wasakumi akauma kavili kuvakodya vanu vanji vàimilenge vila nae kuvaudya, ‘Mwaa shani mwimilengé vila apa tangu lyamba?’ Vanavo kushidoni, ‘Hapali munu átupele madengo.’ Nae do, ‘Namwenu, wena koko kulishamba ko mukalime.’ “Napanelo paiwikile yalyulo aijá mwene lishamba andímwaulila mmádengo wake áshikondya njuluku kushidoni, ‘Vashamange vamadengo uti uvalipe njuluku wave uvatunduvangila vamwisho uvamalilila vatandi.’ Vakawika avalá vasakumi kula munu kupata dinali imo imo. Avalá vatandi pavawikile vashona kenga vandapata njuluku woe kanji navanavo kutwala kupata dinali imo imo tu. Pavapatile vanavo vandítunduvanga kuntangadikanga tatamunu mwene lishamba aijá vaashidoni, ‘Vanu ava vamwisho vakadilé madengo isaa imo, napane wako nang'olo mwaa shani uvalinganianga namu wetu túlipililidile madengo makumene na lítutimbile liduva?’ “Nae kutwala kumwaulila munu jumo pakati pave kushidoni, ‘Mbwana nangu haninakwanela shinu. Da hatupakanidile ndikulipe dinali imo? Twala vyako uke! Nangu ngulota ninnipe aju wamwisho kenga mo mwandikulipidile wako. Da hanguvenavo shaliya yakutumila mali angu mwangulatela nimwene? Kwali uvénavo ing'ou mwaa nangu ni wambone?’ Nadoni vamwisho vandava vatandi na vatandi vandava vamwisho.” Napanelo Yesu pashuka ku Yelusalemu andívashamela kwagweka vakwoda vake kumi na mbili kuvaulila kushidoni, “Tunkuka ku Yelusalemu. Koko ko, Mwana Wamunu vanankamudya kumakono kwavanang'olo vavakulangalalela-shadaka na kwavamwalimu vadishaliya. Vovo vo, vandaumya ukumu yakumpedya namomo vanankamudya kwavamidi vanniule, vanshape viboko, vankamele panshalaba napane muliduva lyatatu lyake nae andadyuka.” Napanelo nkongwe jumo jujugwave vanavake Shebedeu andímuukila Yesu pamo na vanavake nanguguvalila kutwala kunjugwa amwangangole shinu shimo. Yesu kutwala kumudya, “Ulota nyamani?” Nae doni, “Ninkukujugwa ulivikile kuvavika vanavangu vavili ava muutawala wako, jumo kunkanakono junji kunshanda.” Yesu kushidoni, “Mwenu hamumanyite shamujugwa. Da mwenu mundaulula kukumbila luwene lwolwo lwangulota kukumbila nangu?” Vanavo do, “Tundaulula.” Yesu kushidoni, “Mwiu mwenu mundakumbila luwene lwangu kanji yakwikala kunkanakoko kwali kunshanda kwangu, ayo hainava shinu yakujava nangu. Vene mautu alo ni avalá vavapanganiangididye mwene Atata.” Bai avalá vakwoda vake vanji kumi pavaigwite davo, vandívashimwidya vanung'unumunu avalá vavili. Yesu kuvashema vakwoda vake kutwala kuvaulila kushidoni, “Mwenu munkumanya kenga avalá vakutawala vavamidi vandálitumbudya kwavenentete na vakumene vave vandátumila madalaka kwavanavo. Kwenu mwenu hainave davo. Aijá ágambela ave nang'olo pakati penu inimmaikila ave ntumika wenu na aijá ágambela ave ntandi pakati penu ave ntumwa wenu. Nimumo momo Mwana Wamunu haidile pakulota vantumike; nae aidilé ndatumika na kujaula shingumi shake shive lyambolelo lyavanu voe.” Napanelo pavashuma pa Yeliko, ishindamwoda imbumba yavanu. Mwenu! Vandípagwa vanu vavili vakuputala mevo ve vaikéle nanyenje indila. Vovo vo, pavaigwite kenga Yesu ankupita vanditangola pashanya po vaashidoni, “ Umu, mwanagwe Daudi, twanangila shididi!” Imbumba yavanu kuvashulanga vavaulila vamalale kanji vanavo vashindamamodya kutangola pashanya po vaashidoni, “ Umu, mwanagwe Daudi, twanangila shididi!” Yesu akaimila kutwala kuvashema kuvaudya, “Da mulota nintandele nyamani?” Vanavo kushidoni, “ Umu, tulota mevo etu, alole!” Yesu kuvaanangila shididi, kuvakwaa mevo ave, muwakati wowo vanavo kulalenneu kutwala kumwoda. Vanavo vakavandika pa Yelusalemu. Napane vawika pa Betepashi, palishinga lyamilandi vya Ulivela, andívatuma vakwoda vake vavili avaulila kushidoni, “Wena kulikaja livéle mushu. Pamwinjila nkaja mo, munankodya punda vàmuungangidile mwanagwe àvele popo, mwenu muungule muvaidenavo. Ikava kenga andapagwa wakumudya shamumuungulila mwenu mwaulile doni, ‘ Umu ankuvalota, andavaujiya.’ ” Vinu avi uti vinditandeka pakulota liwikile popo lilove litangaléke kwaindila yankúlava kushidoni, “Mwaulile Shiyau, ‘Lola, Umu wako ankukwidila. Nae ni wakulishapeya na ankwadilé punda, punda ndikidiki, mwanagwe punda.’ ” Namwiu vakwoda vake vakauka na vakatandela mo mwavalamulidile. Vanavo kumwidanavo punda jo pamo na mwanagwe, kuvatandikanga dinguvo pashanya pave, Yesu kutwa kwikala pashanya po. Napanelo imbumba yavanu ishindapita itandikanga dinguvo dyave nndila, vanji kupanyulanga dinavi kupita vatandikanga. Imbumba íshuka mushu na íshimwoda, dishindatangola pashanya po diishidoni, “Kushibika kupagwe na mwanagwe Daudi. Aalaligwe aijá áida palina limwe Umu. Kushibika kupagwe kushanya-uti.” Bai akainjila nkaja mu Yelusalemu, nkaja mo uti ni kupagwa shititimbu kutwala vanu kudya, “Da aju nyani?” Imbumba yavanu kutwala kushidoni, “Aju ni aijá nkúlava, Yesu wa ku Nashaleti ya ku Galileya.” Napanelo Yesu andíinjila mwing'ande ya Nnungu kutwala kuvakumulanga vanu uti nng'ande mo váshishumidya na váshishuma vinu, kugang'alanga dimesha dyavakushenji-njuluku na dikiti dyavakushumidya-ding'unda kutwala kuvaulila doni, “Vandyandika doni, ‘Ing'ande yangu indashamegwa ing'ande yakushwalidya,’ napane mwenu munditenda kuva shivava shavakwiva.” Mo mwing'ande ya Nnungu mo, kumwidila vakuputala mevo na vakulamala nae kuvaponia. Napane vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vamwalimu vadishaliya pavagwene vyamakango vyashitenda na pavavaigwite vadyoko mwing'ande ya Nnungu vatangola pashanya po vaashidoni, “Kushibika kupagwe na mwanagwe Daudi,” vanavo vandíshimwanga kutwala kumudya, “Unkwigwa vyavatangola ava?” Nae kushidoni, “Elo! Da mwenu hamushamidye, ‘Mmakanywa avadyoko na avanunu undilipanganiangidya lutumbyango lwako’?” Bai nae andívaleka kuma panjini po kuka ku Betaniya ndalala. Lyamba linyeiku pashuja auka kunjini inínkola indala. Bai akone nnandi uvéle mwankuju nanyenje indila nae kuukila mene kukodya shinu ila mamba gweka nae kushidoni, “Unnandi wako, mwiko haunape kavili.” Nnandi muwakati wowo wo, kujuminneu. Vakwoda vake pavagwene shitendo asho vanavo kushanga kutwa kumudya, “Da nnandi wo ujumililé mwashi shipajelo?” Yesu kushidoni, “Ninkumwaulila mwiu doni, mukavanavo likulupililo na mukanaambambidya, mundatenda i gweka vitandéke munnandi au. Ata lishinga ali apa mukalamulila doni, ‘Bubuka apa uke ukalijele mwimanga,’ vindatandakela momo. Namomo shinu shamulota kujugwa kwaindila yakushwali, mukakulupila mundapata.” Yesu akainjila mwing'ande ya Nnungu. Napanelo nae apundisha, kumwidila vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vanang'olo vavenentete ndamudya, “Vinu avi utenda kwamadalaka shani na madalaka ene lo akupelé nyani?” Nae kushidoni, “Nanangu momo ndamudya shinu shimo mukangwaulila, nanangu madalaka angutandela vinu avi, ndamwaulila. Da ubatisho umwe Nshuwau walakadilé kwashi? Walakadilé kuwa kwali kwavanu?” Vanavo kwaulanila shivenevene vaashidoni, “Tukaashidoni, ‘Walakadilé kuwa,’ nae andatudya, ‘Mwaa shani hamunkulupidile?’ Ata tukaashidoni, ‘Walakadilé kwavanu,’ tuvajopa venentete mwaa vanavo uti vankumwamini Nshuwau kuva nkúlava.” Bai vanínjang'ula doni, “Hatumanyite.” Yesu kutwa kushidoni, “Nanangu momo madalaka angutandela vinu avi, hanimwaulila. “Napane da mwenu mwona dashi? Munu jumo andívanavo vanavake vavili. Nae akamuukila mwana ntandi ndamwaulila doni, ‘Mwanangu, wena ukakole madengo nelo kulishamba lyamilandi vyavinyu.’ Mwana jo kutwa kwita, ‘Hangutamwa,’ kanji ling'oto andílilingulanga muntima mwake kutwala kuka. Tatamunu akamuukila mwana wambili ndamwaulila momo, mwana ajo kushidoni, ‘Ndauka nang'olo,’ kanji haukíle. Napanelo pakati pavana ava vavili, wakwashi átandadidye malotelo atatamunu?” Vanavo do, “Jo ntandi jo.” Yesu kushidoni, “Bai ninkumwaulila mwiu doni, vakukatisha-ukodi namu vakulavalava vankulangalela kwinjila muutawala wa Nnungu kunneka mwenu. Mwaa Nshuwau andímwidila mwenu nannodya indila yaishaliya kutwala mwenu me kunkulupila. Vakukatisha-ukodi na vakulavalava vo vaninkulupila, napane mwenu ata mwona avi, hamulijugulenge pakulota munkulupile. “Napanelo igwilila nkong'o unji! Andípagwa ntajili jumo e alimíle lishamba lyake lyamilandi vyavinyu. Lishamba alyo nae andítang'anedya na lingongo kwimba shima shakuminyangila vinyu, kudenga libodo lyakulepa kutwala kuvakodisha vakulima mwene kutwala mwanda kuka. Pauwikile wakati wamapuno nae kuvatumidya vatumika vake kwavakulima ko vakatwale isemu yake yavyepo. Vakulima kuvakamula vatumika vo, jumo kunkoma, junji kummyaa na junji jo kumwamanga majanga. Nae kuvatumidya vanji voe kupunda mwavalalele vatandi, navanavo kuvatandela momo. Kumwisho kwake nae kuntumidya mwanagwe aashidoni, ‘Mwanangu aju vandamwishimu!’ Kanji avalá vakulima po pavangwene mwanagwe, vanavo vandyáulanila vaashidoni, ‘Aju ni walota kunkamudya vinu uti, idananga tummyae lishamba lyo live lyetu.’ Nadoni vanavo vanínkamula kumumya mulishamba mo, kumpedya. “Napavedoni paida mwene lishamba alota kuvatandela mwashi vakulima avo?” Vanavo kushidoni, “Andavamalidya uti kwaukalau kutwala lishamba lyo kuvakamudya vanji valóta kwidanavo vyepo ukawika wakati wake.” Yesu kushidoni, “Da mwenu hamushamidye mmaandiko, “ ‘Vakudenga lijanga lyavaitile lyo, lindyuka ndava lijanga lyapalitununa. Átandile davo ni Umu, ni vyamakango kwetu wetu.’ “Napavedoni ninkumwaulila, utawala wa Nnungu mwenu vanampoka kuvapa venentete vanji valóta kulodya vyepo vyake. Aijá álota kugwilila palijanga ali, andapandakanga na aijá walilota kungwilila, andatipulikanga.” Bai vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na mapalishayo pavaigwite mikong'o avyo, vandímanyinneu do, avamba vanavo. Vanavo vashindalambela dindila dyakumuungila kanji vashindavajopa venentete mwaa vanavo vashindamwamini nae kuva nkúlava. Napanelo Yesu andítangolanavo kavili atumila mikong'o aashidoni, “Utawala wakuwa uvelé mwaumu jumo e apanganiénge shitamo shamwanagwe. Nae kuvatumidya vatumika vake vapite vavashema vakulalikigwa kanji vakulalikigwa vo, kwitananga. “Nae kuvatuma kavili vatumika vanji avalaililila kushidoni, ‘Kavaulile vakulalikigwa doni, “Mwenu! Nangu ndipanganianaga tayali shitamo sho. Ding'ombe dyangu pamo na vanavave vakunyeta, ndishindanga. Nadoni vinu uti vivelé tayali. Idananga kushitamo akuno.” ’ Vanavo mene kutanana kutwa myanda kuka, jumo kundila kwake, junji kumipango vyake. Napane vanji vo kuvakamula vatumika vo kuvakamanga na kuvabyaa. Bai umu kutwala kushimwa. Nae akavatumidya vaing'ondo vake ndavabamola avalá vakubyaa na kutaa moto njini wave. “Napanelo nae kuvaulila vatumika vake kushidoni, ‘Shitamo ashi mwiu shivelé tayali kanji napanelo vakulalikigwa havavaikidile. Napavedoni wena mudibalabala, uti vamulota kuvakodya vo, valalike vaide kushitamo.’ Bai vatumika vakauka ndindila uti kupita vavakunganga vanu uti vavashivakodya, vakalau na vambone mpaka pashitamo po kuumbalanila vakulalikigwa. “Napenelo umu akainjila nng'ande amulá kuvalola vakulalikigwa avalá pandamu kumwona munu jumo wavakangwadidye dinguvo dyashitamo. Nae kutwala kumudya, ‘Mbwana, wako winjidilé dashi nng'ande amu bila kugwalila dinguvo dyashitamo?’ Nae kumalala vila. Bai umu jo kuvaulila vatumika vake kushidoni, ‘Nkamule mumunge mmadodo pamo na mmakono mukanjele panda po kushii! Kushinu kulota kupagwa shililo na kutuka shulu nkanywa.’ Nadoni vanu voe vankulalikigwa ila vakutandalegwa vavelé padyoko.” Napanelo mapalishayo vakaumananga apo kutwala kwikala nguguvale wakunteja ntego vampate mu lo malove ake. Nadoni vankuvatumidya vakwoda vave na vanu vashipinga shimwe Elode kuka ndamudya, “Mwalimu, wetu tundimanya shana kenga wako ni umunu waumwiu na unkupundisha kwaumwiu indila yalota Nnungu úkatakigwa kupundishigwa na munu mwaa haunalola ing'ope yamunu. Kanji napanelo twaulila, wako wona dashi? Ni shambone nkati mulilamulo lyetu kunnipa Shashali ukodi kwali mene?” Yesu amanya vyakunyata vyave kutwala kushidoni, “Mwaa shani munkungulinga? Mmanu mmashinankulaba mwe! Ngulodya akuno yela yamunalipa ukodi yo.” Vanavo kunnodya dinali imo kutwala nae kuvaudya, “Da ing'ope ai na namakong'o aju mwene nyani?” Vanavo do, “Shashali!” Nae kushidoni, “Bai vimwe Shashali mwing'e mwene Shashali na vimwe Nnungu mwing'e mwene Nnungu.” Vanavo pavaigwite davo vandíshanga kutwala kunneka kuumananga kuka. Napanelo muliduva lyolyo lyo Yesu vandímwidila mashadukayo vánataukanga kudyuka kwavakupela kutwala kumudya doni, “Mwalimu, Musha atwaulidilé doni, nnume akapela bila kummalakela mwana ndyagwe, nung'une wawakujala inimmaikila ainjile ding'ande pakulota ammalakele vana wakujala. Napanelo pakati petu vandípagwa vanung'unumunu saba. Ntandi jo kulomba kutwala kupela, kwodamwaa hamalakadíle mwana, nung'une jo andíinjila ding'ande. Nanae wambili kuntandakela momo, wantatu mpaka namalilikila wasaba. Kumwisho kwake nanae nkongwe jo kupela. Napanelo kushi muliduva lyakudyuka vanu lyo, mwene namwili aju shana alota kuva wakwashi pakuva vanu saba ava uti vaninnomba?” Yesu kushidoni, “Mwenu munkuduwangika mwaa me kumanya Maandiko na ata dimongo dyake Nnungu. Muwakati wakudyuka vapadíle hakupali kulomba kwali kulombwa, valota kuva kenga vanjelo kuwa. Da napane ing'ano ai yakudyuka vapadíle, hamushamidye mwatangaladile Nnungu? Nae atédoni, ‘Nangu ni Nnungu umwe Abulaamu, Nnungu umwe Ishaki na Nnungu umwe Yakobo.’ Mwenu, Nnungu jo hanava shinu Nnungu wavakupela, nae ni Nnungu wavangumi.” Bai dimbumba dyavanu pavaigwite davo vandíshanga namene mapundisho ake. Napanelo mapalishayo vakaigwe kenga Yesu andivadima nshasholo mashadukayo, vandímwikalila shemba. Bai pakati pave munu jumo, mwalimu wadishaliya andímudya Yesu anninga aashidoni, “Mwalimu, lilamulo likumene nkati mu Lilamulo ni lyakwashi?” Yesu kushidoni, “Nnagwaledye Umu, jo Nnungu wako na ntima wako uti, ungumi wako uti na ding'anong'ano dyako uti. Ali ni lilamulo litandi na likumene. Lyambili lilinganana na alyo ni ali, Nnagwaledye mujo kenga wako umwene. Mumalamulo ala mavila ni mwalipandukanga Lilamulo uti na Vakulava.” Bai mapalishayo vakadyaniénge, Yesu andívaudya, “Mwenu, ing'ano imwe Klistu ai mwona dashi? Jojo jo mwanagwe nyani?” Vanavo do, “Mwanagwe Daudi.” Yesu kushidoni, “Napanelo mwaa shani jo Daudi alangalalegwa na Imumu, aninshema kuva nang'olo wake? Mwaa nae atédoni, “ Umu andimwaulila Nang'olo wangu doni, Ikala kunkanakono kwangu mpaka nangu ndivavike vamongo vako kumaulu kwako.” “Napanelo ikava kenga Daudi jo ankunshema Nang'olo, ilota kuululika dashi kavili nae kuva mwanagwe?” Bai hapagwíte munu wakujang'ula ata lilove limo na kutunduvangila muliduva alyo hapagwíte kavili munu wakulyalaveka kumudya shinu shoeshoe. Napanelo Yesu andítangola na imbumba pamo na vakwoda vake kushidoni, “Vamwalimu vadishaliya pamo na mapalishayo vandidiva lyutu lyake Musha. Napavedoni igwilila na tandedya uti avilá vyavatangola ila hamunavajedye vyavatenda. Vanavo vyavatangola havanatandedya shinu. Vandáunga dibasha dyakwidopa dikamadyánga mwakunyakatila kuvatika vanu vanji vene kulamana na kudabunya vela. “Vovo vo kula shinu shavatenda, ava mandole kwavanu. Ni ashi shivatádya vatumbudye vidingo vyave vyavalyunga na valapeye mapepe adikanju dyave! Muvikukulu kuvanagwela kwikala mumautu aishima na muvitala vyamikodyanio vaikale viteng'u vyamushu. Vanavo mumautu aumbala kuvanagwela vavaudyange na ishima na vanu vavasheme ‘Labi.’ Kanji mwenu hanapagwe wakushamegwa ‘Labi’ mwaa mwalimu wenu avelé jumo bai. Mwenu apa uti mmanung'unumunu gweka. Namomo mwenu mushilambo amu hanapagwe munu wakunshema ‘Atata’ mwaa Tatagwenu wakuwa avelé jumo bai. Na ata hamunashamegwe ‘Mmanang'olo’ mwaa nang'olo wenu avelé jumo bai, nae ni Klistu. Nadoni nang'olo pakati penu inimmaikila ave ntumika wenu. Woewoe álitumbudya jo mwene, vanantaa dyoni na woewoe álishapeya, vanantumbudya. “Napanelo mupambale mwenu mmamwalimu mmadishaliya na mmapalishayo. Mmanu mmashinankulaba mwe! Mushalangila maalati utawala wakuwa kwavanu! Mwenu mmene hamunainjila shinu na vainjíla avalá, munkuvaleya. “Mupambale mwenu mmamwalimu mmadishaliya na mmapalishayo. Mmanu mmashinankulaba mwe! Mumalila imanga na mwangu pakulota mumpate wakuliinjidyanga jumo tu bai, mukampata munkumpindula kuva mwana wakushena kumpunda mmene. “Mupambale mwenu mmananangalaledi múkalola muushidoni, ‘Woewoe álilapila ing'ande ya Nnungu, kulilapa ako hakuvé mana, napane aijá álilapila shaabu ivéle mwing'ande yake Nnungu, andyungigwa kwakulilapa ako.’ Mmanu mmakubanga na múkalola davo mwe! Na apa shikumene ni shakwashi, shaabu kwali ing'ande ya Nnungu itadídye shaabu sho shiilimyangike? Namomo munkushidoni, ‘Woewoe álilapila alutali, kulilapa ako hakuvé mana, napane aijá álilapila shadaka shapashanya alutali, andyungigwa kwakulilapa ako.’ Mmanu mmakubanga na múkalola davo mwe! Na apa shikumene ni shakwashi, shadaka kwali alutali lutadídye shadaka sho shiilimyangike? Napavedoni aijá álilapila alutali, alilapila lwo alutali na vinu uti vivéle pashanya pake. Aijá álilapila ing'ande ya Nnungu alilapila kwaing'ande ayo na kwa aijá ánama amo. Namomo aijá álilapila kuwa, alilapila kushiteng'u shake Nnungu na kwa aijá áikele pashiteng'u asho. “Mupambale mwenu mmamwalimu mmadishaliya na mmapalishayo. Mmanu mmashinankulaba mwe! Mumya lipungu lyakumi lyamamba akunung'ila, linjano na inakilo kutwala vinu vikumene vya Lilamulo yani ishaliya, shididi na likulupililo, me kwodedya. Mwenu inimmaikila mwodedye vinu avi bila kwiludyanga vinji vyo. Mmananangalaledi múkalola davo mwe! Mmanu múnanshinyina njanjema mmedi kutwala kummila ngamila. “Mupambale mwenu mmamwalimu mmadishaliya na mapalishayo. Mmanu mmashinankulaba mwe! Munáukanga diwene pamo na vyani panda gweka nkati mo muumbele lung'unuku na ulavilavi. Mmapalishayo múkalola davo mwe! Shitandi diwene pamo na vyani, ukanga nkati mo pakulota panda po napanavo, patakate. “Mupambale mwenu mmamwalimu mmadishaliya na mmapalishayo. Mmanu mmashinankulaba mwe! Muvelé mwavyonga vyavapakenge lila. Panda apa mwiu kwaneka kuva vyakwalala, nkati mwake mo muumbele magwangwa na dinamuna uti dyaudagwa. Ni kenga mwenu panda apa vanu vankumwona kuva mmanu mmaishaliya napane nkati mo, shindimuumbala shinankulaba na ungave-lilamulo. “Mupambale mwenu mmamwalimu mmadishaliya na mmapalishayo. Mmanu mmashinankulaba mwe! Muumbila vyonga vyavakulava na kupita munemya vyonga vyavanu vaishaliya. Mutangola doni, ‘Wetu leka tùpagwite muwakati wavanyakala vetu, hatunaliinjidyange na vanavo mukujaa myadi vyavakulava.’ Napavedoni munkulyumidya mwemwe mmene ushuda wakuva mmana va avalá vavabyénge vakulava. Bai napanelo mwenu dududila madengo avatunduvenge vanyakalavenu. “Mwenu mmanyoka, udukulu wadinyoka dyaishumu mwe! Mulota kutila dashi ukumu yakushena? Napavedoni nangu ninkuntumididya mwenu vakulava, vanu valimanyilo na vamwalimu. Napane mwenu vovo vo, vanji mundavabyaa, vanji kuvapambilila, vanji muvitala vyenu vyakulipudidya kuvashapa viboko na vovo vo, kula likaja mundavalumbata. Nadoni mwenu mundapakala makosha amyadi vijaíke muulongo vyavanu vaishaliya. Mundapakala kutunduvangila kumyadi vimwe Abeli munu waishaliya mpaka kumyadi vimwe Shakaliya mwanagwe Balakiya wamummyee pakatipakati akuno kwalutali ako kulyutu lyakujowa. Ninkumwaulila mwiu doni, shaushanga ashi shindavawikila vanu vaimbula ai. “Yelusalemu, wako Yelusalemu! Aijá ávabyaanga vakulava na kuvaamanga majanga uti avalá vanimpalakadedya. Myanda mingapi nangu vyangulingangidile kuvavika pamo vanavako kenga mwanavautamilila ng'uku vanavake, mwenu me kulota! Mwenu! Likaja lyenu lindava lidembe. Ninkumwaulila doni, mwiko hamungwona kavili mpaka muwakati wamulota kutangola kushidoni, ‘Aalaligwe aijá áida palina limwe Umu.’ ” Yesu akauma mwing'ande ya Nnungu. Nae auka, vakwoda vake vandímuukila kutwala kunnangudyanga vashanga ding'ande adilá dyapaing'ande ya Nnungu. Yesu kushidoni, “Mwenu munkwona uti vinu avi? Ninkumwaulila mwiu doni, mwiko haliikala lijanga pashanya lijangamwagwe palikabamolegwa.” Nae akaikala palishinga lyamilandi vya Ulivela kutwala vakwoda vake kumuukila àve gweka ndamudya, “Twaulila! Da vinu avi vilota kutandeka duvani? Shimanyikilo shani shilóta kulilodya kwida kwako na mwisho wawakati?” Nae kutwala kuvaulila kushidoni, “Lilaledye pakulota hanapagwe wakunduwanga. Vandaida vanu voe vatumila lina lyangu vaashidoni, ‘Nangu Klistu,’ vovo vo vandavaduwanga vanu voe. Mundaigwa ding'ondo na manyinyi ading'ondo, mwenu po, hamunajope. Vinu avyo vindivaikila vitandeke ila haunava shinu mwisho. Venentete vandatandana ing'ondo na venentetemwave, utawala undatandana ing'ondo na utawalamwagwe. Indaumilila indala na shindangenda mumautu akuvilingananga. Vinu avyo uti ni shitunduvangilo tu shamauvilo akushuluwa. “Napanelo vanavo vanankamula kumuukanavo ndamuuvyanga na vanammyaa. Mwemwe mundavangadika kwavenentete uti kwamwaa walina lyangu. Muwakati awo voe vandavainjidyanga mulidambi, vanji vandavalimya na vanji vandavangadika. Vandaumilila vakulava voe vakushang'apa na vovo vo, vandavaduwanga voe. Linagwaledyo lyavanu voe lindapunguka kwamwaa wakwanjadyeka ungave-lilamulo, napane aijá álota kulipililila mpaka kumwisho, ajo andaambwalegwa. Nadoni ntenga wambone wautawala undavalangangigwa mushilambo uti pakulota uve ushuda kwavenentete uti kutwala kuwika mwisho. “Napanelo pamulota kwona shakudabukanga shiídanavo kubamola shávalangenge nkúlava Daniele shìimidile palyutu lyakwilimyanga, munu áshomya amanye mana ake. Bai vavéle ku Yudeya vatukutile kumashinga. Ávele panda apumula hanatakatuke kwinjila nng'ande ndatwala shinu shoeshoe. Namomo ávele kumagwelu hanauje kuka ndatwala dinguvo dyake. Vapambale vakongwe valóta kuvanavo vitumbo na valóta kujang'edya mumaduva alo. Shwali pakulota hamunatile muwakati washipwepwe kwali muliduva lyakupumula. Muwakati awo andapagwa mauvilo makumene ainamuna íkaumilidile tangu kukandyangigwa shilambo mpaka nelo apa na lolo lo, mwiko hapagwa shinu kavili. Leka Umu akapungwile maduva alo hanapagwe ata munu jumo e akambwalégwe, napane kwamwaa wavakutandalegwa, maduva lo, andipungula. “Napanelo munu akamwaulila doni, ‘Mwenu, Klistu aju apa,’ kwali, ‘Apali aju,’ hamunankulupile. Mwaa vandaumilila vaklistu vakushang'apa na vakulava vakushang'apa. Vovo vandatenda vimanyikilo vikumene na vyakutikinikanga kwambangidya vavaashadyange ikaululika ata mpaka vakutandalegwa. Ngwigwa! Vinu avi nimwaulila kaladavo. “Napavedoni vanu vakamwaulila kushidoni, ‘Mwenu! Nae apali kushimbweshe akulá,’ hamunauke. Kwali vakaashidoni, ‘Apali nng'ande amulá,’ hamunakulupile. Kenga mo mwakunatandela kumeta kúnalangadya kula kushinu kwamwanda umo ni momo mwailota kuvalela kwida kwa Mwana Wamunu. Pauvele ntui, malembo andaumbalanila popo. Po palota kumalilikinneu mauvilo amaduva alo, ‘Liduva lindadimba, mwedi hauvala, dinondo kuwa ko dindagwanga na vyadimongo vyakuniania vindating'inigwa.’ “Bai muwakati wowo kuwa shindaaneka shimanyikilo shake Mwana Wamunu kutwala makola uti amushilambo kutangadikanga. Vovo vo vandamwona Mwana Wamunu aaloka mumaundi na dimongo pamo na lishangelo lyoe. Muwakati wowo nae andavatumidya vanjelo vake vaditalumbeta dyakuma namene vauke vakavatwalange vakutandalegwa vake mudisemu nsheshe dyamushilambo kutunduvangila nkono unji wakuwa ndamalilila nkono unji. “Napanelo kwankungu lipundishe nkong'o au. Paunaipukila mwenu mumanyinneu doni, shipondo shindiwika. Namomo mukona vinu avyo vitandeka, manyinneu doni, mwisho uwikile, uvé mo mmilango myenu. Ninkumwaulila mwiu doni, vanu vaimbula ai havamalilika vinu avi vikanava kutandeka. Kuwa na pai kundapita ila malove angu mwiko hapita. “Napane liduva lyene lyo na isaa, hapali ámanyite, ata vanjelo kuwa havamanyite, ata Mwana hamanyite ila ámanyite ni Atata bai. Kenga mo mwaivalaléle muwakati umwe Noe nimumo momo mwailota kuvalela kwida kwa Mwana Wamunu. Ni kenga momo likanava kuwika livambwe, vanu vashindalya, vashindakumbila, vashindalomba na kulombwa mpaka muliduva lyainjidile Noe mwingalava vanavo pavakamanya shinu kudabanga kwida vila livambwe ndavalya do kobo! Nadoni kwida kwake Mwana Wamunu kulota kuvalela momo. Vanu vavili vàvele mulishamba, jumo andatwaligwa junji kulakegwa. Vakongwe vavili vatipula, jumo andatwaligwa junji kulakegwa. Napavedoni ava mevo mwaa hamumanyite liduva lyalota kwida Umu wenu. Kanji napanelo manya doni, tatamunu wapaing'ande leka àmanyite wakati wakwida nkwíva, akandiikala mevo na hanaleke ing'ande yake vatutumula. Napavedoni namwenu momo lipanganiange mwaa Mwana Wamunu andaida muwakati wamukalindila mwenu. “Da ntumika shani wakukulupilika na wading'ano wammikile nang'olo wake kuva nanangalaledi wapaing'ande pake na kuvapa shakulya muwakati uvaikidíle? Andijaligwa ntumika aijá walota kunkodya nang'olo wake pauja atandela momo. Ninkumwaulila mwiu doni, anankamudya vyake uti. Kanji napanelo ntumika aijá nkalau akatangola shintimatima doni, ‘Nang'olo wangu ankutima kuja,’ bai kutunduvanga kuvakamanga vatumikamwagwe, kulyanga gwamba na kukumbila pamo na vakwambalwa, nang'olo wake andaida muliduva lyakalindila na wakati wakamanyite. Nae anannumulanianga kutwala shingumi shake ndaanganianga na shavamalambi. Kushinu ako kundapagwa shililo na kutuka shulu nkanywa. “Napanelo kuwika kwautawala wakuwa ko kulota kuva mwavali kumi vatwéte dikalaboi dyave kuka nannindila nkúlomba. Pakati pave mwanu vavele vakupuwanikanga, vanji mwanu vo kuva vading'ano. Vakupuwanikanga vo pavatwete dikalaboi dyave, havanyukéte mauta alibadila. Napanelo avalá vading'ano, pavatwete dikalaboi dyave vandínyukatinneu mauta muvitumba vyave. Bai nkúlomba patimile kuwika, uti vali vo vandíindila mpaka kuukila mulwono. Napane shilo shing'ati panda po kwigwinika kukugwanga kwavanu vaashidoni, ‘Nkúlomba ankwida, wena munkanshinge.’ Bai uti vali avalá kutakatukanga kupanganianga dikalaboi dyave. Avalá vakupuwanikanga kuvaulila vading'ano doni, ‘Tumajela mauta enu dikalaboi dyetu mauta andimalilika!’ Vading'ano vo kushidoni, ‘Hatutamwa! Twonadavo mauto lo, hatutosha wetu namu mwenu. Wena ko kwavanashumidya ko, mukashume.’ Vanavo pavaukile kukushuma mauta, kunyuma akuno nkúlomba kuwika. Bai avalá ve valipanganiénge vandíinjila namu nkúlomba pashitamo kutwala ing'ande yo kugalola. Ling'oto, vali vanji vo kuwika kutwala kushema, ‘Nang'olo, nang'olo wako, tushimulila!’ Nae kushidoni, ‘Ninkumwaulila mwiu doni, nangu mwenu po hanimmanyite.’ Napavedoni ava mevo mwaa liduva lyene lyo na isaa, hamumanyite. “Namomo ilota kuva kenga munu átenda shimwanda kutwala kuvashema vatumika vake kuvakamudya mali ake. Jumo kumupa ditalendu mwanu, junji kumupa mbili kutwala wantatu jo kumupa imo, yani kwodana na lyululilo lyakula munu mwene jo kuma kuka. Bai akauma aijá ápatile ditalendu mwanu, nae akatenda nshulusho mpaka kwanjadyedya dinji mwanu. Aijá ápatile mbili, nanae kwanjadyedya dinji mbili. Napane aijá ápatile italendu imo, akauma kuka ndaimbila pai kutwala wo njuluku wo wanang'olo wake wo, kupiya. “Ukapite wakati woe, nang'olo wave ankuja na ankutenda shikonda na vanavo. Bai akaida apalá aijá ápatile ditalendu mwanu, kumya ditalendu dinji mwanu aashidoni, ‘Nang'olo, uníngukamudya ditalendu mwanu. Lola napane nindyanjadyedya dinji mwanu.’ Nang'olo wake kushidoni, ‘Shambone namene! Wako ni untumika shii na wakukulupilika! Undikulupilika kwavinu padiki napavedoni ndakukamudya vinu vyoe. Bai ida upuwange na nang'olo wako.’ Akaida aijá waditalendu mbili nanae kushidoni, ‘Nang'olo, uníngukamudya ditalendu mbili. Lola napane nindyanjadyedya dinji mbili.’ Nang'olo jo kushidoni, ‘Shambone namene! Wako ni untumika shii na wakukulupilika. Undikulupilika kwavinu padiki napavedoni ndakukamudya vinu vyoe. Bai ida upuwange na nang'olo wako.’ “Kumwisho akaida aijá ápatile italendu imo kutwala kushidoni, ‘Nang'olo, nangu ndíkumanya kenga wako ni umunu wakunanapanga, únapuna paukalimile na únalimangila paukapandile. Napanelo kwamwaa wakukujopa, ndítwala italendu yako yo kuka ndapiya pai. Lola, shako sho, ashi.’ Nang'olo wake kushidoni, ‘Wako ni untumika nkalau na umwondo! Da undímanya kenga nangu ni nimunu ngúnapuna pandikalimile na ngúnalimangila pandikapandile? Bai ukanditwala njuluku wangu kuka ndavika kulibengi pakulota nimwene pandikaujite ngukodye shangu namu ashilá shaanjadyeke. Bai mpoke njuluku wo mumupe ávenavo ditalendu kumi jo. Kula ávenavo vandamupa na andavanavo kupunda apo. Napane aijá ákavenavo, ata sho shavenavo sho, vanampoka. Bai ntumika aju wakubanga ntwale munjele panda kushii ko! Kushinu ako kundapagwa shililo na kutuka shulu nkanywa.’ “Mwana Wamunu palota kwida mulishangelo lyake pamo na vanjelo vake andaikala pashiteng'u shake shalishangelo. Venentete uti vandaumbalanila pamevo pake, nae kuvaapukanianga kenga mo mwanavaapukaniangidya nkúshunga-dinyama vambudi na vangandolo kutwala vangandolo kuvavika kunkanakono kwake, vambudi kuvavika kunshanda. Napane jo Umu jo andavaulila avalá vakunkanakono kwake kushidoni, ‘Idananga mwenu mwalaligwe namu atata! Pwashalela utawala wavankandyangididye tangu kukandyangigwa kwashilambo. Mwaa paingukodíle indala shakulya muningupa, paingukodíle inyota medi muningupa, panguvéle ninjeni muningupwashalela, panguvé na uwou muningugwadya, panguvé ninnwele muningutumika na panguungwídye, mwenu muningulola!’ “Napanelo avalá vaishaliya kumudya, ‘Nang'olo, da duvani patukugwene ìkukodile indala kutwala wetu kukulisha, ìkukodile inyota wetu kukupa medi, ùvele unjeni wetu kukupwashalela, ùvenavo uwou wetu kukugwadya, ùvele unnwele wetu kukutumika na ùungwidye, wetu kwida ndakulola?’ Umu kutwa kushidoni, ‘Ninkumwaulila mwiu doni, kula shinu shamuntandalele ndikidiki-uti pakati pavanung'uvangu ava, mungutandalelé nangu.’ “Bai napanelo andavaulila avalá vavé kunshanda kwake kushidoni, ‘Tumukanga apa mwenu mmanu mmadilana! Kuka kushena, kumoto úkamalilika wavankandyangididye Ndamoni pamo na vanjelo vake. Mwaa paingukodíle indala shakulya hamungupele, paingukodíle inyota medi hamungupele, panguvé ninjeni hamungupwashaladile, panguvé na uwou hamungugwadidye, panguvé ninnwele hamungutumikidile na panguungwídye, mwenu hamungulodile!’ Namomo navanavo vandajang'ula, ‘Nang'olo, da duvani patukugwene wako ìkukodile indala kwali inyota, ùvele unjeni kwali na uwou, ùvele unnwele kwali ùungwidye kutwala wetu mene kukutumikila?’ Nae kutwa kuvajang'ula kushidoni, ‘Ninkumwaulila mwiu doni, kula mwanda wamukantandadile ndikidiki-uti pakati pa ava, hamungutandadile nangu.’ Bai ava vandauka kushaushanga shíkamalilika, avalá vaishaliya kuka kushingumi shíkamalilika.” Napanelo Yesu akamalile kutangola malove ala uti, andívaulila vakwoda vake kushidoni, “Mwenu mundimanya kenga andibakila maduva mavili pakulota kuwika Pasaka. Mwana Wamunu vanankamudya kwavanu pakulota vankamele panshalaba.” Napanelo vanang'olo vavakulangalalela-shadaka namu vanang'olo vavenentete vandíkadyania paing'ande imwe nkúlangalalela-shadaka nkumene aijá wavanshema Kaipashi kutwala kwikala nguguvale wakuteja ntego vankamule na vammyae. Napane vovo vo vashishidoni, “Haunave wakati washikukulu mwaa inkuulukika venentete kutenda mandamano akupinga.” Napanelo Yesu àvele ku Betaniya paing'ande imwe Simoni wamalemba àikele pandamu, popo po kuwika nkongwe jumo ànyukete ishupa yamauta akunung'angila auka njuluku woe kutwala kummiminangila mmuti. Vakwoda vake pavagwene shitendo asho kuvanyatila, vanavo do, “Da asala ai uti yanyamani? Mauta ala vakandishumidya na njuluku woe namene kutwala kuvapa vákave pashinu.” Yesu amanya makumbukililo ave andítangola kushidoni, “Mwaa shani nkongwe jo munkumwangaishanga? Nae aningutandela shinu shambone. Vákave pashinu vo, ngwengwe mundapagwanavo napane nangu, hangupagwa ngwengwe namu mwenu. Nae andimiminangila mauta mumili mwangu pakulota angupanganiange yakungushika. Ninkumwaulila mwiu doni, kula kushinu kwavalota kuvalanganga ntenga wambone mushilambo amu, namomo vinu vyatandile nkongwe aju vandavalanganga kenga kumbukumbu kwake nae.” Napanelo jumo pakati pa avalá kumi na mbili, aijá walina Yudashi Shikaliyote, andívaukila vanang'olo vavakulangalalela-shadaka ndavaudya doni, “Mulota kungulipa nyamani nangu ndikankamudya mwenu Yesu jo?” Vanavo kutwala kunnipa dishingo salasini dyalyava. Bai kutunduvangila apo, Yudashi ashindalambela litala lyakunkamudidya kwavanavo. Napanelo muliduva litandi lyashikukulu shamagung'u ákave nkukumuku, Yesu vandímuukila vakwoda vake ndamudya doni, “Da Pasaka ai, ulota tukakupanganiangidye pashi ulye?” Nae kushidoni, “Wena kunjini ko mukatangole na munu jumo kushidoni, ‘Mwalimu atédoni, “Wakati wangu undivandika, nadoni paing'ande pako apa ndatandela Pasaka na vakwoda vangu.” ’ ” Mwiu vakwoda vake kutenda kenga mo mwavatumidile; vanavo vandípanganianga Pasaka ayo. Pauwikile wakati wayalyulo Yesu kwikala pandamu na vakwoda vake. Akuno valya kutwala kuvaulila doni, “Ninkumwaulila mwiu doni, pakati penu jumo anangulimya.” Vakwoda vake kutwala kuvaida shipalodi shoe namene na kutunduvanga kudya vaashidoni, “Nang'olo, da nangu apa?” Nae kushidoni, “Aijá álidya pandamu namu nangu ni jojo álota kungulimya. Mwana Wamunu andapalela kenga mo mwavandikidile vamwamba nae napane apambale aijá álota kunnimya Mwana Wamunu jo! Munu ajo kudyanga hanavalekwe.” Kutwala Yudashi aijá nannimya kumudya, “Labi, da nangu apa?” Yesu kushidoni, “Wako ni úvalanganga.” Muwakati wavashilya, Yesu akatwala ligung'u kwalaliya kutwala kumajanianga kuvapa vakwoda vake aashidoni, “Twala mulye! Au ni mili wangu.” Namomo akatwala shikombe akalambwalela kutwala kuvapa vakwoda vake aashidoni, “Kumbilanga uti mwenu apa. Avi apa ni myadi vyangu, myadi vyaimbodi vivajaikíla voe kwakulivalivigwa kwamadambi. Ninkumwaulila doni, mwiko hangukumbila kavili ugwalwa au wavyepo mpaka muliduva alyo lyangulota kukumbila ugwalwa waambi namu mwenu muutawala umwe Atata.” Vakaimba lwimu kutwala kuumananga kuka kulishinga lyamilandi vya Ulivela. Napanelo Yesu ankuvaulila kushidoni, “Mwenu uti shilo sho shanelo ashi munangwambukanga mwaa indyandikigwa doni, “ ‘Nammyaa nkúshunga kutwala dingandolo dyamushipinga asho kumwadilikananga.’ Napane pangudyuka po, nangu ndalangalela kuka ku Galileya.” Patulu kutwala kushidoni, “Ata ikava kenga vavangu ava uti vandakuleka, nangu mwiko handikuleka!” Yesu kushidoni, “Ninkukwaulila mwiu doni, shilo sho shanelo ashi ng'uku akanava kukangavela unangukana myanda mitatu.” Patulu do, “Ata ikava yakupela namu wako, nangu mwiko handikukana.” Kutwala vakwoda vake vanji uti kutangalela momo. Napanelo Yesu ankuka pamo na vakwoda vake kulyutu lyavashema Geteshemani na ankuvaulila kushidoni, “Ikalanga apa! Nangu nguka mushu amulá ndashwali.” Nae kuntwala Patulu namu vanavake Shebedeu vavili. Bai kutunduvanga kumwida shipalodi na kumwida kwangaikanga kutwala kushidoni, “Ungumi wangu unkuvanavo shipalodi shakutadya kupela. Mwenu ikalanga popo apa, mupimile namu nangu.” Nae akauka mushu padyoko kugwa ing'ope kutindya pai kutwala kushwali aashidoni, “Atata, ikaululika nyemya pamili pangu luwene alu ila haunatende mwangulatela nangu, tenda mwaulatela wako umwene.” Bai nae ankuja, ankuvakodya vakwoda vake vàvele mulwono kutwala kumudya Patulu, “Shasho! Da mwenu po hamuvé dimongo dyakupimila namu nangu ata isaa imo vela ai? Pimila na shwali pakulota hamunainjile mukutubigwa! Imumu mwiu inkuva tayali, mili ni udabadabénge.” Nae akauka kavili mwanda wambili kutwala kushwali aashidoni, “Atata, ikava kenga hayululika luwene alu kunyema bila kukumbila nangu, bai ive mo mwaulatela wako umwene.” Akauja kavili kuvakodya vàlalenge mwaa mevo ave andidapelwa na lwono. Nae akavaleka kuka kavili ndashwali mwanda wantatu aujidya malove lolo matandi. Bai ankuujila kwavakwoda vake kutwala kushidoni, “Da mpaka ambi munkulala? Doni po munkupumula? Mwenu, undiwika wakati wavalota kunkamudya Mwana Wamunu kumakono kwavakutega. Takatukanga tuke! Wakungulimya jo, andivandika!” Napanelo Yesu akuno atangola kwidinneu Yudashi jumo pakati pa avalá kumi na mbili pamo na imbumba yavanu vànyukatenge maambila na dilungu. Vanu avo, vandítumigwa na vanang'olo vavakulangalalela-shadaka na vanang'olo vavenentete. Jo wakunnimya jo andívapa shimanyikilo aashidoni, “Munu jo wangulota kumwambatila ni jojo, mwenu nkamulinneu.” Nae kukinneu kumwe Yesu ndaashidoni, “Labi, umumi?” Bai kutwala kumwambatila. Yesu kushidoni, “Mbwana, tenda shawidilile.” Bai avalá vavé namu nae vakamuukila Yesu kunkamula kumunga. Napanelo mwe! Jumo pakati pa avalá vavé namu Yesu akakamula lyambila lyake, kwalamola, kummyaa ntumika wake nkúlangalalela-shadaka nkumene kutwala kunnumula lyatu lyake. Yesu kushidoni, “Jela lyambila lyako mwishavi! Uti avalá vakulupíla maambila andavapedya lo maambila. Da nangu naulule kunjugwangila Atata kutwala nae kutumididyanneu dimbumba dyavanjelo vaing'ondo dyakupunda kumi na mbili? Na davo po alota kuwikila dashi popo Maandiko atédoni, ‘Indivaikila itandakele momo’?” Muwakati wowo Yesu kutangalela imbumba kushidoni, “Kenga nkalau shamwida na maambila na dilungu kwida nangukamula? Kula liduva ngushindapagwa mwing'ande ya Nnungu ngwìkele ngupundisha ata hamunguungile. Uti avi vinkutandeka pakulota awikile popo Maandiko avakulava.” Bai vakwoda vake uti vanínneka kutwala kutukutanga. Napanelo avalá vankamwíle Yesu vandímuukanavo kwing'ande imwe Kaipashi nkúlangalalela-shadaka nkumene kulyutu lyavakadyaniénge vamwalimu vadishaliya pamo na vanang'olo. Patulu ashindamwoda Yesu kwakushu mpaka mulugwani lwankúlangalalela-shadaka nkumene jo. Nae akainjila kutwala kwikala pamo na vakushunga pakulota aone ashilá shilóta kutandeka. Bai vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na ikamati uti vashindalambela ushuda waushwang'a pakulota vammalidye, napane havapatíle ata ikava kenga vandípatikananga vashuda voe. Kudabanga vila kwida vanu vavili naashidoni, “Aju apa ashitangola doni, ‘Nangu ninkuulula kubamalanga ing'ande yake Nnungu kutwala kudenga kwamaduva matatu kumalila.’ ” Bai nkúlangalalela-shadaka nkumene kutakatuka kutwa kushidoni, “Da hashipali shakujang'ula vyavakutambudyanga avi?” Yesu kumalala. Nkúlangalalela nkumene jo do, “Palina lya Nnungu mumi, twaulila ikava kenga wako ni Klistu aijá mwanagwe Nnungu!” Yesu kushidoni, “Wako ni útangola. Leka apo kutunduvangila ambi apa mundamwona Mwana Wamunu àikele kunkanakono kwake Wadimongo-uti na aida mumaundi kuwa.” Bai nkúlangalalela-shadaka nkumene aijá andípapulanga dinguvo dyake aashidoni, “Andikupulu! Napane tulambela ushuda shani kavili? Mwenu mundigwa kukupulu aku. Napanelo mwona dashi?” Vanavo do, “Inimmaikila apele.” Bai vanavo kunshunangila mata kumevo, kunkanyola na kunkoma malatuma vaashidoni, “Wako Klistu, tuvalangangila akukanywelé nyani?” Napanelo Patulu andíikala mulugwani kutwala ntumika jumo mwali kumuukila ndamwaulila doni, “Nawako uvele pamo namu Yesu wa ku Galileya.” Nae kukana vanu uti vamwigwa aashidoni, “Shawamba wako sho nangu hangunamanya shinu.” Bai pashuumila pannango walugwani, ntumika junji nkongwe kumwona kutwala kuvaulila vanu vavéle apo kushidoni, “Munu aju avele pamo namu Yesu wa ku Nashaleti.” Patulu kukana alilapa mwanda unji aashidoni, “Nangu munu ajo hanimmanyite.” Muwakati padyoko vanu vavéle mulyutu alyo vandímuukila ndamwaulila kushidoni, “Wako mwiu wamushipinga shosho tunkukumanyila shitangodi shako.” Nae kutunduvanga kulitaa dilana na kulilapa, “Nangu munu ajo hanimmanyite!” Ng'uku kutwala kukangavalenneu. Patulu kukumbukilinneu malove atangwéle Yesu kushidoni, “Ng'uku akanava kukangavela wako unangukana myanda mitatu.” Nadoni nae andyúmila panda ndatumbula ing'uto. Napanelo lyamba linyeiku, vanang'olo uti vavakulangalalela-shadaka pamo na vanang'olo vavenentete vandíikala nguguvale kutwala kuunganila vammyae Yesu. Nadoni vanavo vakamunga kumuukanavo kumwe Pilatu nang'olo walijimbo. Napanelo Yudashi aijá annimídye Yesu, pamanyite doni Yesu andyukumigwa andílilingulanga kutwala kuujiya dishingo salasini adilá dyalyava kwavanang'olo vavakulangalalela-shadaka na kwavanang'olo aashidoni, “Nditega. Nditadya vijaike myadi víkave makosha.” Vanavo kushidoni, “Wetu shetu nyamani? Mwaa awo wako wako umwene.” Bai nae akajaa dishingo adilá mwing'ande ya Nnungu mwene kuka ndalipambilila. Napanelo vanang'olo vavakulangalalela-shadaka vakatwala dishingo adilá kutwa kushidoni, “Lilamulo linkutuleya njuluku au kuvika mulishanduku lyanjuluku waing'ande ya Nnungu mwaa upatikanenge mumyadi.” Bai vanavo kupakanila njuluku awo vashume lishamba limwe pundi jumo wakumba ulongo pakulota live lyutu lyakuvashika vakwaloka. Ni ashi shavashamela mpaka nelo lina lya Lishamba Lyamyadi. Napavedoni andíwikila popo malove atangaléke kwaindila yankúlava Yelemiya doni, “Vanditwala dishingo salasini dyalyava, shilinga shavagwene vanaishilaeli kutosha kunshumidya nae. Vanavo njuluku awo kushuma lishamba limwe pundi wakumba ulongo, kenga mo mwangulamulidile Umu ngutende.” Napanelo Yesu vandímwimidya pamevo pake nang'olo walijimbo nae kutwala kumudya, “Da wako ni umu wavayuda?” Yesu kushidoni, “Wako ni úvalanganga.” Bai vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vanang'olo pavashinkashali, nae hashijang'ula. Pilatu kutwala kumudya, “Da vinu vyoe vyavakukashali avi haunaigwa shinu?” Yesu kulamana na kujang'ula ata lilove limo mpaka nang'olo walijimbo kushanga. Napanelo kula pashishiwika shikukulu, Pilatu ashindavaungulila nkúngwa jumo wavashinjugwa venentete. Andípagwa nkúngwa jumo wakumanyika namene walina Yesu Balabashi. Bai vanu vàumbalanidile Pilatu kuvaudya, “Wakwashi wamulota nimuungulile, Yesu Balabashi kwali Yesu wavanshema Klistu?” Andyúdya davo mwaa andímanya kenga vandimuukanavo kwake nae kwamwaa waing'ou. Namomo Pilatu àikele palibengi, ndyagwe kumpalakadyedya ntenga wakushidoni, “Haunaliinjidyange mumwaa wamunu ajo waishaliya. Nangu nelo nindyuvauvanga namene ngulatanga kwamwaa wake nae.” Kanji vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vanang'olo vandívatumbilikanga venentete pakulota vanjugwe avaungulile Balabashi, Yesu jo vammalidye. Kutwala nang'olo walijimbo kudya kavili, “Pakati pavanu ava vavili, wakwashi wamulota nimuungulile?” Vanavo do, “Balabashi!” Nae, “Napane kushi Yesu wavanshema Klistu nintandele mwashi?” Vanavo uti do, “Nkamele panshalaba!” Nae kudya kavili, “Da nae po atandilé shaukalau shani?” Vanavo kumamodya kukugwanga pashanya po, vaashidoni, “Nkamele panshalaba!” Napanelo Pilatu pamanyite doni hashipali shuululika na shititimbu shinkutunduvanga, andítwala medi kunavanga mmakono pamevo pavanu uti aashidoni, “Kujaika kwamyadi vyamunu aju, nangu hanguve makosha. Ing'ano ayo yenu mmene.” Venentete uti kushidoni, “Makosha akujaika myadi avyo atupate wetu pamo na udukulu wetu.” Bai Pilatu andívaungulila Balabashi, Yesu jo kunshapa viboko na kuvaing'a vakankamele panshalaba. Vaing'ondo vake nang'olo walijimbo vakantwala Yesu kumuukanavo kwing'ande yanang'olo wave kushema shipinga uti shavaing'ondo kuntang'anedya. Vanavo vakamulanga dinguvo dyake kungwadya ikanju yanauvi. Vakadinga lidaka lyamiva kungwadya mmuti, mmakono mwake kunkamudya nkungulandi, kunguguvalila mushu mwake akuno vantanila vaashidoni, “Shikamu Umu wavayuda!” Vanínshunangila mata kutwala kumpoka nkungulandi wo kunkanyalela jo mwene mmuti. Vakantanile, vandímula ailá ikanju yanauvi kungwadya dinguvo dyake kumuukanavo nankamela panshalaba. Napanelo pavashuma nkaja mo vanínkodya munu jumo wa ku Shilene walina Simoni, vanavo kutwala kumuungila alitike nshalaba umwe Yesu. Vakawika palyutu lyavashema Gologota, yani lyutu lyashivanga, vanavo kumupa ugwalwa wavinyu wavanganiénge na shinu shakukalala nae akalinge andíta kukumbila. Vakankamela panshalaba kutwala dinguvo dyake kujavananga kwaindila yakujalanga gudugudu na vàikalenge popo vashinannaledya. Napanelo pamuti pake vandíkamela shibau shavaandike nkanidyo umwámba nae doni, “Aju Yesu, Umu Wavayuda.” Popo po, vandívakamela vakwiva vavili pamo namu nae, jumo kunkanakono junji kunshanda. Bai vanu váshipita apo vashindamwabalanga Yesu akuno vapukunianga myuti vaashidoni, “Wako únabamola ing'ande ya Nnungu na kudenga kwamaduva matatu, bai liposhe gwegwe umwene! Shuluka panshalaba po ukava umwanangwe Nnungu!” Na yadavo vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vamwalimu vadishaliya na vanang'olo vashinanniulanga vaashidoni, “Vanji andivaposha kanji kuliposha mwene hanaulula shinu. Ashii aju, Umu wa ku Ishilaeli! Bai ashuluke ambi popa panshalaba po pakulota tunkulupile. Aju apa ashinankulupila Nnungu bai Nnungu jo aide amposhe ikava kenga ankunnagwaledya mwaa ashishidoni, ‘Nangu nimwanagwe Nnungu.’ ” Nimumo momo vakwiva avalá vavakamadíle pamo namu nae navanavo vashinanniulanga. Napanelo kutunduvangila wakati wasasita mpaka satisa shilambo uti shindida shii. Paiwikile satisa, Yesu kukugwa pashanya po aashidoni, “Eloi, Eloi, lama sabakitani?” yani “Nnungu wangu, Nnungu wangu, mwaa shani uningwambukanga?” Bai pakati pavanu ve vapagwíte apo vanji vo pavaigwite, vanavo kushidoni, “Anshema Liyashi ajo.” Munu jumo pakati pave kutukutinneu ndatwala shipande shaivonu kushuvika muulimu, kupambya munkungulandi kuka ndamupa Yesu akumbile. Vanu vanji kushidoni, “Nneke! Leka tulole ikava kenga Liyashi jo andaida namposha.” Bai Yesu andíkugwa kavili pashanya po kutwala kujaa imumu. Mwe! Inguvo ailá yamwing'ande ya Nnungu kupapuka kuma kushanya mpaka mwina, shilambo kundangenda na majanga kutumbukanga. Vyonga kushimukanga, mili vyoe vyavakwilimyanga vapadíle, kudyuka. Vanavo pavaumanenge muvyonga ling'oto lyakudyuka Yesu, vandíinjila munjini wakwilimyanga vanu voe kutwala kuvona. Napane nang'olo wavaing'ondo pamo na avalá vavénavo váshinshunga Yesu, pavagwene shilambo shindangenda na vinu vinji víshitandeka, vanavo kujopa kutwala kushidoni, “Munu aju mwiu avele mwanagwe Nnungu.” Popo po vandíimilanga vakongwe voe kwakushu valola, vakongwe avo ni vovo ve vamwodíle Yesu kuma ku Galileya vapita vantumika. Pakati pavakongwe avo, andípagwa Maliya wa ku Magadalena, Maliya anyoke Tiyagu namu Yoshe na kupagwa jujugwave vanavake Shebedeu. Napanelo paiwikile yalyulo kuwika munu jumo ntajili wa ku Alimateya walina Yoshe, nanae ashiva nkwóda wake Yesu. Bai nae andyúka kumwe Pilatu ndajugwa mili wake Yesu, Pilatu kulamulila vamupe. Nae kutwala mili aulá kukulunganga mwinguvo yakutakata yakunamikanga kuka ndashika mushonga shake shaambi shatumidídye vapakeye mulijanga. Nae kwingiliya lijanga likumene kudiva pannango, mwene kuka. Po pashonga po, andíikala Maliya wa ku Magadalena namu aijá Maliya junji. Napanelo palyamba lyake, yani liduva lyakupumula, vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na mapalishayo, vandímuukila Pilatu ndamwaulila kushidoni, “Nang'olo, wetu tunkukumbukila doni aijá munu nshwang'a àvele mumi ashishidoni, ‘Akapita maduva matatu, nangu ndadyuka.’ Napavedoni lamulila vashunge namene shonga shake mpaka muliduva lyantatu pakulota vakwoda vake havanaide ndamwiva shilo kutwala kuvaulila venentete doni, ‘Andidyuka pakati pavakupela.’ Nadoni kushang'apa aku kulota kuva kwakumamodya kupunda kutandi.” Pilatu kutwala kushidoni, “Munkuvanavo vaing'ondo, wena mukashunge mwamuululila mmene.” Bai vanavo vandyúka ndashunga shonga sho kwaindila yakuvika shimanyikilo palijanga po na kuvavika vakulaledya. Napanelo likapite liduva lyakupumula, palishitunduvanga liduva litandi lyaishumana, Maliya wa ku Magadalena namu Maliyamwagwe vandyúka ndalola shonga. Mwe! Kwashingangala kuumilila shindangenda shakujowa, kuwa ko kwaloka njelo wake Umu kwida ndagang'ola lijanga kutwala kwikalila. Njelo jojo jo, avele wakumalameta, dinguvo dyake divele dyakushwalela kenga lila. Vaing'ondo váshishunga shonga sho vandítatamela kwamwaa wakujopa mpaka kwaneka kenga vandipalanga. Napane njelo jo kuvaulila vakongwe vo kushidoni, “Hamunajope! Nangu ndimanya kenga mwenu munnambela Yesu wavankamadile panshalaba. Nae apa hapali. Andidyuka kwodana na kenga mo mwatangaladíle. Ida mulole davo palyutu lyaléle. Wena shipajelo mukavaulile vakwoda vake doni, nae po andidyuka pakati pavakupela. Nadoni ankuka alangalela ku Galileya, koko ko mwenu mundamwona. Lola, nangu apa nimmanyiya tayali.” Vakongwe avalá vakaumananga shipajelo shosho vatukuta akuno vàvenavo kujopa na lipuwilo likumene, vandyúka ndavamanyiya vakwoda vake. Kwashingangala Yesu kuvaumililila kutwala kushidoni, “Mmangumi!” Vanavo kumuukila, kumwambatila mmadodo mwake kutwala kulipudya. Bai Yesu andívaulila kushidoni, “Hamunajope! Wena mukavaulile vanung'unuvangu vauke ku Galileya, koko ko vanangwona.” Vakongwe vauka, mwe! Vaing'ondo vanji váshishunga shonga vandyúja kuka kukaja ndavavalangangila vanang'olo vavakulangalalela-shadaka vinu uti vitandéke. Napane vanang'olo vavakulangalalela-shadaka vo pavaikele nguguvale pamo na vanang'olo vandyúnganila kuvapa vaing'ondo njuluku woe kutwala kuvalaililila doni, “Mwenu valanganga doni, ‘Shilo wetu tulele lwono, vandída vakwoda vake ndaiva mili.’ Napanelo ing'ano ai ikawika kwanang'olo walijimbo, wetu tunantumbilikanga kwambangidya mwenu hamunapate shaushanga.” Vanavo vakapwashalela njuluku kutwala kutandedya kenga momo mwavapakanidile. Bai lilove alyo kutwala kwandavala pakati pavayuda uti mpaka nelo. Napanelo vakwoda vake Yesu kumi na moja vandyúka ku Galileya mpaka ndawika kulishinga lyavalatadíle Yesu. Vanavo vakamwone, vandílipudya ila vanji pakati pave po, vashindamwambambidya. Yesu kutwala kuvavandika kuvaulila kushidoni, “Vaningukamudya madalaka uti kuwa na pai. Napavedoni wena mukavatadye vanu vave vakwoda vangu muvenentete uti muvabatisha palina lya Tata, lya Mwana na lya Imumu Wanashwe na muvapundisha kutandedya uti avilá vyaninnamulidile. Nadoni nangu ninkupagwa namu mwenu mumaduva uti mpaka mwisho wawakati.” Shitunduvangilo shantenga wambone ummalangánga Yesu Klistu Mwana wa Nnungu. Kwodana na avilá vyandikíke mulibuku lyake nkúlava Ishaiya, “Wako, mushu mwako ninkuntumidya múntenga wangu, nae andakukandyangidya indila yako.” “Lidi linkwigwinika kushimbweshe liishidoni, ‘Kandyanga indila yake Umu aalowa mwalota kupita.’ ” Nadoni andyúmilila Nshuwau na andípagwa avapa vanu ubatisho kushimbweshe alaililila ubatisho wakulijugulanga kwakulivalivigwa kwamadambi. Vashindamuukila vanu vakuma mudisemu uti dya ku Yudeya pamo na vanu uti va pa Yelusalemu, vashindapata ubatisho kwake nae kulundi lwa Yudani valijugulanga madambi ave. Nae ashigwala dinguvo dyavakandyenge na magwimbu angamila, ashilyunga nkanda waligwogwe lyangandolo, shakulya shake shishiva madalombwe na ushi wakunundu na ashindavalanganga ntenga wakushidoni, “Kunyuma kwangu nangu, ankwida munu walyululilo lyoe kungupunda nangu; ata pakulota ngutepe nimulange vilatu vyake, hanguvaikidile ata padyoko vela. Nangu ninkumbatisha mwenu na medi; nae po, anambatisha na Imumu Wanashwe.” Napanelo mumaduva lolo lo, Yesu andyúma pa Nashaleti, akulá ku Galileya kwida ndabatishwa namu Nshuwau mu Yudani. Bai Yesu paumile mmedi amulá kwona kuwa kujavanwike na anshulukila Imumu wakuva kenga ng'unda kutwala kuwa kwigwinika lidi litédoni, “Wako ni umwanangu wanikunagwaledya, gwegwe unkwidanavo lipuwilo kwangu.” Bai napanelo Imumu kuntwala Yesu kumuukanavo kushimbweshe; koko ko kwikala maduva alubaini atubigwa namu Shatwani anama pamo na vanyama vakunundu kutwala vanjelo kutunduvanga kuntumikila. Napanelo muwakati aulá waungwídye Nshuwau Yesu andyúja kuka ku Galileya apita avalanganga ntenga wambone wa Nnungu aashidoni, “Undiwika wakati, utawala wa Nnungu undivandika nadoni lijugulange madambi enu na kulupila ntenga wambone wa Nnungu.” Bai Yesu apita awanawananga nanyenje litanda lya Galileya amulá anímwona Simoni avele namu nkulumunu Andaleya vateja dingau mmedi mwaa vovo vo shimadengo shave shivele shakwaka dyomba. Napanelo nae kuvaulila, “Ngwoda nangu pakulota nangu nintende muve mmanu mmakuvaka vanu.” Bai vanavo kuleka dingau dyave kutwala kumwoda. Paumile apo, mushu mwake kunkodya Tiyagu mwanagwe Shebedeu avele pamo na nung'unumunu Nshuwau vatataliyanga dingau dyave mwingalava. Bai kuvashema vanavo kutwala kumwoda kunneka tatagwave pamo na vamadengo vashibalugwa amulá mwingalava. Napanelo Yesu pamo namu vanavo vandyúka mpaka pa Kapalanaumu. Muliduva lyakupumula, bai Yesu kuka kushitala shakulipudidya ndapundisha kutwala vanu kushanga mapundisho ake mwaa ashindavapundisha kenga munu ávenavo madalaka i kenga vamwalimu vadishaliya. Bai apalá pashitala kwaneka munu e avénavo lijini nshapu; jojo jo kutwala kukugwa pashanya po, “Wako Yesu wa ku Nashaleti, da wetu namu wako shako nyamani? Widilé ndatumalidya? Nangu ndikumanya, wako ni wakwilimyanga wake Nnungu.” Yesu kunshulanga aashidoni, “Malala na uma mumili mwamunu mo!” Mwiu lijini nshapu aijá kungang'ola munu jo na akuno akugwa pashanya po kutwala kuma mumili mo kuka. Vanu uti ni kushanga doni na kutunduvanga kuudyania vaashidoni, “Da shinu ashi nyamani? Mapundisho aambi! Mapundisho avénavo madalaka! Mpaka nae ata majini mashapu ankulamulilila kutwala anavo kumwigwilila.” Bai shimbili shake kuumanginneu kwisemu uti ya ku Galileya. Napanelo vakaumanange mushitala amulá, Yesu aníntwala Tiyagu namu Nshuwau kuka mpaka paing'ande yashiikala Simoni na nkulumunu Andaleya. Popo nkwegwe Simoni andílala avele nnwele kutwala vanavo bai kummanyiya Yesu ing'ano ayo. Nae kumuukila aijá nnwele kunkamula nkono, kuntakatuwa, nnwele jo kupona kutwala kutunduvanga kuvatumikila. Napanelo muwakati wayalyulo liduva lìdimbile, vanu vandívaukanavo kumwe Yesu valwele uti na vanu vamajini. Likaja alyo uti vanu kuka naumbalanila paing'ande apo kutwala nae kuvaponia valwele voe vavilwele vyakuvilingananga na majini kukumulanga; majini lo kuleya hanatangole mwaa anavo ashinammanya shalowa. Napanelo palyamba lyake, linyeiku, Yesu andítakatuka kuma kuka kulyutu lyakwagweka; koko ko nae ashindashwali kutwala Simoni pamo na vavagwe kupita vannambela. Vakankodye, vanavo kumwaulila doni, “Vanu vankukulambela akulá!” Yesu kushidoni, “Tuke kunji kumakaja ashitanono pakulota nakwanavo ndikavalangange ntenga mwaa ashi ni shingutadídye ngwide.” Yesu kutwala kupita mumakaja uti a ku Galileya avalanganga ntenga muvitala vyave vyakulipudidya na akumulanga majini. Napanelo Yesu andímwidila munu jumo ávenavo malemba mumili, jojo jo kutwala kunguguvalila kunjugwangila kushidoni, “Ukalota, unkuulula kungutadya ngutakate.” Nae andímwanangila shididi shoe namene na andínyalodya nkono wake kutwala kunkwaa kumwaulila doni, “Elo ndilota, takata!” Bai munu jo malemba kunnambalakanga kutwala nae jo kutakata. Yesu kunkumulanga na kunneya namene uti kushidoni, “Wako, ngwigwa shana, hashinapagwe shakuvalanganga kwamunu ila wena ukalilodye kwankúlangalalela-shadaka ukaumye kwakuushaniangigwa kwako ushapu kenga mo mwalamulidile Musha pakulota uve ushuda kwavanavo.” Munu aijá kanji paumile apalá ni kupita avalanganga na aandadya vinu uti vintandéke mpaka kuntadya Yesu mene kuulula kuka mushu ainjila ngala mumakaja; nae kuva munu wakwikala kushimbweshe na koko ko vanu vammakaja uti vashindamuukila nae. Napanelo akapite maduva apitile, Yesu andyúja kuka ndainjila kavili pa Kapalanaumu na andímanyika doni andiwika paing'ande. Vanu voe vandyúmbalanila paing'ande po ata pakushunila mata mene kwaneka na nae ashindavavalangangila ntenga wa Nnungu. Popo po kuwika vanu nsheshe vannyukete munu adidiménge madodo. Ikavakamadyangidye kummandika Yesu mwaa wakuumbalanila vanu, vandíkwela pashanya ing'ande kubamola ulungu shalatoto namu pavéle Yesu kutwala kupata lilanga lyakupalaedya nng'ande ligadolo lyaléle munu ajo. Bai Yesu pavagwene vanu avo kuvanavo likulupililo, andímwaulila wakudidimanga madodo jo kushidoni, “Mwanangu, madambi ako andilivalivika.” Napanelo mulyutu lyolyo vandíikalanga vamwalimu vadishaliya vatangadikanga shintimatima kushidoni, “Da munu aju mwaa shani ankutangola davo? Aju ankukupulu! Ánaulula kulivaliva madambi ni gweka Nnungu bai.” Yesu muntima mwake andímanya ashilá shavashitangadikanga vanavo nadoni andívaudya, “Mwaa shani mwenu munkuvanavo matangadikilo alo mmitima myenu? Munu aju shakwashi shamwona kuva shíkakamadyanga kumwaulila? Ni kumwaulila doni, ‘Madambi ako andilivalivika’ kwali kumwaulila doni, ‘Takatuka utwale ligadolo uwene’? Bai pakulota mumanye doni Mwana Wamunu ankuvanavo mushilambo amu madalaka akulivaliva madambi,” andímwaulila wakudidimanga madodo jo, “Ninkukwaulila wako apa doni, takatuka, twala ligadolo lyako na wena kwing'ande kwako.” Bai nae kutakatuka kutwala ligadolo lyake kuma vanu uti vamwona kutwala vovo vo kushanga na kumupa lishangelo Nnungu vaashidoni, “Wetu shinu ashi, mwiko hatunava kwona.” Yesu akauke kavili nanyenje litanda, imbumba yavanu indímuukila koko na nae ashindavapundisha. Pashipita awena, andímwona Lawi mwanagwe Alupeu àikele nshitala shaukodi kutwala Yesu kushidoni, “Ngwoda!” Nae kutakatuka kumwoda. Napanelo Yesu andíikala alya shakulya paing'ande imwe Lawi pamo na vakukatisha-ukodi, vakutega pamo na vakwoda vake; popo po vandyúmbalanila mwaa vashindamwoda vanu voe. Napanelo pakati pavamwalimu vadishaliya vamapalishayo, vakamanye doni nae ankulyanavo vakutega pamo na vakukatisha-ukodi, vandívaudya vakwoda vake kushidoni, “Mwaa shani nae alyanavo vakukatisha-ukodi pamo na vakutega?” Bai Yesu akaigwe malove alo, andívajang'ula vamwalimu vo kushidoni, “Munu mumi hanannambela nkúlaula, ánannambela ava nnwele. Nangu apa hangwidile ndavashema vaishaliya, ngwidilé ndavashema vakutega.” Napanelo vakwoda vake Nshuwau namu mapalishayo vàungile, vanu vandyúka ndamudya Yesu, “Mwaa shani vakwoda vake Nshuwau pamo na vamapalishayo vankunga, vakwoda vako wako havanaunga shinu?” Nae kushidoni, “Da inkuululika vambodi valalikígwe pashitamo kunga mwene nkúlomba àpagwite popo? Muwakati nkúlomba àpagwite namu vanavo hainaululika shinu kunga. Undawika wakati, wakati wavalota kumumya nkúlomba pakati pave; ni wakati au wavalota vanavo kunga. Hapali munu ánatwala shipande shainguvo yaambi kutenda shivamba mwinguvo yakala; ukatenda davo shivamba sho shindalikukutika kutwala inguvo yakala yo kumamodya kupapuka. Namomo hapali ánataa ugwalwa wavyepo waambi muvitumba vyamagwogwe vyakala; ukatenda davo, ugwalwa pawaa po, undapapulanga vitumba kutwala ugwalwa kujaikanga na vitumba vyo, kwanangeka. Vatwala ugwalwa waambi kutaa muvitumba vyambi.” Napanelo muliduva limo lyakupumula Yesu apita mulyala limo lyangano vakwoda vake mwavashipita, vashindatamanga mai angano kuting'inda kumamena. Kutwala mapalishayo kumudya, “Wako, mwaa shani vakwoda vako vankutenda shinu shilaéka na lilamulo kutenda muliduva lyakupumula?” Nae kushidoni, “Da hamunava kushomya vyatandile Umu Daudi muwakati washangíle na wainkodíle indala nae pamo na avalá vavénavo? Bai mumaduva áshikola madengo Abiyatali nkúlangalalela-shadaka nkumene, Daudi andíinjila mwing'ande ya Nnungu kutwala magung'u ashadaka shakumupa Nnungu kulya; magung'u áshilaeka na lilamulo kulya munu vila, avashilya gweka bai vakulangalalela-shadaka. Kanji nae andílya, tuleke apo anji andívapa vavagwe.” Kutwala kavili kushidoni, “Munu hakandyangigwe kwamwaa waliduva lyakupumula, liduva lyakupumula ni likandyangígwe kwamwaa wamunu. Napavedoni Mwana Wamunu nae ni Umu ata mpaka muliduva lyakupumula.” Napanelo Yesu andíinjila kavili mushitala shakulipudidya na momo mo andípagwa munu jumo wakudidimanga nkono. Mo mushitala mo, vashinannaledya namene valota vamwone ikava kenga anamponia munu ajo muliduva lyakupumula pakulota vapate nkanidyo wakunkashalidya. Bai Yesu andímwaulila munu wakudidimanga nkono jo kushidoni, “Imila shing'ati ashi!” Kutwala kuvaudya kushidoni, “Da muliduva lyakupumula lilamulo linkutuleka tutandedye vyambone kwali vyakunyata? Kuposha shingumi kwali kumalidya?” Vanavo kumalalanga do, vii! Akavalole vanu uti vantang'anadídye avalá kwashitundi akuno àvenavo shipalodi shoe kwamwaa wakunanopa mitima vyave, nae kumwaulila munu jo doni, “Nyalodya nkono wako!” Nae kunyalodya kutwala nkono kuujila kuva ungumi. Bai mapalishayo vandyúmananga kuka ndalyunganianga namu vashipinga shimwe Elode kumulya shemba Yesu valambela dindila dyakummalididya. Napanelo Yesu andínyema pamo na vakwoda vake kuka kulitanda na imbumba yavagalileya indímwoda koko pamo na vanu voe vakwaloka ku Yudeya, ku Yelusalemu, ku Idumeya, vakwalakela nkono unji wa Yudani na nanyenje likaja lya Tilu namu Shidoni; kumwoda mwaa wakwigwinikanga vinu uti vyashitenda nae. Kwamwaa wakuumbalanila vanu, Yesu kuvaulila vakwoda vake vampanganiangidye ingalava pakulota vanu vo havananshinye mwaa akavaponie vanu voe valwele vanji vashindagang'alananga vakanyilidya avakwae. Vanu vamajini mashapu ngwengwe pavashimwona Yesu, majini lo ashindanguguvalila kutwala kukugwa pashanya po aashidoni, “Wako Umwana wa Nnungu.” Kanji Yesu ashindashulanga namene majini pakulota hanamwaulange ngala. Napanelo Yesu andíkwela palishinga limo kutwala kuvashema vanu vavalatile mwene, vanavo kumwidila. Nae kuvatandola kumi na mbili vovo vo kuvavika kuva vamyombe pakulota vapagwe namu nae na avatume vapite vavalanganga ntenga wa Nnungu na vavenavo madalaka akukumulangila majini. Vanu kumi na mbili avo vavele ava: Simoni wampéle nae lina linji lya Patulu kwatika Tiyagu na nkulumunu Nshuwau vanavake Shebedeu vavapéle nae lina linji lya Bowanelisheshi yani vanaing'uva kwida Andaleya, Pilipo, Balutolomeu, Mateu, Tome, kwatika Tiyagu mwanagwe Alupeu kwida Tadeu ndaida Simoni wa ku Kanaa kumalilila Yudashi Shikaliyote jojo ánnimidye Yesu. Napanelo Yesu andíinjila nng'ande mwake kutwala kuumbalanila kavili imbumba yavanu mpaka popo Yesu na vakwoda vake ata litala lyakulyela shinu mene kuvapagwidya. Valikola vake pavaigwite vandímuukila vakankamule vamuukenavo kukaja mwaa vashitangola doni, “Nae andipungukanga.” Vamwalimu vadishaliya vaalakadíle ku Yelusalemu vashindatangola doni, “Munu aju anintawala Beelishebuli; jojo ankukumulanga majini kwalilamulo limwe jo nang'olo wave majini jo, Beelishebuli.” Napavedoni Yesu andívashema kutwala kutangonavo kwamikong'o aashidoni, “Ilota kuululika dashi Shatwani kulikumulanga jo mwene? Utawala woewoe ukalijavanienge kutwala kubyaananga shivenevene, utawala awo hamunapagwe munji ni kutimbikanga tu bai. Vanalikola vakalijavanienge kutwala kutandana ing'ondo shivenevene, likola alyo hamunapagwe munji ni kutimbikanga tu bai. Napavedoni Shatwani akalijavanienge kutwala kulitenda ing'ondo jo mwene, nae hamunampagwidye mwakuka mushu apagwa, akanditimbikanga. I mwanavo! Da apali munu wakwinjila gwamba nng'ande mwamunu wadimongo pakulota kwiva mali ake? Mene, shitandi antuntila dimbuu mwene jo kutwala kukunga uti vyanng'ande. Ninkumwaulila mwiu uti doni, vanu vandalivalivigwa madambi ave pamo na kukupulu kwave uti kanji munu álota kunkupulu Imumu Wanashwe halivalivigwa, nae andavanavo likosha lyashimadambi shíkamalilika.” Bai Yesu andítangola davo mwaa vashitangola doni, “Munu aju ankuvanavo lijini nshapu.” Napanelo anyoke pamo na vanung'unuvake vandíwika mulyutu alyo; vavele po panda po vandítuma vavashamele. Mo nng'ande mo, vandíikalanga vanu voe vantang'anedidye kutwala vanu kumwaulila doni, “Nang'olo, anyoko, vanung'unuvako pamo na valumbuvako vapali panda po, vandákulota.” Nae kuvaudya, “Ajala na vanung'unuvangu ni vakwashi?” Bai akavalole vanu vantang'anedídye nae kushidoni, “Mwenu, ajala na vanung'unuvangu ni ava vavéle apa mwaa munu woewoe átenda mwalatela Nnungu, munu aju ankwitika kuva mwanetu, numbwangu na ni ajala.” Napanelo mumwanda unji kavili Yesu andítunduvanga kupundisha àvele nanyenje litanda. Popo po, imbumba ing'umene yavanu iníntang'anedya mpaka kuntadya nae kukwela mwingalava kwikala kunyamela padyoko kumedi kuleka imbumba yavanu ìvele kumwangu. Nae ashindavapundisha vinu vyoe kwadindila dyamikong'o kenga avi, “Tela matu mwigwe! Nkúlima jumo andyúka ndamwadilila imbeju yake yaulende. Pashimwadilila, kupagwa igwilidile nanyenje indila kutwala vyuni kwida ndadadalanga. Inji kugwilila paulongo wapashanya lijanga lyakulitandika kutwala kumalenneu mwaa ulongo wo hauvéle woe. Likakamele liduva nnandi wo kunyala kutwala kujuma mwaa dinyija hadilitavalakadíle. Inji kavili kugwilila paulongo wanashilanga, paimadile nanae nashilanga akamele nnandi wo kubyaika kutwala mene kupa vyepo. Napanelo imbeju inji kugwilila paulongo walutuba, yanavo yo kukonda kukulumuka kutwala kupa vyepo, lipata limo salasini, linji sitini na linji lyo miya.” Kutwala kavili kuvaulila doni, “Munu akavanavo matu akwigwidya, aigwe!” Napanelo Yesu àvele gweka yake, vakwoda pamo na avalá kumi na mbili vandímuudyangidya mana amikong'o avyo. Nae kushidoni, “Mwenu apa vanintadya mumanye vipii vyautawala wa Nnungu, vanu vanji vákapagwite nkati, vanavo kula lilove linkuvaidila kwamikong'o pakulota “ ‘Valola avi, vandona kanji havaanalela, vaigwa avi, vandaigwa kanji havamanya shaambíka Leka ikave davo vakandishiliuka kutwala kulivalivigwa madambi ave.’ ” Kutwala Yesu kuvaudya, “Da mwenu hamunamanya shinu mana ankong'o au? Ikava davo po mulota kumanya dashi mana amikong'o vinji uti? Bai nkúlima, apanda lilove lya Nnungu. Imbeju kugwilila nanyenje indila, vankuva vanu vapwashaléla lilove lipandígwa; vanavo muwakati wowo wavaigwa lilove, Shatwani kwidinneu ndaukula lilove lyavapandile mmitima myave. Namomo imbeju kugwilila paulongo wapashanya lijanga lyakulitandika, vankuva vanu vaigwilíla lilove lya Nnungu kutwala kupwashalalenneu na lipuwilo kanji kwamwaa úkave wakuvanavo dinyija, lilove lyo lipagwa muwakati padyoko mwaa vikavakodya vyamapipili kwali kupapatigwa kwamwaa walilove, vanavo vandájaika. Vanji ni vapandígwa munashilanga. Vanavo ni avalá vaigwilíla lilove kanji mangaikangilo awakati au, lung'unuku lwamali na lwavinu vinji, avyo vindáinjila ndashinya lilove mpaka kutadya mene kupa vyepo. Napanelo imbeju kugwilila paulongo walutuba, vankuva vanu vaigwilíla lilove kupwashalela kutwala kupa vyepo salasini, sitini na miya.” Yesu kutwala kuvaudya doni, “Da itaa vanákaledya kutwala likalala kwinikidya kwali kuukanavo mulyungu igoli ndavika? Mene! Vakaledya pakulota vavike pashinu pakwaneka. Hashipali shinu shashipii shíkavele shakulota kwaulika na hashipali shinu shilipiídye shíkavele shakulota kuumilila kulangele. Munu akavanavo matu akwigwidya, aigwe.” Kutwala kuvaulila doni, “Vikila kuntima vinu vyamwigwa avi! Shipimo shosho shamulalyangidya mwenu vinu vyamwigwa, namwenu shipimo shosho vanannalyangidya na yadavo vanamwanjadyedya mwaa munu ávenavo vanamwanjadyedya na aijá ákavenavo ata sho shavenavo sho, vanampoka.” Yesu kavili kushidoni, “Utawala wa Nnungu unkulinganana na kenga munu panamwadilila imbeju muulongo; mui kwali shilo kulala kwali kutakatuka imbeju ako kumela na kukulumuka. Mwavitandakela mwene bila kumanya mwaa wo wene ulongo wo ni útandedya vinu vipe; shinantandi kwipukila mamba kwatika mai kutwala mai lo kutandeka. Po pavitandakanga po, munu jo atwalinneu shipula shake kupita aenga mwaa wakati wamapuno undiwika.” Kutwala kavili kushidoni, “Utawala wa Nnungu tulandaniange na nyamani kwali tutumile nkong'o shani pakulota tuvalangange shana? Uvelé kenga imbeju yanshupi; pavapanda idikidiki kupunda dimbeju uti dipandíka muulongo kanji vakapanda yanavo kumela kukulumuka kutwala kuva nnandi ukumene kupunda milandi vinji kulijava dinavi shana na vyuni vyakuniania kudenga vyanda vyave mulyuku mo.” Bai nae atumila mikong'o vyoe kenga avyo ashindapundisha lilove lya Nnungu kwodana na mo mwavashuululila kwigwilila. Hashitangola na vanu bila kutumila mikong'o kanji pashipagwa na vakwoda vake gweka uti ashindavavalangangila mana ake. Napanelo muliduva lyolyo liduva lyenda kukudimba Yesu andívaulila vakwoda vake kushidoni, “Twamboke tuke litanda nkono unji.” Vanavo kuleka dimbumba dyavanu popo kuka ndainjila mwingalava yavéle Yesu kumuukanavo; namomo dingalava dinji dinímpalakela. Bai mo mulitanda ni kulipuka shimbunga, napanelo mawimbi ankwinjila mwingalava na medi mwingalava mo kuumbala. Yesu avele kunyuma ingalava andílala lwono àijamidile litandiko lyakumuti. Bai vanavo kumwimulanga kutwala kushidoni, “Mwalimu, da kupela aku kwatupalanga tuvanu, haunajugulanga shinu?” Nae akatakatuka kushulanga shimbunga na kutangalela litanda lyo kushidoni, “Limaladye! Haunapikitange!” Imepo kumalala kutwala pashinu po kumalalika do, kimyaa! Nae kuvaudya vakwoda vake kushidoni, “Mwaa shani mwenu munkujopa namene? Da hamunava kuvanavo likulupililo?” Bai vanavo vandíjopa doni kutwala kuudyania shivenevene vaashidoni, “Da aju nyani átenda ata mpaka imepo na litanda kumwigwilila?” Bai vanavo vakaamboka vakawika litanda nkono unji lijimbo lyavagelasha. Napanelo Yesu pashulwike mwingalava, kumakabuli ko kwalakenneu munu jumo walijini nshapu kumwidila. Nae ashinama ko kumakabuli na jojo jo, ata kwaupingo hapali munu áshuulula kumunga kavili. Myanda vyoe vashindamunga upingo mmadodo na mmakono; mang'unyang'unya lo, ashindalundumulanga, vitali vyake kulumulanga na hapali áshimuulula kundabyadabyanga. Shilo na mui ngwengwe ashindapita akugwanga-kugwanga kumakabuli na kumashinga alibyaanga-byaanga majanga mumili. Napanelo nae apalá pangwene Yesu kwakushu kuntukutila kuka ndanguguvalila mushu mwake kutwala kutangola pashanya po aashidoni, “Wako Yesu mwanagwe Nnungu Wapashanya-uti, da wako namu nangu shako nyamani? Ninkukujugwa pamevo a Nnungu, haunangupe shaushanga.” Andíjugwa davo mwaa Yesu anínnamulila lijini jo doni, “Wako lijini nshapu, mumili mwamunu ajo, kuma!” Bai Yesu kumudya, “Lina lyako nyani?” Nae kushidoni, “Lina lyangu Imbumba mwaa tuvelé tuvoe.” Kutwala kunjugwangila Yesu pakulota hanavakumulange mulijimbo alyo. Napanelo popo po, indípagwa iminga yadinguluve íshilya palishinga. Uti alalá majini anínjugwangila Yesu, “Tulamulila tuke kwavanguluve akulá tukavainjile!” Yesu kulamulilinneu, majini mashapu anavo kuumananga kuka ndaviinjilanga vanguluve; iminga yadinguluve íshiwikila shilinga shadyalupu mbili yo kupandamokela mwibondi kuka ndatitimilanga mmedi. Bai vanu váshishunga dinguluve adyo vandítukutanga kuka ndavalanganga kunjini na mmagwelu kutwala vanu kuumananga kuka ndalola shitendo asho shuumidíle. Pavavandike pavele Yesu kumwona aijá munu wamajini e avénavo imbumba yamajini àikele, àgwete inguvo, àvenavo ding'ano dyashimunu kutwala vanavo kujopa. Avalá vanu vagwéne vene shitendo asho, kuvavalangangila vanji shinu shintandéke aijá wamajini na kuvalanganga shivatandéke vanguluve kutwala vanavo kutunduvanga kunjugwangila Yesu aume mushilambo shave. Napanelo Yesu pashiinjila mwingalava aijá e avénavo majini ashinanjugwangila pakulota anneke vauke pamo. Yesu kwita kumwaulila doni, “Wena kukaja mpaka kwavakwenu; koko ko, vavalangangile vinu uti vyakutandalele Umu na mwakwanangilidile shididi.” Bai nae andyúka kutwala kutunduvanga kuvalanganga ku Dekapolishi vinu uti vyatandile Yesu na vanu uti vashindashanga. Napanelo Yesu akakwela kavili mwingalava kwambokela litanda nkono unji. Popo po, iníntang'anedya imbumba yavanu apalá pavéle nanyenje litanda. Mwenu! Kuwika apalá nanangalaledi washitala shakulipudidya walina Yailu. Nae pamwene Yesu andínguguvalila mmadodo mwake kunjugwangila namene aashidoni, “Mwanangu nkongwe ndikidiki nnwele, ninkunnalela po pantima apa! Nadoni ninkukujugwa tuke ukammikile makono kwambangidya apone na ave mumi.” Yesu kutwala kuka namu nae. Napanelo yo imbumba yavanu yo ishindamwoda na inshinya. Popo po, andípagwa nkongwe jumo auwíle vyaka kumi na mbili ulwele úkavele wakumalala kutumila. Nae andípita mmakono mwavamitela voe na kujanga vyake uti kanji haulwíle kupona; mauvilo andyúka mushu amamodya. Bai kwoda andígwa shimbili shimwe Yesu, andyúka ndalijalanianga mwimbumba yavanu kumuukila Yesu kunyuma kwake kutwala kukwaa ikanju yake mwaa ashikumbukila doni, “Wona ngukwaa padyoko vela ikanju yake ndapona.” Bai nae myadi kuma ko kumalalinneu, kulyona mumili mwake mauvilo alalá kumalilika. Yesu kumanyinneu kenga mo mumili mwake dipali dimongo dyumíle kutwala kushiliuka kulola imbumba kudya doni, “Nyani ákwaidye ikanju yangu?” Vakwoda vake do, “Wako unkwona imbumba yavanu indikushinya, unnambela dashi munu ákukwaidye?” Kanji nae ashindamyangamyanga tu nnyenje mwake alota amwone munu átandile shitendo asho. Nkongwe jo àmanyite ashilá shintandéke akuno ajopa na atatamela, anímmandika Yesu kuguguvala mushu mwake kutwala kummalangangila umwiu uti. Yesu kutwala kushidoni, “Mwanangu, likulupililo lyako lindikuposha, wena kwaamani na pona shilwele shako!” Napanelo Yesu akuno ankutangola, avalá vanu vake aijá nanangalaledi washitala shakulipudidya vandiwika kumwaulila nang'olo wave kushidoni, “Mwanavo jo andipela! Haunauke mushu undingadinga mwalimu jo.” Yesu bila kutanana malove alo, amwaulidilé nanangalaledi jo kushidoni, “Haunajope, ila kulupila.” Nae andíleya kumwoda munu woewoe ila antwete Patulu, Tiyagu namu Nshuwau nung'une Tiyagu. Pawikile paing'ande kwona shijungulima shavanu na kuvona vanu valila namene na vatangadikanga. Nae andiinjila nng'ande amulá kuvaudya, “Mwaa shani munkujungulikanga na munkulila? Mwana aju hanapela shinu alelé vila.” Vanu apalá vakamwakanga. Napanelo nae kuvaumadyanga vanu uti nng'ande amulá kuntwala tatamunu, jujumunu pamo na avalá váalekenavo kuka mpaka pavéle mwana. Nae aninkamula kutwala kushidoni, “Talita kumi!” mana ake doni, “Ndyoko, nangu ninkukulamulila, takatuka!” Ndyoko ávenavo vyaka kumi na mbili vyaulinga jo, kutakatukinneu kutunduvanga kuwena kutwala vanu kushanga namene-uti. Yesu kuvaleya namene pakulota havanammanyie munu kutwala kuvalamulila vamupe ndyoko jo shakulya. Napanelo Yesu akauma palyutu alyo kuka mpaka kwave; vakwoda vake vashindamwoda. Likawike liduva lyakupumula andyúka kushitala shakulipudidya kutwala kutunduvanga kupundisha; vanu voe váshimwigwilila vandíshanga kutwala kushidoni, “Na aju vitendo avi apatilé kwashi? Limanyilo ali lyavampele na aju livé dashi na makango ala atenda nae ankutandela mwashi? Na aju i jo nkúveda mwanagwe Maliya, nkulugwe Tiyagu, Yoshe, Yudashi namu Simoni? Da valumbuvake i ava vavéle namu wetu apa?” Vanavo mwaa wake nae ishindavanyatila. Yesu kushidoni, “Hapali nkúlava ákaishimika ila mushilambo shake kwavavele vatatavake na valikola vake ni kwakanaishimika.” Nae popo po haimmaikidile kutenda makango ila andívavikila makono valwele padyoko kutwala kuvaponia. Nadoni nae andíshanga kwamwaa waungakulupila wave. Napanelo nae kuma kupita apundisha mumakaja ashitanono. Andívashema avalá kumi na mbili kutwala kuvatuma vavili-vavili na kuvapa madalaka akulamulilila majini mashapu. Andívaleya kunyukata shinu shoeshoe mushimwanda shave ila vanyukate ipimbo bai; shakulya mene, lipeta mene na dishingo mene. Vagwale vilatu tu; dikanju mbili havanagwale. Andívaulila kavili kushidoni, “Paing'ande yoeyoe yamulota kuwikila, ikalanga popo mpaka pamulota kuma likaja alyo. Palyutu lyoelyoe vakanampwashalela na vakanalota kumwigwilila, pamuma po, lipumunange litutunga mmadodo mwenu pakulota uve ushuda kwave vanavo.” Bai vanavo vandyúma kupita vavalangangila vanu valijugulange madambi ave. Majini oe vashindakumulanga na valwele voe vashindavapaka mauta kutwala valwele vo vashindavaponia. Napanelo umu Elode andígwa vinu avyo víshitandeka kwodamwaa shimbili shimwe Yesu shindyúmanikanga kula kushinu. Vanu vashindatangola kushidoni, “Nshuwau Wakubatisha andidyuka pakati pavakupela ni ashi shitádya vyamakango avyo vipagwe namu nae.” Vanji doni, “Liyashi ajo.” Vanji, “Aju nkúlava, avelé kenga nkúlava jumo pakati pavakulava vakala.” Kanji Elode paigwite malove alo nae kushidoni, “Nshuwau ajo; jo waninnamulidile nangu vanshinde, apo jojo jo, andidyuka.” Jo Elode jo, kala po andílamulila vamunge Nshuwau vanjele nkalaboshi mwaa nae aníntwala Elodiya nkongwe washinnomba nung'une mwene walina Pilipo kutwala kunnomba. Napanelo Nshuwau ashinanduma Elode kushidoni, “Haikuvaikidile unnombe nkongwe ndyagwe nung'uno.” Napavedoni Elodiya ashinammikila shitundi Nshuwau, ashindalota ammyae kanji haishuulukika mwaa Elode ashinanjopa Nshuwau. Nae ashinanshilidyanga pakuva anímmanya kenga avele munu waishaliya na wakwilimyanga wake Nnungu. Ishinannagwela kumwigwilila Nshuwau ata ikava kenga pashimwigwilila po, ashinampuwanianga. Napanelo muliduva lyashitenda Elode shikukulu shakumbukumbu yakuvalekwa kwake lindípatikana litala kumwe Elodiya lyakutandela amulá mwashilota. Muliduva alyo Elode andívapa shakulya vananangalaledi vakumene vaishilikali yake, vananangalaledi vavaing'ondo na vananangalaledi vakumene vakwaloka ku Galileya. Bai mwanagwe Elodiya nkongwe kwinjila mulyutu lyo kuvina landa kutwala Elode pamo na vakulalikigwa kuvanagwela namene. Umu jo ikannagwele, andímwaulila mwali kushidoni, “Ngujugwa shinu shoeshoe nangu ndakupa!” Nae kulilapila kushidoni, “Ngujugwa shoeshoe shaulota, ata paikavele inushu yautawala wangu, ndakupa.” Mwali kuma kuka ndamudya anyoke, “Ngujugwe nyamani?” Anyoke kushidoni, “Kanjugwe muti umwe Nshuwau Wakubatisha.” Mwali kuukinneu kumwe umu ndamwaulila kushidoni, “Ninkulota ungupe ambi popa mushani muti umwe Nshuwau Wakubatisha.” Umu shindímwidila shipalodi shoe namene napane kwodamwaa andílilapa pamevo pa avalá vakulalikigwa, halatíle kumwitila. Umu kutwala kuntuma mwing'ondo akaidenavo muti wo. Nae kuka kukalaboshi nanshinda Nshuwau kutwala muti wo kwidanavo àvikile mushani ndamupa mwali, mwali kutwala kuka ndamupa anyoke. Vakwoda vake Nshuwau vakaigwe dyabali adyo vandyúka ndatwala mili wo ndashika. Napanelo avalá vamyombe vandyúja kuka kumwe Yesu kutwala kummalangangila vinu uti vyavatandile na vyavapundishidye. Yesu kutwala kuvaulila kushidoni, “Mwenu, tuke kushimbweshe tukapumule padyoko kwagweka.” Mwaa pashinu apo vandípagwa vanu voe váshida na váshuma váshitadya mpaka vanavo litala lyakulyela shinu mene kuvapagwidya. Vanavo kwinjilanga mwingalava gweka yave kuka kushimbweshe. Napanelo vanu voe vakavona vauma na vamanya kwavashuka, vanu vakwalakela mminjini uti kutukuta namadodo kulitandya vanavo kuwika. Yesu pashulwike mwingalava, kwona imbumba yavanu nae kwanangila shididi mwaa ishiva kenga imbumba yadingandolo díkavenavo nkúshunga kutwala kutunduvanga kuvapundisha vinu vyoe. Liduva napanelo liinjila mmamba, vakwoda vake vanímmandika kutwala kumwaulila doni, “Pashinu apa panalugwangwa vila na wakati wo undipita. Vaulile venentete vaukanange mmala na mmakaja akuvandika vakashume shinu valye.” Yesu kutwala kuvajang'ula kushidoni, “Shinu sho, vape mwenu po!” Vanavo kushidoni, “Shosho sho shilotegwa dinali dimiya mbili! Napanelo indivaikila tuvape kulya tujanga njuluku au?” Nae kushidoni, “Da mwenu po muvénavo magung'u mangapi? Wena mukalole!” Pavaukile ndalola vakamwaulila doni, “Apagwité magung'u mwanu na dyomba mbili.” Napanelo Yesu andívalamulila vakwoda vake vavikadyange venentete muukoka kwamapungu. Venentete vo kwikalanga mapungu avanu miya-miya na avanu amusini-amusini. Yesu kutwala alalá magung'u mwanu pamo na adilá dyomba mbili kulola kuwa kwalaliya kumajanianga magung'u kuvapa vakwoda vake vavajavile namomo kuvajavila adilá dyomba mbili vanu uti. Vanavo uti kulya mpaka kwikuta. Vakwoda vake vakatwalange makombo amagung'u pamo na adyomba vandyúmbadya makalala kumi na mbili. Vanu ve valíle magung'u alo vavele valume dyalupu mwanu. Yesu kutwala kuvakanyalidyangidyanneu vakwoda vake vakwalange mwingalava vauke valangalela litanda nkono unji yani ku Beteshaida vanneke nae alaila imbumba yavanu. Akalaile imbumba, andyúka kulishinga ndashwali. Pauwikile wakati wayalyulo ingalava kuwika shing'ati litanda nae avelé gweka kumwangu. Napanelo nae avona vakwoda vake kuvauvanga pavashandesha ingalava mwaa imepo ishaaloka mushu mwave, muwakati walyamba kumanga kulangala, nae kuvaukila awena pashanya medi. Alota avapite mushu mwave, vanavo pavangwene awena pashanya medi, vashona doni, “Ali litailei,” kutwala vanavo kukugwanga. Vanavo uti vakamwone vanínjopa, nae kutangalenneu kushidoni, “Lyunge ntima! Ni nangu apa. Hamunajope!” Yesu kukwela mwingalava amulá kupagwa pamo namu vanavo kutwala imepo yo kumalala do, jii! Vanavo kushanga mwaa ata lo makango amagung'u alalá, mana ake havamanyíte; mitima vyave vandítadya vinanope. Napanelo vakaamboke litanda lyo vandíwika shilambo sha ku Geneshaleti kushiya ingalava yave kutwala kuungangila. Vanavo pavaumanenge mwingalava venentete kummanyinneu Yesu. Bai venentete kuumananga kupita vatukuta mumakaja aisemu ayo vapita vavanyukata valwele mudigoli kuvaukanavo kulyutu lyavashiigwanga kenga Yesu avelé kwanavo. Kulyutu lyoelyoe kwashuka nae, mminjini mmakaja madikidiki kwali mmagwelu, vanu vashindavatwala valwele kuvaladya mumautu aumbala kutwala kunjugwangila avaleke valwele vankwae padyoko vela munkumbu waikanju yake. Uti avalá váshinkwaa, vashindapona. Napanelo Yesu vandímwidila mapalishayo pamo na vamwalimu vanji pakati pavamwalimu vadishaliya vakwalakela ku Yelusalemu kutwala vovo vo kuvona vakwoda vanji vamwe Yesu valya na makono mashapu kwamwaa mene kunavanga medi kwayadi yave. Mapalishayo pamo na vayuda uti havanalya bila kunavanga medi kwayadi yave, vanavo vananawanga nyamani, yadi yavanyakala. Pavanauja kumautu aumbala vakananavanga medi kwayadi yave, havanalya shinu. Namomo vankunanawanga diyadi dinji dyoe kenga mwakuukangila diwene, vitumba na vyombo vinji vyavitali. Napanelo mapalishayo avalá na vamwalimu vadishaliya vandímudya Yesu kushidoni, “Mwaa shani vakwoda vako havanaodedya shinu yadi yavanyakala, vankulya mmakono mùvenavo ushapu?” Yesu kushidoni, “Nkúlava Ishaiya andivalanganga shana vyamushu amwamba mwenu mmanu mmamalambi aashidoni, “ ‘Venentete ava vangwishimu po pakanywa apa, ila ntima wave uvelé kushu namu nangu. Kwangu nangu vanavo vankulipudya bule, vapundisha kenga mapundisho shii malamulo avanu vene.’ Mwenu munkuleka lilamulo lya Nnungu munanawanga nyamani, yadi yavanu.” Kutwala kavili kushidoni, “Mwenu ngwengwe munkulambela dinamuna dyambone dyakukwapela lilamulo lya Nnungu mwambangidya munanawange yadi yenu. Musha anditangola kushidoni, ‘Mwishimu tatako na anyoko,’ na ‘Munu woewoe álota kumwiludyanga tatake na anyoke, vampedye,’ kanji mwenu munkukwepa. Munkwona kenga munu akamwaulila tatake kwali anyoke doni, ‘Inudyo yoeyoe yanishilota nimwing'e ailá, ayo ni Kolibaa’ (Kolibaa, mana ake inudyo), bai mwenu munkunneya munu ajo kuntandela shinu shoeshoe tatake kwali anyoke. Amu ni mwamuputangila mwenu lilove lyake Nnungu kanji kwamwaa wayadi yenu yamupundishania. Namomo munkutenda vinu vinji vyoe vyakuva kenga avi.” Napanelo Yesu andíshema kavili imbumba yavanu kutwala kushidoni, “Mwenu uti ngwigwilila na ngwigwa shana. Hashipali shinu shalakéla panda kumwinjila munu shuulúla kuntaa ushapu ila shintáa ushapu ni ashilá shúma mumunu. Munu ávenavo matu akwigwidya, aigwe.” Napanelo akanyeme paimbumba apalá, painjidile nng'ande, kwamwaa wankong'o aulá vakwoda vake kumudya. Nae kushidoni, “Da namwenu momo hamunamanya shinu? Da hamunamanya shinu kenga shinu shapanda shiinjíla mumili mwamunu hashuulula kuntaa ushapu? Hashinantaa ushapu mwaa hashinamwinjila muntima, shanavo shuka muliu kutwala ling'oto kunya.” Yesu patangwele davo ashimanyiya kenga vyakulya uti hashipali shivénavo ushapu. Nae kuka mushu aashidoni, “Ashilá shúma mumunu ni shintáa ushapu. Ni muntima wamunu múma makumbukililo akunyata; kulavalava, kwiva, kubyaa, kulanavo nkongwe ákavele wako, liu, ukalau, ushwang'a, kutaduka, ing'ou, kwabola, kulyona na imbeve. Vyaukalau avi uti vyuma muntima mwamunu; ni vyovyo vintáa ushapu.” Napanelo Yesu andyúma palyutu alyo kuka kwisemu yananyenje mwake likaja lya Tilu. Koko ko, nae awika paing'ande imo ashilota alipiyange kanji haiyululíke. Bai nkongwe jumo ávenavo mwanagwe namako, namako jo ávenavo lijini nshapu, akaigwe vantambulanga Yesu, nae kumuukila kungwilangila mmadodo mwake. Nkongwe jo avele mmidi wa ku Shilopoinike; napanelo anínjugwa Yesu pakulota ankumulange lijini mumili mwamwanagwe. Yesu kumwaulila doni, “Shitandi valeke vana valye mpaka vaikute mwaa hashinava shambone kutwala shakulya shavana kuvajalela vang'avanga.” Nkongwe jo kushidoni, “Elo Umu kanji ata vo vang'avanga vo, vandálya dingalamwamwa dyashakulya shavana digwilangíla mwina imesha.” Yesu kushidoni, “Po paujang'wile davo po, twala mwanda uke, lijini jo, tayali andyuma mumili mwamwanavo mo.” Bai nkongwe pawikile kukaja kunkodya mwanagwe àlele paigoli, lijini jo àmuumile tayali. Napanelo Yesu andyúma mwisemu ayo yananyenje mwake likaja lya Tilu kupita ku Shidoni kuka mpaka kulitanda lya Galileya apitila shilambo sha Dekapolishi. Vanu vankumwidanavo kumwe Yesu munu jumo ákaigwa na walutata vankunjugwangila ammikile makono. Nae pamuumidye mwimbumba yavanu, andímuukanavao kwagweka kunjela vyala kumatu na kunkamulangila mata mululimi. Paladile kuwa, andísha ntima aashidoni, “Epataa!” Yani, “Shimuka!” Kumatu ko kudiuka, lulimi lyo kungaluka na kutunduvanginneu kutangola shana. Yesu andívaleya havanammalangangile munu kanji kila mwashivalaedya vanavo vashindamamodya kummalanganga. Vashindashanga kupunda apo vaashidoni, “Uti vinu ankutenda shana, ankutadya mpaka vákaigwa vaigwe na vabubu vatangole.” Napanelo mumaduva lolo lo, imbumba yavanu yùmbalanidile kavili na paikavanavo shakulya, Yesu kuvashema vakwoda vake kuvaulila doni, “Vanu ava ninkuvaanangila shididi mwaa vankutwala maduva matatu vavelé namu nangu na havave shakulya. Napavedoni ndikavaulila vaukanange kuding'ande kwave vàdobile indala, inkuululika kudilikanga shing'ati indila mwaa vanji vo vaaleke kushu.” Vakwoda vake kushidoni, “Vanu ava pakulota kuvalisha munu apata pashi magung'u panalugwangwa apa?” Yesu kuvaudya, “Muvénavo magung'u mangapi?” Vanavo do, “Saba.” Yesu ankuvalamulila venentete vaikalange pai. Nae patwete magung'u saba alalá kunnambwalela Nnungu kumajanianga, andívapa vakwoda vake pakulota vavajavile venentete, vanavo kutandela momo. Namomo dindípagwa dindemba padyoko do, nae paalalidye andívaulila doni, “Nadyanavo, java.” Vanu uti kulya mpaka kwikuta. Makombo lo avele oe, makalala saba. Palyutu alyo vanu vavele dyalupu nsheshe, bai nae andívalaila. Napanelo nae andíkwelenneu mwingalava pamo na vakwoda vake kuka kwisemu ya ku Dalamanuta. Mapalishayo vandímwidila Yesu kutunduvanga kujunganavo vanninga ntima vanjugwa alodye shimanyikilo shakwalakela kuwa. Nae akaisha ntima namene kutwala kushidoni, “Mwaa shani vanu vaimbula ai vangujugwa shimanyikilo? Ninkumwaulila mwiu doni, vanu vaimbula ai havalodya munu shimanyikilo shoeshoe.” Napanelo nae pavalakile, andíkwela mwingalava kuka litanda nkono unji. Vakwoda vake vandílivaliva kunyukata magung'u, mwingalava mo vavénavo ali, limo bai. Napanelo ashindavaduma aashidoni, “Lilaledye! Lishunge kwaing'ano yankukumuku wamapalishayo na umwe Elode!” Vanavo kutaukananga shivenevene vaashidoni, “Shamumwona kutangola davo po, mwaa wetu hatunyukete magung'u.” Yesu amanya shivéle mmitima myave kushidoni, “Mwaa shani munkutaukananga ing'ano yakumwova magung'u? Da hamunava kwigwa na kwanalela? Mitima vyenu vindinanopa? Mevo mwenu munkuvanavo kanji hamunalola shinu; matu munkuvanavo kanji hamunaigwa shinu. Da hamunakumbukila shinu? Pandivajavidile vanu dyelupu tano magung'u mwanu apalá, makombo muumbadidye makalala mangapi?” Vanavo do, “Kumi na mbili.” “Kushi pandivajavidile vanu dyalupu nsheshe magung'u saba apalá, makombo lo muumbadidye makalala mangapi?” Vanavo do, “Saba.” Kutwala Yesu kushidoni, “Napanelo hamunava kwanalela?” Vanavo vakauka ndawika pa Beteshaida. Pavawikile, vankumwidanavo kumwe Yesu munu jumo wakuputala mevo kunjugwangila ammikile makono. Nae pankamwile nkono munu jo andímuukanavo kunyenje likaja, kunshunila mata mmevo, kummika makono kumudya, “Dashi unkwona shinu shoeshoe?” Munu aijá pang'amwile mevo kushidoni, “Ninkuvona vanu vilinga-vilinga kenga milandi vinkuwena doni.” Yesu kummika kavili makono kumevo nae akuno alola ndoo! Munu jo kupona vinu uti kwona shana. Bai Yesu anínnamulila auke akapumule pang'ande pake amwaulila doni, “Nkaja mo, haunamwaulile munu.” Napanelo Yesu pamo na vakwoda vake vandyúma kuka kumakaja a ku Shashaleya imwe Pilipo. Vàvele ndila nae andívaudya vakwoda vake kushidoni, “Da vanu vanguvalanganga nangu kuva nyani?” Vanavo do, “Nshuwau Wakubatisha, vanji Liyashi, vanji kavili do nkúlava jumo pakati pavakulava.” Nae kuvaudya vanavo, “Kushi na mwenu po, mulota kunguvalanganga nangu kuva nyani?” Patulu patwete kujang'ula kushidoni, “Wako Klistu.” Nae kutwala kuvaduma pakulota havanammalangange kwavanu. Napanelo Yesu andítunduvanga kuvapundisha vakwoda vake aashidoni, “Mwana Wamunu inimmaikila apate mauvilo oe; inimmaikila vamwite vanang'olo, vakulangalalela-shadaka vanang'olo pamo na vamwalimu vadishaliya, apele na muliduva lyantatu lyake adyuke.” Malove alo nae ashitangola ngala kutwala Patulu kunshamela Yesu kwagweka kuntangalela. Yesu pashiliwike kuvalola vakwoda vake, aníntangalela Patulu doni, “Tumuka mushu mwangu Shatwani! Wako haunakumbukila shinu mwakumbukilila Nnungu, ukumbukila mwavakumbukilila vanu.” Bai nae kushema imbumba yavanu pamo na vakwoda vake kuvaulila kushidoni, “Munu akalota kungwoda nangu, alishukulu jo mwene anyukate nshalaba wake angwode. Mwaa woewoe álota aposhe shingumi shake, andakatoka kanji woewoe álota akatoke shingumi shake mwaa wangu nangu na kwamwaa wantenga wambone, andaposha. Da munu alota kupata wambone shani akapata shilambo uti kutwala kukatoka shingumi shake? Da shinu shani shalota kuulula kumya munu abadilishe na shingumi shake? Munu woewoe waimbula ai yakulavalava na yakutega akangwanangila nangu dyoni na kwanangila malove angu, Mwana Wamunu momo andamwanangila dyoni paida mulishangelo lyatatake àvele pamo na vanjelo vakwilimyanga.” Kutwala kavili kushidoni, “Ninkumwaulila mwiu doni vapali vanu vanji popo apa, vanavo mwiko havapela vakanava kwona utawala wa Nnungu wida na dimongo.” Akapite maduva sita, Yesu akantwala Patulu, Tiyagu namu Nshuwau kuvaukanavo kushinu kwagweka kulishinga lyakukulumuka. Koko ko, nae kujalukanga pamevo pave; dinguvo dyake kuva dyanashwe na dyakushenga namene, kushwalela kwákaulula nkúshapa woewoe wamushilambo ashi kuwisha shilinga asho. Popo po kwaneka Liyashi, Musha vatangola namu Yesu. Patulu kutwala kumwaulila Yesu kushidoni, “Labi, ni shambone mwatupagwididye pashinu apa, leka tukandyange mautu matatu akwikala limo lyako, linji limwe Musha na linji live limwe Liyashi.” Nae hashimanya shashitangola mwaa vovo vo vashindajopa. Bai kutwala kushuluka lyundi kuwa kuvainikidya, mo mulyundi mo kwigwinika lidi litédoni, “Aju ni mwanangu waninnagwaledya! Jojo jo mwigwilile!” Kwashingangala vakalalyange nyenje mwave vanu vo vavagwene vyo, ngwee kumwona jo Yesu aju gweka na vanavo. Napanelo pavashishuluka mulishinga Yesu andívaleya havanammalangangile munu vinu vyavagwene mpaka palota kudyuka Mwana Wamunu pakati pavakupela. Bai vanavo vandípiyanga ing'ano ayo vaudyania shivenevene mana akudyuka aku pakati pavakupela. Nadoni vakwoda vake vandímudya, “Mwaa shani vamwalimu vadishaliya vankushidoni, ‘Ivaikidilé Liyashi ave ntandi kwida?’ ” Yesu do, “Mwiu paida Liyashi, andapanganianga vinu uti. Kanji mwaa shani indyandikigwa imwamba Mwana Wamunu doni, ‘Inimmaikila auvauvange vinu vyoe na ailudyangigwe’? Nangu apa ninkumwaulila doni, Liyashi jo andida na jojo jo, vanintenda uti vyavalatile kwodamwaa indyandikigwa imwamba nae.” Napanelo vanavo pavawikile pavavéle avalá vakwoda vanji vandyóna imbumba ing'umene yavanu ivatang'anadidye na vamwalimu vadishaliya vataukananganavo. Imbumba po paingwene Yesu indyángaikanga kutwala kuntukutila kuka ndamuudyanga. Nae kuvaudya vamwalimu vadishaliya, “Da mwenu mutaukananganavo nyamani?” Munu jumo mwimbumba mo patwete kulijang'ulidya kushidoni, “Mwalimu, ndimwidanavo mwanangu kwako wako, nae ankuvanavo lijini ántaa ububu. Lijini aju pashinu poepoe panankodya, anángwiidya pai, nkanywa mo kutuka shulu akuno akwishakwishanga meno na andájuma do, go. Ndivajugwa vakwoda vako pakulota vankumulange kanji vanavo vanintatakela.” Yesu do, “Shasho! Mwenu mmanu mmaimbula íkakulupila! Da nangu ndapagwa namu mwenu mpaka duvani? Nannaga mwenu mpaka duvani? Bai pane mwidenavo akuno ndyoko jo!” Vanavo kumwidanavo. Napanelo lijini po pangwene Yesu aníntainneu shalala ndyoko jo, ndyoko kugwa kunneka agalagata pai na atuka shulu nkanywa. Yesu kumudya tatake mwana, “Shitendo ashi shinditwala wakati woe tangu shintunduvange?” Tatamunu kushidoni, “Tangu shidyoko shake. Nomomo myanda vyoe anánjela pamoto na mmedi alota ammyae. Napanelo ukaulula kutenda shinu shoeshoe, twanangila shididi, tupwashela!” Yesu kushidoni, “Ukaulula? Vinu uti vinkuululika kwa aijá ákulupila.” Tatamunu kutangalenneu pashanya po aashidoni, “Nangu ninkukulupila ila ngupwashela kutema ungakulupila wangu.” Napanelo Yesu pagwene iminga yavanu yumbalanila anínshulanga lijini nshapu jo kushidoni, “Wako lijini bubu na úkaigwa, nangu ninkukulamulila kuma mumili mwandyoko aju na haunainjile kavili!” Lijini akuno akuta kungwiya ndyoko jo na dimongo kuma kunneka ndyoko àlele kenga andipela mpaka kuvatadya vanu kushidoni, “Alo, andipela!” Yesu kanji kunkamula ndyoko jo nkono kuntakatuwa kutwala ndyoko jo kwimila. Bai Yesu painjidile nng'ande vàvele gweka vakwoda vake vandímudya doni, “Da mwaa shani wetu hatuulwile kunkumulanga lijini jo?” Nae kushidoni, “Lijini wakuva doni ankuululika kukumulangigwa kwaindila yakushwali bai.” Vanavo vandyúma palyutu alyo kupitila ku Galileya. Napanelo Yesu hashilota vanu vammanye pavele mwaa ashindavapundisha vakwoda vake kushidoni, “Mwana Wamunu vanannimya kunkamudya kumakono kwavanu, vanavo vanampedya, ling'oto lyakupela, muliduva lyantatu lyake andadyuka.” Vakwoda vake havashigwa shashamba vanavo vashindajopa kumudya. Bai vanavo vandíwika ku Kapalanaumu. Napanelo àvele paing'ande andívaudya vakwoda vake kushidoni, “Da mwenu ndila amulá mushitaukananga nyamani?” Vanavo kummalalanga mwaa vashipita vataukananga vammanye nyani nang'olo pakati pave. Yesu kwikala kuvashema avalá kumi na mbili kuvaulila doni, “Munu akang'ang'anikila ave ntandi andava wamwisho na andava ntumika wavanu uti.” Nae antwete ndyoko ndikidiki kumwimidya shing'ati shave kunkamula kushidoni, “Munu woewoe ámpwashalela mwana ndikidiki kenga aju palina lyangu nangu, angupwashalela nangu; woewoe ángupwashalela nangu i do angupwashalela nangu gweka, ankumpwashalela momo aijá ángutumididye.” Napanelo Nshuwau andítangola kushidoni, “Mwalimu, tungwené munu akumulanga majini palina lyako, wetu kunneya mwaa nae hashitwoda wetu.” Yesu kushidoni, “Mene, mukananneye. Hapali munu álota kutenda makango palina lyangu, jojo jo kuulula kungutangalenneu kunyata mwaa munu ákatuvangedya ankupagwa upande wetu. Ninkumwaulila mwiu doni, aijá álota kumupa luwene lwamedi mukumbila palina lyangu nangu kwamwaa wakuva mwenu mmake Klistu, mwiko munu ajo hakatoka shinu kupata lidaka lyake. “Munu woewoe akantadya kukuvala ndyoko jumo pakati pavadikidiki ava vangukulupila nangu, kudyanga munu ajo kumuungila lijanga lyakwidopa pang'ulo kutwala kunjela mwimanga. “Nkono wako ukakutadya ukuvale, lumula. Kudyanga kwinjila mushingumi ùlamele kuliko kuvanavo makono uti mavili kutwala kuka kushena kumoto úkadimika. Lidodo lyako likakutadya ukuvale, lumula. Kudyanga kwinjila mushingumi ùlamele kuliko kuvanavo madodo uti mavili kutwala kukujela kushena. Liu lyako likakutadya ukuvale, usha. Kudyanga kwinjila muutawala wa Nnungu na liu limo kuliko kuvanavo mevo uti mavili kutwala kukujela kushena, kushinu “ ‘kwákawa shong'o wave na moto úkadimika.’ Mumanye kenga kula munu vanantakila munyu na moto. Munyu, wambone kanji ukadalala ulota kuujidya dashi kavili kuva munyu? Mwenu avanavo munyu mmili myenu na avanavo amani munu na munumwagwe.” Yesu paumile apo, andyúka kulijimbo lya Yudeya mpaka mwangu unji wa Yudani. Bai imbumba yavanu indímwidila kavili na nae kenga lidyavalelo lyake ashindavapundisha. Napanelo mapalishayo vandímuukila kumudya doni, “Da lilamulo linkutuleka munu kunneka ndyagwe?” Vovo vo, vashinanninga. Nae kushidoni, “Da Musha annamulidilé dashi?” Vanavo, “Musha atulamulidilé munu amwandikile italaka nkongwe atwale anneke.” Nae kutwala kushidoni, “Musha andimwandikila lilamulo alyo mwaa mwenu mitima vyenu vyakunanopa. Kanji tangu kunantandi kukandyanga Nnungu shilambo, ‘nae ankandyengé nnume na nkongwe.’ ‘Nadoni nnume andalyumadyanga patatake na panyoke kuka ndalyunganianga na nkongwe ndyagwe kutwala vanu vavili ava kuva mili umo.’ Nadoni vanu vavili ava havanava shinu vavili; ni mili umo bai. Napavedoni shaunganienge Nnungu, munu hanapukaniange.” Napanelo vavele kavili paing'ande, vakwoda vake vandímuudyangidya ing'ano ayo. Yesu kutwala kuvajang'ula kushidoni, “Munu woewoe ánneka ndyagwe kuka nannomba nkongwe junji, munu ajo ankulavalava na ankuntagela ndyagwe ntandi. Namomo nkongwe ánneka ntwagwe kuka ndalombwa na nnume junji, nkongwe ajo ankulavalava.” Napanelo vanu vashindavaidanavo vadyoko kumwe Yesu avavikile makono kutwala vakwoda vake kuvashulanga. Yesu pagwene shitendo asho inínnyatila kutwala kushidoni, “Valeke vadyoko vaide kwangu, hamunavaleye mwaa utawala wa Nnungu wavanu vavéle mwavadyoko. Ninkumwaulila mwiu doni, aijá ákapwashalela utawala wa Nnungu kenga ndyoko, ajo mwiko hainjila shinu muutawala awo.” Bai nae andívatwala vadyoko vo kuvavikila makono na kuvaalaliya. Napanelo Yesu pashuukanavo kavili mushu na shimwanda shake, munu jumo aníntukutila kuka ndaguguvala mushu mwake ndaashidoni, “Mwalimu wambone, ngutandelé mwashi pakulota ngupate shingumi shíkamalilika?” Nae kushidoni, “Mwaa shani ungushema kuva wambone? Hapali munu wambone; wambone ni gweka Nnungu bai. Wako unkumanya malamulo, ‘Haunabyae, Haunalavalave, Haunaive, Haunaumye ushuda waushwang'a, Haunatindinganiange na Mwishimu tatako na anyoko.’ ” Nnemba jo kushidoni, “Mwalimu, nangu malamulo ala ninkwodedya tangu shidyoko shangu.” Yesu pannadile aninnagwaledya kutwala kushidoni, “Shindikubakila shinu shimo. Uti vyauvenavo wena ukashulushe, njuluku wo uvape vákave pashinu. Undavanavo libadila kuwa; ling'oto, ida ungwode.” Nnemba aijá paigwite lilove alyo andítangadikanga shintimatima na andívanavo shipalodi shoe mwaa avenavo vinu vyoe. Yesu kushiliuka kulalyanga nnyenje mwake kuvaulila vakwoda vake kushidoni, “Pandikamadyanga namene vatajili kwinjila muutawala wa Nnungu!” Vakwoda vake vandíshanga malove alo kanji nae kavili kushidoni, “Mmanavangu, me pandikamadyanga namene kwinjila muutawala wa Nnungu. Shíkakamadyenge ni kupaleta ngamila mulilanga lyakashinji kuliko kwinjila ntajili muutawala wa Nnungu.” Vanavo kumamodya namene kushanga kutwala kudyania shivenevene vaashidoni, “Ikava davo po, aambwalegwa nyani?” Yesu kuvalola kutwala kushidoni, “Kwavanu shinu ashi hashinaululika shinu kanji kwa Nnungu i mwanavo mwaa Nnungu vinu uti ankuulula.” Napanelo Patulu kushidoni, “Wetu tundileka vyetu uti kukwoda wako.” Yesu kushidoni, “Ninkumwaulila mwiu kenga, kula munu álakile ing'ande yake, ávalakile vanung'unuvake kwali vakuluvake, ávalakile valumbuvake, ánnakile tatake kwali anyoke, ánnakile ndyagwe kwali vanavake, álakile mashamba kwamwaa wangu nangu na kwamwaa wantenga wambone, munu aju muwakati wowo au, kwakwanjadyeka myanda miya andapata ding'ande adyo, vanung'unumunu avo, valumbumunu avo, vajujumunu avo, vana avo na mashamba alo pamo na kupapatigwa. Namomo muwakati wída, munu ajo andapata shingumi shíkamalilika. Kanji manya kenga vanu voe vatandi vandava vamwisho na vamwisho vandava vatandi.” Napanelo vanavo vauka mushu na shimwanda shave sha ku Yelusalemu, Yesu àlangaladile vakwoda vake vandímwoda kunyuma akuno vashanga shimwanda asho na vanu vanji váshivoda vashindajopa. Nae ni pavashamadile kavili kwagweka avalá kumi na mbili kuvaulila vinu uti vilóta kuntandeka aashidoni, “Mwenu, tunkuka ku Yelusalemu. Koko ko, Mwana Wamunu vanannimya kunkamudya kumakono kwavanang'olo vavakulangalalela-shadaka na kwavamwalimu vadishaliya. Vovo vo, vandamuukumu apele na vanankamudya kumakono kwavamidi. Vanavo vandamwiludyanga, kunshunangila mata, kunshapa viboko na vanampedya. Kanji muliduva lyantatu lyake andadyuka.” Napanelo Tiyagu namu Nshuwau vanavake Shebedeu vandímuukila Yesu ndamwaulila doni, “Mwalimu, wetu tulota utwangangole shoeshoe shatulota kukujugwa.” Nae, “Mulota nimwangangole nyamani?” Vanavo do, “Paulota kupagwa mulishangelo lyako, tupa litala lyakwikala, jumo kunkanakono junji kunshanda kwako.” Nae kushidoni, “Hamunamanya shinu shakujugwa. Da mwenu munkuulula kukumbila luwene lwangukumbila nangu kwali kupata ubatisho wangupata nangu?” Vanavo, “Elo, tunkuulula.” Yesu kushidoni, “Luwene lwangukumbila nangu, mundakumbila. Ubatisho wangupata nangu, mundapata kanji yakwikala kunkanakono kwali kunshanda kwangu, ayo hainava shinu yakujava nangu. Vene mautu alo ni avalá vavapanganiangididye.” Bai vanji kumi vo vakaigwe malove alo, vanímmikila shitundi Tiyagu namu Nshuwau. Yesu kuvashema kuvaulila doni, “Mwenu munkumanya kenga avalá vánavavika kuva vakutawala vavamidi vandálitumbudya kwavenentete na vakumene vave vandátumila madalaka kwavanavo. Kwaupande wenu mwenu hainave davo. Aijá álota ave nang'olo pakati penu inimmaikila ave ntumika. Namomo aijá álota ave ntandi, inimmaikila ave ntumwa wenu mwenu uti. Ata jo Mwana Wamunu aju haidile vantumike; nae aidilé ndatumika na kujaula shingumi shake shive lyambolelo lyavanu voe.” Bai Yesu pamo na vakwoda vake vandíwika pa Yeliko. Napanelo pavashuma nkaja mo nae na vakwoda vake pamo na imbumba yavanu, ndila mo andíikala munu jumo nkújugwajugwa wakuputala mevo walina Balitimeu mwanagwe Timeu. Nae paigwite kenga Yesu wa ku Nashaleti ankupita mulyutu alyo andítunduvanga kushema pashanya po aashidoni, “Mwanagwe Daudi, Yesu wako, ngwanangila shididi.” Vanu kunshulanga vamwaulila amalale kanji nae kuka mushu tu ashema pashanya po, “Mwanagwe Daudi, ngwanangila shididi!” Yesu kwimila kutwala kushidoni, “Nsheme!” Vanavo kunshema aijá wakuputala mevo kumwaulila doni, “Lyunge ntima! Takatuka, ankukushema.” Nae kutwala ikanju yake kujela ako, kudaloka kwimila kutwala kumuukila. Yesu kumudya, “Da ulota ndikutandele nyamani?” Nae doni, “Mwalimu, ngulota nguujile kulola.” Yesu kushidoni, “Wena, likulupililo lyako lindikuposha.” Muwakati wowo munu jo kulalenneu kutwala kupita amwoda Yesu mwashuka. Napanelo vanavo pavavandike pa Yelusalemu vàvele pa Betepashi na Betaniya, palishinga lyamilandi Vyaulivela Yesu andívatuma vakwoda vake vavili kutwala kuvaulila doni, “Wena palikaja livéle mushu mo. Pamwinjila munankodya mwana wapunda ákanava kunkwela munu vamuungangidile. Mwenu muungule mumwidenavo. Akamudya munu kushidoni, ‘Da punda jo mumuungulila nyamani?’ Mwaulile doni, ‘ Umu ankunnota, ling'oto andamuujiya.’ ” Vanavo kuka nankodya mwana wapunda vamuungangidile pannango nanyenje ibalabala kutwala kumuungula. Napanelo pakati pavanu ve vapagwíte apo kuvaudya, “Mumuungulila nyamani punda jo?” Vanavo kuvajang'ula kenga mo mwavaulidile Yesu, vanu vo kuvaleka vauke. Bai vanavo kumwidanavo punda jo kumwe Yesu kuntandikanga dinguvo, Yesu kunkwela. Vanu voe kupita vatandikanga dinguvo dyave mwindila, vanji kwanganga dinavi dyamilandi kupita valadyanga ndila. Vanu váshuka mushu na váshaloka panyuma vashindapita vatangola pashanya po vaashidoni, “Ashibike!” “Aalaligwe áida palina limwe Umu!” “Walaligwe utawala wída watatagwetu Daudi!” “Kushibika kupagwe kushanya-uti!” Bai Yesu andíinjila pa Yelusalemu kukinneu ndainjila nng'ande ya Nnungu. Nae andílalyanga shana kula shinu kanji kwodamwaa wakati undípita andyúma namu avalá kumi na mbili kuka ku Betaniya. Palyamba lyake pavashuma pa Betaniya Yesu kunkola indala. Akone kwakushu nnandi uvéle mwankuju ùvele na mamba ake, nae kuka ndalola nakapanji andona shinu shoeshoe. Pavandike hagwene shinu ila akodidye mamba mwaa hauvele wakati wakupa vyepo. Bai nae andítangalela nnandi awo kushidoni, “Kwako wako mwiko, halya munu kavili vyepo.” Malove alo, vakwoda vake vashindaigwa. Vanavo vankuwika pa Yelusalemu. Yesu painjidile mwing'ande ya Nnungu andítunduvanga kuvakumulanga vanu váshishumidyanga na váshishumanga vinu, kugang'alanga dimesha dyavakushenji-njuluku na dikiti dyavanu váshishumidyanga ding'unda. Nae ashindaleya munu kunyukata shinu shanshulushu mwing'ande ya Nnungu na ashindapundisha aashidoni, “Da havaandike, ‘Ing'ande yangu indashamegwa ing'ande yakushwalidya venentete uti’? Kanji mwenu munditenda kuva shivava shavakwiva.” Malove alo, vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vamwalimu vadishaliya vashindaigwa. Vanavo vashindalambela dindila dyakummalididya mwaa vashinanjopa kwoda vanu uti vashindashanga mapundisho ake. Pauwikile wakati wayalyulo vanavo vandyúma panjini po. Napanelo lyamba lyake vapita pannandi po ndakodya ujumile kutunduvangila dinyija. Patulu kukumbukila kutwala kumwaulila Yesu, “Labi, lola nnandi wautaile dilana wo, undijuma.” Yesu kushidoni, “Mwenu, Nnungu nkulupile. Ninkumwaulila mwiu kenga munu woewoe átangalela lishinga ali doni, ‘Bubuka apa uke ukalijele mwimanga,’ atangola bila kwambambidyanga muntima mwake, akulupila kenga vyatangwele vindátandeka, vindatandakela mo mwatangaladile. Napavedoni ninkumwaulila, uti vyamulota kujugwa kwaindila yakushwali kulupila kenga mundipata nadoni vindakutandakela momo. Pamushwali, shikapagwa shinu muntima mwako na munumwavo, nnivalive pakulota Tatagwenu ávele kuwa nanae annivalive kupujungula kwenu.” Vanavo vankwinjila kavili pa Yelusalemu. Napanelo Yesu apita awanawananga mwing'ande ya Nnungu, vandímwidila vanang'olo vavakulangalalela-shadaka, vamwalimu vadishaliya pamo na vanang'olo kutwala kumudya, “Vinu avi unkutenda kwamadalaka shani? Da madalaka ene lo autandela vinu avi akupelé nyani?” Yesu kushidoni, “Nanangu ndamudya shinu shimo mukangujang'ula, nanangu madalaka angutandela vinu avi, ndamwaulila. Da ubatisho umwe Nshuwau walakadilé kuwa kwali kwavanu? Ngujang'ula!” Vanavo kwaulanila shivenevene vaashidoni, “Tukaashidoni, ‘Walakadilé kuwa,’ nae andatudya, ‘Mwaa shani hamunkulupidile?’ Ata tukaashidoni, ‘Walakadilé kwavanu…’ ” Vanavo vashindavajopa venentete mwaa venentete vashindamwamini Nshuwau kuva nkúlava. Bai vanínjang'ula, “Wetu hatumanyite.” Yesu kutwa kushidoni, “Ata nanangu momo hanimwaulila madalaka angutandela vinu avi.” Napanelo Yesu andítunduvanga kutangola na vanavo atumila mikong'o aashidoni, “Munu jumo andílima lishamba lyamilandi vyavinyu kutwala kudangela lingongo, kwimba shima shakuminyangila vyepo na kudenga libodo lyakulepa; kuvakodisha vakulima mwene kutwala mwanda kuka. Pauwikile wakati wakupuna, nae kuntumidya ntumika jumo kwavakulima vo akatwale isemu yavyepo vyamulishamba lyake. Vanavo kunkamula, kunkanyalanga, kunneka auka makonodavo. Nae kuntumidya ntumika junji; vanavo kumbandulanga mmuti na kuntukananga. Kuntumidya kavili junji; ajo vanavo kumpedya. Nae kuvatumidya vanji voe; vanavo, vanji kuvakamanga, vanji vo kuvapedya. “Napanelo andíijalila munu jumo e avele mwanagwe washinnagwaledya mwene. Bai kumwisho kwake aníntumidya jojo jo aashidoni, ‘Apa mwanangu aju vandamwishimu!’ Kanji avalá vakulima vandyáulanila shivenevene vaashidoni, ‘Aju ni jojo walota kunkamudya lishamba. Idananga akuno tummalidye kwambangidya lishamba live lyetu.’ Nadoni vanavo vanínkamula kumpedya kutwala kunjela kunyenje lishamba. Napanelo mwene lishamba jo alota kutandela mwashi? Nae andaida ndavabyanga uti vakulima avo kutwala lishamba lyo kuvapa vanu vanji. Da mwenu hamushamidye Maandiko ala, “ ‘Vakudenga lijanga lyavaitile lyo, lindyuka ndava lijanga lyapalitununa. Átandile davo ni Umu, ni vinu vyamakango kwetu wetu.’ ” Napavedoni vanavo vashindalambela dindila dyakunkamulila mwaa vandímanya kenga nkong'o awo, ashivakang'ela vanavo. Kanji kwodamwaa vashindajopa imbumba yavenentete, vanínneka kutwala kuukananga. Napanelo vandívatuma mapalishayo vanji pamo na vanu vashipinga shimwe Elode vauke vakampatikaniange mumalove ake. Vanavo kumuukila kutwala kushidoni, “Mwalimu, wetu tundimanya shana kenga wako ni umunu waumwiu úkananapela mumaoni avanu mwaa haunalola ing'ope yamunu kanji unkupundisha kwaumwiu indila yalota Nnungu. Napanelo ni shambone nkati mulilamulo lyetu kunnipa Shashali ukodi kwali mene? Wetu po, tunkuulula kulipa kwali mene?” Nae amanya avi shinankulaba shave, andívajang'ula kushidoni, “Mwaa shani munkungulinga? Ngupa yela imo ngulole!” Vanavo kwidanavo ndamupa kutwala nae kuvaudya, “Da ing'ope ai imwe nyani na namakong'o aju umwe nyani?” Vanavo kushidoni, “Shashali.” Kutwala Yesu kushidoni, “Vimwe Shashali, mwing'e mwene Shashali na vimwe Nnungu, mwing'e mwene Nnungu.” Bai vanavo vashinanshanga. Napanelo mashadukayo, vanu vánaashidoni hakupali kudyuka kwavakupela, vanímmandika Yesu kutwala kumudya, “Mwalimu, Musha atwandikidilé doni, nkulumunu akapela anneka namwili bila kummalakela mwana, nung'unumunu ainjile ding'ande pakulota ammalakele vana wakujala. Nadoni vandípagwa vanung'unumunu saba vashitumbo shimo. Ntandi jo kulomba kutwala kupela kwabila kummaleka mwana. Kwida wambili kwinjila ding'ande nanae kupela bila kummalekela nkongwe jo mwana. Kwatika wantantu nanae kutandakela momo. Vanung'umunu ava uti saba hapali hammaleke mwana. Kumwisho kwake nanae nkongwe jo kupela. Napanelo kushi muliduva lyakudyuka vanu lyo nkongwe ajo mwene alota kuva wakwashi pakati pavalume avo? Mwaa vanu avo uti vaninnomba!” Kutwala Yesu kushidoni, “Shitadídye mwenu muduwangike da i mwaa mwenu me kumanya Maandiko na ata dimongo dyake Nnungu? Mwenu, pavalota kudyuka vanu mukupela, hakupali kulomba na kulombwa kanji uti valota kuva kenga vanjelo kuwa. Kwamwaa wakudyuka vanu, da hamushamidye mulibuku limwe Musha pavele palyukutu? Popo po, Nnungu atédoni, ‘Nangu ni Nnungu umwe Abulaamu, Nnungu umwe Ishaki na Nnungu umwe Yakobo.’ Nadoni nae hanava shinu Nnungu wavakupela, ni Nnungu wavangumi. Mwenu mundiduwangika namene!” Napanelo mwalimu jumo pakati pavamwalimu vadishaliya andívandika kwigwilila shavashitaukananga. Bai nae pagwene kenga Yesu andivajang'ula shana, andímudya kushidoni, “Pakati pamalamulo uti, lilamulo shani likumene lipundíle anji uti?” Yesu kushidoni, “Lilamulo likumene lipundíle anji ni ali, ‘Igwa wako Ishilaeli! Umu Nnungu wetu, nae ni jumo tu bai! Nnagwaledye Umu Nnungu wako na ntima wako uti, ungumi wako uti, ding'anong'ano dyako uti na dimongo dyako uti.’ Lyambili ni ali, ‘Nnagwaledye mujo kenga mo mwaulinagwaladyedya wako umwene.’ Hapali malamulo anji makumene akupunda ala mavili.” Munu jo kutwala kushidoni, “Shambone namene Mwalimu! Unditangola viu pautédoni, Nnungu avelé jumo bai hapali junji kavili wakumpunda nae. Namwiu kunnagwaledya Nnungu na ntima wako uti, makumbukililo ako uti, dimongo dyako uti na kunnagwaledya mujo kenga mo mwaulinagwaladyedya wako umwene kunkuvanavo mana makumene kuliko vyadaka na vyadaka vyakutikinyuki-uti.” Bai Yesu pangwene munu jo kujang'ula na limanyilo andímwaulila kushidoni, “Wako hauvé kushu na utawala wa Nnungu.” Nadoni kutunduvangila apo hapali munu áshilyalaveka kumudya shinu shoeshoe. Napanelo Yesu akajang'ule, akuno apundisha mwing'ande ya Nnungu andyúdya doni, “Ivenavo mana shani vamwalimu vadishaliya pavaashidoni, ‘Klistu, mwanagwe Daudi?’ Jo mwene Daudi alangalalegwa na Imumu Wanashwe atédoni, “ Umu andimwaulila Nang'olo wangu doni, ‘Ikala kunkanakono kwangu mpaka nangu ndivavike vamongo vako kumaulu kwako.’ Napanelo ikava kenga jo mwene Daudi ankunshema Klistu kuva Nang'olo wake, ilota kuululika dashi kavili nae kuva mwanagwe?” Nadoni imbumba ing'umene yavanu ailá ishimwigwilila na lipuwilo. Yesu pashipundisha ashitangola doni, “Lilaledye na vamwalimu vadishaliya! Vanavo kuvanagwela namene kugwala mikwakwala muumbala vaudyangigwe na ishima, muvitala vyakulipudidya kwikala muviteng'u vyamushu na muvikukulu kuvanagwela mumautu aishima. Vanavo vyavanamwili vankulyanga na mukushwali mo, vandátima do jii kanji ni kulikulukuwa tu bai. Vovo vo vandapata ukumu yakujowa kupunda apo.” Napanelo Yesu andíikala mushu lishanduku lyashadaka. Nae ashilola imbumba yavanu mwavashijalela njuluku mulishanduku na kuvona vatajili voe vajela njuluku woe. Bai popo po, kwida namwili jumo ákave pashinu ndajela dishingo mbili dyakunyambikanga. Nae kuvashema vakwoda vake kuvaulila kushidoni, “Ninkumwaulila mwiu doni, namwili aju ákave pashinu, nae ni ájadile poe mulishanduku lyashadaka kuvapunda vanu vanji uti. Vanu vanji vo vaumidyé padyumbele, nae aumidyé paungapata wake kujela uti shavenavo na kujela uti shingumi shake.” Napanelo Yesu pashuma mwing'ande ya Nnungu nkwóda wake jumo andímwaulila kushidoni, “Mwalimu, lola majanga alalá mwamanyikangidile na ding'ande adilá kumanyikanga doni!” Yesu kushidoni, “Unkwona ding'ande adi ding'umene adi? Bai haliikala lijanga pashanya lijangamwagwe palikabamalegwa.” Yesu akaikala pashanya lishinga lyamilandi vya Ulivela livéle shalatoto naing'ande ya Nnungu, Patulu, Tiyagu, Nshuwau namu Andaleya kumudya kwagweka kushidoni, “Twaulila, vinu avi vilota kutandeka duvani? Shimanyikilo shani shilota kulilodya vinu avyo uti vivelé pepi na kuwikila popo?” Nae kutwala kutunduvanga kuvaulila doni, “Lilaledye pakulota hanapagwe wakunduwanga. Vandaida vanu voe vatumila lina lyangu vaashidoni, ‘Nangu ni nene!’ Vovo vo, vandavaduwanga vanu voe. Mukaigwa ding'ondo na manyinyi ading'ondo mwenu hamunajope. Vinu avyo vindivaikila vitandeke kanji haunava shinu mwisho. Venentete vandatandana ing'ondo na venentetemwave, shilambo shindatandana ing'ondo na shilambomwagwe. Shindaumilila shindangenda mumautu akuvilingananga namomo indaumilila indala. Vinu avi uti ni shitunduvangilo tu shamauvilo akushuluwa. “Mwenu lilaledye! Vanu vandamuukanavo mudikamati na muvitala vyakulipudidya vananshapa viboko. Kwamwaa wangu nangu mundaimila mushu mwavananangalaledi vamajimbo na mwavaumu kenga ushuda kwavanavo. Napanelo ukanava kuwika mwisho indivaikila ntenga wambone uvalangangigwe kwavenentete uti. Vakantwala vamuukanavo nankamudya, hamunangaikange mulambela mwakujang'ulila. Sho shilóta kumwidila muwakati awo mwenu tangola shosho mwaa i mwenu múlota kutangola ila ni Imumu Wanashwe. Nkulumunu anankamudya nung'unumunu vampedye na tatamunu anatandela momo kwamwanamunu. Vana vandavavangedya vatatavave na vandavapedya. Mwenu mundavangadika na vanu uti kwamwaa wangu nangu kanji aijá álota kulipililila mpaka kumwisho, ajo andaambolegwa. “Mukona shakudabukanga shiídanavo kubamola shìimidile palyutu líkavaikidile, munu áshomya amanye mana ake, napane avalá vavéle ku Yudeya vatukutile kumashinga. Ávele panda apumula hanatakatuke kwinjila nng'ande ndatwala shinu shoeshoe. Ávele kundila hanauje kuka kukaja ndatwala ikanju yake. Vapambale vakongwe valóta kuvanavo vitumbo na valóta kujang'edya mumaduva alo. Shwali pakulota vinu avyo havinatandeke muwakati washipwepwe. Mwaa mumaduva alo andapagwa mauvilo ainamuna íkanava kwaneka tangu kunantandi kukandyanga Nnungu shilambo mpaka nelo na haipagwa kavili. Leka Umu akapungwile maduva alo hanapagwe ata munu jumo akambwalegwe kanji kwamwaa wavakutandalegwa vavatandwele nae, maduva lo, andipungula. Bai munu akamwaulila doni, ‘Mwenu, Klistu aju apa,’ kwali, ‘Avelé akulá,’ hamunankulupile. Mwaa vandaumilila vaklistu vakushang'apa pamo na vakulava vakushang'apa. Vovo vo, vandatenda vimanyikilo na vyakutikinikanga kwambangidya vavaashadyange ikaulukika vakutandalegwa. Napavedoni mwenu lilaledye! Nangu ninnaililidile kaladavo kwamwaa wavinu uti. “Kanji napanelo mumaduva alo amwisho, ling'oto lyamauvilo lo, liduva lindadimba, mwedi hauvala, dinondo kuwa ko dindagwanga na vyadimongo vyakuniania vindating'inigwa. Bai apo vandamwona Mwana Wamunu aaloka mumaundi na dimongo dyoe pamo na lishangelo. Kutwala nae andavatuma vanjelo avalá vauke vakavatwalange vakutandalegwa vake mudisemu nsheshe dyamushilambo kutunduvangila kumwisho kwake shilambo shapai mpaka kumwisho kwake shilambo shakuwa. “Napanelo kwankungu lipundishe nkong'o au, paunaipukila mwenu mumanyinneu doni, shipondo shindiwika. Namomo mukona vinu avyo vitandeka manyinneu doni, mwisho undiwika, uvé mo mmilango myenu. Ninkumwaulila mwiu doni, vanu vaimbula ai havamalilika vinu avi vikanava kutandeka. Kuwa na pai kundapita ila malove angu mwiko hapita. “Napane liduva lyene lyo na isaa, hapali ámanyite, ata vanjelo kuwa havamanyite, ata Mwana hamanyite ila ámanyite ni Atata bai. Lilaledye, ava mevo! Mwenu hamumanyite wakati wamwisho duvani paulota kuwika. Inkulinganana na munu ávenavo mwanda. Panauma pang'ande pake avapele madalaka vatumika vake kula munu na madengo ake anánnamulila nkúshunga-nnango ave mevo. Napavedoni namwenu ava mevo mwaa hamumanyite wakati walota kuja nang'olo mwene ing'ande; inkuulukika kwali kuva lyulo, shilo shing'ati, kumatingatinga kwali lyamba. Doni, ava mevo, akaida shingangala hanankodye mulele. Vyanimwaulila mwenu avi, ninkuvaulila vanu uti kushidoni, ava mevo!” Akuno àbakidile maduva mavili pakulota kuwika Pasaka na shikukulu shamagung'u ákavele nkukumuku, vanang'olo vavakulangalalela-shadaka na vamwalimu vadishaliya vashindalambela dindila dyakushang'apa pakulota vankamule Yesu vammyae. Vanavo vashindatangola vaashidoni, “Haunave wakati washikukulu mwaa inkuulukika venentete kutenda mandamano akupinga.” Bai nae àvele ku Betaniya, àikele pandamu nng'ande mwake Simoni aijá wamangundula, kuwika nkongwe jumo ànyukete ishupa yamauta akunung'angila ambone-uti aúka njuluku woe. Nkongwe ishupa yo kutumbula kutwala kumiminila mauta mmuti mwake Yesu. Napanelo vanji ve vapagwíte mulyutu alyo vandíshanga, “Mauta ala mwaa shani ankujaikanga pashikapali? Akandyululika kushulushika kupunda dinali dimiya nnatu kuvajavila vákavele pashinu.” Nadoni vanavo vashinantangadikanga. Kanji napanelo Yesu kushidoni, “Nneke. Mwaa shani munkumwangaishanga? Nae aningutandela shinu shambone. Mwenu ngwengwe munkupagwa pamo na vákavele pashinu; mukalota munkuulula kuvatandela wambone wakati woewoe. Napane nangu hangupagwa ngwengwe namu mwenu. Nae atandilé shaulwile. Apakilé kaladavo mauta mumili wangu apanganianga mashiko angu. Ninkumwaulila mwiu doni, kula kushinu kwavalota kuvalanganga ntenga wambone mushilambo amu, namomo vinu vyatandile nkongwe aju vandavalanganga kenga kumbukumbu kwake nae.” Kutwala Yudashi Shikaliyote, jumo pakati pa avalá kumi na mbili kuvaukila vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pakulota avakamudye Yesu. Bai vanavo vakamwigwe, vandípuwanga namene kutwala kulivika kunnipa njuluku. Nadoni nae andítunduvanga kulambela dindila dyakuvakamudidya. Napanelo muliduva litandi lyashikukulu shamagung'u ákavele nkukumuku pavashinshinda ngandolo wa Pasaka, vakwoda vake Yesu vandímudya kushidoni, “Ulota Pasaka ai tukakupanganiangidye kwashi ulye?” Yesu kutwala kuvatuma vakwoda vake vavili kuvaulila kushidoni, “Wena kunjini. Koko ko mundakadyania na munu jumo ànyukete shilongo shamedi, mwode mpaka paing'ande yalota kwinjila. Mwenu mwaulile mwene ing'ande jo doni, ‘Mwalimu ankudya, “Shumba shangu shangulota kulyela Pasaka na vakwoda vangu shakwashi?” ’ Nae anannangudya nshana wakulyandaula shana úvenavo vyombo uti, bai mwenu panganianga popo po.” Napanelo vakwoda vake vakauke nkaja mo vandíkadyedya kenga mo mwavaulidile. Bai vanavo vandípanganianga Pasaka. Pauwikile wakati wayalyulo, Yesu andyúka pamo na vakwoda vake kumi na mbili. Napanelo vàvele pandamu valya, Yesu andítangola kushidoni, “Ninkumwaulila mwiu doni, munu jumo pakati penu álya namu nangu, anangulimya.” Vanavo vandítunduvanga kuvanavo shipalodi kula munu amudya nae doni, “Da nangu?” Kutwala Yesu kushidoni, “Ni jumo pakati penu mwenu kumi na mbili, munu álidya pamo namu nangu mundamu. Ninkumwaulila mwiu doni, Mwana Wamunu andaukila kenga mo mwavaandikidile vamwamba nae, napane aijá munu álota kunnimya Mwana Wamunu, munu ajo apambale! Kudyanga jojo jo, hanavalekwe.” Napanelo pavashilya, Yesu andítwala ligung'u kwalaliya kumajanianga kuvapa vakwoda vake aashidoni, “Twala mulye. Au ni mili wangu.” Namomo andítwala luwene kunnambwalela Nnungu kuvapa vakwoda vake vanavo uti kukumbila. Kutwala kushidoni, “Avi ni myadi vyangu, myadi vyaimbodi vilóta kuvajaikila vanu voe. Ninkumwaulila mwiu uti doni, mwiko hangukumbila kavili ugwalwa au wavyepo mpaka muliduva alyo lyangulota kukumbila muutawala wa Nnungu.” Bai vakamalile kwimba lwimu vandyúmananga kuka kulishinga lyamilandi vya Ulivela. Napanelo Yesu andívaulila vakwoda vake kushidoni, “Mwenu uti munangwambukanga mwaa vandyandika doni, “ ‘Nammyaa nkúshunga kutwala dingandolo kumwadilikananga.’ Napane pangudyuka po, ndalangalela kuka ku Galileya.” Patulu kutwala kushidoni, “Ata ikava kenga vavangu uti vandakwambukanga, nangu mene!” Yesu kushidoni, “Ninkukwaulila mwiu doni, shilo sho shanelo ashi, ng'uku akanava kukangavela myanda mivili, wako unangukana myanda mitatu.” Patulu nae kulitaukanga na dimongo aashidoni, “Ata ikaulukika kupela namu wako, mwiko handikukana.” Namomo vanji avalá uti kutangalela momo. Napanelo vanavo vankuwika palyutu lyavashema Geteshemani. Yesu ankuvaulila vakwoda vake kushidoni, “Mwenu ikalanga apa nangu mwanda ndashwali.” Nae ankuntwala Patulu, Tiyagu namu Nshuwau kutunduvanga kwangaikanga na kumwida matuva kutwala kushidoni, “Ungumi wangu unkuvanavo shipalodi shakutadya kupela. Mwenu ikalanga popo apa na mupimile.” Nae kuka mushu padiki doni, kugwa kuunama pai kutwala kushwali pakulota wakati wída, ikaululika kwake nae haunamwike. Napane kushidoni, “Aba, Atata, vinu uti wako unkuulula. Nyemya luwene alu pamili pangu ila haunatende mwangulatela nangu, tenda mwaulatela wako umwene.” Bai Yesu kuujila kwavakwoda vake ndavakodya vàlalenge lwono kutwala kumwaulila Patulu kushidoni, “Simoni, da unkulala? Hauvé dimongo dyakupimila ata isaa imo? Pimila na shwali pakulota hamunainjile mukutubigwa. Mwiu imumu inkuva tayali, mili ni udabadabenge.” Nae kutwala kuka kavili ndashwali aujidya malove lolo matandi. Paujite kuvakodya kavili vàlalenge mwaa mevo ave andíidapelwa na lwono na havashimanya shakunjang'ula. Paidile mwanda wantatu kuvaulila kushidoni, “Munkulala na munkupumula mpaka ambi? Panditosha! Napanelo wakati undiwika. Mwenu! Mwana Wamunu vaninnimya vankamudya kumakono kwavakutega. Takatukanga tuke! Mwenu, aijá wakungulimya jo ankwida!” Napanelo Yesu akuno atangola, Yudashi aijá wamushipinga sha avalá kumi na mbili kwidinneu na imbumba yavanu vànyukatenge maambila na dilungu. Vanavo vatumigwidye na vanang'olo vavakulangalalela-shadaka, vamwalimu vadishaliya na vanang'olo. Nadoni nannimya andívapa shimanyikilo aashidoni, “Aijá wangulota kumwambatila ni jojo, nkamulinneu mumukenavo munshunga.” Yudashi pawikile kukinneu kumwe Yesu ndaashidoni, “Labi!” Kutwala kumwambatila. Bai vanu avalá vanínkamula Yesu kumunga. Napanelo munu jumo e aimidíle popo, kwalamolenneu lyambila lyake kumyaa ntumika wake nkúlangalalela-shadaka nkumene kunnumula lyatu. Yesu kutwala kushidoni, “Kenga nkalau shamwida na maambila pamo na dilungu kwida nangukamula? Kula liduva ngushipagwa namu mwenu mwing'ande ya Nnungu ngupundisha, ata hamunguungile. Napane avi uti ni pakulota Maandiko awikile popo.” Bai vakwoda vake uti vanínneka kutwala kutukutanga. Napanelo popo po, andípagwa nnemba jumo áshipita amwoda Yesu àjambele likuba tu. Vanavo kunkamula, nae kujaa likuba lyo kutukuta matakudavo kuka. Napanelo Yesu vandímuukanavo kumwe nkúlangalalela-shadaka nkumene kulyutu lyavakadyaniénge vanang'olo vavakulangalalela-shadaka, vanang'olo pamo na vamwalimu vadishaliya. Patulu andímwoda Yesu kwakushu mpaka ndainjila mulugwani lumwe nkúlangalalela nkumene kutwala kwikala pamo na vakushunga kujota moto. Bai vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na ikamati uti, vashindalambela ushuda wakulota kummalididye Yesu kanji havapatíle. Vanu voe vashindaumya ushuda waushwang'a vammalanganga Yesu kanji ata wo ushuda wave, haushigwiníka. Bai vanji vandítakatuka kumya ushuda waushwang'a vaashidoni, “Wetu tundimwigwa munu aju aashidoni, ‘Nangu ndabamola ing'ande ai ya Nnungu yavadangile na makono kutwala nangu kudenga inji kwamaduva matatu kanji i namakono.’ ” Ata kwaushuda awo, haushigwiníka. Napanelo nkúlangalalela-shadaka nkumene andítakatuka kumudya Yesu kushidoni, “Da hashipali shakujang'ula vyavakutambudyanga avi?” Nae kumalala. Halipali lilove ata limo lyajang'wíle kutwala nkúlangalalela nkumene kumudya kavili, “Da wako Klistu, aijá Mwanagwe Wakwalaligwa?” Nae kushidoni, “Elo, nangu ni nene. Bai mwenu mundamwona Mwana Wamunu àikele kunkanakono kwake Wadimongo-uti aida mumaundi kuwa.” Nkúlangalalela nkumene kutwala kupapulanga dinguvo dyake kushidoni, “Shapo tulambela ushuda shani kavili? Da mwenu shi mundimwigwa akupulu, napane mwona dashi?” Vanu uti vandimuukumu kenga inimmaikila apele. Vanji pakati pave kutunduvanga kunshunangila mata, kumwinikidya kumevo, kunkoma kutwala kumudya, “Valanga, akukanywelé nyani?” Nadoni vakushunga vaníntwala kupita vankanyola malatuma. Napanelo Patulu àikele mulugwani pai, ntumika jumo mwali umwe nkúlangalalela-shadaka nkumene kuwika. Pangwene Patulu ajota moto, anínnola kutwala kushidoni, “Nawako momo undípagwa pamo namu Nnashaleti Yesu.” Patulu kutwala kukana aashidoni, “Nangu nammanya shinu. Ata sho shautangola sho, hangumanyite.” Bai nae kutumuka kuka ndaimila pannango. Napanelo jo ntumika aijá andímwona kavili Patulu, nae kuvaulila vanu vapagwíte apo kushidoni, “Aju nanae, wamushipinga shosho.” Patulu nae kukana kavili. Bai muwakati padyoko vanu vapagwíte apo, vandímwaulila kavili kushidoni, “Mwiu uti, wako wamushipinga shosho mwaa gwegwe, ungalileya.” Napane Patulu kutunduvanga kulitaa dilana na kulilapa aashidoni, “Nangu nammanya shinu munu aju wamumwamba mwenu aju.” Ng'uku kukangavalenneu mwanda wambili kutwala Patulu kukumbukila malove e amwaulidíle Yesu doni, “Akanava ng'uku kukangavela myanda mivili, wako unangukana myanda mitatu.” Bai Patulu andíkamulila kumuti kulila. Napanelo lyamba linyeiku vanang'olo vavakulangalalela-shadaka, vanang'olo, vamwalimu vadishaliya pamo na ikamati uti yavayuda vandíikala nguguvale kutwala kumunga Yesu kumuukanavo kumwe Pilatu. Pilatu kumudya Yesu, “Wako umu wavayuda?” Yesu kushidoni, “Wako ni úvalanganga.” Bai vanang'olo vavakulangalalela-shadaka vashinantambudyanga vinu vyoe namene. Pilatu kumudya kavili mwanda unji, “Haunajang'ula shinu? Lola vinu vyoe vyavakutambudyanga.” Yesu nae hashipali shajang'wíle kuntadya Pilatu jo kushanga. Napanelo kula pashishiwika shikukulu, Pilatu ashindavaungulila nkúngwa jumo wavashinjugwa venentete. Bai andípagwa nkúngwa jumo walina Balabashi aungwídye pamo na vakalaumwagwe ve vavabyée vanu pamandamano akupinga. Nadoni imbumba yavenentete indímuukila Pilatu nanjugwa avatandele kenga mo mwanamaduva. Pilatu kutwala kuvaudya, “Mulota nimuungulile umu wavayuda?” Nae ashindamanya kenga vanang'olo vavakulangalalela-shadaka vaninkamudya Yesu kwake kwamwaa waing'ou. Kanji napane vanang'olo vavakulangalalela-shadaka vo vandíkang'ela imbumba yavanu pakulota vanjugwe Pilatu avaungulile Balabashi. Pilatu kutangola navanavo kavili avaudya, “Napanelo mulota nintandele mwashi munu aju wamunshema umu wavayuda?” Vanavo kujunga pashanya po vaashidoni, “Nkamele panshalaba!” Pilatu nae kushidoni, “Mwaa wanyamani? Da shaukalau shani shatandile?” Kanji vanavo vashindamamodya kujunga pashanya po vaashidoni, “Nkamele panshalaba!” Bai Pilatu alota atendedye imbumba yavanu ivanagwele, andívaungulila Balabashi na akanshape Yesu viboko anínjaula vankamele panshalaba. Napanelo vaing'ondo vaníntwala Yesu kumuukanavo nng'ande mwananangalaledi walijimbo na popo po, vandívaimang'anianga vaing'ondo uti. Vanavo apalá vankungwadya ikanju yailangi yanshambalau, vankukandyanga lidaka lyamiva kungwadya mmuti kutwala kutunduvanga kumuudyanga vaashidoni, “Shikamu umu wavayuda.” Vashinankanyola mmuti na nkungulandi, vashinanshunila mata na vashinanguguvalila kutwala kulipudya kwake. Ling'oto lyakumwiludyanga, vandímula ikanju yanshambalau yo kutwala kungwadya dinguvo dyake. Bai vaníntwala kumuukanavo panda likaja nankamela panshalaba. Napanelo munu jumo wa ku Shilene walina Simoni tatake Alishandale namu Lupu ashipita apo aaloka kwaludeya, vanavo vanínnamulila anyukate nshalaba. Bai vanavo vaníntwala Yesu kumuukanavo palyutu lya Gologota kwakuvalangangila mana ake lyutu lyashivanga. Napanelo vandímupa vinyu yavataíle mila kanji nae hakumbidíle. Vanavo apalá vankunkamela panshalaba, vankujavananga dinguvo dyake vatenda shimwavi pakulota vamanye shakupata kula munu. Napane indíwika satatu yalyamba, vanavo kunkamela panshalaba. Pamuti pake vandyándika malove ankanidyo amwamba nae doni, “Umu Wavayuda.” Vandívakamela vakwiva vavili pamo namu nae, jumo kunkanakono junji kunshanda. Vanu váshipita apo vashindamwabalanga vaapukunianga myuti vaashidoni, “Wako únabamola ing'ande ya Nnungu kutwala kudenga mumaduva matatu, liposhe gwegwe umwene na shuluka panshalaba po bai.” Namomo vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vamwalimu vadishaliya vashindamwabwalanga vatangola shivenevene vaashidoni, “Vanji andivaposha kanji kuliposha mwene hanaulula shinu! Ashi aju, Klistu, Umu Wavanaishilaeli! Bai ashuluke panshalaba pakulota twone na tukulupile.” Namomo avalá vavakamadíle pamo namu nae vashinantukana. Napanelo kutunduvangila sasita yamui mpaka satisa yalyulo, shilambo uti shindíinjila shii. Bai paiwikile satisa Yesu andíkugwa pashanya po aashidoni, “Eloi, Eloi, lama sabakitani?” mana ake, “Nnungu wangu, Nnungu wangu, mwaa shani uningwambukanga?” Napanelo vanu vanji ve vapagwíte apo, pavamwigwite atangola davo vanavo kushidoni, “Mwigwilile! Anshema Liyashi.” Munu jumo pakati pave kutukuta kuka ndashuvika shipande shaivonu muulimu kutwala kupambya munkungulandi kuka nankumbidya Yesu akune atangola doni, “Nneke! Leka tulole ikava kenga Liyashi jo andaida nanshuluwa panshalaba.” Bai Yesu patangwele pashanya po andíjaa shingumi kutwala inguvo yamwing'ande ya Nnungu ailá kupapuka kuma kushanya mpaka pai. Napanelo nang'olo wavaing'ondo e aimidíle mushu mwake Yesu, paigwite shikutilo na mwajaidile shingumi Yesu, andítangola kushidoni, “Munu aju mwiu avele mwanagwe Nnungu.” Namomo popo po, vandípagwa vakongwe vàimilenge kushu valola. Pakati pave vanji vo vavele ava: Maliya wa ku Magadalena, Maliya anyoke nnemba ndikidiki Tiyagu namu Yoshe pamo namu Shalome. Yesu àvele ku Galileya vakongwe ava vashindamwoda na vashinantumika. Namomo vakongwe vanji voe ve vaukíle namu nae ku Yelusalemu vandípagwa mulyutu alyo. Napanelo liduva lilota lidimbe, kwoda livele liduva lyakulipanganianga pakulota liwike liduva lyakupumula, Yoshe wa ku Alimateya munu wakwishimika mwikamati yavayuda kanji nanae momo ashindalindila utawala wa Nnungu, andímuukila Pilatu pakajugulanga shinu nanjugwa mili umwe Yesu. Pilatu kutwala kushushukanga paigwite kenga Yesu andijaa tayali shingumi. Nae kunshema nang'olo wavaing'ondo kumudya ikava kenga mwiu Yesu andíjaa tayali shingumi. Pilatu paigwite shana malove amwe nang'olo wavaing'ondo, nae anínnamulila Yoshe akatwale mili wake Yesu. Bai Yoshe andíshuma ishanda yakunamikanga kusha mili umwe Yesu panshalaba kwavilidyanga na ishanda yo kutwala kuka ndavika mushonga shavapakaídye mulijanga. Akavike, andíingiliya lijanga kuka ndadiva pannango washonga. Napanelo Maliya wa ku Magadalena pamo namu Maliya anyoke Yoshe vandyóna lyutu alyo lyavavikíle mili umwe Yesu. Bai likadimbe liduva lyakupumula, Maliya wa ku Magadalena, Maliya anyoke Tiyagu pamo namu Shalome vandíshuma mauta akunung'angila pakulota vauke vakapake mili wake Yesu. Napanelo liduva litandi lyaishumana, lyamba linyeiku, kumanga kulangala, vanavo kuka kushonga. Pavashuka vashindaudyania vaashidoni, “Da lijanga livéle pannango pashonga apalá, atugang'alela nyani?” Napane pavaladile kwona lijanga vàgang'aladidye nnyenje, lijanga lyolyo lyo livele likumene namene. Vanavo vakainjila mushonga kutwala kumwona nnemba jumo àikele kunkanakono, àgwete ikanju yanashwe, vanavo kushushukanga doni. Nnemba jo kushidoni, “Hamunajope! Mwenu munnambela Yesu wa ku Nashaleti wavankamadile panshalaba. Nae andidyuka, apa hapali. Lola palyutu lyavannadídye. Kanji napane, wena mukavaulile vakwoda vake pamo namu Patulu kenga nae ankuka alangalela ku Galileya. Koko ko, mundamwona kenga mo mwamwaulidíle.” Bai vanavo vandyúma apalá pashonga vatukuta akuno vatatamela na kushanga. Vovo vo, havammalangidíle munu woewoe, vashindajopa. [ Yesu akadyuke liduva litandi lyaishumana lyamba linyeiku, munu ntandi kumuumililila avele Maliya wa ku Magadalena aijá wamuumídye majini saba. Jojo akauma kuka ndavavalangangila váshoodananavo, vanavo vàpagwite mushipalodi na mushililo. Bai vanavo vakaigwe kenga Yesu mumi, nae andimwona, havakulupidíle. Napanelo ling'oto lyavinu avyo Yesu andívaumilila vakwoda vake vavili àvalalele munji vanavo vauka kwaludeya. Kutwala vanavo kuja kuka ndavavalangangila vavave, ata ive davo havakulupidíle. Muwakati unji kavili Yesu kuvaumilila avalá kumi na moja uti vàikalenge valya. Nae kutwala kuvashulanga kwamwaa waungakulupila wave na kunanopa kwamitima mwaa vo vangwéne àdyukile, havavakulupidíle. Napanelo Yesu andívaulila doni, “Wena mushilambo uti mupita mummalangangila kula munu ntenga wambone. Aijá álota kukulupila na kubatishwa, andaambwalegwa kanji ákakulupila, andaukumigwa. Avalá valota kukulupila vandavanavo vimanyikilo avi: kwamwaa wangu nangu vandakumulanga majini, vandatangola dinangodi dyaambi, vandakamula dinyoka kwali vakakumbila ishumu, hashipali shilota kuvatandeka, vandavavikila makono valwele kutwala vanavo kupona.” Napanelo Umu Yesu akamalile kutangola namu vanavo, nae po kutanduligwa kuka kuwa ndaikala kunkanakono kwake Nnungu. Bai vakwoda vake vandyúmananga kuka vavalanganga ntenga wambone mumautu uti, Umu avapwashela na alodya ntenga awo kuva wiu kwamwaa wavimanyikilo víshoodana na ntenga awo.] Nang'olo Teopilo, vanu voe vandívanavo ntima wakwimyanga shana namene vinu vitandéke pakati petu kenga mwavatuvalangangidile avalá vo vavéle kutunduvangila kunantandi mashuda vagwéne vene na vatumika valilove. Napanelo nanangu yadavo, pangulambadile kumanya shana vinu uti kutunduvangila kunantandi, ininguvaila ngwandike nikupangila shana kwambangidya uvenavo uwakika kwavinu vyavakupundishidye. Muwakati umwe Elode umu wa ku Yudeya, andípagwa nkúlangalalela-shadaka jumo walina Shakaliya wamushipinga shavakulangalalela shavanaabiyashi. Ndyagwe Shakaliya nanae avele wamushipinga shaudukulu umwe Aloni, lina lyake Lishabeti. Bai vanu vavili ava uti vavele vaishaliya pamevo pake Nnungu. Vanavo vashindanama bila makosha mumalailililo uti na malamulo ake Umu. Kanji vanu vovo vo havavenavo vana mwaa Lishabeti avele nkongwe ákavaleka na uti ava vandíkangapalanga. Muliduva limo Shakaliya andípagwa akola madengo kenga nkúlangalalela-shadaka paing'ande ya Nnungu mwaa ivele ishumana yashipinga shake. Napanelo kenga lidyavalelo lyavakulangalalela-shadaka vandítenda nningo wakuntandola munu; nningo au kungwilila Shakaliya ainjile mwing'ande imwe Umu akatutumidye lubani. Pauwikile wakati wakututumidya lubani, imbumba yavanu uti ivele panda ishwali. Nng'ande mo Shakaliya andímwona njelo wake Umu àimidile kunkanakono kwake alutali lwavashitutumyangidya lubani. Nae akamwone njelo aijá andíshushukanga na kujopa namene. Kanji njelo andímwaulila kushidoni, “Shakaliya, haunajope! Myembe vyako vindiigwinika. Napavedoni jo ndyavo Lishabeti jo, anammaleka mwana nnume na wako unanshema lina lya Nshuwau. Wako indakunagwela namene na undapuwanga namomo vanu voe vandapuwanga pakuvalekwa mwana ajo mwaa jojo jo, Umu anankulupila namene. Nae hakumbila shinu ugwalwa wakuma muvyepo na ata shinu shoeshoe shakwambalwisha. Imumu Wanashwe andapagwa namu nae kutunduvangila ata mo mmunda mwanyoke. Jojo jo andavatadya vanaishilaeli voe vamuujile Umu, Nnungu wave. Nae andauka mushu mwake nkati mwimumu na kwadimongo dimwe Liyashi ndashinjiulila mitima vyavatatamunu kuvana, kuvashinjiulila vákaligwa kwalimanyilo lyavaishaliya kwambangidya avapanganiange venentete vakumpwashalela shana Umu.” Kutwala Shakaliya kumudya njelo kushidoni, “Ata nangu malove ako lo ndakulupila? Shapo ngwona nangu pamo na ndyangu uti tundikangapalanga!” Njelo kushidoni, “Wako! Nangu Gabuliyeli ngúpagwa pamo na Nnungu, unkwigwa? Nditumigwa ngwide ngutangole namu wako ndikuvalangangila ntenga wambone vila au. Bai hautangola, undava ububu mpaka muliduva lyavilota kutandeka vinu avi mwaa haukulupidile vinu vyanguvalenge vilóta kutandeka muwakati uvaikidíle.” Napanelo venentete ve vavéle panda vanninda Shakaliya aume mwing'ande ya Nnungu amulá, vakamwone kutima vanavo kushanga. Nae paumidile panda hashuulula kutangola na munu. Vanavo kumanyinneu doni, mo nng'ande mo, shipali shagwene. Nae ashitangola vila na makono na andyúka mushu ava vi bubu. Bai akamalilike maduva ake akutumika, nae andyújila kwing'ande yake. Napanelo upitilé wakati padyoko tu, Lishabeti nkongwe ndya Shakaliya kwimita. Akaimite, kutwala kwikala nng'ande myedi mwanu alipiyapiyanga aashidoni, “Vinu avi angutandilé Umu. Nae maduvano aningutanana kwambangidya anguushaniange dyoni kwavanu.” Napanelo vikapite myedi sita, njelo Gabuliyeli Nnungu kuntuma auke kunjini umo wa ku Galileya wavashishema Nashaleti kwamwali jumo ntete we wantamadíle nnemba jumo kunnomba walina Yoshe walikola limwe Daudi. Mwali aju vashinshema Maliya. Múntenga akawike pavele nkongwe aijá atédoni, “Mashala ako wako útananigwidye. Umu avelé namu wako!” Maliya akaigwe malove alo, andíitukanga namene kutwala kulyudya shintimatima kushidoni, “Shuudyangidi ashi shuudyangidi shani?” Kanji njelo kushidoni, “Maliya, haunajope! Wako Nnungu andikutanana. Lola! Undaimita kummaleka mwana nnume kutwala kumupa lina lya Yesu. Jojo jo andava nang'olo. Vananshema mwanagwe Wapashanya-uti. Mwana ajo, Umu Nnungu anantakatuwidya shiumu shanakulumunu Daudi. Andavatawala venentete vake Yakobo muvyaka víkamalilika; utawala wake hauva na mwisho.” Maliya kunjang'ula njelo jo doni, “Da shinu ashi shilota kuvalela mwashi nangu nikanava kummanya nnume?” Njelo do, “Andakushulukila Imumu Wanashwe na dimongo dyake Wapashanya-uti dindakwinikidya. Nadoni jo mwana waulota kummaleka jo, vananshema Wakwilimyanga, Mwana wa Nnungu. Lola! Ata jo nkuluvo Lishabeti àkangapele avi, andiimita shitumbo shamwana nnume. Jo wavashinshema ákavaleka jo, ambi apa ankuvanavo shitumbo shamyedi avi, sita. Mwaa Nnungu pake po, hashipali shinkamadyangídya.” Kutwala Maliya kushidoni, “Elo, ntumwa nkongwe umwe Umu, apali apa; vingutandeke kenga mo mwautangaladile mo.” Bai nae akatangole davo, njelo andínyema. Napanelo mumaduva lolo Maliya andítakatuka kuka shipajelo kumashinga panjini umo wa ku Yuda. Akawike, andíinjila nng'ande mwake Shakaliya kutwala kumuudyanga Lishabeti. Lishabeti paigwite lidi lyake Maliya, mmunda mwake mwana kupikita namene, Lishabeti kunnangalalela Imumu Wanashwe kutwala kwatuka kutangola aashidoni, “Wako ni wakwalaligwa pakati pavakongwe na waulota kummaleka momo, andyalaligwa. Da yaleké dashi anyoke Umu wangu kwida nangulola nangu? Undimanya? Nangu pangwigwite lidi lyako unguudyanga, mwana mmunda mwangu amu andipikitinneu mwaa wakupuwanga. Undijaligwa mwaa wako undikulupila vyavakwaulidile vilóta kutandeka vyalakela kumwe Umu.” Napanelo Maliya kushidoni, “Ungumi wangu unkuntumbyanga Umu, imumi yangu kulitamangila Umu Nnungu mwamboli wangu. Nae andyona kwiludyangika kwankongwe ntumwa wake. Mwenu! Kutunduvangila ambi apa, vanu vadimbula uti vanangushema wakwalaligwa mwaa Wadimongo-Uti aningutandela vikumene; lina lyake lindiilimyanga. Ankuvaanangila shididi avalá vanjópa, vanu vaimbula ai kwida imbula ai. Nae anditenda vikumene na nkono wake; andivamwadilikanianga vaimbeve mumakumbukililo ammitima vyave. Andivashuluwa vakutawala muviteng'u, kuvakwedya vakavalangigwa. Andiviikutiya vyambone vákave pashinu, vatajili kuvakumulanga shing'alang'ala. Animpwashela Ishilaeli ntumika wake akumbukila shididi shake kenga mo mwalivikidile kwatatagwetu Abulaamu pamo na udukulu wake wamushu uti.” Bai Maliya andíikanavo Lishabeti kenga myedi mitatu doni kutwala kuujila kwave. Napanelo Lishabeti likamwikile liduva lyake lyakushuluwa, anímmaleka mwana nnume. Vashitanonomwagwe pamo na vakwave vakaigwe doni Umu andimwanangila shididi Lishabeti, vandípuwanganavo namene. Muliduva lyanane vanavo kuntwala mwana aijá kuka nankumula likumbi. Napanelo valota vansheme lina lya Shakaliya lina lyolyo lyatatake, jujumunu kushidoni, “Mene! Mwana aju lina lyake Nshuwau.” Vanavo, “Aba! Nkwenu shani walina ali?” Kutwala kumudya tatamunu vatangola na makono lina linnagwadíle vansheme mwanagwe. Tatamunu kujugwa libau kwandika doni, “Lina lyake Nshuwau.” Vanu uti kushanga. Muwakati wowo ikanywa imwe Shakaliya kuunguka, lulimi kungaluka kutangola antumbyanga Nnungu. Kutwala vashitanonomwagwe uti kujopa. Dyabali adi, dindíigwinika mushilambo uti shamashinga sha ku Yudeya. Vanu uti váshiigwanga dyabali adyo vashindakumbukila mmitima vyave vaashidoni, “Mwana aju alota kuva kenga nyani?” Mwaa mwiu vashindona doni dimongo dimwe Umu dipali namu nae. Napanelo tatamunu Shakaliya alangalalegwa na Imumu Wanashwe andyáulanga ntenga wake Nnungu aashidoni, Atumbyangilike Umu Nnungu wa ku Ishilaeli mwaa andida na andivaambola venentete vake. Nkati muudukulu umwe Daudi ntumika wake, andimuumidya wadimongo wakuposha wetu wetu kenga mo mwatangaladile kwaindila yavakulava vakwilimyanga vakala kwida ndatwambola kwavamongo vetu na kumakono kwauti avalá vatunyatíla. Nadoni andilodya shididi shake shalivikile kwavatatavetu, andikumbukila imbodi yake yakwilimyanga yakulilapa kwalilapile kwatatagwetu Abulaamu kwambangidya tùvele mukuposhegwa kumakono kwavamongo vetu, tuntumikile patukajopa tunama pamevo pake mukwilimyanga na mwishaliya mumaduva uti ashingumi shetu. Napanelo unnemba wako undashamegwa unkúlava wake Wapashanya-uti mwaa undalangalela upita unkandyangidya Umu dindila dyake. Undavatadya venentete vake vamanye kwambola kwaindila yakulivalivigwa madambi ave kwamwaa washididi shalilotelo lyamuntima limwe Nnungu wetu shitwidíla paituvalila Yana yúma kushanya ivalangadye avalá vapágwa mushii na mukupela na itulangalalele mwindila yaamani. Bai mwana jo andíkulumuka na kunanopa mwimumu. Ashindanama mulilangalanga lyashimbweshe mpaka muliduva lyalyumilididye kwavanaishilaeli. Napanelo mumaduva alo Shashali Agustu andyúmya lilamulo lyakulota vanu uti vavilambo víshilangalalegwa na Loma valyandikishe. Shaandika ashi shivele shitandi; shosho sho shitandeke muwakati wavele Kilinu gavana wa ku Shiliya. Nadoni vanu uti vandyúka ndalyandika kanji kula munu ashuka ndalyandika kwave. Napanelo Yoshe dadavo andyúma ku Galileya palikaja lya pa Nashaleti kwambokela ku Yudeya kuka kwavo Daudi ku Beteleemu mwaa Yoshe avele washipinga shaudukulu umwe Daudi. Ako nae aukile kukulyandikisha; andyúka pamo namu Maliya nkongwe wantamadíle kunnomba, jo Maliya aju àvele na shitumbo. Vàvele ko ku Beteleemu, Maliya kumwikila liduva lyakushuluwa kutwala kummaleka mwana nnume wakulijedya. Nae kunkulunganga mwinguvo kunnadya mushombo shakulyela vanyama mwaa shumba shavajeni havapatíle lyutu lyakulala. Napanelo koko ko vandípagwa vakushunga-dinyama váshishunga vipinga vyave shilo kwilanga. Bai akaaneka apalá njelo wa Nnungu, lishangelo limwe Umu kuvatang'anedya vanavo ni kujopa doni. Kanji njelo kushidoni, “Mwenu, hamunajope! Ngwigwa, nangu ngwidinavo ntenga wambone vila au ulóta kwidanavo lipuwilo likumene kwavenentete ava uti. Nelo apa kwavo Daudi andivalekwa mwamboli kwamwaa wenu mwenu; Klistu, Umu. Ashi shindava shimanyikilo shenu: pamuka, munankodya mwana vànkulungenge mwinguvo na vànnadidye mushombo shakulyela vanyama.” Kwashingangala kwanakenneu imbumba yavakuwa ìlyunganienge namu njelo jo vantumbyanga Nnungu kushidoni, “Lishangelo livelé namu Nnungu kushanya-uti; amani namu vanu mushilambo, vanu vovo vavatanene mwene Nnungu.” Vanjelo avalá vakanyamange kuka kuwa, vakushunga-dinyama vandyáulanila kushidoni, “Takatukanga tuke ku Beteleemu tukalole vitandéke vyatwaulidile Umu avi.” Vanavo shipajelo kuka kunkodya Maliya namu Yoshe, mwana àlele mushombo shakulyela vanyama. Vakamwone, vandyáulanga dyabali dyamwana ajo dyavapatíle. Vanu uti váshigwa vyavashivalanganga vakushunga-dinyama, vashindashanga kanji Maliya vinu avyo ashindavika muntima na ashindakumbukila. Bai avalá vakushunga-dinyama vandyúja vamupa lishangelo na vanshiba Nnungu mwaa wavinu uti vyavaigwite na vyavagwene kwodana na mo mwavaigwididye. Paliwikile liduva lyanane, liduva lyakunkumula mwana vanavo vandímupa lina lya Yesu, lina lyampéle njelo wa Nnungu anyoke akanava kunnyakulila. Napanelo Maliya namu Yoshe, ukavawikile wakati wakulyushanianga ushapu kwodana na Lilamulo lyake Musha, vanavo vandímuukanavo mwana ku Yelusalemu nankamudya Umu. Vanavo vanínkamudya Umu kwodana na Lilamulo lyake Umu liishidoni, “Kula mwana nnume ntandi kuvalekwa, mwapulile Umu.” Namomo vandyúka ndatenda shadaka shilamulilígwa mu Lilamulo lyake Umu liishidoni, “makanda mavili amadeya nnume na nkongwe kwali makanda mavili avang'unda nnume na nkongwe.” Napanelo ku Yelusalemu ko, andípagwa nang'olo jumo wavashinshema Shimiyau; nang'olo aju avele munu waishaliya na wakunjopa Nnungu. Nae ashindalindila kupambadyangigwa kwavanaishilaeli na Imumu Wanashwe andípagwa namu nae. Jo Imumu Wanashwe andímwaulila Shimiyau doni, hapela akanava kumwona Klistu wake Umu kuntumidya. Napanelo muliduva limo, Shimiyau alangalalegwa na Imumu Wanashwe andyúka kwing'ande ya Nnungu kutwala vatatamunu pavamwidinavo nunu Yesu vantende shivaikidíle vantende kwodana na Lilamulo, Shimiyau anínnyukata nunu mmakono kuntumbyanga Nnungu aashidoni, “ Umu, uninneka ntumika wako aukilé mu amani kenga mwautangaladile. Mwaa nangu ndyona kwambola kwako kwaupanganienge pamevo pavanu uti; lilangadyo lilóta kuvalangadya vamidi na lyakuvapa lishangelo venentete vako vanaishilaeli.” Tatamunu namu jujumunu kutwala kushanga mwaa wamalove áshitangaleka amwamba mwana. Bai Shimiyau andívaalaliya na kumwaulila jujumunu Maliya kushidoni, “Mwana aju alota kuva shambyombyo shakuvatadya vanaishilaeli vanji vagwe, vanji vatakatuke; alota kuva shimanyikilo shilóta kunyatilika na vanu. Kwaupande wako wako lyambila lindakupulinganianga muungumi. Andatadya makumbukililo avo alipiídye alilodye ngala.” Napanelo andípagwa nkúlava jumo nkongwe walina Ana mwanagwe Panuweli walikola lyavanaasheli. Nkongwe aju andíkangapala. Mushali shake andílombwa vyaka saba kutwala ntwagwe kupela kunneka nae mushinamwili. Jojo jo avele liputa wavyaka samanini na nsheshe vyashingumi na hashuma mwing'ande ya Nnungu antumikila shilo na mui nkati mukunga na kushwali. Napanelo nkongwe aju muwakati wowo, nae kulyumilidya kutwala kunnambwalela Nnungu na kutunduvanga kuvalanganga ing'ano yamwana ajo kwavanu uti váshilindila kwambolegwa kwa Yelusalemu. Maliya namu Yoshe pavamalidile kutandedya uti kwodananavo Lilamulo lyake Umu, vandyújila ku Galileya kuka mpaka kwavo ku Nashaleti. Bai mwana jo ashindakulumuka, ashindang'amukanga avanavo limanyilo lyoe na litananilo lyake Nnungu lishandapagwa kwake nae. Bai tatamunu na jujumunu kula mwaka vashindauka kushikukulu sha Pasaka ku Yelusalemu. Napanelo mwana jo akawishe vyaka kumi na mbili vyashingumi, muwakati wa Pasaka kenga mwanamaduva vanavo vandyúka ku Yelusalemu. Shikukulu shikapite, vanavo pavashuja ndyoko jo andíikala koko kanji vanavo havashimanya vona kenga nae apali mumwanda muvipinga vyavanu vanji, vandíwena mwanda waliduva limo kutwala kutunduvanga kunnambela mwavalikola na mwavanedi. Kwodamwaa havangwéne, vanavo vandyújila ku Yelusalemu kuka nannambela. Napanelo akapite maduva matatu, vanavo vanínkodya àikele mwing'ande ya Nnungu shing'ati vamwalimu avaigwilila vyavashitangola na avaudya vyakuvaudya. Vanu uti váshimwigwilila, vashindashanga ding'ano dyake na mwavashivajang'ulila. Tatake na anyoke pavangwene, vandíshanga kutwala jujumunu kushidoni, “Mwanangu, mwaa shani unditutenda davo? Shapo lola, nangu pamo na tatako tundidumbadumba tukulambela.” Nae kushidoni, “Mushingulambalela eshi? Hamunamanya shinu doni nangu ininguvaikila ngupagwe mwing'ande imwe Atata?” Kanji vanavo havashigwa shana shashivatangalela. Nae andyúja shalumo namu vanavo kuka ku Nashaleti; tatamunu namu jujumunu nae ashindavaishimu. Napanelo jujumunu vinu avi uti ashindavika muntima. Bai Yesu ashindakulumuka mulimanyilo, mulitananilo lyake Nnungu na lyavanu. Mushaka shakumi na tano shautawala umwe Umu Nang'olo Tibeliu Shashali, ku Yudeya alangalalela Ponji Pilatu, ku Galileya alangalalela Elode nung'une wavashinshema Pilipo alangalalela ku Ituleya pamo na ku Talakoniti, ku Abileni alangalalela Lishaniya, vakulangalalela-shadaka vakumene vàvele Anashi namu Kaipashi, Nnungu andítangola lilove lyake namu Nshuwau mwanagwe Shakaliya kushimbweshe kutwala nae kupita awena muvilambo uti vivéle nanyenje Yudani alaililila ubatisho wakulijugulanga kwakulivalivigwa kwamadambi. Avyo ni vyavaandike mulibuku lyamalove ake nkúlava Ishaiya doni, “Lidi lyamunu linkwigwinika kushimbweshe liishidoni, ‘Kandyanga indila yake Umu, aalowa mwalota kupita. Makabakobo uti andaivililika, mashinga na dindunda uti vindagwalalila, dindila dyakudingukanga dindauduka, dyakwimbikanga dindakandyangigwa kutwala vanu uti kwona kwambola kwake Nnungu.’ ” Nadoni Nshuwau andyáulila imbumba yavanu imwidilíle avape ubatisho kushidoni, “Mmana mmadinyoka dyaishumu mwe! Anyinyitidilé nyani kutila shaushanga shake Nnungu shida? Lodya vyepo vilódya kulijugulanga. Hamunaashidoni, ‘Tatagwetu wetu Abulaamu.’ Mwaa nangu ninkummanyiya ngala doni, ata majanga lolo ala, Nnungu ankuulula kundyuwidya Abulaamu vana. Imbedo tayali vandilumika mulushija lwannandi. Kula nnandi úkapa vyepo vyambone vandálumula kujela pamoto.” Imbumba yavanu yo kutwala kumudya kushidoni, “Shapo na wetu po tutandelé mwashi?” Nae kushidoni, “Ávenavo mikogo mivili, unji wo anjaulile aijá ákavenavo na ávenavo shakulya atandele momo.” Kuwika shipinga shavakukatisha-ukodi valota avape ubatisho, navanavo kumudya, “Mwalimu, wetu apa tutandele mwashi?” Nae kushidoni, “Ukodi wakupunda shilinga shavannamulidile mutwale, hamunantwalile munu.” Vaing'ondo vanji navanavo kumudya, “Kushi wetu tutandele mwashi?” Nae kushidoni, “Hamunankwinyange munu woewoe shinu shake, hamunantambudyange munu shákatandile kanji puwangila nshala wenu wamupata.” Bai venentete vashindaangaikanga na kula munu ashindalyudya muntima mwake ikava kenga Nshuwau ni Klistu kutwala nae kuviigwiniya kushidoni, “Nangu ninkumwing'a mwenu ubatisho ngutumila medi kanji aijá áida kunyuma kwangu; nae avelé na dimongo kungupunda nangu wandikavaidile nangu kumuungulanga vilatu vyake. Jojo jo andamwing'a mwenu ubatisho wa Imumu Wanashwe pamo na moto. Ankuvanavo shombo shakupatangila vyakulya mmakono mwake pakulota akandyange palugwa pake antwale ngano akankondye mushidimbi shake kanji makadakada lo, andataa moto úkadimika.” Bai Nshuwau ashindavalaililila vanu ntenga wambone atumila malove ala na malailililo anji. Kanji kwodamwaa Nshuwau anínshashulanga Elode mwaa wakunnomba ndyagwe nung'une mwene walina Elodiya na mwaa wakunshashulanga vinu vinji vyakunyata vyashitenda, bai Elode akatwale myaa vyakala avilá kupambanianga na mwaa au ni pantwete Nshuwau kunjela nkalaboshi. Napanelo vanu uti pavashuka ndapata ubatisho, nanae Yesu andyúka ndapata. Pashishwali kuwa kundíshimuka; kukashimuke, Imumu Wanashwe wakwaneka shana wakuva mwang'unda kushuluka kuntulila mumili kutwala kuwa kwigwinika lidi lishishidoni, “Wako ni umwanangu wapantima, ninkukunnagwaledya namene; kwamwaa wako wako nangu ninkupuwanga namene.” Napanelo Yesu patunduvenge shimadengo shake àvenavo vyaka salasini vyaulinga vammanya kuva mwanagwe Yoshe kenga mwavashikumbukilila, Yoshe aju kuva mwanagwe Yeli, Yeli kuva mwanagwe Matati, Matati kuva mwanagwe Lawi, Lawi kuva mwanagwe Meliki, Meliki kuva mwanagwe Yanai, Yanai kuva mwanagwe Yoshe, Yoshe kuva mwanagwe Matatiya, Matatiya kuva mwanagwe Amoshi, Amoshi kuva mwanagwe Naumu, Naumu kuva mwanagwe Eshili, Eshili kuva mwanagwe Nagai, Nagai kuva mwanagwe Maati, Maati kuva mwanagwe Matatiya, Matatiya kuva mwanagwe Shemei, Shemei kuva mwanagwe Yosheki, Yosheki kuva mwanagwe Yoda, Yoda kuva mwanagwe Yowanani, Yowanani kuva mwanagwe Lesha, Lesha kuva mwanagwe Shelubabeli, Shelubabeli kuva mwanagwe Shalatiyeli, Shalatiyeli kuva mwanagwe Neli, Neli kuva mwanagwe Meliki, Meliki kuva mwanagwe Adi, Adi kuva mwanagwe Koshamu, Koshamu kuva mwanagwe Elimudamu, Elimudamu kuva mwanagwe Eli, Eli kuva mwanagwe Yoshuwa, Yoshuwa kuva mwanagwe Eliyesheli, Eliyesheli kuva mwanagwe Yolimu, Yolimu kuva mwanagwe Matati, Matati kuva mwanagwe Lawi, Lawi kuva mwanagwe Shimiyau, Shimiyau kuva mwanagwe Yuda, Yuda kuva mwanagwe Yoshe, Yoshe kuva mwanagwe Yonamu, Yonamu kuva mwanagwe Eliyakimu, Eliyakimu kuva mwanagwe Meleya, Meleya kuva mwanagwe Mena, Mena kuva mwanagwe Matata, Matata kuva mwanagwe Natani, Natani kuva mwanagwe Daudi, Daudi kuva mwanagwe Yeshe, Yeshe kuva mwanagwe Obedi, Obedi kuva mwanagwe Buwashi, Buwashi kuva mwanagwe Shalamoni, Shalamoni kuva mwanagwe Naashoni, Naashoni kuva mwanagwe Aminadabi, Aminadabi kuva mwanagwe Adimini, Adimini kuva mwanagwe Aluni, Aluni kuva mwanagwe Eshiloni, Eshiloni kuva mwanagwe Peleshi, Peleshi kuva mwanagwe Yuda, Yuda kuva mwanagwe Yakobo, Yakobo kuva mwanagwe Ishaki, Ishaki kuva mwanagwe Abulaamu, Abulaamu kuva mwanagwe Tela, Tela kuva mwanagwe Nakole, Nakole kuva mwanagwe Shelushi, Shelushi kuva mwanagwe Lagau, Lagau kuva mwanagwe Pelegi, Pelegi kuva mwanagwe Ebeli, Ebeli kuva mwanagwe Shala, Shala kuva mwanagwe Kainani, Kainani kuva mwanagwe Alipashadi, Alipashadi kuva mwanagwe Shemu, Shemu kuva mwanagwe Noe, Noe kuva mwanagwe Lameki, Lameki kuva mwanagwe Metushala, Metushala kuva mwanagwe Enoki, Enoki kuva mwanagwe Yaledi, Yaledi kuva mwanagwe Malaleeli, Malaleeli kuva mwanagwe Kainani, Kainani kuva mwanagwe Enoshi, Enoshi kuva mwanagwe Sheti, Sheti kuva mwanagwe Adamu kutwala Adamu aju kuva mwanagwe Nnungu. Bai Yesu kuja kulundi akulá àmuumbele Imumu Wanashwe. Imumu jojo jo anínnangalalela Yesu kushimbweshe mumaduva alubaini Ndamoni antubya. Mumaduva alo uti nae andíikala pakalya shinu; kumwisho nae kunkola indala kutwala Ndamoni kushidoni, “Wako ukava umwanagwe Nnungu, dyuwa lijanga ali live ligung'u.” Yesu kushidoni, “Um! Indyandikigwa doni, ‘Munu hananama ligung'u gweka.’ ” Ndamoni kuntwala kumuukanavo pashanya, muwakati ungwipi kunnodya viteng'u uti vitawála mushilambo shapai kutwala kumwaulila doni, “Wako nangu ndakupa madalaka aviteng'u avi uti pamo na lishangelo lyake mwaa nangu vaningukamudya, nene ninkuulula kumupa aijá waninnota. Napavedoni wako ukalipudya kwangu nangu, avi uti vindava vyako.” Yesu kushidoni, “Um! Indyandikigwa doni, ‘Lipudye kumwe Umu, jo Nnungu wako na untumikile jojo bai.’ ” Ndamoni kuntwala kavili kumuukanavo ku Yelusalemu nammika panantutuvilo waing'ande ya Nnungu kutwala kumwaulila doni, “Wako ukava umwanagwe Nnungu, daloka apa mwaa indyandikigwa doni, ‘Nnungu andakukamudya kwavanjelo vake vakushililidye,’ vanavo vandakudong'a pakulota haunalijajede palijanga.” Yesu kushidoni, “Mene wako! Vatédoni, ‘Haunanninge ntima Umu, jo Nnungu wako.’ ” Bai Ndamoni akamalile vyakutubya vyake uti, andínyema padyoko mpaka muwakati uvaikidíle. Napanelo Yesu andyúja na dimongo dya Imumu Wanashwe kuka ku Galileya. Bai dyabali dyake dindyúmanga uti muvilambo vyashitanono namu Galileya. Nae ashindavapundisha muvitala vyavo vyakulipudidya na vanavo uti vashindamupa lishangelo. Napanelo andíwika palikaja lyake lyakulumukidile pa Nashaleti; akawike apo, muliduva lyakupumula nae mwalidyavalelo lyake, andíinjila mushitala shakulipudidya. Akainjile, andítakatuka pakulota ashomye; vanavo kumupa shidingo shalyamba shamalove ake nkúlava Ishaiya. Nae kudingulanga mpaka pashinu pavaandike doni, “Imumu wake Umu aningushulukila mwaa aningupaka mauta pakulota ndivavalangangile vamashikini ntenga wambone, kungutuma ngwide ngwaule kuvaambola kwavakungwa, vákalola nivape kulola, vakutawaligwa nivape unaiti na nguvalangange doni, au ni wakati walitananilo lyake Umu.” Akashomye, andídinga kumuujidya ntumika mwene kuliikalila. Akaikale, vanu uti vapagwíte mushitala mo, mevo ave uti kumwe Yesu do, jenje. Vakannole, nae kushidoni, “Nelo pamevo penu Maandiko ala andiwikila popo.” Vanu uti vashindamwimyanga na vashinanshanga vyambone vyashitangola kutwala kushidoni, “Da aju i jo mwanagwe Yoshe aju?” Nae kushidoni, “Panikaambambidya mwenu mundatangola nkong'o uushidoni, ‘Nkúlaula alilaule mwene!’ Nadoni mundatangola, ‘Vinu uti vyatwigwenge, vyautandile ku Kapalanaumu napenu apa momo tandedya!’ ” Kutwala kavili kushidoni, “Ninkumwaulila mwiu doni, hapali nkúlava ápwashalalegwa mushilambo shake. Kwakutangola mwiu muwakati umwe Liyashi, ko ku Ishilaeli akuno vandípagwa vanamwili voe namene; muwakati wowo muvyaka vitatu na nusu, kuwa kundishimigwa kutwala mushilambo uti kwinjila mpwapwa. Napanelo Nnungu hantumíle Liyashi kuvaukila vanamwili ava kanji antumile pa Shalapeta bai, kushilambo sha Shidoni akulá kwankongwe namwili washilambo asho. Namomo muwakati umwe nkúlava Elisheu, ko ku Ishilaeli akuno vandyúmbala vamalemba. Napanelo pakati pave, hapali áukile ndatakata ila Naamani tu munu wa ku Shiliya!” Bai vanu uti mushitala amulá vakaigwe malove alo ni kushimwa doni, kutakatukanga kunkumulanga nkaja amulá, kuntwala kumuukanavo pashanya lishinga lyavadangíle kaja yavo vakangang'aledye pai. Kanji nae andyúma shing'ati shave kuvativaniva kuma. Napanelo Yesu andyálalela ku Kapalanaumu njini umo wa ku Galileya. Koko ko muliduva lyakupumula nae ashindavapundisha venentete kutwala vanavo kushanga namene mapundisho ake mwaa lilove lyake lindívanavo madalaka. Napanelo kupagwa munu jumo mushitala ávenavo imumu yalijini nshapu mumili mwake. Jo lijini jo, andíkuta namene aashidoni, “Iya! Yesu wa ku Nashaleti, da wetu po tukukawadidyé nyamani? Widilé ndatubamola? Nangu ndikumanya shana wako jo. Wako ni Wakwilimyanga wake Nnungu.” Yesu kunshulanga, “Malalila kushu ko gwe! Uma mumili mo!” Lijini kungwidya pai munu jo shing'ati shave kutwala kuma pakantenda shaushanga shoeshoe. Vanu uti kushanga kutwala kwaulanila vaashidoni, “Jii, lilove ali, lilove shani? Nae ankuvanavo madalaka mwiu, ankulamulila na dimongo majini mashapu, vanavo kutwala kuma!” Bai dyabali dyake dishindaandavala mumautu uti alilanga alyo. Yesu kutakatuka kuma mushitala amulá kutwala kuwika paing'ande imwe Simoni; nkwegwe jo Simoni aju, ushínampwateka namene mili. Yesu akawike, vanavo kunjugwa amponie. Yesu kutapela apalá pavele nnwele kutwala kutangalela shilwele ashilá; shilwele sho do, jii. Nnwele apalá kutakatuka kutwala kuvaatumikinneu. Napanelo liduva palishwele vanu uti ve vavénavo valwele vavilwele vyakuvilingananga vashindavaidanavo kumwe Yesu. Nae ashinammikila mikono kula munu kutwala kuvaponia. Namomo majini ashindaumananga mumili mwavanu voe akuta aashidoni, “Wako, umwana wa Nnungu!” Nae ashindavashulanga, hashivaleka vatangola mwaa vanavo vanímmanya doni, nae avele Klistu. Palyamba lyake, linyeiku, Yesu kuma kuka kulyutu lyakunamagweka kanji imbumba yavanu ni kunnambela mpaka kunkodya. Vakankodye, vashinammandikanga namene valota hanavanyeme kanji nae andívaulila kushidoni, “Ininguvaikila nangu nguvalangange ntenga wambone wautawala wa Nnungu mumakaja anji momo mwaa ni shosho shavangutumidile.” Bai nae andyúka mushu avalanganga ntenga muvitala vya ku Yudeya. Muliduva limo Yesu àvele nanyenje litanda lya Geneshaleti, imbumba yavanu inshinya ilota kwigwa ntenga wa Nnungu, nae andyóna dingalava mbili dìvele panshiko vene vakwaka vàshulwike vashapushanga dingau. Yesu kwinjila mwingalava imo ye ivéle imwe Simoni kutwala kunjugwa amwangaladyedye anyeme padyoko kumwangu. Nae kwikala mwingalava mo kutwala kuvapundisha venentete. Napanelo akamalile kutangola andímwaulila Simoni kushidoni, “Wena kumedi makumene mukajele lungau lwenu mwake.” Simoni kushidoni, “Mwalimu, wetu tundikukula shashilo shoe ashi, hatupatile shinu. Kanji kwodamwaa utangwelé wako, nangu ndajela lungau mmedi.” Bai vakatandele momo mo, vandípata dyomba dyoe namene mpaka lwo lungau lwo kulota kupapuka. Vasimoni kuvapyalika vavave vavéle mwingalava inji vauke vakavapwashele. Vanavo kuka kutwala dingalava mbili adi uti kuumbadyanga dyomba mpaka dyo dingalava dyo, kulota kutitimila. Simoni Patulu akone davo andyúka ndakola maulu kumwe Yesu aashidoni, “Nang'olo wangu, ngunyema; nangu ni nimunu wakutega.” Mwaa nae andíshanga pamo na vanu uti vavénavo kwamwaa wadyomba dyoe dyavapatíle pashako asho namomo vanavake Shebedeu, Tiyagu namu Nshuwau vavagwe Simoni, navanavo vandíshanga. Kanji Yesu kumwaulila Simoni kushidoni, “Haunajope, kutunduvangila ambi apa wako undava umunu wakuvaka vanu.” Bai vanavo vakaukenavo dingalava dyavo kumwangu, vandílakanga vinu vyavo uti popo po; vene tota kuka vamwoda Yesu. Napanelo Yesu àvele palikaja limo munu jumo wamalemba apalá kuumilila! Akamwone Yesu kutapela pai kutwala kushidoni, “Nang'olo wangu, ukalota unkuulula kungutadya ngutakate.” Yesu kunyalodya nkono kunkamula kushidoni, “Ndilota, takata!” Munu aijá muwakati wowo malemba kumuuminneu. Napanelo Yesu kunnamulila hanamwaulile munu junji kanji andímwaulila kushidoni, “Wena ukalilodye kwankúlangalalela-shadaka, utwale umye shadaka kwakuushaniangigwa kwako ushapu kenga mo mwalamulidile Musha pakulota uve ushuda kwavanavo.” Kanji dyabali dimwe Yesu dindímamodya kwandavala na dimbumba dyavanu voe dindíkadyanianga valota vamwigwilile na avaponie vilwele vyave. Yesu kanji ashindavanyema auka kushimbweshe. Koko ko, ashindashwali. Muliduva limo lyapagwíte Yesu apundisha, popo po vandípagwa mapalishayo pamo na vamwalimu vadishaliya ve vaalakénge mumakaja uti a ku Galileya, ku Yudeya na ku Yelusalemu. Napanelo dimongo dyake Umu dyakuponedya dindípagwa namu Yesu. Mwenu, muwakati wowo vanu vannyukéte munu wakudidimanga madodo apalá kuumilila. Vanavo kulambela litala lyakumwishidya pavele Yesu kanji vakatatakele mwaa waumbala wavanu, vandíkwela pashanya ing'ande kuvambulanga kutwala kumpaleya munu aijá pamo na igoli yake mpaka mushu mwake Yesu shing'ati vanu. Yesu akone likulupililo lyave, andímwaulila nnwele jo kushidoni, “Wako madambi ako andilivalivika.” Napanelo vamwalimu vadishaliya pamo na mapalishayo vandyánjanga kuudyania shivenevene vaashidoni, “Aju avelé kenga nyani, átangola malove akukupulu aju? Tukanneka Nnungu, nyani junji áulula kulivaliva madambi amunu?” Yesu nae akamanye makumbukililo ave, andívajang'ula kushidoni, “Mutangadikanga nyamani mmitima myenu mo? Popo apa shikamadyénge namene ni nyamani? Kushidoni ‘Madambi ako andilivalivika,’ kwali kushidoni ‘Takatuka uwene’? Bai pakulota mumanye doni, Mwana Wamunu mushilambo amu andivanavo madalaka akulivaliva madambi…” Nae andímwaulila munu wakudidimanga madodo, “Ninkukwaulila takatuka utwale igoli yako uke kwenu.” Munu kutakatukinneu kutwala igoli yaléle kuka kwave amupa lishangelo Nnungu. Bai vanu ni kushanga doni, vandímupa lishangelo Nnungu na kundívaida kujopa kutwala kushidoni, “Nelo tundyona vyamakango.” Kutwala apo Yesu andyúma apalá; akaume nae andímwona munu jumo nkúkatisha-ukodi walina Lawi àikele pashitala shaukodi, Yesu kumwaulila kushidoni, “Ngwoda!” Nae apalá andíleka vinu vyake uti popo po, mwene tota kuka amwoda Yesu. Napanelo Lawi kwing'ande kwake, andítalakanga shakulya shoe shakumpuwangila Yesu. Po pavashilya po, shindípagwa shipinga shikumene shavakukatisha-ukodi pamo na vanji. Napanelo mapalishayo pamo na vamwalimu vave vadishaliya vashindavatangadikanga vakwoda vake Yesu vaashidoni, “Mwaa shani munkulyanavo vakukatisha-ukodi na vakutega?” Yesu kushidoni, “Vanu vangumi havanannambela nkúlaula kanji vánannambela nkúlaula vava valwele. Nangu handivaidilile vaishaliya kanji ndivaidilile vakutega pakulota valijugulange.” Vanavo napane kushidoni, “Vakwoda vake Nshuwau pamo na vamapalishayo dimindi dyoe vankunga na vankushwali; napanelo mwaa shani vako wako vankulya na vankupuwanga?” Yesu kushidoni, “Da mwenu, vanu vavalalike pashitamo mwene nkúlomba àpagwite namu vanavo, nyani álota kuvatenda vaunge? Undawika wakati wavalota kumumya nkúlomba pakati pave; ni wakati au wavalota vanavo kunga.” Kutwala kutangola kavili nkong'o au, “Hapali munu ánapapula inguvo yaambi kutenda shilaka mwinguvo yakala; ukatenda davo inguvo yaambi yo unaanonga na leka apo, shilaka shosho sho hashivaila mwinguvo yakala mo. Namomo hapali munu ánataa ugwalwa wavyepo muvitumba vyamagwogwe vyakala; ukatenda davo ugwalwa waambi wo undapapula vitumba; ugwalwa kujaikanga kutwala vitumba vyo, kwanangeka. Vatwala ugwalwa waambi kutaa muvitumba vyambi. Napanelo namomo hapali munu ánatenda akakumbila ugwalwa wakala kulota akumbile ugwalwa waambi mwaa ona doni, ‘ugwalwa wakala ni wamana.’ ” Muliduva limo lyakupumula, Yesu apita mulyala lyangano, vakwoda vake vandítamanga mai angano kuting'inda, kumamena. Kanji mapalishayo vanji kuvatangalangila vaashidoni, “Mwaa shani mwenu munkutenda shinu shilaéka na lilamulo kutenda muliduva lyakupumula?” Yesu kuvajang'ula kushidoni, “Da hamunava kushomya vyatandíle Umu Daudi painkadíle indala nae pamo na avalá vavénavo? Mwainjilidile mwing'ande ya Nnungu kutwala magung'u ashimadengo sha Nnungu kulya; magung'u áshilaeka na lilamulo kulya munu vila ila gweka vakulangalalela-shadaka. Kanji nae andílya anji kuvapa vavagwe.” Kutwala kavili kushidoni, “Mwene liduva lyakupumula lyo ni Mwana Wamunu.” Muliduva linji lyakupumula akainjile mushitala shakulipudidya, momo mo andípagwa munu jumo wakudidimanga nkanakono. Napanelo vamwalimu vadishaliya pamo na mapalishayo vashinannumbata valota vamanye ikava kenga ankuponia muliduva lyakupumula kwambangidya vapate nkanidyo. Kanji nae amanya makumbukililo ave, andímwaulila munu wakudidimanga nkono kushidoni, “Takatuka wimile shing'ati!” Nae kutakatuka kwimila. Yesu kushidoni, “Nangu ninkumudya mwenu po, da muliduva lyakupumula lilamulo linkutuleka tutandedye vyambone kwali vyakunyata? Kuposha shingumi kwali kwanonga?” Andívalola vanu uti vantang'anadídye avalá kutwala kumwaulila kushidoni, “Nyalodya nkono wako!” Nae kutandela momo, nkono kuva kenga patandi. Bai vanavo shindívatindimbukanga shitundi kutwala kupakanila mwakuntandela Yesu. Mumaduva lolo lo, liduva limo Yesu andyámbwakela kumashinga ndashwali; shilo uti andíshwedya anjugwa Nnungu. Palyamba lyake andívashema vakwoda vake kuvatandola kumi na mbili pakati pave; ava kuvashema Vamyombe. Vanu avo vavele ava: Simoni washilota kumupa Yesu lina lya Patulu, Andaleya nung'une jo Patulu, Tiyagu namu Nshuwau, Pilipo, Balutolomeu, Mateu, Tome, Tiyagu mwanagwe Alupeu, Simoni wavashinshema Shelote, Yuda mwanagwe Tiyagu namu Yudashi Shikaliyote áukile ndava nannimya. Yesu andyálenavo vamyombe avalá kuka ndaikalanga pantadala. Popo po, shindípagwa shipinga shikumene shavakwoda vake na kupagwa imbumba yavenentete vakwalakela mumautu uti ashilambo sha ku Yudeya, vakwalakela ku Yelusalemu, vanji vakwalakela nanyenje imanga ya ku Tilu na ku Shidoni. Vanu ava vaidilile kumwigwilila na kuvaponia vilwele vyave; avalá váshangaishangigwa na majini mashapu kutwala kupona. Kula munu ashindalota ankwae Yesu mwaa mumili mwake mushindauma dimongo na nae vanu ava uti andívaponia. Napanelo Yesu andíng'amula mevo ake kuvalola vakwoda vake kuvaulila kushidoni, “Mundyalaligwa mwenu mmamashikini, utawala wa Nnungu, wènu. Mundyalaligwa mwenu múvele na indala ambi apa, mundaikuta. Mundyalaligwa mwenu múlila ambi apa, mundeka. “Mundyalaligwa mwenu pavannyatila vanu, kumwambukanga, kuntukana na kumumya shimbili shakunyata mwaa wa Mwana Wamunu. Muliduva alyo, mwenu litamange na puwanga mwaa mwe! Kuwa ko, inudyo yenu ikumene. Ata vanyakala vave vashivatandela momo vakulava. “Kanji mupambale mwenu mmatajili mwaa mundipata tayali kupambadyangigwa kwenu. Mupambale mwenu mwíkwite mwaa inankola indala. Mupambale mwenu mwéka mwaa mundalamadika na mundalila. “Mupambale mwenu pavamwing'a shimbili vanu uti mwaa vanyakala vave vashivatandela momo vakulava vakushang'apa. “Kanji nangu ninkumwaulila mwenu múngwigwilila ambi apa doni, vanagwaledye vamongo venu, vatanane vannyatíla, vaalaliye vannikíta na vashwalidye vamuuvyánga. Aijá álota kukukanyola utung'u umo, nshiliulile unji. Álota kukula likoti, lishati momo nnakele. Munu woewoe akakujugwa shinu, mupe; aijá álota kutwala shinu shako haunandai. Ashilá shinnagwéla mwenu vantandele, namwenu dadavo vatandele navanavo. Shapo mwenu mukavanagwaledya avalá vannagwalédya, inkupagwa paida shani kwenu? Ata vakutega tu momo vandávanagwaledya avalá vánavanagwaledya vanavo. Namomo mwenu mukavatandela wambone avalá vantandéla, inkupagwa paida shani kwenu? Ata vakutega tu dadavo, vandátandela momo. Na mukavakapesha vamuvenavo lilindilililo lyakupata, inkupagwa paida shani kwenu? Ata vakutega tu vandákapashania pakulota kupata kavili shilinga shosho. Bai vanagwaledye vamongo venu, tandedya wambone, kapesha pamukalindila kupata shinu shoeshoe. Mukatenda doni, inudyo yenu indava ikumene na mwiu mundava mmanavake Wapashanya-uti. Mwaa nae andávatanana vakanalambwalela na vakalau. “Ava mmashididi kenga Tatagwenu nanae ni washididi. “Hamunamuukumu munu namwenu Nnungu hamuukumu. Hamunamunge munu namwenu Nnungu hamunga. Valivalive vankawédya namwenu Nnungu anannivaliva. Nadoni mukajaula namwenu Nnungu andamupa; andatwala shipimo shambone, shakwinyila, shakuumbala, shakupakatika kumwing'a. Doni, mo mwamuvapela vavenu, namwenu Nnungu anampela momo.” Kutwala kuvaulila nkong'o au, “Inkuululika munu ákalola kunkamula nnandi ákalolamwagwe? Da vanu vavili ava uti havagwilila mulipondo? Nkwóda hanamanya mpaka kumpunda aijá ámpundisha kanji nkwóda woewoe akalipundisha shana ava kenga jo mwene ámpundisha. “Mwaa shani unkwona shikoko shivéle muliu lyanung'unumunu kuleka kwona likangolo livéle muliu mwako? Ùmwaulila dashi nung'unumunu, ‘Shate nikushe shikoko shivéle muliu mwako,’ wako likangolo livéle muliu mwako, ùkaulula kwona? Umunu wamalambi davo gwe! Shitandi usha likangolo livéle muliu mwako kutwala apo undalola shana pakulota ushe shikoko shivéle muliu lyanung'unumunu. “Haupali nnandi wakukonda úpa vyepo vyakunyambikanga na haupali nnandi wakujumajumanga úpa vyepo vyambone. Ivelé doni, kula nnandi umanyika mwaa wavyepo vyake; havanepa malalange mwinalala na havanepa nshambalau mulilonga. Munu wakwalala ntima mwaa wavyambone vipagwíte muntima mwake, nae aumadyanga vinu vyambone kanji munu wakunyata ntima mwaa wavyakunyata vipagwíte muntima mwake, nae aumadyanga vinu vyakunyata. Kula munu atangola kwodana na vimuumbéle muntima mwake. “Mwaa shani mungushema ‘Nang'olo, Nang'olo’ na mwenu shanimwaulila nangu hamunatandeya shinu? Munu woewoe áida kwangu nangu áigwilila malove angu na átandedya, nangu ndamwaulila walinganenenavo. Munu ajo avelé mwamunu ádangile ing'ande yake; andimba mapondo akukadaleka mpaka kundonda mulijanga kutwala kudenga. Livambwe likaide, medi kukanyola ing'ande yo kanji ing'ande yo, kulamana na kuting'ina mwaa wakudenga shana. Kanji aijá áigwilila malove angu kanji mene kutandedya, avelé mwamunu ádangile ing'ande yake pashanya ulongo kwabila kukadaleya mapondo; livambwe kugang'ola ing'ande yo kutwala ing'ande nneu do, jiu, kujiuka.” Napanelo Yesu akamalile mapundisho ake pamevo pavenentete, andyúka ku Kapalanaumu. Palikaja lyolyo, andípagwa nang'olo jumo wavaing'ondo miya wavaloma. Nae andívanavo ntumika wake washintanana namene e avéle nnwele wakuleka indaja. Nang'olo ajo akaigwe vantambulanga Yesu, andívatuma vanang'olo vavayuda kuka nanjugwa Yesu auke akamponie ntumika wake. Vanavo vakawike pavele Yesu vanínjugwangila namene vaashidoni, “Nang'olo ajo, wako indikuvaikila umpwashele mwaa nae ankuvanagwaledya namene venentete vetu na ni jojo átudangalele shitala shakulipudidya.” Kutwala Yesu kuka namu vanang'olo avo; pavavandike paing'ande, nang'olo kuvatuma vavagwe kuka ndamwaulila Yesu kushidoni, “Nang'olo, haunashumbukange mwaa nangu hanguvaikidile kungwidila wako kwing'ande kwangu. Ni ashi shingutadídye kulyona kunyambikanga kwida nangu nimwene ndatangola namu wako. Kanji ukatangola lilove limo tu, ntumika wangu andapona. Mwaa nangu ni nimunu ngúvele mwina madalaka na ninkuvanavo vaing'ondo vandivalamulila. Nikannamulila jumo, ‘Wena!’ Nae kukinneu. Junji, ‘Ida!’ Kwidinneu. Nikannamulila ntumika wangu, ‘Tenda ashi!’ Nae kutandenneu shosho.” Yesu akaigwe malove ala, anínshanga munu ajo; nae kushiliuka kutwala kwaulila imbumba yavanu íshimwoda kushidoni, “Ninkummanyiya ngala doni, ata mo muvanaishilaeli, hangunava kukodya likulupililo kenga ali.” Bai vanu vavatumíle avalá pavaujidile kukaja, vanínkodya ntumika jo àponile. Napanelo ling'oto lyawakati padyoko, nae andyúka kulikaja limo lyavashema Naimu; vakwoda vake vandyúka namu nae pamo na imbumba yavanu vanji. Akawike pashengo likaja, mwe! Vanu kwaloka vànyukete maiti; maiti ala avele amwana nnume avéle jumo jojo. Mwene nkúvaleka avele nkongwe namwili na imbumba yavanu vapalikaja ishinampalakela. Umu akamwone namwili jo andímwanangila shididi kutwala kushidoni, “Haunalile.” Nae kuvandika, kukamula igoli yavanyukatidíle maiti ailá, vanu vanyukéte igoli kwimila nae kushidoni, “Nnemba! Ninkukwaulila, takatuka!” Maiti apalá takatuku, ngoo, kutunduvanginneu kutangola nae kuntwala kumwing'a mwene anyoke. Vanu uti kuvainjila kujopa kutwala kumupa lishangelo Nnungu vaashidoni, “Pakati petu andyumilila nkúlava nkumene namene!” Vanavo kavili kushidoni, “Nnungu andida ndavaangangola venentete vake!” Bai dyabali adyo dimwe Yesu dindíigwinika ku Yudeya na muvilambo uti vyashitanono. Napanelo vakwoda vake Nshuwau vanímmalangangila Nshuwau vinu avyo uti. Nshuwau akaigwe, andívashema vakwoda vake vavili kuvatuma kumwe Umu vakamudye doni, “Da wako ni gwegwe watukulindila kwida kwali tunnindile junji?” Bai vakawike pavele Yesu vanavo kushidoni, “Nshuwau Wakubatisha anditutuma twide tukudye doni, ‘Da wako ni gwegwe watukulindila kwida kwali tunnindile junji?’ ” Muwakati wowo Yesu andívaponia valwele voe vavilwele vyakuvilingananga, vamauvilo na vamajini aukalau. Na yadavo vákalola andívatadya kupata kulola. Yesu napane andívajang'ula vanu avalá kushidoni, “Wena mukammalangangile Nshuwau vyamugwene na vyamwigwite. Kamwaulile doni, vákalola vankupata kulola, vakudidimanga madodo vankuwena, vamalemba vankutakata, vákaigwa vankwigwa, vakupela vankuvadyuwa na vamashikini vankuvalangangiligwa ntenga wambone. Andijaligwa munu ákangunyatila nangu.” Napanelo avalá vaidíle na ntenga umwe Nshuwau vakatumuke mulyutu alyo Yesu andítunduvanga kutangola ing'ano imwe Nshuwau avaulila vanu vapagwíte apo kushidoni, “Da kushimbweshe muukile ndalola nyamani? Muukile ndalola udani úshipunga imepo? Kanji muukile ndalola nyamani? Muukile nannola munu ágwalangidile shana? Mwenu! Vagwalangidíle dinguvo dyakushenga na vanáma mukupuwanga, vaikalanga muding'ande dyavaumu. Kanji shana muukile ndalola nyamani? Muukile nannola nkúlava? Elo nkúlava kanji nangu ninkumwaulila doni, nae pankulava po, andipunda; ni jojo aijá wavamwandike doni, ‘Lola, nannangaledya njelo wangu apite akukandyangidya indila yako umwene úkanava kupita.’ Nangu ninkumwaulila ngala doni, pakati pavanu vamushilambo shapai haumilidile nkúlava ámpundile Nshuwau. Kanji aijá ndikidiki muutawala wa Nnungu aju ni nang'olo ámpundile nae. Vanu uti na ata vakukatisha-ukodi vamwigwilidíle Nshuwau, vandímupa ishaliya Nnungu mwaa wakuvapa ubatisho Nshuwau kanji mapalishayo namu vamwalimu vadishaliya pakwita kuvapa ubatisho Nshuwau, vandiludyanga malotelo a Nnungu pamili pavo. “Vanu vaimbula ai ndivalinganiange na nyamani? Vanu ava vavele mwanyamani? Leka ndivalinganiange na vadyoko vaikalénge mumautu aumbala vatangalanila doni, “ ‘Tundimwambela magoma, mwenu hamuvinile. Tundimba dimu dyashililo, mwenu hamulidile.’ Shapo lo, andida Nshuwau Wakubatisha munu ákashilya na ákashikumbila ugwalwa wavyepo mwenu kushidoni, ‘Anintawala lijini ajo.’ Kwida Mwana Wamunu álya na ákumbila mwenu muushidoni, ‘Nnole munu wakululuka, lilevi, njave vakukatisha-ukodi na vakutega.’ Kanji napane limanyilo lyake Nnungu linkulilodya kuva lyaishaliya kwa avilá vyavatenda vaitikidíle.” Napanelo mpalishayo jumo anínnalika Yesu kwing'ande yake akalye shakulya; Yesu kwinjila nng'ande amulá kutwala nanae kwikala pandamu. Mwe! Nkongwe jumo nkútega wapalikaja lyolyo akamanye doni Yesu avelé nng'ande mwake mpalishayo alya shakulya, nae andítwala ishupa yake yamauta akunung'angila kuka ndamwimila Yesu pamadodo pake, kulila, myodi kugwilila mmadodo mwake Yesu kutwala ugwimbu wake kupukutanga myodi mmadodo mo, kupalapata na kupakanga mauta. Napanelo mpalishayo aijá annalike Yesu akone davo, andítangola shintimatima aashidoni, “She! Aju leka àvele nkúlava mwiu, shi akanimmanya nkongwe ánkamulanga aju; nkongwe aju, nkùtega!” Kanji Yesu andímwaulila kushidoni, “Simoni! Shipali shinu shangulota kukwaulila wako.” Simoni, “Shinu shani mwalimu?” “Munu jumo ntajili ashindavadai vanu vavili njuluku wake. Jumo ashindai dinali dimiya mwanu, junji kundai amushini. Kanji vanu vavili ava uti kwodamwaa havavenavo njuluku wakunnipa, nae andívalivalivila uti. Napanelo pakati pavanu vavili ava, wakwashi álota kunnagwaledya namene mwene njuluku?” Simoni kushidoni, “Nangu ngwona jo wannivalidile poe jo.” Yesu kushidoni, “Undyamuwa shana.” Nae kushiliuka kunnola nkongwe kutwala kumudya Simoni kushidoni, “Unkumwona nkongwe aju? Nangu ndiinjila nng'ande mwako, wako haungupele medi akunavanga mmadodo kanji nkongwe aju, aningunavyanga madodo myodi kutwala kungwanyalanga na ugwimbu wake. Haungukumbatidile kanji nkongwe aju, te ndikainjile hanapumula shinu kungupalapata mmadodo. Haungupakile mauta mmuti kanji nkongwe aju, aningupaka mauta akunung'ila mmadodo. Nadoni ninkukwaulila ngala doni, madambi ake avéle oe, andilivalivika; ni ashi shalodya linagwaledyo likumene. Kanji kwaupande wako wako, nangu nikwaulila doni, munu ánalodya linagwaledyo lidikidiki, Nnungu annivaliva padyoko madambi ake.” Kutwala apo andímwaulila nkongwe aijá kushidoni, “Madambi ako mwiu andilivalivika.” Bai avalá vanu vapagwíte pavashilya apalá vandyúdyanianga vaashidoni, “Da aju avelé kenga nyani áulula kuvalivaliva vanu madambi?” Kanji Yesu andímwaulila nkongwe jo kushidoni, “Likulupililo lyako lindikuposha, wena kwaamani.” Vinu avyo vikapite, Yesu ashindapita atanela makaja makumene na madikidiki alailila na avalanganga ntenga wambone wautawala wa Nnungu. Vamyombe kumi na mbili avalá vandímwoda pamo na vakongwe vavaponídye majini aukalau na vilwele vinji. Vakongwe avo vavele ava: Maliya wavashinshema Maliya wa ku Magadalena nkongwe jojo wamuumídye Yesu majini saba, Shuwana ndyagwe Kusha ndyoko wake Elode, Susana pamo na vakongwe vanji váshintumikila na mali ave. Napanelo vanu vaaloka mmakaja uti vamwidila Yesu na dimbumba dyavanu dìkadyanienge, nae andítangola nkong'o au, “Munu jumo andyúka ndamwadilila imbeju yake yaulende. Pashimwadilila, indípagwa igwilidíle nanyenje indila; vanu kuluvatanga kutwala vyuni vyakuniania kudadalanga. Inji kugwilila padinyanga; paimadile, kujuma mwaa haupagwíte ntalolo. Inji kugwilila panashilanga; paimadile na nashilanga momo pamadile, kubyaa. Kanji inji kugwilila paulongo wambone, kumela, kupa vyepo vyoe namene vyakuwikila imiya kula lutavi.” Akamalile kutangola nkong'o au andílailila aashidoni, “Avé na matu, aigwe.” Vakwoda kutwala kumudya, “Da nkong'o au wamba nyamani?” Nae kushidoni, “Mwenu jo vanintadya mumanye vipii vyautawala wa Nnungu kanji vanji vo, ‘vipii avi vandavavalangangila kwamikong'o kwambangidya valola avi, havanone shinu na vaigwilila avi, havanamanye shinu.’ “Napanelo mana ankong'o au ni ala: imbeju yo ni lilove lya Nnungu; igwilidíle ndila ailá inkwitika kuva vanu vaigwilíla lilove lya Nnungu kutwala Ndamoni kwida ndausha lilove alyo mmitima mwave pakulota havanakulupile na havanambwalegwe. Igwilidíle padinyanga inkwitika kuva vanu vánatenda pavaigwilila lilove lya Nnungu, kupwashalela na lipuwilo kanji mwaa úkave wakulitalalakela, vakulupila kwawakati kutwala akavakodya malingo kutila. Igwilidíle panashilanga inkwitika kuva vanu vaigwilíla lilove lya Nnungu kanji vakaikalanga, mangaiko, mali na ditama dyashinamilo kuvatita dimumu kutwala vyepo vyavo mene kukamala. Kanji imbeju igwilidíle paulongo wambone inkwitika kuva vanu vánatenda vakaigwa lilove lya Nnungu kuvikila kuntima wiu na kupa vyepo kwaindila yakulipililila. “Hapali munu ánatenda akakaledya itaa kwinikidya kwali kuvika mulyungu igoli kanji avika pashinu pakwaneka pakulota vanu vainjíla nng'ande mo, vone kulangala. Ivelé doni, hashipali shinu shilipiídye shilóta hashinaundukuke na ata hashipali shinu shíkamanyika shilóta hashinamanyike. Igwilila shana vyanimwaulila mwaa munu ávenavo, Nnungu andamwanjadyedya na aijá ákavenavo, sho padyoko shalyona kuvanavo sho, Nnungu anampoka.” Napanelo anyoke na vanung'unuvake vandímuukila kanji havaulwíle kummandika mwaa waimbumba yavanu. Vanu kumwaulila, “Anyoko pamo na vanung'unuvako vapali panda po, valota wonanenavo.” Kanji nae kushidoni, “Ajala na vanung'unuvangu ni avalá vaigwilíla lilove lya Nnungu na kuvikila mmitendo.” Muliduva limo Yesu andívaulila vakwoda vake doni, “Twamboke tuke litanda nkono unji,” vanavo kwinjila mwingalava kutwala mwanda. Vàvele mmedi vauka, Yesu kulala kuukila mulwono. Mulitanda mo ni kwida shimbunga; ingalava kuteka medi, vanu kupagwa mushijoidyo. Vanavo kumwimulanga Yesu, “Mwalimu, mwalimu! Wetu po kupela!” Nae kutakatuka, kutangalela shimbunga pamo na mawimbi akujowa alalá; bai shimbunga pamo na mawimbi kulimaladya kutwala kuva shana. Nae kuvaulila vakwoda vake, “Da likulupililo lyenu livé pashi?” Kanji vanavo vandíjopa na vandyúdyania vashanga, “Da munu aju átangalela imepo na medi kutwala kumwigwilila, avalalelé mwashi?” Kutwala apo vanavo vandíwika kushilambo sha ku Gelasha shivéle shalatoto litanda nkono unji na pa Galileya. Yesu pashulwike mwingalava munu jumo wamajini wapalikaja lya Gelasha lyo, andímwidila. Munu aju andínama vyaka vyoe awena matakodavo na hashiikala nkaja; ashiikala kuvyonga bai. Nae akamwone Yesu andíkutakutanga kugwilangila mmadodo mwake kutwala kutangola pashanya po aashidoni, “Yesu mwanagwe Nnungu Wapashanya-uti, da wako shako nyamani kumili kwangu? Ninkukujugwangila haunanguvyauvyange!” Nae andíjugwa davo mwaa Yesu anínnamulila lijini nshapu aijá aume mumili mwamunu ajo. Lijini jojo jo, myanda vyoe aníntawala munu aju; ata vakammika pashinu vàmuungile mang'unyang'unya avitali mmakono na mmadodo, nae ashindalundumula lijini kuntwala kumuukanavo kunundu. Napanelo Yesu andímudya, “Da wako lina lyako nyani?” Nae kushidoni, “Imbumba,” mwaa nae avele na majini oe namene. Napanelo majini alalá anínjugwangila Yesu hanavajele kulitavaleva. Pakati popo, shindípagwa shipinga shikumene shavanguluve shíshipita shilya pashanya lishinga. Nadoni majini anínnamadikila Yesu avalamulile vauke vakavainjile vanguluve vovo nae kuvalamulila. Bai majini alalá andímuumananga munu aijá kuka ndavainjilanga vanguluve kutwala vanguluve vo uti kwalela shipajelo kulijalangila mulitanda, kuwanga. Napanelo vanu váshilanga dinguluve avalá vakone vitandeke avilá, vandítukuta kuka ndavalanganga kukaja na mumakaja ashitanono. Vanu kuka ndalola vitandéke avilá; pavawikile pavéle Yesu, vanínkodya munu wamuumile majini aijá àikele pavéle Yesu na ding'ano dyake dìmwikalenge shana na àgwalangidile. Vanavo vakamwone, vandíjopa namene. Avalá vagwéne vene vandívavalangangila vanu avo mwaukile ndaponela munu aijá wamajini. Kutwala vanu uti vashilambo sha ku Gelasha sho kunjugwa Yesu avanyeme mwaa vashindajopa namene. Bai Yesu kwinjila mwingalava pakulota auje. Napanelo munu wamuumile majini aijá kujugwa auke namu Yesu kanji Yesu kushidoni, “Mene! Uja uke kwenu ukavalangange vitendo vikumene uti vyakutandelele Nnungu.” Bai nae andyúka adingula likaja uti avalanganga vitendo vikumene uti vyantandalele Yesu. Napanelo Yesu akauje, imbumba yavanu inímpwashalela mwaa vanu uti vandíikala vannindila. Mwe! Kuwikinneu munu jumo wavashinshema Yailu avele nkútawala wapashitala shakulipudidya. Pawikile pavéle Yesu nae andíshidika kunjugwangila Yesu auke kwing'ande kwake mwaa ko kwing'ande kwake ko, mwanagwe nkongwe ávele jumo jojo na wavyaka kumi na mbili avele nnwele wakuleka indaja. Bai Yesu pashuka, vanu vashinanshinya namene. Napanelo andípagwa nkongwe jumo ávenavo shilwele shampapa shauwile vyaka kumi na mbili; nkongwe aju andímalila vyake uti avapa vakulaula kanji hapali nkúlaula áulwile kumponia. Nkongwe ajo andívandika kunyuma kwake Yesu kunkwaa munkumbu waikanju; akankwae, myadi vyo kumalalinneu. Yesu kudya, “Nyani ángukwaidye?” Vanu uti kukana. Vakakane, Patulu kushidoni, “Mwalimu! Vanu vandikutang'anedya na vandikushinya namene!” Yesu, “Mene, apali ángukwaidye mwaa nimwene ndimanya shana, mumili mwangu amu dimongo dindikola madengo.” Napanelo nkongwe aijá akone doni hayululika kuligwadyagwadyanga, anímmandika Yesu atatamela kutwala kushidika; akashidike, andílivalanganga pamevo avanu uti shintadídye ankwae na kulivalanganga mwaponedinneu. Kanji Yesu kushidoni, “Namwana, likulupililo lyako lindikuponia; wena kwaamani.” Akune Yesu atangola, kwaloka munu jumo wapaing'ande yankútawala wapashitala kwida ndamwaulila nang'olo wake kushidoni, “Haunanshimbuwange mwalimu jo, mwanavo andipela.” Kanji Yesu akaigwe nae kushidoni, “Haunajope; kulupila tu. Mwanavo andapona.” Yesu akainjile nng'ande amulá, halatíle amwode munu woewoe ila bai Patulu, Tiyagu, Nshuwau, tatake mwana pamo na anyoke. Pashinu apo vanu uti vashindalilanga na vashinannamadikila kanji Yesu kushidoni, “Hamunalile! Hanapela shinu, ona lwono.” Vanu uti kumweludyanga mwaa vandímanya doni, andipela. Kanji nae anínkamula; akankamule kushidoni, “Mwali, takatuka!” Mwali kumuujila imumu kutwala kutakatuka, Yesu kulamulila vamupe shakulya. Bai vatatavake vandíshanga namene kanji Yesu andívaulila havanamwaulile munu. Napanelo Yesu andívashema avalá kumi na mbili kuvapa dimongo na madalaka akulamulilila majini uti na akuponedya vilwele kutwala kuvatuma vauke vavalanganga ntenga wautawala wa Nnungu na vaponia vilwele. Andívaulila doni, “Mushimwanda shenu hamunanyukate shinu; ipimbo mene, lipeta lyashakulya mene, njuluku mene na ata dinguvo mbili mene. Mukawika palikaja, paing'ande yoeyoe yamulota kuwikila, ikalanga popo mpaka muliduva lyakuma. Palikaja lyoelyoe vakamwita kumpwashalela, pamuma po pumunanga litutunga mmadodo mwenu pakulota uve ushuda kumili kwave.” Bai vanavo vandyúma kuka vatanela mmakaja vavalanganga ntenga wambone na vavaponia valwele kula pashinu. Napanelo umu Elode andígwa uti víshitandeka kutwala kummilinganianga ding'ano mwaa vandípagwa váshishidoni, “Nshuwau jo, andidyuka,” vanji doni, “Mene, Liyashi andyuja,” vanji doni, “Mene, andidyuka nkúlava jumo wakala.” Kanji Elode kushidoni, “Nshuwau, nangu ndilamulila kunnumula ukoti! Kushi wanimwigwanga kutenda vinu avi aju, nyani kavili?” Bai Elode ashinannambela munu ajo amwone. Napanelo vamyombe vake avalá pavaujite vanímmalangangila uti vinu vyavatandile. Kutwala apo Yesu andívaukanavo nkono wakunjini wa Beteshaida vanyema padyoko. Kanji imbumba yavanu ikammanye mwawanalele, indímwoda. Nae kuvapwashalela kutwala kutangonavo ing'ano yautawala wa Nnungu na kuvaponia vilwele vanu váshibidi kuvaponia. Liduva lyuka mmamba, vamyombe vake Yesu kumi na mbili avalá vandímwidila Yesu ndamwaulila doni, “Vaapukaniange vanu vauke mmala na mmakaja avandíke vakapate shamoto na vakapumule. Mwaa patuvele apa panalugwangwa vila.” Kanji Yesu kushidoni, “Vape mwenu po shakulya sho!” Vanavo kushidoni, “Wetu hatuve shakulya! Tuvenavo magung'u mwanu na dyomba mbili bai. Kwali tuke wewe apa tukashume shakulya shakuvatosha vanu ava uti.” Ashii pashinu popo po, vandípagwa valume dyalupu mwanu. Napanelo nae andívaulila vakwoda vake kushidoni, “Vaikadyange vanu vo muvipinga vyavanu amusini-amusini.” Vanavo kutandela momo, kuvaikadyanga vanu uti. Yesu kutwala magung'u mwanu alalá pamo na dyomba mbili adilá kulola kuwa kwalaliya kutwala kuvapa vakwoda vake vavajavile venentete. Bai vanu vo vandílya na uti vandípuwanga; pavatwalenge makombo vandyúmbadya makalala kumi na mbili. Muliduva limo Yesu àvele gweka ashwali, vakwoda vake vanímmandika nae kuvaudya kushidoni, “Da vanu vangwona nangu kuva nyani?” Vanavo kushidoni, “Vakwona kuva Nshuwau Wakubatisha, vanji Liyashi, vanji nkúlava jumo wakala andidyuka.” Yesu kuvaudya kavili, “Kushi mwenu mungwona kuva nyani?” Patulu kushidoni, “Wako Klistu wake Nnungu.” Nae kuvaduma havanammanyiye munu na kutangola kavili doni, “Mwana Wamunu inimmaikila auvauvange namene; vanang'olo, vakulangalalela-shadaka vanang'olo pamo na vamwalimu vadishaliya, vanavo vandamwita. Indimmaikila vamyae kanji muliduva lyantatu andadyuka.” Namomo andívaulila vanu uti doni, “Munu akalota kungwoda nangu, alishukulu; kula liduva anyukate nshalaba wake angwode. Mwaa woewoe álota aposhe shingumi shake andakatoka kanji woewoe álota akatoke shingumi shake mwaa wakungunagwaledya nangu, andaposha. Da munu alota kupata wambone shani akapata shilambo uti kanji alijaa jo mwene kwali alivikila jo mwene? Munu woewoe akangwanangila nangu dyoni na kwanangila dyoni malove angu, muliduva lyakwida Mwana Wamunu na lishangelo lyake, mulishangelo lyolyo lyatatake na lyavanjelo vakwilimyanga, nanae munu ajo andamwanangila dyoni. Ninkumwaulila mwiu doni, vapali vanu popo apa, vanavo havapela vakanava kwona utawala wa Nnungu.” Napanelo akatangole malove alo, ling'oto lyakupita ishumana imo, nae aníntwala Patulu, Nshuwau namu Tiyagu kuvaukanavo kulishinga ndashwali. Pashishwali ing'ope yake indíjalukanga na ikanju yake kuva yakushenga kubidanga mevo. Mwe! Kwaneka apalá na lishangelo vanu vavili, Musha namu Liyashi vatangonavo. Vanavo vandyámbangila mwaa ing'ano yakupela kwake Yesu ku Yelusalemu atandedya malotelo ake Nnungu. Napanelo Patulu pamo na vavagwe vandílala lwono; vakashishuke, vandyóna lishangelo lyake Yesu na kuvona vanu vavili vavéle namu Yesu avalá. Vanu avo vakatumuke pavéle Yesu, Patulu kumwaulila Yesu kushidoni, “Mwalimu! Ni shambone mwatupagwididye pashinu apa, leka tukandyange mautu matatu akwikala; limo lyako, linji Musha na linji lyo live limwe Liyashi.” Nae atangwele pakamanya shamba. Pashitangola lindívainikidya lyundi; likavinikidye, vanavo ni kujopa doni. Mo mulyundi mo lindyúma lidi líshishidoni, “Aju ni mwanangu, wakutandalegwa wangu, jojo jo mwigwilile!” Lidi alilá likamalale, Yesu vangwené àvele gweka. Bai vanavo vandímalala na mumaduva lolo, havammalangidíle munu avilá vyavagwéne. Napanelo palyamba lyake vanavo vakaalele palishinga apalá, imbumba yavanu indímuukila Yesu. Mwe! Munu jumo wamwimbumba kunjugwa doni, “Mwalimu! Ninkukujugwa unnole mwanangu mwaa avelé jojo aju bai. Lipali lijini línantenda amwinjila; akamwinjila, ndyoko kukugwanginneu, kungalagayanga mpaka kumuumadyanga shulu nkanywa. Ukashimwona anneka mpaka ankajang'alange. Nangu ndivajugwa vakwoda vako vankumulange lijini ajo kanji havaulwile.” Yesu kushidoni, “Shasho! Mwenu ni mmanu múkakulupila na múkamanyikanga! Da nangu ndapagwa namu mwenu ninnaga mpaka duvani? Mwidenavo akuno mwanavo jo.” Mwana amuukila Yesu, lijini liníngwiidya pai kungalagayanga kanji Yesu anínshulanga lijini nshapu jo, kumponia mwana nae kuntwala kumwing'a mwene tatake. Bai vanu uti vandíshanga shiumu shalishangelo lyake Nnungu. Pavishivashangania vinu vyashitenda Yesu, nae andívaulila vakwoda vake kushidoni, “Tela matu enu mwigwe avi! Mwana Wamunu andakamuligwa kumakono kwavanu.” Kanji vakwoda vake avalá, havashimanya shashamba mwaa shindílipiya nadoni vanavo havaigwíte na vandíjopa kumuudyangidya shashamba. Napanelo pakati pavakwoda, undyúmilila ntau wakudyania nyani nang'olo pakati pave. Kanji Yesu amanya makumbukililo ammitima vyave, aníntwala ndyoko kumwimidya pepi na mwene kutwala kuvaulila kushidoni, “Woewoe álota kumpwashalela ndyoko kenga aju palina lyangu, angupwashalela nangu na woewoe álota kungupwashalela nangu, ampwashalela aijá ángutumididye. Jo álota kuva ndyoko pakati penu mwenu uti, bai jojo andava nang'olo.” Nshuwau kushidoni, “Mwalimu! Tundimwona munu áshivinganga majini palina lyako, wetu kunneya mwaa nae havéle mushipinga shetu shikwóda wako.” Kanji Yesu kushidoni, “Hamunaneye! Mwaa woewoe ákavele mmongo wetu, ajo wètu.” Napanelo Yesu maduva ake akupwashalalegwa kuwa akavandikange, andyámuwa kumalidya mwanda kuka ku Yelusalemu. Nae kuvalangaledya vanu; vanu ava vandíinjila palikaja lya pa Shamaliya vakapanganiange kuwika kwake. Kanji vene kaja ayo, havalotíle kumpwashalela mwaa vandímanya shana doni, nae auka ku Yelusalemu. Kutwala vakwoda vake, Tiyagu namu Nshuwau pavagwene davo, vanavo kushidoni, “Nang'olo, da shii tushamele moto kuwa uvashulukile vapyange?” Yesu kanji andívaujila vo vene kuvashulanga. Bai vanavo vandyúma kuka likaja linji. Napanelo vàvele mushimwanda, munu jumo andímwaulila Yesu kushidoni, “Nang'olo, nangu ndakwoda kwoekwoe kwaulota kuka.” Yesu kushidoni, “Vanansheto vankuvanavo vivava, vyuni vyakuniania vinkuvanavo vyanda kanji Mwana Wamunu have pashinu pakwijamya muti wake.” Yesu kutwala kumwaulila munu junji kushidoni, “Ngwoda!” Kanji nae kushidoni, “Nang'olo, shitandi nguleka nguke ndikanshunge atata mpaka papela ninshike.” Yesu, “Valeke vakupela vashikane shivenevene kanji wako apa, wena uvalanganga utawala wa Nnungu.” Munu junji kavili kushidoni, “Nang'olo, nangu ndakwoda kanji shitandi nguleka nguke ndikavajugwe valikola vangu.” Yesu kushidoni, “Munu ánalima akuno alola kunyuma, hanakulupilika muutawala wa Nnungu.” Vikapite avyo, Umu andívaalota vakwoda vanji sabini kuvatuma vavili vavili vauke valangalela mmakaja uti ashilota kupita nae kuvaulila kushidoni, “Mapuno avelé oe napane vamadengo vavelé padyoko nadoni njugwe mwene mapuno avatumidye vamadengo vanji mumapuno ake. Wenananga! Kanji lola, ninkuntumidya kenga mmangandolo shing'ati mavinji. Hamunanyukate iposhi, hamunanyukate lipeta, hamunanyukate vilatu na ndila mo, hamunatimatimange muntaa munu nandele. Paing'ande yoeyoe yamulota kuwikila, shitandi tangola doni, ‘Amani ipagwe paing'ande apa.’ Paing'ande apo, akapagwa munu ávenavo amani, amani ayo inampata nae kanji akanapagwa, amani ai indamuujila mmene. Hamunapite mutanela ding'ande. Ikalanga paing'ande imo yoyo mulya na mukumbila ashilá shavalota kumupa vene mwaa mmádengo inimmaikila apate nshala. “Mulikaja lyoelyoe lyamuwika vanavo vampwashalela, shakulya shoeshoe shavamupa lyaa, valwele vaponie na muvaulile vanu doni, ‘Utawala wa Nnungu undimwikila.’ Kanji pamuwika palikaja vanavo vaita kumpwashalela, wena mudyengo muushidoni, ‘Litutunga lyankaja amu litunamatidíle mmadodo ali, tunkumpumunila mmene. Ikala mumanya doni, utawala wa Nnungu undiwika.’ Ninkumwaulila doni, muliduva lyaukumu venentete va ku Shodoma vandapata shaushanga shaangolo kuvapunda vanu valikaja alyo. Upambale wako Kolashimu! Upambale wako Beteshaida! Leka ku Tilu namu ku Shidoni àtandeke makango atandéke kwenu mwenu, vanavo doni vàlijugulenge kaladavo, valitaanga maguni, kulipakanga liu valilodya kulijugulanga kwamadambi ave. Napavedoni, vatilu namu vashidoni paukumu vandavang'unulangila padiki mevo kumpunda mwenu. Kushi wako Kapalanaumu, ulota ulikwedye mpaka kuwa? Bai vandakupandamwalela kumoka. “Munu ámwigwilila mwenu angwigwilila nangu, ámwita mwenu angwita nangu na ángwita nangu, amwita aijá ángutumididye.” Bai avalá sabini vandyúja na lipuwilo vaashidoni, “Nang'olo, palina lyako majini ni kutwishimu doni.” Yesu kushidoni, “Nangu ndimwona Shatwani agwa kuwa mwainaa yamoto. Lola, nangu ndimupa mwenu madalaka akuluvatila dinyoka, vinila na kumupa dimongo dyakutimbangila dimongo dyavamongo pashikantandeka shinu. Mwenu hamunapuwange mwaa majini kumwishimu kanji puwanga mwaa mena enu andyandikigwa kuwa.” Muwakati wowo, Yesu andípuwanga namene kwaindila ya Imumu Wanashwe kutwala kushidoni, “Ninkukulambwalela Atata, Umu wakuwa na pai úpiidye vinu kwavanu vakumanya na vamang'amung'amu kutwala kuvalodya vanu vila. Ninkukulambwalela mwaa wako Atata utandalelé mwaulotalele. Atata aningukamudya vinu uti. Hapali munu junji ámmanyite Mwana pakavele Atata na hapali ámmanyite Atata pakavele Mwana pamo namu aijá walota kummalangangila Mwana.” Kutwala kuvashiliukila vakwoda vake kuvaulila vanavo gweka kushidoni, “Andijaligwa mevo aóna vinu vyamwona mwenu. Ninkumwaulila doni, vakulava voe pamo na vaumu vashindalota vone vyamwona mwenu avi kanji havagwene na vashindalota vaigwe vyamwigwa mwenu avi kanji havaigwite.” Mwe! Mwalimu jumo wadishaliya kutakatuka kunninga Yesu aashidoni, “Mwalimu, Ngutendé nyamani pakulota ngupate shingumi shíkamalilika?” Yesu kushidoni, “Da mu Lilamulo mo, vaandiké nyamani? Paunashomya po wigwa dashi?” Nae kushidoni, “Nnagwaledye Umu Nnungu wako na ntima wako uti, ungumi wako uti, dimongo dyako uti, ding'anong'ano dyako uti na nnagwaledye mujo kenga mo mwaulinagwaladyedya umwene.” Yesu kutwala kushidoni, “Undijang'ula shana. Tandedya vyovyo vyo, uname.” Kanji mwalimu wadishaliya pakulota alilodye kuvanavo ishaliya andímudya Yesu doni, “Shapo na nyangu jo ni wakwashi kavili?” Yesu kushidoni, “Munu jumo andyúma pa Yelusalemu kwalalela ku Yeliko; nindila kukodyanianavo vakwiva, vanavo kumuulanga uti vyagwéte, kunkanyalanga kuka kunneka àdilike. Kwakulolowananga nkúlangalalela-shadaka jumo kwalalela indila yoyo; akamwone munu aijá, nae nanyenje, shembe, shembe, ajo áuka jo. Namomo mulawi jumo pawikile palyutu alilá akamwone, nanae, vee, kulyukila. Kanji nshamaliya jumo áshuka kwashuka, pawikile palyutu lyavéle munu aijá, akamwone andímwanangila shididi. Anímmandika kumuukanga makana atanga mauta na ugwalwa wavyepo, kunkwedya mupunda wake kumuukanavo paing'ande yavajeni kutwala kumwangangalanga. Palyamba lyake, andyúmya njuluku kumupa mwene ing'ande kumwaulila doni, ‘Mwangaikangile munu aju nimwene panguja shinu shoeshoe shalota kutumila, nangu ndakuujidya.’ Dashi, pakati pavanu ava vatatu, wakwashi waumwona kulilodya kuva muje munu wavankanyalénge vakwiva avo?” Nae kushidoni, “Jo ámwanangidile shididi jo.” Kutwala Yesu kushidoni, “Bai wena ukatandele momo.” Napanelo Yesu andyúkanavo mushu shimwanda shake pamo na vakwoda vake. Pavawikile palikaja limo, nkongwe jumo wavashinshema Malita kumpwashalela kwing'ande yake. Jo Malita aju, andívanavo nung'une wavashinshema Maliya. Nae andíikala pepi na pamadodo amwe Umu amwigwilila shashitangola. Kanji Malita ashinangaikangila mukutumika poe; nae kuka pavele Yesu ndamwaulila doni, “Nang'olo! Da inkukunagwela mwanetu kunguleka nangu ngukola madengo gweka? Mwaulile angupwashele!” Umu kushidoni, “Malita, Malita, shapo wako muntima mo unkwangaikangila vinu vyoe kanji shilatégwa ni shinu shimo. Ni Maliya átandwele shinu asho shambone, hayululika kumpoka.” Napanelo Yesu àpagwite mulyutu limo ashwali; painwike, nkwóda wake jumo andímwaulila kushidoni, “Nang'olo, tupundisha kushwali kenga mwavapundishididye Nshuwau vakwoda vake mo.” Yesu kushidoni, “Mukalota kushwali, kaashidoni, “ ‘Atata, lina lyako liilimyangike. Utawala wako wide. Tupa shakulya shetu shanelo. Tulivaliva madambi etu mwaa nawetu tunánnivaliva woewoe átutagela. Haunatulangalalele mukutubigwa.’ ” Nae kavili kushidoni, “Tuke tulole, munu jumo pakati penu kuvanavo mbwadigwe; napanelo munu aju kumuukila mbwadigwe ajo shilo shing'ati ndamwaulila doni, ‘Nyagwe, ngukapesha magung'u matatu mwaa aninguwikila njeni kwing'ande kwangu na nangu hanguvenavo shakulya shakumupa,’ kutwala mbwadigwe jo kunjang'ula àvele mo nng'ande doni, ‘Haunangudingadinge. Nangu ing'ande ndijela nkong'o. Panguvele apa ndilala na vanavangu; hanguulula kutakatuka kwida ndakupa magung'u lo.’ Dashi inkuululika kunjang'ula davo? Mene, ninkumwaulila doni, ata akanatakatuke kuka ndamupa mwaa wakuva mbwadigwe kanji mwaa wakulota hanapate dyoni, andatakatuka kuka ndamupa kula shinu shalota. “Napavedoni nangu ninkumwaulila doni, “Jugwa mundapata, lambela mundona, taa odi mundapita; kula munu ájugwa anápata, álambela anóna na átaa odi, anápita. Da tatamunu shani apa, ánatenda mwanagwe akanjugwa ligung'u nae kumupa lijanga, akanjugwa yomba nae kumupa nyoka kwali akanjugwa lii nae kumupa shinila? Bai ikava kenga mwenu mmanu mmakalau munkumanya kujaula vinu vyambone kuvapa vanavenu, Atata nimpomo nae kuwa ko, ananjaula Imumu Wanashwe kuvapa avalá vanjúgwa.” Napanelo Yesu anínkumulanga lijini bubu mumili mwamunu jumo. Lijini jo paumile bubu kutunduvanga kutangola, imbumba yavanu ni kushanga doni. Kanji vanu vanji pakati pave kushidoni, “Aju ankukumulanga majini kwalilamulo limwe Beelishebuli nang'olo wave majini.” Vanji pakulota kunninga vanínjugwa alodye shimanyikilo shakwalakela kuwa. Kanji Yesu amanya makumbukililo ave, andívaulila kushidoni, “Shilambo shoeshoe shavabyaananga shivenevene, shinábamoka na valikola vapwatána shivenevene, likola lyave linátimbikanga. Shatwani akalitenda ing'ondo jo mwene, utawala wake ulota kuka dashi mushu? Ninkutangola davo mwaa mwenu po munkushidoni nangu ninkukumulanga majini kwalilamulo limwe Beelishebuli! Kanji napane ikava kenga nangu ninkukumulanga majini kwalilamulo limwe Beelishebuli, kushi vakwoda venu vankukumulanga kwalilamulo limwe nyani? Ikava davo mwenu vovo vo, vandava vakuukumu venu. Kanji ikava kenga nangu ninkukumulanga majini kwadimongo dyake Nnungu, bai utawala wa Nnungu unimpata bai. Munu wadimongo, wakulipanganianga shana na mabyanilo ake, akalaledya vinu vyapaing'ande pake; vinu avyo, vipagwa mu amani. Kanji akamwidila munu junji wadimongo wakumpunda nae antenda ing'ondo antema, anámpoka mabyanilo ashilikulupilila na kunteka mateka. Nadoni woewoe ákalyunganienge namu nangu, ankunguvangedya na woewoe ákakungaila namu nangu, ankumwadila. “Mwenu, lijini nshapu akauma mumili mwamunu, anápita adumbadumba kushimbweshe alambela pashinu pakwikala. Akanakodya aashidoni, ‘Leka nguujile kwing'ande yangu kwangumile.’ Pawika, anákodya ing'ande yo vàpyailenge na vinu vàvikenge shana; nae kuja kuka ndavashema majini anji saba akumamodya kubanga kumpunda nae. Vanavo kuka ndamwinjila munu ajo kwikalanga kutwala shinamilo shamunu aju muwakati awo, kuva shakumamodya kunyata kupunda shitandi.” Bai nae akatangole malove ala, nkongwe jumo wamwimbumba kutangola namene kushidoni, “Andijaligwa nkongwe ákuvaleke na kukujang'edya.” Kanji Yesu kushidoni, “Vamamodye namene kujaligwa avalá vaigwilíla lilove lya Nnungu na kuvikila kuntima.” Napanelo imbumba nnyenje mwake Yesu ishindaanjadyeka kutwala nae kavili kushidoni, “Vanu vaimbula ai vakalau. Ashii vajugwa shimanyikilo shakwalakela kuwa! Kanji havona shimanyikilo ila shimwe Janashi bai. Mo mwavalalele Janashi shimanyikilo kwavanenive, nanae Mwana Wamunu andava shimanyikilo kwavanu vaimbula ai. Paukumu umu nkongwe wakwina shilambo andatakatuka pakati pavanu ava kuvavalanganga kenga vankuvanavo makosha. Nae andyáloka kushinu kushu kwida ndaigwilila mapundisho ake Shalomoni kanji mwenu, ápagwite apa aju ni nang'olo namene kumpunda Shalomoni. Vanenive yadavo paukumu vandatakatuka pakati pavanu vaimbula ai kutwala kuvaukumu mwaa pavaigwite kuvalanganga kwantenga kumwe Janashi vanavo vandíjugulanga. Mwenu, ápagwite apa aju ni nang'olo namene kumpunda Janashi. “Hapali munu ánatenda akakaledya itaa kwinikidya kwali kuvika pashinu pakulipiya kanji avika pashinu pakwaneka kwambangidya vanu vainjila nng'ande mo vone kulangala. Kwaupande wenu mwenu, liu ni itaa iinjídya lilangadyo mumili wenu. Liu likanava lingumi, mili uti undávanavo shii; likava lingumi, mili uti undávanavao lilangadyo. Napavedoni lalyanga shana ikava kenga lilangadyo livéle mumili wenu halinava shinu shii. Ikava kenga mili wenu uti unkuvanavo lilangadyo paukavanavo shii nkono unji, popo po mili awo uti undávanavo lilangadyo kenga painammulikila mwenu itaa lilangadyo lyake.” Napanelo Yesu akuno atangola kwaloka mpalishayo jumo kunnalika kwing'ande kwake akalye shakulya. Nae kuka kwinjila nng'ande kwikala pandamu. Mpalishayo kutwala kushanga namene mwaa wakumwona Yesu pakanavanga medi pandamu paikéle. Kanji Umu kushidoni, “Mwenu mmapalishayo muukanga diwene na midamu panda gweka kanji nkati mo mundyumbalanga kushonda na ukalau. Mmanu mmakupuwanikanga davo mwe! Da ákandyenge panda havele jojo ákandyenge nkati? Laledya shana vinu vyammitima vyenu kenga mo mwamunanaliyangidya shadaka shakuvapa vamashikini, mundona mwiu mundava mmakutakata. “Mupambale mwenu mmapalishayo! Mwenu mumya likumi lyavinu uti vyakulunganga dimbogwa kuleka linagwaledyo kwa Nnungu na kutandedya vyaishaliya. Kudyanga pamukatandadidye vinu avi pamukailudyanga vinji. Mupambale mwenu mmapalishayo! Mwenu múnagwaledya kwikala mumautu akulikwedya amuvitala vyakulipudidya na múnagwaledya namene kumuudyanga na ishima ing'umene muumbala. Mupambale mwenu! Mwenu múvele kenga vyonga vigwalalidíle vanu kupita valuvatanga pashanya pavakamanya shipagwíte mulyutu alyo.” Kutwala mwalimu jumo pakati pavamwalimu vadishaliya kushidoni, “Mwalimu, pautangola davo po nawetu unkutuliula.” Yesu kushidoni, “Mupambale namwenu mmamwalimu vadishaliya! Mwenu múvalamulila vanu valitike vyambumba víkaululika kulitika, mmene pamukadabunya ata padiki. Mupambale mwenu! Múpita muumbanga vyonga vyavakulava vavabyénge vanakuluvenu. Mwenu ni mmashuda múungidile nkono vitendo vyavanakuluvenu; vanavo vandibyaa mwenu kuumbila vyonga. Nimomo mwalitangaladile Limanyilo lya Nnungu doni, ‘Ndavapalakadyedya vakulava na vamyombe, vanji vandavabyaa vanji vo kuvapapata,’ kwambangidya vanu vaimbula ai vadaigwe myadi vyavakulava vyavajénge kutunduvangila kunantandi shilambo. Vandadaigwa kutunduvangila myadi vimwe Abeli mpaka myadi vimwe Shakaliya wavamyaidile mwing'ande ya Nnungu pakatipakati akuno ku alutali ako kulyutu lya Nnungu. Ninkumwaulila ngala doni, myadi avyo Nnungu andavadai vanu vaimbula ai. Mupambale mwenu mmamwalimu vadishaliya! Múpiidye mungulilo walimanyilo; mmene hamwinjidile na ata avalá váshilota kwinjila, mundivadivilila.” Bai Yesu akamalile kutangola malove alo, vamwalimu vadishaliya namu mapalishayo vashinannyatila na vashinanshinya vannumbata vapate nkanidyo kumili kwake. Napanelo pavishitandeka vinu avyo, vanu makumi manga vandyúmbalanila mpaka kutadya kuluvatananga kutwala Yesu kuvashiliukila vakwoda vake kuvaulila kushidoni, “Lilaledye! Hamunapakalange nkukumuku wamapalishayo yani shinankulaba. Hashipali shinu shavapiidye shilóta hashinaumilile kulangele na hashipali shinu shavagwadyagwadyenge shilóta hashinamanyike. Shinu shoeshoe shaulota kutangalela pashii vanu vandaigwa mui liduva livala na shaulota kunyinyitila kushumba shindavalangangigwa panantutuvilo. “Nangu mwenu mmavangu ninkumwaulila doni, hamunanjope munu ábyaa mili kutwala mene kuvanavo munji mwakuntandela kanji ninkumwaulila nyani ávaikidile munjope; njope aijá ávenavo madalaka ánatenda akampedya munu kuntwala kunjela kushena. Mwiu jojo jo, njope! Da vanu havanashumidya vyuni mwanu na dishingo mbili? Bai Nnungu vovo vo, hapali ata jumo wannivaliva. Ata wo ugwimbu wammyuti vyenu wo, Nnungu andimanya ishabu yake. Mwenu hamunajope mwaa munkuvanavo mana makumene kupunda vyuni vyoe! “Ninkumwaulila doni, munu woewoe álota kulivalanganga kuva wangu pamevo pavanu, Mwana Wamunu momo anammalanga kuva wake pamevo avanjelo vake Nnungu. Kanji aijá álota kungukana pamevo avanu, nanangu nankana pamevo avanjelo vake Nnungu. Munu álota kuntangola kunyata Mwana Wamunu, analivalivigwa; kanji álota kunkupulu Imumu Wanashwe, halivalivigwa ata padyoko vela. Mwenu vakamuukanavo kuvitala vyakulipudidya, kwavakutawala na kwavamadalaka, hamunangaikange mulambela mwakulishililididya na mwakutangalela mwaa muwakati wowo, Imumu Wanashwe anampundisha mwakutangalela.” Napanelo munu jumo pakati paimbumba yavanu andímwaulila Yesu kushidoni, “Mwalimu, mwaulile nkulwangu angujavile vinu uti vyalakile atata papadile.” Yesu kushidoni, “Wako! Da nangu angwalweté nyani kuva nkúukumu kwali nkújavanianga pakati penu?” Kutwala kwaulila imbumba yavanu kushidoni, “Lilaledye! Lishunge kwaing'ano yaliu mwaa shingumi shamunu hashivele muumbala wavinu.” Akavakang'ela apalá nkong'o au, “Munu jumo ntajili andílagwedya namene mulyala lyake. Nae, ‘Nduu, ngutandelé mwashi? Ngutae pashi vilyo vyangu?’ Kutwala kushidoni, ‘Idavo, ndimanya mwakutandela. Ndaadulanga makuta angu ala, ngudenge anji makumene ngutae vilyo uti na vinji vyangu vyambone. Ling'oto ndaulila ungumi wangu doni, “Wako Ungumi! Napanelo undivanavo vyambone vyakutosha kutumila vyaka vyoe. Napavedoni pumula, lyaa, kumbila na puwanga.” ’ Kanji Nnungu kushidoni, ‘Wako undipungukanga! Shilo sho shanelo ashi ndakupoka ungumi wako! Panikupoka po, kushi vinu vyaukandyenge vyo, vyanyamani?’ Shinu ashi shinkulandananga na munu álikungailila mali kanji akavele ntajili pamevo a Nnungu.” Yesu kutwala kuvaulila vakwoda vake kushidoni, “Hamunaangaikangile shingumi shenu kwa ashilá shamulota kulya na ata mili vyenu kwa ashilá shakulota kugwadya. Mwaa shingumi ni shinu shikumene kupunda shakulya na mili ni shinu shamana kupunda dinguvo. Valole shana vanashove vo; vanavo havanapanda ata havananang'ena, havavenavo makuta ata vidimbi kanji Nnungu ankuvalisha. Kushi mwenu, hamuvenavo mana makumene kupunda vyuni? Apali munu pakati penu ánaulula kwangangola kula shinu, ávele tayali kwanjadyedya padyoko vela shingumi shake? Ikava kenga vinu vidikidiki nyenda avi vinkunnema kutandedya, mwaa shani munkwangaikangila vinji? Lola shana maukutu adinduva mwakulumukila mo; vyanavo havinakola madengo, havinalikandyangidya dinguvo kanji ninkumwaulila doni, Shalomoni na lishangelo lyake uti hagwalidile kupunda vyanavo. Kanji ikava kenga Nnungu ankunemya maukutu amadíle mumwitu alindíla muliduva lyake kujalegwa pamoto; kushi mwenu, mmanu mmalikulupililo lidikidiki, Nnungu annemya kupunda apo? Mwenu hamunalambele shakulya na ata shakukumbila. Hamunajugulange. Venentete uti vamushilambo vankwangaika valambela vinu avyo namwenu momo Tatagwenu andimanya kenga vinu avyo, munkulota. Shitandi kanji angaikangila utawala wa Nnungu; vinu avyo uti momo Nnungu andamupa. “Hamunajope mwenu mmakwoda vangu mwaa Tatagwetu ininnagwela kumupa utawala wake. Shulushanga uti vyamuvenavo njuluku wo, muvape vamashikini! Likandyangidye mapeta ákapapukanga na mali ákapunguka kuwa; kwanavo nkwíva hanapita na ushwa haupali. Po panapagwa mali enu, ntima wenu upagwa popo. “Likunjangile dinguvo dyenu na kaledya ditaa dyenu. Tenda kenga mwavanatandela vanu vánaikala mevo vannindila nang'olo wave áukile kushikukulu shashitamo pakulota pauja ako kutaa kwene odi, vanavo vanshimulilinneu. Vandijaligwa vatumika avo valóta kuvakodya nang'olo wave vàvele mevo pauja. Nangu ninkumwaulila mwiu doni, nae andagwalangila pakulota avatumike kutwala kuvaikadyanga pandamu kwida ndavatumika. Nang'olo wave akawika shilo shing'ati kwali kumatingatinga, vandijaligwa vatumika avo valota kuvakodya vàvele mevo! Manya doni, tatamunu mwene ing'ande leka àmanyite wakati walota kwida nkwíva, akananneke nkwíva ajo atema ing'ande. Nadoni ikalanga mevo mwaa Mwana Wamunu andaida shingangala.” Kutwala Patulu kumudya, “Nang'olo, nkong'o au utukang'alele wetu gweka kwali watuvanu uti?” Umu kushidoni, “Da wakwashi wavankamudidye wakukulupilika na wading'ano wammikile nang'olo wake kuva nanangalaledi wapaing'ande pake wakuvapa vamadengomwagwe shakulya muwakati uvaikidíle? Andijaligwa ntumika walota kunkodya nang'olo paida atandedya momo. Ninkumwaulila mwiu doni jojo jo, nang'olo anammika kuva munu wakulaledya vyake uti. Kanji ntumika jojo akaashidoni, ‘Nang'olo wangu ankutima kuja,’ kutwala kuvakamanga vatumikamwagwe valume na vakongwe, kutunduvanga kulyanga gwamba na kwambalwa, nang'olo wake ntumika jo andaida muliduva na muwakati wakalindila kutwala kumupa shaushanga shikumene ampambanianga mushipinga shavanu vákakulupila. “Napanelo ntumika ámanyite malotelo anang'olo wake kanji aikala vila na pakatandedya vilotéka, vananshapa viboko vyoe namene. Kanji aijá ákashimanya malotelo anang'olo wake kanji akowa likosha livaikidíle vanshape, vananshapa viboko padyoko. Nadoni munu woewoe wavampele vinu vyoe, vanandai vyoe na wavankamudidye vinu vyoe, vanandai vyakupunda apo. “Nangu ngwidilé ndakong'a moto mushilambo shapai. Kwalala dashi kwona moto awo utumbulwike tayali! Ninkuvanavo ubatisho unguvaikidíle ngubatishwe, napane kutumbula dashi vingushanona muntima ata mpaka utandeke. Da mwenu mwona kenga nangu ngwidinavo amani mushilambo? Um! Mene, ninkumwaulila ngala doni, ngwidinavo umongo. Kutunduvangila ambi apa, vanu mwanu vapaing'ande imo vandaapukananga, vatatu vandaungana kuvilingananganavo vavili na vavili vandaungana kuvilingananganavo vatatu. Tatamunu na mwanagwe nnume vandavilingananga, jujumunu na mwanagwe nkongwe vandavilingananga, navyalamunu na navyalagwe vandavilingananga.” Kutwala momo kwaulila imbumba yavanu kushidoni, “Pamunona lyundi lyalakela kwalyenda liduva lidimbya mwenu mutangalenneu kushidoni ‘Andatonya medi,’ namwiu kutonya. Namomo pamunona imepo yakwalakela kwina shilambo ipunga mwenu muushidoni, ‘lilota kwida litukuta,’ namwiu kutandakela momo. Mmanu mmashinankulaba mwe! Mwenu munkumanya kwaulangila vimanyikilo vyamushilambo na vyakuwa kanji mwaa shani hamunaulula shinu kwaulangila wakati au watuvele? “Mwaa shani hamunaamuwa shinu mwemwe mmene avilá vivaikidíle kutenda? Akuno uka namu waukashenienavo kumwe nkútawala, likanyalidye kwigwanianavo shing'ati indila. Ikanava davo andakuutangidya kumwe nkúukumu, nkúukumu jo kukuwisha kumwe nkúshunga na nkúshunga kukujela nkalaboshi. Ninkukumanyiya ngala doni, nkalaboshi amo hauma ng'odo paukanava kulipanga njuluku mpaka idoshi.” Muwakati wowo, vandípagwa vanu vammalangangidíle Yesu ing'ano yavagalileya; vagalileya avo Pilatu andívabyaa vatenda shadaka shakutaa moto, myadi vyavo kwanganikana namu myadi vyavanyama vashadaka. Kutwala Yesu kushidoni, “Da mwenu mwona kenga vagalileya avo pakupela davo vavele vakutega kuvapunda vagalileya vanji uti? Bai mene! Kanji mwenu mukanalijugulanga madambi enu mundapalela mo mwavapalalele vanavo. Ata avalá vanu kumi na nane livagwalaléle libodo lya ku Shilowamu kutwala kupalanga, mwona kenga vavele vakutega vakumamodya kuvapunda vayelusalemu vanji uti? Bai mene! Kanji mwenu mukanalijugulanga madambi enu mundapalela mo mwavapalalele vanavo.” Kutwala kulunda kukong'a nkong'o au, “Undípagwa nkungu wapandíle munu jumo mulishamba lyake lyamilandi vyavyepo; paukile ndalola vyepo, hakadidye shepo ata shimo. Nae kumwaulila munu áshilaledya lyala alyo kushidoni, ‘Wako, ndiilanianga vyaka vitatu ngwida ndalola vyepo munnandi au kanji hangunakodya. Lumula. Mwaa shani udive lyutu muulongo amu?’ Nkúlaledya kushidoni, ‘Nang'olo lindila mwaka au yadavo pakulota nangu ngwimbange nanyenje yake ngutaange mboleya. Ukapa vyepo, mwambone kanji ukanapa, undalamulila valumule.’ ” Muliduva limo lyakupumula, Yesu andípagwa apundisha mushitala shakulipudidya. Mwe! Mo mushitala mo kupagwa nkongwe avénavo lijini lyauwíle vyaka kumi na nane ákashuuduka. Yesu akamwone anínshema kutwala kushidoni, “Namwana, undyambolegwa mushilwele shako!” Anímmikila makono, nkongwe jo kuudukinneu kutwala kumupa lishangelo Nnungu. Nanangalaledi wamushitala ashanga mwaa wakuponia Yesu muliduva lyakupumula, nae andyáulila imbumba yavanu kushidoni, “Apali maduva sita avaikidíle kukola madengo; mumaduva lolo lo, idananga vamponie kanji muliduva lyakupumula ali, um, mene.” Umu kutwala kushidoni, “Mmanu mmashinankulaba mwe! Apali munu pakati penu ákananshimulila ng'ombe wake kwali punda wake muliduva lyakupumula kuka nankumbidya medi? Kushi nkongwe aju mwanagwe Abulaamu wamuungile Shatwani vyaka kumi na nane, haimmaikidile kumwambola mukungwa muliduva lyakupumula?” Yesu akatangole doni, andívataa dyoni vamongo vake uti kanji venentete vandípuwanga mwaa wavitendo vyalishangelo vyashitandedya nae. Kutwala Yesu kavili kushidoni, “Utawala wa Nnungu ngulandaniange na nyamani na uvelé mwanyamani? Uvelé mwaimbeju yanshupi yapandile munu mulyala lyake; yanavo kumela, kukulumuka, kulijava dinavi kutwala vyuni vyakuniania kudenga vyanda mudinavi dyake.” Kavili kushidoni, “Utawala wa Nnungu ngulinganiange na nyamani? Uvelé mwankukumuku watwete nkongwe jumo kutaa mudipishi nnatu dyaunga kutwala unga uti kukukumuka.” Yesu andyúka mushu na shimwanda sha ku Yelusalemu apita atanela mmakaja makumene na madikidiki apundisha. Kutwala munu jumo kumudya Yesu kushidoni, “Da nang'olo, vanu vakupwashegwa valota kuva padyoko?” Nae kushidoni, “Likanyilidye kwambangidya mwinjilile pannango udikidiki mwaa ninkumwaulila doni, vanu voe vandalota vainjile kanji havaulula. Tatamunu mwene ing'ande palota kutakatuka kushima nnango, mwenu mundapagwa panda na mundatunduvanga kutaa odi muushidoni, ‘Nang'olo, nang'olo, tushimulila!’ Nae ananjang'ula doni, ‘Nangu mwenu hanimmanyite kwamwaloka.’ Kutwala mwenu kulingangila kushidoni, ‘Shasho! Wetu tundilya na kukumbila shalumo namu wako na kavili gwegwe undipita upundisha mudyengo dyetu.’ Kanji nae andatangola doni, ‘Ngwigwa, nangu hanimmanyite kwamwaloka! Ngunyema apa mwenu uti mútenda vinu vyakunyata.’ Pamumwona Abulaamu, Ishaki, Yakobo namu vakulava uti vàvele kuutawala wa Nnungu, mwenu vàngang'aladidye panda, popo po mundalila na mundatuka shulu. Vandaaloka vanu kwalyuma liduva, kwalyuka liduva, kushanya na kwina shilambo kutwala kupata mautu pandamu muutawala wa Nnungu. Igwa shana, pakati pavamwisho vanji vandava vatandi na pakati pavatandi vanji vandava vamwisho.” Muwakati wowo atangola vandíwika mapalishayo kumwaulila kushidoni, “Tila uke! Mwaa Elode ankukupapata akubyae.” Yesu kushidoni, “Wena mukamwaulile nansheto ajo doni, ‘Nangu apa, nelo na lunduno ninkukumulanga majini na kuvaponia valwele; ntondo kwinuka. Kanji ata ikava davo ininguvaikila nelo, lunduno mpaka ntondo nguwene nguka ku Yelusalemu mwaa nkúlava haimmaikidile apalele panda Yelusalemu.’ Boo, Yelusalemu! Yelusalemu! Wako úvabyaanga vakulava na úvaamanga majanga avalá vavakutumididya! Dimindi dyoe ndilingangila kuvautamila vanavako kenga mwanavautamililila ng'uku vanavake kanji mwenu mene kulota. Lola, ing'ande yenu indava lidembe na nangu ninkumwaulila doni, hamungwona kavili mpaka muwakati wamulota kutangola doni, ‘Aalaligwe aijá áida palina limwe Umu.’ ” Napanelo muliduva limo lyakupumula, Yesu akauke kwing'ande yanang'olo wamapalishayo ndalya shakulya, vanavo vashinannaledya pepi-pepi. Mwe! Popo po, kuwika mushu mwake Yesu munu jumo avénavo shilwele shakuvimbanga mili. Kutwala Yesu kuvaudya vamwalimu vadishaliya namu mapalishayo kushidoni, “Lipali lilamulo lyakumponia munu muliduva lyakupumula?” Vanavo kumalalanga. Yesu kunkamula munu aijá kumponia kutwala kumwaulila auke. Yesu kuvaudya kavili, “Apali munu pakati penu álota kunneka pakamumya ng'ombe wake kwali punda wake àgwilidile mulipondo muliduva lyakupumula?” Vanu uti do, vii. Napanelo Yesu akavone vakulalikigwa vanji vatandola mautu akulitandya, nae andívakang'ela nkong'o aashidoni, “Munu akakulalika kushikukulu, haunaikale mulyutu lyakulitandya mwaa inkuululika kulalikigwa munu junji waishima wakukupunda wako. Kutwala mwene ánnalike mwenu mmanu mmavili kwida ndakwaulila wako po doni, ‘Tumuka apo umpishe aju!’ Undaumila kudyoni kuka ndaikala kunyuma-uti. Kanji vakakulalika, ikala lyutu lyakunyuma-uti kwambangidya mwene ákulalike paida po, akwaulile doni, ‘Nyangu, apa tumuka ukaikale mushu amulá.’ Davo po wako undapata lishangelo pamevo avanu uti valota kupagwa mulyutu alyo. Mwaa, munu woewoe álitumbudya vanantaa dyoni na aijá álijandya vanantumbudya.” Kutwala kumwaulila aijá mwene ánnalike ndalya shakulya kushidoni, “Ukapanganianga shakulya kwali shikukulu, haunavalalike vabwadivako, vanung'unuvako kwali vakuluvako, valikola vako na ata vavavo vatajili; mwaa inkuululika vanavo kukuujidya vilava kutwala nshala wako kuva wowo. Kanji ukapanganianga shikukulu, valalike vamashikini, vakulamala, vákalola, undona undajaligwa mwaa vanavo havavenavo shakukuujidya vilava. Wako vandakulipa muliduva lyakudyuka vaishaliya.” Napanelo munu jumo aikéle namu Yesu akaigwe malove alo, nae kushidoni, “Andijaligwa munu álota kupata lyutu pandamu muutawala wa Nnungu.” Kanji Yesu kushidoni, “Munu jumo andítenda shikukulu kutwala kuvalalika vanu voe namene. Paliwikile liduva lyakulya shikukulu, nae kuntuma ntumika wake auke akavaulile vakulalikigwa kushidoni, ‘Vinu akulá uti vivele tayali, tuke!’ Vanavo kula munu kutangola shake. Ntandi aju kushidoni, ‘Nangu ndishuma inundu ngulota nguke ndikalole; ninkujugwa samani!’ Junji kushidoni, ‘Nangu ngushumilé ambi apa ding'ombe mwanu ngulota nguke ndikavalingangile kulima; ninkujugwa samani!’ Kutwala junji kavili kushidoni, ‘Nangu ngulombilé ambi apa, ako hangwida.’ Ntumika kuja, kummalangangila nang'olo wake malove ala uti; tatamunu mwene ing'ande jo àshimwidye andímwaulila ntumika wake kushidoni, ‘Uma shipajelo upite uwena mudibalabala na mudindila dyapalikaja upita uvatwalanga vamashikini, vakulamala namu vákalola uvaidenavo.’ Ntumika kuja kumwaulila nang'olo wake kushidoni, ‘Nangu vyaungutumile vyo, nditandedya kanji mautu andiijalila.’ Nang'olo kumwaulila kavili ntumika wake kushidoni, ‘Wena mudibalabala na mudindila dyanyenje likaja upite uvakamulanga vanu uvaidenavo vaumbalanile mwaa nangu ninkumwaulila doni, vanu vatuvalalike avalá hapali álota kwida ndalya shikukulu ashi.’ ” Napanelo Yesu, imbumba yavanu ipita impalakela, nae andíshiliuka kwaulila doni, “Munu akaida kwangu alota kungwoda nangu kanji akanamwiludyanga tatake, anyoke, ndyagwe, vanavake, vakuluvake kwali vanung'unuvake, valumbuvake na ata kwiludyanga shingumi shake, hava shinu nkwóda wangu. Namomo munu ákanyukata nshalaba wake kutwala kungwoda, hava shinu nkwóda wangu. Da nyani pakati penu akalota kudenga, ákanaikala shitandi kukumbukila vyalota kutumila pakulota amanye kenga vindatosha kwali mene? Akanatenda davo, po palota kutunduvanga kudenga, akanamalila vanu uti pavamwona vandamweka vaashidoni, ‘Munu aju andítunduvanga shana kudenga kanji gwo, mwenu, atatakadile.’ Da umu shani ánatenda akalota kuntenda ing'ondo umumwagwe ávenavo vaing'ondo voe vakuwikila dyalupu ishilini vakuvapunda vake dyalupu kumi, ákanaikala shitandi kulalyanga shipinga shake akanava kuka kwing'ondo? Akalalyanga, aanalela vyakunanopa, vamongo vàvele kushu avatuminneu vadyoko vake kuka ndapakanila ipagwe amani. Napavedoni munu woewoe pakati penu ákalota kuleka vinu vyavenavo uti, hava shinu nkwóda wangu. Munyu wo, wambone. Kanji wo munyu ukadalala ulota kutakila nyamani? Wanavo haunamanyikanga muulongo na ata kwakutenda mboleya, vatwala vila kujaa bai. Aijá ávenavo matu, aigwe.” Napanelo vakukatisha-ukodi uti namu vanu vanji vakutega vandímuukila valota vamwigwilile. Kanji mapalishayo pamo namu vamwalimu vadishaliya kuntangadikanga vaashidoni, “Kumanya dashi, munu aju kuvapwashalela vakutega na kulyanavo!” Nadoni Yesu andívakang'ela nkong'o au, “Apali munu pakati penu ávenavo dingandolo miya álota kutenda akanjaika jumo mene kuvaleka tisini na tisa mwilanga kutwala kupita annambela jumo ájaike mpaka kumpata? Akampata, anantwala kunnyukata palivala na lipuwilo lyoe namene. Pawika kukaja kuvashema vabwadivake na vavagwe vavandikanengenavo kutwala kuvaulila doni, ‘Puwanga namu nangu mwaa ngandolo wangu e ajaíke, ndimwona.’ Kulandana na shitendo asho ninkumwaulila doni, kuwa lindapagwa lipuwilo lyoe mwaa wankútega jumo álijugulanga madambi ake kuliko vaishaliya tisini na tisa vákalota kulijugulanga. “Kwali nkongwe shani ávenavo dishingo kumi álota kutenda ikanjaika imo mene kukaledya itaa kutwala shipyai kupyaila uti nng'ande alambela shanashana mpaka kwona? Akona, andavashema vabwadivake vakongwe na vanu vavandikanengenavo kutwala kushidoni, ‘Puwanga namu nangu mwaa ishingo yangu ingujaíke, ndilakota.’ Kulandana na shitendo asho ninkumwaulila doni, kwavanjelo vake Nnungu lindapagwa lipuwilo lyoe namene mwaa wankútega jumo álijugulanga madambi ake.” Kutwala kavili kushidoni, “Munu jumo andívanavo vanavake vavili. Ndyoko aju andímwaulila tatake kushidoni, ‘Atata, ngupa lipungu lyangu lyamali lyangushilota ngupate paulota kupela!’ Tatamunu kuvajavanidya uti vavili. Akapite maduva padyoko, ndyoko aju kukunga vyake uti kuma kuka kushilambo shakushu namene. Koko ko, nae andíjanga vinu uti vyavénavo mushinamilo shaupuju. Akajange uti vyavénavo, mushilambo asho kuumilila indala ing'umene namene, ndyoko kutunduvanga kuvauvanga. Nae kumuukila munu jumo mwene shilambo asho; munu ajo kumwaulila ndyoko jo auke akanshungile dinguluve dyake kwilanga. Ndyoko aju ashindavanavo malotelo akulya shakulya shakukalala shavashilya vanguluve kwilanga kanji hashuluula na yadavo hapali munu áshimwing'a shinu shoeshoe. Ndyoko padimwidile ding'ano kutwala kushidoni, ‘Atata ankuvanavo vamadengo voe vashibalugwa valya mpaka kwikuta; kushi nangu apa ngupalela eshi? Kudyanga ngume nimuukile atata ndikamwaulile doni, “Atata, nangu nditega kuwa na nditega kwako. Nadoni hanguvaikidile kungushema nimwanavo kanji nguvika mulikundi lyavamadengo vako vashibalugwa.” “Nae kutakatuka kuujila kwatatake. Akanava kuwika paing'ande àvele mwakushu padyoko, tatake kumwona. Akamwone, tatamunu andímwanangila shididi kutwala kutukuta kuka ndamwambatila. Mwana kumwaulila tatamunu kushidoni, ‘Atata, nangu nditega kuwa na nditega kwako. Nadoni hanguvaikidile kungushema nimwanavo.’ Kanji tatamunu kuvaulila vatumika vake kushidoni, ‘Idanavo shipajelo dinguvo dyamana, ipete na vilatu mungwadye. Namomo ntwale mbudi nannume na wakunyeta shanashana munshinde tummamene, tupuwange; jo mwanangu aju, andípela kanji andídyuka, andíjaika kanji andyaneka.’ Bai vanavo vandítunduvanga kupuwanga. “Napanelo mwanagwe nang'olo avele kumala. Auja àvele pepi na paing'ande, andígwa mwimbo na magoma. Nae kunshema ntumika jumo kumudya nyamani shíshitandeka pakaja. Ndyoko kushidoni, ‘Nung'uno jo, andyuja. Nadoni tatako aninshinda mbudi wakunyeta shanashana mwaa mwanagwe andyuja àvele mumi.’ Bai mwana nang'olo andíshimwa na hashindaita kuwika paing'ande. Tatamunu kuma kuka nampambadyanga kanji mwana anínjang'ula tatake doni, ‘Shasho! Nangu ndikutumika vyaka vyoe pandikapujungula mwiko lilamulo lyako, wako haungupele ata liduva limo mbudi wakuka nammamena na vavangu tupuwanga. Nelo apa pauja mwanavo aju, munu ámalilidile vyako kumalaja, wako unshindila mbudi nannume na wakunyeta!’ Kutwala tatamunu kushidoni, ‘Mwanangu! Wako ngwengwe upali namu nangu na vinu vyangu uti, vyàko. Apa, hampagwite munji! Indívaikila wetu tupuwange; nung'uno aju, andípela kanji mumi, andíjaika kanji andyaneka.’ ” Namomo Yesu andívaulila vakwoda vake kushidoni, “Andípagwa munu jumo ntajili namene avénavo munu jumo wankamudídye vinu vyake. Napanelo ntajili jo, vandímwaulila kushidoni, ‘Munu wako jo, vyako kujaanga.’ Nae kunshema wankamudidye aijá kumudya, ‘Da vyandikwigwanga avi kushidashi? Ngupa ishabu yakushunga kwako mwaa wako hauva shinu kavili wakukamulila vyangu.’ Wankamudidye aijá do nduu, ‘Ngutandelé mwashi? Nang'olo wangu ankungumya mukushunga; kulima hanguulula, kupita ngujugwajugwa ngwona dyoni! Idavo, ndimanya shakutenda pakulota vakangumya mukushunga ngupate pakuwikila.’ Nae kuvashema jumo-jumo vanu vavénavo madeni kwanang'olo wake kutwala kumudya ntandi, ‘Wako nang'olo wangu akudai nyamani?’ Munu jo kushidoni, ‘Mangandingo miya amauta akulya.’ Mmádengo kutwala kushidoni, ‘Twala sheti shako shaudeni, shipajelo wandike amusini.’ Kumudya junji, ‘Wako akudai nyamani?’ Nae kushidoni, ‘Maguni miya angano.’ Mmádengo kushidoni, ‘Twala sheti shako wandike samanini.’ Kutwala nang'olo aijá kuntumbyanga wankamudidye aijá waungave-shaliya mwaa waujanja wake. Bai amu ni momo, vanu vawakati au vankuvanavo ujanja washinamidyo shave kuvapunda vanu valilangadyo mushinamidyo shave. “Nangu ninkumwaulila doni, panga dimbodi kuwa mutumila mali aungave-ishaliya pakulota mushu mo akamalilika, vanavo kuwa ko, vampwashalele. Ánakulupilika muvinu vidikidiki anákulupilika muvinu vikumene; waungave-ishaliya muvinu vidikidiki hanava waishaliya muvinu vikumene. Shapo pakushi mwenu hamunakulupilika shinu mumali aungave-ishaliya, nyani álota kunkulupila muumwiu? Ikava kenga hamunakulupilika shinu muvinu víkave vyenu, nyani álota kumupa vyenu mmene? Hapali ntumika áulula kuvatumikila vanang'olo vavili, inkuululika kunnyatila jumo kunnagwaledya junji kwali kuntumbyanga jumo kumwiludyanga junji. Hayululika kuntumika Nnungu na kutumikila mali.” Bai mapalishayo vanu vakunagwaledya njuluku pavaigwite malove ala, vandímwiludyanga. Yesu kutwala kushidoni, “Mwenu ni mmanu múlivika kuva vaishaliya kwavanu kanji Nnungu andimanya mitima vyenu. Vinu vyavona vanu kuva vyamana, Nnungu pake po ona kuva vyakudabukanga. Lilamulo na Vakulava vindyaloka vitawala mpaka wakati umwe Nshuwau. Kutunduvangila apo, ntenga wambone wautawala wa Nnungu unkuvalangangigwa na kula munu álikanyilidya ankwinjila. Mwenu kanji shinu shíkakamadyenge ni kulambaleka kuwa na pai kuliko kulambaleka lumbalukila lwa Lilamulo. “Kula munu ánneka ndyange kutwala kunnomba nkongwe junji munu aju ankulavalava; ata aijá ánnomba nkongwe wavannakile ankulavalava. “Andípagwa munu jumo ntajli áshigwalanga dinguvo dyamana; munu aju kula liduva ashindalya na ashindaikuta go-go-go. Pannango pake ashindapagwa munu mmashikini walina Lashalu wavilonda vyoe mumili. Nae ashindalota alye dyangenga díshigwilangila pai pandamu wantajili, ata vang'avanga vashinannamba muvilonda. Napanelo mmashikini aju kupela, vanjelo vake Nnungu kuntwala kumuukanavo kumwe Abulaamu; nanae ntajili kupela kutwala kunshika. Ntajili àvele kumoka andíng'amula mevo akuno auvauvanga kumwona Abulaamu kushu, Lashalu àvele namu nae. Ntajili kutwala kushema, ‘Atata Abulaamu, ngwanangila shididi! Ntume Lashalu jo adabidye shala mmedi aide angudidimidye mululimi mwaa ninkupata mauvilo makumene namene mmoto mwanguvele amu.’ Kanji Abulaamu kushidoni, ‘Mwanangu, kumbukila mushingumi shako undipata vinu vyambone kenga momo Lashalu mushingumi shake kupata vyakunyata. Ambi apa Lashalu ankupagwa mukupambadyangigwa, wako kupagwa mumauvilo. Tuleke apo, kwatuvele wetu na kwamuvele mwenu pakati apa pavele lipondo likumene namene líkaululika kupita munu wakuno kwida ako na wako kwida akuno.’ Ntajili kushidoni, ‘Ikava davo, bai ninkukujugwa untume auke kwing'ande imwe atata. Ninkuvanavo vanung'unuvangu mwanu vangulota auke akavaumidye ushuda kwambangidya vanavo havanaide momo mulyutu ali lyamauvilo.’ Abulaamu kushidoni, ‘Ako apali Musha na Vakulava; valeke vaigwilile vyovyo vyo.’ Ntajili kushidoni, ‘Mene wako atata Abulaamu. Leka àukile munu ádyukile pavakupela ndatangonavo, vanavo vakandilijugulanga.’ Kanji Abulaamu kushidoni, ‘Vakanamwigwilila Musha na Vakulava ata pakaukile munu ádyukile pavakupela, havashambegwa.’ ” Yesu kutwala kuvaulila vakwoda vake kushidoni, “Vyakunyata vitádya vanu kutega ngwengwe vindaumilila kanji apambale aijá álota kwidanavo vyakunyata avyo! Kudyanga munu ajo kumuungangila lijanga lyakwidopa paukoti kunjela mwimanga kuliko kuntadya kunkuvadya ndyoko ata pakavele jumo pakati pavadyoko ava. Shungana! Nung'unumunu akatega, ntangalele! Akalyambila, nnivalive. Akakutagela dimindi saba muliduva limo lyolyo, jojo jo akwidila dimindi saba aashidoni, ‘Ninkulyambila,’ nnivalive.” Vamyombe kutwala kumwaulila Umu kushidoni, “Twanjadyedya likulupililo!” Umu kushidoni, “Leka mùvenavo likulupililo lidikidiki vela mwaimbeju yanshupi, mukanditangalela nnandi wankwedu kushidoni, ‘Bubuka apa uke ukalipandikile kwimanga,’ wanavo kumwigwilila. “Wakwashi pakati penu ávenavo ntumika wake ánalimanga mala kwali ánashunga ding'ombe álota kutenda ntumika ajo akauja kundila kumwaulila doni, ‘Idinneu akuno tulye’? Da shitandi hanamwaulila doni, ‘Ngukandyangidya shakulya, likunjangile, ngutumikila pangulya, nikaikuta ling'oto ulye wako’? Da inkuululika nang'olo ajo kunnambwalela ntumika aju mwaa wakutandedya uti avilá vyantumile? Hayululika. Ata namwenu momo, mukatandedya avilá vyavantuma tangola doni, ‘Wetu tuvatumika vila túkave pashinu tutandadidyé vyo vivaikidíle tutandedye avi bai.’ ” Napanelo Yesu pashuka ku Yelusalemu andípita pakati-pakati vilambo avi: Shamaliya namu Galileya. Akawike palikaja limo, vandímuukila vanu kumi vamalemba. Vanavo kwimilanga kushu kutangola pashanya po vashema vaashidoni, “Yesu, Nang'olo, twanangila shididi.” Yesu akavone, andívaulila doni, “Wenananga mukalilodye kwavakulangalalela-shadaka.” Bai vanavo vauka, mili vyave vyo, kutakata. Napanelo munu jumo pakati pave akalyone mili wake kutakata, andyúja atangola pashanya po amupa lishangelo Nnungu. Kutwala kugwilangila pamadodo pake Yesu annambwalela. Napanelo munu jojo jo, avele nshamaliya. Yesu kutwala kumudya, “Da hamutakete mmanu kumi? Kushi mwanu na nsheshe vo vavelé kwashi? Hapagwite ata jumo wakwida ndamupa lishangelo Nnungu ila jo mmidi aju bai?” Kutwala kumwaulila doni, “Takatuka uke likulupililo lyako, lindikuposha.” Napanelo mapalishayo vamudya liduva lilóta kuwika utawala wa Nnungu, nae kujang'ula, “Utawala wa Nnungu haunaida na vimanyikilo vyakwaneka na ata hamwalota doni, ‘Au apa,’ kwali, ‘Aulá,’ mwaa wo utawala wa Nnungu wo, upali po pakati penu apa.” Nae kutwala kuvaulila vakwoda vake kushidoni, “Unkwida wakati wamulota kunnagwela mwone kananga liduva limo vela pakati pamaduva a Mwana Wamunu kanji hamwona. Vandamwaulila doni, ‘Alilá akulá,’ kwali ‘Ali apa,’ kanji hamunatumuke na hamunavode. Mwaa mo mwamunanela kumeta kulangadya kuwa nkono au mpaka nkono unji, bai ni momo mwalota kuvalela Mwana Wamunu muliduva lyake. Kanji shitandi inímmaikila auvauvange namene, aitigwe na vanu vaimbula ai. “Mo mwavitandakalele mumaduva ake Noe, mumaduva ake Mwana Wamunu vindatandakela momo. Mumaduva alo vanu vashindalya na vashindakumbila, vashindalombana na vashindaunga vitamo mpaka muliduva lyainjidile Noe mwingalava kutwala livambwe kwida kuvalya vanu uti. Ilota kutandakela mo mwavitandakalele muwakati umwe Loti; vanu vashindalya na vashindakumbila, vashindashuma na vashindashulusha, vashindapanda na vashindadenga kanji muliduva lyaumile Loti ku Shodoma, moto wakwalakela kuwa undíshuluka na lyoi lyakulakila lyoe momo lindíshuluka kutwala kuvalya vanu uti. Muliduva lyalota kulilodya Mwana Wamunu ilota kutandakela momo. Muliduva alyo munu akava panda, vinu vyake vìvele nng'ande, hanainjile kuka ndatwala na akava kumala, hanaujile kukaja. Nkumbukile ndya Loti jo. Munu woewoe álota kugambela kuukanavo mushu shingumi shake andakatoka na álota kukatoka shingumi shake andaukanavo mushu. Ninkumwaulila doni, muliduva alyo vanu vavili vàlele paigoli imo, jumo vanantwala junji kunneka. Vanu vavili vandapagwa vatipula, jumo vanantwala junji kunneka.” Kutwala vanavo kumudya, “Nang'olo, vilota kutandakela kwashi?” Nae kushidoni, “Po paulota kupagwa ntui, malembo andaumbalanila popo.” Napanelo nae andíkong'a nkong'o avamanyiya vakwoda vake vashwalye ngwengwe pavakaujila kunyuma aashidoni, “Palikaja limo andípagwa nkúukumu ákashinjopa Nnungu na ákashimwishimu munu woewoe. Palikaja lyolyo momo kupagwa nkongwe jumo namwili; nkongwe ajo ngwengwe ashindamuukila nkúukumu nankanyilidya aashidoni, ‘Ngupa ishaliya kumili kwamongo wangu.’ Nkúukumu andítwala wakati aita kumwangangola kanji mushu mwake andíkumbukila doni, ‘Ata ikava kenga nanjopa Nnungu na ata namwishimu munu kanji mwaa nkongwe aju ankungudingadinga namene, ndamupa ishaliya pakulota hanangutimbange kwida kwaida ngwengwe aku.’ ” Umu kavili kushidoni, “Dashi, mundigwa mwatandalele nkúukumu waungave-shaliya aju? Kushi Nnungu vakutandalegwa vake vannamadikíla shilo na mui vo, havapa ishaliya? Mwona kenga andatimatimanga kwavanavo? Ninkumwaulila ngala doni, nae andavapa ishaliya shipajelo kanji kushi Mwana Wamunu paida po, andakodya likulupililo mushilambo?” Nae kavili kukong'a nkong'o avaulila vanu váshilikulupila vo vene valyona kuva vaishaliya vavailudyanga vanu vanji: “Vanu vavili vandyúka kukushwali kwing'ande ya Nnungu. Jumo aju avele mpalishayo junji jo kuva nkúkatisha-ukodi. Mpalishayo aju andíimila kutwala kushwali shintimatima doni, ‘Nnungu, ninkukulambwalela mwaa hanguvele kenga vanji; vakwiva, vakushonda, vaungave-ishaliya, vakulavalava na ata hanguvele kenga munu aju nkúkatisha-ukodi aju. Ndáunga dimindi mbili mwishumana na ndákupa likumi lyavinu uti vyangupata.’ Kanji nkúkatisha-ukodi andíimila kushu na pakanyanyulila shilaka kuwa; nae ashindalikanyalanga pantima aashidoni, ‘Nnungu, ngwanangila shididi nangu ninkutega.’ Ninkumwaulila doni, nkúkatisha-ukodi jo andyúja kuka kukaja Nnungu àmpele ishaliya kanji mpalishayo jo, ng'odo. Mwenu, munu álitumbudya, Nnungu anantaa dyoni kanji álijandya, Nnngu anantumbudya.” Vanu vashindavaukanavo vana vadikidiki kumwe Yesu pakulota avavikile makono; vakwoda vake vakavone vandívashulanga kanji Yesu kuvashamela kutwala kushidoni, “Valeke vadyoko vaide, hamunavaleye mwaa utawala wa Nnungu wavanu vavéle mwavadyoko. Ninkumwaulila mwiu doni, munu ákapwashalela utawala wa Nnungu kenga ndyoko, hainjila mwiko muutawala awo.” Kutwala nkútawala jumo muyuda kumudya Yesu kushidoni, “Mwalimu Wambone, ngutandelé mwashi pakulota ngupate shingumi shíkamalilika?” Yesu kumudya, “Mwaa shani ungushema wambone? Hapali wambone junji ni gweka Nnungu tu bai. Wako undimanya malamulo ala: haunalavalave, haunabyae, haunaive, haunaumye ushuda waushwang'a na mwishimu tatako na anyoko.” Nae kushidoni, “Nangu malamulo ala ngutandandidyé kutunduvangila kushidyoko shangu.” Yesu paigwite malove alo andímwaulila doni, “Shindikwijalila shinu shimo. Shulusha vyauvenavo uti, njuluku wo uvajavile vamashikini; undavanavo mali kuwa na wide ungwode.” Kanji nae paigwite davo andívanavo shipalodi namene mwaa avele ntajiili nkumene. Yesu pangwene munu ajo kuvanavo shipalodi shoe andítangola kushidoni, “Pandikamadyanga namene ntajili kwinjila muutawala wa Nnungu. Shíkakamadyenge ni kupaleta ngamila palilanga lyakashinji kuliko kwinjila ntajili muutawala wa Nnungu.” Kutwala vanu vaigwíte malove ala kushidoni, “Ikava davo nyani álota kwambolegwa?” Kanji Yesu kushidoni, “Shinu shákaulula munu, Nnungu ankuulula.” Patulu kushidoni, “Lola, wetu apa tundileka vyetu uti kutwala kukwoda.” Yesu kushidoni, “Nangu ninkumwaulila mwiu doni, munu áleka vyake kwali ndyagwe kwali vanung'unuvake na vakuluvake kwali tatake kwali vanavake mwaa wautawala wa Nnungu, aju andapata vyoe muwakati au na muwakati wída, kupata shingumi shíkamalilika.” Napanelo Yesu andívatwala avalá kumi na mbili kuvaulila kushidoni, “Mwenu, apa tunkwamboka kuka ku Yelusalemu; koko ko, vindatandeka vinu uti vyavaandike vakulava vimwámba Mwana Wamunu kenga, vanankamudya kwavamidi kutwala vanavo kuntukananga, kumuvyanga, kunshunangila mata, kunshapa viboko, vanampedya na muliduva lyantatu andadyuka.” Kanji vamyombe havashimwigwa shana shashamba, mana amalove alo andílipiya; havashimanya shashilota kwamba Yesu. Napanelo pavandike pa Yeliko, munu jumo wakuputala mevo andíikala nanyenje indila ajugwajugwa. Nae akaigwe imbumba yavanu ipita, andyúdya víshitandeka kutwala vanu kumwaulila doni, “Yesu wa ku Nashaleti ankupita.” Napanelo nae kutangola pashanya po ashema aashidoni, “Yesu, Mwanagwe Daudi! Ngwanangila shididi!” Kutwala vanu valangaladíle kunshulanga vamwaulila amalale kanji nae kuka tu mushu amamodya kutangola pashanya po, “Mwanagwe Daudi wako! Ngwanangila shididi!” Yesu kwimila, kutuma vamwidenavo munu aijá. Akavandike, Yesu andímudya, “Da ulota ndikutandele mwashi?” Nae kushidoni, “Nang'olo, ngulota ngulole.” Yesu kushidoni, “Lola! Likulupililo lyako lindikuponia.” Munu jo muwakati wowo kulalenneu kutwala kumwoda Yesu apita amupa lishangelo Nnungu. Bai vanu uti vakone shitendo asho vaníntumbyanga Nnungu. Yesu nkaja mu Yeliko apitile vila ndila. Napanelo mulikaja lyolyo lyo, andípagwa munu jumo wavashinshema Shakeu. Nae avele nanangalaledi wavakukatisha-ukodi na avele ntajili. Jojo jo, ashindalota amwone Yesu mwavalalele kanji haishululika kumwona mwaa andíipika na vanu vandíinjipa. Bai nae andítukutila mushu ndakwela munnandi pakulota amwone Yesu mwaa Yesu ashuka shalatoto lyutu lyolyo. Yesu pawikile apalá paladile muwa andímwona Shakeu nae kushidoni, “Shakeu! Shuluka shipajelo mwaa nelo ininguvaikila ngupumulilile paing'ande pako.” Shakeu kushulukinneu kumpwashalela Yesu na lipuwilo lyoe. Kutwala vanu uti pavagwene davo kutangadikanga vaashidoni, “Kumanya dashi kulitenda shijeni kwankútega!” Kanji Shakeu andítakatuka kumwaulila Yesu kushidoni, “Nang'olo ngwigwa, nangu ndatwala inushu yamali angu ndivape vamashikini; ata akapagwa munu wanimwividile shake, ndamuujidya nimwanjadyedya myanda nsheshe.” Yesu kushidoni, “Nelo paing'ande apa kundimwikila kwambolegwa mwaa munu aju momo avelé mushipinga shaudukulu umwe Abulaamu. Mwaa Mwana Wamunu aidilé ndavalambela na ndavaposha vajaíke.” Napanelo vanu vamwigwilila pashitangola, Yesu andíjilika avakang'ela nkong'o mwaa wakuvandika pa Yelusalemu na vanu vashona kenga utawala wa Nnungu undawikinneu. Nadoni andítangola kushidoni, “Andípagwa munu jumo walikola lyashiumu atwéte mwanda kuka kushilambo shakushu vakankamudye shiumu ling'oto auje. Akanava kuka, nae andívashema vatumika vake kumi kuvajavila njuluku kutwala kuvaulila doni, ‘Tandela mishulushu mpaka panguja.’ Kanji vanu vakushilambo shake vashinannyatila. Nadoni vandívatuma vanu vamuukile vakatangole doni, ‘Hatutamwa kututawala munu aju.’ Bai munu aijá paujite ling'oto lyakunkamudya shiumu, andítuma vanshamele vatumika vavapéle njuluku avalá pakulota amanye shapatile kula munu munshulushu wake. Kumwidila ntandi kushidoni, ‘Nang'olo, njuluku wako waungupéle, undyanjadyeka dimindi kumi.’ Nae kushidoni, ‘Shambone namene! Wako ni untumika shii. Ikava kenga undikulupilika kuvinu vidikidiki, undavanavo madalaka amakaja makumene kumi.’ Kwida wambili kushidoni, ‘Nang'olo, njuluku wako undyanjadyeka dimindi mwanu.’ Ajo kumwaulila kushidoni, ‘Wako undavanavo madalaka amakaja mwanu.’ Kwida wantatu kushidoni, ‘Nang'olo njuluku wako wo au, twala, nangu ndyútika mulilesho; nishindakujopa mwaa wako ni umunu wakudingadinga, undátwala shinu shaukakandidye na undánang'ena paukapandile.’ Kanji nang'olo kushidoni, ‘Wako ni untumika wakubanga namene! Ndakuukumu kwodananavo avilá vyauvalangenge wako umwene. Namwiu, wako undímanya shana doni nangu ni nimunu wakudingadinga, walukwinnyango na ngunanang'ena pandikapandile. Kanji napanelo mwaa shani hauvikile njuluku wangu kubengi pakulota nimwene panguja ngutwale njuluku wangu na ashilá shanjadyéke?’ Nae kuvatuma vanu vapagwíte apo kushidoni, ‘Tendi ako, mpoke njuluku wavenavo wo mumupe áanjadidye dimindi kumi jo.’ Kanji vanavo kushidoni, ‘Aba! Nang'olo, nae ankuvanavo dyela dyanjadyéke dimindi kumi.’ Nae kushidoni, ‘Ninkumwaulila doni, munu ávenavo vanamwanjadyedya kanji ákavenavo ata sho shavénavo padyoko sho, vanampoka. Napanelo vamongo vangu vákashilota nangu nguve ni umu wave vo, vaidenavo apa muvatanalange nangu nivona.’ ” Yesu akatangole malove ala nae andyúkanavo mushu mwanda aamboka alodya ku Yelusalemu. Pavandike pa Betepashi na pa Betaniya, palishinga lyavashema Lyamilandi Vyaulivela, andívatuma vakwoda vake vavili kushidoni, “Wena kulikaja livéle mushu! Pamwinjila nkaja mo, munankodya mwana wapunda akanava kunkwela munu vàmuungangidile; mwenu muungule mumwidenavo! Munu woewoe akamudya shamumuungulila, mwenu mwaulile doni, ‘Nang'olo ankunnota.’ ” Vakwoda vakauke, vandíkodya mo mwatangaladile Yesu. Napanelo pavashimuungula mwana wapunda aijá vene kuvaudya, “Da nnyama jo mumuungulila eshi?” Vanavo kushidoni, “Nang'olo ankunnota.” Bai vanavo vaníntwala kumuukanavo kumwe Yesu. Pavawikinavo, vaníntandikanga dinguvo dyave pashanya kuntwala Yesu kunkwedya. Napanelo Yesu pashuka vanu vashindatwala dinguvo dyave kutandika mwindila. Pavavandike pa Yelusalemu, paibondi ya Lishinga Lyamilandi Vyaulivela, imbumba yavakwoda vake ishindapuwanga na ishinantumbyanga Nnungu vajunga pashanya po mwaa wamakango uti avagwene na vashindatangola doni, “Aalaligwe Umu áida palina limwe Umu! Amani ipali kuwa, lishangelo kushanya-uti!” Napanelo mapalishayo vanji valijalaniénge mwimbumba vandímwaulila Yesu kushidoni, “Mwalimu, vatangalele vakwoda vako!” Nae kushidoni, “Ninkumwaulila doni, ata ava vakamalala kanji majanga lo andanyonya.” Napanelo pawikile pashengo, bai pagwene likaja alilá andílilangila aashidoni, “Ajaa shonde! Wako Yelusalemu, kwalala dashi leka nawako ùmanyite padyoko vela shinu shilóta kukupa amani nelo apa! Kanji gwo, bai, shindilipiya. Undakuwikila wakati wavalota vamongo vako kukutang'anedya kukudangela lingongo kutwala kukushinya kula kushinu. Vanavo vandakubamola pamo na vanavako vauvénavo nkaja mwako; havakulakela lijanga lìikele pashanya lijangamwagwe mwaa wako haumanyite wakati wakwidilile Nnungu.” Napanelo Yesu akainjile mwing'ande ya Nnungu andívakumulanga vanu váshishumidyanga vinu nng'ande amo avaulila doni, “Indyandikigwa doni, ‘Ing'ande yangu nangu ni ing'ande yakushwalidya,’ kanji mwenu mundipindulanga kutenda shivava shavakwiva!” Kula liduva nae ashindapundisha mwing'ande ya Nnungu. Napanelo vanang'olo vavakulangalalela-shadaka, vamwalimu vadishaliya pamo na vanang'olo vavenentete vashindalambela mwakummyaila kanji havashipata dindila dyakummyaila mwaa venentete uti vandítitimila mukumwigwilila. Napanelo muliduva limo Yesu àvele mwing'ande ya Nnungu avapundisha venentete na avavalangangila ntenga wambone, vandímwidila vanang'olo vavakulangalalela-shadaka, vamwalimu vadishaliya pamo na vanang'olo ndamudya doni, “Twaulila ako! Wako vinu avi utenda kwamadalaka shani kwali madalaka ene akupelé nyani?” Nae kushidoni, “Nanangu ndamudya. Ngwaulila, ubatisho umwe Nshuwau walakadilé kuwa kwali kwavanu?” Vanavo kutangola shivenevene vaashidoni, “Tukaashidoni walakadilé kuwa, nae andaashidoni, ‘Kanji mwaa shani hamunkulupidile?’ Namomo tukaashidoni, ‘Walakadilé kwavanu,’ venentete uti vandatwamanga majanga mwaa vanavo vaninkulupila Nshuwau kuva nkúlava.” Bai vanavo vanínjang'ula kushidoni, “Hatumanyite kwawalakadile ubatisho awo.” Kutwala Yesu kushidoni, “Bai nanangu hanimwaulila madalaka angutandela vinu avi.” Napavedoni Yesu andívakang'ela venentete nkong'o au, “Munu jumo andílima lishamba lyake lyamilandi vyavyepo kutwala kuvakodisha vakulima, mwene kuka kushilambo shinji ndaikala maduva oe namene. Pauwikile wakati wakupuna, mwene lishamba aníntumidya ntumika wake kwavakulima akatwale lipungu lyake lyavyepo vyamulishamba kanji vakulima munu ajo kunkanyalanga kunkumulanga makonodavo. Nae kuntuma ntumika junji, vanavo kunkanyalanga, kuntukananga na kunkumulanga makonodavo. Kuntuma wantatu nanae ajo vanavo kummyaa kutwala kunkumulanga yadavo. Napanelo mwene lishamba, ‘Nduu! Ngutandelé mwashi? Idavo, leka nintumidye mwanangu wapantima na waninnagwaledya namene nakapanji nae pavamwona, vandamwishimu.’ Kanji vakulima po pavangwene, vandyáulanila kushidoni, ‘Aju ni jojo wavalota kunkamudya lyala ali. Mmanemba! Idananga akuno tummalidye kwambangidya lyala ali live lyetu.’ Bai vanavo vandíngang'alangila kunyenje lishamba kutwala kummalidya. Napanelo mwene lishamba alota kuvatandela mwashi vanu avo? Nae andavaukila vanu avo ndavatanalanga kutwala lishamba lyo, kuvapa vanu vanji.” Bai venentete pavaigwite malove alo kutwala kushidoni, “Shonde hainave davo.” Kanji Yesu andívalola ndoo! Kutwala kushidoni, “Da shavaandikidile doni ni nyamani, ‘Lijanga lyavaitile vakudenga, lyolyo lyo lindyuka ndava lijanga shii lyakudangela’? Munu woewoe álota kugwilila palijanga alyo, andatamakanga na walilota kungwilila jo, andakandikanga.” Napanelo vamwalimu vadishaliya na vanang'olo vavakulangalalela-shadaka vashindalota vamwinjilinneu mwaa vandímanya shalowa kenga nkong'o awo ushivakumbyanga vanavo kanji vashindavajopa venentete. Napavedoni vanavo vandítunduvanga kumwodaoda. Vandívatumidya vanu valitende kenga vanu shii kumbe vàvele vyaleko pakulota vampatikaniange mulilove lyakuma nkanywa mwake vakankamudye kumadalaka na utawala umwe gavana. Nadoni vanavo vandímudya kushidoni, “Mwalimu, wetu tundimanya shana kenga wako unkutangola vinu viu na unkupundisha shana; haunatangola shinu ulola ing'ope kanji unkupundisha kwaumwiu indila yalota Nnungu. Napanelo twaulila! Ni shambone nkati mulilamulo lyetu kunnipa Shashali ukodi kwali mene?” Nae amanya avi shinankulaba shave andívajang'ula kushidoni, “Ngulodya dinali imo. Da muyela ai ipisha na namakong'o vimwe nyani?” Vanavo kushidoni, “Vimwe Shashali.” Yesu kutwala kushidoni, “Bai vimwe Shashali, mwing'e mwene Shashali na vimwe Nnungu, mwing'e mwene Nnungu.” Napavedoni vanavo havapatíle lilove lyakunkanidyanga pamevo avenentete, vandíshanga majang'ulidi ake na vandímalalanga. Kutwala shipinga shamashadukayo vanu vánaashidoni hakupali kudyuka kwavakupela kwida ndamudya Yesu kushidoni, “Mwalimu, Musha anditulakela lilamulo lyandike doni, nkulumunu akapela anneka ndyagwe ákave mwana, nung'unumunu ainjile ding'ande pakulota ammalakele vana wakujala. Napanelo vandípagwa vanung'unumunu saba vashitumbo shimo; ntandi kulomba kutwala kupela akanava kummaleka mwana. Kwida wambili kwinjila ding'ande, kwatika wantatu mpaka kumalilika uti vanung'umunu saba avalá vainjila ding'ande kanji uti kupalanga pavakammaleka mwana na namwili ajo kutwala kumwisho kwake nanae namwili jo kupela. Napanelo kushi muliduva lyakudyuka vanu lyo, mwene namwili aju shana alota kuva wakwashi ikava kenga vanu saba ava uti vaninnomba?” Yesu kushidoni, “Vanu vawakati au ni valombána kanji avalá vavóna Nnungu kuvaikila vapate mautu muwakati wída na mukudyuka pakati pavakupela, vanavo havalombana. Vovo vo, havapela kavili valota kuva kenga vanjelo vake Nnungu ni vanavake Nnungu, vana valóta kwalakela mukudyuka kwavakupela. Ata jo Musha jo, mwing'ano ailá yapagwíte nae palyukutu líshikalela moto, panshamile Umu kuva Nnungu umwe Abulaamu, Nnungu umwe Ishaki na Nnungu umwe Yakobo, andilodya doni vakupela vankudyuka. Mwenu, Nnungu aju hanava shinu Nnungu wavakupela kanji wavangumi mwaa kwake nae vanu ava uti vangumi.” Kutwala vamwalimu vanji vadishaliya kushidoni, “Mwalimu, undijang'ula shana.” Nadoni vanavo havavenavo ntima wakumudya kavili shinu shinji. Napanelo Yesu andívaudya kushidoni, “Inkuululika dashi vanu kutangola doni, Klistu mwanagwe Daudi? Da shi Daudi anditangola mulibuku lyake lya Dimu aashidoni, ‘ Umu andimwaulila Nang'olo wangu doni, “Ikala kunkanakono kwangu mpaka nangu ndivavike vamongo vako vave likukwa lyakuvika madodo ako.” ’ Napanelo ikava kenga Daudi nae po anshema kuva Nang'olo wake, ilota kuva dashi kavili kuva mwanagwe?” Akuno venentete vamwigwilila, Yesu andívaulila vakwoda vake kushidoni, “Lilaledye namene na vamwalimu vadishaliya ivanagwéla kupita vawena vàgwete mikwakwala, ivanagwéla vavaudyange na ishima ing'umene namene muumbala, ivanagwéla kwikala muviteng'u vitandi muvitala vyakulipudidya, ivanagwéla kwikala mumautu shii mmikukulu na vapita vavalyangila vanamwili vyavo valishang'apila kuva vanu shii vatenda delee, pakushwali. Vovo vo, vandapata ukumu yakujowa kupunda apo.” Napanelo Yesu andílalyanga kutwala kuvona vatajili vajela njuluku mulishanduku lyashadaka, namomo kumwona namwili ákave pashinu nanae ajela njuluku wake padyoko namene mulishanduku lyolyo. Yesu kutwala kushidoni, “Mwiu, nkongwe aju ni ájadile poe kuvapunda vanu avalá uti mwaa vanu vanji uti vajadilé vatwala padyumbele kanji nkongwe aju muungave-pashinu wake aumididyé uti vyavénavo.” Napanelo vanji valambwalela ing'ande ya Nnungu mwavadangadile na majanga akumanyikanga na mwavanamadidye na vinu vyashadaka vyavashimuumidya Nnungu, Yesu andívaulila doni, “Uti vyamwona avi, lindawika liduva lyakubamalegwa pavakaleka lijanga lìikele pashanya lijangamwagwe.” Vanavo kumudya, “Mwalimu! Da vinu vyene vyo vilota kutandeka duvani na pavilota kutandeka po, shilota kulilodya shimanyikilo shani?” Yesu kushidoni, “Lilaledye! Hanapagwe wakunduwanga mwaa vandaida vanu voe vatumila lina lyangu vaashidoni, ‘Nangu ni Masiya’ na kushidoni, ‘Wakati undiwika’ kanji hamunavode. Mukona ding'ondo na vijungulima, mwenu hamunaitukange mwaa vinu avi shitandi vindivaikila vitandeke kanji hauva shinu wakati wamwisho.” Kutwala kavili kushidoni, “Venentete vandatandana ing'ondo shivenevene na utawala umo undatandana ing'ondo na utawala unji. Mumautu akuvilingananga mundaumilila vindangenda vyakujowa, shivanga, vilwele, vinu vyakwituwanga na kuwa kundalilodya vimanyikilo vikumene namene. “Kanji vinu avyo uti vikanava kutandeka, kwamwaa walina lyangu mwenu vanankamula kumuuvyauvyanga, vamuukanavo kuvitala vyakulipudidya, vanjela mudikalaboshi na vamuukanavo kwavaumu na kwavananangalaledi vashilikali. Napanelo lyolyo lyo, lindava litala lyakulota mwenu kunguumidya nangu ushuda. Napavedoni mmitima mwenu amuwa kaladavo kuleka kulipundisha mwakulishililididya. Nangu apa nantadya mutangole malove alimanyilo; malove alo, vamongo venu havapinga ata kutaukanga hakupagwa. Napanelo mwenu ata vatatavenu, vakuluvenu na vanung'unuvenu, vakwenu, vabwadivenu vanannimya na pakati penu vanji vandabyaigwa. Vanu uti vanammangedya mwaa wangu nangu kanji mmyuti mwenu mo, haukulika ugwimbu ata ukava umo. Ni mwaa wakulipililila kwenu kwamulota kupata ungumi wenu. “Napanelo mukavona vaing'ondo vàtang'anadidye Yelusalemu, manyinneu doni wakati wakubamalegwa likaja alyo undiwika. Napavedoni vanu valóta kupagwa ku Yudeya vatilile kumashinga, vapanjini vaume na valóta kupagwa kumala, havanaujile kukaja. Mumaduva alo shindaumilila shaushanga vitandeka vinu uti vyandikíke. Shonde vakongwe vílota kuvakodya vinu avyo vàimitenge na vílota kuvakodya vajang'edya mwaa mushilambo ashi andaida mauvilo makumene; Nnungu andavang'unulangila mevo venentete ava. Vanu voe vandavabyaa maambila, vanji kuvakamula mikole kuvaukanavo muvilambo uti vyavamidi na Yelusalemu vamidi vandatimbanga mpaka wakati wave uvamalilikile. “Liduva, mwedi na dinondo vinu avi vyakuwa vindavanavo vimanyikilo; mushilambo venentete vandalijugulanga kwamwaa washilindimu shamawimbi shilóta kulindimuka mwimanga. Vanu vandadilikanga matuva vakumbukila vinu vilóta kutandeka mushilambo mwaa vyadimongo vyakuniania vindating'inigwa. Apo vandamwona Mwana Wamunu aaloka mulyundi na dimongo pamo na lishangelo lyoe. Pavilota kutandeka vinu avyo, mwenu takatukanga mwimilange munyanyulile vilaka kuwa mwaa kwambolegwa kundivandika.” Napanelo Yesu andívakang'ela nkong'o au, “Lola nkungu na milandi vinji uti. Pamunona viipukila, mwemwe mmene mundamanyinneu doni shipondo shiwikile. Nadoni pamwona vinu avi vitandeka, momo manyinneu doni utawala wa Nnungu undivandika. Ninkumwaulila mwiu doni, vanu vaimbula ai havamalilika vinu avi vikanava kuumilila. Shilambo shakuwa na shapai, vindapita kanji malove angu mwiko hapita. “Lishunge! Hamunaleke mitima vyenu viidapelwa kwambalwa na ulevi na mangaikangilo ashinamidyo ashi kutwala liduva alyo kunkodya shingangala kenga ntego mwaa liduva alyo, vanu uti ndyoko na nkulu mushilambo uti, lindavawikila. Ngwengwe muve mevo mujugwa mupate dimongo kwambangidya vilóta kutandeka vyo vinkowe na mwimile bila kujagajega pamevo pake Mwana Wamunu.” Yesu kula liduva, mui ashindapagwa mwing'ande ya Nnungu apundisha, shilo kuka ndaikala kulishinga lyavashema Lyamilandi Vyaulivela. Lyamba linyeiku, vanu uti vashindauka kwing'ande ya Nnungu ndamwigwilila. Napanelo shikukulu shamagung'u ákave nkukumuku shavashishema Pasaka, shishindavandikanga. Nadoni vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vamwalimu vadishaliya vashindalambela dindila dyakummalididya Yesu mwaa vashindavajopa venentete. Napanelo Shatwani andímwinjila Yudashi wavashinshema Shikaliyote munu wamushipinga shavakwoda vake Yesu kumi na mbili avalá. Kutwala Yudashi kuka ndalya shemba na vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vanang'olo vavakushunga-ing'ande ya Nnungu avalodya mwakunnimidya nae Yesu kwavanavo. Kutwala vanavo kupuwanga na kulivika kunnipa njuluku. Bai Yudashi andívaungila nkono na andílambela dindila dyakuvakamudidya Yesu shipiipii. Napanelo liduva lyashikukulu shamagung'u ákave nkukumuku livaikidíle vayuda kunshinda ngandolo wapasaka lindíwika. Likawike, Yesu aníntuma Patulu namu Nshuwau aashidoni, “Wena mukapanganiange shikukulu sha Pasaka tulye.” Vanavo kumudya, “Ulota tuke tukapanganiange kwashi?” Yesu kushidoni, “Lola, pamwinjila nkaja mundashingananavo munu jumo ànyukete shilongo shamedi; mwenu mwode mpaka paing'ande yalota kwinjila mutwale mumwaulile mwene ing'ande ayo doni, ‘Mwalimu andákudya, Shumba shani shalota kulyela shikukulu sha Pasaka na vakwoda vake?’ Nae anannangudya lyutu lyakulyandaula shana livenavo vinu uti; mwenu panganianga popo.” Vanavo pavaukile vandyánela mo mwavaulilidile Yesu; bai vanavo vandípanganianga Pasaka ayo. Wakati pauwikile, Yesu andíikala pandamu pamo na vamyombe vake kutwala kuvaulila doni, “Iningunagwela namene kulya shikukulu sha Pasaka ashi namu mwenu nikanava kuuvauvanga. Ninkumwaulila doni, hangulya kavili shikukulu sha Pasaka shinji namu mwenu mpaka pashilota kutandeka shiilanianga mana ake uti muutawala wa Nnungu.” Muwakati wowo Yesu andítwala shikombe kunnambwalela Nnungu kutwala kushidoni, “Twala mulakalanile. Ninkumwaulila doni, hangukumbila kavili ugwalwa wavinyu mpaka pawida utawala wa Nnungu.” Namomo andítwala ligung'u kunnambwalela Nnungu, kumajanianga kuvapa vakwoda vake aashidoni, “Au ni mili wangu ujaulíka mwaa wenu mwenu. Tenda shinu ashi mungukumbukila nangu.” Pavamalidile kulya, andítwala shikombe kutandela momo aashidoni, “Shikombe ashi ni imbodi yaambi yamyadi vyangu vijaíka mwaa wenu mwenu. “Kanji mwe! Namalimya álota kungulimya nangu, apali namu nangu po pandamu apa. Kutangola mwiu, Mwana Wamunu ankuukila mo mwampangilidile Nnungu kanji shonde munu álota kunnimya jo!” Bai vanavo vandyúdyania, “Apali apa wakutenda shitendo asho?” Napanelo pakati pavakwoda undyúmilila ntau valota vammanye nyani áshivaikila kuva nang'olo pakati pave. Yesu kutwala kushidoni, “Vaumu vashilambo ashi vankulitumbudya kwavenentete vave na avalá vakamulidíle madalaka vankulivika kuva vanu vakutandedya wambone kwavenentete. Kanji mwenu hamunave davo; nang'olo pakati penu alitende kuva kenga ndyoko uti na nanangalaledi ave kenga ntumika. Mwenu! Da nang'olo shana ava aijá ánaikala pandamu kwali aijá ánavatumikila vaikalénge pandamu? Da hanava aijá ánaikala pandamu? Kanji napanelo nangu pakati penu nguvelé kenga aijá ánavaangaikangila vanu pandamu. “Mwenu ni múnapagwa ngwengwe namu nangu mumauvilo angu. Napavedoni ninkunkamudya utawala kenga mo mwangukamudididye nangu Atata pakulota mulye na mukumbile pandamu wangu muutawala wangu na mwikale muviteng'u muukumu makola kumi na mbili amwe Ishilaeli.” Yesu kavili kushidoni, “Simoni, Simoni, ngwigwa. Shatwani andijugwa ampate mwenu pakulota ampete kenga ngano. Kanji nangu ndikujugwila kwambangidya likulupililo lyako halinajaike. Napanelo wako paunguujila po, vanonowange vanung'unumunu.” Patulu kushidoni, “Nang'olo, nangu nguvelé tayali kwinjila namu wako nkalaboshi na kupela namu wako.” Umu kutwala kushidoni, “Patulu, ninkukwaulila doni, nelo ng'uku ntandi akanava kukangavela wako unangukana myanda mitatu.” Kutangola kavili kushidoni, “Panintumile pamukanyukata njuluku, lipeta kwali vilatu, dashi shindípagwa shimwovíte?” Vanavo do, “Hashipagwite.” Yesu kushidoni, “Napanelo aijá ávenavo njuluku na ávenavo lipeta anyukate. Ákave na lyambila, ashulushe likoti lyake ashume lyambila. Ninkumwaulila doni, ambi apa vilota kutandeka avilá vyandikíke doni, ‘Vanimpambanianga mushipinga shavaungave-lilamulo.’ Mwaa uti vyavaandike vingwamba nangu, mwiu vindatandeka.” Vanavo, “Nang'olo, lola! Apa tunkuvanavo maambila mavili.” Nae kushidoni, “Ing'ano ai tuleke.” Napanelo Yesu andyúma kuka kenga lidyavalelo lyake ku Lishinga Lyamilandi Vyaulivela, vakwoda vake kumwoda. Pawikile palyutu, andívaulila vakwoda vake kushidoni, “Shwali kwambangidya hamunainjile mukutubigwa.” Nae kuvaleka kuka shitamba shamadodo salasini doni ndaguguvala kushwali aashidoni, “Atata! Ukalota nyemya pamili pangu luwene alu ila hainave mwangulatela nangu, ive mwaulatela wako umwene.” [ Popo po, andyúmilila njelo wakwalakela kuwa kwida nannonowanga. Yesu nkati mukuvauvanga kwake, andíshwali na dimongo namene na lyuduku lyashuma ligwilangila pai kuva kenga matweni makumene amyadi.] Patakatwike pashishwali akauke kwavakwoda vake, andívakodya vàlalenge mwaa wamatuva kutwala nae kuvaudya, “Mwaa shani mundilalanga? Takatukanga mushwali pakulota hamunainjile mukutubigwa.” Napanelo Yesu akuno atangola kuwika imbumba yavanu wakulangalela kuva Yudashi munu wamushipinga sha avalá kumi na mbili; nae andyúka mpaka pavéle Yesu nankumbatila. Yesu kanji kushidoni, “Yudashi, unnimya Mwana Wamunu kwaindila yakumwambatila?” Napanelo avalá vavéle namu Yesu vakamanye víshilota kutandeka avilá vandímudya, “Nang'olo, tuvabyae maambila?” Munu jumo pakati pave kumwangenneu lyatu lyankanakono ntumika wake nkúlangalalela-shadaka nkumene. Yesu napane kushidoni, “Bai, leka.” Nae kukamula lyatu alilá kumponia. Kutwala apo, andívaudya vanang'olo vavakulangalalela-shadaka, vanang'olo vavakushunga-ing'ande ya Nnungu pamo na vanang'olo vamuukidíle nankamula avalá kushidoni, “Kenga nkalau shamwida na maambila pamo na dilungu? Nangu panishipagwa ngwengwe namu mwenu mwing'ande ya Nnungu, mwenu hamunguungile. Kanji au ni wakati wenu, wakati wamadalaka akushii.” Bai vanavo vanínkamula kumuukanavo kwing'ande yankúlangalalela-shadaka nkumene; Patulu andyúka amwoda mwakushu. Vanavo vandíkong'a moto wave shing'ati lugwani vene kwikalanga nanae Patulu kuka ndaikala popo. Napanelo ntumika jumo mwali anínnola Patulu ndoo kutwala kushidoni, “Munu aju momo andípagwa namu Yesu.” Patulu doni, “Gwee! Nangu munu ajo hanimmanyite.” Kutima padyoko munu junji pakati pave kunnola Patulu nanae kushidoni, “Nawako momo uvelé mpinga wowo.” Patulu do, “Wako! Nangu nkati mo, hangupali.” Ikapite isaa kenga imo doni munu junji anímmalanganga kavili aashidoni, “Mwiu, munu aju momo andípagwa mpinga wowo mwaa nanae aju, ngalileya.” Nae do, “Jii! Nangu shautangola wako sho, hangumanyite.” Bai Patulu akuno atangola, ng'uku kukangavalenneu kutwala Umu kushiliuka kunnola Patulu, Patulu kukumbukilinneu malove ake Umu amwaulidíle kushidoni, “Nelo ng'uku ntandi akanava kukangavela wako unangukana myanda mitatu.” Bai Patulu andyúmila panda ndatumbula ing'uto. Napanelo vanu váshinnaledya Yesu vaníntukana, vanínkanyola namomo vandímunga lilesho kumevo vamudya, “Valanga, akukanywelé nyani?” Vovo vo vashinantangalela malove anji oe akumwabolanga. Napanelo wiku paushwenge, nkodyanio wavanang'olo vavenentete kutunduvangila vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vamwalimu vadishaliya vandíikala nguguvale kuntwala Yesu kumwimidya paikamati yave. Vanavo kumudya, “Wako ukava Klistu, twaulila!” Kanji nae kushidoni, “Ndikamwaulila ata hamukulupila na ndikamudya hamungujang'ula ata padyoko. Kanji kutunduvangila ambi apa Mwana Wamunu andaikala kunkanakono kwake Nnungu Wadimongo-uti.” Vanavo uti kumudya, “Da napanelo wako po umwanagwe Nnungu?” Nae kushidoni, “Mwenu ni múnguvalanganga.” Vanavo do, “Shapo tulambela ushuda shani kavili? Da i tundimwigwa tuvene vyatangwele?” Bai vanang'olo uti vaikamati avalá vandítakatukanga kuntwala Yesu kumuukanavo kumwe Pilatu. Vanavo vandítunduvanga kuntambudyanga vinu vaashidoni, “Munu aju tuninkadyedya avatindinganianga venentete vetu aleya kunnipa Shashali ukodi wakunnodya nae kuva umu wetu na kavili jojo kulivika jo mwene kuva Klistu yani umu.” Pilatu kumudya, “Wako ni umu wavayuda?” Yesu kushidoni, “Wako ni úvalanganga.” Napanelo Pilatu andívaulila vanang'olo vavakulangalalela-shadaka na venentete uti kushidoni, “Nangu munu aju namwona shinu likosha.” Kanji vanavo vashindang'ang'anikila vaashidoni, “Aju ankupita avatubya venentete na mapundisho ake ku Yudeya akuno uti kutunduvanga ku Galileya mpaka nkaja amu.” Napanelo Pilatu paigwite vatambulanga ku Galileya, nae andyúdya, “Da munu aju ngalileya?” Bai Pilatu pamanyite doni Yesu avele munu ávele mwina madalaka amwe Elode, nae andílamulila vamuukenavo kumwe Elode mwaa mumaduva lolo nae andípagwa po pa Yelusalemu. Napanelo Elode pangwene Yesu andípuwanga namene mwaa andíikala maduva oe ava na mweshe wakumwona pakuva ashindaigwa vantambulanga. Nae ashindavanavo lilindilililo lyakumwona atenda shimanyikilo shoeshoe. Nadoni Elode andímuudyangidya vinu vyoe namene kanji nae hashijang'ula. Vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vamwalimu vadishaliya pashinu apo, vashinantambudyanga na dimongo vinu vyoe. Bai Elode pamo na vaing'ondo vake vaníntanila na vandímwiludyanga, kungwadya ikanju yashiumu kutwala kumuujidya kumwe Pilatu. Napanelo Elode namu Pilatu vanu vákashiigwania muwakati wapanyuma, muliduva alyo vandípangana imbodi. Kutwala apo Pilatu andívashema vanang'olo vavakulangalalela-shadaka, vakutawala pamo na venentete kuvaulila doni, “Mwenu muningupalakadyedya munu aju na munimmalanganga kenga ankuvatindinganianga venentete. Kanji lola, nangu paninnalyenge nae pamevo penu, haningwene likosha lyoelyoe pakati pavinu uti vyamumwaulenge na ata Elode momo mwaa nae andimuujidya kwetu wetu. Mwenu! Munu aju hashipali shatandile shakulota apalele. Nangu ndalamulila vanshape viboko ngutwale ninneke.” [ Jo Pilatu aju ashindalamuliligwa avaungulile venentete nkúngwa jumo pashikukulu sha pasaka.] Kanji imbumba yavanu inditangola kwaunapamo ijunga iishidoni, “Munu ajo atuntamwa, tuungulila Balabashi,” eti munu wavanjadíle nkalaboshi mwaa wakuvalangalalela venentete kupinga shilikali na kumyaa munu! Napanelo Pilatu andítangonavo kavili alota amuungule Yesu. Kanji vanavo vandíjunga vaashidoni, “Nkamele panshalaba! Nkamele panshalaba!” Pilatu kutangola kavili mwanda wantatu kushidoni, “Da munu aju atandilé shakunyata shani? Nangu namwona likosha lyakupalela nae; ndalamulila vanshape viboko ngutwale ninneke.” Kanji vanavo vashindang'ang'anikila vajunga pashanya po valota Yesu vankamele panshalaba. Bai kujunga koko ko kundítema. Nadoni Pilatu andyámuwa kutandela momo mwavashilatela vanavo. Andímuungula munu wavanjadíle nkalaboshi mwaa wakupinga shilikali na kubyaa kuntwala Yesu kunneka nkati mumalotelo ave. Napanelo pavashimuukanavo, vanínkamula munu jumo walina Simoni wa ku Shilene aaloka kuludeya, vanavo kuntika nshalaba apite amwoda Yesu. Ishindamwoda imbumba yavenentete, nkati mwake vandípagwa vakongwe váshipita vatangadikanga vannilila. Kanji Yesu andívashiliukila kutwala kuvaulila doni, “Mmakongwe mmayelusalemu! Hamunangulilile nangu! Lililile mmene na valilile vanavenu. Mwaa mwe! Undawika wakati wavalota kutangola doni, ‘Vandijaligwa vakongwe vákaimite, vákavaleke na vákajang'adidye.’ Muwakati awo vanu vandatangalela mashinga doni, ‘Tameka mutunyanyakedye na mutubulikidye!’ Shapo vanu pavatenda doni nnandi umbii, kushi kwamwenu milandi vyakujuma ilota kuva dashi?” Namomo vandívatwala vanu vavili vanji vavele vakalau kuvaukanavo ndavapedya pamo namu Yesu. Pavawikile palyutu lyavashema Pashivanga, Yesu vanínkamela panshalaba pamo na vakalau vavili avalá; jumo kunkanakono junji kunshanda. Kanji Yesu kushidoni, “Atata, valivalive mwaa havanamanya shinu shavatenda.” Bai vanavo vandíjalanga gudugudu kwambangidya vajavanange dinguvo dyake. Venentete vandíimilanga pepi valola na vakutawala vashinantanila vaashidoni, “Andivaposha vanji ambi apa aliposhe mwene ikava kenga nae ni Klistu wake Nnungu na Wakutandalegwa.” Namomo vaing'ondo vashinammandika vantanila vatwala ugwalwa vamupa vaashidoni, “Wako ukava mwiu umu wavayuda, liposhe gwegwe umwene.” Na yadavo pamuti pake vandíkamela shibau shavaandike doni, “Aju ni Umu Wavayuda.” Napanelo nkalau jumo wavankamadíle palyutu lyolyo ashindamwabalanga Yesu aashidoni, “Da wako i Klistu? Bai liposhe gwegwe umwene na utuposhe nawetu!” Kanji nkalau junji anínshulanga muje aashidoni, “Da wako mpaka ambi haunanjopa shinu Nnungu ata padyoko muwakati nawako unkupata ukumu yoyo? Wetu apa tunkupata mauvilo ala kwashaliya mwaa tunkuukumigwa kwodana na vitendo vyetu. Kanji aju apa hashipali shakunyata shatandile.” Kutwala kumwaulila Yesu doni, “Yesu, ngukumbukila paulota kwida na utawala wako.” Yesu kushidoni, “Ngwigwa, wako jo nelo aju mwiu undapagwa namu nangu kulyutu lyalipuwilo.” Wakati awo uvele wakati wasasita kutwala mushilambo uti kwida shii mpaka muwakati wasatisa, liduva lìdimbile. Mwing'ande ya Nnungu inguvo íshidivilikidya lyutu Lyanashwe-uti, indípapuka shing'ati kuma kushanya mpaka mwina. Bai Yesu andíkuta pashanya po aashidoni, “Atata, mmakono mwako ninkukamudya imumu yangu.” Patangwele davo, nae kujaa shingumi. Napanelo nang'olo wavaing'ondo pagwene vinu vitandéke avilá, andímupa lishangelo Nnungu aashidoni, “Munu aju mwiu avele waishaliya.” Kutwala imbumba yavanu vakodyaniénge palyutu alyo pakulota valole shitendo asho, pavagwene avilá vitandéke, vandyújila kumakaja valikanyalanga pashuva. Vavagwe Yesu pamo na vakongwe váshimwoda kutunduvangila ku Galileya, vandíimilanga kushu valola víshitandeka. Napanelo munu jumo walina Yoshe wamushipinga shaikamati, munu wambone doni na waishaliya, haungidile nkono vitendo vyavavagwe. Nae avele wa pa Alimateya likaja lya ku Yudeya na ashilindila utawala wa Nnungu. Munu aju andímuukila Pilatu nanjugwa mili wake Yesu. Bai Yoshe andíshuluwa mili aulá, kwavilidyanga mushanda kuka ndashika muntupa wamulijanga wavakanava kunshika munu. Liduva alyo livele liduva lyakulipanganianga na wakati wakutunduvanga liduva lyakupumula ushindavandikanga. Napanelo vakongwe avalá vaaléke namu Yesu ku Galileya, vandímwoda Yoshe, vandyóna shonga ashilá na mwavaladyadidye mili. Bai vanavo vandyújananga kutwala kupanganianga vinu vyakunung'angila vyakutaa mumili na mauta akunung'ila. Muliduva lyakupumula vanavo vandípumula kwodana na lilamulo. Kanji muliduva litandi lyaishumana linyeiku, vakongwe avalá vandítwala vyakunung'angila vyavapanganiénge avilá kuukanavo kushonga. Pavawikile, vandíkodya lijanga lyavadivíle pantupa vàgang'aladile nnyenje. Vakainjile, mili wake Umu Yesu, havakodidye. Napanelo vanavo vàshangile shitendo asho, kwashingangala vandyúmilila vanu vavili vagwalenge dinguvo dyakumalameta. Vakongwe na kujopa kwave kutapangila pai kutwala vanu vavili vo kushidoni, “Mwaa shani munkunnambela munu mumi pakati pavakupela? Nae apa hapali, vanindyuwa. Mwenu kumbukila avilá vyamwaulidíle àvele ku Galileya doni, indivaikila Mwana Wamunu vakankamudye kumakono kwavalume vakutega, vankamele panshalaba na muliduva lyantatu adyuke.” Nadoni vanavo vandíkumbukilinneu malove ake. Napanelo pavaumile pashonga kuka kukaja, vandívalanganga avilá vyavagwéne uti kwa avalá kumi na moja na kwavakwoda vanji. Napanelo vakongwe vaidínavo dyabali adyo kwavamyombe vavele ava: Maliya wa ku Magadalena, Shuwana, Maliya anyoke Tiyagu pamo na vakongwe vanji vavéle mushipinga shosho. Bai vanavo malove avavalangenge vakongwe havakulupidíle vagwene kuva akudidimanga. Kanji Patulu andyúka atukuta kushonga; akatepe kupandalela nkati amulá agwene ishanda gweka kutwala nae kuujila kukaja ashanga ashilá shitandéke. Muliduva lyolyo lyo, vakwoda vavili vauka kulikaja lya Emau livéle mushitamba shavyuluta kenga kumi doni ukauma pa Yelusalemu, vashindapita vaulanila vinu uti vitandéke. Napanelo pavashuka vomba mwaa wave na vaudyania, jo mwene Yesu jo kuwika kulijalanianga mushipinga shave kuka shalumo kanji vanavo havashimmanya ata padyoko. Napanelo nae andívaudya, “Da mupita mwaulanila nyamani niindila amu akuno muwena?” Vanavo kwimilanga vàvele na shipalodi. Kutwala munu jumo pakati pave walina Kalaupashi kushidoni, “Da wako po ni unjeni gweka yako ku Yelusalemu akuno úkamanya vipitíle mumaduva matatu ala?” Nae kushidoni, “Vyakwashi?” Vanavo kushidoni, “Vintandéke Yesu wa ku Nashaleti munu avéle nkúlava, avénavo vitendo na malove adimongo pamevo pa Nnungu na pamevo pavanu uti. Nae vanang'olo vavakulangalalela-shadaka na vakutawala vetu vaninjaula pakulota vamupe ukumu yakupela; nadoni, vaninkamela panshalaba. Kanji wetu tundívanavo lilindilililo lyakuva nae munu wakulota kwambola Ishilaeli; napanelo tangu kutandeka vinu avi nelo apa tunkutenda maduva matatu. Kanji napanelo, vakongwe vanji vamushipinga shetu nelo vanditujujuwanga. Vanavo vandyúka lyamba linyeiku kushonga kanji mili havakodidye. Vanavo kuja kwida ndavalanganga kenga na ata momo vandívona vanjelo vake Nnungu vavili valilodya kwavanavo kutwala vovo vo kwaulanga kenga Yesu mumi. Kutwala vavetu vanji vamushipinga shetu kuka koko, navanavo kukadyedya momo mwavaulidile vakongwe kanji Yesu nae havangwene.” Napanelo Yesu kushidoni, “Shasho! Mwenu mmajinga namene na mmakukakova mmitima pakulota kukulupila uti vyavatangwele vakulava! Da haimmaikidile Klistu auvauvange atwale ainjile mulishangelo lyake?” Bai nae mumaandiko uti andíviigwiniya kutunduvangila kumwe Musha na kwavakulava vinu vimwámba nae. Pavawikile pashengo likaja lyavashuka, Yesu andílivika kenga munu áuka mushu na shimwanda shake kanji vanavo vanínkanyilidya aikale vaashidoni, “Pagwa namu wetu popo apa mwaa liduva lindishwa.” Bai Yesu andíinjila nkaja kutwala kwikanavo. Napanelo pavaikalenge kulya shakulya, nae andítwala ligung'u kwalaliya kumajanianga kutwala kuvapa. Muwakati wowo vanavo kung'amukanga kutwala kummanya kanji nae andívalambaleka. Bai vanavo vandyáulanila, “Da mitima vyetu havishitubuka pashitutangalela niindila atwigwiniya Maandiko?” Kutwala vanavo muwakati wowo kutakatukanginneu kuujila ku Yelusalemu; ako vandívakodya kumi na moja avalá na vanu vanji vàkadyanienge pashinu pamo vaashidoni, “Mwenu, Umu andidyuka mwiu! Simoni jo andimwona shana mwene.” Namomo avalá vakwoda vavili, navanavo vandívalanganga vivatandéke niindila na kuvalanganga kenga vanímmanya kwaindila yashimajanidyo shaligung'u. Vanavo vavalanganga vinu avi, jo mwene Yesu vangwené vila àimidile shing'ati shave kutwala kuvaulila doni, “Amani ipagwe namu mwenu.” Kanji vanavo vandíshushukanga na vandíjopa mwaa vashimwona kenga lyoka kutwala nae kushidoni, “Mwaa shani munkushanga namene na munkuvanavo makumbukililo alo mmitima vyenu? Lola manda angu na madodo angu; nangu ninene. Ngukamulanga mwamini mwaa lyoka halinavanavo mili na magwangwa kenga mwamungwanela nangu.” Akatangole davo, andívalodya manda na madodo ake. Kanji vanavo pavakakulupila mwaa walipuwilo na vashanga, Yesu andívaudya, “Da mundivanavo shinu shoeshoe shakulya?” Vanavo kumupa shipande shayomba wakunjanikila nae kumamena vanavo vannola. Kutwala kuvaulila doni, “Vitandéke avi ni avilá vyanishipita nimmalangangila mwenu tùvele shalumo kenga indivaikila vinu uti vyandikígwe mu Lilamulo lyake Musha, mu Vakulava na mu Dimu vingwámba nangu, vitandeke.” Bai andívaungula myuti pakulota vaigwe shana Maandiko kutwala kuvaulila doni, “Vandyandika doni, indivaikila Klistu apele kutwala muliduva lyantatu adyuke pakati pavakupela na palina lyake, uvalangangigwe ntenga wakulijugulanga na wakulivalivigwa kwamadambi muvenentete uti kutunduvangila ku Yelusalemu. Vinu vyovyo avi mwenu ni mmashuda. Mwenu! Nangu nampalakadyedya shalivikile Atata kanji mwenu pagwa po pa Yelusalemu apa mpaka mupate dimongo dyakwaloka kushanya.” Kutwala apo andívaukanavo ku Betaniya kutwala kuvanyaladyedya makono kuvaalaliya. Avaalaliya nae andívanyema kutanduligwa kuka kuwa. Vanavo mulyutu alyo vandílipudya kwake nae kutwala kuujila ku Yelusalemu vapuwanga namene. Vanavo ngwengwe vashindapagwa mwing'ande ya Nnungu vantumbyanga Nnungu. Kunantandi avele Lilove, jo Lilove andípagwa namu Nnungu na Lilove aju kuva Nnungu. Nae kunantandi apagwite namu Nnungu. Vinu uti vikandyangiké kwaindila yake, hashipali shikandyangíke ata shinu shimo bila nae. Nae ni avele ntipu washingumi na sho shingumi ashi ni lilangadyo kwavanu. Lilangadyo linkumulikila mushii na shii hashuulwile kutema lilangadyo. Napanelo andípagwa munu jumo wantumidídye Nnungu walina Nshuwau. Nae aidilé ndava nshuda wakuumidya ushuda lilangadyo pakulota kwaindila yake nae vanu uti vakulupile. Nae po havéle lilangadyo ila aidilé ndaumidya ushuda lilangadyo. Lilangadyo liu limmulikíla kula munu lindída mushilambo. Nae andípagwa mushilambo na kwaindila yake nae shilambo shindikandyangigwa kanji sho shilambo sho, shiníntikinanga. Andída kwave kanji vakwave havampwashaladile. Napane uti avalá vampwashaladíle, vo vakulupidíle lina lyake, nae andivapa aki yakutandegwa kuva vana va Nnungu. Vanavo, vana va Nnungu i kwaindila yaudukulu ata i kwashimunu kwali kwamalotelo antwamunu ila kwamalotelo ake jo mwene Nnungu. Jo Lilove jo andyúka ndava mili kutwala kunama namu wetu. Wetu tundyona lishangelo lyake, lishangelo lyakuva Mwana jumo jojo wakwalakela kwa Tatamunu, lyolyo lyumbéle umonyo na umwiu. Kwake nae, Nshuwau andyumya ushuda na anditangola pashanya po aashidoni, “Aju ni jojo aijá wanishimmalanganga nangu nguushidoni, ‘Ling'oto lyangu nangu ankwida munu wakungupunda nangu mwaa ata nangu nikanava kupagwa, nae andípagwa.’ ” Doni, mukuumbaligwa kwake, wetu uti tundipata umonyo kuleka umonyo mwaa Lilamulo lindipatikananga kwaindila imwe Musha; umonyo na umwiu kwida kwaindila imwe Yesu Klistu. Nnungu, hapali munu ata jumo ángwene ila jumo wagweka, àvele Nnungu, jo áijeme pashuva sha Tatamunu ni átutadidye tummanye. Napanelo au ni ushuda waumidye Nshuwau vayuda pavavatumile pa Yelusalemu vakulangalalela-shadaka pamo na valawi ndamudya doni, “Da wako unyani?” Nae pakalipiyapiyanga andílivalanganga ngala, “Nangu hangunava shinu Klistu.” Vanavo kumudya, “Pane, wako po unyani? Wako po, Liyashi?” Nae do, “Mene, nangu hangunava shinu nae.” Vanavo, “Da wako po, unkúlava watushikulindila wide mushilambo?” Nae kushidoni, “Mene.” Vanavo kutwala kumudya kavili, “Kanji napanelo wako po unyani? Livalangange ako, tuukenavo majibu kwa avalá vatutumíle.” Nshuwau kushidoni, “Nangu ni lidi likúgwa kushimbweshe, ‘Alowa indila yake Umu,’ ni sho shitangodi ashilá shimwe nkúlava Ishaiya.” Napanelo pakati pavanu ve vatumigwídye vandípagwa mapalishayo. Vanavo vakaudya kushidoni, “Ikava kenga wako haunava shinu Klistu, haunava Liyashi na ata haunava shinu aijá nkúlava, mwaa shani vanu unkuvapa ubatisho?” Nshuwau kushidoni, “Nangu ninkuvapa vanu ubatisho mmedi; pakati penu po napanelo apali wamukammanyite. Nae ni aijá áaloka panyuma pangu ákavaikidile nangu kumuulanga vilatu vyake.” Vinu avi vitandeke ku Betaniya mwangu unji walundi lwa Yudani palyutu lyashivapela Nshuwau vanu ubatisho. Palyamba lyake Nshuwau andímwona Yesu amwidila kutwala kushidoni, “Mwenu! Ngandolo wa Nnungu aijá áusha lidambi lyashilambo. Aju ni jojo wanishimmalanganga nguushidoni, ‘Ling'oto lyangu nangu ankwida munu wakungupunda nangu mwaa ata nangu nikanava kupagwa, nae andípagwa.’ Munu ajo ata nene hanishimmanya kanji shingutadídye nangu ngwide nivape vanu ubatisho mmedi ni pakulota nae amanyike kwavanaishilaeli.” Nshuwau akaumya ushuda aashidoni, “Nangu ndimwona Imumu ashuluka kenga ng'unda kwalakela kuwa kwida ndaikala namu nae. Nangu munu ajo haninammanye leka aijá ángutumile nivape vanu ubatisho mmedi akangwaulidile doni, ‘Munu waulota kumwona Imumu ashuluka kwida ndaikala namu nae, ajo ni jojo álota kuvapa vanu ubatisho mu Imumu Wanashwe.’ Nangu ndimwona na ninkumya ushuda, aju ni Mwana wa Nnungu.” Palyamba lyake Nshuwau andípagwa kavili pamo na vakwoda vake vavili. Pamwonite Yesu apita andítangola doni, “Mwenu! Ngandolo wa Nnungu aju.” Vakwoda vavili avalá pavaigwite malove alo vandímwoda Yesu. Yesu akavona vakwoda vake Nshuwau avalá vamwoda nae kuvaudya, “Mulambela nyamani?” Vanavo, “Labi,” (Labi, kwakuvalangangila, Mwalimu), “da uwikidilé kwashi?” Nae do, “Ida mulole!” Bai vanavo vandyúka na vandyóna lyutu lyawikidíle kutwala kwikanavo mpaka kudimba liduva. Wakati wene wo uvele wakati wasakumi yalyulo. Pakati pavanu avo vavili vamwigwíte Nshuwau atangola na vamwodíle Yesu, jumo avele Andaleya nung'une Simoni Patulu. Jojo jo shitandi ankuka ndakadyania na nkulumunu Simoni, ankumwaulila doni, “Tunimpata Masiya” (Masiya, kwakuvalangangila, Klistu). Bai Andaleya akantwala Simoni kumuukanavo kumwe Yesu. Yesu akannola Simoni ndoo, akamwaulila kushidoni, “Wako lina lyako Simoni mwanagwe Nshuwau. Napane kutunduvangila ambi apa vandakushema Kepashi” (Kepashi kwakuvalangangila kunji, Patulu). Palyamba lyake Yesu andyámuwa kuujila ku Galileya. Napanelo ankumwona Pilipo ankumwaulila doni, “Ngwoda!” Pilipo avele mwenentete wa pa Beteshaida likaja limwe Andaleya namu Patulu. Jo Pilipo jo ankunkodya Nataniyele ankumwaulila doni, “Tunimpata munu wamwandike Musha mu Lilamulo na yadavo Vakulava, Yesu wa ku Nashaleti, mwanagwe Yoshe.” Kutwala Nataniyele kumudya Pilipo doni, “Ku Nashaleti kunkuululika kwaloka shinu shambone?” Pilipo kushidoni, “Ida ulole.” Yesu kumwona Nataniyele amwidila kutwala kushidoni, “Mwenu! Aju ni mwishilaeli mmwiu ákave malambi.” Nataniyele kumudya, “Ungumanyidilé kwashi?” Yesu kushidoni, “Ata Pilipo akanava kukushema, wako ùvele mwina nkungu, nangu ndíkwona.” Nataniyele kunjang'ula, “Labi, wako Mwana wa Nnungu, kwavanaishilaeli wako ni umu.” Yesu akanjang'ula kushidoni, “Da kwamwaa wakukwaulila ndikugwene ùvele mwina nkungu, ni paukulupila? Bai undona vinu vikumene kupunda avi.” Nae kuka mushu aashidoni, “Ninkumwaulila mwiu uti doni, mundona kuwa kùshimwike na vanjelo va Nnungu vakwela na vashuluka mu Mwana Wamunu.” Muliduva lyantatu shindítandeka shikukulu shashitamo ku Kanaa ya ku Galileya na koko ko, andípagwa anyoke Yesu. Pashikukulu asho yadavo vanínnalika Yesu pamo na vakwoda vake. Napanelo ugwalwa wavinyu ukamalilike, jujumunu anímwaulila Yesu kushidoni, “Vinyu vindimalilika.” Yesu kutwa kushidoni, “Da wako namu nangu shako nyamani? Wakati wangu haunava kuwika.” Bai jujumunu andívaulila avalá vatumika vapaing'ande doni, “Vinu uti vyalota kumwaulila, mwenu tandedya.” Napanelo popo po, vindípagwa vilongo sita vyamajanga vyavashitaa medi kwakwodananavo kulyushanianga ushapu kwavayuda. Kula shilongo shishindainjila malitulu akuwikila kenga miya doni. Yesu kuvaulila avalá vatumika vapaing'ande kushidoni, “Takangila medi mmilongo muumbadyange.” Vanavo kuumbadyanga uti do, jalele! Yesu kuvaulila doni, “Napane teka mukamupe nanangalaledi washikukulu.” Vanavo kuteka kuukanavo. Nanangalaledi palingile medi ajalukénge kuva ugwalwa wavinyu pakamanya kwawalakadile kanji vatumika vapaing'ande ve vatakangidíle medi mmilongo vàmanyite kwawalakadile, nae anínshema nkúlomba kutwala kumwaulila doni, “Kula munu shitandi avapa vanu vinyu shii, ling'oto lyavanavo kukumbila shana-shana ni panatwala víkave mana kuvapa. Kanji wako po undikondya vinyu shii mpaka muwakati au!” Ashi ni shimanyikilo shitandi shatandile Yesu ku Kanaa ya ku Galileya. Amu ni mwalaladidye lishangelo lyake kutwala vakwoda vake kunkulupila. Ling'oto lyavinu avyo andyálela kuka ku Kapalanaumu pamo na anyoke, vanung'unuvake na vakwoda vake. Koko ko, vandíikala maduva avaikalénge. Napanelo shìvandikenge shikukulu sha Pasaka shavayuda, Yesu andyámboka kuka ku Yelusalemu. Koko ko, paing'ande ya Nnungu andívakodya avalá vakushulusha-ding'ombe, dingandolo, ding'unda na vakushenji-njuluku vàikalenge vakola madengo ave. Bai Yesu akakandyanga mishasha vyadimbuu kutwala kuvakumulanga uti vanu avo apalá paing'ande ya Nnungu pamo na ding'ombe, dingandolo; vakushenji-njuluku vo, nae dishingo dyave kumwadilanga na dimesha dyo, kupindulanga. Avalá vakushulusha-ding'unda kuvaulila doni, “Uti vinu vyenu apa ushanianga! Hamunatende ing'ande imwe Atata kuva yakushulushidya!” Bai vakwoda vake vandíkumbukila Maandiko alalá avaandike doni, “Dukuduku yaing'ande yako inangwoma muntima.” Napanelo vayuda vakanjang'ula kushidoni, “Pakuva unkutenda vinu avi, napane ulota kutulodya shimanyikilo shani?” Nae kushidoni, “Bamalanga ing'ande ya Nnungu ai, nangu ndadenga mumaduva matatu kumalila.” Vayuda kutwa kushidoni, “Ing'ande ai inditwala vyaka alubaini na sita idangeka! Napanelo wako ulota udenge mumaduva matatu bai?” Kanji nae ing'ande yashamba, ashamba wo mili wake. Napavedoni akadyuke pakati pavakupela, vakwoda vake vandíkumbukila kenga nae andítangola vinu avyo. Nadoni vanavo vandíkulupila Maandiko na lilove lyatangwéle Yesu. Yesu pavéle pa Yelusalemu pashikukulu sha Pasaka, vanu voe vakone vimanyikilo vyake vyashitenda, vandíkulupila lina lyake ila mwene jo hashilikulupidya vanu avo mwaa wakuvamanya shana vanu uti. Nae hashilota munu aumye ushuda wamunu mwaa andimanya shivéle muntima wamunu. Napanelo andípagwa mpalishayo walina Nikodemu nkútawala jumo wavayuda. Munu aju andímuukila Yesu shilo ndamwaulila doni, “Labi, wetu tundimanya shana kenga wako apa walakadilé kwa Nnungu, gwegwe umwalimu. Vimanyikilo vyautenda wako avi, hapali munu wakuulula kutenda bila Nnungu kupagwa pepi-pepi namu nae.” Yesu akanjang'ula kushidoni, “Ninkukwaulila mwiu mwiu, munu akanavalekwa kwakuwa haulula shinu kwona utawala wa Nnungu.” Nikodemu kutwala kushidoni, “Da munu alota kuvalekwa dashi àvele nang'olo? Da ankuulula kwinjila kwamwanda wambili mmunda mwanyoke kutwala kuvalekwa?” Yesu kunjang'ula, “Ninkukwaulila mwiu mwiu, munu akanavalekwa kwamedi na Imumu haulula kwinjila muutawala wa Nnungu. Doni, shivalékwa kwamili, mili na shivalékwa kwa Imumu, imumu. Haunashange mwaa wakukwaulila doni, inimmaikila muvalekwe kwakuwa. Imepo indápunga palyutu lyoelyoe lyailota yene; wako kwigwa kunyonya kwake kanji haunamanya kwaipandukanga na kwayenda. Nimumo momo kwakula munu ávalekwa kwa Imumu.” Nikodemu akajang'ula, “Na doni po inkuululika dashi?” Yesu akanjang'ula kushidoni, “Wako umwalimu wavanaishilaeli, napane haunamanya shinu vinu avi? Ninkukwaulila mwiu mwiu, shatumanyite ni shatutangola, shatugwene ni shatumya ushuda kanji ushuda wetu hamunakulupila shinu. Ikava kenga nditangola vyamushilambo mwenu hamukulupidile, napane nikatangola vyakuwa mulota kukulupila dashi? Hapali munu ákwadile kuwa ila ni aijá áalweke kuwa, Mwana Wamunu. Ni kenga momo mwannyanyulidile Musha nyoka munnandi kushimbweshe nanae Mwana Wamunu inimmaikila anyanyuligwe pakulota vanu uti vankulupíla nae vavenavo shingumi shíkamalilika. “Amu ni mwanagwaladidye Nnungu shilambo, ata mpaka nae kumumya mwanagwe ávele jumo jojo pakulota uti vankulupíla nae havanajaike kanji vavenavo shingumi shíkamalilika. Mwaa Nnungu hantumididye mwanagwe mushilambo aukumu shilambo kanji shilambo sho shambwalegwe kwaindila yake nae. Aijá ánkulupila nae hanaukumigwa shinu, aijá napane ákankulupila andyukumigwa tayali kwamwaa úkave wakukulupila lina lya Mwana wa Nnungu, mwana jo ávele jumo jojo. Ukumu yo ni ai: lilangadyo lindida mushilambo kutwala vanu kunagwaledya shii kuleka lilangadyo mwaa vitendo vyave vivele vyakunyata. Kula munu ánatenda vyakunyata andávangedya lilangadyo na hanavandika kulilangadyo pakulota vitendo vyake vyo havinalale panda. Napane aijá ánatenda vyaumwiu aida kulilangadyo pakulota vitendo vyake vyaneke kuva vitendo vitandéke mu Nnungu.” Ling'oto lyavinu avyo Yesu andyúma panjini pamo na vakwoda vake kuka mushilambo shosho sha Yudeya. Ako nae andípagwa na vanavo avapa vanu ubatisho. Nanae Nshuwau momo ku Enoni pepi na pa Salimu ashindavapa vanu ubatisho mwaa kwanavo ko wakupagwa medi oe, napane vanu vashindamuukila na vashindabatishwa. Doni, wakati awo Nshuwau vakanava kunjela nkalaboshi. Napanelo vakwoda vake Nshuwau vandítaukananganavo munu jumo muyuda kwaing'ano yakulyushanianga ushapu. Vanavo vandyúka ndatangola namu Nshuwau kushidoni, “Labi, munu avéle namu wako mwangu unji wa Yudani, waumidye ushuda ummalanganga nae, gwe, aijá apalá ankuvapa vanu ubatisho na vanu uti vankumuukila.” Nshuwau akajang'ula kushidoni, “Munu haulula kupata shinu, shinu asho pakapatile kuwa. Ata mwemwe mmene ni mmashuda kwa ashilá shangutangwele, ‘Nangu apa hangunava shinu Klistu, nangu ni aijá ngútumigwe kulangalela.’ Mwene nkúlombwa ni nkúlomba. Napane mbwadigwe wapantima wankúlomba ni aijá ánannindila nkúlomba. Panamwigwa, nae andápuwanga namene mwaa wakwigwa lidi lyake. Nadoni lipuwilo lyangu ali lindiwikila popo. Nae ni ávaikidile aanjadyeke nangu ngupungulike. “Aijá áalakela kushanya avelé pashanya pavanu uti. Aijá wamushilambo, wamushilambo na jojo jo atangola vyamushilambo. Napane jo áalakela kuwa jo avelé pashanya pavanu uti. Nae ankumya ushuda wavinu vyagwene na vyaigwite kanji hapali munu áitikila ushuda wake. Aijá áitikila ushuda wake ankuntaa namakong'o kenga Nnungu ni ávenavo umwiu. Aijá wantumididye Nnungu atangola malove ake Nnungu mwaa nae andimupa Imumu íkave shipimo. Tatamunu ankunnagwaledya Mwana na vinu uti aninkamudya. Aijá ánkulupila Mwana ankuva na shingumi shíkamalilika kanji aijá áita kunkukulupila Mwana, shingumi sho alota kwigwa lyatu na shitundi shake Nnungu shinkupagwa pamili pake.” Napanelo Yesu akaigwe kenga mapalishayo vandígwa doni, Yesu ankuvatenda vanu kuva vakwoda vake na kuvapa ubatisho kumpunda Nshuwau, ata ikava kenga jo mwene Yesu hashivapa vanu ubatisho ila vakwoda vake, bai nae andyúma pa Yudeya kuujila kavili ku Galileya. Mushimwanda shake inímmaikila apitile ku Shamaliya. Ko ku Shamaliya ko ankwinjila palikaja lyavashema Shikali livéle pepi na palyutu lyajawíle Yakobo kumupa mwanamunu Yoshe. Popo po shindípagwa shima shimwe Yakobo. Napanelo kwodamwaa Yesu andídabadabanga na shimwanda, andíikala pepi na pashima asho. Wakati wene uvele waliduva pamuti. Popo po ankwida nkongwe nshamaliya ndateka medi, Yesu kumwaulila doni, “Ngupa medi ngukumbile,” vakwoda vake muwakati wene wo vaukile kunjini ndashuma shakulya. Napanelo aijá nkongwe nshamaliya aijá kumudya, “Ivelé dashi wako ùvele umuyuda kungujugwa nangu medi ninkongwe nshamaliya?” Mwaa havashilyanila vayuda na vashamaliya. Yesu akanjang'ula kushidoni, “Wako leka ùmanyite inudyo ya Nnungu na ùmmanyite aijá átangola doni, ‘Ngupa medi ngukumbile,’ ukaninjugwa nae na nae akandikupa medi ashingumi.” Nkongwe aijá do, “Nang'olo, wako hauvé shombo shakutakela na shima shindikadaleka, napane medi ashingumi lo, ulota kupata kwashi? Da wako po ùnang'olo kumpunda nakulugwetu Yakobo átupele muto au wakumbidile mwene, vanavake pamo na vanyama vake?” Yesu akanjang'ula kushidoni, “Kula munu álota kukumbila medi ala inankola kavili inyota kanji aijá álota kukumbila medi angulota kumupa nangu mwiko hainkola shinu kavili inyota. Medi angulota kumupa nangu lo andatadya nkati mwake mupandukange libububu lyamedi akumukanga auka kushingumi shíkamalilika.” Nkongwe kutwa kushidoni, “Bai nang'olo ngupa medi lolo lo kwambangidya hainangukole kavili inyota na hangunaide kavili apa ndateka medi.” Yesu kutwala kushidoni, “Wena ukansheme ntwavo, wide.” Nkongwe akajang'ula kushidoni, “Hanguve ntwangu.” Yesu do, “Unditangola shana paulivalangenge kenga ‘Hanguve ntwangu,’ mwaa undívanavo vatavako mwanu na aju waunamanavo ambi apa, nanae hanava ntwavo. Mwiu, unditangola shinu shiu.” Nkongwe kutwala kushidoni, “Nang'olo ninkukwona wako kuva unkúlava. Vanakuluvetu wetu vashilipudya palishinga ali. Mwenu napane muushidoni, palyutu pavaikidíle kulipudidya ni pa Yelusalemu.” Yesu kushidoni, “Ajala ngukulupila, unkwida wakati wamulota kulipudya kwa Tatamunu i palishinga ali na ata ku Yelusalemu. Mwenu po munkulipudya kwa aijá wamukammanyite; wetu tunkulipudya kwa aijá watummanyite mwaa kwambola kunkwalakela kwavayuda. Kanji napane unkuwika wakati na wakati wene wo uwikile wavalota vakulipudya vaiu kulipudya kumwe Tatamunu mwimumu na kwaumwiu. Ni vovo vavalambela Tatamunu valipudye kwake. Nnungu ni imumu; avalá valipúdya kwake vandivaikila valipudye mwimumu na kwaumwiu.” Nkongwe kushidoni, “Nangu ndimanya kenga Masiya ankwida, aijá wavanshema Klistu. Pawika andatuvalangangila vinu uti.” Yesu, “Ni nene nangu, ngútangola namu wako.” Bai muwakati wowo kutwala kuwika vakwoda vake. Vanavo vandíshanga namene kwamwaa wakumwona atangola na nkongwe kanji hapagwíte wakumudya doni, “Da ulambela nyamani?” kwali, “Mwaa shani unkutangola namu nae?” Nkongwe jo kuleka shilongo shake popo kutwala kuka kulikaja, koko ko andívaulila vanu doni, “Ida munnole munu ánguvalangenge vinu uti vyangutandile kanji kwali Klistu?” Vanu vandyúma palikaja apalá kumuukila koko kwavéle. Napanelo pavishitandeka avyo vakwoda vake vashinankanyilidya, “Labi, lyaa!” Kanji Yesu kushidoni, “Nangu ninkuvanavo shakulya shamukamanyite mwenu.” Vakwoda vake kutwa kuudyania, “Da apali munu áidile ndamupa shakulya?” Yesu kuvaulila doni, “Shakulya shangu ni kutandedya malotelo ake aijá ángutumididye na kulinganianga shimadengo shake. Da shi vanu vandátangola doni, ‘Vibakidile myedi nsheshe kuwika wakati wamapuno’? Napane mwenu, nangu ninkumwaulila doni, ng'amula mevo enu, mulole mmagwelu mo! Vinu vinditandeka pakulota kupunigwa. Ata mpaka ambi apa ápuna ankupata nshala wake na ankukushania mapuno áuka kushingumi shíkamalilika kwambangidya ápanda na ápuna uti kwaunapamo vave na lipuwilo. Kwaing'ano ai shitangaléka sho shiu, ‘Nkúpanda junji na nkúpuna junji.’ Nangu nintumidya mwenu mukapune shamukaumidile lyuduku; vanji ni vaudukidíle kutwala mwenu kupata paida yalyuduku lyave.” Bai vashamaliya voe vapalikaja alyo vanínkulupila kwamwaa waushuda waumídye nkongwe doni, “Aninguvalanganga vinu uti vyangutandile.” Napanelo pavamuukidile Yesu vashamaliya avalá, vanínjugwa vaikalenavo, nae kwikala kwanavo maduva mavili kutwala vanji voe kunkulupila kwamwaa wamalove ake. Vanavo vanímwaulila nkongwe kushidoni, “Munu aju wetu hatunankulupila shinu kwamwaa wamalove ako wako mwaa ata wewe tuvene tundimwigwa na tunkumanya kenga aju mwiu ni Mwamboli wamushilambo.” Akapite maduva mavili alalá, Yesu andyúma palyutu alyo kutwala kuukanavo mushu shimwanda shake shakuka ku Galileya. Napane jo mwene Yesu andyúmya ushuda kenga nkúlava hanaishimika mushilambo shake. Napavedoni akawike ku Galileya, vagalileya vanímpwashalela kanji kwamwaa wakwona vinu vyatandíle ku Yelusalemu pashikukulu kwoda navanavo po pashikukulu po vandípagwa. Yesu napanelo kutwala kuka kavili ku Kanaa ya ku Galileya kulyutu lyajalulénge medi kuva vinyu. Koko ko andípagwa ndyoko jumo umwe umu e avénavo mwana nnwele ku Kapalanaumu. Jojo jo akaigwe kenga Yesu andiwika pa Galileya aalakela ku Yudeya, anímuukila na anínkanyilidya auke akamponie mwanagwe mwaa mwana jo avele nnwele matapata. Yesu kutwala kushidoni, “Yani mwenu apa mukanona vimanyikilo na vyakutikinikanga mwiko hamunakulupila.” Nanangalaledi jo kushidoni, “Nang'olo, tuke mwanangu akanava kupela.” Yesu do, “Wena! Mwanavo jo mumi,” kutwala munu aijá kukulupila lilove lyatangwéle Yesu, nae kuka. Pashaalela auka, andíkadyania na vatumika vake shing'ati indila vamwidila kutwala vanavo kumwaulila doni, “Mwanavo mumi.” Nae kuvaudya, “Da aponilé wakati shani?” Vanavo do, “Shilwele aponilé lido muwakati wasasaba yamui.” Bai tatamunu andíkumbukilinneu kenga uvele wakati wowo wasasaba wamwaulidile Yesu kushidoni, “Mwanavo mumi.” Nadoni nae pamo na vanu uti vapaing'ande pake kutwala kukulupila. Ashi ni shimanyikilo shambili shatandíle Yesu, shosho sho atandile paujite ku Yudeya kuka ku Galileya. Ling'oto lyavinu avyo, shindípagwa shikukulu shavayuda na Yesu andyámboka kuka ku Yelusalemu. Napanelo ko ku Yelusalemu ko, pepi na Nnango Wavangandolo, lindípagwa litangi likumene, mushibalaniya vashishema Beteshada. Nnyenje mwake litangi lyolyo lyo, vindípagwa vitala mwanu. Muvitala vyovyo vyo, vashindalalanga valwele voe, vakuputala mevo, vakulamala na vakudidimanga madodo. Napanelo popo po, andípagwa munu jumo wakudidimanga madodo auvauvénge vyaka salasini na nane. Yesu akamwone àlele na nae àmanyite kenga munu ajo andyuvauvanga muwakati woe, andyúdya kushidoni, “Da unkulota upone?” Wakudidimanga madodo jo kushidoni, “Nang'olo, hanguvé munu wakungutwala kungujela mmedi patindimbukanga. Kula wakati wangulingangila nangu kwinjila mmedi ninkodya junji àinjidile.” Yesu kushidoni, “Takatuka, twala litandiko lyako utwale mwanda uke!” Muwakati wowo munu jo kuponenneu na kutwala litandiko lyake kuka. Liduva lyene lyo livele liduva lyakupumula. Vayuda napane vanímwaulila aijá munu wavamponídye kushidoni, “Nelo liduva lyakupumula, nkati mulilamulo haivaikidile wako kunyukata litandiko lyo.” Munu jo kushidoni, “Munu ánguponidye jo ni ángwaulidile doni, ‘Nyukata litandiko lyako uke.’ ” Vayuda kumudya, “Da munu ajo ákwaulidile wako doni, ‘Twala litandiko lyako uke,’ ni nyani?” Munu wakupona aijá kanji nae hashimmanya nyani ámponidye mwaa Yesu andítivaniva mulyutu alyo kutwala kuma kwamwaa wakupagwa imbumba yoe yavanu. Ling'oto lya apo, Yesu anínkodya munu wamponídye aijá mwing'ande ya Nnungu kutwala kumwaulila doni, “Wako! Wako apa undipona, nadoni haunatege kavili pakulota hashinakuumililile shakupunda ashi.” Bai munu aijá andyúka ndavavalangangila vayuda kenga, Yesu ni ámponidye. Napavedoni vayuda vandítunduvanga kumpapata Yesu mwaa ashindatenda vinu avyo muliduva lyakupumula. Napane Yesu kuvaulila doni, “Atata ankukola madengo mpaka ambi, nadoni nanangu momo ninkukola.” Bai kwamwaa wamalove ala vayuda vashindamamodya kulambela mwakummalididya Yesu, i kwamwaa wakutimbanga liduva lyakupumula gweka kanji namomo yakunshema Nnungu tatake alilinganianga jo mwene na Nnungu. Yesu akavajang'ula kushidoni, “Nangu ninkumwaulila mwiu mwiu doni, Mwana hanaulula kutenda shinu shoeshoe shakubuni jo mwene ila ashilá shamwona Tatake atenda. Kula shinu shatenda Tatamunu nanae Mwana ankutenda shosho. Mwaa Tatamunu ankunnagwaledya Mwanamunu na ankunnodya kula shinu shatenda jo mwene, ata mpaka anannodya vinu vyakupunda avi pakulota mwenu po mushange. Doni, mo mwavadyuwidya Tatamunu vakupela kuvapa shingumi, nimumo momo avalá vávalota Mwana, ankuvapa shingumi. Ata jo Tatamunu hanamuukumu munu ila ukumu uti ankamudidyé Mwana kwambangidya vanu uti vamwishimu Mwana kenga mwavamwishimila Tatamunu. Ákamwishimu Mwana hanamwishimu shinu Tatamunu, aijá ántumididye. “Nangu ninkumwaulila mwiu mwiu doni, aijá áigwilila lilove lyangu na kunkulupila aijá ángutumididye, ankuvanavo shingumi shíkamalilika. Munu aju hanaukumigwa shinu, tayali vandimumya mukupela kummika mushingumi. Nangu ninkumwaulila mwiu mwiu doni, wakati unkuwika na wakati wene ni wowo au wavalota vakupela kwigwa lidi lya Mwana wa Nnungu na avalá vaígwa vo, vandanama. Doni, mo mwavalelenavo Atata shingumi shimpandukánga jo mwene, anintadya Mwanamunu momo avenavo shingumi shimpandukánga jo mwene na andimupa madalaka akuukumu mwaa nae ni Mwana Wamunu. “Malove ala mwenu hamunashange mwaa unkwida wakati wavalota vanu uti vavéle muvyonga kwigwa lidi lyake kutwala kuma; avalá vatandadídye wambone mukudyuka kwashingumi, avalá vatandadídye vyakunyata mukudyuka kwaukumu. “Nangu hangunaulula kutenda shinu shoeshoe shakubuni nene nimwene. Mwangwigwidya nangu ni mwanguukumila na kuukumu kwangu kunkuvanavo shaliya mwaa hangunatenda shinu mwangulatela nimwene ila ninkutenda mwalatela aijá ángutumididye. “Ikava kenga nangu apa ninkulivalanganga nene nimwene, bai ushuda au haunava wiu. Napane kanji apali junji ánguvalanganga nangu na nangu ninkumanya kenga ushuda waumya nae anguvalanganga nangu, wìu. Mwenu mundivatuma vanu kumwe Nshuwau, nae kutwala kumya ushuda waumwiu. Nangu napane hangunagambela shinu ushuda wamunu ila vinu avi ninkutangola kwambangidya mwenu mwambolegwe. Nae jo avele ikalaboi íshikalela na íshilangadya; mwenu muwakati padyoko, mundyámuwa kupuwanga mulilangadyo alyo. Kanji napane ushuda wangu nangu unkupunda aulá umwe Nshuwau mwaa madengo angupele Atata ngumalile, madengo ala angutenda ankunguvalanganga kenga nditumigwa namu Atata. Atata ángutumididye jo, nae andyumya ushuda anguvalanganga nangu. Mwenu ata lidi lyake hamwigwite, ata mwavalalele mo, hamumwanite na lilove lyake nae halinaikala shinu mmitima myenu mwaa aijá wantumididye, jojo aju, mwenu hamunkulupidile. Mwenu munkulambela mumaandiko mwaa nkati mwake mo mwona doni mundivanavo shingumi shíkamalilika; lolo lo ankunguumidya nangu ushuda, napane mwenu munkwita kwida kwangu nangu pakulota shingumi sho, mupate. “Nangu lishangelo kwavanu nagambela shinu kanji nangu ninkummanya shana mwenu kenga linagwaledyo kwa Nnungu hamuvenavo. Nangu ngwídile palina limwe Atata, hamunangupwashalela shinu. Akaida junji palina lyake jo mwene, ajo munampwashalela. Mwenu mulota kukulupila dashi ikava kenga munkuupana lishangelo shivenevene na lishangelo lyalakéla kwa Nnungu ávele jumo jojo, hamunalambela shinu? “Hamunakumbukile kenga nangu nanshitaki kumwe Atata. Apali jumo ánshitaki mwenu, ni jo Musha kwamuvikile mwenu lilindilililo. Mwenu leka munkulupidile Musha, mukaningukulupila nangu momo mwaa nae andyandika vingwamba nangu. Napane ikava kenga hamunakulupila shinu vyandike Musha, mulota kukulupila dashi malove angu?” Ling'oto lyavinu avyo Yesu andyámboka litanda lya Galileya, kwali lya Tibeliyade, kuka mwangu unji kutwala imbumba yavanu kupita imwoda mwaa vashindalaledya vimanyikilo vyashitenda muvalwele. Yesu kutwala kukwela palishinga pamo na vakwoda vake ndaikalanga. Napanelo shikukulu sha Pasaka shavayuda shishindavandikanga. Yesu pamyangamyenge akona imbumba yavanu immandika nae kumudya Pilipo, “Tushuma kwashi magung'u akuvatosha vanu ava valye?” Andímudya davo anninga ila mwene àmanyite avi shashilota kutenda. Pilipo kujang'ula doni, “Ata magung'u adinali dimiya mbili hayulukika kuvatosha vanu ava, kula munu apate kadonji.” Nkwóda junji Andaleya, nung'une Simoni Patulu akaashidoni, “Apali apa nnemba jumo ávenavo magung'u mwanu autani na dyomba mbili. Kanji na vinu avi vilota kuntosha nyani?” Yesu kutwala kushidoni, “Valamulile vanu vaikalange.” Palyutu lyolyo lyo undípagwa ukoka woe namene, bai vanu uti vandíikalanga. Pakati pavanu vovo vo, vandípagwa valume vakuwikila shikonda shadyalupu mwanu doni. Yesu akatwala magung'u alalá kunnambwalela Nnungu, kuvajavila avalá vaikalénge na dyomba adilá kutandela momo kwodana na kenga mo mwashilatela kula munu. Bai vanu vakaikutange, Yesu andívaulila vakwoda vake doni, “Kushania makombo uti, hamunaleke ata ingalamwamwa ijaika.” Vakakushanie makombo avalakíle mumagung'u mwanu alalá, vandyúmbadya makalala kumi na mbili. Napanelo vanu pavagwene shimanyikilo shatandile Yesu vandítangola kushidoni, “Aju mwiu ni jo nkúlava watushinnindila aide mushilambo.” Yesu akamanye kenga vankwida nantwala kwadimongo vauke vakankamudye shiumu, nae andítila kavili kuka gweka kumashinga. Napanelo pauwikile wakati wayalyulo, vakwoda vake vandyálela mpaka kulitanda. Vakainjila mwingalava kutwala mwanda kulodya ku Kapalanaumu. Muwakati awo liduva lindídimba na Yesu avele akanava kuwika mulyutu alyo. Napanelo mo mulitanda mo, andílipuka mawimbi kwamwaa waimepo íshipunga na dimongo. Bai vanavo vakatukushe na ding'wau shitamba shavyuluta mwanu kwali sita doni, vanímwona Yesu awena pashanya medi avandikila paingalava kutwala vanavo kujopa namene. Yesu napane kuvaulila kushidoni, “Ni nangu, hamunajope!” Bai vanavo vanímpwashalela mwingalava amulá na muwakati wowo ingalava indíwikinneu kumwangu kwavashuka. Palyamba lyake imbumba yavanu ibakidíle mwangu unji walitanda aulá vandímanya kenga palyutu alyo ìpagwite ingalava imo bai na pavakwadile vakwoda vake mwingalava ayo kuka, Yesu haukíle pamo na vanavo. Napanelo dingalava dinji dyakwalalakela ku Tibeliyade dindívandika palyutu lyavavéle venentete na lyavalyaladíle magung'u ling'oto limwe Umu kunnambwalela Nnungu. Bai imbumba yavanu ikone kenga Yesu pamo na vakwoda vake havapagwite mulyutu alyo, vanavo vandíinjilanga mudingalava kuka ku Kapalanaumu vannambela. Napanelo vanavo vakamwone mwangu unji walitanda, vandímudya, “Labi, da wako akuno ko widilé duvani?” Yesu akavajang'ula kushidoni, “Nangu ninkumwaulila mwiu mwiu doni, mwenu munkungulambela i kwamwaa wakwona vimanyikilo ila mwaa wakulya magung'u mpaka kwikuta. Hamunakole madengo kwamwaa washakulya shúnda kanji kola kwamwaa washakulya shipágwa mukwing'a shingumi shíkamalilika. Shakulya asho Mwana Wamunu andamupa mwaa jojo jo, Nnungu Atata anintaa namakong'o.” Vanavo napane kumudya, “Napanelo wetu tutende nyamani pakulota tutandedye shimadengo sha Nnungu?” Yesu akavajang'ula kushidoni, “Shimadengo shalota Nnungu munkalele ni kunkulupila aijá wantumididye.” Vanavo kutwala kumudya, “Wako po ulota kutenda shimanyikilo shani pakulota wetu tukukulupile? Ulota kutenda nyamani? Vanakuluvetu, shakulya shamanaa vashindalya kushimbweshe kwakulinganana kenga mwavaandikidile doni, ‘Ligung'u lyakwalakela kuwa, andivapa valye.’ ” Yesu kutwala kuvaulila doni, “Ninkumwaulila mwiu mwiu doni, Musha i ámpele mwenu ligung'u lyakwalakela kuwa kanji Atata ni ámupa mwenu ligung'u liu lyakwalakela kuwa mwaa ligung'u lyake Nnungu ni aijá áalakadile kuwa kwing'a shilambo shingumi.” Vanavo kutwa kumwaulila, “Nang'olo, ligung'u lyo, bai twing'a ngwengwe!” Yesu kushidoni, “Nangu ni Ligung'u Lyashingumi. Aijá áida kwangu, hainkola shinu kavili indala na aijá ángukulupila nangu, mwiko hainkola shinu kavili inyota. Kanji napane ndimwaulila doni, mwenu muningwona na hamunakulupila shinu. Kula munu wangupa Atata andaida kwangu na aijá áida kwangu nangu, mwiko haninkumulanga. Nidoni, ngwaleké kuwa i kwida ndatandedya malotelo angu ila ngwidilé ndatandedya malotelo ake aijá ángutumididye. Napanelo malotelo amwe aijá ángutumididye ni ala, vanu uti vangupele, hanapagwe ata jumo wakungujaika kanji muliduva lyamwisho, ndivadyuwe. Mwaa malotelo amwe Atata ni ala, kula munu ámwona Mwana na kunkulupila apate shingumi shíkamalilika na nangu nandyuwa muliduva lyamwisho.” Napanelo vayuda vaníntangadikanga shintimatima mwaa wakutangola nae doni, “Nangu ni ligung'u lyalakadíle kuwa.” Vanavo vandítangola vaashidoni, “Da aju i Yesu mwanagwe Yoshe? Tatake na anyoke, wetu tundivamanya. Napanelo atangola dashi doni, ‘Ngwaleké kuwa’?” Yesu akavajang'ula kushidoni, “Hamunatangole shivenevene mungutangadikanga nangu! Hapali munu wakuulula kwida kwangu bila Atata ángutumididye kunnangalalela aide kwangu. Nangu munu ajo, nandyuwa muliduva lyamwisho. Mumabuku avakulava vandyandika doni, ‘Vanavo uti vandava vakupundishigwa na Nnungu.’ Nadoni kula munu ámwigwite Atata na álipundishidye kwake nae ankwida kwangu nangu. I kenga apali munu ángwene Tatamunu ila aijá áaleke kwa Nnungu, aju ni ángwene Tatamunu. Nangu ninkumwaulila mwiu mwiu doni, aijá ákulupila ankuvanavo shingumi shíkamalilika. Nangu ni ligung'u lyashingumi. Lo manaa alalá, vanakuluvenu vandilya kushimbweshe kutwala kupela. Ali ni ligung'u lyalóka kuwa kwambangidya woewoe alye na hanapele. Nangu ni ligung'u lingumi lyalakadíle kuwa. Munu woewoe akalya ligung'u ali andanama ngwengwe. Ligung'u lyene lyo ni wo mili wangu au wangulota kujaula pakulota shilambo shipate shingumi.” Napanelo vayuda vandítunduvanga kutaukananga shivenevene vaashidoni, “Ilota kuva dashi nae kutupa mili wake tumamene?” Yesu kutwala kuvaulila doni, “Ninkumwaulila mwiu mwiu doni, mwenu mukanamamena mili wa Mwana Wamunu na kukumbila myadi vyake hamuvanavo shingumi nkati mwenu. Aijá álota kumamena mili wangu na kukumbila myadi vyangu ankuvanavo shingumi shíkamalilika. Nangu munu ajo, nandyuwa muliduva lyamwisho. Mwaa mili wangu ni shakulya shiu na myadi vyangu ni shakukumbila shiu. Aijá ámamena mili wangu na kukumbila myadi vyangu, ajo ankunama nkati mwangu na nangu kunama nkati mwake. Ni kenga momo Atata mumi aningutumidya na nangu ninkunama kwamwaa wake nae, nimumo momo aijá ángumamena nangu, ajo andanama kwamwaa wangu nangu. Mwenu! Ali ni ligung'u lyalakadíle kuwa. I kenga mwavalyalalele vanakuluvenu kutwala kupela; aijá álya ligung'u ali andanama ngwengwe.” Vinu avi Yesu atangwele ku Kapalanaumu apundisha mushitala shakulipudidya. Napanelo vakwoda vake voe vakaigwe vinu avyo vandítangola kushidoni, “Lilove ali lindikamadyanga. Alota kuulula nyani kulyunga ntima kwigwilila?” Yesu amanya shintimatima kenga vakwoda vake vankutangadikanga kwamwaa wavinu avyo, andívaudya, “Da vinu avi vinkunnyatila? Ilota kuva dashi mukamwona Mwana Wamunu akwela auka kulyutu lyavéle patandi? Imumu ni átadya shinu shivenavo shingumi, mili hashipali shatenda. Malove animwaulidile ni imumu na ni shingumi. Kanji vapali vanu pakati penu vákakulupila.” Yesu andívamanya tangu kunantandi avalá vákakulupila na kummanya aijá wakunnimya nae kutwala kushidoni, “Ni ashi shitadídye nangu nimwaulile mwenu doni, hapali wakuulula kwida kwangu Atata akampele litala.” Kutunduvangila apo vakwoda vake voe vandyújila kunyuma, havashimwoda kavili. Napanelo Yesu andívaudya avalá kumi na mbili kushidoni, “Da namwenu momo mulota mungwambukange?” Simoni Patulu kutwala kunjang'ula aashidoni, “Nang'olo, wetu tuka kumwe nyani? Wako ni úvenavo malove ashingumi shíkamalilika. Wetu tundikulupila na tundimanya kenga wako ni Wakwilimyanga wake Nnungu.” Yesu kuvajang'ula kushidoni, “Da nangu hanintandwele mwenu kumi na mbili? Bai munu jumo pakati penu ankuva Ndamoni.” Yesu pashitangola davo ashimwamba Yudashi mwanagwe Simoni Shikaliyote mwaa jojo jo, avele jumo pakati pa avalá kumi na mbili, ni jojo akaukíle nannimya Yesu mushumwake. Ling'oto lyavinu avyo Yesu ashipita awena mumakaja a ku Galileya bai. Nae hashilota kupita awena mumakaja a ku Yudeya mwaa vayuda vashindalambela dindila dyakulota kummalididya. Napanelo Shikukulu Shamakuta shavayuda shishindavandikanga kutwala vanung'unuvake kumwaulila doni, “Twala mwanda uke ku Yudeya pakulota vakwoda vako vone shimadengo shako shautenda. Hapali ánatenda vinu kwashipii ikava kenga ankulota amanyike ngala. Napane ikava kenga unkutenda vinu avi, bai kalilodye kwashilambo.” Mwenu, ata vo vanung'unuvake ava, havashinkulupila. Yesu napane kuvaulila doni, “Isaa yangu hainava kunguwikila ila mwenu isaa yenu yakutenda vyenu ngwengwe ivelé tayali. Shilambo, mwenu mwiko hashimmangedya ila nangu shinkunguvangedya mwaa nangu ninkumya ushuda nguvalanganga kenga vitendo vyake, vindinyata. Wena mwenu po kushikukulu ko. Nangu apa, kushikukulu ashi, hanguka mwaa wakati wangu haunava kunguwikila.” Bai nae akatangole malove alo andíikala ku Galileya. Napane vanung'unuvake vakauke kushikulu ko, nanae andyúka kanji haukíle ngala, aukile shipiipii. Po pashikukulu po, vananangalaledi vavayuda vashinannambela Yesu vaashidoni, “Da munu wene avelé kwashi?” Pakati paimbumba yavanu andípagwa manyinyi oe. Vanji vashishidoni, “Munu aju, wambone.” Vanji do, “Ata padyoko, aju ankuvaashadyanga venentete.” Kanji napane hapali áshitangola ngala mwaa wakuvajopa vananangalaledi vavayuda. Napanelo shikukulu shìvele shing'ati, Yesu andíinjila mulugwani lwaing'ande ya Nnungu kutwala kutunduvanga kupundisha. Bai vayuda vandíshanga vaashidoni, “Munu aju amanyité dashi Maandiko ákapundishigwe?” Yesu akavajang'ula kushidoni, “Mapundisho ángumya nangu, hanava shinu angu nimwene; amwe aijá ángutumididye. Munu woewoe akalota kutandedya malotelo ake jo mwene, andamanya kenga mapundisho ala, a Nnungu kwali ninkutangola yangu nimwene. Munu ánatangola yake jo mwene, alambela alipatile lishangelo jo mwene kanji aijá ánalambela lishangelo kwa aijá ántumididye, aju ni munu waumwiu na jojo jo nkati mwake, ushwang'a haupali. Da mwenu Musha hampele Lilamulo? Pakati penu Lilamulo alyo, hapali ata jumo átandedya. Mwaa shani munkulota mungumalidye?” Venentete kutwala kushidoni, “Wako majini andikudulumbuwa! Da wakwashi apa álota kukumalidya?” Yesu akavajang'ula kushidoni, “Nangu ngutandilé lidengo limo kutwala mwenu kushanga. Musha andyumya lilamulo lyalikumbi, ata ikava kenga lilamulo ali halyalakadile kwake nae, lyaleke kwavanyakala. Na kwamwaa au mwenu munkunkumula munu likumbi muliduva lyakupumula. Ikava kenga munkunkumula mwana likumbi muliduva lyakupumula pakulota Lilamulo lyake Musha halinatimbikange, mwaa shani munkunguvikila shitundi mwaa wakumponia nangu munu mili wake uti muliduva lyakupumula? Leka kuukumu kwakupamapama kanji ukumu mutumila ishaliya.” Vayelusalemu vanji kutwala kushidoni, “Da aju i jojo wavannambela vammalidye? Alo! I aju apa átangola ngala, vanavo me havanatangola shinu? Da vakutawala vankumanya kenga munu aju mwiu ni jo Klistu? Kanji aju wetu tunimmanya kwalakadile. Napane Klistu jo, palota kwida hapali munu álota kummanya kwalakela.” Napanelo Yesu apundisha mwing'ande ya Nnungu, andítangola pashanya po, “Elo, mwenu muningumanya na kwetu mundimanya. Kanji nangu hangubunidye nimwene kwida akuno ila aijá ángutumididye ni waumwiu. Mwenu nae hamummanyite, napane nangu nimmanya mwaa ngwalakadilé kwake na jojo ni ángutumididye.” Vanavo napane kulota vankamule kanji hapali alyalavéke kundabunya mwaa wakati wake uvele ukanava kuwika. Ata ivé davo, vanu voe pakati paimbumba vanínkulupila vaashidoni, “Da na Klistu palota kwida po, andalodya vimanyikilo vinji vyakupunda vyatenda aju avi?” Napanelo mapalishayo vakaigwe imbumba ing'ung'ulanga vantambulanga Yesu, vanavo pamo na vanang'olo vavakulangalalela-shadaka vandívatuma vakushunga vauke vakankamule. Yesu kutwala kuvaulila doni, “Ndapagwa kavili namu mwenu muwakati padyoko, kutwala apo ndauma kuujila kumwe aijá ángutumididye. Mwenu munangulambela kanji hamungupata na apalá pangulota kupagwa nangu, mwenu po hamuulula kwida.” Venentete kutwala kuudyania shivenevene, “Da munu aju alota kuka kwashi kwatukalota wetu kumpata ko? Alota kuka kwavayuda vavé kwavamidi ndavapundisha vamidi? Amba nyamani patangola doni, ‘Munangulambela kanji hamungupata na apalá pangulota kupagwa nangu mwenu po, hamuulula kwida’?” Napanelo muliduva lyashidududu, liduva likumene lyakumalilanga shikukulu, Yesu andítakatuka kwimila kutwala kutangola pashanya po aashidoni, “Akapagwa ínkadile inyota, aide kwangu akumbile. Aijá ángukulupila nangu, munu ajo Maandiko ankummalanganga doni, ‘Muntima mwake dindapandukanga dyundi dyamedi ashingumi.’ ” Napane nae ashimwamba Imumu áshilota vampate avalá vankulupidíle mwaa muwakati awo Imumu jo vavele vakanava kumpata kwoda Yesu avele akanava kupata lishangelo. Nadoni vanu vanji pakati paimbumba vakaigwe malove alo vandítangola vaashidoni, “Aju mwiu ni nkúlava watushinnindila aide.” Vanji vashishidoni, “Aju ni Klistu!” Napane vanji kushidoni, “Mene. Klistu jo, inkuululika nae kwalakela ku Galileya? Da Maandiko hatangwele aashidoni, muudukulu umwe Daudi na mulikaja lya Beteleemu, likaja lyake Daudi, andaalakela Klistu?” Napavedoni kwamwaa wake nae kundípagwa kujavanikana. Vanji pakati pave vashindalota vankamule kanji hapagwíte wakulyalaveka kundabunya. Kudabanga vila avalá vakushunga kuujila kwavanang'olo vavakulangalalela-shadaka na kwamapalishayo kutwala vanavo kuvaudya, “Mwaa shani hamumwidinavo?” Vakushunga kushidoni, “Mwiko, hapali wakumanya kutangola kenga munu aijá.” Mapalishayo kushidoni, “Da namwenu mundiduwangika? Da apali nkútawala jumo kwali mpalishayo ánkulupidile nae? Bai vanu ava vákamanyite Lilamulo, vandilanika.” Napanelo Nikodemu aijá e amuukidíle Yesu, munu wamushipinga shosho shavananangalaledi, andítangola aashidoni, “Da mulilamulo lyetu inkupagwa aki yakumuukumu munu ukanava kumwigwa na kumanya shatandile?” Vanavo vakanjang'ula doni, “Da nawako momo ungalileya? Wena ukalalyange shana mumaandiko; undaanalalela kenga ku Galileya, mwiko hanaaloka nkúlava ata jumo.” [ Bai kula munu andyúka kwing'ande yake. Yesu napane kuka ku Lishinga lya Milandi vya Ulivela. Palyamba lyake, lyamba linyeiku andyúka kavili kwing'ande ya Nnungu. Venentete uti vaníntang'anedya, nae kwikala kuvapundisha. Napanelo vamwalimu vadishaliya pamo na mapalishayo vandímwidanavo nkongwe wavankamwíle ugoni kumwimidya shing'ati shave kutwala kumwaulila Yesu doni, “Mwalimu, nkongwe aju tuninkamula ugoni. Napanelo mu Lilamulo, Musha anditulamulila vakongwe vantindo au kuvaamanga majanga mpaka vapele! Kushi wako po, uushidashi?” Vandímudya davo vantela ntego pakulota vapate lilove lyakunkanidyanga. Yesu apalá akatepa kutwala kutunduvanga kwandika na shala pai. Bai kwodamwaa vashindauka mushu vamudya, nae andítakatuka kuvajang'ula doni, “Pakati penu, aijá ákave lidambi ave ntandi kuntumbula nkongwe aju lijanga.” Akatepa kavili kuka mushu aandika pai. Vanavo vakaigwe malove alo vandítunduvanga kuma jumo jumo kutunduvangila vanang'olo. Pashinu apo kubaki Yesu pamo na aijá nkongwe wavamwimidídye shing'ati shipinga. Yesu akatakatuka kutwala kumudya nkongwe jo kushidoni, “Wako, vanu avalá vavelé kwashi? Andibakila jumo wakulota kukuukumu?” Nkongwe jo do, “Nang'olo, hapali ata jumo.” Yesu kushidoni, “Ata nanangu handikuukumu. Wena na haunatege kavili.”] Yesu andítangola kavili na vanavo kushidoni, “Nangu ni Lilangadyo Lyashilambo. Munu woewoe ángwoda nangu hawena shinu mwiko mushii, ngwengwe andavanavo lilangadyo lyashingumi.” Mapalishayo kutwa kushidoni, “Wako unkumya ushuda ulivalanganga gwegwe umwene; ushuda wako haunava wiu.” Yesu akavajang'ula kushidoni, “Ata ikava kenga nangu ninkumya ushuda ngulivalanganga nene nimwene ushuda wangu wìu mwaa nangu ndimanya kwangwalakadile na kwanguka. Mwenu kanji hamumanyite kwangalakadile na ata kwanguka. Mwenu muukumu shimunumunu, nangu namuukumu shinu munu davo. Ata ikava kenga nangu ninkuukumu, kuukumu kwangu kwìu mwaa nangu hangunava shinu gweka, ninkuva namu Atata ángutumididye. Na ata mo mu Lilamulo lyenu vandyandika doni, ushuda wavanu vavili ni ushuda wiu. Napanelo nangu ni nimunu ngumya ushuda ngulivalanganga nene nimwene na junji áumya ushuda anguvalanganga nangu ni Atata ángutumididye.” Vanavo kutwala kumudya, “Tatako jo avelé kwashi?” Yesu kushidoni, “Mwenu nangu hamungumanyite na ata Atata hamummanyite momo. Leka mùngumanyite ata Atata mukanimmanya.” Malove alo Yesu atangwele àvele pepi na pamashanduku avashitenda vajela njuluku washadaka akuno apundisha mulugwani lwamwing'ande ya Nnungu. Napane hapali munu ankamwíle mwaa wakati wake uvele ukanava kuwika. Napanelo Yesu andítangola mumwanda wambili aashidoni, “Nangu ninkulyumadyanga, mwenu munangulambela kanji mundapalanga mumadambi enu. Kwanguka nangu apa mwenu po hamuulula kwida.” Vayuda do, “Patangola doni, ‘Kwanguka nangu mwenu hamuulula kwida,’ da alota kulibyaa mwene?” Yesu, “Mwenu po mmashilambo ashi, nangu apa kwetu kuwa. Mwenu mmashilambo sho shapai ashi, nangu hangunava shinu washilambo ashi. Ni ashi shitadídye nimwaulile kenga mundapalanga mumadambi enu. Mwaa mukanakulupila kenga Nangu ni Nene, mundapalanga mumadambi enu.” Vanavo kutwala kushidoni, “Wako unyani?” Yesu do, “Nangu ni Nene vyangulivalangenge kunantandi. Nindivanavo vyoe vyakutangola na vyakumuukumu mwenu; napane i nangu gweka, aijá ángutumididye ni waumwiu na ashilá shanimwigwite nae ni shosho shanguvalangangila shilambo.” Vanavo havashimanya kenga pashivaulila davo ashimwamba Tatamunu. Yesu kutwala kuvaulila kushidoni, “Pamulota kunnyanyula Mwana Wamunu ni pamulota kungumanya kenga Nangu ni Nene. Nangu hangunatenda shinu vinu vyakubuni nene nimwene; ninkutangola avilá vyangupundishidye Atata bai. Aijá ángutumididye ankupagwa pamo namu nangu. Nae hananguleka shinu gweka mwaa avilá vinnagwéla, ngwengwe ninkutandedya.” Bai akatangole malove alo uti, vanu voe vanínkulupila. Napanelo Yesu andívaulila vayuda váshinkulupila nae kushidoni, “Mwenu mukauka mushu mwigwilila mapundisho angu mundava mwiu mmakwoda vangu. Mundamanya umwiu na wo umwiu wo, unamwambola.” Vanavo vakanjang'ula kushidoni, “Wetu apa ni tuvanu tuvamuudukulu umwe Abulaamu. Mwiko hatunava kutandegwa tuvatumwa vamunu woewoe. Napanelo mwaa shani unkutangola doni, ‘Mundava mmamuunaiti’?” Yesu akavajang'ula, “Ninkumwaulila mwiu mwiu doni, aijá átega, mulidambi mo, ajo ntumwa. Mwenu! Ntumwa hanapagwa ngwengwe paing'ande; mwana ni ánapagwa ngwengwe paing'ande. Nadoni Mwana akamwambola, mwenu mwiu mundava mmamuunaiti. Ndimanya kenga mwenu ni mmanu mmamuudukulu umwe Abulaamu kanji munkulota mungubyae mwaa lilove lyangu halinavanavo shinu litala nkati mwenu. Avilá vyangugwene nangu kumwe Atata ni vyanguvalanganga; napane vyamwigwite mwenu kwatatagwenu, ni vyovyo vyamutenda.” Vanavo vakajang'ula, “Tatagwetu wetu ni Abulaamu.” Yesu kushidoni, “Mwenu leka mùvele mmanavake Abulaamu mukanditenda vyatandile nae. Napane munkulambela mungubyae, nimunu nímwaulidile umwiu, wowo wangwigwite kwa Nnungu. Avi Abulaamu hatandile! Mwenu mutenda vyatandile tatagwenu.” Kutwala vanavo kushidoni, “Hatunava shinu wetu tuvana vakuvaiva. Wetu tunkuvanavo Tatagwetu jumo, Nnungu.” Yesu kuvaulila doni, “Nnungu leka àvele tatagwenu mukaningunagwaledya nangu mwaa nangu ngwaleké kwa Nnungu na ndida kwamwaa wake. Hangwidile kwakubuni nimwene, nae ni ángutumididye. Da mwenu mwaa shani hamunaigwa shinu vyangutangola? Ni mwaa wamukaulula kwigwa lilove lyangu. Mwenu tatagwenu Ndamoni na malotelo atatagwenu jo, ni amulota mutandedye. Nae tangu kala ni nkúbyaa, nkati muumwiu, hapali mwaa jojo jo umwiu pamili pake havenavo. Panatangola vyaushwang'a alilodya mavalelo ake mwaa nae ni nkúshang'apa na ni lipata lyaushwang'a. Doni, kwoda nangu ninkutangola umwiu, mwenu hamungukulupila. Kwaupande washimadambi, wakwashi pakati penu wakunguundukula? Napanelo ikava nangu umwiu ninkutangola, mwaa shani hamunangukulupila shinu? Aijá wa Nnungu, vyatangola Nnungu anáigwa. Nadoni mwenu hamunaigwa shinu mwaa hamuvele vake Nnungu.” Vayuda vakanjang'ula, “Da wetu hatuvenavo ishaliya patukwaulidile doni, ‘Wako unshamaliya na majini andikudulumbuwa’?” Yesu kuvajang'ula, “Nangu majini hanguvenavo ila Atata ninkumwishimu na mwenu nangu, munkungwiludyanga. Nangu hangunalilambalela shinu lishangelo nene nimwene. Lishangelo alyo, apali álambela; ni jojo áukumu. Ninkumwaulila mwiu mwiu doni, munu áigwilila lilove lyangu, kupela ko mwiko, haona shinu ngwengwe.” Vayuda kutwala kushidoni, “Napanelo tundikwanalela kenga mwiu unkuvanavo majini. Abulaamu tu andipela na vakulava momo vandipalanga. Napanelo wako utangola kenga álota kwigwilila lilove lyangu, kupela ko mwiko, halinga ngwengwe! Da wako unkulivika kuva unang'olo namene kumpunda tatagwetu wetu Abulaamu? Nae andipela na ata vakulava momo vandipela. Kushi wako, ulivika kuva unyani?” Yesu kushidoni, “Ikava kenga ninkuling'a nene nimwene lishangelo, lishangelo alyo kwangu halive mana. Ángupa nangu lishangelo ni Atata, aijá wamumwamba mwenu doni, ‘Nnungu wetu.’ Mwenu nae hamummanyite, napane nangu ni nímmanyite. Leka ngùtangwele doni hanimmanyite, ndikandiva ninshwang'a kenga mwenu. Nangu kanji nimmanya na lilove lyake, ninkwigwilila. Tatagwenu Abulaamu íshinannagwela namene aone liduva lyangu; liduva ali andyóna na andípuwanga.” Vayuda kutwala kushidoni, “Wako haunava kuwisha vyaka amusini vyaulinga. Napanelo uushidoni undimwona Abulaamu?” Yesu kushidoni, “Ninkumwaulila mwiu mwiu doni, Abulaamu akanava kuvalekwa, Nangu ni Nene.” Napavedoni vayuda vandílakatanga majanga pakulota vamwamange, Yesu kanji kutivaniva kutwala kuma mwing'ande ya Nnungu. Napanelo Yesu apita awena andímwona munu jumo wakuputala mevo tangu shing'ang'eng'e. Vakwoda vake kutwala kumudya, “Labi, da lidambi lintadídye munu aju aputale mevo atagilé mwene kwali atagilé tatake na anyoke?” Yesu kushidoni, “Munu aju hatagile na ata tatake na anyoke momo havatagile. Shitadídye avalekwe àputele ni pakulota vitendo vya Nnungu vililodye kwa ashilá shilóta kuntandeka. Indituvaikila tukole madengo amwe aijá ángutumididye uvé wo mui au. Shilo shinkwida pakaulula munu kukola madengo. Pangupagwite mushilambo, nangu ni lilangadyo lyashilambo.” Akatangole malove ala, andíshunila mata pai, kukanda ulongo padyoko kumpaka wakuputala mevo muding'wikwi kutwala kumwaulila doni, “Wena ukanavange medi kulitangi lya Shilowamu,” Shilowamu mana ake wakutumigwa. Bai munu wakuputala mevo aijá andyúka ndanavanga medi kutwala kuja alola. Napanelo vashitanonomwagwe pamo na vanji váshimwona anama kujugwa, vashindatangola vaashidoni, “Da aju i jojo áshiikala vila ajugwajugwa?” Vanji kushidoni, “Ni jojo!” Vanji kavili kushidoni, “Hanava shinu nae, ila vandilandana.” Kanji jo mwene kutwala kulivalanga shana kushidoni, “Mwenu nangu ni nene.” Vanavo kutwala kumudya, “Kanji napanelo upatilé dashi kulola?” Nae kushidoni, “Munu jo wavanshema Yesu andikanda ulongo, kungupaka muding'wikwi kutwala kungwaulila doni, ‘Wena ku Shilowamu ukanavange medi.’ Nangu kuka ndanavanga kutwala popo po, nangu kulalenneu.” Vanavo kumudya, “Napanelo munu wene avelé kwashi?” Nae kushidoni, “Nangu namanya shinu.” Bai vanavo vaníntwala munu e avéle wakuputala mevo kumuukanavo kwamapalishayo. Napanelo liduva lyene lyakandíle Yesu ulongo na lyantadídye alole, livele liduva lyakupumula. Mapalishayo navanavo kutwala kumudya mwapatidile kulola. Nae jo kuvaulila doni, “Angupakilé ulongo muding'wikwi, nangu kunavanga medi na ambi apa ninkulola.” Mapalishayo vanji kutwala kushidoni, “Munu aju hanaaloka shinu kwa Nnungu mwaa ankutimbanga liduva lyakupumula.” Vanji kushidoni, “Kanji ilota kuululika dashi munu wakutega kulodya vimanyikilo kenga avi?” Bai pakati pave kundípagwa kuvilingananga. Vanavo vandímudya kavili aijá e aputéle kushidoni, “Pakuva munu ajo andikuponia, napanelo wako umwona kuva kenga nyani?” Nae kushidoni, “Nkúlava.” Vananangalaledi vavayuda, vanavo havashikulupila kenga kala po munu ajo andíputala mevo kutwala ambi apa kulola mpaka vandyúka ndavashema vatatavake kuvaudya, “Da aju i jo mwanagwenu wamummalanganga kenga avalakwadidyé àputele mevo? Napanelo apatilé dashi kulola?” Vatatavake kushidoni, “Aju tunimmanya kuva mwanagwetu na avalakwadidyé àputele mevo. Napane mwapatidile kulola mo, hatumanyite na aijá ántadidye alole, hatummanyite. Mudye jo mwene jo andikulumuka jo, ankuulula kulivalanganga.” Vatatavake vo vandíjang'ula davo mwaa wakuvajopa vananangalaledi vavayuda. Doni, vananangalaledi vo vandípakanila pakulota munu woewoe álota kummalanganga Yesu kuva Klistu vammingange pashitala shakulipudidya. Ni ashi shitadídye vatatavake vatangole doni, “Mudye jo mwene jo andikulumuka ajo.” Vanavo vakanshema kavili munu aijá e aputéle mevo kutwala kumwaulila doni, “Mupe Nnungu lishangelo! Wetu tundimanya kenga munu wene jo, nkùtega.” Nae kushidoni, “Yakuva nae munu wakutega hangunamanya shinu. Shangumanyite ni ashi: kala po hanishilola, ambi apa ninkulola.” Vanavo kumudya kavili, “Akutandilé nyamani? Akutandalelé mwashi mpaka wako kupata kulola?” Nae kushidoni, “Nangu nimwaulila kanji mwenu hamunangwigwilila shinu. Napanelo mwaa shani munkulota nimmalangile kavili? Da namwenu momo mulota muve mmakwoda vake?” Bai vanavo vanínniula vaashidoni, “Nkwóda wamunu wako ni gwegwe umwene. Wetu tuvakwoda vake Musha. Wetu tundimanya shana kenga Nnungu anditangola shalowa namu Musha kanji munu ajo kwalakadile, hatumanyite.” Munu jo kuvajang'ula doni, “Kulava mwenu! Mwenu ata mukanamanye kwalakadile kanji ni jojo ángutadidye nangu ngulole. Wetu tundimanya kenga Nnungu hanamwigwa nkútega kanji aijá ámwishimu na átandedya malotelo ake, ajo nae ankumwigwa. Tangu kunantandi hainava kwigwinika do, munu woewoe anintadya kulola wakuputala mevo shing'ang'eng'e. Aju leka àkaalakadile kwa Nnungu hanaulule kutenda ata shidikidiki nyenda.” Vayuda kutwala kushidoni, “Wako uvalakwididyé uti mmadambi; napanelo ulota utupundishe wetu?” Bai vanímminganga mushitala shakulipudidya. Napanelo Yesu akaigwa do, munu wampatiidye kulola aijá vanimminganga mushitala shakulipudidya. Akankodye andímudya, “Da wako unkunkulupila Mwana Wamunu?” Munu jo kushidoni, “Nang'olo, da munu wene jo wakwashi kwambangidya nangu ninkulupile?” Yesu kushidoni, “Wako undimwona. Ni jojo átangola namu wako po.” Munu kushidoni, “Nang'olo ninkukulupila.” Bai nae kutwala kulipudya kumili kwake. Yesu kushidoni, “Shangwidilidile mushilambo amu ni kwamwaa wakuukumu pakulota avalá vákalola vapate kulola na avalá valóla, vaputale.” Napanelo mapalishayo vanji vapagwíte pepi namu pavéle Yesu vakaigwe malove alo vandímudya, “Da wetu po momo tundiputala?” Yesu kushidoni, “Mwenu leka mùputele mevo, mukanave na lidambi. Kanji kwodamwaa munkushidoni, ‘Tunkulola,’ lidambi lyenu lyo, linkupagwa.” “Ninkumwaulila mwiu mwiu doni, aijá ákainjilila pannango walingongo lyavangandolo ila áinjilila akwela lingongo, ajo nkwíva na nkúbyaa. Napane áinjilila pannango nae ni nkúshunga wiu wavangandolo. Aijá munu wapannango, anánshimulila nnango kutwala vangandolo kwigwa lidi lyake. Napane vangandolo vake vo, kula ngandolo nae anánshema na lina lyake kutwala kuvaumidya panda kuvalangalalela. Nae panavaumya panda avalá vangandolo vake uti, mwene andálangalela kutwala vangandolo vake vo kumwoda mwaa lidi lyake vankumanya. Vangandolo, mwiko havanamwoda munu nnangadavo, vanavo vanantukuta mwaa madi avanu valangadavo, havamanyite.” Yesu andívakang'ela nkong'o awo kanji vanavo ashilá shashivaulila, mana ake havashimanya. Napavedoni Yesu andítangola kavili aashidoni, “Ninkumwaulila mwiu mwiu doni, nangu ni Nnango Wavangandolo. Vanu uti valitandyénge kwida nangu nikanava, vanavo uti vàkwiva na vàkubyaa; vovo vo vangandolo havavaigwilidile. Nangu ni nnango; munu woewoe akainjilila kwangu, andaambwalegwa. Nae andainjila, andauma na andakodya udani wambone. Nkwíva aidila bai kwiva, kubyaa na kubamola; nangu jo ngwidilé pakulota vanavo vapate shingumi na shingumi shene vavenavo shoe namene. “Nangu ni Nkúshunga Wambone. Nkúshunga Wambone, nae anájaula shingumi shake kwamwaa wavangandolo. Munu washibalugwa, ákavele nkúshunga na ákavele mwene vangandolo, nae kumwona kwene livinji tu, andávaleka vangandolo kutukuta kuka kutwala livinji jo kuvainjilila, vanavo uti do, pwii. Napane amu ni mwanatandela munu washibalugwa, nae hanavatanana vangandolo. “Nangu ni Nkúshunga Wambone; vangandolo vangu ninkuvamanya na vo vangu vo, vankungumanya kenga mo mwangumanyila nangu Atata, nanangu momo Atata ninkummanya. Nadoni ninkujaula shingumi shangu kwamwaa wavangandolo. Ninkuvanavo vangandolo vanji vákavele vamulingongo ali; vovo vo ininguvaikila ndivatwale, vanavo lidi lyangu vandaigwa, vandapagwa shipinga shimo na nkúshunga jumo. Ni ashi shitádya Atata angunagwaledye mwaa nangu ninkujaula shingumi shangu pakulota ngupate kavili. Shingumi shangu sho, hapali wakungupoka; nangu ninkujaula nene nimwene. Ninkuvanavo madalaka akujaula na akupata kavili. Lilamulo ali ngupatilé kumwe Atata.” Napavedoni kwamwaa wamalove alo kundyúmilila kavili kujavanikana pakati pavajuda. Voe pakati pave vashishidoni, “Munu aju animwinjila majini; jojo aju, ankudulumbuka. Napane mwaa shani munkumwigwilila?” Vanji kushidoni, “Mwenu! Malove ala hanava shinu amunu wamajini. Hainatoshe lijini ankuulula kuntadya munu ákalola kulola?” Napanelo pa Yelusalemu shindípagwa Shikukulu Shakwapula. Wakati wene wo uvele washipwepwe. Napanelo Yesu àvele mwing'ande ya Nnungu ashindapita awanawananga mulukoma lwashitala shimwe Shalomoni. Vayuda vaníntang'anedya kutwala kumudya, “Ulota kutuleka mudiwashiwashi mpaka duvani? Ikava kenga wako ni Klistu, twaulila ngala.” Yesu kuvajang'ula, “Nangu nimwaulila kanji mwenu hamunakulupila shinu. Vitendo vyangutenda nangu palina limwe Atata ni vyovyo vinguumidya nangu ushuda. Mwenu po hamunakulupila shinu mwaa hamunava shinu mmangandolo vangu. Vangandolo vangu nangu, vankwigwa lidi lyangu; nangu ndivamanya vanavo na vanavo vankungwoda. Avalá vangwóda nangu, ninkuvapa shingumi shíkamalilika, vovo vo mwiko havajaika na hapali wakungupoka mmakono mwangu. Atata ángupele vanavo ankuvapunda vanu uti na hapali munu wakuulula kumpoka vanu avo mmakono mwake. Nangu namu Atata tunkuva shinu shimo.” Bai vayuda vandílakatanga kavili majanga pakulota vamwamange. Yesu kushidoni, “Nditenda vinu vyoe vyambone vyakwalakela kumwe Atata pamevo penu. Napanelo pakati pavinu avyo, shakwashi shamulota mungwamangile majanga?” Vayuda kushidoni, “Wetu hatunalota shinu kukwamanga majanga kwamwaa washinu shoeshoe shambone shautandile, ni kwamwaa wakukupulu. Wako umunu, napane unkulivika kuva Nnungu.” Yesu kushidoni, “Da mu Lilamulo lyenu havaandike doni, ‘Nangu nditangola doni, Mwenu po, mmannungu?’ Ikava kenga avalá vapatíle ntenga wake Nnungu, andivashema kuva vannungu, napane Maandiko hapali wakuulula kuputanga, kushi aijá walyapulidile Atata jo kuntumidya mushilambo? Mwaa shani munkutangola doni, ‘Unkukupulu, pangulivalanga doni, Nangu ni Mwana wa Nnungu?’ Ikava kenga nangu hangunatandedya shinu vinu vimwe Atata bai hamunangukulupile kanji ikava ninkutandedya, ata mukanangukulupila nangu, bai kulupila kwavinu vyangutenda vyo pakulota mumanye na muke mushu mumanya kenga Atata ankupagwa nkati mwangu na nangu nkati mumwe Atata.” Bai vayuda vandílingangila kavili kunkamula kanji nae andívativaniva. Yesu andyúma kavili kuka mwangu unji wa Yudani kulyutu alilá lyashivabatishidya Nshuwau vanu, nae kutwala kwikala koko. Napanelo vanu voe vashindamwidila na vashindatangola shivenevene vaashidoni, “Nshuwau hatandile shimanyikilo kanji uti vyashimmalanganga munu aju, vìu.” Bai mulyutu alyo vanu voe vanínkulupila Yesu. Napanelo andípagwa munu jumo Lashalu áshipagwa mushilwele wapalikaja lya Betaniya, likaja lyolyo lyashinama Maliya na nkulumunu Malita. Avele Maliya aijá ampakénge Umu mauta na ampukuténge mmadodo atumila ugwimbu wake e avénavo numbumunu nnwele, Lashalu. Napanelo valumbumunu avalá vandítuma vakamwaulile Yesu doni, “Nang'olo, mujo waunnagwaledya namene wako aijá, nnwele.” Yesu akaigwe, andítangola kushidoni, “Shilwele asho hashinava shinu shakuka ndamalilikila mukupela kanji shilota kulodya lishangelo lyake Nnungu pakulota kwaindila yashilwele asho, Mwana wa Nnungu apate lishangelo.” Yesu ashinannagwaledya namene Malita na nung'une pamo na numbugwave Lashalu. Napavedoni nae àigwite avi kenga Lashalu nnwele, andíikala maduva mavili mulyutu lyavéle kutwala apo andívaulila vakwoda vake kushidoni, “Tuke kavili ku Yudeya.” Vakwoda vo kushidoni, “Labi, madudi-madudi apa vananangalaledi vashilota vakwamange majanga; napanelo ulota uke koko kavili?” Yesu kushidoni, “Da liduva halivenavo disaa kumi na mbili? Munu akawena mui hanalikuvala mwaa nae andóna lilangadyo lyashilambo. Kanji áwena shilo andálikuvala mwaa lilangadyo nkati mwake halipali.” Malove ala nae andítangola naling'oto andítangola kavili aashidoni, “Njetu Lashalu andilala, nangu ninkuka ndamwimulanga.” Vakwoda vake kushidoni, “Nang'olo ikava kenga alelé lwono, bai andapona.” Yesu pashitangola davo ashivalanga kupela kumwe Lashalu kanji vakwoda vashikumbukila kenga nae ashamba kulala kwalwono. Napavedoni Yesu andívaulila ngala kushidoni, “Lashalu andipela. Nangu ninkupuwanga kwamwaa wenu mwenu mwaa kwanavo nangu hangupagwite pakulota mwenu mukulupile. Kanji leka tuke tukannole.” Napanelo Tome, aijá áshimanyika Didimu, andívaulila vavagwe kushidoni, “Leka tuke tukapalange pamo namu nae.” Yesu pawikile ànkadidye Lashalu àtwete maduva nsheshe mushonga. Napanelo kuma pa Yelusalemu mpaka pa Betaniya shivele shitamba shavyuluta vitatu. Napavedoni vanu voe pakati pavayuda vandyúka nannidya Malita namu Maliya kwamwaa wanumbugwave. Malita paigwite kenga Yesu ankwida, andyúka anshinga. Maliya andíbaki pakaja. Malita kumwaulila Yesu, “Nang'olo, wako leka ùpagwite apa numbwangu hanapele. Ata ambi apa ninkumanya kenga shoeshoe shaulota kunjugwa Nnungu, Nnungu andakupa.” Yesu kutwala kumwaulila doni, “Numbuvo andadyuka.” Malita, “Nangu ninkumanya kenga nae andadyuka mukudyuka kwamuliduva lyamwisho.” Yesu doni, “Nangu ni Kudyuka na Shingumi. Aijá ángukulupila nangu, ata akapela andavanavo shingumi. Kula munu ánama na ángukulupila nangu, mwiko hapela. Dashi wako unkukulupila malove ala?” Malita kushidoni, “Elo nang'olo. Nangu ndikulupila kenga wako ni Klistu, Mwana wa Nnungu aijá úshilota kwida mushilambo amu.” Akamalile kutangola malove alo andyúka kwanung'unumunu Maliya nannyinyitila doni, “Mwalimu jo andiwika, andákushema.” Maliya akaigwe, andítakatukinneu kumuukila Yesu pakuva Yesu avele akanava kwinjila nkaja àvele palyutu lyolyo lyankodídye Malita. Napanelo vayuda vapagwíte namu Maliya paing'ande pake vannidya, vakamwone atakatuka na auma shipajelo vandímwoda vakumbukila doni, auka kuvyonga ndalila. Bai Maliya akawike pavele Yesu, pangwene andíguguvala mmadodo mwake aashidoni, “Nang'olo, wako leka ùpagwite apa numbwangu hanapele.” Yesu pangwene Maliya alila na vayuda vamwodíle navanavo momo valila, unímmeta ntima wake na vyakunkodya muntima mwake viníntindinganianga. Kutwala kudya, “Da munshikilé pashi?” Vanavo kushidoni, “Nang'olo, ida ulole.” Yesu andyúmadyanga myodi. Vayuda do, “Munkwona mwashinnagwaladyedya nae munu aju!” Vanu vanji pakati pave kushidoni, “Da aju i jojo ántadidye munu aijá wakuputala mevo kulola? Napane hainaululike kuntadya munu aju hanapele?” Napanelo Yesu akuno ummeta ntima wake kavili, andyúka kulikabuli. Likabuli alyo livele ntupa na vandídiva lijanga. Yesu kutwala kushidoni, “Usha lijanga lyo!” Malita numbugwe wakujala do, “Nang'olo, ambi apa ankunung'a mwaa andipita maduva nsheshe.” Yesu, “Da nangu handikwaulidile doni, ukakulupila undona lishangelo lyake Nnungu?” Bai vanavo vandyúsha lijanga lyo Yesu kunyanyula shilaka kutwala kushido, “Atata, ninkukulambwalela mwaa uningwigwilila. Ninkumanya kenga wako ngwengwe unkungwigwa kanji nditangola davo pakulota vanu vangutang'anadídye vakulupile kenga wako po, ni úngutumididye.” Akatangole malove ala andítangola pashanya po aashidoni, “Lashalu, umila panda apa!” Munu e apadíle aijá kuma apalá, makono na madodo vàntavilidyenge shanda, ing'ope vàungangidile lilesho. Yesu kushidoni, “Muungulange munneke auke.” Kutwala vanu voe pakati pavayuda ve vamwidilíle Maliya pavagwene avilá vyatandile Yesu vanínkulupila. Napane vyovyo vyo, vanji vandyúka ndavalanganga kwamapalishayo. Vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na mapalishayo vandíikala nguguvale kutwala kushido, “Na wetu apa shipali shatwamba? Munu aju ankulodya vimanyikilo vyoe namene. Tukanneka auka mushu atandedya, vanu uti vanankulupila. Valoma vandaida ndatupoka lyutu lyetu pamo na venentete vetu.” Napanelo Kaipashi, munu jumo wamushipinga shosho, avéle nkúlangalalela-shadaka nkumene mumwaka awo, andívaulila, “Mwenu hashipali shamumanya! Hamunaanalela shinu kenga ni shambone kupela munu jumo kwamwaa walikola kuliko kumalilika venentete uti?” Malove ake Kaipashi havele gweka akubuni jo mwene. Ni kwamwaa wakuva nkúlangalalela-shadaka nkumene mumwaka awo ni shintadídye avalangange kenga Yesu andapela kwamwaa wavenentete na ata i gweka venentete avo, namomo kwamwaa wavana va Nnungu vamwadilikanénge pakulota vanavo, nae avaunganiange vave shipinga shimo. Bai kutunduvangila muliduva alyo, vandyámuwa kummalidya. Kwaing'ano ayo, Yesu hashiwena kavili ngala pakati pavayuda ila andyúma kuka isemu ívele pepi na kushimbweshe palikaja lyavashema Epulaimu. Pashinu apo, nae andíikala na vakwoda vake. Napanelo Pasaka yavayuda ishindavandikanga. Vanu voe vaisemu ayo, Pasaka ikanava kuwika vandyúka ku Yelusalemu ndalyushanianga ushapu. Vanavo vashinannambela Yesu na vàimilenge mwing'ande ya Nnungu vashindaudyania doni, “Mwenu mwona dashi? Mwiu, jojo jo andaida pashikukulu apa?” Doni, vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na mapalishayo vandyúmya lilamulo lyakulota munu ámanyite lyutu lyavele Yesu, avalangange kwambangidya vakankamule. Napanelo àbakidile maduva sita kuwika Pasaka, Yesu andíwika pa Betaniya likaja lyashinama Lashalu aijá wandyuwídye pakati pavakupela. Koko ko vanínkandyangidya shakulya shalyulo; Malita ashindamwangaikangila pashilya akuno Lashalu àikele pandamu namu nae. Napanelo Maliya andítwala ishupa yamauta akunung'angila ambone-uti aúka njuluku woe kumpaka mmadodo mwake Yesu, kupukutanga mmadodo mo atumila ugwimbu wake. Kunung'angila kwamauta alo, kundyánela uti nng'ande mo. Napanelo Yudashi Shikaliyote, jumo pakati pavakwoda vake aijá álota kunnimya, andítangola doni, “Mwaa shani mauta ala havashumididye, njuluku wo kuvapa vamashikini? Dikandipatikananga dinali dimiya nnatu.” Nae andítangola davo i kwamwaa wakuvatanana vamashikini kanji mwaa wakuva nkwíva. Lipeta lyanjuluku lishiikala namu nae; njuluku úshiinjila amo, nae ashindadadamola. Yesu kushidoni, “Nneke, nae atandilé davo pakulota alikandyedye muliduva lyamashiko angu. Vamashikini vo mundapagwanavo ngwengwe, napane nangu namu mwenu ngwengwe hangupagwa.” Napanelo imbumba yavayuda paimanyite doni, Yesu apali ku Betaniya, indyúka koko i yakunnola Yesu gweka, yadavo ivele yakunnola Lashalu aijá wandyuwídye pakati pavakupela. Nadoni vanang'olo vavakulangalalela-shadaka vandípanga nnugu pakulota vammalidye yadavo Lashalu mwaa, kwamwaa wake, vanu voe vashindavaambukanga vayuda kutwala kunkulupila Yesu. Napane palyamba pake po, imbumba yavanu ye iidíle pashikukulu, paiigwite doni, Yesu ankwida pa Yelusalemu, vanavo vandínyakatanga maalati amalala kuka nanshinga vajunga pashanya po vaashidoni, “Ashibike! Aalaligwe aijá áida palina limwe Umu! Aalaligwe Umu wa ku Ishilaeli!” Yesu anímpata mwana wapunda kutwala kunkwela kenga mwavaandikidile, “Mmanashiyau, hamunajope! Mwenu, Umu wenu ankwida ànkwadile mwana wapunda.” Kunantandi vakwoda vake havashimanya vinu avi, napane paukile ndapata Yesu lishangelo ni pavakumbukidile doni, vinu avi vindyandikigwa vimwamba nae na vyovyo vyo, vanintenda. Napanelo imbumba ye ipagwíte namu Yesu muwakati wanshamíle Lashalu mushonga na kundyuwa pakati pavakupela, indyúka mushu yumya ushuda. Ni mwaa wakwigwa kenga Yesu andítenda shimanyikilo asho shitadídye imbumba ya pa Yelusalemu yuke ikampwashalele. Nadoni mapalishayo vandyaulanila shivenevene kushidoni, “Wetu apa hashipali shatwamba! Shapo lola, shilambo uti shindimwoda nae!” Napanelo pakati pavanu ve vaukíle ndalipudya kwa Nnungu pashikukulu sha Pasaka, vanji vo vavele vagalegu. Vovo vo, vandímuukila Pilipo munu wa ku Beteshaida ya ku Galileya nanjugwa doni, “Nang'olo, wetu tulota tumwone Yesu.” Pilipo ankuka ndamwaulila Andaleya kutwala uti vavili, vankuka ndamwaulila Yesu. Yesu ankuvajang'ula doni, “Wakati wakupata Mwana Wamunu lishangelo, undiwika. Ninkumwaulila mwiu mwiu doni, imbeju yangano painagwilila pai ikanawa, ivalela momo. Napane ikawa, indápa vyepo vyoe. Aijá ánagwaledya shingumi shake andakatoka na aijá ányatila shingumi shake mushilambo ashi, andakondya mushingumi shíkamalilika. Aijá ángutumika, inimmaikila angwode. Pangulota kupagwa nangu, ntumika wangu momo andapagwa popo. Munu akangutumika, Atata andamupa ishima. “Napanelo ambi apa ungumi wangu unkwangaikanga. Da ngushi dashi? ‘Atata, muwakati au ngwambola’? Mene, shangwidilile muwakati au ni shosho ashi. Atata, ing'a lishangelo lina lyako!” Bai lindíigwinika lidi lyakwalakela kuwa líishidoni, “Lishangelo tayali nding'a na yadavo ndaing'a kavili.” Imbumba ye ipagwíte mulyutu alyo ikaigwe lidi alyo, indítangola doni, “Ayo, ing'uva.” Vanji do, “Njelo anditangola namu nae.” Yesu akajang'ula kushidoni, “Lidi ali haliidile kwamwaa wangu nangu, liidilé mwaa wenu. Wakati wakuukumigwa shilambo ashi undiwika. Ambi apa, andavingigwa nkútawala washilambo ashi. Napane nangu pavalota kungunyanyulidya kushanya mushilambo amu, vanu uti ndavashombela kwangu.” Nae andítangola malove ala avalanganga inamuna yashipaledi yalota kuvauvanga. Imbumba kutwala kujang'ula, “Lilamulo linkutupundisha kenga, ‘Klistu ngwengwe andanama,’ napane utangola dashi, ‘Mwana Wamunu inimmaikila vannyanyule’? Da ‘Mwana Wamunu jo’ ni wakwashi?” Yesu kushidoni, “Muwakati padyoko lilangadyo lindapagwa pakati penu. Nadoni wena po pamuvenavo lilangadyo apa kwambangidya shii hashinanshushuwange. Aijá ánawena mushii, hanamanya kwashi kwauka. Po pauvenavo lilangadyo apa, kulupila lyo lilangadyo lyo pakulota muve mmana mmalilangadyo.” Yesu akamalile kutangola, andyúma kutwala kuvativaniva. Napanelo ata ikava kenga Yesu anditenda vimanyikilo pakati pave, vanavo havashinkulupila. Avi vinditandeka pakulota viwikile popo avilá vyatangwéle nkúlava Ishaiya doni, “ Umu, ntenga wetu akulupidilé nyani na dililadidyé pamili pamwe nyani dimongo dyake Umu?” Ni mwaa au utadídye vanavo havanaulule kukulupila. Doni, Ishaiya anditangola kavili kushidoni, “Mevo ave andivaputadya, mitima vyave andivananopya, pakulota havanalole na mevo na ata mmitima vyave havanaananalele kutwala kushiliuka na nangu kuvaponia.” Ishaiya anditangola malove ala mwaa andyóna lishangelo lyake Yesu na anditangola amwamba nae. Kanji napane ata po pakati pavakutawala po, voe vanínkulupila Yesu kanji kwamwaa wamapalishayo havashilivalanganga likulupililo lyave vajopa kuvingigwa muvitala vyakulipudidya. Vovo vo, lishindavanagwela lishangelo lyakwalakela kwavanu kuliko lishangelo lyakwalakela kwa Nnungu. Napanelo Yesu andítangola pashanya po aashidoni, “Aijá ángukulupila nangu, hanangukulupila shinu nangu, ankunkulupila aijá ángutumididye. Ángwona nangu, ankumwona aijá ángutumididye. Nangu ni Lilangadyo ngwídile mushilambo pakulota kula munu ángukulupila nangu, hanapagwe mushii. Munu akaigwa malove angu na mene kutandedya, nangu namuukumu shinu. Nangu hangwidile ndaukumu shilambo, ngwidilé ndaambola. Munu ángwita nangu na mene kwitikila malove angu, apali wakumuukumu. Lyo lyene lilove lyanguvalanganga ni lilóta kumuukumu muliduva lyamwisho. Doni, hangutangwele vyangu nimwene; Atata ángutumididye ni nae ángulamulidile ngutangole nyamani na nguvalangange nyamani. Nangu ninkumanya kenga lyo lilamulo lyake ali ni shingumi shíkamalilika. Napavedoni, mo mwangwaulidile Atata, nimomo mwangutangalalela nangu.” Napanelo shikukulu sha Pasaka shikanava kuwika, Yesu àmanyite kenga wakati wake wakuma mushilambo ashi kuka kwatatake undiwika, namomo pakuva andívanagwaledya vake mushilambo, andívanagwaledya mpaka kumwisho. Napane valya shakulya shalyulo, Ndamoni àvikile muntima umwe Yudashi mwanagwe Simoni Shikaliyote shabaa yakunnimya na Yesu àmanyite kenga Tatamunu aninkamudya vinu uti mmakono mwake, namomo àalakadile kwa Nnungu na ankuujila kwa Nnungu, andítakatuka pandamu apalá, kula likoti lyake kutwala itaulu kulyungila mwinono. Nae ankutwala medi kutaa mushuniya kutunduvanga kuvanavyanga vakwoda vake mmadodo na kuvaanyalanga na itaulu yalyungidíle mwinono. Ankuwika pamwe Simoni Patulu, Patulu jo ankushidoni, “Nang'olo, wako ulota kunavyanga madodo angu?” Yesu kushidoni, “Wako ambi apa haumanya shandikutenda ila mushu mo, undamanya.” Patulu do, “Mene. Wako madodo angu, mwiko haunavyanga!” Yesu akanjang'ula, “Ndikanakunavyanga, haupagwa nkati mwangu.” Simoni Patulu kushidoni, “Bai nang'olo, hanave madodo gweka kanji makono na muti wangu uti momo.” Yesu do, “Munu áliingile medi, iloteka anavange mmadodo gweka mwaa mili wake uti unditakata. Mwenu munditakata kanji i uti.” Nae anímmanya aijá áshilota kunnimya; ni ashi shintadídye atangole doni, “I uti mútakete.” Pamalidile kuvanavyanga medi mmadodo, andítwala kavili likoti lyake kugwala, kuujila palyutu lyake kwikala kutwala kuvaudya, “Da shanintandile ashi, mana ake munkumanya? Mwenu munkungushema nangu Mwalimu na Nang'olo, munkuvanavo shaliya mwaa ni shosho shanguvele. Napane ikava kenga nangu ngúvele Nang'olo na Mwalimu ninnavyanga mwenu medi mmadodo, bai namwenu momo inimmaikila munavyanie. Doni, nimpelé kenga mpano pakulota mo mwanintandalele mwenu, namwenu mutandele momo. Nangu ninkumwaulila mwiu mwiu doni, ntumika hanampunda nang'olo wake na ata wavantumile kumpunda aijá ántumile. Napane ikava kenga mundimanya vinu avi, mundaalaligwa mukatandedya. “Nangu namwamba shinu mwenu uti; ndivamanya avalá vandivatandwele kanji ni pakulota awikile popo Maandiko, ‘Aijá áshilya namu nangu andijalukanga kuva mmongo wangu.’ Ninkumwaulila kaladavo vikanava kutandeka pakulota pavitandeka po, mwenu mukulupile kenga Nangu ni Nene. Ninkumwaulila mwiu mwiu doni, álota kumpwashalela aijá wanintumidya nangu, angupwashalela nangu na aijá ángupwashalela nangu, ampwashalela aijá ángutumididye.” Bai akatangole malove alo, ntima wake uníntindinganianga kutwala kumya ushuda aashidoni, “Ninkumwaulila mwiu mwiu, pakati penu apali álota kungulimya.” Vakwoda vake vandílalana shivenevene vaambabidyania nyani washimwamba. Napane andíikala pepi-pepi namu nae po pandamu nkwóda wake jumo aijá washinnagwaledya namene Yesu. Simoni Patulu kunkwidula, “Mudye wamwamba jo.” Nkwóda aijá akatepa kutwala kumudya, “Nang'olo, da wakwashi?” Yesu kushidoni, “Aijá wangulota kumupa shibadu shaligung'u shangulota kulidya mundamu, ni jojo.” Bai akalidya shibadu shaligung'u kumupa Yudashi Shikaliyote mwanagwe Simoni. Nae akalye shibadu ashilá, Shatwani kumwinjilinneu. Yesu kutwala kumwaulila, “Shaulota kutenda sho, tenda shipajelo.” Napane vanu ve vapagwíte pandamu apalá havamanyíte mwaa shani andímwaulila davo. Kwoda Yudashi avele munu áshiwenanavo lipeta lyanjuluku, vanji vashona kenga amwaulila auke akashume vinu vilotéka pashikukulu kwali auke akavajavile vinu vákalyulula. Doni, Yudashi palile ligung'u alilá andyúminneu. Wakati wene wo, uvele washilo. Ling'oto lyakuma Yudashi, Yesu andítangola doni, “Ambi apa Mwana Wamunu ankupata lishangelo na Nnungu ankupata lishangelo nkati mwake. Ikava kenga Nnungu nkati mwake ankupata lishangelo, nanae Nnungu momo andamupa lishangelo Mwana nkati mwake na lyo lishangelo lyo, anampenneu. “Mmanavangu, undibakila wakati padyoko wakupagwa namu mwenu. Munangulambela napane kenga mo mwandivaulidile vayuda, ambi apa ninkumwaulila mwenu, ‘Kwanguka nangu mwenu hamuulula kuka.’ Ninkumupa lilamulo lyaambi; nagwaladyania. Mo mwaninnagwaladidye nangu mwenu, namwenu momo nagwaladyania. Amu ni mwavalota kummanyila vanu kenga mwenu ni mmakwoda vangu, mukanagwaladyania.” Simoni Patulu kutwala kumudya, “Da Nang'olo, ulota kuka kwashi?” Yesu kushidoni, “Kwanguka nangu, ambi apa mwenu hamuulula kungwoda ila mushu mo, munangwoda.” Patulu kushidoni, “Nang'olo mwaa shani nakwode ambi apa? Kwamwaa wako wako, nangu ndajaa shingumi shangu.” Yesu, “Wako undajaa shingumi shako kwamwaa wangu nangu? Ninkukwaulila mwiu mwiu doni, ng'uku hakangavela wako ukanava kungukana myanda mitatu. “Hamunaushaushange mitima vyenu. Nkulupile Nnungu; ngukulupila nangu momo. Kukaja kumwe Atata apali mautu oe namene. Leka ikavele davo, nikanimwaulila. Doni, ninkuka nampanganiyangidya mautu. Nikauka nampanganiangidya mautu, ninkwida kavili nantwala pakulota apalá panguve nangu namwenu mupagwe popo. Kwanguka nangu, mwenu mundimanya indila.” Tome kushidoni, “Nang'olo, wetu kwauka wako ko, hatumanyite. Napane indila ayo, tulota kumanya dashi?” Yesu kushidoni, “Nangu ni Indila, Umwiu na Shingumi. Hapali wakwida kumwe Atata pakapitila kwangu nangu. Ikava kenga muningumanya, Atata momo munammanya. Kutunduvangila ambi apa munimmanya na munimwona.” Pilipo kushidoni, “Nang'olo, Tatamunu jo, bai tulodya itunagwele.” Yesu kutwala kushidoni, “Nangu ndiikala namu mwenu muwakati woe, mpaka ambi haunava kungumanya Pilipo? Munu ángugwene nangu, animwona Atata. Napanelo wako utangola dashi doni, ‘Ngulodya Tatamunu’? Da wako po haunakulupila shinu kenga nangu ninkupagwa nkati mumwe Atata na Atata kupagwa nkati mwangu nangu? Malove animmalangangila hanava shinu akubuni nene nimwene; Atata ápagwa nkati mwangu ni átandedya vinu vyake avi. Ngukulupila kenga ninkupagwa nkati mumwe Atata na Atata kupagwa nkati mwangu, kwali mene, kwamwaa wa vyo vinu vyene, kulupila. Ninkumwaulila mwiu mwiu doni, aijá ángukulupila nangu, vyangutenda avi nanae momo andatenda na vyakwanjadyeka kupunda avi, nae andatenda mwaa nangu mwanda kumwe Atata. Kula shinu shamulota kujugwa palina lyangu, nangu ndatandedya kwambangidya Atata apate lishangelo nkati mu Mwana. Mukangujugwa shoeshoe palina lyangu, nangu ndatandedya. “Mukangunagwaledya, malamulo angu mundaigwilila na nangu nanjugwa Atata na nae andamupa nkúpambadyanga junji aikale namu mwenu ngwengwe, aijá Imumu Waumwiu. Nae shilambo hashuulula kumpwashalela mwaa hashinamwona shinu na hashinammanya shinu. Mwenu munimmanya mwaa ankunama namu mwenu na andapagwa nkati mwenu. Haninneka muushiva, namwidila kavili. Undiijalila wakati padyoko shilambo hashingwona ila mwenu munangwona. Kwoda nangu ninkunama, namwenu momo mundanama. Muliduva alyo mwenu mundamanya kenga nkati mumwe Atata ngupali nangu, nkati mwangu mwenu mupali na nkati mwenu, ngupali nangu. Munu ávenavo malamulo angu na áigwilila, ajo ni ángunagwaledya. Jo ángunagwaledya nangu jo, Atata anannagwaledya na nangu nannagwaledya kutwala kulilodya kwake.” Napanelo Yudashi kanji i aijá Shikaliyote kushidoni, “Nang'olo, ilota kuululika dashi wako kulilodya kwetu wetu gweka bila shilambo?” Yesu kunjang'ula doni, “Woewoe akangunagwaledya andaigwilila malove angu, Atata anannagwaledya na wetu tundamwidila kutwala kutenda lyutu pamo namu nae. Aijá ákangunagwaledya, malove angu hanaigwilila. Mwenu! Malove amwigwite, hanava shinu angu; amwe Atata ángutumididye. “Vinu avi nangu nimwaulila panishipagwa namu mwenu napane nkúpambadyanga, aijá Imumu Wanashwe walota kuntumidya Atata palina lyangu, nae anampundisha mwenu kula shinu na anankumbuwanga uti vyanimwaulidile nangu. Ninkunnakela amani; amani yangu ninkumupa. Hangunamupa shinu kenga mwaijaulila shilambo. Hamunaushaushange mitima vyenu na hamunajope. Mundigwa vyanimwaulidile kenga ninkuka na namwidila kavili. Leka mùngunagwaladidye, mukandipuwangila ing'ano yakuka nangu kumwe Atata mwaa nae ni nang'olo kungupunda nangu. Vinu avi ninkumwaulila kaladavo vikanava kutandeka pakulota pavitandeka po, mukulupile. Hangutangola shinu kavili vinu vyoe namu mwenu mwaa nkútawala washilambo ashi ankwida. Nae kwangu nangu hatenda shinu kanji pakulota shilambo shimanye doni, nangu ninkunnagwaledya Atata, nadoni avilá vyangulamulidile nae ngutende, ninkutandedya. Bai takatukanga, tume apa. “Nangu ni nnandi wiu wavyepo na Atata ni nkúlima. Kula lutavi lúkapa vyepo nkati mwangu nae andausha na kula lutavi lúpa vyepo, andapangulangila pakulota lupe namene. Mwenu tayali munditakata kwalilove lyanimmalangangidile. Pagwa nkati mwangu na nangu ngupagwe nkati mwenu. Mo mwalukapela lutavi vyepo lwolwene kwabila kupagwa munnandi, namwenu ni momo mukanapagwa nkati mwangu. “Nangu ni nnandi wavyepo, mwenu po dinavi. Aijá ápagwa nkati mwangu, nangu kupagwa nkati mwake nae, ajo andápa vyepo vyoe. Doni, bila nangu mwenu hashipali shamulota kuulula kutenda. Leka munu akapagwa nkati mwangu, munu ajo akandijalegwa ako kenga lutavi kutwala kujuma. Dinavi adyo vandalakota, kujela pamoto kutwa kupya. Mwenu mukapagwa nkati mwangu, malove angu kupagwa nkati mwenu, shoeshoe shamulota, jugwa na vinantandakela momo. Ni amu mwapatila Atata lishangelo; mwenu mukapa vyepo vyoe mukalilodya kuva mmakwoda vangu. “Mo mwangunagwaladyedya Atata nangu ninkunnagwaledya mwenu; pagwa mulinagwaledyo lyangu. Mwenu mukaigwilila malamulo angu mundapagwa mulinagwaledyo lyangu kenga nangu malamulo amwe Atata ndiigwililila na ninkupagwa mulinagwaledyo lyake. Nangu nimmalangangila vinu avi pakulota lipuwilo lyangu lipagwe nkati mwenu na lipuwilo lyenu, liwikile popo. Lilamulo lyangu ni ali: nagwaladyania kenga mo mwaninnagwaladyedya nangu. Hapali ávenavo linagwaledyo likumene lyakupunda ali, lyakujaula munu shingumi shake kwamwaa wavavagwe. Mwenu ni mmavangu mukatandedya avilá vyaninnamulila nangu. Haninshema kavili kuva mmatumika mwaa ntumika hanamanya shatenda nang'olo wake; mwenu napane ninkunshema kuva mmavangu mwaa uti vyangwigwite kumwe Atata, nintadya mumanye. I mwenu múngutandwele, ila ni nangu níntandwele mwenu na kuntenda muke mukape vyepo na vyepo vyovyo vyo, havinaunde pakulota shoeshoe shamulota kunjugwa Atata palina lyangu, nae amupe. Ali ni lilamulo lyangu: nagwaladyania! “Napanelo shilambo shikammangedya, manya kenga shitandi shinguvangadidyé nangu. Leka mùvele mmashilambo, shilambo shikaninnagwaledya pakuva mmake. Doni, pakuva mwenu po hamunava shinu mmashilambo kanji nangu mushilambo amu nintandola, ni ashi shitádya shilambo shimmangedye. Kumbukila malove animwaulidile, ‘Ntumika hanampunda nang'olo wake.’ Ikava kenga vaningupapata, namwenu momo vanampapata na ikava kenga vandiigwilila lilove lyangu, namwenu momo lyenu lyo, vandaigwilila. Vanavo mwenu vanantenda davo kwamwaa walina lyangu pakuva havammanyite aijá ángutumididye. Leka ndikaidile ndatangola na vanavo, vakanavenavo madambi. Napane ambi apa, madambi ave hampali mwakwinikidyangidya. Ánguvangedya nangu, ankummangedya Atata. Leka ndikatandile vinu vyakanava kutenda munu woewoe pakati pave, vakanavenavo madambi. Kanji napane vanavo vandyona kutwala kunguvangedya nangu namomo kummangedya Atata. Napane avi uti vinditandeka pakulota shiwikile popo ashilá shaandikíke mu Lilamulo lyave doni, ‘Vaninguvangedya pashikapali.’ “Napanelo palota kwida aijá nkúpambadyanga wangulota kuntumidya kwaloka kumwe Atata, Imumu Waumwiu áalakela kumwe Atata, nae jo andaumya ushuda wangu nangu. Namwenu momo mundaumya ushuda wangu mwaa mwenu mundípagwa namu nangu tangu kunantandi. “Nangu ninkumwaulila uti avi kwambangidya hamunalikuvale. Mwenu mundavingigwa muvitala vyakulipudidya; leka apo, wakati unkuwika umwe aijá álota kummyaa mwenu andona kenga alipudya kwa Nnungu. Vinu avi vandatenda mwaa havammanyite Atata na ata nangu momo havangumanyite. Kanji napane vyovyo vyo, ninkumwaulila kaladavo pakulota pavitandeka po, mukumbukilinneu vyanimmanyiya. “Vyanavo kunantandi hanimwaulidile mwaa nangu ndípagwa namu mwenu. Napane ambi apa panguka kumwe aijá ángutumididye, pakati penu hapali ata jumo wakungudya, ‘Da wenda kwashi?’ Doni, kwoda nimwaulila davo, mmitima myenu mo shinimuumbala shipalodi. Kanji napane ninkumwaulila mwiu uti doni, kudyanga nangu nguke mwaa ndikanauka, nkúpambadyanga jo hamwidila; nangu ndikauka, nantumidya nae. Palota kwida po, nae jo andaundukula shilambo kwamwaa wamadambi, ishaliya na ukumu; kwamadambi mwaa havangukulupidile nangu; kwaishaliya mwaa nangu ninkuka kumwe Atata na mwenu hamungwona kavili; kwaukumu mwaa nkútawala washilambo ashi andyukumigwa. “Nangu ninkuvanavo vinji vyoe vyakulota kummanyiya ila ambi apa, hamulipililila. Napane palota kwida aijá Imumu Waumwiu anannangalalela mwenu uti muumwiu mwaa nae halivalanganga shinu jo mwene, ila andavalanganga vyalota kwigwa na anammalangangila vilóta kwida. Nae po anangupa nangu lishangelo mwaa alota kupata ashilá shangu nangu kutwala kummalangangila mwenu. Uti vyavenavo Atata, vyàngu. Ni ashi shitadídye nguushidoni, vyangu nangu nae andapata kutwala kummalangangila mwenu. “Muwakati padyoko hamungwona; muwakati padyoko kavili, munangwona.” Napanelo pakati pavakwoda vake vanji vandyáulanila doni, “Da shosho sho amba nyamani paashidoni, ‘Muwakati padyoko hamungwona; muwakati padyoko kavili, munangwona,’ na, ‘Mwaa ninkuka kumwe Atata’?” Nadoni vashindaudyania, “Da amba nyamani paashidoni, ‘Wakati padyoko’? Wetu hatunamwigwa shámba.” Yesu andívamanya kenga vashilota kumudya, nae kutwala kuvaudya, “Da muudyania malove lo angutangwele doni, ‘Muwakati padyoko hamungwona; muwakati padyoko kavili, munangwona?’ Ninkumwaulila mwiu mwiu doni, mwenu mundalila na mundatangadikanga kanji shilambo shipuwanga. Mundavanavo shipalodi ila shipalodi shenu sho shindava lipuwilo. Nkongwe ukamwikila wakati wake wakuvaleka, andávanavo shipalodi mwaa wakati wamauvilo undimwikila. Napane pammaleka mwana, nae andálivaliva mauvilo uti kwamwaa walipuwilo lyakwida munu mushilambo. Doni, mwenu ambi apa munkuvanavo shipalodi kanji nangu ndamwona kavili na mitima vyenu vindapuwanga, lipuwilo alyo hapali wakumpoka. Muliduva alyo hashipali shamulota kungudya. Nangu ninkumwaulila mwiu doni, shoeshoe shamunjugwa Atata palina lyangu, nae andamupa. Mpaka ambi apa hashipali shamunjugwile palina lyangu nangu. Jugwa mundapata kwambangidya lipuwilo lyenu liwikile popo. “Vinu avi nditangola kwamikong'o; undawika wakati wandikatangola ngutumila mikong'o, napane kwamwaa umwe Atata nammalangangila ngala. Muliduva alyo mundajugwa palina lyangu. Hangunatangola shinu kenga nangu nanjugwila kumwe Atata mwaa jo mwene Atata aju ankunnagwaledya mwenu kwoda mwenu muningunagwaledya nangu na muningukulupila kenga ngwaleké kumwe Nnungu. Nangu ngwaleké kumwe Atata kutwala kwida mushilambo shapai, napane ninkuma mushilambo amu kuujila kumwe Atata.” Vakwoda vake kutwala kushidoni, “Napanelo unkutangola ngala haunatumila shinu mikong'o. Wetu napane ambi tunkumanya kenga wako undimanya kula shinu na haunalindila shinu vanu vakuudyangidye. Napavedoni tunkukulupila kenga walakadilé kumwe Nnungu.” Yesu kutwala kushidoni, “Da napane munkukulupila? Mwenu! Wakati unkuwika na wakati wene ni wowo au wavalota kummwadilikanianga kula munu kuka kwing'ande yake. Munanguleka gweka yangu kanji hangunava shinu gweka, Atata apali pamo namu nangu. Vinu avi nangu nimwaulila pakulota nkati mwangu, mwenu muvenavo amani. Mushilambo mundapata mauvilo kanji lyunge ntima; nangu nditema shilambo.” Yesu akatangole davo andínyanyula shilaka kulola kuwa kutwala kushidoni, “Atata, wakati undiwika! Mupe mwanavo lishangelo pakulota nanae akupe lishangelo kenga mo mwaumpalale wako madalaka pashanya pavanu uti pakulota avape shingumi shíkamalilika avalá vaunkamudidye. Shingumi shíkamalilika sho ni ashi, vakumanye wako kuva Nnungu wiu úvele jumo jojo na vammanye aijá wauntumididye, Yesu Klistu. Nangu ndikupa lishangelo mushilambo pangumalidile shimadengo uti shaungukamudidye ngutende. Nadoni napanelo Atata ngupa lishangelo pamevo pako, lishangelo lyolyo lyanguvénavo pamo namu wako shilambo shikanava kukandyangigwa. “Nangu nditadya lina lyako limanyike kwa avalá vaungupele mushilambo amu. Vovo vo, vavelé vako kutwala wako kungupa nangu na vanavo vankwigwilila lilove lyako. Ambi apa vanavo vandimanya kenga uti vyaungupele vyàlakadile kwako mwaa lilove lyaungupele, nangu ndivapa na vanavo vandipwashalela; vandimanya mwiu kenga nangu ngwalakadilé kwako na vandikulupila kenga wako uningutumidya. “Nangu ninkuvajugwila vanavo; hangunavajugwila shinu vashilambo, ila avalá vaungupele mwaa vàko wako umwene. Uti vyanguvenavo vyàko na uti vyauvenavo vyàngu, nadoni nangu ndipata lishangelo kwaindila yavanavo. Hangupagwa shinu kavili mushilambo amu ila vanavo vandapagwa mushilambo; nangu ninkwida kwako. Atata Wakwilimyanga, vashunge mulina lyako, lina ali lyaungupele pakulota vave shinu shimo kenga mwatuvalalele wetu. Nangu pangushipagwa namu vanavo, ndivashunga mulina lyako, lina lyo lyaungupele. Ndivalaledya, hapali ata jumo ájaike. Ajaiké aijá wavampangidile kubamalegwa kwambangidya awikile popo Maandiko. “Napanelo ambi apa ninkwida kwako; vinu avi ninkutangola ngùvele mushilambo pakulota mmitima myave lyumbale likulupililo lyangu. Nangu ndivapa lilove lyako kutwala vashilambo kuvavangedya mwaa havanava shinu vashilambo; vanavo vavelé mo mwanguvalalele nangu ndikave washilambo. Hangunajugwa shinu uvaumye mushilambo ila uvashunge kwa aijá nkalau. Vanavo havanava shinu vashilambo kenga mo mwanguvalalele nangu ndikave washilambo. Lyapulile nkati muumwiu; lilove lyako ni umwiu. Mo mwaungutumididye wako mushilambo, nanangu ndivatumidya mushilambo. Kwamwaa wavanavo nangu ninkulyapulila pakulota navanavo momo valyapulile nkati muumwiu. “Nangu navajugwila shinu gweka vanavo; ninkuvajugwila momo uti avalá valóta kungukulupila nangu kwaindila yantenga wave. Vanavo uti vave shinu shimo kenga mo mwaupagwididye wako Atata nkati mwangu na nangu kupagwa nkati mwako. Navanavo momo vave nkati mwetu pakulota shilambo shikulupile kenga wako uningutumidya. Lishangelo lyolyo lyaungupele, nanangu ndivapa pakulota navanavo vave shinu shimo kenga mo mwatuvalalele wetu; nangu ngupagwe nkati mwave, wako upagwe nkati mwangu; vadyavalele muupamo kwambangidya shilambo shimanye doni, wako uningutumidya na unkuvanagwaledya kenga mo mwaungunagwaladyedya nangu. “Atata, vaungupele vo, ninkulota vapagwe po panguvele nangu vone lishangelo; lishangelo lyo lyaungupele mwaa uningunagwaledya shilambo shikanava kukandyangigwa. Atata Waishaliya, ata ikava kenga shilambo hashikumanyite, nangu ndikumanya na vavéle namu nangu ava, vandimanya kenga wako uningutumidya. Nangu ndivatadya vamanye lina lyako namomo ndauka mushu ndivatadya vakumanye pakulota linagwaledyo lyauvenavo kwangu nangu lipagwe nkati mwave na nangu ngupagwe nkati mwave.” Napanelo pamalidile kushwali, andyúma pamo na vakwoda vake kuka mwangu unji walundi lwa Kedeloni. Mwangu unji walundi alwo, lindípagwa liteka, nae akainjila na vakwoda vake. Napane Yudashi aijá namalimya wakunnimya Yesu andímanya lyutu alyo mwaa myanda vyoe Yesu ashindauka na vakwoda vake mulyutu alyo. Jo Yudashi jo andyúka kuliteka àvenavo shipinga shavaing'odo pamo na vakushunga vakwalakela kwavanang'olo vakulangalalela-shadaka na mapalishayo vànyukatenge vyenje, ditoshi na dyuti. Yesu àmanyite avi uti víshilota kuntandeka, andílyumilidya kutwala kuvaudya, “Munnambela nyani?” Vanavo, “Yesu wa ku Nashaleti.” Yesu kushidoni, “Ni nangu apa.” Bai Yudashi aijá namalimya andípagwa pamo na vanavo. Napanelo Yesu pavaulidile doni, “Ni nangu apa,” vanavo vandyújila kunyuma kutwa kugwanginneu. Nae kuvaudya kavili, “Da munnambela nyani?” Vanavo doni, “Yesu wa ku Nashaleti.” Yesu kushidoni, “Nangu nimwaulila, ni nangu apa. Napane ikava kenga mwenu mungulambela nangu, valeke ava vauke.” Vinu avi vinditandeka pakulota liwikile popo lilove lyatangwéle jo mwene doni, “Vaungupele uti, hapali ata jumo ángujaike.” Napanelo Simoni Patulu e anyukéte lyambila, andyálamola kutwala kupanyula lyatu lyakunkanakono lyantumika wake nkúlangalalela-shadaka nkumene. Lina lyantumika ajo, livele Maluku. Yesu napane kumwaulila Patulu doni, “Kondya lyambila! Da hangunakumbile shikombe shangupele Atata?” Nadoni shipinga shavaing'ondo pamo namu nanangalaledi wave na vakushunga vavayuda vakankamula Yesu vakamunga. Shitandi vakamuukanavo kumwe Anashi nkwegwe Kaipashi e avéle nkúlangalalela-shadaka nkumene mumwaka awo. Kaipashi aju ni jojo aijá e avaulidíle vayuda doni, ni shambone kuvapalela venentete munu jumo bai. Napanelo Yesu vashindamwoda Simoni Patulu pamo na nkwóda junji. Nkwóda aju, pakuva vandímanyana namu nkúlangalalela-shadaka nkumene, nae andíinjila pamo namu Yesu mpaka mulugwani lwanang'olo ajo. Patulu napane andíimila panda pannango alindila. Nkwóda aijá e amanyíke na nkúlangalalela-shadaka nkumene, andyúja kuka ndatangola namu mwali nkúshunga-nnango kutwala kumwidanavo Patulu nkati. Mwali jo kumudya Patulu, “Da wako i unkwóda pakati pavakwoda vake munu aju?” Nae kushidoni, “Mene, hangunava nangu.” Ishindadidima imepo, vatumika pamo na vakushunga vandítang'anedya moto wavakang'íle pakulota vajote. Patulu nanae andípagwa na vanavo àimidile ajota moto. Napanelo nkúlangalalela-shadaka nkumene andímuudyangidya Yesu yavakwoda vake na mapundisho ake. Yesu kutwala kushidoni, “Nangu nditangola ngala na shilambo; ndipundisha ngwengwe muvitala vyakulipudidya na mwing'ande ya Nnungu mwavakadyania uti vayuda. Hashipali shangutangwele kwashipii. Napane mwaa shani munkungudya? Vaudye avalá vangwigwíte. Vanavo vandimanya shana ashilá shangushitangola.” Akajang'ule davo, nkúshunga jumo e ammandíke, anínkanyola lilatuma aashidoni, “Wako unjang'ula davo nkúlangalalela nkumene?” Yesu kushidoni, “Ikava kenga nangu nditangola kunyata, umya ushuda wakunyata wene wo! Kanji ikava kenga nditangola viu mwaa shani unangukanyola?” Bai Anashi aníntumidya Yesu vàmuungile mmakono kumwe Kaipashi, aijá nkúlangalalela-shadaka nkumene. Napanelo Simoni Patulu akuno àimidile ajota moto, vanavo vandímudya, “Da wako momo i unkwoda pakati pavakwoda vake?” Nae kukana aashidoni, “Mene, hangunava nangu.” Ntumika jumo umwe nkúlangalalela nkumene, mulikola wake aijá wannumwíle Patulu lyatu kutwala kushidoni, “Da nangu handikugwene ùvele namu nae paliteka apalá?” Patulu kukana kavili. Bai muwakati wowo ng'uku kukangavalenneu. Kavili vayuda vandímumya Yesu paing'ande imwe Kaipashi kumuukanavo kumwe gavana. Wakati wene wo uvele lyamba linyeiku, napane vanavo pavakalota kulitaa udagwa, havainjidíle nng'ande vajopa pakulota vaulule kulya Pasaka. Nadoni Pilatu andyúma kuka ndatangola na vanavo kutwala kuvaudya, “Munu aju mummalanganga makosha shani?” Vanavo vakanjang'ula kushidoni, “Nae leka akavele nkalau, hatunamwidenavo ndakukamudya wako.” Pilatu kushidoni, “Ntwale mmene mukamuukumu kenga mwalitangalela lilamulo lyenu.” Vayuda kushidoni, “Wetu hatuvenavo lilamulo lyakumpambilila munu woewoe.” Avyo vindítandeka pakulota liwikile popo lilove lyatangwéle Yesu avalanganga inamuna yalota kupela nae. Pilatu andíinjila kavili nng'ande kutwala kunshema Yesu kumudya, “Wako ni umu wavayuda?” Yesu kushidoni, “Da kudya aku kwàko wako umwene kwali vapali vakwaulidíle yangu?” Pilatu akajang'ula, “Da nangu po ni muyuda? Vakwenu pamo na vanang'olo vavakulangalalela-shadaka ni vakutumidídye kwangu nangu. Da ukashidyé nyamani?” Yesu kushidoni, “Utawala wangu haunava shinu washilambo ashi. Leka ùvele washilambo ashi, vatumika vangu vakanditenda ing'ondo vangushililidya pakulota nangu hangunakamuligwe na vayuda. Kanji napanelo utawala wangu haunava shinu washilambo ashi.” Pilatu kutwala kushidoni, “Bai wako po, umu!” Yesu akajang'ula, “Wako ni úvalanganga. Kwakutangola mwiu ndivalekwa kwamwaa au na kwamwaa wowo ndida mushilambo amu pakulota ngumye ushuda kwaumwiu. Uti avalá vaumwiu, vankwigwa lidi lyangu.” Pilatu kumudya, “Da umwiu ni nyamani?” Nae akatangole malove ala andyújila kwavayuda kutwala kushidoni, “Munu aju nangu hangunamwona makosha. Nadoni mwenu mundivanavo lidyavalelo lyakumuungulilila nkúngwa jumo muwakati wa Pasaka. Napane mulota nimuungulilile ‘umu wavayuda’?” Vanavo kwakujang'ula kwave, vandíjunga vaashidoni, “Mene, nae mene! Tunnota Balabashi!” Mwenu, Balabashi aju avele nkalau. Bai Pilatu andílamulila Yesu vanshape viboko. Vaing'ondo vakakandyanga lidaka lyadimiva kutwala kungwadya mmuti. Vaníngwadya ikanju yailangi yanshambalau kutwala kummandika kumwaulila kushidoni, “Shikamu, umu wavayuda!” Namomo vashinankanyola malatuma. Mwanda unji kavili Pilatu andyúmilila panda kutwala kuvaulila vayuda doni, “Mwenu! Ninkumwidanavo munu aju kwenu pakulota mumanye doni, nangu hangunamwona makosha.” Bai Yesu andyúmila panda àgwete lidaka lyadimiva mmuti na ikanju yailangi yanshambalau. Pilatu kutwa kuvaulila kushidoni, “Mwenu! Munu jo, aju.” Vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vakushunga pavangwene vandíjunga vaashidoni, “Mpambilile! Mpambilile!” Pilatu kutwala kushidoni, “Ntwale mwenu po, mukampambilile. Nangu, hangunamwona makosha.” Vayuda vandíjang'ula, “Wetu tunkuvanavo lilamulo na kwodananavo lilamulo ali, nae inimmaikila apele mwaa andilivalanga kuva Mwana wa Nnungu.” Paigwite malove alo, Pilatu andímamodya kujopa kutwala kuujila kavili nng'ande. Napane andímudya Yesu doni, “Da wako kwenu kwashi?” Kanji Yesu hanjang'wíle. Pilatu kushidoni, “Hautamwa kungujang'ula? Da haunamanya shinu kenga ninkuvanavo madalaka akukuleka wako kuka kwali akukukamela panshalaba?” Yesu kushidoni, “Wako haunavenavo madalaka kwangu nangu leka madalaka alo akaalakadile kuwa. Nadoni aijá ángukamudidye kwako wako ni ávenavo madambi akumamodya.” Kutunduvangila apo Pilatu ashindalambela mwakumuungulila Yesu kanji vayuda vashindajunga vaashidoni, “Ukamuungula munu aju, wako haunava shinu umuje Shashali. Mwaa woewoe álivika kuva umu, ankumpinga Shashali.” Paigwite malove alo, Pilatu andímwidanavo Yesu panda kutwala kwikala paikiti yake yaukumu lyutu lyavashema shimbambanda shamajanga, mushibalaniya Gabata. Napanelo uve wakati waliduva pamuti liduva lyaishumana yakulipanganianga Pasaka. Pilatu andívaulila vayuda kushidoni, “Mwenu! Umu wenu jo ajo!” Napane vanavo vandíjunga vaashidoni, “Mmalidye! Mmalidye! Mpambilile panshalaba.” Pilatu kuvaudya, “Da mulota nimpambilile panshalaba umu wenu?” Vanang'olo vavakulangalalela-shadaka kutwala kushidoni, “Hatuvé umu junji ila Shashali tu bai.” Kumwisho kwake Pilatu andívapa pakulota vauke vakampambilile panshalaba. Nadoni vanavo vakantwala Yesu. Nae ànyukete nshalaba wake, andyúma kuka pashinu pavashema Lyutu lya Shivanga, alilá lishaméka mushibalaniya Gologota. Popo po vanímpambilila panshalaba pamo namu nae vanu vanji vavili, junji nkono au, junji nkono au, Yesu pakati. Napanelo Pilatu kwandika malove mulibau kuka ndakamela panshalaba; malove alo aandike doni, “Yesu Nnashaleti, Umu Wavayuda.” Vayuda voe vandíshomya shavaandíke mulibau alyo mwaa palyutu lyavampambilidíle Yesu, lindívandika na panjini namomo libau alyo vaandike mushibalaniya, mushilatini na mushigalegu. Vanang'olo vavakulangalalela-shadaka vavayuda vanímpinga Pilatu vaashidoni, “Haunaandike doni, ‘Umu Wavayuda,’ ila, ‘Aju atédoni, Nangu Umu Wavayuda.’ ” Pilatu kushidoni, “Shangwandike, ndyandika!” Napanelo Yesu vakampambilile, vaing'ondo vandítwalanga dinguvo dyake kujavanianga mapungu nsheshe, kula mwing'ondo kupata lipungu lyake kutwala kubakila ikanju. Ikanju yo havatatíle ivele vila kuma kushanya mpaka pai. Nadoni vaing'ondo vandyáulanila doni, “Ikanju ai hatunapapulange. Leka tuntende gudugudu pakulota tummanye nyani álota kupata.” Avi vindítandeka pakulota awikile popo Maandiko aashidoni, “Vandijavananga dinguvo dyangu na ikanju yangu, vanditandela gudugudu.” Ashi ni shavatandile vaing'ondo. Napanelo pepi na panshalaba umwe Yesu andípagwa anyoke, nkulugwe anyoke, Maliya ndyagwe Kolopashi namu Maliya wa ku Magadalena. Yesu napane pangwene anyoke pamo na nkwóda wake aijá washinnagwaledya vàvele pamo, andímwaulila anyoke doni, “Mwanavo ajo apo,” kutwala kumwaulila nkwóda jo kushidoni, “Anyoko ajo apo.” Kutunduvangila muwakati wowo wo, nkwóda aijá anímpwashalela kutwala kumuukanavo kwing'ande kwake. Ling'oto lya avyo Yesu amanya kenga uti vindimalilika na pakulota Maandiko awikile popo, nae andítangola kushidoni, “Inangukola inyota.” Popo po shindípagwa shitumba shavaumbadídye medi aulimu. Bai vandítwala shipande shaivonu, kupambya munkungulandi, kushuvika mmedi aulimu amulá kuka nampaka pakanywa. Nae akalinge medi alalá, andítangola kushidoni, “Vindiwikila popo.” Bai andítepya muti wake kutwala kujaa imumu. Nadoni pakuva livele liduva lyakulipanganianga liduva lyakupumula na pakuva liduva lyakupumula alyo livele likumene namene, bai pakulota mili avilá havinapagwe panshalaba muliduva lyakupumula, vayuda vanínjugwa Pilatu doni, madodo avanu avalá vatamange na mili vyo, vaushe. Vaing'odo kutwala kuka ndatamanga madodo amunu ntandi na wambili ve vavapambilidíle pamo namu Yesu. Kanji pavawikile pamwe Yesu, vakamwone àpadile nae po madodo havantaménge. Napane mwing'ondo jumo aníntalola Yesu nkushi ndimbau kutwala kuuminneu myadi na medi. Aijá ágwene vinu avi andyumya ushuda na ushuda wake ni waumwiu. Nae andimanya kenga ankuvalanganga umwiu; ankuvalanganga pakulota namwenu momo mukulupile. Vinu avyo vitandeke pakulota awikile popo Maandiko aashidoni, “Halipagwa ligwangwa lyake ata limo lilóta kutameka,” na kavili kenga mwatangalela Maandiko anji doni, “Vanannola aijá wavantalwele nkushi.” Napanelo vikapite vinu avyo, Yoshe wa ku Alimateya, nkwóda wake Yesu kanji shipiipii kwamwaa wakuvavajopa vayuda, nae anínjugwa Pilatu mili umwe Yesu. Pilatu kulamulila, nae kutwala kuka ndausha mili aulá kuukanavo. Namomo Nikodemu aijá amuukidíle kunantandi Yesu shilo nanae andyúka ànyukete mauta akunung'angila na ubani shilinga shadikilu salasini. Vanavo pavatwete mili umwe Yesu aulá, vandyávilidyanga mushanda yakunamikanga kutwala kuminyangila mauta akunung'angila kwodana na madyavalelo avayuda nkati mukushika. Palyutu lyavampambilidíle Yesu lindípagwa liteka; mo muliteka mo lindípagwa likabuli lyaambi lyavakanava kunshika munu. Napane pakuva livele liduva lyakulipanganianga lyavayuda; namomo kwoda likabuli alyo livele pepi, vanavo vanínshika Yesu mulikabuli alyo. Napanelo muliduva litandi lyaishumana lyamba linyeiku padimbile vila, Maliya wa ku Magadalena ankuka kushonga, ankukodya lijanga lyavadivíle pashonga apalá, vàushidye. Nadoni nae ankutukuta, ankumuukila Simoni Patulu na nkwóda junji aijá washinnagwaledya namene Yesu, ankuvaulila doni, “ Umu mushonga mo, vandimumya. Hatunamanya shinu kwavaukile nammika.” Patulu pamo na nkwóda junji jo kuuminneu kuka kushonga. Vanavo uti vavili vashindauka vatukuta pamo kanji nkwóda junji aijá andítukuta shipajelo kuliko Patulu kutwala kuva ntandi kuwika kushonga. Akapandalele mushonga amulá, agwené vila ishanda yakunamikanga ailá ìvele pai kanji hainjidíle. Simoni Patulu áshimwoda panyuma, nanae kuwika kutwala kwinjila, kwona vila ishanda yakunamikanga ìvele pai pamo na alilá lilesho lyavamuungíle Yesu mmuti. Lyanavo lindípindigwa kuvikigwa isemu inji kwapukanianga na ishanda yakunamikanga. Napanelo aijá nkwóda junji ntandi kuwika pashonga apalá, nanae kwinjila, kwona kutwala kukulupila. Napane vovo vo, ve vakanava kumanya Maandiko aashidoni, “Inímmaikila adyuke pakati pavakupela.” Bai vakwoda avalá vandyúja kuka kukaja. Napane Maliya andíimila pepi na pashonga alila. Akuno alila, andíshiliuka kupandalela mushonga kutwala kuvona vanjelo vavili vàgwete dinguvo dyanashwe, vàikalenge palyutu lyauvéle mili wake Yesu, jumo àikele kumuti, junji kumadodo. Vanavo kutwala kumudya, “Ajala, mwaa shani unkulila?” Nae kushidoni, “Ninkulila mwaa Umu wangu vanintwala na hangunamanya shinu kwavaukile nammika.” Bai nae andíshiliuka kulola panyuma kutwala kumwona Yesu àimidile kanji hashimmanya. Yesu kutwala kushidoni, “Ajala, mwaa shani unkulila? Da unnambela nyani?” Nkongwe ona kenga munu ajo ni nkúkandyanga liteka, andímudya kushidoni, “Nang'olo, ikava kenga wako unintwala ngwaulila paummikile po, nintwale.” Yesu kushidoni, “Maliya!” Nae kushiliuka kutwala kumwaulila mushibalaniya doni, “Laboni,” mana ake Mwalimu. Yesu kushidoni, “Haunangukamule mwaa hangunava kukwela kuka kumwe Atata. Napane wena kwavanung'unumunu ukavaulile doni, ‘Ninkukwela kuka kumwe Atata, jo Tatagwenu; kwa Nnungu wangu, jo Nnungu wenu.’ ” Maliya wa ku Magadalena ankuka ndavavalangangila vakwoda, “Ndimwona Umu!” Namomo ankuvalanganga avilá vyamalangangidile. Napanelo paiwikile yalyulo muliduva lyolyo litandi lyaishumana, vakwoda vake pavavéle po nnango vàshimile kwamwaa wakuvajopa vayuda, Yesu andíinjila kwimila shing'ati shave kutwala kushidoni, “Amani ipagwe namu mwenu!” Akatangole davo andívalodya manda ake na mulumbau. Bai vakwoda vandípuwanga namene pavangwene Umu. Napanelo Yesu andívaulila kavili kushidoni, “Amani ipagwe namu mwenu! Kenga mo mwangutumidididye nangu Atata, nanangu ninkuntumidya mwenu.” Napavedoni, andívavaedya Imumu kutwala kushidoni, “Pwashalela Imumu Wanashwe! Mukannivaliva munu madambi ake, munu ajo madambi ake andalivalivigwa. Napane mukanannivaliva munu madambi ake, munu ajo madambi ake halivalivigwa.” Napanelo Tome aijá áshimanyika Didimu, nkwóda jumo pakati pa avalá kumi na mbili, hapagwíte mulyutu alyo muwakati wavaumilidíle Yesu vavagwe. Vavagwe kutwala kumwaulila doni, “Tundimwona Umu!” Kanji nae kushidoni, “Nangu ndikanona makwanda amishumali mmakono mwake, ndikanajela shala shangu pavankamadile mishumali na ndikanajela lyanda lyangu mulumbau, hangukulupila.” Ishumana imo ikapite, vakwoda vake vandípagwa kavili pamo; nanae Tome kupagwa popo. Ata ikava kenga milango vandígalola, Yesu andílyumilidya pakati pave kutwala kushidoni, “Amani ipagwe namu mwenu.” Napane Yesu andímwaulila Tome kushidoni, “Jela shala shako apa, lola manda angu. Nyalodya nkono utwale ujele ndimbau. Haunauke mushu muungakulupila kanji kulupila.” Tome kushidoni, “ Umu wangu na Nnungu wangu!” Yesu kutwala kumwaulila doni, “Ukulupila mwaa wakungwona? Vaalaligwe avalá vákagwene kanji vandikulupila.” Yesu andítenda vimanyikilo vinji vyoe pamevo pavakwoda vake víkaandikigwe mulibuku ali. Avi vindyandikigwa pakulota mwenu mukulupile doni, Yesu ni Klistu Mwanagwe Nnungu na kwakunkulupila, mupate shingumi palina lyake. Vikapite avyo, Yesu andílilodya kavili kwavakwoda vake nanyenje litanda lya Tibeliyade. Kulilodya kwake ko kuvé doni, mulyutu alyo vandípagwa pamo Simoni Patulu, Tome áshimanyika Didimu, Nataniyele wa ku Kanaa ya ku Galileya, vanavake Shebedeu na vakwoda vanji vavili. Simoni Patulu kutwala kuvaulila doni, “Mwanda ndaaka dyomba.” Vanavo kushidoni, “Tuke pamo.” Bai vakauka ndainjilanga mwingalava kanji ushilo uti havapatíle shinu shoeshoe. Paushwenge wiko, Yesu andípagwa nanyenje litanda ila vakwoda havashimmanya kenga aju Yesu. Nae kutwala kuvaudya, “Mmanavangu, hamuvenavo dyomba?” Vanavo do, “Um, mene.” Nae kushidoni, “Jalangila lungau kunkanakono ko, mundapata dyomba.” Vanavo pavautile lungau lwo, havaulwíle kumya kwamwaa wakujola dyomba dyoe namene. Napanelo nkwóda aijá áshinagwaleka namene namu Yesu andímwaulila Patulu kushidoni, “Aju Umu!” Bai Simoni Patulu paigwite davo, nae andítwala inguvo yake kugwala mwaa avele matakodavo kutwala kulijela mmedi. Vakwoda vanji vandyúka na ingalava vautanga lungau lùumbele dyomba mwaa havavéle kushu na kumwangu shivele shitamba shakuwikila kenga madodo tisini doni. Pavashulukangidile kumwangu, vandyona moto na yomba jumo vànjanikidile pamakala na shibadu shaligung'u popo. Yesu kutwala kushidoni, “Idanavo dyomba dinji dyamubyee ambi dyo!” Bai Simoni Patulu andíinjila mwingalava kutwala kuutila lungau kumwangu. Lwanavo lundyúmbala dyomba ding'umene miya imo na amusini na tatu. Ata ikave davo lungau halupapwíke. Yesu kushidoni, “Idananga mulye!” Hapagwíte ata nkwóda jumo e alyalavéke kumudya do, “Da wako unyani?” mwaa vandímanya kenga avele Umu. Yesu andívavandika kutwala ligung'u alilá kuvaing'a na yomba yo, kutandela momo. Au uvele mwanda wantatu avaumililila vakwoda vake ling'oto lyakudyuka pakati pavakupela. Vakamalile kulya, Yesu andímudya Simoni Patulu, “Simoni mwanagwe Nshuwau, da wako unkungunagwaledya namene kuvapunda ava?” Nae doni, “Elo Umu, wako unkumanya kenga ninkukunagwaledya.” Yesu kushidoni, “Valishe vangandolo vangu.” Kavili Yesu kushidoni, “Simoni mwanagwe Nshuwau, da wako unkungunagwaledya?” Nae doni, “Elo Umu, wako unkumanya kenga ninkunkunagwaledya.” Yesu kushidoni, “Vashunge vangandolo vangu.” Kutwala kumudya mwanda wantatu, “Simoni mwanagwe Nshuwau, da wako unkungunagwaledya?” Patulu shindímwida shipalodi kwamwaa wakumudya mwanda wantatu doni, “Da wako unkungunagwaledya?” Napanelo anínjang'ula do, “ Umu, wako undimanya vinu uti na undimanya kenga nangu ninkukunagwaledya.” Yesu kushidoni, “Valishe vangandolo vangu. Ninkukwaulila mwiu mwiu doni, wako pauvele unnemba ushindalyunga inguvo yako na kuka kwoekwoe kwaulota; napane paulota kuva unang'olo po, unanyalodya makono ako kutwala munu junji kukunga na kukuukanavo kwaukalatile.” Yesu andítangola davo amba inamuna yashipalelo shake Patulu mwalota kumpela Nnungu lishangelo. Patangwele doni, animwaulila, “Ngwoda.” Napanelo Patulu akashiliuka kutwala kumwona aijá nkwóda washinnagwaledya namene Yesu amwoda. Aju avele aijá e atapíle muwakati wavashilya shakulya shashilo na amuudídye Umu doni, “Nyani álota kukulimya?” Patulu pangwene andyúdya, “ Umu, kushi aju?” Yesu kushidoni, “Ikava kenga nangu ninkulota nae apagwe mpaka pangulota kwida, wako shako nyamani? Wako po, ngwoda!” Ni ashi shitadídye dyandavale dyabali pakati pavanung'unumunu dyakushidoni, “Nkwóda aju, mwiko hapela.” Kanji hamwaulidíle doni, “Nae po, hapela,” ila amwaulidile doni, “Ikava kenga nangu ninkulota nae apagwe mpaka pangulota kwida, wako shako nyamani?” Aju ni nkwóda jojo áumya ushuda wavinu avi na áandike. Wetu tunkumanya kenga ushuda wake wo, wìu. Vipali vinji vyoe vyatandile Yesu. Leka kula shinu shàandikike, ngwona kenga mushilambo uti hainapagwe inapashi yakutosha kuvika mabuku akaandikíke. Nang'olo Teopilo! Mulibuku lyangu litandi kwandika, ndivalanganga vinu uti vyatandile Yesu na vyapundishidye kutunduvangila kunantandi mpaka muliduva lyaukile ndatanduligwa kuka kuwa ling'oto lyakumya malailililo na dimongo dya Imumu Wanashwe kuvapa vamyombe vake vavatandwele. Ling'oto lyakupela nae andidyuka na andililodya myanda vyoe kumili kwave na vimanyikilo víkave ntau vyakulilodya nae kuva mumi. Vanavo vandyonanavo muwakati wamaduva alubaini avavalangangila ing'ano yautawala wa Nnungu. Pakati pamaduva alo, muliduva limo vàvele pamo, andívaanyalela lilamulo aashidoni, “Hamunatumuke pa Yelusalemu apa; lindila ashilá shalivikile Atata shamungwigwite nimmalangangila. Mwiu Nshuwau andibatisha na medi kanji mwenu mundabatishwa na Imumu Wanashwe muwakati wakuvandika.” Napanelo vakwoda vake vakaimang'anange vandímudya, “ Umu, undadyuwangidya kavili ambi apa utawala kwavanaishilaeli?” Nae kushidoni, “Mwenu haimmaikidile kumanya wakati na maiko ávikile Atata kwamadalaka ake jo mwene kanji mwenu mundapata dimongo dya Imumu Wanashwe álota kumwidila na mwemwe mundava mmashuda vangu kutunduvangila pa Yelusalemu, ku Yudeya, ku Shamaliya mpaka mwisho washilambo.” Akatangole malove alo, nae kutanduligwa vanavo vamwona kwinjila mulyundi kutwala kugwalagwala pavakamwona kavili. Vanavo valola kuwa ndoo, nae àukile, mwe! Popo po kwaneka vanu vavili vadikanju dyanashwe kutwala kushidoni, “Mmagalileya, mulalela nyamani kuwa? Jo Yesu wavamuumidye pakati penu kuka kuwa, andaaloka kenga mo mwamumwanalele auka kuwa.” Napanelo vanavo vandyúma palishinga lyamilandi vyaulivela livéle pepi na pa Yelusalemu kuka ku Yelusalemu; lyutu ali lishitwala shitamba shamwanda waliduva lyakupumula. Vanu avo, yani Patulu, Nshuwau, Tiyagu namu Andaleya, kwida Pilipo, Tome, Balutolomeu namu Mateu, kwatika Tiyagu mwanagwe Alupeu, Simoni aijá Shelote namu Yudashi mwanagwe Tiyagu, pavawikile nkaja amulá vandyúka ndainjila mushumba shavawikidíle shapashanya ulungu. Bai vanavo uti kwaunapamo vashindashwali; vashindashwalinavo Maliya anyoke Yesu na vanung'unuvake Yesu pamo na vakongwe vanji. Napanelo muwakati awo muliduva limo vandíkadyanianga vanung'unumunu vakuwikila kenga imiya imo na ishilini kutwala Patulu kutakatuka pakati pave kutangola doni, “Mmanung'unumunu, Maandiko atangwele kala Imumu Wanashwe kwaindila imwe Daudi andivaikila awikile popo; Maandiko lo amwamba Yudashi, nannimya wakulangalalela shipinga shinkamwíle Yesu mwaa nae avele munu wamushipinga shetu na jojo jo, vanínjavila imbandi muutumika au.” Mwenu, munu aju andíshuma lyutu kwapaida yashitendo shaungave-shaliya; palyutu lyolyo lyo, nae andígwanga kutwala kutumbuka utumbu kupushuka. Shitendo asho vayelusalemu uti vandígwa; ni ashi shitadídye mwinangodi yave lyutu alyo vasheme Akelidama yani lyutu lyamyadi. Patulu andyúka mushu aashidoni, “Mulibuku lya Dimu vandyandika doni, “ ‘Ing'ande yake ive lidembe hanapagwe munu wakwikala kavili mulyutu alyo.’ Kutwala kavili kushidoni, “ ‘Shinang'olo shake akamule junji.’ Napavedoni jumo pakati pavalume valyunganiénge namu wetu muwakati uti washitupamba Umu Yesu kutunduvangila paubatisho umwe Nshuwau mpaka muliduva lyavantandwile Umu Yesu pakati petu kuka kuwa, jumo pakati pavalume avo ave nshudamwetu wakudyuka kwake Yesu.” Bai vandívalodya vanu vavili: Yoshe áshimanyika kwalina lya Balishabashi na lya Yustu na kunnodya Matiyashi. Kutwala apo vandíshwali vaashidoni, “ Umu, wako úmanyite mitima vyavanu uti tulodya wauntandwele pakati pavanu vavili ava wakutenda imbandi muutumika au waumyombe wo waukile ndaashela Yudashi kuka lyutu limmaikidíle.” Vakatende shimwavi shinínkalela Matiyashi; nadoni nae vanímpambanianga mushipinga shavamyombe kumi na moja avalá. Napanelo liduva lya Pentekoste likawike vakwoda vake Yesu uti vandípagwa pashinu pamo. Kwashingangala, kuwa kwaloka lidi lyakuuluta kenga kupunga kwaimepo yadimongo kutwala kwanela uti nng'ande mwavaikalénge. Kutwala apo, vindyáneka vinu mwadindimi dyamoto dyakujavanikana na kula shinu shìtulidile pamuti pakula munu kutwala vanu avo uti kuvaumbala Imumu Wanashwe na kwatuka kutangola dinangodi dyakuvilingananga kwodana na lyululilo lyavapéle Imumu. Napanelo ku Yelusalemu vashindaikala vayuda vanu vakulipudya ngwengwe kwa Nnungu ve vaalakadíle muvenentete uti vamushilambo shapai. Kuuluta akulá kukaigwinike, imbumba yavanu indíkadyania kutwala vovo vo kushanga mwaa kula munu vanu avo ashivaigwa vatangola mwinangodi yake mwene. Bai vanavo vàshangile na dìvapulugike ding'ano vandyúdyania, “Da vanu ava uti vatangalánga apa ava i vagalileya ava? Kanji mwaa shani wetu apa uti pavatangola vanavo kula munu pakati petu ankuvaigwa mwinangodi yake yashing'ang'eng'e? Apa tupali tuvalipaliti, tuvamedi, tuvaelami, twálakadile ku Meshapotamiya, ku Kapadokiya, ku Pontu, ku Ashiya, tuva ku Yudeya akuno, twálakadile ku Piligiya, ku Pampiliya, ku Mishili, twálakela ku Libiya twíkala pepi na pa Kulene, twálakela kunjini wa Loma, tuvanji tuvayuda na kavili tuvanji túliinjidyenge, twálakadile ku Kaleta na tuvanji kwavaalabu; kanji wetu apa vanavo pavatangola vavalanga vitendo vyakujowa vya Nnungu tunkuvaigwa mudinangodi dyetu tuvene dyashing'ang'eng'e!” Bai vanavo vàshangile na vàdubwele vashindaudyania, “Da shitendo ashi shilodya nyamani?” Vanji pakati pave kuvakajola vaashidoni, “Vandyambalwanga ugwalwa avo.” Napanelo Patulu andítakatuka pakati pavavagwe kumi na moja avalá kutwala kutangola pashanya po, amanyiya imbumba kushidoni, “Mmayudeyamwangu pamo na mwenu múnama pa Yelusalemu, tela matu enu mwigwe vyangulota kummalangangila. Mwankumbukilila mwenu mo, i mwanavo. Vanu ava vaambalwidye dashi na ashi ni satatu! Doni, ashi ni ashilá shitangaléke kwaindila yankúlava Yoweli aashidoni, “ ‘Mumaduva amwisho, atangola Nnungu, vanu uti ndavamiminila Imumu wangu. Vanavenu valume na vakongwe vandalava, vanemba venu vandaona maono, vanang'olo venu vandalatanga dindoti. Ata kwavatumwa vangu valume na vakongwe, mumaduva lolo lo, ndavamiminila Imumu wangu na vandalava. Kuwa kumaundi ndalodya vyakutikinikanga, mushilambo shapai ndalodya vimanyikilo, vindaaneka myadi, moto na lyoi lyakutita dimumu. Liduva lindava shii, mwedi kuva myadi, liduva limwe Umu, liduva lyo likumene na lyalishangelo, likanava kuwika. Napane ilota kuva doni, woewoe átambulanga lina limwe Umu, andaambwalegwa.’ ” Patulu kutwala kuka mushu aashidoni, “Mmanaishilaeli ngwigwa! Yesu nnashaleti, munu áakikishigwe pamevo penu kwavyamakango, vyakutikinikanga na vimanyikilo vyatandile Nnungu kwenu mwenu kwaindila yake nae kwodananavo mwamumanyilile mwemwe mmene, munu aju vaninkamudya kwaishabaa na imanyika kaladavo na Nnungu, mwenu jojo jo, kwalipwashalelo lyavaungave-lilamulo muninkamela panshalaba kutwala kumpedya. Kanji napane jojo jo, Nnungu anindyuwa pakati pavakupela amposha mumauvilo akupela mwaa haishuulukika kupela kundingile. Ing'ano yo yake nae ai Daudi atédoni, “ ‘Ngushindamwona Umu wangu ngwengwe pamevo pangu mwaa nae ankupagwa kunkanakono kwangu kwambangidya hangunajagajege. Ni ashi shitadídye ntima wangu upuwange, lulimi lwangu lulitamange na ata mili wangu undapagwa mulilindilililo. Mwaa wako hawambukanga ungumi wangu kumoka na ata haunneka Nkwílimyanga wako alinge kunda. Wako uningulangudya dindila dyashingumi, unanguumbadya lipuwilo kwakupagwa kwako.’ “Mmakwetu leka nimwaulile shana doni, nakulugwetu Daudi andipela namomo vaninshika na shonga shake shipali mpaka nelo apa. Napane jo Daudi jo, avele nkúlava na amanya doni Nnungu andilivikila kwakulilapa kenga jumo wamuudukulu wake andadiva pashiumu shake, nae andyóna kaladavo na kutangola yakudyuka kumwe Klistu kenga havamwambukenge kumoka na ata mili wake haulingile kunda. Jo Yesu aju, Nnungu anindyuwa na wetu apa uti ni tuvashuda vashitendo asho. Nae pavankwadidye vammika kunkanakono kwake Nnungu na pampatile Imumu Wanashwe walivikidile Tatamunu, andimiminila uti avi vyamwona na vyamwigwa. Mwenu, Daudi hakwadile kuwa kanji jojo jo atédoni, “ ‘ Umu andimwaulila Umu wangu, Ikala kunkanakono kwangu mpaka nangu vamongo vako, ndivatende kuva lyutu lyakuluvatila.’ Napanelo mmaishilaeli uti ikala mumanya shalowa doni, Yesu jo, jo wamunkamadile panshalaba jo, Nnungu anintenda kuva Umu na kuva Klistu.” Bai vanavo vakaigwe malove ala, vindívabuka mitima kutwala kumudya Patulu pamo na vamyombe vanji kushidoni, “Mmanung'unumunu, napanelo wetu po tutandelé mwashi?” Patulu kushidoni, “Lijugulange na kula munu apate ubatisho palina limwe Yesu Klistu kwakulivalivigwa kwamadambi enu na mundapata inudyo ya Imumu Wanashwe. Mwaa kulivikila aku ni kwenu mwenu, kwaudukulu wenu na kwauti vavelé kushu; uti avalá vashamégwa namu Umu, jo Nnungu wetu.” Napane kwamalove anji oe ashindaumya ushuda na auka mushu avajugwangila kushidoni, “Liposhe mushaushanga shiidíla udukulu au wantau.” Napanelo vanu avalá vapakadíle lilove lyake vandípata ubatisho; muliduva alyo vandílyunganianga kwavakwoda vanu vakuwikila shikonda shavanu dyalupu nnatu. Napanelo vanavo vashindangaikangila mapundisho avamyombe, upamo, kumajananga ligung'u na kushwali. Bai vishindatandeka vyakutikinikanga na vimanyikilo kwaindila yavamyombe, nadoni mmitima vyavanu uti mushindapagwa kujopa. Napanelo uti avalá váshikulupila shavo shishiva shimo na vinu uti vishiva vyaupamo; vashindashumidya vinu vyave kutwala njuluku kuukanavo ndajavananga vamupa kula munu kwodananavo víshimwova pamili pake. Liduva kwaliduva vakadyania mwing'ande ya Nnungu, vamajananga ligung'u muding'ande, vashindamajananga kula munu na muje kwamitima vyalipuwilo na vyakujaulanga, vantumbyanga Nnungu na vavanavo litananilo kwavenentete uti. Bai liduva kwaliduva Umu ashindavaanjadyedya vanu vakwambolegwa. Muliduva limo muwakati wasatisa wakati wakushwali, Patulu namu Nshuwau vauka shalumo kwing'ande ya Nnungu. Koko ko, vanu vanínnyukata munu wakudidimanga madodo tangu mmunda mwanyoke, munu wavashimmika kula liduva pannango waing'ande ya Nnungu wavashishema Nnango-wakwalala atende avajugwajugwa njuluku vanu váshiinjilila apo. Munu aju akamwone Patulu namu Nshuwau vainjila mwing'ande ya Nnungu nae andívajugwa. Patulu na muje kunnola ndoo, kutwala kushidoni, “Tulola wetu apa!” Nae apalá, ng'amung'amu, kuvalola ona kenga andapata shinu shoeshoe. Kanji Patulu kushidoni, “Hanguve njuluku kanji sho shanguvenavo sho ndakupa; palina limwe Yesu Klistu wa ku Nashaleti, takatuka uwene!” Patulu kunkamula nkanakono kumwimidya kutwala munu jo madodo ake na malundi, kuliimiliyangidyanneu. Nae kudaloka kutunduvanga kuwena, kwinjila shalumo namu vanavo mwing'ande ya Nnungu awena, adalakanga na antumbyanga Nnungu. Vanu uti kutwala kumwona awena na antumbyanga Nnungu na vandímanya kenga ni munu jojo áshiikala ajugwajugwa pa Nnango-wakwalala waing'ande ya Nnungu. Bai vanavo vandítikinanga na vandíshanga shitendo asho. Napanelo munu aijá ànamatidile kumili kwake Patulu namu Nshuwau mulukoma lwake Shalomoni, vanu uti vandítukutila koko vàshangile. Patulu pagwene davo, andívaulila vanu avo kushidoni, “Mmanaishilaeli! Mwaa shani munkushanga shitendo ashi na mwaa shani munkutulola namene? Da mwona kenga munu aju tumwanaidyé kwadimongo dyetu wetu kwali kwaunnungu wetu wetu tuvene? Nnungu umwe Abulaamu, umwe Ishaki, umwe Yakobo, Nnungu jojo wavanakuluvetu aninkwedya amupa lishangelo Yesu ntumika wake, jo wamunkamudidye mwenu na kumwita pamevo pamwe Pilatu paukile ndaamuwa nae amuungule. Kanji mwenu mundimwita Wakwilimyanga na Waishaliya kutwala kujugwa vamuungulile nkúbyaa. Napavedoni, mwenu munimpedya mwene shingumi kanji napane Nnungu, jojo jo, anindyuwa mushipinga shavakupela na wetu nelo tuvashuda vashitendo asho. Napanelo dimongo dyalina limwe Yesu dinintadya munu aju wamumwona na wamummanyite, aliimiliyange. Andiliimiliyanga mwaa wakukulupila lina limwe Yesu; likulupililo lyolyo linditadya aju aponele uti kenga mwenu uti munkwona. Mmanung'unumunu, nangu ndimanya kenga mwenu pamo na vakutawala venu munditenda shinu ashi pamukamanya shamutenda. Kanji napavedoni, Nnungu anditandedya ashilá shatangwéle kala kwaindila yavakulava vake uti kenga Klistu wake inimmaikila auvauvange. Nadoni lijugulange na nshiliukile pakulota madambi enu alivalivigwe na wakati wakuliimiliyanga umwikile mwenu walakela pamevo pake Umu na kwambangidya ampalakadyedye Klistu wampangidile tangu kala, aijá Yesu. Jo Yesu jo inimmaikila apagwe kuwa mpaka muwakati ulóta kukandyangigwa vinu uti, wakati wowo wavalangenge Nnungu tangu kala kwaindila yavakulava vakwilimyanga. Mwenu, Musha atédoni, ‘ Umu, jo Nnungu wenu anantakatuwa pakati pavanung'unumunu venu nkúlava jumo kenga nangu. Nkúlava ajo, kula shinu shalota kutangola, mwigwilile. Munu akanamwigwilila nkúlava ajo, andaapuligwa mushipinga shavenentete na andabamolegwa.’ “Vakulava uti kutunduvangila Samuwele na vanji uti vamwatíke nae vandivalanganga vitendo vyamaduva ala. Mwenu munkupata vyalivikile Nnungu kwavakulava na munkupata avilá vyalivikile pavapangile imbodi vanakuluvenu pamwaulidile Abulaamu doni, ‘Kutunduvangila kuudukulu wako makola uti amushilambo shapai andaalaligwa.’ Nnungu pantakatuwidye ntumika wake, ampalakadidyé shitandi kwenu mwenu pakulota amwalaliye anshinjiula kula munu mushinamilo shake shakunyata.” Napanelo Patulu namu Nshuwau vatangola na venentete mwing'ande ya Nnungu, vandívaidila vakulangalalela-shadaka, nang'olo wavakushunga-ing'ande ya Nnungu namu mashadukayo akuno ivapwateka namene mmitima mwaa vanavo vashindapundisha vavalanganga doni, nkati mumwe Yesu kunkupagwa kudyuka kwavakupela. Nadoni vandívakamula kuvajalenneu nkalaboshi mwaa wakuva lyulo kulindila wiko ulangale. Kanji vanu voe pakati pave vaigwíte lilove, vandíkulupila. Vanu avo vandíwikila shikonda shavalume kenga dyalupu mwanu doni. Napanelo palyamba lyake vakutawala vave pamo na vanang'olo na vamwalimu vadishaliya vandíkadyania pa Yelusalemu. Popo po, andípagwa Anashi nkúlangalalela-shadaka nkumene, Kaipashi, Nshuwau, Alishandele na kupagwa vanu uti valikola alyo lyankúlangalalela-shadaka nkumene. Vanavo kuvatwala vapatulu kuvaimidya pakati kutwala kushidoni, “Mwenu mumponidyé dashi munu aju? Kwadimongo shani na palina limwe nyani munkutenda vinu avi?” Patulu pamuumbele Imumu Wanashwe andívajang'ula kushidoni, “Mmakutawala vavenentete na mmanang'olo! Ikava kenga nelo tunkulalyangigwa kwaing'ano yashitendo ashi shambone shintandéke munu aju e avéle wakudidimanga madodo mwaponedile, bai mwenu apa na mmanaishilaeli uti ikala mumanya kenga ni palina lyake Yesu Klistu wa ku Nashaleti wamunkamadile mwenu panshalaba kutwala Nnungu kundyuwa pakati pavanu vapadíle, kwadimongo dyake nae munu aju áimidile mushu mwenu andípata kupona. Nae ni, “ ‘lijanga lyamwiludyenge mwenu mmakudenga kanji lyolyo lyo, lindiva lijanga shii lyavavikile palitununa.’ Hakunapagwa shinu kwambolegwa kwaindila yamunu junji mwaa mushilambo shapai, halipali lina linji lyajawile Nnungu kuvapa vanu kulota livaambole.” Napanelo vakone ntima shii umwe Patulu namu Nshuwau vamanya kenga vavele vanu vákashamidye na vanu vila tu, vandíshanga namene kutwala kwanalela kenga vovo vo, vandinama namu Yesu. Kanji mwaa wakumwona munu wavamponidye vàvenavo shalumo, vanavo vandídubwala. Nadoni vandívakumulanga vapatulu palyutu lyanguguvale kutwala vene kwikala valya shemba vaashidoni, “Da vanu ava apa tuvatandele mwashi? Mwaa kula muyelusalemu andimanya ngala kenga shimanyikilo ashi shakushanganiya, vatandadidyé vanavo na ata wetu shitendo ashi hatukania. Kanji pakulota shitendo ashi hashinauke mushu shiigwinika kwavenentete leka tuvatishange kwambangidya havanavalangange kavili lina ali kwamunu woewoe.” Napavedoni vandívashema vapatulu kuvaulila doni, “Tunkunneya, hatutamwa ata padyoko vela kumwigwa kavili muvalanganga na muvapundisha vanu palina limwe Yesu.” Kanji Patulu namu Nshuwau kuvajang'ula kushidoni, “Da ni shambone pamevo pake Nnungu kumwigwilila mwenu kwali kumwigwilila Nnungu? Amuwa mwemwe mmene! Mwaa wetu apa, vyatwona na vyatwigwa hatuulula kuleka kutambulanga.” Nadoni vakavatishange kavili vandívaleka, havapatíle indila yakuvapela shaushanga kwamwaa wavenentete mwaa uti vashindamupa lishangelo Nnungu kwamwaa washitendo asho. Doni, munu jo washintandeke shimanyikilo ashi shakuponia, andívanavo ulinga wavyaka vyakupunda alubaini doni. Napanelo pavaukile ndaunguligwa, vandyúka kwavavave ndavavalangangila vyavavatangaladile vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vanang'olo. Vavave pavaigwite malove alo, kwaunapamo vandyúmya lidi vatangola na Nnungu vaashidoni, “ Umu Wadimongo-uti úkandyenge kuwa na pai, imanga pamo na vinu uti vipagwíte amo útangwele kwa Imumu Wanashwe kwaindila yaikanywa yanakulugwetu Daudi ntumika wako uushidoni, “ ‘Mwaa shani vamidi vankushimwa na venentete kupanga milugu bule? Vaumu vamushilambo vandinyanyamala vakutawala vandikadyanianga uti vampinge Umu, vampinge Wakupakigwa wake.’ Namwiu, Elode, Ponji Pilatu, vamidi pamo na vanaishilaeli vandíkadyanianga nkaja amu pakulota vapange milugu vyakummyaa ntumika wakwilimyanga áalakadile kwako, Yesu waumpakile mauta. Vandíkadyanianga pakulota vitandeke avilá vyaupangidile tangu kunantandi kwadimongo dyako na malotelo ako. Napanelo Umu, lola mevo mavili mitisho vyave utupe dimongo tuvatumika vako pakulota tuvalangange lilove lyako patukajugulanga shinu akuno unyalodya nkono wako kwakuponia, kwavimanyikilo na kwavyakutikinikanga palina lyantumika wako wakwilimyanga, Yesu.” Bai pavamalidile kushwali, palyutu lyavakadyaniénge pandíndangenda, vanavo uti kuvaumbala Imumu Wanashwe na vashindavalanganga lilove lya Nnungu pavakajugulanga shinu. Napanelo imbumba ya avalá váshikulupila, ntima wavo uvele umo wowo; hapali munu ashona kenga ashilá shavenavo shàke mwene gweka kanji kula shinu shishiva shaupamo. Vamyombe vashindataa ushuda na dimongo namene ing'ano yakudyuka kwake Umu Yesu na umonyo ukumene ushindapagwa na vanavo. Pakati pave hashipagwa áshuuvauvangila shinu mwaa avalá vashivanavo mushinu kwali ding'ande vashindashumidya, njuluku wo kuvakamudya vamyombe, vamyombe kunjavila kula munu kwodana na avilá víshimwova pamili pake. Nadoni pakati pavanu avo, mulawi Yoshe munu wa ku Kupulu wavashinshema vamyombe Balinaba kwakuvalangangila mana ake nkúnonowanga, andíshumidya lishamba lyake lyavenavo njuluku wo, kuka ndavakamudya vamyombe. Kanji napanelo, munu junji wavashinshema Ananiya pamo na ndyagwe Shapila, momo vandíshumidya pashinu pave. Njuluku wo nae unji kutitikulila, ndyagwe shitendo asho kuungila nkono kutwala unji kuka ndavakamudya vamyombe. Patulu kutwala kumudya, “Ananiya, mwaa shani uninneka Shatwani akuumbala muntima ata mpaka kunshang'apila Imumu Wanashwe na kutitikulila njuluku unji walishamba lyaushumididye? Lishamba lyo ukanava kushumidya livele lyako na ata paushumididye apa njuluku wo mwiu wàko wakulota wako kutumila mwaulatela umwene. Kanji mwaa shani unditunga ding'ano adi muntima mwako? Bai manya kenga haunduwenge munu, unduwengé Nnungu.” Ananiya po paigwite malove ala, andíjanguka àpadile. Vanu uti vaigwíte shitendo asho vandíjopa namene. Bai vanemba vakantatela mwishanda vakanyukata kuka nanshika. Napanelo dikapite disaa kenga nnatu doni, ndyagwe pakamanya shitandéke akainjila nng'ande amulá, Patulu kumudya, “Da njuluku walishamba lyamushumididye na ntwavo ni wowo au bai?” Nae kushidoni, “Elo, ni wowo wo bai.” Patulu kutwala kushidoni, “Ivelé dashi mwenu kuunganila kunninga Imumu umwe Umu? Lola, vanemba vavéle pannango vo, vauja kukunshika ntwavo, nawako vandakunyukata momo.” Shapila apalá kugwenneu àpadile kugwilila mushu mwake Patulu. Vanemba paviinjidile nng'ande amulá vanínkodya àpadile; vanavo kunnyukata kuka nanshika pavanshikile ntwagwe. Nadoni kujopa kukumene kundiidila liganisha pamo na uti vaigwíte dyabali dyavitendo avyo. Bai kwaindila yavamyombe, vishindatandeka vimanyikilo na vyakutikinikanga pakati pavenentete na vakwoda uti vashindakadyania kwaunapamo mulukoma lwake Shalomoni. Napanelo mulyutu alyo vanu vákavele vakwoda hapali áshilyalaveka kulyunganianga namu vanavo, ata ikava kenga venentete uti vashindavashibanga namene vakwoda. Bai dimbumba dyavalume na dyavakongwe díshinkulupila Umu dishindaanjadyeka namene. Kwodana na vitendo avyo, venentete vashindavaumya valwele muding'ande kuka ndavaladya mudigoli na mmakande kulangele pakulota Patulu papita kananga shimbedi vela ashi shiviinikidye. Na ata dimbumba dyavanu dyakwaloka mumakaja ashitanono, vashindaumbalanila pa Yelusalemu na valwelwe vave pamo na vanu váshuuvauvanga na majini mashapu uti vashindapona. Napanelo nkúlangalalela-shadaka nkumene pamo na vavagwe uti vàvele vamushipinga shamashadukayo, vandítunduvanga kuvaanangila ing'ou vamyombe. Nadoni vandívakamula vamyombe kuka ndavajela nkalaboshi yankaja amo. Kanji shilo shake liduva alyo njelo wake Umu akashimulanga milango vyakalaboshi, akavaumidya panda kutwala kuvaulila doni, “Wena mukalilodye kwing'ande ya Nnungu mukavape venentete malove a Shingumi ashi.” Bai vamyombe vakaigwilile malove alo; lyamba linyeiku vandyúma kuka kwing'ande ya Nnungu ndavapundisha venentete. Napanelo nkúlangalalela-shadaka nkumene pamo na vavagwe vandívanavo nguguvale wavananangalaledi vamakaja va ku Ishilaeli. Vanavo kutwala kuvatuma vakulaledya vauke vakavatwale vamyombe kukalaboshi. Vakushunga vakauke kukalaboshi, vamyombe havavakodidye kutwala kuja kuka ndavalanganga kwavanang'olo kushidoni, “Mwe! Wetu tundyuka mpaka kukalaboshi; wetu kukodya milango uti vàgagowidye shana, vakulaledya vàimilenge panda vashunga kanji patushimwile, nkati kukodya vyo, ngwe!” Bai nang'olo wavakushunga-ing'ande ya Nnungu pamo na vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pavaigwite dyabali adi vandítikinanga kutwala kushidoni, “Ing'ano ai ilota kuva dashi!” Napanelo popo po, andíwika munu jumo kutwala kushidoni, “Mwenu, vanu vamuvajadile nkalaboshi vo, avalá paing'ande ya Nnungu po, vankuvapundisha venentete.” Bai nang'olo wavakulaledya pamo na vakushunga vakauke vandívatwala vamyombe kwasiyasa vavajopa venentete kuvaamanga majanga. Napanelo vakavaidenavo vandívaimidya shing'ati nguguvale kutwala nkúlangalalela-shadaka nkumene kuvanyika aashidoni, “Da mwenu wetu hatunnaidye ngala kupundisha palina lyamunu ajo? Shapo lola, nkaja mu Yelusalemu amu malove enu andyaandavala uti na ata mpaka mulota twitikange yamyadi vyamunu aju.” Kanji Patulu pamo na vamyombe kujang'ula doni, “Kudyanga kumwigwilila Nnungu kuliko kuvaigwilila vanu. Nnungu wavanakuluvetu anindyuwa Yesu, munu wamummyee mwenu kwaindila yakunkamela panshalaba. Jojo jo, Nnungu animmika palyutu lyashimbili kunkanakono kwake antenda kuva Nang'olo na Mwamboli kwambangidya avape vanaishilaeli kulijugulanga na kulivalivigwa kwamadambi. Wetu apa pamo na Imumu Wanashwe wanjawile Nnungu kuvapa vanu vamwigwilíla ni tuvashuda vavitendo avyo.” Napane vanavo pavaigwite malove alo, vandínyanyamukanga kulota kulamulila kuvovya shingumi. Kanji munu jumo mpalishayo wavashinshema Gamaliyele mwalimu wadishaliya na wavashimwishimu namene venentete, andíimila panguguvale kulamulila vavaumidye padyoko panda vamyombe kutwala kushidoni, “Mmanaishilaeli! Lilaledye na vitendo vyamulota kuvatenda vanu ava. Muvyaka vyapanyuma padyoko, andyúmilila Teudashi munu áshilivika kuva wakwishimika; vandílyunganianga namu nae vanu vakuwikila shikonda kenga shadimiya nsheshe doni. Kanji pavamwovidye shingumi, avalá uti váshinkulupila vandímwadilikananga kutwala ing'ano ayo kumalilikila popo. Kutwala apo, muwakati washaandika shavenentete andyúmilila Yudashi wa ku Galileya; nae andívashomba vanu voe kanji vakampedye, avalá uti váshinkulupila vandíjaikananga. Napavedoni kwaing'ano ai ninkumwaulila doni, vanu ava hamunavaavalele mwaa ivelé doni, nnugu au na shitendo ashi vikava vyakubuni vanu, vindatimbikanga kanji vikava vya Nnungu hamuvaulula kuvatema na ata inkuululika mwenu kupagwa mukumpinga Nnungu.” Bai vanavo vandyúngila nkono. Nadoni vakavashema vamyombe avalá vakavashapa viboko kutwala kuvaduma havanatangole palina limwe Yesu na kuvaleka vauke. Vamyombe vandyúma panguguvale awo vapuwanga pakuva vandivalangiligwa aki yakunyambikanga kwamwaa wa Lina ali. Bai vanavo kula liduva mwing'ande ya Nnungu na muding'ande dyavanu, havashilakela kunyuma kupundisha na kummalanganga Yesu kuva Klistu. Napanelo muwakati washishaanjadyeka shipinga shavakwoda, avalá váshitangola shigalegu vashindavatangadikanga vabalaniya mwaa vanamwili vave vashindalivalivigwa mulipwashalelo lyakula liduva. Bai vamyombe kumi na mbili avalá vandíshema imbumba yavakwoda uti kutwala kushidoni, “Hashinava shambone wetu kuleka kuvalanganga lilove lya Nnungu pakulota tutumike pandamu.” Napavedoni mmanung'unumunu vatandole vanu saba pakati penu vaushuda wambone, vakuvaumbala Imumu Wanashwe, valimanyilo tuvakamudye shimadengo ashi pakulota wetu apa ngwengwe tupagwe mukushwali na mukutumikila lilove. Malove ala imbumba yavakwoda uti andívanagwela. Nadoni vandívatandola vanu ava: Shiteva munu walikulupililo lyoe na wakumuumbala Imumu Wanashwe, kwatika Pilipo, Polokolo, Nikanoli, Timoni, Palamena namu Nikolau munu wa ku Antiyokiya e aliinjidyénge mwidini yavayuda. Kutwala apo, imbumba indívalodya vanu avo kwavamyombe kutwala vamyombe kushwali na kuvavikila makono. Nadoni lilove lya Nnungu lishindaandavala; pa Yelusalemu vakwoda vashindaanjandyeka na vakulangalalela-shadaka voe vashindaigwilila likulupililo. Napanelo Shiteva àumbaligwidye umonyo na dimongo ashindatenda vyakutikinikanga vikumene na vimanyikilo pakati pavenentete. Napavedoni vanu vapashitala shakulipudidya shavashishema “Shavanu vamuunaiti” pamo na vaalakadíle ku Shilene, ku Alishandaliya, ku Kilikiya na ku Ashiya vandíbuwa ntau namu Shiteva kanji havashuulula kutauka limanyilo na Imumu Wanashwe áshinnangalalela nae mukutangola. Napanelo vandívonga vanu pakulota vankanidyange Shiteva kenga vandimwigwa ankupulu Musha na ankupulu Nnungu. Nadoni vandívakang'ela venentete, vanang'olo pamo na vamwalimu vadishaliya kutwala kuka kwashingangala nankamula Shiteva kumuukanavo kunguguvale. Po panguguvale po, vandívaidanavo vashuda vakushang'apa váshishidoni, “Munu aju ngwengwe ankwabwalanga lyutu ali lyakwilimyanga na ankwiludyanga Lilamulo. Wetu tundimwigwa atangola kenga ashii Yesu wa ku Nashaleti andabamola lyutu ali na kupindikulanga yadi yatulakadile Musha.” Bai vanu uti ve vaikalénge panguguvale awo, vakannole ndoo Shiteva, vandyóna ing'ope yake kuva kenga yanjelo. Kutwala apo, nkúlangalalela-shadaka nkumene andímudya Shiteva kushidoni, “Da vyavakwaula avi vìu?” Shiteva kushidoni, “Mmanung'unumunu pamo na mmatatamunu, ngwigwa! Nnungu walishangelo andímuumililila nakulugwetu Abulaamu ku Meshapotamiya akanava kwikala ku Alani kutwala kumwaulila doni, ‘Leka shilambo shako, leka likola lyako uke kushilambo shangulota kukulangudya.’ Nae kuma kushilambo shavakaladeu kuka ndaikala ku Alani. Papadile tatake, Nnungu anínnangalalela kwida mushilambo shamwikala mwenu ashi. Mushilambo shosho ashi, Nnungu Abulaamu hampele ata shitamba shalidodo limo shaulongo kanji andílivikila kumupa shive shake pamo na udukulu wake ata akanava kumpata mwana. “Napanelo Nnungu andímwaulila Abulaamu kushidoni, ‘Vanu vamuudukulu wako vandava vamidi mushilambo shavene, vandavatenda vatumwa na vandavatenda vyaukalau muvyaka dimiya nsheshe.’ Nnungu nae do, ‘Kanji nanangu ndavaukumu venentete vavatumikila vanavo kenga vatumwa. Kutwala apo, vandauma mushilambo asho kwida ndalipudya kumili kwangu mulyutu ali.’ Nnungu kutwala kumpanga imbodi Abulaamu na anínnamulila likumbi live shimanyikilo shaimbodi ayo. Nadoni Abulaamu akammaleke Ishaki anínkumula likumbi muliduva lyanane kutwala nanae Ishaki kummaleka Yakobo, Yakobo kuvavaleka vana kumi na mbili vaukile ndava vatatavetu. “Napanelo vatatavetu vakammikila ing'ou nung'unugwave Yoshe kutwala kunshumidya akave ntumwa ku Mishili kanji Nnungu andípagwa namu nae. Anímposha mumauvilo ake uti, aníntadya Palao antanane na amwone kuvanavo limanyilo lyoe mpaka jo Palao umu wa ku Mishili kummika kuva nang'olo washilambo shake na wapaing'ande pake. Kutwala apo, mushilambo sha Mishili na sha Kanaani lindíinjila lipungu liidínavo mauvilo oe mpaka vanakuluvetu kukunakuna mwaa washakulya. Napanelo Yakobo paigwite doni ku Mishili shipali shakulya, andívatumidya vanakuluvetu mumwanda utandi ku Mishili. Mumwanda wambili Yoshe kulivalanganga kwavakuluvake nanae Palao andívamanya valikola vake Yoshe. Napanelo Yoshe andítuma vanshamele tatamunu Yakobo pamo na valikola vake; vanu vakuwikila shikonda shavanu sabini na tano. Bai Yakobo andyálela kuka ku Mishili kutwala koko ko, nae pamo na vatatavetu kupalanga mili vyave kwidanavo pa Shikemu ndashika muntupa washumíle Abulaamu na njuluku kumakono kwavanavake Amoli tatamunu wa pa Shikemu. “Napanelo pauvandikenge wakati wakutandedya Nnungu avilá vyalivikidíle kumwe Abulaamu, vakwetu vandívalakananga poe mushilambo sha Mishili mpaka muwakati watunduvenge kulangalalela umu junji ákammanyite Yoshe. Nae andítumila ujanja kuvauvyauvyanga valikola vetu mpaka nae kuvalamulila vatatamunu vavajange vana vakuvalekwa ambi kwambangidya vapalange. Mumaduva lolo kuvalekwa Musha mwana wakunagwaleka pamevo pake Nnungu kutwala vatatavake kunshunga mwing'ande myedi mitatu. Vatatavake vakanjae, mwanagwe Palao nkongwe anínnakota kuka nannela kenga mwanagwe mwene. Bai Musha andípundishigwa ding'anong'ano dyashinamidyo shashimishili uti; nadoni, malove ake na vitendo vyake vivele vyadimongo. “Napanelo Musha pawishidye vyaka alubaini vyashilinga andyámuwa muntima mwake kuka ndavalola vakwave, vo vanaishilaeli. Kwanavo Musha akamwone mmishili jumo amwanela mwishilaeli nae anínshililidya mwishilaeli jo kutwala kulipilila ammalidya mmishili aona kenga vakwave vandamanya kenga Nnungu andavaambola kwaindila yake kanji havashimanya. Palyamba lyake nae kuvona vanaishilaeli vavili vakamanana kutwala kuvaunganianga ipagwe amani aashidoni, ‘Shasho da mwenu i mmanung'unumunu? Napanelo mwaa shani munkwanalanila?’ Napane áshimwanela muje aijá aníngang'ola Musha kutwala kushidoni, ‘Áshikutandola nyani kuva nkútawala na nkúukumu wetu wetu? Da ulota nanangu ungupedye kenga mwaumpadyadidye mmishili lido?’ Bai Musha paigwite malove alo andítukuta ku Mishili kuka ndaikala kushilambo shavene sha ku Midiyani; koko ko nae andívapata vana vavili. “Ling'oto lyavyaka alubaini Musha àvele kushimbweshe pepi na palishinga lya Shinai njelo andímuumililila mulilamba lyamoto úshikalela mulyukutu. Musha pagwene shitendo asho andíshanga namene. Pavandike alota alole shana, andígwa lidi lyake Umu limwaulila doni, ‘Nangu ni Nnungu wavanakuluvako; Nnungu jojo umwe Abulaamu, umwe Ishaki na umwe Yakobo.’ Bai Musha andítatamela mwaa wakujopa na halingangidíle ata padyoko vela kulola shinu shene. Umu kutwala kushidoni, ‘Ulanga vilatu vyo mwaa lyutu lyawimidile ali ni ulongo wakwilimyanga. Nangu apa kwamwaa wakwona shana mauvilo autumwa avapata venentete vangu ku Mishili na kwigwa kutangadikanga kwave, ndishuluka kwida ndavaposha; napavedoni, ninkukutuma uke ko ku Mishili ko.’ “Napanelo Musha jo wavamwitíle vaashidoni, ‘Áshikutandola nyani kuva nkútawala na nkúukumu wetu wetu’ jojo jo, Nnungu aníntandola kuva nkútawala na nkwámbola kwaindila yanjelo e amuumilidíle mulilamba lyamoto úshikalela mulyukutu. Aju ni ávaumidye vanakuluvetu ku Mishili atenda vyakutikinikanga na vimanyikilo mushilambo asho, mu Imanga Yanauvi na muvyaka alubaini mushimbweshe. Jo Musha aju e avaulidíle vanaishilaeli, ‘Nnungu anantakatuwa pakati pavanung'unumunu venu nkúlava jumo kenga nangu.’ Ni jo Musha apagwíte mushipinga shavanakuluvetu kushimbweshe na njelo andítangola namu nae pamo na vanakuluvetu palishinga lya Shinai; nae ni ápwashaladile malove mangumi akutupa wetu. Kanji vanakuluvetu jojo jo, havashilota kumwigwilila; kupunda apo vanavo vandímwita na mitima vyave uti kuujila ku Mishili vamwaulila Aloni doni, ‘Tukandyangidya vannungu vatulangalalele mwaa Musha munu átumidye kushilambo sha ku Mishili hatumanyite shintandéke.’ Bai vandíkandyanga lishinamu lyakuva mwamwana wang'ombe nannume kutwala kushindanga dinyama dyakuntandela shadaka na kutenda shikukulu shakutumbyanga lishinamu lyavakandyénge. Nnungu napane andívaambukanga pakulota avaleke valipudye kudinondo na kuvinu vinji vivéle kumaundi. Ni kuvalela momo mwavaandikidile mulibuku lyavakulava doni, “ ‘Mmanaishilaeli! Da vanyama vamuvashindenge kushimbweshe kuvatenda shadaka muwakati wavyaka alubaini, shadaka asho mungutandalelé nangu? Mundivilinganianga! Munyuketé yema yakulipudidya imwe nnungu Moloki na lishinamu lyainondo Lepani, nnungu wenu. Mundilipudya kumashinamu amukandyenge mwenu mmene. Nadoni nankumulanga muke kushilambo shakushu kupunda ku Babiloni.’ “Kushimbweshe akulá vanakuluvetu vandívanavo yema yaushuda ye yakandyénge Musha kenga mwannamulilidíle átangwele namu nae na kwodana na ntindo wagwene. Vanakuluvetu vakapate yema ayo kwalakela kwavanyakalavave, muwakati wavaukile namu Yoshuwa ndateka vilambo Nnungu avapukusha venentete váshiikala vilambo avyo vanavo vona, yema yoyo vandínyukata. Yoyo indípagwa pamo na vanavo mpaka muwakati umwe Daudi, jo ápatile litananilo lyake Nnungu na ájugwile pakulota akandyange lyutu lyakunama Nnungu umwe Yakobo kanji ándangadile ing'ande ni Shalomoni. Kanji napane, Nnungu Wapashanya-uti hanaikala muding'ande dyavadangile vanu kenga mwatangaladile nkúlava, “ ‘Kuwa ni shiteng'u shangu, shilambo ni pakuvika madodo angu. Mwenu mundaulula kungudangela nangu ing'ande? Avi atangola Umu. Da lipali lyutu livaikidíle nangu ngupumulilile? Da vinu uti vyamwona avi hangukandyenge nangu?’ ” Kukumalilila Shiteva kushidoni, “Mmanu mmaimbeve, múkakumuligwe mmitima na kumatu, múmpinga ngwengwe Imumu Wanashwe. Kenga mo mwavatandalele vanyakalavenu, namwenu momo munkutandela momo. Shapo nkúlava shani wávakampapete vanyakalavenu? Vanavo vandivabyaanga vakulava vake Nnungu váshivalanganga kwida aijá Waishaliya umwe Nnungu na mwenu jojo muninnimya na munimpedya. Mwemwe mundipwashalela Lilamulo kwaindila yavanjelo kanji hamwigwilidile.” Bai avalá vanang'olo vapanguguvale vakaigwe davo shindívalipuka shitundi mmitima mwave kutwala kushimwa mpaka kutuka shulu. Kanji Shiteva pamuumbele Imumu Wanashwe, andílola kuwa ndoo kutwala kwona lishangelo lyake Nnungu na kumwona Yesu àimidile kunkanakono kwake Nnungu. Nae kutwala kushidoni, “Mwe! Ninkwona kuwa kushimwike na kumwona Mwana Wamunu àimidile kunkanakono kwake Nnungu.” Vanavo vakadivanga kumatu akuno vajunga pashanya po na kwaunapamo vanímwinjila kungang'alangidya kunyenje likaja kutwala kumwamanga majanga. Vashuda vapagwíte apo, vandyúlanga makoti ave kunkamudya nnemba jumo walina Saulu. Shiteva akuno vamwamanga majanga, nae ashindakugwa aashidoni, “ Umu Yesu pwashalela imumu yangu!” Bai andíguguvala kutwala kukuta pashanya po, aashidoni, “ Umu haunavaukumu mwaa walidambi ali.” Patangwele malove ala, nae kujaa shingumi. Bai Saulu andyúngila nkono ing'ano yakumpedya kwake. Napanelo kutunduvangila muliduva lyolyo, shindyúmilila shititimbu shakupapatigwa liganisha, yani shipinga shavakwoda váshipagwa pa Yelusalemu. Nadoni vakwoda vandívamwadikanianga pa Yelusalemu vanavo kutukutila mumakaja a ku Yudeya na a ku Shamaliya kanji vamyombe vandíijalila pa Yelusalemu. Vanu vakunjopa Nnungu vandítwala mili umwe Shiteva kuka ndashika na vanínnilila namene. Napanelo Saulu alota kumalidya liganisha, ashindainjila muding'ande uti dyavakwoda apita avakamula valume na vakongwe auka ndavajela nkalaboshi. Napanelo avalá vamwadilikanénge vashindauka vavalanganga lilove. Pilipo nae paalaladile kunjini wa ku Shamaliya ashindavavalangangila venentete Klistu. Dimbumba dyavanu kwaunapamo dishindamwishimu Pilipo mwaa vashindamwigwa shana namene vyashitangola na vashindona vimanyikilo vyashitenda mwaa vanu vavénavo majini mashapu, anavo ashindauma mumili mwave akuta namene na vakudidimanga madodo pamo na vakukwava vashindapona. Nadoni panjini awo lishindapagwa lipuwilo lyoe namene. Napanelo panjini wowo, andípagwa munu jumo walina Simoni. Munu aju muwakati wapanyuma pake ashindatandedya vinu vyashaviavi vyashivatikiniyanga vashamaliya na kulitenda kuva munu wakujowa. Simoni vanu uti va ku Shamaliya bila kumpambula munu vashindamwishimu namene na vashindatangola doni, “Munu aju ni dimongo dya Nnungu dishamégwa ‘Ding'umene.’ ” Nae vashamaliya vashindamwishimu namene mwaa dimindi dyoe ashindavatikiniyanga na vitendo vyake vyashaviavi. Kanji Pilipo pavalangenge ntenga wambone wautawala wa Nnungu na yalina limwe Yesu Klistu, valume na vakongwe vashindapata ubatisho. Ata mpaka jo mwene Simoni momo andíkulupila kutwala nanae kupata ubatisho na ngwengwe ashindamwoda Pilipo alaledya shana vimanyikilo na vyamakango vikumene víshitandeka kutwala nae kushanga doni. Napanelo vyamyombe vapagwíte pa Yelusalemu pavigwite doni ku Shamaliya vanu vandiitikila lilove lya Nnungu, vaníntumidya Patulu namu Nshuwau koko. Vakawike pa Shamaliya vandívashwalidya pakulota vampate Imumu Wanashwe mwaa Imumu Wanashwe avele akanava kunshulukila munu ata jumo pakati pave ila vandípata ubatisho palina limwe Umu Yesu. Bai vanavo vandívavikila makono kutwala kumpata Imumu Wanashwe. Napanelo Simoni akone doni, Imumu ankuvashulukila vanu kwaindila yavamyombe kuvavikila makono, nae andyúmya njuluku avape vamyombe aashidoni, “Nanangu ngupa madalaka lolo kwambangidya nikammikila munu woewoe makono ampate Imumu Wanashwe.” Kanji Patulu kushidoni, “Jaikila kushena na njuluku wako wo. Da wako wona kenga inudyo ya Nnungu vashuma na njuluku? Wako haunapagwa shinu ata padyoko nkati mushimadengo ashi mwaa ntima wako haunava shinu washalowa pamevo pake Nnungu. Lijugulange, leka nnugu wakunyata wauvenavo! Njugwe Umu nakapanji andakulivaliva shabaa yamuntima wako. Nangu ninkukwona wako kuva umunu wakukubyaa liu lyakupunda apo na ungave-shaliya undikutawala.” Kutwala Simoni kushidoni, “Shonde, mwenu nangu ngujugwila kumwe Umu kwambangidya vyamutangola hashinapagwe shakungutandeka.” Bai vamyombe vakaumye ushuda na vakatangole lilove lyake Umu, vandyújila ku Yelusalemu kupita vavalanganga ntenga wambone mumakaja oe avashamaliya. Napanelo njelo wake Umu andímwaulila Pilipo kushidoni, “Panganika uke nkono wakwina shilambo utumila indila yúma pa Yelusalemu kwalalela ku Gasha.” Ayo ivelé kushimbweshe. Pilipo kutwalinneu mwanda. Mwe! Nae kumwona munu jumo wavamuníle avele nanangalaledi nkumene umwe umu nkongwe wa ku Etiyopiya walina Kandaki munu áshaangangalanga mali uti amwe umu ajo. Nae aukile ku Yelusalemu ndalipudya kwa Nnungu. Pashuja àikele mulingishi lyake ashindashomya shidingo shalyamba shimwe nkúlava Ishaiya. Bai Imumu Wanashwe andímwaulila Pilipo kushidoni, “Vandika lingishi lyo upite woda!” Pilipo kutumanuma mpaka palingishi kutwala kumwigwa munu jo ashomya shidingo shalyamba shimwe nkúlava Ishaiya Pilipo kumudya, “Da vyaushomya vyo unkumanya shana mana ake?” Mwitiyope kushidoni, “Ngulota kumanya dashi akapali munu ánguvalangangila?” Bai nae apalá anínjugwangila Pilipo akwele mulingishi vaikale pamo. Napanelo lipungu lyamaandiko lyashishomya lishishidoni, “Vanintwala kenga mwavanantwalila ngandolo wavamuukanavo kukunshinda, mo mwanamalalila ngandolo pavankaja magwimbu, nanae momo hajamwile ikanywa. Vanintanila na havampele shaliya, halakile udukulu, mwaa shingumi shake vandyovya mushilambo.” Bai mwitiyope andímudya Pilipo, “Ninkukujugwa, da nkúlava malove ala apa amwamba nyani? Alyamba jo mwene kwali amwamba munu junji?” Napanelo Pilipo kutunduvangila mulipungu alyo lyamaandiko andyúka ammalangangila munu ajo ntenga wambone umwe Yesu. Vauka mushu na shimwanda shave, vandíwika pashinu pavéle medi kutwala mwitiyope kumwaulila Pilipo doni, “Wako, medi ala apa. Da shipali shinu shingudingadínga shakungutadya napate ubatisho?” Mwitiyope andílamulila kwimidya lingishi alilá, Pilipo namu nae kushulukanga kuukananga mmedi Pilipo kutwala kumbatisha. Pavaumanenge mmedi, Imumu wake Umu aníntwala Pilipo; bai mwitiyope hangwene kavili kanji andyúka mushu na shimwanda shake apuwanga. Bai Pilipo andílyona àvele panjini wa Ashoto. Nae ashindapita avalanganga ntenga wambone mumakaja uti mwashipita auka ku Shashaleya. Napanelo Saulu amamodya mitisho yakuvabyaanga vakwoda vake Umu andímuukila nkúlangalalela-shadaka nkumene nanjugwa shitambulisho shakuka ndalodya muvitala vyamikodyanio vya ku Damashiko kwambangidya akavakodya váshinama mushinamidyo shake Umu valume na vakongwe, avakamule avaidenavo pa Yelusalemu. Napanelo pashuka àvandike palikaja lya Damashiko, kwashingangala Saulu kuntang'anedya lilangadyo lyakushenga lyakwalakela kuwa. Nae pashinu apo kugwa kugwilila pai na kwigwa lidi líishidoni, “Saulu, wako Saulu! Mwaa shani unkungupapata?” Saulu kushidoni, “Nang'olo, da wako unyani?” Lidi lyo kushidoni, “Nangu Yesu, jo waumpapata wako jo. Napavedoni takatuka winjile nkaja mo! Mo nkaja mo, vandakwaulila shilotéka utende.” Napanelo vanu vaadanénge namu Saulu vandíimilanga vàkakatele vaigwa lidi kwabila kumwona munu. Saulu vaníntakatuwa pai apalá, pang'amwile mevo kulamana na kwona shinu; vavagwe vavénavo kunkamula nkono kumwinjidya nkaja mu Damashiko. Bai Saulu andíikala maduva matatu àputele pakalya na pakakumbila shinu. Napanelo po pa Damashiko po, andípagwa nkwóda jumo walina Ananiya; jo Ananiya aju Umu anínshema mwindoti aashidoni, “Ananiya!” Nae doni, “Nangu Umu!” Umu kutwala kushidoni, “Panganika uke na ibalabala yavashema Yakwaloka mpaka paing'ande imwe Yudashi; pauwika, muudyangidye munu jumo walina Saulu wa ku Talashishi; nae ankupagwa mukushwali na mwindoti ninnodya munu walina Ananiya amwidila nammikila makono anshwalidya pakulota aujile kulola.” Ananiya do, “ Umu, nangu munu aju ndivaigwanga vanu voe vammalanganga ukalau wake wavatandile nae vakwilimyanga vako ku Yelusalemu. Nae vanang'olo vavakulangalalela-shadaka vandimupa madalaka akwidila apa ndavakamula uti vatambulánga lina lyako.” Umu kutwala kushidoni, “Wena! Mwaa munu ajo ni shombo shangu shakutandalegwa pakulota aumaniange lina lyangu kwavamidi, kwavaumu, kwavanaishilaeli na nene nimwene nannodya mauvilo oe álota kumpata kwamwaa walina lyangu.” Nadoni Ananiya andyúka paing'ande apo kwinjila nng'ande kutwala kummikila makono Saulu aashidoni, “Nung'unumunu Saulu, Umu Yesu ákuumililidile niindila wida akuno, aningutumidya kwako wako pakulota uujile kulola na uumbaligwe na Imumu Wanashwe.” Bai mmevo mwake Saulu vindígwanga vinu kenga makakamba kutwala muwakati wowo nae kutunduvanginneu kulola kavili; andítakatuka kuka ndabatishwa na akalye, andípata dimongo. Bai Saulu andítwala maduva aikala pamo na vakwoda váshipagwa pa Damashiko. Nae kutunduvanginneu kwinjila muvitala vyamikodyanio apita ammalanganga Yesu doni, “Nae ni Mwana wa Nnungu.” Napanelo vanu uti váshimwigwa vashinanshanga na vashindaudyania, “Da munu aju i jo ávatandile ing'ondo avalá vatambulánga lina ali ku Yelusalemu? Nae akuno aidilé kukuvakamula vanu avaukenavo kwavanang'olo vavakulangalalela-shadaka?” Saulu napane ashindauka mushu dimwanjadyeka dimongo na ashindavavilinganianga vayuda váshiikala ku Damashiko aakikisha kenga Yesu aju ni Klistu. Napanelo akapite maduva oe namene, vayuda vandyúnganila vamyae Saulu kanji Saulu vanímmanyia nnugu wave. Vanavo shilo na mui vashindalaledya milango vyakwinjilila panjini valota vammyae Saulu. Vakwoda vake napane vakantwala Saulu shilo kunjela mulitenga kunshuluwidya panda lishiti lyalikaja. Napanelo Saulu pawikile ku Yelusalemu, andílingangila kulyunganianga na vakwoda kanji vanavo uti vanínjopa mwaa havashinkulupila kuva nkwódamwave. Napane Balinaba aníntwala kumuukanavo kwavamyombe ndavavalangangila mwashi mwangwanalele Umu niindila ya ku Damashiko na jo Umu anditangola namu nae, namomo mwashi mwavalangangidile ku Damashiko kwabila kujopa palina limwe Yesu. Nadoni Saulu andílyunganianga na vakwoda na ashindapita avalanganga palina limwe Umu nkaja mu Yelusalemu pakajugulanga shinu. Namomo ashindatangola na ashindataukananga na vayuda váshitangola shigalegu kanji vanavo vashindalambela dindila dyakummyaila. Napanelo vanung'unumunu pavaanaladile nnugu awo vaníntwala kumuukanavo ku Shashaleya, ako kunnumudya kuka kwave ku Talashishi. Bai liganisha lya ku Yudeya, lya ku Galileya na lya ku Shamaliya lindívanavo amani na lishindaliimiliyanga; linama mukunjopa Umu na mukumpambadyangigwa kwa Imumu Wanashwe, lyanavo lishindaanjadyeka. Napanelo Patulu pashipita awanawananga kula kushinu momo andyálela kuka ndavalola vakwilimyanga váshipagwa pa Lida. Koko ko, anínkodya munu jumo walina Eniyashi alagíle pagoli vyaka nane mwaa wakudidimanga madodo kutwala Patulu kumwaulila doni, “Eniyashi! Yesu Klistu ankukuponia. Takatuka upindange litandiko lyako!” Eniyashi kutakatukinneu. Bai vanu uti va pa Lida namu va ku Shalona vakamwone munu ajo, vanínshinjiulila Umu mitima vyave. Napanelo panjini wa Yope andípagwa nkongwe jumo nkwóda walina Tabita, lina lyavashema mushigalegu Dolakashi, nae avele wavitendo vyambone na ashindavapwashela vamashikini. Muwakati wowo nae andyúula mpaka kupela. Akapele vandímwinga medi na kuntwala kuka nammika mushumba shapashanya ulungu. Napanelo pa Yope namu pa Lida hapalapanénge namene; nadoni, vakwoda pavaigwite kenga Patulu apali pa Lida vanavo vandívatumidya vanu vavili kuka nanjugwangila Patulu aide shipajelo aonane namu vanavo pa Yope. Bai Patulu andyúka namu vanavo. Akawike, vaníntwala kumuukanavo mushumba shapashanya ulungu kutwala vanamwili uti kuntang'anedya valila na vannodya vyakulijalangila vyakuvilingananga vyakandyénge Dolakashi pavéle mumi. Patulu napane akavaumadyanga vanu uti mushumba mo akaguguvala kushwali, akashiliuka kulola mili kutwala kushidoni, “Tabita, takatuka!” Bai Tabita andíng'amula mevo kunnola Patulu kutwala kutakatuka kwikala. Nae kunkamula nkono ampwashela pakulota aimile kutwala kuvashema vanamwili pamo na vakwilimyanga kuvalodya Tabita mumi. Shitendo ashi shindíigwinika pa Yope uti na vanu voe vanínkulupila Umu. Bai andíikala maduva oe pa Yope namu munu jumo wakuushila magwogwe walina Simoni. Napanelo pa Shashaleya andípagwa munu jumo walina Koluneli, nang'olo wavaing'ondo miya vamushipinga shavashishema shavaitaliya. Munu aju pamo na vanu uti vapaing'ande yake vandyálala mitima na vashindanjopa Nnungu; nae ashindavapa lipwashalelo lyoe vamashikini na ashindashwali ngwengwe kwa Nnungu. Muliduva limo, muwakati wasatisa yalyulo, mwindoti Nnungu anínnodya Koluneli njelo wake kutwala njelo jo kunshema, “Koluneli!” Koluneli anínnola ndoo, anjopa kutwala kushidoni, “Da nyamani nang'olo?” Njelo kushidoni, “Kushwali kwako na lipwashalelo lyaunaumya uvapa vamashikini Nnungu inkunnagwela na hanalivaliva shinu. Napavedoni vatumidye vanu ku Yope vakakushamele Simoni, munu ámanyika kwalina lya Patulu; jojo jo avelé paing'ande imwe Simoni munu wakuushila magwogwe, ing'ande ivéle nanyenje imanga.” Bai njelo áshitangola namu Koluneli akaume, Koluneli andívashema vatumika vake vavili vapaing'ande pake namu mwing'ondo wake jumo wakwalala ntima wamushipinga shavaing'ondo vake, kuvavalangangila vinu uti vitandéke kutwala kuvatumidya ku Yope. Palyamba lyake vàvandike panjini, muwakati waliduva pamuti Patulu kunjini ko kukwela paulungu kuka ndashwali. Kanji ikankole indala, andílota apate shakulya; napanelo vankandyangidya shakulya asho, Nnungu andímupa indoti kutwala nae kwona kuwa na kwona shinu mwalikuba likumene lyakukandapala kenga lyavakamulanidile mumapepe uti nsheshe lishulukila pai; nkati mwake kupagwa kula likola lyavanyama vamadodo nsheshe na kula likola lyavanyama vakulyuta vapagwíte mushilambo na kula likola lyavyuni vyakuniania. Kutwala nae kwigwa lidi líshishidoni, “Patulu, takatuka uvashinde uvamamene!” Kanji Patulu kushidoni, “ Umu! Davo po mene; nangu tangu hangunava kulya shinu ata shimo shishapu kwali shidagwa.” Lidi kutangola mwanda wambili liishidoni, “Haunone kuva shishapu shatadidye Nnungu kuva shakutakata!” Shitendo ashi shikatandeke myanda mitatu, likuba vandyújidya kuwa. Napanelo Patulu akuno alambela kumanya mana aindoti yapatile kwalakela kwa Nnungu, vanu vavatumile Koluneli vandyúdyangidya ing'ande imwe Simoni na vandíwika mpaka pannango. Vanavo kushema kutwala kudya, “Da paing'ande apa apali njeni walina Simoni ámanyika kwalina lya Patulu?” Patulu akumbukilanga indoti yapatile ailá, Imumu andímwaulila doni, “Wako, vanu vatatu vankukulambela pai po! Takatuka ushuluke! Haunaambambidye kuka namu vanavo mwaa vovo vo, palyutu ali nivatumididye nangu apa.” Patulu akashuluke andívaulila doni, “Munu wamunnambela jo, ni nangu apa. Da shana mwidilidilé nyamani?” Vanavo kushidoni, “Wetu twalakela kwanang'olo wavaing'ondo walina Koluneli; nae ni munu waishaliya na wakunjopa Nnungu na ni munu waushuda wambone kwavenentete uti vayuda. Jojo jo, njelo wakwilimyanga andimwaulila akusheme uke kwing'ande yake ukamwaulile shauvenavo.” Bai Patulu andívapwashalela vajeni vo paing'ande; palyamba lyake nae namu vanavo vandímalidya mwanda kutwala vanung'unumunu vanji va pa Yope kumpalakela. Muliduva lyambili lyake, vanavo kuwika pa Shashaleya. Koluneli avalindila, andívalalika valikola pamo na vavagwe vapantima. Patulu pawikile paing'ande, Koluneli andyúka ndampwashalela kutwala kuunama alipudya kumwe Patulu. Patulu napane kuntakatuwa aashidoni, “Takatuka! Mwaa nangu momo nimunu kenga wako.” Nae atangola namu Koluneli, andíinjila nng'ande kuvakodya vanu vàumbalanidile kutwala kushidoni, “Mwenu mundimanya shana kenga nkati mulilamulo munkulaeka muyuda woewoe kulijalanianga mushipinga shavamidi kwali kulitenda shijeni muding'ande dyave. Kanji Nnungu aningwaulila haninansheme munu woewoe kuva nshapu kwali ndagwa. Ni ashi shitadídye nangu mukangusheme kwida panikava na shinyadinyadi; napanelo munkuulula kungwaulila shamungushamadile?” Koluneli kutwala kushidoni, “Mumaduva matatu apitíle nangu ngushindapagwa mukushwali nng'ande mwangu amu muwakati kenga wowau wasatisa. Bai kwashingangala andyáneka munu àgwete dinguvo dyakumalameta kutwala kushidoni, ‘Koluneli, kushwali kwako ngwengwe Nnungu ankwigwa na lipwashalelo lyako lyaunaumya uvapa vamashikini hanalivaliva shinu. Napavedoni vatumidye vanu ku Yope vakakushamele Simoni, munu ámanyika kwalina lya Patulu; jojo jo avelé paing'ande imwe Simoni munu wakuushila magwogwe, ing'ande ivéle nanyenje imanga.’ Nangu kuvatuminneu vanu kwida ndakushema na tundilambwalela mwaa wakuwika kwako. Napanelo wetu apa tundikadyania pamevo pake Nnungu pakulota twigwe uti vyakutumenge Umu utuvalangangile.” Patulu kutwala kutunduvanga kutangola aashidoni, “Napanelo mwiu ninkumanya kenga Nnungu hanampambula munu kanji muvenentete uti woewoe ánjopa Nnungu na kutandedya ishaliya, ajo ankukubaligwa namu nae. Kwaupande walilove lyatumididye nae kwavanaishilaeli livalangánga ntenga wambone waamani kwaindila imwe Yesu Klistu àvele Umu wavanu uti, mwemwe mmene mundimanya shana nyamani shitandéke Yudeya uti kutunduvangila ku Galileya ling'oto lyaubatisho wavalangenge Nshuwau, mwashi mwampakidile mauta Yesu wa ku Nashaleti kwa Imumu Wanashwe na dimongo kutwala nae kuwena atandedya wambone apita avaponia vanu váshitawaligwa na Ndamoni mwaa Nnungu andípagwa namu nae. Wetu apa tuvashuda wavinu vyatandile nae mushilambo uti shavayuda mpaka pa Yelusalemu. Jojo jo vanu vanímpedya kwaindila yakunkamalela panshalaba kutwala Nnungu muliduva lyantatu kundyuwa na kunnodya kanji i kwavanu uti ila kwetu wetu tuvashuda vátutandwele Nnungu tangu kala, wewe túlile na túkumbidile namu nae ling'oto lyakudyuka pakati pavakupela. Nae wetu anditutuma tuvalangange ntenga kwavenentete na tumye ushuda kenga nae Nnungu andimupa madalaka akuva nkúukumu wavangumi na vapadíle. Ajo vakulava uti vankumuumidya ushuda kenga kula munu ánkulupila nae ankupata kulivalivigwa kwamadambi kwaindila yalina lyake.” Patulu akuno atangola, vanu uti váshimwigwilila muwakati wowo andívashulukila Imumu Wanashwe. Kanji vakukulupila vaaléke namu Patulu ku Yope vàvele vayuda, vandíshanga pavagwene vamidi navanavo momo Nnungu avamiminila Imumu Wanashwe mwaa vanavo vashindavaigwa vamidi avalá vatangola dinangodi dyakutikinikanga na vantumbyanga Nnungu. Patulu kutwala kushidoni, “Da apali munu álota kuvaleya vanu ava havanabatishwe na medi ikava kenga navanavo vanimpata Imumu Wanashwe kenga mo mwatumpatidile wetu?” Bai Patulu andílamulila vavabatishe palina limwe Yesu Klistu na vanavo vanínjugwa vaikanavo maduva akudyangangila. Napanelo vamyombe pamo na vanung'unumunu ku Yudeya uti vandígwa doni, ata vamidi momo vandipwashalela lilove lya Nnungu. Napavedoni Patulu paambweke kuka ku Yelusalemu, vakwoda vayuda vakumulígwe vanímpwatiyanga vaashidoni, “Kumanya dashi wako kulitenda shijeni paing'ande yavanu vákakumuligwe na kulyanavo ndamu umo?” Kanji Patulu kutwala kuvaigwiniya avapangila shana aashidoni, “Muliduva limo nangu ngùpagwite mukushwali mulikaja lya Yope, Nnungu aníngupa indoti kutwala kwona shinu mwalikuba likumene lyakukandapala kenga lyavakamulanidile mmapepe uti nsheshe lyaloka kuwa lishulukila pepi na panguvéle nangu. Panguladile shana nkati mwake, nangu kutwala kuvona vanyama vamadodo nsheshe, vanyama vakunundu, vanyama vakulyuta na kwona vyuni vyakuniania. Muwakati wowo nangu kwigwa lidi lingwaulila doni, ‘Patulu! Takatuka uvashinde uvamamene!’ Kanji nangu kushidoni, ‘ Umu, davo po mene! Mwaa nangu nkanywa mwangu hangunava kupisha shinu shoeshoe shishapu kwali shidagwa.’ Lidi lyakwalakela kuwa kutangola mwanda wambili liishidoni, ‘Shatadidye Nnungu kuva shakutakata, haunasheme shishapu.’ Shitendo ashi shindítandeka myanda mitatu na kumwisho kwake, uti vandyújidya kuwa. Kwashingangala, vanu vatatu vavatumile ku Shashaleya kungwidila nangu kuwika paing'ande yanishiikala. Kutwala Imumu kungwaulila nguke namu vanavo pandikaambambidya; vanung'unumunu ava sita kuka pamo namu nangu ku Shashaleya mpaka paing'ande imwe Koluneli. Koluneli kutwala kutuvalangangila mwamwanadile njelo wa Nnungu àimidile paing'ande pake amwaulila doni, ‘Ntumidye munu ku Yope akakushamele munu jumo walina Simoni ámanyika kwalina lya Patulu. Nae andakuvalangangila ntenga ulóta kukutadya wako pamo na vanu uti vapaing'ande pako mwambolegwe.’ Nangu pangutunduvenge kutangola namu vanavo Imumu Wanashwe andívashulukila kenga momo mwatushulukidile wetu kunantandi. Nangu kutwala kukumbukilinneu vyawile Umu doni, Nshuwau mwiu andibatisha na medi kanji mwenu mundabatishwa na Imumu Wanashwe. Napanelo ikava kenga Nnungu andivapa vanavo inudyo yoyo yatupele wetu patunkulupidile Umu Yesu Klistu, kushi nangu nikandyulula kwimidya madengo ake Nnungu?” Bai pavaigwite malove alo, vanavo vandídimikila na kumupa lishangelo Nnungu vaashidoni, “Kumbe mwiu! Ata vamidi Nnungu andivapa kulijugulanga madambi kuka mushingumi.” Napanelo vakwoda vakajaikanange mwaa wakupapatigwa kuumilidíle ling'oto lyakumpedya Shiteva, vanji vandíwika mpaka ku Poiniki kutwala vanji mpaka ku Kupulu na vanji kavili mpaka ku Antiyokiya. Kanji mwavashipita mo, lilove lya Nnungu vashivavalangangila vayuda gweka bai. Kanji vakwoda vanji va ku Kupulu na va ku Shilene vakawike pa Antiyokiya, vandítangonavo vagalegu vavavalangangila ntenga wambone umwe Umu Yesu. Umu ashindapagwa na vanavo na voe vakulupidíle, vanínshinjiulila Umu mitima vyave. Napanelo dyabali dya ku Antiyokiya dindíigwinika na liganisha, lyo lya pa Yelusalemu kutwala vanavo kuntumidya Balinaba koko. Balinaba akawike kwanavo akone umonyo wa Nnungu pakati pave andípuwanga namene na ashindavanonowanga vanu uti pakulota vavenavo ntima wakukulupilika na kuvalaililila havanamwambukange Umu mwaa Balinaba avele munu wambone, wakumuumbala Imumu Wanashwe na walikulupililo lyoe. Nadoni vanu voe vandílyunganianga namu Umu. Napanelo Balinaba andyúka ku Talashishi nannambela Saulu. Akamwone, aníntwala kumwidanavo pa Antiyokiya. Bai vanavo vandíikala pa Antiyokiya mpaka kumalila mwaka umo vavapundisha vakwoda voe vapaliganisha lyankaja amo. Napane pa Antiyokiya ni pavavashamíle vakwoda lina lya Vaklistu mumwanda utandi. Mumaduva lolo, vandípagwa vakulava vaumíle pa Yelusalemu kuka ku Antiyokiya. Napanelo pakati pave jumo walina Agabu alangalalegwa na Imumu, andímanyiya kenga mushilambo uti indaumilila indala yamadigida. Namwiu indala ayo yumilidile mumaduva amwe Kalaudiu. Bai vanavo vandyámuwa kula nkwóda atumidye lipwashalelo kwodananavo shilinga shalyulula kwavanung'unumunu va ku Yudeya. Bai vandítandedya vatumidya kwavanang'olo kwaindila imwe Balinaba namu Saulu. Napanelo muwakati awo umu Elode andítunduvanga kuvapapata vanji vamuliganisha. Nae anínshinda na lyambila Tiyagu nung'une Nshuwau na akone kenga shitendo asho vayuda shinkuvanagwela, anínkamula Patulu momo. Avyo vitandeke mumaduva ashikukulu shamagung'u ákave nkukumuku. Patulu akakamuligwe, Elode anínjela nkalaboshi kutwala kummikila vipinga nsheshe vyamabulisha váshipishania nsheshe-nsheshe vanshunga pakulota ling'oto lyashikukulu sha Pasaka amuukumu paumbala. Bai Patulu àvele nkalaboshi, liganisha lishindashwali vanjugwa Nnungu na dimongo mwaa wake nae. Napanelo Elode pashilota antwale akamuukumu, shilo shosho Patulu àlele shing'ati mabulisha mavili vàkamulidile mang'unyang'unya mavili avamuungile, pannango vàpagwite mabulisha váshishunga ikalaboshi, mwe! Njelo wake Umu apalá pulumundu, nng'ande nkalaboshi mo uti do, ngwe; njelo kunting'inianga amwimulanga aashidoni, “Takatuka shipajelo!” Muwakati wowo Patulu mang'unyang'unya mmakono mo kulumukanga kutwala njelo kushidoni, “Lyunge nkanda wako na ugwale makabasha ako!” Patulu kutandela momo. Njelo kavili kushidoni, “Gwala likoti lyako ungwode!” Vauma, Patulu andímwoda kanji àkamanya kenga vyashintenda njelo vivele viu; nae ashona kenga avelé mwindoti. Vakapite mautu mavili avakushunga, pavawikile pannango ukumene wavitali wavashuumila vauka kunjini, wanavo undíshimuka wene, vanavo kupita kuka vawena mwibalabala imo idikidiki kutwala muwakati wowo njelo kunnambaleka. Patulu apalá kumwida ding'ano kutwala kushidoni, “Napanelo ninkumanya mwiu doni, Umu anintumidya njelo wake kwida nanguposha kumakono kwake Elode na kunguposha muvitendo uti vyavashilota kungutenda vayuda.” Patulu pamanyite shana uti víshitandeka avilá andyúka mpaka paing'ande imwe Maliya anyoke Nshuwau, Nshuwau jo áshimanyika kwalina lya Malukushi. Popo po, vandíkadyania vanu voe vashwali. Akakanyola nnango wakunnango ataa odi kutwala mwali ntumika wapaing'ande walina Loda kuka ndamwitika. Mwali pamanyite kenga lidi alyo limwe Patulu, nae kwamwaa walipuwilo lyoe andíleka kushimula nnango kutwala kuujila kwavakwoda ndavaulila doni, “Mwenu Patulu panda apa!” Vanavo kushidoni, “Unaigwa na kudulumbuka ko ni aku!” Nae kuka mushu aashidoni, “Mene mwenu, mwiu!” Vanavo, “Wako, ajo inkuululika kuva njelo wake.” Kanji Patulu ashindauka mushu akanyola nnango. Vanavo vakashimule, pavangwene vandíshanga namene. Patulu kung'aniang'anianga nkono kuvamaladya kutwala kuvavalangangila mwamuumididye Umu nkalaboshi kutwala kushidoni, “Tiyagu jo pamo na vanung'unumunu, vavalangangile.” Nae kutwala kuma kuka kulyutu linji. Napanelo wiko paushwenge, mabulisha ding'ano dyave dindívatindinganianga namene mwaa havashimanya shintandéke Patulu. Bai Elode andílamulila vannambele kanji havangwene. Nadoni nae andívalalyanga mabulisha avalá kutwala kulamulila kuvatanalanga kutwala kunyema ku Yudeya kuka ndaikala palikaja lya Shashaleya. Napanelo Elode, ashindavavikila namene shitundi venentete va ku Tilu namu va ku Shidoni, vanavo kutwala kunga shipinga kuka nannola ling'oto lyakunshomba Balashitu, mmádengo nang'olo wapaing'ande imwe umu, vandíjugwa pakulota ipagwe amani mwaa shakulya shavashilya mmakaja ave shishaalakela kushilambo shake Elode. Napanelo liduva lyankodyanio lyavikíle Elode likawike, andígwalangila dinguvo dyake dyashiumu kuka ndaikala pashiteng'u shashiumu kutwala kutangola na venentete. Bai venentete vashindajunga vaashidoni, “Lidi ali halinava shinu lyamunu vila kanji lyannungu.” Kutwala popo na popo, njelo wake Umu kunkanyola Elode mwaa hampéle lishangelo Nnungu kutwala kumulya vakoko mmunda kwishidyanneu ntima, kupela. Napanelo lilove lya Nnungu lishindaandavala na vakwoda vashindaanjadyeka. Bai Balinaba namu Saulu pavatandadidye shimadengo shave pa Yelusalemu vandyúma na mumwanda wave vaníntwala Nshuwau aijá áshimanyika kwalina lya Malukushi. Napanelo paliganisha lya pa Antiyokiya vandípagwa vakulava na vamwalimu kenga ava: Balinaba, Shimiyau áshimanyika kwalina lya Wakudimba, Lushiu wa ku Shilene, Manaeni munu ákulumwike pamo namu umu Elode na kupagwa Saulu. Muliduva limo vakwoda uti valipudya kumwe Umu na vàvele mukunga, Imumu Wanashwe andívaulila kushidoni, “Mwapule Balinaba namu Saulu vauke vakakole madengo anivashamadile.” Bai vanavo pavamalidile kunga na kushwali, vandívavikila makono kutwala kuvatumidya vauke. Napanelo vanavo vàtumigwe na Imumu Wanashwe, vandyálela mpaka pa Selushiya, apo kukwela mwingalava kuka mpaka pashitingi sha Kupulu. Pavawikile pa Salamishi, vandívalanganga lilove lya Nnungu muvitala vyamikodyanio vyavayuda na Nshuwau Malukushi avele nkúpwashela wave. Napane pavadingukenge shitingi asho mpaka pa Papu vanínkodya nkúlava jumo wakushang'apa mwavi muyuda walina Bali-Yesu. Nae avele muje Shelishu Paulu gavana wapashitingi asho. Shelishu, munu wamang'amung'amu na walimanyilo lyoe, anínshema Balinaba namu Saulu mwaa ashindalota vammalangangile lilove lya Nnungu. Kanji Elimashi mwavi jo, mwaa aku ni kuvalangangila kwalina lyake, ashindavavangedya vamyombe alambela antividyange gavana hanaliinjidyange mulikulupililo. Napanelo Saulu áshimanyika momo kwalina lya Paulu, pamuumbele Imumu Wanashwe anínnola ndoo, mwavi jo kutwala kushidoni, “Umwana umwe Ndamoni gwe! Ummongo waishaliya gwe! Umunu wakukubyaa ushwang'a na vitendo vyakunyata gwe! Da wako ulota kuleka duvani kudinguwanga dindila dyashalowa dyake Umu? Bai ambi popa Umu andakupa shaushanga! Ambi popa undaputala na undatwala wakati paukona ata ng'ading'adi vela.” Mwenu, mwavi jo kundimbinneu kumevo, kutunduvanga kulidingula popo annambela wakunkamula nkono. Bai gavana washitingi pagwene davo, andíshanga mapundisho ammalanganga Umu kutwala kukulupila. Paulu na vavagwe vakaume pa Papu vandíkwela mwingalava kuka mpaka pa Palegi shilambo sha ku Pampiliya, napane Nshuwau Malukushi andívaleka kuujila ku Yelusalemu. Vakaume pa Palegi vandyúka mpaka pa Antiyokiya ya ku Pishidiya kutwala muliduva lyakupumula vanavo kuka ndaikalanga pashitala shakulipudidya. Vakainuke kushomya Lilamulo na Vakulava, vananangalaledi vashitala shakulipudidya vandítuma vavajugwe doni, “Mmanung'unumunu, likapagwa lilove lyakuvanonowanga venentete, tangola.” Paulu kutakatuka kuvamaladyanga na makono kutwala kushidoni, “Mmanaishilaeli pamo na mmanji múnjopa Nnungu, ngwigwa! Nnungu wavenentete ava vavanaishilaeli andívatandola vanakuluvetu na kuvatenda kuva venentete vakumene vanama kenga vamidi mushilambo sha Mishili kutwala kuvaumya kwankono wadimongo mushilambo asho. Kutwala apo, andivapililila muvyaka kenga alubaini doni vàvele mushimbweshe na paukile ndavamalidya venentete saba mushilambo sha ku Kanaani, ulongo wave andívapa kuva maleko. Vinu avi uti vindítandeka muwakati wavyaka dimiya nsheshe na amusini. Kutwala apo, Nnungu andívapa vakulungwa vakuvalangalalela mpaka muwakati umwe nkúlava Samuwele. Napanelo vanaishilaeli vakanjugwe umu wakuvalangalalela, Nnungu andívapa Saulu mwanagwe Kishi wamulikola lyavanabenjameni kutwala kuvalangalalela vyaka alubaini. Pamuumidye Saulu, aníntandola Daudi ave umu wave. Jo Daudi aju, nae andímuumidya ushuda aashidoni, ‘Ndimwona Daudi mwanagwe Yeshe kuva munu kwakwodananavo ntima wangu; nae andatandedya malotelo angu uti.’ “Napanelo mo muudukulu wake Daudi kwodana na kulivikila kwake, Nnungu animpalakedya kwavanaishilaeli Mwamboli Yesu. Kanji Yesu akanava kuumilila, shitandi Nshuwau Wakubatisha andipita avalaililila venentete uti vanaishilaeli vapate ubatisho wakulijugulanga madambi ave. Napanelo Nshuwau àvele pepi na kumalila shimadengo shake, andívaudya vanu doni, ‘Da mwenu nangu mungwona kuva nyani? Nangu hangunava shinu aijá wamunnindila. Kanji ling'oto lyangu nangu, ankwida aijá wandikavaikidile nangu kumuulanga vilatu.’ “Mmanung'unumunu mmashipinga shaudukulu wake Abulaamu pamo na mwenu mmanji múnjopa Nnungu! Lilove lyakwambwalegwa aku, wavantumidididyé ni wetu. Venentete va ku Yelusalemu pamo na vakutawala vave kwamwaa wakuntikinanga na ata mene kumanya vyavatangwele vakulava vishaméka kula liduva lyakupumula, vanavo vanditandedya pavaukile ndamuukumu. Ata ikava kenga havangwene likosha lyakupalela, vanínjugwa Pilatu pakulota abyaigwe. Napanelo vakatandedye uti avilá vyavaandike vimwámba nae, vanínshuluwa panshalaba kuka nammika mushonga kanji jojo jo, Nnungu anindyuwa pakati pavakupela. Akandyuwe, vavagwe vaalekenavo ku Galileya mpaka ku Yelusalemu, vandyónananavo mumaduva oe na vovo vankumya ushuda wake kwavanaishilaeli. Nadoni wetu apa tundida nammalangangila ntenga wambone uvalánga kenga Nnungu uti avilá vyalivikile kwavanakuluvetu, anditandedya kwetu wetu tuvadukuluvave pakundyuwa Yesu kenga mwavaandikidile mulibuku lya Dimu inamba yambili doni, “ ‘Wako apa umwanangu kutunduvangila nelo nangu nitatako.’ “Nnungu anindyuwa Yesu pakavele pakuujila kavili nae mukupela; shitendo ashi ni shatangwele Nnungu doni, “ ‘Ndamwing'a vyakulivikila vyakwilimyanga na vyakukulupilika vimwe Daudi.’ Namomo lipungu linji litédoni, “ ‘Haunneka Nkwílimyanga wako aunda.’ “Napanelo Daudi muwakati wake akatandedye malotelo ake Nnungu, andíjaa shingumi na vandyúka nanshika pavyonga pavalala vanakuluvake kutwala kunda kanji aijá wandyuwidye Nnungu pakati pavakupela, haundile. Nadoni mmanung'unumunu ikala mumanya doni, kwaindila yamunu jojo aju tunkummalangangila kulivalivigwa kwamadambi na muvinu uti vyo vyamukashiulula mwenu kuvalangiligwa ishaliya kwalilamulo limwe Musha kwaindila yake nae kula munu ákulupila, ankuvalangiligwa ishaliya. Nangu ninkushidoni, shonde lilaledye pakulota havinankodye avilá vyavatangwele vakulava doni, “ ‘Ngwigwa mwenu mmadyeluelu! Shanga na jaikangila kushu ko! Mwaa shinu shangutenda muwakati wenu ashi, ata munu akammalangangila shana hamukulupila.’ ” Bai Paulu namu Balinaba vauma pashitala shakulipudidya, venentete vandívajugwangila vaujile kavili mulyutu alyo muliduva linji lyakupumula vakaanjedye malove alo. Kutwala nkodyanio paumalilike, vayuda voe pamo na vanu valiinjidyénge vandímwoda Paulu namu Balinaba váshitangola na vanavo vavashomba pakulota vauke mushu muumonyo wake Nnungu. Napanelo muliduva lyakupumula lyatíke, vanu vakwinjipika vapalikaja alyo vandíkadyania pakulota vaigwe lilove lyake Umu. Bai vayuda pavagwene imbumba yavanu vakadyénie indívaumbala ing'ou kutwala kuntaukanga Paulu na kumwabalanga. Ata ikave davo Paulu namu Balinaba vandítangola pavakajugulanga shinu vaashidoni, “Indívaikila shitandi tuvalangange lilove lya Nnungu kwenu mwenu kanji kwodamwaa munkwita na munkulyapula mushingumi shíkamalilika, bai wetu mwanda au kwavamidi. Mwaa Umu anditulaililila doni, “ ‘Ninkukuvika wako uve lilangadyo kwavamidi pakulota uukenavo ntenga wakwambola mushilambo uti.’ ” Bai vamidi vakaigwe malove alo, vashindapuwanga namene na vashindaing'a lishangelo lilove lyake Umu; kutwala avalá vatandalégwe vapate shingumi shíkamalilika, vandíkulupila. Nadoni lilove lyake Umu lishindavalangangika mulijimbo alyo uti. Kanji vayuda vandívatumbilikanga vanang'olo pamo na vakongwe vakulipudya na vakwishimika vapalikaja alyo kutwala vanavo kutunduvanga kuvapapata vapaulu na vandívavinganga mulilanga alyo. Bai vamyombe vandípumunanga litutunga mmadodo mwave kutwala vanavo kuma kuka pa Ikoniu. Kanji vakwoda va ku Antiyokiya vandípuwanga namene na vandyúmbaligwa na Imumu Wanashwe. Napanelo pa Ikoniu Paulu namu Balinaba vandíinjila mushitala shakulipudidya shavayuda na kwainamuna yavatangwele, imbumba yavayuda na yavagalegu indíkulupila. Kutwala vayuda vákaitikidile lilove alyo vandivatubya vamidi pakulota vavapinge vanung'unumunu avo. Napavedoni vandíikala maduva oe namene pa Ikoniu vammalanganga Umu pavakajugulanga shinu na Umu nae ashindaing'a ushuda kwalilove lyaumonyo wake kwaindila yakuvapa dimongo dyakutandela vimanyikilo na vyakutikinikanga. Nadoni vanu vankaja amo vandíjavanikana; kupagwa shipinga shavayuda na kupagwa shipinga shaupande wavamyombe. Bai vayuda, vamidi pamo na vakutawala vave, vandyúnganila kuvauvyauvyanga na kuvaamanga majanga vamyombe. Napanelo Paulu namu Balinaba vakamanye nnugu awo, vandítilila ku Lishitala na ku Delebe makaja ashilambo sha ku Likaoniya na kutilila mumakaja anji ashitanono. Vanavo mumakaja alo, vashindavalanganga ntenga wambone. Napanelo pa Lishitala andípagwa munu jumo wakudidimanga madodo áshiikala vila, avele mmashikini tangu shing'ang'eng'e shake na ákashiwena. Munu aju pashimwigwilila Paulu; Paulu pannodile ndoo, akamwone kuvanavo likulupililo lyakulota apone, andítangola pashanya po, amwaulila doni, “Takatuka wimile!” Munu aijá kutakatukinneu na kutunduvanga kuwena. Vanu vaumbalanidíle apo pavagwene shitendo ashi shatandile Paulu, vandíjunga vatangola mushitangodi shalikaoniya vaashidoni, “Vannungu vandijalukanga kuva mwavanu kutwala kushuluka kutwidila!” Balinaba vashinshema Sheushi na Paulu kunshema Elimeshi mwaa nae ni ashiva nkutangola. Napanelo nkúlangalalela-shadaka wake Sheushi, nnungu wavandangaléle ing'ande yake pashengo likaja, andívaukanavo vang'ombe na lidaka lyadinduva pashengo likaja mwaa nae pamo na imbumba yavanu vanji vashilota vavashindange vanyama avo, vatende shadaka shakulipudidya kumili kwave. Kanji Balinaba namu Paulu, vamyombe ava pavaigwite shitendo asho, vandípapulanga dinguvo dyave, kulijela shing'ati imbumba vatangola pashanya po vaashidoni, “Mwenu, mwaa shani munkutenda davo? Wetu apa, tuvanu túumbigwe kenga mwenu; apa wetu twidilé nammalangangila ntenga wambone pakulota muleke vinu vyamambinya avi, mushinjiulile mitima vyenu kwa Nnungu mumi ákandyenge kuwa na pai, imanga na vinu uti vipagwíte mumautu alo. Muwakati wapanyuma, Nnungu andívaleka venentete uti vawene mwavalatela vo vene. Kanji ata ikave davo, nae ngwengwe halakíle kulilodya kwavanavo; andilodya wambone wake kwaindila yakuntanyela imbula yakuwa, kumupa mapuno muwakati wake, kumupa shakulya shoe shamwikuta na kumuumbadya lipuwilo mmitima vyenu.” Kanji ata vamyombe vakavatangalele malove alo pakulota vavalakeye kutenda shadaka shakulipudidya kumili kwavanavo pandíkamadyanga namene. Napanelo mo nkaja mo, vandíwika vayuda vaantiyokiya ya ku Pishidiya na vaikoniu kutwala kuvatumbilikanga vanu vankaja amo; bai vandímwamanga majanga Paulu, kumuutanga kuka nanjaa kunyenje likaja vona kenga andipela. Kanji vakwoda vakauke nantang'anedya Paulu, Paulu andítakatuka kuujila nkaja. Kutwala palyamba lyake nae namu Balinaba kuka pa Delebe. Napanelo vanavo vakavalangange ntenga wambone pa Delebe vandítadya voe vave vakwoda. Kutwala apo, vandyújila pa Lishitala, kuma apo kuka mpaka pa Ikoniu na vandíwika pa Antiyokiya ya ku Pishidiya. Mumakaja alo, vanavo vashindapita vavanonowanga vakwoda vavapa ntima pakulota vauke mushu mulikulupililo na vavamanyiya doni, “Indivaikila tupite mumauvilo oe kwambangidya twinjile muutawala wa Nnungu.” Namomo mumaganisha uti avashipita, vashindavatandola vanang'olo; ling'oto lyakushwali na kunga vashindavavika vakwoda uti mmakono mwake Umu wavankulupidile. Vakapite shilambo sha Pishidiya vandíwika ku Pampiliya. Vakavalangange ntenga wa Nnungu pa Pelege vandyálalela pa Ataliya. Pavaumile pa Ataliya vandíinjila mwingalava kuujila ku Antiyokiya ya ku Shiliya palikaja lyavavakamudídye kwaumonyo umwe Nnungu kwashimadengo asho shavamalidile. Pavawikile, vandíshema liganisha kutwala kuvalanganga vyatandile Nnungu kwaindila yavanavo na mwavapalalele litala vamidi pakulota vavenavo likulupililo. Bai vanavo vandíikala maduva oe namene nkaja amo pamo na vakwoda. Napanelo vanu vanji vandyúma ku Yudeya kuka ku Antiyokiya kutwala kutunduvanga kuvapundisha vanung'unumunu vaashidoni, “Mwenu vakanankumula likumbi kenga mwalilatela lidyavalelo lyake Musha, mwiko hamwambolegwa.” Bai ing'ano ai iníntadya Paulu namu Balinaba vapwatane yakudimba kumevo na vanu avo. Nadoni indyámuligwa pakulota Paulu namu Balinaba pamo na vanung'unumunu vanji vapaliganisha lya pa Antiyokiya vauke ku Yelusalemu vakakadyanie na vamyombe pamo na vanang'olo pakulota valalyange ing'ano ayo. Napanelo liganisha likavatumidye, vanavo vandípitila ku Poiniki na ku Shamaliya vavavalanganga vamidi mwavashinjiulidile mitima vyave kwa Nnungu; bai vanung'unumunu vandípuwanga namene mwaa wadyabali adyo. Bai vanavo pavawikile pa Yelusalemu, liganisha, vamyombe pamo na vanang'olo vandívapwashalela landa kutwala vapaulu kuvavalangangila vinu vyatandile Nnungu na vanavo. Kanji vakukulupila vanji vaishama yamapalishayo vandíimila kutwala kutangola doni, “Vamidi indivavaikila vakumuligwe na tuvalamulile vaodedye Lilamulo lyake Musha.” Bai vamyombe pamo na vanang'olo vandíkadyania pakulota valipundishe ing'ano ayo. Napanelo ukaumilile ntau utwéte wakati woe, Patulu andítakatuka kutwala kushidoni, “Mmanung'unumunu, mwenu mundimanya shana doni tangu kala Nnungu aningutandola pakati penu pakulota dashi, kwaindila yaikanywa yangu vamidi vaigwe lilove lyantenga wambone na vakulupile. Nnungu ámanyite mitima vyavanu, andivaumidya vanavo ushuda pakuvapa Imumu Wanashwe kenga mo mwatupalalele wetu. Wetu namu vanavo Nnungu hatupambulanienge; nae andyushanianga ushapu mitima vyave kwaindila yalikulupililo. Napanelo mwaa shani munkumwangonga Nnungu pakuvatika ligogo likumene vakwoda lyavakaulwile vanakuluvetu kulitika ata nawetu momo? I davo, wetu tunkukulupila kenga kwaindila yaumonyo wake Umu Yesu, wetu tundyambolegwa kulingana kenga mo mwavaambwalagwidye vanavo.” Nadoni vanu uti vakadyaniénge palyutu alyo vandímalalanga na vandímwigwilila Balinaba namu Paulu pavashivalanganga vimanyikilo na vyakutikinikanga vyatandile Nnungu kwavamidi kwaindila yavanavo. Napanelo vanavo pavamalidile kutangola Tiyagu kushidoni, “Mmanung'unumunu, ngwigwa! Mwenu mundigwa mwatangaladile Simoni Patulu pammalangenge Nnungu mwavatananidile vamidi tangu kala; nae andivatandola venentete pakati pave vave vake. Shitendo ashi shinkwitikananga na malove avakulava avaandike doni, “ ‘Ling'oto lyavinu avi ndauja kwida ndadenga kavili ing'ande igwíle imwe Daudi; ndakandyanga lidembe alyo, ndadenga kavili kwambangidya vakwijalila pakati pavanu na vamidi vashamagwídye kwalina lyangu vannambele Umu, malove ala atangola Umu ámanyiidye vinu avi tangu kunantandi.’ “Napavedoni kulalyanga kwangu ni aku, hatunavadingadinge vamidi vashinjiulíla mitima vyave kwa Nnungu kanji tuvaandikile vila havanalitae ushapu kwavannungu vakushang'apa, havanalavalave, havanamamene dinyama dyavanyama vakuvapambilila na havanalye myadi. Mwaa tangu kala lilamulo lyake Musha linkuvalangangigwa mmakaja uti na kula liduva lyakupumula linkushomegwa muvitala vyamikodyanio.” Bai vamyombe, vanang'olo pamo na liganisha uti vandyámuwa kuvatandola vanu pakati pave vampalakele Paulu namu Balinaba ku Antiyokiya. Nadoni vandívatandola vananangalaledi ava pakati pavanung'unumunu: Yudashi áshimanyika kwalina lya Balishabashi namu Shilashi kutwala kuvapa vaukenavo ibalugwa yavaandike doni, “Vamyombe pamo na vanang'olo vàvele vanung'unumunu, kwavanung'unumunu avalá vamidi vapágwa disemu uti dya ku Antiyokiya, ku Shiliya na ku Kilikiya, mumpate nandele. “Wetu tundigwa kenga pakati petu vandyuma vanu bila lilamulo lyetu kwida nantindinganianga na vitangodi vyave mpaka kuntadya mmanu kummilinganianga makumbukililo. Nadoni wetu uti kwaunapamo tundyona kuva shambone kuvatandola vanu vanji vavapalakedye kwenu vanung'unumunu vetu vakunagwaleka Balinaba namu Paulu vanu vajawíle shingumi shave kwamwaa walina limwe Umu wetu Yesu Klistu. Napavedoni tunintumidya Yudashi namu Shilashi vaide vammalangangile malove ankanywa kwa avilá vyatwandike. Imumu Wanashwe pamo na wetu tundyona kuva shambone hatunantike mwenu ligogo ila mutandedye avi vivaikidíle: Hamunalye vyakulya vyavavaumididye vannungu vakushang'apa, hamunalye myadi, hamunamamene dinyama dyavanyama vakuvapambilila na hamunalavalave. Vinu avyo mukatandedya ni shambone namene. “Bai apa ni pamwisho.” Bai vanu vatumígwe avalá liganisha lindívalaila kutwala vanavo kuma kuka ku Antiyokiya. Pavawikile, vandíshema nkodyanio waliganisha kutwala kujaula ibalugwa kuvapa. Vanung'unumunu pavashomidye, malove alo andívapa ntima shii na vandípuwangila namene kutwala Yudashi namu Shilashi vo vene vàvele vakulava momo, vandítangola namene vavapa ntima shii na vavanonowanga vanung'unumunu. Vanavo vakaikalange maduva avaikalenge pa Antiyokiya, vanung'unumunu vaantiyokiya vandílailananganavo kwaamani na vandívaleka vaujile kwa avalá vavatumidídye. Napane Paulu namu Balinaba vandíikala pa Antiyokiya maduva avaikalenge vapundisha na vavalanganga lilove lyake Umu pamo na vanung'unumunu vanji. Akapite maduva doni, Paulu andímwaulila Balinaba kushidoni, “Ambi apa tuke tuvalola vanung'unumunu mumakaja uti atupitile tuvalanganga ntenga wake Umu kwambangidya tuvamanye mwavanamila.” Napanelo Balinaba ishinannagwela vauke shalumo namu Nshuwau áshimanyika kwalina lya Malukushi. Kanji Paulu hashona kuva shambone vamuukenavo aijá e alyumadyénge ku Pampiliya na ákaukile na vanavo kushimadengo kutwala kuumilila ntau wakujowa mpaka kuvatadya kwambukananga. Balinaba akantwala Malukushi kwinjila mwingalava kuka ku Kupulu. Paulu kanji kuntwala Shilashi kuka ling'oto lyavanung'unumunu kunkamudya kwaumonyo umwe Umu na ashindapita ku Shiliya namu ku Kilikiya anonowanga maganisha. Nae andyúka mushu na shimwanda shake mpaka pa Delebe na pa Lishitala; napanelo palyutu alyo ashindanama nkwóda jumo walina Timoti; anyoke avele nkúkulupila walikola lyashiyuda kanji tatake avele mugalegu. Jo Timoti aju, vashinammalanganga wambone vanung'unumunu va pa Lishitala na va pa Ikoniu. Paulu inínnagwela antwale ave wakumpalakela. Akantwale nae anínkumula likumbi mwaa vayuda váshiikala ako vandímanya doni tatake Timoti avele mugalegu. Napanelo mumakaja avashipita, vashindavapa vakwoda uwamushi wavaumidye vamyombe na vanang'olo ku Yelusalemu kwambangidya vatandedye. Nadoni maganisha ashindaliimiliyanga nkati mulikulupililo na vanu vashindauka mushu vaanjadyeka. Vanavo vandípita isemu ya ku Piligiya na ku Galata vakadivililigwa kwa Imumu Wanashwe kuvalanganga lilove ku Ashiya. Pavawikile pa Mishiya, vandílingangila vauke ku Bitiniya kanji Imumu wake Yesu havalataléle vauke. Napavedoni vanavo vandípita pa Mishiya kwalalela pa Tolowashi. Napanelo shilo Paulu indímwidila indoti: munu wa ku Makedoniya àimidile anjugwangila doni, “Shonde, amboka wide kwetu ku Makedoniya utupwashele.” Ling'oto lyakwona indoti ayo, tundílipanganiyangidyanneu kuka ku Makedoniya tumanya kenga Nnungu anditutuma tuke tukavavalangangile vamakedoniya ntenga wambone. Kutwala wetu kuma pa Tolowashi kukwela mwingalava kuka shalowa mpaka pashitingi sha Shamotolaki; palyamba lyake wetu kuwika pa Neyapolishi. Patumile apo tundyúka mpaka pa Pilipo likaja lya dishiklitu itandi yashitajili yalijimbo lya Makedoniya lyavashitawala valoma. Palikaja ali, wetu tundíikala maduva atwikalénge. Napanelo muliduva lyakupumula, wetu tundyúma palikaja po kuka kulundi kushinu kwatushona kenga tundapata lyutu lyakushwalidya; wetu kwikalanga kutwala kutunduvanga kutangonavo vakongwe vakadyaniénge mulyutu alyo. Pakati pavakongwe váshitwigwilila andípagwa nkongwe jumo áshilipudya kwa Nnungu walina Lidiya áshishumidyanga dinguvo dyakupapeka dyailangi yanshambalau na wakwalakela kulikaja lya Tiyatila. Umu napane andímuungula ntima pakulota kwigwa shana vyashitangola Paulu. Ling'oto lyankongwe ajo kupata ubatisho pamo na vapaing'ande pake, andítujugwangila aashidoni, “Ikava kenga mwenu munkungwona kenga nangu ninkúkulupila wake Umu, tuke mukaikale kwing'ande kwangu.” Bai nae andítuulula kutuukanavo kwing'ande kwake. Napane ive doni, wetu tuka kulyutu lyakushwalidya alilá, andítwidila mwali jumo ntumwa e avénavo lijini lyadyangele; jojo jo, ashindavapatiya malupulupu oe vanang'olo vake kwashimadengo shake shadyangele. Nae amwoda Paulu namu wetu ashindakugwanga pashanya po aashidoni, “Vanu ava ni vatumika vake Nnungu Wapashanya-uti; vankummalangangila indila yakwambola.” Malove ala nae andítangola mumaduva oe kutwala kumwisho kwake Paulu kunnyatila; akashiliuka kumwaulila lijini jo doni, “Palina limwe Yesu Klistu ninkukulamulila, kuma mumili mwamwali aju!” Lijini kuuminneu. Napanelo vanang'olo vene mwali ntumwa aijá pavagwene kenga lilindilililo lyave lyamalupulupu linditimbikanga, vaníntwala Paulu na muje Shilashi kupita vavautanga mpaka kwavakutawala kushiwanja shikumene shamikodyanio kutwala kuvalodya kwavananangalaledi valibengi vaashidoni, “Vanu ava vayuda na vovo vankutimbanga likaja lyetu. Hainatoshe vankwidanavo mapundisho alaéka kwetu wetu tuvaloma kwitikila na kwodedya.” Bai imbumba yavanu ikatunduvange kuvakanyalanga, vananangalaledi valibengi vandílamulila vavaulange dinguvo na vavashape. Ling'oto lyakuvakoma namene, vandívatwala kuvagang'aledya nkalaboshi kutwala kumwaulila nanangalaledi waikalaboshi avalaledye namene. Bai nanangalaledi waikalaboshi akapate malamulo alo, andívatwala kuka ndavajela kushumba shankati uti kutwala madodo kuvaungangila mulikukwa. Napanelo ìvele kenga shilo shing'ati doni, Paulu namu Shilashi vashindashwali na vashindaimba dimu dyakuntumbyanga Nnungu akuno vakungwa vanji vavaigwilila. Kwashingangala kuumilila shindangenda shakujowa mpaka ikalaboshi kundangenda uti, milango kushimukanginneu na vakungwa uti mang'unyang'unya kuungukanga. Napanelo nanangalaledi waikalaboshi paimwike, akone milango vìvele mwandwa, andítwala lyambila pakulota alibyae mwaa ashona kenga vakungwa vanditipukanga. Kanji Paulu andíkugwa namene aashidoni, “Haunalitende shakunyata! Wetu uti tupali.” Bai nanangalaledi waikalaboshi andíshamela shenje kutwala kwinjila shipajelo nkalaboshi akuno atatamela kuka ndaunama mushu mwake Paulu namu Shilashi. Nae kutwala kuvaumidya panda kuvaudya, “Mmanang'olo inguvaikidile ngutende nyamani ngwambolegwe?” Vanavo kushidoni, “Nkulupile Umu Yesu, undaambwalegwa, wako pamo na ing'ande yako.” Bai vanavo vanímmalangangila lilove lyake Umu nae pamo namu avalá uti vamwing'ande yake. Mwisaa yoyo nae andívatwalinneu kuvaukanavo ndavaukanga vilonda na muwakati wowo andíbatishwa pamo na vanu vake uti. Akabatishwe, andívatwalinneu vapaulu kuvaukanavo kwing'ande kwake ndavapa shakulya. Bai nae andípuwanga namene pamo na vapaing'ande pake uti mwaa wakunkulupila Nnungu. Napanelo wiko paushwenge, vananangalaledi valibengi vandívatuma vadyoko vave vaashidoni, “Vaungule vanu avalá.” Kutwala nanangalaledi waikalaboshi kumwaulila Paulu kushidoni, “Vananangalaledi valibengi vandilamulila mwenu muunguligwe. Nadoni umananga muke kwaamani!” Kanji Paulu andívajang'ula vanavo kushidoni, “Aba! Vatushapilé paumbala na kutugang'aledya nkalaboshi pavakalalyanga shana mwaa wene na wewe tùvele tuvaloma! Napanelo valota vatuungule shipiipii? I mwanavo! Indivaikila vaide vo vene, vatuungule.” Vadyoko kuja kuka ndavaulila vananangalaledi vave valibengi malove alo. Vanavo pavaigwite kenga vapaulu vavele venentete valoma, vandíjopa namene. Bai vanavo vandída ndavajugwa samaani vapaulu na ling'oto lyakuvaungula nkalaboshi, vandívajugwangila vaume nkaja. Vapaulu vakaume nkalaboshi vandyúka kwing'ande imwe Lidiya na paing'ande apo vandívakodya vanung'unumunu; bai vanavo vandívapa ntima shii vanung'unumunu avo kutwala kuma nkaja mu Pilipo mo kuka. Vakapite pa Ampipolishi namu pa Apoloniya vandíwika pa Teshalonika; po pa Teshalonika po shindípagwa shitala shakulipudidya shavayuda. Napanelo mudishumana nnatu mumaduva akupumula, Paulu kenga lidyavalelo lyake andyúka kushitala shakulipudidya ndataukananganavo vayuda atunduvangila mu Maandiko avaulila na avalodya kenga Klistu inímmaikila auvauvange na adyuke pakati pavakupela na ashindatangola aashidoni, “Jo Yesu wanimmalanganga aju, ni Klistu wene.” Bai vayuda vanji vandishambegwa kutwala kulyunganianga namu Paulu namu Shilashi; namomo indílyunganianga imbumba yavagalegu váshilipudya kwa Nnungu pamo na vakongwe voe vakwishimika. Kanji vayuda vandívanavo ing'ou vakavatwalanga vakubanga vanji vapashakoni vakaunga shipinga shavo shaupuju kupita vataa upuju nkaja; vanavo vandyúka ndapajola ing'ande imwe Yashoni valota vankamule Paulu namu Shilashi vavaukenavo kuumbala. Kanji kwodamwaa havavapatíle, vanavo vandímuutanga Yashoni pamo na vanung'unumunu vanji kuvaukanavo kwavananangalaledi vapalikaja alyo vajunga pashanya po vaashidoni, “Vanu ava vapíta vatindinganianga shilambo, nkaja amu momo vandiwika. Vanu vovo Yashoni andivapwashalela paing'ande pake. Vovo vo vyavatangola uti vakutimbanga malamulo ake Shashali vatangola doni, apali umu junji wavanshema Yesu.” Bai imbumba yavanu pamo na vananangalaledi vapalikaja pavaigwite malove alo, vindívanyanyamuka mitima. Kanji Yashoni akavalipe njuluku washamana vanínneka auke pamo na vavagwe. Palidimbile liduva vanung'unumunu vaníntwalinneu Paulu namu Shilashi kuvaukanavo ku Beleya. Pavawikile ako vandyúka kushitala shakulipudidya shavayuda. Kanji vayuda vankaja amo vavele vakuligwa kuvapunda va ku Teshalonika; vanavo vandípwashalela ntenga na ntima wave uti na kula liduva vashindalalyanga Maandiko pakulota vamanye kenga munkulinganana na amulá mwatangalela Paulu. Nadoni voe pakati pave vandíkulupila namomo pakati pavagalegu vakongwe vakwishimika na valume voe. Kanji vayuda va ku Teshalonika vakamanye kenga Paulu ankuvalanganga lilove lya Nnungu pa Beleya momo, vandyúka koko ndavakang'ela venentete na kutaa upuju. Muwakati wowo vanung'unumunnu vandímwaulila na vanímpanganiangidyanneu Paulu auke nanyenje imanga kanji Shilashi namu Timoti vandíikala mo nkaja mu Baleya. Bai vanung'unumunu váshimpalakela Paulu vandímuukanavo mpaka pa Atena na ling'oto lyakupata lilamulo lyakukinneu ikaululika Shilashi namu Timoti kwanavo, vanavo vandyúma. Paulu pashivalindila vanavo ku Atena, ntima wake ushinanshanona mwaa wakwona likaja lya Atena kuumbalanga mashinamu avannungu. Napavedoni nae ashindataukananganavo vayuda na vanu vanji vakunjopa Nnungu mushitala shave shakulipudidya na kutaukananga na vanu vanji váshipita pashiwanja shamikodyanio. Napanelo vakumanya vanji vaepikuli na vaestoiku vashindomba mwaa namu Paulu kutwala vanji kushidoni, “Munu álambukanga mwanambwe aju aamba nyamani?” Kutwala vanji kavili kushidoni, “Aju twona kenga avavalanganga vannungu vavilambo vinji.” Vandítangola davo mwaa Paulu ashimmalanganga Yesu na kuvalanganga kudyuka kwavakupela. Nadoni vanavo vaníntwala kumpalakela kunguguvale ukumene pa Aliyopagu ndamuudyangidya doni, “Unkuulula kutwaulila mana amapundisho aambi autupa ala? Mwaa wako unkutupa mapundisho akukamadyanga namene. Napanelo tulota tumanye mana ake.” Napane vaatena uti na vanu vanji vakwaloka váshipagwa nkaja amo, hashipali shinji shavashitenda ila kuvalanganila na kwigwa vyaambi. Napanelo Paulu andíimila pa Aliyopagu kutwala kushidoni, “Mmaatena! Nangu ninkumwona mwenu nkati mushinamidi shenu uti kuva mmanadini namene mwaa pangupitile ngudingukanga nkaja amu ngulalyanga vyakulipudidya vyenu ndikodya namomo alutali yavaandike doni, ‘Kwannungu Ákamanyika.’ Napane aijá wamulipudya kwabila kummanya ni jojo wanimmalanganga. Aju ni Nnungu ákandyenge shilambo na uti vipagwíte amo; jojo ávele Umu wakuwa na pai hananama muding'ande dyakushwalidya dyavadangile vanu na ata hanatumikiligwa kwamakono ashimunu kenga shipali shimwóva mwaa nae ni ávapa vanu uti shingumi, imumu na uti vinu. Kutunduvangila kumunu jumo andivakandyanga venentete uti pakulota vaname mushilambo uti; ni jojo ávapangidile kaladavo wakati wakunama na ávavikidile kaladavo mautu wakunama kula venentete kwambangidya vannambele Nnungu; nakapanji vanampamangapamanga na kumwona ata ikava kenga nae havele kushu na kula munu pakati petu. Ivelé kenga mwavatangaladile doni, “ ‘Nkati mwake tunkunama, tunkuwena na tunkuvanavo umunu wetu,’ kenga mwavatangaladile vanu venu vashilanga doni, “ ‘Nawetu momo ni udukulu wake nae.’ “Napanelo ikava kenga wetu ni udukulu wake Nnungu, haivaikidile tukumbukile kenga unnungu unkulinganana na lishinamu lyashaabu, lyashitali shavanakandyanga dyela kwali lyalijanga lyavadile munu kwamakumbukililo na ulanda wake mwene. Kanji Nnungu pakavalangila wakati aulá waungamanya, ambi apa ankuvavalangangila vanu uti mumautu avanama valijugulange madambi ave mwaa Nnungu andipanga liduva lyakuukumu shilambo kwaishaliya kwaindila yamunu jumo wantandwele mwene. Ing'ano ai andilodya umwiu kwauti pakundyuwa munu ajo pakati pavakupela.” Napanelo vanavo pavamwigwite Paulu atangola ing'ano yakudyuka kwavakupela, vanji vandímwiludyanga kutwala vanji kushidoni, “Ing'ano ai tundakwigwilila kavili muwakati unji.” Napavedoni Paulu andílyumadyanga pakati pave. Kanji vanji vakalyunganiange namu nae, vandíkulupila: pakati pave, Dionishiu washipinga shavaliyopagu, nkongwe jumo walina Damalishi na vanu vanji. Ling'oto lyavinu avi, Paulu andyúma pa Atena kuka ku Kolintu. Pa Kolintu, Paulu andíkadyania na muyuda Akila munu wa ku Pontu àwikile mwaambi aalakela ku Italiya pamo namu Pilishila nkongwe ndyagwe mwaa Kalaudiu andívakumulanga vayuda uti pa Loma. Nae andívaukila napanelo kwodamwaa shimadengo shave shivele shimo shosho shakukandyanga dyema, bai nae andíikala namu vanavo vakola pamo madengo ave. Kula liduva lyakupumula Paulu ashindatangola muvitala vyamikodyanio alota avashombe vayuda pamo na vagalegu. Napanelo Shilashi namu Timoti pavawikile vaalakela ku Makedoniya, Paulu ashindabanigwa kwalilove aumya ushuda kwavayuda kenga Klistu ni Yesu. Kanji vanavo vakampinge na vakamwabalange, Paulu andípumunanga dinguvo dyake kutwala kushidoni, “Myadi vyenu vipagwe pamuti penu! Nangu hanguve likosha kwenu mwenu. Kutunduvangila ambi apa, mwanda kwavamidi.” Bai Paulu andyúma pashitala shakulipudidya po kuka kwing'ande yamunu jumo walina Titu Yustu, munu wakunjopa Nnungu na ing'ande yake indíijamananga na shitala shakulipudidya. Napane Klishipu nanangalaledi wapashitala shakulipudidya anínkulupila Umu pamo na vanu uti vapaing'ande pake. Namomo vakolintu voe vakaigwe vyashitangola, vandíkulupila na vandípata ubatisho. Napanelo muliduva limo shilo, Umu andímwaulila Paulu mwindoti kushidoni, “Haunajope, kaleya kutangola, haunamalale mwaa nangu ngupali namu wako na hapali munu álota kukwinjila pakulota akubyae mwaa nkaja amu ninkuvanavo vanu voe.” Bai Paulu andíikala nkaja amo mwaka umo na myedi sita avapundisha lilove lya Nnungu. Napanelo Galyu àvele gavana walijimbo lya Akaya, vayuda kwaunapamo vanínnyanyamalila Paulu na vaníntwala kumuukanavo kumwe gavana kushiwanja shamikodyanio ndaashidoni, “Munu aju ankuvashomba vanu valipudye kwa Nnungu kanji kwaindila íkaitikananga na Lilamulo.” Paulu alota ajang'ule, Galyu andívaulila vayuda kushidoni, “Mmayuda, ing'ano ai leka ìvele yakutenda kunyata kwali ukalau wakumamodya, ikandipagwa shaliya yakulota nimwigwilile kanji kwodamwaa ing'ano yene ai yamalove, yamena na yalilamulo lyenu, aangangalanga mmene. Nangu hangutamwa kuva nkúukumu wamyaa avi.” Nadoni nae andílamulila vavakumulange palyutu alyo. Bai vanavo vanínkamula Shoshiteni nanangalaledi wapashitala shakulipudidya kunkoma, Galyu amwona kanji Galyu hashitanana ata padyoko. Napanelo Paulu andíikala maduva oe pa Kolintu. Kutwala apo, andívalaila vanung'unumunu kuka ku Kenkeleya akakwele mwingalava auke ku Shiliya namu Pilishila pamo namu Akila. Kanji pa Kenkeleya, andíbubula ugwimbu wake mwaa andílivikila kwa Nnungu. Pavawikile pa Epeshu, nae andívaleka kutwala kuka ndainjila mushitala shakulipudidya ndataukananganavo vayuda. Bai vanavo vanínjugwa Paulu vaikanavo maduva akudyangangila kutwala nae kwita kanji andívalaila aashidoni, “Nnungu akalota ndamwidila.” Kutwala apo, andíkwela mwingalava kuma pa Epeshu. Pawikile pa Shashaleya, andyámbwakenneu kuka ndaudyanga liganisha ku Yelusalemu kutwala kwalalela ku Antiyokiya. Akaikalange maduva aikalenge pa Antiyokiya, andyúma kupita awanawananga mmaganisha a ku Galata na a ku Piligiya avanonowanga vakwoda uti. Napanelo ku Epeshu andíwika muyuda jumo walina Apolu wa ku Alishandaliya. Nae avele munu wakumanya kutangola na andímanya namene Maandiko. Munu aju andípundishigwa shana mwindila yake Umu na atangola na ntima wake uti ashindapundisha pakakowa shinu avalanganga vimwámba Yesu ata ikava kenga amanyite vila ubatisho umwe Nshuwau. Bai jojo jo, andítunduvanga kutangola pakajugulanga shinu pashitala shakulipudidya. Pilishila namu Akila vakamwigwe mwashitangalela, vaníntwala kumuukanavo kukaja kwave kuka nammalangangila kwankati indila yake Nnungu. Napanelo Apolu pakumbukidile kwamboka imanga kuka ku Akaya, vanung'unumunu vanínnonowanga na vandyándika ibalugwa pakulota vakwoda vakwanavo, vampwashalele. Kuwika kwake Apolu ku Akaya nae andívapwashela namene avalá ve vakulupidíle kwaindila yaumonyo mwaa ashindavataukanga kwadimongo vayuda paumbala alodya mumaandiko kenga Klistu ni Yesu. Napanelo Apolu àvele pa Kolintu, Paulu andyámbwakanga mashinga kutwala kwalalela pa Epeshu. Popo po andívakodya vakwoda, nae kutwala kuvaudya, “Mwenu pamukulupidile po, munimpata Imumu Wanashwe?” Vanavo do, “Wetu ing'ano yene ya Imumu Wanashwe tukwigwa gwegwe.” Nae kuvaudya kavili, “Kanji napane mupatilé ubatisho shani?” Vanavo, “Tupatilé ubatisho umwe Nshuwau.” Paulu kutwala kushidoni, “Nshuwau andívapa vanu ubatisho wakulijugulanga madambi avaulila vankulupile aijá áshaaloka panyuma pake, yani Yesu.” Bai vanu ve vaigwíte malove alo, vandípata ubatisho palina limwe Umu Yesu. Paulu akavavikile makono, andívashulukila Imumu Wanashwe na muwakati wowo vandítunduvanga kutangola dinangodi dyakutikinikanga na kulava. Vanu avo uti vavele valume kenga kumi na mbili doni. Paulu muwakati wamyedi mitatu, ashindauka kushitala shakulipudidya aombanga myaa na avashomba pakajugulanga shinu kwamwaa wautawala wa Nnungu. Kanji vanu vanji vashindalitaukanga, havashilota kukulupila na vashindatangola kunyata Indila paumbala wavanu. Napavedoni Paulu andyúma pakati pave pamo na vakwoda kuka ndavapundisha kula liduva pashitala shimwe Tilanu. Bai shimadengo asho Paulu andítenda muvyaka vivili mpaka vanu uti valijimbo lya Ashiya, vayuda namu vamidi kwigwa lilove lyake Umu. Nadoni Nnungu ashindatandedya vyamakango vyakutikinikanga kwaindila imwe Paulu mpaka vanu kutwala malesho pamo na dinguvo dye dikumbíle likalogwe limwe Paulu kuka ndavakwaa valwele kutwala vanavo vilwele vyo kupona na majini aukalau momo kuumananga mumili. Napanelo vayuda vanji váshipita valaula majini aukalau, muliduva limo vandílingangila kukumulanga majini mumili vyavanu vatambulanga lina limwe Umu Yesu vaashidoni, “Palina limwe Yesu wanammalanganga Paulu, nangu ninkunnamulila, uumananga!” Pakati pavanu vene váshitenda vinu avyo vandípagwa vana saba vamwe muyuda jumo walina Shikeva nkúlangalalela-shadaka nkumene. Kanji lijini lyaukalau andívajang'ula doni, “Yesu nangu nimmanya na Paulu ninkumwigwanga; napane kushi mwenu po, mmakwashi?” Bai munu walijini lyaukalau apalá leka avaulukile! Ni kutwala kuvatimba namene mpaka vanavo uti do, pwii, matakudavo na makana avo mumili. Napanelo vanu uti váshinama pa Epeshu yani vayuda pamo na vamidi pavaigwite shitendo asho vandíjopa namene na vandímamodya kutumbyanga lina limwe Umu Yesu. Vanu voe ve vankulupidíle Umu vashindalilodya paumbala valivalanganga ngala vitendo vyave vyakunyata. Namomo vanu vanji váshitumila vitendo vyashaviavi, vandíkushania mabuku ave ashaviavi kutwala kushashola moto paumbala wavanu. Mabuku alo vakalalyange njuluku wake, undítimila shikonda shadimiliyoni dyoe namene. Bai kwamwaa wavitendo avi, lilove limwe Umu lishindauka mushu lyandavala na lishindaavanavo dimongo. Ling'oto lyavinu avyo, Paulu alangalalegwa na Imumu Wanashwe andyámuwa kuka ku Yelusalemu apitila ku Makedoniya na ku Akaya aashidoni, “Panguwika ku Yelusalemu nikaikalanga, ininguvaikila momo nguke ndikawike ku Loma.” Napavedoni andívatuma vatumikamwagwe yani Timoti namu Elashitu vauke ku Makedoniya kutwala nae kwikala padyoko ku Ashiya. Mumaduva lolo, pa Epeshu shindíbuka shititimbu shakudimba kumevo kwamwaa wa Indila. Mwaa munu jumo nkwána walyava walina Demetiliu áshikandyanga mashinamu alinganianga ing'ande ya nnungu nkongwe walina Alitimishi na áshivapatiya vamadengo vake malupulupu oe, andívashema vamadengo vake pamo na vanji vashimadengo shosho kuvaulila doni, “Mmavangu, mwenu munkumanya kenga mali etu ankwalakela mushimadengo ashi. Mwenu munkwona na munkwigwa shana vinu vyapita atenda munu wavanshema Paulu akuno ku Epeshu na mpaka Ashiya yene ai uti. Nae andívashomba na andivashinjiulanga vanu atangola doni, ‘Vannungu vakuvakandyanga vanu vene havanava shinu vannungu vaiu.’ Napavedoni shipali shijoidyo i gweka yakuliuligwa nshulushu wetu kanji namomo ata yo ing'ande imwe nangangonda nnungu Alitimishi, vanu vandailudyanga na shimbili uti shannungu wene wavalipudya vanu uti ku Ashiya akuno na muvilambo vinji, shindamalilika.” Bai vanu avo vakaigwe malove alo, shindívatindimbukanga shitundi kutwala kutunduvanga kujunga kwakudivana kumatu vaashidoni, “Nangangonda wa ku Epeshu ni Alitimishi bai.” Muwakati ungwipi likaja uti lindíinjila mpulugu; venentete vanínkamula Gayu namu Alishitaliku vanu va ku Makedoniya váshipita vawena shalumo namu Paulu kupita vavautanga vavaukanavo kushiwanja shamishesho. Napanelo Paulu andílota auke akalilodye kuumbala kanji vakwoda vanínneya. Namomo vananangaleledi vanji vashilikali valijimbo lya Ashiya vavagwe Paulu navanavo vandítumidya ntenga vanjugwangila hanalyalaveke kuka kushiwanja shamishesho. Bai panguguvale awo upagwite upuju gweka; vanji váshijunga vatangola ashi, vanji vatangola shinji na voe havamanyíte shavaukidile mulyutu alyo. Vanji pavashivona vayuda vangang'alangila mushu Alishandele, vashikumbukila kenga ing'ano ayo yàke nae. Napanelo Alishandele andíng'aniang'anianga makono ajugwa vamalale pakulota alishililidye pamevo pave. Kanji vakamwanalele kenga avele muyuda, iminga uti indíjunga kwaunapamo muwakati kenga wadisaa mbili iishidoni, “Nangangonda wa ku Epeshu ni Alitimishi bai!” Napanelo nshadolo wapalikaja andívamaladya vakupujungula vo kutwala kushidoni, “Mmaepeshu, wakwashi apa átikinenge kenga likaja ali ni lishúnga ing'ande yannungu nangangonda Alitimishi na waing'ope yake igwíle kuwa? Pakuva mundimanya kenga vinu avi hapali wakutauka, bai malalanga! Hamunatende vinu bila kukumbukila! Vanu vamuviidinavo ava havaivite vyombo vyamwing'ande yannungu wetu na ata havanankupulu shinu nnungu ajo. Ikava kenga Demetiliu pamo na vavagwe vankuvanavo mwaa na munu woewoe, mabengi avelé mwandwa na vagavana vakwangangola vapali; nadoni vanavo vauke vakakashali kwanavo. Kanji mwenu apa shikapagwa shinji shamulota vaangangole, shindivaikila shangangaleke kunguguvale wenewene. Ing'ano ai mwaivalalele nelo inkuululika tuvanu kushitakigwa vatutambudyanga kutaa upuju nkaja amu patukaulula kujang'ulanga mwaa haipali shaliya.” Ling'oto lyakutangola davo, andílamulila nguguvale wapukanange. Napanelo shititimbu ashilá shìmalilikenge, Paulu andívashema vakwoda kuvanonowanga kutwala kulilaila kuka ku Makedoniya. Shilambo asho nae andípita awanawananga avananonowanga vakwoda kutwala kuwika ku Galashiya. Ako nae andíikala myedi mitatu. Pashipanganikanga pakulota ainjile mwingalava auke ku Shiliya, andyánalela kenga vayuda vankupanga milugu vyakuntenda ing'ondo. Nadoni nae andyámuwa kuja apitila ku Makedoniya. Mushimwanda asho andyódana namu Shopatulu wa ku Beleya mwanagwe Pilu, Alishitaliku namu Segundu vanu va ku Teshalonika, Gayu wa ku Delebe, Tikiku namu Tolopimo vanu va ku Ashiya namu Timoti. Vanavo vandílangalela kuka ndatulinda pa Tolowashi. Napanelo shikukulu shamagung'u ákave nkukumuku shikapite, wetu tundyúma pa Pilipo kukwela mwingalava kutwala mwanda wamaduva mwanu kuka ndakadyania na vavetu pa Tolowashi. Palikaja ali tundíikala maduva saba. Muliduva litandi lyaishumana lyulo tuvakwoda tundíkadyania pakulota tulye pamo. Napanelo kwodamwaa Paulu ashindalota aume palyamba lyake, andyúka mushu atangola na vakwoda mpaka shilo shing'ati. Mushumba shaigalopa shatuvéle dindípagwa dikalaboi dyoe dishikalela. Napanelo nnemba jumo walina Eutiku andíikala palidilisha kutwala kwindila lwono akuno Paulu alapayanga kutangola. Bai andílala lwono lwakulikandangila na andígwa mwigalopa yantatu mo kugwilila pai; vaukilé nannakota wiu wakudidima. Kutwala nanae Paulu kushuluka mpaka apalá pavéle nnemba, kutepa kunkumbatila kutwala kushidoni, “Hamunaushaushange mitima, aju apa mumi.” Bai Paulu andíkwela kavili mwigalopa kutwala kumajanianga shakulya kutwala vanavo uti kulya. Kutwala apo, andítangola vila mpaka linyeiku kutwala kuma kuka. Vakwoda avalá vaníntwala nnemba aijá àvele mumi. Shitendo ashi shindívapa ntima shii namene. Napanelo wetu tundíinjila mwingalava kuka tulangalela mpaka pa Asho nannindila Paulu tuwenenavo shalumo mwingalava mwaa nae andípangila na andípakanila namu wetu auke mwanda wamadodo. Patukadidye nae pa Asho, tunímpwashalela mwingalava kutwala tuvanu kumalidya mwanda kuka ku Mitileni. Palyamba lyake tukaume pa Mitileni tundyúka vila mpaka pepi na pashitingi sha Kiu. Muliduva lyambili lyake tuvanu kuka mpaka pa Shamoshi kutwala ling'oto lyaliduva limo kuwika pa Miletu. Paulu andyámuwa kupita umungu pa Epeshu kwambangidya mulijimbo alyo lya Ashiya hanatimatimange mwaa avele na ntima wakuwika shipajelo ku Yelusalemu na ata leka yùlulike awike liduva lya Pentekoste likanava kuwika. Napanelo po pa Miletu, Paulu andívashema vanang'olo valiganisha va ku Epeshu. Pavawikile nae andívaulila doni, “Mwenu mundimanya mwangunamidile nangu panguvéle namu mwenu kutunduvangila muliduva lyangu litandi lyanguluvete akuno ku Ashiya. Mwenu mundimanya shana mwanintumikidile Umu na kulishapeya na shipalodi pamo na mauvilo oe angupatile kwamwaa wamilugu vyakunyata vyavayuda. Mundimanya kenga hashipali shoeshoe shapaida shangupiyapiyenge; nimpundisha muumbala na muding'ande dyenu ngumya ushuda kwavayuda na kwavamidi wakulijugulanga madambi kwa Nnungu na walikulupililo nkati mumwe Umu wetu Yesu. Napanelo lola, ninkuka ku Yelusalemu nguungigwa na Imumu Wanashwe panikamanya shilóta kungutandeka kwanavo. Shangumanyite apa nidoni, Imumu Wanashwe ankumya ushuda mumakaja uti mwangupita kenga kungwa na kuvauvanga kunkungulindila. Kanji navalangilila shinu shingumi shangu kuva shinu shamana kwangu nene nimwene pakulota ngudududile shitamba shangu na utumika wangukamudidye Umu Yesu yakutaa ushuda ntenga wambone waumonyo wake Nnungu. “Napanelo lola, nangu apa ndimanya doni pakati penu mwenu wanimmalangangidile utawala, hapali ata jumo álota kwona kavili ing'ope yangu. Napavedoni nelo apa ninkulyakikisha ngala kenga hanguve likosha kwamyadi vyenu mwaa ndivalanganga panikapiyapiyanga malotelo uti a Nnungu. Nadoni lishunge mwemwe mmene na shunga shipinga shavangandolo uti shankamudidye Imumu Wanashwe muve mmakulaledya vake kwambangidya mushunge liganisha lya Nnungu lyapatile kwaindila yamyadi vyake jo mwene. Nangu ndimanya shana doni, ling'oto lyakuma nangu andaumilila mavinji akujowa pakati penu pavakapambedya likundi lyavangandolo. Namomo pakati penu vandabuka vanu vatangola vinu vyakudinguwanga pakulota vavaute vakwoda vavode vanavo. Napavedoni lilaledye mukumbukila doni, nangu muvyaka vitatu shilo na mui hangulakadile kunyuma kunnangalalela kula munu pakati penu ngulilidyanga. “Napanelo nangu ninkunkamudya kwa Nnungu na kwalilove lyaumonyo wake lyulúla kunkulumuwa na kumupa maleko pakati pa avalá vailimyangígwa. Hangung'unwike njuluku, shaabu kwali inguvo kwamunu woewoe. Shasho! Mundimanya mwe, kenga makono lolo ala andikola madengo pakulota ngulyangangole nimwene na nivaangangole vavangu momo. Kula shinu shangutandile, ninnodya mwenu kenga kwaindila yashimadengo shikumene shatutenda indituvaikila tuvapwashele vákalyulula tukumbukila malove atangwele jo mwene Umu Yesu aashidoni, ‘Wakwalaligwa ni aijá áing'a kuliko ápwashalela.’ ” Pamalidile kutangola malove alo nae andíguguvala pamo na vakwoda vanji kutwala kushwali. Bai vanavo vandílilanga namene na vandílailananganavo vatuwanidyanavo makono na vankumbatila. Shinu shivatadídye vanavo vamamodye kuvanavo shipalodi shoe ni mwaa washitangodi shavatangaladile aashidoni, “Hamwona kavili ing'ope yangu.” Bai vanavo vanímpalakela mpaka kwingalava. Ling'oto lyakulailananga namu vanavo, wetu tundíinjila mwingalava kuka shalowa mpaka pashitingi sha Koshi. Kutwala palyamba lyake tuvanu kuka mpaka pa Lodeshi, tukapite apo tundyúka mpaka pa Patala. Pa Patala wetu kukodya ingalava yamboka yuka ku Poiniki, wetu kukwela kuka. Patuwikile isemu íshaaneka Kupulu, wetu tundítukulidya kunshanda kutwala kulodya ku Shiliya kuka ndaimila panshiko wa pa Tilu palyutu líshiloteka vipakuligwe vinu mwingalava. Napanelo popo po, tundívalambela vakwoda mpaka kuvakodya kutwala wetu kwikalanavo maduva etu saba. Vakwoda vovo vo, valangalalegwa na Imumu Wanashwe vandímwaulila Paulu hanaamboke kuka ku Yelusalemu. Nkaja amo tukaikalange maduva etu alo, wetu tundyúma kulodya kwatushuka. Kutwala vakwoda na vadyavavo pamo na vanavavo kutupalakela kumalila likaja mpaka ndawika nanyenje imanga; koko ko, tundíguguvalanga kutwala kushwali. Tukalailanange namu vanavo, wetu tundíinjila mwingalava yetu, vanavo kuujila kuding'ande dyave. Patumalidile shimwanda shetu tuma pa Tilu, tundíwika pa Patolamaida. Apo, wetu tundívaudyanga vanung'unumunu na tundíikalanavo liduva limo twambanganavo myaa. Palyamba lyake, tundyúma mpaka pa Shashaleya. Pakaja apo, wetu tundyúka ndawikila paing'ande yake nkúvalanganga-ntenga walina Pilipo munu wamushipinga shavanu saba. Jo Pilipo aju andívanavo vanavake vakanava kulombwa nsheshe váshilava. Napanelo mulyutu alyo tukaikalange maduva akudyanga, nkúlava Agabu kwaloka ku Yudeya. Nae paidile ndakadyania namu wetu, andítwala nkanda wainguvo umwe Paulu kulyunga mmadodo na mmakono kutwala kushidoni, “Imumu Wanashwe atédoni, ‘Mwene nkanda au vayuda vandamunga ku Yelusalemu kutwala kunkamudya kwavamidi.’ ” Bai wetu pamo na vanung'unumunu vene kaja ayo, patwigwite malove ala tushinannaililila Paulu hanaukenavo mushu shimwanda shakuka ku Yelusalemu. Kanji Paulu kutwala kushidoni, “Mwaa shani mwenu munkulila na munkungutaa shipalodi shoe muntima mwangu? Mwaa nangu apa i ngukubalidyé gweka kungwa kanji ata yakupela kwamwaa walina limwe Umu Yesu, ndikubali momo.” Napane pakuva haululíke kushambegwa, tundíshukulu tuushidoni, “Bai vitandeke kenga mo mwalatela Umu.” Napanelo tukaikalange maduva etu atwikalenge, wetu tundílipanganiyanga kutwala kwamboka kuka ku Yelusalemu. Mushimwanda shetu vakwoda vanji va pa Shashaleya vandítupalakela mpaka paing'ande pake Manashoni, palyutu lye livaikidíle tuwikile. Munu aju avele wa ku Kupulu na avele nkwóda wamushipinga shavakwoda vatandi. Bai patuwikile pa Yelusalemu, vanung'unumunu vandítupwashalela na lipuwilo lyoe. Palyamba lyake Paulu andyúka namu wetu nannola Tiyagu kutwala vanang'olo uti kwidananga. Paulu akavaudyange, andívavalangangila kula shinu shantandalele Nnungu kwaindila yautumika wake pakati pavamidi. Vanavo vakaigwe vyavavalangangidile, vandímupa lishangelo Nnungu na vandímwaulila Paulu kushidoni, “Nung'unumunu, unkwona makumi manga avayuda vakulupidíle. Vanavo vankuvanavo dukuduku kwa Lilamulo, napane vandigwa kenga wako unkuvapundisha vayuda uti vanáma muvilambo vyavamidi vaambukange lilamulo lyake Musha uvapundisha havanavakumule likumbi vanavavo na unkuvaleya kwodedya yadi yave yashiyuda. Napanelo tutandelé mwashi? Kwamwiu vanavo vandaigwa kenga wako undiwika nkaja amu. Wako tenda vyatulota kukwaulila avi: apa vapali vanu nsheshe pakati petu valóta vantandele Nnungu vyavalivikile. Napavedoni wako lyunganiange na vanavo utende pamo shimadengo shakulyushanianga ushapu na gwegwe ulipile njuluku shimadengo asho na ling'oto vanavo vandabubuligwa ugwimbo wave; nadoni, vanu uti vandamanya kenga uti vyavashiigwanga vakwamba wako ni vyaushwang'a mwaa valota kwona kenga nawako momo mpaka ambi unkwodedya Lilamulo lyake Musha. Kanji kwaupande wavakukulupila vaumíle pakati pavamidi, wetu tundivaandikila ibalugwa yakuvamanyiya mwatwamulidile wetu tuushidoni, ‘Havanamamene inyama yavashindile vavaumidya shadaka vannungu vakushang'apa, havanalye myadi, havanamamene inyama yannyama wakumpambilila na ata havanalavalave.’ ” Bai mwiu Paulu palyamba lyake andívatwala vanu avalá kuka ndalyushanianganavo ushapu; ling'oto andyúka ndainjila mwing'ande ya Nnungu ndavalanganga liduva lyakumalila vanu avo kulyushanianga ushapu na kuvalanganga shadaka shíshiloteka vantandele kula munu pakati pave. Napanelo maduva saba akulyalaliya alota kumalilika, vayuda va ku Ashiya vakamwone Paulu mwing'ande ya Nnungu vanavo vandívakang'ela venentete na vanímwinjilinneu vajunga vaashidoni, “Mmanaishilaeli, tupwashela! Munu aju ni jojo ápita avapundisha vanu uti kula kushinu vavavangedye vanaishilaeli; ankupundisha vapinge Lilamulo na vailudyange lyutu ali. Na hainatoshe avatwete vamidi kuvainjidya mwing'ande ya Nnungu nadoni anditaa ushapu lyutu ali lyakwilimyanga.” She shivatadídye vatangole davo ivele mwaa vandímwona palikaja po àvele namu Tolopimu munu wa ku Epeshu nadoni vanavo vashona kenga Paulu munu ajo andiinjinavo mwing'ande ya Nnungu. Napanelo nkaja mo shindíinjila shititimbu shakujowa namene. Dimbumba dyavanu dindyúka ditukuta vakankamule Paulu. Vakankamule vandípita vamuutanga kumumya mwing'ande ya Nnungu amulá na milango vandíshimanginneu. Valingangila kummyaa, kuwika dyabali dishivalanganga kuumilila kwashititimbu pa Yelusalemu kwanang'olo nkumene wavaing'ondo wavaloma. Nae apalá kuvatwalinneu vanang'olo vavaing'ondo vamwina mwake pamo na vaing'ondo kuka koko. Venentete pavangwene nang'olo nkumene wavaing'ondo aijá pamo na vaing'ondo vake, vandíleka yakunkoma Paulu. Bai nang'olo nkumene wavaing'ondo aijá anímmandika Paulu kutwala kumwaulila kenga avele mmakono mwashilikali na andílamulila vamunge mang'unyang'unya mavili kutwala kudya, “Da munu aju nyani na atandilé nyamani?” Kwamwaa washititimbu shuumilidíle pakati paimbumba vanji vajunganila ashi vanji kujunganila shinji, nang'olo nkumene wavaing'ondo hashipali shawakika shashigwa nadoni nae andílamulila vamuukenavo Paulu kulingongo lyavaing'ondo. Pavawikile pavikada vyalingongo, vaing'ondo vanínnyanyulidya Paulu kushanya kwamwaa washitundi shavashimmikila venentete váshipita vamwoda pepi-pepi vajunga vaashidoni, “Mmalidye!” Napanelo Paulu valota vanjele mulingongo andímudya nang'olo nkumene wavaing'ondo kushidoni, “Inkuululika nangu kukumanyiya shinu shimo?” Nang'olo nkumene wavaing'ondo kushidoni, “Wako unátangola shigalegu? Da wako hauvele mmishili aijá átandile mandamano akupinga shilikali mumaduva apitíle kutwala kuvatwala vakupinga-shilikali dyalupu nsheshe kuvaukanavo kushimbweshe?” Paulu kutwala kushidoni, “Nangu nimuyuda nguvalakwidyé pa Talashishi likaja lyakwigwinika lya ku Kilikiya. Kanji napane ninkukujugwa ungupe litala lyakutangola na venentete.” Nang'olo nkumene wavaing'ondo aijá kumupa litala kutwala Paulu kwimila pavikada apalá kunyanyula makono avamaladyanga venentete. Pavamalalenge do vii, nae andítunduvanga kutangola na vanavo mwinangodi yashibalaniya aashidoni, “Mmanung'unumunu pamo na mmatatamunu, ngwigwa kulishililidya kwangu kwenu mwenu.” Napanelo pavamwigwite atangola mushibalaniya, vandímamodya kulimaladya kutwala nae kushidoni, “Nangu ni muyuda nguvalakwadidye nkaja mu Talashishi ya ku Kilikiya ngukulumukidile nkaja mo mu Yelusalemu amu ngushungigwe mmadodo mwake Gamaliyele ngupundishigwe kwodananavo kushinyigwa kwa Lilamulo lyavanyakala vetu na nguvanavo dukuduku kwa Nnungu kulingana kenga mo mwampagwidya mwenu nelo amu. Nangu ndivapapata vanu váshoda Indila ai ata mpaka kuvabyaa nguvaunganga na nguvajela mudikalaboshi i gweka valume kanji namomo vakongwe. Ata jo nkúlangalalela-shadaka nkumene ing'ano ai ankuulula kutaa ushuda pamo na nkodyanio wavanang'olo uti. Vovo ava vaningupa shitambulisho shakuka ndalodya kwavanung'unumunu va ku Damashiko pakulota ndivatwale vavé kwanavo ndivaidenavo na mang'unyang'unya pa Yelusalemu apa vavape shaushanga. “Napanelo nguka kwanavo, panguwikile pepi na pa Damashiko, muwakati kenga waliduva pamuti doni, kwashingangala kungutang'anedya lilangadyo lyakushenga namene lyakwalakela kuwa kutwala nangu kugwa kugwilila pai na kwigwa lidi liishidoni, ‘Saulu, wako Saulu! Mwaa shani unkungupapata?’ Nangu kudya, ‘Da wako nang'olo unyani?’ Nae kushidoni, ‘Nangu Yesu munashaleti, jo waumpapata wako jo.’ Napanelo avalá vanu vángwadanengenavo mushimwanda, lilangadyo lyo vandyóna kanji lidi lyamunu áshitangola namu nangu vanavo havaigwíte. Nadoni nangu ndímudya, ‘ Umu, napanelo ngutende nyamani?’ Umu kushidoni, ‘Takatuka winjile nkaja mu Damashiko mo! Mo nkaja mo vandakumanyiya uti vikuvaikidíle utende.’ Napanelo kwodamwaa mevo angu andíbidikanga mwaa wakushenga kwalilangadyo, avalá vanguvénavo vaníngukamula nkono kuka nanguwisha nkaja mu Damashiko. “Napanelo mo nkaja mo andípagwa munu jumo walina Ananiya, munu wakunjopa Nnungu na wakwigwilila lilamulo lyetu, wavashimuumidya ushuda wambone vayuda uti váshinanama nkaja mu Damashiko, nae andída nangulola kutwala kungwimila pepi aashidoni, ‘Nung'unumunu Saulu, ujila kulola!’ Muwakati wowo nangu kulola na kumwanenneu. Nae kavili kushidoni, ‘Nnungu wavanakuluvetu andikutandola pakulota umanye malotelo ake, andikutadya umwone aijá Waishaliya na umwigwe atangola jo mwene. Nadoni wako undava unshuda wake pakulota uvavalangangile vanu uti vyaugwene na vyawigwite. Napanelo ulinda nyamani kavili? Takatuka upate ubatisho, madambi ako alivalivigwe utambulanga lina lyake.’ “Napanelo nangu panguujidile ku Yelusalemu, nikauke kwing'ande ya Nnungu kukushwali, Nnungu aníngupa indoti. Mwindoti yoyo nangu kumwona Umu angwaulila doni, ‘Uma shipajelo pa Yelusalemu apa mwaa venentete ava ushuda waulota kumya wako unguvalanganga nangu, havaitikila.’ Kanji nangu kushidoni, ‘ Umu vanavo vandimanya shana kenga nangu nishindapita ngutanela vitala vyakulipudidya, nivaunganga na nivashapa viboko vanu váshikukulupila wako, nivaukanavo ndavajela mudikalaboshi. Namomo pavashimuumadyanga myadi Shiteva nshuda wako wako, nangu ndípagwa popo na ndyúngila nkono shitendo asho na ata makoti avalyulénge vanu váshikukula apo vammyaa, ngukamulidile nangu nimwene.’ Kanji Umu kushidoni, ‘Wako uma mwaa nangu ngulota kukutumidya kushu namene kwavamidi.’ ” Mpaka apo vanu vashindamwigwilila, napane po patangwele lilove lyamwisho, vandíjunga vaashidoni, “Munu aju mwovye mushilambo amu! Haimmaikidile kunama.” Vanavo vajunga na vashimwa vang'aniang'anianga makoti kushanya na vamwadilila dimbwe kushanya, nang'olo nkumene wavaing'ondo andívalamulila vanu vake vanjele Paulu mulingongo lyavaing'ondo na vamuudyangidye kwaindila yakunshapa pakulota avalangange shitadíye imbumba injungile. Napanelo Paulu pavashimunga dimbuu dyamagwogwe, andímudya nang'olo wavaing'ondo miya apagwíte mulyutu alyo kushidoni, “Da mwenu munkuvanavo lusha lwakunshapa mwenentete muloma viboko vakanava kulalyanga shana mwaa wake?” Nang'olo wavaing'ondo paigwite malove ala, andyúka ndamudya nang'olo wake kushidoni, “Nang'olo, ulota kutenda nyamani? Munu jojo aju ni mwenentete muloma.” Kutwala nang'olo nkumene wavaing'ondo aijá kumuukila ndamudya, “Kushidashi, wako ni umwentete muloma?” Paulu doni, “Elo!” Nang'olo nkumene wavaing'ondo kushidoni, “Nangu pakulota ngupate wenentete washiloma uningutumbuka njuluku woe namene.” Kanji Paulu anínjang'ula aashidoni, “Bai nangu apa ninkuvanavo wenentete awo kwashivalekwelo shangu.” Bai muwakati wowo avalá váshilota kumuudyangidya vandínyamanga na ata nang'olo nkumene wavaing'ondo aijá andíjopa mwaa Paulu vanímunga kwalilamulo lyake nae. Napanelo palyamba lyake, nang'olo nkumene wavaing'ondo aijá alota amanye uwakika waing'ano yavashintambulanga Paulu vayuda, andílamulila vamuungule Paulu na upagwe nguguvale wavanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vanang'olo vanguguvale uti kutwala nae kuntwala Paulu kumwimidya shing'ati nguguvale. Napanelo Paulu andívalola ndoo vanu uti vapagwíte panguguvale po kutwala kushidoni, “Mmanung'unumunu, mpaka nelo nangu ninkunama pamevo pake Nnungu mumakumbukililo ambone amuntima.” Kanji Ananiya nkúlangalalela-shadaka nkumene andívalamulila vanu ve vammandíke Paulu vambwabwade pakanywa. Paulu kutwala kumwaulila, “Bai nawako Nnungu andakubwabwada umunu wamalambi davo gwe! Wako apo wikelé pakulota unguukumu kwodana na mwalitangalela Lilamulo, napane mwaa shani unkupujungula Lilamulo ulamulila vangukome?” Vanu vammandíke Paulu kushidoni, “Wako ulyalaveka kuntukananga nkúlangalalela nkumene wake Nnungu?” Paulu doni, “Ji, mmanung'unumunu, hanishimanya kenga aju ni nkúlangalalela-shadaka nkumene! Na mwiu, lilove lya Nnungu litédoni, ‘Haunantukanange nkútawala wavenentete vako.’ ” Napanelo Paulu kwodamwaa andímanya kenga panguguvale awo vanji vavele mapalishayo, vanji kuva mashadukayo, andítangola pashanya po aashidoni, “Mmanung'unumunu, nangu ni mpalishayo mwana wamapalishayo. Apa ninkuukumigwa kwamwaa walilindilililo lyakudyuka kwavakupela.” Patangwele davo, mapalishayo na mashadukayo kundíbuka kupwatana kwakudimba kumevo kutwala pashinu apo imbumba kujavanikana vipinga vivili mwaa mashadukayo kudyuka kwavakupela, kupagwa kwavanjelo vake Nnungu na kupagwa kwaimumu, havanakulupila shinu kanji mapalishayo uti avyo vankukulupila. Bai ing'ano ai indítadya vanavo kupwatana kumamodya. Napanelo vamwalimu vanji vadishaliya, vashipinga shamapalishayo vandítakatuka kutwala kutunduvanga kutaukanga vaashidoni, “Wetu munu aju hatunamwona likosha. Da inkuululika imumu kwali njelo kutangola namu nae?” Bai pashinu apo kupwatana kundyúka mushu kumamodya mpaka nang'olo nkumene wavaing'ondo kujopa mwaa wakwona kenga Paulu vananshapwalananga; nadoni andívalamulila vaing'ondo vake vavapoke Paulu vakanjele kavili mulingongo lyavaing'ondo. Napanelo muliduva lyolyo shilo shake, Umu andímwimila Paulu pepi kutwala kumwaulila doni, “Lyunge ntima! Mwaa mo mwaumididye ushuda unguvalanganga nangu pa Yelusalemu apa, ku Loma undatandela momo.” Napanelo wiko paulangele, vayuda vanji vandíkadyanianga kulya shemba kutwala kulilapa vatangola kenga havalya na havakumbila shinu shoeshoe vakanava kummalidya Paulu. Vayuda valíle shemba asho vandíwikila shikonda shavanu vakupunda kenga alubaini doni. Bai vanavo vandívaukila vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vanang'olo ndavaulila doni, “Wetu apa tundililapa tukanatandedya itukodye ilana tutangola kenga hatulya patukanava kummalidya Paulu. Nadoni mwenu apa kenga mmananangalaledi vanguguvale, tumidya ntenga kwanang'olo nkumene wavaing'ondo pakulota antumidye kwenu mulitenda kenga mulota kulalyanga shana myaa vyake. Wetu tuvelé tayali kummalidya ata akanava kuwika kwenu.” Kanji ndukulugwe Paulu mwana wannumbugwe akaigwe nnugu awo, andyúka kulingongo lyavaing'ondo nammalangangila njombawake vinu avyo uti. Paulu kutwala kunshema nang'olo jumo wavaing'ondo miya kumwaulila doni, “Ntwale nnemba aju umuukenavo kwanang'olo nkumene wavaing'ondo mwaa ankuvanavo ntenga wakummanyiya.” Nang'olo wavaing'ondo aijá kuntwala ndyoko jo kumuukanavo kwanang'olo wake ndamwaulila doni, “Paleshi Paulu aníngushema kutwala kungujugwa nimpalakedye ndyoko kwako wako mwaa ankuvanavo ntenga wakukumanyiya.” Nang'olo nkumene wavaing'ondo aijá anínkamula nkono ndyoko jo kutwala kumuukanavo kwagweka ndamuudyangidya, “Wako widilé na ntenga shani kwangu?” Ndyoko kushidoni, “Vayuda vandilya shemba vakujugwe wako lunduno untwale Paulu umuukenavo kunguguvale valitenda kenga valota vaudyangidye shana myaa vyake. Kanji wako haunalote kushambegwa na vanavo mwaa vapali vanu vakupunda shikonda shavanu kenga alubaini doni, valóta kuvandama vannindile Paulu vammalidye. Vovo vo vandililapa mwiu mwiu kenga havalya na havakumbila shinu shoeshoe pavakanava kummalidya Paulu. Muwakati au vanavo vandilipanganianga uti valindila lilamulo lyako bai.” Bai nang'olo nkumene wavaing'ondo aijá anínnaila ndyoko auke amwaulila doni, “Haunammalangangile munu junji kenga uninguvalangangila nangu ntenga kenga au.” Napavedoni nang'olo nkumene wavaing'ondo aijá andívashema vadyoko vake vavili pakati pavadyoko vake kuvamanyiya doni, “Vapanganiange vaing'ondo dimiya mbili, vaing'ondo vavapunda sabini na vaing'ondo vanji dimiya mbili vamikushi vauke ku Shashaleya satatu yashilo. Vapanganiange momo vapalashi vakumpakila Paulu vakamwishe shana kwananangalaledi wamajimbo Pilishi.” Nadoni nang'olo nkumene wavaing'ondo andyándika ibalugwa kenga mwaivalalele ai: “Kalaudiu Lishiyashi kumwe wakwishimika nanangalaledi wamajimbo Pilishi, nandele. Ninkukumanyiya doni, vayuda vanínkamula munu aju na vashilota kummyaa. Kanji nangu vakangumanyiye kenga munu jojo muloma, nindyúka koko na vaing'ondo vangu namposha. Nikantwale kumuukanavo kulibengi lyavayuda ngulota ngwigwe myaa vyake vyavashintambulanga, nindyona kenga vashintambulanga vinu vyodana na lilamulo lyave kanji hangugwene likosha lyakuntadya nae apele kwali aungwe. Napanelo pavaukile nangumanyiya kenga vayuda vandipanga milugu vyakulota kummalidya, ndyamuwa kukupalakadyedya wako munu aju na avalá vavénavo mwaa namu nae ndivaulila vaide vaangangalange namu wako ako.” Napanelo vaing'ondo kwodana na lilamulo lyavapatile kwananangalaledi wave, vaníntwala Paulu shilo-shilo mpaka palikaja lya Antipatilishi. Palyamba lyake vaing'ondo váshiwena na madodo vandyújila kulingongo lyave kutwala kuvaleka vaing'ondo vavapunda vamuukanavo Paulu kulikaja lya Shashaleya. Pavawikile nkaja amo vandítwala ibalugwa ailá kumwing'a nanangalaledi wamajimbo na kuntwala Paulu kunkamudya. Bai nanangalaledi wamajimbo akashomye ibalugwa ailá andímudya Paulu lijimbo lyavalakwadidye. Napanelo akamanye kenga Paulu avele wa ku Kilikiya, andímwaulila kushidoni, “Myaa vyako ndaudyangidya pavalota kwida vanu vakukashalídye vo.” Bai nae andílamulila vantwale Paulu akapagwe mmakono mwaishilikali kwing'ande ye ivéle imwe Elode. Napanelo ling'oto lyamaduva mwanu nkúlangalalela-shadaka nkumene Ananiya andyúka ku Shashaleya na vanang'olo vanji pamo na nkúshililidya jumo walina Teletulu. Vakawike, vandímuukila nanangalaledi wamajimbo nankashalya Paulu. Pavanshamile, Teletulu andítunduvanga kunkashalya aashidoni, “Wako wakwishimika Pilishi, kulangalalela kwako kunkutupa amani na mabadiliko autenda kwalimanyilo lyako ankwidanavo maikadi ambone kwavenentete ava. Kwauti vinu vitandéka, kula pashinu tunkukulambwalela na mitima vyetu uti. Napavedoni pakulota hatunakujaangile wakati wako, kwaupole wako ninkukujugwangila utwigwilile muwakati padyoko shatulota kutangola. Tundyanalela kenga munu aju ni nantindingania wakujowa namene áidanavo shititimbu na kupwatananga pakati pavayuda mushilambo uti. Jojo aju ni nanangalaledi nkumene waishama yavanashaleti. Hainatoshe jojo aju ashilota kunyatyanga ing'ande yetu ya Nnungu. Napanelo wako umwene ukannalyanga munu aju undamwigwa shana shantunkashalidya wetu.” Bai vayuda vanji vandyúngila nkono malove alo vatangola kenga vyatangwele munu ajo vivele uti vinu viu. Napanelo nanangalaledi wamajimbo anínnola Paulu pakulota ajang'ule kutwala Paulu kushidoni, “Nangu ndimanya kenga wako ni unang'olo wavakutandwele tangu kala ùve unkúukumu pakati pavenentete ava. Napavedoni ninkuvanavo ntima ngùpagwite pamevo pako apa ngulishililidye panikajugulanga shinu. Unkuulula kumanya do, tangu nguke ku Yelusalemu ndalipudya ninkuvanavo maduva kumi na mbili bai. Ava havangukadidye ngutaukananga na munu woewoe mwing'ande ya Nnungu, ata havangukadidye ndivakang'ela venentete muvitala vyakulipudidya ata palyutu lyoelyoe lyankaja amo na ata wakuulula kwakikisha pamevo pako avilá vyavangukashalya. Kanji nangu shangulivalanganga kwako ni ashi: ni kwodananavo Indila yavashema vanavo ishama ilangadavo yangulipudya kwa Nnungu wavanakuluvetu ngukulupila uti vya mu Lilamulo na vya mu Vakulava nguvanavo lilindilililo kwa Nnungu, lyo lyavavenavo vanavo lyakupagwa kudyuka kwavaishaliya na vaungave-ishaliya. Ni ashi shingutádya nangu ngwengwe ngukukule pakulota nguvenavo makumbukililo ambone amuntima pamevo pa Nnungu na pavanu. “Ling'oto lyakupita vyaka vyoe ngùvele muvilambo vinji, ni panguujite kwida pa Yelusalemu ngwidanavo lipwashalelo kwavakave pashinu muvenentetemwangu namomo ngutenda shadaka. Panishitenda vinu avyo, vayuda va ku Ashiya kutwala kungukodya mwing'ande ya Nnungu kanji ngùlyushanienge kala ushapu; pashinu apo haipagwíte imbumba yavanu na haupagwíte upuju. Ni vayuda avo vavaikidíle vaide apa vangukashalye nangu kwako wako ikava kenga vaningwona likosha. Kwali vovo ava vavéle apa, vavalangange wakunyata shani wavangugwene panguguvale tukaleka ali lyangutangwele nangu pashanya po ngwìmidile mushu mwave nguushidoni, ‘Ni kwamwaa wakukulupila kenga kupali kudyuka kwavakupela kungutadya nelo nguukumigwe namu wako.’ ” Bai Pilishi, munu e avénavo limanyilo lyoe lyavinu vyámba Indila, andíimidya mwaa awo aashidoni, “Ing'ano ai ndalalyanga palota kwida Lishiyashi nang'olo nkumene wavaing'ondo.” Kutwala apo, Pilishi anínnamulila nang'olo wavaing'ondo anjele Paulu nkalaboshi kanji amupe litala na apate lipwashalelo kwavavagwe. Napanelo akapite maduva padyoko, nanangalaledi wamajimbo Pilishi andíwika pamo na ndyagwe walina Dulushila, nkongwe muyuda; bai vanavo vandítuma vavashamele Paulu na vandígwa vyashitangola Paulu avalanganga ing'ano yakunkulupila Yesu Klistu. Kanji Paulu avalanganga ing'ano yaishaliya, yakulishunga, yaukumu ulóta kutandeka, Pilishi andíjopa namene na andímwaulila Paulu aashidoni, “Ambi unkuulula kuka! Mushu mo pangulota kuva na litala ndakushema,” akuno alindila momo kenga njuluku undapatikananga kumwe Paulu, nadoni nae ngwengwe ashindatenda anshemashema aombanavo mwaa. Napanelo ling'oto lyavyaka vivili Pilishi andyúma kutwala lyutu lyake kudiva Polikiu Pestu. Kanji Pilishi alota alodye litananilo kwavayuda, anínneka Paulu mukungwa. Napanelo Pestu àwikile mulijimbo, akapite maduva matatu andyúma pa Shashaleya kuka ku Yelusalemu kutwala vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vanang'olo vavayuda kumuukila nankashali Paulu na kunjugwangila valipambedya kumili kwake pakulota nae amuujidye ku Yelusalemu kanji vàvenavo milugu vyakummandamila shing'ati indila vammalidye. Kanji Pestu kushidoni, “Paulu andauka mushu apagwa mukungwa ku Shashaleya na mumaduva akuvandika nangu ndauka koko. Napanelo vananangalaledi venu vankuulula kuka namu nangu vakankashalye ikava kenga nae shipali shakoidye.” Bai Pestu akaikalange namu vanavo maduva akuwika kenga nane kwali kumi doni, andyújila ku Shashaleya. Akawike, palyamba lyake andyúka ndaikala palibengi kutwala kutuma vakantwale Paulu. Paulu pawikile, vayuda vakwalakela ku Yelusalemu vaníntang'anedya kutwala kunkashalya vantambudyanga vinu vyakunyata vyoe kanji vinu vyene uti kuva vyamadumba. Kutwala Paulu kulishililidya aashidoni, “Nangu hashipali shangutagile; ata kwalilamulo lyavayuda, ata kwaing'ande ya Nnungu na ata hanintagadile Shashali.” Kanji Pestu alota alodye litananilo kwavayuda, andímudya Paulu kushidoni, “Da ing'ano yako ai wako unkulota uukenavo ku Yelusalemu pakulota nangu nguke ndikakuukumile kwanavo?” Paulu kushidoni, “Nangu panguvele apa nguvelé palibengi liitíka malamulo amwe Shashali, lyutu livaikidíle kunguukumila; wako undimanya shana kenga vayuda ava nangu hashipali shandivaanadile. Ikava kenga shipali shakunyata shangutandile na shikapagwa shoeshoe shivaikidíle ngupele, nangu nguvelé tayali kupela. Kanji shikanapagwa, hanapagwe ata munu jumo wakulota kungukamudya kumakono kwavanu ava. Ngulota nguke kumwe Shashali.” Bai Pestu ling'oto lyakutangonavo vanang'olo vapagwíte palibengi anínjang'ula Paulu aashidoni, “Kwoda ulota uke kumwe Shashali, bai ko kumwe Shashali ko, undauka.” Napanelo akapite maduva padyoko, umu Agilipa namu Belenishe vandyúka ku Shashaleya ndamuudyanga nanangalaledi wave Pestu. Bai kwodamwaa nkaja amo vandíikala maduva oe, Pestu anímmalangangila umu Agilipa ing'ano yake Paulu aashidoni, “Apali munu jumo apa wannakile Pilishi àungwidye. Nangu nikauke ku Yelusalemu, vanang'olo vavakulangalalela-shadaka pamo na vanang'olo vavayuda vandída nangujugwa ngumye ukumu yamunu ajo. “Nangu kuvajang'ula kenga mudishaliya dyashiloma halipali lilamulo lyakunkamudya munu vene vankashalídye munu ajo vakapali mulyutu lyolyo pakulota apate litala lyakujang'ula vyavantambula. Napanelo vanavo vakawike namu nangu nkaja amu ing'ano ai hangutimyatimyenge mwaa palyamba lyake ndíshamenneu nguguvale kulibengi kutwala nangu kutuma vamwidenavo munu ajo. Napanelo vakukashalya vakamalile kummalanganga, nangu hangugwene likosha ata limo likumene lyavammalangenge pakati pa alalá angushilindila nangu vammalangange. Ila ing'ano yave ing'umene íshivavilinganianga ivele yaidini yave na ing'ano yamunu jumo ápadile wavanshema Yesu kanji Paulu jojo jo, ankummalanganga kenga mumi. “Napanelo nangu ngushanga mwakumanyila shana myaa vyene, ndimudya ikava kenga ankulota auke ku Yelusalemu vakalalyange ing'ano yake yavashintambudyanga. Kanji Paulu andíkanyilila ing'ano yake yuke kumwe Shashali akalalyange. Nadoni nangu ndílamulila aikale nkalaboshi alindila mpaka uwike wakati wakuntumidya kumwe Shashali.” Bai Agilipa andímwaulila Pestu kushidoni, “Nanangu munu ajo ninkulota nimwigwe nimwene.” Pestu doni, “Undamwigwa lunduno.” Palyamba lyake Agilipa namu Belenishe vandíwika mulyutu na shimbili shoe namene kutwala kwinjila mushumba shamikodyanio vàvele pamo na vananangalaledi vakumene vavaing'ondo na vanang'olo vankaja amo. Bai kwalilamulo limwe Pestu vaníntwala Paulu kutwala nae kushidoni, “Umu Agilipa pamo na mwenu uti múpagwite namu wetu mulyutu ali, nnole munu aju! Munu aju, shipinga shavayuda uti vaningujugwa vajunganila ata ku Yelusalemu ata nkaja amu kenga munu aju, haimmaikidile aname. Kanji nangu apa haningwene likosha lyatandile lyakuntadya apele. Nakavili kwodamwaa nae andijugwa ing'ano yake yuke ikawike kumwe umu nang'olo, nangu ndyamuwa kumpalakedya koko. Kwaupande wangu nangu hanguvenavo shinu shakumanyika shalowa shakulota kumwandikila umu nang'olo wangu nimmalanganga munu aju; ni ashi shingutadídye nimwidenavo mushu mwavanu uti na mushu mwako wako Umu Agilipa pakulota ling'oto lyakunnalyanga nakapanji ndapata shoeshoe shakulota kwandika. Mwaa shinkwaneka kuva shinu shakupuwanikanga kuntumidya nkungwa kwabila lyamba limmalangánga makosha ake.” Napanelo Agilipa andímwaulila Paulu kushidoni, “Tendi ako livalangange!” Paulu kung'aniang'anianga makono kutwala kutunduvanga kulishililidya aashidoni, “Umu Agilipa, ninkulyona kujaligwa mwaa wakupata litala lyakupagwa mushu mwako nelo pakulota ngulishililidye kwavinu uti vyavangutambulanga vayuda kupunda namene mwaa wako undimanya kupindukila yadi yavayuda ava na migagolo vyave. Nadoni ninkukujugwa ungwigwilile shana na kulipililila. “Vayuda uti vandimanya mwangunamidile nangu kutunduvangila shidyoko shangu shangupitile tangu kunantandi pakati pavenentetemwangu na pa Yelusalemu. Vanavo nangu vaningumanya tangu kala na ata leka vàlotile, vakandyumya ushuda doni kwakwodananavo shipinga shishínya namene mwidini yetu nangu ndinama kenga mpalishayo. Napanelo nangu ninkupagwa mulyutu ali nguukumigwa kwamwaa walilindilililo lyangu mukulivikila kwake Nnungu kwavanakuluvetu, kulivikila aku makola kumi na mbili avakwetu vankuvanavo lilindilililo lyakupata pavalipudya shilo na mui bila kudabadabanga. Umu wako, ni kwamwaa walilindilililo ali lyavangukashalidya! Mwaa shani mwenu munkwona kenga Nnungu kuvadyuwa vakupela ni shinu shíkaululika kukulupila? Ata nangu momo nishindakumbukila kutumila dindila dyoedyoe divaikidíle pakulota ngutimbange ntenga umwe Yesu, munu wa ku Nashaleti. Vinu avi nditenda nangu nimwene ku Yelusalemu. Ndivajela mudikalaboshi vakwilimyanga voe kwamadalaka avanang'olo vavakulangalalela-shadaka na vanji pavashumya lilamulo lyakuvatanola, nangu ngushindaungila nkono. Dimindi dyoe nangu ndipita muvitala vyakulipudidya ndivapa shaushanga ndivakanyilidya pakulota vakupulu na mushitundi shangushivavikila, vaningutadya nguke ndikainjile muvilambo vinji vyavamidi ngupita ndivapapata. “Ni ing'ano yoyo ingutadídye nangu ngutende mwanda wakuka ku Damashiko kwamadalaka na lilamulo lyavanang'olo vavakulangalalela-shadaka. Napanelo nguka, muwakati waliduva pamuti, Umu Agilipa, nangu liníngutang'anedya lilangadyo lyakwaloka kuwa, lyakushenga kupunda liduva kutwala kungutang'anedya pamo na vavangu vanguvénavo mushimwanda. Wetu pashinu apalá kugwangila pai kutwala nangu kwigwa lidi líshitangola mushibalaniya liishidoni, ‘Saulu, Saulu, mwaa shani unkungupapata? Shinkukamadyanga kwako kuvangedya ashilá shikukanyóla.’ Nangu kutwala kudya, ‘Da wako po nang'olo unyani?’ Umu kushidoni, ‘Nangu apa Yesu, jo waumpapata wako jo. Kanji takatuka wimile. Nangu ndikuumililila pakulota uve untumika wangu na uve unshuda wavinu vyaugwene nelo kwalakela kwangu na vyangulota kukulodya ndikuposha kumakono kwavakwenu na kwavamidi kwangulota kukutumidya kwambangidya dashi, uvaungule mevo vashiliuke kushii vauke kulilangadyo, vaume mumadalaka amwe Shatwani vauke kumwe Nnungu pakulota vapate kulivalivigwa kwamadambi na vapate lyutu mushipinga sha avalá vailimyangígwa kwaindila yakungukulupila nangu.’ “Napavedoni Umu Agilipa, indoti yangupatile kwalakela kuwa, nditandedya mwaishilotéla. Ndivavalangangila shitandi va ku Damashiko, kwatika ku Yelusalemu, disemu uti dya ku Yudeya namomo kwavamidi pakulota valijugulange madambi ave na vanshinjiulile Nnungu valodya vitendo kwodananavo kulijugulanga kwave. Ni ing'ano ai yavangukamulidile vayuda mwing'ande ya Nnungu na kulota vangubyae. Kanji kwalipwashalelo lya Nnungu ngupali mpaka nelo apa; ni ashi shingutádya ngupagwe apa ngumya ushuda kwavadyoko mpaka kwavanang'olo. Shanguvalanganga hashinapundana shinu na ashilá shavatangwele vakulava na shatangwele Musha kenga shindatandeka, doni, Klistu inimmaikila auvauvange na àvele ntandi mukudyuka kwavakupela, andavalanganga lilangadyo kwavenentete vetu namomo kwavamidi.” Bai Paulu pashitangola avi alishililidya, Pestu andítangola pashanya po aashidoni, “Wako Paulu unkudulumbuka! Mashomo ako oe lo, ankukudulumbuwa.” Kanji Paulu kushidoni, “Nang'olo Pestu, nangu hangunadulumbuka shinu; ninkutangola na ding'ano dyangu na ninkutangola vinu viu. Apa apali umu Agilipa ámanyite shana vinu vyene uti; ni ashi shingutádya nangu ngutangole na kulitamanga pamevo pake mwaa ninkuvanavo wakika kenga pakati pavinu avi uti hashipali ata shimo shimpundíle na hashipali ata shimo shitandéke shipiipii. Umu Agilipa, da wako unkuvakulupila vakulava? Nangu ndimanya kenga unkuvakulupila.” Agilipa kutwala kushidoni, “Da wako muwakati wo padyoko au ulota ungushombe nguve ninklistu!” Paulu kushidoni, “Elo, nangu ninkunjugwa Nnungu pakulota patime hapanatime wako apa pamo na vanu uti vangwigwilíla ava vave kenga mo mwanguvalalele nangu kanji bila mang'unyang'unya.” Bai andítakatuka umu, gavana namu Belenishe pamo na shipinga shave uti. Pavashuma panguguvale, vashindapita vaulanila vaashidoni, “Munu aju hashipali shakunyata shatandile shakuntadya apele kwali aungwe.” Agilipa kutwala kumwaulila Pestu doni, “Munu aju leka akajugwile auke kumwe Shashali, indívaikila kumuungula.” Napanelo pavaukile ndaamuwa wetu twinjile mwingalava tuke ku Italiya, vanavo vaníntwala Paulu pamo na vakungwa vanji kunkamudya kumakono kwanang'olo wavaing'ondo miya walina Shulyu wamushipinga shavaitaliyani shimwe umu nang'olo. Bai wetu tundíkwela mwingalava ya pa Adalamitiu ivéle tayali yuke kuviko vya ku Ashiya. Mushimwanda shosho tundípagwanavo Alishitaliku munu wa ku Teshalonika ya ku Makedoniya. Palyamba lyake tuvanu kuwika panshiko wa ku Shidoni. Napanelo Shulyu pakuva ashinantanana Paulu, andímupa litala lyakuka ndavalola vabwadivake va pa Shidoni na vanshunge. Tukaume pa Shidoni, tundíkwela mwingalava tulodya pepi na pa Kupulu mwaa imepo ishaaloka mushu mwetu. Tundyúka mushu na shimwanda shetu tuwena mwimanga nkono wa ku Kilikiya na ku Pampiliya mpaka ndaimila panshiko wa Mila ya ku Likiya. Panshiko awo nang'olo wavaing'ondo miya watuvénavo aijá mushimwanda shetu, andíkodya ingalava ya pa Alishandaliya íshuka ku Italiya, nae wetu kutwinjidya momo. Shimwanda shetu shindíva shakukakavanga; nadoni tundítwala maduva oe tuvauvanga mpaka kuka ndawika pepi na pa Kinidu. Kanji kwodamwaa imepo haitulakile tuka shalowa, tundyúka nkono wakwina shitingi sha Kaleta tupita pepi na pa Shalamone. Tundyúka shinyenjenyenje kanji na mauvilo makumene mpaka ndawika mulyutu lyavashema Mishiko Vyambone livéle pepi na njini wa Lasheya. Napanelo ukatupitile wakati wetu na ata liduva lya Kulivalivigwa Madambi momo likapite, shindípagwa shijoidyo shikumene kuwena mwingalava; nadoni Paulu andívaduma aashidoni, “Mmanang'olo, ninkwona kutunduvangila ambi apa shimwanda shetu shindava shashijoidyo na shaasala ing'umene namene nkati muvyombo vyatunyukete na ingalava. Hainatoshe ata wewe tuvene inkuululika kukatoka shingumi.” Kanji nang'olo wavaing'ondo miya andíshambegwa na nkútukusha-ingalava pamo na mwene ingalava kuleka shatangwele Paulu. Kanji kwodamwaa nshiko awo hauvéle shana pakulota vanu vaikale muwakati wakudidima imepo, bai vanu voe vandyóna kudyanga vaume panshiko awo valingangile kuka ndawika panshiko wa Poiniki uvéle mo mushitingi sha Kaleta pakulota tupagwe mulyutu alyo muwakati uti waimepo. Likaja alyo liladilé mevo nkono wakwina shilambo na nkono wakwalyuka liduva. Bai indítunduvanga kupunga imepo íkavele yadimongo yakwalakela kwina shilambo kutwala vanavo kwona kenga mwavashikumbukilila vene amulá mundatandakela momo. Nadoni vanavo vandyúmya inanga mmedi mo kutwala kutunduvanga kutukusha ingalava nanyenje imanga ya ku Kaleta. Kanji muwakati padyoko pashitingi po shindíwika shimbunga shakwalakela kunshanda kwake nkono wakwalakela liduva kupita ikunga ingalava. Bai imepo indyútanga ingalava na haishululika kushinjiula; nadoni wetu tundítatakela na tundíleka ingalava yode yo imepo yo bai. Napanelo shitingi shimo shavashema Kauda shindítushililidya padyoko kwaing'ano yaimepo kutwala patupitile kwina kwake pamo na vyakunanopa vyoe tundyúlula kuposha ingalava idikidiki. Bai vakutukusha-ingalava vandípakila ingalava idikidiki yo na vandítava ingalava ing'umene na mididi vyakunanapedya. Napanelo kwodamwaa vashindajopa ingalava kuka ndambwatamila mudindunda dyadimbwe dyamwisemu yaimanga ya Shilite, vanavo vandíshuluwa ditanga kuleka ingalava yuka yene na imepo. Napanelo shimbunga shishindauka mushu na palyamba lyake vandyúmadyanga vyombo vyavapakidíle mwingalava kujalangila mmedi. Muliduva lyantatu vo vene vakutukusha-ingalava vandíjalangila mmedi vyombo vinji vyashimadengo vyamwingalava. Maduva oe kupita patukona liduva na ata dinondo, imepo yadimongo yuka mushu ipunga namene mpaka lilindilililo uti lyakulota tuvanu kwambolegwa, kutujaika. Napanelo kwodamwaa vandíikalanga maduva oe pavakalya shinu, Paulu andítakatuka pakati pave kutwala kushidoni, “Mwenu! Leka mùngwigwilidile nangu paninnaidye kuma ku Kaleta akulá, mauvilo ala na asala ai uti hamunapate. Kanji napanelo ninkumwaulila doni, lyunge mitima mwaa hapali ata munu jumo álota kupela pakati penu ila ingalava ni ilóta kwalibika mwaa shilo sho shanelo ashi aninguumililila njelo wake Nnungu, Nnungu jojo ángutandile nguve wake na wangulipudya nangu kwake kutwala kungwaulila doni, ‘Paulu, haunajope! Wako indikuvaikila uke ukawike kumwe Shashali na lola, Nnungu andikukamudya vanu uti vapagwíte namu wako mwingalava.’ Napavedoni mwenu lyunge ntima mwaa ninkukulupila kenga Nnungu andatandedya avilá vyangwaulidile. Napane kwamwaa waimepo ingalava indauka ndambwatamila pashitingi.” Napanelo shilo shing'ati shaliduva lyakumi na nsheshe mawimbi atugang'ola mu Imanga ya Meditelaniu, vakutusha-ingalava vandílyona kenga vankuvandikila kumwangu. Nadoni vanavo vandíjela mmedi shipimo shandidi wavaungangidíle shinu shakwidopa kutwala kwona shitamba shamakono ishilini kwakukadaleka kwake. Vakauke mushu vandípima kavili kutwala kwona kuva shitamba shamakono kumi na tano kwakukadaleka kwake. Napane vajopa ingalava kuka ndalitumbula mumajanga, vandíjalangila dinanga nsheshe mmedi kunyuma ingalava vashwali wiku ulangale ambi. Bai vakutukusha-ingalava valambela mwakutipukila vandítwala ingalava idikidiki kushuluwidya mmedi valivika kenga valota kuka ndaungangilanga dinanga mushu ingalava kutwala Paulu kumwaulila nang'olo wavaing'ondo miya pamo na vaing'ondo vake kushidoni, “Vakutukusha-ingalava avalá vakaumananga mwingalava ing'umene amu, mwenu uti hapagwa wakushumba.” Nadoni vaing'ondo vandílumulanga mididi víshilandendya ingalava idikidiki kutwala kuleka igwilila mmedi. Kumatingatinga Paulu andívalaililila vanu uti valyange vyakulya atangola kushidoni, “Kwoda maduva kumi na nsheshe andipita mulijugulanga na pamukapamba yolo, nangu ninkunjugwangila mulye shinu shoeshoe kwambangidya muve na dimongo mwaa apa hapali ata munu jumo álota kupata likwanda.” Ling'oto lyakutangola malove ala, andítwala ligung'u kunnambwalela Nnungu kumeja kutwala kulya. Bai vanavo uti vandílyunga mitima na vandítunduvanga kulyanga. Mwingalava amo tundípagwa tuvanu dimiya mbili sabini na sita. Ling'oto lyavanu uti kulyanga, vaníntwalanga ngano uti kunjalangila mmedi vapungula kwidopa kwaingalava. Wiku ukashwe, vakutukusha-ingalava havamanyíte shilambo asho kanji vandyóna kushinu kushaaneka dimbwe nanyenje imanga kutwala vanavo mmitima vyave kulota ingalava yuke ikaimile popo ikava kenga ikandyululika. Nadoni vandílumulanga mididi vyadinanga kuleka dinanga mmedi akuno vaungulanga ding'wau dyakunyuma dyakulangalalela ingalava pakulota dilangalalele ingalava. Nakavili vandíkwedya itanga idikidiki yakulilomo pakulota ingalava yuke ikashiye kunshanga. Kanji ingalava indímbwatamila mwindunda yadimbwe yamwimanga kuleka ìkele popo paikating'ina ata padyoko. Kulilomo kundíinjila mudimbwe kutwala kunyuma kwake kutunduvanga kutumbukanga mwaa wamawimbi áshilikoma na dimongo. Napanelo vaing'ondo vandípakanila vavabyange mapaleshi uti mwaa wakujopadavo vandaagwalela kuka ndawika kumwangu kutwala kutipukanga. Kanji nang'olo wavaing'ondo kwodamwaa ashilota amwambole Paulu mushijoidyo asho, andívaleya shitendo asho. Nadoni andívalamulila vanu váshimanya kwagwalela valishushe vainjile mmedi pakulota vaagwele vauke kumwangu kutwala vanji kuvalamulila vatwale dimbau kwali vipande vyadimbau vyaingalava vivapwashele kwagwela. Nadoni tuvanu uti tundípukangila kumwangu. Napanelo tuvanu uti tukapukange mushijoidyo asho, patuwikile kumwangu tundímanya kenga shitingi asho vashishema Malita. Bai vene shitingi asho vandílodya litananilo lyakujowa kwetu wetu. Vakatupwashalela na vakatumbulididya moto mwaa wakutunduvanga kutonya medi na mwaa wakutudidima imepo. Napanelo Paulu andílakota itu yadinang'ene kutenda akang'ela moto kutwala mo muding'uni mo kuma nyoka walina jaa-ntela atukuta ntukuka kunnamatila Paulu mulyanda lyake. Napanelo vene ikaja ayo pavagwene inyoka ìnamatidile mulyanda lyake Paulu, vandyáulanila shivenevene vaashidoni, “Munu aju patukamwambambidya ni shimalivanu. Mwaa lola, ata ikava kenga andipuka mmedi kanji jo mwene Ishaliya hanneka anama.” Kanji Paulu anímpatulidya nyoka jo pamoto na hashipali shintandéke. Napanelo vanu vapashitingi asho vashikumbukila kenga Paulu unammimba nkono kwali kupela shingangala. Kanji vakaikale wakati woe valindila, pavagwene kenga hashipali shimmilinganianga, vanavo dindívaida ding'ano dinji kutwala kutangola kenga Paulu avele nnungu. Napanelo pepi na palyutu alyo, andípagwa mautu ake gavana washitingi asho walina Pubiliu. Nang'olo aju wetu andítushema na andítukalibisha paing'ande pake na tundíikanavo shana namene maduva matatu. Napanelo tatake Pubiliu unímpwateka mili na kudalola myadi. Paulu paukile nannola, ling'oto lyakushwali anímmikila makono kutwala kumponia. Shikatandeke shitendo asho, valwele uti vapashitingi asho vandímuukila Paulu navanavo vandípona momo. Vanu avo vandítupa dinudyo dyoe namene na patuukile ndapanganikanga pakulota twinjile mwingalava vandítupa vinu vyoe vyakutupwashela mushimwanda shetu. Ling'oto lyakwikala wetu pashitingi asho myedi mitatu, tundíinjila mwingalava ye ipagwíte mulyutu alyo muwakati uti wakudidima imepo. Ingalava yoyo ivele ya ku Alishandaliya na mushu mwake indívanavo mashinamu avannungu mamaa. Tukawike panshiko wa Shilakusha, tundíikala maduva matatu. Patuumile apo, tundyúka shalowa mpaka pa Legiu. Palyamba lyake kupunga imepo yakwalakela kwina shilambo kutwala muliduva lyake lyambili wetu kuwika panshiko wa Putiyoli. Pa Putiyoli wetu kuvakodya vanung'unumunu, vovo vo kutujugwangila twikanavo ishumana imo. Kutwala apo, tundyúka ndawika ku Loma. Napanelo vanung'unumunu váshiikala pa Loma vakapate dyabali dyakuwika kwetu, vandíida ndatushinga pashakoni sha pa Apiyo na pa Ding'ande Nnatu Dyavajeni. Paulu akavone vanung'unumunu avo, anínnambwalela Nnungu na ntima wake undímwikala shana. Patuwikile nkaja mu Loma, Paulu andípata litala lyakunama paing'ande yagweka kutwala kummikila mwing'ondo jumo wakunnaledya. Napanelo akapite maduva matatu, Paulu andívashamanga vanang'olo vavayuda kutwala vanavo pavaidanenge nae kuvaulila doni, “Mmanung'unumunu, nangu panikatenda shinu shakukowa kwavenentete vetu na kwashinamilo shavatulakadile vanakuluvetu, vayuda pa Yelusalemu vaningunga kutwala kungukamudya kumakono avaloma. Valoma pavalalyenge myaa vyangu vashindalota vanguleke mwaa nkati mo havagwene likosha lyoelyoe lyakulota ngupalele. Kanji vayuda ni kwita doni kutwala nanangu kujugwa mwaa wangu uwike akune kumwe Shashali pakulota alalyange ata ikava kenga nangu hanguvenavo mwaa woewoe wakuvakashalya venentetemwangu. Ni ashi shitadídye ngujugwangile nimwone na ngwambange mwaa namu mwenu pakuva ni kwamwaa walilindilililo lyavanaishilaeli lyangunyukatila nangu mang'unyang'unya ala.” Vanavo kutwala kushidoni, “Wetu hatupatile ata lyamba limo lyakwaloka ku Yudeya na pakati pavanung'unumunu vaidíle akuno hapali hatuvalangangidile shitendo shoeshoe shakunyata shako wako. Nadoni tundilota tukwigwe wako umwene mwawonela. Mwaa tundimanya kenga kula kushinu vanu vankuvangedya ishama yawoda wako.” Napane vakavike liduva lyakukadyania namu nae, vandímwidila vanu voe palyutu lyashiikala na nae kutunduvangila lyamba mpaka lyulo andívaigwiniya ataa ushuda yautawala wa Nnungu alingangila avashombe kwaing'ano imwe Yesu kutunduvangila mu Lilamulo lyake Musha namomo mu Vakulava. Vanji napane vandívashambegwa na ashilá shitangaléke kanji vanji havakulupidíle. Napavedoni vàpagwite mukutaukananga shivenevene, Paulu andívaulila vaumanange atangola lilove limo, “Imumu Wanashwe anditangola viu na vanakuluvenu kwaindila imwe nkúlava Ishaiya patédoni, “ ‘Wena kwavenentete ava ukavaulile doni, Mundaigwilila matu ngambulii kanji hamumanya shitangaléka, Mundalola ndoo kanji hamumanya shinu shene. Mwaa mitima vyavenentete ava vindinanopa; kumatu kwave vandidiva, mevo ave vandyunidya kwambangidya havanalole vamanye shinu shene, havanaigwilile vamanye shitangaléka na havanaitikile shitangaléka; leka vakatandile avyo vakandishinjiulila mitima vyave kwangu, kutwala nangu kuvaponia.’ ” Paulu kavili kushidoni, “Ikala mumanya doni ntenga au wakwambola wake Nnungu undipalakalegwa kwavamidi na vanavo vandaigwilila.” Bai Paulu andíikala vyaka vivili paing'ande yake yapangíle. Mulyutu lyolyo nae ashindavapwashalela vanu uti váshuka nannola avalanganga utawala wa Nnungu na apundisha uti vimwámba Umu Yesu Klistu kwantima shii uti na kwabila kundingadinga shinu. Paulu, ntumwa umwe Klistu Yesu áshamagwidye ave myombe na áapuligwidye kwantenga wambone wake Nnungu, wo walivikidile tangu kala kwaindila yavakulava vake nkati mumaandiko akwilimyanga umwámba mwanagwe, jojo jo, kwakwodananavo shimunu ávalakwadidye muudukulu umwe Daudi na kwakwodananavo Imumu waukwilimyanga ápangigwidye kuva Mwana wa Nnungu nkati mudimongo kwaindila yakudyuka pakati pavakupela, Yesu Klistu Umu wetu. Kwaindila yake nae tundipata umonyo na umyombe wakutadya pakati pavenentete uti kwigwilila kwalikulupililo kwamwaa walina lyake na pakati pavanavo, munkupagwa namwenu momo múshamagwidye muve vamwe Yesu Klistu. Kwenu mwenu uti múpagwa ku Loma, mwemwe mmakunagwaleka vake Nnungu na múshamagwidye muve mmakwilimyanga. Umonyo upagwe kwenu mwenu na amani yakwalakela kumwe Nnungu Tatagwetu na kumwe Umu Yesu Klistu. Shinantandi ninkunnambwalela Nnungu wangu kwaindila imwe Yesu Klistu kwamwaa wenu mwenu uti mwaa likulupililo lyenu linkuvalangangigwa mushilambo uti. Nnungu wanintumika na ntima wangu uti muntenga wambone wa Mwanagwe ni nshuda wangu mwashi mwanintambulangila mwenu ngwengwe mukushwali kwangu ngujugwa doni, kwadindila dyoedyoe kwalilotelo lyake Nnungu ling'oto lyawakati woe ambi napane ndaulula kwida kwenu. Ninkuvanavo mweshe wakwida nannola kwambangidya dashi nimwing'e shajo shoeshoe shaimumu pakulota shinnonowange. Doni ni pakulota tupambadyangigwe kwaindila yalikulupililo lyakula munu, lyenu mwenu pamo na lyangu nangu. Hangunalota shinu mmanung'unumunu mutikinange kenga myanda vyoe vyangupanganikenge ngwide kwenu kanji mpaka ambi apa shipali shingudingadínga. Shabaa yangu nikulota ngupune vyepo pakati penu kenga mwangupunilile pakati pavamidi vanji vo. Ninkuvanavo udeni kwavamidi na kwavakamanyika, kwavakumanya na kwavajinga. Nadoni ninkuvanavo dukuduku yakuvalanganga ntenga wambone momo kwenu mwenu múvele ku Loma. Mwaa hangunona dyoni kwantenga wambone pakuva ni dimongo dyake Nnungu dyakwambola kwaupande wavanu uti vakulupíla; shitandi kwamuyuda ling'oto kwangalegu. Mwaa mo muntenga mo inkulilodya ishaliya yake Nnungu kutunduvangila mulikulupililo kuka mulikulupililo kenga mwavaandikidile, “Waishaliya andanama kwalikulupililo.” Mwaa doni apa, shitundi shake Nnungu shinkulilodya kutunduvangila kuwa shiidila ungave-Nnungu na ungave-shaliya wavanu vatitikidyánga umwiu kwaindila yakuvova ishaliya. Mwaa ashilá shuulukíka kumanyika kwamwaa wa Nnungu shanavo shinkulilodya pakuva jo mwene Nnungu, andivalodya. Doni, tangu kukandyangigwa shilambo mavalelo ake ákaaneka yani dimongo dyake díkamalilika na unnungu wake, vyanavo vyaneke ngala kwaindila ya vyo vinu vikandyangígwe. Naivedoni, kwavanavo hamupali mwakukanila. Mwaa vàmmanyite avi Nnungu, havampele lishangelo kenga Nnungu na ata havannambwaladile kanji vanavo mmakumbukililo ave vandinyambikanga na mitima vyave vyaujinga vindyumbala shii. Vanavo valivalanganga kuva vading'ano vanditadya kuva vajinga kutwala kubadilisha lishangelo lyake Nnungu ákapela kwalishinamu lyalinganienge kenga munu ápela, vyuni, vanyama na vakoko vakulyuta. Napavedoni Nnungu andivakamudya muditamaa dyammitima vyave vatandedye ushapu wakutadyania dyoni mumili mwave pakuva vabadilishidyé umwiu wa Nnungu kwaushwang'a kutwala kulipudya na kutumikila viumbe pavakalipudídye Namumba átumbyangilika ngwengwe. Ame. Kwamwaa au, Nnungu avakamudidyé muditamaa dyave dyadyoni, ata mpaka vo vakongwe vave vo, vandibadilisha kutenda wendi muvaikidíle kwakutandela munji múkavaikidile. Namomo valume valeka kutenda wendi muvaikidíle kwankongwe, vanavo vandibyaikanga mumweshe wave washivanavene; nnume na nnumemwagwe vatandana vyadyoni kutwala kulipatila vo vene ukumu ivaikidíle kwamakosha ave. Naivedoni pakuva vanavo havagwene mana yakummanya Nnungu, jo mwene Nnungu andivakamudya mumakumbukililo ave akunyata pakulota vatandedye ashilá shíkavaikidile kutenda. Vandyumbaligwa ungave-shaliya uti; ushapu, lung'unuku na ukalau. Vaumbaligwidyé ing'ou, kubyaa, ing'ondo, kushang'apa na kung'wenya; vanu vakung'wenya, vammangédya Nnungu, vákave ishima, vakulyona na vakulitumbyanga; vakubuwa vitendo vyaukalau, vákavaigwilila vatatamunu, vajinga, vákakulupilika, vákanagwaledya na vákave shididi. Ata ikava kenga vandimanya lilamulo lyaishaliya lyake Nnungu líishidoni, avalá vatandédya avyo indivavaikila vapele. Vanavo i gweka vankutenda kanji namomo vankuvaungila nkono avalá vaténda. Napavedoni wako umunu úvaukumu vanji, hamupali mwakukanila mwaa paumuukumu junji po, unkulyukumu gwegwe umwene pakuva wako umwene úukumu po, vyovyo vyo unkutenda. Tundimanya kenga ukumu yake Nnungu kwa avalá vaténda vinu avyo, inkwodananavo umwiu. Napane wako umunu úvaukumu avalá vaténda nawako momo utenda vyovyo, wona kenga undapalanyoka ukumu ya Nnungu? Kwali wona dashi, mali akutanana kwake, akulipililila na aupole, wako unkwiludyanga kwabila kumanya do, kutanana kwake Nnungu ni kukuukanavo mukulijugulanga? Kanji kwoda mwaa waimbeve yako na kunanopa kwantima wako, bai unkulikungailila shitundi gwegwe umwene muliduva alilá lyashitundi pailota kulilodya ukumu yaishaliya yake Nnungu. Nae anannipa kula munu kwodananavo matendo ake. Kwa avalá valóta kunanopa nkati mukutandedya wambone, valambéla lishangelo, ishima na ungapela, andavapa shingumi shíkamalilika kanji shitundi na shishimwashimwa kwa avalá vavénavo malotelo augweka vaíta umwiu kutwala kwigwilila ungave-shaliya. Tabu na shaushanga vindapagwa kwakula munu átandedya ukalau; shitandi kwamuyuda ling'oto kwangalegu kanji lishangelo, ishima na amani kwakula munu átandedya wambone; shitandi kwamuyuda ling'oto kwangalegu. Mwaa kumwe Nnungu hakupali kupambula. Mwaa doni, uti avalá vatéga bila lilamulo, bila lilamulo vandajaika na avalá vatéga mulilamulo, kwa lyo lilamulo lyo, vandaukumigwa. Mwaa vaishaliya pamevo pake Nnungu havanava shinu avalá vaígwa lilamulo kanji avalá vatandédya lilamulo ni valóta kuvalangiligwa kuva ishaliya. Doni, vamidi vákave lilamulo pavatandedya kulingananavo mavalelo ave ashilá shilamulilígwa mulilamulo, vanavo vankuva lilamulo kwavo vo vene ata ikava kenga havave lilamulo. Vanavo vankulilodya doni shimadengo shalilamulo shindyandikigwa mmitima vyave; makumbukililo ave amuntima aumya pamo ushuda avakashalya na ata avashililidya muliduva lyaukumu Nnungu vipii vyavanu kwaindila imwe Klistu Yesu kwodananavo ntenga wambone wangu. Kushi wako úlishema kuva muyuda, únanapela mulilamulo na úlitamangila nkati mu Nnungu, wako úmanyite shana malotelo ake Nnungu na úungila nkono shakwashi shivénavo mana makumene pakuva upundishigwidyé mulilamulo, wako úlikulupidile gwegwe umwene kuva nanangalaledi wavakalola, lilangadyo lya avalá vavéle mushii, wako nkúpundisha wavajinga, mwalimu wavadyoko pakuva wako undivanavo mulilamulo mo wakikisho walimanyilo na umwiu. Kushi napane wako úvapundisha vanji, me haulipundisha gwegwe umwene? Wako úvalanganga uleya kwiva, me unkwiva? Wako útangola uleya kulavalava, me unkulavalava? Wako úvanyatila vannungu, me unkwivanga muding'ande dyave? Wako úlitamangila mulilamulo, paupujungula lilamulo po, unkunnyambiyanga Nnungu. Mwaa kenga indyandikigwa, “Lina lya Nnungu vankukupulu pakati pavamidi kwamwaa wenu mwenu.” Mwiu, kukumuligwa likumbi kunkuvanavo mana ikava kenga wako unkwigwilila lilamulo kanji ikava kenga wako ni nkúpujungula lilamulo, bai kukumuligwa kwako ko kunditadya kuva ungakumuligwe. Napane aijá ákakumuligwe, ikava kenga midimu vyalilamulo andaigwilila, da ava shinu nae álota kuvalangiligwa kukumuligwa? Aijá ákakumuligwe mumili kanji áigwilila lilamulo, andakuukumu wako úvenavo lilamulo lyandikígwe na shitendo shakukumuligwa kanji lilamulo lyo, upujungula. Mwenu, hapali muyuda, muyuda vila kwapanda na kukumuligwa hakunava shinu kwapanda mili kanji muyuda, muyuda muntima na kukumuligwa ni kwamuntima kwaindila ya Imumu i shaandikígwe. Litumbyangidyo lyake nae halinaalakela shinu kwavanu kanji kumwe Nnungu. Napanelo muyuda ankuvanavo mana shani? Kwali kukumuligwa likumbi inkupagwa paida shani? Oe! Ankupagwa kula upande! Shitandi vayuda vandikulupiligwa malove ake Nnungu. Napanelo ilota kuva dashi ikava kenga vanji havakulupidíle? Da ungakulupila wave undatadya kuputanga kukulupilika kwake Nnungu? Ata padyoko vela! Nneke Nnungu ave waumwiu ata ikava kenga kula munu ni wakushang'apa kenga indyandikigwa, “pakulota uvenavo ishaliya mumalove ako, na paukumu po, uteme.” Kanji napane ikava kenga ungave-shaliya wetu unkulodya ishaliya yake Nnungu, tulota kwamba nyamani? Kwali tutangole do, Nnungu havenavo ishaliya patandedya shitundi shake? Ngutangola kenga nimunu. Ata padyoko vela! Leka ìvele davo, Nnungu akaulwile dashi kuukumu shilambo? Kanji ikava kenga kwaindila yakushang'apa kwangu umwiu wake Nnungu unkuumbaligwa kwalishangelo lyake mwaa shani nguukumigwe kenga ninkútega? Kwali mwavataukangila vanji vyatutangola wetu avi, “Tutende wakunyata pakulota wide wambone.” Ukumu yave ni yashaliya. Napane tuushidashi? Da wetu tuvayuda ni túvapunda vanu vanji? Mene, ata padyoko! Mwaa ndivalanganga tayali doni vayuda pamo namu vamidi uti vankupagwa mukutawaligwa na lidambi kenga indyandikigwa, “Hapali waishaliya ata jumo, hapali munu ámanya, na hapali ánnambela Nnungu. Uti vandyashalanga, kwaunapamo vandilitenda vákave mana. Hapali átandedya wambone, kulamana na jumo vela. Ding'alongo dyave ni makabuli avé mwandwa, dindimi dyave vankutumila mukushang'apa. Mudindomo dyave munkupagwa ishumu yanyoka, ndikanywa dyave mundyumbala dilana na kukalala. Madodo ave ankutukutila kukujaa myadi, mudindila dyave mo, kubamola na madembe, na indila ya amani havamanyite. Hakupali kunjopa Nnungu pamevo pave.” Napane wetu tundimanya kenga uti vitangóla mulilamulo vinkutangola kwa avalá vatawalígwa na lilamulo kwambangidya dashi, dikanywa uti dimalale na shilambo uti shikapagwe muukumu yake Nnungu mwaa kwaindila yashimadengo shalilamulo hapali álota kuvalangiligwa kuva ishaliya pamevo pake pakuva kwaindila yalilamulo inkutadya lidambi limanyike. Ambi napane ishaliya yake Nnungu indililodya yapukananga na lilamulo; ata lyo lyene lilamulo na vakulava vankumya ushuda wake, doni, ishaliya yake Nnungu kwaindila yakunkulupila Yesu Klistu kwa avalá uti vankulupíla nae. Hakupali kuvilingananga mwaa uti vanditega na kupalavalela lishangelo lyake Nnungu vavalangiligwa kuva ishaliya muumonyo wake kenga inudyo kwaindila yakwambola kupagwíte nkati mumwe Klistu Yesu. Nae jo, Nnungu andimumya kenga shadaka shakudimanga shitundi shake kwamyadi vyake kwaindila yalikulupililo kwambangidya dashi ililodye ishaliya yake mwaa kwaupole wake, andíleka madambi akunyuma pakulota alodye ishaliya yake muwakati au na ave waishaliya namomo wakummalangilila ishaliya aijá ánkulupila Yesu. Napane shakwashi shakulota kulitamangila? Hashipali! Kwalilamulo shani? Lilamulo lyashimadengo? Mene kanji kwalilamulo lyakukulupila. Mwaa wetu tunkwakikisha kenga munu ankuvalangiligwa ishaliya kwalikulupililo lyapukanánga na shimadengo shalilamulo. Kwali Nnungu jo ni wavayuda gweka? Da nae po hanava shinu momo Nnungu wavamidi? Elo, ni wavamidi momo pakuva Nnungu avelé jumo bai na kwalikulupililo tu, nae andavavalangilila ishaliya vakumulígwe na vákakumuligwe. Da doni po tunkuputanga lilamulo kwaindila yalikulupililo? Ata padyoko vela! Kanji lyanavo lyo, tunkunonowanga. Napavedoni, tulota kutangola nyamani vyúkile ndaanalela Abulaamu nakulugwetu kwodananavo unalikola? Mwaa ikava kenga Abulaamu aukilé ndavalangiligwa ishaliya kwamwaa washimadengo, bai nae ankuvanavo shakulitamangila kanji i pamevo pake Nnungu. Maandiko ankushidashi? “Abulaamu anínkulupila Nnungu na likulupililo lyolyo lyo vanimmalangilila nae kuva ishaliya.” Mwenu, aijá ákola madengo nshala haunavalangiligwa shinu kuva kenga inudyo kanji kenga aki yake. Napane aijá ákakola madengo kanji ánkulupila aijá ámmalangilila ishaliya ákave Nnungu, bai likulupililo lyake vanimmalangilila kuva ishaliya. Nimumo momo Daudi nanae ankutangola yakwalaligwa kwamunu wammalangilila Nnungu ishaliya yapukanánga na shimadengo, “Vandyalaligwa avalá vitendo vyave vyaungave-lilamulo vilivalivígwe, na avalá madambi ave aputangígwe. Andyalaligwa aijá wakammalangilila Umu madambi ake.” Da kwalaligwa aku kunkuvaukila vakumulígwe gweka kwali namomo vákakumuligwe? Wetu tunkushidoni, likulupililo vanimmalangilila Abulaamu kuva ishaliya. Napane vammalangilidilé dashi? Vammalangilidilé mukukumuligwa kwali muungakumuligwa? I mukukumuligwa kanji muungakumuligwa. Shimanyikilo shakukumuligwa kwake nae shivele kenga namakong'o waishaliya yalikulupililo muungakumuligwa pakulota dashi, nae ave tatamunu wauti avalá vakulupíla muungakumuligwa kwambangidya navanavo momo vavalangiligwe ishaliya na yadavo pakulota nae ave tatamunu wa avalá vakumulígwe i gweka vakumulígwe kanji namomo avalá vawéna mudyatuwa dyodyo dyalikulupililo limwe tatagwetu Abulaamu. Mwaa hainava shinu kwaindila yalilamulo intadídye Abulaamu pamo na udukulu wake kupata kulivikila yakuva nae nkúpata-maleko ashilambo kanji kwaindila yaishaliya yalikulupililo. Mwenu, ikava kenga vamulilamulo ni vakupata-maleko, bai likulupililo lyene lyo, halive mana na kulivikila kwene ko, kunditimbikanga. Mwaa lyo lilamulo lyo, linkwidanavo shitundi kanji napane palikapagwite lilamulo, hakupali kupujungula. Ni ashi shitádya kulivikila kunanapele mulikulupililo pakulota kwodanenavo umonyo kwambangidya dashi kuke bila kwambambidya muudukulu uti i gweka wamulilamulo kanji namomo aijá walikulupililo limwe Abulaamu, jo tatamunu wetu uti kenga indyandikigwa, “Nangu ndikupangila wako uve tatamunu waimbumba yavenentete.” Nae ni tatagwetu pamevo pake aijá wankulupidile, Nnungu ávapa shingumi vapadíle na átadya vipagwe víkapagwite. Ata ikava kenga lilindilililo halipagwíte, mulilindilililo Abulaamu andíkulupila kenga andava tatamunu waimbumba yavenentete kwodananavo mwavamwaulidíle, “Amu ni mwaulatela kuvalela udukulu wako.” Nae hadabadabénge mulikulupililo paligwene mili wake kuwa àvenavo ulinga wavyaka kenga miya doni na pagwene kuwa kwalutumbo lumwe Shalaa. Kwakulivikila kwake Nnungu, nae hambambidyenge nkati muungakulupila kanji andyuka ndalinanopya nkati mulikulupililo amupa Nnungu lishangelo akulupila do, uti avilá vyalivikila Nnungu, vyovyo vyo ankuulula kutandedya. Ni ashi shitádya vammalangilile kuva ishaliya. Mwenu, malove ala akummalangilila nae kuva ishaliya haandikigwe kwaupande wake nae gweka kanji ata kwaupande wetu wetu momo. Vandatuvalangilila wetu túnkulupila aijá ándyuwidye pakati pavakupela, Yesu Umu wetu. Nae vaninkamudya kwamwaa wakupujungula kwetu na kundyuwa kwakutuvalangilila ishaliya. Napavedoni pakuva tundivalangiligwa ishaliya kwalikulupililo, tunkuvanavo amani namu Nnungu kwaindila imwe Umu wetu Yesu Klistu. Kwaindila yake nae namomo wetu tundipata litala lyakwinjila kwalikulupililo muumonyo au watupagwa na tunkulitamangila mulilindilililo lyalishangelo lyake Nnungu. I gweka avyo kanji tunkulitamanga momo nkati mumauvilo tumanya kenga mauvilo ankwidanavo kulipililila, kulipililila kunkwidanavo umana kutwala umana kwidanavo lilindilililo. Mwenu, lilindilililo halinatutaa dyoni pakuva linagwaledyo lyake Nnungu lindimiminiligwa mmitima vyetu kwaindila ya Imumu Wanashwe wavatupele. Doni, wetu tùdabadabenge avi, muwakati wowo wo, Klistu andipela kwamwaa wa avalá vákave Nnungu. Pandikamadyanga namene munu kupela kwamwaa wamunu waishaliya kwali inkuululika munu kujaa shingumi shake kwamwaa wamunu wambone kanji Nnungu kwetu wetu andilodya linagwaledyo lyake jo mwene, doni, wetu tùvele avi tuvakutega, Klistu andipela kwamwaa wetu wetu. Pakuva ambi apa napane tundivalangiligwa ishaliya kwaindila yamyadi vyake, kupunda namene kwaindila yake nae tundaambwalegwa mushitundi. Mwaa ikava kenga wetu patuvéle tuvammongo vanditutadya twigwanie namu Nnungu kwaindila yakupela kwa Mwanagwe, kupunda namene patwigwenie apa, tundaambwalegwa kwaindila yashingumi shake. I gweka avyo, namomo tunkulitamangila Nnungu kwaindila imwe Umu wetu Yesu Klistu átutadidye ambi apa tupate kwigwania. Napavedoni, kulingana kenga mo mwaliinjilidile lidambi mushilambo shapai kwaindila yamunu jumo na kupela kwaindila yalidambi, napane momo kupela kwandavala kwavanu uti mwaa uti vanditega. Doni, lilamulo likanava kupagwa, mwiu lidambi lindípagwa mushilambo shapai kanji halishivalangiligwa lidambi pálikapagwite lilamulo. Kanji napane kupela kunditawala kutunduvangila kumwe Adamu mpaka Musha, ata kuvatawala avalá vákatagile kulingana na kupujungula kumwe Adamu e avéle inamuna imwe aijá álota kwida. Kanji napanelo hakunapagwa shinu kulinganianga inudyo na kupujungula mwaa ikava kenga vanu voe vandipela kwaindila yakupujungula kwamunu jumo, kupunda namene umonyo wake Nnungu na inudyo yo kwaindila yaumonyo wamunu jumo Yesu Klistu, indikumukanga kwavanu voe. Hayululika napane kulinganianga inudyo na ashilá shaalakadíle mulidambi lyamunu jumo mwaa ukumu yodananavo kupujungula kwamwanda umo indiidanavo kuukumigwa kanji inudyo yodananavo kupujungula kwamyanda vyoe indiidanavo kuvalangiligwa ishaliya. Napanelo ikava kenga kwamwaa wakupujungula kwamunu jumo kupela kunditawala kwaindila yamunu ajo, kupunda namene avalá vapáta kuumbaligwa kwaumonyo na inudyo yaishaliya, vanavo vandatawala mushingumi kwaindila yamunu jumo, Yesu Klistu. Nadoni nimumo momo kwaindila yakupujungula kwamwanda umo, kwavanu uti kundyumilila kuukumigwa, namomo kwaindila yashitendo shimo shaishaliya, kwavanu uti kundyumilila kuvalangiligwa ishaliya iidanavo shingumi. Mwaa nimumo momo kwaindila yaungaigwilila wamunu jumo, voe vanditadya kuva vakutega, namomo kwaindila yakwigwilila kwamunu jumo, voe vandatadya kuvalangiligwa ishaliya. Mwenu, lilamulo lindida pakulota dashi, kupujungula kwanjadyeke. Napane po palyanjadyeke lidambi, umonyo undipakatika kwambangidya kenga mo mwalitawalidile lidambi nkati mukupela, namomo umonyo utawale nkati mwishaliya iidanavo shingumi shíkamalilika kwaindila imwe Yesu Klistu Umu wetu. Napanelo tuushidashi? Da tuke mushu tupagwa mulidambi kwambangidya umonyo wake Nnungu wanjadyeke? Ata padyoko vela! Wetu túpadile kwalidambi tulota kuka dashi mushu tunama nkati mulidambi? Kwali hamunamanya shinu kenga uti túpatile ubatisho nkati mumwe Klistu Yesu, da hatupatile ubatisho nkati mukupela kwake? Napavedoni wetu tundishikigwa pamo namu nae kwaindila yaubatisho utuukanavo kukupela kwambangidya kenga mo mwavandyuwididye Klistu pakati pavakupela kwaindila yalishangelo lya Tatamunu, nawetu momo tuname mushingumi shaambi. Doni, ikava kenga wetu tundyungana namu nae mukupela kulinganána na kupela kwake, mwiu nawetu momo tundaungana namu nae mukudyuka kulinganána na kudyuka kwake tumanya kenga umunu wetu wakala undipambililigwa pamo namu nae pakulota dashi, mili walidambi utimbikange kwambangidya hatunatandegwe kavili vatumwa validambi mwaa aijá ápadile vanimmalangilila ishaliya vàmuushidye mulidambi. Napane ikava kenga tundipela pamo namu Klistu, tunkukulupila do, namu nae tundanama tumanya kenga paukile ndadyuka Klistu pakati pavakupela, nae hapela kavili; kupela nae hakuntawala. Mwaa kupela kwake nae, apadilé kwalidambi mwanda umo tu bai kanji shingumi shanama nae, anama kwa Nnungu. Nadoni namwenu momo livalangile kuva mmakupela kwalidambi kanji mmakunama kwa Nnungu nkati mumwe Klistu Yesu. Napavedoni hamunaleke lidambi lintawala mumili vyenu vipéla pakulota wo mili wo, hamunaigwilile ditamaa dyake. Hamunajaule dimbande dyenu dyamili kwalidambi kenga vikalelo vyaungave-shaliya kanji lijaule kwa Nnungu kenga mmanu wavantwete mukupela kuka mushingumi na jaula dimbande dyenu kwa Nnungu kenga vikalelo vyaishaliya. Mwenu, lidambi halintawala pakuva mwenu hamunatawaligwa shinu na lilamulo kanji munkutawaligwa na umonyo. Napanelo shakwashi? Da tutege pakuva hatunatawaligwa shinu na lilamulo kanji tunkutawaligwa na umonyo? Ata padyoko vela! Mwenu hamumanyite do, mukalijaula kwamunu kenga mmatumwa mmakwigwilila, mwiu mundava mmatumwa wamunu aju wamumwigwilila kwali kwalidambi liidanavo kupela kwali kwakwigwilila kwidanavo ishaliya. Kanji napane lilambwalalelo live kwa Nnungu, mwemwe mwe muvéle mmatumwa validambi mundyuka ndaigwilila na mitima vyenu mpano wamapundisho alalá avankamudidye. Mwenu mwàmbwalagwidye avi mulidambi, munditandegwa mmatumwa vaishaliya. Ngutangola kenga nimunu kwamwaa wakudabadabanga kwenu kwashimunu. Kulingana kenga mo mwamujaulidile dimbande dyenu muushapu na muungave-lilamulo vyuka kupunda ungave-lilamulo napane ambi jaula dimbande dyenu kenga vatumwa vaishaliya vauka kukwilimyanga. Doni, pamuvéle mmatumwa validambi, mwenu muvele muunaiti kwaishaliya. Da mushipata vyepo shani wakati awo kwavinu vyamwanangila dyoni ambi apa? Mwaa kumwisho kwavinu avyo, kupela. Kanji napane mwenu múukile ndaombolegwa mulidambi na kutandegwa mmatumwa vake Nnungu, vyepo vyamupata vyo vinkumuukanavo kukwilimyanga na kumwisho kwake ko, shingumi shíkamalilika. Mwaa nshala walidambi ni kupela kanji inudyo ya Nnungu ni shingumi shíkamalilika nkati mumwe Klistu Yesu Umu wetu. Kwali mmanung'unumunu hamumanyite do, ngutangola namu mwenu mmanu múmanyite shana lilamulo, da hamumanyite kenga lilamulo linkuntawala munu po panama mushingumi? Mwenu, nkongwe álambwidye andyuungwa nkati mulilamulo ntwagwe àvele mushingumi kanji ntwagwe akapela, nkongwe ajo avelé muunaiti kwalilamulo lyashitamo. Nadoni ikava kenga nae andalombwa na nnume junji ntwagwe àvele mushingumi, andavalangiligwa kuva nkúlavalava. Kanji napane ntwagwe akapela, nae avelé muunaiti kwa alilá lilamulo. Nae akalombwa na nnume junji, havalangiligwa shinu kuva nkúlavalava. Nimumo momo mmanung'unumunu mwenu momo mundipela kwalilamulo kwaindila yamili umwe Klistu pakulota dashi, muve mmanu mmamunu junji aijá ádyukile pakati pavakupela kwambangidya tupe vyepo kumwe Nnungu. Mwaa patushinama mumavalelo etu ashimunumunu, ditamaa dyalidambi dikang'alegwa na lilamulo dishindakola madengo mudimbande dyetu dyamumili kwambangidya tupe vyepo vituúkanavo kukupela. Kanji napane vanditumya mulilamulo tùpadile kwa ashilá shíshitutenda kuva tuvatumwa pakulota tutumike kwainamuna yaambi ilangalalégwa na Imumu i kwainamuna yakala yalilamulo lyandikígwe. Napane tuushidashi? Da lilamulo lyo, lidambi? Ata padyoko vela! Ila leka likapagwite lilamulo, hangunamanye lidambi ni nyamani. Mwenu, nangu hangunamanye nyamani kung'unuka leka lilamulo likatangwele doni, “Haunang'unuke!” Napanelo lidambi likatakela litala kwaindila yalilamulo lindikang'ela nkati mwangu kula inamuna yalung'unuku mwaa palyapukananga na lilamulo, lyanavo livelé mukupela. Nangu kala ngushinama ngwàpukanenge na lilamulo kanji palingwidilile lilamulo po, linditadya kudyuwangidya kavili lidambi kutwala nangu kupela. Napanelo ndyuka ndona kenga lilamulo livikíke ling'e shingumi, lyo lyene linding'a kupela. Mwaa lidambi likatakela litala kwaindila yalilamulo, lininguduwanga na kwaindila yalilamulo, liningubyaa. Nadoni lilamulo ni lyakwilimyanga na shivéle mulilamulo ni shakwilimyanga, shaishaliya na shambone. Napane, da shambone sho shindijalukanga kwangu nangu kuva kupela? Ata padyoko vela! Kanji lidambi pakulota lililodye kuva lidambi, kwaindila ya ashilá she shivéle shambone, lyanavo lindiidanavo kupela nkati mwangu kwambangidya kwaindila yalilamulo, lyanavo lililodye ngala kuva shinu shakutega kupunda apo. Doni tundimanya kenga lilamulo lyàimumu ila nangu washimunumunu ngúshulushigwe mukutawaligwa na lidambi. Hangunamanya shinu shangutenda mwaa ashilá shangulota, hangunatenda shinu kanji ashilá shanguvangedya, shosho ni shangutenda. Napane ikava kenga ashilá shandikalota ninkutenda, bai ninkuungila nkono kenga lilamulo, lyambone. Nadoni hangunava shinu nangu ngútenda kanji ni lidambi lipágwa nkati mwangu mwaa ndimanya kenga hashipali shambone shipagwíte nkati mwangu yani mushimunu shangu. Doni, ashilá shililódya kuva shambone ninkulota ngutende kanji hangunaulula shinu kutenda mwaa aulá wambone wangulota ngutende hangunatenda shinu kanji ukalau wandikalota ngutende ni au wanguukanavo mushu ngutenda. Mwenu, ikava kenga shandikalota nangu ninkutenda, bai hangunava shinu nangu ngútenda kanji ni lidambi lipagwíte nkati mwangu. Bai ndyanalela lilamulo ali: pangulota ngutandedye wambone, ukalau ngukadyedyanneu ùvele pepi namu nangu. Mwenu, nkati muntima mwangu ninkupuwangila lilamulo lyake Nnungu kanji mudimbande dyamumili mwangu ninkwona lilamulo linji litandána ing'ondo na alilá lilamulo lyamuding'anong'ano dyangu, lilamulo lyolyo lingutádya nguve nintumwa walilamulo lyalidambi livéle mudimbande dyamumili mwangu. Ninkúva nangu mwenu! Nyani álota kunguposha na mili au wakupela? Napane lilambwalalelo lipagwe kumwe Nnungu kwaindila imwe Umu wetu Yesu Klistu. Nadoni nene nimwene kwading'anong'ano dyangu ninkutumika lilamulo lyake Nnungu kanji kwashimunumunu, ninkutumika lilamulo lyalidambi. Napavedoni ambi apa hakupali kuukumigwa kwa avalá vavéle nkati mumwe Klistu Yesu mwaa nkati mumwe Klistu Yesu, lilamulo lya Imumu washingumi liningwambola mulilamulo lyalidambi na lyakupela. Doni, ashilá shíkaulwile lilamulo kutandedya kwamwaa wakudabadabanga kwashimunumunu, Nnungu anditandedya pantumididye Mwanagwe kwaing'ope yashimunumunu yalidambi na kwaupande walidambi, nae andyukumu lidambi mushimunumunu kwambangidya ishaliya ilotéka mulilamulo iwikile popo kwetu wetu túnama i kwashimunumunu kanji kwa Imumu. Mwenu, avalá vanáma kwodananavo shimunumunu, vananapela ding'anong'ano dyave muvinu vyashimunumunu kanji avalá vanáma kwodananavo Imumu, ding'anong'ano dyave vananapela muvinu vya Imumu mwaa ding'anong'ano dyashimunumunu ni kupela napane ding'anong'ano dya Imumu ni shingumi na amani. Doni, ding'anong'ano dyashimunumunu ni umongo kwake Nnungu mwaa hadinalivika shinu mwina mwake lilamulo lyake Nnungu na ata hadinaulula kutandedya. Avalá vapágwa mushimunumunu havaulula Nnungu jo, kunnagwela. Mwenu napane hamupali mushimunumunu kanji muvelé mu Imumu ikava kenga mwiu Imumu wake Nnungu ankunama nkati mwenu. Mwenu, munu ákavenavo Imumu umwe Klistu, jojo jo hanava shinu umwe Klistu. Napane ikava kenga Klistu ankupagwa nkati mwenu, kwaupande unji mili undipela kwamwaa walidambi kanji kwaupande unji Imumu ankwing'a shingumi kwamwaa waishaliya. Na ikava kenga Imumu umwe aijá ándyuwidye Yesu pakati pavakupela ankupagwa nkati mwenu, jo ándyuwidye Klistu pakati pavakupela andaing'a momo shingumi mili vyenu vyakupela kwaindila ya Imumu wake ápagwa nkati mwenu. Napavedoni mmanung'unumunu wetu tuvakudaigwa i kwashimunumunu pakulota tuname twodananavo shimunumunu mwaa ikava kenga mwenu munkunama kwodananavo shimunumunu, mundapela kanji kwa Imumu mukatadya kupedya vitendo vyamili, mundanama. Mwenu, uti avalá valangalalégwa kwa Imumu wake Nnungu ni vanavake Nnungu. Doni, mwenu hamupatile imumu yautumwa muka kavili mukujopa kanji munimpata Imumu wamwanamunu; nkati mwake wetu tunkulila, “Aba, Atata.” Jo mwene Imumu ankumya ushuda kwaimumu yetu kenga wetu ni tuvanavake Nnungu na ikava kenga tuvanavake, bai ni tuvakupata-maleko, upande unji kumwe Nnungu na upande unji pamo namu Klistu ikava kenga mwiu tundáuvauvanga namu nae pakulota lishangelo tupate pamo namu nae. Mwenu, nangu ninkuvalangila kenga mauvilo átupata muwakati au watuvele, havaikidile kulinganianga na lishangelo lilóta kulilodya nkati mwetu. Doni, shuumbígwe uti shinkulindila na mweshe kulilodya kwavanavake Nnungu. Mwaa shuumbígwe shindivikigwa mwina mambinya i kwamalotelo ake sho shene kanji kwamalotelo amwe aijá ávikile mwina, mukulindila kenga ata sho shene shuumbígwe sho, shindaombolegwa muutumwa wakupagwa mukunda shiinjila muunaiti walishangelo lyavanavake Nnungu. Mwenu, tunkumanya doni uti shuumbígwe mpaka ambi shinkukuta pamo mumauvilo akushuluwa i gweka shanavo kanji nawetu momo túpatile vyepo vitandi vya Imumu, tunkukuta shintimatima tulindila na mweshe yakutandegwa kuva tuvanavake Nnungu, kwambolegwa kwamili vyetu. Mwaa mulilindilililo ali wetu tundyambolegwa. Kanji napane lilindilililo lyanéka, halinava shinu lilindilililo. Da nyani ávenavo lilindilililo kwashinu shaona? Napane pakuva tunkuvanavo lilindilililo lyashinu shatukona, tunkulindila na mweshe nkati muupole. Nimumo momo Imumu inkutupwashela nkati mukudabadabanga kwetu mwaa hatunamanya shinu shakwashi shakushwalidya kanji jo mwene Imumu ankutujugwila wetu kwakukuta kúkaululika kuvalanganga. Napane aijá álalyanga mitima, nae ankumanya ding'anong'ano dya Imumu pakuva Imumu ankuvajugwangila vakwilimyanga kwodananavo malotelo ake Nnungu. Tundimanya napane kwa avalá vannagwalédya Nnungu ankuvatandela uti kwauwambone, vo vávashamile kwodananavo malotelo ake jo mwene. Mwaa avalá vávamanyite kaladavo, namomo andivapangila kaladavo pakulota dashi valinganane na ing'ope ya Mwanagwe kwambangidya nae ave ntandi kuvalekwa pakati pavanung'unumunu voe. Doni, avalá vávapangidile kaladavo, vovo vo andivashema na vo vávashamile vo, andivavalangilila ishaliya na vo vávavalangangilidile ishaliya vo, nae andivapa lishangelo. Napane tuushidashi kwamwaa wavinu avi? Ikava kenga Nnungu ankupagwa upande wetu, nyani álota kutupinga? Aijá ákammikidile shitete Mwanagwe kanji aninkamudya kwamwaa wetu uti, napane haulula kutupa vinu uti monyo pamo namu nae? Da nyani álota kuvakashalya vakutandalegwa vake Nnungu? Ni jo mwene Nnungu ávavalangilila ishaliya. Nyani álota kuvaukumu? Klistu Yesu ni ápadile, leka apo ni ádyukile, ni áikele kunkanakono wake Nnungu namomo nae ni átujugwangila. Nyani álota kutwapukanianga na linagwaledyo limwe Klistu? Da ilota kuva tabu, kwali mauvilo, kwali kupapatigwa, kwali indala, kwali wou, kwali shijoidyo, kwali lyambila? Kenga indyandikigwa, “Kwamwaa wako tunkubyaigwa shilo na mui; tunkuvalangiligwa kenga vangandolo vakuka ndavashinda.” Kanji kwavinu avi uti tunkuva tuvakutema kupunda apo kwaindila imwe aijá átunagwaladidye. Mwaa ninkuvanavo wakika kenga i kupela, i shingumi, i vanjelo, i vakutawala, i vyaambi apa, i vilóta kwida, i lyululilo, i kushanya, i pai na ata kwali shiumbi shoeshoe shilóta kuulula kutwapukanianga na linagwaledyo lyake Nnungu lipagwíte nkati mumwe Klistu Yesu, Umu wetu. Ninkutangola mwiu nkati mumwe Klistu hangunashang'apa shinu, makumbukililo angu amuntima aumya ushuda kwangu nangu nkati mu Imumu Wanashwe kenga ninkuvanavo shipalodi shikumene na mauvilo ákamalilika muntima mwangu. Mwaa ndikandilota ata nene nimwene ngupate dilana na ngwapukanangenavo Klistu kwamwaa wavanung'unumunu vàvele vakwetu kwashimunu. Vanavo ni vanaishilaeli; vyavanavo ni kuva vanamunu, lishangelo, dimbodi, kupata kwalilamulo, kulipudya mwing'ande yake pamo na vyakulivikila. Kwavanavo vanyakalamunu vàve na kwashimunu ni kwálakadile aijá Klistu, aijá ávele pashanya pavinu uti, Nnungu átumbyangilika ngwengwe! Ame. Kanji napanelo i do lilove lyake Nnungu lindikoweka mwaa i uti udukulu umwe Ishilaeli ni vanaishilaeli, na ata i pakuva udukulu umwe Abulaamu vanavo uti vankuva vanavake kanji, “Kwaindila imwe Ishaki vandashamegwa kuva udukulu wako.” Kwashitangodi shinji, i vana vashimunu ni vanavake Nnungu kanji ni vana vakulivikila vavalangilígwa muudukulu mwaa lilove lyakulivikila ni ali, “Muwakati wowo au mwakaluno ndaida kavili na Shalaa andavanavo mwana nnume.” I avi gweka kanji Labeka momo paimite shitumbo shavana vavili na nnume jumo, tatagwetu Ishaki, vana vo vakanava kuvalekwa na ata vakanava kutenda wambone kwali wakunyata, mwenu pakulota shabaa yake Nnungu yakutandola yuke mushu i kwamwaa washimadengo kanji kwamwaa umwe aijá áshema, nae vandímwaulila, “Nang'olo anantumika ndyoko.” Kenga indyandikigwa, “Yakobo ninnagwaledya kanji ninnyatila Ishau.” Napane tuushidashi? Da Nnungu jo ni waungave-shaliya? Ata padyoko vela! Mwaa nae animwaulila Musha doni, “Namwanangila shididi aijá waninnota nimwanangile shididi na nantanana aijá waninnota nintanane.” Napavedoni, ashi shinkunanapela i kwa aijá álota kwali kwa aijá álikanyalidya kanji kwa aijá áanangila shididi, Nnungu. Mwenu, Maandiko andimwaulila Palao, “Ni ashi shingutadídye ndikukwedye wako kwambangidya dashi nkati mwako ngulodye dimongo dyangu na pakulota livalangangigwe lina lyangu mushilambo uti.” Napavedoni aijá wannota nae, ankumwanangila shididi na aijá wannota nae, ankunnanopya ntima. Napane unangudya doni, “Mwaa shani Nnungu mpaka ambi ankutupa makosha? Da nyani álota kutaukanga malotelo ake?” Leka apo, wako umunu unyani wakutaukananga namu Nnungu? Da inkuululika ashilá shavaumbile kutwala kumwaulila aijá áumbile doni, “Mwaa shani unguumbile doni?” Da nkúmba havenavo aki yaulongo, mulikamu lyolyo kumba shombo shaishima kwali shíkave ishima? Napane ilota kuva dashi ikava kenga Nnungu palota kulilodya shitundi na palota dimongo dyake dimanyike andilipililila kwaupole kwa avilá vyombo vyamushitundi shake vyapanganienge kwambangidya dashi vibamalegwe pakulota uumbala walishangelo lyake umanyike kwavyombo avilá vyamushididi shake vyapanganienge kaladavo kwalishangelo, ata mpaka wetu momo túshamagwidye i gweka pakati pavayuda kanji namomo pakati pavamidi. Amu ni kenga mwatangaladile nkati mu Osheya: “Avalá vákavele venentete vangu, ndavashema ‘venentete vangu,’ na aijá ákavele wakunagwaleka, nanshema ‘wakunagwaleka’ ” na “Apalá pavavaulidile doni, ‘Hamunava shinu mmenentete vangu,’ popo po, vandavashema ‘vanavake Nnungu mumi.’ ” Namomo Ishaiya ankutangola pashanya po kwamwaa wavanaishilaeli, “Ata ikava kenga shikonda shavanaishilaeli shinkuva kenga dimbwe dyamwimanga, vakwijalila tu ni valóta kwambolegwa mwaa Umu andatandedya ukumu yake uti mushilambo kwabila kutimatimanga.” Kenga mwatangaladile Ishaiya kaladavo, “Leka Umu Wavaing'ondo akatulakadile udukulu, doni tùvele kenga Shodoma na tùlinganene kenga Gomola.” Napane tuushidashi? Doni vamidi vákashivingilidya kuvalangiligwa ishaliya vandipata kuvalangiligwa ishaliya, ishaliya yoyo yalakéla kwaindila yalikulupililo kanji vanaishilaeli váshoodedya lilamulo pakulota vavalangiligwe ishaliya, havapatile. Mwaa wanyamani? Mwaa havashoodedya kwalikulupililo kanji vashoodedya kenga paikavéle kwashimadengo. Vanavo vandilikuvala mulijanga lyakulikuvala. Kenga mwatangalela Maandiko, “Mwenu, nangu ninkuvika pa Shiyau lijanga lyakulikuvala lijanga lyo lyakutaa shitundi; aijá álota kukulupila, mwiko hatutala.” Mmanung'unumunu, malotelo amuntima mwangu na kujugwa kwangu kwaninjugwa Nnungu ni kulota vanavo vaambwalegwe. Mwenu, nangu ninkumya ushuda kwavanavo kenga vankuvanavo dukuduku kwa Nnungu kanji dukuduku yave hainava shinu yalimanyilo mwaa vàvele mukutikinanga ishaliya yake Nnungu na valambela vabuni ishaliya yavo vo vene havalivikile mwina mwaishaliya ailá ya Nnungu. Doni, mwisho walilamulo ni Klistu kwambangidya ipagwe ishaliya kwa aijá uti ákulupila. Mwenu, Musha ankwandika kwaing'ano yaishaliya yalakéla mulilamulo, “Munu átandedya vinu avi, andanama kwaindila yavyanavo.” Kanji ishaliya yalakéla mulikulupililo inkushidoni, “Haunatangole shintimatima, ‘Nyani álota kukwela kuwa?’ ” yani amwidenavo Klistu pai kwali, “ ‘Nyani álota kushuluka kulitavaleva?’ ” yani amwidenavo Klistu pashanya kanji inkushidashi? “Lilove linkupagwa pepi namu wako, linkupagwa nkanywa mwako na muntima mwako,” yani lilove lyalikulupililo lyatuvalanganga. Mwaa ikava kenga wako undaang'ula kwaikanywa yako kenga Yesu ni Umu na undakulupila kwantima wako kenga Nnungu anindyuwa pakati pavakupela, undaambwalegwa. Doni, kwa wo ntima, munu anakulupila kutwala kupata ishaliya na kwa yo ikanywa, munu andaang'ula kutwala kwambolegwa. Kenga mwatangalela Maandiko, “Aijá ánkulupila nae, hatutala.” Mwaa hakupali kuvilingananga pakati pavayuda na vamidi pakuva Umu jojo ni Umu wavanu uti avaalaliya uti avalá vantambulánga nae mwaa “uti aijá átambulanga lina limwe Umu, andaambwalegwa.” Napane valota kuntambulanga dashi aijá wávakankulupidile? Na valota kunkulupila dashi aijá wávakamwigwite vammalanganga? Na valota kwigwa dashi akapali munu ávavalangangidile? Na valota kuvalanganga dashi vakatumigwidye? Kenga indyandikigwa, “Kwalala dashi madodo a avalá vavalangánga ntenga wavinu vyambone!” Kanji i uti vaigwilíla ntenga wambone mwaa Ishaiya ankushidoni, “ Umu, da nyani ákulupidile dyabali dyetu?” Nadoni likulupililo linkwaloka mukwigwa na kwigwa kunkwalakela kwaindila yalilove lyake Klistu. Kanji nangu ninkudya, da vanavo havaigwite? Elo, vandigwa. “Lidi lyave lindiigwinika mushilambo uti na malove ave mpaka kumwisho shilambo.” Kanji kavili ninkudya, da vanaishilaeli havaigwite shana? Shitandi Musha atédoni, “Nantadya muvavikile liloko avalá vákave venentete, venentete vákave limanyilo, nantadya muvavikile shitundi.” Kutwala Ishaiya kwakulyalaveka ankushidoni, “Vaningupata avalá vákangulambadile, ndililodya kwa avalá vákashinguudyangidya.” Kanji kwamwaa wavanaishilaeli nae atédoni, “Maduva uti ndivanyaladyedya makono venentete vákaigwilila na vakupinga.” Napane ninkudya, da Nnungu jo andivaita venentete vake? Ata padyoko vela! Mwenu, ata nene nimwene ni mwanaishilaeli, wamuudukulu umwe Abulaamu, wamulikola limwe Benjameni. Nnungu havaitile venentete vake avalá vavamanyite kaladavo. Da mwenu hamumanyite mwatangalela Maandiko amwámba Liyashi mwanjugwidile Nnungu na dimongo kwamwaa wavanaishilaeli? “ Umu, vakulava vako vandivabyanga kutwala dyalutali dyako kutamanga, ngúbakidile ni gweka nangu na vankulambela vangumalidye.” Da apatile lijibu shani lyakwalakela kuwa? “Ndilikandyedya vanu dyalupu saba vákanguguvalidile Baali.” Nadoni ata nelo momo muwakati au watupagwite, vapali vakwijalila vatandalagwídye kwaumonyo. Napane ikava kenga ni kwaumonyo, hainava shinu kavili kwashimadengo, leka ive davo umonyo haunave kavili umonyo. Napane nyamani? Vanaishilaeli, ashilá shavashilambela havapatile. Shindipatikana namu vakutandalegwa kanji vanji vo vandivananopya mitima kenga indyandikigwa, “Nnungu andivapa imumu yakwidopa, mevo ákalola na matu ákaigwa mpaka muliduva lyanelo.” Namomo Daudi atédoni, “Ndamu wave luve kwavanavo lutambo na lungau kwavanavo live liliva na shaushanga. Mevo ave aputale pakulota havanalole na myongo vyave vipindane ngwengwe ngwengwe.” Napavedoni ninkudya, da vandilikuvala pakulota vajale? Ata padyoko vela! Leka apo, kwaindila yakupujungula kwave kwambolegwa kundivawikila vamidi kwambangidya ivatadye vanaishilaeli vavenavo liloko. Mwenu, ikava kenga kupujungula kwave kundiidanavo mali kwashilambo na kukowa kwave kundiidanavo mali kwavamidi, kushi kuumbaligwa kwave ko, akumamodya? Napane ngutangola namu mwenu mmamidi. Doni, pakuva nangu ni myombe wavamidi ninkutumbudya utumika wangu ngwing'a lishangelo pakulota dashi, kwadinamuna dyoedyoe nguvatadye liloko vakwetu kwambangidya ndivaambole vanji pakati pave. Mwenu, ikava kenga kujaigwa kwave kundiidanavo kwigwania mushilambo, ilota kuva dashi kukubaligwa kwave paikava shingumi shuumíle mukupela? Napane ikava kenga imbande itandi indiilimyanga bai namomo likamu uti lindiilimyanga na ikava kenga lushija lundiilimyanga bai dinavi momo. Kanji napane ikava kenga dinavi dinji vandipanyulanga na wako úvele ulivela wakunundu vandikunamatidya pakati pave kutwala kumajananga muululu walutuba walushija lwaulivela, haunalyone kwadinavi adyo na ata ikapagwa yakulyona, manya doni, i mwenu mwángangalanga dinyija kanji ni dinyija dímwangangalanga mwenu. Napane wako undaashidoni, “Dinavi vandipanyulanga kwambangidya nangu vangunamatidye.” Mwiu. Dyanavo vandipanyulanga kwamwaa waungakulupila wave, napane wako unkupagwa kwaindila yalikulupililo. Nadoni haunalitumbyange kanji jopa. Mwaa ikava kenga Nnungu havikidile shitete dinavi dyene-dyene nawako momo hakuvikila shitete. Napavedoni, lola litananilo na ukali wake Nnungu: ukali kwa avalá vagwíle na litananilo lyake Nnungu kwako wako ikava kenga undauka mushu mulitananilo lyake; ikanavadavo, nawako momo vandakulumula. Na ata vanavo vakanauka mushu muungakulupila wave, vandanamatiligwa mwaa Nnungu ankuulula kuvanamatidya kavili. Doni, ikava kenga wako undilumuligwa muulivela kwashivalakwelo wakunundu kutwala kuka ndanamatiligwa muulivela wamulishamba uvilinganiánga shivalakwelo, kushi adilá dinavi dyashivalakwelo hadimamodya kunamatiligwa kavili munnandi wave vo vene? Mmanung'unumunu hangunalota shinu mutikinange shipii shangulota kutangola kwambangidya hamunave mmanu mmakulyona: kunanopa kwantima kúkawikidile popo kundivawikila vanaishilaeli mpaka kuumbaligwa kwavamidi kuwikile popo. Nimumo momo vanaishilaeli uti vandaambolegwa kenga indyandikigwa, “Ku Shiyau andaalakela Nkúposha nae andaushanianga ungave-Nnungu munayakobo.” “Ai ni imbodi yangu kwavanavo pangulota kuvaushanianga madambi ave.” Kwaupande wantenga wambone, vanavo ni vamongo kwamwaa wenu mwenu kanji kwaupande wakutandalegwa, vanavo ni vakunagwaleka kwamwaa wavanyakalamunu. Mwaa dinudyo na kushema kumwe Nnungu, hakunaputangigwa. Nimumo momo kenga mwenu kala hamushimwigwilila Nnungu kanji ambi mupatilé kwanangiligwa shididi kwaindila yaungaigwilila wave namomo vanavo vankuva vákaigwilila pakulota kwaindila yashididi shavannadidye mwenu navanavo vapate kwanangiligwa shididi. Mwaa Nnungu andipangila uti kwaungaigwilila pakulota uti avaanangile shididi. Aa, umbala ukumene wamali, limanyilo na umanyimanyi wake Nnungu! Kukamadyanga dashi kukodyakodya wamushi wake na kukamadyanga dashi kumanya dindila dyake! Mwenu, “Nyani ámanyite ding'anong'ano dyake Umu? Kwali nyani áukile ndava nkúdumangila wake?” “Nyani ntandi ámpele shinu, pakulota ling'oto nae annipe?” Mwaa kutunduvangila kwake nae, kwaindila yake nae na kwaupande wake nae vinkupagwa vinu uti. Lipagwe lishangelo kwake nae ngwengwe. Ame. Napavedoni mmanung'unumunu, ninkunnaililila kwashididi shake Nnungu lyumye mili vyenu kumwe Nnungu kenga shadaka shingumi, shakwilimyanga na shinnagwéla Nnungu; aku ni kulipudya kwenu kwaimumu. Hamunalilinganiange na shinamidyo shawakati au kanji mubadilike kwaindila yakunonowangigwa muding'anong'ano dyenu kwambangidya mutende nningo mwanalela akwashi malotelo ake Nnungu, ambone, akunagwaleka na ashalowa-uti. Mwenu, kwaumonyo wangupatile ninkumwaulila kula munu pakati penu hanalikumbukile jo mwene kupunda amulá muvaikidíle alikumbukilile kanji nae alikumbukile kwabila kupundanianga kulinganananavo shipimo shalikulupililo shanjavidile Nnungu kula munu. Doni, kenga mumili umo tunkuvanavo dimbande dyoe na dimbande uti hadivenavo shimadengo shimo, nawetu momo ata ikava kenga tuvelé tuvoe, tunkuva mili umo nkati mumwe Klistu na kula munu pakati petu tunkuva dimbande dyunganénge. Pakuva tunkuvanavo vyajo vyakuvilingananga kwodananavo umonyo watuukile ndapata, shikapagwa shakulavila, shindivaikila shitumike kwodananavo imbande yake yalikulupililo, kwali shakutumika, shitumike mukutumika kwali shakupundisha, mukupundisha, kwali shakwing'a ntima shii, mukwing'a ntima shii, kwali shakujaula, kwantima, kwali shakulangalalela, kwaidukuduku, kwali shakulodya shididi, kwalipuwilo. Linagwaledyo live líkave shinankulaba. Vangedya ashilá shakunyata na kamulila ashilá shambone. Nagwaladyania namene kwalinagwaledyo lyashinung'unumunu muuvanavo dukuduku yakwishimana. Mwidukuduku, hamunadidimange. Mu Imumu, jaulila. Umu, ntumike. Mulilindilililo, puwanga. Mumauvilo, lipililile. Mukushwali, nanopa. Kwa avilá vivóva vakwilimyanga, shangila. Kuvapwashalela vajeni, lambela. Vaalaliye avalá vampapáta, vaalaliye na hamunavatae dilana. Puwanga namu avalá vapuwánga, lila namu avalá valíla. Kumbukilanila mumo momo. Hamunalyone kanji ava tayali kulyunganianga namu avalá vailudyangíka. Hamunalyone mwemwe mmene kuva mmalimanyilo. Hamunalipe wakunyata kwawakunyata. Lambela kutandedya wambone pamevo pavanu uti. Ikaululika na kwaupande wenu mwenu, nama kwaamani na vanu uti. Mmakunagwaleka, mwiko hamunalipilile kanji kulipilila lakela shitundi shake Nnungu mwaa indyandikigwa, “Kulipilila ni kwangu nangu; nangu ndalipilila, atangola Umu.” Leka apo, “Mmongo wako akavanavo indala, mupe shakulya; ikankola inyota, mupe shakukumbila. Pautenda davo po, unkumpalila makala pamuti pake.” Hamunaleke wakunyata untema kanji tema wakunyata kwauwambone. Kula munu alivike mwina mwavamadalaka avalá vatawála mwaa hapali madalaka apagwíte ákaalakadile kumwe Nnungu na madalaka uti apagwíte, apangiké namu Nnungu. Napavedoni aijá ápinga madalaka, ankupinga ashilá shavikile Nnungu na aijá átenda davo andaukumigwa. Mwenu, vakutawala havanajaweka kwamunu átenda wambone kanji vajaweka kwamunu átenda vyakunyata. Wako unkulota haunanjope aijá wamadalaka? Bai tandedya wambone na undapata shimbili kwake. Doni, nae ni ntumika wake Nnungu kwauwambone wako wako. Kanji ikava kenga wako undatenda wakunyata, jopa mwaa nae hananyukata lyambila monyo. Nae ni ntumika wake Nnungu, munu nkúlipilila áidanavo shitundi shake Nnungu kwa aijá átandedya vyakunyata. Napavedoni tulivike mwina i gweka kwamwaa washitundi kanji namomo kwamwaa wamakumbukililo amuntima. Ni ashi shitádya mwenu momo mulipe ukodi mwaa vamadalaka ni vatumika vake Nnungu pakulota vaangaikangile ngwengwe shimadengo ashi. Napavedoni, vape vanu uti ashilá shivavaikidíle: waukodi mupe ukodi, wanshango mupe nshango, ávaikidile kujaweka ajaweke na ávaikidile apate ishima, mupe ishima. Hamunavenavo lideni na munu woewoe ila lideni lyenu live kunagwaladyania mwaa aijá ánnagwaledya junji, ankutandedya lilamulo. Mwaa malamulo ala, “Haunalavalave,” “Haunabyae,” “Haunaive,” “Haunang'unuke,” kwali likapagwa linji lyoelyoe, vandiipiyanga mulilove limo, “Nnagwaledye nshitanonomwavo kenga wako umwene.” Linagwaledyo halinantenda kunyata nshitanonomwavo. Napavedoni linagwaledyo ni kutandedya kwalilamulo. Tandedya vinu avi umanya wakati au do, isaa yakutakatuka wako mulwono indiwika mwaa kwambolegwa kwetu kuvelé pepi namene kupunda wakati aulá watuukile ndakulupila kunantandi. Shilo shindipita, mui undiwika. Napavedoni tulakele kunyenje ko vitendo vyakushii tutwale tugwalange dyuti dyalilangadyo. Tuname muvaikidíle kenga tuvanu túwena mui, i nkati mukululuka na kwambalwa, i nkati mukulauka na ushapu, i nkati mumagombi na ing'ou. Leka apo, ngwale Umu Yesu Klistu na hamunaing'e litala lyashimunumunu lyakulota kutandedya malotelo ake. Mwenu, aijá wakudabadabanga mulikulupililo mpwashalele kanji i kwakulota kutaukananganavo kwamwaa wamaoni. Junji ankukulupila kenga vinu uti vinkuululika kulyeka kanji junji wakudabadabanga, hanamamena inyama. Aijá álya vinu uti hanamwiludyange aijá ákalya na aijá ákalya, hanamuukumu aijá álya mwaa Nnungu animpwashalela. Da wako unyani wakumuukumu ntumika wamunu junji? Avi amanya jo mwene nang'olo wake ikava kenga andaimila kwali andagwa. Nae andaimila mwaa Umu ankuulula kuntadya aimile. Apali ávalangilila liduva kuliko liduva linji, junji kuvalangilila maduva uti mumo momo. Kula munu aliikiniye muding'anong'ano dyake. Aijá ávalangilila liduva limo, avalangilila kumwe Umu. Aijá álya uti, alya kumwe Umu mwaa ankunnambwalela Nnungu na aijá ákalya, hanalya momo kwamwaa umwe Umu na ankunnambwalela Nnungu momo. Mwaa hapali munu woewoe pakati petu ánama yake jo mwene na hapali ápela yake jo mwene. Kwali ikava kenga tunkunama, tunkunama kumwe Umu kwali ikava kenga tunkupela, tunkupela kumwe Umu. Nadoni ata tukanama kwali tukapela, tùvake jo mwene Umu. Kwaing'ano ai, Klistu andipela na andidyuka kwambangidya dashi, nae ave Umu ata ikava kwavakupela kwali kwavangumi. Napane mwaa shani wako unkumuukumu nung'unumunu? Kwali mwaa shani unkumwiludyanga nung'unumunu? Mwenu, uti wetu tundapagwa palibengi lyake Nnungu kenga indyandikigwa, “Nangu nimumi, atangola Umu, Kula lilundi linangushidikila na kula lulimi lundaang'ula kwa Nnungu.” Nadoni kula munu pakati petu andaitikanga jo mwene kumwe Nnungu. Napavedoni tuleke kuvaukumu vanu vanji kanji leka apo, mwenu amuwa mene kummikila nung'unumunu shakulikuvala kwali kunteya ntego. Nangu ndimanya na ninkuvanavo wakika nkati mumwe Umu Yesu doni, hashipali shakulya shiliténda sho shene kuva shishapu paikavele aijá ávalangila kuva shishapu kwake nae ko, shishapu. Mwenu, ikava kenga unantaa shinyadinyadi nung'unumunu kwamwaa wa ashilá sháulya, bai shinamidyo shako hashinalangalalegwa shinu na linagwaledyo. Kwamwaa washakulya shako, haunambamole nung'unumunu wampalalele Klistu. Ashilá shambone kwenu, hamunavaleke vanu vanniulila. Mwaa utawala wa Nnungu haunava shinu shakulya kwali ugwalwa kanji ishaliya, amani na lipuwilo nkati mu Imumu Wanashwe. Aijá ántumika doni Klistu, anánagwaleka namu Nnungu na kukubaligwa kwavanu. Napavedoni tuvingilidye ashilá shiídanavo amani na shitutádya tudangane. Haunabamole shimadengo shake Nnungu kwamwaa washakulya. Kwaupande unji kula shakulya hashive ushapu kanji kwaupande unji inkunyata munu akantadya junji kulikuvala kwa ashilá shálya. Ni shambone kudyanga mene kumamena inyama kwali kukumbila ugwalwa na ata kutenda shoeshoe shilóta kuntadya nung'unumunu alikuvale. Likulupililo lyauvenavo lyo avanavo gwegwe umwene pamevo pake Nnungu. Andyalaligwa aijá ákalyukumu kwa ashilá shaungila nkono. Kanji aijá áambambidya, andaukumigwa ikava kenga andalya mwaa kulya kwake ko, hakunaalakela shinu mulikulupililo na uti ashilá shíkaalakela mulikulupililo ni lidambi. Napanelo wetu tuvakunanopa po indituvaikila tulipililile kudabadabanga kwa avalá vákananopa na i pakulota itunagwele wewe tuvene. Kula munu pakati petu antadye nshitanonomwagwe innagwele kwauwambone wake jo mwene pakulota annonowange. Mwaa ata Klistu halinnagwaladidye jo mwene kanji kenga indyandikigwa, “Kutukana kwa avalá vantukána mwenu, kuningugwilila nangu.” Mwenu, uti avilá vyandikígwe kunantandi, vindyandikigwa pakulota vitupundishe kwambangidya dashi kwaindila yakulipililila na yakupambadyangigwa kwamaandiko tuvenavo lilindilililo. Napane Nnungu jo áing'a kulipililila na kupambadyanga, antadye mukumbukile shinu shosho pakati penu kwodananavo amulá mumwe Klistu Yesu kwambangidya kwantima umo na lidi limo, mumupe lishangelo Nnungu umwe Umu wetu Yesu Klistu jo Tatamunu wake nae. Nadoni kalibishania kenga Klistu mwenu aninkalibisha, tenda davo po kwalishangelo lyake Nnungu. Mwenu, nangu ninkumwaulila doni, Klistu andilitenda kuva ntumika wa avalá vakumulígwe likumbi kwamwaa waumwiu wake Nnungu pakulota atandedye kulivikila kwavanyakalamunu kwambangidya vamidi vamupe lishangelo Nnungu kwamwaa washididi shake kenga indyandikigwa, “Napavedoni nangu ndakutumbyanga pakati pavamidi, ndaimba ngutumbyanga lina lyako.” Kutwala kavili kushidoni, “Puwanga mmamidi pamo na venentete vake.” Kavili doni, “Ntumbyange Umu, uti mwenu mmamidi, indivaikila venentete uti vantumbyange.” Kutwala Ishaiya nanae ankushidoni, “Lundapandukanga lushija kumwe Yeshe, lwanavo lundatakatuka kuvatawala vamidi, kwalwanavo, vamidi vandavika lilindilililo lyave.” Napane Nnungu walilindilililo amuumbadye lipuwilo uti pamo na amani nkati mukukulupila pakulota kwaindila yadimongo dya Imumu Wanashwe, muumbaligwe na lilindilililo. Mmanung'unumunu nangu nimwene ninkuvanavo wakika kenga mwenu mundyumbaligwa na wambone mùumbaligwidye na limanyilo uti muulula kupundishania shivanavene. Kanji napane mumyaa vinji nimwandikila pandikajugulanga shinu pakulota ninkumbuwange. Nditenda davo kwamwaa waumonyo wangupele Nnungu wakuva nintumika umwe Yesu Klistu kwavamidi mukutumika ntenga wambone wa Nnungu muunashilangola wakupalakedya shadaka kwambangidya vamidi vatandegwe kuva shadaka shinnagwéla Nnungu, shadaka shitandégwe kuva shakwilimyanga kwa Imumu Wanashwe. Napavedoni nkati mumwe Klistu Yesu, nangu ninkulitamangila kwa avilá vivéle kwa Nnungu. Mwenu, hangunalyalaveka shinu kutangola shoeshoe pashikava ashilá shatandile Klistu Yesu kwaindila yangu yakuvaidanavo vamidi mukwigwilila; kwalilove na kwashimadengo, kwadimongo dyavimanyikilo na vyakutikinikanga, kwadimongo dya Imumu wa Nnungu. Nadoni kwangu nangu apa, kutunduvangila pa Yelusalemu na indila uti mpaka ku Ililiku ndivalanganga ngala ntenga wambone umwe Klistu. Doni, shabaa yangu ni kuvalanganga ntenga wambone apalá pavakanava kwigwa lina limwe Klistu kwambangidya dashi, hangunadenge pashanya shitunduvangilo shamunu junji kenga indyandikigwa, “Avalá vákaigwite vammalanganga, vandamwona na avalá vákamwigwite, vanammanya.” Ni ashi shíshingudingadinga pakulota hangunaide kwenu. Kanji pakuva hanguvenavo lyutu kavili mudisemu adi lyakukola madengo na kwoda myaka vyoe nguvanavo lilotelo lyakwida nannola, pangutwala mwanda kuka ku Eshipanya ngupita ako, ninkulindila kunnola na mwenu mungupwashele mushimwanda shangu shakwanavo ling'oto lyakupuwanga padyoko namu mwenu. Ambi napane ninkuma kuka ndavatumika vakwilimyanga ku Yelusalemu. Mwaa ku Makedoniya na ku Akaya indivanagwela kutenda nshango kwamwaa wavakave pashinu pakati pavakwilimyanga va ku Yelusalemu. Indivanagwela kutenda davo na kwaumwiu vanavo ni vakudaigwa kwaupande wave. Mwaa ikava kenga vamidi vandiliinjidyanga muvinu vyaimumu vyave, indivavaikila momo vavatumike mushipato shave. Nadoni pangulota kumalila shimadengo asho na kuvakamudya aulá nshango utandéke kwamwaa wavanavo, ndapita ninnola mwenu nguka ku Eshipanya. Ninkumanya kenga pangulota kwida kwenu ndaida nguumbaligwidye kwalaligwa kumwe Klistu. Ninkunnaililila mmanung'unumunu kwaindila imwe Umu wetu Yesu Klistu na kwalinagwaledyo lya Imumu doni, ling'e dimongo namu nangu mukushwali munjugwa Nnungu kwamwaa wangu pakulota dashi, nangu nguposhegwe kwa avalá vákaigwilila vavéle ku Yudeya na pakulota utumika wangu ku Yelusalemu witikilike na vakwilimyanga kwambangidya Nnungu akalota, ngwide ninnole na lipuwilo ngutwale ngupagwe namu mwenu ngupumula. Nnungu waamani apagwe namu mwenu uti. Ame. Ninkuntumbyangidya kwenu mwenu numbumunu Pebe ntumika waliganisha lya ku Kenkeleya pakulota mumpwashalele nkati mumwe Umu kenga muvaikidíle kwavakwilimyanga, namomo mpwashele muvyoevyoe vyalota kulota kwenu mwaa nae ankuvapwashalela vanu voe na ata nangu momo. Mupe nandele Pilishila pamo namu Akila vamadengomwangu nkati mumwe Klistu Yesu. Vanavo vandilimyanga shingumi shave kwamwaa washingumi shangu; avyo navalambwalela shinu nangu gweka kanji na liganisha uti lyavamidi momo. Nandele lipate momo liganisha likadyánia paing'ande yave. Mupe nandele Epenetu wakunagwaleka wangu shepo shitandi kumwe Klistu ku Ashiya. Mupe nandele Maliya ákadile namene madengo kwamwaa wenu. Mupe nandele Andoloniku pamo namu Yuniya vakwetu na vavangu nkati mukungwa, vanu vamanyíke namene pakati pavamyombe na vanavo vatandi kupagwa nkati mumwe Klistu nangu nikanava. Mupe nandele Ampiliyatu wakunagwaleka wangu nkati mumwe Umu. Mupe nandele Ulubanu mmádengomwetu nkati mumwe Klistu, namomo wakunagwaleka wangu Eshitakiyashi. Mupe nandele Apeleshi munu ákubaligwidye nkati mumwe Klistu. Vape nandele valikola limwe Alishitobulu. Mupe nandele nkwetu Elodiyau. Vape nandele valikola limwe Nalishishu vavéle nkati mumwe Umu. Mupe nandele Tilipena namu Tiliposha vakongwe vankaléla Umu madengo. Mupe nandele wakunagwaleka Pelishide ákadile namene madengo nkati mumwe Klistu. Mupe nandele Lupu nkútandalegwa nkati mumwe Umu pamo na anyoke àvele yadavo jujumunu wangu. Mupe nandele Ashinkilitu, Pilegonte, Elimeshi, Patolobashi, Elimashi pamo namu vanung'unumunu vavéle pamo namu vanavo. Mupe nandele Pilologu namu Yuliya, Neleu pamo na nkulugwe, Olipashi pamo na uti vakwilimyanga vapagwíte namu vanavo. Udyanianga kwashimanyikilo shalinagwaledyo. Maganisha uti amwe Klistu ankumuudyanga. Ninkunnaililila mmanung'unumunu pakulota mulishunge kwa avalá váidanavo kujavanikana na kuvika ligogo mapundisho amulipundishidye mwenu. Vaambukange vanu avo! Mwaa vanu kenga ava havanantumika shinu Klistu Umu wetu kanji vatumika vitumbo vyave. Kwamalove ave akuutila na lutumbyango, vankuduwanga mitima vyavanu vákajavanianga. Doni, ing'ano yakwigwilila kwenu indiwika kwavanu uti, nadoni nangu ninkupuwanga kwamwaa wenu kanji napane shangulota nangu mwenu muve mmalimanyilo kwa ashilá shambone na muve múkave makosha kwa ashilá shakunyata. Nnungu waamani anankandinneu Shatwani ambi apa mmadodo mwenu. Umonyo umwe Umu wetu Yesu upagwe namu mwenu. Timoti mmádengomwangu ankuntumidya nandele, namomo Lushiu, Yashoni namu Shoshipatulu valikola lyangu. Nangu Telishiu ngwándike ibalugwa ai ninkuntumidya nandele nkati mumwe Umu. Gayu mwene ing'ande yangupagwa na palikadyanianga liganisha, ankuntumidya nandele, namomo Elashitu nkondya-njuluku wapanjini au pamo namu nung'unumunu Kwatulu. Napane kwa aijá áulula kunnonowanga mwenu kwodananavo ntenga wambone wangu na kummalanganga kumwe Yesu Klistu kulingananavo kulilodya kwashipii she shilipiídye muwakati úkamalilika kanji napane, shindyunukuligwa na kwaindila yamaandiko akulava shindimanyika kwavenentete uti kwodananavo lilamulo lyake Nnungu ákamalilika pakulota kupagwe kwigwilila kwalikulupililo; kwake Nnungu jumo walimanyilo apate lishangelo ngwengwe kwaindila imwe Yesu Klistu. Ame. Paulu áshamagwidye kwalilotelo lyake Nnungu kuva myombe umwe Yesu Klistu pamo namu nung'unumunu Shoshiteni. Kwaliganisha lyake Nnungu lipágwa ako ku Kolintu, kwa avalá vatandagwídye kuva vakwilimyanga nkati mumwe Klistu Yesu na vashamagwídye vave vakwilimyanga pamo namu avalá mudisemu uti vatambulánga lina limwe Umu wetu Yesu Klistu, Umu wave na wetu. Umonyo upagwe kwenu mwenu na amani yakwalakela kumwe Nnungu Tatagwetu na kumwe Umu Yesu Klistu. Ngwengwe ninkunnambwalela Nnungu wangu kwamwaa wenu mwenu kwaumonyo wake nae wampele nkati mumwe Klistu Yesu. Ni ashi shuukíle ndatadya nkati mwake nae, mwenu muumbaligwe muvinu uti, nkati mulilove na nkati mulimanyilo kwoda ushuda umwe Klistu undyuka ndaanakana pakati penu. Nadoni mwenu hashipali shajo sha Imumu shimwóva pamupagwa mukulindila kulilodya kumwe Umu wetu Yesu Klistu. Nae anannonowanga mwenu mpaka kumwisho pamukaaneka makosha muliduva alilá limwe Umu wetu Yesu Klistu. Nnungu ni wakukulupilika, kwake nae mwenu mundishamegwa muke mukapagwe muupamo wa Mwanagwe, Yesu Klistu Umu wetu. Mmanung'unumunu, palina limwe Umu Yesu Klistu ninkunnaililila mwenu uti mwigwane na hakunapagwe kwapukananga pakati penu kanji ava mmakuungana nkati muding'anong'ano dimo dyodyo na mumakumbukililo amo lolo. Mwenu, nangu ndipata dyabali dyenu mwenu mmanung'unumunu kwalakela kwavakolowe kenga kunkupagwa kutaukananga pakati penu. Ninkutangola doni mwaa kula munu pakati penu ankushidoni, “Nangu umwe Paulu,” kwali “Nangu napane umwe Apolu,” kwali “Nangu napane umwe Kepashi,” kwali “Nangu napane umwe Klistu.” Da Klistu jo andijavanikana? Da ni Paulu áukile ndakamalalegwa panshalaba kwamwaa wenu mwenu? Da mwenu mupatilé ubatisho palina limwe Paulu? Ninkunnambwalela Nnungu mwaa hapali wanimpele ubatisho pakati penu ila Klishipu namu Gayu pakulota dashi, hanapagwe munu wakushidoni mupatilé ubatisho palina lyangu. Mwiu, ndivapa ubatisho valikola limwe Eshitepanashi, kupunda ava namanya shinu ikava kenga ndimupa munu junji ubatisho. Doni, Klistu hangutumididye pakulota ndivape vanu ubatisho kanji nguvalangange ntenga wambone i kwalimanyilo lyashitangodi kwambangidya nshalaba umwe Klistu, haunagalukange. Mwenu, lilove lyanshalaba ni ujinga kwa avalá vajaíka kanji kwetu wetu túpagwite mukwambolegwa ni dimongo dyake Nnungu. Pakuva indyandikigwa, “Ndabamola limanyilo lyavalimanyilo, mang'amung'amu avamang'amung'amu, ndaita.” Da avé pashi nkúmanya? Avé pashi mwalimu wadishaliya? Avé pashi walukalakowa wawakati au? Da Nnungu hatandile kuva ujinga limanyilo lyashilambo ashi? Doni, kutunduvangila mo mulimanyilo lyake Nnungu shilambo hashuukile nammanya Nnungu kwaindila yalimanyilo, inínnagwela Nnungu kwaindila yaujinga aulá watuvalanganga wetu kuvaambola avalá vakulupidíle. Mwenu, vayuda vankujugwa vimanyikilo, vamidi kulambela limanyilo kanji napane wetu tunkummalanganga Klistu wakukamalalegwa panshalaba, kwavayuda kuva shakulikuvala na kwavamidi kuva ujinga, napanelo kwa avalá vashamagwídye ata ikava vayuda kwali vamidi, Klistu dimongo dyake Nnungu na limanyilo lyake Nnungu. Mwaa ujinga wake Nnungu ni limanyilo likumene kuliko munu na kudabadabanga kwake Nnungu ni dimongo ding'umene kuliko munu. Mmanung'unumunu, takumbukila mwamuvalaléle wakati wamuukile ndashamegwa: padyoko muvele mmalimanyilo kwodananavo shimunumunu, padyoko muvele mmadimongo, padyoko múvalakwadidye mumakola avanu shii. Kanji Nnungu atandwelé avilá vyanéka na shilambo kuva vyaujinga pakulota kuvataa dyoni vakumanya; Nnungu atandwelé avilá vyanéka na shilambo kuva vyakudabadabanga pakulota kutaa dyoni avilá vyadimongo; Nnungu atandwelé vinu vyanéka mushilambo kuva vyakunyambikanga, vyakwiludyangika na ata víkapagwite pakulota dashi amalidye avilá vipagwíte kwambangidya hanapagwe wakulitumbudya pamevo pake Nnungu. Ni kwamwaa wake nae shitádya mwenu mupagwe nkati mumwe Klistu aijá áukile ndava kwetu wetu limanyilo lyalakéla kumwe Nnungu, ishaliya, kwilimyanga na kwambolegwa kenga indyandikigwa, “Álota kulitumbudya, alitumbudye nkati mumwe Umu.” Mmanung'unumunu, nangu pangwidile kwenu hanimmalangangidile ushuda wa Nnungu kwashitangodi shakumanyangila kwali shalimanyilo. Mwaa ndyámuwa namanye shoeshoe pakati penu ila Yesu Klistu na yakukamalalegwa panshalaba. Doni, nangu panguvéle namu mwenu nguvele mukudabadabanga, mukujopa na mukutatamela kukumene. Malove angu na kuvalanganga kwangu hakuvéle kwamalove akuutila kwalimanyilo kanji kwakulilodya kwa Imumu na kwadimongo kwambangidya likulupililo lyenu halinananapele mulimanyilo lyavanu kanji mudimongo dya Nnungu. Kanji napane pakati pa avalá vakaméle, limanyilo tundátangola ata likanava limanyilo lyawakati au kwali lyavakutawala vawakati au vo vapagwíte nkati mukulambaleka. Leka apo, tundátangola limanyilo lyake Nnungu lìpiike mushipii, lyo lyapanganienge wakati ukanava kwalishangelo lyetu wetu. Hapali ata jumo pakati pavakutawala vawakati au ámanyite mwaa leka vàmanyite, havanampambilile Umu walishangelo. Kanji kenga indyandikigwa, “Víkagwene mevo, ata víkaigwite lyatu na ata víkakumbukiligwe muntima wamunu, ni vyovyo vyapanganienge Nnungu kwa avalá vannagwalédya;” Nnungu napane anditulodya wetu kwaindila ya Imumu. Mwenu, Imumu inkulalyanga kula shinu ata mpaka vivéle nkati-uti vya Nnungu. Da nyani ámanyite makumbukililo amunu paikava yo imumu yamunu ipagwíte nkati mwake? Nimumo momo hapali ámanyite makumbukililo ake Nnungu pakava jo Imumu wake Nnungu. Kanji napane wetu hatupatile imumu yamushilambo ashi kanji Imumu áalakadile kwake Nnungu pakulota tumanye vinu vyatupele Nnungu monyo. Vyanavo momo tunkutangola i kwamalove apundishígwa kwalimanyilo lyashimunumunu kanji kwamalove apundishígwa kwa Imumu avalangangilila umwiu waimumu kwa avalá vaimumu. Munu washivalakwelo hanakubali vinu vya Imumu wa Nnungu mwaa kwake nae ni ujinga; haulula kumanya pakuva vyanavo vinkujavaniangigwa mwimumu. Aijá waimumu andáukumu vinu uti na jo mwene jo, hapali wakumuukumu. “Mwaa wakwashi ámanyite ding'anong'ano dimwe Umu pakulota ampundishe?” Kanji wetu tunkuvanavo ding'anong'ano dimwe Klistu. Nangu mmanung'unumunu hanguulwile kutangola namu mwenu kenga mmanu mmaimumu kanji kenga mmanu mmashimunumunu, mmana mmadikidiki nkati mumwe Klistu. Ninnisha kwamashiwa i kwashakulya shakunanopa mwaa muvele mukanava kuulula kulya na ata mpaka ambi apa, hamunava. Doni, mpaka ambi mwenu ni mmanu mmashimunumunu mwaa paipagwa ing'ou na ing'ondo pakati penu, da hamunava shinu mmashimunumunu na hamunaodedya shinu malotelo ashimunumunu? Mwaa munu akaashidoni, “Nangu umwe Paulu,” junji do, “Nangu umwe Apolu,” na davo po, hamunava shinu mmashimunumunu? Da Apolu ni nyani? Paulu ni nyani? Vanavo ni vatumika tu; kwaindila yavanavo mwenu mundikulupila kwakwodananavo shimadengo shampele Umu kula munu. Nangu ndipanda, Apolu kutayangila medi kanji Nnungu ni átadidye vikulumuke. Nadoni ata aijá ápanda na ata aijá átayangila medi have mana kanji aijá ákulumuwa, Nnungu. Aijá ápanda na aijá átayangila medi vankuva shinu shimo na kula munu andapata lidaka kwodananavo shimadengo shake. Mwaa wetu ni vamadengomwagwe Nnungu, mwenu po lyala lyake Nnungu na ing'ande yake Nnungu. Kwodananavo umonyo wake Nnungu wangupatile nangu kenga nkúmanya-kudenga, ndivika shitunduvangilo kutwala junji ankudenga pashanya pake. Napane nnole kula munu mwadangela. Mwenu, hanapagwe wakuulula kuvika shitunduvangilo shinji shipúnda ashilá shivikíke yani Yesu Klistu. Napane ikava kenga munu andadenga pashanya shitunduvangilo ashi atumila shaabu, lyava, majanga alimashi, dimbau, udani kwali makuti, shimadengo shakula munu shindaaneka mwaa Liduva alyo lindalodya ngala. Doni, shindaunukuligwa kwamoto na wo moto wo, undatenda nningo wainamuna yashimadengo shakula munu. Ikava kenga ashilá shadangile munu pashanya shindananopa, bai munu ajo andapata lidaka. Kanji ikava kenga ashilá shadangile munu shindatikinyuka, andakatoka ila munu ajo, andaambwalegwa kanji kenga áshumbile pamoto. Da hamunamanya shinu kenga mwenu ni ing'ande yake Nnungu na Imumu wake Nnungu ankunama nkati mwenu? Ikava kenga munu andabamola ing'ande yake Nnungu, Nnungu munu ajo anambamola mwaa ing'ande yake Nnungu ni yakwilimyanga na ing'ande yene yo, ni mwenu. Hamunaliduwange, munu woewoe pakati penu akalyona kuva walimanyilo lyawakati au, inimmaikila alitende kuva njinga pakulota ave walimanyilo. Mwaa limanyilo lyashilambo ashi ni ujinga pamevo pake Nnungu. Kenga indyandikigwa, “Nae ankuvapatikanianga valimanyilo nkati muujanja wave.” Namomo, “ Umu ankumanya makumbukililo avakumanya kenga amambinya.” Napavedoni munu hanalitumbyangidye vanu! Mwaa vinu uti, vyènu. Ata akava Paulu, ata akava Apolu, ata akava Kepashi, ata shikava shilambo, ata shikava shingumi, ata kukava kupela, ata ukava wakati au kwali wída, uti vyènu mwenu na mwenu po, mmamwe Klistu na Klistu jo, umwe Nnungu. Nadoni amu ni muvaikidíle munu atuvalangilile: atuvalangilile kenga tuvatumika vamwe Klistu na wavatukamudidye vipii vyake Nnungu. Kupunda apo, shitakígwa kwavavakamudidye ni kulota vaonekane kukulupilika. Kwangu nangu napane ni shinu shidikidiki namene kuukumigwa namu mwenu kwali ukumu yoeyoe yamunu na ata nene nimwene hangunalyukumu shinu. Doni, hashipali shangwona nkati mwangu kanji asho hashinava na mana kenga ndivalangiligwa ishaliya. Ánguukumu ni Umu. Nadoni hamunaukumu wakati ukanava, do Umu akanava kwida. Nae andavika palangele vilipiídye mushii na kulyumilidya ngala makumbukililo ammitima. Bai apo kula munu andapata lutumbyango lwake kwa Nnungu. Avi mmanung'unumunu ndilitandedya kwangu nangu namu Apolu kenga mpano kwamwaa wenu mwenu kwambangidya dashi, kwetu wetu mulipundishe mene kupunda ashilá shaandikígwe pakulota hanapagwe wakulyona kwamwaa wamunu jumo kunneka junji. Wako akupambwilé nyani? Da shakwashi shauvénavo shavakakupele? Napanelo ikava kenga vandikupa mwaa shani unkulyona kenga havakupele? Mwenu mulyona kuvanavo tayali vinu uti vyamulota! Tayali munditajilika! Kwabila wetu mwenu mundiva mmaumu! Nangu ngushindalota mwiu yakuva mwenu mmaumu kwambangidya dashi nawetu momo tuve tuvaumu namu mwenu. Mwaa mwangwonela nangu, Nnungu anditulodya wetu tuvamyombe mulyutu lyamwisho, wetu kenga túukumigwa kupela, pakuva tuukilé ndava vyadimbenje kwashilambo ata ikava kwavanjelo kwali kwavanu. Wetu tuvajinga kwamwaa umwe Klistu kanji mwenu ni mmalimanyilo nkati mumwe Klistu! Wetu ni tuvakudabadabanga kanji mwenu ni mmadimongo! Mwenu ni mmakwishimika kanji wetu ni tuvakwiludyangika! Mpaka ambi apa tunkuvauvanga indala na inyota, tunkuvanavo wou, vankutukanyola malatuma, hatuve lyutu lyakwikala, tunkukola shimadengo shakupwateka kwamakono etu tuvene. Pavatutukana tunkuvaalaliya, pavatupapata tunkulipililila, pavatutambudyanga tunkuvajugwangila kwaamani. Tuukilé ndava dinywashwa dyashilambo, pakati pavinu uti wetu ni túmamadidye mpaka ambi. Hangunaandika shinu vinu avi pakulota nintae dyoni kanji kenga mmanavangu mmakunagwaleka nikulota nindume. Mwenu, ata ikava kenga munkuvanavo vakunnela makumi manga nkati mumwe Klistu, hamuvenavo vatatavenu voe mwaa kwaindila yantenga wambone nangu nimmaleka mwenu nkati mumwe Klistu Yesu. Napavedoni ninkunnaililila pakulota muve mmakujedya vangu. Kwaing'ano ai nintumidya kwenu Timoti mwanangu wakunagwaleka na wakukulupilika nkati mumwe Umu; nae anankumbuwanga mwangunamila nkati mumwe Klistu Yesu kwodananavo amulá mwangupundishidya mumautu uti kwakula liganisha. Kenga nangu hangushida kwenu, vanji vandilitenda kuva vakulyona. Ndaida napane shipajelo kwenu, Umu akalota. Apo ndamanya, i shitangodi shave vakulyona ava kanji dimongo shani dyavavenavo vanavo. Mwaa utawala wa Nnungu haunava shinu mukutangola kanji unkupagwa mudimongo. Da mulota nyamani? Ngwide kwenu na mishasha kwali na ntima walinagwaledyo na upole? Kwamwiu, inkuvalangangigwa kenga kwenu mwenu kunkupagwa kulauka, kulauka kúkapagwite ata kwavakammanyite Nnungu ata mpaka munu kulanavo ndyagwe tatake. Napane mwenu kutwala kulitenda kuva mmakulyona! Leka apo hamunavenavo shipalodi kutwala kumminganga átandile shitendo asho pakati penu? Ata ikava kenga nangu hangupali kwamili ninkupagwa namu mwenu mwimumu, nadoni kenga ngúpagwite popo po, nimuukumu tayali átandile shitendo asho. Pamulota kukadyanianga palina limwe Umu wetu Yesu, imumu yangu ìpagwite pamo na dimongo dimwe Umu wetu Yesu, nkamudye munu ajo kumwe Shatwani akabamalegwe shimunumunu kwambangidya imumu yake yambolegwe muliduva limwe Umu. Kulyona kwenu hakunava shinu kwambone. Da mwenu hamunamanya shinu kenga nkukumuku padyoko unátadya likamu uti kukukumuka? Ushanianga nkukumuku wakala pakulota muve likamu lyaambi kenga mwiu hamuve nkukumuku mwaa ngandolo wetu wapasaka Klistu jo, vaninshinda. Nadoni tukukulule shikukulu kanji i kwankukumuku wakala, nkukumuku wavyakunyata na vyaukalau kanji kwamagung'u avakataile nkukumuku, magung'u ashalowa na aumwiu. Nimwandikila mwibalugwa doni, hamunalyunganiange na vanu vakulavalava. Avi hangunavamba shinu vakulavalava vashilambo ashi na ata vashojo, vakutindinganianga kwali valipúdya kwavakushang'apa. Leka ive davo mwenu ikanimmaikila mume mushilambo amu. Kanji napane nimwandikila mene kulyunganianga na woewoe wavanshema nung'unumunu kanji ava nkúlavalava, washojo, wakulipudya kwavakushang'apa, nkúng'wenya, nkwámbalwa kwali nkútindinganianga. Kwamunu wantindo au, mwenu ata mpaka hamunalyenavo. Da shangu nyamani yakulota nangu kuvaukumu vanu vákapagwite muliganisha? Da haivaikidile mwenu kuvaukumu vo vavé muliganisha amu? Nnungu ni álota kuvaukumu avalá vavéle panda. “Mmingange nkalau pakati penu.” Munu pakati penu paavanavo nnando na nung'unumunu junji, alota kulyunga dashi ntima kuka ndaukumigwa pamevo pavaungave-ishaliya kuvaleka vakwilimyanga? Da mwenu hamunamanya shinu kenga vakwilimyanga vandaukumu shilambo? Napane pakuva mwenu mundaukumu shilambo, da hamuvenavo lyululilo lyakwangangola milando vyangolo? Da mwenu hamunamanya shinu kenga tundavaukumu vanjelo? Kushi vinu vyamushinamidyo ashi? Napavedoni, ikava kenga mwenu munkuvanavo milando vyashinamidyo ashi mwaa shani muukenavo kwa avalá vákave lidi muliganisha? Ninkwamba vinu avi pakulota nintae dyoni. Da hapali munu walimanyilo pakati penu wakuulula kwangangola myaa pakati pavanung'unuvake? Kanji nung'unumunu ankuntwala dashi nung'unumunu junji kumuukanavo kulibengi kutwala kuukumigwa na vákakulupila? Po pakupagwa kukashalyania pakati penu, inkulilodya ngala kenga munditamegwa. Da mwaa shani hamunakubali kwanalegwa? Mwaa shani hamunakubali kupakanyalegwa? Kanji leka apo mwemwe mmene munkwanela na kupakanyola na ata mpaka munkuvatandela vanung'unuvenu. Kwali, da mwenu hamunamanya shinu kenga avalá vaungave-ishaliya havapata maleko autawala wa Nnungu? Hamunaduwangike, ata vaténda vyawendi, ata valipúdya kwavakushang'apa, ata vakulavalava, ata valume valalígwa na valumemwave, ata valume vavalála valumemwave, ata vakwiva, ata vashojo, ata vakwambalwa, ata vakung'wenya na ata vakukwinyanga, havapata maleko autawala wa Nnungu. Pakati penu po vanji vavele yadavo kanji muukilé ndaukangigwa, muukilé ndatandegwa mmakwilimyanga, muukilé ndavalangiligwa ishaliya mulina limwe Umu Yesu Klistu na mu Imumu umwe Nnungu wetu. “Vinu uti ndilamuliligwa,” kanji i uti vingupwashéla. “Vinu uti ndilamuliligwa,” kanji hanguleka ngutawaligwa na shinu shoeshoe. “Vyakulya kwashitumbo, shitumbo kwavyakulya,” napane vyovyo vyo, Nnungu andamalidya kwaunapamo. Mili haupagwite kwamwaa wakulavalava kanji kwamwaa umwe Umu na Umu kwamwaa wamili. Napane Nnungu anindyuwa Umu kwadimongo dyake nawetu momo andatudyuwa kwadimongo dyake. Da mwenu hamunamanya shinu kenga mili vyenu ni dimbande dimwe Klistu? Da nangu ninkuulula kutwala dimbande dimwe Klistu kuukanavo ndaunganianga namu dimwe lilaja? Ata padyoko vela! Kwali, da mwenu hamunamanya shinu kenga aijá áungana namu lilaja ankuva mili umo namu nae? Mwaa inkushidoni, “Vavili vandava mili umo.” Kanji aijá áungana namu Umu ankuva imumu imo namu nae. Tukuta vitendo vyakulauka. Madambi anji uti átega munu, ankutega panda mili wake kanji aijá átenda vyakulauka ankutega mo mumili wake jo mwene. Kwali, da hamunamanya shinu kenga mili vyenu mwenu ni ing'ande yake Imumu Wanashwe ánama nkati mwenu wamumpatile mwenu kumwe Nnungu? Mwenu hamunava shinu mwemwe mmene mwaa mundishumigwa kwaibei. Napavedoni mupe lishangelo Nnungu mumili vyenu. Napanelo kwamyaa vyamungwandikidile vyo; mwenu mutédoni, “Ni shambone nnume hanalale na nkongwe.” Kanji kwamwaa wakulavalava, kula nnume inimmaikila avenavo nkongwe ndyagwe na kula nkongwe avenavo nnume ntwagwe. Nnume inimmaikila atandedye avilá vilotéka nkati mukulombana kwankongwe ndyagwe, nanae nkongwe momo atandedye yadavo kwannume ntwagwe. Nkongwe havenavo madalaka amili wake jo mwene ila nnume ntwagwe; nanae nnume havenavo madalaka amili wake jo mwene ila nkongwe ndyagwe. Hamunaimane aki yenu kwali paikava yakwigwania muwakati padyoko pakulota muliikiniye mukushwali. Ling'oto imang'ananga kavili pakulota Shatwani hanantubye kwamwaa wakumwova kulishunga mwemwe mmene. Vyangulota kutangola avi ni kenga vikubalíke, havinava shinu kenga lilamulo. Ishinangunagwela doni uti vave kenga mwanguvalalele nangu kanji kula munu ankuvanavo shajo shake jo mwene shaalakéla kwa Nnungu; junji shainamuna inji na junji shainamuna inji. Kwa avalá vákanava kulomba pamo na vanamwili, ninkuvaulila kushidoni, shambone ni kudyanga kupagwa mwanguvalalele nangu amu. Kanji vakanalyulula kulishunga kudyanga valombe mwaa kudyanga kulomba kuliko kukushanona mweshe muntima. Kwa avalá vakulomba ninkuvalamulila doni, i nangu kanji Umu: nkongwe hanaapukanange na nnume ntwagwe. Napane akaapukananga, aikale bila kulombwa kwali mene, aigwanie na nnume ntwagwe. Namomo nnume hananneke nkongwe ndyagwe. Kwavanji vo, ninkuvaulila doni, i Umu kanji nangu, ikava kenga nung'unumunu andivanavo ndyagwe ákakulupila na jojo jo ankukubali kunama namu nae, bai hananneke. Namomo ikava kenga nkongwe andivanavo ntwagwe ákakulupila na jojo jo ankukubali kunama namu nae, bai hananneke. Mwaa nnume ntwagwe ákakulupila ankutandegwa kuva wakwilimyanga kwaindila yandyagwe na nkongwe ndyagwe ákakulupila ankutandegwa kuva wakwilimyanga kwaindila yannume ntwagwe. Leka ikave davo, vanavenu vakandiva vaushapu kanji napane vankuva vakwilimyanga. Kanji ikava kenga aijá ákakulupila akalyumadyanga, alyumadyange. Kwaing'ano ai nung'unumunu kwali numbumunu ankuva muunaiti mwaa Nnungu aninshema pakulota muname mu amani. Gwe ndyamunu, da umanyité dashi kenga unamwambola nnume ntwavo? Kwali gwe ntwamunu, da umanyité dashi kenga unamwambola nkongwe ndyavo? Kula munu napane aukenavo mushu anama shinamidyo shosho shampangidile Umu na kenga mwanshamalele Nnungu. Mumaganisha uti, ashi ni shangulamulila. Da apali áshamagwidye àkumuligwe likumbi? Hanatimbange likumbi lyake. Apali áshamagwidye akakumuligwe likumbi? Hanalikumule. Mwaa kukumuligwa likumbi hakuve mana na ungakumuligwa momo hauve mana kanji shivénavo mana ni kwigwilila malamulo ake Nnungu. Kula munu nkati mushinamidyo sho shavanshamile, auke mushu apagwa mushosho. Da vakushamile ùvele untumwa? Haunangaikange kwamwaa awo kanji mwiu ukapata litala lyakuva muunaiti, katakela. Doni, aijá áshamegwa namu Umu àvele ntumwa, nae wamuunaiti umwe Umu. Nimumo momo aijá áshamagwidye àvele muunaiti, nae ntumwa umwe Klistu. Mwenu mundishumigwa kwaibei, hamunave mmatumwa vavanu. Nadoni mmanung'unumunu, kula munu mushinamidyo shoeshoe shaukile ndashamegwa, mushosho sho auke mushu anama namu Nnungu. Napane kwaing'ano ya avalá vákanava kulombwa hanguvenavo lilamulo limwe Umu ila ninkumya maoni angu kenga nimunu kwamwaa wakungulodya Umu shididi shake kuva wakukulupilika. Kwamwaa wamapinjikapinjika apagwíte muwakati au, ngwona kudyanga munu apagwe kenga mo mwavalalele. Da undilyunganianga na nkongwe? Hamunalakane. Da uvelé muunaiti kwankongwe? Haunannambele nkongwe. Kanji ukalomba, haunatega shinu. Namomo mwali ntete akalombwa, hanatega shinu momo. Kanji napane avalá valóta kulambana, vandapata matatisho amushilambo ila nangu, matatisho alo ngushilota mudivilile. Shangulota kutangola mmanung'unumunu ni ashi; wakati undidadakanga. Nadoni kutunduvangila ambi apa, avalá valombíle, vaname kenga havalombile; avalá valíla, kenga havanalila; avalá vapuwánga, kenga havanapuwanga; avalá vashúma, kenga vákave shinu; avalá vashulúsha mushilambo, kenga vákaungana uti na shilambo mwaa mwatwanela shilambo wakati au, mwakupita. Nangu ngushindalota mwenu po muve mmakwambolegwa mukwangaikanga. Munu ákalombile aangaikangila vimwe Umu mwashi mwakunnagwalela nae. Napane aijá álombile aangaikangila vyamushilambo mwashi mwakunnagwalela ndyagwe; nae jo andijavanikananga. Nimumo momo nkongwe ákalombwidye kwali mwali ntete aangaikangila vimwe Umu mwashi mwakuvalela wakwilimyanga mumili kwali mwimumu. Kanji álombwidye nae jo aangaikangila vyamushilambo mwashi mwakulota kunnagwalela ntwamunu. Ninkutangola vinu avi kwawambone wenu mmene i pakulota nindingadinge kanji kwamwaa wa ashilá shashalowa na pakulota muliikiniye nkati mukuntumika Umu kwabila kudumbadumba. Ikava kenga munu ankwona kenga hanantandela shana mwali walota kunnomba, doni mweshe wake wo unkumpunda nadoni hamupali mwakutandela, bai atende ashilá shimwidíla muntima, hanatega shinu, valeke valambane. Kanji munu ánanwepe muntima mwake, áulula mwakutandela mwaa atawelé mweshe wake, áamuwa muntima mwake akanannomba mwali jo, bai munu ajo andatenda shinu shambone. Napavedoni, aijá ánnomba mwali wake ankutenda shana napane aijá ákalomba ankutenda shinu shambone namene-uti. Nkongwe avelé mushipungu muwakati wanama ntwagwe kanji ntwamunu akapela, nae ankuva muunaiti wakulombwa na munu woewoe wannota ila munu ajo ave nkati mumwe Umu. Kanji napane kwona kwangu nangu andapuwanga poe ikava kenga andapagwa kenga mo mwavalalele, nanangu momo ninkulyona kuvanavo Imumu wake Nnungu. Napanelo kwaing'ano yavyakulya vyavavaumidya vannungu vakushang'apa, tunkumanya mwamutangalela mwenu kenga, “Wetu uti tunkuvanavo limanyilo.” Limanyilo ali kanji linkuntadya munu alyone ila linagwaledyo linkudenga. Aijá ákumbukila doni ankumanya shinu, mpaka ambi hanava kumanya mwashi muvaikidíle amanye. Napane munu akannagwaledya Nnungu, ajo andimanyika namu Nnungu. Napavedoni kwaing'ano yavyakulya vyavavaumidya vannungu vakushang'apa, tundimanya kenga “nnungu wakushang'apa mushilambo amu hapali,” na “hapali nnungu pakava jumo tu bai.” Mwaa ata ikava kenga vapali vashamégwa vannungu kwali kuwa kwali pai, kenga mo mwavapagwididye “vannungu” voe kwali “vaumu” voe, kanji kwetu wetu ankupagwa Nnungu jumo, Tatamunu kwavyalakela vinu uti na kwaupande wake tunkunama, na Umu jumo Yesu Klistu kwavipagwa vinu uti kwaindila yake na kwaindila yake nae, wetu tunkunama. Kanji i uti vavénavo limanyilo ali. Vanji pakuva vandivadyavalela vannungu vakushang'apa, vankulya kenga pashikavele mwiu shakulya shavavaumididye vannungu vakushang'apa kutwala makumbukililo ave amuntima kwoda akudabadabanga, ankwambukishigwa. Doni, shakulya hashinatutadya shinu tutumbyangilike pamevo pake Nnungu; hatumamodya tukanalya na hatudyangangila tukalya. Kanji napane lilaledye pakulota aki yenu hainauke ndava lijanga lyakulikuvala kwa avalá vakudabadabanga. Mwaa munu akakwona wako úvenavo limanyilo wìkele pandamu mwing'ande yavannungu vakushang'apa, da munu aju akavanavo makumbukililo amuntima akudabadabanga, havanavo ntima wakulya vinu avyo vyavavaumididye vannungu vakushang'apa? Nadoni wakudabadabanga aju ankubamalegwa kwalimanyilo lyako, nung'unumunu aijá wampalalele Klistu. Nadoni pauvatagela vanung'unumunu na paubyaa makumbukililo ave amuntima àdabadabenge, unkuntagela Klistu. Napavedoni, ikava kenga shakulya shinkuntadya nung'unumunu kulikuvala, mwiko hangumamena inyama kwambangidya hangunantadye nung'unumunu kulikuvala. Da nangu hanguve muunaiti? Da nangu i myombe? Da nangu hanimwonite Yesu Umu wetu? Da mwenu i shimadengo shangu nkati mumwe Umu? Ata ikava kenga nangu kwavanu vanji hangunava shinu myombe kanji padyoko vela kwenu mwenu ninkuva, mwaa mwenu ni namakong'o waumyombe wangu nkati mumwe Umu. Kulishililidya kwangu pamevo pa avalá vangulalyánga ni aku: da wetu hatuvenavo aki yakulya na kukumbila? Hatuvenavo aki yakutupalakela ndyamunu nkwóda kenga mwavatandela vamyombe vanji, vanung'unumunu vamwe Umu pamo namu Kepashi? Kwali ni gweka nangu namu Balinaba túkavenavo aki íkavele yakukola madengo? Nyani átumika kenga mwing'ondo alilisha kwanshala wake jo mwene? Nyani ápanda nnandi wavyepo kutwala mene kulya vyepo vyake? Nyani áshunga ding'ombe kutwala mene kukumbila mashiwa ake? Avi hangunatangola shinu kwodananavo shimunu; kwali da lilamulo halinatangola shinu vyovyo? Mwaa indyandikigwa mulilamulo lyake Musha, “Haunamunge ng'ombe ikanywa wakati wavamuulanga ngano.” Kwakutangola mwiu, da ni ing'ano yavang'ombe yangaikangila Nnungu? Da hainava shinu ing'ano yetu wetu tu yatangalela davo? Indyandikigwa kwamwaa wetu wetu. Mulilindilililo inimmaikila aijá álima alime na aijá ámmula ngano, ammule mulilindilililo lyakuliinjidyanga mmapuno. Napane ikava kenga wetu pakati penu tundipanda vyaimumu, da pankukamadyanga nyamani wetu kupuna vyamushilambo ashi? Ikava kenga vanji vankuvanavo aki ai kwenu mwenu, kushi wetu, i kupunda apo? Kanji wetu hatutumidile aki ayo, leka apo tundilipililila uti vinu pakulota hatunavike ligogo muntenga wambone umwe Klistu. Da mwenu hamunamanya shinu kenga avalá vakóla madengo mwing'ande ya Nnungu, vyamwing'ande ya Nnungu vandálya namomo avalá vatumíka palutali vyo vyúma palutali vyo, vandápata? Nimumo momo, Umu andilamulila kenga avalá vavalangánga ntenga wambone, vaname mukutunduvangila mo muntenga. Kanji nangu hangutumidile kulamana na padyoko aki ayo na ata hangunaandika shinu ngulinda ive davo kwangu nangu. Kudyanga ngupele kuliko munu agaluwange kulyona kwangu. Doni, ikava kenga ninkuvalanganga ntenga wambone hainava shinu yakulota kulyona mwaa ni shitakígwa pamuti pangu. Ngupambale nangu nikanavalanganga ntenga wambone! Mwaa ndikavalanganga na malotelo angu nimwene, ninkuvanavo lidaka kanji napane ndikavalanganga kwabila malotelo angu, mpaka ambi ndikulupiligwa kushunga. Da napane ni lyakwashi lidaka lyangu? Mukuvalanganga kwangu ngutadye ntenga wambone uve wamonyo kwambangidya hangunatumile aki yangu muntenga wambone. Mwenu, pakuva nguvelé muunaiti kwavanu uti, ndilitenda nintumwa kwavanu uti pakulota ndivapate voe. Kwavayuda nguukilé ndava muyuda kwambangidya ndivapate vayuda. Kwa avalá vavéle mulilamulo nguukilé ndava kenga ngúvele mulilamulo ata ikava hangupali mulilamulo pakulota ndivapate vavéle mulilamulo. Kwavakapagwite mulilamulo nguukilé ndava ndíkapagwite mulilamulo, i kenga hanguvele mulilamulo lyake Nnungu kanji ngúvele mulilamulo limwe Klistu pakulota ndivapate vákapagwite mulilamulo. Kwavakudabadabanga nangu nguukilé ndava nkúdabadabanga kwambangidya ndivapate vakudabadabanga. Nguukilé ndava uti kwavanu uti kwambangidya kwadindila dyoedyoe ndivaambole vanji. Ninkutenda uti kwamwaa wantenga wambone kwambangidya nanangu nguke ndikamajanange mo nkati mo. Da mwenu hamunamanya shinu kenga nkati mumashindano akutukuta, vakutukuta uti vandátukuta kanji nkúpata lidaka ni jumo tu bai? Tukuta pakulota lidaka lyo, mupate. Uti avalá vánaliinjidyanga mumashindano, vanavo vandálilaledya muvinu uti. Kwavanavo, vankutenda davo vapate lidaka litimbikánga napane wetu tutenda pakulota tupate líkatimbikanga. Napavedoni, nangu hangunatukuta shinu kenga munu átukuta bila shababu, hangunajela dishuku kenga munu ájalangajalanga imepo. Kanji ninkuvyauvyanga mili wangu na kutenda wanavo kuva ntumwa wangu kwambangidya ling'oto lyakuvavalangangila vanu vanji ntenga, nene nimwene hangunaitigwe. Mmanung'unumunu, ninkulota hamunatikinange kenga vanakuluvetu uti vandípagwa mwina lyundi na uti vandípita mwimanga, uti vanavo mulyundi na mwimanga vandíbatishwa nkati mumwe Musha, uti vandílya shakulya shimo shosho shaimumu, uti vandíkumbila medi lolo aimumu; doni vanavo vandíkumbila kwalakela mulijanga lyaimumu alilá líshivoda, lijanga lyo àvele Klistu. Kanji napane voe pakati pave Nnungu andívanyatila mili vyave vilalange mangunda kushimbweshe. Mwenu, vinu avi vinditandeka kenga mpano kwetu wetu kwambangidya hatunavikile liu vyakunyata kenga mwavatandalele vanavo na ata hamunave mmakulipudya kwavakushang'apa kenga vanji pakati pave, kenga indyandikigwa, “Venentete vandiikala kulya na kukumbila kutwala kutakatukanga, kupikita.” Na ata hatunalavalave kenga pakati pave vanji vandilavalava kutwala kupalanga vanu dyalupu ishilini na tatu muliduva limo. Na ata hatunanninge Klistu kenga vanji pakati pave vanínninga kutwala kubamalegwa kwadinyoka. Na ata hamunatangadikange kenga vanji pakati pave vanditangadikanga kutwala kubamalegwa na Nkúbamola. Avi uti napane vanavo vindivatandeka kenga mpano na vindyandikigwa pakulota kutuduma wetu túnama wakati au wamwisho. Nadoni aijá áona kenga andinanopa, alilaledye kwambangidya hanagwe. Hapali malingo amuvauvanga mwenu pakava akawaida mushinamidyo shavanu. Nnungu ni wakukulupilika, nae hanneka mwenu mutubigwa kupunda shilinga shenu kanji pamo na kutubigwa, nae andamupa mwenu mwashi mwakushumbila pakulota muulule kulipililila. Napavedoni mmakunagwaleka vangu, tukuta mukulipudya kwavakushang'apa. Ngutangola namu mwenu kenga mmanu mukumbukila; lalyanga mwemwe mmene avi vyangutangola. Da i mwiu luwene lwakwalaligwa alulá lwatulambwalela, hakunava shinu kuliinjidyanga mumyadi vimwe Klistu? Ligung'u lyatumajana hakunava shinu kuliinjidyanga mumili umwe Klistu? Pakuva ligung'u livelé limo, wetu ata tukava tuvoe tuvelé mili umo mwaa wetu uti tunkumajana ligung'u lyolyo limo. Valole vanaishilaeli mwavavalalele mushimunu; da avalá válya vyadaka, havanava shinu vakuliinjidyanga vyapalutali? Da ngulota kutangola nyamani? Da shadaka shavavaumididye vakushang'apa shinkuvanavo mana? Kwali nnungu wakushang'apa ankuvanavo mana? Mene! Ngulota kushidoni, ashilá shavaumya, vavaumidya vandamoni i Nnungu. Doni, hangunalota shinu mwenu muke mukave mmakuliinjidyanga na vandamoni. Mwenu hamuulula kukumbilila luwene lumwe Umu na luwene lwavandamoni, hamuulula kuliinjidyanga pandamu umwe Umu na pandamu wavandamoni. Da doni po, tulota tuntae liloko Umu? Da wetu tunkuvanavo dimongo kumpunda nae? “Vinu uti vindilamuliligwa,” kanji i uti vingupwashéla. “Vinu uti vindilamuliligwa,” kanji i uti vidénga. Munu hanalambele wambone wake jo mwene kanji wamunu junji. Alya uti avilá vyavashumidya pashakoni bila kuudyangidya kwamwaa wamakumbukililo amuntima mwaa, “shilambo shimwe Umu na uti vipagwíte nkati mwake.” Munu ákakulupila akakulalika kutwala wako kuka, alya uti avilá vyalota kukuvikila bila kuudyangidya kwamwaa wamakumbukililo amuntima. Kanji munu akakwaulila doni, “Shakulya ashi vaumidyé kenga shadaka,” haunalye kwamwaa wamunu aijá ákwaulidile na kwamwaa wamakumbukililo amuntima; hangunamba shinu makumbukililo amuntima mwako kanji amunu ajo. Da mwaa shani unaiti wangu nangu uke ukaukumigwe na makumbukililo avanu vanji? Ikava kenga ninkuliinjidyanga mukulya ngulambwalela mwaa shani ngutangadikangigwe kwashinu shangulambwaladile? Napavedoni, ikava kenga munkulya kwali munkukumbila kwali munkutenda shoeshoe, tenda kwalishangelo lyake Nnungu. Hamunavatadye shinyadinyadi vayuda kwali ata vagalegu na ata liganisha lya Nnungu kulingana mo mwandivanagwaladyedya nangu vanu uti muuti mene kulambela paida yangu kanji yavanu voe pakulota vaambolegwe. Ngujedya nangu kenga nangu mwaninjadyedya Klistu. Napanelo nintumbyanga mwenu pakuva munkungukumbukila muvinu uti, namomo munkukamulila mavalelo mo mwanimpalakadyadidye. Napane ninkulota mumanye kenga muti wakula nnume ni Klistu, muti wankongwe ni nnume na muti umwe Klistu ni Nnungu. Kula nnume áshwali kwali álava akuno àinikididye muti wake, ajo ankutaa dyoni aulá muti wake. Napane kula nkongwe áshwali kwali álava bila kwinikidya muti wake, ajo ankutaa dyoni aulá muti wake. Mwaa nimumo momo kenga ugwimbu andibubula. Doni, ikava kenga nkongwe muti wake hainikidya inimmaikila ashingule ugwimbu. Kanji napane pakuva ni shinu shadyoni kwankongwe kushingula ugwimbu kwali kububula, bai inimmaikila ainikidye muti wake. Doni, nnume haimmaikidile ainikidye muti wake pakuva ni ing'ope na lishangelo lyake Nnungu kanji nkongwe ni lishangelo lyake nnume. Mwaa nnume haalakadile munkongwe kanji nkongwe ni áalakadile munnume na ata nnume hakandyangigwe kwamwaa wankongwe kanji nkongwe kwamwaa wannume. Kwamwaa au nkongwe inimmaikila avenavo madalaka pamuti pake kwamwaa wavanjelo. Kanji napane nkati mumwe Umu nkongwe i shinu bila nnume na ata nnume i shinu bila nkongwe. Mwaa, nimumo momo nkongwe àalakadile munnume na nnume kwaindila yankongwe. Napane uti vinkwalakela kumwe Nnungu. Amuwa mwemwe mmene, da shindivaikila nkongwe ashwali pamevo pa Nnungu bila kwinikidya muti? Da ata maumbile avinu hanampundisha shinu kenga nnume akalanga ugwimbu ni shinu shadyoni kwake nae kanji nkongwe akalanga ugwimbu, kwake nae ni lishangelo? Mwaa ugwimbu vandimupa kenga shinu shakuliinikidya. Napanelo ikava kenga munu andavanavo mitau kwaing'ano ai, wetu nkati mo hatupali na ata maganisha ake Nnungu momo. Napanelo mumalailililo ala angulota kumupa mwiko haninantumbyanga shinu mwaa pamukadyanianga mwenu hainava shinu yakutenda vyambone kanji vyakunyata. Mwenu, shitandi ninkwigwa doni, pamukadyania kenga liganisha, pakati penu kunkupagwa kupambulananga. Kwaupande unji nangu ninkukulupila mwaa indivaikila vipagwe vipinga pakati penu pakulota vakukubaligwa pakati penu vamanyike. Pamukadyanianga lyutu limo hashinava shinu shikukulu shimwe Umu shamulya mwaa mukulya, kula munu ankulya gweka; junji àvele na indala, junji àambalwidye. Da hamuve ding'ande divaikidíle mulye na mukumbile? Kwali munkwiludyanga liganisha lya Nnungu na kuvataa dyoni avalá vákave pashinu? Da nimwaulile nyamani? Nangu nintumbyange? Mene, kwaing'ano ai ninantumbyanga shinu! Mwaa ngupatilé kumwe Umu ashilá shanimpalakadyadidye momo doni, Umu Yesu ushilo aulá waukile ndalimigwa, andítwala ligung'u na ling'oto lyakulambwalela, kumeja kutwala kushidoni, “Au ni mili wangu kwamwaa wenu mwenu, tenda doni kenga kumbukumbu yangu nangu.” Nimumo momo ling'oto lyakulya andítwala shikombe kutwala kushidoni, “Ashi ni shikombe shaimbodi yaambi mumyadi vyangu; kula wakati pamutenda, kumbilila shanavo kenga kumbukumbu yangu nangu.” Mwaa ngwengwe pamulya ligung'u ali na kukumbilila shikombe ashi, munkuvalanganga kupela kumwe Umu mpaka palota kwida. Nadoni aijá álota kulya ligung'u kwali kukumbilila shikombe shimwe Umu múkavaikidile, nae ankuva wamakosha wamili na wamyadi vimwe Umu. Napavedoni kula munu alilalyange jo mwene ling'oto alye ligung'u na akumbilile shikombe. Mwaa aijá álya na ákumbila mene kumanya mili umwe Umu, ankulya na kukumbila ukumu kwake jo mwene. Ni ashi shitádya pakati penu voe vave vakudabadabanga, valwele na vanji, vandipela. Kanji leka wetu tulilalyange wewe tuvene, hatunapate ukumu. Napane patuukumigwa namu Umu, tunkudumigwa pakulota hatunaukumigwe pamo na shilambo. Napavedoni mmanung'unuvangu, pamukadyania pakulota mulye, lindana. Ikava kenga munu ininkola indala, alye kwing'ande kwake kwambangidya pamulota kukadyanianga po, hakunaidenavo ukumu. Napane vibakidíle vyo, ndalingula pangulota kwida. Napanelo kwaing'ano yavyajo vyaimumu mmanung'unumunu, hangulatile muve mmakutikinanga. Mundimanya shana kenga pamukashimmanya Nnungu vandimwashadyanga kwavakushang'apa vabubu, mwavantwalidile mo hangumanyite. Nadoni ninkumwaulila mwenu doni, hapali wakutangola alangalalegwa kwa Imumu wake Nnungu aashidoni, “Yesu alaanike,” na hapali wakuulula kushidoni, “Yesu ni Umu,” pakalangalalegwa kwa Imumu Wanashwe. Kunkupagwa napane kuvilingananga kwavyajo kanji Imumu jojo. Kunkupagwa kuvilingananga kwakutumika kanji Umu jojo. Kunkupagwa kuvilingananga kwamakaledi kanji Nnungu jojo átandedya uti muuti. Kwakula munu vankumupa kulilodya kwa Imumu kwapaida yavanu uti. Mwaa kwamunu jumo kwaindila ya Imumu, vankumupa lilove lyalimanyilo, junji kumupa lilove lyaumanyimanyi kwodananavo Imumu jojo, junji kwa Imumu jojo kumupa likulupililo, junji kumupa shajo shakuponia kwa Imumu jumo junji kutandedya vyamakango, junji kulava, junji kupambula dimumu, junji dinangodi dyakuvilingananga na junji kuvalangangila dinangodi. Vinu avi uti vinkutandeka namu Imumu jumo jojo ánjavila kula munu shigweka-gweka kwodananavo amulá mwalatela nae. Doni, kenga mo mwauvalalele mili umo na wanavo unkuvanavo dimbandi dyoe na dimbandi adyo ata dikava dyoe, dyanavo dinkuva mili umo, nimumo momo mwaivalalele kumwe Klistu. Mwaa mu Imumu jumo tundibatishwa nkati mumili umo, vayuda kwali vamidi, vatumwa kwali vamuunaiti, na uti wetu tundyuka nankumbila Imumu jumo. Mwenu, mili haunava imbandi imo kanji dyoe. Leka lidodo litedoni, “Pakuva hangunava shinu nkono, bai hangunava shinu wamumili,” asho hashinatadya shinu lileke yakuva imbandi yamumili. Leka lyatu litedoni, “Pakuva hangunava shinu liu, bai hangunava shinu wamumili,” asho hashinatadya shinu lileke yakuva imbandi yamumili. Leka mili uti ùvele liu, kwigwa ko kukaikele pashi? Leka mili uti ùvele kwigwa, kujambula ko kukaikele pashi? Kanji napane Nnungu andivika dimbandi adyo, kula imo pakati pa adyo mumili kenga mwalatalele jo mwene. Leka dimbandi uti dìvele imbandi imo, mili wo ukavele pashi? Kanji napane, dimbandi divelé dyoe kanji mili uvelé umo. Liu halyulula kumwaulila nkono doni, “Wako handikutamwa,” na kavili muti haulula kwaulila madodo doni, “Mwenu hanintamwa!” Leka apo, dimbandi dyamili dyaneka kuva dyakudabadabanga namene ni dyodyo divénavo mana. Dimbandi dyamumili dyatukumbukila kenga dindinyambikanga ni dyodyo dyatutanana namene. Dimbandi dyatwona kuva dyadyoni, adyo tunkwishimu namene. Mwaa avilá vyatwona wetu kuva vyakuvaikila vyanéka, havinatakigwa shinu kutananigwa. Kanji Nnungu andipanga mili aing'a ishima ing'umene kwadimbandi adilá díkashishimika kwambangidya hakunapagwe kupambuligwa mumili kanji dishungane mumo momo. Imbandi imo ikauvauvanga, dinji dyo nadyanavo dyuvauvange kwali imbandi inji ikaishimika, dinji dyo nadyanavo dipuwange. Mwenu napane ni mili umwe Klistu na imbandi kwaimbandimwagwe. Ivédoni, muliganisha Nnungu andivavika shitandi vamyombe, shambili vakulava, shantatu vamwalimu kwatika vatandédya vyamakango, vavénavo vyajo vyakuponia, vyakupwashela, vyakulangalalela na vyadinangodi dyakuvilingananga. Da uti ni vamyombe? Uti ni vakulava? Uti ni vamwalimu? Uti ni vaténda vyamakango? Da ni uti vavénavo vyajo vyakuponia? Ni uti vatangóla dinangodi? Ni uti vavalangangíla? Kanji napane avanavo malotelo amuntima avyajo vikumene. Napanelo nannodya indila yambone namene-uti. Ndikatangola shitangodi shavanu na shavanjelo kanji ndikanavanavo linagwaledyo, ninkuva shitali shúma kwali shombo shinyakónya. Ndikavanavo kulava na kumanya vipii uti na umanyimanyi uti, ndikavanavo likulupililo uti pakulota ngushe mashinga kanji ndikanavanavo linagwaledyo, hangunava shinu. Ndikaumya uti vyanguvenavo na ndikajaula mili wangu pakulota vatae moto kanji ndikanavanavo linagwaledyo, hashipali shangupata. Linagwaledyo ni kulipililila, linagwaledyo ni kutanana. Linagwaledyo halive ing'ou, halinalitumbyanga, halinalyona, halinava lijinga, halinalambela vyake jo mwene, halinashimwa, halinakondya vyakunyata, halinapuwangila ungave-shaliya kanji lipuwangila umwiu. Lindáshikulila uti, lindákulupila uti, lindálindililila uti, lindálipililila uti. Linagwaledyo halive mwisho. Kwavyakulava, vindapita; kwadinangodi, dindamalilika; kwalimanyilo, lindapita. Mwaa kwaupande padyoko, tunkumanya na kwaupande padyoko, tunkulava kanji pashilota kuwika ashilá shilinganéne, ashilá shíkalinganene sho, shindapita. Panguvéle nindyoko, ngushitangola kenga nindyoko, ngushikumbukila kenga nindyoko, ngushimanya kenga nindyoko. Panguvele ninang'olo apa, vyashidyoko uti, ndileka. Mwenu, ambi tunkwona vila mushilolo kwakudingala kanji mushu mo, tundona mevo kwamevo. Ambi ninkumanya padyoko kanji mushu mo, ndamanya uti kenga mo mwangumanyikila nangu. Napanelo linkupagwa likulupililo, lilindilililo na linagwaledyo, vinu vitatu kanji avi uti shikumene ni linagwaledyo. Vingilidya linagwaledyo na avanavo malotelo amuntima mupate vyajo vyaimumu kanji namene pakulota mulave. Mwaa aijá átangola inangodi yaambi, ajo ankutangola i na vanu kanji namu Nnungu. Doni, malove alo hapali ámanya; nae ankutangola nkati mwimumu vinu vilipiídye. Napane aijá álava, atangola na vanu kwamwaa wakuvadenga, kuvapa ntima shii na kuvapambadyanga. Aijá átangola inangodi yaambi, alidenga jo mwene kanji aijá álava jo, adenga liganisha. Ngushindalota mwenu uti mutangole dinangodi dyaambi kanji kupunda namene mulave. Mwaa aijá álava ni ávenavo mana kuliko aijá átangola dinangodi dyaambi kwali apagwe wakuvalangangila kwambangidya liganisha, lidangegwe. Napanelo mmanung'unumunu, ikava kenga nangu ndaida kwenu kutwala kutangola inangodi yaambi, ngulota kumupa paida shani ndikanaidanavo maono kwali limanyilo kwali lilavilo kwali lipundisho? Ikava kenga ata vinu víkave shingumi vyúmya madi kenga shinanda kwali ibangu, vakanapanga shana madi, munu alota kujavanianga dashi ashilá shavomba mushinanda kwali shavomba mwibangu? Lipalapanda likanaumya lidi lyakumanyika, nyani álota kulipangania kwaing'ondo? Nimumo momo kwenu mwenu; mukatangola malove ákaigwinika, nyani álota kumanya shitangaléka? Mwenu mulota kutangalela vila imepo. Bila kwambambidya, dinkupagwa dinangodi dyoe mushilambo amu na dinangodi adyo, haipali ata imo íkave mana. Kanji napane ndikanamanya mana ashitangodi asho, nangu nindava nimmidi kumwe aijá átangola na nae andava mmidi kwangu nangu. Nimumo momo kwenu mwenu; pakuva mwenu munkuvanavo dukuduku yakupata vinu vyaimumu, bai avanavo dukuduku yakudangela liganisha. Napavedoni, aijá átangola inangodi yaambi, inimmaikila ashwali apate lyululilo lyakuvalangangilila. Mwaa ndikashwali mwinangodi yaambi, imumu yangu ni ishwáli kanji ding'ano dyangu hadinavanavo shinu vyepo. Napane ngutende dashi? Ndashwali kwaimumu kanji namomo ndashwali kwading'ano; ndaimba kwaimumu kanji namomo ndaimba kwading'ano. Ikanavadavo, wako untumbyanga Nnungu kwaimumu, napane ilota kuva dashi kumwe aijá ávele muungapundishigwa kwitikila, “Ame” ajang'ula kulambwalela kwako na nae akamanyite ashilá shautangola? Mwaa inkuululika wako unkulambwalela shana kanji junji jo, hanadangegwa shinu. Ninkunnambwalela Nnungu kwamwaa wakutangola dinangodi kuliko mwenu uti. Kanji muliganisha kudyanga ngutangole malove mwanu kwading'ano dyangu kwambangidya ndivapundishe vanji kuliko kutangola malove alupu mwinangodi yaambi. Mmanung'unumunu, hamunave mmana mmadikidiki mumakumbukililo enu. Ava mmana mmadikidiki muvyakunyata kanji mumakumbukililo, ava mmanang'olo. Mulilamulo indyandikigwa doni, “Kwaindila yavanu vadinangodi dinji na kwadindomo dyavanu vanji, ndatangola na venentete ava kanji ata ivedavo, havangwigwilila, atangola Umu.” Nadoni dinangodi dyaambi ni shimanyikilo i kwavakukulupila kanji kwavakakulupila. Napane kulava ni shimanyikilo i kwavakakulupila kanji kwavakukulupila. Napavedoni, ikava kenga liganisha uti lindakadyania kutwala uti kutangola dinangodi dyambi, napane mo nkati mo kwinjila vanu vákapundishigwe kwali vákakulupila, da havatangola doni, mwenu po munkudulumbuka? Kanji napane ikava kenga uti munkulava kutwala kwinjila munu ákakulupila kwali ákapundishigwe, andalyanalela kwauti, andaukumigwa kwauti, shipii shamuntima mwake shindaundukuka kutwala kuunama kulipudya Nnungu aashidoni, “Mwiu, Nnungu ankupagwa pakati penu!” Da ivé dashi mmanung'unumunu? Pamukadyanianga, kula munu ankuvanavo lwimu kwali kuvanavo lipundisho kwali kuvanavo maono kwali kuvanavo inangodi yaambi kwali kuvanavo kuvalangangilila; uti avi vive vyakudenga. Akapagwa wakutangola inangodi yaambi, inkuulukika vave vavili kwali pandimamodya vatatu, kula munu na wakati wake, namomo apagwe wakuvalangangilila. Akanapagwa wakuvalangangilila, bai alimaladye muliganisha; atangole jo mwene shintimatima atangola na Nnungu. Vakulava vavili kwali vatatu vatangole, vanji vo valalyange ashilá shitangaléka. Akapagwa ápatile maono àikele, ntandi jo, amalale. Mwaa uti mwenu munkuulula kulava jumo jumo kwambangidya uti mulipundishe na munonowangike. Dimumu dyavakulava dinkulalyangigwa na vo vene vakulava. Mwaa Nnungu hanava shinu Nnungu wampulugu kanji ni waamani. Kwakulinganana kenga mo mwaivalalele mmaganisha uti avakwilimyanga vake Nnungu, vakongwe indivavaikila valimaladye muliganisha. Havave lilamulo lyakutangola kanji valivike mwina kenga momo mwalitangalela lilamulo. Ikava kenga vankulota vaudye shinu, vakavaudye vatavave kuding'ande dyave mwaa ni shinu shadyoni kwavakongwe kutangola muliganisha. Da lilove lyake Nnungu lipandukenge kwenu? Kwali limwididile mwenu gweka yenu? Ikava kenga munu ankulyona kuva nkúlava kwali kulyona kuva waimumu, amanye kenga vyanimwandikila avi, ni lilamulo lyake Umu. Kanji munu akatikinanga vinu avi, nanae momo vanantikinanga. Napavedoni mmanung'unumunu, avanavo malotelo amuntima pakulota mulave na hamunanneye munu kutangola inangodi yaambi. Kanji uti indivaikila vitandeke kwaishima na kulipanga. Napane ninkulota ninkumbuwange mmanung'unumunu ntenga wambone aulá wanimmalangangidile, wamupwashaladile, wo wamupagwa mwenu na kwaindila yawanavo mundaambolegwa ikava kenga munkukamulila lilove alilá lyanimmalangangidile, ikanava kenga mukulupidilé monyo. Mwaa nangu nimpalakadyedya kenga shinu shitandi shamana ashilá shangupatile nangu momo: doni, Klistu andipela kwamwaa wamadambi etu kwodananavo Maandiko; doni, nae vaninshika; doni, nae vanindyuwa muliduva lyantatu kwodananavo Maandiko; doni, andimuumilila Kepashi ling'oto kuvaumilila vamyombe avalá kumi na mbili. Kutwala apo, kuvaumilila vanung'unumunu vakupunda vanu dimiya mwanu kwamwanda umo, vanji pakati pave voe vankupagwa mushingumi mpaka ambi kanji vanji vo, vandipela. Kutwala apo, kumuumilila Tiyagu ling'oto kuvaumilila vamyombe uti. Kumwisho kwake ko, kenga kwamunu ávalakwadidye wakati úkavaikidile kutwala kunguumilila nangu. Mwaa nangu nindikidiki namene pakati pavamyombe na ata hanguvaikidile kushamegwa myombe mwaa ndipapata liganisha lyake Nnungu. Kanji kwaumonyo wake nae nguvelé kenga mo mwanguvalalele na umonyo wake kwangu nangu haunava shinu wabule. Leka apo, nangu nditenda madengo kuvapunda vanavo uti ila hangunava shinu nangu kanji umonyo wake Nnungu uvéle nkati mwangu. Napavedoni kwali nangu kwali vanavo, amu ni mwatuvalangangila na amu ni mwamukulupilila. Mwenu, ikava kenga Klistu ankuvalangangigwa kudyuka mukupela, napane mwaa shani vanji pakati penu vankushidoni, hakupali kudyuka kwavakupela? Kukanapagwa kudyuka kwavakupela, ata jo Klistu hadyukile. Napane akanadyuka Klistu, bai kuvalanganga kwetu, kwabule na kukulupila kwenu ko, kwabule. Kupunda apo, tundaaneka kuva tuvashuda vakushang'apa kwake Nnungu mwaa tunkumya ushuda kwaupande wake Nnungu kenga anindyuwa Klistu kumbe akandyuwidye ikava kenga vakupela havanadyuka. Mwaa ikava kenga vakupela havanadyuka, ata jo Klistu hadyukile. Napane Klistu akanadyuka, likulupililo lyamuvenavo mwenu lyo, lyabule; mpaka ambi munkupagwa mumadambi enu. Namomo avalá vapadíle nkati mumwe Klistu, vandijaika. Ikava kenga tunkuvanavo lilindilililo nkati mumwe Klistu mushingumi shosho ashi tu bai, wetu ni tuvanu túvaikidile twanangiligwe shididi kuliko vanu uti. Kanji napanelo Klistu mwiu andidyuka mukupela; jojo jo kuva shepo shitandi pakati pa avalá valéle. Doni, kwoda kupela kundida kwaindila yamunu, kudyuka kwavakupela kundida momo kwaindila yamunu. Doni, pakuva kwakuungana namu Adamu uti vankupela, namomo kwakuungana namu Klistu uti vandapata shingumi. Kanji kwakula munu na mwanda wake: Klistu kuva shepo shitandi, ling'oto kwatika vamwe Klistu mukwida kwake. Kutwala apo, undawika mwisho muwakati walota Klistu kunkamudya Tatamunu Nnungu utawala ling'oto lyakumalidya utawala uti, madalaka na dimongo uti. Mwaa indivaikila Klistu atawale mpaka avavike vamongo vake uti kumaulu kwake. Mmongo wamwisho kubamolegwa alota kuva kupela. Mwaa nae, “vinu uti, andivika kumaulu kwake.” Mwenu, paitangaleke doni, “uti andivika kumaulu kwake,” inkumanyika ngala doni, hanalyanganianga shinu na jo mwene Nnungu ávikile uti kumaulu kwake. Napanelo pavilota kuvikigwa uti kumaulu kwake, bai jo mwene Mwana andavikigwa kumaulu kumwe aijá ávikile uti kwake nae kwambangidya Nnungu ave uti muuti. Napane kukanapagwa kudyuka pakati pavakupela, kushi avalá vapáta ubatisho kwamwaa wavakupela? Ikava kenga mwiu vakupela havanadyuka, mwaa shani vankupata ubatisho yavanavo? Namomo mwaa shani wetu tunkupagwa mushijoidyo kula wakati? Kula liduva ninkupela! Mmanung'unumunu, ninkutangola avi kwakulyona kwangu kwenu mwenu kwanguvenavo nkati mumwe Klistu Yesu Umu wetu. Ding'ondo adilá dyangutandene na vakoko vakujowa ku Epeshu, leka dìvele kwashabaa yashimunumunu, ndikapatile nyamani? Ikava kenga vakupela havanadyuka, “Leka tulye na tukumbile mwaa lunduno tundapela.” Hamunaduwangike, “Unyagwe wakunyata undátimbanga mavalelo ambone.” Ujila kuding'anong'ano dyenu, nama kwaishaliya na leka kutega mwaa vanji havammanyite Nnungu ata padyoko vela. Ninkutangola avi kwadyoni dyenu. Kanji junji andaudya, “Da vakupela vadyuka dashi? Valota kuvanavo mili shani?” Unjinga gwe! Ashilá shaupanda wako hashivanavo shingumi shikanapela. Ashilá shaupanda i mili ulóta kupagwa kanji ni imbeju vila kwali yangano kwali yavyepo vinji. Kanji Nnungu ankwing'a imbeju mili walota jo mwene na kula imbeju ankwing'a mili wake. Mili havinalinganana shinu; upali mili wamunu, kupagwa mili unji wanyama, mili unji wavyuni, unji wadyomba. Napanelo vinkupagwa mili vyakuwa na kupagwa mili vyamushilambo kanji lishangelo lyamili wakuwa, linji na lishangelo lyamili wamushilambo, linji. Kupagwa lishangelo lyaliduva, lishangelo linji lyamwedi, lishangelo linji lyadinondo na lishangelo lyainondo imo linkuvilingananga na lyainondo inji. Amu ni mwaivalalele kudyuka kwavakupela. Shipandígwa ashi ni shakulambaleka; shidyúka sho ni shíkalambaleka. Shipandigwa mukunyambikanga; kutakatuwa mulishangelo. Shipandigwa mukudabadabanga; kutakatuwa mudimongo. Upandigwa mili washivalakwelo; kutakatuwa mili waimumu. Ikava kenga unkupagwa mili washivalakwelo, namomo unkupagwa mili waimumu. Kenga indyandikigwa, “Munu ntandi Adamu nae andyuka ndava ungumi unáma”; Adamu wamwisho aju, nae andyuka ndava imumu íng'a shingumi. Kanji napanelo, ntandi kwida hanava shinu waimumu ila washivalakwelo; ling'oto kwida aijá waimumu. Munu ntandi aalakadilé pai àvele ulongo; munu wambili nae aalakadilé kuwa. Kenga mo mwavalaléle aijá wamuulongo, amu ni mwavavalalele vamuulongo; kenga mo mwavalalele aijá wakuwa, amu ni mwavavalalele vakuwa. Kenga mo mwatulitikila ing'ope yawaulongo, namomo tundalitika ing'ope yawakuwa. Napanelo ninkushidoni mmanung'unumunu, mili na myadi havyulula kupata kenga maleko utawala wa Nnungu na ashilá shilambaléka hashuulula kupata ungalambaleka. Mwenu, nimwaulila shipii i uti tundalala ila wetu uti tundajaluwangigwa, muwakati umo tu, kulola na kuunidya palilota kuma lipalapanda lyamwisho. Mwaa lipalapanda lindauma, vakupela vandavadyuwa kuva vákapela na wetu tundajaluwangigwa. Doni, mili au wakulambaleka uligwadye ungalambaleka; mili au wakupela uligwadye ungapela. Napanelo wakulambaleka paulota kuligwadya ungalambaleka na wakupela paulota kuligwadya ungapela, apo ni palilota kuwikila popo lilove lyandikígwe, “Kupela andimiligwa mukutema.” “Kupela gwe, kutema kwako ko kuvelé pashi? Kupela gwe, ishumu yako yo ivelé pashi?” Mwenu, ishumu imwe kupela, lidambi na dimongo dimwe lidambi, lilamulo. Kanji lilambwalalelo lipagwe kwa Nnungu átwing'a kutema kwaindila imwe Umu wetu Yesu Klistu. Napavedoni mmanung'unumunu mmakunagwaleka, nanopa na hamunajagajege ngwengwe muumbaligwidye shimadengo shimwe Umu mumanya kenga nkati mwake Umu shimadengo shenu hashinava shinu shabule. Napanelo kwaing'ano yamishango kwavakwilimyanga, kenga mo mwangulamulidile maganisha a ku Galata, namwenu momo tenda. Muliduva litandi lyaishumana, kula munu pakati penu inimmaikila aapule isemu imo akondye kulingana na ashilá shapata pakulota hamunatende nshango wakati nangu ngùwikile. Napanelo muwakati wangulota kuwika, avalá vamulota kuvaungila nkono, nangu ndavatumidya na ibalugwa kwambangidya vapalakedye inudyo yenu ku Yelusalemu. Ikava kenga indavaikila nanangu momo kuka, bai vanangupalakela. Ndaida nannola mwenu ling'oto lyakupitila ku Makedoniya mwaa ndapitila kwanavo, nakapanji ndaikala namu mwenu kwali ata mpaka kupita shipwepwe kwambangidya mwenu mutadye nguke kwoekwoe kwangulota kuka. Mwaa hainangunagwela shinu kumwona mwenu ngupita vila. Ninkulindila ngwikale namu mwenu wakati wakudyangangila ikava kenga Umu anangupa litala. Kanji ndapagwa apa pa Epeshu mpaka pa Pentekoste pakuva nnango ukumene vaningushimulila pakulota ngutende madengo apaida na vammongo vangu vavelé voe. Paida Timoti po, mwenu ntadye nae aligwe shana pakati penu mwaa jojo jo, ankukola madengo ake Umu kenga nene. Napavedoni, hanapagwe wakumwiludyanga. Mpwashele mushimwanda shake kwaamani pakulota aujile kwangu nangu mwaa nangu pamo na vanung'unumunu, tunkunnindila. Kwaupande umwe nung'unumunu Apolu, ninnaililila namene pakulota aide kwenu pamo na vanung'unumunu vanji napane haivéle yamalotelo ake ambi apa. Andaida ako palota kupata litala. Ava mevo, nanopa mulikulupililo, ava mmakulishiya na mmadimongo. Uti vyamutenda, tenda kwalinagwaledyo. Napane ninkunnaililila mmanung'unumunu, mwenu mundimanya shana kenga unalikola umwe Eshitepanashi, vanavo ni vyepo vitandi ku Akaya na vandilijaula mukuvatumika vakwilimyanga. Doni, livike mwina mwavanu kenga ava na kula mmádengomwave ákola shimadengo shakupwateka. Ndipuwanga kuwika kumwe Eshitepanashi, Polutunato namu Akaiko mwaa vandidiva lyutu livéle mwandwa kwenu mwenu. Vanavo vandipambadyanga ntima wangu namomo mitima vyenu. Nadoni vaishimu vanu kenga ava. Maganisha uti a ku Ashiya, ankuntumidya nandele. Akila namu Pilishila pamo na liganisha likadyaniánga paing'ande pave, vankuntumidya nandele wadimongo nkati mumwe Umu. Vanung'unumunu uti vankuntumidya nandele. Mwenu udyanianga kwashimanyikilo shalinagwaledyo. Nangu Paulu, ninkuntumidya nandele aju ngwandika na nkono wangu nimwene. Ikava kenga munu hanannagwaledya shinu Umu Yesu Klistu, apate dilana! Umu wetu, ida! Umonyo umwe Umu Yesu upagwe namu mwenu. Linagwaledyo lyangu lipagwe namu mwenu uti nkati mumwe Klistu Yesu. Ame. Paulu, myombe umwe Klistu Yesu kwalilotelo lyake Nnungu namu nung'unumunu Timoti kwaliganisha lipágwa ako ku Kolintu pamo na vakwilimyanga uti vapágwa disemu uti dya ku Akaya. Umonyo upagwe kwenu mwenu na amani yakwalakela kumwe Nnungu Tatagwetu namu Umu Yesu Klistu. Atumbyangilike Nnungu umwe Umu wetu Yesu Klistu, jo Tatamunu wake nae, Tatamunu washididi na Nnungu wakupambadyanga uti átupambadyanga mumauvilo etu uti kwambangidya wetu tuulule kuvapambadyanga avalá vapágwa mumauvilo oeoe kwakupambadyanga kwatupambadyangigwa namu Nnungu. Mwaa, kenga mo mwatuumbaligwidya wetu mauvilo amwe Klistu nimumo momo kwaindila imwe Klistu kupambadyanga tunkuumbaligwa kwetu wetu. Ikava kenga tunkupata mauvilo ni kwamwaa wakupambadyangigwa na kwambolegwa kwenu mwenu; ikava kenga tunkupambadyangigwa ni kwamwaa wakupambadyangigwa kwenu mwenu akulá kwamupata mulipililila mauvilo lolo átuuvauvanga wetu. Napane lilindilililo lyetu kwenu mwenu lindinanopa mwaa tunkumanya do, kenga mo mwamuliinjidyangidya mwenu mumauvilo etu, namomo mundaliinjidyanga mukupambadyangigwa kwetu. Mwenu, hatunalota shinu mmanung'unumunu mutikinange mauvilo átupatile ku Ashiya. Mauvilo alo, andítupunda shilinga mpaka kutwova lilindilililo lyakunama. Namwiu, wetu tundílyona kuukumigwa kupela kanji ni pakulota hatunalikulupile wewe tuvene kanji Nnungu ávadyuwa vakupela. Nae mushijaidyo shikumene do, andituposha na andauka mushu atuposha. Kwake nae wetu tundivika lilindilililo lyetu kenga andauka mushu atuposha mwenu mutupwashela mukushwali kwenu kwambangidya dashi, vanu voe valambwalele kwaupande wetu kwamwaa walitananilo lyatupatile kwaindila yakushwali kwavanu voe. Kulitamanga kwetu ni aku, makumbukililo etu amuntima ankumya ushuda kenga mwatunamila mushilambo amu na kupunda namene kwenu mwenu kuvelé kwakulishapeya na ushalowa walóka kumwe Nnungu i kwalimanyilo lyashimunumunu kanji kwaumonyo wake Nnungu. Doni, hashipali shatumwandikila shamukaulula mwenu kushomya kwali kwigwa shana. Ninkulindila napane yakumanyila uti shana kenga mwamutumanyila padyoko do, muliduva limwe Umu Yesu, wetu tundava kulitamanga kwenu kenga mwenu momo munkuva kulitamangila kwetu. Ngùvenavo wakika au, ngushindapanga shitandi ngwide ninnole pakulota mwenu mupate paida myanda mivili. Doni, ngupite ninnola nguka ku Makedoniya kutwala panguma apo, nguujile kwenu mwenu, mwenu mungutumidye ku Yudeya. Da pangushipanga davo po, ngwaneké kenga nimunu wakudumbadumba? Kwali ngutenda milugu vyangu kwashimunu muwakati umo wowo nguushidoni, “Elo, elo” namomo “Mene, mene”? Kanji kenga Nnungu ákulupilike, lilove lyetu kwenu mwenu halinava shinu “Elo” namomo “Mene.” Mwaa Mwana wa Nnungu, Yesu Klistu ávalangangiligwe pakati penu kwaindila yetu, nangu, Shilivanu namu Timoti, haivele “Elo” namomo “Mene” kanji nkati mwake mo, ngwengwe muvelé “Elo.” Mwaa vyo vyakulivikila vyake Nnungu vipagwíte vyo, nkati mwake nae munkupagwa “Elo.” Ni kwamwaa au watutangalela wetu kwaindila yake nae “Ame” kwaupande umwe Nnungu kwalishangelo lyake. Mwenu, Nnungu ni átadya wetu pamo namu mwenu tunanope nkati mumwe Klistu. Nae ni átupakile, ni jojo átutaile namakong'o na kutuvika Imumu wake mmitima vyetu kenga shinu shakwimididya. Napanelo ninkunshema Nnungu kenga nshuda kwaupande wangu; ivele nimmikile shitete shanikaidilile nangu ku Kolintu. I do, tunkutawala likulupililo lyenu kanji tuvamadengomwenu kwalipuwilo lyenu mwaa kwalikulupililo, mundinanopa. Nadoni ndyamuwa nene nimwene hangunaide kavili kwenu mwenu mushipalodi. Mwaa ikava kenga nantaa shipalodi, nyani álota kungupa lipuwilo pakavele aijá wanintaile shipalodi? Nimwandikila vyovyo vyo kwambangidya pangwida kwenu ko, hangunavenavo shipalodi kwa avalá ve vavaikidíle vangupe lipuwilo pakuva nangu ndivanavo likulupililo kwenu mwenu uti kenga lipuwilo lyangu ni lyenu mwenu uti. Mwaa kutunduvangila mmauvilo oe na ntima ushanona nimwandikila na myodi vyoe i pakulota kuntaa shipalodi kanji pakulota mumanye kuumbaligwa kwalinagwaledyo lyanguvenavo kwenu mwenu. Napanelo ikava kenga munu pakati penu atadidyé kupagwa shipalodi, hangutaile nangu kanji kwaupande unji nikanava wakukalipa namene, atadidyé kwenu mwenu uti. Kwamunu kenga aju, shaushanga shavampele vakwinjipa, shinditosha. Nadoni paikave davo po, indivaikila munnivalive na mumpambadyange munu ajo pakulota hanatitimile mushipalodi shakumamodya. Napavedoni ninkunnaililila mulodye linagwaledyo lyenu kwake nae. Ni kwashabaa ai, nimwandikila mwenu pakulota nintende nningo wakummanya kenga kwali muvinu uti, munkuva mmakwigwilila. Napane aijá wamunnivaliva mwenu kwashinu shoeshoe, nanangu momo nannivaliva. Mwaa shangulivalidile ikava kenga shipali shakulivaliva, asho ndilivaliva kwamwaa wenu pamevo pake Klistu kwambangidya dashi, Shatwani hanatupate kwaujanja wake mwaa hatunatikinanga shinu milugu vyake. Mwenu, panguwikile ku Tolowashi pakulota nguvalangange ntenga wambone umwe Klistu, ata ikava kenga Umu aningushimulila nnango, muntima mwangu hanguvenavo unaiti mwaa palyutu alyo, haninkodídye nung'unumunu Titu. Nadoni ndikavalaila vanavo kutwala kuka ku Makedoniya. Napanelo lilambwalalelo lipagwe kwa Nnungu átulangalalela wetu ngwengwe mumandamano akutema nkati mumwe Klistu na áandadya momo mo kwaindila yetu wetu lyumba lyakunung'angila lyakummanya nae mumautu uti. Mwaa wetu ni lyumba lyakunung'angila limwe Klistu kwa Nnungu pakati pa avalá vaambolégwa na pa avalá vajaíka. Kwavanji tunkuva lyumba lyakupela kwakupela; kwavanji tunkuva lyumba lyashingumi kwashingumi. Napane, wakwashi ávenavo lyululilo lyavinu avi? Wetu hatunava shinu kenga voe vatandéla nshulusho lilove lyake Nnungu kanji kenga tuvanu vaumwiu, kenga tuvanu twaloka kwa Nnungu, pamevo pake Nnungu na nkati mumwe Klistu, tunkutangola. Da doni po tunkutunduvanga kavili kulitumbyanga wewe tuvene? Kwali kenga vanji tunkulota ibalugwa yamalailililo kwenu kwali kwaloka kwenu? Mwemwe mmene ni ibalugwa yamalailililo etu yandikígwe mmitima vyetu imanyíka na ishomégwa na vanu uti mulilodya kuva ibalugwa imwe Klistu ipalakadígwe namu wetu na yandikígwe i kwawinu kanji kwa Imumu wake Nnungu mumi, i mmabau amajanga kanji mmabau ammitima vyavanu. Napanelo ni kwaindila imwe Klistu yatuvenavo likulupililo kenga ali kwa Nnungu. I do, tunkuvanavo lyululilo wewe tuvene lyakukumbukila shinu shoeshoe kenga shinkwalakela kwetu kanji lyululilo lyetu linkwalakela kwa Nnungu. Nae ni átupele lyululilo lyakuva wetu tuvatumika vaimbodi yaambi i imbodi yalutembo kanji ya Imumu mwaa lutembo lunkubyaa kanji Imumu ankwing'a shingumi. Kanji napane ikava kenga utumika widínavo kupela vàvangile dinembo mmajanga undiidanavo lishangelo ata mpaka kuvatadya vanaishilaeli havanaulule kwona ing'ope imwe Musha kwamwaa wakushenga shenye shake kushenga ko kúshilambaleka, da napane utumika wa Imumu wo, haumamodya lishangelo lyoe? Doni, ikava kenga utumika widínavo ukumu uvénavo lishangelo, kushi utumika wídanavo ishaliya wo, hauumbaligwa lishangelo! Namwiu kwaing'ano ai ashilá she shivénavo lishangelo hashive lishangelo kwamwaa walishangelo alilá likumene limpundíle. Mwaa ikava kenga ashilá shíshilambaleka shivénavo lishangelo, kushi ashilá shíkamalilika sho, hashuumbaligwa lishangelo! Napavedoni pakuva tunkuvanavo lilindilililo ali, tunkuvanavo ntima shii. Hatunava shinu kenga Musha áshiinikidya inguvo ing'ope yake pakulota vanaishilaeli havanone ata kumwisho kwakushenga akulá kúshilambaleka. Kanji ding'anong'ano dyave dindinanapegwa mwaa ata mpaka nelo inguvo yoyo inkupagwa paishomegwa imbodi yakala. Yanavo indáushika bai nkati mumwe Klistu. Napane mpaka nelo pavashomya vimwe Musha, inguvo inkudivilikidya mitima vyave. Kanji akapagwa jumo ánshinjiulila Umu ntima wake, bai inguvo ayo indaushika. Mwenu, Umu ni Imumu na pashinu papagwite Imumu wake Umu, apo upali unaiti. Nadoni wetu uti kwading'ope dyavakatwinikididye twaneka lishangelo lyake Umu, tunkujaluwangigwa kwaing'ope yoyo kwalishangelo kuka kulishangelo, kujaluwangigwa kwalakéla kumwe Umu àvele Imumu. Napavedoni, pakuva tunkuvanavo utumika au watupatile kwashididi shake, havinatudidima mitima. Leka apo, tundita uti vyashipii na vyadyoni patukanama muvyaushwang'a kwali patukaashadyanga lilove lyake Nnungu kanji kwaindila yakuvalanganga ngala umwiu, tunkulitumbyanga mmakumbukililo amuntima vyavanu uti pamevo pake Nnungu. Kanji ata ikava kenga ntenga wambone wetu undiinikiligwa, winikiligwé bai kwa avalá vajaíka. Kwavanavo, nnungu wawakati au andivaputadya ding'anong'ano dyavakakulupila kwambangidya havanone lilangadyo lyantenga wambone walishangelo lyake Klistu ávele ing'ope yake Nnungu. Mwaa hatunalivalanganga wewe tuvene kanji tummalanganga Yesu Klistu kuva Umu kutwala wetu kuva tuvatumwa venu kwamwaa umwe Yesu. Doni, Nnungu átangwele, “Kushii lipagwe lilangadyo,” ni jojo álangadidye mmitima vyetu pakulota kutwing'a lilangadyo lyalimanyilo lyalishangelo lyake Nnungu mwing'ope imwe Klistu. Wetu napane tunkuvanavo mali ala muvyombo vyaulongo pakulota yaneke kenga dimongo dipunda apo ni dya Nnungu i dyetu wetu. Kula upande tunkwikaliligwa kanji hatunakandigwa shinu; tunkwambambidyanga kanji hatunajaa lilindilililo; tunkupapatigwa kanji hatunaambukangigwa shinu; tunkuligwanga kanji hatunabamalegwa shinu, ngwengwe tunyukata kupela kumwe Umu wetu Yesu Klistu mumili pakulota shingumi shake Yesu shililodye momo mumili vyetu. Doni, wetu túpagwite mushingumi ngwengwe tunkujauligwa tupele kwamwaa umwe Yesu kwambangidya shingumi shake Yesu shililodye momo mumili vyetu vipéla. Nadoni kupela ankukola madengo nkati mwetu kanji shingumi shinkukola madengo nkati mwenu. Napanelo pakuva tunkuvanavo imumu imo yoyo yalikulupililo kenga mwavandikidile, “Ndikulupila napane nditangola,” nawetu momo tundikulupila napane tunditangola tumanya kenga aijá ándyuwidye Umu Yesu, andatudyuwa nawetu momo pamo namu nae kutwala kutuukanavo pamo namu mwenu pamevo pake. Mwaa uti avi ni kwapaida yenu mmene kwambangidya umonyo uvawikíla kula wakati vanu voe utadye lilambwalalelo lyanjadyeke kwalishangelo lyake Nnungu. Napavedoni havinatudidima mitima. Ata ikava kenga umunu wetu wapanda unkunda kanji umunu wetu wankati unkutandegwa waambi kula liduva. Mwaa mauvilo awakati au, maangolo na akupita, anavo ankwidanavo kwetu wetu lishangelo líkamalilika liidópa namene kupunda uti akuno tulola vinu i vyanéka kanji víkaaneka. Mwaa vyanéka, vyakupita kanji víkaaneka ni víkamalilika. Mwenu, tundimanya kenga ikabamalegwa yema yatunama mushilambo amu, tunkuvanavo ing'ande kumwe Nnungu, ing'ande yavakadangile na makono yangwengwe kuwa. Mwaa tùpagwite mwiyema ai, tunkuula tulindila na mweshe ukumene kutugwadya ing'ande yetu yakuwa ikava kenga mwiu tùgwete ing'ande ayo, hatwaneka kuva matakudavo. Mwenu, tùpagwite mwiyema ai, tunkuula vitwidopa mwaa hatunalota shinu tuulangigwe kanji vatugwadye pakulota ashilá shipéla shimiligwe na shingumi. Átupanganiangididye kwashinu shosho ashi ni Nnungu jo átupele Imumu kuva kenga shinu shakwimididya. Napavedoni, ngwengwe tunkuvanavo ntima shii tumanya do, patupagwite na mili au, tunkuva kushu namu Umu. Mwaa tunkunama kwalikulupililo i kwakwona. Napane tunkuvanavo ntima shii na inkutunagwela tupagwe kushu kwamili na tupagwe kumwe Umu. Nadoni ata ikava kenga tuvelé nng'ande kwali panda, shabaa yetu ni kulota innagwele Umu. Mwaa wetu uti indituvaikila twimile palibengi lyaukumu lyake Klistu pakulota kula munu apate kulingana na shimadengo ashilá shatandile mumili, kwali shambone kwali shakunyata. Napavedoni pakuva tundimanya kunjopa Umu, tunkuvashomba vanu. Shatuvele sho, shinkumanyika na Nnungu; ninkulindila kenga shinkumanyika momo mmakumbukililo enu amuntima. I do, tunkulitumbyanga kavili kwenu mwenu kanji tunkumupa mwenu litala lyakulota mulyone kwamwaa wetu wetu kwambangidya muvenavo shakuvajang'ula avalá valyóna kwapanda i kwa ashilá shivéle muntima. Mwenu, ikava kenga kwali tunkudulumbuka ni mwaa wa Nnungu, ikava kenga kwali tunkuvanavo ding'ano ni mwaa wenu mwenu. Mwaa linagwaledyo limwe Klistu linkututawala mwaa tundiwikila pamwisho kenga jumo andipela kwamwaa wavanu uti, nadoni uti vandipela. Nae andipela kwamwaa wavanu uti pakulota avalá vanáma, havananame kavili kwamwaa wave vo vene kanji vaname kwamwaa umwe aijá ápadile na kudyuka kwamwaa wavanavo. Nadoni kutunduvangila ambi apa hapali watummalangilila kwodananavo shimunu. Ata ikava kenga kunantandi Klistu tushimmalangilila kwodananavo shimunu kanji napane hatunammalangilila shinu kavili davo. Napavedoni, ikava kenga munu ankupagwa nkati mumwe Klistu, ajo ni shiumbi shaambi. Vyakala vindipita. Mwenu, viidilé vyaambi. Avi uti vinkwalakela kwake Nnungu aijá átutadidye twigwane na jo mwene kwaindila imwe Klistu atwing'a utumika waliigwilanilo, yani Nnungu andípagwa nkati mumwe Klistu atadya shilambo shiigwane namu jo mwene pakavavalangilila kupujungula kwave na atukamudya ntenga waliigwilanilo. Napavedoni wetu ni mabaloshi vamwe Klistu; Nnungu alaililila kwaindila yetu wetu. Tunkunjugwangila kwamwaa umwe Klistu, mwigwane namu Nnungu. Aijá ákamanyite lidambi anintadya kuva lidambi kwamwaa wetu wetu kwambangidya tuvalangiligwe kuva ishaliya yake Nnungu nkati mwake. Napane, tukola madengo namu Nnungu tunkunnaililila hamunapwashalele bule umonyo wake Nnungu. Mwaa nae atédoni, “Nangu ndikwigwa muwakati uvaikidíle, ndikupwashela muliduva lyakwambola.” Mwenu, au ni wakati uvaikidíle. Mwenu, ali ni liduva lyakwambola. Hatumpele munu ishaliya yakulota kulikuvala kwambangidya utumika wetu, haunaaneke makosha. Leka apo, nkati muvinu uti tunkulilodya kenga tuvatumika vake Nnungu, nkati mukulipililila kwoe, mumauvilo, muwou, muvyakujowa, mukushapigwa viboko, mukungwa, muvijungulima, mushimadengo shakupwateka, muushilo bila lwono, mwindala, kwaungave-ushapu, kwalimanyilo, kwakulipililila, kwalitananilo, kwa Imumu Wanashwe, kwalinagwaledyo líkave shinankulaba, kwalilove lyaumwiu, kwadimongo dyake Nnungu, kwadyuti dyaishaliya kunkanakono na kunshanda, nkati mukwishimika na mukwiludyangigwa, mukupata shimbili shakunyata na shambone, twaneka kenga tuvakushang'apa kumbe tuvelé tuvaiu, kenga túkamanyika kumbe tunkumanyika namene, kenga túpela kumbe mwe, tuvangumi, kenga túpata shaushanga kumbe patukabyaigwa, kenga túvenavo shipalodi kumbe ngwengwe tunkupuwanga, kenga tuvamashikini kumbe ni túvatadya voe vatajilike, kenga túkave pashinu kumbe tunkuvanavo uti. Tunditangola ngala namu mwenu mmakolintu; ntima wetu uvelé mwandwa. Wetu hatunandivilila shinu mwenu ila mwenu munkudivililigwa kwalilotelo lyenu kwetu wetu. Napane kwakubadilishania, ngutangola namu mwenu kenga mmana mmadikidiki, ungula momo mitima vyenu. Hamunalyunge likangoti namu vákakulupila. Mwaa ipagwité imbodi shani pakati paishaliya na ungave-lilamulo? Kwali upagwité upamo shani pakati palilangadyo na shii? Da lipagwité lyunganilo shani pakati pamwe Klistu namu Shatwani? Kwali imbande shani yajavananga nkúkulupila namu ákakulupila? Da lipagwité lyunganilo shani pakati paing'ande ya Nnungu na vannungu vakushang'apa? Mwaa wetu ni ing'ande ya Nnungu mumi. Kenga mwatangalela Nnungu, “Ndatenga lyutu kwavanavo ndawena pakati pave, nangu ndava Nnungu wave, vanavo vandava venentete vangu.” Napavedoni, “Lyumadyange pakati pave, vaambukange, atangola Umu, hamunakamule shinu shishapu na nangu nampwashalela. Nangu ndava tatamunu kwenu na mwenu mundava mmana valume na vakongwe kwangu nangu, atangola Umu Wadimongo-uti.” Mmakunagwaleka, pakuva tunkuvanavo vyakulivikila avi, tulyushaniange vyaudagwa uti vyamumili na vyamwimumu tuwisha popo kwilimyanga nkati mukunjopa Nnungu. Panganianga litala lyetu mmitima vyenu. Hapali watumwanadile, hapali watumwashadyenge na hapali watunshandile. Hangunatangola shinu vinu avi pakulota kumuukumu mwaa kenga mo mwanimwaulidile, mwenu munkupagwa mmitima vyetu kwambangidya tupele namu mwenu kwali tuname namu mwenu. Ninkuvanavo ntima shii kwenu mwenu; kwenu mwenu ko, ninkulyumya shumbi poe. Ninkuumbaligwa kupambadyangigwa; nkati mumauvilo etu uti, ninkuumbaligwa lipuwilo mpaka kupakatika. Doni, patuwikile ku Makedoniya hatupatile litala lyakupumula kanji tundipata mauvilo akula inamuna; panda apa ugombi na nkati mmitima mo, kujopa. Kanji napane Nnungu ávapambadyanga vakwanalegwa, anditupambadyanga wetu kwaindila yakuwika Titu, i gweka pakuwika nae kanji namomo kwakupambadyanga kwamumpambadyenge mwaa nae andituvalangangila mweshe wenu, shipalodi shenu pamo na dukuduku yenu kwamwaa wangu mpaka kutadya lipuwilo lyangu kwanjadyeka poe. Mwenu, ata ikava kenga nangu nintadya shipalodi mwibalugwa, hangunalyambila shinu ata ikava kenga ngushindalyambila yakwigwa do, ibalugwa yangu inintadya shipalodi ata paikavele wakati ungwipi tu. Kanji napane ambi ninkupuwanga i kwamwaa wakutaigwa shipalodi kanji kwashipalodi shenu shinimuukanavo mukulijugulanga. Mwaa mwenu mundipata shipalodi kwodananavo mwalatela Nnungu, nadoni hamupatile ashala yoeyoe kwamwaa wetu wetu. Mwaa shipalodi shoodánanavo malotelo ake Nnungu shinkwidanavo kulijugulanga kuka mukwambolegwa bila kulyambila. Kanji shipalodi shamushilambo shinkwidanavo kupela. Talola shana shipalodi shosho ashi shaalakéla kwa Nnungu shíng'a vyepo nkati mwenu: kutumbama shani, kushililidya shani, kushanga shani, kujopa shani, mweshe shani, dukuduku shani, ukumu shani! Nkati muuti mwenu mundililodya kuva mmanu múkave ushapu kwamwaa au. Nadoni ata ikava kenga nimwandikila haivéle kwamwaa umwe aijá ámwanadile muje na ata i kwamwaa umwe aijá wavamwanadile kanji pakulota mwemwe mmene muulule kwanalela dukuduku yenu kwetu wetu pamevo pake Nnungu. Napavedoni wetu tundipambadyangigwa. Leka yakupambadyangigwa ai, tundipuwanga namene patwonite lipuwilo limwe Titu mwaa nkati muntima mwake mundipatikana kudidimidya kwamwaa wenu uti. Doni, ikava kenga shipali shangulyumididye shumbi yenu mwenu kwake nae ko, havangutaile dyoni kanji kwoda uti vyanimmalangangidile mwenu vìu, namomo kulyona kwetu pamevo pake Titu, kwìu. Nadoni lilotelo lyake kwenu mwenu linkwanjadyeka namene akumbukila kwigwilila kwenu, mwamumpwashaladile mujopa na kutatamela. Ninkupuwanga namene mwaa kwakula shinu ninkunkulupila mwenu. Tunkummanyiya napane mmanung'unumunu umonyo umwe Nnungu upatikanénge mumaganisha a ku Makedoniya. Doni, nkati mumauvilo oe, kuumbaligwa kwalipuwilo lyave na ungave-pashinu wakumamodya wave, undipakatika utajili wakujaula kwaupande wave. Mwaa ninkumya ushuda kenga vanavo kwamalotelo avo vo vene, vandyumya kwodananavo lyululilo lyave na ata mpaka kupunda apo vatujugwangila kwakutukanyalidya vapate paida yakuliinjidyanga mukuvapwashela vakwilimyanga. Namomo havatandile gweka vyatushilindila wetu kanji shitandi vandilyumya vo vene kumwe Umu kutwala kulyumya kwetu wetu kwamalotelo ake Nnungu. Nadoni tuninnaililila Titu doni, mo mwatunduvangidile, amalilile momo shimadengo ashi shaumonyo pakati penu. Napanelo kenga mo mwamuumbaligwididye nkati muuti; mulikulupililo, mukutangola, mulimanyilo, mukutumbama kwiu na mulinagwaledyo lyetu nkati mwenu, namomo likanyalidye muumbaligwe na umonyo wowo au. Avi ninkutangola i kenga lilamulo kanji pakulota ninninge ngulinganianga na kutumbama kwavanji kenga linagwaledyo lyenu lyaumwiu. Mwaa mwenu mundimanya umonyo umwe Umu wetu Yesu Klistu doni, àvele avi ntajili kwakunnagwaledya mwenu nae andilitenda kuva ákave pashinu kwambangidya kwaindila yaungave-pashinu wake, antadye mwenu muke mukave mmatajili. Ala napane ni maoni angu: shitendo ashi ni kwapaida yenu mwenu mwemwe mútunduvenge mwaka upitíle i gweka mukutenda kanji namomo mukunagwaledya. Kanji napane malila ashilá shamutunduvenge kwambangidya dashi, kenga mo mwaipagwididye dukuduku yakunagwaledya namomo kupagwe kukumalilila nkati muvinu vyamuvenavo. Mwaa ikapagwa dukuduku, nshango unkukubaligwa kwodananavo ashilá shavenavo munu i shakavenavo. Malotelo etu i do vanji vapate kugalukigwa, mwenu mwidopelwe kanji pakulota kupagwe kulinganana. Muwakati au kuumbaligwa kwenu mwenu kundadiva lyutu lya avalá vákavenavo pakulota namomo kuumbaligwa kwavanavo ko, kudive lyutu lyenu mwenu kwambangidya kupagwe kulinganana. Kenga indyandikigwa, “Aijá álakwete oe havenavo libadila na aijá álakwete padyoko, halamwovite.” Napanelo lilambwalalelo lipagwe kwa Nnungu ávikile kutumbama koko kwanguvenavo kwenu mwenu muntima mumwe Titu. Mwaa Titu haigwilidile gweka lijugwangilo lyetu kanji àvenavo kutumbama kwoe, ankwida kwenu mwenu kwamalotelo ake jo mwene. Namu nae wetu tunkuntumidya nung'unumunu, jojo jo, shimbili shakuvalanganga ntenga wambone shindyandavala mmaganisha uti. I gweka asho kanji namomo anditandalegwa na maganisha pakulota atupalakele patukola shimadengo ashi shaumonyo shatutumikila kwalishangelo lyake jo mwene Umu na kwambangidya kulodya malotelo etu ambone. Tunkulinyemya doni kwambangidya munu hanatushashulange kwamwaa wanshango ukumene watutumikila. Mwaa tunkwangaikangila ashilá shashalowa i gweka pamevo pamwe Umu kanji namomo pamevo pavanu. Tunkuntumidya napane pamo na vanavo nung'unumunu junji, jojo jo, myanda vyoe na kwadinamuna dyoe tunintenda nningo kutwala kumwona kuva munu átumbama namene kanji napane ankuvanavo dukuduku yoe kwamwaa walikulupililo lyavenavo kwenu mwenu. Kwaupande umwe Titu, nae po ni nyangu na mmádengomwangu kwamwaa wenu mwenu. Kwaupande wavanung'unumunu vanji vo, vanavo ni vakutumigwa vamaganisha, àvele lishangelo lyake Klistu. Napavedoni pamevo pamaganisha, valodye umwiu walinagwaledyo lyenu na shabaa yatulyumidya wetu shumbi kwenu mwenu. Mwenu, kwaing'ano yakuvatumika vakwilimyanga haivakidile nimwandikile. Mwaa ndimanya kutumbama kwenu, shinu shangulyumidya shumbi kwavamakedoniya ndivaulila doni, tangu mwaka upitíle vaakaya vanavo vavelé tayali na dukuduku yenu inkuvaimulanga voe. Kanji napane ndivatumidya vanung'unumunu ava pakulota kulyumya kwetu shumbi yenu mwenu hakunagalukange kwamwaa au kanji kwambangidya muve mmakulipanganianga kenga mwangutangaladile. Ikanavadavo, vamakedoniya ikava kenga vandaida pamo namu nangu kutwala kunkodya mwenu mukalipanganienge, wetu tundapata dyoni patukatangola dyoni dyamulota kupata mwemwe mmene kwamwaa walikulupililo likumene ali. Napavedoni ndyona kudyanga ndivalaililile vanung'unumunu valangalele pakulota vapangange kaladavo shadaka shamulivikidile kunantandi kwambangidya dashi, shanavo shive tayali kenga shadaka shamuumidye kwalilotelo lyenu i kwakumuungila. Nidoni, ápanda padyoko, andapuna padyoko; ápanda poe, andapuna poe. Kula munu aumye amulá mwamulidile muntima mwake i kwashipalodi kwali kwakumuungila mwaa Nnungu ankunnagwaledya nkúmya walipuwilo. Nnungu napane ankuulula kutadya umonyo uti uumbaligwe kwenu mwenu pakulota muuti na muwakati uti, muvanavo uti vitósha, muumbaligwidye mushimadengo uti shambone. Kenga indyandikigwa, “Andimwadila kuvapa vákave pashinu; ishaliya yake inkupagwa ngwengwe.” Mwenu, Nnungu ájaula imbeju kwankúlima na ligung'u pakulota tulye, jojo jo andamupa na anaanjadyedya imbeju yenu na andatadya ainjipike mapuno aishaliya yenu. Mwenu mundatajilika mudinamuna uti mpaka mwinjile mukujaulanga, ko kutadya kwaindila yetu wetu lilambwalalelo lipagwe kumwe Nnungu. Doni, utumika wamutenda au, haunava shinu wakuvapa gweka avilá vivóva vakwilimyanga kanji namomo, unkupakatika mulilambwalalelo lyoe kumwe Nnungu. Kwaindila yakulilodya ngala utumika au, vanavo vandamupa lishangelo Nnungu kwamwaa wakwigwilila kwenu kwalakéla mukulyaula kwenu nkati muntenga wambone umwe Klistu na kwamwaa wakujaulanga kwenu munshango kwavanavo na kwavanu uti. Mukushwali kwave yenu mwenu vanavo vankuvanavo mweshe woe kwenu kwamwaa waumonyo wakupunda apo wampele mwenu Nnungu. Lilambwalalelo lipagwe kumwe Nnungu kwamwaa wainudyo yake íkaulukika kutadolya. Mwenu, nene nangu Paulu ninkunjugwangila mwenu kwakulishapeya na kwaupole umwe Klistu, nene ngwaneka kuva wakulishapeya pangupagwa namu mwenu kanji ninkali ndikanapagwa. Ninkujugwangila doni, pangupagwa po, haivaikidile kwangu nangu kuvanavo ntima wakulishiya kwadimongo dyangwona kenga ndalyalaveka ngutumila kwa avalá vatwóna wetu kwodananavo shimunu. Mwaa ata tukanama shimunu, hatunatenda shinu ing'ondo kwodananavo shimunu. Mwenu, dyuti dyatutandela ing'ondo yetu hadinava shinu dyashimunu kanji dyanavo, dinkuvanavo dimongo dimwe Nnungu dyakubamalangila mangongo. Tunkubamalanga makumbukililo na kulyona uti kulyumilídya apinga limanyilo lyake Nnungu na tunkuteka makumbukililo uti pakulota amwigwilile Klistu tuva tayali kuukumu ungaigwilila uti, po pailota kuwikila popo kwigwilila kwenu. Mwenu mulola vinu kwapanda tu. Ikava kenga munu ankulikulupila jo mwene kuva umwe Klistu akumbukile kavili jo mwene shinu ashi: kenga mo mwavalalele nae umwe Klistu, nawetu momo tuvamwe Klistu. Mwaa ata ikava kenga nangu ninkumamodya kulyumya shumbi kwamwaa wamadalaka etu alalá aumidye Umu pakulota kundenga i kumbamola, hangutaigwa dyoni. Hangunalota shinu ngwaneke kenga nanjujuwanga kwadibalugwa dyangu. Mwaa vanji vankushidoni, “Dibalugwa dyake dinajowa na dyadimongo kanji mavalelo ake amili akudabadabanga na shitangodi shake shakulidyuka.” Munu kenga aju amanye doni, ashilá shatutangola mudibalugwa tukanapagwa, ni shosho shatuvele muvitendo tukapagwa. Hatunalyalaveka shinu kulivikanga kwali kulilinganianga namu avalá valitumbúdya vo vene. Pavalipima shivanavene na pavalilinganianga shivanavene, havave ding'ano. Wetu napane hatulyumya shumbi kupunda shipimo kanji kulyumya kwetu shumbi kundavanavo mpaka kulingananavo shipimo shatukamudidye Nnungu, sho shimwikidíle ata mpaka mwenu. Mwaa hatunapunda shinu shipimo shetu kenga tuvanu túkawikile kwenu; wetu tuvelé tuvatandi kuwika ata mpaka kwenu twidanavo ntenga wambone umwe Klistu. Hatunalyumya shinu shumbi kupunda shipimo kwashimadengo shavanu vanji. Tunkulindila napane palikulumuka likulupililo lyenu, shimadengo shetu pakati penu shikulumwike namene kwodananavo shipimo shetu pakulota tuvalangange ntenga wambone mudisemu dimpúnda mwenu i kwakulyumidya shumbi kwashimadengo shitandéke mwisemu yamunu junji. “Aijá ályumya shumbi, alyumye shumbi nkati mumwe Umu.” Mwaa hanakubalika munu álitumbudya jo mwene kanji akubalika aijá wantumbudya Umu. Nangu ngushindalota mwenu mungupililile muujinga padyoko! Mwiu nangu munkungupililila! Mwenu, dukuduku yanguvenavo kwenu mwenu ni dukuduku yakwalakela kumwe Nnungu mwaa nangu ndilivikila kunnombya mwenu kwannume jumo; ndikankamudye kumwe Klistu kenga mwali ntete ákave ushapu. Kanji shangujopa ni ashi, kenga mo mwanduwangidídye nyoka Eva kwaujanja wake, ding'anong'ano dyenu inkuululika kumwashadyanga mukulipudya kwiu na kúkave ushapu kumwe Klistu. Mwaa ikava kenga andaaloka munu junji nammalangangila mwenu Yesu junji watukammalangénge wetu, kwali ikava kenga mundapwashalela imumu inji yamukapwashaladíle, kwali ntenga wambone unji wamukapwashaladíle, mwenu uti avi munkulipililila shana! Mwenu, hangunalyona shinu ata padyoko vela kuva nindikidiki kwa avalá “vamyombe vakumene.” Ata ikava kenga hangunava shinu nimunu wakumanya kutangola kanji i mwanguvalalele nkati mulimanyilo. Shinu ashi tundilodya ngala kwenu mwenu kula lyutu na kula wakati. Da nditenda lidambi pangulishapaidye kwambangidya mwenu vankwedye kwamwaa wakummalangangila ntenga wambone wake Nnungu monyo? Ndipakanyola vyamaganisha anji ngupata lipwashalelo lyavanavo kwambangidya nintumike mwenu. Nangu pangupagwíte namu mwenu vingwova vinu, hapali wanintikile ligogo mwaa vanung'unumunu vaalakadíle ku Makedoniya vanavo vaníngupa avilá víshingwova nadoni ndilishunga pakulota hangunantike ligogo mwenu na ndauka mushu ngulishunga yadavo. Kwoda umwiu umwe Klistu unkupagwa nkati mwangu, kulyumya kwangu aku shumbi hapali wakumaladya isemu ya ku Akaya. Mwaa shani? Da, nangu mwenu nannagwaledya shinu? Ámanya ni Nnungu. Napanelo shangutenda sho, ndauka mushu ngutenda kwambangidya ngudivilile litala lya avalá valóta vapate litala lyakulota vaaneke kulinganana namu wetu muvinu vyavalyumidya vanavo shumbi. Mwaa vanu avo ni vamyombe vakushang'apa, vamadengo vakuduwanga valijaluwánga kuva vamyombe vamwe Klistu. Ashi hashinava shakutikinika mwaa jo mwene Shatwani, nae andálijaluwanga kuva njelo walilangadyo. Napavedoni, hashinava shinu shakujowa vatumika vake kulijaluwanga kuva vatumika vaishaliya. Mwisho wave undava kulingananavo vitendo vyave. Kavili ninkushidoni, hanapagwe munu wakungwona kuva ninjinga. Kanji ikava kenga mwiu munangwona kuva ninjinga, ngupwashalela kenga mwamukampwashaladíle njinga kwambangidya nanangu momo ngupate kulyumya shumbi ata padyoko vela! Shangutangola mukulishiya kwakulyumya shumbi aku, hangunatangola shinu nimwoda Umu kanji kenga ninjinga. Pakuva voe vankulyumya shumbi kwodananavo shimunumunu, nanangu momo ndalyumya. Mwaa mwenu kwoda muvenavo ding'ano dyoe, munkulipililila kwavajinga. Mwenu munkulipililila ata mpaka munu akamuukanavo muutumwa, kwali akanshonda, kwali akankangola, kwali akankoma malatuma. Kwadyoni dyangu ninkushidoni, kwavinu avi wetu tundidabadabanga namene! Ashilá shavalota kulyalaveka vanji kulyumidya shumbi, ngutangola kenga ninjinga, nanangu momo ndalyalaveka. Da vanavo vo, vabalaniya? Nanangu momo. Vanavo vo, vanaishilaeli? Nanangu momo. Vanavo vo, udukulu umwe Abulaamu? Nanangu momo. Da vanavo vo, vatumika vamwe Klistu? Nangu po ndimamodya, ngutangola kenga nimunu wakudulumbuka, mushimadengo shoe, mukungwa myanda vyoe, mukushapigwa viboko myanda vyoe, muvijoidyo vyakulota kupela myanda vyoe. Myanda mwanu vayuda vangushapa viboko alubaini kusha shimo. Myanda mitatu ngukanyalegwa ding'ong'o, mwanda umo ngwamangigwa majanga, myanda mitatu ngutitimila mwimanga, mwanda unji wo shilo uti na mui ngwalela lela-lela-lela shing'ati imanga. Ngwengwe nguvé mushimwanda, muvijoidyo vyadyundi, muvijoidyo vyamajambashi, muvijoidyo vyavakwetu, muvijoidyo vyavamidi, muvijoidyo munjini, muvijoidyo kushimbweshe, muvijoidyo mudimanga na muvijoidyo pakati pavanung'unumunu vakushang'apa, mushimadengo shakupwateka, shilo myanda vyoe bila lwono, mwindala na mwinyota, mukwova shakulya myanda vyoe, mukudidima imepo na muwou. Leka vyapanda avi, kunkupagwa kula liduva kwidopa kwamangaikangilo angu kwamaganisha uti. Wakwashi ádabadabenge pandikadabadabenge nangu? Wakwashi wavantadidye agwe paikangupwateke nangu muntima? Ikava kenga indivaikila ngulyumye shumbi, ndalyumidya muvinu vilódya kudabadabanga kwangu. Nnungu umwe Umu wetu Yesu Klistu, jo Tatamunu wake nae, átumbyangilika ngwengwe ankumanya kenga hangunashang'apa shinu. Ku Damashiko, gavana ávele mwina mumwe umu Aleta, andívavika vakulaledya milango vyanjini vyavadamashiko pakulota vangukamule. Kanji kupitila palidilisha lyalingongo, vaníngushuluwa ngùvele mulitenga kutwala kupalanyoka mmakono mwake. Ininguvaikila ngulyumye shumbi. Ata ikava kenga haipali paida, ndauka napane ndavalanganga dindoti na maono aalakéla kumwe Umu. Nimmanya munu nkati mumwe Klistu, vyaka kumi na nsheshe vipitíle kunyuma, andítanduligwa mpaka kuwa kwantatu, kwali aukile na mili kwali haukile na mili hangumanyite, ámanya ni Nnungu. Nangu ndimanya doni munu kenga aju, kwali aukile na mili kwali haukile na mili hangumanyite ámanya ni Nnungu, nae andítanduligwa mpaka kulyutu lyalipuwilo kutwala kwigwa malove apúnda shitangodi na alaéka munu kuvalanganga. Kwaupande wamunu kenga aju ndalyumidya shumbi kanji kwaupande wangu nangu nimwene, hangulyumidya paikava mukudabadabanga kwangu. Ata leka ngulyumidye shumbi hangunave ninjinga mwaa ndikatangwele vinu viu. Hangutamwa napane kutenda davo kwambangidya hanapagwe munu wakunguvikila namene nangu kupunda vyaona kwangu na vyaigwa kwangu. Napanelo kwamwaa waukumene wakupunda apo wamaono na pakulota nangu hangunalikwedye, vaningujaulila miva mumili mwangu, àvele múntenga wake Shatwani pakulota angutindinganiange kwambangidya dashi hangunalikwedye. Ninjugwangila Umu myanda mitatu pakulota angunyemye miva awo kutwala nae kungwaulila doni, “Umonyo wangu unditosha kwako mwaa dimongo dyangu diwikila popo nkati mukudabadabanga.” Napavedoni ndyona kudyanga kulyumya shumbi mukudabadabanga kwangu kwambangidya dimongo dimwe Klistu ditulile pashanya pangu. Nadoni kwamwaa umwe Klistu, ninkupuwanga nkati mukudabadabanga, mukutukanigwa, mukuvauvanga, mukupapatigwa na mumatatisho. Mwaa panguva wakudabadabanga ni panguva wadimongo. Ndilitenda kuva ninjinga kanji mwenu ni múnguungidile. Mwaa mwenu ni múkangutumbyenge nangu pakuva hangunava shinu nindikidiki kwavamyombe vakumene avalá ata ikava kenga nangu hangunava shinu. Kanji namwiu vimanyikilo vyaumyombe vinditandeka ngala pakati penu nkati mukulipililila uti, kwavimanyikilo, kwavyakutikinikanga na kwavyamakango. Da mushakwashi shamutanananigwe mwenu padyoko kuliko maganisha anji pandikavele nangu nimwene kuva ligogo kwenu? Likosha kenga ali ngulivaliva! Mwenu nguvelé tayali kwamwanda wantatu kwida nannola. Hanguva ligogo mwaa shangulota i vyenu kanji mwemwe mmene. Doni, vanamunu havanaungigwa shinu kuvavikila libadila vatatamunu kanji vatatamunu kwavanamunu. Nangu kwantima wambone ndajaanga na ndalijaangila uti kwamwaa waungumi wenu. Ikava kenga nangu ninkunnagwaledya namene mwenu, ndanagwaleka padyoko? Mwenu, mo mwailota kuvalela mo, nangu hanguvéle ligogo kwaupande wenu. Kanji pakuva nangu ninjanja, nimpata mwenu kwaujanja. Da kwaindila yamunu woewoe wanintumididye kwenu, nangu ninshonda mwenu? Ninnaililila Titu aide ako na nintumidya pamo namu nung'unumunu junji jo. Da doni po, Titu jo aninshonda? Da wetu hatunalangalalegwa shinu kwaimumu jumo jojo na hatunalivata shinu mumo momo? Da mwenu mwona kenga wakati uti wetu tunkulishililidya pamevo penu? Nkati mumwe Klistu pamevo pake Nnungu ni patutangola na uti vyatutenda mmakunagwaleka ni pakulota kunnonowanga mwenu. Mwaa ninkujopa doni pangwida ako, nankodya mwenu i mwangulatela nangu, namomo nangu munangukodya i mwamulatela mwenu. Ninkujopa kupagwa pakati penu ding'ondo, ing'ou, shishimwashimwa, umongo, kunyambiyanga, kung'wenya, kulyona na upuju. Ninkujopa pangwida kavili po, Nnungu wangu kunguvika mudyoni pamevo penu na ndatangadikanga kwamwaa wa avalá vatagíle kala kutwala mene kulijugulanga kwaushapu, kwauwendi na kwakulauka kwavatandile. Au ni mwanda wantatu wangwida kwenu. “Kwaushuda wavanu vavili kwali vatatu, kula lilove lyakikishigwe.” Nangu ndivamanyiya kaladavo avalá vatagíle pamo na vanji uti namomo ninkuvamanyiya ambi apa pándikapagwite kenga mo mwandivamanyiídye mumwanda wambili pangupagwíte doni pangwida po, hanimpambedya munu pakuva mwenu munkulambela nningo wakutangola Klistu kwaindila yangu. Nae kwenu mwenu hanava shinu wakudabadabanga kanji ni wadimongo pakati penu. Mwaa mwiu vaninkamalela panshalaba mukudabadabanga kanji ankunama kwadimongo dyake Nnungu. Nawetu momo tunkuva vakudabadabanga nkati mwake kanji kwenu mwenu tundanama namu nae kwadimongo dyake Nnungu. Lilalyange mwemwe mmene pakulota mumanye ikava kenga munkupagwa mulikulupililo. Litende nningo mwemwe mmene. Kwali hamunalimanya shinu kenga Klistu Yesu ankupagwa nkati mwenu? Kwali ikava kenga nningo wo, hamukawidye. Ninkulindila doni, mwenu po mundamanya kenga wetu nningo hatukawidye. Tunkushwali Nnungu napane kwambangidya dashi, mwenu hamunatende wakunyata woewoe i pakulota twaneke kenga tukubaligwe kanji kwambangidya mwenu mutandedye wambone ata ikava kenga wetu tunkwaneka kenga túkakubaligwe. Mwaa hatuulula kutenda shoeshoe shipingánanavo umwiu kanji tunkutenda uti kwaupande waumwiu. Mwenu, tunkupuwanga patudabadabanga, mwenu muvanavo dimongo. Kushwali kwetu ni kulota mwenu mudyuwangigwe. Napavedoni, ninkumwandikila vinu avi ndikapali namu mwenu kwambangidya pangupagwa namu mwenu po, hangunatumile na dimongo madalaka angupele Umu kwakundenga i kwakumbamola. Kumwisho akuno mmanung'unumunu puwanga, dyuwangika, avanavo ntima shii, kumbukilila momo, nama kwaamani na Nnungu walinagwaledyo na waamani andapagwa namu mwenu. Udyanianga kwashimanyikilo shalinagwaledyo. Vakwilimyanga uti, vankumupa nandele. Umonyo umwe Umu Yesu Klistu, linagwaledyo lyake Nnungu na upamo wa Imumu Wanashwe vipagwe namu mwenu uti. Nangu Paulu, myombe kanji níkaalakadile kwavanu na ata i kwaindila yavanu ila kwaindila imwe Yesu Klistu pamo na Nnungu Atata ándyuwidye Yesu pakati pavakupela, nene pamo na vanung'unumunu uti vapagwíte namu nangu akuno tunkwandikila kwamaganisha a ku Galata ko. Kwenu mwenu, umonyo na amani yakwalakela kwa Tatagwetu Nnungu pamo namu Umu Yesu Klistu ályumidye jo mwene kwamwaa wamadambi etu pakulota atuposhe muwakati au wakunyata kwodananavo malotelo atatagwetu Nnungu. Kwake nae, lipagwe lishangelo ngwengwe ngwengwe. Ame. Napanelo nangu ninkunshanga mwenu mwaa muwakati ungwipi tu mundimwambukanga aijá ánshamile mupagwe muumonyo wake Klistu kutwa kwoda ntenga wambone unji. Kwakutangola mwiu haunava unji ila vapali vanji valota kuntindinganianga na kuvilinganianga ntenga wambone aulá umwe Klistu. Napane ata ikava kenga wetu kwali njelo wakwalakela kuwa ammalangangidile ntenga wambone uvilinganénge na watummalangangidile, munu ajo aavenavo dilana. Nadoni tunkuujila kavili kutangola tuushidoni, ikava kenga munu woewoe anammalangila ntenga wambone uvilinganánga na aulá wamupatile, munu ajo aavenavo dilana! Da mwenu mwona kenga ambi apa ngulota ndivashombe vanu kwali Nnungu? Kwali ngulota ivanagwele vanu? Leka ìvele yakuvanagwela vanu mpaka ambi apa, bai nangu hangunave nintumwa wake Klistu. Mmanung'unumunu, ninkulota mumanye doni ntenga wambone wanguvalanganga haunava shinu washimunu. Hangupatile kwamunu na ata havangupundishidye ila ntenga wo ndipata kwaindila yamaono akungulodya Yesu Klistu. Mwenu mundigwa shana mavalelo angu panguvéle nkati mwidini yashiyuda; mwashi mwangushipapatila liganisha lyake Nnungu na mwangushitandela ing'ondo. Nangu mwidini yashiyuda mo, ngushindavapunda vavangu vaulinga wangu nguvikila namene dukuduku dijadi dyavanyakala vetu. Kanji napanelo Nnungu aningutandola tangu kala nikanava kuvalekwa na aningushema kwaindila yaumonyo wake. Jojo jo, painnagwadile kunnodya mwanagwe nkati mwangu nangu pakulota nimmalangange kwavamidi, hangulambadile maoni kwamunu na ata hanguujidile ku Yelusalemu kwa avalá vamyombe vatandi ila nguumidinneu kuka ku Alabiya kutwala kuujila kavili ku Damashiko. Napanelo vikapite vyaka vitatu, ndyúka ku Yelusalemu nannola Kepashi kutwa kwikanavo maduva kumi na tano. Koko ko, handivagwene vamyombe vanji ila Tiyagu nung'une Umu. Mwenu! Vyandimwandikila avi, vìu. Pamevo pake Nnungu, nashang'apa shinu. Badae nindyúka disemu dya ku Shiliya na dya ku Kilikiya. Nangu muwakati awo hangushimanyika mumaganisha a ku Yudeya avéle nkati mumwe Klistu. Ila koko ko vashiigwanga vila doni, “Aijá áshitupapata, ambi apa ankuvalanganga likulupililo lyolyo lyashitenda ing'ondo kunantandi.” Nadoni vashindamupa lishangelo Nnungu kwamwaa wangu nangu. Napanelo vikapite vyaka kumi na nsheshe, nindyúka kavili ku Yelusalemu pamo namu Balinaba, mushimwanda shosho ndímuukanavo Titu. Kwanavo nguukile kwamwaa wamaono kutwala kuvaigwiniya ntenga wambone wanguvalanganga kwavamidi, ndíikanavo kanji kwagweka avalá váshaaneka kuva vakuvaikila ngwambambidya nakapanji ninkutumbama kwali nditumbama yamonyo. Napane ata jo nyangu Titu wanguvénavo àvele avi ngalegu, hapali ámuungidile akumuligwe likumbi. Ing'ano ai ishashambwike na vanung'unumunu vakushang'apa vainjidíle na malotelo ashipiipii. Vanavo vandílijalanianga kwida ndapalalesha unaiti wetu watuvenavo nkati mumwe Klistu Yesu kwambangidya vatuukenavo muutumwa. Wetu hatulidabadabyénge kuvaigwilila vanavo kulamana na padyoko vela pakulota umwiu wantenga wambone uliikiniye kwenu mwenu. Napanelo avalá váshaaneka kuva vakuvaikila, shavavéle sho, kwangu nangu hashinava shinu mwaa Nnungu hanatanana kuvailanga kwamunu na vovo vo, hashipali shavangujanjadidye. Vanavo valakilé kwanjadedya kutwa kumanya do, ntenga wambone wo, ndikulupiligwa nangu kwavakakumuligwe kenga Patulu kwavakukumuligwa mwaa jo ákadile madengo kumwe Patulu aumyombe kwavayuda ni jojo ákadile kwangu nangu kwavamidi. Nadoni vamanya umonyo wangupatile, Tiyagu, Kepashi namu Nshuwau, vo váshaaneka kuva mabodo, vandítuwanidya makono akulodya upamo namu wetu, yani nangu namu Balinaba. Vanavo vandíkubali wetu tuve kwavamidi, vanavo kwavayuda ila hatunavalivalile vákave pashinu, ni shinu shanguvikidile namene kuntima na kutandedya. Napanelo Kepashi pawikile pa Antiyokiya nínshashulanga ngala kwamwaa wakutenda makosha. Mwaa vanu vanji vakwalakela kumwe Tiyagu vakanava kuwika, nae ashindalya na vamidi. Napane pavawikile vanavo, Kepashi andílyapula kutwala kulyumadyanga avajopa avalá váshishililidya likumbi. Namomo vayuda vanji uti vandílyunganianga namu Kepashi mo mushinankulaba, ata mpaka Balinaba momo andítwaligwa mushinankulaba shave. Bai pangugwene kenga havanauka shana nkati muumwiu wantenga wambone, ndímwaulila nae paumbala doni, “Wako umuyuda kanji unkunama kenga ummidi i kenga muyuda. Napane mwaa shani uvalamulila vamidi vaname kenga vayuda?” Wetu túvele tuvayuda kwashivalakwelo i vakutega vavamidi, ata tumanya avi do, munu hanapata shinu ishaliya kwamwaa wakwodedya lilamulo ila kwaindila yakunkulupila Yesu Klistu, nawetu momo tuninkulupila Yesu Klistu pakulota tupate ishaliya kwaindila yakunkulupila Klistu i kwamwaa wakwodedya lilamulo. Ni doni, kwakwodedya lilamulo, hapali álota kupata ishaliya. Ikava kenga wetu tulambela tupate ishaliya nkati mumwe Klistu kutwa wewe momo kwaneka kuva tuvakutega, da napane Klistu jo ntumika walidambi? I mwanavo! Mwaa ikava kenga avilá vyangubamalenge ninkunonowangidya kavili, bai ninkulilodya ngala kuva nimunu wakupujungula. Mwaa nangu kwaindila yalilamulo ndipela mulilamulo kwambangidya nguname mu Nnungu. Nangu ndipela panshalaba namu Klistu. Ninkunama kanji i nangu ila Klistu ni anama nkati mwangu. Shingumi shanguvenavo mumili ambi apa, ninkunama kwakunkulupila Mwana wa Nnungu ángunagwaladidye na álijawile kwamwaa wangu nangu. Hangunavika shinu kunyenje umonyo wa Nnungu mwaa ikava kenga kwaindila yalilamulo munu ankupata ishaliya, bai Klistu apadilé monyo. Mmagalata mmajinga mwe! Da mwenu annagwilé nyani, mwemwe wavammalangangidile ngala pamevo penu kenga Yesu Klistu andikamalalegwa panshalaba? Shangushilota ngumanye ni ashi, da Imumu jo, mumpwashaladile kwakwodedya lilamulo kwali kwalikulupililo kwa avilá vyamwigwite? Da mwenu mmajinga mmakumamodya? Shapo mundítunduvanga mu Imumu, napane ambi po mulyaladyanga dashi kwamili? Mwenu mundinama muvinu vyoe, da muvinu avyo munamilé monyo? Davo, i mwanavo. Nnungu pampele Imumu na kutandedya vyadimongo pakati penu, da ni kwakwodedya lilamulo kwali kwalikulupililo kwa avilá vyamwigwite? Mo, “mwankulupilidile Abulaamu Nnungu na likulupililo lyolyo, Nnungu jo anímmalangilila Abulaamu kuva ishaliya” manya doni, vo valikulupililo vo, vanavo ni udukulu umwe Abulaamu. Maandiko pagwene kaladavo doni, Nnungu andavapa vamidi ishaliya kwaindila yalikulupililo, anímmalangangila ntenga wambone shitandi Abulaamu aashidoni, “Kwako wako, venentete uti vandaalaligwa.” Nadoni uti avalá vakulupíla, vandaalaligwa pamo namu aijá nkúkulupila Abulaamu. Mwaa uti avalá vakulupíla lilamulo vandilanigwa kwoda indyandikigwa doni, “Alaanigwe aijá ákapagwa muvinu avi uti vyandikígwe mulibuku lyalilamulo na vinu avyo me kutandedya.” Kanji napane inkuva ngala do, hapali álota kupata ishaliya pamevo pake Nnungu kwaindila yalilamulo mwaa “Waishaliya andanama kwalikulupililo.” Doni, indila yalilamulo hainatakigwa shinu mulikulupililo ila “Jo átandedya vinu avyo, andanama.” Klistu anditwambola mudilana dyalilamulo palitandile jo mwene kuva ilana adiva lyutu lyetu mwaa indyandikigwa, “Alaanigwe aijá álota kupambililigwa munnandi.” Nae andilanigwa kwambangidya kwalaligwa kumwe Abulaamu kukavawikile vamidi nkati mumwe Klistu Yesu na kwalikulupililo tupwashalele kulivikila, kulivikila aku àvele Imumu. Mmanung'unumunu, ndavalanganga shinamidyo shetu wetu tuvanu. Ata pakave munu ápanga imbodi hapali ánatauka na wakwanjedya shinu shinji kavili. Kumwe Abulaamu kulivikila kunditangaleka; kutangaleke kwake nae namomo kwaudukulu wake. Nnungu hanatangola shinu doni, “kwavadukulumunu” kenga avamba vanu voe ila amwamba munu jumo doni, “kwandukuluvo” yani Klistu. Shangutangola ni ashi, Nnungu papangile imbodi tangu kala, likaumilile lilamulo ling'oto lyavyaka dimiya nsheshe na selasini, halanatingudyanga shinu imbodi yo yakulota kutimbanga akulá kulivikila. Mwaa ikava kenga maleko ankwodana na lilamulo bai hanatakigwa shinu kavili mukulivikila kanji ni kwaindila yakulivikila yampalalele Nnungu Abulaamu maleko alo. Napanelo shitadídye lipagwe lilamulo ni nyamani? Lyanavo lindyanjadyeka kwamwaa waukalau mpaka aide aijá ndukulumunu álota kupata akulá kulivikila. Lilamulo lyo, lindikuvika kwaindila yavanjelo kupitila kumwe nkúdumangila. Napane nkúdumangila hanava wamunu jumo kanji Nnungu avelé jumo. Da doni po lilamulo linkutaukanga kulivikila kwake Nnungu? Ata padyoko vela. Mwaa leka lìpagwite lilamulo líng'a shingumi, mwiu ishaliya ikandyalakela mulilamulo. Kanji Maandiko alo anditadya vinu uti vitawaligwe na lidambi pakulota kulivikila kwalakéla kwaindila yalikulupililo kumwe Klistu Yesu kukapatikanange na avalá vakulupíla. Likulupililo likanava kuwika, tushindashungigwa mulilamulo, tùngwidye mpaka likulupililo alilá palyukile ndaunukuligwa. Napavedoni lilamulo jo avele nkúlela wetu wakutuukanavo kumwe Klistu kwambangidya tupate ishaliya kwaindila yalikulupililo. Likulupililo napane paliwikile, hatunava shinu kavili mmakono mwankúlela. Mwaa mwenu uti mmanavake Nnungu kwaindila yalikulupililo nkati mumwe Klistu Yesu mwaa uti múpatile ubatisho mumwe Klistu, Klistu muningwala. Hapali muyuda na ata ngalegu, ntumwa na ata wamuunaiti, nnume kwali nkongwe mwaa uti mwenu ni munu jumo mumwe Klistu Yesu. Ikava kenga mwenu ni mmake Klistu, bai mmadukuluvake Abulaamu na kwaupande wakulivikila wo, mmakupata maleko ni mwenu. Napane shangwamba ambi apa, aijá nkúpata-maleko akava ndyoko, hanavilingananga shinu na ntumwa ata ikava kenga vinu vyo, vyàke. Jojo jo ankupagwa mukulalegwa na avalá vavakamudidye vyake mpaka wakati awo wavikile tatake. Nawetu momo patuvéle tuvadyoko tuvele muutumwa wamavalelo amushilambo ashi. Napane paukile ndawikila popo wakati we uvikíke, Nnungu anintumidya mwanagwe ávalakwadidye munkongwe na ávalakwadidye mukutawaligwa na lilamulo pakulota avaambole avalá ve vavéle mulilamulo kwambangidya tupate kuva tuvana va Nnungu. Pakuva mwenu po mmana, Nnungu anintumidya Imumu wamwanagwe mmitima mmyenu; ni jojo áshema, “Aba! Atata!” Napavedoni wako haunava shinu kavili untumwa ila umwana; ikava kenga ni umwana, bai ni gwegwe nkúpata-maleko kwaindila ya Nnungu. Mwiu, pamukashimmanya Nnungu, mushitandegwa vatumwa va avalá kwamavalelo havanava shinu vannungu kanji napane pamummanyite Nnungu apa, kwali tuushidoni mundimanyika na Nnungu, mwaa shani munkuujila kumavalelo lolo akudabadabanga na ákave lyululilo? Da mulota mutandegwe kavili mmatumwa? Mwenu munkutumbyanga namene pakati pamaduva anji, myedi, wakati na myaka! Ninkunjapangila mwenu, inkulukika shimadengo shaninkalalele mwenu sho, kuva shamonyo. Mmanung'unumunu ninkunjugwa muve kenga nangu mwaa nangu momo nguvalalelé mo mwamuvalalele mwenu. Hashipali shamungwanadile kenga mundimanya doni, ni mwaa wakudabadabanga kwamili shingutadídye nimmalangangile ntenga wambone kumwanda utandi na ata ikava kenga mili wangu wo uníntadya mwenu mulingigwe, hamungwiludyenge na ata hamungwitile. Mulakilé yakungwiludyanga kutwala kungupwashalela kenga njelo wa Nnungu kwali kenga jo mwene Klistu Yesu. Napanelo kwalaligwa kwenu ko kuvé pashi? Nangu ninkumya ushuda kenga muwakati aulá leka yùlulike mukandyushanianga mevo enu kutwala kungupa nangu. Da napane doni po nimmongo wenu kwamwaa wakummalangangila umwiu? Avalá vantanána mwenu, malotelo avo hanava shinu ambone. Vovo vo, valota vamwapukaniange namu nangu kwambangidya muvatanane vanavo. Ni shambone ngwengwe kutanana shinu shikava shambone i gweka nangu ngùpagwite namu mwenu. Mmanavangu, mwemwe mmanimuvauvangila kavili mauvilo alalá akuvaleka mpaka Klistu aliikiniye kwenu, nikandipagwa namu mwenu ambi apa ngutangalele munji mwaa ninkwangaikanga yenu mwenu. Napanelo ngwaulila mwenu múlota mutawaligwe na lilamulo, da hamunaigwa shinu mwalitangalela lilamulo lyo? Mwaa indyandikigwa doni, Abulaamu andívanavo vana vavili jumo wankongwe ntumwa, junji jo wamuunaiti. Mwana wantumwa jo avalakwadidyé kwaindila yashimunumunu kanji wamuunaiti, nae avalakwadidyé kwaindila yakulivikila. Vinu avi vinkuva mpano, vakongwe vavili ava vankwitika kuva dimbodi mbili. Imbodi imo yalishinga lya Shinai na inkuvavaleka vana vamuutumwa, aju ni Agali. Agali ni lishinga lya Shinai livéle ku Alabiya liitíka kuva Yelusalemu yamaduvano mwaa yanavo inkupagwa muutumwa pamo na vanavake. Kanji pane Yelusalemu yakuwa, yanavo ivé muunaiti, ayo ni jujuwetu. Mwaa indyandikigwa doni, “Puwanga wako úkavaleka, gwegwe úkave mwana, umya lidi na kugwa, wako úkona kupwateka kwakuvaleka, mwaa vana vankongwe wavannakile vavelé voe, kuliko vana vankongwe ávele na ntwagwe.” Mmanung'unumunu, mwenu kenga Ishaki ni mmana mmakulivikila napane kenga mo muwakati aulá, mwana ávalakwadidye kwaindila yashimunumunu ashinammingilidyanga mwana ávalakwadidye kwaindila ya Imumu, ni shosho shipagwíte ambi apa. Kanji Maandiko ankushidashi? “Mmingange nkongwe ntumwa pamo na mwanagwe mwaa mwana wantumwa, mwiko hapata maleko pamo na mwana wamuunaiti.” Mmanung'unumunu, pavedoni, wetu hatunava shinu tuvana vankongwe ntumwa ila vankongwe wamuunaiti. Ivele mupagwe muunaiti shitadídye Klistu amwambole; napavedoni linatele, hamunatawaligwe kavili na likangoti lyautumwa. Igwa shana vyanimwaulila nangu Paulu, mukakumuligwa likumbi, bai Klistu havanavo shinu mana kwenu. Ninkwakikisha kavili kenga kula munu ákumuligwa likumbi, nae ankudaigwa atandedye lilamulo uti. Mwenu múlambela mupate ishaliya kwalilamulo, mundilyapula kumwe Klistu, mundipalanyoka muumonyo wa Nnungu. Mwaa kwa Imumu na kwaindila yalikulupililo wetu tunkulindila na mweshe lilindilililo lyakupata ishaliya. Mwaa nkati mumwe Klistu Yesu, kukumuligwa likumbi kwali mene, hakuve mana ila livé na mana ni likulupililo lililódya mulinagwaledyo. Mwenu mushindatumbama shana, napane nyani ándivilidile kwigwilila umwiu? Kushomba aku, hakunaalakela shinu kwa aijá ánshamile. “Nkukumuku padiki tu, undákukumuwa unga.” Nangu ninkuvanavo wakika nkati mumwe Umu kenga hamukumbukilila mushinu munji. Aijá ántindinganianga ata pakavéle nyani, andaukumigwa. Mmanung'unumunu, ikava kenga nangu mpaka ambi ninkuvalanganga likumbi mwaa shani ninkupapatigwa? Leka ìvele davo, bai kunyatilika kwanshalaba kundiputangigwa. Kwaupande wa avalá vantindinganiánga, nangu ngushindalota mpaka vovo vo, valyune. Mmanung'unumunu, ivele mupagwe muunaiti shitadídye mushamegwe kanji napane unaiti awo haunave nkanidyo wakulota kutandedya malotelo enu ashimunumunu ila inimmaikila mutumikane shivenevene kwaindila yalinagwaledyo. Mwaa lilamulo uti vandiipiyanga mulilove limo, “Nnagwaledye mujo kenga mwaulinagwaladedya wako umwene.” Kanji ikava kenga mwenu munkulumana na kumamanana shivenevene, lilaledye kwambangidya hamunabamalanange. Napane ninkumwaulila doni, nama kwa Imumu, apo mwiko hamuulula kutandedya malotelo ashimunumunu. Mwaa shimunumunu shinkuvanavo malotelo anyatilíka na Imumu na Imumu ankuvanavo malotelo anyatilíka na shimunumunu; vinu avi havinaigwana shinu, bai ni shamwona avilá vyamulota mwenu kutenda hamunaulule kutenda. Kanji mukalangalalegwa na Imumu, mwenu hamupali kavili mukutawaligwa na lilamulo. Napanelo vitendo vyashimunumunu vinkuva ngala; kulavalava, ushapu, njeje, kulipudya kwavannungu vakushang'apa, wavi, umongo, ungaigwania, liu, shitundi, shojo, mitau, kumwadilikananga, ing'ou, kwambalwa, kululuka na vinji vilinganána na avyo. Ninkumwaulila kala davo kenga mwanimwaulidile kunantandi doni, vaténda vinu avyo, mwiko havapata maleko autawala wa Nnungu. Kanji napane mapuno a Imumu ni linagwaledyo, lipuwilo, amani, kupililila, kutanana, wambone, kukulupilika, kulishapeya, kulishunga gwegwe umwene. Pakati pavinu avi, halipali lilamulo. Vamwe Klistu Yesu, shimunumunu shave vandikamela panshalaba pamo na ditamaa na malotelo ake. Tukanama kwa Imumu, bai tupagwe momo munkondo wa Imumu. Hatunalyone, hatunaangangane na ata hatunavikanile ing'ou. Mmanung'unumunu, munu akapatikana mukupujungula kwoekwoe, mwenu mmaimumu mùvele mwimumu yakulishapeya, nningule munu ajo mulishunga kwambangidya namwenu momo hamunatubigwe. Nyakulanila dibasha dyenu; mukatenda davo, mundatandedya lilamulo lyake Klistu. Munu akalyona kuva munu shii kanji akavé, ankulishang'apila jo mwene. Kula munu alalyange vyo vitendo vyake mwene; apo ni palota kulitamanga jo mwene i kwamunu junji mwaa kula munu andanyakula ibasha yake. Aijá ápundishigwa mulilove, inimmaikila amajanange avilá vyambone uti namu aijá ámpundisha. Hamunaduwangike, Nnungu hanaliulika. Shalota kupanda munu ni shosho shalota kupuna. Álota kupanda kwashimunumunu, vyashimunumunu andapuna; napane álota kupanda kwa Imumu, andapuna shingumi shíkamalilika. Hatunadobe kutenda wambone mwaa tukanadabadabangila, pauwika wakati wake po, tundapuna. Napanelo po patuvenavo litala lyakutandela wambone, tutandedye kwavanu uti kanji kupunda namene avalá vamwing'ande yalikulupililo. Lola dinembo ding'umene dyanimwandikila na wo nkono wangu nimwene. Napane uti avalá valóta valyaneshe wambone mumili, avo ni vamuungíla mwenu mukumuligwe likumbi kwambangidya bai havanapapatigwe kwamwaa wanshalaba umwe Klistu. Ata vo vakumuligwa likumbi vo, havanaodedya shinu lilamulo ila vannota vankumule likumbi kwambangidya valishibangile kwa ashilá shivéle mumili mwenu. Nangu mwiko hangunalishibangile paikava kwanshalaba umwe Umu wetu Yesu Klistu mwaa kwaindila yanshalaba wo, shilambo shindikamalalegwa kwangu nangu na nangu ndikamalalegwa kwaupande washilambo. Kukumuligwa likumbi kwali mene hakunapagwa mana. Shamana ni kuva shiumbi shaambi. Amani na shididi vipagwe na avalá vavéle munkondo walipata ali, vipagwe na yo Ishilaeli ya Nnungu. Kumwisho akuno, hanapagwe wakungudingadinga mwaa mumili mwangu ninkuvanavo vimanyikilo vimwe Yesu. Mmanung'unumunu, umonyo umwe Umu wetu Yesu Klistu upagwe na imumu yenu. Ame. Paulu, myombe umwe Klistu Yesu kwalilotelo lyake Nnungu kwavakwilimyanga vapágwa ako ku Epeshu, vo vakukulupilika nkati mumwe Klistu Yesu. Umonyo upagwe kwenu mwenu na amani yakwalakela kwa Nnungu Tatagwetu na kumwe Umu Yesu Klistu. Atumbyangilike Nnungu umwe Umu wetu Yesu Klistu, jo Tatamunu wake nae, átwalalidye nkati mumwe Klistu kwakwalaligwa uti kwaimumu mumautu akuwa kenga mo mwatutandaladile nkati mwake tangu kala shilambo shikanava kukandyangigwa pakulota tuve vakwilimyanga na túkave makosha pamevo pake. Nae anditutandola mulinagwaledyo àtupangidile kala mwakulota kututenda tuvanamunu vake jo mwene kwaindila imwe Yesu Klistu kwodana na mo mwainagwaladile jo mwene mumalotelo ake kwakutumbyangilika kwalishangelo lyaumonyo wake watutanene nkati mumwe Wakunagwaleka. Nkati mwake tundivanavo kwambola kwaindila yamyadi vyake kùvele kulivalivigwa kwakupujungula kwodana na kuumbaligwa kwaumonyo wake Nnungu. Wowo wo andimiminila kwetu wetu nkati mulimanyilo na umanyimanyi atadya tumanye shipii shamalotelo ake kwodananavo mwainagwaladile, mo mwalatalele mwene atende nkati mumwe Klistu kenga nnugu wakulota kutandeka wakati ukawikila popo pakulota aunganiange vinu uti nkati mumwe Klistu, vinu vivéle kuwa na vinu vivéle pai. Nkati mwake momo wetu tunditandegwa kuva maleko, wewe tùpangiligwe kala kwodananavo ishabaa yake aijá átenda vinu uti kwauwamushi wamalotelo ake pakulota tupagwe kwakutumbyangilika kwalishangelo lyake, wetu tuvatandi túnkulupidile Klistu. Nkati mwake namwenu momo pamwigwite ntenga waumwiu, ntenga wambone wo umwambwéle; mwenu múnkulupidile nae, mundinamatiligwa kwa Imumu Wanashwe wakulivikila, nae jo àvele kulivikila kutandi kwamaleko etu mpaka kwambwalegwa kwa avalá vake Nnungu kwakutumbyangilika kwalishangelo lyake. Napavedoni tangu pangwigwite itangaleka pakati penu yalikulupililo kumwe Umu Yesu na yalinagwaledyo kwavakwilimyanga uti, hangunaleka shinu kulambwalela kwamwaa wenu mwenu nintambulanga mukushwali kwangu. Ndájugwa doni, Nnungu umwe Umu wetu Yesu Klistu, Tatamunu Walishangelo, amupe imumu yalimanyilo na yamaono nkati mukummanya shana nae alangadya mitima vyenu pakulota mumanye nyamani lilindilililo lyakushema kwake, nyamani kuumbaligwa kwalishangelo lyamaleko ake kwavakwilimyanga na nyamani ukumene wadimongo dyakupunda uti kwetu wetu túnkulupidile. Dimongo adi dinkulinganana na shimadengo shakunanopa kwalyululilo lyake likadíle madengo nkati mumwe Klistu muwakati wandyuwidye pakati pavakupela na pantadidye kwikala kunkanakono kwake mumautu akuwa, kwikala pashanya uti pautawala, madalaka, dimongo, sheo na pashanya pamena uti avatambulanga, i gweka muwakati au kanji na yadavo muwakati wída. Nae andivika vinu uti mmadodo mwake kutwala kunjaula kuva kenga nangangonda wavinu uti kwaliganisha, liganisha lyo ùvele wo mili wake; kuumbala kwa aijá áumbadya uti kwauti. Mwenu po muvele mukupela nkati mukupujungula na mumadambi. Muvinu avyo, mwenu mushindanama kwodana na inamuna yashilambo ashi na kwodana na nkútawala wamadalaka akuniania, imumu ikóla ambi apa madengo muvakaigwilila. Pakati pave nawetu momo tushindalilangalalela kwamalotelo ashimunumunu, tutandedya malotelo amili na anding'anong'ano. Nadoni kenga vanji uti, nawetu momo kwashimunumunu tundípagwa mushitundi shake Nnungu. Napane Nnungu wakuumbaligwa shididi, kwalinagwaledyo lyake likumene lyatunagwaladidye, ata ikava kenga wetu tuvele mukupela nkati mukupujungula, nae anditupa shingumi pamo namu Klistu; doni, mundyambwalegwa kwaumonyo. Anditudyuwa namu nae na anditutadya namu nae twikale mumautu akuwa nkati mumwe Klistu Yesu kwambangidya muwakati wída, nae alodye umbala wamali aumonyo wake mulitananilo lyake kwetu wetu nkati mumwe Klistu Yesu. Mwaa mundyambwalegwa kwaumonyo kwaindila yalikulupililo; asho hashinaalakela shinu kwenu mwenu, ni inudyo ya Nnungu. Hashinava shinu shaudukilidile munu pakulota hanalitumbyangidye munu woewoe. Mwaa wetu ni viumbi vyake Nnungu túkandyangigwe nkati mumwe Klistu Yesu kwavitendo vyambone vyapanganienge tangu kala wetu tuname muvyanavo. Napavedoni mwenu kumbukila doni, mwemwe mwe muvéle mmamidi kwamili, múshishamegwa mmashungu kwa avalá vashamégwa vakukumuligwa, shinu shavatenda mumili na makono, inimmaikila mukumbukile doni, muwakati awo mwenu hamuvénavo Klistu, hamushivalangiligwa muuwenentete washiishilaeli, muvele múkamanyika nkati mudimbodi dyakulivikila; mmanu múkave lilindilililo na múkave Nnungu mushilambo amu. Kanji napane nkati mumwe Klistu Yesu, mwenu mwe muvéle kushu munditadya muvé pepi kwaindila yamyadi vimwe Klistu. Mwaa jo mwene ni amani yetu. Nae andivatenda vanu vavili kuva shinu shimo na kwaindila yamili wake andibamola lishiti lyapakati, aulá umongo aputanga ishaliya yalóka mulilamulo inanapela muvyakulamulila. Nae atandilé davo pakulota vavili ava nkati mwake avatende kuva munu jumo waambi atandedya amani na pakulota nae avaunganiange vavili ava mumili umo kwa Nnungu kwaindila yanshalaba amalidya umongo. Nae aidilé ndavalanganga amani kwenu mwenu mwe muvéle kushu na amani kwa avalá ve vavéle pepi; doni, kwaindila yake nae wetu tuvavili tunkuulula kumuukila Atata nkati mu Imumu jumo. Napavedoni mwenu hamunava shinu múkamanyika na ata hamunava shinu mmapanda kanji ni mmenentetemwagwe mmakwilimyanga na mmamwing'ande yake Nnungu. Mundidangegwa pashanya vamyombe na vakulava, lijanga likumene lyashitunduvangilo kuva Klistu. Nkati mwake, ing'ande uti pavanaunganianga indákulumuka ndava lyutu lya Nnungu lyakwilimyanga nkati mumwe Umu. Namwenu momo nkati mwake munkudangegwa pamo pakulota muve lyutu lya Nnungu kwaindila ya Imumu wake. Kwamwaa au nangu Paulu, nkúngwa umwe Klistu Yesu kwauwambone wenu mwenu mmamidi; doni, kwaumwiu mwenu mundigwa itangaleka ing'ano yaunashilangola waumonyo wake Nnungu uvikígwe nkati mwangu nangu, mwaimanyikidile kwangu nangu sho shipii ashilá kwaindila yamaono kulingana na mwanimwandikidile kwaungwipi. Pamulota kushomya vyangwandike avi, mwenu mundaulula kwanalela limanyilo lyangu nkati mushipii shimwe Klistu, shipii shávakavamanyiidye vanu vadimbula dinji kenga mwashuukile ndalilodyedya kwa Imumu ambi apa kwavamyombe vakwilimyanga na vakulava. Shipii shene ni ashi: kwaindila yantenga wambone, vamidi ni vakupatamwagwe maleko, vaimbande yamumili umo na vanyagwe mukupagwa pamo muvyakulivikila nkati mumwe Klistu Yesu. Kwashajo shaumonyo wake Nnungu wangupatile kwashimadengo shadimongo dyake, nditadya nguve ntumika wantenga au wambone. Ata ikava kenga nangu nindyoko-uti pakati pavakwilimyanga, vaningupa umonyo au wakuvavalangangila vamidi mali akwinjipika amwe Klistu na wakuvaigwiniya vanu uti nnugu washipii ashi she shipiíke tangu kala nkati mu Nnungu ákandyenge vinu uti pakulota kwaindila yaliganisha, umbala walimanyilo lyake Nnungu lyuke likamanyike kwavananangalaledi na vakutawala mumautu akuwa shilinganana na nnugu wangwengwe ngwengwe watimishidye nae nkati mumwe Klistu Yesu Umu wetu. Nkati mwake nae, wetu tunkuvanavo ntima shii na litala lyakumuukila Nnungu tulyamini kwalikulupililo lyatuvenavo kwake nae. Nadoni ninkunjugwa hamunadabadabange kwamwaa wamauvilo ánguvenavo yenu mwenu mwaa lolo lo, alishangelo lyenu. Ni ashi shitádya nguguguvale pamevo pa Tatamunu, jojo aijá kwavapata mena ave makola uti akuwa na apai pakulota kwautajili walishangelo lyake, antadye munanawangike na dimongo kwaindila yaimumu yake nkati muumunu wenu, Klistu aname mmitima vyenu kwaindila yalikulupililo kwambangidya mwenu, mulinatela na muliikiniya mulinagwaledyo, muulule kumanya pamo na vakwilimyanga uti mugwipi na muleu, mwakulepa na mwakukadaleka mumanye linagwaledyo limwe Klistu lipúnda limanyilo kwambangidya mwenu muumbaligwe na umbala wake Nnungu. Napanelo kwake aijá ávenao lyululilo lyakutenda kupunda apo uti avilá vyatujugwa kwali vyatukumbukila kwakulingana na dimongo dikóla madengo kwetu wetu, kwake nae lipagwe lishangelo nkati muliganisha na nkati mumwe Klistu Yesu kwadimbula uti ngwengwe ngwengwe! Ame. Napavedoni nangu nkúngwa umwe Umu, ninkunnaililila muname shinamidyo shivaikidíle nkati mukushamegwa akulá kwamushamagwidye; pagwa mukulishapeya, mukupambadyanga na muupole mupilililanila mulinagwaledyo muvanavo ntima wamalotelo akushunga upamo wa Imumu kwaindila yakuungana kwaamani. Unkupagwa mili umo na Imumu jumo kenga mo mwavanshamalele mwenu kwalilindilililo limo lyakushamegwa kwenu, Umu jumo, likulupililo limo, ubatisho umo, Nnungu jumo na Tatamunu wauti, jo ápagwa pashanya pauti, ápagwa mumautu uti na ápagwa nkati muuti. Napane kwetu wetu kula munu andipata umonyo kwodananavo shipimo shanjavidile Klistu. Ni ashi shitangaléke, “Pakwadile kuka kushanya, andilangalalela shipinga shikumene shamatondo na kuvapa vanu dinudyo.” Inkuvanavo mana shani, “Nae andikwela?” Inkuvanavo mana kenga andíshuluka momo mpaka isemu yamwina, mushilambo shapai. Aijá áshulwike ni jojo ákwadile pashanya pakuwa-uti kwambangidya aumbadye vinu uti. Ni jojo ávapele vanji kuva vamyombe, vanji kuva vakulava, vanji kuva vakuvalanganga ntenga, vanji kuva vashungaji na vanji kuva vamwalimu pakulota ivé dashi, vavapanganiange vakwilimyanga kwashimadengo shautumika kwakudenga mili umwe Klistu mpaka uti tuwikile muupamo walikulupililo na walimanyilo lya Mwana wa Nnungu; doni, mpaka tukave tuvanu tuvakukamala túwikidile shipimo shashilinga shaumbala umwe Klistu kwambangidya dashi, hatunave tuvadyoko túgang'alegwa na mawimbi na tuvambaluwigwa kwakula imepo yamapundisho kwaujanja wavanu vaodédya mukuduwanga milugu vyakushang'apa. Napane patukamulila umwiu nkati mulinagwaledyo, indituvaikila tukulumuke tùpagwite mwake nae muvinu uti, aijá ávele muti, jo Klistu aju. Kwaindila yake nae mili uti paulyunganianga na paukamulananga na kula imbandi yavampele, kula imbandi paikola shimadengo muvaikidíle, inátadya mili ukulumuke pakulota ulidenge mulinagwaledyo. Nadoni ninkutangola na ninkumya ushuda nkati mumwe Umu, hamunaname kavili kenga mmamidi mukunyambikanga makumbukililo ave. Vanavo muding'anong'ano dyave vankupagwa mushii vavikigwa panda mushingumi sha Nnungu kwamwaa waungamanya upagwíte kwavanavo walakéla nkati mukunanopa kwamitima vyave. Vanavo vo vanditadya kukamaligwa na kulyumadyanga nkati mudyoni kutwala kuliinjidyanga mukulauka vatenda kwashipuva kula shinu shaushapu. Kanji kwaupande wenu mwenu, i mwanavo mwamulipundishididye Klistu, ikava kenga mwiu mwenu mundigwa itangaleka mwaa wake na mundipundishigwa nkati mwake kwodananavo umwiu upagwíte nkati mumwe Yesu aju, kwaing'ano yamavalelo akala, mupundishigwidyé kumula munu wenu wakala, munu jo abamalegwa na malotelo akushang'apa, kunnonowanga kavili mwimumu yamakumbukililo enu kutwala kungwala munu waambi ákandyangigwe kwakulinganana namu Nnungu nkati mwishaliya iu na nkati mukwilimyanga kwiu. Napavedoni, pamulakile kushang'apa, inimmaikila kula munu atangole umwiu kwanshitanono wake mwaa wetu uti ni mili umo. Shimwa na hamunatege. Hamunaleke liduva lidimba mushimwidye na hamunamupe Ndamoni litala. Áshiva, hanaive kavili ila akole madengo atenda shinu shambone kwamakono ake pakulota dashi, apate ashilá shakumpwashela aijá ákave pashinu. Malove akunyatanga hanaume nkanywa mwenu ila aume malove ambone avaikidíle kuvadenga vanu kwodananavo malotelo ave kwambangidya malove enu ape umonyo kwa avalá vaígwa. Hamunantae shipalodi Imumu Wanashwe wa Nnungu, jo wavannamatididye mwenu mpaka muliduva lyakwambola. Shijaujau, kushimwa, shitundi, kunyonya na kwabola; vinu avi uti pakati penu havinapagwe pamo na wakunyata uti. Tananana na ava mmashididi mulivalilanila kulingana kenga mo mwannivalidile mwenu Nnungu nkati mumwe Klistu. Napavedoni ava mmakunjedya Nnungu kenga mmana mmakunagwaleka na nama mulinagwaledyo kenga Klistu anditunagwaledya kutwala kulyumya jo mwene yetu wetu kuva inudyo na shadaka shinung'angíla kwa Nnungu. Kulauka, ushapu kwali lung'unuku; pakati penu hanapagwe wakwambangila mwaa kenga mwaivalalele kwavakwilimyanga ata malove akunyata, aujinga na antau ákavaikidile kanji paikave davo po, kupagwe kulambwalela. Mwaa mumanya ngala doni, nkúlauka, nshapu kwali walung'unuku, jo wakulipudya vyakushang'apa, aju have maleko muutawala umwe Klistu namu Nnungu. Hamunanneke munu anduwanga kwamalove ashing'alang'ala; kwamwaa wavinu vyovyo vyo, vinkutadya shitundi shake Nnungu shivawikile avalá vákaigwilila. Napavedoni hamunalyunganiange na vanavo muvinu avyo. Mwenu kala muvele shii, napane ambi apa ni lilangadyo nkati mumwe Umu bai nama kenga mmana mmalilangadyo, shepo shalilangadyo shivéle nkati muwambone, mwishaliya na muumwiu, mwenu likanyalidye kupambula ashilá shinnagwéla Umu. Hamunaliinjidyange muvitendo vyamushii víkave vyepo kanji paikave davo po, kashaulanga. Mwaa avilá vyavatenda vanavo kwashipii ata ko kuvalanganga aku, vinkutaa dyoni. Kanji vinu uti vikakashauligwa na lilangadyo vindáaneka mwaa uti avilá vyúka ndatadya vyaneke ni lilangadyo. Ni ashi shitádya itangaleke doni, “Imuka wako úlala, takatuka pakati pavakupela na Klistu andakumulikila.” Lilaledye shinamilo shamunama; i kenga shavajinga kanji shammanu mmalimanyilo mutumila shana wakati wamuvenavo mwaa maduva ala, andinyatanga. Napavedoni hamunave mmajinga kanji manya malotelo ake Umu ni akwashi. Vinyu hamunaambalwe mwaa momo mo, munkupagwa kulauka kanji umbaligwa na Imumu mutangola shivenevene mudimu, mukutumbyanga na muvyakwimba vyaimumu, mwimba na mushonga dimu mmitima vyenu kumwe Umu, munnambwalela ngwengwe vinu uti Nnungu Atata palina limwe Umu wetu Yesu Klistu, kula munu alivika mwina mwamuje kwakumwishimu Klistu. Mmadyamunu, kula munu alivike mwina mwantwamunu kenga mo mwaivalalele kumwe Umu mwaa ntwamunu ni muti wandyamunu kenga mo mwavalalele Klistu muti waliganisha, jo mwene àvele mwamboli wamili. Nadoni kenga mo mwalilivikila liganisha mwina mumwe Klistu, namomo mwenu mmadyamunu livike muvinu uti mwina mwavatavenu. Mmatwamunu, kula munu annagwaledye ndyagwe kenga mo mwanagwaladyedya Klistu liganisha kutwala kulijaula kwamwaa walyanavo pakulota atadye kuva lyakwilimyanga paushanienge ushapu kwakuukanga na medi kwaindila yalilove kwambangidya alikamudye jo mwene liganisha lyalishangelo, líkave lilemba na ata unyadi kwali vinu vyoevyoe kenga avyo kanji lyakwilimyanga na líkave makosha. Ni kenga momo vatwamunu vavanagwaledye vadyavave kenga wo mili wave vene. Ánnagwaledya ndyagwe, ankulinagwaledya jo mwene. Mwenu, hapali munu ánanyatila mili wo wake mwene kanji shitandi análisha na kutatana kenga mo mwatandela Klistu liganisha mwaa wetu ni dimbandi dyamili wake. “Napavedoni nnume ananneka tatake na anyoke kuka ndalyunganianga na ndyagwe kutwala vavili ava kuva mili umo.” Shipii ashi shikumene kanji nangu ninkushidoni shaambíka apa shimwamba Klistu pamo na liganisha. Kanji napane namwenu kula munu annagwaledye ndyagwe kenga mo mwalinagwaladyedya jo mwene na ndyamunu amwishimu ntwagwe. Mmana, vaigwilile vatatavenu nkati mumwe Umu mwaa amu ni muvaikidíle. “Mwishimu tatako na anyoko,” lilamulo litandi liidanavo kulivikila “kwambangidya vinu vikuukile shana na uname wakati woe mushilambo.” Namwenu mmatatamunu, hamunavatae shitundi vanavenu kanji valele mumapundisho na mukuduma kwake Umu. Mmatumwa, vaigwilile vanang'olo venu vamushilambo mujopa na mutatamela kwantima shii kenga pakavele Klistu, i mwaneke pakulota ivanagwele vanu kanji kenga vatumwa vamwe Klistu mutenda malotelo a Nnungu mmitima vyenu mutumika kwantima wadukuduku kenga muntumika Umu i kwavanu. Manya kenga shoeshoe shambone shatenda munu, shosho sho andapata kwalakela kumwe Umu ata pakavele ntumwa kwali wamuunaiti. Namwenu mmanang'olo, vatandele momo vatumwa venu na leka kutishanga kwenu mumanya kenga aijá ávele nang'olo wave na nang'olo wenu mwenu uti avelé kuwa na kwake nae, hakupali kupambula. Kumwisho akuno ling'e dimongo nkati mumwe Umu na nkati mukunanopa kwalyululilo lyake. Gwalangila vyaing'ondo uti vimwe Nnungu pakulota muulule kwimila mupinga mitego vimwe Ndamoni mwaa ing'ondo yetu hainava shinu yakupingana na munu kanji ni kupinga dimongo dyautawala, kupinga dimongo dyamadalaka na kupinga dimongo dyamushilambo uti mushii ashi shawakati au, kupinga dimongo dyadimumu dyaukalau mumautu akuwa. Napavedoni nyukatanga vyaing'ondo uti vimwe Nnungu pakulota muliduva alilá lyaukalau muulule kunanopa na pamumalididya uti muke mushu mwimidile. Nadoni imila mùlyungile nkanda waumwiu, mùgwete pashuva shikopa shaishaliya na mmadodo mwenu, mùgwete ntenga wambone waamani mwìmidile do, go mulyutu lyakunanopa. Kwavinu avyo uti, mùnyukete shikopa shalikulupililo; shanavo mundaulula kudima myumba vyamoto vimwe aijá nkalau. Twala shijulu shashitali shakwambola na lyambila lya Imumu lìvele lilove lya Nnungu. Kwakula inamuna yakushwali na kujugwa, shwali kula wakati mu Imumu. Kwadoni, ava mevo mulipililila uti mushwali muvajugwila vakwilimyanga uti namomo mungujugwila nangu kwambangidya dashi ndikashimula ikanywa, ngupate malove pakulota ndivamanyiye vanu na ntima washinannume shipii shantenga wambone, wo wanguvele nangu baloshi vànguungile mang'unyang'unya, nguvalangangile na ntima washinannume amulá muvaikidíle ngutangole. Napanelo Tikiku nung'unumunu wakunagwaleka na walikulupilika, ntumika umwe Umu, anammanyiya uti pakulota mwenu momo mumanye vinu vingwámba nangu na nyamani shangutenda. Nintumididyé kwenu kwaing'ano ai kwambangidya mwenu mumanye vinu vitwámba wetu na amupe ntima shii. Amani ipagwe kwavanung'unumunu, namomo linagwaledyo pamo na likulupililo lyakwalakela kumwe Nnungu Atata na kumwe Umu Yesu Klistu. Umonyo upagwe na avalá uti vannagwalédya Umu wetu Yesu Klistu kwalinagwaledyo líkave mwisho. Paulu namu Timoti vatumwa vamwe Klistu Yesu kwavakwilimyanga uti nkati mumwe Klistu Yesu múpagwa ako ku Pilipo pamo na vakulaledya na vatumika. Kwenu mwenu upagwe umonyo na amani vyakwalakela kumwe Nnungu Tatagwetu na kumwe Umu Yesu Klistu. Kula mwanda paninkumbukila mwenu, nánnambwalela Nnungu wangu. Paninshwalidya mwenu, ngwengwe ndáshwali na lipuwilo kwamwaa waupamo wenu nkati muntenga wambone kutunduvangila liduva litandi mpaka nelo. Ninkuvanavo wakika kenga aijá átunduvenge shimadengo shambone nkati mwenu, andatadya shiwikile popo mpaka muliduva limwe Klistu Yesu. Ni shinu shivaikidíle shakunkumbukila nangu mwenu uti mwaa nangu nimmika muntima mwangu; ata mukungwa kwangu na ata mukushililidya kwali mukwakikisha ntenga wambone, uti mwenu ni mmakumajananga nanangu muumonyo. Nnungu ni nshuda wangu wa amulá mwaninnatela mwenu uti kwalilotelo lyake Klistu Yesu. Aku ni kushwali kwangu, linagwaledyo lyenu mwenu lyanjadyeke kupunda apo nkati mulimanyilo na mukujavanianga kwambangidya dashi, mupambule shakwashi shivénavo mana makumene pakulota muve mmanu mmaiu na múkave makosha muliduva limwe Klistu mùumbaligwidye shepo shaishaliya shaalóka kwaindila imwe Yesu Klistu kwalishangelo na kwakutumbyangilika kumwe Nnungu. Ngulota mmanung'unumunu mumanye doni avilá vingutandéke, kwakutangola mwiu vyanavo vindipwashela kwandadya ntenga wambone mpaka kuka ndamanyika muvipinga uti vyavakushunga vapaing'ande imwe Shashali pamo na vanu uti kenga ninkungwa kwamwaa umwe Klistu. Namomo vanung'unumunu voe pavapatile dimongo nkati mumwe Umu kwamwaa wakungwa kwangu vandyuka ndalyalaveka kuvalanganga lilove kwabila kujopa shinu. Ni mwiu doni, vanji vankummalanganga Klistu kwaing'ou na kwamashindano kanji vanji ni vammalangánga kwamalotelo ambone. Ava vankutenda kwalinagwaledyo vàmanyite doni Nnungu angupangidilé kushililidya ntenga wambone. Vanji vo, vankummalanganga Klistu kwamashindano; vanavo havanakulupilika shinu valota vangutindinganiange mukungwa kwangu. Hapanapagwa shinu! Shikumene ni ashi, kwaindila yoeyoe ata ikava mukulikulukuwa kwali muumwiu, Klistu ankuvalangangigwa; ni ashi shingutádya ngupuwange. Namwiu ndauka mushu ngupuwanga mwaa ndimanya kenga kwaindila yakushwali kwenu na lipwashalelo lya Imumu umwe Yesu Klistu, asho shindapa vyepo mukuunguligwa kwangu. Shilakolilakoli shangu na lilindilililo lyangu ni ali, hashipali ata nkati mushimo shilóta kungutaa dyoni kanji kwantima washinannume kenga ngwengwe na ata ambi apa, Klistu andatumbyangilika mumili mwangu, ata mushingumi na ata mukupela. Mwaa kwangu nangu, kunama ni Klistu na kupela ni paida. Ikava ni yakuka mushu ngunama mushilambo amu, kwangu nangu shipali shimadengo shakupa vyepo. Nadoni shakutandola namanya shinu! Vivili avi viningutita dimumu. Inkungunagwela ngume ndikapagwe namu Klistu mwaa ashi ni shambone namene kupunda apo kanji kwakupagwa nangu mushingumi ni shambone namene kwenu mwenu. Napanelo panguukile ndashambegwa na ashi, ndimanya doni ndapagwa na ndauka mushu namu mwenu uti kwamwaa wakukulumuka kwenu na lipuwilo lyenu nkati mulikulupililo kwambangidya dashi, nkati mwangu nangu kulitamanga kwenu nkati mumwe Klistu Yesu kwanjadyeke kwamwaa wakupagwa nangu kavili namu mwenu. Shikumene nama muvaikidíle ntenga wambone umwe Klistu pakulota ndikaida nannola kwali ndikanaida, ngwigwe kwenu mwenu kenga munkunanopa mu Imumu jumo, kwaunapamo mulikanyalidya kwamakumbukililo amo lolo kwamwaa walikulupililo lyantenga wambone kwabila kuvajopa nkati mushinu shoeshoe avalá vampínga. Ashi ni shimanyikilo shave shakubamalegwa kanji kwenu mwenu ni lyambwalelo lyenu; lyo lyalakéla kumwe Nnungu. Mwaa kwenu mwenu kwaupande umwe Klistu, vandimupa i gweka yakunkulupila nae kanji yadavo yakumuvauvangila muvanavo ing'ondo yoyo yamungugwene ngutenda na ata ambi apa munkwigwa kenga ninkuka mushu ngutenda. Napavedoni, ikava kenga kunkupagwa kwing'a ntima shii kwoekwoe nkati mumwe Klistu, ikava kenga kunkupagwa kupambadyanga kwoekwoe kwalinagwaledyo, ikava kenga unkupagwa upamo woewoe mu Imumu na ikava kenga linkupagwa lilotelo lyoelyoe na shididi, bai tadya lipuwilo lyangu liwikile popo, mupagwa mumakumbukililo lolo, muvanavo linagwaledyo lyolyo, muvanavo upamo, mukumbukila shinu shimo tu. Hamunatende shinu shoeshoe kwamashindano na ata kwakulyona kwamambinya kanji kwakulishapeya, kula munu amwone muje kupagwa muwa mwake nae. Kula munu angaikange i gweka yake jo mwene kanji namomo yavanu vanji. Pakati penu, avanavo ding'anong'ano adi, dyo dipagwíte momo nkati mumwe Klistu Yesu, Nae, ata ikava kenga mumavalelo ave Nnungu, hagwene yakulinganana na Nnungu kuva shinu shakung'ang'anikila kanji andilishuluwa jo mwene atwala mavalelo antumika na avalekwa mwaing'ope yamunu. Paaneke mumavalelo amunu, andílishapeya ava wakwigwilila mpaka kupela, ata kupela panshalaba. Napavedoni Nnungu aninkwedya kutwala kumupa lina alilá livéle pashanya pamena uti pakulota palina limwe Yesu, malundi uti ashidike, kuwa, pai na mwina pai na kula lulimi luvalangange kenga Yesu Klistu ni Umu kwalishangelo lya Nnungu Atata. Nadoni mmakunagwaleka, kenga mo mwamungwigwilidile ngwengwe, ambi apa i do ngupagwité ako kanji kupunda namene pandikapagwite, tandedya kwambwalegwa kwenu mujopa na mutatamela mwaa Nnungu ni ákola madengo nkati mwenu pakulota mwenu mulote na mutandedye kwodananavo amulá munnagwéla nae. Tandedya kula shinu kwabila kutangadikanga kwali kwamitau pakulota dashi, muve mmanu múkave makosha na múkave ushapu, mmanavake Nnungu múkave malemba pakati paimbula yavanu vakukangadakanga na vakwashalanga, po pamulangala mwenu pakati pave kenga vyakulangala mushilambo mùkamulidile lilove lyashingumi kwambangidya muliduva limwe Klistu nangu ngulitamange kenga hangutukwite monyo na ata hangukadile shimadengo shamonyo. Ata ikava kenga vankungumimina pashanya shadaka na mukutumika muukulangalalela-shadaka kwalikulupililo lyenu, ninkupuwanga na ninkupuwanga pamo namu mwenu. Nimumo momo, namwenu puwanga na puwanga namu nangu. Ninkulindila nkati mumwe Umu Yesu kenga panikatimangatimanga, nantumidya Timoti kwenu mwenu pakulota nangu nguvenavo ntima shii pangulota kumanya dyabali dyenu. Mwaa hanguvenavo munu junji ávenavo makumbukililo lolo álota kumwangaikangila mwenu mwiu mwiu. Vanji uti vaangaikangila vyave i vimwe Klistu Yesu. Kanji napane mwenu mundimanya mana aanakanénge kwake nae mwaa kenga mwana na tatamunu, nae anditumika namu nangu muntenga wambone. Nadoni ninkulindila nintumidye ako, po pangulota kumanya shana myaa vyangu na ninkuvanavo likulupililo kumwe Umu kenga kwashipajelo ata nene nimwene momo ndaida ako. Kanji napane ndyona do, indivaikila nintumidye kwenu mwenu Epapoloditu, mwanetu, mmádengomwangu na mwing'ondomwangu, jo wamuntumile mwenu na ntumika wa avilá vyangulota nangu mwaa nae ankuvanavo mweshe kwenu mwenu na unindimba ntima pakuva mundigwa kenga nae nnwele. Mwiu nae andíva nnwele ata mpaka kuleka indaja. Kanji Nnungu andimwanangila shididi na i gweka nae ata nangu momo kwambangidya hangunavenavo shipalodi pashanya shipalodi. Nadoni ninkuvanavo dukuduku yakupunda apo yakuntumidya kwenu pakulota pamulota kumwona kavili, mwenu muvenavo lipuwilo na nangu shipalodi shangu shipunguke. Napavedoni, mpwashalele nkati mumwe Umu kwalipuwilo uti na vaishimu vanu vakuva kenga ajo mwaa nae andípela kwashimadengo shimwe Klistu alimyanga shingumi shake pakulota awishe popo ashilá she shibakidíle mukutumika kwenu kwangu nangu. Napanelo kumwisho akuno mmanung'unumunu puwanga nkati mumwe Umu! Kumwandikila kavili mwenu malove lolo hashinangukamadyangidya shinu kwangu nangu ila shosho sho ni lishililidyo kwenu mwenu. Lishunge kwa avalá vang'avanga. Lishunge kwa avalá vaténda ukalau. Lishunge kwa avalá vaanónga mili. Mwaa wetu ni likumbi shii túlipudya kwa Imumu umwe Nnungu túlitumbyangidya nkati mumwe Klistu Yesu na túkakulupila vyamumili, ata ikava kenga nene nimwene ninkuvanavo shaliya yakukulupila vyamumili. Ikava kenga woewoe ankwona kuvanavo shaliya yakukulupila vyamumili, bai nangu nimpomo: kwaing'ano yalikumbi, nangu ni nimunu wakukumuligwa muliduva lyanane, wamulikola lyavanaishilaeli, wamulutumbo lwavanabenjameni, mbalaniya mwiu; kwalilamulo, mpalishayo; kwaidukuduku, nkúpapata liganisha; kwaishaliya ipagwíte mulilamulo, ákave makosha. Kanji napane ashilá shíshiva paida kwangu, ninkwona kuva shakujaika kwamwaa umwe Klistu. Ata kwakupunda apo, ninkwona vinu uti kuva vyakujaika kwamwaa waukumene wakumamodya walimanyilo limwe Klistu Yesu Umu wangu, aijá waninjaikangila vinu uti. Avyo uti ninkwona kuva dinywashwa kwambangidya nimpate Klistu na ngunanapele nkati mwake pandikavenavo ishaliya yangu nene nimwene yakwalakela mulilamulo kanji yakwalakela kwaindila yakunkulupila Klistu, ishaliya ailá yalakéla kwa Nnungu na inanapéla mulikulupililo. Ngulota nimmanye Klistu, ngumanye dimongo dyakudyuka kwake na ngupagwe muupamo wamauvilo ake ngulinganana namu nae mukupela kwake pakulota kwadindila dyoedyoe nguulule kuwikila kwangupata kudyuka pakati pavakupela. I do nangu ndivanavo tayali asho na ata kwali ndiva tayali washalowa-uti kanji ninkuka mushu ngulikanyalidya pakulota nguulule kukamula ashilá, sho shangukamulidile nangu Klistu Yesu. Mmanung'unumunu, hangunakumbukila shinu kenga ndikamula tayali shinu ashi kanji shinu shimo shangutenda, ninkulivaliva vyapanyuma kutwala kunyulukila vyamushu. Nguka mushu ngulikanyalidya ndikawikile shabaa yainudyo yakushema kwake Nnungu kwalakéla kuwa nkati mumwe Klistu Yesu. Napavedoni uti wetu túlota tuve tuvashalowa indituvaikila tukumbukile doni, ikava kenga apali ákumbukilila munji, ajo Nnungu andamuunukulila shinu asho. Napane ashilá shatuulwile, shosho sho twode. Mmanung'unumunu, ungana mutwale mungujedye na muvalole avalá vanáma kwakulinganana na mpano wamuvenavo mwenu kwetu wetu. Mwaa voe vanishimwaulila myanda vyoe na vandimwaulila ambi apa kwamyodi, vankunama kenga vammongo wanshalaba umwe Klistu. Vanavo mwisho wave ni kubamalegwa, nnungu wave ni shitumbo na lishangelo lyave linkupagwa mudyoni dyave vakumbukila vinu vyamushilambo tu bai. Kanji wenentete wetu wetu uvelé kuwa akulá kwatunnindila na dukuduku mwamboli, Umu Yesu Klistu. Nae andabadilisha mili vyetu vyakudabadabanga kutadya vilinganane na mili wake walishangelo kwaindila yadimongo dintádya aulule kuvika vinu uti mwina mwake. Napavedoni mmanung'unuvangu mwenu mmaninnagwaledya mwemwe wanguvenavo mweshe, mùvele lipuwilo lyangu na lidaka lyangu, imila dadoni mukunanopa nkati mumwe Umu, mwenu mmakunagwaleka vangu. Napanelo shandivajugwangila Evodiya namu Shintike ni shinu shimo shosho, vaigwanie nkati mumwe Umu. Mwiu, namomo ninkukujugwa wako unyangu wakukulupilika nguushidoni, vapwashele vamama ava. Vanavo vandilyuvyauvyanga namu nangu muntenga wambone pamo namu Kalamende na vamadengomwangu vabakadíle vo. Mena ave ankupagwa mulibuku lyashingumi. Puwanga ngwengwe nkati mumwe Umu. Ninkuujila kavili nguushidoni, puwanga! Wambone wenu umanyike kwavanu uti. Umu avé pepi. Hamunangaikange kwamwaa washinu shoeshoe kanji kwakula shinu, kwaindila yakushwali na yakujugwa pamo na kulambwalela, palakedya majugwilo enu kwake Nnungu na amani ya Nnungu ipúnda ding'anong'ano uti indashunga mitima na ding'ano dyenu nkati mumwe Klistu Yesu. Kumwisho akune mmanung'unumunu, vyoevyoe uti vyaumwiu, vyoevyoe vyaishima, vyoevyoe vyaishaliya, vyoevyoe víkave ushapu, vyoevyoe vyakwalala, vyoevyoe vyashimbili na ikava kenga vipali vivaikidíle kutumbyanga, vinu avyo vikila kuntima. Avilá vyamulipundishidye, vyamupatile, vyamwigwite na vyamugwene kwangu nangu, vinu avyo tandedya na Nnungu waamani andapagwa namu mwenu. Napanelo ninkupuwanga namene nkati mumwe Umu kwamwaa wenu mwenu wamuliladidye kavili kungutanana nangu. Kwaumwiu, mwenu mushinangukumbukila ila hamushivanavo litala lyakulilodya. Hangunatangola shinu yakungwova shoeshoe mwaa ndilipundisha kulishika muvyoevyoe. Ndimanya mwakukatakela uti na ndimanya mwakuumbaligwidya. Nkati muuti ndilipundisha shipii; nkati mukwikuta na nkati mukudoba indala, nkati mukuumbaligwa na nkati mukwova vinu. Uti ninkuulula kutandedya nkati mwake aijá ángupa dimongo. Ata ive davo, mwenu munditandedya wambone kwakuliinjidyanga mumauvilo angu. Mwenu mmapilipo mundimanya shana kenga kukutunduvanga ntenga wambone panguukile ku Makedoniya halipali liganisha liliinjidyénge mwing'ano yakujaula na yakupwashalela ila ni gweka mwenu. Mwaa ata nguvé ku Teshalonika mwenu munditumidya lipwashalelo kwa avilá víshingwova na i mwanda umo. I do, ninkulambela shadaka shenu kanji shangulambela ni vyepo vyakwanjedya paida yenu. Nangu ndivanavo uti na ndyumbala. Ndilinganana pangupatile kumwe Epapoloditu avilá vyaléke kwenu; avyo ni kunung'angila kwambone, shadaka shakukubalika shinnagwéla Nnungu. Nnungu wangu andalinganianga uti avilá vyamulota kwautajili wavenavo mulishangelo nkati mumwe Klistu Yesu. Kumwe Nnungu wetu na Tatagwetu lipagwe lishangelo ngwengwe ngwengwe. Ame. Vape nandele vakwilimyanga uti nkati mumwe Klistu Yesu. Vanung'unumunu vapágwa namu nangu, vankuntumidya nandele. Vakwilimyanga uti vankuntumidya nandele kupunda namene vapágwa paing'ande imwe Shashali. Umonyo umwe Umu wetu Yesu Klistu upagwe mushingumi shenu. Paulu, myombe umwe Klistu Yesu kwalilotelo lyake Nnungu namu nung'unumunu Timoti kwavakwilimyanga na kwavakukulupilika vanung'unumunu nkati mumwe Klistu vápagwa ku Koloshu. Umonyo upagwe kwenu mwenu na amani vyakwalakela kumwe Nnungu Tatagwetu. Ngwengwe tunkunnambwalela Nnungu Tatamunu umwe Umu wetu Yesu Klistu patunshwalidya mwenu kutunduvangila patwigwite yalikulupililo lyenu nkati mumwe Klistu Yesu na linagwaledyo lyamuvenavo kwavakwilimyanga uti kwamwaa walilindilililo lyavankandyadidye kuwa, lilindilililo lyolyo lyamwigwite kunantandi kwaindila yalilove lyaumwiu, wo ntenga wambone umwikidíle mwenu wo. Ntenga au, undauka mushu upa vyepo shilambo uti na unkukulumuka kenga mo mwaivalalele kwenu mwenu kutunduvangila muliduva lyamwigwite na kumanya umonyo wake Nnungu muumwiu kenga mwamulipundishididye kumwe Epapalashi ntumwamwetu wakunagwaleka. Nae ni ntumika wakukulupilika umwe Klistu kwaupande wenu na ni jojo átuvalangidile linagwaledyo lyenu nkati mu Imumu. Napavedoni, kutunduvangila muliduva lyatwigwite hatunaleka shinu kushwali yenu mwenu tunjugwa Nnungu pakulota dashi, muumbaligwe na limanyilo lyalilotelo lyake nkati mulimanyilo na umanyimanyi uti waimumu kwambangidya muname shinamidyo shimmaikíla Umu, vinnagwela muuti, mupa vyepo mushimadengo uti shambone, mukulumuka mukummanya Nnungu, munanawangika na dimongo uti kwodananavo dimongo dyalishangelo lyake kwakulipililila na kwaupole uti, munnambwalela na lipuwilo Tatamunu átadidye mupagwe mukumajananga maleko avakwilimyanga mulilangadyo. Nae ni átuposhidye muutawala wamushii kutuukanavo muutawala wamwanagwe wakunagwaleka, mwake nae tunkuvanavo kwambolegwa kùvele kulivalivigwa kwashimadambi. Nae ni ing'ope ya Nnungu ákaaneka, ntandi kuvalekwa waviumbi uti mwaa nkati mwake mundyuka ndakandyangigwa vinu uti, vinu vivéle kuwa na vinu vivéle pai, vinu vyanéka na vinu víkaaneka, viteng'u kwali vyeo, vakutawala kwali vamadalaka, vinu uti vindikandyangigwa kwaindila yake nae na kwamwaa wake nae. Nae ni nantandi wavinu uti na nkati mwake, vinu uti vinkuungananga. Nae ni muti wamili alilá liganisha, shitunduvangilo na ntandi kuvalekwa pakati pavakupela pakulota muvinu uti akamulile lyutu litandi mwaa Nnungu ininnagwela kuumbaligwa kwake uti kuname nkati mwake nae na kwaindila yake aunganiange kavili vinu uti kwake atandedya amani kwaindila yamyadi vyake vijaíke panshalaba, vinu uti ata ikava vivéle mushilambo shapai ata ikava vivéle kuwa. Kushi mwenu mwe mwapukanénge na mwe muvéle mmamongo mumakumbukililo enu kwamwaa wavitendo vyaukalau, ambi apa nae andimuunganianga kavili mumili wake washimunumunu kwaindila yakupela kwake kwambangidya nae akannodye mwenu mùvele mmakwilimyanga, múkave makosha na kwabila kupagwa shakunkanidyanga pamevo pake Nnungu ikava kenga mundauka mushu mulikulupililo munanopa na mulinatela bila kwambukanga lilindilililo lyantenga wambone wamwigwite uvalangangilíke muviumbi uti vivéle pai. Au ni ntenga wowo uukíle nangutadya nangu Paulu ngùve ntumika. Napanelo ninkupuwangila mumauvilo angu kwamwaa wenu mwenu mwaa nkati mumili mwangu, ninkuumbadya mauvilo aovíte amwe Klistu kwamili wake lìvele lyo liganisha. Lyanavo nditadya kuva ntumika kwodananavo unashilangola wake Nnungu wangupele kwamwaa wenu pakulota kuwisha popo lilove lyake Nnungu, shipii ashilá shavapiidye tangu kala dimbula kwadimbula kanji ambi apa shitadídye shimanyike kwavakwilimyanga. Kwavanavo, Nnungu andyamuwa avatadye vamanye ukumene shani wamali alishangelo lyashipii ashi pakati pavamidi; shipii asho ni Klistu nkati mwenu, lilindilililo lyalishangelo. Ni jojo watummalanganga, tuduma na tumpundisha kula munu nkati mulimanyilo uti pakulota tunnodye kula munu washalowa-uti nkati mumwe Klistu. Kwashabaa ai, ninkukola shimadengo shakupwateka ngulikanyalidya kwodananavo shimadengo shake shikóla namene madengo nkati mwangu na dimongo. Mwaa ninkulota mumanye ukumene shani wakulikanyalidya kwanguvenavo kwenu mwenu na kwa avalá vavéle ku Laudisheya pamo namu uti avalá vakanava kungwona ing'ope yangu pakulota doni, mitima vyave vinanawangike vàungene mulinagwaledyo kwambangidya vapate mali uti auwakika uti aalakéla mulimanyilo kwambangidya dashi, vamanye shipii shimwe Nnungu, jo Klistu aju. Nkati mwake nae mundilikondya vidimbi uti vyalimanyilo na umanyimanyi. Avi ninkumwaulila pakulota hanapagwe munu wakunduwanga na malove akuutila mwaa ata ikava kenga hangupali ako kwamili kanji kwaimumu ninkupagwa namu mwenu ngupuwanga kwakulipanga kwenu na kunanopa kwalikulupililo lyenu kumwe Klistu. Napavedoni pakuva mwenu munimpwashalela Klistu Yesu kenga Umu, nama nkati mwake muvanavo dinyija na mùdangegwe nkati mwake, munanawangika mulikulupililo kenga mo mwavampundishididye na mùumbaligwidye kulambwalela. Lilaledye, hanapagwe munu wakuntwala mateka atumila mang'amung'amu na kushang'apa kwamambinya kwodananavo mavalelo ashimunumunu na dimumu ditawála shilambo ashi kanji i kwodananavo Klistu. Mwaa nkati mwake nae, kuumbaligwa uti kwaunnungu kunkunama mumili. Namwenu momo mundyumbaligwa nkati mwake aijá muti wautawala na madalaka uti. Namomo nkati mwake, mwenu mundikumuligwa likumbi i likumbi lyavakumula vanu kanji lyakulyusha mili washimunumunu, lyo lyakumula Klistu pamuukile ndashikigwa namu nae muubatisho, wo wamuukile ndadyuka namu nae kwaindila yalikulupililo mushimadengo shadimongo shake Nnungu ándyuwidye pakati pavakupela. Namwenu pamupadíle nkati mukupujungula kwenu na kwabila kukumuligwa likumbi mili vyenu vyo, Nnungu ampelé shingumi pamo namu nae àtulivalidile kupujungula kwetu na àputenge mashauma uti amadeni etu e apagwíte kwetu wetu. Mashauma ala, nae andimalidya akamalela panshalaba, avapoka dimongo vakutawala na vamadalaka. Nadoni nae avatadyengé dyoni paumbala avatema kwaindila yanshalaba. Napavedoni hamunanneka munu woewoe amuukumu kwamwaa waing'ano yavyakulya na vyakukumbila kwali kwamaduva avikukulu vyadidini kwali kwakupuwangila kwakwaneka mwedi waambi kwali kwamwaa waliduva lyakupumula. Vinu avi ni shimbedi sha avilá vilóta kwida kanji umwiu ni Klistu. Hamunanneke munu ampoka lidaka lyenu kwakupuwangila namene mukulishapeya na mukulipudya kwavanjelo, atadolyatadolya avilá vyagwene na alitumbudyatumbudya mumakumbukililo ake ashimunumunu. Munu kenga aju hanalinamatila shinu mmuti, muti wowo utádya mili uti paupwashalalegwa na paungananga mumalundu na mumipa, ukulumuke kwalikulumukililo lya Nnungu. Ikava kenga mwenu mundipela namu Klistu kwadimumu ditawála shilambo ashi, mwaa shani napane kenga mo mwamushinamila mushilambo ashi munkulivika mwina lilamulo? “Hamunakamule ashi! Hamunalinge ashilá! Hamunakumbe asho!” Avi uti vankwamba avilá vitumíka kutwala kutimbikanga. Malamulo alo ankwodananavo mang'amung'amu na mapundisho ashimunumunu tu bai. Mwiu ankwaneka kuvanavo limanyilo nkati mukulipudya kwavapanganianga vanu, nkati mukulishapeya na nkati mukuvyauvyanga mili kanji havive mana akwimidya kunagwaledya kwamalotelo ashimunumunu. Napavedoni ikava kenga mundidyuka namu Klistu, bai lambela vinu vivéle kuwa kwaikele Klistu kunkanakono kwake Nnungu. Kumbukila vinu vivéle kuwa i vivéle mushilambo shapai mwaa mwenu mundipela kutwala shingumi shenu kukandyegwa namu Klistu nkati mumwe Nnungu. Napane palota kwaneka Klistu ávele shingumi shenu, namwenu momo mundaaneka namu nae mulishangelo. Nadoni nkati mwenu, pedya uti avilá vyashimunumunu; kulavalava, ushapu, ditamaa, malotelo aukalau na ing'ou, ako ni kulipudya kwavyakushang'apa. Kwamwaa wavinu avi shinkwida shitundi shake Nnungu [kwa avalá vákaigwilila]. Muvinu avi namwenu momo kala mushindatenda yadavo pamushinama muvyanavo kanji ambi apa, nyemya vinu avi uti: shitundi, shishimwashimwa, vitendo vyaukalau, kwabola na kumya malove adyoni nkanywa mwenu. Hamunashang'apanile mwaa mwenu mundimula munu wakala pamo na vitendo vyake kutwala kungwala munu waambi ádyuwangidya kavili nkati mulimanyilo kwodananavo ing'ope yake aijá ámuumbile. Apa hapali ngalegu kwali muyuda, wakukumuligwa likumbi kwali ákakumuligwe, mmidi kwali mushikita, ntumwa kwali wamuunaiti kanji Klistu ni uti na nkati muuti. Napavedoni kenga mmenentete mmakutandalegwa vake Nnungu, mmakwilimyanga na mmakunagwaleka, gwala shididi shamuntima, kutanana, kulishapeya, upole na kulipililila. Pililanila na ikava kenga jumo ankuvanavo shakukashali kwamunu junji, napane pakuva Umu aninnivaliva mwenu namwenu momo livalilanila. Pashanya pavinu avi uti, gwala linagwaledyo, lyanavo ni lyunganilo liu. Doni, amani imwe Klistu ave nkwángangola mmitima myenu mwaa kwaamani mwenu mundishamegwa kwamili umo na muve mmakulambwalela. Lilove limwe Klistu liname namene nkati mwenu, mupundishania na mudumana kwalimanyilo uti, mwimba dimu, dimu dyalutumbyango na vilanga vyaimumu, muvanavo lilambwalalelo mmitima vyenu kwa Nnungu. Uti vyamulota kutenda, ata ikava kwalilove kwali kwavitendo, tenda palina limwe Umu Yesu munnambwalela Nnungu Atata kwaindila yake. Mmadyamunu, livike mwina mwavatavenu kenga mo mwaivalalele kumwe Umu. Mmatwamunu, vanagwaledye vadyavenu na hamunavavikile ukalau. Mmana, vaigwilile vatatavenu muvinu uti mwaa amu ni munnagwela Umu. Mmatatamunu, hamunavaikalile vanavenu kwambangidya hadinavapunguke dimongo. Mmatumwa, nkati muvinu uti vaigwilile vanang'olo venu vamushilambo shapai, i mwaneke pakulota ivanagwele vanu kanji na ntima shii munjopa Umu. Uti vyamutenda, tenda na ntima uti kenga muntandela Umu i vanu mumanya doni, mundapata alalá maleko kumwe Umu kenga dinudyo dyenu. Ni Umu Klistu wamuntumika; aijá átenda vyakunyata, andalipigwa ko kunyata mwaa hakupali kupambula. Mmanang'olo, vaangangalange vatumwa venu kwaishaliya na aki mumanya doni, namwenu momo munkuvanavo nang'olo jumo kuwa. Wena mushu munanopa mukushwali, muva mevo nkati mwake na mulambwalela, mutushwalidya wetu momo pakulota Nnungu atuungulile nnango kwalilove tuvalangange shipii shimwe Klistu ashilá shitadídye nangu nguungwe. Shwali kwambangidya nangu ngutandedye shipii shake shimanyike ngala kenga muvaikidíle ngutende. Nama kwalimanyilo kwavanu vapanda, mutumila shana litala lyenu. Malove enu ngwengwe ave aumonyo mùtakidile munyu wakumanyila mwashi mwakunjang'ulila kula munu. Tikiku nung'unumunu wakunagwaleka na ntumika wakukulupilika, ntumwamwangu mushimadengo shimwe Umu nae anammanyiya dyabali dyangu uti. Kwamwaa wowo au ninkuntumidya kwenu mwenu pakulota mumanye uti vipíta kwetu wetu na kwambangidya ananawange mitima vyenu. Namu nae ninkuntumidya Oneshimu nung'unumunu wakunagwaleka na wakukulupilika jo mwenentete mwenu. Vanavo vanammanyiya dyabali dyavinu uti vitandéka akuno. Alishitaliku nkúngwamwangu nae ankuntumidya mwenu nandele; namomo Malukushi binamu wake Balinaba. Ing'ano imwe Malukushi, mwenu mundipata malailililo; paida po, mpwashalele. Yesu aijá wavanshema Yustu yadavo ankuntumidya nandele. Ni vayuda vovo ava gweka tu pakati pavamadengomwangu kwautawala wa Nnungu na vanavo vanditadya kuva lipambadyangidyo kwangu nangu. Epapalashi mwenentete mwenu na ntumika umwe Klistu Yesu, nanae momo ankuntumidya nandele. Nae ngwengwe ankulikanyalidya mukushwali kwaupande wenu mwenu pakulota mwimile mùudile na mùliikinidye mumalotelo uti ake Nnungu. Kwake nae ninkwing'a ushuda kenga nae ankutenda namene dimongo kwamwaa wenu mwenu na kwa avalá vapágwa ku Laudisheya na ku Ielapolishi. Lukashi talatolo wakunagwaleka ankuntumidya nandele, namomo nanae Demashi. Vape nandele vanung'unumunu va ku Laudisheya, namomo Nimpa na liganisha uti likadyaniánga paing'ande pake. Ling'oto lyakushomya ibalugwa ai pakati penu, tadya yuke ikashamegwe muliganisha lyavalaudisheya, namwenu momo ya ku Laudisheya yo, shomya. Mwaulile Alikipu doni, “Angaikangila utumika waupatile nkati mumwe Umu pakulota ukawishe popo.” Nangu Paulu ninkumwandikila nandele aju na nkono wangu nimwene. Kumbukila mang'unyang'unya angu. Umonyo upagwe kwenu mwenu. Paulu, Shilivanu namu Timoti kwaliganisha lyavateshalonika lìvele nkati mumwe Nnungu Tatamunu namu Umu Yesu Klistu. Umonyo upagwe kwenu mwenu pamo na amani. Ngwengwe tunkunnambwalela Nnungu yenu mwenu uti mukushwali kwetu tuntambulanga kwabila kudoba tukumbukila pamevo pamwe Nnungu, jo Tatagwetu, madengo enu alikulupililo, kulikanyalidya kwenu kwalinagwaledyo na kunanopa kwenu kwalilindilililo kumwe Umu Yesu Klistu tumanya mmanung'unumunu mmakunagwaleka mmake Nnungu kenga nae anintandola mwenu pakuva ntenga wambone wetu umwikidilé mwenu i gweka kwalilove kanji namomo kwadimongo, kwa Imumu Wanashwe na nkati mukwakikishidya uti kenga mo mwamumanyilile mwashi mwatunamidile pakati penu kwamwaa wenu mwenu. Mwenu mundilitenda kuva mmakujedya vetu na vamwe Umu pamupwashaladile lilove nkati mumauvilo oe kwalipuwilo lya Imumu Wanashwe. Nadoni muukilé ndava mpano kwavakukulupila uti va ku Makedoniya na va ku Akaya. Mwaa kutunduvangila kwenu mwenu lilove limwe Umu lindilipuka ku Makedoniya namu ku Akaya i gweka avi kanji likulupililo lyenu kumwe Nnungu lindyandavala mudisemu uti. Nadoni hashipali shakuvalanganga mwaa vo vene vankuvalanganga mwashi mwamutupwashaladile na mwashi mwamunshinjiulidile Nnungu muleka kulipudya kwavannungu vakushang'apa pakulota muntumike Nnungu mumi na wiu na pakulota munnindile Mwanagwe aaloka kuwa, aijá wandyuwidye pakati pavakupela, Yesu átuposha mushitundi shída. Napanelo mwemwe mmene mmanung'unumunu mundimanya kenga kwida kwetu kwenu mwenu hakuvéle kwamonyo. Ata ikava kenga tundyúvauvanga na kutananigwa kunyata akulá ku Pilipo mo mwamumanyilile shana, tundívanavo ntima shii nkati mumwe Nnungu wetu wakummalangangila ntenga wambone wa Nnungu nkati mukupingigwa kwoe. Doni, kujugwangila kwetu hakunaalakela shinu mukushang'apa kwali muushapu kwali muujanja kanji kenga mo mwatukubaligwidye na Nnungu kukulupiligwa ntenga wambone, ni momo mwatutangalela i pakulota tutadye ivanagwele vanu kanji innagwele Nnungu aijá álalyanga mitima vyetu. Mwaa kenga mo mwamumanyilile shana, wetu hatwidile na lilove lyakuutila na ata kwaishabaa yakululuka, Nnungu ni nshuda wetu, na ata tulambela lishangelo lyavanu, ata lyenu na ata lyavanu vanji ata ikava kenga tukanimmikila ligogo wetu túvele tuvamyombe vamwe Klistu. Leka apo, tundilitenda kuva tuvana vadikidiki pakati penu. Mo mwavalela jujumunu wakujang'edya ávalela vanavake, amu ni mwatunnagwaladyedya mwenu wetu mpaka kututadya tuve tayali kumajananga i gweka ntenga wambone wa Nnungu kanji ungumi wetu momo pakuva mwenu mwiu mundyuka ndava mmakunagwaleka vetu. Takumbukila shana mmanung'unumunu shimadengo shetu shakupwateka na kulikanyalidya kwetu shilo na mui pakulota hatunave ligogo kwamunu woewoe patushimmalangangila ntenga wambone wa Nnungu. Mwenu munkuva mmashuda pamo namu Nnungu wawakwilimyanga, waishaliya na waukave makosha washiwanelo shetu kwenu mwenu mmakukulupila. Mwaa mundimanya shana mwatupagwididye na kula munu pakati penu kenga tatamunu kwavanamunu tunnaililila, tumupa ntima shii na tunkanyalidya pakulota muname shinamidyo shimmaikíla Nnungu aijá ánshamile muutawala wake jo mwene na mulishangelo lyake. Tunkunnambwalela Nnungu momo kwabila kudoba kwamwaa au: pamupwashaladile lilove lya Nnungu kwaupande wetu, mundipwashalela i kenga lilove lyavanu kanji kenga mwalivalalele mwiu lilove lya Nnungu likóla madengo nkati mwenu mmakukulupila. Mwaa mwenu mmanung'unumunu mundilitenda kuva mmakujedya vamaganisha a Nnungu nkati mumwe Klistu Yesu avéle ku Yudeya pakuva mwenu mundyuvauvanga mauvilo lolo kwavenentetemwenu kenga vanavo kwavayuda vo vammyée Umu Yesu na ata vakulava namomo kutumwadiliyanga wetu. Vanavo vankuntaa nshelu Nnungu na vankupingana na vanu uti vakanyalidya vatudingadinge pakulota hatunatangole na vamidi kwambangidya vanavo vo, vaambwalegwe na pakulota vo vene vaunjikiligwe shipimo shamadambi ave, kumbe shitundi shindivagwela. Napanelo patwapukanenge namu mwenu mmanung'unumunu ata ikava ivele yawakati ungwipi na kwapukananga kwene ko kuvele kwamili i kwamuntima, tundyúmbaligwa na mweshe wakwona ding'ope dyenu kavili. Tundílota kwida nannola, namwiu nangu Paulu ndílingangila i mwanda umo kanji atudingadingé Shatwani. Mwenu, da shakwashi shívele lilindilililo lyetu kwali lipuwilo lyetu kwali lidaka lyakulitumbyangidya wetu pamevo pamwe Umu Yesu mukwida kwake? Da i mwenu? Mwaa mwenu ni lishangelo lyetu na lipuwilo lyetu. Nadoni patukalipililidile kavili, tundyamuwa tulileke gweka yetu ku Atena kutwala kuntumidya Timoti aijá nung'unugwetu, mmádengomwagwe Nnungu nkati muntenga wambone umwe Klistu pakulota annonowange na amupe ntima shii kwaupande walikulupililo lyenu kwambangidya hanapagwe wakujagajega kwamwaa wamauvilo ala. Mwemwe mmene mundimanya shana kenga vanditupangila kwaing'ano ai. Mwaa patupagwíte namu mwenu tushindamwaulila kaladavo kenga wetu tundauvauvanga na mwiu vinditandakela momo kenga mo mwamumanyilile. Napavedoni kwaupande wangu nangu pandikalipililidile kavili nditumidya ngumanye ing'ano yalikulupililo lyenu nakapanji aijá nkútubya kwadindila dyoedyoe anintubya kutwala shimadengo shetu kuva shamonyo. Kanji napane paidile kwetu Timoti aalakela kwenu kutwala kutupa dyabali dyambone dyalikulupililo na linagwaledyo lyenu na kutuvalangangila kenga ngwengwe mwenu munkuvanavo likumbukililo lyambone kwetu wetu na munkuvanavo mweshe wakutwona wetu kenga wetu kwenu mwenu, napavedoni mutabu yetu na mumauvilo etu uti mmanung'unumunu tundiligwa shana kwalikulupililo lyenu. Mwaa ambi tunkuvanavo shingumi ikava kenga mwenu munkunanopa nkati mumwe Umu. Tulota kunnambwalalela mwashi Nnungu yenu mwenu kwalipuwilo lyatupuwanga kwamwaa wenu mwenu pamevo pake Nnungu wetu akuno tujugwa kwadimongo shilo na mui pakulota twone ding'ope dyenu na kumupa ashilá shipungwíke mulikulupililo lyenu? Napanelo Nnungu mwene, jo Tatagwetu namu Umu wetu Yesu atuungulile indila yakwida kwenu. Umu napane antadye mukulumuke na muumbaligwe kunagwaladyania shivenevene na kwavanu uti kenga wetu kwenu mwenu kwambangidya dashi, mitima vyenu vinonowangike mukwilimyanga pakulota vive víkave makosha pamevo pake Nnungu, jo Tatagwetu mukwida kwake Umu wetu Yesu pamo na vakwilimyanga vake uti. Kumwisho akuno mmanung'unumunu tunkunjugwa na kunnaililila palina limwe Umu Yesu doni, kulingana kenga mo mwamupwashaladile kwetu wetu amulá muvaikidíle muname na munnagwele Nnungu kenga mwiu mwamutandela, bai wenanavo mushu mutandedya kupunda apo. Mwenu mundimanya malamulo shani atumpele kwaindila yamadalaka amwe Umu Yesu. Mwaa malotelo amwe Nnungu ni akujaluwangigwa mwenu mukwilimyanga: doni, mwapukanangenavo vyakulauka, kula munu amanye kushunga mili wake mukwilimyanga na ishima i kwakunshanona ntima kwaushapu kenga vamidi vákammanyite Nnungu. Kwaing'ano ai, hanapagwe wakunkwinyanga kwali wakunshonda nung'unumunu mwaa kwavinu vyovyo avi, Umu ni nkúlipilila kenga mo mwatumwaulidile kaladavo na mwatuumididye ushuda ngala. Mwenu, Nnungu hatushamile kwaushapu kanji mukwilimyanga. Napavedoni aijá áita avi, hanamwita munu kanji Nnungu ámupa Imumu wake Wanashwe. Napanelo kwaing'ano yalinagwaledyo lyashinung'unumunu hainaloteka shinu kumwandikila mwaa mwemwe mmene mundipundishigwa namu Nnungu pakulota munagwaladyanie. Namwiu munkutenda kwavanung'unumunu Makedoniya uti. Tunkunnaililila napane mmanung'unumunu mutandedye kupunda apo, muvenavo liu lyakunama kwaamani, mwangangalange vyenu mmene na mukole madengo kwamikono vyenu kenga mo mwatumpundishididye kwambangidya muname shalowa kwa avalá vapanda na hashinapagwe shakumwova. Napanelo hatunalota shinu mutikinange mmanung'unumunu kwamwaa wa avalá valéle kwambangidya hamunavenavo shipalodi kenga avalá vanji vákave lilindilililo. Mwaa ikava kenga tunkukulupila kenga Yesu andipela kutwala kudyuka nimumo momo tunkukulupila kenga uti avalá valéle nkati mumwe Yesu, Nnungu andavaidanavo pamo namu nae. Vyatumwaulila avi tunkumwaulila kwalilove limwe Umu kenga wetu túvele mushingumi, túbakila mpaka kwida kwake Umu, mwiu hatuva tuvatandi kuvapunda avalá valéle. Mwaa jo mwene Umu andashuluka kwaloka kuwa na lidi lyadimongo, lidi lyanjelo nang'olo, lidi lyalipalapanda lya Nnungu na avalá vapadíle nkati mumwe Klistu, vandava vatandi kudyuka kutwala wetu túvele mushingumi túbakidile, tundatanduligwa pamo na vanavo mumaundi ndakadyania namu Umu kuniania, nadoni tundapagwa namu Umu ngwengwe. Napavedoni ing'ana ntima shii kwamalove ala. Napanelo ikava yawakati na yamaiko mmanung'unumunu, mwenu haivaikidile mwandikiligwe shoeshoe mwaa mwemwe mmene mundimanya shalowa doni liduva limwe Umu lindaida kenga mwaidila nkwíva shilo. Pavaashidoni, “Ipali amani na lishililidyo,” bai apo ni palota kuvaidila kubamola shingangala kenga kupwateka kwaluvaleko kumwidila nkongwe washitumbo; kwavanavo hamupali mwakukwapela. Kanji napane mwenu mmanung'unumunu hamunapagwa shinu mushii kwambangidya liduva alyo halinampatikaniange kenga nkwíva mwaa uti mwenu ni mmana mmalilangadyo na mmamui. Hatunava shinu vashilo na ata vamushii. Napavedoni hatunalale kenga vanji kanji tuve mevo na tuvakulipanga mwaa valála vo, valala shilo na vaambálwa vo, vaambalwa shilo. Wetu kanji túvele vamui tulipange tùgwete shikopa shalikulupililo na linagwaledyo na kenga shijulu shashitali, lilindilililo lyakwambolegwa. Mwaa Nnungu hatupangidile kwashitundi kanji pakulota tupate kwambolegwa kwaindila imwe Umu wetu Yesu Klistu ápadile kwamwaa wetu kwambangidya ata tukava mevo kwali tukalala, tuname namu nae. Napavedoni, ing'ana ntima shii na nanawananga kenga mo mwamutandela mo. Napanelo mmanung'unumunu ninkunjugwa muvaishimu avalá vakóla madengo pakati penu, vo vannangalaléla nkati mumwe Umu na vandúma. Vape ishima ing'umene nkati mulinagwaledyo kwamwaa washimadengo shave. Avanavo amani pakati penu. Momo tunkunnaililila mmanung'unumunu, avalá vawondo vadume, vivadidíma mitima vapambadyange, vakudabadabanga vapwashele na ava mmapole kwavanu uti. Lilaledye shana kwenu mwenu hanapagwe woewoe wakunnipa muje wakunyata kanji ngwengwe vingilidya ashilá shambone kwaupande wenu mwemwe mmene kwali kwavanu uti. Puwanga ngwengwe. Shwali kwabila kudoba. Lambwalela muuti mwaa ala ni malotelo ake Nnungu kwenu mwenu nkati mumwe Klistu Yesu. Hamunandime Imumu. Hamunailudyange kulava kanji tenda nningo vinu uti mutwale mukamulile ashilá shambone. Apukananganavo inamuna uti yavyakunyata. Napanelo jo mwene Nnungu waamani anjaluwangidye uti mukwilimyanga na imumu yenu, ungumi wenu na mili vyenu uti vikondyegwe pavikavanavo makosha mukwida kumwe Umu wetu Yesu Klistu. Aijá ánshema mwenu ni wakukulupilika; nae uti avi andatandedya. Mmanung'unumunu, tushwalidya nawetu momo. Vape nandele vanung'unumunu uti kwashimanyikilo shalinagwaledyo. Ninkunnaililila nkati mumwe Umu doni, ibalugwa ai ikashameke kwavanung'unumunu uti. Umonyo umwe Umu wetu Yesu Klistu upagwe na mwenu. Paulu, Shilivanu namu Timoti, kwaliganisha lyavateshalonika lìvele nkati mumwe Nnungu Tatagwetu namu Umu Yesu Klistu. Umonyo upagwe kwenu mwenu na amani yakwalakela kumwe Nnungu Tatamunu namu Umu Yesu Klistu. Indituvaikila tunnambwalele Nnungu ngwengwe mmanung'unumunu kwamwaa wenu pakuva ni shaliya mwaa likulupililo lyenu linkukulumuka namene na linagwaledyo lyakula munu pakati penu kwavanji, linkwanjadyeka ata mpaka wewe tuvene kulitamangila mwenu mmaganisha a Nnungu kwamwaa wakunanonopa kwenu na likulupililo lyenu mukupapatigwa na mumauvilo uti amulipililila. Avi uti ni kulodya ngala shaliya yaukumu yake Nnungu kwambangidya mwenu muvalangiligwe kuva mmakuvaikila muutawala wa Nnungu, wo wamuvauvangila wo, pakuva namwiu Nnungu ankuvalangilila ishaliya kuvalipa tabu avalá vamwikalíla kutwala kumupa mwenu múuvauvanga kupumula pamo namu wetu. Ashi shindatandeka paaneka Umu Yesu aumilila kuwa pamo na vanjelo vake vadimongo mulilamba lyamoto avapa shaushanga avalá vákammanya Nnungu na vákaigwilila ntenga wambone umwe Umu wetu Yesu. Vanavo vandauvauvanga ukumu yakubamalegwa kúkamalilika, kuvaapukanianga pamevo pamwe Umu na mulishangelo lyadimongo dyake paida muliduva alyo ndapata lishangelo muvakwilimyanga vake na avashangania pakati pa avalá vankulupidíle pamo na mwenu mwaa mundikulupila ushuda wetu. Kwaing'ano ai tunkunshwalidya mwenu ngwengwe kwambangidya Nnungu wetu antadye mwenu muve mmakuvaikila mukushema kwake na muwishe popo kwadimongo dyake malotelo uti auwambone na kula shimadengo shalikulupililo kwambangidya dashi, lina limwe Umu wetu Yesu lipate lishangelo nkati mwenu na mwenu nkati mwake kwakwodananavo umonyo wa Nnungu wetu na umwe Umu Yesu Klistu. Kwaing'ano napane yakwida kumwe Umu wetu Yesu Klistu na yakukumbuligwa kwetu kwake, tunkunjugwa mmanung'unumunu doni, hamunaangaishangigwe shipajelo muding'anong'ano dyenu na hamunaangaikange ata kwaimumu kwali kwalilove kwali kwaibalugwa yaanéka kuva kenga yaloka kwetu iishidoni, liduva limwe Umu, tayali lindiwika. Hamunanneke munu anduwanga kwainamuna yoeyoe mwaa liduva alyo, haliwika shitandi kukanava kupagwa kumpinga Nnungu na ankwaneka munu waungave-lilamulo aijá mwana wakubamalegwa, jo ápinga na álikwedya pashanya pavinu uti avilá vishamégwa kuva Nnungu kwali vinu vyakulipudidya kutadya mpaka kwikala mwing'ande ya Nnungu alivalanganga kuva Nnungu. Da hamunakumbukila shinu kenga vinu avi nimmalangangila ngùvele namu mwenu? Nadoni ashilá shindingadínga nae ambi apa, mwenu mundimanya kwambangidya aaneke muwakati wene-wene. Mwaa shipii shaungave-lilamulo tayali shinkukola madengo ila apali ándingadinga ambi apa mpaka nae vamushe. Bai apo andaaneka waungave-lilamulo aijá walota kuntimbanga Umu Yesu kwaimepo yankanywa mwake na kummalidya kwakuumilila kwakwida kwake. Kwida kumwe waungave-lilamulo kulota kwodananavo shimadengo shimwe Shatwani kwadimongo uti, vimanyikilo na vyakutikinikanga vyaushwang'a na kwakuduwanga uti kwaungave-shaliya kwa avalá vavéle mukujaika. Vanavo vankujaika pakuva vandita kunagwaledya umwiu kukavatadidye vaambolegwe. Ni ashi shitádya Nnungu avapalakadyedye dimongo dyakuvadumbyadumbya pakulota vakulupile ushwang'a kwambangidya vaukumigwe uti avalá vákakulupila umwiu kanji vapuwangila ungave-shaliya. Wetu napane indituvaikila ngwengwe tunnambwalele Nnungu kwamwaa wenu mmanung'unumunu mmakunagwaleka vamwe Umu mwaa Nnungu anintandola mwenu kenga vyepo vitandi vyakwambolegwa kwaindila yakujaluwangigwa mukwilimyanga kwa Imumu na kwakukulupila umwiu. Kwakwambolegwa aku nae aninshema mwenu kwaindila yantenga wambone wetu kwambangidya mupate lishangelo limwe Umu wetu Yesu Klistu. Napavedoni mmanung'unumunu, nanopa na kamulila ashilá shamupundishigwidye kwali kwalilove kwali kwaibalugwa yetu. Doni, jo mwene Umu Yesu Klistu namu Nnungu Tatagwetu átunagwaladidye na átupele kupambadyangigwa kúkamalilika na lilindilililo lyambone kwaumonyo, apambadyange mitima vyenu na annonowange mushimadengo uti na mulilove uti lyambone. Kumwisho akuno mmanung'unumunu, tushwalidya wetu pakulota lilove limwe Umu lyandavale shipajelo na lipate ishima kenga mwaitandakadile pakati penu na kwambangidya tuposhegwe kwavanu vakalau na vakunyata mitima. Mwaa i uti vavénavo likulupililo. Kanji napane Umu ni wakukulupilika, nae anannonowanga na ananshunga kumwe aijá nkalau. Tunkuvanavo likulupililo nkati mumwe Umu ikava yenu mwenu, vinu vyatunnamulidile munkutenda na mundauka mushu mutenda. Napane Umu alangalele mitima vyenu vinanapele kulinagwaledyo lya Nnungu na kukulipililila kumwe Klistu. Napanelo tunkunnamulila mmanung'unumunu palina limwe Umu wetu Yesu Klistu doni, vaambukange vanung'unumunu vanáma shinamidyo shauwondo i kulingana na mavalelo avapatile kwalakela kwetu. Mwenu mmene mundimanya mwashi muvaikidíle mutujadyedye mwaa patupagwíte namu mwenu, hatuvéle tuvawondo na ata hatulile bule shakulya shamunu woewoe kanji tùpagwite mushimadengo shakupwateka na mumauvilo, tundikola madengo shilo na mui pakulota hatunave ligogo kwamunu woewoe pakati penu. I do, hatuvenavo aki ayo kanji pakulota tulyumye wewe tuvene kenga mpano wakujedya mwenu. Mwaa ata patupagwíte namu mwenu tunínnamulila doni, munu akanalota kukola madengo, bai hanalye. Mwenu, tundigwa kenga vanji pakati penu vankunama shinamidyo shauwondo; havanakola shinu madengo ila vankulijalanianga muvinu vyavanu vene. Vanu vantindo au tunkuvalamulila na kuvalaililila nkati mumwe Umu Yesu Klistu doni, vakole madengo kwaamani kwambangidya valye shakulya shavo vo vene. Kwaupande wenu mwenu mmanung'unumunu hamunadobe kutandedya wambone. Ikava kenga munu hanaigwilila shinu shatutangwele mwibalugwa ai, munu ajo mmanye, hamunalyunganiange namu nae kwambangidya ataigwe dyoni kanji hamunammalangilile kuva mmongo ila ndume kenga nung'unumunu. Napanelo jo mwene Umu waamani amupe amani muwakati uti na mudinamuna uti. Umu apagwe pamo namu mwenu uti. Nangu Paulu ninkumwandikila nandele aju kwankono wangu nimwene. Ashi ni shimanyikilo shiu shamudibalugwa dyangu uti; amu ni mwangwandikila. Umonyo umwe Umu wetu Yesu Klistu upagwe namu mwenu uti. Paulu, myombe umwe Klistu Yesu kwalilamulo lyake Nnungu Mwamboli wetu pamo namu Klistu Yesu lilindilililo lyetu, kumwe Timoti mwanangu waumwiu nkati mulikulupililo. Umonyo, shididi na amani vyakwalakela kumwe Nnungu Tatamunu namu Klistu Yesu Umu wetu, vipagwe kwako wako. Kulingana kenga mo mwandikulaililidile nguka ku Makedoniya, wako pagwa ku Epeshu pakulota uvalamulile vanu vanji havanapundishe mapundisho anji na ata havanaangaikangile dinano na mashauma avanyakala ákave mwisho atádya kupagwa mitau kuleka unashilangola walakéla kumwe Nnungu wámba likulupililo. Malotelo napane amalailililo etu ni linagwaledyo lyúma muntima úkave ushapu, makumbukililo ambone amuntima na likulupililo líkave shinankulaba. Kwakwashadyanga avi, vanji vandishinjiulila mitima kumitau víkave mana valota vave vamwalimu vadishaliya pavakamanya nyamani shavamba na ata muvinu vyavaakikisha. Tunkumanya doni, lilamulo lyàmbone ikava kenga munu ankutumila mulatéka imanyika kenga lyanavo halivikike kwawaishaliya ila livikiké kwa avalá vaungave-lilamulo na vákaigwilila, vákave Nnungu na vakutega, vákamwishimu Nnungu na vadyeluelu, vavakanyalánga vatatavave pamo na vajujuvave, vakubyaa, vakulauka pamo na valalána shilumelume, vaténda nshulusho wavatumwa, vakushang'apa, valilápa kwaushwang'a na uti avilá vipínga mapundisho mangumi, mapundisho lo aodánanavo ntenga wambone walishangelo lyake Nnungu wakutumbyangilika, ntenga wowo wangukulupilike nangu. Ninkunnambwalela aijá ángupele dimongo, Klistu Yesu Umu wetu mwaa nae aningwona kuva wakukulupilika anguvika mushimadengo shake nene ngwe nguvéle nkúkupulu, nkúpapata na njauli. Kanji ndipata kwanangiligwa shididi mwaa ngùvele mukutikinanga, nangu ngushindatenda muungakulupila wangu. Napane umonyo umwe Umu undipakatika namene kwangu nangu kwalikulupililo na linagwaledyo lipagwíte nkati mumwe Klistu Yesu. Shitangodi ashi ni shakukulupilika na shindivaikila shiitikiligwe: doni, Klistu Yesu andida mushilambo ndavaambola vakutega, pakati pavakutega avo, nangu po, ni ngumamadidye. Kanji shitádya ngwanangiligwe shididi ni ashi: kwambangidya dashi, nkati mwangu nangu ninkútega wakumamodya, Klistu Yesu alilodye upole wake uti kenga mpano kwa avalá valóta kunkulupila kwashingumi shíkamalilika. Ambi napane kumwe Umu wangwengwe, ákapela, ákaaneka, jo Nnungu jumo, kwake nae kupagwe ishima na lishangelo ngwengwe ngwengwe. Ame. Lilailililo ali ninkukukamudya mwanangu Timoti kwodananavo malavilo atangaléke kwamwaa wako kwambangidya dashi, kwaindila yaanavo utende ing'ondo yo yambone ukamulila likulupililo na makumbukililo ambone amuntima alalá ávaitile vanji, nadoni kwalikulupililo lyave vandititimila mmedi. Pakati pave ankupagwa Imeneu namu Alishandele, vanavo ndivakamudya kumwe Shatwani vakalipundishe pakulota havanakupulu. Napavedoni shitandi ninkulaililila kupagwe kujugwa, kushwali, kujugwangila na kulambwalela kwaupande wavanu uti, kwavaumu na kwauti avalá vavénavo madalaka pakulota tuname shinamidyo shaamani na shakutulila nkati mukunjopa Nnungu na ishima uti. Ashi ni shinu shambone na shakunagwaleka pamevo pake Nnungu Mwamboli wetu jo álota vanu uti vaambolegwe na vakawikile mulimanyilo lyakumanya umwiu. Mwaa ankupagwa Nnungu jumo na kupagwa nkúdumangila jumo pakati pamwe Nnungu na vanu: munu jo Klistu Yesu ályumidye jo mwene kuva lyambolelo kwaupande wavanu uti. Au ni ushuda uukíle ndatandeka muwakati wake. Kwamwaa au ndyuka ndapangigwa nguve nkúvalanganga-lilove na myombe, ngutangola mwiu hangunashang'apa shinu, mwalimu wavamidi nkati mulikulupililo na muumwiu. Napavedoni ninkulota kula lyutu valume uti vashwalye vànyanywile mikono vyakwilimyanga bila shitundi na bila kutaukananga. Nimumo momo vakongwe valinemye kwadinguvo dyaishima, kwakutulila na kwakulilaledya i kwakuluka ugwimbu na ata kwashaabu kwali majanga amali kwali dinguvo dyabei kanji kwa ashilá shivaikidíle kwavakongwe valivalangánga ishima kumwe Nnungu, matendo ambone. Nkongwe inimmaikila alipundishe mukulimaladya alivika mwina muuti. Hangunaleka shinu do, nkongwe apundishe na ata kuvanavo madalaka kwannume kanji alimaladye. Mwaa shitandi vankandyengé Adamu kutwala kwatika Eva. Namomo Adamu haukile ndaduwangiligwa ila nkongwe paduwangiligwe andigwa mulidambi. Nkongwe jo napane andaambwalegwa avavaleka vana ikava kenga nae andauka mushu mulikulupililo, mulinagwaledyo, mukwilimyanga pamo na kutulila. Lilove ali ni lyakukulupilika: munu akavanavo shabaa yakupata shinang'olo shankúlaledya, ankulota shimadengo shambone. Napavedoni inimmaikila nkúlaledya ave munu ákave makosha, nnume wankongwe jumo, munu mpole, wakulishunga, wakwishimika, wakukalibisha na wakuulula kupundisha i wakwambalwa na ata wakukanyola kanji ave waupole, ákave ushaka na ákanagwaledya njuluku. Ave munu álangalalela shana ing'ande yake jo mwene àvenavo vana valivíka mwina mwake kwaishima uti. Mwaa munu akanaulula kulangalalela ing'ande yake, alota kushunga dashi liganisha lyake Nnungu? Hanave munu ánshinjiulidile ambi Nnungu kwambangidya hanalyone kutwala kugwa muukumu imwe Ndamoni. Namomo inimmaikila ave munu waushuda wambone pakati pavanu vapanda pakulota hanalapigwe kutwala kujola mulutambo lumwe Ndamoni. Nimumo momo madiyakonu indivavaikila vave vaishima i vadindimi mbili, vákaliinjidyanga namene muvinyu na ata vákuvikila liu lukwinyango, vakamulíla shipii shalikulupililo kwamakumbukililo amuntima ákave ushapu. Vovo vo shitandi momo vavatende nningo, ling'oto vatumike vakanaaneka likosha. Nimumo momo vadyavave indivavaikila vave vaishima, vákang'wenya, vapole na vakukulupilika muuti. Madiyakonu kula munu ave nnume wankongwe jumo, vavalangalalela shana vanavave pamo na ding'ande dyave vo vene. Mwaa avalá vatumíke shana kenga madiyakonu vandálipatila ishima yambone pamo na kulishiya kukumene mulikulupililo lipagwíte nkati mumwe Klistu Yesu. Ndikwandikila vinu avi ngulindila ndikwidile shipajelo ila nikakakova umanye mwashi mwakunamila munu nng'ande mwa Nnungu lìvele liganisha lya Nnungu mumi, libodo na shitunduvangilo shaumwiu. Mwiu shikumene tunkuvalanganga ni shipii shakuvanavo Nnungu: Aijá átandegwe kumanyika mushimunu, áakikishigwe kwa Imumu, áanakene na vanjelo, wavammalangenge pakati pavenentete, wavankulupidile mushilambo, átanduligwidye mulishangelo. Imumu napane ankutangola ngala doni, muwakati wamwisho vanji vandaambukanga likulupililo kwigwilila dimumu dyakuduwanga na mapundisho avandamoni, kwamalambi avakushang'apa vavénavo makumbukililo amuntima aanyóka. Vanavo vankuleya kulomba na kukanyalidya kuleka vyakulya vyakandyenge Nnungu vipwashalalegwe kwalilambwalalelo kwavakukulupila na kwa avalá vamanyíte umwiu. Mwaa kula shinu shakandyenge Nnungu shàmbone na hashipali shivaikidíle shiitigwe shikava kenga shindapwashalalegwa kwalilambwalalelo pakuva shanavo sho, shitandegwa kwilimyanga kwaindila yalilove lya Nnungu na kushwali. Ukavaulila vinu avi vanung'unumunu, undava ntumika wambone umwe Klistu Yesu ulidyavalakedya kwamalove alikulupililo na amapundisho ambone awodedya. Kanji napane ita dinano díkave ishima na dyashinyakala ila lidyavalakedye shinamidyo shakunjopa Nnungu. Mwaa kulidyavalakedya kwamili kunkuvanavo paida yake ila kunjopa Nnungu kunkuvanavo paida muuti kuvanavo kulivikila kwashingumi ashi na shída. Lilove ali ni lyakukulupilika na lindivaikila likubaligwe uti. Ni ashi shitádya wetu tukole madengo akupwateka na tulikanyalidye pakuva tundivika lilindilililo lyetu kwa Nnungu mumi ávele Mwamboli wavanu uti kupunda namene kwavakukulupila. Lamulila vinu avi na pundisha. Hanapagwe wakukwiludyanga kwamwaa wakuva wako unnemba kanji ava mpano kwavakukulupila mukutangola, mushinamidyo, mulinagwaledyo, mulikulupililo na muungave-ushapu. Mpaka pangulota kwida, angaikangila kushomya Maandiko paumbala, kulaililila na kupundisha. Haunaleke kunyenje shajo shavakupele wako kwaindila yakulava pavakuvikidile makono pankodyanio wavanang'olo. Tandedya vinu avi, pagwa nkati mwake pakulota likulumukililo lyako lyaneke kwavanu uti. Lilaledye namene gwegwe umwene na mapundisho ako. Nanopa mwanavo mwaa pautenda davo po, undaliposha wako umwene pamo na avalá vakwigwilíla. Haunanshulange munu ákupundile shilinga kanji nnaililile kenga tatamunu, vanemba kenga vanung'unumunu, vakongwe vaulinga kenga vajujumunu na vali kenga valumbumunu nkati muungave-ushapu uti. Vaishimu vanamwili avalá vanamwili mwiu mwiu vákave pashinu. Kanji ikava kenga namwili ankuvanavo vana kwali udukulu, vanavo shitandi valipundishe kulodya kunjopa Nnungu kwavapaing'ande pave vo vene vavaujidya inudyo kwavatatamunu, amu ni munnagwéla Nnungu. Napane namwili wiu ákave pashinu aijá ávele bai gweka yake, ankuvanavo lilindilililo lyake kumwe Nnungu na ankuka mushu mukujugwangila na mukushwali shilo na mui. Kanji namwili áliinjidyenge mushinamidyo shamalotelo ake, ata ikava kenga nae po ankunama, andipela. Lamulila vinu avi kwambangidya havanavenavo makosha. Ikava kenga munu hanavashunga shinu vakwave na kupunda namene avalá vapaing'ande pake, ajo andita likulupililo na ni ámamodya namene kumpunda aijá ákakulupila. Hanaandikigwe namwili mulishauma lyavanamwili pakavenavo vyaka sitini vyaulinga, nkongwe wannume jumo na ámanyike shana kwashimadengo shake shambone: ávaladile vana, ákalibishidye, ánavyenge medi madodo avakwilimyanga, ávapwashaladile vakuvauvanga na álijawile mushimadengo shambone shakula inamuna. Vaite vanamwili vali pakuva mweshe wave paulota kuvalivadya kumwe Klistu, vandalota valombwe kavili kutwala kuukumigwa kwamwaa wakwambukanga likulupililo lyave litandi. Leka apo, vandálipundisha vave vawondo vawanawananga nding'ande na i gweka vawondo kanji namomo vakung'wenya, vakuliinjidyanga mumyaa vatangola vinu víkavaikidile. Nadoni nangu ninkulota doni, vanamwili vali valombwe, vavenavo vanavave, vapange shana ding'ande dyave pakulota havanamupe litala mmongo lyakututangola kunyata. Namwiu, vanji vo vandyashalanga kumwoda Shatwani. Ikava kenga nkongwe nkúkulupila andivanavo vanamwili palikola lyake, inimmaikila avapwashele pakulota liganisha halinaidapelwe kwambangidya dashi lyanavo livashunge avalá vanamwili mwiu vákave pashinu. Avalá vanang'olo valangalaléla shana, vandivaikila vapate ishima ing'umene kupunda namene avalá vakóla madengo akuvalanganga lilove na kupundisha mwaa Maandiko ankushidoni, “Haunamunge ng'ombe pampulula ngano,” na, “Mmádengo inimmaikila apate nshala wake.” Haunaitikile vyakutambudyanga vimwámba nang'olo paukapagwa ushuda wavanu vavili kwali vatatu. Avalá vatéga vashulange paumbala kwambangidya vanji vo, vajope. Ninkumya ushuda pamevo pamwe Nnungu, pamwe Klistu Yesu na pavanjelo vakutandalegwa doni, vinu avi vikila kuntima bila kupambula paukatandedya shoeshoe kwashitete. Haunapupange kummikila munu makono na ata haunaliinjidyange mushimadambi shavanu vanji; nanopa muungave-ushapu. Napane wako haunauke mushu ukumbila gweka yake medi kanji kumbila padyoko vinyu kwamwaa wammunda pamo na malwele akukódya kula wakati. Madambi avanu vanji ankwaneka ngala alangalalela muukumu kanji avanu vanji aatika kunyuma. Nimumo momo shimadengo shambone shinkwaneka ngala na ata ashilá shilipiídye, hashuulula kupiika. Uti avalá vavénavo likangoti kenga vatumwa, indivavaikila vavatanane vanang'olo vave kenga muvavaikidíle kwaishima uti kwambangidya lina limwe Nnungu na lo mapundisho lo, halanaliuligwe. Avalá vavénavo vanang'olo vakukulupila, havanavailudyange kwodamwaa vàkukulupila kanji vavatumike namene kupunda apo mwaa vapáta paida yashimadengo shave shambone ni vakukulupila na vakunagwaleka. Vinu avi pundisha na laililila. Munu woewoe akapundisha mapundisho akuvilingananga na ákaitikananga na malove mangumi amwe Umu wetu Yesu Klistu na ata mapundisho aodánanavo kunjopa Nnungu, munu ajo ni wakulyona na hashipali shamanya. Nae po ni munu ávenavo mweshe wamitau na ing'ondo yamalove iidanavo ing'ou, ushaka, kwabola, kwambambidyania kunyata na mitau víkave mwisho vyavanu vading'ano dyakutimbikanga vákave umwiu vona kenga kupata malupulupu ni kunjopa Nnungu. Mwiu, ankupagwa malupulupu nkati mukunjopa Nnungu kukapagwa kutudya ntima kwa ashilá shauvenavo mwaa hashipali shatwidinavo mushilambo na ata shakuulula kuukanavo. Napanelo ikava kenga tunkuvanavo shakulilisha kwali shakuliinikidya, bai kwavinu avyo tundatudya ntima. Kanji napane avalá vavanavo malotelo muntima vave matajili, vanágwa mukutubigwa, mudinambo na mumalotelo oe ákave mana na akunyata alalá avatitimídya vanu mukubamalegwa na mukujaika. Mwaa kunnagwaledya njuluku ni lushija lwavyakunyata uti. Kwakuvikila liu njuluku, vanji vandyashalanga mulikulupililo na kulitalalanga kwavipalodi vyoe. Kanji napane wako umunu wa Nnungu linyemye muvinu avyo. Vingilidya napane ishaliya, kunjopa Nnungu, likulupililo, linagwaledyo, lipililililo na upole. Tenda ing'ondo yambone yalikulupililo. Kamulila shingumi shíkamalilika ashilá shavakushamalele sho shaulyawile pamevo pamashuda oe. Ninkukulamulila pamevo pa Nnungu jo áing'a shingumi vinu uti na pamevo pamwe Klistu Yesu áumidye ushuda wambone pamevo pamwe Ponji Pilatu, shunga lilamulo ali pakave lilemba na pakave likosha mpaka kuumilila kumwe Umu wetu Yesu Klistu, akulá ko kwalota kulodya Nnungu muwakati wake; Nnungu jo Wakwalaligwa na Nkútawala wagweka, Umu wavaumu na Nang'olo wavanang'olo, jumo ákapela, ánama mulilangadyo lyakavandika munu, aijá ákangwene munu pakati pavanu na ákaululika kwaneka. Kwake nae ipagwe ishima na dimongo díkamalilika. Ame. Kwavatajili vawakati au, valaililile havanalyone, havanavike lilindilililo lyave mumali ákakulupilika kanji vavike lilindilililo lyave kumwe Nnungu átupa uti kwabila kulakalela kwalipuwilo lyetu. Vamanyie vatende wambone, vave matajili mushimadengo shambone, vavenavo ntima wakujaula vava tayali mukujavananga. Vakatenda davo, vandalikungailila mali vo vene kenga shitunduvangilo shambone shawakati ulóta kwida kwambangidya vakamulile ashilá shingumi shiu. Wako Timoti, shunga ashilá shaukulupilike. Lyapukaniange na shitangodi shíkave mana na mitau vyavashema kwakushang'apa kuva limanyilo. Kwakulivalanganga vinu avi, vanji vandyashalanga mulikulupililo. Umonyo upagwe namu mwenu. Paulu, myombe umwe Klistu Yesu kwalilotelo lyake Nnungu kwakwodanavo kulivikila kwashingumi shipagwíte nkati mumwe Klistu Yesu, kumwe Timoti mwanangu wakunagwaleka. Umonyo, shididi na amani vyakwalakela kumwe Nnungu Tatamunu namu Klistu Yesu Umu wetu, vipagwe kwako wako. Ninkunnambwalela Nnungu wanintumika kenga mwavantumikidile vanyakala vangu kwamakumbukililo ákave ushapu amuntima pandikukumbukila ngwengwe wako mukushwali kwangu shilo na mui. Pangukumbukila myodi vyako, ninkuvanavo mweshe woe wakukwona kwambangidya lipuwilo lyangu liwikile popo. Ninkukumbukila likulupililo lyako liu lyo lye lipagwíte shitandi kwanakuluvo Loide na kwanyoko Eunike na ambi apa ninkuvanavo wakika kenga linkupagwa nkati mwako. Ni ashi shingutádya nikukumbuwange pakulota ukang'ele shajo shake Nnungu shipagwíte kwako kwaindila yakukuvikila makono angu. Mwaa Nnungu anditupa Imumu i yakujopa kanji yadimongo, yalinagwaledyo na yakulimaladya. Napavedoni haunaanangile dyoni kumya ushuda umwe Umu wetu na ata kwamwaa wangu nangu nkúngwa wake kanji uvauvanga namu nangu kwamwaa wantenga wambone kwodananavo dimongo dya Nnungu aijá átwambwele na átushamile kwalishamelo lyakwilimyanga i kwamwaa washimadengo shetu kanji kwamwaa waishabaa yake jo mwene na umonyo watupatile nkati mumwe Klistu Yesu tangu wakati úkamalilika ukanava kupagwa napane undililodya kwakuumilila kumwe Mwamboli wetu Klistu Yesu. Kwaupande unji nae andimalidya kupela, kwaupande unji mulilangadyo kwidanavo shingumi na ungapela kwaindila yantenga wambone, ntenga wowo wangutandalagwidye nangu kuva nkúvalanganga, myombe na mwalimu. Kwamwaa wavinu avi namomo ninkuvauvanga kanji hangunona dyoni mwaa nimmanya aijá waninkulupidile na ninkuvanavo wakika kenga nae ankuulula kushunga ashilá shangukulupidile mpaka muliduva alyo. Odedya mpano wamalove mangumi awigwite kwangu upagwa mulikulupililo na linagwaledyo lipágwa nkati mumwe Klistu Yesu. Ashilá shambone shaukile ndakulupilika, shunga kwa Imumu Wanashwe ánama nkati mwetu. Wako undimanya doni uti vamulijimbo lya ku Ashiya vaningwambukanga, pakati pave Pigelu namu Elimogeneshi. Umu alodye shididi shake paing'ande imwe Oneshipolu mwaa myanda vyoe aningutaa dimongo na yakungwa yangu, haanenge dyoni, leka apo pawikile pa Loma aningulambela kwadimongo mpaka kungupata. Umu amupe litala lyakupatila shididi shaalakéla kumwe Umu muliduva alyo! Wako undimanya shana uti mwangutumikidile nae akulá ku Epeshu. Napavedoni wako mwanangu nanopa muumonyo upagwíte nkati mumwe Klistu Yesu. Avilá vyawigwite kwangu nangu pamevo pavashuda voe, vakamudye vanu vakukulupilika valóta kuulula kuvapundisha vanu vanji momo. Liinjidyange mumauvilo kenga mwíng'ondo wambone umwe Klistu Yesu. Hapali átumika kenga mwíng'ondo áliinjidyanga mushinamidyo shavenentete mwaa shabaa yake ni kulota innagwele aijá ánshamile. Namomo aijá átenda mashindano akutukuta hapata lidaka akanatandedya mashindano aodedya mulatéka. Nkúlima ákola madengo akupwateka inimmaikila ave ntandi mukupagwa mmapuno. Kumbukila vyandikwaulila avi mwaa Umu andakupa limanyilo muuti. Nkumbukile Yesu Klistu ádyukile pakati pavakupela, ndukulugwe Daudi kwodananavo ntenga wambone wangu aulá wanguvauvangila ata mpaka kungwa kenga nkalau kanji lilove lyake Nnungu, halinaungwa shinu. Napavedoni uti ninkulipililila kwamwaa wavakutandalegwa pakulota navanavo vapate kwambolegwa kupagwíte nkati mumwe Klistu Yesu pamo na lishangelo líkamalilika. Shitangodi ashi ni shakukulupilika: Ikava kenga tundipela namu nae, namu nae momo tundanama, ikava kenga tunkulipililila, namu nae namomo tundatawala, ikava kenga tundamwita, nanae momo andatwita, ikava kenga hatukulupilika, nae jo andauka mushu akulupilika mwaa haulula kulita jo mwene. Vakumbuwange vanu vinu avi umya ushuda pamevo pake Nnungu pakulota havanataukanange kwamalove mwaa haipali paida ila vabamalegwa avalá vaigwilíla. Likanyilidye ulilodye shana pamevo pake Nnungu kenga mmádengo ákubaligwe akang'ana shalowa lilove lyaumwiu. Linyemye napane mushitangodi shíkave ishima na shíkave mana mwaa shosho sho, shinkuvatadya vanu vamamodye ungave Nnungu. Malove ainamuna ai, anaandavala kenga shilamba-lwajo; pakati pave apagwité Imeneu namu Piletu. Vanavo vandyashalanga muumwiu vaashidoni, kudyuka pakati pavakupela kunditandeka tayali nadoni vovo vo, vankutindinganianga likulupililo lyavanji. Napane shitunduvangilo shakunanopa sha Nnungu shinkuka mushu shipagwa shivanavo namakong'o aju, “ Umu ankuvamanya avalá vake,” na, “Woewoe átambulanga lina limwe Umu aapukanangenavo ungave-shaliya uti.” Mwenu! Mwing'ande ing'umene hamunapagwa gweka vyombo vyashaabu kwali vyankuva kanji namomo vindápagwa vyombo vyadimbau na vyaulongo; vinji kuva vyakwishimika, vinji vyo kuva víkave ishima. Napanelo ikava kenga munu andaushanianga avilá víkave ishima andava shombo shakwishimika, shitandégwe kwilimyanga, shivénavo mana kwa Nang'olo shavapanganienge kwashimadengo uti shambone. Tukuta ditamaa uti dyashinemba, vingilidya ishaliya, likulupililo, linagwaledyo na amani pamo na avalá vantambulánga Umu na ntima úkave ushapu. Napane ita mitau víkave mana na vyaujinga umanya doni, vyanavo vimalilikila muugombi. Ntumika umwe Umu hanave wamagombi kanji ave mpole kwavanu uti, wakuulula kupundisha, wakulipililila, avapundisha kwakulishapeya avalá vampínga nakapanji Nnungu andavapa kulijugulanga kwidanavo kumanya umwiu na ding'ano dyave divaujile kavili vapalanyoka mudinambo dimwe Ndamoni dyavataile pakulota vatende malotelo ake nae. Manya avi napane: mumaduva amwisho undawika wakati wakujowa. Mwaa vanu vandava vakulinagwaledya vo vene, vakunagwaledya njuluku, vakulitumbyanga, vakulyona, vakwabola, vákavaigwilila vatatamunu, vákalambwalela, vákanjopa Nnungu, vákave linagwaledyo, vákadumika, vakung'wenya, vákalilaledya, vakukalipa, vákalota wambone, vanánnimya, vakulitauka, vaimbeve, vakunagwaledya vyakudangadanga kuliko kunnagwaledya Nnungu, vavanavo ding'ope dyakunjopa Nnungu kanji akuno vaita dimongo dyake. Vanu avo, aapukananganavo. Pakati pavanu ava ni avalá vainjíla nding'ande ndavashomba vakongwe vakudabadabanga vakwidapelwa na shimadambi valangalalégwa na ditamaa dyakula inamuna. Vakongwe avo vankupagwa ngwengwe valipundisha pavakaulula kuka ndawikila mukumanya umwiu. Kulingana kenga momo Yaneshi namu Yambaleshi vanímpinga Musha, namomo vanavo vankupinga umwiu; ni vanu vatimbikénge ding'ano dyave, vanu vákave mana kwalikulupililo. Kanji vanavo havauka shinu mushu mwaa ujinga wave undalilodya ngala kenga mwaivalalele kwavanu vavili avalá. Kanji napane wako undyodedya pepi-pepi mapundisho angu, shiwanedi shangu, nnugu wangu, likulupililo lyangu, kulipililila kwangu, linagwaledyo lyangu, kunanopa kwangu, kupapatigwa na mauvilo; vinu vingutandéke ku Antiyokiya, Ikoniu na Kulishitala. Kupapatigwa aku uti, ndilipililila na nkati muvinu avyo uti Umu aninguposha. Kwakutangola mwiu kula álota kunama shinamidyo shakunjopa Nnungu nkati mumwe Klistu Yesu, andapapatigwa. Napane vanu vakalau na vakushang'apa vandauka mushu vamamodya kuvaashadyanga vanu na vo vene vaashalangigwa. Wako napane pagwa nkati muumwiu aulá waulipundishidye na wawakikishidye ummanya aijá waulipundishidye na kumanya kenga tangu shidyoko shako undimanya Maandiko akwilimyanga aululíka kukutadya kuva walimanyilo kwakwambolegwa kwaindila yalikulupililo nkati mumwe Klistu Yesu. Maandiko uti andipumuliligwa namu Nnungu na ankupai kupundishidya, kushashulangila, kulingulila na kupundishidya mwishaliya kwambangidya munu wa Nnungu ave wakuulula, wavampanganienge shana kwashimadengo uti shambone. Ninkumya ushuda pamevo pake Nnungu na pamevo pake Klistu Yesu aijá álota kuvaukumu vangumi na vapadíle, ngulaililila kwakuumilila kwake na utawala wake, valanganga lilove lyake Nnungu, ava tayali wakati uvaikidíle na úkavaikidile, shashulanga, shulanga, laililila kwaupole uti na kwakupundisha. Mwaa undawika wakati wavakalota kulipililila vanu mapundisho mangumi kanji vavanavo matu akunyang'anyang'a, vandalyumbadidya vamwalimu kwodananavo ditamaa dyave vo vene. Vandashinjiulila matu ave kunji vaita umwiu na kushinjiukila kudinano. Kanji napane wako ava umunu wakulilaledya muvinu uti, lipililile mauvilo, kola shimadengo shankúvalanganga ntenga wambone, tandedya utumika wako ukawikile popo. Kwaupande wangu nangu ninkumiminiligwa vangumya shadaka na wakati wakuma kwangu, undiwika. Nditenda ing'ondo yambone, ndimalila mashindano, ndishunga likulupililo. Kutunduvangila apa, vaningukandyedya lidaka lyaishaliya lyalota kungupa Umu, nkúukumu waishaliya muliduva alyo na i gweka nangu kanji namomo uti avalá vanagwalédya kuumilila kwake. Tenda dimongo wide ungukodye shipajelo. Mwaa Demashi kwakunagwaledya wakati au, aningwambukanga kutwala kuka ku Teshalonika. Keleshete kuka ku Galata, Titu kuka ku Dalamashiya. Ni Lukashi gweka yake ápagwite namu nangu. Pawida ntwale Malukushi mwide pamo mwaa nae ni lipwashalelo likumene kwangu kwautumika. Tikiku nae nintumidya ku Epeshu. Napane paulota kwida po, ngunyakatila likoti lyaninnakalele Kalupu ku Tolowashi na mabuku, kupunda namene alalá amagwogwe. Alishandale aijá nkwána aningutenda vyakunyata vyoe namene; Umu anannipilila kwakwodananavo avilá vyatandile. Nawako momo lilaledye kwaupande wake mwaa andipinga na dimongo malove etu. Mukulishililidya kwangu kutandi, hapali munu ata jumo e avéle upande wangu, uti vaníngwambukanga. Kwashitendo ashi, havanavalangiligwe. Umu napane andípagwa namu nangu, akangupa dimongo pakulota dashi, kwaindila yangu nangu kuvalanganga kwalilove kutandeke-uti mpaka vamidi uti vaigwe. Namomo ndikaposhegwa nkanywa mwantumi na Umu ananguposha muvinu uti vyakunyata na anangutwala ngùvele nimumi kwautawala wake wakuwa. Kwake nae lipagwe lishangelo ngwengwe ngwengwe. Ame. Mupe nandele Pilishila namu Akila pamo na vapaing'ande imwe Oneshipolu. Elashitu andiikala ku Kolintu kanji Tolopimu ninneka àvele nnwele ku Miletu. Napane tenda dimongo wide ukanava kuwika wakati washipwepwe. Ebulu, Pudente, Lino, Kalaudiya pamo na vanung'unumunu uti vandikutumidya nandele. Umu apagwe pamo na imumu yako. Umonyo upagwe namu mwenu. Paulu, ntumwa umwe Nnungu na myombe umwe Yesu Klistu kwaupande walikulupililo lyavakutandalegwa na kwakumanya umwiu kulingananavo kunjopa Nnungu, ko kupandukánga mulilindilililo lyashingumi shíkamalilika, sho shalivikidile Nnungu átangola viu tangu wakati ukanava kupagwa napane muwakati uvaikidíle nae andilodya mulilove lyake kwaindila yakuvalanganga lilove, ko kwangukulupilike nangu kwalilamulo lyake Nnungu, Mwamboli wetu, kumwe Titu mwanangu waumwiu nkati mulikulupililo lyetu lyaupamo. Umonyo na amani vyakwalakela kumwe Nnungu Tatamunu na kumwe Klistu Yesu Mwamboli wetu, vipagwe kwako wako. Shitadídye ndikuleke ku Kaleta ni pakulota upangange shana avilá vibakidíle na uvavikange vanang'olo kula likaja kenga mwandikupundishididye. Inimmaikila nang'olo ave munu ákave likosha, nnume wankongwe jumo avénavo vana vakukulupila kwabila kwanakananga likosha lyakulauka na ata lyakuvangedya. Mwaa nkúlaledya kenga munu wavankamudidye vyake Nnungu indivaikila ave ákave likosha, i wakulyona, i wadinyang'unyang'u, i wakwambalwa, i wakukanyola kwali ávikila liu lukwinyango. Kanji nae ave munu wakukalibisha, wakunagwaledya wambone, wading'ano, waishaliya, wakwilimyanga na wakulilaledya akamulila lilove lyakukulupilika kenga mwavapundishididye kwambangidya aulule kuvapa vanji ntima shii nkati mumapundisho mangumi na kuvataukanga avalá vapínga. Mwaa vavé voe vakupinga, vakutangalanianga na vakuduwanga kupunda namene vashipinga shakukumuligwa likumbi. Vovo vo vadime nshasholo mwaa vankubamola makola uti vapita vapundisha vinu víkavaikidile pakulota vapate shipato shalukwinyango. Pakati pavakulava vave vo vene, jumo atédoni, “Vakaleta ngwengwe vava vanu vakushang'apa, vakoko vakujowa, vakululuka vawondo.” Ushuda au, wìu. Napavedoni vashulange namene kwambangidya vave vangumi mulikulupililo valeka kwigwilila dinano dyashiyuda pamo na malamulo avanu valódya lukoi umwiu. Kwa avalá vákave udagwa, uti havive udagwa kanji kwa avalá vadagwa na vákakulupila, hashipali shíkave udagwa; ata ding'anong'ano dyave kwali makumbukililo ave amuntima, uti andyambukishigwa. Vanavo vankulivalanganga kummanya Nnungu kanji muvitendo vyave, vankumwita. Vovo vo ni vanu vakunyatilika, vákaigwilila na vákapai kwakula shimadengo shambone. Wako napane tangola avilá vyodananavo mapundisho mangumi. Valume vaulinga vave vapole, vaishima, vading'ano na vangumi mulikulupilo, linagwaledyo pamo na lipililililo. Nimumo momo vakongwe vaulinga vavenavo shinamidyo shoodánanavo kunjopa Nnungu i vaushaka na ata vapagwa muutumwa waugwalwa kanji vave vakupundisha wambone pakulota vavapundishe vakongwe vaulinga wangolo kuvanagwaledya vatavave pamo na vanavave vava vading'ano na vákave ushapu, vakola madengo paing'ande, vambone na valivika mwina mwavatavave pakulota lilove lya Nnungu, halinaliuligwe. Mumo momo valaililile vanemba pakulota vave vading'ano gwegwe umwene ulilodya kuva mpano wavitendo vyambone muvinu uti. Mumapundisho ako lo, lodya umwiu ungave-dimbenje na shitangodi shingumi shíkatangadikigwa kwambangidya dashi, woewoe ákupinga wako avenavo dyoni pakaavanavo shoeshoe shakunyata shakututambulanga wetu. Vatumwa valivike mwina mwavinu uti kwavanang'olo vave vatadya vanang'olo vave ivanagwele pavakalitaukanga, pavakaiva kanji valodya kukulupilika kwambone uti kwambangidya vanemye muvinu uti, mapundisho ake Nnungu Mwamboli wetu. Mwaa umonyo umwe Nnungu undilyumilidya widanavo kwambolegwa kwavanu uti utupundisha kwita ungave Nnungu na malotelo ashimunumunu tuname shinamidyo shading'ano, shaishaliya na shakunjopa Nnungu muwakati au akuno tulindila lilindilililo lyakutumbyangilika, kuumilila kwalishangelo lyake Nnungu nkumene Mwamboli wetu Yesu Klistu ályumidye jo mwene kwamwaa wetu wetu pakulota atwambole muungave-lilamulo uti na alikandyangidye jo mwene venentete vavaushanienge ushapu vaugweka vake jo mwene vavénavo dukuduku yakutandedya vitendo vyambone. Vinu avi valanganga, laililila, shashulanga kwamadalaka uti; haunanneke munu akwiludyanga. Vakumbuwange vapagwe mwina mwavakutawala na mwavamadalaka, vave vakwigwilila na vave tayali kwakula shimadengo shambone, havananniule munu, havanave vamagombi, vave vaupole valodya kulishapeya kwavanu uti. Mwaa ata nawetu kala po, tuvele tuvanu túkave ding'ano na túkaigwilila vatwashadyenge tuva tuvatumwa kwavinu vyakula inamuna na ditamaa, shingumi shetu tunama mushishimwashimwa na mwing'ou, tuvangadika na tuvangadyania. Kanji napane palyukile ndaumilila litananilo na linagwaledyo limwe Nnungu Mwamboli wetu kwavanu, i kwamwaa wavitendo vyetu vyaishaliya vyatutandile kanji kwamwaa washididi shake, nae anditwambola kwaindila yakuukangigwa kwakuvalekwa kwaambi na kudyuwangigwa kwa Imumu Wanashwe watumiminidile nae kwabila shipimo kwaindila imwe Yesu Klistu Mwamboli wetu kwambangidya dashi, wetu tùvalangiligwe ishaliya kwaumonyo wake, tuve tuvakupata-maleko kwodananavo lilindilililo lyashingumi shíkamalilika. Lilove ali, lyakukulupilika na kwavinu avi ninkulota doni, wako wigwiniye shana kwambangidya dashi, avalá vankulupíla Nnungu vaangaikangile kupagwa muvitendo vyambone. Vinu avi vyamana na vinkuvanavo paida kwavanu. Mitau napane víkave mana, linyemye pamo na lishauma lyavanyakala, ushaka na mitau kwamwaa walilamulo mwaa vinu avyo, havive mana na vyabule. Munu áidanavo kwapukanianga, ling'oto lyakunduma mwanda utandi na wambili, mwambukange umanya doni munu wantindo au, andyashela na jojo jo ankutega, kwake jo mwene andilyukumu. Napanelo pangulota kuntumidya kwako wako Alitemashi kwali Tikiku, tenda dimongo wide ungukodye ku Nikopolishi mwaa ndyamuwa ngupagwe kwanavo muwakati washipwepwe. Likanyalidye kupwashela shimwanda shimwe Shenashi munu wadishaliya pamo namu Apolu kwambangidya hashinapagwe shakuvova. Vetu wetu vo, valipundishe kwangaikangila vitendo vyambone pakulota vaangangalange vinu vikumene vitakígwa na havanave vákapa vyepo. Uti avalá vapagwíte namu nangu vankukutumidya nandele. Nandele kwa avalá vatunagwalédya nkati mulikulupililo. Umonyo upagwe na uti mwenu. Paulu, nkúngwa kwamwaa umwe Klistu Yesu pamo namu nung'unumunu Timoti, kumwe Pilemoni mmádengomwetu wakunagwaleka pamo na numbumunu Apiya namu Alikipu mwíng'ondomwetu na liganisha likadyaniánga po paing'ande pako po. Umonyo upagwe kwenu mwenu pamo na amani vyakwalakela kumwe Nnungu Tatagwetu na kumwe Umu Yesu Klistu. Ngwengwe ninkunnambwalela Nnungu wangu pandikukumbukila wako nkati mukushwali kwangu mwaa ninkwigwa itangaleka yalinagwaledyo lyenu kwavakwilimyanga uti pamo na likulupililo lyamuvenavo kumwe Umu Yesu. Ninkujugwa doni, mukumajananga likulupililo lyenu lyuke likaing'e paida yakumanyila uti kula shinu shambone shipagwíte nkati mwetu kwaupande umwe Klistu. Mwaa linagwaledyo lyako liningupa lipuwilo likumene na kungupambadyanga pakuva mitima vyavakwilimyanga vindididimigwa kwaindila yako wako nung'unumunu. Napavedoni, ata ikava kenga nangu ninkuvanavo ntima wakutosha nkati mumwe Klistu kulota kukulamulila wako utende ashilá shikuvaikidíle, napane kwamwaa walinagwaledyo ndyona kudyanga ndikujugwangile, nene Paulu ngùvele ninang'olo namomo ambi apa ninkúngwa umwe Klistu Yesu. Ninkukujugwangila kwamwaa wamwanangu Oneshimu wanimmaleke nkati mukungwa kwangu, jo ákashipai kala kanji napane ambi apa ankupai kwaupande wako wako na kwaupande wangu nangu. Nimuujiya kwako wako nae ni ntima wangu nimwene. Ishinangunagwela apagwe namu nangu pakulota angutumike adiva lyutu lyako pangungwa apa kwamwaa wantenga wambone. Napane kwabila kukubali wako nangu hangulatile kutenda shoeshoe kwambangidya wambone wako haunave wakukuungila kanji uve wakulota gwegwe umwene. Inkulukika nae andyápukananga namu wako muwakati padyoko kwambangidya apagwe namu wako ngwengwe i kavili kenga ntumwa kanji ankumpunda ntumwa, nung'unumunu wakunagwaleka. Amu ni mwavalalele kupunda namene kwangu nangu na ata kumamodya namene kwako wako ata mushimunu na ata mumwe Umu. Nadoni ikava kenga unkunguvalangilila kuva nkúmajanangamwavo, mpwashalele kenga mukangupwashaladíle nangu. Ikava kenga nae andikwanela wako kwali unkundai, bai vika vinu avyo mulipungu lyangu. Nangu Paulu ndyandika ibalugwa ai na nkono wangu nimwene; lideni alyo ndalipa pakulota hangunatangole doni, gwegwe umwene ninkukudai ata mpaka sho shingumi shako. Elo nung'unumunu, nangu ngulota ngupate kwako paida nkati mumwe Umu; didimidya ntima wangu nkati mumwe Klistu. Nguvanavo wakika kwakwigwilila kwako, ndikwandikila ngumanya kenga undatandedya kupunda avi vyandikujugwile. Pamo na avyo, ngupanganiyangidya lyutu lyakuwikila mwaa ninkulindila kenga kwaindila yakushwali kwenu vananguujidya kwenu. Epapalashi nkúngwamwangu nkati mumwe Klistu Yesu ankuntumidya nandele. Namomo Malukushi, Alishitaliku, Demashi namu Lukashi vamadengomwangu, vankuntumidya nandele. Umonyo umwe Umu Yesu Klistu upagwe pamo na imumu yenu. Kala po Nnungu andítangola na vanyakalavetu myanda vyoe na kwadinamuna dyoe kwaindila yavakulava kanji mumaduva ala amwisho nae anditangola namu wetu kwaindila ya Mwanagwe aijá wankamudidye maleko avinu uti na kwaindila yake nae andikandyanga momo kuwa na pai. Nae ni kung'ala kwalishangelo lyake Nnungu na ni ing'ope iu yamavalelo ake akamulila vinu uti kwaindila yalilove lyake lyadimongo; ling'oto lyakukandyanga shakuushaniangidya ushapu kwamadambi, nae andiikala kushanya kunkanakono kumwe aijá Wakujowa walishangelo antenda kuva nang'olo kuliko vanjelo kulinganana kenga mo, lina lyapatile ni likumene kupunda avanavo. Da wakwashi pakati pavanjelo wamwaulidile Nnungu doni, “Wako Umwanangu, nangu nelo ndikuvaleka”? Nakavili do, “Nangu nindava Nitatake na jo mwene andava Mwanangu.” Namomo kavili Nnungu pantumididye mushilambo amu Ntandi kuvalekwa atédoni, “Vanjelo uti vake Nnungu valipudye kwake nae.” Kwaupande wavanjelo nae atédoni, “Ankuvatenda vanjelo vake kuva imepo na vatumika vake kuva malamba amoto.” Kanji kwaupande wa Mwana nae atédoni, “Shiteng'u shako Nnungu shindapagwa ngwengwe ngwengwe, ipimbo yautawala wako, yaishaliya. Unkunagwaledya ishaliya kunyatila ungave-lilamulo; napavedoni Nnungu, jo Nnungu wako, andikutandola pakati pavavavo, kukupaka mauta alipuwilo.” Namomo atédoni, “Wako Umu kunantandi undikandyanga vitunduvangilo vyashilambo, kuwa ni shimadengo shamakono ako. Vyanavo vindatimbikanga kanji wako undapagwa ngwengwe; vyanavo uti vindavandaloka kenga dinguvo. Kenga ikanju, wako undadinganga, kenga dinguvo, dyanavo dindabadilishwa. Kanji wako undavalela momo ngwengwe, maduva ako havanavo shinu mwisho.” Da wakwashi pakati pavanjelo wamwaulidile nae angalau mwanda umo vela do, “Ikala kunkanakono kwangu mpaka nangu vamongo vako ndivateke, wako uvaluvatile kumaulu”? Da vanjelo uti havanava shinu dimumu ditumíka na ditumígwa pakulota divatumike avalá valóta kupata maleko akwambolegwa? Napavedoni indituvaikila tukamulile namene na dimongo uti avilá vyatwigwite kwambangidya hatunaashalange. Mwaa pakuva ntenga uvalangilígwe kwaindila yavanjelo undyanakananga kuva wakukulupilika, kula kupujungula na ungaigwilila undipata ukumu ivaikidíle. Napanelo tulota kupalanyoka dashi ikava kenga hatunatanana shinu kwambolegwa aku kukumene? Kwambolegwa aku kuvalangilígwe kunantandi namu Umu kutwala kuka ndaakikishiligwa kwetu wetu namu avalá vaigwíte akuno Nnungu aumya ushuda kwaindila yavimanyikilo, vyakutikinikanga na vyamakango vyoe pamo na vyajo vya Imumu Wanashwe vyajavile kulingananavo malotelo ake. Mwenu, havanava shinu vanjelo vavavikile Nnungu pakulota vatawale shilambo shilóta kwida shatuvalanganga; kanji leka apo, isemu inji yamaandiko vandyumya ushuda doni, “Munu ni nyani wakulota untanane? Kwali mwana wamunu ni nyani wakulota wako umwangaikangile? Wako unintenda padyoko tu kuva mwina mwavanjelo; uningwadya lidaka lyalishangelo na lyaishima, uti undivika mwina madodo ake.” Mwenu, pashivika uti mwina mwake hashipali shalakile panda pakulota hashinatawaligwe namu nae. Kanji napane mpaka ambi, hatunona shinu vinu avyo vipagwa mwina mwake nae ila tunkumwona Yesu wauntandile padyoko tu kuva mwina mwavanjelo, waungwadidye lidaka lyalishangelo na lyaishima kwamwaa wakuvauvanga mukupela kwambangidya kwaumonyo wake Nnungu alinge kupela kwamwaa wavanu uti. Pavatwala vana voe kuvaukanavo kulishangelo, inimmaikila Nnungu kwamwaa umwe aijá na kwaindila imwe aijá átadya vinu uti vipagwe, antadye awikile popo nkútunduvanga wakwambolegwa kwave kwaindila yamauvilo. Mwenu, aijá átadya kwilimyanga na avalá vailimyangígwa, uti ava vankwalakela kwa aju, jumo. Napavedoni Yesu hanona dyoni yakuvashema vanavo vanung'unumunu paashidoni, “Ndavalanganga lina lyako kwavanung'unumunu pakati panguguvale, ndakutumbyanga.” Namomo ankushidoni, “Nangu ndavika likulupililo lyangu nkati mwake.” Kavili kushidoni, “Lola, ninkupagwa apa pamo na vana vangupele Nnungu.” Doni, pakuva vana ava vankuvanavo mavalelo ashimunu, nanae momo andíliinjidyanga mumavalelo ashimunu pakulota kwaindila yakupela, andime aijá ávenavo lyululilo lyakupedya yani Ndamoni; namomo avavike muunaiti uti avalá ve vapagwíte muutumwa mushingumi shave uti vajopa kupela. Mwaa kwaumwiu nae hanavaangaikangila shinu vanjelo kanji angaikangila udukulu umwe Abulaamu. Kwamwaa au, inimmaikila nae atandegwe kuva wakulinganana na vanung'unumunu nkati mumavalelo pakulota ave nang'olo washididi na nkúlangalalela-shadaka nkumene wakukulupilika áigwania namu Nnungu kwambangidya atandedye kudimanga shitundi kwamwaa washimadambi shavenentete. Pakuva jo mwene andyuvauvanga mukutubigwa, ambi apa ankuulula kuvapwashela avalá vatubígwa. Napavedoni mmanung'unumunu mmakwilimyanga múliinjidyanga pamo mukushamegwa kwakuwa, vikila namene kuntima makumbukililo enu kumwe Yesu, myombe na nkúlangalalela-shadaka nkumene wakulyaula kwetu. Nae andikulupilika kumwe aijá ántandwele kenga mo mwaukilile ndakulupilikila Musha mwing'ande uti yani venentete vake Nnungu. Yesu andivaikila avalangiligwe lishangelo likumene kuliko Musha, nimumo momo nkúdenga ing'ande ni ánapata ishima kuliko yo yene ing'ande. Mwaa ing'ande uti idangegwa na munu kanji nkúdenga wavinu uti ni Nnungu. Doni, Musha andíkulupilika mwing'ande uti ya Nnungu kenga ntumika áumya ushuda wa avilá vilóta kutangaleka wakati wamushu; kanji Klistu andikulupilika kenga mwana ávenavo madalaka amwing'ande uti ya Nnungu. Napane ing'ande yene yo, ni wetu ikava kenga tundashunga kwadimongo kukulupila kwetu na alilá lilindilililo lyatulitumbyangidya. Doni, kenga mwatangalela Imumu Wanashwe, “Muliduva lyanelo ikava kenga munkwigwa lidi lyake, hamunananope mitima vyenu kenga mukupinga, kenga muliduva alilá lyakulinga kushimbweshe, lyavangulingile vanyakalavenu vangutenda nningo, ata ikava kenga muvyaka alubaini vandyona vitendo vyangu. Napavedoni ndíshimwa kwamwaa wavanu vaimbula ayo kutwala kushidoni, ‘Mitima vyave ngwengwe vinkuka vyashalanga, vanavo havanamanya shinu dindila dyangu.’ Nadoni ndililapa nkati mushitundi shangu, ‘Mwiko havainjila mukupumula kwangu.’ ” Lilaledye mmanung'unumunu, hanapagwe munu pakati penu wantima waukalau na waungakulupila untadya aapukananganavo Nnungu mumi. Leka apo, ing'ana ntima shii kula wakati ushamégwa “Liduva lyanelo” kwambangidya hanapagwe pakati penu munu wakunanopa aduwangika mulidambi mwaa wetu tuukilé ndaliinjidyanga nkati mumwe Klistu ikava kenga mwiu tundakamulila mpaka kumwisho likulupililo lyetu lyatupatile kunantandi. Ni ashi shitangaléka doni, “Muliduva lyanelo ikava kenga munkwigwa lidi lyake, hamunananope mitima vyenu kenga mukupinga.” Da vakwashi vaigwíte kanji kutwala kupinga? Da havanava shinu avalá vaumíle ku Mishili valangalalegwa namu Musha? Da vakwashi vavavikidile Nnungu shitundi muvyaka alubaini? Da havanava shinu avalá vatagíle kutwala mili vyave kushikigwa kushimbweshe? Namomo, vakwashi valilapidile Nnungu kenga mwiko havainjila mukupumula kwangu? Havanava shinu avalá vákamwigwilidile? Bai tunkwona ngala doni, havaulwile kwinjila kwamwaa waungakulupila. Napavedoni pakuva kulivikila aku kwakwinjila mukupumula kwake Nnungu kunkupagwa mpaka ambi, bai indituvaikila tujope kwambangidya hanapagwe ata jumo pakati penu wakwanakananga kukowa mene kuwikila shabaa. Mwaa kwetu wetu vandituvalangangila ntenga wambone kenga vanavo momo kanji lilove lyavaigwite hashipali shavakatakadile kwoda lilove alyo, havapwashadile kwalikulupililo avalá vaigwíte. Kanji kwetu wetu túukile ndakulupila tunkwinjila amulá mukupumula kulingana kenga mwatangaladile Nnungu, “Nadoni ndililapa nkati mushitundi shangu, ‘Mwiko havainjila mukupumula kwangu,’ ” ata ikava kenga shimadengo shake shindimalilika tangu kukandyangigwa kwashilambo. Mwaa mwimbande inji yamaandiko nae anditangola doni kwamwaa waliduva lyasaba, “Kutwala muliduva lyasaba lyo Nnungu andípumula shimadengo shake uti.” Kavili mwimbande ailá inkushidoni, “Mwiko havainjila mukupumula kwangu.” Napanelo pakuva lipali litala lyakwinjila vanji mukupumula kwake na pakuva avalá vavalangilígwe ntenga wambone kaladavo havainjidile kwamwaa waungaigwilila, kavili ankuvika liduva linji lyavashema “Liduva lyanelo” patangwele kwaindila imwe Daudi ling'oto lyakupita wakati woe kwodananavo avilá vitangaléke kaladavo, “Muliduva lyanelo ikava kenga munkwigwa lidi lyake, hamunananope mitima vyenu.” Mwaa leka Yoshuwa àvapele kupumula, Nnungu hanatangole kavili ing'ano yaliduva linji. Napavedoni linkupagwa liduva lyakupumula kwavenentete vake Nnungu mwaa aijá áinjidile mukupumula kwake Nnungu, nae ankupumula shimadengo shake kenga mwapumulidile Nnungu shimadengo shake. Napavedoni, tulikanyalidye kwinjila mukupumula ako kwambangidya hanapagwe wakugwa aodedya mpano wowo waungaigwilila. Mwaa lilove lyake Nnungu lingumi na linkuvanavo dimongo, namomo lyakukola kupunda lyambila likóla kuvili, lyanavo linkupulunganianga pakati-pakati ungumi na imumu, mumagwangwa na muwoba, namomo linkujavanianga makumbukililo na milugu vyamuntima. Hashipali shuumbígwe shilipiídye pamevo pake Nnungu. Uti vivelé mwandwa na palangele pamevo pamwe aijá patulota wetu kwitikanga. Napavedoni pakuva tunkuvanavo nkúlangalalela-shadaka nkumene-uti áinjidile kuwa, Yesu Mwana wake Nnungu, indituvaikila tunanope mu ashilá shatulyaula. Mwaa nkúlangalalela-shadaka nkumene watuvenavo ankuulula kutwanangila shididi mukudabadabanga kwetu. Kanji leka apo, munu kenga wetu nae andyuvauvanga dinamuna uti dyakutubigwa kwabila kutenda shimadambi. Nadoni tuvandikile shiteng'u shaumonyo kwantima shii kwambangidya twanangiligwa shididi na tukakodye umonyo wakulota kutupwashela muwakati ulotéka. Mwaa kula nkúlangalalela-shadaka nkumene ankutandalegwa pakati pavenentete na vammika pakulota aitike yavenentete muvinu vimwámba Nnungu aumya dinudyo na vyadaka kwamwaa washimadambi. Nae ankuulula kuvatanana vákave limanyilo na vaashalánga kwaupole pakuva jo mwene nanae momo avé mwina muungalyulula. Napavedoni nae inimmaikila aumye shadaka kwamwaa washimadambi shake jo mwene kulingana kenga mwaumidya shavenentete. Hapali hanalitwalila ishima ai jo mwene ila ashamegwe na Nnungu kenga mwaivalaléle kumwe Aloni. Nimumo momo, Klistu halikwadidye jo mwene aling'a lishangelo yakulitenda kuva nkúlangalalela-shadaka nkumene kanji andipangigwa na aijá ámwaulidile doni, “Wako Umwanangu, nangu nelo ndikuvaleka.” Namomo mwimbande inji atédoni, “Wako ni nkúlangalalela-shadaka ngwengwe kwodananavo upangaji umwe Malikishadeki.” Yesu mumaduva anamile mushilambo amu, andílyumya mukushwali na mukujugwangila annamadikila pashanya po akuno alila anjugwa aijá áulula amwambole mukupela kutwala nae kumwigwa mwaa wakunjopa Nnungu. Ata ikava kenga nae ni Mwanamunu, andilipundisha kwigwilila kwaindila yamauvilo ya avilá vyauvauvenge. Namomo pantadidye awikile popo nae anditadya ave ntipu wakwambolegwa kúkamalilika kwa avalá uti vamwigwilíla, avikigwa na Nnungu kuva nkúlangalalela-shadaka nkumene kwodananavo aulá upangaji umwe Malikishadeki. Kwashitendo ashi tunkuvanavo vyoe vyakulota kuvalanganga, vinu vikamadyánga kwaulangila mwaa mwenu mundiva mmanu mmakukakova kwigwa. Ata ikava kenga wakati au ivaikidile muve mmamwalimu kanji inkuloteka munu ampundishe kavili vitunduvangilo vitandi vyamalove ake Nnungu. Ambi apa immaikidilé mujong'e mavele i shakulya shakukama. Aijá álishigwa mavele nae mpaka ambi nunu nadoni havenavo mang'amung'amu alilove lyaishaliya. Kanji shakulya shakukama ni shavanu vakulumwíke, vanavo kwamwaa wakulidyavalakedya ngwengwe, vankuvanavo lyululilo lyakupambula wambone na wakunyata. Napavedoni tuleke mapundisho akutunduvanga kwamwaa umwe Klistu na tuke mushu nkati mukukulumuka kwabila kudenga kavili shitunduvangilo yani, kulijugulanga kwavitendo vyakupela, likulupililo kwa Nnungu, mapundisho aubatisho, akuvavikila vanu makono, akudyuka kwavakupela na aukumu íkamalilika. Asho shindatandeka ikava kenga Nnungu andatupa litala. Mwenu, hayululika kwa avalá ve vapatíle lilangadyo, valingíle inudyo yakuwa, valiinjidyénge mu Imumu Wanashwe, valingíle wambone walilove lyake Nnungu pamo na dimongo dyawakati ulóta kwida kutwala vanavo vo kwambukanga kuululika kavili kuvaukanavo mukulijugulanga mwaa kwavo vo vene vo, vankunkamela kavili panshalaba Mwana wa Nnungu na kuntaa dyoni paumbala. Mwaa ulongo upáta imbula itanyéla kula wakati na umédya vilyo vyapaida kwankúlima, wanavo unkupata kwalaligwa kwake Nnungu. Kanji ukamedya miva na nashilanga, hauve mana na uvé pepi na kupata dilana, kumwisho kwake kutaigwa moto. Kwenu mwenu mmakunagwaleka, ata ikava kenga tunditangola kwainamuna ai, tunkuvanavo wakika wakupagwa kumanyikanga kwavinu vipagwíte nkati mukwambolegwa. Nnungu hanava shinu waungave-ishaliya wakulota kulivaliva shimadengo shenu na linagwaledyo lyamuladidye kwamwaa walina lyake pakuva mundivatumika vakwilimyanga na munkuka mushu muvatumika. Shitunagwéla wetu, kula munu pakati penu alodye dukuduku yoyo mpaka kumwisho pakulota apate wakikisho wiu walilindilililo lyetu kwambangidya hamunave mmawondo kanji vajedye avalá kwaindila yalikulupililo na kulipililila vandipata maleko akulivikila. Mwenu, Nnungu palivikidile kumwe Abulaamu, pakuva hapagwíte munu nkúmene walyululilo kuliko nae wakulota kulilapila lina lyake, nae andílilapila jo mwene aashidoni, “Mwiu, ndakwalaliya na ndakulundulila poe namene udukulu.” Ivédoni, ling'oto limwe Abulaamu kulindila kwaupole, nae andípata ashilá shaukile ndalivikila Nnungu. Mwaa vanu vandálilapila kwalina limwe aijá nang'olo kuliko vanavo na kulilapa ni kwakikisha mudimakanila uti. Nadoni Nnungu palotile kulodya kwabila kwambambidya malotelo ake ákabadilika kwavakupata-maleko akulivikila, nae andyakikisha kwakulilapa kwambangidya dashi kwaindila yavinu vivili vikabadilika, vyo víkaululika Nnungu kushang'apa, wetu tunkuulula kuvanavo kupambadyangigwa pakulota kukamulila shana lilindilililo lyavavikile mushu mwetu wetu tútukutidile kwa Nnungu. Alyo tunkuvanavo kenga inanga yaungumi wetu, íkajagajega na yauwakika, lilindilililo lipaléta mwinguvo yamulyutu lyakwilimyanga-uti ko kwaukile Yesu kenga nashilangola, andiinjila yetu wetu atandegwa kuva nkúlangalalela-shadaka nkumene ngwengwe kwodananavo aulá upangaji umwe Malikishadeki. Mwenu, Malikishadeki aju avele umu wa ku Shalemu na jojo jo, avele nkúlangalalela-shadaka wake Nnungu Wapashanya-uti, nae andíkadyania namu Abulaamu, Abulaamu auja kukuvatema vaumu nae kutwala kumwalaliya. Abulaamu anímupa Malikishadeki lipungu lyakumi lyavinu uti. Shitandi lina lyake linkuvanavo mana, “umu waishaliya” namomo avele umu wa ku Shalemu, yani “umu waamani.” Ata have tatake, have anyoke, have udukulu na ata havenavo shitunduvangilo shamaduva kwali mwisho washingumi shake; kanji vankunninganianga na Mwana wa Nnungu mwaa ankuva nkúlangalalela-shadaka ngwengwe ngwengwe. Lola ukumene wamunu aju: ata mpaka nyakala Abulaamu animupa lipungu lyavinu uti vyatwéte mateka! Mmalamulo linkupagwa lilamulo líishidoni, pakati paudukulu umwe Lawi avalá vatandalégwa pakulota vave vakulangalalela-shadaka indivaikila vapate lipungu lyakumi lyakwalakela kwavenentete, yani vàvele vo vanung'unumunu ava, ata ikava kenga vanavo momo ni udukulu umwe Abulaamu. Kanji napane munu aju ákapali muudukulu wavanalawi, nae andipwashalela lipungu lyakumi limwe Abulaamu kutwala kumwalaliya aijá ávenavo vyakulivikila vyake Nnungu. Mwenu, kwabila kwambambidya ndyoko ni áalaligwa na nang'olo. Kwaupande unji vapwashalaléla lipungu lyakumi ni vanu vapéla kanji apa ápwashalela lipungu lyakumi vankumuumidya ushuda kenga nae, ankunama. Inkuululika kutangaleka doni, ata jo mwene Lawi ápwashalela lipungu lyakumi, nae andyumya lipungu lyakumi kwaindila imwe Abulaamu mwaa Lawi mpaka apo àvele nkati mumwe Abulaamu nyakala wake ni pakadyanienge Malikishadeki namu Abulaamu. Muunanangalaledi wakulangalalela-shadaka wavanalawi ni mwavapatilile venentete lilamulo, napane leka yùlulike venentete kuwikila popo, shikaloteke nyamani kavili kuumililila nkúlangalalela-shadaka junji kwaupangaji umwe Malikishadeki i kwaupangaji umwe Aloni? Mwaa unanangalaledi wakulangalalela-shadaka ukabadilika, lilamulo momo lindivaikila libadilike. Mwenu, wavimwamba vinu avi jo, avele wamuudukulu unji udukulu úkantumike ata padyoko vela Nnungu kwalutali mwaa inkumanyika ngala doni, Umu wetu ni wamuudukulu umwe Yuda udukulu wákaambangidile mwaa Musha kwaing'ano ailá yavakulangalalela-shadaka. Vyatumalidile kutangola vinkulilodya namene ngala paumilidile nkúlangalalela-shadaka junji álinganene namu Malikishadeki, munu ávikigwe kuva nkúlangalalela-shadaka i kwakwoda shilotéka kwalilamulo lyaudukulu kanji kwakwoda dimongo dyashingumi shake shíkaululika kubamolegwa. Mwaa Maandiko ankumya ushuda yake nae, “Wako ni nkúlangalalela-shadaka ngwengwe kwodananavo upangaji umwe Malikishadeki.” Napavedoni kwaupande unji lilamulo litandi, vandiputanga mwaa wakuva lyakudabadabanga na líkave mana mwaa lilamulo litandi halyulwile kutandedya shinu shoeshoe kuwikila popo kanji kwaupande unji, vandiingula lilindilililo lyamana na kwaindila yalyanavo tunkuulula kummandika Nnungu. Ashi hashitandeke kwabila kulilapa! Mwaa avalá váshitandegwa kuva vakulangalalela-shadaka, vashitandegwa kwabila kulilapa kanji nae anditandegwa namu Nnungu kuva nkúlangalalela-shadaka, jo álilapidile jo amwaulidile doni, “ Umu andililapa na halyambila shinu, ‘Wako ni nkúlangalalela-shadaka ngwengwe.’ ” Nadoni jo Yesu aju, anditandegwa kuva shakwimididya mwimbodi yamana. Mwenu, avalá vakulangalalela-shadaka váshitandegwa voe mwaa kupela ashindavadivilila pakulota havanaukenavo mushu shimadengo shave kanji pakuva Yesu ankunama ngwengwe, nae ankuvanavo unanangalaledi úkamalilika. Napavedoni nae ankuulula kuvaambole-uti avalá vammandíka Nnungu kwaindila yake pakuva jojo jo, ankunama ngwengwe pakulota kuvajungwangila vanavo. Indituvaikila kuvanavo nkúlangalalela-shadaka nkumene kenga aju: wakwilimyanga, ákave makosha, waungave-udagwa, ávilinganenge na vakutega, wavankwadidye kuwa-uti. Kwakuvilingananga na vakulangalalela-shadaka vakumene avalá, nae hainatakigwa shinu kulyumidya shadaka kula liduva kwamwaa washimadambi shake ling'oto shimadambi shavenentete. Nae anditenda uti avi kwamwanda umo tu bai palyumidye jo mwene. Mwaa lilamulo linkuvavika vanu muungalyulula wave kuva vakulangalalela-shadaka vakumene kanji akulá kulilapa kwaléke ling'oto lyamalamulo, kunimmika Mwana átandagwidye kuwikila popo ngwengwe. Mwenu, shikumene shatwambangila mwaa apa ni ashi, tunkuvanavo nkúlangalalela-shadaka nkumene kenga aju jo áikele kunkanakono washiteng'u shimwe aijá Wakujowa walishangelo, kuwa na ankutumika mulyutu Lyakwilimyanga ìvele yema iu yadangile Umu i munu. Kula nkúlangalalela-shadaka nkumene ankushaguligwa pakulota aumye dinudyo na vyadaka; nadoni indivaikila nanae momo avenavo shakumya. Leka nae àpagwite mushilambo shapai ashi, ata hainaulukike kuva nkúlangalalela-shadaka nkumene kwoda vapali avalá vaúmya shadaka kwodananavo lilamulo. Shavatumika vanavo ni lilodyo vila na shimbedi shavinu vivéle kuwa. Musha pashilota kudenga yema Nnungu animwaulila kaladavo doni, “Lilaledye, tenda kula shinu kwodananavo lilodyo lyandikuladidye akulá kulishinga.” Kanji napane ambi apa utumika wapatile Yesu wo, ni wambone kuliko wavanavo, nadoni kenga mo, imbodi intadídye nae ave nkúdumangila waimbodi yamana kupunda yakala, yoyo yo inkunanapela muvyakulivikila vyamana. Mwaa leka imbodi itandi ikavenavo makosha, hainapagwe yakulambalalegwa yambili. Kanji napane Nnungu andyóna kupagwa shoovíte kwavenentete kutwala kushidoni, “Mwenu, andawika maduva, atangola Umu, pangulota kupanga imbodi yaambi na shipinga shavanaishilaeli pamo na shipinga shavayuda. Haiva shinu kenga imbodi yangupangíle na vanyakalavave pandivakamwile nkono ndivaumya kushilambo sha ku Mishili; kwoda vanavo vo, havananwepe mwimbodi yangu, nangu apa ndivaambukanga,” atangola Umu. “Doni, ai ni imbodi yangulota kupanga na shipinga shavanaishilaeli ling'oto lyamaduva alo,” atangola Umu. “Ndavika malamulo angu muding'anong'ano dyave, na ndaandika mmitima vyave. Nindava Nnungu wave, vanavo vo, vandava venentete vangu. Hapali álota kumpundisha kavili nshitanonomwagwe na ata nung'unumunu aashidoni, ‘Mmanye Umu,’ mwaa uti vanavo vanangumanya, kutunduvangila ndyoko na nkulu. Mwaa ungave-shaliya wave nangu ndavaanangila shididi, na shimadambi shave hangukumbukila kavili.” Patangola Nnungu yaimbodi yaambi yakala yo nae anditadya ipite na wakati; napane ashilá shipitíle wakati na shikangapéle, asho shinkuka mukulambaleka. Mwenu, imbodi itandi yo indívanavo upangaji wake wakulipudidya na lyutu lyakwilimyanga mushilambo amu. Doni, vandípanganianga yema na isemu itandi indípagwa ikalaboi, imesha na magung'u akumuumidya Nnungu; lyutu alyo, vashishema Lyutu Lyakwilimyanga. Panyuma inguvo yambili indípagwa isemu yavashema Lyutu Lyakwilimyanga-uti, kushinu kushipagwa alutali lwashaabu lwakututumididya lubani pamo na lishanduku lyaimbodi lyavambumbukidyenge kula upande na shaabu. Lishanduku ali, shindípagwa shombo shashaabu shivénavo manaa, ipimbo imwe Aloni íshiipukila, namomo kupagwa mabau aimbodi. Pashanya lishanduku alyo vandípagwa makelubi valishangelo, vimbedi vyave vishindainikidya lyutu lyakudimanga shitundi shake Nnungu. Kwaing'ano yavinu avi, ambi apa hatuulula kutadyalyedya uti. Mwenu, vinu pavapanganianga shana, vakulangalalela-shadaka vandáinjila isemu itandi yamwiyema kenga mwanamaduva vatandedya utumika wave kwakulipudya. Kanji isemu yambili ainjila gweka nkúlangalalela-shadaka nkumene, jojo jo ainjila mwanda umo kwamwaka. Painjila po, hanainjila bila myadi vyakumuumidya Nnungu kwamwaa wake jo mwene na kwamwaa washimadambi shavatandile venentete kwabila kulimanya. Doni, Imumu Wanashwe ankulodya ìpagwite avi isemu itandi, indila yuka Lyutu Lyakwilimyanga-uti hainava kuunguligwa. Au ni mpano ulilódya wakati au kenga dinudyo na vyadaka vyúma, havyulula kutadya awikile popo makumbukililo amuntima ankúlipudya ajo: vyovyo vyo, vishamba vyakulya, vyakukumbila na mwakunavangila medi; malailililo ala mwakushungila mili andipagwa mpaka muwakati waupangaji waambi. Napane Klistu paumilidile kenga nkúlangalalela-shadaka nkumene wavinu vyambone vipagwíte ambi apa, nae andipita isemu itandi yamwiyema ing'umene na yakulinganana ipúnda ailá inji yákakandyenge munu, yani íkave yashilambo ashi, andiinjila Lyutu Lyakwilimyanga-uti kwamwanda umo tu bai i kwaindila yamyadi vyavambudi kwali vyavang'ombe kanji kwamyadi vyake jo mwene kutwala kuva likameko lyakwambola kúkamalilika. Mwenu, pakuva tundimanya kenga kunyunyangiligwa kwamyadi vyambudi, vyang'ombe na liu lyang'ombe namako kunkuvatadya vailimyangigwe vanu vambukishígwe ushapu kwakuushaniangigwa ushapu wamumili, kushi napane myadi vimwe Klistu áukile ndalijaula jo mwene kwaindila ya Imumu ákamalilika pakave makosha kwaupande wa Nnungu, hayululika kutuushanianga vitendo vyakupela mmakumbukililo etu amuntima kwambangidya tuntumike Nnungu mumi? Napavedoni, nae ni nkúdumangila waimbodi yaambi kwa avalá vashamégwa namu Nnungu pakulota vapate akulá kulivikila, yani maleko ákamalilika kwoda kupela kwake kundivaambola mumakosha avatandile mwimbodi itandi. Mwaa papagwite malailililo amaleko, hanatumika akanapela aijá mwene nkúlaililila; malailililo amaleko andatumika bai kukaumilila kupela kumwe aijá nkúlaililila mwaa hayulukika kutumika muwakati wanama mwene. Ni ashi, ata yo imbodi itandi hayukile ndatunduvangilika kwabila kujaa myadi. Mwaa Musha paukile ndamalila kuvavalangangila venentete uti kula lilamulo, nae andítwala myadi vyavang'ombe na vyavambudi pamo na medi, pamba wanauvi na mishasha vyannandi wavashema ishopu kutwala kumyajangila lyo lyene libuku pamo na venentete uti aashidoni, “Avi ni myadi vyaimbodi, yo yakuvile Nnungu kwenu mwenu.” Yadavo momo paukile ndaalaliya yema na vyombo uti vyakulipudidya, andímyajangila myadi. Doni, kwakwodananavo lilamulo na mpaka vinu uti vinkuushaniangigwa ushapu kwamyadi na kwabila kujaa myadi hakupali kulivalivigwa kwamadambi. Napavedoni indivaikila malodyo avinu vivéle kuwa auke akaushaniangigwe ushapu kwashitendo ashi kanji vinu viu vyakuwa vindaushaniangigwa ushapu kwavyadaka vyamana vyakupunda avi. Mwaa Klistu hainjidile Lyutu Lyakwilimyanga-uti lyavakandyenge vanu lìvele lilodyo vila lya alilá liu; nae andiinjila akulá kuwa kwene-kwene, nadoni ambi apa ankupagwa pamevo pake Nnungu yetu wetu. Kanji napane i pakulota atende alyumya jo mwene shadaka aujila-ujila kenga mwatandela nkúlangalalela-shadaka nkumene painjila Lyutu Lyakwilimyanga-uti kula mwaka kwamyadi vyajunji. Leka ìvele yamyadi vyajunji, Klistu akandyuvauvanga aujila-ujila kutunduvangila tangu pashikandyangigwe shilambo. Kanji napane pauwikidile popo wakati, nae andyumilila kwamwanda umo tu bai kwambangidya amalidye lidambi kwashadaka shalyumidye jo mwene. Kula munu andipangigwa kupela mwanda umo tu bai kutwala ling'oto lya apo, kupagwa muukumu. Nimumo momo Klistu andilyumya shadaka mwanda umo tu bai alitika madambi avanu voe na nae andauja mwanda wambili i kwalidambi kanji pakulota kuvaambola avalá vannindíla na mweshe. Mwenu, lilamulo linkwidanavo shimbedi vila shavinu vyambone vilóta kwida i umwiu wavinu vyene. Nadoni lyanavo halyulula mwiko kwaindila yoyo yavyadaka vyujila-ujíla mwaka kwamwaka kutadya kuvawisha popo avalá vammandíka. Leka lyùlwile kuvawisha popo, da havanaleke yakumya vyadaka avyo? Mwaa vakulipudya avo pavakaushaniangígwe ushapu mwanda umo kwangwengwe, havanalyone kavili kuvanavo madambi. Nadoni vyadaka avyo vinkwidanavo kumbukumbu yalidambi lyakula mwaka mwaa hayululika myadi vyaing'ombe na vyaimbudi kuushanianga madambi. Napavedoni Klistu paidile mushilambo amu atédoni, “Shadaka na inudyo haulatile, ila mili uningukandyangidya; vyadaka vyakutikinyuki-uti na vyadaka vyashimadambi, haupuwangidile. Napane nangu kushidoni, ‘Lola, nangu ngupali apa, ndida ndatandedya malotelo ako, wako Nnungu; kenga mwavandikidile mushidingo shalibuku kwamwaa wangu.’ ” Shitandi nae atédoni, “Vyadaka, dinudyo, vyadaka vyakutikinyuki-uti, dinudyo dyashimadambi haulatile na ata nkati mwake mo, haupuwangidile”; avi uti vishindajaulika kwodananavo lilamulo. Kutwala kavili kushidoni, “Lola, nangu ngupali apa, ndida ndatandedya malotelo ako.” Nae ankumalidya shitandi kutwala kuvika shambili. Kwamwaa wamalotelo ala, tundyuka ndatandegwa vakwilimyanga kwaindila yashadaka shamili umwe Yesu Klistu ukíle ndaumigwa kwamwanda umo tu bai. Liduva kwaliduva, kula nkúlangalalela-shadaka andáimila atumika mukumya vyadaka aujidya-ujidya vyovyo ngwengwe, vyo víkaulula kuushanianga madambi. Kanji napane Klistu pamalidile kumya shadaka shake kwangwengwe, shadaka shimo tu kwamadambi, andiikala kunkanakono kwake Nnungu. Kutunduvangila apo kuka mushu, nae ankulindila mpaka vammongo vake vavateke vavavike kumaulu kwake mwaa kwaindila yashadaka shimo tu, nae andivatadya vawikile popo ngwengwe ngwengwe avalá vatandégwa kuva vakwilimyanga. Namomo Imumu Wanashwe ankwing'a ushuda kwetu wetu, shitandi ankushidoni, “Ai ni imbodi yangulota kupanga na vanavo ling'oto lyamaduva alo,” atangola Umu. “Ndavika malamulo angu mmitima vyave, na ndaandika muding'anong'ano dyave.” Kavili ankushidoni, “Shimadambi na vitendo vyave vyaungave-lilamulo, hangukumbukila kavili.” Mwenu, pakuva ambi apa kunkupagwa kulivalivigwa kwa avi, hashipali kavili shadaka kwalidambi. Napavedoni manung'unumunu tunkuvanavo ntima shii wakwinjilila Lyutu Lyakwilimyanga-uti kwaindila yamyadi vimwe Yesu, indila yaambi na ingumi yatuungulidile nae apitila ailá inguvo, yani uve wo mili wake au. Nadoni tunkuvanavo nkúlangalalela-shadaka nkumene ávenavo madalaka mwing'ande ya Nnungu. Naivedoni, tuke tummandike Nnungu na ntima waumwiu mukwakikisha kwiu kwalikulupililo mùvenavo mitima vyukíle ndanyunyangiligwa pakulota kutadya atakate makumbukililo akunyata amuntima na mili vyukíle ndaingigwa kwamedi ákave ushapu. Tukamulile na dimongo lilindilililo lyetu lyatulyaula kwabila kudumbadumba mwaa aijá álivikidile jo, nae ni wakukulupilika. Namomo tukumbukile namene mwashi mwakwimulanila kwalinagwaledyo na kutandedya matendo ambone. Hatunaleke kukadyanianga kulingana kenga mwavatandela vanji kanji indituvaikila twing'ane ntima shii, kupunda namene po pamwona kuvandika Liduva apa. Mwenu, ikava kenga tundauka mushu tutega namadi ling'oto lyakupata limanyilo lyaumwiu, manya kenga hashitandeka shadaka shinji kwashimadambi kanji ni kulindila ukumu yakujowa na moto utikinyúla ulóta kuvamalidya avalá vampínga. Aijá áiludyanga lilamulo lyake Musha ankupela kwabila shididi ukapagwa ushuda wavanu vavili kwali vatatu. Kushi aijá ánnivatanga Mwana wa Nnungu na jojo jo áiludyanga myadi vyaimbodi vimwilimyénge nae na kuntukana Imumu waumonyo, da mwenu mwona dashi, munu ajo havaikidile kupata shaushanga shakumamodya? Mwaa tunimmanya aijá atédoni, “Kulipilila ni kwangu nangu; nangu ndalipilila.” Kutwala kavili kushidoni, “ Umu andavaukumu venentete vake.” Ni shinu shakujowa kugwela mmakono mwake Nnungu mumi! Kanji napane kumbukila maduva matandi ling'oto lyakupata lilangadyo, mwenu mundilipililila ing'ondo ing'umene kwamauvilo, myanda vinji mutukanigwa na mutaigwa dyoni paumbala, myanda vinji muva mmakuliinjidyanga na vavenu vapáta mauvilo lolo. Mwenu mundilyunganianga na mauvilo avakungwa, namomo pamushipakanyalegwa vyenu mushindakubali kwalipuwilo mwaa mushindamanya kenga munkuvanavo mali amana ngwengwe. Napavedoni hamunaleke kuvanavo ntima shii mwaa mundapata inudyo yakwidapela. Shivaikidíle kwenu mwenu ni kulipililila ling'oto lyakutandedya malotelo ake Nnungu mundapata ashilá shalivikidile mwaa kenga indyandikigwa, “Muwakati padyoko, aijá áida jo, andaida na ata hatimanga. Waishaliya andanama kwalikulupililo; ikava kenga nae andatila, ungumi wangu, haumpuwangila.” Kanji napane wetu hatunava shinu vamushipinga sha avalá vatíla vauka kukubamalegwa kanji tunkupagwa mushipinga sha avalá vavénavo likulupililo vauka kukwambolegwa ungumi wave. Mwenu, likulupililo ni kuvanavo wakikisho wavinu vilindililígwa, kukubali avilá víkaaneka. Mwaa kwaindila yalikulupililo, vanyakala vashindavaimyanga wambone. Kwalikulupililo tunkumanya kenga kuwa na pai vindikandyangigwa kwaindila yalilove lyake Nnungu, nadoni vinu vyatwona avi havyalakadile muvinu vyanéka. Kwalikulupililo Abeli andímuumidya Nnungu shadaka shambone-uti kuliko Kaimu. Kwalikulupililo lyake, Nnungu ashindamwimyanga kuva waishaliya paukile ndakubali dinudyo dyake. Nadoni ata ikava kenga andipela, kwaindila yalikulupililo nae mpaka ambi ankutangola. Kwalikulupililo Enoki andítanduligwa kwambangidya hanalinge kupela; haaneke kavili pakuva Nnungu aníntwala mwaa akanava kutanduligwa, vashindamwimyanga kenga Nnungu animpuwangila. Mwenu, kwabila likulupililo hayululika Nnungu kupuwanga mwaa aijá álota ammandike nae, inimmaikila akulupile kenga Nnungu jo apali na ankuvatudya avalá vannambéla. Kwalikulupililo Noe pavammanyiidye kaladavo avilá vilóta kutandeka pakuva jojo jo ashinanjopa Nnungu, nae andíkandyanga ingalava yakulota kwambola likola lyake. Nadoni andyúkumu shilambo na kutandegwa kuva nkúpata-maleko aishaliya kwaindila yalikulupililo. Kwalikulupililo Abulaamu andíigwilila paukile ndashamegwa kuka kulyutu lyaukile ndalivikila Nnungu kumupa kenga maleko pakamanya kwashi kwashuka. Kwalikulupililo, andyámila mushilambo shashijeni ashilá shalivikidile Nnungu anama muyema kenga mwanamidile Ishaki namu Yakobo vakupata pamo maleko lolo akulivikila. Mwaa nae ashindalindila njini úvenavo shitunduvangilo shakunanopa, aulá wakuvenge jo mwene Nnungu na kudenga jo mwene. Namomo kwalikulupililo jo mwene Shalaa andípata dimongo dyakwimitila shitumbo ata ikava kenga ulinga unimpuda mwaa anímwamini kuva wakukulupilika aijá álivikidile. Napavedoni kutunduvangila kwamunu aju jumo, jo avéle kenga andipela, undyumilila udukulu makumi manga kenga dinondo dyakuwa na úkaululika kuvalangika kenga dimbwe dyamwimanga. Uti ava vandipela mulikulupililo kwabila kupata ashilá shavalivikidíle kwavanavo. Kwakushu vandyóna kutwala kupuwangila valimanya kenga vàkwaloka na vàkupita mushilambo amu. Mwenu, vatangola doni, vovo vo vankulilodya ngala kenga vankulambela shilambo shave. Namomo leka vàkumbukidile shilambo ashilá shavalakadile, litala lyakuujila kwanavo lindípagwa. Kanji leka apo, vanavo vashindalikanyalidya vapate shilambo shamana yani shilambo shakuwa. Napavedoni Nnungu hanona dyoni pashamegwa kuva Nnungu wave mwaa jo mwene andivakandyangidya aulá njini. Kwalikulupililo Abulaamu paukile ndalingigwa, nae andímumya shadaka mwanamunu Ishaki; aijá ápatile vyakulivikila, nae avele tayali kumumya shadaka mwana jo jumo jo, jojo aijá wamwaulidile Nnungu doni, “Udukulu wako wako ulota kwalakela kumwe Ishaki.” Abulaamu andíkulupila kenga Nnungu ata mpaka andyulula kuvadyuwa vakupela, tukalinganianga doni Abulaamu anímpata kavili mwanagwe kwalakela pakati pavakupela. Kwalikulupililo Ishaki andímwalaliya Yakobo namu Ishau kwambangidya vapate kwalaligwa kulóta kwida ling'oto. Kwalikulupililo Yakobo pavandikenge na kupela, nae andímwalaliya kula mwana umwe Yoshe alipudya kumwe Nnungu akuno àijamidile ipimbo yake. Kwalikulupililo Yoshe kumwisho shingumi shake, andívakumbuwanga kuma kwavanaishilaeli mushilambo sha Mishili na kuvalakela malailililo kwamwaa wamagwangwa ake. Kwalikulupililo Musha kuvalekwa kwene vatatavake vaníntwala nampiya kwamuda wamyedi mitatu mwaa vandímwona mwana ajo kuva wamana namene na ata havajopíle lilamulo limwe umu. Kwalikulupililo Musha pakulumwike, nae andíta yakushamegwa kuva mwana wamwanagwe Palao mwaa nae andítandola kuvauvanga pamo na venentete vake Nnungu kuliko kunagwaledya lipuwilo lyamadambi lipíta. Andívalangilila kutukanigwa kwamwaa umwe Klistu kuva utajili ukumene kuliko vidimbi vya ku Mishili mwaa ashindona inudyo yalota kupata ling'oto. Kwalikulupililo andyúma mushilambo sha ku Mishili kwabila kujopa shitundi shimwe umu mwaa andínanopa kenga ángwene aijá ákaaneka. Kwalikulupililo andítenda shikukulu sha Pasaka na kumyajanga myadi kwambangidya aijá Nkúmalidya hanavadabunye vana vatandi kuvalekwa vavanaishilaeli. Kwalikulupililo vanaishilaeli vandyamboka mwimanga Yanauvi kenga paikavéle muulongo wakujuma; pavalingangidile vamishili kutandela momo, vandímiligwa uti. Kwalikulupililo mangongo a ku Yeliko andígwanga ling'oto lyavanaishilaeli kutang'anedya kwamuda wamaduva saba. Kwalikulupililo Laabe aijá lilaja, haukíle ndapela pamo namu avalá vákaigwilidile mwaa andívakalibisha kwaamani avalá vakupalalesha. Napanelo ngutangole nyamani kavili, wakati haunatosha shinu wakuvalanganga vimwe Gidioni, Balaki, Samisoni, Yepeta, Daudi, Samuwele pamo na vakulava; kwaindila yalikulupililo vanavo vandíteka vilambo vyavaumu, vandítandedya ishaliya, vandípata kulivikila, vandyúnga dikanywa dyavantumi, vandídima dimongo dyamalamba amoto, vandípalanyoka muuju walyambila; vandídabadabanga kanji vandípata dimongo, vandítandegwa kuva vadimongo kuding'ondo kutwala kuvavingilidyanga vaing'ondo vakwaloka. Vakongwe vanji vandívaujidya vakupela vave kwaindila yakudyuka. Vanji vandívauvauvyanga kanji vandíta kuunguligwa pakulota vapate kudyuka shii. Vanji vo, vashindaliuligwa na kushapigwa viboko, vanji kavili vandívaunga mang'unyang'unya na kuvajela mudikalaboshi vaamangigwa majanga, vavaluligwa na nshumeno na vabyaigwa kwamaambila. Vashindawanawananga vàgwalenge magwogwe avangandolo na avambudi, vavele vanu vákave pashinu, vashindavauvauvyanga na kutandegwa kunyata; vovo vo kupagwa na shilambo havavaikidíle mwaa vavele vambone namene! Vashindadumbadumba kushimbweshe na kumashinga vanama ndimbanda dyamajanga na mmitupa. Napavedoni, ata ikava kenga vanavo uti vashindavaimyanga wambone kwaindila yalikulupililo, hapali ata jumo pakati pave ápatile ashilá shakulivikila mwaa Nnungu andivika nnugu wamana kwetu wetu pakulota vanavo pamo namu wetu, tuwikile popo. Napavedoni, pakuva nawetu momo inditutang'anedya imbumba ing'umene yamashuda ava, indituvaikila tulyulange uti vitudingadínga na lidambi litudingíla pakulota tutukute kwakulipililila kwamwaa wa alalá mashindano avikígwe mushu mwetu tunnola Yesu mwene nkútunduvanga na nkúwisha popo walikulupililo lyetu. Nae kwamwaa walipuwilo livikígwe mushu mwake, andilipililila panshalaba ailudyanga dyoni na andiikala kunkanakono pashiteng'u shake Nnungu. Mmikile namene kuntima aijá álipililidile kupingigwa kukumene kwavakutega kwamwaa wake jo mwene pakulota mwenu hamunadobe na ata hamunapungukigwe dimongo. Mukutenda ing'ondo lidambi, mwenu hamunava kupinga ata mpaka kuwikila shilinga shakujaa myadi. Da mwenu mundilivaliva akulá kulaililila kwantanana mwenu kenga mmanavake? “Mwanangu, haunailudyange kuduma kumwe Umu na ata haunapungukigwe dimongo muwakati wakushashulanga. Mwaa Umu ankunduma aijá wannagwaledya na ankumupa shaushanga kula munu wampwashalela kenga mwanamunu.” Lipililile mauvilo enu kenga kudumigwa mwaa Nnungu ankuntanana kenga mmanavake. Da mwana shani ákapata shaushanga kwatatamunu? Ikava kenga mwenu hamunapata shinu shaushanga na shaushanga ashi vankuliinjidyanga vana uti, bai mwenu hamunava shinu mmanavake ila mmana mmakukanigwa. Leka apo, wetu tundivanavo vatatavetu vatuvaléke kwashimunumunu váshituduma na wetu tushindavaishimu. Da haivaikidile kulivika poe namene mwina mwatatagwetu waungumi pakulota tuname? Vatatavetu vashindatuduma muwakati ungwipi kwodananavo amulá mwavashoonela vene kuva mwambone kanji Nnungu ankutuduma kwauwambone wetu kwambangidya tukalyunganiange mukwilimyanga kwake. Kuduma uti hakunanagwaleka pavaduma ila shiva shipalodi kanji napane ling'oto lyakuduma, vipatikananga vyepo vyaishaliya na amani kwa avalá vaukíle ndalinguligwa. Napavedoni nonowanga makono adabadabénge na malundi adidiménge. Kandyanga dindila dive dyashalowa kwamadodo enu kwambangidya dashi, aijá wakukudaila hanamamodye kanji apone. Likanyalidye pakulota muname nkati mu amani kwavanu uti na mukwilimyanga. Kwabila kupagwa mukwilimyanga, hapali álota kumwona Umu. Lishunge, hanapagwe wakulota kulinyemya muumonyo wake Nnungu; halunapagwe lushija lwakukalala lwakwipuka pakati penu kutwala kutadya kumwangaishanga na kwambukishigwa vanu voe, hanapagwe munu pakati penu wakulauka kwali wadyeluelu álinganana kenga Ishau áshulushidye shinang'olo shake shakuva nae mwana ntandi kwandamu umo washakulya. Mwenu mundimanya do, ling'oto lyaukile ndalota apate kavili kwalaligwa kwashinang'olo shake, vanímwitila na halimpagwidídye kavili litala lyakulijugulangila ata ikava kenga nae ashindalambela kwalaligwa ako alila. Napanelo mwenu hamuwikile ata padyoko vela pavinu vye vivaikidíle kudabunya: moto ukaléla na ata pashii, na ata kudimba, na ata shimbunga, lidi lyalipalapanda na lidi lyamalove atadídye vaigwíte vo vajugwe doni, hatutamwa kwigwa kavili mwaa havaulwíle kulipililila lilamulo likuvíke, “Ata mpaka nkoko álota kudabunya lishinga alyo, andaamangigwa majanga.” Shitendo ashi shindyáneka kuva shakujowa ata mpaka Musha atédoni, “Ninkujopa na ninkutatamela.” Kanji napane mwenu mundiwika palishinga lya Shiyau, ku Yelusalemu yakuwa njini wake Nnungu mumi, kwavanjelo makumi manga pankodyanio walipuwilo, kuliganisha lyavana vatandi kuvalekwa, vo vaandikígwe mena ave kuwa; mundiwika kwake Nnungu nkúukumu wavanu uti, kudimumu dyavanu vaishaliya ditandégwe kuwikila popo, mundiwika kumwe Yesu nkúdumangila waimbodi yaambi na myadi vyake vyamyajangidile, vitangóla shana kuliko myadi vimwe Abeli. Lilaledye! Hamunamwite aijá átangola. Ikava kenga avalá vamwitíle aijá áshivaduma mushilambo amu havananwile, kushi wetu túmwambukanga aijá átuduma kwalakela kuwa? Aijá átadidye wakati aulá lidi lyake lindangandeye shilambo ambi ankulivikila aashidoni, “Ndandangandeya mwanda unji kavili shilambo shapai kanji mwanda awo i gweka shilambo shapai kanji namomo na shakuwa.” Malove ala “Mwanda unji kavili” inkulilodya kenga vinu vindandangandegwa yani, vyumbígwe uti vindatimbikanga kwambangidya dashi, avilá víkandangandegwa vipagwe. Napavedoni pakuva tunkupata utawala úkaululika kundangandegwa, indituvaikila tulambwalele na tulipudye kwake Nnungu kwainamuna innagwéla, kwaishima na kwakunjopa mwaa “Nnungu wetu ni moto utikinyúla.” Wena mushu munagwaladyania shinung'unumunu. Hamunaleke yakuvatanana vajeni mwaa kwakutenda davo vanji kwabila kumanya vandivatanana vanjelo. Vakumbukile avalá vaungwídye kenga muungwidye pamo namu vanavo; namomo avalá vauvauvánga kwabila shaliya vakumbukile kenga mwenu momo mmamili. Shitamo shindivaikila shishimike na vanu uti, aki yake itandeke kwaungave-udagwa mwaa Nnungu andavaukumu avalá vakulauka na vakulavalava. Shinamidyo shenu hashinave shakunagwaledya njuluku ila puwangila ashilá shamuvenavo mwaa jo mwene Nnungu ankushidoni, “Mwiko handikuleka, mwiko handikwambukanga.” Nadoni tunkuulula kutangola kwantima shii, “ Umu ni lipwashalelo lyangu, hangujopa; shakwashi shavalota kungutenda vanu?” Vakumbukile vananangalaledi venu vammalangangidíle lilove lya Nnungu, mulaledya namene shana vyepo vyashinamidyo shave mutwale mujedye likulupililo lyave. Yesu Klistu ni jojo, lido, nelo na ngwengwe. Hamunaleke mutwaligwa mumapundisho oeoe ashijeni mwaa shambone mitima vyetu kunonowangika muumonyo i kwavyakulya víkavaalalidye avalá vaalíle. Tunkuvanavo alutali lwetu, alutali alwo vatumika muyema ailá, havave aki yakulya vinu vivé mwanavo. Nkúlangalalela-shadaka nkumene andátwala myadi vyavanyama kuukanavo mulyutu Lyakwilimyanga-uti ndatenda shadaka kwashimadambi kanji mili vyo, aukanavo panda likambi ndatikinyuligwa kwamoto. Nadoni Yesu momo andyuvauvanga panda likaja pakulota kuvatadya venentete vave vakwilimyanga kwaindila yamyadi vyake jo mwene. Napavedoni, leka tumuukile po panda likambi po, tulipililila dyoni dyake dyalipililidile nae. Mwaa mushilambo amu, hatuvenavo njini wamaduva oe kanji tunkulindila njini aulá ulóta kwida. Nadoni kwaindila imwe Yesu tumuumidye ngwengwe Nnungu shadaka shakuntumbyanga vìvele vyepo vyadindomo divalangánga lina lyake. Hamunalivalive kutandedya wambone na yakumajananga na vanji avilá vyamuvenavo mwaa kwavyadaka kenga avi, Nnungu inkunnagwela. Vaigwilile vananangalaledi venu, namomo livike mwina mwave mwaa vanavo ni vashúnga ungumi wenu kenga vanu valóta kujang'ulanga pamevo pake Nnungu. Vaigwilile kwambangidya shimadengo shave shive shalipuwilo i kwakung'ung'ulanga mwaa ikava davo, haipagwa paida kwenu. Tushwalidya wetu, tunkwakikisha kenga tundivanavo makumbukililo ambone amuntima tulota tulilangalalele mwishima nkati muvinu uti. Ninkunjugwa namene mutujugwangile pakulota nangu nguujile shipajelo kwenu mwenu. Mwenu, Nnungu waamani anindyuwa Yesu pakati pavakupela, Umu wetu, Nkúshunga nkumene wavangandolo kwaindila yamyadi vyaimbodi íkamalilika, nae ampanganiange kwakula shinu shambone pakulota mutandedye malotelo ake na atandedya nkati mwenu ashilá shinnagwéla pamevo pake kwaindila imwe Yesu Klistu, kwake nae lipagwe lishangelo ngwengwe ngwengwe! Ame. Mmanung'unumunu, ninkunjugwangila mulipililile malove angu aninnaililila; kwakutangola mwiu avilá vyanimwandikidile vyo, vive padyoko. Ninkulota nimmanyiye doni, nung'unumunu Timoti tayali vanimuungula nkalaboshi. Ikava kenga nae andawikinneu apa, nangu ndaida kwenu nannola pamo namu nae. Vape nandele vananangalaledi venu uti pamo na vakwilimyanga uti; va ku Italiya, vanavo vankuntumidya nandele. Umonyo upagwe namu mwenu uti. Nangu Tiyagu ntumwa wake Nnungu na umwe Umu Yesu Klistu, ninkuntumidya nandele vampate makola kumi na mbili amwadilikanénge muvilambo uti. Mmanung'unumunu, muwakati wamupata malingo akula inamuna ona uti kuva uti lipuwilo mwaa mundimanya kenga kulingigwa kwalikulupililo lyenu kunkwidanavo kulipililila. Nadoni leka kulipililila kuvenavo shimadengo shakuwikila popo kwambangidya mwenu muve mmashalowa-uti na mmakulinganana kwabila kumwova shoeshoe. Ikava kenga munu pakati penu linkumwova limanyilo, anjugwe Nnungu ávapa vanu uti kwabila shinyadinyadi na ákashulanga; namomo nae andamupa. Anjugwe nae kanji kwalikulupililo kwabila kwambambidya mwaa aijá áambambidya jo, ankuva kenga liwimbi lyamwimanga línatwaligwa na kugang'alegwa kwaimepo. Munu ajo hanakumbukile kenga andapata shinu shoeshoe kumwe Umu mwaa ankuvanavo makumbukililo auju kuvili na ákananopa nkati mushinamidyo shake. Nung'unumunu wakwiludyangika inimmaikila alyumye shumbi mukukwela kwake kanji napane ntajili inimmaikila alyumye shumbi mukushuluka kwake mwaa nae andapita kenga induva yamumwitu; liduva lindáuma, palinavala namene po, maukutu andajuma kutwala dinduva kupakatika na kwalala kwake ko, kutimbikanga. Nimumo momo ntajili andatimbikanga pakati pashimadengo shake. Andyalaligwa munu álipililila nkati mmalingo mwaa ling'oto lyakukubaligwa, andapata lidaka lyashingumi lyalivikidile Nnungu kwa avalá vannagwalédya. Hanapagwe wakutubigwa kutwa kushidoni, “Nnungu ankungutubya.” Mwaa Nnungu hanatubigwa na vinu vyakunyata na ata jo mwene Nnungu hapali wantubya. Kanji kula munu ankutubigwa kwamwaa wamalotelo ake jo mwene na ni lolo anshómba na ambulúsha. Napanelo malotelo ala akaimita livalekwa lidambi kutwala lidambi palikulumuka po, limmaleka kupela. Mmanung'unumunu mmakunagwaleka, hamunaduwangike; kula inudyo yambone na kula shajo uti shakulinganana vinkwalakela kumwe Atata mwene vinu vyakuvala vyakuwa, jojo ákaangaikanga kenga shimbedi na ata ákajalukanga. Kwamalotelo ake jo mwene, nae andituvaleka kwaindila yalilove lyake lyaumwiu kwambangidya tuve kenga vyepo vitandi muviumbe vyake. Mmanung'unumunu mmakunagwaleka, manya vinu avi: kula munu inimmaikila apajeke kwigwa kanji akakove kutangola na akakove kushimwa mwaa shitundi shamunu hashinaidanavo shinu ishaliya yake Nnungu. Napavedoni, jaa kushu ko ushapu uti na mavalelo akunyata alinatéla na pwashalela lilove lipandígwe nkati mwenu kwabila makukulu, lyolyo livénavo dimongo lyakwambola ungumi wenu. Ava mmanu mmakutandedya alilá lilove, hamunave mmakwigwa vila muliduwanga mwemwe mmene. Aijá áigwa lilove kutwala mene kutandedya, ankulinganana na munu álilola ing'ope yake mushilolo; nadoni ling'oto lyakulilola, pauma apo kutwala kulivalivinneu mwashi mwavalalele. Kanji napane álaledya shana lilamulo lyashalowa-uti líidanavo unaiti, jo ánanopa na ákalivaliva ashilá shaigwite ila atandedya, ajo andaalaligwa kwa ashilá shatenda. Ikava kenga munu ankulyona kuva munu waidini kanji hanatawala shinu lulimi lwake, ankuliduwanga jo mwene muntima mwake, idini yake yo, yabule. Idini yaungave-ushapu na yaungave-udagwa pamevo pake Nnungu Atata ni ai: kuvalola vananshiva na vanamwili nkati mumashida avo, namomo kulishunga gwegwe umwene pakulota shilambo hashinakupake lilemba. Mmanung'unumunu, pakuva munkuvanavo likulupililo kumwe Yesu Klistu Umu wetu walishangelo, hamunampambule munu. Tuke tulole: nkati mumikodyanio vyenu ainjila munu àgwete myala vyake dipete dyashaabu, namomo àgwalenge dinguvo dyakuvailanga kutwala yadavo kwinjila munu mmashikini àgwete dinguvo dyakunyambikanga kutwala mwenu kuntanana ágwete dinguvo dyakuvailanga kumwaulila kushidoni, “Ikala apa palyutu lyambone,” namomo kumwaulila aijá mmashikini doni, “Imila akulá” kwali “ikala pai panguvikile madodo angu,” da davo po, hamunalipambulanianga shinu mwemwe mmene mulitenda kuva vakuukumu kwamakumbukililo akunyata? Igwa mmanung'unumunu mmakunagwaleka, da Nnungu havatandwele vamashikini pamevo pavanu vamushilambo pakulota vave matajili nkati mulikulupililo na vapate maleko autawala walivikidile nae kwa avalá vannagwalédya? Kanji mwenu munkumwiludyanga mmashikini. Da havanava shinu matajili vannivatíla na kumbulusha vamuukanavo kulibengi? Da i vanavo vakupúlu lina lyambone lyavampele mwenu? Ikava kenga mwenu mwiu munkutandedya lilamulo lyashiumu litangaléka mumaandiko liishidoni, “Nnagwaledye mujo kenga mo mwaulinagwaladyedya umwene,” davo po, munkutenda shana. Kanji mukavapambula vanu, munkutenda lidambi na munkuukumigwa tayali mulilamulo kenga mmanu múpujungula. Mwaa aijá áigwilila lilamulo uti kutwala mo nkati mo kulikuvala lilamulo limo, ajo ankuva wamakosha auti. Ivedoni, aijá átangwele doni, “Haunalavalave,” namomo anditangola doni, “Haunabyae.” Ikava kenga mwenu hamunalavalava shinu kanji munkubyaa, bai munkupujungula lilamulo. Tangola kenga na tandedya kenga mmanu múlota kuukumigwa kwalilamulo lyaunaiti; ukumu haivanavo shinu shididi kwa avalá vákalodidye shididi. Shididi shindatema paukumu. Mmanung'unumunu, inkupagwa paida shani munu kutangola doni, “Ninkuvanavo likulupililo,” ikava kenga havenavo vitendo? Da likulupililo alyo linkuulula kumwambola nae? Ikava kenga nung'unumunu nnume kwali nkongwe ankuvanavo wou na kumwova shakulya shakula liduva kutwala munu jumo pakati penu kumwaulila doni, “Wena kwaamani, kapate ntukuta na kalye wikute,” kanji kwabila mwenu kumupa nae vinu vitakígwa pamili pake, inkupagwa paida shani? Nimumo momo likulupililo gweka yake likanavanavo vitendo, lyo lyene lindipela. Inkulukika munu kushidoni, “Wako unkuvanavo likulupililo, nangu ninkuvanavo vitendo.” Ngulodya likulupililo lyako líkavele vitendo nangu ndakulodya likulupililo lyangu kwaindila yavitendo. Wako unkukulupila kenga ankupagwa Nnungu jumo? Unkutenda shana! Ata vo vandamoni vo, vankukulupila shinu asho na vankutatamela. Unjinga gwe! Da valota vakulodye kenga likulupililo bila vitendo, halive mana? Tatagwetu Abulaamu ashindalota amumye shadaka mwanamunu Ishaki pashanya alutali; da hapatile ishaliya kwaindila yavitendo vyake? Unkwona, likulupililo pamo na vitendo vyake vindikola shimadengo pamo, namomo kwaindila yavitendo likulupililo lindíwikila popo. Nadoni andiwikila popo Maandiko atédoni, “Abulaamu aninkulupila Nnungu, likulupililo lyolyo, Umu jo animmalangilila Abulaamu kuva ishaliya;” nadoni nae andíshamegwa kuva mbwadigwe Nnungu. Munkwona, munu ankupata ishaliya kwaindila yavitendo i gweka kwaindila yalikulupililo. Kenga mo mwaivalalele kumwe Laabe nkongwe lilaja áukile ndavapwashalela vakupalalesha kutwala kuvaumidya indila inji, da hapatile ishaliya kwaindila yavitendo vyake? Nadoni mili kwabila imumu undipela, namomo likulupililo kwabila vitendo, lindipela. Mmanung'unumunu, pakati penu mmoe hamunave mmamwalimu mwaa mwenu mundimanya kenga wetu túpundisha po, tundaukumigwa poe. Kwakutangola mwiu wetu uti tunkulikuvala mudinamuna dyoe. Ikava kenga munu hanalikuvala shinu kwashitangodi, munu ajo ankuva washalowa-uti, namomo ankuulula kutawala mili wake uti. Patunavaunga dimbuu vakavalu ndikanywa mwave tulota vanavo vatwigwilile, tunkuvalangalalela momo mili vyave uti. Namomo lola mpano wadimeli, ata ikava kenga dyanavo ding'umene na kugang'alegwa na imepo ing'umene, dindalangalalegwa na ing'wau idikidiki namene ilodya kwoekwoe kwodananavo malotelo mwalota kwamulila nkútukusha. Nimumo momo lulimi ni imbandi idikidiki yamumili kanji inkulitamangila vinu vikumene. Lola mwitu ukumene úndakalela kwayee idikidiki tu, yamoto. Nadoni lulimi yadavo ni moto na lilangalanga lyaungave-shaliya. Lwanavo lunkuvanavo lyutu lyake pakati padimbandi dyamili vyetu, lunkumwambukisha mili uti, lunkukaledya shingumi uti; lwo lwene lwo lundikalela moto walakéla kushena. Mwenu, munu ankutawala namomo anditawala kula likola lyavanyama uti, vyuni, vakoko vakulyuta na viumbi uti vyamwimanga; kanji napane hapali munu áulula kutawala lulimi. Lwanavo ni ukalau úkaululika kutawaligwa, lundyumbala ishumu ibyáa. Na lwo lulimi alu tunkuntumbyangidya Umu Atata, namomo na lwo lulimi tunkuvataa dilana vanu vakandyangígwe kwaing'ope yake jo mwene Nnungu. Kwalaliya na dilana dinkuma mo nkanywa. Mmanung'unumunu, hainave davo! Da inkuululika muto umo wowo kuma medi akunogwa na medi akulalama? Mmanung'unumunu, inkuululika mwembe kutwala kupa malalange kwali mpapaja kupa membe? Nimumo momo muto wamedi akulalama hayululika kuma medi akunogwa. Wakwashi pakati penu walimanyilo na avénavo ding'ano? Bai alodye vitendo vyake kwaindila yamavalelo ake ambone atandeka kwabila makukulu nkati mulimanyilo. Kanji ikava kenga mmitima myenu munkuvanavo ing'ou yakujowa na malotelo augweka, hanapagwe wakulitamanga na ata hamunalishang'apile umwiu. Shinamidyo ashi hashinalangalalegwa shinu na limanyilo lyakwalakela kuwa ila ni lyashilambo sho shapai ashi, lyashivalakwelo na lyashindamoni. Mwaa paipagwite ing'ou na malotelo augweka, apo pankupagwa ungaigwania na dinamuna uti dyavitendo vyakunyata. Kanji napane limanyilo lyalakéla kuwa, lyanavo shitandi halive ushapu; ling'oto kuva lyamani, kulimaladya, kwigwilila, kuumbaligwanavo shididi na vyepo vyambone, líkamwapula munu na líkave shinankulaba. Vo vaídanavo amani vo, vankupanda imbeju yaamani na vankupata mapuno aishaliya. Ding'ondo na kupwatananga vipagwíte pakati penu po, vyalakela kwashi? Da havinaalakela shinu nkati muditamaa dyenu adilá dyakunyata ditandána ing'ondo nkati mwenu mo? Mwenu munkung'unuka, napane kwoda hamunapata shinu, munkubyaa. Munkuvanavo ing'ou kanji kwoda hamunaulula shinu kupata ashilá shamulota, ni ashi shampwatana na kutandana ing'ondo. Hashipali shamuvenavo mwaa hamunajugwa shinu. Pamujugwa, hamunapata shinu mwaa munkujugwa kwamalotelo akunyata kwambangidya mujaange muditamaa dyenu. Mmakulavalava! Da hamunamanya shinu kenga kupangana imbodi na shilambo ni umongo namu Nnungu? Álota ave mbwadimunu washilambo, nae ankulitenda kuva mmongo wake Nnungu. Kwali munkwona kenga Maandiko àtangaleke monyo patédoni, Imumu wantadidye nae apagwe nkati mwetu ankuvanavo mweshe waliloko? Ila nae ankutuumbadya umonyo namene kenga mwatangalela Maandiko, “Nnungu ankuvapinga vakulyona kanji ankuvapa umonyo avalá valishapéya.” Napavedoni mwishimu Nnungu. Mwite Ndamoni nae po, anantukuta; mmandike Nnungu, nanae momo anammandika! Tadya makono enu atakate mwenu mmakutega, mwemwe múvenavo makumbukililo auju kuvili, ushanianga ushapu mmitima vyenu. Avanavo shipalodi, tangadikanga na lila, kweka kwenu kujalukange kuve kutangadikanga na lipuwilo lyenu lijalukange shive shipalodi. Lishapeye pamevo pake Umu na jojo jo, anantumbudya. Mmanung'unumunu, hamunatangalane kunyata. Aijá ántangola kunyata nung'unumunu kwali ámuukumu nung'unumunu, ankutangola kunyata lilamulo na ankuukumu. Wako paukumu lilamulo po, haunatandedya shinu ila unkulivika kuva unkúukumu. Nkúumya-lilamulo na nkúukumu nae ni jumo tu bai aijá áulula kwambola na kubamola. Kanji napane wako po unyani úmuukumu mujo? Napanelo igwa mwenu múushidoni, “Nelo kwali lunduno tundauka kunjini au kwali njini aulá ndaikala mwaka umo, ako tundatenda nshulusho kutwala kupata njuluku.” Mwemwe mmene mukamanyite ashilá shilóta kutandeka lunduno. Shingumi shenu ni nyamani? Mwenu munkuva kenga itabwe yumilíla wakati padyoko, kukungulukinneu. Kudyanga kutangola doni, “ Umu akalota tundanama na tundatenda ashi kwali ashilá.” Kanji napane mwenu munkulitamanga nkati mukulyona kwenu; kulitamanga aku, kundinyata. Bai aijá ámanyite wambone kutwala mene kutenda, kwake nae jo ni lidambi. Napanelo igwa mwenu mmatajili! Lila na tangadikanga kwamwaa wamauvilo alóta kumwidila. Mali enu andyunda na dinguvo dyenu dindimamanegwa na vamalapende. Shaabu na lyava lyenu vindishuja. Kushuja koko ko, kundaumya ushuda ummalanganga mwenu na kundalya mili vyenu na moto. Mwenu mundilikungailila mali mumaduva ala amwisho. Lola, nshala wavamadengo vapuníle mmashamba enu, mwenu mundivakililisha, wanavo unkulamadikanga. Kutangadikanga kwavakupuna, kwanavo kundiigwinika kumatu kumwe Umu Wavaing'ondo. Mwenu mushilambo amu mundinama shinamidyo shíkave lyuduku na shakulitumbyanga, namomo mundilinyateya mitima vyenu mumaduva akushindanga. Mundimuukumu na kummyaa munu waishaliya, nae mene kupinga. Napavedoni mmanung'unumunu ava mmanu mmakulipililila mpaka kwida kumwe Umu. Nnole nkúlima mwanalindililila ulongo umye vyepo vyamana. Nae análipililila mpaka ulongo utanyele imbula itandi na yamwisho. Namwenu momo ava mmanu mmakulipililila na mmakunonowanga mitima vyenu mwaa kwida kumwe Umu, kundivandika. Mmanung'unumunu, hamunakashalyane kwambangidya hamunaukumigwe. Mwenu, Nkúukumu jo avelé pannango. Mmanung'unumunu, tenda kenga mpano wamauvilo na kulipililila kwa avalá vakulava vatangwéle palina limwe Umu. Mwenu, tunkuvashema vakwalaligwa avalá valipililidíle. Mwenu mundigwa itangaleka kulipililila kumwe Jobi, namomo mundyona kumwisho kwake Umu mwashi mwaukile nantananila mwaa ntima wake Umu ni wakuumbaligwa lilotelo na ni washididi. Mmanung'unumunu pashanya pavinu avi uti, hamunalilapile kuwa kwali shilambo shapai na ata kwali kulilapa kwoekwoe. Kwenu mwenu mukatangola doni, “Elo” ive mwiu elo na mukatangola doni, “Mene” ive mwiu mene kwambangidya hamunapatikanange muukumu. Pakati penu apali áuvauvanga? Ashwalye. Apali avénavo lipuwilo? Aimbe dimu dyalutumbyango. Pakati penu apali nnwele? Avasheme vanang'olo valiganisha pakulota vashwalye kwamwaa wake nae vampaka mauta palina limwe Umu. Nadoni kushwali kwalikulupililo kunkuntadya nnwele apone na Umu anantakatuwa. Namomo ikava kenga anditega, andalivalivigwa shimadambi shake. Napavedoni, valanganila madambi enu na shwalyanidya pakulota mupone. Kushwali kwamunu waishaliya kunkuvanavo dimongo dyakutandeka vinu vyoe. Liyashi avele munu áumbigwe kenga wetu, nae andíshwali na ntima pakulota imbula hainatonye; imbula indíimila kutonya mushilambo amu wakati wamyaka mitatu na inusu. Nae andíshwali kavili kuwa ko kushimuka kutonya imbula kutwala shilambo sho, kupa vyepo. Mmanung'unumunu, ikava kenga pakati penu apali álota aambukange umwiu kutwala munu junji kumuujiya; manya doni, aijá ámuujiya nkútega áambukenge indila yake, aju andaambola ungumi wamunu ajo mukupela na andaputangigwa madambi akwinjipa. Patulu, myombe umwe Yesu Klistu kwavakutandalegwa vamwadilikanénge na vanáma kenga vakwaloka ku Pontu, Galata, Kapadokiya, Ashiya na ku Bitiniya; munditandalegwa kwodananavo mwamanyilile kaladavo Nnungu Atata na munkutandegwa mmakwilimyanga kwaindila ya Imumu pakulota mumwigwilile Yesu Klistu ámyayangidile myadi vyake. Umonyo na amani vyanjadyeke kwenu mwenu. Atumbyangilike Nnungu na Tatamunu umwe Umu wetu Yesu Klistu! Kwaindila yakudyuka kumwe Yesu Klistu pakati pavakupela na kulingananavo shididi shake shikumene, nae andituvaleka kavili waambi pakulota tupate lilindilililo lingumi na maleko ákatimbikanga, aungave-udagwa na ákadingala avakandidye kuwa kwamwaa wenu. Kwadimongo dyake Nnungu, mwenu munkushungigwa kwaindila yalikulupililo mpaka muwakati wamwisho wakulilodya kwambola kuvéle tayali. Kwashitendo ashi mwenu puwanga namene, ata ikava kenga muwakati padyoko ambi apa, ata ikaululika shindatenda shinkodya shipalodi shadinamuna uti dyamalingo pakulota kutenda nningo walikulupililo lyenu ikava kenga lìu. Likulupililo lyo liu lyo linkuvanavo mana makumene kuliko shaabu, shaabu itimbikánga ata ikava kenga vandatenda nningo pamoto; lyanavo lindaidanavo lutumbyango, lishangelo na ishima palota kulilodya Yesu Klistu. Ata ikava kenga mwenu hamungwene ila munkunnagwaledya; ata ikava kenga ambi apa hamunamwona shinu, munkunkulupila na munkupuwanga kwalipuwilo líkaululika kuvalanganga na lyumbéle lishangelo mwaa mwenu munkupata shabaa yalikulupililo lyenu yani kwambolegwa kwaungumi wenu. Kwakwambolegwa aku, vakulava vammalangangidíle kaladavo umonyo ukíle ndamwikila mwenu vandilipundisha na kulalyanga shana. Imumu umwe Klistu e apagwíte nkati mwave andyumya ushuda kaladavo avalanganga mauvilo alóta kumpata Klistu na lishangelo ling'oto lyamauvilo; vanavo vashindalambela vamanye Imumu ishimwamba nyani na wakati wene wo, wakwashi. Kwavanavo, indyunukuligwa kenga vashindatumika i kwapaida yavo vo vene ila yenu mwenu kwamwaa wavinu vyamulipundishidye kwa avalá vavalangénge ntenga wambone kwaindila ya Imumu Wanashwe átumigwe kwalakela kuwa. Mwe, ata mpaka vo vanjelo vankuvanavo mweshe namene wakupandalela vinu avyo. Napavedoni mulingangashela muding'anong'ano dyenu, muva mevo vika lilindilililo lyenu muumonyo aulá wavalota kunyukatila mwenu muwakati walota kulilodya Yesu Klistu. Kenga mmana mmakwigwilila, hamunaname mumalotelo lolo awakati aulá waungamanya. Kanji napane aijá ánshamile jo ni Wakwilimyanga, nimumo momo namwenu momo ava mmakwilimyanga nkati mushinamidyo shenu mwaa indyandikigwa doni, “Ava mmakwilimyanga mwaa nangu ni Wakwilimyanga.” Pakuva mwenu mundashwali muntambula Atata aijá áukumu kwabila kupambula kwakwodananavo vitendo vyakula munu, avanavo shinamidyo uti shakunjopa nae muwakati au wamuvele kenga mmakwaloka. Mwaa mwenu mundimanya doni, mundyambolegwa nkati mushinamidyo shenu shamambinya shamuukile ndapata kwavanyakalavenu i kwaindila yavinu vitimbikánga kenga nkuva kwali shaabu, ila mundyambolegwa kwamyadi vivénavo mana vimwe Klistu, myadi vyo vivéle kenga vyangandolo ákave makosha na ákave lilemba. Ata ikava kenga mwamanyikidile kaladavo shilambo shikanava kukandyangigwa, andililodya muwakati au wamwisho kwamwaa wenu mwenu; kwaindila yake nae mwenu munkunkulupila Nnungu ándyuwidye pakati pavakupela kutwala kumupa lishangelo; nadoni likulupililo alyo na lilindilililo lyenu linkupagwa nkati mu Nnungu. Napanelo pamulyushanienge ushapu muungumi wenu kwaindila yakwigwilila umwiu mutadya kupagwa mulinagwaledyo lyashinung'unumunu líkave shinankulaba, bai nagwaladyania kwabila kudabadabanga kwantima úkave ushapu. Mwaa mwenu mundivalekwa kavili waambi i kwaimbeju ipéla kanji kwaimbeju íkapela kwaindila yalilove lyake Nnungu, lingumi na lipágwa ngwengwe. Mwaa “Vanu uti vankuva kenga udani, kushenga kwave uti kunkuva kenga induva yaudani. Udani undajuma na dinduva dinanyala, kanji lilove lyake Umu linkupagwa ngwengwe!” Lilove ali ni aulá ntenga wambone wavammalangangidile. Nadoni jaa kushu ko vyakunyata uti: ushwang'a uti, shinankulaba, ing'ou na malove uti akwabola. Kenga mmanunu, avanavo mweshe wamavele aimumu akaanganikéne na shinu shoeshoe pakulota kwaindila yaanavo, mwenu mukulumuke kwakwambolegwa kwoda ambi apa mundyanalela kenga Umu, wambone. Ngwengwe pamummandike nae lijanga lingumi lyavaitile vanu kanji litandalagwídye na livénavo mana pamevo pake Nnungu, namwenu momo kenga majanga mangumi, munkudangegwa ing'ande yaimumu pakulota muve unashilangola wakwilimyanga wakupalakedya shadaka kwambangidya mumye shadaka shaimumu shikubalíka namu Nnungu kwaindila imwe Yesu Klistu. Mwaa mumaandiko munkutangaleka, “Mwenu, ninkuvika lijanga ku Shiyau, lijanga lyapalitununa, lyakutandalegwa na lyamana; aijá ákulupila lyanavo, mwiko hatutala.” Napavedoni kwenu mwenu múkulupila po, linkuvanavo mana; kanji kwa avalá vákakulupila, “Vakudenga, lijanga lyavaitile lyo, lindyuka ndava lijanga lyapalitununa.” Namomo, “Lijanga lyakulikuvala, lyo livatádya vaagwe.” Vanavo ni vovo valikuvala mwaa havanaigwilila shinu alilá lilove kwoda nimomo mwavavapangidile tangu kala. Kanji napane mwenu ni likola litandalagwídye, unashilangola washiumu wakupalakedya shadaka, venentete vakwilimyanga, venentete vake jo mwene kwambangidya muvalangange ukumene wake aijá ánshamile mushii muke kulilangadyo lyake lyamakango. Mwenu kala po, ata padyoko vela hamuvéle mmenentete kanji ambi apa mmenentete vake Nnungu; kala po hamushanaangiligwa shididi kanji napane mundyanangiligwa. Mmakunagwaleka, kenga mmajeni na mmakwaloka, ninkunnaililila pakulota mwambukange malotelo uti ashimunumunu atandána ing'ondo na ungumi. Shinamidyo shenu shive shashalowa pakati pavamidi; nadoni ata vakantambudyanga kutenda vyakunyata, pavalota kwona vitendo vyenu vyashalowa, vanavo vandamupa lishangelo Nnungu muliduva lyalota kulilodya. Kwamwaa umwe Umu, livike mwina muunanangalaledi uti wavanu uvikígwe pakati penu kwali umu nang'olo ákuva malamulo kwali vananangalaledi vamajimbo, vo vatandalégwa namu nae kulota kuvapa shaushanga avalá vatandédya vyakunyata na kuvapa ishima avalá vatandédya wambone. Mwaa malotelo ake Nnungu ni ala, pamutenda wambone mundadima nshasholo waungamanya wavanu vajinga. Nama kenga mmanu múvele muunaiti ila hamunatumile kuliinikidya unaiti awo pakulota kutenda vinu vyakunyata; nama kenga mmatumika vake Nnungu. Mwishimu kula munu, vanagwaledye vanung'unumunumwenu, njope Nnungu na mwishimu umu. Mmatumika, livike mwina mwavanang'olo venu kwaishima ing'umene i gweka avalá vambone na valimaládya kanji namomo, avalá vakunyata mitima. Mwaa ni shinu shakutumbyangilika munu kwamwaa walikulupililo lyake kwa Nnungu, alipililile matuva auvauvanga pashikapali. Da inkupagwa paida shani pamutega kutwala kulipililila kukanyalegwa? Kanji ikava kenga mwenu munkulipililila muvauvanga mukutandedya wambone, shitendo ashi ni shakutumbyangilika pamevo pake Nnungu. Ashi ni shavanshamalele mwenu; mwaa Klistu momo andyuvauvanga adiva lyutu lyenu annakela mpano kwambangidya mwenu mwodedye mwalivete nae. “Nae hatandile shimadambi shoeshoe na ata ushwang'a haumile nkanywa mwake.” Pavashintukana nae hashipindikula, pashuvauvanga po nae hashivatishanga ila ashinnakela aijá áukumu kwaishaliya. Nae jo mwene andilitika mumili mwake madambi etu panshalaba kwambangidya tupele kwamadambi na tuname kwaishaliya; kwaindila yavilonda vyake, mwenu mundipona. Mwaa mwenu muvele kenga dingandolo dyakudumbadumba kanji napane ambi apa, mundimuujila Nkúshunga na Nkúlaledya waungumi wenu. Nimumo momo mwenu mmadyamunu livike mwina mwavatavenu kwambangidya ata ikava kenga vanji havanakulupila shinu lilove lyake Nnungu, vapatikanange kwabila malove kwamwaa washinamidyo shenu mwenu mmadyavave; vona shinamidyo shenu shíkave ushapu na shaishima. Kunema kwenu hakunave kwapanda kenga mwakulukila ugwimbu, kugwalangila vinu vyashaabu kwali dinguvo dyakunamikanga; leka apo, inimmaikila mulinemye mmitima vyenu kunema kúkatimbikanga nkati mwimumu yaupole na yakutulila ivénavo mana makumene namene kwaupande wake Nnungu. Mwaa amu ni mwavashinamela vakongwe vakwilimyanga vapanyuma váshivika lilindilililo lyave nkati mu Nnungu. Vanavo kula munu ashindalivika mwina mwantwamunu kenga Shalaa ashindamwigwilila Abulaamu na kunshema kuva nang'olo wake. Kwake nae ko, mwenu mundava mmanavake ikava kenga mundatandedya wambone na mukanajopa mitishango. Namomo mwenu mmatwamunu ava mmanu mmalimanyilo nkati mukunama na vadyavenu na vatanane kwaishima kenga shinu shíkanama mwaa ni vakupata-maleko pamo namu mwenu muumonyo washingumi kwambangidya kushwali kwenu ko, hakunadiviligwe. Kumwisho akuno ninkushidoni, avanavo makumbukililo amulolo, ava mmashididi, nagwaladyania shinung'unumunu, ava mmanu mmakutanana na mmakulishapeya. Hamunalipilile wakunyata kwawakunyata, hamunalipilile kutukana kwakutukana kanji paikavele davo po, vaalaliye mwaa ni ashi shavanshamalele mwenu kwambangidya mupate kwalaligwa. Mwaa “Aijá álota kunagwaledya shingumi na kunama maduva ambone, ashunge lulimi lwake kwavyakunyata, dindomo dyake hadinashang'ape; aambukange wakunyata na atandedye wambone; alambele amani na avingilidye. Mwaa mevo ake Umu ankuvalola avalá vaishaliya na matu ake ankuvaigwilila kushwali kwave kanji ing'ope imwe Umu inkuvapinga avalá vatandédya vyakunyata.” Mwenu, da nyani álota kuntenda kunyata ikava kenga mwenu munkuvanavo dukuduku yakutenda wambone? Kanji ikava kenga mundauvauvanga kwamwaa waishaliya, mwenu po mundaalaligwa. “Hamunavajope vanavo; namomo hamunashushukange.” Leka apo, ntumbyange Klistu Umu kenga wakwilimyanga nkati mmitima vyenu. Ava tayali ngwengwe pakulota kunjang'ula aijá álota kunjugwa mwenu amanye mana alilindilililo lipagwíte nkati mwenu. Kanji tenda vinu avi kwaupole na kwaishima mushunga makumbukililo ambone amuntima kwambangidya dashi, avalá vantangóla mwenu kunyata kwamwaa washinamidyo shenu shambone shamupagwa nkati mumwe Klistu, vanavo vavenavo dyoni kwakuliula kwave. Kudyanga kuvauvanga kwamwaa wakutandedya wambone ikava kenga ni malotelo ake Nnungu kuliko kuvauvanga utandedya wakunyata. Mwaa mwiu Klistu andyuvauvanga mwanda umo tu bai kwamwaa walidambi, munu waishaliya kwamwaa wavanu vaungave-ishaliya pakulota kutuukanavo kumwe Nnungu. Nae kwashimunu vanimpedya kanji vanindyuwa kwa Imumu na mu Imumu jojo andyúka ndavalangangila dimumu divéle mukungwa, dyo díkashiigwilila muwakati wakala Nnungu pashilindila kwaupole mumaduva amwe Noe paishikandyangigwa ingalava. Mwanavo ni vanu padyoko tu vapukíle mmedi, vanu avo vavele nane. Nadoni ashi ni shimanyikilo shaubatisho umwambóla mwenu ambi apa, wanavo haunaushanianga shinu ushapu washimunu ila ni kulijugwangila kwamakumbukililo ambone amuntima pamevo pake Nnungu kwaindila yakudyuka kwake Yesu Klistu ákwadile kuwa kwikala kunkanakono kwake Nnungu kutwala kuvavika vanjelo mwina mwake, madalaka pamo na dimongo uti. Napavedoni pakuva Klistu andipata mauvilo mushimunu, namwenu momo lingangashele mumakumbukililo lolo mwaa aijá áuvauvenge nkati mushimunu, nae andyapukananga na lidambi. Nadoni wakati ubakidíle kwenu mwenu kunama mushilambo amu, hamunaname kavili kwakutandedya malotelo ashimunumunu ila tandedya malotelo ake Nnungu mwaa wakati upitíle unditosha wakutandedya mwenu vinu vivannagwéla vamidi. Muwakati awo mwenu mushindanama shinamidyo shakunyata kupunda apo, mumalotelo ashimunumunu, kwambalwa, vikukulu vyaupuju na vyakwambalwanga pamo na kulipudya kwakunyatilika kwavannungu. Vanavo ambi apa vankwona kuva shinu shanshelu mwenu pamukaungana na vanavo nkati mushinamidyo shaupuju; ni ashi shitádya vamwabalange. Kanji vanavo vandaitikanga kumwe aijá áve tayali kuvaukumu vangumi na vapadíle. Mwaa ni ashi shitadídye ntenga uke ukavalangangigwe momo kwa avalá vapadíle kwambangidya vanavo ata ikava kenga vandyukumigwa kwashimunu kenga vanu uti kanji vaname kwaindila ya Imumu kenga mwanamila Nnungu. Mwenu, mwisho wavinu uti undivandika. Nadoni lipange muding'ano dyenu, namomo ava mevo kwamwaa wakushwali kwenu. Kupunda apo likanyalidye kuka mushu munagwaladyania mwaa linagwaledyo linkwinikidya madambi akwinjipa. Ava mmakukalibishania kwabila kutangadikanga. Kwodananavo shajo shapatile kula munu, inimmaikila mutumile kwakutumikana kenga wavankamudidye mmambone mmaumonyo wake Nnungu ulilódya mudinamuna dyakuvilingananga. Napane átangola jo, atangole malove a Nnungu na átumika jo, atumike kwadimongo dyaloka kumwe Nnungu kwambangidya nkati muvinu uti, Nnungu apate lishangelo kwaindila imwe Yesu Klistu ávaikidile apate lishangelo na lyululilo ngwengwe ngwengwe. Ame. Mmakunagwaleka, hamunashushukange nningo wamoto umilíla pakulota mulingigwe pakati penu mwona kuva shinu shashijeni upande wenu. Kanji puwangila shipimo shamauvilo shamuliinjidyanga pamo namu Klistu kwambangidya palilota kuunukuligwa lishangelo lyake, namwenu momo mulitamange na mupuwange. Mwenu ikava kenga munkutukanigwa kwamwaa walina limwe Klistu, bai mwenu mundyalaligwa mwaa Imumu walishangelo àvele Imumu wake Nnungu, ankutulila pamuti penu. Hanapagwe pakati penu munu wakulota kuvauvanga kwamwaa wakuva nkúbyaa, nkwíva, nkalau kwali álijalanianga mumyaa vyavanu vanji. Kanji ikava kenga munu ankuvauvanga kwamwaa wakuva unklistu, hanone dyoni ila amupe lishangelo Nnungu kwamwaa walina ali. Mwaa wakati waukumu utunduvangíla mwing'ande yake Nnungu undiwika tayali; napane ikava kenga shitandi namu wetu, ulota kuva dashi mwisho wa avalá vákaigwilidile ntenga wambone wa Nnungu? Na “ikava kenga pankukamadyanga waishaliya kwambolegwa, ilota kuva dashi kwamunu ákave Nnungu na nkútega?” Napavedoni avalá vauvauvánga kwamalotelo ake Nnungu kwakutandedya wambone, indivaikila vankamudye ungumi wave Namumba wave ákulupilika. Doni, nangu ninang'olomwenu na ninshuda wamauvilo amwe Klistu namomo wakuliinjidyanga mulishangelo lilóta kuunukuligwa, ninkuvalaililila vanang'olo vapagwíte pakati penu, shunga shipinga shavangandolo vake Nnungu shavankamudidye: mwenu, laledya shanavo i kwakuvakanyalidya kanji kwamalotelo ambone kenga mwalatela Nnungu na ata i kwaditamaa dyanjuluku kanji kwadukuduku yakutumika; hamunavatawale avalá vamuukile ndakulupiligwa kanji ava mpano kwashipinga asho. Doni, palota kulilodya Nkúshunga nang'olo, mwenu mundapata lidaka lyalishangelo líkadingala. Nimumo momo mwenu mmanemba livike mwina mwavanang'olo. Mwenu uti gwala kulishapeya pakulota muulule kutumikana mwaa “Nnungu ankuvapinga vakulyona ila ankuvapa umonyo vakulishapeya.” Lishapeye mulivika mwina makono adimongo dyake Nnungu kwambangidya antumbudye mwenu muwakati uvaikidíle munjalela nae mangaikangilo enu uti mwaa nae ankumwangaikangila mwenu. Ava mevo na lilaledye: mmongo wenu mwenu Ndamoni ankudingukanga kenga ntumi akalamanga annambela wakwashi wakulota kummamane-uti. Mpinge, nanopa nkati mulikulupililo lyenu mumanya doni, vanung'unumunumwenu mushilambo amu uti vankupata inamuna yamauvilo lolo. Nnungu waumonyo uti ánshamile mwenu kwalishangelo lyake líkamalilika nkati mumwe Klistu Yesu, jojo jo ling'oto lyakuvauvanga mwenu padyoko, anandyuwangidya, andamwakikisha, andamupa dimongo na anammika pashanya shitunduvangilo. Kwake nae lipali lyululilo ngwengwe ngwengwe. Ame. Kwalipwashalelo limwe Shilivanu aijá wanimwamini kuva nung'unumunu wakukulupilika, nangu ndimwandikila mwenu kwaungwipi ninjugwangila na ngumyaa ushuda kenga: au ni umonyo wiu wake Nnungu. Pagwa mukunanopa nkati muumonyo wake Nnungu. Avalá vavéle ku Babiloni vakutandalegwa kenga mwenu vankuntumidya nandele kwenu mwenu pamo na mwanangu Malukushi. Tumidyania nandele kwashimanyikilo shalinagwaledyo. Amani ipagwe kwenu mwenu uti múvele nkati mumwe Klistu. Simoni Patulu, ntumwa na myombe umwe Yesu Klistu, kwa avalá vapatíle likulupililo lyolyo livénavo mana alinganána na lyetu kwaindila yaishaliya imwe Nnungu wetu, Mwamboli Yesu Klistu. Umonyo na amani vyanjadyeke kwenu mwenu kwaindila yakummanya Nnungu namu Yesu Umu wetu. Kwadimongo dyaunnungu wake anditupa uti avilá vyatulota mushingumi na mukunjopa nae kwaindila yakummanya aijá átushamile kwalishangelo lyake jo mwene na kwaushalowa wake uti kwaindila yavyanavo nae andilivikila vikumene na vyamana kwetu wetu kwambangidya dashi kwaindila yavyakulivikila, mwenu muke mukave mmakuliinjidyanga mumavalelo aunnungu mùpalanyweke muudagwa upagwíte mushilambo kwamwaa wamalotelo ashimunumunu. Kwaing'ano yoyo ai, tumbama namene mutadye likulupililo lyenu mwanjadyedye muushalowa; muushalowa nkati mulimanyilo, mulimanyilo nkati mukulishunga gwegwe umwene, mukulishunga gwegwe umwene nkati mukunanopa, mukunanopa nkati mukunjopa Nnungu, mukunjopa Nnungu nkati mukunagwaladyania shinung'unumunu na mukunagwaladyania shinung'unumunu, mulinagwaledyo. Ikava kenga vinu avi vipali pakati penu na vinkukulumuka, vyanavo vindatadya hamunave mmawondo na múkapa vyepo mukummanya Umu wetu Yesu Klistu. Mwaa aijá ákavenavo vinu avi, andiputala ankwona bai vyapepi àlivalidile kuushaniangigwa ushapu washimadambi shake shakala. Napavedoni mmanung'unumunu, kavili likanyalidye namene pakulota kushamegwa na kutandalegwa kwenu kunanope mwaa mukatenda avyo, mwiko hamulikuvala. Mwaa kwainamuna ai mwenu mundapata aki yakwinjila kwabila kundingadinga shoeshoe muutawala úkamalilika umwe Umu wetu na Mwamboli Yesu Klistu. Nadoni ngwengwe ndauka mushu ninkumbuwanga vinu avi ata ikava kenga mwenu mundimanya na munkunanopa nkati muumwiu aulá wamupatile. Ninkwona kuva shinu shivaikidíle panguvele mwiyema yamili au nimwimulange nkati mumakumbukililo ala mwaa ndimanya doni, kwashipajelo nangu ndajaa yema ai kwodananavo amulá mwanguunukulidile Umu wetu Yesu Klistu. Nadoni ninkulikanyalidya na dimongo kwambangidya ling'oto lyakunyema kwangu mushilambo amu, mwenu mukumbukile vinu avi kula wakati. Kwamwiu, patummalangangidile dimongo na kwida kumwe Umu wetu Yesu Klistu, hatwodile mikong'o vyavapanganienge shana kanji wewe tuvene ni tuvashuda túgwene ukumene wake. Nae andipata ishima na lishangelo lyakwalakela upande umwe Nnungu Atata, muwakati aulá walimwididile lidi lyaléke mulishangelo lyakujowa litédoni, “Aju ni Mwanangu, Wakunagwaleka wangu, ángupa lipuwilo;” wewe tuvene tundigwa lidi ali lyalakela kuwa tùvele pamo namu nae palishinga lyakwilimyanga. Nadoni pashanya avi, tunkunanopa namene nkati mulilove lyavakulava kenga ikalaboi ilangádya pashii, namwenu momo tandedya mwigwa shana mpaka wiku paulota kulangala na palilota kuma lyalosho mmitima vyenu. Kupunda namene manya doni, hapali malove apagwíte nkati mumaandiko avalangangidile munu abuni jo mwene; mwaa mwiko malove alo hapandukenge mumalotelo ashimunumunu kanji vanu vandivalanganga kwalakela upande wake Nnungu valangalalegwa kwa Imumu Wanashwe. Doni, kala po vandyúmilila vakulava vakushang'apa pakati pavenentete, nadoni pakati penu mwenu momo vandaumilila vamwalimu vakushang'apa. Vovo vo vandainjidyanga mapundisho akushang'apa abamóla vamwita ata mpaka Mwene ávashumile; shinu shilóta kwidanavo kubamolegwa shingangala vo vene. Vanu voe vandoda shinamidyo shave shakulauka, namomo kwamwaa wavanavo vanji indila yaumwiu vandakupulu. Kwalung'unuku lwave, vanavo vankuvashonda vanu vatumila maimyo akubuni vo vene. Kwavanavo, ukumu ikandyangígwe tangu kala, haididimanga; kubamalegwa kwave ko, hakudidimanga. Mwenu, ikava kenga Nnungu havavikidíle shitete vanjelo vatagíle ila andivajela kushena akulá kwakudimba kwavavaungile mang'unyang'unya kwambangidya vavakondye valindila ukumu; namomo nae havikangidile shitete shilambo shavanu vakala paidinavo livambwe kwavenentete avalá vákave Nnungu kanji anínkondya Noe nkúvalanganga ishaliya pamo na vanu saba; na yadavo andyúkumu likaja lya Shodoma namu Gomola atikinyula kwamoto atadya kuva mpano ulóta kuvatandeka avalá vákave Nnungu kanji anímposha Loti munu waishaliya shíshinkodya shipalodi kwamwaa wavitendo vyakulauka vyavanu váshinama muungave-lilamulo mwaa kula liduva munu waishaliya aijá pashinama pakati pave, ungumi wake waishaliya ushindauvauvanga kwamwaa wavitendo vyave vyaungave-lilamulo vyashona na vyashigwa. Napavedoni tundyona do, Umu ankumanya kuvaposha avalá vanjópa Nnungu nkati mukulingigwa na mwakuvavikila mushaushanga avalá vavéle muungave-shaliya muliduva alilá lyaukumu; kupunda namene avalá vaodédya malotelo audagwa washimunumunu na kwiludyanga unashilangola. Vamwalimu vo vakushang'apa ava, vakulitauka na vakulyona, havanashushukanga shinu kuvakupulu valishangelo; kanji ata vo vanjelo vo, vavénavo lyululilo na dimongo, havanalyaveka shinu kumya ukumu yakukupulu kwavanavo pamevo pake Umu. Vanavo vankukupulu vinu vyavakamanyite na vankuva kenga vanyama vákave ding'ano vavalekwa kutwala kwodedya mavalelo ave ling'oto kukamuligwa kuka ndashindigwa, vovo vo vandabamolegwa muudagwa wave vo vene vapata wakunyata kenga nshala wavyakunyata vyavatandile. Vanavo inkuvanagwela kutenda vikukulu vyaupuju mui liduva livala. Vovo vo, vandilamala na vankuvanavo malemba vapuwangila mukushang'apa kwave muwakati wavalyunganianga namu mwenu pandamu. Mevo ave andyumbala kulavalava ákadoba kutenda lidambi. Vanavo vankuvashomba avalá vákananwepe muungumi. Mitima vyave vindilipanganianga kwalung'unuku. Vovo vo ni vana vakulanigwa. Vanavo vandyambukanga indila yashalowa kutwala kwashela kwoda indila imwe Balaau mwanagwe Beoli munu íshinnagwela kupata paida kwaindila yaungave-shaliya; nae andidumigwa kwakupujungula kwake, punda nkoko ákatangola, andítangola namu nae kwalidi lyamunu kutwala kwimidya ujinga wankúlava ajo. Vanavo ni myuto víkave medi na itabwe ikungulúka kwaimepo. Kwavanavo vandivakandyedya lyutu lyakudimba do, pii! Vovo vo, vatangola malove akulyona amambinya, kwaditamaa dyave dyashimunumunu, vankuvashomba avalá vapalanywéke muwakati wakuvandika kwavanu valilangalaléla mukukowa. Vanavo vankulivikila kuvapa unaiti kumbe vo vene vo, ni vatumwa vaudagwa. Mwaa ashilá shintamíle munu, nae ni ntumwa washinu asho. Napane ikava kenga vanavo vandipalanyoka muudagwa wamushilambo kwaindila yakummanya Umu wetu na Mwamboli Yesu Klistu kutwala kujola kavili na kutamegwa muudagwa, shinamidyo shavanavo shinkumamodya kunyata kupunda shitandi. Kudyanga vanavo leka vakamanyite indila yaishaliya kuliko kumanya kutwala kuujila kavili kunyuma na kwambukanga lilamulo lyakwilimyanga lyavaukile ndapwashalela. Nadoni kwavanavo unditandeka nkong'o waumwiu uushidoni, “Ng'avanga ankuujila kumatapiyo ake jo mwene,” namomo “Nguluve wavamwingile medi andyujila kavili ndagalagata mulitope.” Mmakunagwaleka, ai apa napanelo ni ibalugwa yambili yanimwandikila. Mudibalugwa adi uti mbili ninkulota ngukang'ele ding'anong'ano dyenu diu kenga kumbukumbu yakunkumbuwanga malove atangaléke wakati wapanyuma kwaindila yavakulava vakwilimyanga na alilá lilamulo limwe Umu na Mwamboli lyamuukile ndapundishigwa na vamyombe venu. Shitandi manya doni, mumaduva amwisho vandaumilila vakuliula valóta kupita vanniula vaodedya malotelo ave vo vene vaashidoni, “Da shitandeke shinu shani nkati mukulivikila kwake yakwida? Tangu vanyakalavetu kujaa shingumi, vinu vinkuvalela momo kenga kunantandi kukandyangigwa shilambo.” Kanji vanu avo vankulivaliva shinamadi kenga kuwa kundipagwa tangu kala na kwaindila yalilove lyake Nnungu shilambo shindikandyangigwa kwamedi na kwaindila yamedi. Nimumo momo kwamedi shilambo shawakati aulá shindítwaligwa kwalivambwe kutwala kutimbikanga. Kuwa na pai vyo vipagwíte ambi apa, vyanavo vindikondyegwa kwaindila yoyo yalilove; vindikondyegwa pakulota vitaigwe moto muliduva lyaukumu na lyakubamolegwa kwa avalá vákave Nnungu. Mmakunagwaleka hamunalivalive shinu ashi: kumwe Umu liduva limo ni kenga vyaka alupu imo na vyaka alupu imo ni kenga liduva limo. Umu hanatimatimanga shinu kutandedya kulivikila kwake kenga mwavaanela vanji kutima. Leka apo, nae mpole kwenu mwenu pakalota ata munu jumo kujaika kanji uti vakawikile mukulijugulanga madambi ave. Kanji napane liduva limwe Umu lindaida mwiu kenga nkwíva. Kuwa kundalambaleka kwashilindimu shikumene, mili vyakuwa vindatikinyuka kwamoto, shilambo pamo na vinu uti vivéle amo, vindamalilika. Napanelo kwoda vinu uti vindatimbikanga, mwenu po immaikidile muname shinamidyo shani? Immaikidile muname shinamidyo shakwilimyanga na shakunjopa Nnungu mulindila liduva lyake Nnungu mutadya liduva alyo lide shipajelo. Muliduva alyo kuwa kundatikinyuka kwamoto na mili vyakuwa vindanyang'anyuka kwalitukuta. Kanji wetu kwakwodananavo kulivikila kwake, tunkulindila kuwa kwaambi na shilambo shaambi kwailota kupagwa ishaliya. Napavedoni mmakunagwaleka, akuno mulindila vinu avi likanyalidye pakulota nae ankodye nkati mu amani, múkave lilemba na múkave likosha. Mmakumbukililo enu muvalangilila doni, upole umwe Umu wetu unkwidanavo kwambola. Namomo nung'unumunu wakunagwaleka Paulu animwandikila mwenu vyovyo kwodanavo limanyilo lyapatile, nae andyandika dibalugwa dyake uti kwainamuna imo yoyo, nkati mo avalanganga myaa vyoyo. Mudibalugwa dyake vinkupagwa vinu vikamadyánga kwigwa shana, vinu avyo vanu vajinga na vákananwepe, vankutindinganianga kenga mwavatindinganiangidya mudisemu dinji dyamaandiko pakulota kulibamola vo vene. Mwenu mmakunagwaleka pakuva shinu ashi mundimanya kaladavo, lishunge kwambangidya hamunatwaligwe mushinamidyo shakunyata shavanu vanáma muungave-lilamulo na ata hamunaleke kunjaika kunanopa kwenu kutwala kugwa kenga vanavo kanji kulumuka nkati muumonyo na mukummanya Umu wetu, Mwamboli Yesu Klistu. Kwake nae lipagwe lishangelo ambi apa na mpaka mumaduva ákamalilika! Ame. Lilove lyashingumi jo, andípagwa kutunduvangila kunantandi: wetu nae tundimwigwa, tundimwona na mevo etu, tuninnalyanga shana na tuninkamulanga tuvene kwamakono etu, ata jo shingumi andililodya, wetu tundimwona, tundyumya ushuda kwamwaa wake na wetu tunimmalangangila mwenu aijá shingumi shíkamalilika e apagwíte kumwe Atata kutwala kulilodya kwetu wetu. Aijá watungwene na watumwigwite, tunkummalangangila mwenu momo kwambangidya namwenu muvenavo upamo namu wetu, namwiu upamo wetu unkupagwa namu Atata pamo na Mwanagwe, Yesu Klistu. Namomo tunkumwandikila vinu avi pakulota lipuwilo lyetu liwikile popo. Mwenu, ntenga watumwigwite nae na watummalangangila mwenu ni au: jo Nnungu aju ni lilangadyo kwake nae shii hashipali. Ikava kenga tunkushidoni, tunkuvanavo upamo namu nae kanji tuwena mushii, tunkushang'apa hatunatandedya shinu umwiu. Kanji tukawena mulilangadyo kenga mwapagwididye nae mulilangadyo, tunkuvanavo upamo kula munu kwamuje na myadi vimwe Yesu, jo Mwanamunu vinkutuushanianga ushapu wamadambi uti. Ikava kenga tunkushidoni hatuve lidambi, tunkuliduwanga wewe tuvene na nkati mwetu haupali umwiu. Kanji tukalyaula madambi etu, nae ni wakukulupilika na waishaliya pakulota kutulivaliva madambi etu na kutuushanianga ushapu waungave-shaliya uti. Ikava kenga tunkushidoni hatutagile, tunkummika Nnungu kuva nshwang'a na lilove lyake nkati mwetu, halipali. Mmanavangu, ninkumwandikila vinu avi kwambangidya hamunatege. Kanji aijá átega, tunkuvanavo wakutushililidya kumwe Atata, Yesu Klistu, Waishaliya. Nae ni shadaka shakudimanga shitundi shake Nnungu kwamwaa wamadambi etu kanji i kwamwaa wamadambi etu gweka, namomo madambi amushilambo uti. Namomo tundimanya kenga tunkummanya nae patwigwilila malamulo ake. Aijá aashidoni, “nangu nae nimmanya” kanji pakaigwilila malamulo ake, nshwang'a na kwake nae umwiu haupali kanji aijá áigwilila lilove lyake, nkati mwake nae, mwiu linagwaledyo lya Nnungu linkuwikila popo. Mwatumanyila kupagwa nkati mwake ni amu, aijá aashidoni, ankupagwa nkati mwake nae inimmaikila awene kulingana kenga mo mwawanadile Yesu. Mmakunagwaleka! Haninamwandikila shinu lilamulo lyaambi kanji lilamulo lyakala, lyo lyamuvénavo kunantandi; lilamulo alyo lyakala ni wo ntenga wamwigwite. Ata ivedavo, ninkumwandikila lilamulo lyaambi ashilá shiu nkati mwake na mwenu mwaa shii shinkuka shilambaleka na lilangadyo liu tayali linkulangala. Aijá áashidoni, ankupagwa mulilangadyo kanji ámmangedya nung'unumunu, mpaka ambi avelé mushii. Aijá ánnagwaledya nung'unumunu ankupagwa mulilangadyo na nkati mwake hashipali shakuntadya alikuvale. Kanji aijá ámmangedya nung'unumunu ankupagwa mushii na ankuwena mushii. Nae hanamanya shinu kwauka mwaa shii shinimputadya mevo. Mmanavangu, ninkumwandikila mwaa madambi enu andilivalivigwa kwamwaa walina lyake. Mmababa, ninkumwandikila mwaa munimmanya aijá ápagwite kutunduvangila kunantandi. Mmanemba, ninkumwandikila mwaa munintema aijá nkalau. Mmanavangu, nimwandikila mwaa munimmanya Atata. Mmababa, nimwandikila mwaa munimmanya aijá ápagwite kutunduvangila kunantandi. Mmanemba, nimwandikila mwaa mwenu munkuvanavo dimongo, lilove lya Nnungu linkupagwa nkati mwenu na munintema aijá nkalau. Hamunanagwaledye shilambo na ata vinu vipagwíte amo. Aijá ánagwaledya shilambo, linagwaledyo kumwe Atata halipali nkati mwake mwaa uti vipagwíte mushilambo amu yani malotelo ashimunumunu, liu, kulyumidya shumbi kwamali amushinamidyo ashi, uti avi havinava shinu vimwe Atata ila vyashilambo sho shashi. Shilambo ashi pamo na malotelo ake ankumalilika kanji aijá átandedya malotelo ake Nnungu andapagwa ngwengwe. Mmanavangu, au ni wakati wamwisho. Mo mwamwigwididye kenga mmongo wake Klistu andaida, bai vamongo voe vamwe Klistu vandyumilila tayali, napavedoni tunkumanya kenga au ni wakati wamwisho. Vanavo vandilyumadyanga pakati petu kanji havavéle vetu wetu mwaa leka vàvele vetu wetu vakandipagwa namu wetu kanji vanavo vandilyumadyanga pakulota imanyike ngala kenga pakati pave wetu wetu hapagwíte ata jumo. Mwenu napane munkuvanavo kupakigwa kumwe Wakwilimyanga na mwenu uti munkuvanavo limanyilo. Shanimwandikidile mwenu i do, hamumanyite umwiu kanji ni kwamwaa mwenu mundimanya na kwamwaa kushang'apa uti hakupali kwalakéla muumwiu. Da nshwang'a ni wakwashi? Nshwang'a ni aijá ántauka Yesu kuva Klistu; munu aju ni mmongo wake Klistu jo ántauka Tatamunu na Mwanamunu. Kula munu ántauka Mwanamunu namomo havenavo Tatamunu; aijá ammalanganga Mwanamunu namomo ankuvanavo Atata. Kanji kwaupande wenu mwenu ashilá shamwigwite kunantandi shipagwe nkati mwenu. Ikava kenga ashilá shamwigwite kunantandi shindapagwa nkati mwenu, mwenu momo mundapagwa nkati mumwe Mwanamunu namu Atata. Nadoni shalivikidile nae kwetu wetu ni ashi: shingumi shíkamalilika. Vyangumalidile kumwandikila avi ni kwamwaa wa avalá vanduwánga. Kanji kwaupande wenu mwenu kupakigwa kwamupatile kwake nae, kunkupagwa nkati mwenu na mwenu hamunatakigwa shinu munu ampundishe. Kwoda kupakigwa kwake kunkumpundisha mwenu kwamwaa wavinu uti na kwaumwiu hakunashang'apa shinu, pagwa nkati mwake kulingana kenga mo mwampundishididye. Mmanavangu napanelo pagwa nkati mwake nae kwambangidya dashi, palota kulilodya tuvenavo ntima shii patukalinyemya pamevo pake kwamwaa wadyoni. Kwoda mwenu mundimanya kenga nae ni waishaliya namomo manya doni uti vanatandedya vyaishaliya vandivalekwa kwaindila yake. Mwenu, da linagwaledyo shani lyaladidye Atata kwetu wetu ata mpaka wetu kuka ndashamegwa vana va Nnungu, namwiu nimomo mwatuvalalele. Nadoni shilambo hashitumanyite mwaa nae havammanyite momo. Mmakunagwaleka, wetu napanelo ni tuvanavake Nnungu na mwatulota kuvalela mo hamunava kulilodya; napane palota kwida po, tundava kenga nae mwaa tundamwona kenga mo mwavalalele. Kula munu ánanapela lilindilililo lyake nkati mwake nae, ankulyushanianga jo mwene ushapu kulingana kenga mo mwavalele nae ákave ushapu. Kula ánatenda shimadambi namomo ankutenda ungave-lilamulo mwaa lidambi ni ungave-lilamulo. Mwenu mundimanya kenga nae andída pakulota aushaniange madambi na nkati mwake nae halipali lidambi. Kula ápagwa nkati mwake hanatega shinu; kula ánatega, hangwene na ata hammanyite. Mmanavangu, hamunanneke munu anduwanga; aijá átandedya vyaishaliya ni waishaliya kenga mwavalalele nae waishaliya. Aijá ánatenda shimadambi umwe Ndamoni mwaa Ndamoni ni wakutega ngwengwe tangu kunantandi. Ni asho shaidilidile Mwanagwe Nnungu pakulota abamalangile-uti vitendo vimwe Ndamoni. Kula ávalakwadidye kwaindila ya Nnungu hanatenda shimadambi mwaa ankuvanavo mavalelo ake Nnungu nkati mwake; haulula kutenda shimadambi mwaa andivalekwa kwaindila ya Nnungu. Amu ni mwavaliladyedya vanavake Nnungu na vanavake Ndamoni: woewoe ákatandedya vyaishaliya hanava shinu wake Nnungu na ata aijá ákannagwaledya nung'unumunu, momo. Doni, au ni ntenga wamwigwite tangu kunantandi: wewe tuvene, tunagwaladyanie. Hatunave kenga Kaimu munu umwe nkalau ámpadidye nung'une. Mwaa shani animpedya? Mwaa Kaimu vitendo vyake vivele vyashikalau na vyannung'une kuva vyaishaliya. Mmanung'unumunu, hamunashange shilambo pashimmangedya. Wetu tundimanya kenga tundyuma mukupela kuka mushingumi mwaa tunkuvanagwaledya vanung'unumunu. Aijá ákave linagwaledyo ankupagwa nkati mukupela. Aijá ámmangedya nung'unumunu ajo ni shimalivanu; mwenu mundimanya kenga hapali shimalivanu ávenavo nkati mwake shingumi shíkamalilika. Mwatumanyidile linagwaledyo ni amu: Yesu Klistu andijaula shingumi shake kwamwaa wetu wetu na wetu leka tujaule shingumi shetu kwamwaa wavanung'unumunu. Kanji napane aijá ávenavo mali ashilambo ashi akamwona nung'unumunu aijá wavimwovite kutwala kunanopa ntima, da linagwaledyo lya Nnungu lilota kumpagwidya dashi nkati mwake? Mmanavangu, hatunanagwaledye kwalilove na kwapakanywa kanji muvitendo na muumwiu. Davo tundamanya kenga wetu ni tuvaumwiu, tundatudya mitima vyetu pamevo pake pavituukumu tulyona kenga tunditega. Mwaa Nnungu ni nkumene kupunda mitima vyetu na ankumanya kula shinu. Mmakunagwaleka, ikava kenga mitima vyetu havituukumu shinu, bai tunkuvanavo ntima shii pamevo pake Nnungu na kula shinu shatunjugwa nae, tunkupata kwalakela kwake mwaa tunkwigwilila malamulo ake na kutandedya vyapuwangila. Napanelo lilamulo lyake ni ali: tukulupile lina lya Yesu Klistu Mwana wa Nnungu na tunagwaladyanie kenga mwatulamulilila nae. Aijá áigwilila malamulo ake ankupagwa nkati mwake Nnungu na nae nkati mwake. Tundimanya kenga nae ankupagwa nkati mwetu kwaindila ya Imumu watupele. Mmakunagwaleka, hamunakulupile kula imumu kanji tenda nningo dimumu adyo ikava kenga dyaloka kwa Nnungu mwaa mushilambo amu vandyumilila vakulava voe vakushang'apa. Amu ni mwakummanyila Imumu umwe Nnungu: kula imumu ivalangánga kenga Yesu Klistu andida mushimunu, ajo ankwaloka kwa Nnungu kanji kula imumu íkammanya Yesu Klistu, hainaalakela shinu kwa Nnungu. Ayo ni imumu yammongo wake Klistu jo wamumwigwite kenga andaida, tayali andiwika mushilambo amu. Mmanavangu, mwenu apa mmàke Nnungu nadoni mundivatema avalá vakulava vakushang'apa mwaa aijá ápagwite nkati mwenu ni nkumene kumpunda aijá ápagwite mushilambo amu. Vanavo vo vamushilambo, nadoni shavatangola vanavo vatangola shamushilambo na shilambo, shinkuvaigwilila. Kanji wetu apa ni tuvake Nnungu na aijá ámmanyite Nnungu ankutwigwilila, aijá ákavele wa Nnungu hanatwigwilila shinu. Nadoni tunkummanya Imumu waumwiu na imumu wakuduwanga. Mmakunagwaleka, tunagwaladyanie mwaa linagwaledyo linkwaloka kwa Nnungu; kula munu ávenavo linagwaledyo, ajo andivalekwa kwaindila ya Nnungu na ankummanya Nnungu. Aijá ákavenavo linagwaledyo, hammanyite Nnungu mwaa Nnungu ni linagwaledyo. Amu ni mwaladyadidye Nnungu linagwaledyo lyake pakati petu wetu pantumididye Nnungu Mwana jumo jojo mushilambo amu pakulota tuname kwaindila yake. Amu ni mwalivalalele linagwaledyo: i do wetu tunínnagwaledya Nnungu kanji nae ni átunagwaladidye wetu kutwala kuntumidya Mwanagwe pakulota ave shadaka shakudimanga shitundi shake Nnungu kwamwaa wamadambi etu. Mmakunagwaleka, pakuva Nnungu anditunnagwaledya davo, nawetu momo indivaikila tunagwaladyanie. Hapali ata munu jumo ángwene Nnungu; wetu tukanagwaladyania, Nnungu ankupagwa nkati mwetu na linagwaledyo lyake linkuwikila popo nkati mwetu. Amu ni mwatumanyila kenga tunkupagwa nkati mwake na nae nkati mwetu mwaa anditupa Imumu wake. Wewe tuvene tundyona na tunkumya ushuda kenga Tatamunu anintumidya Mwanagwe pakulota ave Mwamboli wamushilambo amu. Woewoe ámmalanganga Yesu kuva Mwana wa Nnungu, Nnungu ankupagwa nkati mwake na nae kupagwa nkati mwa Nnungu. Wetu tundimanya na tunkukulupila linagwaledyo ali lyavenavo Nnungu kwetu wetu. Nae ni linagwaledyo na aijá ápagwa mulinagwaledyo alyo, ankupagwa nkati mwa Nnungu na Nnungu kupagwa nkati mwake nae. Amu ni mwaliwikilila popo linagwaledyo pakati petu kwambangidya dashi muliduva lyaukumu, wetu tuvenavo ntima shii mwaa kenga mo mwavalalele nae mo, nimomo mwatuvalalele wetu mushilambo amu. Palipagwite linagwaledyo kujopa hakupali, leka apo linagwaledyo lyakuwikila popo, lindákumulanga kujopa. Mwenu, kujopa kunkwigwania na shaushanga na aijá ávenavo kujopa, hanava kuwikila popo mulinagwaledyo. Wetu tunkuvanavo linagwaledyo mwaa nae ni ntandi kutunagwaledya. Aijá áashidoni, “ninkunnagwaledya Nnungu” kanji ammangedya nung'unumunu, ajo nshwang'a mwaa aijá ákannagwaledya nung'unumunu wamwona hayululika kunnagwaledya Nnungu aijá wakangwene. Ali ni lilamulo lyatupele nae: aijá ánnagwaledya Nnungu, indivaikila momo annagwaledye nung'unumunu. Kula ákulupila Yesu yakuva Klistu, ajo andivalekwa kwaindila ya Nnungu na kula ánnagwaledya nkúvaleka, namomo anánnagwaledya aijá wammaleke nkúvaleka ajo. Amu ni mwatumanyila kenga tunkuvanagwaledya vanavake Nnungu patunnagwaledya Nnungu na patutandedya malamulo ake. Amu ni mwatunnagwaladyedya Nnungu kwaupande wetu: patwigwilila malamulo ake na malamulo ake lo, hanaidopa shinu. Kula ávalakwadidye kwaindila ya Nnungu anatema shilambo na aku ni kutema kwantamile shilambo, likulupililo lyetu. Da nyani átema shilambo? Ni gweka aijá ákulupila kenga Yesu ni Mwana wa Nnungu. Aju ni aijá áalakadile kwaindila yamedi na yamyadi, Yesu Klistu i gweka kwaindila yamedi kanji namomo kwaindila yamedi na yamyadi. Imumu ni áing'a ushuda mwaa Imumu ni umwiu. Vapali vatatu vaumya ushuda: Imumu, medi na myadi, vatatu ava ushuda wave uvelé umo. Ikava kenga tunkukulupila ushuda wavanu, ushuda wa Nnungu ni úvenavo mana makumene mwaa au ni ushuda waumya Nnungu kwamwaa wa Mwanagwe. Aijá ánkulupila Mwana wa Nnungu, ankuvanavo ushuda au nkati mwake. Aijá ákankulupila Nnungu, ankuntenda kuva nae nshwang'a mwaa hanakulupila shinu ushuda waumya Nnungu kwamwaa wa Mwanagwe. Ushuda wene wo ni au: Nnungu anditupa shingumi shíkamalilika na shingumi ashi shinkupagwa nkati mwa Mwanagwe. Aijá ávenavo Mwana, ankuvanavo shingumi na aijá ákavenavo Mwana wa Nnungu, havenavo shingumi. Nimwandikila mwenu vinu avi mwemwe múkulupila lina lya Mwana wa Nnungu kwambangidya mumanye kenga munkuvanavo shingumi shíkamalilika. Au ni ntima shii watuvenavo kwa Nnungu: patujugwa kwodananavo malotelo ake, nae ankutwigwa. Nadoni pakuva tunkumanya kenga nae ankutwigwa kwa ashilá shatunjugwa, tunkumanya kenga tundipata tayali avilá vyatujugwile. Ikava kenga munu anamwona nung'unumunu atega lidambi líkamuukanavo kukupela, anjugwangile na Nnungu andamupa shingumi; andavapa avalá vaténda lidambi líkavaukanavo kukupela. Lipali lidambi livaúkanavo vanu kukupela, nadoni kwa alyo, hangunatangola shinu mwenu mujugwangile. Ungave-shaliya uti ni lidambi kanji lipali lidambi líkamuukanavo munu kukupela. Tundimanya kenga uti aijá ávalakwadidye kwaindila ya Nnungu hanatega ila ávalakwadidye mu Nnungu ananshunga na aijá nkalau, hamwavalela. Wetu tundimanya kenga tuvake Nnungu kanji shilambo uti shivele mwina mwankalau. Namomo tundimanya kenga Mwana wa Nnungu andida na anditwing'a limanyilo kwambangidya tummanye aijá Waumwiu. Na wetu tunkupagwa nkati mumwe aijá Waumwiu kwaindila ya Mwanamunu, Yesu Klistu. Aju ni Nnungu Waumwiu na shingumi shíkamalilika. Mmanavangu, lishunge kwavannungu vakushang'apa. Kwanang'olo kuka kwankongwe wakutandalegwa pamo na vanavake, vo vandivanagwaledya kwaumwiu na i gweka nangu ndivanagwaledya kanji namomo uti avalá vamanyíte umwiu, kwamwaa waumwiu upágwa nkati mwetu na ulóta kupagwa kwetu wetu ngwengwe. Umonyo, shididi na amani vyakwalakela kumwe Nnungu Tatamunu na kumwe Yesu Klistu Mwana wa Tatamunu, vindapagwa namu wetu nkati muumwiu na mulinagwaledyo. Ndipuwanga poe pandivakadidye vanavako vanji vawena muumwiu kulingana kenga mwatupatidile lilamulo kwalakela kumwe Atata. Nadoni nangu ninkukujugwa mama i do, ninkukwandikila lilamulo lyaambi kanji alilá lyatuvenavo tangu kunantandi: doni, tunagwaladyanie. Linagwaledyo lyo ni ali: tuwene kwodananavo malamulo ake. Lilamulo lyo ni ali: kenga mo mwamwigwididye mwenu kunantandi, wena mulinagwaledyo alyo. Mwaa vakuduwanga voe vandyumilila mushilambo amu na vovo vo, havanammalanganga shinu Yesu Klistu kwida mushimunu. Amu ni mwavalalele nkúduwanga na mmongo wake Klistu. Lilaledye kwambangidya hashinanjaike ashilá shatukalalele namene madengo kanji pakulota mupate inudyo yakulinganana. Uti aijá ákapagwa nkati mumapundisho amwe Klistu kanji apundanianga anavo, ajo have Nnungu. Napane aijá ápagwa nkati mumapundisho, ankuvanavo Atata namomo kuvanavo Mwana. Ikava kenga munu wantindo au andaida kwenu pakaidanavo mapundisho ala, hamunampwashalele muding'ande dyenu na ata hamunamuudyange mwaa aijá amuudyanga jo, nae ankuva munu áliinjidyanga namu nae muvitendo vyake vyaukalau. Ninkuvanavo vyoe vyakumwandikila mwenu kanji i kwalyamba na wino mwaa ninkulindila ngwide ninnole ngutwale ngutangole namu mwenu ing'ope kwaing'ope kwambangidya lipuwilo lyetu, liwikile popo. Vana vankuluvo wakutandalegwa, vankuntumidya nandele. Kwanang'olo kuka kumwe wakunagwaleka Gayu, aijá waninnagwaledya kwaumwiu. Wakunagwaleka, ninkushwali pakulota wako uvenavo shingumi shambone na vinu uti vikuukile shana, doni kenga mo mwaukila shana ungumi wako mwaa ndipuwanga namene pakuwika vanung'unumunu, pavaumidye ushuda wakupagwa wako muumwiu, kwakutangola mwiu unkuka mushu unama nkati muumwiu. Hanguvenavo lipuwilo likumene kupunda ali: lyakwigwa kenga vanavangu vankuwena muumwiu. Wakunagwaleka, ni shinu shakukulupilika shauvatandela vanung'unumunu kupunda namene avalá vaukavamanyite. Vanavo vandyumya ushuda muliganisha kwamwaa walinagwaledyo lyako. Wako undatenda shana ikava kenga undavapwashela shimwanda shave kwainamuna innagwéla Nnungu. Ni kwamwaa Walina litadídye vanavo vaume kwabila kupwashalela lipwashalelo lyoelyoe kwavamidi. Napavedoni indivaikila tuvapwashalele vanung'unumunu kenga ava pakulota tuve vamadengomwave nkati muumwiu. Ndyandikila liganisha: kanji Diotelepeshi munu ínannagwela namene ave nang'olo pakati pave, hanatwigwilila. Napavedoni pangulota kwida ako ndaundukulanga uti vyatenda, malove aukalau na akunyambikanga kwetu wetu. Nae avi havinantosha shinu, leka apo ankwita kuvapwashalela vanung'unumunu, kuvadivilila avalá valóta vavapwashalele na kuvavinganga muliganisha. Wakunagwaleka, haunajedye ashilá shakunyata kanji ashilá shambone. Aijá átenda wambone, ajo wake Nnungu; aijá átenda wakunyata, ajo hamwanite Nnungu. Kanji napane kwaupande umwe Demetiliu uti vandyumya ushuda wambone na wo umwiu wene unkwing'a ushuda kwamwaa wake. Na wetu momo tunkumya ushuda na wako unkumanya kenga ushuda wetu, wìu. Ndívanavo vyoe vyakukwandikila kanji hangushilota ndikwandikile kwawino na kwalunduja mwaa ninkulindila ngwide shipajelo. Bai apo, tundaambanga mwaa ing'ope kwaing'ope. Amani ipagwe kwako wako. Vambodi va akuno vankuntumidya nandele. Vape nandele vambodi va ako jumo kwajumo. Nangu Yudashi ntumwa umwe Yesu Klistu na nene ni nung'une Tiyagu, kwenu mwenu mmakushamegwa múnagwaleka nkati mumwe Nnungu Atata na múshungigwa kwamwaa umwe Yesu Klistu. Shididi, amani na linagwaledyo vinu avi kwenu mwenu vyanjadyeke. Mmakunagwaleka, ata ikava kenga ngushindatumbama yakumwandikila kwamwaa wakwambolegwa kwaupamo, ndyona kudyanga nimwandikile ninnaililila pakulota mushililidye likulupililo lyavapatile vakwilimyanga kwamwanda umo tu bai. Mwaa vanu vanji vandiliinjidyanga shipiipii, vanavo ukumu yave indipangigwa tangu nakala, vanu vákave Nnungu vatindinganiánga umonyo wa Nnungu wetu pakulota shive shinu shakulaukila na vankumwita Nang'olo wetu jumo, jo Umu wetu, Yesu Klistu. Ata ikava kenga mwenu mundilipundisha tayali, ninkulota ninkumbuwange doni Umu andívaambola venentete kushilambo sha ku Mishili kanji ling'oto andívabamola avalá vákakulupidile. Namomo vanjelo vakanyalidíle sheo shave vo vene bai vandíleka mautu ave, nadoni Nnungu andivakondya kushii vàvaungile mang'unyang'unya ákamalilika pakulota vaukumigwe muliduva alilá likumene. Kenga mwaivalaléle makaja a ku Shodoma na Gomola na makaja ashitanono, anavo ankuva kenga mpano washaushanga shamoto úkamalilika; venentete vandílipalakedya muvyakulauka na kuvingilidya malotelo ákavele ashivalakwelo. Nimumo momo vanu vovo vo, vakulupila dindoti kwaupande unji vankwambukisha mili vyave, kwaupande unji kwita unashilangola na kwaupande unji kuvakupulu valishangelo. Doni, ata jo Migele nang'olo wavanjelo pashitaukananga namu Ndamoni vapwatanila mili umwe Musha, nae halyalaveke kumya ukumu yakukupulu kanji atédoni, “ Umu akushulange.” Vovo vo, vankukupulu vinu vyavakamanyite, namomo kwavinu vyavamanya kwamavalelo, nkati muvyanavo vinkuvabamola kenga vakoko vákave ding'ano. Vapambale! Mwaa vanavo vankwodedya indila yoyo imwe Kaimu kwamwaa wapaida, vanavo vandiliinjidyanga mumakosha lolo amwe Balaau, nimumo momo vandabamolegwa nkati mukupinga kumwe Kola. Vanu avo vankuva kenga vyongo muvikukulu vyenu vyalinagwaledyo vyamutenda valya namu mwenu kwabila ishima. Vovo vo, ni vakushunga valilísha vo vene. Maundi ákave imbula akunguluka na imepo; milandi víkapa vyepo muwakati uvaikidíle, vibubulígwe na vipadíle myanda mivili; vankuva kenga mawimbi akujowa amwimanga, vitendo vyave vyadoni ni shulu shakunyata; namomo vankuva kenga dinondo diwanawananga díkave lyutu; kwavanavo vandivakandyedya ngwengwe lyutu lyakudimba do, pii. Kwamwaa wavanu vovo ava, Enoki munu wasaba kutunduvangila Adamu nanae momo andívalanganga kaladavo, “Mwenu! Umu ankwida pamo na makumi manga avanjelo vake vakwilimyanga pakulota kuvaukumu uti na kuvapa shaushanga avalá vákave Nnungu muvitendo vyave uti vyaungave Nnungu vyavatandile na kwamwaa wamalove uti akupwateka avashitangola vakutega vákave Nnungu vamwamba nae.” Vanu avo vankunama vatangadikanga ngwengwe, vakashalya, vaodedya malotelo ave vo vene, vankulitapila na kutangola malove anagwaléka kwambangidya vapate paida yavo vo vene. Kanji napane mwenu mmakunagwaleka, kumbukila malove alalá avammanyiidye kunantandi vamyombe vamwe Umu wetu Yesu Klistu. Vanavo vashindamwaulila mwenu doni, “Muwakati wamwisho vandaumilila vakuliula vawena vaodedya malotelo aungave Nnungu.” Ava ni vatádya kupagwe kwapukananga pakati penu, vanu vamakumbukililo ashivalakwelo na vákave Imumu. Kanji napane mwenu mmakunagwaleka, mulidenga nkati mulikulupililo lyenu lyakwilimyanga-uti, mushwalya nkati mu Imumu Wanashwe, nanopa nkati mulinagwaledyo lyake Nnungu akuno mulindila shididi shake Umu wetu Yesu Klistu pakulota shintwale muke kushingumi shíkamalilika. Kwaupande unji avanavo shididi kwa avalá vaambambídya, kwavanji vaambole muvajakola pamoto; kwaupande unji avanavo shididi mujopa kwambukishigwa muvangedya ata mpaka dinguvo dyave dyaushapu. Mwenu, kwa aijá Wadimongo pakulota kunshililidya mwenu hamunalikuvale na kwambangidya akamwimidye múkave makosha pamevo palishangelo lyake kwalipuwilo likumene, kwake Nnungu ávele jumo, Mwamboli wetu, lipagwe lishangelo, ukumene, lyululilo na madalaka kwaindila imwe Yesu Klistu Umu wetu, kutunduvangila wakati uti, ambi apa na mpaka vyaka uti! Ame. Maono amwe Yesu Klistu áumidye Nnungu pakulota kuvamanyiya vatumika vake vinu vivaikidíle vitandeke ambi popa. Nae anintumidya njelo wake kwida nammalangila ntumika wake walina Nshuwau, Nshuwau andivalanganga uti vyagwene mulilove lya Nnungu na ushuda umwe Yesu Klistu. Andyalaligwa aijá áshomya na vandyalaligwa avalá vaigwilíla malove amaono ala na kuvikila kuntima vinu uti vyandikíke; mwaa wakati undivandika. Nangu Nshuwau ninkwandikila maganisha saba avéle ku Ashiya, umonyo na amani vyakwalakela kumwe aijá ápagwite, e apagwíte na álota kwida. Namomo vyakwalakela kwa adilá dimumu saba divéle pepi-pepi na pashiteng'u shake na vyakwalakela kumwe Yesu Klistu nshuda wakukulupilika, ntandi kudyuka pakati pavakupela na nkútawala wavaumu vamushilambo. Nae ankutunagwaledya na kwamyadi vyake anditwambola mumadambi etu, jojo jo kutwala kututenda kuva utawala, vakulangalalela-shadaka kwa Nnungu wake, jo Tatamunu. Kwake nae lipagwe lishangelo na lyululilo ngwengwe ngwengwe! Ame. Mwe! Nae ankwida mumaundi na kula munu andamwona ata mpaka avalá vantalwéle nkushi; makola uti amushilambo andatangadikanga kwamwaa wake nae. Nadoni amu mundatandeka! Ame. “Nangu ni Alupa na Omega,” atangola Umu Nnungu, “jojo ápagwite, e apagwíte na álota kwida, ni Wadimongo-uti.” Nangu Nshuwau ninung'unumunu na ninjenu ngúpagwa pamo namu mwenu mumauvilo, muutawala na mukunanopa nkati mumwe Yesu. Ndípagwa pashitingi shavashema Patimu kwamwaa walilove lya Nnungu na ushuda umwe Yesu. Napane muliduva limwe Umu ndítwaligwa mu Imumu kutwala kunyuma kwangu kwigwa lidi likumene kenga lipalapanda liishidoni, “Vyawona avi andika mushidingo shalyamba utwa utumidye mmaganisha saba avéle ku Ashiya: Epeshu, Eshimilina, Peligamu, Tiyatila, Shalideshi, Piladelipiya namu Laudisheya.” Napanelo ndíshiliuka kunnola nyani áshitangola namu nangu; pangushiliwike, ndyóna ditaa saba dyashaabu na pakati paditaa adyo, andípagwa munu ávele kenga Mwana Wamunu àgwete ikanju íshiwika mpaka mmadodo na àlyungile nkanda washaabu pashuva pake. Muti na ugwimbu uvele wanashwe kenga pamba kwali kenga itabwe, mevo ake kuva kenga lilamba lyamoto, madodo ake kuva kenga lyava lyavataile nshasha lyumíle palitungulu, lidi lyake kuva kenga libububu lyamedi, munkanakono wake kunyukata dinondo saba, nkanywa mwake kuma lyambila lyakukola kuvili na ing'ope yake kuva yakushenga kenga liduva palivala na dimongo. Paningwene, ndígwa mmadodo mwake kenga ndipela. Bai nae anínguvika nkono wake wakunkanakono kutwala kushidoni, “Haunajope! Nangu ni Nantandi na Wamwisho. Nangu Ninene Ngúnama; ndípela kanji napane lola, ninkunama ngwengwe ngwengwe! Nangu ni Nimwene myungulilo vyungulíla Kupela na Kumoka. “Napanelo andika vinu vyaugwene, vipagwíte na vilóta kutandeka ling'oto lya avi. Shipii shadinondo saba dyaugwene munkono wangu wakunkanakono na shipii shaditaa saba dyashaabu, mana ake ni ala: dinondo saba ni vanjelo vamaganisha saba na ditaa saba dyashaabu ni maganisha saba. “Njelo waliganisha lya ku Epeshu mwandikile, ‘Ala ni malove amwe aijá ányukete dinondo saba munkanakono wake na jojo jo, ankuwena shing'ati ditaa saba dyashaabu, “ ‘Nangu ndimanya vitendo vyako, kulyuvyauvyanga kwako, kunanopa kwako na haunavapambedya shinu avalá vatandédya vyakunyata; namomo undivatenda nningo valivíka kuva vamyombe kumbe vákavele kutwala kuvaanalela kuva vakushang'apa. Wako unkunanopa na unkulipililila mauvilo kwamwaa walina lyangu na haudabadabenge. Ila napane shipali shikunyatyánga; wako undileka linagwaledyo lyako litandi. Kumbukila pashi paugwile. Lijugulange na tandedya vitendo vyako vitandi. Ukanalijugulanga, ninkukwidila ndausha itaa yako palyutu lyake. Kanji pane shipali shalala kwako wako, wako unkuvangedya vitendo vyavanikolau kenga mo mwanguvangadyedya nangu. “ ‘Ávenavo matu, aigwe vyatangola Imumu na maganisha. Nkútema, andapata aki yakulya shepo shannandi washingumi uvéle kwa Nnungu lyutu lyalipuwilo.’ ” “Njelo waliganisha lya ku Eshimilina mwandikile, ‘Ala ni malove amwe aijá Nantandi na Wamwisho, e apadíle kutwala kunama: “ ‘Nangu ndimanya mauvilo ako na ungave-pashinu wako kanji wako po, untajili. Namomo mwavamwabalangila mwenu avalá valivíka kuva vayuda vakavele, kumbe ni shitala shakulipudidya shimwe Shatwani. Vyaulota kuvauvanga vyo, haunajope. Igwa, pakati penu Ndamoni andavajela vanji nkalaboshi pakulota mulingigwe na mundauvauvanga maduva kumi. Kulupilika mpaka kupela nangu ndakupa lidaka lyashingumi. “ ‘Ávenavo matu, aigwe vyatangola Imumu na maganisha. Nkútema, mwiko hashintandeka shinu mukupela kwambili.’ ” “Njelo waliganisha lya ku Peligamu mwandikile, ‘Ala ni malove amwe aijá ávenavo lyambila lyakukola kuvili: “ ‘Ndimanya doni, paunama po ni pashiteng'u shimwe Shatwani. Ata ive davo mpaka ambi unkunamatila lina lyangu na haukanile likulupililo lyako kwangu, ata muwakati umwe Antipashi nshuda wangu wakukulupilika wavamyaile pakati penu, po panama Shatwani po. Ila vipali vinu padyoko vikunyatyánga wako, ako vapali vaodedya mapundisho ake Balaau, aijá ámpundishidye Balaki kuvateja lutambo vanaishilaeli pakulota valye vyakulya vyavashivaumidya vannungu vakushang'apa na valavalave; na yadavo vapali pakati pako vanu vaodedya mapundisho avanikolau. Napavedoni lijugulange! Ukanalijugulanga ndakwidila shipajelo ndavatenda ing'ondo vanu avo na alilá lyambila lyuma nkanywa mwangu. “ ‘Ávenavo matu, aigwe vyatangola Imumu na maganisha. Nkútema ndamupa alye manaa apiíke na ndamupa lijanga lyanashwe lyavandike lina lyaambi, lina alyo hapali ámanyite ila jo mwene ápwashalela.’ ” “Njelo waliganisha lya ku Tiyatila mwandikile, ‘Ala ni malove atangola Mwana wa Nnungu ávenavo mevo kenga lilamba lyamoto na madodo ake kenga lyava lyavataile nshasha: “ ‘Nangu ndimanya matendo ako na linagwaledyo lyako pamo na likulupililo lyako, kutumika kwako na kunanopa kwako, ndimanya kenga matendo ako ankupunda akunantandi. Ila napane shipali shikunyatyánga, wako unkumpambedya Yeshebeli nkongwe álivika kuva nkúlava. Kwamapundisho ake, nae ankuvaashedya vatumika vangu mukulavalava na mukulya vyakulya vyavavaumididye vannungu vakushang'apa. Nangu nimupa wakati wakulota alijugulange kulavalava kwake kanji nae hatamwa. “ ‘Napavedoni nantaa shilwele na ndavataa mauvilo akumamodya uti avalá valavaléve namu nae ikava kenga havalijugulanga vitendo vyake. Ndavamalidya vana vankongwe aju. Nadoni maganisha uti andamanya do, nangu ni nalalyanga ntima pamo na makumbukililo, namomo nannipa mwenu kwodana na matendo enu. “ ‘Kanji mwenu mmanji mma ku Tiyatila múkaodedya mapundisho alo na múkalipundishidye avilá vyavashema vipii vimwe Shatwani, ninkummanyiya doni, hanintika shinu ibasha inji; ila ashilá shamuvenavo, kamulila na dimongo mpaka nangu pangulota kwida. “ ‘Nkútema na átandedya uti mwangulatela nangu mpaka kumwisho ndamupa madalaka akuvatawalila venentete: Nae andavalangalalela na ipimbo yashitali na andavapwajanga kenga vilongo; ni madalaka lolo angupatile kumwe Atata. Namomo ndamupa lyalosho. “ ‘Ávenavo matu, aigwe vyatangola Imumu na maganisha.’ ” “Njelo waliganisha lya ku Shalideshi mwandikile, ‘Ala ni malove amwe aijá ávenavo dimumu saba dya Nnungu na dinondo saba: “ ‘Ndimanya vitendo vyako, wako unkuvanavo shimbili shakuva umumi, kumbe undipela. Ava mevo! Nonowanga avilá vibakidíle mushingumi vikanava kupalela uti mwaa muvitendo vyako mo, ndilola hashipali shilinganéne pamevo pa Nnungu wangu. Kumbukila avilá vyaupatile na vyawigwite, tandedya na lijugulange. Napane ikava kenga hauva mevo, bai ndakwidila kenga nkwíva, wako haumanya isaa yangulota kukwidila. Ata ive davo ko ku Shalideshi ko, unkuvanavo vanji padyoko vákanyatyenge dinguvo dyave. Vovo vo, vandawena namu nangu vàgwalenge dinguvo dyave dyanashwe mwaa vandivaikila. “ ‘Mumo momo nkútema vanangwadya inguvo yanashwe. Mwiko hanimputa lina lyake mulibuku lyashingumi ila nammalanganga pamevo pamwe Atata na pavanjelo vake. “ ‘Ávenavo matu, aigwe vyatangola Imumu na maganisha.’ ” “Njelo waliganisha lya ku Piladelipiya mwandikile, ‘Ala ni malove amwe aijá Wakwilimyanga na Waumwiu, ávenavo myungulilo vimwe Daudi. Shaungula nae, hapali wakunga na shaungile nae, hapali wakuungula: “ ‘Nangu ndimanya vitendo vyako. Lola, mushu mwako ndishimula nnango wakaulula munu kushima. Ndikumanya do, ata ikava kenga unkuvanavo dimongo padyoko, undishunga lilove lyangu na hawitile lina lyangu. Laledya shangulota kuvatenda avalá vamushitala shakulipudidya shimwe Shatwani, vo valivíka kuva vayuda kumbe vakavele vayuda vàvele vakushang'apa. Mwiu ndavatadya valipudye mmadodo mwako na vamanye do, nangu ndikunagwaledya. Pakuva wako undishunga malailililo amukunanopa kwamwaa wangu nangu, nanangu momo ndakushunga wakati wamalingo alóta kwida mushilambo uti pakulota kuvalinga vanu vanáma vamushilambo shapai. Ninkwida shipajelo! Kamulila ashilá shauvenavo kwambangidya hanatwale munu lidaka lyako. “ ‘Nkútema nantenda kuva libodo lyaing'ande ya Nnungu wangu na mwiko hauma kavili. Ndamwandika lina lya Nnungu wangu na lina lyanjini wa Nnungu wangu yani Yelusalemu yaambi yalakéla kuwa kwa Nnungu wangu; namomo ndamwandika lina lyangu lyaambi. “ ‘Ávenavo matu, aigwe vyatangola Imumu na maganisha.’ ” “Njelo waliganisha lya ku Laudisheya mwandikile, ‘Avi atangola Ame, nshuda wakukulupilika na waumwiu, ntipu wa avilá vyakandyenge Nnungu: “Ndimanya vitendo vyako, wako haunadidima shinu na ata haunapiya shinu. Kudyanga paukavéle wakudidima kwali wakupiya; nadoni kwoda mwaa wako uve pakatipakati, haunadidima shinu na haunapiya shinu, bai nguve pepi-pepi na kukutapika. Wako uushidoni, ‘Nangu nintajili, nditajilika doni na hashipali shingwova.’ Kumbe haunalimanya shinu kenga wako wakuvauvanga, útaa shididi, úkave pashinu, wakuputala na úve matakudavo. Napavedoni ninkukulingula wide kwangu ushume vinu avi: shaabu ipitidíle pamoto pakulota uve utajili, dinguvo dyanashwe ugwale pakulota dyoni dyawou wako hadinaaneke na ntela upake mevo ako pakulota ulole. Nangu ndávaduma na kuvapa lipundisho uti avalá vandivanagwaledya. Napavedoni, avanavo ntukuta na lijugulange. Lola, ndiimila pannango ninkundandonda lwidi. Ikava kenga munu anaigwa lidi lyangu na kushimula, mwiu nangu ndainjila nng'ande mwake na ndalyanavo pamo. “Nkútema ndamupa aki yakwikala namu nangu pashiteng'u pangu kenga nangu momo nditema na ndiikala namu Atata pashiteng'u pake. “Ávenavo matu, aigwe vyatangola Imumu na maganisha.” Vikapite vinu avi, ndilola kutwala kwona kuwa nnango ùshimwike. Namomo alilá lidi lyangwigwíte kunantandi litangola namu nangu kenga lipalapanda, lyolyo kutwala kushidoni, “Kwela wide apa, nangu ndakulodya vinu vilóta vitandeke ling'oto lya avi.” Muwakati wowo ndítwaligwa mu Imumu, kumbe kuwa ko shindípagwa shiteng'u, mwene shiteng'u àikalidile; aijá aikéle pashiteng'u apalá kwakunnola vila, avele wakung'ala kenga lijanga lyalinjano na lyanauvi. Namomo indípagwa yuvi íshing'ala mwalimashi ìtang'anadidye shiteng'u. Yo nanyenje shiteng'u yo, vindípagwa viteng'u ishilini na nsheshe; muviteng'u mo kwikala vanang'olo ishilini na nsheshe vàgwalenge dinguvo dyanashwe, myuti vyave vàgwalenge madaka ashaabu. Po pashiteng'u po, pankumeta na pankuma vilindimu vyading'uva. Mushu mwake, vinkukalela moto vyenje saba, vyenje avi ni dimumu saba dya Nnungu. Namomo mushu mwashiteng'u asho, shinkupagwa shinu mwaimanga yashilolo kenga lijanga lyakulangala. Nyenje mwake shiteng'u vinkupagwa viumbi nsheshe vyakuvaumbala mevo mushu na kunyuma. Shiumbi shitandi shinkuva kenga ntumi, shambili kuva kenga ng'ombe, shantatu ashi kuvanavo ing'ope kenga yamunu na shansheshe kuva mwashipungu áuluka. Viumbi nsheshe avyo kula shiumbi shinkuvanavo dimapa sita vàumbaligwidye mevo mumili uti mpaka nkati dimapa. Vanavo shilo na mui havanapumula shinu vaashidoni, “Wakwilimyanga, wakwilimyanga, wakwilimyanga ni Umu Nnungu Wadimongo-uti apagwíte, ápagwite na álota kwida.” Napanelo viumbi avilá kula mwanda pavamupa lishangelo, ishima na kunnambwalela aijá áikele pashiteng'u, jojo ánama ngwengwe ngwengwe, vanang'olo ishilini na nsheshe avalá vandáguguvalanga mpaka vyenye kundondya pai pamevo pamwe aijá áikele pashiteng'u, valipudya kwa aijá ánama ngwengwe ngwengwe na vavika madaka ave mushu shiteng'u vaashidoni, “Wako Umu, Nnungu wetu, undivaikila kupata lishangelo, ishima na dimongo mwaa wako undikandyanga vinu uti na kwalilotelo lyako vindikandyangigwa na vipali.” Napanelo munkono wakunkanakono umwe aijá áikele pashiteng'u, ndyóna shidingo shavaandike nkati na panda vànamatidyenge dishelu saba. Namomo ndímwona njelo wadimongo alaililila na lidi likumene aashidoni, “Nyani ávaikidile kudingula shidingo na kunamatulanga dishelu?” Kanji hapagwíte ata munu jumo kuwa, mushilambo na pai wakuulula kudingula shidingo asho kulola shivé nkati mwake. Napane nangu ngushindalila namene kwamwaa me kupatikananga munu ávaikidile kudingula kutwa kulola nkati mushidingo asho. Kutwala jumo pakati pavanang'olo kungwaulila doni, “Haunalile! Lola, ntumi walikola limwe Yuda, ntipu umwe Daudi, nae anditema. Jojo jo, ankuulula kudingula shidingo sho na kunamatulanga dishelu dyake saba.” Ling'oto ndímwona Ngandolo áshaaneka kenga andibyaigwa àimidile shing'ati shiteng'u vàntang'anadidye viumbi nsheshe na avalá vanang'olo. Jojo jo, andívanavo dimembe saba na mevo saba, alo ankwitika kuva dimumu saba dya Nnungu dyatumididye mushilambo uti. Nae andyúka ndavandika kutwala shidingo ashilá shivéle munkono wakunkanakono umwe aijá áikele pashiteng'u. Akapwashalele, avilá viumbi nsheshe pamo namu avalá vanang'olo ishilini na nsheshe vandíguguvalanga mpaka vyenye kundondya pai mushu mwa Ngandolo. Kula munu pakati pave andívanavo kanyembe na midamu vyashaabu vyakuumbala lubani, vyanavo ni kushwali kwavakwilimyanga. Vanavo vashindaimba lwimu lwaambi vaashidoni, “Wako ni úvaikidile kutwala shidingo na kunamatulanga dishelu dyake mwaa undibyaigwa na kwamyadi vyako uninshumila Nnungu vanu vakula likola, inangodi, venentete na shilambo. Undivatenda kuva utawala na vakulangalalela-shadaka kwa Nnungu wetu; vanavo vandalangalalela mushilambo.” Napanelo ndílola kutwala kwigwa lidi lyavanjelo voe, vipinga vyave vivele makumi manga vàtang'anadidye shiteng'u pamo na avilá viumbi, vanang'olo vaimba pashanya po vaashidoni, “Ávaikidile kupata dimongo na mali, limanyilo na lyululilo, ishima, lishangelo na litumbyangilidyo ni Ngandolo ábyaigwe.” Napanelo ndígwa kula shiumbi shivéle kuwa, mushilambo, pai, mwimanga na uti vipagwíte amo viishidoni, “Kwake aijá áikele pashiteng'u na kumwe Ngandolo, litumbyangilidyo na ishima, lishangelo na utawala vipagwe ngwengwe ngwengwe.” Avilá viumbi nsheshe kushidoni, “Ame.” Bai vanang'olo avalá vandíguguvala kutwala kulipudya kwake. Napanelo ndímwona Ngandolo ánamatula ishelu itandi pakati pa adilá saba. Kutwala kumwigwa jumo pakati pa avilá viumbi nsheshe átangola lidi lyakuva kenga ing'uva aashidoni, “Ida!” Mwe! Ndikalole mushu mwangu kumwona punda wanashwe. Ánkwadile punda ajo, andínyukata upindi na vandimupa lidaka. Nae andyúma kenga nkútema na andyúka mushu atema. Ngandolo panamatwile ishelu yambili, ndímwigwa shiumbi wambili aashidoni, “Ida!” Bai andyúma punda junji wanauvi. Ánkwadile punda ajo, andípata madalaka akusha amani mushilambo kwambangidya vanu vabyaanange shivenevene, namomo vandímupa lyambila likumene. Ngandolo panamatwile ishelu yantatu ndímwigwa shiumbi wantatu aashidoni, “Ida!” Ndikalole kutwa kumwona punda wakudimba, ánkwadile punda ajo, andínyukata mmakono mwake ikapani. Ndigwa mwalidi lyakwalakela pakati pa avilá viumbi nsheshe liishidoni, “Ipishi imo yangano kwadinali imo, dipishi nnatu dyashavada kwadinali imo kanji haunaanangange mauta na vinyu.” Napanelo Ngandolo panamatwile ishelu yansheshe, ndígwa lidi lyashiumbi shansheshe liishidoni, “Ida!” Ndikalole ndímwona punda wailangi yaliu. Ánkwadile punda ajo, vashinshema Kupela, Kumoka kushindamwoda pepi-pepi. Vovo vo, vandivapa madalaka akuvabyaa vanu na lyambila, indala, vilwele na vanyama vakukalipa mwimbandi yansheshe yashilambo. Napane Ngandolo panamatwile ishelu yamwanu, mwina mwake alutali ndyóna ungumi wavanu vabyaígwe kwamwaa walilove lya Nnungu na kwamwaa wakumya ushuda. Vovo vo, vashindatangadikanga pashanya po vaashidoni, “Da mpaka duvani wako Umu Wakwilimyanga na Waumwiu undatimatimanga kuvaukumu na undavalipisha vanu vanáma mushilambo kwamwaa wamyadi vyetu wetu?” Bai vandívapa kula munu ikanju yanashwe na kuvaulila valindile kavili padyoko mpaka itimile ishabu yavatumikamwagwe na yavanung'unumunu valóta kubyaigwa kenga momo mwavabyaigwididye vanavo. Napanelo ndílola kumwona Ngandolo pashinamatula ishelu yasita kutwala kuumilila shindangenda. Liduva lindídimba kenga inguvo yakaniki na mwedi uti kukunduvala kenga myadi; dinondo dyakuwa dindígwangila pai kenga mwembe mwanapakatikangila membe mambii ikapunga imepo ing'umene; kuwa kundíjavanikananga kutwala kulipindanga kenga mwalinalipindangila likande likalumukananga pakati, kula lishinga pamo na vitingi vandínyemya mumautu ave. Napane vaumu vamushilambo, vanu vakwishimika, vananangalaledi vavaing'ondo, vatajili, vadimongo, vatumwa uti pamo na vavéle muunaiti, vandílipiyanga mmitupa na mudimbanda dyamashinga, vatangalela mashinga na majanga kushidoni, “Tubulikidya utupiye kwambangidya hatunone ing'ope imwe aijá áikele pashiteng'u namomo utupiye mushitundi shake Ngandolo. Mwaa lindiwika liduva likumene lyashitundi shave, nyani álota kuulula kunanopa?” Napanelo vikapite avyo, ndívona vanjelo nsheshe vàimilenge mumatununa nsheshe amushilambo vàkamwile dimepo nsheshe dyamushilambo vadivilila kwambangidya hadinapungile shilambo, ata imanga na ata nnandi woewoe. Namomo ndímwona njelo junji akwela kwalyalakela liduva ànyukete shinu shakuntaila namakong'o wa Nnungu mumi. Nae andítangola pashanya po avaulila vanjelo nsheshe avalá vavapéle shimadengo shakwananganga shilambo, imanga aashidoni, “Hamunaanangange shilambo, imanga ata milandi mpaka apalá patulota kummika namakong'o pavyenye vyavatumika vake Nnungu.” Napane ndígwa ishabu yavanu avalá vavikígwe namakong'o, vanu avo vavele imiya imo alubaini na nsheshe alupu kwamakola uti avanaishilaeli. Likola limwe Yuda vavikígwe namakong'o vavele vanu kumi na mbili alupu, limwe Lubeni kumi na mbili alupu, limwe Gadi kumi na mbili alupu, likola limwe Asheli kumi na mbili alupu, limwe Naputali kumi na mbili alupu, limwe Manasheshe kumi na mbili alupu, likola limwe Shimiyau kumi na mbili alupu, limwe Lawi kumi na mbili alupu, limwe Ishakali kumi na mbili alupu, likola limwe Shebuluni kumi na mbili alupu, limwe Yoshe kumi na mbili alupu namomo likola limwe Benjameni vanu kumi na mbili alupu ni vavikígwe namakong'o. Napanelo vikapite vinu avyo ndílola, mwe! Ndyóna dimbumba díkaululika kuvalangika; adyo dyakwalakela kula shilambo, makola uti, venentete na dinangodi vàimilenge mushu shiteng'u na mwa Ngandolo vàgwalenge dikanju dyanashwe, mmakono mwave vànyakatenge malala. Vashindatangola pashanya po vaashidoni, “Kwambwalegwa kunkwalakela kwa Nnungu wetu, aijá áikele pashiteng'u na kwa Ngandolo.” Vanjelo uti vandíimilanga vàtang'anadidye shiteng'u, vanang'olo pamo na avalá viumbi nsheshe kutwala kuguguvala vyenye kundondya pai valipudya kwa Nnungu vaashidoni, “Ame. Litumbyangilidyo na lishangelo, limanyilo na lilambwalalelo, ishima, dimongo na lyululilo vive kumwe Nnungu wetu ngwengwe ngwengwe. Ame.” Kutwala nang'olo jumo pakati pavanang'olo aníngudya, “Da ava vagwalénge dikanju dyanashwe vananyani na vaalakadilé kwashi?” Nangu kushidoni, “Nang'olo, wako ni úmanyite.” Nae doni, “Ava ni avalá vaalakadíle mmauvilo akujowa, vashapénge dikanju dyave mumyadi vya Ngandolo kutwala kuva dyanashwe. “Ni ashi shitádya vapagwe mushu shiteng'u sha Nnungu; vanavo vankutumika shilo na mui mwing'ande yake; aijá áikele pashiteng'u andavakunjupulila yema yake. Vanu avo mwiko haivakola indala kavili, inyota na ata pavakona kupiya liduva kwali kuuduwa. Mwaa Ngandolo ávele shing'ati shiteng'u andavashunga na andavaukanavo papandukenge medi ashingumi na Nnungu andavapukutanga myodi uti kumevo kwave.” Napanelo Ngandolo panamatwile ishelu yasaba kuwa kundímalalika wakati kenga wanushu isaa. Napane ndívona vanjelo saba vàimilenge mushu mwake Nnungu na vavapa mapalapanda saba. Andíwika njelo junji apalá palutali ànyukete shombo shashaabu shavanatutumididya lubani, kwimila. Jojo jo, vandímupa lubani lwoe lwakulota kwanganianga na kushwali kwavakwilimyanga uti akaumye palutali lwashaabu luvéle mushu shiteng'u. Mmakono mwanjelo mundyúma lyoi lyalubani pamo na kushwali kwavakwilimyanga kuka kwa Nnungu. Napanelo aijá njelo andítwala shombo shalubani ashilá kuumbadya makala amoto apalutali kutwa kujela mushilambo shapai. Bai kundyúmilila ding'uva, shilindimu, kumeta na shindangenda. Napanelo avalá vanjelo saba ve vanyukéte mapalapanda saba vandílipanganianga pakulota kwomba mapalapanda. Njelo ntandi andyómba lipalapanda kutwala imbula yadinyanga na moto wanganikéne na myadi kujalegwa mushilambo. Imbandi yantatu yashilambo, imbandi yantatu yamilandi na uti udani umbii, vindítikinyuka. Njelo wambili andyómba lipalapanda kutwala shinu shakuva mwalishinga likumene likaléla moto kujalegwa mwimanga, imbandi yantatu yaimanga kujalukanga kuva myadi, imbandi yantatu yaviumbi vináma mwimanga vindípalanga na imbandi yantatu yadimeli indíbamalegwa. Njelo wantatu andyómba lipalapanda kutwala kuwa ko kumatuka inondo ing'umene kenga likamu lyamoto likaléla ndagwilila mwimbandi yantatu yadyundi na mwapandukanga medi: lina lyainondo ayo vashishema, “Lipangapanga.” Bai imbandi yantatu yamedi indíjalukanga kuva akukalala na vanu voe vandípalanga kwamwaa wakukalala kwamedi alo. Njelo wansheshe andyómba lipalapanda kutwala kuligwa imbandi yantatu yaliduva, yamwedi, yadinondo na mpaka imbandi yantatu yavinu avyo indídimba. Imbandi yantatu yamui na yashilo momo, indídimba do pii! Akuno ngulola, níndigwa lidi lyashipungu áshuuluka kuniania apita atangola pashanya po aashidoni, “Vapambale, vapambale, vapambale vanu vanáma mushilambo shapai kwamwaa wamadi amapalapanda abakidíle avalota kwomba avalá vanjelo vatatu.” Njelo wamwanu andyómba lipalapanda kutwala nangu kwona inondo ikanywéke kuwa ìgwilidile pai. Inondo jo vandímupa mungulilo wannango wa ku Litavaleva. Napane akaungule nnango wa ku Litavaleva, lyoi lyamulitavaleva lindíkwela, lyolyo lyo livele kenga lyapashivanda shikumene. Liduva pamo na niania vindídimba kwamwaa walyoi líshaalakela ku Litavaleva. Mulyoi mo andyúmananga madalombwe kwida mushilambo shapai, madalombwe alo vandívapa madalaka kenga aving'ila mushilambo amu. Lolo lo, andílamuliligwa pakulota havaananangange udani wamushilambo, mamba na ata milandi ila vanu vákavikigwe namakong'o wake Nnungu pavyenye. Vavalamulidile pakulota vanavabyae ila vavauvyauvyaunge muda wamyedi mwanu. Mauvilo alo, ankulinganana kenga mauvilo ánapata munu wannumile shing'ila. Mumaduva alo vanu vandalambela kupela kanji havapata. Vandalota vapele kanji jo kupela jo, andavatukuta. Madalombwe alo ashaaneka mwavapunda vavampanganienge kuka kwing'ondo. Myuti myave kupagwa shinu mwalidaka lyashaabu na ding'ope dyave divele kenga dyavanu; ugwimbu wave uvele wakulepa kenga wavakongwe na meno ave kuva kenga antumi; pashuva pave vandívanavo vikopa kenga vikopa vyavitali, shilindimu shadimapa dyave shivele mwashilindimu shamalingishi avapunda voe vatukutíla kwing'ondo. Madalombwe alo, vankuvanavo mishila na divola kenga ving'ila kutwala mo mumishila vyave mo, kuvanavo madalaka akuvaananganga vanu muda wamyedi mwanu. Vovo vo, vankuvanavo umu wave yani njelo wa ku Litavaleva, mushibalaniya Abadoni na mushigalegu, Apoliyoni. Apambale ntandi andipita. Kanji mwe! Ling'oto lya ajo, vankwida vapambale vanji vavili. Njelo wasita andyómba lipalapanda kutwala nangu kwigwa lidi lyakwaloka mmatununa nsheshe a alutali lwashaabu avé mwadimembe luvéle pamevo pake Nnungu. Lidi alyo lishimwamba njelo wasita avénavo lipalapanda, lidi lyo lishishidoni, “Vaungule vanjelo nsheshe vaungwídye pepi na palundi lukumene lwa Eupalati.” Nadoni vandyúnguligwa avalá vanjelo nsheshe vavapanganienge kwambangidya mwisaa ayo, liduva alyo, mwedi awo na mwaka awo, vabyae imbandi yantatu yavanu. Ishabu yavipinga vyavaing'ando vavapunda ivele dimilioni dimiya mbili; nangu nindigwa nimwene ishabu ayo. Mumaono, amu ni mwandivaanalele vapunda pamo na vakuvatukusha vave vàvedoni, vikopa vyave vivenavo dilangi dyakuvilingananga: vyanauvi kenga moto, vyakibulu kenga majanga alimashi na vyamanjano kenga dindimi dyaipataki. Myuti vyavapunda avo vivele mwamyuti vyavantumi na ndikanywa mushindauma moto, lyoi pamo na ipataki. Kwamwaa wavyaushanga avi vitatu, moto, lyoi na ipataki víshuma ndikanywa, indípela imbandi yantatu yavanu. Madalaka avapunda avo avele ndikanywa na mmishila vyave mwaa mishila vyave vivele kenga dinyoka na kuvanavo myuti vyakubyaila. Avalá vákapadile muvyaushanga avyo, havalijugulénge ata padyoko vela yakulipudya kwamajini na kwavinu vyavakandyenge vo vene yani mashinamu ashaabu, alyava, ankuva, amajanga pamo na amilandi, ákaulula kulola, kwigwa na ata kuwena. Namomo havalijugulénge yakubyaa kwave, yawavi wave, yakulavalava kwave na yakwiva kwave. Napanelo ndímwona njelo junji wadimongo ashuluka kuwa. Njelo ajo lindímwinikidyanga lyundi, pamuti pake kupagwa yuvi. Ing'ope yake kushenga kenga liduva kutwala madodo ake kuva kenga mabodo amoto. Nae mmakono mwake andínyukata shidingo shidikidiki shìdingukenge. Lidodo lyankanakono àlivete mwimanga na lyanshanda àlivete kumwangu atangola na lidi likumene kenga lidi lyantumi. Akatangole, ding'uva saba adilá dindyúmya madi ave. Akaume madi ading'uva saba adyo, nangu ngubakidile padyoko na kwandika kanji ndígwa lidi lyakwalakela kuwa liishidoni, “Vinu vitangaléke na ding'uva saba dyo, piya; haunandike!” Napanelo njelo aijá waningwene àimidile mwimanga na kumwangu, andínyaladyedya nkanankono wake kuwa kutwala kulilapila kumwe aijá ánama ngwengwe ngwengwe, ákandyenge kuwa na uti vivéle ako, pai na uti vivéle amo, imanga na uti vivéle amo aashidoni, “Wakati wakutimatimanga undipita: napane mumaduva álota kwomba lipalapanda aijá njelo wasaba, undawikila popo nnugu washipii shake Nnungu kenga mwavavalangangidile vatumika vake, vo vakulava.” Napanelo lidi lyakwalakela kuwa lyangwigwíte alilá lindítangola kavili namu nangu liishidoni, “Katwale shidingo shidingukénge ashilá shivéle mmakono mwake njelo áimidile mwimanga na kumwangu.” Nangu ndímuukila njelo kutwala kunjugwa angupe shidingo shidikidiki ashilá. Nae kungwaulila doni, “Twala ulye. Shanavo munda mwako shindakalala ila nkanywa mwako mo shindanogwa kenga ushi.” Bai shidingo shangutwéte mmakono mwanjelo kulya ashilá, pangushilya po, nkanywa amu shishindanogwa kenga ushi kanji ndikamile, munda ni kukalala doni. Napane vaníngwaulila doni, “Indikuvaikila ulave kavili kwamwaa wavenentete voe, vilambo, dinangodi pamo na vaumu.” Napanelo vaníngupa lupambai luvéle mwannandi wavanapimila kutwala kungwaulila doni, “Takatuka ukapime ing'ande yake Nnungu, alutali na uvavalange vanu valipúdya nng'ande mo. Ila nshana wo leka, haunapime mwaa wanavo vandivajaulila vamidi. Vovo vo, vandakandanga njini wakwilimyanga mumyedi alubaini na mbili. “Nene ndavapa lilamulo vashuda vangu vavili, vanavo vandalava mumaduva alupu imo dimiya mbili na sitini vàgwalenge maguni.” Vashuda vavili avo ni milandi mivili vyaulivela na dikalaboi mbili dipágwa mushu mumwe Umu washilambo. Munu álota kulingangila kuvatenda kunyata, ndikanywa mwave mundauma moto wakuvalya vammongo vave. Amu ni muvaikidíle kupalangila avalá valóta kuvatenda kunyata vanu avo. Vanavo vandivanavo madalaka akushima kuwa kwambangidya imbula hainatonye muwakati wavalava. Namomo vandivanavo lilamulo lyakujalulanga medi kuva myadi na kubyaa shilambo kwakula inamuna yavyaushanga, myanda vyo vyavalota vene. Napanelo pavamalila ushuda wave, lidimu wakwalakela ku Litavaleva andavatenda ing'ondo kutwala kuvatema na kuvabyaa. Mitui vyave vindapagwa mwibalabala ing'umene yapanjini kwakulinganianga vila vashema Shodoma kwali Mishili palyutu lyavankamadile momo Umu wave. Vanji pakati pavenentete, makola, dinangodi na vilambo, vandalola mitui vyave mumaduva matatu na nushu; vanavo vandaleya pakulota mitui avyo vinashikigwe. Vanu vanáma mushilambo shapai vandapuwanga kwamwaa wave, vandatenda shikukulu na vandajaulanila vibuku. Mwaa vakulava vovo vo, vandivaangaishanga namene vanu vanáma mushilambo shapai. Ling'oto lyamaduva matatu na nushu alalá, imumu yashingumi yakwalakela kwa Nnungu kwinjila mumitui amulá kutwala mitui vyo kutakatukanga kwimila. Napane vanu vavagwéne kundivakumba kujopa kukumene namene. Bai vashuda avalá vandígwa lidi lyadimongo lyakwalakela kuwa liishidoni, “Kwela mwide kuno.” Vanavo vandikwela kuka kuwa mulyundi akuno vammongo vave valola ndoo. Muwakati wowo shindyúmilila shindangenda shakujowa kutwala imbande imo yakumi yanjini kubamoka. Shindangenda shosho sho, vandípela vanu dyalupu saba, vabakidíle vo, kundívaida kujopa na vandímupa lishangelo Nnungu wakuwa. Apambale wambili andipita. Kanji mwe! Apambale wantatu ankwida shipajelo. Njelo wasaba andyómba lipalapanda kuwa ko kwigwinika madi adimongo ashishidoni, “Utawala wamushilambo shapai, ambi apa uvelé mmakono mwa Umu wetu jo Klistu wake; nae andatawala ngwengwe ngwengwe.” Napanelo avalá vanang'olo ishilini na nsheshe ve vaikalénge muviteng'u vivéle pamevo pake Nnungu, vandítepa vyenye vyave kundondya pai valipudya kwa Nnungu vaashidoni, “Tunkukulambwalela Umu Nnungu Wadimongo-uti úpagwite na we upagwíte mwaa undilodya dimongo dyako ding'umene na unditunduvanga kutawala. Venentete vandishimwa kanji shitundi shako shindiwika. Undiwika wakati wakuvaukumu vapadíle na wakuvatudya vakulava vatumika vako na vakwilimyanga, uti avalá vajópa lina lyako, vadyoko na vanang'olo. Ni wakati wakuvabamola uti avalá vabamóla shilambo.” Napanelo ing'ande yake Nnungu kuwa ko indíshimuka, nng'ande mo kutwala kwaneka lishanduku lyaimbodi yake Nnungu. Nadoni kundyúmilila kumeta, shilindimu, ding'uva, shindangenda na kutonya imbula ing'umene yadinyanga. Napanelo kuwa kundyáneka shimanyikilo shakutikinikanga: nkongwe jumo àgwete liduva, mwedi ùvele mmadodo mwake na lidaka lyadinondo kumi na mbili lìvele mmuti mwake. Jojo jo, andívanavo shitumbo na ashindakutakutanga mwaa wamauvilo akushuluwa kwoda undivandika wakati wake. Namomo ko kuwa ko kundyáneka shimanyikilo shinji: mwe! Lijoka likumene lyanauvi lyakuvanavo myuti saba na dimembe kumi, myuti mo kuvanavo madaka saba. Nshila wake andíkumba imbandi yantatu yadinondo dyakuwa kutwala kupakatiyangidya pai. Lijoka andíimila pepi na pavéle nkongwe aijá ávandike na kushuluwa annindila mwana palota kuvalekwa, ammile. Nkongwe jo anímmaleka mwana nnume, munu álota kuvalangalela venentete na ipimbo yashitali. Kanji jo mwanamunu jo andíkwapuligwa kuka ndapagwa namu Nnungu pashiteng'u shake. Kutwala nkongwe kutukutila kushimbweshe kulyutu lyampanganiangidídye Nnungu kwambangidya vannishe muda wamaduva alupu imo dimiya mbili na sitini. Napanelo kuwa indyúmilila ing'ondo: Migele pamo na vanjelo vake vandyúka nantenda ing'ondo aijá lijoka nanae lijoka na vanjelo vake kujang'ula moto. Kanji lijoka aijá dinímpunguka dimongo, nadoni vandíkatoka lyutu lyave kuwa. Napanelo lijoka likumene alilá lindíjalegwa pai. Aju ni jojo aijá nyoka wakala wavanshema Ndamoni kwali Shatwani ávaduwanga vanu mushilambo uti. Nae pamo na vanjelo vake vandijalegwa mushilambo shapai. Napane ndígwa kuwa ko lidi lyadimongo liishidoni, “Ambi apa kwambolegwa kundiwika, dimongo na utawala wa Nnungu wetu na madalaka amwe Klistu wake mwaa andijalegwa pai aijá nkúkashali wavanung'unumunu ávakashali shilo na mui pamevo pa Nnungu wetu. Vanavo vanintema kwamwaa wamyadi vya Ngandolo na kwalilove lyaushuda wave mwaa vanavo havanagwaladídye shingumi shave pakulota vanapele. Napavedoni, kuwa ko puwanga pamo na mwenu múnama ako! Shipambale shilambo na imanga, Ndamoni aninshulukila mwenu na andishimwa poe namene; nae andimanya kenga wakati wake wo, ubakidile padyoko.” Napanelo lijoka jo pamanyite kenga andijalegwa pai, andítunduvanga kummingilidya aijá nkongwe ámmaleke mwana nnume. Nkongwe vandímupa dimapa mbili dyashipungu nkumene kwambangidya auluke akawike mpaka kulyutu lyavampanganiangididye akulá kushimbweshe, lyutu lyalota kwikala vannisha mwaka, vyaka vivili na nushu mwaka àvele kushu na aijá nyoka. Napanelo nyoka aijá nkanywa mwake andítapika medi kenga lundi kupita lumwoda nkongwe kwambangidya lupite lunjola na dimongo. Kanji shilambo shapai shinímpwashela nkongwe jo, shindíjama kenga ikanywa kutwala kumila lundi lwatapike lijoka nkanywa mwake. Bai lijoka jo anínshimwidya nkongwe aijá akalinyemya kuka ndavatenda ing'ondo udukulu ubakidíle wankongwe yani avalá vaigwilíla malamulo a Nnungu na vakamulidíle ushuda wake Yesu. Nadoni lijoka andíimila mudimbwe dyananyenje imanga. Napanelo ndímwona lidimu auma mwimanga ávenavo dimembe kumi, myuti saba na mudimembe mo kupagwa madaka kumi, mumyuti avyo vandyándika mena akukupulu. Lidimu waningwéne aijá avele kenga shuvi, madodo ake kuva kenga linyoma na ikanywa yake kuva kenga yantumi. Lijoka aijá andímwing'a lidimu dimongo dyake, shiteng'u na madalaka oe. Muti umo pakati pamyuti vyalidimu ajo, nindyóna vàkang'ene namene kanji shilonda shake shashilota apele, shìponile. Shilambo uti shindíshanga kutwala kumwoda lidimu jo. Vanu uti vandílipudya kumwe lijoka kwamwaa wakujaula madalaka ake kumupa lidimu aijá; namomo vandílipudya kumwe lidimu vaashidoni, “Nyani ávele kenga lidimu aju? Na nyani álota kuulula kuntenda ing'ondo?” Napanelo lidimu aijá vandímupa ikanywa yakulitapilila na kunkupulu Nnungu, andípata madalaka auke mushu atenda muwakati wamyedi alubaini na mbili. Nkanywa mwake andítunduvanga kunkupulu Nnungu, kukupulu lina lyake, kukupulu yema yake na uti avalá vanáma kuwa. Vandímupa lyululilo lyakuvatandela ing'ondo vakwilimyanga na kuvatema. Namomo vandímupa madalaka akutawalila kula likola, venentete, inangodi na shilambo. Vanu uti vanáma mushilambo shapai, vandalipudya kwake nae, vanavo ni avalá vákaandikigwe mena ave mulibuku lyashingumi lya Ngandolo ábyaigwe tangu kala pavakandyenge shilambo. Ávenavo matu, aigwe. Wavampangidile kutwaligwa mateka, mateka andatwaligwa. Wavampangidile kupela lyambila, lyambila andapela. Nadoni apa ni patakígwa kunanopa na kukulupila kwavakwilimyanga. Napanelo nímwona lidimu junji auma pai ávenavo dimembe mbili dyakulinganana kenga dyangandolo, jojo jo ashitangola kenga lijoka. Nae andítumila madalaka uti palina limwe aijá lidimu ntandi pamevo pake, ashindatadya shilambo shapai na vanu vanáma amo valipudye kumwe lidimu ntandi e avénavo shilonda shashilota apele kutwala kupona. Bai lidimu wambili aju ashindatenda vimanyikilo vikumene ata mpaka kutadya moto ushuluke kuwa wide pai pamevo pavanu. Kwamwaa wavimanyikilo vyavampéle atende pamevo pamwe lidimu ntandi, nae andívaduwanga vanáma mushilambo. Andívalamulila vakandyange lishinamu kwakuntumbyanga lidimu aijá wavankang'éne lyambila kutwala kunama kavili. Vandímupa lyululilo lyakupa shingumi alilá lishinamu lyalidimu ntandi. Lyolyo lyo kutwala kutangola na kutadya vabyaigwe avalá uti vákashilota kulipudya kulishinamu alyo. Namomo andívaungila vanu uti vadyoko na vanang'olo, vatajili na vakavé-pashinu, vamuunaiti na vatumwa pakulota vapate numalu munkono wankanakono kwali pashenye kwambangidya hanapagwe wakushuma kwali wakushulusha, ila aijá ávenavo numalu walina lyalidimu kwali inamba iitíka lina lyake. Apa litakigwa limanyilo. Ávenavo ding'ano alambele kumanya inamba yalidimu mwaa ni inamba yamunu. Inamba yake ni dimiya sita sitini na sita. Mwe! Ndikalole, ndímwona Ngandolo àimidile palishinga lya Shiyau pamo na vanu imiya imo alubaini na nsheshe alupu vaandikígwe pavyenye vyave lina lya Ngandolo na lya Tatamunu. Namomo kuwa ko lindíigwinika lidi lyakuva kenga libubu lyamedi na kenga lyaing'uva yadimongo. Madi alo ashiigwinika kenga avakwomba-kanyembe pavavomba vakanyembe vaimba lwimu lwaambi po pashiteng'u po pamevo paviumbi nsheshe na pa avalá vanang'olo. Lwimu alwo hapali hashulula kulipundisha ila avalá imiya imo alubaini na nsheshe alupu vashumigwídye mushilambo. Ava ni vanu vákalidabuwenge mwavakongwe mwaa vandilishunga mushingumi shave uti. Vanavo vankumwoda Ngandolo kwoekwoe kwauka. Vovo vo, vandishumigwa pakati pavanu kwambangidya vave shadaka shitandi shakumuumidya Nnungu na Ngandolo. Nkanywa mwave, hamushuma kushang'apa; vavele vanu vákave makosha. Napanelo ndímwona njelo junji auluka kuniania àvenavo ntenga wambone úkamalilika pakulota avavalangangile avalá vanáma mushilambo shapai; kula shilambo, likola, inangodi na venentete atangola pashanya po aashidoni, “Njope Nnungu na tumbyanga lishangelo lyake mwaa undiwika wakati waukumu. Namomo lipudye kumwe aijá ákandyenge kuwa, pai, imanga na mwadipandukenge dyundi.” Njelo wambili andímwatika aashidoni, “Andipandamoka! Andipandamoka Babiloni nkumene átadidye venentete uti vakumbile vinyu vyashitundi vyakulavalava kwake.” Njelo wantatu andívaatika avalá vatandi átangola pashanya po aashidoni, “Ikava kenga munu andalipudya kwa aijá lidimu, lishinamu lyake na kuvikigwa numalu pashenye kwali munkono, namomo andakumbila vinyu vyakushimwa kwake Nnungu vyavamiminidile muluwene lwashitundi shake bila kudimulanga. Leka apo, jojo jo andauvauvanga moto na ipataki pamevo pavanjelo vakwilimyanga na pamevo pa Ngandolo; lyoi livauvyauvyánga vanu avo, lindakwela ngwengwe ngwengwe. Koko ko, shilo na mui halipagwa shinu litala lyakupumula avalá valipúdya kumwe lidimu pamo na lishinamu lyake, namomo uti avalá vavikígwe numalu walina lyake.” Apa ni patakígwa kunanopa kwavakwilimyanga, vashúnga malamulo ake Nnungu na likulupililo lyave nkati mumwe Yesu. Napanelo kuwa ko lindíigwinika lidi liishidoni, “Andika! Vandyalaligwa avalá valóta kupela nkati mumwe Umu kutunduvangila ambi apa kuka mushu.” Imumu ankushidoni, “Elo, vanavo vandapumula shimadengo shave shadimongo mwaa vyepo vyashimadengo shave, vindavoda.” Mwe! Ndikalole, mushu mwangu ndyóna lyundi lyanashwe, pashanya lyundi po andíikala ávele kenga Mwana Wamunu àgwete lidaka lyashaabu mmuti, mmakono mwake ànyukete mundu wakukola. Napane mwing'ande ya Nnungu kuma njelo junji kutwala kutangola lidi likumene amwaulila aijá áikele pashanya lyundi kushidoni, “Twala mundu wako utunduvange kupuna kwoda wakati wakupuna undiwika mwaa mushilambo amu, vilyo vinditandeka.” Nadoni aijá áikele pashanya lyundi andínyaladyedya mundu wake mushilambo kutwala vilyo, kupunigwa. Njelo junji andyúma mwing'ande ya Nnungu ivéle kuwa nanae momo àvenavo mundu wakukola. Namomo kulutali ko andyúma njelo junji áshaangaikangila moto wa apo kutwala kutangola lidi likumene amwaulila aijá wamundu wakukola kushidoni, “Twala mundu wako wakukola wo ukalumulange mapamala auva amushilambo, ukushanie mwaa vyepo vyake vindyula.” Napanelo aijá njelo andínyaladyedya mundu mushilambo, kukushania mapamala auva alalá kutwala kujela mulitangi likumene lyashitundi shake Nnungu; uva aulá vandíkandangila mulitangi livéle panda njini kutwala mo mulitangi kuma myadi nanshulumbwidi vyakuwikila ulinga kenga wang'ombe, vingalwéle maili dimiya nnatu. Napanelo kuwa ko nindyóna shimanyikilo shinji shikumene na shakutikinikanga: vavele vanjelo saba vànyukete vyaushanga saba vyamwisho, muvyaushanga avyo ni pashiwikila popo shitundi shake Nnungu. Nindyóna shinu mwaimanga yashilolo yanganikéne na moto, popo po vàimilenge avalá ve vantamíle lidimu, lishanamu lyake na inamba yalina lyake. Mmakono mwave vàkamulidile dikanyembe dyake Nnungu akuno vaimba lwimu lumwe Musha ntumika wake Nnungu na lwa Ngandolo: “Makango, vitendo vyako, vìkumene, Umu Nnungu Wadimongo-uti. Dindila dyaishaliya dyaumwiu, dyàko, Umu wavenentete. Da nyani ákakujopa wako Umu? Na nyani ákaing'a lishangelo lina lyako? Mwaa wako gweka ni wakwilimyanga, venentete uti vandaida kwako ndalipudya, vitendo vyako vyaishaliya vindililodya ngala.” Napanelo vikapite avyo ndyóna kuwa ing'ande ya Nnungu ìshimwike yani yema yaushuda. Mo nng'ande mo kuma vanjelo saba vávenavo vyaushanga saba. Vanavo vàgwalenge dinguvo dyakutakata dyakumalameta kutwala muvyuva vyave kulyunga mikanda vyalangi yashaabu. Napanelo shiumbi shimo pakati pa avalá nsheshe andíjaula midamu saba vyashaabu kuvapa avalá vanjelo saba, midamu avyo vyùmbele shitundi shake Nnungu ánama ngwengwe ngwengwe. Bai mwing'ande amulá lindyúmbala lyoi lyalishangelo lyake Nnungu pamo na dimongo dyake. Vikanava kuwikila popo avilá vyaushanga saba vyavanjelo saba, hapali áshuulula kwinjila nng'ande amo. Napanelo kuwa ko kwigwa lidi likumene lyalakela mwing'ande yake Nnungu livaulila avalá vanjelo saba kushidoni, “Wena mukamiminile shilambo midamu saba vyashitundi shake Nnungu.” Njelo ntandi andyúma kutwala kumiminila ndamu wake mushilambo, avalá uti vavénavo numalu umwe lidimu na kulipudya kulishinamu lyake, vandíbabukanga makana akujowa. Njelo wambili andimiminila ndamu wake mwimanga kutwala yanavo kujalukanga kuva kenga myadi vyamunu wakupela na vinu uti vivénavo shingumi vipagwíte mwimanga, kuwanga. Njelo wantatu andimiminila ndamu wake mudyundi na myuto uti kutwala kujalukanga kuva myadi. Napanelo ndímwigwa njelo áshaangaikangila medi aashidoni, “Wako ni waishaliya; wako Wakwilimyanga gwegwe úpagwite, we upagwíte, mwaa vinu avi uti undyukumu. Mwaa vanavo vandijaa myadi vyavakwilimyanga pamo na vyavakulava, wako undivapa myadi vakumbile; amo ni muvavaikidíle.” Napane ndígwa alutali luushidoni, “Elo Umu Nnungu Wadimongo-uti, ukumu yako ni yaumwiu na yaishaliya.” Njelo wansheshe andimiminila ndamu wake paliduva kutwala liduva lyo kupata lyululilo lyakupiya namene. Vanu avo vandípya namene liduva; ata ive davo vanavo vandíkupulu lina lya Nnungu mwene lyululilo lyavyaushanga avyo na ata havalijugulénge na havampéle lishangelo Nnungu. Njelo wamwanu andímiminila ndamu wake pashiteng'u sha aijá lidimu kutwala muutawala wake kwinjila shii. Kwamwaa wakupwateka, kula munu ashindamamena lulimi lwake, vashinankupulu Nnungu wakuwa kwamwaa wakupwateka na wamakana ave; ata ive davo, havalijugulénge vitendo vyave. Napane njelo wasita andímiminila ndamu mulundi lukumene lwa Eupalati kutwala medi alundi alwo, kupwalela kwambangidya vapanganiange indila ya avalá vaumu vakwalakela kwalyaloka liduva. Bai níndyona nkanywa mwalijoka, mwalidimu na mwankúlava wakushang'apa auma majini mashapu matatu akulandana na vitogwa. Adyo ni dimumu dyamajini ditenda vimanyikilo. Vovo vo vankuvaukila vaumu vammilambo uti kutwala kuvakumbulila pamo kwambangidya vatende ing'ondo muliduva likumene limwe Nnungu Wadimongo-uti. “Lola, ninkwida kenga ninkwíva! Andyalaligwa aijá álilaledya na ákondya dinguvo dyake kwambangidya hanawene matakudavo na kutaa dyoni paumbala.” Napanelo dimumu nnatu dyamajini adilá dindívakumbulila pamo vaumu palyutu lyavashema mushibalaniya Alimagedoni. Njelo wasaba andímimina ndamu kuniania kutwala kwigwinika lidi likumene líshaalakela pashiteng'u mwing'ande ya Nnungu liishidoni, “Tayali indiwikila popo!” Bai kundyúmilila kumeta, shilindimu, ding'uva na shindangenda shikumene; shindangenda shakujowa shíkanava kuumilila tangu kukandyangigwa munu mushilambo shapai. Njini ukumene aulá undíjavanika disemu nnatu, navyanavo minjini vyavenentete vindíbamalegwa. Nnungu andíkumbukila njini ukumene wa Babiloni kutwala kwing'a shikombe shavinyu shakushimwa kwake. Vitingi vyammedi uti vindílambaleka na mashinga andígwalagwala. Kuwa ko, indívatanyela vanu imbula yadinyanga ding'umene, kula inyanga ishindaidopa dikilo kenga salasini na tano doni, vanavo vanínkupulu Nnungu kwamwaa waimbula ayo mwaa mauvilo lo, andímamodya. Napanelo njelo jumo pakati pavanjelo saba ve vavénavo midamu saba anínguvandika kutwa kushidoni, “Ida ndikulodye ukumu yalilaja nkumene áikele pashanya medi oe, aijá wavatandinavo vyakulauka vaumu vamushilambo; vanu vanáma mushilambo, vandyambalwa vinyu vyakulauka kwake.” Napanelo njelo aníngutwala mu Imumu kunguukanavo kushimbweshe. Ako ndímwona nkongwe jumo àikele pashanya palidimu lyanauvi vàmwandikenge mena oe akukupulu, àvenavo myuti saba na dimembe kumi. Nkongwe jo agwete ligauni lyailangi yanshambalau na yanauvi; andílinemya na shaabu, majanga amali na vyuma vyabei yoe. Mmakono mwake andínyukata shikombe shashaabu shuumbéle vinu vyakudabukanga na vishapu vilódya vyakulauka kwake. Pashenye pake vandyandika lina lyashipii, “Babiloni nkumene; jujumunu wamalaja na wavyakudabukanga vyamushilambo shapai.” Napane kutwa kumwona aijá nkongwe àmbalwidye myadi vyavakwilimyanga na vyavanu váshumya ushuda umwe Yesu. Paningwene, ngujeeme vila. Bai njelo aningwaulila kushidoni, “Mwaa shani unkushanga? Nangu ndakwaulila shipii shankongwe aju na shalidimu wankwadile ávenavo myuti saba na dimembe kumi jo. Lidimu waungwene jo, andípagwa kanji napane hanapagwa shinu. Nae andauma ambi popa ku Litavaleva kwida ndabamalegwa. Vanu vanáma mushilambo shapai uti vákaandikigwe mena ave mulibuku lyashingumi tangu kukandyangigwa shilambo, vanavo vandashanga pavalota kumwona lidimu mwaa andípagwa, napane hanapagwa shinu kanji andapagwa kavili. “Apa pankutakigwa ding'ano na limanyilo: myuti saba avilá ni mashinga saba aikele nkongwe aijá; namomo ni vaumu saba. Mwanu vandigwa, jumo ankupagwa na junji hanava kuumilila, napane palota kuumilila inimmaikila atime padyoko. Lidimu jo andípagwa kanji napane hanapagwa shinu, nae ni umu wanane. Aju ankupagwa pamo na avalá saba, jojo jo ankuka kukubamalegwa. “Dimembe kumi dyaugwene dyo, ni vaumu kumi vákanava kupata utawala kanji vandapata madalaka akutawala wakati waisaa imo pamo namu aijá lidimu. Vanavo vankuvanavo makumbukililo amo lolo na vandamupa lidimu aijá dimongo dyave pamo na madalaka. Vandatandana ing'ondo namu Ngandolo kanji Ngandolo pamo namu avalá vavashamile, vavatandwele vàvele vo vakulupilíke, andavatema mwaa nae ni Nang'olo wavanang'olo, Umu wavaumu.” Napanelo njelo kushidoni, “Medi augwene àikalidile lilaja lo, ni venentete, dimbumba, vilambo na dinangodi. Kanji napane lidimu pamo na dimembe kumi dyaugwene dyo, dinammangedya aijá lilaja kutwala kumbamola. Vanamuulanga kunneka matakudavo, vandamamena inyama yake na kumwananganga pamoto. Mwaa Nnungu andivika mmitima vyave vatandedye malotelo ake kwambangidya vavenavo makumbukililo amo lolo, namomo kumupa madalaka ave akutawalila aijá lidimu mpaka awikile popo malove ake Nnungu. Nkongwe waungwene jo, ni aulá njini ukumene uvatawála vaumu vamushilambo shapai.” Ling'oto lyavinu avyo, kuwa ko ndimwona njelo junji ashuluka e avénavo madalaka oe kutwala shilambo uti kulangala kwamwaa wakushenga kwake. Njelo ajo andíkugwa na lidi likumene aashidoni, “Andigwa! Andigwa Babiloni nkumene! Nae andidyuka kuva lyutu lyakunama majini, kuva shivava shadimumu dyakunyata, shavyuni vishapu na vyashinyadinyadi. Mwaa venentete uti vandikumbila vinyu vyashitundi shawendi wake. Vaumu vamushilambo vanditenda vyakulauka namu nae, vamishulusho vamushilambo kutajilika poe kwadimongo dyashinamidyo shake shaditamaa.” Napane kuwa ndígwa lidi linji liishidoni, “Mmenentete vangu, lyumadyange kwake nae kwambangidya hamunaliinjidyange mushimadambi shake, na vyaushanga vimwidíla nae, mwenu havinampate. Mwaa madambi ake andyunjikananga mpaka kuwa na ukalau wake, Nnungu andikumbukila. Mo mwatandalele nae, ntandele momo, nnipe myanda mivili avilá vyatandile, muluwene lwake jo mwene mwanganienge, mwenu mwanganiangidye myanda mivili. Kwashipimo shosho shakuling'a lishangelo na kunama mushinamidyo shaditamaa, kwashipimo shosho mupe mauvilo na shipalodi. Muntima mwake nae aashidoni, ‘Ndiikala kenga umu nkongwe, hangunava shinu ninamwili, mwiko hangupata shinu shipalodi!’ Naivedoni muliduva limo tu, vinankodya vyaushanga avi: kupela, shipalodi na indala; andatikinyuka kwamoto mwaa Umu Nnungu áumidye ukumu ni wadimongo.” Vaumu vamushilambo vatandíle vyawendi namu nae na kunama shinamidyo shaditamaa, vanannilangila pavalota kwona lyoi nae atikinyuka, vanannilangila na kuntangadikangila. Napanelo kwamwaa wakujopa mauvilo ake nae, vanavo vandaimilanga kushu vatangola vaashidoni, “Apambale! Apambale njini ukumene! Wako Babiloni njini wadimongo! Kanji gwo, mwisaa imo tu, ukumu yako indiwikila!” Vanu vamishulusho vamushilambo vanannilangila na kuntangadikangila mwaa hapagwa kavili wakushuma mali ave kenga ala: shaabu, nkuva, majanga alimashi, vyuma vyabei yoe, mataka akunamikanga, mataka ailangi yanshambalau, mataka akung'alangila, mataka anauvi, ntumbati, vinu vyavakandyenge na meno anembo, milandi vyamali, lyava, shitali na majanga amalimoli, inakilo yalipatu, mauta akunung'angila, lubani, mila, udi, vinyu, mauta aulivela, unga wakunamikanga, ngano; ding'ombe, dingandolo, vapunda pamo na malingishi, vatumwa na ata ungumi wavanu. Vovo vo vandaashidoni, “Vyepo vyaushing'unuka muungumi wako, vindikulambaleka! Vinu vyako uti vyamali, kushenga kwako, vindikulambaleka; mwiko havyaneka kavili.” Váshishulusha vinu avi, vo vatajilíke kwamwaa wake nae vandaimila kushu vajopa mauvilo ake, vandalila na kutangadikanga vakugwa vaashidoni, “Apambale! Apambale njini ukumene, ágwete dinguvo dyakunamikanga, dyailangi yanshambalau na yanauvi wavannamidye na shaabu, majanga alimashi pamo na vyuma vyabei yoe! Kanji gwo, mwisaa imo tu, mali akwinjipa anditimbikanga!” Vakutukusha-dimeli uti, vamyanda, vanu vakwangaikangila imeli na uti avalá vapáta paida kwamwaa waimanga, vandíimilanga kushu. Pavalota kwona lyoi nae atikinyuka vandítangadikanga vaashidoni, “Nyani junji wakuva kenga njini au?” Vanavo vandítaa litutunga mmuti valila na vatangadikanga akuno vatangola pashanya po vaashidoni, “Apambale! Apambale njini ukumene! Njini wo wavatajilikidile vanu ve vavénavo dimeli mwimanga kwamwaa waditamaa dyake, kanji gwo, mwisaa imo tu nae anditimbikanga. Kuwa ko puwanga kwamwaa wake! Mmakwilimyanga, mmamyombe pamo na mmakulava puwanga! Nnungu andímuukumu nae kwamwaa wenu mwenu!” Napanelo njelo jumo wadimongo andínyanyula lijanga likumene lyakushagila kujela mwimanga akuno aashidoni, “Kenga mo mwavajalalele lijanga mwimanga, nimomo mwavalota kunjalela Babiloni, njini ukumene na nkukunya pakaaneka kavili. Pakati pako mwiko haliigwinika shinu lidi lyakumwomba kanyembe na lyavakwimba, vityatya na lyakwomba mapalapanda. Nkati mulingongo lyako, mwiko hashaaneka kavili shimadengo shapundi woewoe. Mwiko hakwigwinika kavili kunyonya kwamajanga akushagila. Mulingongo lyako, mwiko hamulangala kavili moto wavyenje. Nkati mwako, mwiko haliigwinika kavili lidi lyankúlomba kwali nkúlombwa. Mwaa vamishulusho vako, vavéle vakumene mushilambo shapai, kwawavi wako, venentete uti vandyáshalanga, mwanavo vandikodya myadi vyavakulava na vyavakwilimyanga; vya uti avalá vabyaígwe mushilambo.” Vikapite vinu avyo, ndígwa kuwa shinu kenga lidi likumene lyadimbumba liishidoni, “Aleluya! Kwambwalegwa, lishangelo pamo na dimongo, dyake mwene Nnungu wetu, mwaa ukumu yake ni yaumwiu na yaishaliya. Nae andimuukumu lilaja nkumene áshitindinganianga shilambo kwakulauka kwake. Aninnipilila kwamyadi vyavatumika vake vyajaile nae kwamakono ake.” Kutwala kavili dimbumba kushidoni, “Aleluya! Lyoi lyakwalakela njini awo, lindakwela ngwengwe ngwengwe.” Napanelo avalá vanang'olo ishilini na nsheshe pamo na avilá viumbi nsheshe, vandíguguvala mpaka vyenye kundondya pai valipudya kwa Nnungu áikele pashiteng'u vaashidoni, “Ame, Aleluya!” Napane pashiteng'u po lindíigwinika lidi lishishidoni, “Ntumbyange Nnungu wetu, mwenu uti mmatumika vake, mwenu múnjopa, kutunduvangila ndyoko na nkulu!” Namomo ndígwa lidi lyakuva kenga lyadimbumba dyavanu, lyakuva kenga libububu na lyakuva kenga shilindimu shading'uva liishidoni, “Aleluya! Mwaa Umu Nnungu wetu Wadimongo-uti, ankutawala. Tuke tupuwange! Tulitamange, tumupe lishangelo! Mwaa undiwika wakati washitamo shimwe Ngandolo, nkúlombwa andilipanganianga tayali. Vandimupa agwale inguvo yakunamikanga, yakumalameta na yakutakata.” Inguvo yakunamikanga yo ni matendo aishaliya avakwilimyanga. Njelo kutwala kungwaulila doni, “Andika: Vandyalaligwa avalá valalikígwe kupagwa pandamu washitamo shimwe Ngandolo!” Kavili kungwaulila kushidoni, “Ala ni malove aumwiu ake Nnungu.” Napanelo ndígwilangila mmadodo mwake pakulota ngulipudye kwake kanji nae kushidoni, “Haunatende davo! Nangu ni ntumika kenga wako na kenga vanung'unumunu vavénavo likulupililo muushuda wake Yesu. Lipudye kumwe Nnungu! Mwaa ushuda ummalangánga Yesu ni imumu yakulava.” Bai nindyóna kuwa kushimwike, mwe! Napane ndímwona punda wanashwe, aijá ánkwadile punda vashinshema Wakukulupilika na Waumwiu. Nae ankuukumu na kutenda ing'ondo kwaishaliya. Mevo ake kuva kenga lilamba lyamoto na mmuti kupagwa madaka oe pamo na lina lyamanyite jo mwene, munu junji mene. Jojo jo andígwala ikanju yavashuvike myadi kutwala lina lyake kuva Lilove lya Nnungu. Vashindamwoda vaing'ondo vakuwa vàvakwalenge vapunda vanashwe, vàgwalenge dinguvo dyakunamikanga dyanashwe na dyakutakata. Nkanywa mwake mundyúma lyambila lyakukola pakulota avabyaile venentete, jojo jo andavalangalalela na ipimbo yashitali na andakandangila vinyu mulitangi lyakushimwa kwake Nnungu Wadimongo-uti. Mwikanju yake na nshija mwake vandyandika lina ali, “Umu wavaumu, Nang'olo wavanang'olo.” Napanelo ndímwona njelo jumo àimidile paliduva atangola pashanya po avaulila vyuni vyulukánga kuniania doni, “Idananga muumbalanile pashikukulu shikumene shake Nnungu pakulota mulye dinyama dyavaumu, dyavanang'olo vavaing'ondo, dyavanu vadimongo, dyavapunda pamo na dyavakuvatukusha vave, dyavanu uti: vamuunaiti na vamuutumwa, vadyoko na dyavanang'olo.” Napanelo ndímwona lidimu, vaumu vamushilambo pamo na vaing'ondo vave vàkadyanienge pakulota kuntenda ing'ondo aijá ánkwadile punda pamo na vaing'ondo vake. Kanji lidimu aijá, vanínkamula pamo namu nkúlava wakushang'apa áshitenda vimanyikilo palina lyake avaduwanga vanu vapwashaladíle numalu umwe aijá lidimu na kulipudya kulishinamu lyake. Uti ava vavili vandíjalegwa mulitanda lyamoto likaléla na ipataki vàvele vangumi. Vanji uti vandíbyaigwa na lyambila limwe aijá ánkwadile punda, lyambila lyolyo lyumíle nkanywa mwake. Bai malembo uti vindívakamila vitumbo kwamwaa wadinyama dyave. Napanelo kuwa ko ndímwona njelo ashuluka, mmakono mwake ànyukete mungulilo wa ku Litavaleva na mang'unyang'unya makumene. Nae anínkamula lijoka, aijá nyoka wakala àvele Ndamoni kwali Shatwani kutwala kumunga vyaka alupu imo; kunjela ku Litavaleva kushima kutwala kukamela pashanya pake kwambangidya hanavaduwange kavili venentete mpaka viwike vyaka alupu imo. Ling'oto lya apo, inimmaikila aunguligwe wakati padyoko. Napanelo níndyona viteng'u vàikalenge avalá ve vavapéle madalaka akuukumu. Namomo kwona ungumi wa avalá vashindígwe kwamwaa waushuda umwe Yesu na walilove lya Nnungu. Vanavo havalipudídye kwalidimu na ata kulishinamu lyake, havakubalídye kuvikigwa numalu pashenye kwali munkono. Vovo vo, vandyújila kunama kutwala kutawala namu Klistu vyaka alupu imo. Vakupela vanji uti havaujidíle kavili mushingumi mpaka viwike vyaka alupu imo. Aku ni kudyuka kutandi. Wakwalaligwa na wakwilimyanga ni aijá álota kupagwa mukudyuka kutandi! Kupela kwambili hakuve madalaka kwavanavo; vovo vo vandava vakulangalalela-shadaka vamwe Nnungu na vamwe Klistu, vandatawala namu nae vyaka alupu imo. Pavilota kumalilika avilá vyaka alupu imo, Shatwani andaunguligwa mushipungu shake na andauma kupita avaduwanga venentete vavéle mmatununa nsheshe ashilambo shapai, yani Gogi na Magogi kwambangidya avakumbulile kwing'ondo. Ishabu yave ni kenga dimbwe dyamwimanga. Venentete vandíwena mudibondi uti dyamushilambo kutwala kutang'anedya ikambi yavakwilimyanga, njini wakunagwaleka. Kanji kuwa ko undíshuluka moto kwida ndavalya. Ndamoni áshivaduwanga, vaninjela mulitanda lyamoto likaléla na ipataki mo mwavele lidimu pamo namu nkúlava wakushang'apa. Amo vanavo vandapata mauvilo ngwengwe ngwengwe shilo na mui. Napanelo níndyona shiteng'u shikumene shanashwe mwene shiteng'u jo àikalidile; pai na kuwa vínditila pamevo pake na halipagwíte lyutu lyavinu avyo. Namomo ndívona vapadíle vadyoko na vanang'olo vàimilenge mushu shiteng'u, popo po mabuku andyúnguligwa. Lindyúnguligwa libuku linji, yani lyashingumi. Vapadíle vo vandyúkumigwa kulingana na avilá vyandikígwe mmabuku kula munu na vitendo vyake. Imanga indívajaula vakupela vapagwíte amo, Kupela na Kumoka kuvajaula vakupela vapagwíte kwanavo, uti avo vandyúkumigwa kula munu kulingana na vitendo vyake. Bai Kupela na Kumoka vandíjalegwa mulitanda lyamoto. Litanda lyamoto lyo, aku ni kupela kwambili. Napane aijá líkaaneke lina lyake mulibuku lyashingumi, andíjalegwa mulitanda lyamoto. Napanelo níndyona kuwa kwaambi na shilambo shapai shaambi. Mwaa kuwa kwakala, shilambo shapai shakala vindípita na imanga haipagwíte kavili. Namomo ndyóna njini wakwilimyanga Yelusalemu yaambi ishuluka kuwa kwa Nnungu kenga nkúlombwa wavampanganiyenge na kunnemya shana auka kwantwagwe. Napanelo ndígwa lidi likumene lyakwalakela pashiteng'u liishidoni, “Mwe! Ambi apa yema ya Nnungu inkupagwa na vanu na nae andanama na vanavo. Vanavo vandava venentete vake; jo mwene Nnungu ápagwa na vanavo, andava Nnungu wave. Nae andavapukutanga myodi uti kumevo kwave; kupela, shipalodi, shililo, kupwateka hakupagwa kavili mwaa vinu vyakala uti, vindipita.” Napanelo aijá e aikéle pashiteng'u kutwala kushidoni, “Vinu uti ninkutenda kuva vyaambi.” Kavili kushidoni, “Andika mwaa malove ala ni akukulupilika na aumwiu.” Aníngwaulila kavili doni, “Vindiwikila popo. Nangu ni Alupa na Omega, Nantandi na Wamwisho. Ávenavo inyota ndamupa akumbile monyo papandukenge medi ashingumi. Nkútema andapata maleko avinu avi, nangu ndava Nnungu wake na nae kuva mwanangu. Kanji vakujopa, vákakulupila, vakalau, vakubyaa, vakulavalava, vavi, valipúdya kwavannungu na vakushang'apa uti, vanavo maleko ave, lilota kuva alilá litanda lyamoto likaléla na ipataki; aku ni kupela kwambili.” Njelo jumo pakati pavanjelo saba vavénavo midamu vyakuumbala avilá vyaushanga saba vyamwisho, anínguvandika kutwa kushidoni, “Ida, nangu ndakulodya nkúlombwa ndya Ngandolo.” Nae aníngutwala mu Imumu kunguukanavo kulishinga likumene lyakulepa kutwala kungulodya Yelusalemu njini wakwilimyanga úshaalakela kuwa kumwe Nnungu; wanavo ushindashenga kwalishangelo lyake Nnungu, kushenga kwake kuvele kenga limashi kenga lijanga lyalinjano lyakung'ala namene. Wowo wo, undívanavo lishiti lyalingongo likumene na lyakulepa livénavo milango kumi na mbili; kula nnango andípagwa njelo jumo. Kula nnango vandyándika lina pakati pamena amakola kumi na mbili avanaishilaeli. Kwalyalakela liduva vindípagwa milango mitatu, kushanya shilambo kupagwa milango mitatu, kwina shilambo kupagwa milango mitatu na kwalyenda liduva kupagwa milango mitatu. Lishiti lyalingongo lyanjini awo, vadangile pashanya majanga kumi na mbili; namomo pashanya pakula lijanga, vandyándika lina limo pakati pamena a avalá vamyombe kumi na mbili vamwe Ngandolo. Njelo áshitangola namu nangu aijá, andívanavo nnandi washipimo wavakandyenge na shaabu pakulota apime njini, milango vyake pamo na lishiti. Njini awo muleu na mugwipi mundílinganana. Nae andípima njini na nnandi aulá kutwala kuma dikilometu dyalupu mbili na dimiya mbili; muleu, mugwipi na mwakuka muwa, mundílinganana. Nae andípima lishiti alilá kutwala kuma dimatulu sitini na tano kwodana na shipimo shavatumila vanu she shatumidíle njelo. Lishiti alyo vadangile na majanga amanjano na njini uvele washaabu íkave ushapu ilinganéne na shilolo. Majanga avatunduvangidile kudangela lishiti lyanjini awo, vandínemya kwakula inamuna yamajanga alimashi. Shitunduvangilo shalijanga litandi vandínemya na lijanga lyalinjano, shambili kunemya na lyakibulu, shantatu kunemya na lyakalishodoniya, shansheshe kunemya na lyamamba, shamwanu kunemya na lyashalidoniya, shasita kunemya na lyanauvi, shasaba kunemya na lyakilisholitu, shanane kunemya na lyabelilu, shatisa kunemya na lyatopashiu, shakumi kunemya na lyakilishopalashu, shakumi na moja kunemya na lyayashitu kutwala shakumi na mbili kunemya na lyanshambalau. Milango kumi na mbili avilá vivele vyuma vyabei yoe kumi na mbili, kula nnango vakandyenge kwashuma shimo bai. Ibalabala ing'umene yanjini awo, vakandyenge kwashaabu íkave ushapu kenga shilolo shakulangala. Mo munjini mo hangugwéne ing'ande ya Nnungu mwaa ako, ing'ande ya Nnungu ni Umu Nnungu Wadimongo-uti pamo namu Ngandolo. Njini awo haunalateka shinu liduva kwali mwedi pakulota kumulikila mwaa lishangelo lya Nnungu linkumulikila kutwala itaa yake kuva aijá Ngandolo. Venentete vandawena mulilangadyo lyake, vaumu vamushilambo vandaidanavo lishangelo lyave. Milango vyake, mui mwiko havashima mwaa shilo, hashipali. Lishangelo na ishima yavenentete uti vamushilambo vandaidanavo munjini awo. Mwanavo, mwiko shinu shishapu hashiinjila, ata munu átandedya vyakudabukanga kwali vyakushang'apa; ila vandainjila bai avalá vaandikígwe mena ave mulibuku lyashingumi limwe Ngandolo. Napanelo njelo aníngulodya lundi lwamedi ashingumi kenga shilolo shakulangala, áshaaloka pashiteng'u shake Nnungu na sha Ngandolo, áshipita shing'ati ibalabala yanjini awo. Kula mwangu walundi alwo upali nnandi washingumi upunígwa myanda kumi na mbili, kula mwedi unkupa shepo shake. Mamba annandi awo, atumika kwakuvaponia venentete uti vamushilambo. Dilana munjini awo, hadipagwa. Shiteng'u sha Nnungu pamo na sha Ngandolo shindapagwa munjini na vatumika vake vanantumika, vandona ing'ope yake na lina lyake lindaandikigwa muvyenye vyave. Shilo hashipagwa kavili: vanavo lilangadyo lyadikalaboi kwali lyaliduva nkati mo, havapali mwaa Umu Nnungu andavalangadya; vovo vo, vandatawala ngwengwe ngwengwe. Ling'oto njelo aníngwaulila doni, “Malove ala akukulupilika na maiu. Umu, Nnungu wadimumu dyavakulava, anintumidya njelo wake kwambangidya avalodye vatumika vake vinu vilóta kutandeka muwakati wakuvandika.” “Lola ninkwida ambi popa! Andyalaligwa aijá átandedya malove amaono amulibuku ali.” Nangu Nshuwau ningugwene na kwigwa vinu avi. Ling'oto lyakwigwa na kwona, ndíguguvala mmadodo mwake aijá njelo áshingulodya vinu avyo ngulota ngulipudye kwake. Kutwala nae kushidoni, “Gwe! Haunatende davo! Nangu nintumika kenga wako pamo na vanung'unumunu vakulava na uti avalá vatandédya malove amulibuku ali. Lipudye kwa Nnungu.” Kutwala kavili kushidoni, “Haunapiyapiyange malove amaono amulibuku ali mwaa wakati undivandika. Átenda vyakunyata auke mushu atenda vyakunyata; átenda vyaushapu auke mushu atenda vyaushapu; átenda vyaishaliya auke mushu atenda vyaishaliya; wakwilimyanga auke mushu ailimyanga.” “Lola, ninkwida ambi popa! Dinudyo dyangu dyangwidanavo ndamupa kula munu kwodananavo shimadengo shake. Nangu ni Alupa na Omega, Nantandi na Wamwisho, Nkútunduvanga na Nkúmalilila.” Vandyalaligwa avalá vashápa dikanju dyave; nadoni vanavo vandavanavo aki yannandi washingumi na yakwinjilila njini vapitila mumilango vyake. Vandaikala panda vang'avanga, vavi, vakulavalava, vakubyaa, valipúdya kwavannungu pamo namu avalá vanagwalédya na vatandédya vyakushang'apa. “Nangu Yesu nintumidya njelo wangu aide aumye ushuda wavinu avi kwenu mwenu mmaganisha. Nangu ni Ntipu na Udukulu umwe Daudi, Inondo Yalyalosho ing'ála.” Imumu pamo na nkúlombwa vankushidoni, “Ida!” Kula áigwa aashidoni, “Ida!” Aijá ávenavo inyota, aide; aijá álota, atwale medi ashingumi akumbile monyo. Ninkumya ushuda kwa avalá uti vaígwa malove amaono alibuku ali: ikava kenga munu anaanjadyedya, Nnungu anamwanjadyedya avilá vyaushanga vyandikígwe mulibuku ali. Namomo ikava kenga munu andapungula malove avéle mulibuku ali lyamaono, Nnungu andapungula isemu yake yannandi washingumi na isemu yanjini wakwilimyanga yavaandike mulibuku ali. Aijá áumya ushuda wavinu avi ankushidoni, “Elo ninkwida ambi popa.” Ame. Ida Umu Yesu! Umonyo umwe Umu Yesu upagwe na mwenu uti. Ame.