Ninmeh yejvah tlen yi wejkavitl opanokeh ikojkolvah Jesucristo, tlen valajtok de David, iva noijki valajtok de Abraham. Abraham oyá teta de Isaac. Isaac oyá teta de Jacob. Jacob oyá teta de Judá ivan iknivah. Judá ivan Tamar okinpixkeh inpilvah intoka Fares iva Zara. Fares oyá teta de Esrom. Esrom oyá teta de Aram. Aram oyá teta de Aminadab. Aminadab oyá teta de Naasón. Naasón oyá teta de Salmón. Salmón ivan Rahab okipixkeh inkone itoka Booz. Booz ivan Rut okipixkeh inkone itoka Obed. Obed oyá teta de Isaí. Isaí oyá teta de tlen wei tlanavati David, iva David oyá teta de Salomón. Imama Salomón yen okatka itonana in Urías. Salomón oyá teta de Roboam. Roboam oyá teta de Abías. Abías oyá teta de Asa. Asa oyá teta de Josafat. Josafat oyá teta de Joram. Joram oyá teta de Uzias. Uzias oyá teta de Jotám. Jotám oyá teta de Acaz. Acaz oyá teta de Ezequías. Ezequías oyá teta de Manasés. Manasés oyá teta de Amón. Amón oyá teta de Josías. Josías oyá teta de Jeconías iva okinpixki oksekimeh ipilvah, tlen okinpixki nepa tiempo ijkuak in gentejtih de Israel okinvikakeh para kan país de Babilonia. Satepa ijkuak in gentejtih de Israel okinvikakeh para Babilonia, Jeconías okipixki se ikone itoka Salatiel. Salatiel oyá teta de Zorobabel. Zorobabel oyá teta de Abiud. Abiud oyá teta de Eliaquim. Eliaquim oyá teta de Azor. Azor oyá teta de Sadoc. Sadoc oyá teta de Aquim. Aquim oyá teta de Eliud. Eliud oyá teta de Eleazar. Eleazar oyá teta de Matán. Matán oyá teta de Jacob. Jacob oyá teta de José. Iva José ye tlen oyá itotata in María. Iva María okipixki ikone itoka Jesús, tlen tiknotzah Cristo. Opanokeh majtlaktli ivan navi tekojkolvah desde Abraham asta David. Noijki opanokeh majtlaktli ivan navi tekojkolvah desde David asta ijkuak in gentejtih de Israel okinvikakeh para Babilonia. Iva noijki opanokeh majtlaktli ivan navi tekojkolvah desde ijkuak okinvikakeh para Babilonia iva asta ijkuak oneski in Cristo. Ijkí opanolok ijkuak oneski in Jesucristo. María tlen imama in Jesús, yokitlajtlankah para monamiktis ivan José. Pero antes de mosetiliskeh, María yokipiaya ikonetzi ijtik ika ivelitilis in Tioijyotzintli. Iva José, tlen yokatka para monamiktis ivan María, ye se kuali tlakatl. Ye amo okinekki kiteixpantis para kipijpinatis in María, iva por eso okijto kikajkavas san ichtaka. Ye okiyejyekovaya ijkó kichivas, pero José okitemiki se ilvikaktlatitlanili de toTeko okimonextili iva okilvi: —José, te tlen tivalevatok iwejkaixvi de David, amo ximavi de timonamiktis ivan María, porke in Tioijyotzintli ika ivelitilis okichi ma kipia yejón konetl. María kipias se konetl, iva tiktokayotis JESÚS, porke Ye kinmakixtis in gentejtih de Israel de nochi intlajtlakol. Nochi nin ijkó opanolok para ma mochiva tlen okijto in toTeko por medio de yen tiotenejmachti, ijkuak okijto: Se ichpochtli tlen ayamo kipia itotata kipias se konetl, iva yejón konetl yetos itoka Emanuel, Emanuel kijtosneki: toYejwatzi tovan kajki. Ijkuak José oijsak, okichi ijkó kemi okinavati in ilvikaktlatitlanili de toTeko, iva omonamikti ivan María. Pero yejvah amo osepankochiah sino asta ijkuak María okipixki ikone. Iva José okitokayoti in konetl Jesús. Jesús oneski itech altepetl Belén itech tlali de Judea ijkuak Herodes okatka wei tlanavati. Ijkuakó ovalajkeh ik kan valkisa tonali sekimeh ixtlamatkeh de sitlalimeh iva oajsikoh kan siudad de Jerusalén, tlajtlantivitzeh: —¿Kanin kajki in wei tlanavati de judiojtih tlen yoneski? Otikittakeh isitlal ik ikan valkisa tonali, iva otivalajkeh otikweijkachivakoh. In wei tlanavati Herodes iva nochtin gentejtih de Jerusalén omomavtijkeh ijkuak ijkó okikakkeh. Herodes okinmololo nochtin tlayakankeh tiopixkeh iva in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés. Iva okintlajtlani kanin nesis in Cristo. Iva yejvah okilvijkeh: —Nesis itech altepetl Belén, itech tlali de Judea. Porke ijkó okijkuilo in tiotenejmachti: Te Belén tlen tika itech tlali de Judá, te maski titzikitzi, te okachi tiweititok. Porke motech kisas se wei tlayakanki, tlen kinyakanas nopilvah, tlen gentejtih de Israel. Ijkuakó Herodes san ichtaka okinnotzki in ixtlamatkeh de sitlalimeh, iva okintlajtlani itech tlan tonali mero oneski yejón sitlali. Tonses okintitlanki ma viah Belén, iva okinmilvi: —Xiviah ompa, iva kuali xitlajtlanikah kanin kajki yejón konetl. Iva ijkuak inkajsitivih, san nima innechilviskeh para noijki nias nikweijkachivati. In ixtlamatkeh de sitlalimeh satepa de okikakkeh tlen okinnavati in Herodes, oonnevakeh para Belén. Iva in sitlali tlen okittakeh ik kan valkisa tonali, okinyakantiah iva omoketzato asta kan kajki in konetl. Ijkuak in ixtlamatkeh de sitlalimeh okittakeh in sitlali, sa tlawel opakeh. Ijkuak okalakeh kalijtik, okittakeh in konetl ivan María tlen imama in konetl. Omotlankuaketzkeh iva okiweijkachijkeh in konetl. Satepa okintlapojkeh inkajajvah iva okitliekolijkeh oro, kopali iva ajviakayotl itoka mirra. Satepa, in ixtlamatkeh de sitlalimeh otemikeh Dios okinmilvi ayakmo ma mokuapakah inavak Herodes, por eso satepa yejvah omokuapkeh para inpaís itech oksé ojtli. Ijkuak in ixtlamatkeh de sitlalimeh yoyajkeh, José okitemiki se iilvikaktlatitlanil in toTeko, okilvi: —Ximeva José, xikvika in chokotzi ivan imama para kan país de Egipto iva ompa ximokava asta ijkuak ne nimitznavatis oksé welta xivalmokuapa. Porke Herodes kitemojtinemis in konetl para kimiktis. San nima yejón yovak ijkuak oijsak in José, omejki iva okivikak in konetl ivan imama para Egipto. Iva ompa omokajkeh asta ijkuak Herodes omikki. Ijkó opanolok para ma mochiva tlen toTeko okijto por medio de yen tiotenejmachti: “De Egipto oniknotzki noKone.” Ijkuak Herodes okimatki ke okikajkayajkeh in ixtlamatkeh de sitlalimeh, sa tlawel okualanki iva otlanavati ma kinmixpolokah nochtin chokojtzitzintih tlen chantih itech altepetl Belén iva itech nochtin oksekimeh altepemeh tlen ik ompa kateh. Herodes otlanavati ma kinmixpolokah nochtin chokojtzitzintih de ome xivitl para tlani. Ijkó opanolok kemi okijkuilo in tiotenejmachti Jeremías: Miek chokalistli iva miek neyolkokoli okikakkeh in gentejtih de Ramá, yen Raquel tlen choka por ipilvah, iva amo kineki moyolalis, porke yokinmixpolojkeh ipilvah. Ijkuak Herodes omikki, José okatka Egipto iva ompa okitemikki se iilvikaktlatitlanil in toTeko, okilvi: —Ximeva, xikvika in konetl ivan imama, iva ximokuapa oksemi para Israel. Porke yomikkeh tlen okinekiah kixpoloskeh in chokotzi. Ijkuakó in José omejki iva okivikak in konetl ivan imama para Israel. Pero ijkuak José okimatki ke itech tlali de Judea ayakmo yen Herodes tlen otlanavatijtoka sino ipiltzi tlen itoka Arquelao, ijkuakó omomavti yas ompa. José otemikki Dios okilvi ma via ik tlali de Galilea. Tonses, oyá itech yejón tlali iva ochantik itech se altepetl itoka Nazaret. Ijkó opanolok kemi okijtojkeh in tiotenejmachtijkeh, ke kinotzaskeh nazareno. Itech nekateh tonaltih, Juan tlen tlabautisaro ovala kan tlavaki de Judea, iva ope tetlapovia. Okijtovaya: —Ximoyolkuapakah, porke itlanavatijkayo in toYejwatzi yoejkok imonavak. In tiotenejmachti Isaías nepa tiempo otlapo de Juan, ijkuak okijto: Se tlajtoli mokaki chikavak tetzajtzilia kan tlavaki, kijtova: “Xikyektlalikah iva xikmelavakah iojviv in toTeko.” Itzotzol in Juan ochijchitoka ika itzojmio kameyo, iva omotlajkoilpiaya ika se kuetlaxtli. Okinkuaya chapulimeh iva okikuaya serajnektli tlen onka itech tepetl. Miekeh gentejtih de Jerusalén, iva de nochi tlali de Judea iva de nochi tlali kan kajki in weyatl Jordán, oyayah kan tlavaki para kikakiskeh in Juan. Iva ijkuak okimokuitiayah intlajtlakol, Juan okinbautisarovaya ijtik in weyatl Jordán. Pero ijkuak Juan okittak ke miekeh fariseos ivan saduceos ovalayah inavak para ma kinbautisaro, okinmilvi: —¡Imejvah intepilvah de kovameh! ¿Akin omechilvi ke tla inmobautisaroskeh ayakmo imechajsis ikualanilis in toYejwatzi tlen vitz inmopa? Xikchivakah tlen kuali para ma motta nik yi neli yonmoyolkuapkeh, iva amo xikyejyekokah ke imejvah kuali inkateh porke intepilvah de Abraham. Porke yi neli nimechilvia ke asta ninmeh temeh toYejwatzi velis kinkuapas kemi ipilvah in Abraham. In acha yi kajki para kintzontekis asta itech innelvayo in kuanmeh, iva nochtin kuanmeh tlen amo kuali intlakilo kintzontekiskeh iva kintlamotlaskeh ijtik tlitl. Ne yi neli nimechbautisarova ika atl para ma motta nik yi neli yonmoyolkuapkeh. Pero satepa de ne, vitz oksé tlen okachi velitini iva amo kemin ne, iva nion amo notech povi nion para nikinvikilis ikakvah. Ye imechbautisaros ika Tioijyotzintli iva ika tlitl. Yi kipixtok ipala para pevas kichipavas in trigo. Iva in trigo tlen yi chipavak kitlaatis ijtik sinkali, pero itlajsolo kitlamotlas ijtik tlitl tlen amo keman sevis. Satepa Jesús okiski de Galilea iva oyá kan weyatl Jordán kan okatka in Juan, ompa oyá para ma kibautisaro in Juan. Pero Juan amo okinekia kibautisaros in Jesús, iva okilvi: —Moneki yen tejwatzi techbautisaro. ¿Sejpa yej ne tikneki ma nimitzbautisaro? Pero Jesús okilvi: —Axka san ok ijkó xikava, porke Dios ijkó kineki ma tikchivakah nochi tlen kuali. Iva Juan okijto kuali kajki. Ijkuak Jesús omobautisaro iva ijkuak ovalkiski de ijtik atl, in ilvikak otlapovik iva Jesús okittak in Tioijyotzintli ovaltemovaya ipa kemi se palomax. Iva omokakki se tlajtoli itech ilvikak, okijto: —Ye nin noKone tlen sa tlawel niktlasojtla, iva tlen nikpia pakilistli inavak. Satepa, in Tioijyotzintli okivikak in Jesús kan tlavaki, para ompa in Amo Kuali Tlakatl ma kiyejyeko ika tlajtlakoli. Jesús omosavki ompoali tonali iva ompoali yovali, iva satepa otiojsi. Iva in tetlajtlakolchivalti omotoki inavak, iva okilvi: —Tla yi neli tiiKone in Dios, xikinmilvi ninmeh temeh ma mokuapakah panmeh. Pero Jesús okinankili: —In Tiotlajkuiloli kijtova: “In tlakatl amo velis yolitos san ika tlakuali, sino noijki ika itlajtol in Dios tlen Ye techilvia.” Satepa in Amo Kuali Tlakatl okivikak in Jesús kan siudad de Jerusalén tlen tlatiochivali, iva okitlejkolti ikpak in templo iva okilvi: —Tla yi neli tiiKone in Dios, xontzikuini tlatzintla, porke in Tiotlajkuiloli kijtova: Dios kintitlanis iilvikaktlatitlanilvah para ma mitzpalevikah. Mitzajkuanaskeh ika inmavah, para amo tikmomakati itla tetl itech mokxi. Jesús okilvi: —In Tiotlajkuiloli noijki kijtova: “Amo xikyejyeko in moTeko Dios.” Ijkuakó in Amo Kuali Tlakatl oksemi okivikak in Jesús ipan se tepetl tlen okachi wejkapa, iva ompa okimititi nochtin países tlen okachi wejweititokeh iva tlen okachi chijchikavakeh de nin tlaltikpaktli, iva okilvi: —Nochi nin nimitzmakas, tla timotlankuaketzas iva techweijkachivas. Ijkuakó Jesús okilvi in Amo Kuali Tlakatl: —Ximachiva, Amo Kuali Tlakatl, porke in Tiotlajkuiloli kijtova: “Xikweijkachiva in moTeko Dios, iva san Ye xiktekipano.” Ijkuakó in Amo Kuali Tlakatl oyá, iva sekimeh ilvikaktlatitlaniltih ovalajkeh para okiservirojkeh in Jesús. Ijkuak Jesús okimatki nik in Juan okitzakeh telpiloya, oyá itech tlali de Galilea. Pero amo omoka Nazaret, sino oyá ochantito Capernaum, tlen kajki itempan atl de Galilea, itech tlali de Zabulón iva de Neftalí. Ijkó otlamochi para ma mochiva tlen okijkuilo in tiotenejmachti Isaías: Tlali de Zabulón iva tlali de Neftalí, ojtli tlen panotok itempan atl tlen wei, ik nepa lado de kan weyatl Jordán, tlali de Galilea kan chantih tlen amo judiojtih. In gentejtih tlen kateh kan tlayova kittaskeh se wei tlavili. Tlen kateh kan tlayovalotl de mikilistli, kintlavilis se tlavili. Iva desde ijkuakó Jesús ope tetlapovia, okijtovaya: —Ximoyolkuapakah, porke yi kajki serka para Dios pevas tlanavatis imonavak. Se tonali Jesús onejnentiaya itempan atl tlen wei de Galilea, iva okinmitak ome iknimeh, Simón tlen noijki okinotzayah Pedro iva ikni Andrés. Yejvah okintlamotlatokah inredvah ijtik atl, porke okatkah michkitzkijkeh. Jesús okinmilvi: —Xivikikah nova. Ne nimechmachtis kenik inkintlaniskeh in gentejtih para ma nechseguirokah kemi oyeskia inkinkitzkiskeh michimeh. Yejvah san nima okinkajtejkeh inredvah iva oyajkeh ivan Jesús. Okachi tlayakapa, Jesús okinmitak ok ome tlakah iknimeh, Jacobo ivan Juan, itelpochvah in Zebedeo. Ompa okatkah ivan inpapa itech se barko okintlajtlamanijtokah inredvah. Jesús okinnotzki, iva yejvah san nima okajtejkeh inbarko ivan inpapa, iva oyajkeh ivan Jesús. Jesús onemia itech nochtin altepemeh de Galilea, iva otlamachtijtiaya itech tiotlamachtijkaltih. Otetlapoviaya nik in Dios yi pevas tlanavatis kemi wei tlanavati. Iva okinpajtiaya in gentejtih de nochi kokolistli iva de nochi kualolistli. Itech nochi in tlali de Siria, okimatkeh tlen Jesús okichivaya, iva okinvalikilijkeh nochtin tlen okipiayah tlatlamantli kokolistli, iva noijki tlen sa tlawel okinkokovaya inkuerpo. Noijki tlen omimikiah, iva tlen amo oveliah onejnemiah iva tlen okinpiayah amo kuali ejekameh. Iva Jesús nochtin okinpajti. Ope kiseguirovah in Jesús miekeh gentejtih de Galilea, de Decápolis, de Jerusalén, de Judea, iva de tlen kateh ik nepa lado de kan weyatl Jordán. Ijkuak Jesús okinmitak omololojkeh miekeh gentejtih, otlejkok ipan se tepetl iva ompa omotlali. Ijkuakó in momachtijkeh omotokijkeh inavak. Jesús ope kinmachtia ijkí: —Ma pakikah tlen kimachiliah moneki kitemoskeh okachi in Dios, porke yejvah poviskeh kan Dios tlanavatia. ’Ma pakikah tlen chokah, porke Dios kinyolalis. ’Ma pakikah tlen yolyamankeh, porke yetos inmaxka in tlali tlen Dios okinkakiti kinmakas. ’Ma pakikah tlen ika nochi inyolo kinekih kichivaskeh tlen kuali, iva Dios kinpalevis asta ma ixvikah. ’Ma pakikah tlen teiknomatih, porke Dios noijki kinmiknomatis. ’Ma pakikah tlen yolchipavakeh, porke yejvah kittaskeh toTajtzin Dios. ’Ma pakikah tlen kichivah amika ma mokualani, porke Dios kinnotzas kemi ipilvah. ’Ma pakikah tlen kinchochololtiah por kichivah tlen Dios kineki, porke yejvah yeskeh kan Dios tlanavatia. ’Tla imejvah por innechneltokah, in gentejtih imechvikaltiah, imechochololtiah, iva imechistlakaviah, ijkuakó imejvah xipakikah. Xipakikah, yi neli xipakikah porke imejvah inkiseliskeh se wei tlaxtlavili itech ilvikak. Porke in tiotenejmachtijkeh tlen nepa tiempo okatkah, noijki ijkó okintoktijkeh. ’Imejvah inkateh kemi istatl itech nin tlaltikpaktli. Pero tla in istatl ayakmo yetos poyek, ¿kenomi oksé welta poyeyas? Ayakmo kuali, sa se kitlamotla kiavak iva sa ipan mokejketzah. ’Imejvah inkateh kemi se tlavili itech nin tlaltikpaktli. Kemi se altepetl tlen kajki ipan se tepetl amo veli motlaatia. Nion amika kitlikuitia se tlavili para kitlaatis itlampa se kajo, sino se kitlalia tlakpak para ma kintlavili nochtin tlen kateh kalijtik. Ijkó noijki imejvah, xikintlavilikah in gentejtih para ma kittakah nik imejvah inkichivah tlen kuali, iva ijkó yejvah kiweijkachivaskeh imoTajtzi tlen kajki ilvikak. ’Amo xikyejyekokah ke Ne onivala onikpopoloko itlanavatil Moisés o tlen okijkuilojkeh in tiotenejmachtijkeh. Amo, mach onivala onikpopoloko, sino onivala para nikchivas nochi tlen kijtova. Yi neli nimechilvia, mientras ok yetos ilvikak ivan tlaltikpaktli, amo polivis nion se letra iva nion se punto tlen ijkuilitok itech Dios itlanavatil, asta ma mochiva nochi tlen omijkuilo. Por eso, tlen akin kipopolos se de ninmeh tlanavatiltih maski ma yeto tzikitzi, iva kinmachtis oksekimeh ijkó ma kichivakah, yejón tlakatl yetos sa tlawel tzikitzi kan Dios tlanavatia. Pero tlen akin kichivas iva tlamachtis ma kichivakah tlen kijtova yejón tlanavatili, yejón tlakatl yetos wei ijkuak Dios tlanavatis. Yi neli nimechilvia, tla imejvah amo inkichivaskeh tlen Dios kineki okachi ke tlen kichivah in fariseos ivan tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, tonses amo inkalakiskeh kan Dios tlanavatia. ’Imejvah yinkimatih tlen yi wejkavitl imokojkolvah okinmachtijkeh: “Amo xitemikti, porke tlen temiktis kipia de kivikaskeh tekivajkapa para kitlajtlakoltiskeh.” Pero Ne nimechilvia, tlen kualanis inavak se itlakaikni, noijki kipia de kivikaskeh kan tekivajkapa kan teyekankavah para kitlajtlakoltiskeh. Iva tla íkka kilvis se itlakaikni: “Kuatonto”, yejón tlamantli kipia de kittaskeh itech injunta in judiojtih. Iva tla íkka kilvis se itlakaikni: “Miktlan yolkatl”, yetos tlajtlakole iva velis yaski miktla ijtik tlitl. ’Por eso, tla yi tiav tiktemakati motlamanal kan artal iva tikvalilnamiki ke se mokni kualani mova ika itla, ompa xikava motlamanal iyakapan artal iva achto xivia ximotlapojpolviti ivan mokni. Iva satepa yi velis tias kan artal para tiktemakas motlamanal. ’Tla íkka mitzteilvia iva mitzvika innavak tekivajkeh, moneki achto iva ximoyektlali antes de mitztemaktis imak in jues, porke tlamo, in jues mitztemaktis inmak in mayoltih para ma mitztzakuakah. Iva yi neli nimitzilvia ke amo tikisas de ompa telpiloya asta kan amo xiktlaxtlava nochi in tomi tlen mitztlajtlaniliskeh. ’Imejvah yinkimatih tlen yi wejkavitl omijto: “Amo xiavilnemi itech tlajtlakoli.” Pero Ne nimechilvia tla íkka kittas se sivatl iva kivelitas kemi para ivan kochis, kijtosneki yokichi imosa itech iyolo. ’Por eso, tla moixtololo de moyekmapa kichiva xivetzi itech tlajtlakoli, xikmokixtili iva wejka xiktlamotla. Okachi kuali xikpolo se parte de mokuerpo, iva amo nochi mokuerpo ma kontlamotlakah miktla. Iva tla moyekma kichiva xivetzi itech tlajtlakoli, xiktzonteki iva wejka xiktlamotla. Okachi kuali xikpolo se parte de mokuerpo, iva amo nochi mokuerpo ma kontlamotlakah miktla. ’Noijki yinkimatih tlen yi wejkavitl omijto: “Tlen kikajkavas itonana, kipia de kimakas se amatl kan ma kijto nik kikajkava itonana.” Pero Ne nimechilvia, tla se tlakatl kikajkava itonana, maski itonana amo kema kimomekatia íkka, yejón tlakatl kijtosneki kimaka lugar itonana para ma momekati. Iva tla íkka monamiktis ivan yejón sivatl, kijtosneki kichiva imosa. ’Noijki yinkimatih tlen yi wejkavitl inmokojkolvah okinmachtijkeh: “Tla itla tikijtova tikchivas iva asta tiktemaka motlajtol, moneki xikchiva.” Pero ne nimechilvia: Amo kema xiktemakakah imotlajtol, nion por yen ilvikak, porke in ilvikak yen itekivajsiya in Dios. Nion amo xiktemakakah imotlajtol por yen tlaltikpaktli, porke Dios ompa kinsevijtok ikxivah. Nion amo xiktemakakah imotlajtol por yen siudad de Jerusalén, porke yejón siudad iaxka in Dios tlen towei tlanavati. Nion amo xiktemakakah imotlajtol por yen imotzonteko, porke amo velis inkichivaskeh ma istaya o noso ma tlilevi se imotzonkal. Tla inkijtoskeh kema, xikijtokah “kema”, tla inkijtoskeh amo, xikijtokah “amo”. Tla inkajxitiliskeh itla okseki tlajtoli, yen yejón tlen kineki in Amo Kuali Tlakatl. ’Imejvah yinkimatih tlen yi wejkavitl omijto: “Tla íkka teixtzopitia, ma kixtzopitikah ye noijki. Tla íkka tetlantepeva, ma kitlantepevakah ye noijki.” Pero Ne nimechilvia: Tla íkka imechtoktia itla amo kuali, amo ivan ximokitzkikah. Okachi kuali, tla íkka mitzixtlatzinia ik moixyekmapa, xikavili noijki ma mitzixtlatzini ik moixopochmapa. Tla íkka mitzteilvia iva kineki mitzkixtilis mokamisa, te xikmaka noijki mochamarra. Iva tla íkka mitznavatia xitlamama se kilómetro, te xitlamama ome kilómetro. Tla íkka mitztlajtlanilis itla tlamantli, xikmaka. Iva tla íkka mitztlanevilis itla tlamantli, xiktlaneti. ’Noijki yinkimatih tlen yi wejkavitl omijto: “Xikintlasojtla moknivah, iva xikinkualankaita tlen mitztlavelitah.” Pero Ne nimechilvia: Xikintlasojtlakah tlen imechkualankaitah, xikilvikah in Dios ma kintiochiva tlen fiero imechilviah, xikinpalevikah tlen imechkualankaitah, iva ximodiostzajtzilikah por tlen imechwikaltiah iva imechochololtiah. Ijkó imejvah inyeskeh intepilvah de imoTajtzi Dios tlen kajki ilvikak, porke Ye kichiva ma kisa in tonali para in gentejtih tlen kualmeh iva tlen amo kualmeh. Iva kichiva ma kiavi para tlen tlakamelajkeh iva para tlen amo tlakamelajkeh. Porke tla imejvah inkintlasojtlah san yejvah tlen imechtlasojtlah, ¿tlán tlaxtlavili inkiseliskeh por yejón? Asta in kobradortih de impuestos no ijkó kichivah. Iva tla san yejvah imoyoliknivah inkinyeknotzah, ¿inkichivah itla tlen oksekimeh amo velih kichivah? Asta tlen amo judiojtih noijki ijkó kichivah. Imejvah xiekah inyektikeh, ijkó kemi imoTajtzi Dios tlen kajki ilvikak Ye yektik. ’Amo xikchivakah tlen kuali san para oksekimeh ma imechitakah tlen inkichivah. Tla ijkó inkichivaskeh, imoTajtzin Dios tlen kajki ilvikak amitla tlaxtlavili imechmakas. Por eso, ijkuak itla inkitliokoliah se tlen amitla kipia, amo xiktematiltikah itech tiotlamachtijkaltih ivan itech ojtli para ma kimatikah, kemi kichivah tlen kipiah ome inmixko, yejvah ijkó kichivah porke kinekih kuali ma tlajtokah de yejvah. Pero yi neli nimechilvia, ke ijkuak kuali tlajtoskeh de yejvah, san yen yejón yetos intlaxtlavil. Pero te ijkuak itla tiktliokolis se tlen amitla kipia, amo ma kimati moopochma tlen kichiva moyekma. Tla itla tiktemakas, xiktemaka san ichtaka. Iva ijkó moTajtzin Dios tlen kitta nochi tlen tikchiva ichtaka, mitzmakas motlaxtlavil teixpa. ’Ijkuak imejvah inmodiostzajtziliskeh, amo xikchivakah kemi kichivah tlen kipiah ome inmixko, porke yejvah kivelitah modiostzajtziliskeh mokejketoskeh kan tiotlamachtijkaltih iva kan eskinajtih san para ma kinmitakah. Yi neli nimechilvia ke ijkuak kinmitaskeh iva kuali tlajtoskeh de yejvah, san yen yejón yetos intlaxtlavil. Pero te ijkuak timodiostzajtzilis, xikalaki mokalijtik, ximokaltzakua iva ompa moselti ximodiostzajtzili inavak Dios. Iva ijkó moTajtzin Dios mitzmakas motlaxtlavil porke Ye kitta nochi tlen se kichiva ichtaka. ’Iva ijkuak inmodiostzajtziliskeh amo san ompa xikuakuaptokah imotlajtol kemi kichivah tlen amo judiojtih, porke yejvah kiyejyekovah tla san ompa kikuaptoskeh intlajtol, Dios okachi kinkakis. Imejvah amo xikchivakah kemi yejvah kichivah, porke imoTajtzin Dios yi kimati tlán imechpolova antes de inkitlajtlaniliskeh. Por eso, imejvah moneki ijkí ximodiostzajtzilikah: ToTajtzin Dios, tejwatzi tlen tika ilvikak, nochipa ma kitlakitakah motokatzi. Xivalmuika xitlanavatiki. Ma mochiva tlen tejwatzi tikmonekiltia itech nin tlaltikpaktli, ijkó kemi mochiva kan ilvikak. Techmaka axka totlakual tlen nochipa moneki. Techtlapojpolvi de nochi tlen tikchivah tlen amo kuali, ijkó kemi tejvah noijki tikintlapojpolviah tlen techtoktiah tlen amo kuali. Amo techtekavili ma tivetzikah ijkuak techyoltilana tlen amo kuali, sino techpalevi para amo ma tivetzikah imak in Amo Kuali Tlakatl. Porke moaxka nochi tlen tiknavatia, nochi in velitilistli iva nochi in mavistilistli, para semijkak. Ijkó ma yeto. ’Porke tla imejvah inkintlapojpolviskeh tlen imechtoktiah tlen amo kuali, imoTajtzi Dios tlen kajki ilvikak noijki imechtlapojpolvis. Pero tla amo inkintlapojpolviskeh, imoTajtzi Dios noijki amo imechtlapojpolvis. ’Ijkuak imejvah inmosavaskeh, amo xiiknotlachiakah kemi kichivah tlen kipiah ome inmixko, porke yejvah ijkó kichivah san para ma kinmitakah ke yejvah mosavah miek. Pero yi neli nimechilvia ke ijkuak kinmitaskeh iva kuali tlajtoskeh de yejvah, san yen yejón yetos intlaxtlavil. Por eso, te ijkuak timosavas, ximixami iva ximoxilvi, para amika ma kimati kox timosavtok. San yen moTajtzi Dios kimatis tlán tikchiva. Iva ijkó moTajtzi Dios mitzmakas motlaxtlavil porke Ye kitta nochi tlen se kichiva ichtaka. ’Amo xikololokah tlen kipia miek ipati itech nin tlaltikpaktli, kan tlakuakualo iva tlapoxkavi, iva kan ichtekeh kalakih iva tlachtekih. Okachi kuali xikololokah tlen kipia miek ipati itech ilvikak, kan amo velis tlakuakualos iva amo velis tlapoxkavis, iva nion se ichtekki amo velis kalakis tlachtekis. Kan yetos tlen imejvah inkittah kipia miek ipati, ompa yetos noijki inmoyolo. ’Itlanex imokuerpo yen imoixtololovah. Tla tikinmita oksekimeh iva tikneki tikinpalevis, nochi mokuerpo tentos ika tlanextli. Pero tla tikinnexikolita, kijtosneki nochi mokuerpo kajki kan tlayovalotl. Iva tla en lugar de tlanextli tikpia yej tlayovalotl, ¡yejón tlayovalotl yi neli tlilmiktik! ’Amika tlakatl velis kinpias ome itekovah, porke kitlasojtlas in se ivan oksé amo kitlasojtlas, o noso kitlakitas in se ivan oksé amo kitlakitas. Imejvah noijki, amo velis intekipanoskeh para Dios iva intekipanoskeh para inkololoskeh tominkayotl. ’Por eso nimechilvia, amo ximotekipachokah por tlán inkikuaskeh, tlán inkoniskeh o tlán inkonakiskeh. ¿Amo inkimatih ke okachi miek ipati tonemilis ke tlen tikuah? ¿Iva amo okachi miek ipati tokuerpo ke tlen tikonakiah? Xikimitakah in totomeh tlen patlanih, yejvah amo tookah, amo pixkah, iva nion amitla kitlaatiah ijtik sinkali. Pero imoTajtzi Dios tlen kajki ilvikak yen kintlamaka. Iva imejvah okachi miek inmopati iva amo kemi totomeh. Tla íkka de imejvah motekipachova porke kineki moskaltis ok tlajko metro, ¿kox velis moskaltis? ’¿Iva tleka imejvah inmotekipachovah por inmotzotzol? Xikinmitakah kenik moskaltiah in xochimeh, yejvah amo tekipanovah iva nion amo kimochijchiviliah intzotzol. Pero Ne nimechilvia, ke nion wei tlanavati Salomón tlen okatka sa tlawel tomine amo keman omotlakenti kualtzi kemi se de yejonmeh xochimeh. Iva tla Dios ijkó kitzotzoltia in xivitl tlen axka kajki tlala iva mostla viptla kichichinoskeh ijtik tlitl, ¿kenomi in Dios amo ma imechpalevi imejvah? ¡Seppa tzikitzi imotlaneltokalis! Por eso, amo ximotekipachokah iva amo xikijtokah: “¿Tlán tikuaskeh? o ¿tlán tikoniskeh? o ¿tlán tikonakiskeh?” Nochi nin tlamantli ika motekipachovah tlen amo judiojtih. Pero imoTajtzi Dios tlen kajki ilvikak yi kimati tlán imechpolova. Okachi kuali xikyekixmatikah imoDios kemi san Ye tlanavati iva xikchivakah tlen kuali kemi Ye kineki, iva ijkó Dios imechmakas nochi tlen imechpolova. Ijkó pues, amo ximotekipachokah por tlen panolos mostla, porke mostla velis oksé welta inmotekipachoskeh. Kada tonali ipa yi kipia tlan ika se motekipachos. ’Amo xitlapovakah de oksekimeh, iva ijkó Dios amo tlapovas de imejvah. Porke ijkó kemi imejvah intlapovaskeh de oksekimeh, noijki ijkó tlapovaskeh de imejvah, iva ijkó kemi imejvah inkintamachivaskeh tlen oksekimeh, imejvah noijki ijkó imechtamachivaskeh. ¿Tleka tikitta mokni por yen tzikitzi itlajtlakol ivan te amo timotta ke tikpia okachi wei motlajtlakol? Yejón kemi oyeskia tikitta mokni kipia se tlajsoltzintli itech ixtololo, ivan te amo timotta ke tikpia asta se wei kuavitl itech moixtololo. ¿O noso kenik veli tikilvia mokni: “Ma nimitzkixtili in tlajsoltzintli de itech moixtololo”, iva te asta tikpia se wei kuavitl itech moixtololo? ¡Tikpia ome moixko! Achto te xikmokixtili in wei kuavitl tlen tikpia itech moixtololo, para ijkó velis titlachias iva velis tikixtilis in tlajsoltzintli tlen kipia mokni. ’Tlen chipavak de Dios amo xikinmakakah tlen kipiah amo kuali inyolo, porke velis inmopah mokopaskeh kemi itzkuintih iva velis imechkuaskeh. Iva tlen kipia miek ipati kemi oyeskia perlas, amo xikinmakakah tlen kichivah kemi kochijtih, porke san ipan mokejketzaskeh. ’Xiktlajtlanilikah in Dios tlen imechpolova iva Ye imechmakas. Xiktemokah iva inkajsiskeh. Xitenotzakah kan puerta iva Dios imechtlatlapolis. Porke akin itla kitlajtlani, kiselia. Iva akin itla kitemova, kajsi. Iva akin tenotza kan puerta, kitlatlapoliah. ’¿Kox velis tikmakas mokone se tetl ijkuak mitztlajtlanilis se pan? ¿O noso velis tikmakas se kovatl ijkuak mitztlajtlanilis se michi? Iva tla imejvah fiero inmoyelis, veli inkinmakah imopilvah tlen kuali, ¡imoTajtzi tlen kajki ilvikak kenik amo ma kinmaka tlen kuali nochtin tlen akinmeh kitlajtlaniliskeh! ’Xikchivakah invan oksekimeh ijkó kemi imejvah inkinekih ma kichivakah imovah. Porke itlanavatil Moisés iva nochi tlen okijkuilojkeh in tiotenejmachtijkeh, yen yejón tlen kijtovah xikchivakah. ’Xikalakikah kan puerta tlen pitzavak. Porke patlavak in puerta iva patlavak in ojtli tlen tevika para miktla, iva miekeh kalakih ik ompa. Pero pitzavak in puerta, iva pitzavak in ojtli tlen tevika itech nemilistli, iva amo miekeh kajsih yejón ojtli. ’Xikpiakah kuidado de nekateh tiotenejmachtijkeh tekajkayajkeh. Mottah mansojtih kemi ichkameh pero kichivah kemi koyomeh tekuanimeh. Imejvah velis inkinmixmatiskeh por yen tlen kichivah. Porke amika kiteki uvas de kan vitztli, iva nion amika kiteki igos itech se xivitl vitzo. Ijkó pues, nochi kuavitl tlen kuali, kitemaka kuali tlakilotl. Iva nochi kuavitl tlen amo kuali, itlakilo noijki amo kuali. Se kuavitl tlen kuali amo velis kitemakas sen tlakilotl tlen amo kuali, iva se kuavitl tlen amo kuali amo velis kitemakas sen kuali tlakilotl. Nochi kuavitl tlen kitemaka amo kuali tlakilotl, se kitzonteki iva se kitlamotla ijtik tlitl. Por eso, imejvah velis inkinmixmatiskeh in tiotenejmachtijkeh tekajkayajkeh por yen tlen kichivah. ’Amo nochtin tlen nechilviah: “NoTeko, noTeko”, kalakiskeh kan Dios tlanavatia, sino san yejvah tlen kichivah tlen kimonekiltia noTajtzi tlen kajki ilvikak. Itech neká tonali, miekeh nechilviskeh: “ToTeko, toTeko, tejvah otitetlapovijkeh ika motoka iva ika motoka otikinkixtijkeh amo kuali ejekameh, noijki ika motoka otikinchijkeh miekeh tetzavimeh.” Pero ijkuakó Ne nikinmilvis: “Mach semi onimechixmatki. Ximachivakah de Ne, porke imejvah inkichivah tlen amo kuali.” ’Ijkó pues, tlen kikaki iva kichiva tlen nikijtova, yejón kemi se tlakatl tlen kipia kuali itlayejyekolis iva okichi ikal ipan tetl. Ovala chikavak kiavitl, ovala miek atepeatl, chikavak oejekak iva itech omotlavitekiko in kali, pero amo ovetzki porke kajki ipan tetl. Pero tlen nechkaki iva amo kichiva tlen nikijtova, yejón kemi se tlakatl tlen amo tlayejyekole iva okichi ikal ipan xali. Ovala chikavak kiavitl, ovala miek atepeatl, chikavak oejekak iva itech omotlavitekiko in kali, iva in kali ovetzito iva nochi oxixinki. Ijkuak Jesús otlanki okintlapovi, nochtin gentejtih sa otlatlachixkeh por kenik okinmachtiaya. Porke ijkuak okintlapoviaya, okichivaya ika tlanavatijkayotl, iva amo kemi in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés. Ijkuak Jesús otemok de kan tepetl, miekeh gentejtih okitokakeh. Ijkuakó se tlakatl tlen opalania inakayo omotoki inavak, omotlankuaketzki iva okilvi: —NoTeko, tla tikmonekiltis, techpajti de nin kokolistli para ma nichipavi. Jesús okitlali ima ipan yejón kokoxki iva okilvi: —Kema. Nikneki xipajti iva xichipavi. Ijkuak ijkó okijto, in kokolistli san nima okiski de itech yejón tlakatl. Iva Jesús okilvi: —Amika xiktlapovi de nin tlamantli. Xivia inavak in tiopixki para ma mitzita nik yotipajtik, iva xiktemaka motlamanal ijkó kemi kijtova itlanavatil Moisés, para ijkó nochtin ma kimatikah nik yotichipavik de mokokolis. Ijkuak Jesús okalakito kan altepetl Capernaum, ijkuakó se kapita romano omotoki inavak Jesús iva okitlatlavti, okilvi: —NoTeko, se notlakeval kajki nokalijtik mokokova, ayakmo veli meva iva chikavak kualo. Jesús okinankili: —Nias nikpajtiti. In kapita okinankili: —NoTeko, amo notech povi para xikalaki nokalijtik. Iva mach moneki xivia asta ompa, san nika xikijto ma pajti iva notlakeval pajtis. Porke ne nikinvelkaki notlayakankavah, iva noijki nosoldadojvah yejvah nechvelkakih. Tla se de yejvah nikilvis: “Nepa xonyati”, in ye yavi. Iva tla oksé de yejvah nikilvis: “Xiviki”, in ye vitz. Iva tla nikilvis notlakeval: “Xikchiva nin tekitl”, in ye kichiva. Ijkuak Jesús ijkó okikakki, sa otlatlachixki iva okinmilvi tlen okitokayah: —Yi neli nimechilvia, ke amo kema nikajsi nion se tlakatl de Israel, tlen ma kipia wei itlaneltokalis kemi nin tlakatl. Iva nikneki nimechilvis ke miekeh vitzeh de ik kan valkisa tonali iva de ik kan onpolivi tonali, iva motlaliskeh tlakuaskeh ivan Abraham, ivan Isaac ivan Jacob ijkuak Dios tlanavatis. Pero miekeh gentejtih de Israel tlen Dios okinekiah ma kalakikah kan Ye tlanavatia, kinkixtiskeh iva kinkavaskeh kan tlayova, iva ompa chokaskeh iva motlantekiskeh. Ijkuakó Jesús okilvi in kapita: —Ximokuapa mokalijtik, iva ma mochiva ijkó kemi tikneltoka. Iva san nima ijkuakó opajtik itlakeval in kapita. Jesús oyá ichan Pedro, iva ompa okajsito imonna in Pedro vetok ipan kochtlapechtli iva okipiaya miek totonik. Jesús okimakitzki, iva in totonik okiski. Imonna in Pedro san nima omejki iva ope kintlamaka. Ijkuak otlayovak, okinvalikilijkeh in Jesús miekeh tlen okinpiayah amo kuali ejekameh. Iva okinkixti yejonmeh amo kuali ejekameh san ika se tlajtoli, iva okinpajti nochtin tlen omokokovayah. Ijkó opanolok para ma mochiva tlen okijto in tiotenejmachti Isaías, ijkuak okijto: “Ye otechpajti de nochi tokokolis iva de nochi tokualolis.” Ijkuak Jesús okinmitak miekeh gentejtih ope kiyavalovah, ijkuakó okinnavati in momachtijkeh ma panokah ik nepa lado de kan atl tlen wei. Se tlamachti de itlanavatil Moisés omotoki inavak Jesús iva okilvi: —Tlamachti, nikneki nias mova san kan tias. Jesús okinankili: —In astomeh kipiah inchah kan tlakuyo ivan totomeh kipiah intepajsol. Pero iKone in Tlakatl amo kipia kan mosevis. Iva se momachti okilvi: —NoTeko, techkavili achto ma niktookati nopapa. Pero Jesús okilvi: —Xikinkavili in gentejtih tlen kateh kemi miktokeh yejvah ma kintookakah inmikavah, te xiviki nova. Jesús otlejkok itech se barko, iva in momachtijkeh oyajkeh Iva. San nima ovala se ejekatl chikavak iva in atl ope motlatlaviteki itech barko iva ope atemi. Pero Jesús okochtoka. Ijkuakó in momachtijkeh okijxititoh, iva okilvijkeh: —¡ToTeko, techmakixti! ¡Tapoolakih! Ye okinmilvi: —¿Tleka inmomavtiah? ¡Seppa tzikitzi imotlaneltokalis! Jesús omoketzki iva okitlakavalti in ejekatl ivan atl tlen wei, iva satepa omoka sa tlamantok. Tlen momachtijkeh sa otlatlachixkeh iva okimolviayah: —¿Akin nin tlakatl, porke asta in ejekatl ivan atl tlen wei kivelkakih? Ijkuak Jesús oajsito ik nepa lado de kan atl tlen wei, itech tlalmeh de altepetl Gadara, ijkuakó omotokijkeh inavak Jesús omen tlakah tlen okinpiayah amo kuali ejekameh, ovalkiskeh de kan mikatekochtih. Okatkah sa tlawel temajmavtijkeh iva amika ovelia opanovaya itech yejón ojtli. Iva ope tzajtzih chikavak: —¿Tlán tikneki tovah Jesús iKone in Dios? ¿Otivala otechtlajyoviltiko maski ayamo ajsi ora? Iva amo wejka de ompa, otlakuajtokah miekeh kochijtih. Iva in amo kuali ejekameh okitlatlavtijkeh in Jesús, okilvijkeh: —Tla techkixtis de inmijtik ninmeh tlakah, tonses techkavili ma tikalakikah inmijtik nekateh kochijtih. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Xiviah pues. In amo kuali ejekameh okiskeh de inmijtik in tlakah iva okalakeh inmijtik in kochijtih. Iva san nima ijkuakó nochtin kochijtih okikistevakeh omotlelojkeh iva omotepejxivitoh kan atl tlen wei, nochtin omatlanvijkeh. In tlajpixkeh de kochijtih omotlelojkeh oyajkeh kan altepetl. Ompa ope tetlapoviah de nochi tlen otlamochivalok, iva de nekateh omen tlakah tlen okinpiayah amo kuali ejekameh. Ijkuakó nochtin gentejtih de Gadara okittatoh in Jesús, iva ijkuak okittakeh, okitlatlavtijkeh ma via de ompa de itech yejonmeh tlalmeh. Jesús otlejkok itech se barko, opanok oksé lado de kan atl tlen wei, iva oajsito Capernaum tlen okatka ialtepe. Ompa oajsikoh sekimeh tlakah inavak Jesús okivalikiliayah se tlakatl vilantzi ika ikochpetl. Ijkuak Jesús okittak ke yejonmeh tlakah yi neli okineltokayah, ijkuakó okilvi in kokoxki: —Ximoyolchikava nokone, nimitztlapojpolvia de nochi motlajtlakol. Ijkuakó sekimeh tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés okijtojkeh itech inyolo: “Nin tlakatl kixpanavia in Dios.” Jesús okimatia tlen yejvah okiyejyekovayah, iva okinmilvi: —¿Tleka imejvah ijkó inkiyejyekovah? ¿Katli yen okachi amo ovi nikilvis nin vilantzi: “Nimitztlapojpolvia de nochi motlajtlakol”, o noso nikilvis: “Ximeva. Xikajkuana mokochpetl iva xinejnemi”? Pero Ne nimechititis ke iKone in Tlakatl, kipia velitilistli itech nin tlaltikpaktli, iva veli tetlapojpolvia de nochi tlajtlakoli. Ijkuakó okilvi in vilantzi: —Ximeva, xikajkuana mokochpetl iva xivia mokalijtik. Ijkuakó ye omejki iva oyá para ikalijtik. In gentejtih ijkuak ijkó okittakeh, omotetzavijkeh iva ope kiweijkachivah in Dios porke ivelitilis okinmakak in tlaltikpaktlakah. Ijkuak Jesús okiski de Capernaum, okittak se tlakatl itoka Mateo oyetoka kan tlakobrarovah de impuestos, iva Jesús okilvi: —Xiviki nova. Mateo omoketzki, iva oyá ivan Jesús. Se tonali, Jesús otlakuajtoka ikalijtik in Mateo, iva noijki ompa oyajkeh otlakuatoh miekeh kobradortih de impuestos iva miekeh tlajtlakolejkeh. Nochtin otlakuajkeh san sekka ivan Jesús ivan tlen momachtijkeh de Jesús. Ijkuak in fariseos okittakeh nik in Jesús otlakuajtoka invah, ijkuakó ope kintlajtlaniah tlen okinmachtiaya: —¿Tleka imotlamachti tlakua ivan kobradortih de impuestos iva noijki tlakua ivan tlajtlakolejkeh? Jesús okinkakki iva okinmilvi: —Tlen amo mokokovah amo yavih kitativih se tepajti, sino tlen mokokovah. Xiviah iva kuali xikmomachtikah tlán kijtosneki in Tiotlajkuiloli kan kijtova: “Ne nikneki xiteiknomatikah iva amo nikneki techinmiktilikah yolkameh kemi se tlamanali para Ne.” Porke Ne amo onivala para nikinnotzas tlen tlakamelajkeh, sino tlen tlajtlakolejkeh para ma moyolkopakah. Ijkuakó tlen momachtijkeh de Juan tlen tlabautisaro omotokijkeh inavak Jesús iva okitlajtlanijkeh: —¿Tleka tejvah ivan fariseos timosavah miek welta iva tlen tejwatzi tikinmachtia amo mosavah? Jesús okinmilvi: —Tlen kinminvitarovah kan monamiktiah amika moyolkokova mientras in novio ompa invah kajki. Pero ajsis tonali ijkuak in novio kivikaskeh, iva ijkuakó velis mosavaskeh. ’Amika kitlamania se tzotzoli tlen yi tlajtlantok ika se retaso de tela yankuik. Porke in tela yankuik kototzivi iva kitzomonia in tzotzoli tlen yi tlajtlantok, iva okachi tzomoni. Nion amika kitlalia yankuik vino ika kulambre tlen yi tlajtlantok. Porke tlamo, in yankuik vino kitzomonis in kulambre tlen yi tlajtlantok, iva in vino ivan kulambre parejo ijtlakavih. Por eso, in yankuik vino moneki motlalis ika kulambre yankuik para ijkó nochtin omeh wejkavaskeh. Ijkuak Jesús ok ijkó okinmilvijtoka, ijkuakó ovala se tlayakanki de kan tiotlamachtijkali, omotlankuaketzki iyakapan Jesús, iva okilvi: —Notakotzi yikin tlamitzi oixpolivik, pero tla tejwatzi tivalmuikas nokalijtik iva tiktlalis moma ipa, moyolitis. Jesús omoketzki, iva oyá ivan yejón tlakatl ivan momachtijkeh. Ijkuakó se sivatl tlen yokipiaya majtlaktli ivan ome xivitl de omotlapalojviti, omotoki inavak Jesús ik ikuitlapa iva okonkitzkili san itenpantzi itlaken tlen kimokentia. Porke in sivatl okiyejyekovaya: “Tla sikiera onikitzkiliskia itlaken, velis nipajtis.” Jesús omokuapki, okittak in sivatl iva okilvi: —Ximoyolchikava nokone, yotipajtik de mokokolis porke otechneltokak. Iva san niman ijkuakó opajtik in sivatl. Ijkuak Jesús oajsito kan ikalijtik in tlayakanki, okinmitak in tlapitzkeh yokatkah listos para kitookativih in takotzi, iva miekeh tlen ompa okatkah ochokayah iva otzajtziah chikavak. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Xikisakah, porke nin takotzi ayamo ixpolivi, ye kochi. Yejvah san okivetzkilijkeh in Jesús, pero ijkuak okinkixtijkeh nochtin, ijkuakó Jesús okalakki iva okimakitzki in takotzi, iva in takotzi omejki. Iva itech nochi yejón región okimatkeh tlen opanolok. Ijkuak Jesús okiski de ompa, ome tlakah tlen amo otlachiayah oyayah ikuitlapa kitzajtzilijtivih chikavak: —¡IKone in David, techiknomati! Ijkuak Jesús okalakki kalijtik, yejonmeh tlakah tlen amo otlachiayah omotokijkeh inavak, iva Jesús okintlajtlani: —¿Inkineltokah imejvah ke velis nimechpajtis? Yejvah okilvijkeh: —Kema, toTeko, tikneltokah. Ijkuakó Jesús okintilkoli inmixtololovah iva okinmilvi: —Ma mochiva ijkó kemi imejvah inkineltokah. Iva san nima ijkuakó ovelikeh otlachixkeh. Iva Jesús kuali okinnajnavati: —Amika itla xiktlapovikah. Iva yejvah oyajkeh iva nima ope tetlapoviah itech nochi yejón región de tlen Jesús okichi por yejvah. Ijkuak yoyajkeh nekateh tlakah tlen amo otlachiayah, ijkuakó okivikilijkeh in Jesús se tlakatl noontzi tlen okipiaya se amo kuali ejekatl. Ijkuak Jesús okikixti in amo kuali ejekatl, in noontzi ope tlajtova. In gentejtih sa otlatlachixkeh iva okijtovayah: —Amo kema otikittayah se tlamantli kemi nin itech nin país de Israel. Pero in fariseos okijtovayah: —Nin tlakatl kinkixtia amo kuali ejekameh porke in tlayakanki de tlen amo kuali ejekameh kimaka ivelitilis para ijkó ma kichiva. Jesús onemia itech nochtin siudades iva altepemeh, iva otlamachtiaya kan tiotlamachtijkaltih de kada lugar. Otetlapoviaya de tlen yankuik kuali tlajtoli nik in Dios niman pevas tlanavatis, iva okinpajtiaya de nochi kokolistli iva de nochi kualolistli. Ijkuak Jesús okinmitak in gentejtih, okimiknomatki porke amo okimatiah tlán kichivaskeh iva amo okipiayah akin kinpalevis, okatkah kemi ichkameh tlen amo kipiah tlajpixki. Ijkuakó okinmilvi in momachtijkeh: —In pixkalistli sa tlawel wei, pero amo onkateh miekeh tekipanojkeh para pixkaskeh. Xiktlatlavtikah pues in Tekova ma kintitlani oksekimeh tekipanojkeh para ma pixkakah. Jesús okinnotzki majtlaktli ivan ome tlen okinmachtiaya iva kada se okimakak velitilistli para ma kinkixtikah amo kuali ejekameh iva para ma kinpajtikah in gentejtih de nochi kokolistli iva de nochi kualolistli. Yen nin intoka in majtlaktli ivan ome tlatitlaniltih de Jesús tlen okinpejpenki. Achto okipejpenki Simón, tlen noijki kinotzah Pedro, ivan ikni tlen itoka Andrés, Jacobo ivan ikni Juan, tlen itelpochvah in Zebedeo, Felipe, Bartolomé, Tomás, Mateo tlen okatka kobrador de impuestos, Jacobo ipiltzi in Alfeo, Lebeo tlen noijki kinotzah Tadeo, Simón tlen opovia invan kananistas, iva Judas Iscariote tlen satepa okitemakti in Jesús. Jesús okintitlanki ninmeh majtlaktli ivan ome, iva ijkí okinnajnavati: —Amo xiviah kan kateh tlen amo judiojtih, nion amo xikalakikah itech altepemeh de Samaria, sino xiviah kan kateh in gentejtih de Israel tlen mopolojtinemih kemi ichkameh. Xiviah, iva xikinmatiltikah nik yoajsik tonali para Dios pevas tlanavatis. Xikinpajtikah in kokoxkeh, xikinpajtikah tlen palani innakayo, xikinyolitikah in mikameh iva xikinkixtikah amo kuali ejekameh. Imejvah Dios omechmakak ivelitilis, tonses amo xitlakobrarokah por tlen inkichivah ika ivelitilis. ’Amo xikvikakah itla tomi, nion amo xikvikakah imoaya. Amo xikvikakah ome imotzotzol o noso oksé par de imokakvah, nion amo xikvikakah itla karroti. Porke se tekipano kipia de kitlamakaskeh. ’Ijkuak inmajsitivih itech se siudad o noso itech se altepetl, xiktemokah se tlen kuali tlakatl iva ompa ximokavakah ikalijtik asta ijkuak inkisaskeh de yejón lugar. Iva ijkuak inkalakiskeh tekalijtik, xitetlajpalokah xikinmilvikah: “Xonyekah ika kuali.” Tla in chanejkeh kuali imechseliah, Dios kintiochivas para ma yekah ika kuali. Pero tla amo imechseliah, Dios amo kintiochivas, iva in tlatiochivalistli mokavas imovah. Iva tla itech se kali o noso itech se altepetl amo imechseliah iva nion amo kinekih imechkakiskeh, xikisakah de ompa iva xikintzejtzelokah imokxivah. Yi neli nimechilvia, ke itech neká tonali ijkuak Dios kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, intlajyovilis yejonmeh gentejtih yetos okachi temavti ke intlajyovilis in gentejtih de Sodoma iva de Gomorra. ’¡Techkakikah! Ne nimechtitlani kemi inmichkameh kan kateh koyomeh. Ijkó pues, xiekah inlistojtih kemi kovameh iva noijki xiekah kemi palomaxtih tlen amitla kitetoktiah. Xikpiakah kuidado, porke in gentejtih imechtemaktiskeh itech injunta in judiojtih iva imechwitekiskeh itech tiotlamachtijkaltih. Iva asta imechtemaktiskeh innavak kobernadortih iva innavak in wejwei tlanavatijkeh por innechneltokah. Ijkuakó imejvah moneki intlajtoskeh de notlajtol inmixpa yejonmeh tekivajkeh, iva inmixpa tlen amo judiojtih. Pero ijkuak imechtemaktiskeh innavak tekivajkeh, amo ximotekipachokah de tlán inkijtoskeh o noso de kenomi inkijtoskeh. Porke itech yejón ora Dios imechmakas tlajtoli tlen monekis inkijtoskeh. Porke amo imejvah intlajtoskeh, sino yen iTioijyotzi imoTajtzin Dios tlen tlajtos por imejvah. ’In teikni kitemaktis ikni ma kimiktikah. In teta kitemaktis ipiltzi ma kimiktikah. In tepilvah yaskeh en kontra de intajvah iva kinmiktiskeh. Nochtin imechkualankaitaskeh por innechneltokah, pero tlen kixikos nochi in tlajyovilistli, Dios kimakixtis. Ijkuak imechochololtiskeh itech se altepetl, xicholokah iva xiviah itech oksé altepetl. Yi neli nimechilvia, ke iKone in Tlakatl vitz oksemi antes de tlamis inkinnemiliskeh nochtin altepemeh de Israel. ’Se tlen momachtia mach velis okachi weititos ke itlamachti, iva se tlen san tlapalevia mach velis okachi weititos ke iteko. Se tlen momachtia ma paki tla motlamiti kemi itlamachti, iva se tlen san tlapalevia ma paki tla se tonali yetos kemi iteko. Iva tla Ne, tlen nika kemi niteta itech se familia iva mixeviah nechilviah niBeelzebú, ¿tlán amo velis imechilviskeh imejvah tlen intekipanovah nonavak? ’Por eso, amo xikinmavilikah yejonmeh gentejtih. Porke nochi tlen tlaatitok kipia de paninesis, iva nochi tlen amo momati kipia de momatis. Tla Ne nimechilvia itla kan tlayova, imejvah xikijtokah kan tlanestok. Iva tlen Ne nimechilvia ichtaka, xikinmatiltikah nochtin ma kimatikah. Amo xikinmavilikah tlen velis kimiktiskeh imokuerpo, pero amitla velis kitoktiskeh imoanima. Okachi kuali xikmavilikah in Dios tlen velis kixpolos imokuerpo iva noijki velis kixpolos imoanima kan miktla. ’¿Amo monemakah ome tototzitzintih por se tomintzi? Pero nion se de yejvah amo velis mikis tla imoTajtzi Dios amo kimonekiltis. Noijki Dios kuali kimati keski imotzonkal inkipiah itech imotzontekoh. Ijkó pues, amo ximomavtikah, porke imejvah okachi imopati ke miekeh tototzitzintih. Tlen nechneltoka iva tlajtos kuali de Ne teixpa, Ne noijki nitlajtos kuali de ye ixpan noTajtzi tlen kajki ilvikak. Pero tlen kijtos teixpa ke amo nechixmati, Ne noijki nikijtos ixpan noTajtzi tlen kajki ilvikak nik amo nikixmati. ’Amo xikyejyekokah ke Ne onivala onikchivako ma yeto yolsevilistli itech nin tlaltikpaktli. Amo onivala onikchivako ma yeto yolsevilistli, sino onikvalikak momagalistli. Por Ne, in tepiltzi kixnamikis ipapa, in teichpoch kixnamikis imama, iva in sivatl montli kixnamikis imonna. Ijkó pues, mismo yejvah tlen imofamiliajvah velis imechtlavelitaskeh. ’Tlen kitlasojtla ipapa o noso imama okachi ke Ne, amo itech povi para yetos nova. Iva tlen kitlasojtla ipiltzi o noso ichpoch okachi ke Ne, amo itech povi para yetos nova. Tlen kinekis vitz nova pero amo kinekis tlajyovis nion amo kinekis mikis itech krus, amo velis povis nova. Tlen kinekis kimakixtis inemilis, kipolos, pero tla íkka kipolos inemilis por Ne, kimakixtis inemilis. ’Tlen imechselis imejvah, kijtosneki Ne nechselia, iva tlen nechselia, noijki kiselia tlen onechvaltitlanki. Tlen kiselis se tiotenejmachti porke in tiotenejmachti tetlapovia de Dios, kimakaskeh itlaxtlavil ijkó kemi kimakah se tiotenejmachti. Iva tlen kiselis se tlen kuali tlakatl, kimakaskeh itlaxtlavil ijkó kemi kimakah se tlen kuali tlakatl. Iva tlen kitliokolis maski san se vaso de atl sesek se de ninmeh tzitzintih tlen nechtokah, yi neli nimechilvia nik in Dios kimakas itlaxtlavil. Ijkuak Jesús otlanki okinnajnavati tlán kichivaskeh in majtlaktli ivan ome tlen okinmachtiaya, ijkuakó Ye oyá de ompa otlamachtito iva otetlapovito de itlajtol in Dios itech oksekimeh altepemeh de yejón región. Ijkuak Juan otzaktoka telpiloya iva ijkuak okimatki tlen okichivaya in Cristo, ijkuakó ome momachtijkeh de Juan okintitlanki ma viah ma kittatih in Jesús, para ma kitlajtlaniitih: —¿Kox yen tejwatzi tiCristo tlen tikchiah vitz se tonali, o noso moneki ok tikchixtoskeh? Jesús okinnankili: —Xiviah xikilvitih in Juan nochi tlen imejvah inkittah ivan inkikakih. Xikilvikah ke tlen amo otlachiayah axka yi tlachiah, in koxomeh yi nejnemih iva tlen opalania innakayo yopajtikeh de inkokolis. Tlen amo otlakakiah, axka yi tlakakih, in mikameh oksemi moyolitiah, iva in prowestih kikakih in yankuik kuali tlajtoli. Iva ma paki tlen amo kipolova itlaneltokalis nonavak. Tlen momachtijkeh de Juan ijkuak oyajkeh, ijkuakó Jesús ope kintlapovia in gentejtih aserka de Juan, iva okinmilvi: —¿Tlán onkittatoh kan tlavaki? ¿Onkittatoh se tlakatl tlen itlaneltokalis kivivika in ejekatl kemi ijkuak in ejekatl kivivika se akatl? ¿Tonses akin onkittatoh? ¿Onkittatoh se tlakatl tlen konakia itzotzol tlen kuali? Imejvah kuali inkimatih ke tlen konakiah intzotzol tlen kuali kateh inchan wejwei tlanavatijkeh. Tonses, ¿akin onkittatoh? ¿Onkittatoh se tiotenejmachti? Yi neli, ye okatka okachi ke se tiotenejmachti. Se lado in Tiotlajkuiloli tlajtova de yen Juan, kijtova: Ne niktitlani notlatitlanil moyakapa, ma sa kiyektlali in ojtli para ijkuak tivalmuikas. Yi neli nimechilvia, ke de nochtin tlaltikpaktlakah, amo onka oksé tlen ma yeto okachi mejor ke Juan tlen tlabautisaro. Pero kan Dios tlanavatia, se tlen amo ipanitalistli yejón okachi mejor ke Juan. ’Desde ijkuak in Juan tlen tlabautisaro ope tetlapovia de itlajtol in Dios iva asta axka, in gentejtih tlen amo ixmavkemeh sa tlawel kitzatzakuiliah kan Dios tlanavatia. Antes de ovalaskia in Juan, nochtin tiotenejmachtijkeh ivan itlanavatil Moisés okijtojkeh tlán panolos satepa. Iva tla inkineltokaskeh o noso amo, Juan yen tiotenejmachti Elías tlen okipiaya de vitz. Tlen kimati tlakaki, ma kikaki. ’¿Tlán ika velis nikinparejaros in gentejtih de nin tiempo? Kateh kemi chokojtih tlen motlaliah maviltiah tiankistli iva kintzajtziliah inyoliknivah, iva kinmilviah: “Otimechtlapichilijkeh ika flauta para ximijtotikah, iva amo onmijtotijkeh. Otimechtlakuikilijkeh se tlakuikali teyolkoko, iva amo onchokakeh.” Porke ovala in Juan, tlen omosavaya iva amo okonia vino, iva imejvah onkijtovayah kipia se amo kuali ejekatl. Satepa ovala iKone in Tlakatl, tlen tlakua iva koni, iva imejvah inkijtovah ke apistli iva tlavanki, iva inkijtovah invah movika in tlajtlakolejkeh iva in kobradortih de impuestos. Pero in tlamatilistli de Dios moteititia por tlen kichivah tlen ipilvah. Ijkuakó Jesús ope kinmajva in gentejtih tlen chantih itech altepemeh kan okinchi okachi miekeh tetzavimeh, porke amo omoyolkuapayah. Okijto: —¡Ay de imejvah gentejtih de Corazín! ¡Ay de imejvah gentejtih de Betsaida! Porke tla itech altepetl de Tiro iva de Sidón okinmitaskiah in tetzavimeh tlen imejvah yonkimitakeh, yi ke tiempo yomoyolkopaskiah iva okonakiskiah intzotzol tlen tetzojtzopiti iva omotlekonexviskiah itech intzonteko, para kiteititiskeh ke ayakmo kinekih kichivaskeh tlajtlakoli. Pero Ne nimechilvia, ke neká tonali ijkuak Dios kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, imejvah intlajyoviskeh okachi ke in gentejtih de altepetl de Tiro iva de Sidón. Iva imejvah gentejtih de Capernaum, ¿inkiyejyekovah inkiseliskeh tetlakitalistli itech ilvikak? ¡Pues asta miktla imechtlalchitlaliskeh! Porke tla in gentejtih de Sodoma okimitaskiah in tetzavimeh tlen imejvah yonkimitakeh, yejón altepetl oyeskia asta axka. Pero Ne nimechilvia, ke neká tonali ijkuak Dios kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, imejvah intlajyoviskeh okachi ke nekateh gentejtih de región de Sodoma. Itech nekateh tonaltih, Jesús okijto: —NoTajtzi, nimitzweijkachiva tejwatzi tlen moaxka in ilvikak ivan tlaltikpaktli. Porke otikinmititih ninmeh tlamantih tlen yolyamankeh kemi oyeskia konemeh, iva amo otikinmititih tlen momachiliah kimatih iva kipiah tlamatilistli. Kema, noTajtzi, porke tejwatzi ijkó otikmonekilti. ’NoTajtzi onechmakak ma niknavati nochi tlen onka. Iva Ne niiKone amika nechixmati, sino san yen noTajtzi nechixmati. Iva amika kixmati noTajtzi, sino san yen Ne niiKone nikixmati. Iva noijki kixmatiskeh tlen akinmeh Ne nikneki ma kixmatikah noTajtzi. Xivikikah nonavak nochtin imejvah tlen yonsotlavakeh iva intlamamajtokeh ika miek tlamantli tesotla, iva Ne nikchivas ximosevikah. Xikchivakah tlen Ne nimechnavatia iva ximomachtikah de Ne, porke Ne niyolyamanki iva amo nimoweíneki. Iva ijkó notech velis mosevis imoanima. Porke in tekitl tlen Ne nikneki imejvah xikchivakah mach ovi para inkichivaskeh, iva tlen Ne nikneki imejvah xikmamakah mach etik para inkimamaskeh. Itech nekateh tonaltih, se welta ijkuak sábado, Jesús onejnentiaya kan otoktoka trigo. Ijkuakó, in momachtijkeh otiojsijkeh iva ope kikuakojkotonah seki trigo, iva ope kikuah. Ijkuak in fariseos okimitakeh, okilvijkeh in Jesús: —Xikinmita, tlen Te tikinmachtia kichivah tlen amo kipia de kichivaskeh ijkuak sábado. Pero Jesús okinmilvi: —¿Amo semi inkilerovah tlen okichi in David ijkuak ye ivan iyoliknivah otiojsijkeh? Okalakeh kan ikalijtik in Dios iva okikuajkeh in pan tlatiochivali. Nion David nion iyoliknivah amo intech opovia para kikuaskeh yejón pan, sino san yejvah tiopixkeh intech opovia para kikuaskeh. ¿O noso amo kema inkilerovah tlen kijtova itlanavatil Moisés? ¿Amo inkimatih ke in tiopixkeh veli tekipanovah kan templo ijkuak sábado iva yejón amo tlajtlakoli? Pero Ne nimechilvia, ke Ne tlen axka nikan nika, okachi niweititok iva amo kemi in templo. Imejvah amo inkajsikamatih tlen kijtova in Tiotlajkuiloli, kan kijtova: “Ne nikneki xiteiknomatikah iva amo nikneki techinmiktilikah yolkameh kemi se tlamanali para Ne.” Tla imejvah onkajsikamatiskiah, tonses amo onkintlajtlakoltiskiah tlen amo kipiah tlajtlakoli. Porke iKone in Tlakatl yen tekova de yejón sábado iva yen velis kijtos tlán velis se kichivas itech yejón tonali. Jesús oyá de ompa iva okalakki kan se tiotlamachtijkali. Ompa okatka se tlakatl tlen ovaki ima. In fariseos okitemoliayah in Jesús tlán ika velis kiteilviskeh, iva okitlajtlanijkeh: —¿Techkavilia itlanavatil Moisés ma tikpajtikah se kokoxki ijkuak sábado? Jesús okinnankili: —Tla íkka de imejvah kipia se ichka iva tla omoposojvi ijkuak sábado, ¿amo inyaskeh inkixtitivih? ¿Amo okachi miek ipati se tlakatl ke se ichka? Tonses, in tlanavatili kitekavilia ma se kichiva tlen kuali ijkuak sábado. Ijkuakó Jesús okilvi in tlakatl tlen ovaki ima: —Xikmelava moma. Iva ijkuak okimela ima, yejón ima opajtik iva omoka yi kuali kemi oksé ima. Ijkuakó in fariseos okiskeh de kan tiotlamachtijkali, iva ope motlatlalviah para kixpoloskeh in Jesús. Ijkuak Jesús okimatki tlen okinekiah kitoktiskeh, okiski de ompa, iva miekeh gentejtih okitokakeh. Jesús okinpajti nochtin tlen omokokovayah, iva okinnavati amo ma kitematiltikah akin Ye. Ijkó opanolok para ma mochiva tlen okijkuilo in tiotenejmachti Isaías: Nikan kajki notekipano tlen Ne onikpejpenki, Ne niktlasojtla iva inavak nipaki. Niktlalis noTioijyotzi itech Ye, iva kinmatiltis nochtin gentejtih de nin tlaltikpaktli kenik velis yeskeh kuali inavak Dios. Amo mokualanijtinemis iva nion amo tzatzajtzis. Iva nion amo kikakiskeh ma tlajto chikavak itech ojtli. Amo kipostekis in akatl tlen yokuelpachivik, nion amo kisevis in pabilo tlen ok popokatok, asta kan kichivas ma tlatlani tlen kuali. Iva nochtin tlaltikpaktlakah kichiaskeh Ye ma kinmakixti. Ijkuakó okivalikilijkeh in Jesús se tlakatl tlen amo otlachiaya iva okatka noontzi porke okipiaya se amo kuali ejekatl. Jesús okipajti yejón tlakatl iva ovelik otlachixki iva ovelik otlajto. Nochtin gentejtih sa otlatlachixkeh iva okijtojkeh: —¿Nin tlakatl xamo yen ikone David tlen Dios okijto techvaltitlanilis? Pero ijkuak in fariseos ijkó okikakkeh, okijtojkeh: —Nin tlakatl kinkixtia amo kuali ejekameh ika ivelitilis Beelzebú, tlen tlayakanki de nochtin amo kuali ejekameh. Jesús kuali okimatia tlen yejvah okiyejyekovayah, iva por eso okinmilvi: —Tla in gentejtih de se país pevas momijmiktiskeh san mismo yejvah, yejón país popolivis. Iva tla se altepetl o se familia pevas kimomagaskeh san mismo yejvah, noijki mach wejkavas yeskeh san sekka. Ijkó noijki, tla in Amo Kuali Tlakatl kikixtis in Amo Kuali Tlakatl, kijtosneki san ye mismo kimomaga ivan motlajkoxelova, iva nochi tlen ye kinavatia mach wejkavas. Iva tla Ne nikinkixtia amo kuali ejekameh ika ivelitilis Beelzebú, tonses ¿de akin ivelitilis ika kinkixtiah tlen imejvah inkinmachtiah? Por eso, yejvah innevia kiteititiah nik mach yompa tlen imejvah inkijtovah. Pero Ne nikinkixtia amo kuali ejekameh ika Dios iTioijyotzi, iva yejón kijtosneki nik in Dios yoejkok imonavak para tlanavatis. ’¿Velis íkka tlakatl kalakis ikalijtik de oksé tlakatl tlen chikavak iva kikixtilis tlen kipia? Tla achto kijilpis, tonses velis kikixtilis tlen kipia ikalijtik. ’Tlen amo kajki nova, kajki kontra Ne. Iva tlen amo nechpalevia para kinnotzas oksekimeh para ma nechseguirokah, kijtosneki san kinchochololtia. ’Por eso nimechilvia, Dios kintlapojpolvis in tlaltikpaktlakah de nochi tlajtlakoli iva de nochi in fiero tlen kijtoskeh kontra Dios, pero tla itla kijtoskeh tlen amo kuali en kontra de yen Tioijyotzintli, Dios amo keman kintlapojpolvis. Tla íkka kijtos itla tlajtoli en kontra de iKone in Tlakatl, Dios velis kitlapojpolvis, pero akin itla kijtos en kontra de yen Tioijyotzintli, Dios amo kitlapojpolvis, nion axka itech nin tiempo iva nion itech neká tiempo tlen yetos satepa. ’Se tlen kuali kuavitl, itlakilo noijki kuali. Iva se tlen amo kuali kuavitl, itlakilo noijki amo kuali. Porke se kuavitl moixmati por itlakilo. ¡Imejvah intepilvah de kovameh! ¿Kenomi velis inkijtoskeh itla tlen kuali, tla imejvah amo inkualmeh? Porke tlen tentok itech se iyolo, yen yejón se tlapova. Se kuali tlakatl, kijtova tlen kuali, porke itech iyolo onka tlen kuali. Pero se tlakatl tlen amo kuali kijtova tlen amo kuali, porke itech iyolo onka tlen amo kuali. Pero Ne nimechilvia ke itech neká tonali ijkuak Dios kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, nochtin imejvah inkitemakaskeh kuenta de nochi tlajtoli tlen amo kuali tlen onkijtojkeh. Dios kijtos kox tlajtlakole o noso amo kada se tlakatl ijkó kemi tlen okijto ika ikamak. Ijkuakó sekimeh tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés ivan fariseos okilvijkeh in Jesús: —Tlamachti, tiknekih tikittaskeh xikchiva se tetzavkaneskayotl tlen ma kinexti nik yi neli tivitz de Dios. Jesús okinnankili: —In gentejtih tlen amo kuali inyelis iva ayakmo kipiah tlaneltokalistli inavak Dios, kinekih ma nikinmititi se tetzavkaneskayotl para nechneltokaskeh. Pero san yen tlen itech omochi in tiotenejmachti Jonás, san yen yejón tetzavkaneskayotl nikinmakas. Iva ijkó kemi Jonás okatka eyi tonali iva eyi yovali ijtik se wei michi, ijkó noijki iKone in Tlakatl yetos eyi tonali iva eyi yovali ijtik tlali. Itech neká tonali ijkuak Dios kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, tlen de Nínive noijki moketzaskeh iva imechteilviskeh para Dios ma imechtlajyovilti. Porke yejvah omoyolkuapkeh ijkuak okintlapovi in Jonás, iva Ne okachi niweititok iva amo kemi Jonás. Itech neká tonali ijkuak Dios kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, in reina tlen ovala de wejka de ik tlatzintla moketzas iva imechteilvis para Dios ma imechtlajyovilti. Ye ovala de wejka para kikakis in wei tlanavati Salomón tlen otlamachtiaya ika tlamatilistli, iva Ne okachi niweititok iva amo kemi Salomón. ’Ijkuak se amo kuali ejekatl kisa de ijtik se tlakatl, nentinemi kan tlavaki kitemojtinemi kan mosevis, iva tla amo kajsi, kijtova: “Nimokuapas oksemi ijtik neká tlakatl de kan onikiski.” Iva ijkuak mokuapa, konajsi in tlakatl kemi se kali kan amika chanti, kan yotlachpankeh iva yi tlayektlalitok. Satepa yavi kinnotzati oksekimeh chikome ejekameh tlen okachi fierotikeh, iva nochtin yavih mochantitivih ijtik yejón tlakatl, iva satepa in tlakatl mokava okachi pior ke achto. Ijkó noijki mochivaskeh in gentejtih tlen amo kuali inyelis de nin tiempo. Jesús ok okintlapovijtoka in gentejtih, iva ijkuakó oajsikoh imama ivan iknivah. Yejvah omokajkeh kiavak, iva okinekiah motlapoviskeh ivan Jesús. Ijkuakó se tlakatl okilvi in Jesús: —Momama ivan moknivah kateh kiavak, kinekih motlapoviskeh mova. Pero Jesús okinankili: —¿Akin nomama, iva akinmeh noknivah? Okinmajpilvi tlen okinmachtiaya iva okijto: —Ninmeh yejvah nomama iva noknivah. Porke tlen kichiva tlen kimonekiltia noTajtzi tlen kajki ilvikak, yen yejón nokni tlakatl, yen yejón nokni sivatl iva yen yejón nomama. Yejón tonali Jesús okiski de kalijtik iva omotlalito itempan atl tlen wei. Iva komo omololojkeh miekeh gentejtih kan Jesús okatka, mejor otlejkok itech se barko iva ompa itech omotlali, iva nochtin gentejtih omokajkeh itempan atl. Ijkuakó ope kinmachtia de miek tlamantli ika ejemplos. Okijto: —Se tlakatl okiski okitookato trigo. Iva ijkuak otookatoka, seki semiya ovetzki ipan ojtli. Satepa ovalajkeh in totomeh iva okikuajkeh. Okseki semiya ovetzki kan teyo, kan okipiaya tlali san tlapanixko. Yejón semiya san nima oixvak porke in tlali amo okatka tilavak. Pero ijkuak okiski in tonali, okitlati, iva komo amo wejkatla omonelvayoti, ovaki. Okseki semiya ovetzki ijtik xivyo tlen vitzo, iva omoskalti miek xivitl vitzo iva in tlatoktli oxivmiki. Pero seki semiya ovetzki kan kuali tlali, iva kuali otlaki. Seki tlatoktli okitemakak san de se semiya se siento tleyoltzintli de trigo. Iva sekimeh okitemakakeh expoali tleyoltzintli, iva sekimeh okitemakakeh senpoali ivan majtlaktli tleyoltzintli. Tlen kimati tlakaki, ma kikaki. Tlen momachtijkeh de Jesús ijkuakó omotokijkeh inavak iva okitlajtlanijkeh: —¿Tleka tikintlapovia ika ejemplos? Jesús okinnankili: —Imejvah Dios imechkavilia xikmatikah tlen achto amika okimatia de kenik in Dios tlanavatia, pero tlen oksekimeh amo. Porke tlen kipia, kimakaskeh iva kipias okachi miek. Pero tlen amo kipia, asta yen tlen kipia kikixtiliskeh. Por eso Ne nikintlapovia ika ejemplos, porke maski yejvah kittah tlen nikchiva amo kimomakah kuenta tlán kijtosneki. Iva maski kikakih tlen nikijtova amitla veli kajsikamatih kemi oyeskia amitla okikakkeh. Ijkó panolo tlen okijto in tiotenejmachti Isaías: Imejvah intlakakiskeh ika inmonakas, pero amitla inkajsikamatiskeh. Intlachiaskeh ika inmoixtololovah, pero amo inkimatiskeh tlán kijtosneki tlen inkittah. Porke ninmeh gentejtih yoyoltlakuavakeh. Kintzakuah innakasvah para amo tlakakiskeh, kintzakuah inmixtololovah para amo tlachiaskeh. Por eso amitla kajsikamatih, amo tlachiah iva amo tlakakih. Amo kinekih mokopaskeh nonavak, iva nion amo kinekih ma nikinpajti. ’Pero imejvah xipakikah, porke inkajsikamatih tlen inkittah iva tlen inkikakih. Yi neli nimechilvia, ke miekeh tiotenejmachtijkeh iva miekeh gentejtih tlen kualmeh de neká tiempo okinekiah kittaskeh iva kikakiskeh tlen imejvah axka inkittah iva inkikakih, pero amo okittakeh iva nion amo okikakkeh. ’Xikakikah pues tlán kijtosneki in ejemplo de neká tlakatl tlen otookato. Tlen akinmeh kikakih in yankuik kuali tlajtoli de kenik Dios tlanavatia iva amo kajsikamatih, yejonmeh kateh kemi in semiya tlen ovetzki itech ojtli, vitz in Amo Kuali Tlakatl iva kinkixtilia itlajtol in Dios tlen omotookak itech inyolo. In semiya tlen ovetzki kan teyo, kijtosneki yejvah tlen kikakih itlajtol in Dios iva san nima kiseliah ika miek pakilistli. Pero komo amo monelvayotiah wejkatla, nima nelvayovakih. Iva ijkuak inpa vitz tlajyovilistli o noso ijkuak kinchochololtiah por itlajtol in Dios, valmoxijxikovah iva kikavah in Dios. In semiya tlen ovetzki ijtik xivyo tlen vitzo, kijtosneki yejvah tlen kikakih itlajtol Dios pero sa tlawel motekipachovah ika miek tlamantli tlen onka itech nin tlaltikpaktli iva kinmixkajkayava in tomi. Nochi nin tlamantli kixivmiktia itlajtol in Dios tlen omotookak itech inyolo, iva mokavah kemi tlatoktih tlen amo tlakih. Pero in semiya tlen omotookak kan kuali tlali, kijtosneki yejvah tlen kikakih itlajtol in Dios iva kajsikamatih, iva moyolkuapah iva kichivah tlen kuali kemi ijkuak se tlatoktli kuali tlaki. Sekimeh san de se semiya kitemakah se siento tleyoltzintli, sekimeh kitemakah expoali tleyoltzintli, iva sekimeh kitemakah senpoali ivan majtlaktli tleyoltzintli. Jesús okinmilvi oksé ejemplo: —Kan Dios tlanavatia panolo ijkó kemi omochi se tlakatl tlen okitookak kuali semiya itlala. Pero de yovak ijkuak nochtin okochtokah, ovala tlen kitlavelita in tekova iva okitookak miek semiya de seki fierojxivitl kan okitookakeh trigo, iva oyá. Ijkuak in trigo omoskalti iva omiavatik, ijkuakó noijki omoskalti miek fierojxivitl. In tlakevaltih oyajkeh okilvitoh in tekova: “Tla tejwatzi otiktookak kuali semiya motlala, ¿tonses de kan okiski in fierojxivitl?” In tekova okinmilvi: “Se tlakatl tlen nechtlavelita ijkó okichi.” Ijkuakó itlakevalvah okitlajtlanijkeh: “¿Tikneki ma tikvivitlatih in fierojxivitl?” In tekova okinmilvi: “Amo, porke tla inkivivitlaskeh in fierojxivitl, velis noijki inkivivitlaskeh in trigo. Okachi kuali xikavakah ma moskaltikah san sekka asta ijkuak se kitekis in trigo. Iva ijkuakó nikintitlanis sekimeh notlakevalvah para achto ma kololokah in fierojxivitl iva ma kimanojoilpikah para kitlatiskeh. Iva satepa nikinmilvis ma kololokah in trigo para niktlaatis kan nosinkal.” Jesús noijki okinmilvi nin ejemplo: —Kan Dios tlanavatia yejón kemi se semiyajtzi de mostaza tlen se tlakatl kitooka itlala. Yejón semiyajtzi okachi tzikitzi de nochi okseki semiya, pero ijkuak moskaltia, moskaltia okachi wei de nochi tlatoktli tlen se kitooka iva motlami se kuavitl iva in totomeh asta motepajsoltiah itech imamayo. Jesús noijki okinmilvi nin ejemplo: —Kan Dios tlanavatia yejón noijki kemi in xokotixtli. Ijkuak se sivatl kinelova eyi tlatamachivali de arina iva kitlalilia achitzi xokotixtli, in xokotixtli kisamava nochi in tixtli. Jesús okinmachtiaya ika ejemplos ijkuak okintlapoviaya in gentejtih. Iva nochipa ijkó okinmachtiaya. Para ma mochiva tlen okijto in tiotenejmachti: Nitlajtos ika ejemplos, nikinmijtos tlamantih tlen Dios amo okinekia íkka ma kimati desde ijkuak Dios okichi in tlaltikpaktli. Ijkuakó Jesús ompa okinkajte in gentejtih iva oyá kalijtik. Tlen momachtijkeh omotokijkeh inavak iva okilvijkeh: —Techilvi tlan kijtosneki in ejemplo de neká fierojxivitl tlen omoskalti itzalan trigo. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Tlen kitooka tlen kuali semiya, kijtosneki yen iKone in Tlakatl. Ivan tlala kijtosneki yen tlaltikpaktli. In kuali semiya kijtosneki yejvah tlen poviskeh kan Dios tlanavatia. Iva in fierojxivitl kijtosneki yejvah tlen kinnavatijtok in Amo Kuali Tlakatl. Iva tlen kitlavelita in tekova, kijtosneki yen Amo Kuali Tlakatl tlen okitookak in fierojxivitl. Iva ijkuak kololoskeh in trigo, kijtosneki ijkuak tlamis in tlaltikpaktli. Iva tlen kololovah in trigo, kijtosneki yejvah in ilvikaktlatitlaniltih. Iva ijkó kemi ijkuak kivivitlah in fierojxivitl iva kitlatiah ijtik tlitl, ijkó noijki panolos ijkuak tlamis nin tlaltikpaktli. Iva iKone in Tlakatl kinvalintitlanis iilvikaktlatitlanilvah kan Dios tlanavatia para ma kinkixtikih nochtin tlen kichivah tlen amo kuali iva tlen kinyakanah oksekimeh itech tlajtlakoli. Iva kintlamotlaskeh ijtik tlitl kan chokaskeh iva motlantekiskeh. Iva tlen tlakamelajkeh, petlaniskeh kemi tonali ompa kan inTajtzi Dios tlanavatia. Tlen kimati tlakaki, ma kikaki. ’Kan Dios tlanavatia yejón kemi oyeskia seki tomi tlen tlalpachitok itech se tlali. Ijkuak se tlakatl kajsi, oksemi ompa kitlaatia. Iva ika pakilistli yavi iva kinemaka nochi tlen kipia. Iva kimokovia yejón tlali. ’Noijki kan Dios tlanavatia, yejón kemi se tlasemanki tlen kintemojtinemi kuajkuali perlas, iva ijkuak kajsi se perla patío, yavi ikalijtik iva kinemaka nochi tlen kipia iva kikova yejón perla. ’Noijki kan Dios tlanavatia, yejón kemi se red tlen kitlamotlah ijtik atl iva kinkitzkia miek tlamantli de michimeh. Ijkuak in red yotenki, in michkitzkijkeh kikixtiah itempan atl iva peva kintlapejpeniah in michimeh. In michimeh tlen kualmeh kintlaliah ijtik chikimeh, iva tlen amo kualmeh kintlamotlah. Ijkó yetos noijki ijkuak tlamis nin tlaltikpaktli. Vitzeh in ilvikaktlatitlaniltih iva kinkixtiskeh in gentejtih tlen amo kuali inyelis de kan kateh tlen kualmeh. Iva tlen amo kuali inyelis kintlamotlaskeh ijtik tlitl, kan chokaskeh iva motlantekiskeh. Ijkuakó Jesús okintlajtlani: —¿Inkajsikamatih nochi nin tlen nimechilvijtok? Yejvah okilvijkeh: —Kema, tikajsikamatih. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Ijkuak se tlamachti de itlanavatil Moisés yi kimati kenik in Dios tlanavatia, mochiva kemi se tlakatl tlen chanti itech se kali. De tlen kipia tlaatitok itech ikalijtik kinkixtia tlamantih tlen yankuikeh iva tlen yi tiameh. Ijkuak Jesús otlanki okinmilvi ninmeh ejemplos oyá de ompa iva oajsito ialtepe. Ompa ope tlamachtia itech tiotlamachtijkali, iva in gentejtih sa otlatlachiayah iva okijtovayah: —¿Kan okikuito nochi nin tlamatilistli nin tlakatl? ¿Kenik veli kinchiva ninmeh tetzavimeh? ¿Amo ye nin ipiltzi in kuavtlaxinki? ¿Amo imama itoka María? ¿Amo yen inmikni in Jacobo, José, Simón ivan Judas? ¿Amo nika chantih itech toaltepe iknivah tlen sivameh? ¿Tonses kan okikuito nochi nin tlamantli? Ayakmo okivelitakeh iva ayakmo okinekeh okikakkeh. Pero Jesús okinmilvi: —Se tlakatl tlen tetlapovia de Dios kitlakitah san kan yetos, pero menos itech ialtepe iva itech ifamilia. In gentejtih de yejón altepetl amo okineltokayah in Jesús, iva por eso amo okinchi miekeh tetzavimeh itech yejón altepetl. Itech nekateh tonaltih Herodes okatka kobernador de Galilea, iva okikakki tlen Jesús okichivaya, iva okinmilvi itlakevalvah: —Neká tlakatl yen Juan tlen tlabautisaro iva axka yomoyoliti. Iva por eso veli kinchiva tetzavimeh. Okachi achto Herodes otlanavati ma kikitzkikah in Juan, ma kijilpikah ika kadena iva ma kitzakuakah telpiloya. Herodes ijkó okichi porke Herodías ijkó okilvi ma kichiva. Herodías yen itonana in Felipe, ikni in Herodes. Juan nochipa okilviaya in Herodes: —Dios itlanavatil amo kitekavilia para ivan ximonamikti in Herodías. Herodes okinekia kixpolos in Juan, pero okinmiimakasia in gentejtih porke nochtin okineltokayah ke Juan okatka tiotenejmachti. Pero ijkuak Herodes okikumpliro xivitl, ichpoch in Herodías omijtoti inmixpa nochtin tlen okinminvitarojkeh. Herodes sa tlawel okivelitak kenik omijtoti yejón ichpochtli. Iva Herodes okimakak itlajtol okilvi nik yi neli kimakas san tlen ye kitlajtlanilis. Herodías yokilvijka ichpoch tlán kitlajtlanis iva por eso okilvi in Herodes: —Techmaka ika se plato itzonteko in Juan tlen tlabautisaro. In wei tlanavati omoyolkoko. Pero komo yokimakak itlajtol inmixpa tlen okinminvitaro, tonses otlanavati ma kimakakah. Iva otlanavati ma kikechtzontekikah in Juan kan otzaktoka, iva okivalikilijkeh ika se plato itzonteko in Juan iva okimaktilijkeh in ichpochtli, iva yejón ichpochtli okimaktili imama. Satepa ovalajkeh tlen okinmachtiaya in Juan, okivikakeh ikuerpo iva oyajkeh okitookatoh, iva satepa oyajkeh okimatiltitoh in Jesús. Ijkuak Jesús okimatki yokimiktijkeh in Juan, otlejkok itech se barko iva oyá iselti kan tlalkavali. Pero ijkuak in gentejtih okimatkeh, okiskeh de inmaltepe iva oyajkeh okajsitoh nejnentivih. Ijkuak Jesús otemok de itech barko, okinmitak miekeh gentejtih ompa yomololojkeh, okinmiknomatki iva okinpajti tlen omokokovayah. Ijkuak yotiotlakik, tlen okinmachtiaya omotokijkeh inavak iva okilvijkeh: —Yotiotlakik, iva ik nika amika chanti. Xikintitlani ninmeh gentejtih ma viah itech altepemeh ma kimokovitih itla tlen kikuaskeh. Jesús okinmilvi: —Mach moneki ma viah, imejvah xikintlamakakah. Yejvah okilvijkeh: —Pero tikpiah san makuili pan iva ome michimeh. Pero Jesús okinmilvi: —Nika techinvalikilikah. Ijkuakó otlanavati ke nochtin gentejtih ma motlajtlalikah ipan sakayo. Jesús okontilanki in makuili pan ivan ome michimeh, oajkotlachixki iva okitlasojkamatki inavak Dios. Satepa okinpojpostekki in panmeh iva okinmaktili tlen momachtijkeh iva yejvah okinxejxelilijkeh nochtin gentejtih. Nochtin kuali otlakuajkeh asta kan oixvikeh. Tlen momachtijkeh okololojkeh in pedasos tlen osobraro iva okintemitijkeh majtlaktli ivan ome chikimeh. Nochtin tlen otlakuajkeh okatkah kemi makuili mil tlakah, amo okinpojkeh in sivameh nion konemeh. Satepa, Jesús okinnavati tlen momachtijkeh ma tlejkokah itech barko para ma panokah oksé lado de kan atl tlen wei para ma sa tlayakantokah, mientras Ye ok okinmakah nochtin gentejtih. Satepa, ijkuak yokinmakah, Jesús otlejkok ipan se tepetl omodiostzajtzilito iselti. Ijkuak otlayovak Jesús ompa okatka iselti. In barko yoyaya tlatlajko atl. In atl ope motlatlaviteki chikavak itech barko porke in ejekatl okinmixnamiktivalaya. Kualka antes de tlanesis, Jesús okinmajsito in momachtijkeh, Jesús onejnentiaya ixko atl. In momachtijkeh ijkuak okittakeh nejnentivitz ixko atl, omomavtijkeh iva otzajtzikeh, okijtojkeh: —¡Se mika ejekatl! Pero Jesús okinnotzki iva okinmilvi: —¡Ximoyolchikavakah, amo ximomavtikah, Ne niJesús! Ijkuakó Pedro okinankili: —NoTeko, tla yi neli tejwatzi, tonses xikchiva ma ninejnemi ixko atl asta kan tejwatzi tika. Iva Jesús okilvi: —Xiviki. Ijkuakó Pedro otemok de kan barko iva ope nejnemi ixko atl para yas kajsiti in Jesús. Pero komo okittak nik oejekaya chikavak, omomavti. Iva komo ope poolaki, okitzajtzili chikavak: —¡NoTeko, techmakixti! Jesús okimakitzkijtivetzki iva okilvi: —¡Seppa tzikitzi motlaneltokalis! ¿Tleka otimoyoloomevi? Iva ijkuak otlejkokeh itech barko, in ejekatl omoketzki. Ijkuakó, nochtin tlen okatkah ijtik barko omotlankuaketzkeh iyakapan Jesús iva okilvijkeh: —Tejwatzi yi neli tiiKone in Dios. Ijkuak otlankeh opanokeh itech yejón atl tlen wei, oajsitoh kan tlali de Genesaret. Ijkuak in gentejtih de yejón lugar okixmatkeh nik yen Jesús, oyajkeh okitematiltitoh sentetl itech yejón tlali, iva okinvalikilijkeh nochtin kokoxkeh kan Ye okatka. Okitlatlavtiayah ma kinkavili ma kikitzkilikah itlaken tlen kimokentia maski san itempa. Iva nochtin tlen okikitzkilijkeh, opajtikeh. Ijkuakó sekimeh fariseos ivan tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés tlen ovalajkeh de Jerusalén, omotokijkeh inavak Jesús iva okitlajtlanijkeh: —¿Tleka tlen tikinmachtia amo kitlakitah in kostumbres tlen otechmachtijkeh tokojkolvah? Porke amo momajtekiah ijkuak tlakuah. Iva Jesús okintlajtlani: —¿Tleka noijki imejvah inkixpanaviah itlanavatil Dios por yen inmokostumbre? Porke Dios okijto: “Xiktlakita mopapa iva momama.” Noijki okijto: “Tlen tlajtos fiero de ipapa o de imama, ma kixpolokah.” Pero imejvah inkijtovah ke se tlakatl velis kilvis ipapa o imama: “Amo velis nimitzpalevis ika tlen mitzpolova, porke nochi tlen nikpia, yonikmaktili in Dios.” Ika yejón, imejvah inkijtovah mach moneki se kinpalevis in tetajmeh. Inkikavah se lado itlanavatil in Dios iva yej inkichivah tlen de imejvah inmokostumbre. ¡Inkipiah ome inmoixko! Yompa tlen okijto in tiotenejmachti Isaías de imejvah, ijkuak okijto: Ninmeh gentejtih san por kijtovah nechtlakitah, pero inyolo kajki wejka de Ne. San nenka nechweijkachivah, porke tlen tlamachtiah yejón san de tlaltikpaktlakah intlanavatil. Satepa Jesús okinnotzki in gentejtih ma motokikah inavak iva okinmilvi: —Techkakikah iva xikajsikamatikah tlen nimechilvis: Tlen kalaki itech ikamak se tlakatl mach yen kisokiotia. Tlen kisokiotia yen tlen kisa de itech ikamak. In momachtijkeh de Jesús ijkuakó omotokijkeh inavak iva okilvijkeh: —¿Yotikmatki ke in fariseos okualankeh ijkuak okikakkeh tlen otikijto? Pero Ye okinnankili: —Nochi tlatoktli tlen amo okitookak noTajtzi tlen kajki ilvikak, kivivitlas ika nochi inelvayo. Xikinkavakah yejonmeh fariseos. Porke yejvah kateh kemi oyeskia amo tlachiah. Iva tla íkka tlen amo tlachia kiyakanas oksé tlen noijki amo tlachia, nochtin omeh velis vetzitivih kan tlakuyo. Ijkuakó Pedro okilvi in Jesús: —Techilvi tlán kijtosneki in ejemplo tlen yikin otikijto. Jesús okijto: —¿Imejvah noijki amo inkajsikamatih? ¿Amo inkajsikamatih ke nochi tlen kikua se tlakatl kalaki ijtik itlalix, iva satepa kisa de itech ikuerpo? Pero tlen kisa de ijtik ikamak se tlakatl, kisa de ijtik iyolo, iva yen yejón tlen kisokiotia in tlakatl. Porke de itech iyolo in tlakatl kisa tlen amo kuali kiyejyekova, temiktia, avilnemi itech tlajtlakoli tlen yomonamikti iva noijki tlen ayamo monamiktia, tlachteki, kijtova tlen amo neli iva tlavikaltia. Yen yejonmeh tlamantih tlen kisokiotiah se tlakatl. Pero tla se tlakuas iva amo se momajtekis, yejón mach velis kisokiotis in tlakatl. Ijkuakó Jesús okiski de ompa, iva oyá kan región de Tiro iva de Sidón. Se sivatl de Canaán tlen amo judía tlen ochantia itech yejón región, ovala tzajtzitivitz inavak Jesús: —¡ToTeko, ikone in David, techiknomati! Nochpoch kipia se amo kuali ejekatl iva sa panova kitlajyoviltia. Pero Jesús amo okinankili. Tlen momachtijkeh ijkuakó omotokijkeh inavak Jesús iva okitlatlavtijkeh: —Xikilvi neká sivatl ma via, porke tzajtzitivitz tokuitlapa. Ijkuakó Jesús okijto: —Dios amo onechvaltitlanki para ma nikinpalevi oksekimeh gentejtih, sino san yejvah tlen povih de Israel tlen mopolojtinemih kemi ichkameh. Ijkuakó in sivatl omotoki inavak iva omotlankuaketzki iyakapa, okilvi: —¡Tejwatzi noTeko, techpalevi! Iva Jesús okilvi: —Amo kuali kajki tla nikinkixtilis intlakual in konemeh iva nikinmakas in itzkuintih. Pero in sivatl okinankili: —Kema, noTeko, pero in itzkuintih noijki kikuah intlakualpayex de intekovah tlen tepevi itlampa mesa ijkuak tlakuah. Ijkuakó Jesús okilvi: —¡Sivatl, yi neli wei motlaneltokalis! Ma mochiva ijkó kemi tejwatzi tikneki. San nima ijkuakó ovalpajtik ichpoch in yejón sivatl. Jesús okiski de ompa iva oyá itempan atl tlen wei de Galilea. Satepa otlejkok ipan se tepetl iva ompa omotlali. Ijkuakó, miekeh gentejtih oajsitoh kan Jesús okatka, iva ompa okinvikilijkeh tlen koxomeh, tlen amo tlachiah, tlen noontzitzintih, tlen matepomeh iva miekeh oksekimeh kokoxkeh. Okintlalijkeh ikxitlan Jesús, iva Ye okinpajti. Nochtin gentejtih sa otlatlachixkeh ijkuak okinmitakeh in noontzitzintih ope tlajtovah, ijkuak in matepomeh opajtikeh, ijkuak in koxomeh yovelitiah onejnemiah, iva ijkuak yovelik otlachixkeh tlen amo otlachiayah. Iva ope kiweijkachivah in Dios de Israel. Ijkuakó Jesús okinnotzki in momachtijkeh iva okinmilvi: —Nikinmiknomati ninmeh gentejtih, porke yi kipia eyi tonali nika kateh nova iva amitla kipiah tlan kikuaskeh. Amo nikneki nikintitlanis inkalijtik ma tiojsijtiviah, porke velis ixtlioviliskeh ik nepa itech ojtli. In momachtijkeh okilvijkeh in Jesús: —Pero ik nika amika chanti. ¿Kan tikkuitivih pan para tikintlamakaskeh asta achinmeh gentejtih? Jesús okintlajtlani: —¿Keski pan inkipiah? Yejvah okinankilijkeh: —Chikome pan iva kana keski michintzitzintih. Ijkuakó Jesús okinnavati nochtin gentejtih ma motlajtlalikah ipan tlali. Jesús okontilanki in chikome pan ivan michimeh iva okitlasojkamatki inavak Dios. Satepa okinpojpostekki in panmeh ivan michimeh iva okinmajmakak in momachtijkeh para ma kinxejxelilikah nochtin gentejtih. Nochtin kuali otlakuajkeh asta kan oixvikeh. Iva okololojkeh in pedasos tlen osobraro iva okintemitijkeh chikome chikimeh. Tlen otlakuajkeh okatkah kemi navi mil tlakah, amo okinpojkeh in sivameh nion konemeh. Satepa Jesús okinmakah nochtin gentejtih, otlejkok itech se barko iva oyá ik región de Magdala. In fariseos ivan saduceos oyajkeh okittatoh in Jesús para kiyejyekoskeh. Iva okilvijkeh ma kichiva se tetzavkaneskayotl para kittaskeh kox yi neli Dios okivaltitlanki. Pero Ye okinmilvi: —In tiotlakkampa, imejvah inkijtovah: “Yetos kuali tiempo, porke tlachichilevi itech ilvikak.” Iva kualkampa inkijtovah: “Axka mach kualtzi yetos in tiempo porke tlachichilevi iva tlamixtemi.” ¡Imejvah inkipiah ome inmoixko! Imejvah invelih inkiyejyekoliah tlen inkittah itech ilvikak, pero amo invelih inkittah tlen tlamochijtok itech nin tiempo. Ninmeh gentejtih tlen amo kuali inyelis iva ayakmo kipiah tlaneltokalistli inavak Dios, kinekih ma nikinmititi se tetzavkaneskayotl para nechneltokaskeh. Pero san yen tlen itech omochi in tiotenejmachti Jonás, san yen yejón tetzavkaneskayotl nikinmakas. Ijkuakó Jesús ompa okinkajte iva oyá. In momachtijkeh ijkuak opanokeh ik nepa lado de kan atl tlen wei, okilkajkeh de kivikaskeh pan. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Techkakikah. Xikpiakah kuidado de inxokotix in fariseos ivan saduceos. In momachtijkeh ope kimolviah entre yejvah: —Ijkó techilvia porke amo otikvalikakeh pan. Pero Jesús okimatia de tlan yejvah omotlapoviayah, iva okinmilvi: —¿Tleka inkimolviah ke amo onkivalikakeh pan? ¡Seppa tzikitzi imotlaneltokalis! ¿Ayamo inkajsikamatih iva ayakmo inkilnamikih ijkuak in makuili pan onikinxejxelili in makuili mil tlakah, iva keski chikivitl onkololojkeh de tlen osobraro? ¿Iva nion ayakmo inkilnamikih in chikome pan tlen onikinxejxelili in navi mil tlakah, iva keski chikivitl onkololojkeh de tlen osobraro? ¿Kenik amo inkajsikamatih ke mach de yen pan tlan Ne onimechilvi? Ne onimechilvi xikpiakah kuidado de inxokotix in fariseos ivan saduceos. Ijkuakó yejvah okajsikamatkeh ke Jesús amo okinmilvijka ma kipiakah kuidado de yen xokotixtli tlen kitlaliliah in pan, sino ma kipiakah kuidado de intlamachtilis in fariseos ivan saduceos. Ijkuak Jesús oajsito kan región de Cesarea de Filipo, okintlajtlani in momachtijkeh: —¿Tlán kijtovah in gentejtih aserka de iKone in Tlakatl? Yejvah okinankilijkeh: —Sekimeh kijtovah yen Juan tlen tlabautisaro, oksekimeh kijtovah yen Elías, iva oksekimeh kijtovah yen Jeremías o noso se tlen nepa tiempo oyá tiotenejmachti. Ijkuakó Jesús okintlajtlani: —Iva imejvah, ¿tlán inkijtovah? ¿Akin Ne? Simón Pedro okinankili: —Tejwatzi tiCristo, iKone in Dios tlen yolitok. Ijkuakó Jesús okilvi: —Xipaki te, Simón, ikone in Jonás, porke amika tlakatl omitzajsikamatilti nik Ne niCristo, sino omitzajsikamatilti noTajtzi tlen kajki ilvikak. Iva Ne nimitzilvia, nik te tiPedro (kijtosneki tetl), iva itech nin tetl nikpevaltis notekiv de nochtin tlen nechneltokaskeh. Iva nochi ivelitilis tlen kipia in miktla, amo keman velis kintlanilis. Iva te nimitzinmakas in yavejtih de kan Dios tlanavatia. Nochi tlamantli tlen te amo tiktekavilis ma mochiva nika itech nin tlaltikpaktli, Dios desde ilvikak noijki amo kitekavilis. Iva nochi tlamantli tlen te tiktekavilis ma mochiva itech nin tlaltikpaktli, Dios desde ilvikak noijki kitekavilis. Ijkuakó Jesús okinnavati in momachtijkeh amika ma kitlapovikah kox yen Cristo. Ijkuakó Jesús ope kinyekilvia in momachtijkeh nik Ye kipia de yas Jerusalén iva ompa kitlajyoviltiskeh miek in tlayakankeh tetajmeh, noijki tlen tlayakankeh tiopixkeh iva in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés. Iva okinmilvi nik kixpoloskeh, pero ipan eyi tonali moyolitis. Ijkuakó Pedro okivikak in Jesús se lado, iva ope kajva: —¡Amó, noTeko, amo Dios ma kimonekilti! ¡Amo ijkó ximochiva! Pero Jesús omokuapki iva okilvi in Pedro: —¡Ximachiva de Ne, Amo Kuali Tlakatl! ¡Amo techtzatzakuili! Porke amo mitztekipachova tlen Dios kineki, sino mitztekipachova tlen kinekih in tlaltikpaktlakah. Satepa Jesús okinmilvi in momachtijkeh: —Tla íkka kineki vitz nonavak, moneki ayakmo ma kichiva san tlen ye kinekis. Kipia de kixikos nochi in tlajyovilistli maski ma kimiktikah itech krus, iva ma nechseguiro. Iva tla íkka kinekis kimakixtis inemilis, kipolos. Pero tla íkka kipolos inemilis por Ne, kimakixtis inemilis. Porke amitla ipati tla se tlakatl yetos iaxka nochi in tlaltikpaktli, iva satepa kipolos ianima. Porke amitla onka itech nin tlaltikpaktli tlen ika velis kitlaxtlavas in tlakatl para kimakixtis ianima. Porke iKone in Tlakatl vitz ivan ilvikaktlatitlaniltih ika imavissotlanex de iTajtzi iva ijkuakó kada se tlakatl kitlaxtlavis ijkó kemi tlen okichi. Yi neli nimechilvia, ke sekimeh tlen nika kateh, amo mikiskeh asta kan amo ma kittakah iKone in Tlakatl yovala para tlanavatis. Chikuasen tonali satepa, Jesús okinvikak san yejvan Pedro, Jacobo ivan ikni tlen itoka Juan, iva oyajkeh ipan se tepetl wejkapa. Iva Jesús ompa inmixpa omopatlak. Ixko opetlanki kemi tonali iva itzotzol omokuapki istak kemi se tlavili. Iva ijkuakó ovalmonextijkeh in Moisés ivan Elías motlapovijtokeh ivan Jesús. Ijkuakó Pedro okilvi in Jesús: —NoTeko, sa tlawel kuali nika ma tiekah. Tla tikneki ma tikinchijchivakah eyi sakakaltih, se para tejwatzi, se para Moisés iva se para Elías. Ijkuak ok ijkó otlapojtoka, ijkuakó se mixtli okinmokenki iva omokakki se tlajtoli de ijtik mixtli, okijto: —Nin yen noKone tlen niktlasojtla, tlen inavak nipaki. Xikakikah tlen Ye imechilvia. In momachtijkeh ijkuak ijkó okikakkeh, omotlankuaketzkeh iva omixtlapachojkeh ipan tlali, iva sa tlawel omomavtijkeh. Ijkuakó Jesús omotoki innavak, okintlali imavah inpa iva okinmilvi: —Ximoketzakah, amo ximomavtikah. Ijkuak oajkotlachixkeh, ayakmika okittakeh, sino sa yen Jesús. Ijkuak yotemotiayah de ipan tepetl, Jesús okinnavati: —Amika itla xiktlapovikah de tlen onkittakeh, asta ijkuak moyolitis iKone in Tlakatl. Ijkuakó in momachtijkeh okitlajtlanijkeh: —¿Tleka pues in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés kijtovah ke Elías yen achto kipia de vitz antes de vitz in Cristo? Jesús okinnankili: —Yi neli, Elías achto vitz iva ye kiyektlalis nochi. Pero Ne nimechilvia ke Elías yovitza, iva yejvah amo okineltokakeh, sino okitoktijkeh san tlen yejvah okinekeh. Ijkó noijki kitlajyoviltiskeh iKone in Tlakatl. Ijkuakó in momachtijkeh okajsikamatkeh ke Jesús okintlapoviaya de Juan tlen tlabautisaro. Ijkuak oajsitoh kan okatkah in gentejtih, ijkuakó se tlakatl omotoki inavak Jesús, omotlankuaketzki iyakapa iva okilvi: —NoTeko, xikiknomati notelpoch, porke mimiki iva sa panova tlajyovia, yi miek welta vetzi ijtik tlitl iva ijtik atl. Onikinvalikili tlen tikinmachtia pero amo veli kipajtiah. Jesús okijto: —¡Imejvah seppa amo intlaneltokah iva yonmijtlakavkeh! ¿Asta keman nietos imovah? ¿Asta keman nimechxikojtos? Nika techvalikilikah in telpochtli. Ijkuakó Jesús okajvak in amo kuali ejekatl iva okiski de ijtik in telpochtli, iva san nima ijkuakó opajtik. Satepa in momachtijkeh omotlapovitoh se lado ivan Jesús. Iva okitlajtlanijkeh: —¿Tleka tejvah amo otivelikeh otikixtijkeh in amo kuali ejekatl? Jesús okinmilvi: —Porke ok imechpolova miek para intlaneltokaskeh kemi moneki. Yi neli nimechilvia tla imejvah intlaneltokaskeh kemi moneki, maski imotlaneltokalis ma yeto tzikitzi kemi se semiyajtzi de mostaza, oveliskia onkilviskiah nin tepetl: “Ximijkuani de nika iva xivia ik nepa.” In tepetl omoijkuaniskia, iva nochi oveliskia onkichivaskiah. Pero nin tlamantli de amo kuali ejekameh velis se kinkixtis san ika diostzajtzilistli iva ika mosavalistli. Se tonali ijkuak ok okatkah kan región de Galilea, Jesús okinmilvi in momachtijkeh ke iKone in Tlakatl kitemaktiskeh inmak in tlaltikpaktlakah, iva kixpoloskeh, pero ipan eyi tonali moyolitis. Iva in momachtijkeh sa tlawel omoyolkokojkeh ijkuak ijkó okikakkeh. Ijkuak Jesús ivan momachtijkeh oajsitoh Capernaum, tlen kobradortih de impuestos de kan templo oyajkeh okittatoh in Pedro, iva okitlajtlanijkeh: —¿Imotlamachti kox kitlaxtlava impuesto para in templo? Pedro otlanankili: —Kema. Iva ijkuak Pedro okalakki kalijtik, yen Jesús achto okitlajtlani: —¿Kenomi tikitta, Simón? In wejwei tlanavatijkeh de nin tlaltikpaktli, ¿akinmeh kinkobrarovah impuesto? ¿Kinkobrarovah in gentejtih de inpaís o noso tlen vitzeh de oksé país? Pedro okinankili: —Tlen vitzeh de oksé país. Jesús okilvi: —Tonses kijtosneki ke in gentejtih tlen povih itech inpaís amo kipia de kitlaxtlavaskeh. Pero maski amo techtokarova de tiktlaxtlavaskeh, iva para amika ma kualani, xivia kan atl tlen wei, xikajkava moansuelo ijtik atl, iva in michi tlen achto tikixtis, xiktlapoli ikamak iva ijtik tikajsis se tomi, iva ika xiktlaxtlava tlen de Ne noimpuesto iva tlen de te moimpuesto. Ijkuakó in momachtijkeh omotokijkeh inavak Jesús, iva okitlajtlanijkeh: —¿Akin okachi weititok kan Dios tlanavatia? Ijkuakó Jesús okinotzki se chokotzi, okitlali tlatlajko de kan yejvah okatkah, iva okijto: —Yi neli nimechilvia, tla imejvah amo inmoyolkuapah iva tla amo inmokuapah kemi inkonemeh, amo inkalakiskeh kan Dios tlanavatia. Por eso, tlen okachi weititok kan Dios tlanavatia, kijtosneki yen tlen motlalchitlalia iva mokuapa kemi nin chokotzi. Iva tlen kiselia ika notoka se chokotzi kemi nin, kijtosneki Ne nechselia. ’Tla íkka kichivas ma vetzi itech tlajtlakoli se de ninmeh tzitzintih tlen nechneltokah, okachi kuali ma kilpilikah se metlatl itech ikech iva ma konkajkavakah kan atl tlen wei kan okachi tlawejkatla. Prowestih in tlaltikpaktlakah porke onka miek tlamantli tlen kintoktia ma vetzikah itech tlajtlakoli. Iva amo keman tlamis yejón tlamantli. Pero ¡ay de neká tlakatl tlen kichivas íkka oksé ma tlajtlakolchiva! ’Por eso, tla moma o mokxi kichiva xivetzi itech tlajtlakoli, okachi kuali xiktzonteki iva wejka xiktlamotla. Porke okachi kuali xikalaki itech nemilistli timatepo o tiikxitepo, ke ma mitzontlamotlakah ika ome momavah o ika ome mokxivah ijtik tlitl tlen amo keman sevis. Iva tla moixtololo kichiva xivetzi itech tlajtlakoli, okachi kuali xikmokixtili iva wejka xiktlamotla. Porke okachi kuali xikalaki itech nemilistli ika se moixtololo, ke ika ome moixtololovah ma mitzontlamotlakah miktla kan xotlatok in tlitl. ’¡Xikpiakah kuidado! Amo xikyejyekokah ke ninmeh tzitzintih amitla inpati. Ne nimechilvia, ke in ilvikaktlatitlaniltih tlen kinkuidarovah nochipa ivan mottah noTajtzi tlen kajki ilvikak. Porke iKone in Tlakatl ovala okinmakixtiko tlen politokeh. ’¿Tlán inkiyejyekovah? Tla se tlakatl kinpia se siento ichkameh, iva tla okipolo se iichka, ¿amo kinkajteva ompa ipan tepetl in noventa y nueve iva yavi kitemoti tlen opolivik? Iva tla okajsik, yi neli nimechilvia, ke okachi pakis por yejón ichka, ke por nekateh noventa y nueve tlen amo opolikeh. Ijkó noijki imoTajtzi tlen kajki ilvikak amo kineki ma polivi nion se de ninmeh tzitzintih. ’Tla se mokni mitztoktia itla amo kuali, xiknotza san ye iselti iva xikilvi tlen omitztokti. Tla mitzkaki, oksé welta velis tiknotzas kemi mokni. Pero tla amo kineki mitzkakis, ijkuakó xiknotza se o noso ome toknivah, para ke nochi tlen se kijtos ma kimatikah omeh o noso eyih kemi testigojtih. Iva tla nion yejvah amo kineki kinkakis, ijkuakó xikinmilvi nochtin toknivah tlaneltokakeh. Iva tla nion yejvah amo kineki kinkakis, tonses xikitta yejón tlakatl kemi se tlen amo judío o noso kemi se kobrador de impuestos. ’Yi neli nimechilvia, ke nochi tlamantli tlen imejvah amo inkitekaviliskeh ma mochiva nika itech nin tlaltikpaktli, Dios desde ilvikak noijki amo kitekavilis. Iva nochi tlamantli tlen imejvah inkitekaviliskeh ma mochiva nika itech nin tlaltikpaktli, Dios desde ilvikak noijki kitekavilis. ’Noijki nimechilvia, tla ome de imejvah inmotlaliskeh de akuerdo itech nin tlaltikpaktli para inkitlajtlaniskeh itla iva inmodiostzajtziliskeh, noTajtzi tlen kajki ilvikak imechmakas. Porke kan mololovah omeh o eyih tlen nechneltokah, Ne noijki ompa invah nika. Ijkuakó Pedro omotoki inavak Jesús iva okitlajtlani: —NoTeko, ¿keski welta moneki niktlapojpolvis se nokni tla onechtokti itla amo kuali? ¿Asta chikome welta? Jesús okinankili: —Mach moneki xiktlapojpolvi san chikome welta, sino xiktlapojpolvi nochipa san keski welta monekis. ’Por eso, kan tlanavatia in Dios tlen kajki ilvikak yejón kemi oyeskia se wei tlanavati tlen okinekia kichivas kuenta ivan itlakevalvah. Ijkuak ope kichiva kuenta, ijkuakó okivalikilijkeh se itlakeval tlen okivikiliaya miek miyones de tomi de plata. Komo itlakeval amo okipiaya tomi para kikuapilis, ijkuakó in wei tlanavati otlanavati ma kinemakakah yejón tlakatl ivan itonana, ivan ipilvah, iva nochi tlen kipia, para ika ma kitlaxtlava tlen kitevikilia. Ijkuakó itlakeval omotlankuaketzki iyakapan wei tlanavati iva okitlatlavti: “Nimitztlatlavtia tejwatzi, ok techonchia iva nimitzkuapilis nochi tlen nimitzvikilia.” In wei tlanavati okiknomatki, iva okitlapojpolvi de nochi tlen okivikiliaya iva okika ma via. Pero san nima ijkuak okiski yejón tlakatl, okinamikki se iyolikni tlen okivikiliaya san se siento tomi de plata. Okikitzki itech ikech iva ope kikechtlanpatzka, iva okilvi: “¡Techkuapili tlen techvikilia!” Ijkuakó iyolikni omotlankuaketzki iyakapa iva okitlatlavti, okilvi: “Nimitztlatlavtia ok techonchia iva nimitzkuapilis nochi tlen nimitzvikilia.” Pero ye mach okinekki kichias, sino yej okivikak okitzakuato telpiloya para ma kikuapili nochi tlen kivikilia. Ijkuak ijkó okittakeh tlen oksekimeh itlakevalvah, sa tlawel omoyolkokojkeh. Iva oyajkeh okilvitoh in wei tlanavati tlen okittakeh. Ijkuakó in wei tlanavati otlatitlanki ma kinotzatih itlakeval, iva okilvi: “¡Te amo kuali titlakevali! Ne onimitztlapojpolvi de nochi tlen otechvikiliaya porke otimotlatlavti nonavak. Te noijki otikiknomatiskia moyolikni, ijkó kemin ne onimitziknomatki.” In wei tlanavati sa tlawel okualanki, iva otlanavati ma kitlajyoviltikah asta kan ma kitlaxtlava nochi tlen kitevikilia. Jesús noijki okinmilvi: —NoTajtzi tlen kajki ilvikak, no ijkó imechtoktis imejvah tla amo inkintlapojpolviskeh imoknivah ika nochi inmoyolo. Ijkuak Jesús otlanki okijto nochi nin tlajtoli, okiski de Galilea iva oyá ik itempan tlali de Judea, ik nepa lado de kan weyatl Jordán ik kan valkisa in tonali. Sa tlawel miekeh gentejtih oyajkeh ivan Jesús. Iva Jesús ompa okinpajti tlen omokokovayah. Ijkuakó sekimeh fariseos omotokijkeh inavak Jesús para kiyejyekoskeh, iva okitlajtlanijkeh: —¿Kox kuali se tlakatl kikajkavas itonana san ika itlajtzi? Jesús okinnankili: —¿Amo inkilerovah in Tiotlajkuiloli kan kijtova ijkuak Dios ope kichiva in tlaltikpaktli, iva ijkuakó noijki okichi in tlakatl ivan sivatl? In Tiotlajkuiloli noijki kijtova: “Por eso in tlakatl kikavas ipapa ivan imama iva mosetilis ivan itonana, iva de omeh mochivas sa se tlakatl.” Tonses, ayakmo yetoskeh omeh, sino sa se. Por eso, tla Dios yokinsetili se tlakatl ivan se sivatl, amika ma kinxelo. Ijkuakó in fariseos okitlajtlanijkeh: —¿Tonses, tleka Moisés otechkajtevili se tlanavatili kan kijtova tla íkka tlakatl kineki kikajkavas itonana, moneki ma kimaka se amatl kan ma kijto nik kikajkava itonana? Jesús okinmilvi: —Moisés okitekavili xikinkajkavakah imotonanavah porke imejvah amo inkimatih intlakakih, pero achto amo ijkó okatka. Ne nimechilvia: tla se tlakatl kikajkava itonana tlen amo semi kikajkayava íkka iva, iva monamiktia ivan oksé sivatl, kijtosneki kichiva imosa. Iva tla íkka monamiktis ivan sivatl tlen yokikajkajkeh, kijtosneki kichiva imosa. Tlen momachtijkeh okilvijkeh in Jesús: —Tla nenamiktilistli amo velis se kikotonas, tonses okachi kuali amo ma se monamikti. Ijkuakó Jesús okinnankili: —Amo nochtin velis kixikoskeh yetoskeh inselti, sino san yejvah tlen kajsikamatih nik in Dios ijkó kineki ma mokavakah inselti. Onkateh sekimeh tlakah desde nesih de por sí amo velis kinpiaskeh inpilvah, iva por eso amo monamiktiah. Sekimeh amo monamiktiah porke okintoktijkeh amo ma velikah ma kinpiakah inpilvah. Iva sekimeh amo kinekih monamiktiskeh porke kinekih tekipanoskeh para Dios kan Ye tlanavatia. Por eso, nin tlamachtili san para yejvah tlen kinekih mokavaskeh inselti. Satepa okinvalikilijkeh in Jesús sekimeh konemeh para ma kintlali imavah inpa iva ma modiostzajtzili por yejvah, pero in momachtijkeh ope kinmajvah tlen okinvalikayah in konemeh. Iva Jesús okinmilvi: —Xikinkavakah in konemeh ma vikikah nonavak iva amo xikintzatzakuilikah. Porke tlen kateh kemi ninmeh konemeh, yejvah poviskeh kan Dios tlanavatia. Jesús okintlali imavah ipan konemeh iva omodiostzajtzili por yejvah, iva satepa oyá de ompa. Se tlakatl omotoki inavak Jesús iva okitlajtlani: —Tlamachti, ¿katlen tlamantli kuali tlen moneki nikchivas para velis nikpias nemilistli para semijkak? Jesús okinankili: —¿Tleka techtlajtlania katlen tlamantli kuali tlen moneki tikchivas? Onka san se tlen kuali, yen Dios. Pero tla tikneki tikpias nemilistli para semijkak, moneki xikchiva tlen itlanavatil in Dios. In telpochtli okilvi in Jesús: —¿Katlen yejmeh? Jesús okinankili: —Amo xitemikti, amo xiavilnemi itech tlajtlakoli, amo xitlachteki, amo xikijto tlen amo neli innavak oksekimeh, xiktlakita mopapa ivan momama, iva xiktlasojtla mokni ijkó kemi te timotlasojtla. In telpochtli okinankili: —Nochi yejón nikchijtivitz desde nichokko, ¿tlán okachi moneki nikchivas? Jesús okilvi: —Tla yi neli tikneki tietos tiyektik, xivia mokalijtik iva xiknemaka nochi tlen tikpia iva in tomi xikinmaka tlen prowestih. Ijkó velis tikpias rikojyotl itech ilvikak. Iva ijkuakó kema xiviki iva techseguiro. Pero in telpochtli ijkuak ijkó okikakki, oyá omoyolkokojtia, porke okatka sa tlawel tomine. Ijkuakó Jesús okinmilvi in momachtijkeh: —Yi neli nimechilvia, se tlen tomine sa tlawel ovijtitok para kalakis kan Dios tlanavatia. Oksemi nimechilvia, ke okachi amo ovi panos se kameyo kan ixtololo se aguja, ke se tomine ma veli ma kalaki kan Dios tlanavatia. Ijkuak in momachtijkeh okikakkeh nin tlajtoli, sa otlatlachixkeh iva okimolviayah entre yejvah: —Tonses, ¿akin velis momakixtis? Jesús okintlajtlatak iva okinmilvi: —Nin tlamantli in tlaltikpaktlakah amo veli kichivah, pero Dios nochi veli kichiva. Ijkuakó Pedro okilvi: —Tejvah otikajtejkeh nochi tlen otikpiayah porke tiknekih timitzseguiroskeh. ¿Tlán velis tikpiaskeh satepa? Jesús okinmilvi: —Yi neli nimechilvia, itech nekateh tonaltih ijkuak nochi moyankuilis, ijkuak iKone in Tlakatl motlalis itech itekivajsiya tlen kipia mavissotlanextli, imejvah tlen onnechseguirojkeh, inmotlaliskeh noijki itech majtlaktli ivan ome tekivajsiyajtih para inkinmixkomakaskeh tlen majtlaktli ivan ome familias de Israel. Iva nochtin tlen okikajtejkeh inkal, inmiknivah, inveltivah, intajvah, intonanavah, inpilvah o noso intlalvah por Ne, kiseliskeh sien veses okachi de nochi tlen okikajtejkeh, iva kiseliskeh se yankuik nemilistli para semijkak. Pero miekeh tlen axka kateh achto satepa yeskeh asta sa ik tlami, iva tlen axka kateh asta sa ik tlami satepa yejvah yeskeh achto. ’Kan Dios tlanavatia, panolo ijkó kemi omochi se tekova tlen okitookak uvas itlala. Okiski san kualka okintemoto sekimeh tlakevaltih para ma tekipanotih itlala. Iva omoka de akuerdo ivan tlakevaltih ke kintlaxtlavis se denario ijkó kemi motlani de se tonali, iva okintitlanki ma tekipanotih itlala. Satepa in tekova okiski kemi las nueve de kualka, iva okinmitak tiankistli oksekimeh tlen omajxilijtokah. Iva okinmilvi: “Imejvah noijki xiviah xitekipanotih notlala, iva nimechtlaxtlavis ijkó kemi moneki.” Iva yejvah oyajkeh. In tekova oksemi okiski kemi tlajko tonali, iva noijki kemi las tres de tiotlaki, okintlakevato oksekimeh. Iva kemi las sinko de tiotlaki, oksemi okiski okintemoto oksekimeh iva okinmajsik sekimeh tlen omajxilijtokah, iva okintlajtlani: “¿Tleka nika yontiotlakijkeh iva amo intekipanovah?” Yejvah okinankilijkeh: “Porke amika techtlakeva.” Ijkuakó ye okinmilvi: “Imejvah noijki xiviah xitekipanotih notlala, iva nimechtlaxtlavis tlen moneki inkitlaniskeh.” Ijkuak otlayovak, in tekova okilvi in tlakatl tlen kitta in tekitl: “Xikinnotza in tlakevaltih iva xikintlaxtlavi, achto xikintlaxtlavi tlen okalakeh satepa, iva satepa xikintlaxtlavi tlen achto okalakeh.” Ijkuakó ovalajkeh in tlakevaltih tlen okalakeh kemi las sinko de tiotlaki, iva kada se de yejvah okintlaxtlavijkeh ika sejsen denario ijkó kemi motlani de se tonali. Iva ijkuak okintokaroto kintlaxtlaviskeh in tlakevaltih tlen achto okalakeh, yejvah okiyejyekojkeh xamo kintlaxtlaviskeh okachi. Pero yejvah noijki okintlaxtlavijkeh ika sejsen denario. Por eso ijkuak okiselijkeh intlaxtlavil yejvah amo okivelitakeh kenik okintlaxtlavi in tekova, iva okilvijkeh: “Nekateh tlen okalakeh satepa otekipanojkeh san se ora, iva otikintlaxtlavi kemi tejvah tlen ajsitok se tonali otitekipanojkeh ixko tonali.” In tekova okinankili se de yejvah: “Techkaki noknitzi, ne mach itla nimitztoktia tlen amo kuali. ¿Amo otimokajkeh ke otiktlaniskia se denario? Xikitzki motlaxtlavil iva xivia. Ne nikneki nikmakas tlen satepa oniktlake noijki kemi te onimitzmakak. ¿Amo velis nikchivas ika notomi san tlan ne niknekis? ¿O noso timoxikova por nitlakamela?” ’Ijkó pues, tlen axka kateh achto satepa yeskeh asta sa ik tlami, iva tlen axka kateh asta sa ik tlami satepa yejvah yeskeh achto. Porke miekeh tlen tlanotzaltih pero san sekimeh tlen tlapejpenaltih. Ijkuak Jesús yoyaya itech ojtli para Jerusalén, ijkuakó okinvikak se lado in majtlaktli ivan ome momachtijkeh iva okinmilvi: —Xikakikah, axka tiavih Jerusalén, kan iKone in Tlakatl kitemaktiskeh inmak in tlayakankeh tiopixkeh, iva inmak in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, iva yejvah kitlajtlakoltiskeh para ma kixpolokah. Kitemaktiskeh inmak tlen amo judiojtih para ma kipijpinatikah, para ma kivitekikah iva para ma kixpolokah itech krus. Pero ipan eyi tonali moyolitis. Ijkuakó itonana in Zebedeo omotoki inavak Jesús ivan ome itelpochvah, iva omotlankuaketzki iyakapa para kitlajtlanilis se netlatlavtili. Jesús okitlajtlani: —¿Tlán tikmonekiltia? In teena okilvi: —Nimitztlatlavtia, ijkuak pevas titlanavatis, xikinkavili ma motlalikah ninmeh omeh notelpochvah se ik moyekmapa iva oksé ik moopochmapa. Jesús okinankili: —Imejvah amo inkimatih tlen inkitlajtlanih. ¿Kox velis inkoniskeh in kopa de tlajyovilistli tlen Ne nikonis? ¿Kox velis inmobautisaroskeh kemin Ne nimobautisaros ika nochi tlen tekoko? Yejvah okinankilijkeh: —Tiveliskeh. Jesús okinmilvi: —Yi neli, imejvah inkoniskeh in kopa de tlajyovilistli ijkó kemin Ne nikonis, iva inmobautisaroskeh ijkó kemin Ne nimobautisaros ika nochi tlen tekoko. Pero tla inmotlaliskeh ik noyekmapa o noso ik noopochmapa, mach Ne nikijtos, yen noTajtzi kinmilvis ompa ma motlalikah tlen Ye yokinpejpenki. Tlen oksekimeh majtlaktli momachtijkeh ijkuak ijkó okikakkeh, okualankeh innavak tlen omeh iknimeh. Pero Jesús okinnotzki iva okinmilvi: —Imejvah kuali inkimatih ke in kobiernojtih de nin tlaltikpaktli, kivelitah kiteititiskeh nik yejvah tlanavatiah. Iva intlakavah tlen okachi tlayakantokeh noijki kivelitah tlanavatiskeh. Pero entre imejvah amo ijkó kipia de yetos. Tla se de imejvah kineki weititos, kipia de imechpalevis. Iva tla entre imejvah íkka kineki yen tlayakantos, moneki ma tekipano imonavak kemi tlakevali. Ijkó noijki, iKone in Tlakatl amo ovala para ma kipalevikah, sino ovala para tlapalevis iva para kitemakas inemilis tlen ika kitlaxtlavas innemakixtilis de miekeh. Ijkuak yejvah yokistiayah de Jericó, miekeh gentejtih okitokayah in Jesús. Itempan ojtli oyetokah ome tlakah tlen amo otlachiayah. Iva ijkuak yejvah okikakkeh nik Jesús ik ompa panova, okitzajtzilijkeh chikavak: —¡ToTeko, iKone in David, techiknomati! In gentejtih okoninmajvakeh para ayakmo ma tzajtzikah, pero yejvah okachi okitzajtzilijkeh chikavak: —¡ToTeko, iKone in David, techiknomati! Ijkuakó Jesús omoketzki, okinnotzki in tlakah tlen amo otlachiayah iva okintlajtlani: —¿Tlán inkinekih ma nikchiva por imejvah? Yejvah okilvijkeh: —ToTeko, tiknekih titlachiaskeh. Jesús okinmiknomatki, okitlali ima kan inmixtololovah, iva san nima ijkuakó ovelik otlachixkeh, iva okitokakeh in Jesús. Ijkuak yoonajsiah Jerusalén, oajsitoh kan altepetl itoka Betfagé, tlen kajki inakastlan tepetl tlen itoka Olivos, iva ijkuakó Jesús okintitlanki ome momachtijkeh, iva okinmilvi: —Xiviah itech neká altepetl tlen kajki tlayakapa. Ompa inkajsitivih se burra ilpitok ivan ikonezti. Xikintotomakah iva techinvalikilikah. Iva tla íkka imechtlajtlania tleka inkintotomah, xikilvikah nik yen toTeko kinneki, iva san nima imechoninkavilikih. Ijkó opanolok para ma mochiva tlen okijto in tiotenejmachti: Xikinmilvikah in gentejtih de Sión: “Xikittakah, nimowei tlanavati ompa vitz imonavak, yolyamanki, yetivitz ipan se burro, ipan se burrojtzi, ikone in burra tlen tlamama.” Ijkuakó in momachtijkeh oyajkeh iva okichijkeh ijkó kemi Jesús okinnavati. Okinvalikakeh in burra ivan burrojtzi. Iva intlakenvah tlen okinmokentiayah ope kinkentiah in yejonmeh burrojtzitzintih, iva satepa Jesús omotlali ipan burrojtzi. Iva sa tlawel miekeh gentejtih oyayah ivan Jesús, sekimeh okinsojtiayah ipan ojtli intlakenvah tlen okinmokentiayah iva oksekimeh okintekiah imamayovah in kuanmeh iva okinsojtiayah ipan ojtli. In gentejtih tlen otlayakanayah, iva tlen oyayah tlakuitlapa, okijtojtiayah chikavak: —¡Viva ikone in wei tlanavati David! ¡Ma Dios kitiochiva tlen vitz ika itoka in toTeko! ¡Viva in Dios tlen kajki ilvikak! Ijkuak Jesús okalakki Jerusalén, in gentejtih omopajsolojkeh iva ope motlajtlaniah: —¿Akin nin tlakatl? Iva in gentejtih okijtovayah: —Nin yen tiotenejmachti Jesús de altepetl Nazaret tlen kajki kan tlali de Galilea. Satepa Jesús okalakki kan toYejwatzi itemplo ik kiavak, iva okinkixti nochtin tlen otlakojtokah iva tlen otlanemakatokah. Okintlatlamochili inmesajvah tlen okipatlayah tomi, iva okintlatlamochili insiyajvah tlen okinnemakayah palomaxtih. Iva okinmilvi: —Itech Tiotlajkuiloli kijtova: “Nokal kinotzaskeh kali kan modiostzajtziliah in gentejtih.” Pero imejvah yonkikuapkeh kemi se kali de ichtekeh. Ompa kan templo omotokijkeh inavak Jesús sekimeh tlen amo otlachiayah iva sekimeh koxomeh, iva Jesús okinpajti. Pero in tlayakankeh tiopixkeh iva in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, sa tlawel okualankeh ijkuak okinmitakeh in tetzavimeh tlen Jesús okinchivaya, iva ijkuak okinkakkeh in konemeh okijtovayah chikavak ompa kan templo: “¡Viva ikone in wei tlanavati David!” Iva okilvijkeh in Jesús: —¿Tikaki tlán kijtovah ninmeh konemeh? Jesús okinnankili: —Kema, nikinkaki. ¿Ke amo kema inkilerovah in Tiotlajkuiloli kan tlapova de nin tlamantli? Kan kijtova: Tejwatzi otikchi ke in konemeh iva tlen ok chichih, ma mitztlakuikilikah. Ijkuakó Jesús okinkajte, okiski de Jerusalén iva oyá kan altepetl de Betania iva ompa omoka yejón yovak. Omostlatik kualkanpa ijkuak Jesús yoyaya oksemi para Jerusalén, otiojsi. Ijkuakó okittak se igoskuavitl itempan ojtli, omotoki para kitekis seki igos, pero amo okajsik nion se igos, sino okipiaya san puro ixivyo. Ijkuakó Jesús okilvi yejón igoskuavitl: —¡Ayakmo kema xiktlakilti igos! Iva san nima ijkuakó in igoskuavitl ovaki. Ijkuak in momachtijkeh ijkó okittakeh, sa otlatlachixkeh iva okitlajtlanijkeh in Jesús: —¿Kenik san nima ovaki in igoskuavitl? Jesús okinnankili: —Yi neli nimechilvia, tla imejvah intlaneltokah iva amo inmoyoloomeviah, amo san yen igoskuavitl velis inkivatzaskeh kemin Ne onikchi, sino asta velis inkilviskeh nin tepetl: “Ximachiva de nika iva ximotlamotla kan atl tlen wei”, iva ijkó mochivas. Tla imejvah intlaneltokah, tonses Dios imechmakas nochi tlen inkitlajtlaniliskeh ijkuak inmodiostzajtziliskeh. Ijkuakó Jesús okalakito kan templo de Jerusalén iva ijkuak otlamachtijtoka, ovalmotokijkeh inavak sekimeh tlayakankeh tiopixkeh iva sekimeh tlayakankeh tetajmeh judiojtih iva okitlajtlanijkeh: —¿Ken timixevia tikchiva nin tlamantli? ¿Akin omitzmakak tlanavatijkayotl para ijkó xikchiva? Jesús okinnankili: —Ne noijki nimechtlajtlanis se tlajtoli, iva tla imejvah innechnankiliskeh, tonses Ne noijki nimechilvis akin onechnavati ijkó ma nikchiva. Techilvikah, ¿akin okinavati in Juan ma tlabautisaro? ¿Yen Dios okinavati o noso íkka tlakatl okinavati? Ijkuakó yejvah ope moichtakatlapoviah iva okimolviayah: —Tla tikijtoskeh ke Dios okinavati, Ye techilvis: “¿Tonses tleka amo inkineltokakeh?” Iva tla tikijtoskeh ke okinavati íkka tlakatl, kualaniskeh nochtin iva velis itla techtoktiskeh, porke nochtin kineltokah ke Juan okatka tiotenejmachti. Ijkuakó okinankilijkeh in Jesús: —Mach tikmatih. Iva Jesús noijki okinnankili: —Ne noijki amo nimechilvis akin onechmakak tlanavatijkayotl para ma nikchiva nin tlamantli. Jesús okinmilvi: —¿Tlán inkiyejyekovah de nin tlen nimechtlapovis? Se tlakatl okinpiaya ome ipilvah, iva se de yejvah okilvi: “Nokone, xivia xitekipanoti totlala kan uvajyo.” Ipiltzi okinankili: “¡Mach nias!” Pero satepa okipatlak itlayejyekol iva oyá otekipanoto. Satepa in teta noijki okilvi tlen oksé ipiltzi ma via ma tekipanoti itlala, iva ipiltzi okinankili: “Kema, papa, nias.” Pero mach oyá. ¿Katli ye de yejonmeh omeh okichi tlen okinekia in teta? Yejvah okijtojkeh: —Tlen achto okinavati. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Yi neli nimechilvia, ke in kobradortih de impuestos iva in avilsivameh, yejvah achto kalakiskeh ke imejvah kan Dios tlanavatia. Porke in Juan tlen tlabautisaro ovala omechmachtiko kenik moneki inviviroskeh kemi Dios kineki, iva imejvah amo onkineltokakeh. Pero in kobradortih de impuestos iva in avilsivameh yejvah okineltokakeh. Pero imejvah maski onkittakeh ke yejvah omoyolkuapkeh, imejvah amo onkineltokakeh iva nion amo onmoyolkuapkeh. ’Xikakikah nin oksé ejemplo: Okatka se tekova tlen okitookak uvas itlala iva nochi okitlatzakui. Okichi se tanke para ompa kipatzkas uvas, iva okichi se torre para ompa tlejkos para kikuidaros itlala. ’Satepa okintlaneti sekimeh tekipanojkeh para ma kikuidarokah iva satepa kimakaskeh seki de tlen tlakis, iva ye oyá wejka. Ijkuak oajsik tonali para tlatekiskeh ika uvas, ijkuakó okintitlanki sekimeh itlakevalvah para ma kikuitih tlen kitokarova. Pero nekateh tekipanojkeh okinkitzkijkeh itlakevalvah in tekova. Se de yejvah okimagakeh ika maitl, oksé okimiktijkeh, iva oksé okimagakeh ika tetl. In tekova oksemi okintitlanki oksekimeh itlakevalvah, okachi miekeh ke achto. Iva yejvah no ijkó okintoktijkeh. ’Sa ik tlami, okititlanki ipiltzi, okijto: “Nopiltzi yi neli kitlakitaskeh.” Pero ijkuak nekateh tekipanojkeh okittakeh ipiltzi in tekova, in tekipanojkeh okimolvijkeh: “Nin ipiltzi yen kimokavis nin tlali kemi erensia. Ma tikmiktikah para tejvah tikmokaviskeh in tlali.” Tonses in tekipanojkeh okikitzkijkeh ipiltzi in tekova, okikixtijkeh de itlala iva okimiktijkeh. Ijkuakó Jesús okintlajtlani: —Ijkuak vitz in tekova, ¿imejvah tlán inkiyejyekovah? ¿Tlán velis kintoktis nekateh tekipanojkeh? Yejvah okinankilijkeh: —Kinmiktis in tekipanojkeh amo kualmeh iva amo kinmiknomatis. Iva satepa kintlanetis iuvajyo oksekimeh tekipanojkeh, iva yejvah kimakaskeh tlen kitokarova ijkuak tlatekiskeh ika uvas. Jesús okinmilvi: —¿Amo inkilerovah tlen kijtova in Tiotlajkuiloli? In Tiotlajkuiloli kijtova: In tetl tlen kalchijkeh amo okivelitakeh, omokuapki yen tetl tlen okachi kichikajtok in kali. Nin tlamantli yen toTeko ijkó okichi, iva tikittah sa panova kualtzi. Por eso nimechilvia, ke Dios imechkixtilis imejvah in derecho de inpoviskeh kan Ye tlanavatia, iva kinmakas oksekimeh tlen kichivaskeh nochi tlen Dios kineki. Tlen akin vetzis ipan nin tetl, pojpostekis. Iva tla in tetl vetzis íkka ipa, kikuejkuechos. Ijkuak in tlayakankeh tiopixkeh ivan fariseos okinkakkeh ninmeh ejemplos tlen Jesús okijto, okimomakakeh kuenta nik yejvah okinmilvijtoka. Ijkuakó okinekiah kikitzkiskeh in Jesús, pero okinmiimakasiah in gentejtih, porke in gentejtih okineltokayah ke Jesús Ye tiotenejmachti. Jesús oksemi ope kintlapovia ika ejemplos iva okinmilvi: —Kan Dios tlanavatia, yejón kemi se wei tlanavati tlen okichi se ilvitl ijkuak okinamikti itelpoch. Iva okintitlanki itlakevalvah ma kinnotzatih tlen okinminvitaro, pero tlen okinminvitaro amo okinekeh oyajkeh. Oksemi okintitlanki oksekimeh itlakevalvah iva okinmilvi: “Xikinmilvikah tlen onikinminvitaro ke yi kajki listo in tlakuali. Yonikinmikti notorojvah iva noyolkavah tlen okachi tojtomavakeh, iva nochi yi kajki listo, ma sa valmuikakah nika itech ilvitl.” Pero tlen okinminvitarojkeh amo okichijkeh kuenta. Se oyá otekipanoto itlala, oksé oyá otlanemakato, iva oksekimeh okinkitzkijkeh itlakevalvah in wei tlanavati, okinvitekeh iva okinmiktijkeh. Ijkuakó in wei tlanavati yi neli okualanki, iva okinnavati isoldadojvah ma kinmijmiktikah tlen otemiktijkeh iva ma kichichinokah inmaltepe. Satepa okinmilvi itlakevalvah: “In tlakuali ya yi kajki, pero nochtin tlen onikinminvitaro amo intech opovia para nikan yeskeh. Xiviah itech ojmeh kan eskinajtih iva xikinminvitarokah nochtin tlen inkinmajsiskeh, iva ma vikikah nika itech ilvitl.” In tlakevaltih okinmololojkeh nochtin tlen okinmajsikeh itech ojtli, tlen kualmeh iva tlen amo kualmeh. Iva ijkó nochi in kali kan monamiktiah otenki de nochtin tlen okinminvitarojkeh. ’Ijkuak in wei tlanavati okalakki okinmitato tlen okinminvitarojkeh, okittak ompa okatka se tlakatl tlen amo omotzotzolti kemi omonekia para velis yetos itech yejón ilvitl. In wei tlanavati okitlajtlani: “A ver te tlakatl, ¿kenik otikalakki iva amo otimotzotzolti kemi moneki para velis tietos itech nin ilvitl?” In tlakatl ayakmo ovelik otlanankili. Ijkuakó in wei tlanavati okinmilvi tlen otlaservirojtokah: “Xikijilpikah itech ikxivah iva itech imavah, iva xiktlamotlakah kiavak kan tlayova, kan chokas iva motlantekis.” Porke miekeh tlen tlanotzaltih pero san sekimeh tlen tlapejpenaltih. In fariseos okiskeh de ompa de kan Jesús otlamachtijtoka. In fariseos omololojkeh iva omotlatlalvijkeh para kittaskeh tlán velis kitlajtlaniiskeh in Jesús para ma kijto itla tlen amijtok, iva ijkó velis kiteilviskeh. Satepa, sekimeh momachtijkeh de yejvah in fariseos iva sekimeh tlen opoviah ivan Herodes, okintitlankeh para ma kilvitih in Jesús: —Tlamachti, tikmatih ke tejwatzi tikijtova tlen yi neli, iva yi neli titlamachtia kenik se nemis kemi Dios kineki. Amo tikinmiimakasi in gentejtih de tlan kiyejyekovah de tejwatzi. Tejwatzi tikinmita in gentejtih nochtin iwalestih. Techilvi, pues, tejwatzi ken tikitta: ¿Kox kuali se kitlaxtlavas impuestos para in wei tekiva César, o noso amo? Pero Jesús yokimatia ke yejvah san ik mochivah, iva okinmilvi: —¿Tleka inkinekih ma nikijto itla tlen amijtok? ¡Imejvah inkipiah ome inmoixko! Techititikah se tomi tlen ika inkitlaxtlavah impuesto. Yejvah okimakakeh se tomi itoka denario. Iva ijkuakó Jesús okintlajtlani: —¿De akin ixko iva akin itoka tlen nestok itech nin tomi? Yejvah okinankilijkeh: —De César. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Xikmakakah in César tlen itech povi in César, iva xikmakakah in Dios tlen itech povi in Dios. Ijkuak ijkó okikakkeh, omotetzavijkeh. Ayakmitla okijtojkeh iva mejor oyajkeh. Yejón tonali noijki sekimeh saduceos tlen kijtovah ke in mikameh amo velis moyolitiskeh, omotokijkeh inavak Jesús iva okitlajtlanijkeh: —Tlamachti, Moisés okijto tla se tlakatl tlen yomonamikti iva ixpolivi iva amo okinpixki ipilvah, ikni in difunto kipia de monamiktis ivan iknosivatl para ivan kinpias ipilvah kemi oyeskia ipilvah in difunto. Tonses, nika itech toaltepe okatkah chikome iknimeh tlakah. Tlen tetiachka omonamikti, iva satepa oixpolivik iva amo okinpixki ipilvah. Tlen kivaltoka omonamikti ivan iknosivatl. Pero ye noijki oixpolivik. Iva satepa noijki ijkó omochi oksé tlen kivaltoka, iva ijkó omochijkeh nochtin chikome iknimeh. Iva satepa de oixpolikeh nochtin yejonmeh chikome iknimeh, noijki oixpolivik in sivatl. Tonses, ijkuak moyolitiskeh in mikameh, ¿katli ye de nochtin yejonmeh chikome iknimeh yetos itonana? Porke nochtin chikome iknimeh omonamiktijkeh ivan yejón sivatl. Jesús okinmilvi: —Imejvah amo inkimatih tlen inkijtovah. Amo inkimatih tlen kijtova in Tiotlajkuiloli iva nion amo inkixmatih ivelitilis in Dios. Porke ijkuak moyolitiskeh in mikameh, in tlakah ivan sivameh mach ok monamiktiskeh, porke yeskeh kemi ilvikaktlatitlaniltih de Dios tlen kateh ilvikak. Pero komo yi timotlapovijtokeh de moyolitiskeh in mikameh, ¿amo semi inkilerovah tlen Dios omechilvi? Ye okijto: “Ne niDios de Abraham, de Isaac iva de Jacob.” In Dios amo Dios de mikameh sino de tlen yolitokeh. In gentejtih ijkuak ijkó okikakkeh, sa otlatlachixkeh de kenik okinmachtiaya. Ijkuak in fariseos okimatkeh ke Jesús okinkamatzaki in saduceos, ijkuakó yejvah omololojkeh. Se de yejvah tlen okatka tlamachti de tlanavatili okinekia kiyejyekos in Jesús para kittas tlan kijtos. Iva okitlajtlani: —Tlamachti, ¿katli yen tlanavatili okachi weititok de itlanavatil Moisés? Jesús okilvi: —“Xiktlasojtla moTeko Dios ika nochi moyolo, ika nochi moanima iva ika nochi motlalnamikilis.” Ye nin tlanavatili tlen okachi tlayakantok de nochtin iva okachi weititok. Iva onka oksé tlanavatili tlen noijki weititok, kijtova: “Xiktlasojtla mokni kemi te timotlasojtla.” Nochi tlen kijtova itlanavatil Moisés iva nochi tlen okijkuilojkeh in tiotenejmachtijkeh, mokitzkiah itech ninmeh ome tlanavatiltih. Iva mientras ok ompa oololitokah in fariseos, Jesús okintlajtlani, okinmilvi: —¿Tlán inkiyejyekovah imejvah aserka de Cristo? ¿Akin ikone? Yejvah okilvijkeh: —Yen ikone in wei tlanavati David. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Tonses, ¿tleka in David por medio de Tioijyotzintli okilvi “noTeko”? Porke David okijto: Dios omotlapovi ivan noTeko, okilvi: “Ximotlali ik noyekmapa, asta kan ma nikintlali itlampa mokxivah tlen mitztlavelitah.” Tla inevia in David okinotzki in Cristo iTeko, ¿tonses kenik ma yeto ikone? Iva amika omixevi okinankili nion se tlajtoli. Iva desde yejón tonali ayakmo omixevijkeh okitlajtlanijkeh ok itla. Ijkuakó Jesús okinmilvi in gentejtih iva tlen momachtijkeh: —In tlamachtijkeh de tlanavatili ivan fariseos yejvah kiteajsikamatiltiah in tlanavatili ika itlanavatijkayo Moisés. Tonses, imejvah xikchivakah nochi tlen yejvah imechmachtiskeh, pero amo xikchivakah tlen yejvah kichivah porke yejvah amo kichivah tlen kijtovah. Yejvah kintlamamaltiah in gentejtih ika tlamamali tlen etik iva ovi para se kivikas, pero yejvah amo kinekih koliniskeh nion se inmajpil para kajkuanaskeh. Nochi tlen kichivah, kichivah para ma kinmitakah in gentejtih. Kivikatinemih seki Tiotlajkuiloli ijtik kajajtzitzintih iva kimotlaliliah inmixkuak iva itech inmah. Kada ves kimochijchiviliah okachi patlavak in kuetlaxmekatl tlen ika kinmilpiah in kajajtzitzintih iva kinweyakiliah intenyo de intlakenvah. Kan onka ilvitl yejvah kitemovah tlen okachi kuali lugar kan motlaliskeh tlakuaskeh. Iva kinekih motlaliskeh tlayakapa kan motlaliah tlen okachi tlayakantokeh de kan tiotlamachtijkaltih. Iva kivelitah ma kinyektlajpalokah ijkuak kateh tiankistli iva kinekih ma kinmilvikah tlamachtijkeh. ’Pero imejvah amo xikchiakah de ma imechilvikah intlamachtijkeh, porke innochtin imejvah inmiknimeh iva inkipiah san se imoTlamachti, kijtosneki yen Cristo. Iva amika xikilvikah padre itech nin tlaltikpaktli, porke inkipiah san se Padre tlen kajki itech ilvikak. Iva nion amo xikchiakah de ma imechilvikah intlayakankeh, porke imejvah inkipiah san se imoTlayakanki, kijtosneki yen Cristo. Tlen okachi weititos de entre imejvah, kipia de imechpalevis kemi tlakevali. Porke tlen momachilis okachi weititok, satepa kitlalchitlaliskeh. Pero tlen motlalchitlalis, satepa kiweijkatlaliskeh. ’¡Ay de imejvah intlamachtijkeh de itlanavatil Moisés iva imejvah infariseos, inkipiah ome inmoixko! Porke inkintzakuiliah in gentejtih para amo ma kalakikah kan Dios tlanavatia. Nion imejvah amo inkalakih, iva nion amo inkinkaviliah ma kalakikah tlen kinekih kalakiskeh. ’¡Ay de imejvah intlamachtijkeh de itlanavatil Moisés iva imejvah infariseos, inkipiah ome inmoixko! Inkinkixtiliah inkalvah in iknosivameh, iva san ik inmochivah wejkavitl inmodiostzajtziliah. Iva por eso imejvah Dios imechtlajyoviltis okachi. ’¡Ay de imejvah intlamachtijkeh de itlanavatil Moisés iva imejvah infariseos, inkipiah ome inmoixko! Imejvah inmochijchikavah inkintemovah tlen amo judiojtih para ma kalakikah itech imotiotlamachtil. Iva ijkuak yonkajsikeh íkka, inkikuapa okachi pior ke imejvah iva okachi ma itech povi yas miktla iva amo kemi imejvah. ’¡Ay de imejvah, inkateh kemi oyeskia amo intlachiah iva inkinekih inkinyakanaskeh oksekimeh! Imejvah inkijtovah: “Tla íkka kitemaka itlajtol por yen templo, yejón mach itla kijtosneki. Pero tla se tlakatl kitemaka itlajtol por yen oro tlen kajki ijtik templo, yejón kipia de kichivas.” ¡Ay de imejvah, inkateh kemi oyeskia amo intlachiah iva amitla inkajsikamatih! ¿Katli yen okachi weititok: in oro o noso in templo tlen kitiochijtok in oro? Iva imejvah noijki inkijtovah: “Tla se tlakatl kitemaka itlajtol por yen artal, yejón mach itla kijtosneki. Pero tla se tlakatl kitemaka itlajtol por yen tlamanali tlen kajki ipan artal, yejón kipia de kichivas.” ¡Imejvah inkateh kemi oyeskia amo intlachiah iva amitla inkajsikamatih! ¿Katli yen okachi weititok: in tlamanali o noso in artal tlen kitiochijtok in tlamanali? Porke tlen kitemaka itlajtol por yen artal, kijtosneki kitemaka itlajtol por yen artal iva noijki por nochi tlen ompa kajki ipan artal. Iva tlen kitemaka itlajtol por yen templo, kijtosneki kitemaka itlajtol por yen templo iva por yen Dios tlen ompa chanti. Noijki tlen kitemaka itlajtol por yen ilvikak, kijtosneki kitemaka itlajtol por yen ilvikak iva noijki por yen itekivajsiya in Dios, iva por yen Dios tlen motlalia ipan yejón tekivajsiya. ’¡Ay de imejvah intlamachtijkeh de itlanavatil Moisés iva imejvah infariseos, inkipiah ome inmoixko! Porke imejvah inkitemakah imodiezmo de menta, de anís iva de komino. Pero amo inkichivah tlen okachi moneki tlen kijtova in tlanavatili, de xiktechivilikah tlen kuali, de xiteiknomatikah, iva de xiekah intenmachtih. Yen yejón tlen okachi moneki xikchivakah, pero noijki amo xikavakah de inkitemakaskeh imodiezmo. ¡Imejvah inkateh kemi oyeskia amo intlachiah iva inkinekih inkinyakanaskeh oksekimeh! ¡Inkitzejtzelovah tlen inkonih para amo ma pano itla sayolintzi, pero inkitolovah asta se kameyo! ’¡Ay de imejvah intlamachtijkeh de itlanavatil Moisés iva imejvah infariseos, inkipiah ome inmoixko! Imejvah inkichipavah in vaso ivan plato san panixko, pero imejvah inkintemitiah ika ichtekayotl iva ika tlaixnekayotl. Imejvah infariseos amo intlachiah. Achto xikchipavakah in vaso ivan plato ik tlatlaijtik, para ijkó chipavis ik panixko. ’¡Ay de imejvah intlamachtijkeh de itlanavatil Moisés iva imejvah infariseos, inkipiah ome inmoixko! Imejvah inkateh kemi mikatekochtih tlen ik panixko pintaritokeh de istak iva mottah kualtzi, pero ik tlatlaijtik tentokeh de omitl de mikameh iva tlapalantok. Ijkó noijki imejvah, ik panixko inmottah kemi intlakamelajkeh inmixpan gentejtih, pero imoijtik intentokeh de ome ixkotl iva de tlen amo kuali. ’¡Ay de imejvah intlamachtijkeh de itlanavatil Moisés iva imejvah infariseos, inkipiah ome inmoixko! Porke imejvah kualtzi inkinchijchivah tlaixneskayomeh kan toktokeh in tiotenejmachtijkeh, iva inkintlachijchiviah kan toktokeh tlen oyajkeh tlakamelajkeh. Iva inkijtovah: “Tla tejvah yotieskiah nepa tiempo ijkuak okatkah tokojkolvah, amo titevanmeh otikinmiktiskiah in tiotenejmachtijkeh.” Ika yejón, imejvah inkimokuitiah ke imejvah intewejkaixvivah de nekateh tlen otemiktijkeh, ijkuak okinmiktijkeh in tiotenejmachtijkeh. Xiktlamikah pues in tlajtlakoli tlen okipevaltijkeh imokojkolvah. ’¡Kovameh! ¡Imejvah intepilvah de kovameh! ¿Kenik incholoskeh para amo intlajyoviskeh kan miktla? Ne nimechvalintitlanilis sekimeh tiotenejmachtijkeh, sekimeh ixtlamatkeh iva sekimeh tlamachtijkeh. Pero imejvah sekimeh inkinmiktiskeh iva sekimeh inkinkrusifikaroskeh, iva oksekimeh inkinvitekiskeh kan inmotiotlamachtijkalvah, iva oksekimeh inkinchochololtiskeh sentetl itech altepemeh. Ijkó pues, Dios imechtlajtlanilis kuenta imejvah de nochtin tlakamelajkeh tlen okinmiktijkeh, desde Abel tlen oyá tlakamela asta Zacarías ikone in Berequías, tlen imejvah onkimiktijkeh entre kan kajki in templo iva kan kajki in artal de sacrificios. Yi neli nimechilvia, ke imejvah tlen axka imonkateh intlajyoviskeh por nochi nin tlamantli tlen onkichijkeh. ’¡Ay, Jerusalén, Jerusalén, te tikinmiktia in tiotenejmachtijkeh iva tikinmaga ika tetl tlen Dios kivalintitlani monavak! ¡Miek welta oniknekia nikinmololos mopilvah, kemi se poyojtena kinmololova ikonevah itlampa iajasvah, pero amo otiknekki! Axka mokalijtik mokavas sa tlaijki. Iva nimitzilvia, ke ayakmo kema techitas asta ma ajsiki neká tonali ijkuak tikijtos: “¡Ma Dios kitiochiva tlen vitz ika itoka in toTeko!” Jesús okiski de kan templo, iva ijkuak yoyaya, ijkuakó in momachtijkeh omotokijkeh inavak iva ope kititiah in kuajkuali kalmeh tlen povih itech templo. Iva Jesús okinmilvi: —¿Inkittah nochi nin? Yi neli nimechilvia, nochi kixixititzaskeh iva ayakmo mokavas nepanitos nion oksé tetl. Satepa oyajkeh ipan tepetl tlen itoka Olivos. Jesús ompa omotlali, in momachtijkeh omotokijkeh inavak, iva ijkuak yokatkah san yejvah inselti, okitlajtlanijkeh: —¿Keman ijkó panolos? ¿Katle neskayotl tikittaskeh ijkuak tivitz ika mavissotlanextli? ¿Iva kemania tlamis in tlaltikpaktli? Jesús okinnankili: —¡Xikpiakah kuidado! Amika ma imechkajkayava. Porke miekeh vitzeh san kinejnekiskeh notoka, kijtoskeh: “Ne niCristo”, iva miekeh kinkajkayavaskeh. Imejvah inkimatiskeh onka guerra iva motlapoviskeh yetos guerra, pero amo ximomavtikah, porke ijkó kipia tlen panolos. Pero ayamo tlamis in tlaltikpaktli. Se país kimomagas ivan oksé país, iva se altepetl kimomagas ivan oksé altepetl. Yetos apistli, yetos kokolistli, iva sentetl tlalolinis. Pero nochi yejón yikin pevas in tlajyovilistli. ’Ijkuakó imejvah imechtemaktiskeh para imechtlajyoviltiskeh iva imechmiktiskeh. Nochtin gentejtih imechkualankaitaskeh por innechneltokah. Itech nekateh tonaltih miekeh tlaneltokakeh kipoloskeh intlaneltokalis, mokualankaitaskeh se iva oksé, iva motemaktiskeh inavak tekivajkeh se iva oksé. Monextiskeh miekeh tiotenejmachtijkeh tekajkayajkeh iva kinkajkayavaskeh miekeh. Yetos sa tlawel miek tlajtlakoli, iva por eso miekeh ayakmo motlasojtlaskeh. Pero tlen akin kixikos nochi asta sa ik tlami, momakixtis. Iva nin kuali tlajtoli tlen techilvia kenik in Dios tlanavatia, motematiltis sentetl itech nin tlaltikpaktli, para ke nochtin gentejtih de nochtin países ma kimatikah. Iva ijkuakó tlamis in tlaltikpaktli. ’Noijki imejvah inkittaskeh panolos tlen okijkuilo in tiotenejmachti Daniel, okijto ajsis tonali imejvah inkittaskeh itla fierotik tlen teixpolo, moketos Kan Tlatiochitok de kan templo kan amo kipia de ompa yetos, —tlen kileros nin tlajtoli tlen okijkuilo Daniel, ma kajsikamati tlán kijtosneki—, ijkuakó tlen yeskeh Judea, ma cholokah ma viah asta ipan tepemeh. Iva tlen yetos ikpak ikal, amo ma temo para kikuiti itla ikalijtik. Iva tlen yetos itlala, amo ma mokuapa para ikalijtik para kikuiti itlaken. ¡Prowestih sivameh tlen itech nekateh tonaltih kipixtoskeh inkonetzi inmijtik iva in sivameh tlen tlaskaltijtoskeh! Ximodiostzajtzilikah amo ma imechtokaro incholoskeh mero ijkuak seva, o noso ijkuak sábado. Itech nekateh tonaltih yetos miek tlajyovilistli temavti, ke amo yi semi ijkó panolo desde ijkuak ope in tlaltikpaktli iva satepa ayakmo kema ijkó panolos. Dios kintlasojtla tlen Ye yokinpejpenki, iva por eso amo wejkavas miek tiempo yejón tlajyovilistli. Porke tlamo, amika omomakixtiskia. ’Ijkuakó tla íkka imechilvis: “Xikittakah, nika kajki in Cristo”, o noso “Xikittakah, nepa kajki”, amo xikneltokilikah. Porke monextiskeh Cristojtih iva tiotenejmachtijkeh tekajkayajkeh, iva kinchivaskeh miekeh neskayomeh iva nexkuitiltih para ika tlakajkayavaskeh. Iva kinekiskeh kinkajkayavaskeh noijki tlen Dios yokinpejpenki. Ne yonimechilvi antes de ijkó panolos. Por eso, tla imechilviskeh: “Xikittakah, in Cristo kajki kan tlavaki”, amo xiviah. Iva tla imechilviskeh: “Xikittakah, nika kajki kan kuarto”, amo xikneltokakah. Porke ijkó kemi ijkuak tlapejpetlani iva tlavia desde ik kan valkisa in tonali iva asta ik kan onpolivi in tonali, ijkó noijki mottas ijkuak vitz iKone in Tlakatl ika imavissotlanex. Ijkó kemi ijkuak in tzojpilomeh peva mololovah kan vetok se yolkatl tlen yomikki, ijkó noijki yetos ijkuak Ne nivitz porke nochtin kimatiskeh. ’Iva san nima ijkuak yopanokeh in yejonmeh tonaltih de tlajyovilistli temavti, in tonali tlilevis, in metzi ayakmo tlavis, in sitlalimeh vetziskeh iva in tlamantih tlen chijchikavakeh tlen kateh itech ilvikak viviokaskeh. Iva ijkuakó mottas se neskayotl itech ilvikak nik yompa valmuika iKone in Tlakatl, iva ijkuakó nochtin gentejtih de nin tlaltikpaktli tlen kichivah tlajtlakoli sa tlawel mavkatzajtziskeh ijkuak kittaskeh valmuika itech mixtli de ilvikak, ika miek ivelitilis iva ika wei imavissotlanex. Iva kinvaltitlanis iilvikaktlatitlanilvah, yejvah valtlapitzaskeh chikavak, iva kinmololoskeh in gentejtih tlen Ye yokinpejpenki, ik novian itech nin tlaltikpaktli desde kan onpejtok iva asta kan ontlantok. ’Xikajsikamatikah in ejemplo de se igoskuavitl: Ijkuak yi peva selia imamayo iva yi peva moxivyotia, imejvah yinkimatih ke in tonaya yi kajki serka. Ijkó noijki, ijkuak imejvah inkittaskeh yi ijkó tlamochijtok de tlan yonimechilvi, ijkuakó noijki xikmatikah nik mach ok wejkavas para vitz iKone in Tlakatl. Yi neli nimechilvia, ke nochi yejón tlamantli panolos antes de ixpoliviskeh in gentejtih de nin tiempo. In ilvikak ivan tlaltikpaktli ayakmo yeskeh, nochi polivis, pero notlajtol amo polivis, sino kipia de mochivas nochi tlen nimechilvijtok. ’Amika kimati tlán tonali iva tlán ora ijkuak ijkó panolos, nion ilvikaktlatitlaniltih amo kimatih, nion iKone in Dios noijki amo nikmati, sino san yen noTajtzi Dios kimati. ’Iva ijkó kemi okatka itech tiempo de Noé, no ijkó yetos ijkuak valmuikas iKone in Tlakatl. Itech nekateh tonaltih, antes de mokajkavas in kiavitl chikavak, in gentejtih otlakuayah iva okoniah itech ilvimeh, in tlakah ivan sivameh omonamiktiayah. Ijkó okichijtokah asta ijkuak oajsik neká tonali ijkuak Noé okalakki kan wei barko. In gentejtih amo okimatiah tlán mochivaskeh asta ijkuak ovala in kiavitl chikavak iva nochtin okinmikti. Ijkó noijki tlamochivalos ijkuak valmuikas iKone in Tlakatl. Ijkuakó, ome tlakah tekipanojtoskeh intlala. Se kivikaskeh ivan oksé kikajtevaskeh. Ome sivameh tlapayantoskeh itech se metlatl. Se kivikaskeh ivan oksé kikajtevaskeh. ’Xiijsatokah pues, porke amo inkimatih tlan ora valmuikas imoTeko. Xikmatikah imejvah, tla se chane okimatiskia tlan ora vitz in ichtekki, tonses oijsatoskia iva amo okikaviliskia ma kalaki ikalijtik para ma kitlachteki. Por eso, imejvah sa ximonejmachtijtokah, porke ijkuak imejvah amo inkiyejyekojtoskeh kox vitz, ijkuakó valmuikas iKone in Tlakatl. ’¿Akin tlakevali tlen kichiva in tekitl kemi oyeskia iaxka iva itech se motenmachia? Kijtosneki yen tlen kitlalia iteko ma kinmitili tlen oksekimeh itlakevalvah, iva ma kintlamakah a tiempo. Ma paki in tlakevali tla iteko kajsiki kichijtok tlen okinavati. Yi neli nimechilvia, ke yejón iteko kitlalis ma kitili nochi tlen iaxka. Pero tla in tlakevali amo kuali iyelis iva kiyejyekos ke iteko wejkavas de mokopati, iva tla pevas kinmagas ika maitl tlen oksekimeh tlakevaltih, iva pevas tlakuas iva konis ivan oksekimeh tlavankeh, ijkuakó iteko vitz itech se tonali iva itech se ora ijkuak itlakeval amo kimatis kox ijkuakó vitz. Sa tlawel kiwitekis, iva kititlanis ma tlajyovi san sekka invan tlen kipiah ome inmixko kan chokas iva motlantekis. ’Ijkuakó kan Dios tlanavatia yetos kemi omochijkeh majtlaktli ichpokameh tlen okinvikayah inkandilvah iva oyajkeh okinamikitoh in novio. Makuili ichpokameh okatkah tlayejyekolejkeh iva ok makuiltih ichpokameh okatkah amo tlayejyekolejkeh. Tlen okatkah amo tlayejyekolejkeh, ijkuak okivikakeh inkandil, amo okivikakeh inmaseite para kintemitiskeh oksemi. Pero tlen oksekimeh ichpokameh tlen tlayejyekolejkeh okivikakeh intepalkav de aseite iva inkandil. Iva komo in novio amo totoka ovalaya, nochtin ichpokameh okinkitzki kochilistli, iva okochkeh. Satepa, kemi tlajko yovak, okikakkeh se tlajtoli: “¡Ompa vitz in novio, xiknamikitih!” Ijkuakó nochtin ichpokameh omejtevakeh iva ope kinyektlaliah inkandilvah. Iva in makuili ichpokameh tlen amo tlayejyekolejkeh okinmilvijkeh tlen oksekimeh makuili ichpokameh: “Techmakakah se tzikitzi imoaseite, porke tokandilvah yi mero sevih.” Pero in ichpokameh tlayejyekolejkeh otlanankilijkeh: “Amó, porke tla timechmakaskeh amo kajxilis para imejvah iva nion para tejvah tokandil. Okachi kuali xiviah kan kinemakah iva xikmokovikah para imejvah.” Pero ijkuak in makuili ichpokameh tlen amo tlayejyekolejkeh oyajkeh okimokovitoh inmaseite, ijkuakó oajsiko in novio. In ichpokameh tlen yokatkah listas okalakeh ivan novio kan monamiktiah, iva ijkuakó ovalmotzakki in puerta. Satepa, oajsikoh tlen oksekimeh makuili ichpokameh tlen amo tlayejyekolejkeh, okivijvitekeh in puerta iva okijtojkeh: “¡Tata, tata, techtlatlapoli!” Pero ye okinnankili: “¡Mach nimechixmati akinmeh imejvah!” Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Por eso imejvah xiijsatokah, porke amo inkimatih tlán tonali nion tlán ora valmuikas iKone in Tlakatl. ’Ijkuak Dios tlanavatis, yetos kemi se tlakatl tlen antes de kisas para oksé país, okinnotzki itlakevalvah iva okinkajtevili seki itomi para ika ma tekipanokah. ’Se itlakeval okimakak makuili mil tomi de plata, oksé okimakak ome mil tomi de plata, iva oksé okimakak se mil tomi de plata. Kada se de yejvah okinmakak ijkó kemi tlen yejvah oveliah okichivayah. Satepa yejón tlakatl okiski oyá wejka. In tlakevali tlen okimakakeh makuili mil tomi de plata, okichi negosio ika, iva okitlanki ok makuili mil tomi de plata. Iva in tlakevali tlen okimakakeh ome mil tomi de plata, noijki okitlanki ok ome mil tomi de plata. Pero tlen oksé tlakevali tlen okimakakeh se mil tomi de plata, okitlalpacho in tomi de iteko. ’Miek tonali satepa, inteko omokopato, iva ope kintlajtlanilia kuenta. In tlakevali tlen okimakakeh makuili mil tomi de plata, okimak iteko ok makuili mil, iva okilvi: “Tejwatzi noteko, tejwatzi otechmakak makuili mil tomi de plata, nika kajki ok makuili mil tlen oniktlanki.” Iteko okilvi: “Kuali otikchi. Te sa tlawel kuali tinotlakeval iva titenmachtli. Iva komo kuali ika otitekipano maski san ika tzikitzi, axka nimitzmakas xikitta okachi miek tlamantli. Axka xivalmuika itech noilviv.” In tlakevali tlen okimakakeh ome mil tomi de plata, okitemakak kuenta ijkí: “Tejwatzi noteko, tejwatzi otechmakak ome mil tomi de plata, nika kajki ok ome mil tlen oniktlanki.” Iteko okilvi: “Kuali otikchi. Te sa tlawel kuali tinotlakeval iva titenmachtli. Iva komo kuali ika otitekipano maski san ika tzikitzi, axka nimitzmakas xikitta okachi miek tlamantli. Axka xivalmuika itech noilviv.” Pero in tlakevali tlen okimakakeh se mil tomi de plata, okilvi iteko: “Tejwatzi noteko, komo nikmati nik titekixneki, iva tikmopixkia tlen amo otiktookak iva tikololova kan amo otikxini itla semiya, onimomavti, iva okachi kuali oniktlaati motomi oniktlalpacho. Pero nika kajki motomi.” Iteko okinankili: “Te mach tikuali tinotlakeval iva titlatzivki, tla otikmatia ke nikmopixkia tlen amo oniktookak iva nikololova kan amo onikxini itla semiya, sikiera otikonkavaskia notomi kan banko para okitlaniskia ikoneyo, iva ijkuak onejkoskia, onikseliskia notomi ivan ikoneyo.” Ijkuakó inteko okinmilvi tlen ompa okatkah: “Xikixtilikah yejón mil tomi de plata, iva xikmakakah tlen kipia majtlaktli mil. Porke tlen kipia, se kimakas okachi, iva kipias okachi. Iva tlen amo kipia, maski asta yen tlen tzikitzi kipia se kikixtilis. Iva nin notlakeval tlatzivki, xiktlamotlakah kiavak kan tlayova kan chokas iva motlantekis. ’Ijkuak iKone in Tlakatl valmuikas ivan nochtin iilvikaktlatitlanilvah, valmuikas ika imavissotlanex iva motlalis itech itekivajsiya tlen kipia mavissotlanextli. In gentejtih de nochtin países mololoskeh iyakapa, iva kinxelos ijkó kemi se tlajpixki kinxelova in ichkameh de invan tentzomeh. Tlen ichkameh kintlalis ik iyekmapa iva tlen tentzomeh kintlalis ik iopochmapa. Ijkuakó in Wei tlanavati kinmilvis tlen yeskeh ik iyekmapa: “Xivikikah imejvah tlen intlatiochivaltih de noTajtzi. Xivikikah iva xikselikah imoerensia kan Dios tlanavatia, kan yi tlayektlalitok para imejvah desde ijkuak omochi in tlaltikpaktli. Porke ijkuak onitiojsi, imejvah onnechtlamakakeh. Ijkuak onamikki, imejvah onnechmakakeh atl. Ijkuak amo onikpiaya kan nimokalotis, imejvah onnechkalotijkeh. Ijkuak amo onikpiaya notzotzol, imejvah onnechmakakeh notzotzol. Ijkuak onimokoko, imejvah onnechtlajpalotoh. Ijkuak onitzaktoka telpiloya, imejvah onnechitatoh.” Ijkuakó tlen oyajkeh tlakamelajkeh kijtoskeh: “ToTeko, ¿keman otimitzitakeh otitiojsi, iva otimitztlamakakeh? ¿O noso keman otimitzitakeh otamikki, iva otimitzmakakeh atl? ¿O noso keman otimitzitakeh amo otikpiaya kan timokalotis, iva otimitzkalotijkeh, o noso amo otikpiaya motzotzol, iva tejvah otimitzmakakeh motzotzol? ¿O noso keman otimitzitakeh otimokoko, o noso otitzaktoka telpiloya, iva otiajkeh otimitzitatoh?” Ijkuakó in Wei tlanavati kinnankilis: “Yi neli nimechilvia, ke nochi tlen imejvah onkichijkeh por nochtin ninmeh noknivah tlen amo ipanitalistih, kijtosneki onkichijkeh por ne.” ’Ijkuakó noijki kinmilvis tlen yeskeh ik iopochmapa: “Ximachivakah de ne, Dios yokijto ke imejvah intlajyoviskeh. Xiviah ijtik tlitl tlen amo keman sevi tlen Dios okichi para yen Amo Kuali Tlakatl ivan iejekavah. Porke ijkuak onitiojsi, imejvah amo onnechtlamakakeh. Ijkuak onamikki, imejvah amo onnechmakakeh atl. Ijkuak amo onikpiaya kan nimokalotis, imejvah amo onnechkalotijkeh. Ijkuak amo onikpiaya notzotzol, imejvah amo onnechmakakeh notzotzol. Ijkuak onimokoko iva ijkuak onitzaktoka telpiloya, imejvah amo onnechitatoh.” Ijkuakó yejvah noijki kinankiliskeh: “ToTeko, ¿keman otimitzitakeh otitiojsi o noso otamikki, o noso amo otikpiaya kan timokalotis, o noso amo otikpiaya motzotzol, o noso otimokoko, o noso otitzaktoka telpiloya iva amo otimitzpalevijkeh?” Ijkuakó in Wei tlanavati kinnankilis: “Yi neli nimechilvia, ke ijkuak imejvah amo onkinpalevijkeh noknivah tlen okachi amo ipanitalistih, kijtosneki ne amo onnechpalevijkeh.” Yejonmeh yaskeh itech tlajyovilistli para semijkak, iva tlen tlakamelajkeh kalakiskeh itech nemilistli para semijkak. Ijkuak Jesús otlanki okijto nochi nin tlajtoli okinmilvi in momachtijkeh: —Imejvah yinkimatih ke polivi sa ome tonali para yetos ilvitl de Pascua. Iva iKone in Tlakatl kitemaktiskeh para kikrusifikaroskeh. Noijki itech yejón ora, in tlayakankeh tiopixkeh, in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés iva in tlayakankeh tetajmeh, omololojkeh kan kiavak de kan palacio kan chanti in wei tiopixki itoka Caifás. Ompa omotlatlalvijkeh kenik velis kichivaskeh ma vetzi in Jesús itech intlakajkayavalis para ijkó velis kikitzkiskeh iva kixpoloskeh. Pero okimolviayah: —Amo tikitzkiskeh itech ilvitl, para amo mopajsoloskeh in gentejtih. Jesús okatka Betania, kan ikalijtik in Simón, tlen Jesús okipajti ijkuak opalania inakayo. Ijkuakó se sivatl omotoki inavak Jesús tlen okivikaya se boteyajtzi de alabastro tentok de ajviakayotl tlen patío, iva okiteekili in Jesús ipan itzonteko kan oyetoka kan mesa. In momachtijkeh ijkuak ijkó okittakeh, okualankeh iva okijtojkeh: —¿Tleka nin sivatl san okavilti in ajviakayotl? Oveliskia omonemakaskia patío, iva in tomi se okinmakaskia tlen prowestih. Jesús okikakki iva okinmilvi: —Amitla xikilvikah nin sivatl. Porke ye okichi se kuali tlamantli para Ne. In prowestih nochipa inkinpiaskeh, pero Ne mach ok wejkavas nika nietos imovah. Nin sivatl ijkuak onechteekili ajviakayotl itech nokuerpo, kijtosneki yokiyektlali nokuerpo para ijkuak nechtookaskeh. Yi neli nimechilvia, ke sentetl itech nin tlaltikpaktli kan motematiltis in yankuik kuali tlajtoli, noijki mijtos tlen okichi nin sivatl iva ijkó kilnamikiskeh. Ijkuakó Judas Iscariote se de tlen majtlaktih ivan ome momachtijkeh de Jesús, oyá omotlapovito invan tlayakankeh tiopixkeh, iva okinmilvi: —¿Kech innechmakaskeh tla nimechmaktilis in Jesús? Ijkuakó yejvah okimakakeh senpoali ivan majtlaktli tomi de plata. Iva desde ijkuakó Judas ope kitemova keman velis kitemaktis in Jesús. In primer tonali ijkuak ope in ilvitl de pan tlen amo kipia xokotixtli, ijkuakó in momachtijkeh de Jesús omotokijkeh inavak, iva okitlajtlanijkeh: —¿Kan tikneki ma tikchivatih in tlakuali de Pascua? Ye okinmilvi: —Xiviah Jerusalén kan ikalijtik in tlakatl tlen imejvah yinkixmatih, iva xikilvikah: “In Tlamachti kijtova: Yoajsik noora, moneki mokalijtik nikmomajsevis in tlakuali de Pascua Ne iva tlen nikinmachtia.” In momachtijkeh okichijkeh ijkó kemi okinnavati in Jesús, iva okichijkeh in tlakuali de Pascua. Ijkuak otlayovak, Jesús omotlali kan mesa ivan majtlaktli ivan ome momachtijkeh. Iva ijkuak otlakuajtokah okinmilvi: —Yi neli nimechilvia, ke se de imejvah nechtemaktis. Yejvah sa tlawel omoyolkokojkeh, iva kada se de yejvah ope kitlajtlaniah: —¿Kox ne, noTeko? Jesús okinnankili: —Tlen kapachova ipan kan plato kan Ne noijki nikapachova nopan, yen yejón nechtemaktis. Yi neli, iKone in Tlakatl ixpolivis ijkó kemi kijtova in Tiotlajkuiloli. Pero ¡ay de neká tlakatl tlen nechtemaktis! Okachi kuali amo onesiskia. Ijkuakó Judas tlen kitemaktis in Jesús, okitlajtlani: —Tlamachti, ¿kox ne? Jesús okinankili: —Kema, te mero. Ijkuak otlakuajtokah, Jesús okontilanki in pan iva okitlasojkamatki inavak Dios, okipojpostekki in pan iva okinmajmakak in momachtijkeh, iva okinmilvi: —Xikuakah, nin yen nokuerpo. Satepa okontilanki in kopa de vino, okitlasojkamatki inavak Dios, okinpanoltili in momachtijkeh, iva okinmilvi: —Innochtin xikonikah nin vino, porke nin yen noesso, iva Dios ika kichiva inmovah se yankuik moyekkavalistli, iva tlen nokivis para tlapojpolvilistli de tlajtlakoli de miekeh. Pero nikneki nimechilvis, ke desde axka mach ok nikonis vino asta neká tonali ijkuak tlanavatis noTajtzi iva ijkuakó nikonis yankuik vino inmovah. Satepa de okintlakuikakeh sekimeh himnos, oyajkeh ipan tepetl tlen itoka Olivos. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Nin yovak nochtin imejvah innechkavaskeh noselti, porke in Tiotlajkuiloli kijtova: “Nikmiktis in tlajpixki iva in ichkameh xixiniskeh.” Pero satepa de ijkuak nimoyolitis, nitlayakanas para Galilea iva ompa innechajsitivih. Ijkuakó Pedro okinankili: —Maski nochtin ma mitzkavakah moselti, ne amo kema nimitzkavas. Ijkuakó Jesús okilvi: —Yi neli nimitzilvia, nin yovak antes de tzajtzis in kaxtil, para ijkuakó te yotikijto eyi welta nik amo techixmati. Iva Pedro okinankili: —Maski mova ma nechmiktikah, ne amo kema nikijtos ke amo nimitzixmati. Iva nochtin oksekimeh momachtijkeh no ijkó okijtojkeh. Satepa Jesús oyá invan momachtijkeh kan se lugar itoka Getsemaní, iva okinmilvi: —Nika ximotlalikah, ne niav nimodiostzajtziliti ik nepa. Jesús okivikak in Pedro ivan ome itelpochvah in Zebedeo. Satepa sa tlawel ope motekipachova iva moyolkokova. Jesús okilvi in Pedro iva tlen ome itelpochvah in Zebedeo: —Sa tlawel nimoyolkokova iva ayakmo nikxikova nikmachilia niixpolivis. Nika ximokavakah xiijsatokah nova. Jesús oyá ok achitzi tlayakapa, ompa omotlankuaketzki iva omixtlapacho ipan tlali, iva omodiostzajtzili okijto: —NoTajtzi, tla tikmonekiltis, techkixtili nin tlajyovilistli tekoko. Pero amo ma mochiva kemin Ne nikneki, sino kemi tejwatzi tikmonekiltis. Satepa Jesús omokuapki kan okatkah tlen eyi momachtijkeh, iva okinmajsito kochtokeh. Iva Jesús okilvi in Pedro: —¿Amo onkixikojkeh nion se ora inmijsatokeh nova? Xiijsatokah iva ximodiostzajtzilijtokah, para amo xivetzikah ijkuak imechyoltilanas in tlajtlakoli. Imotonal kineki kichivas tlen kuali, pero imokuerpo amo tlaxikova. Jesús oksé welta oyá omodiostzajtzilito, iva omodiostzajtzili ijkí: —NoTajtzi, tla amo velis techkixtilis nin tlajyovilistli tekoko, tonses ma mochiva kemi tejwatzi tikmonekiltis. Oksemi omokuapki kan okatkah in momachtijkeh, iva oksemi okinmajsito kochtokeh, porke okintlanki in kochilistli. Oksé welta okinkajte iva oyá omodiostzajtzilito yi eyi welta, iva oksemi okijto tlen achto okijto. Satepa oyá kan okatkah in momachtijkeh iva okinmilvi: —¿Ok inkochih iva inmoseviah? Yoajsik ora para kitemaktiskeh iKone in Tlakatl inmak in gentejtih tlajtlakolejkeh. Ximevakah, ma tiviah. Yompa vitz tlen nechtemaktis. Jesús ok otlapojtoka iva ijkuakó oajsiko in Judas, tlen okatka se de yejvah tlen majtlaktli ivan ome momachtijkeh, iva ivan ovalayah miekeh gentejtih okivalikayah espada iva kuavitl. Nonmeh gentejtih okintitlankeh in tlayakankeh tiopixkeh iva in tlayakankeh tetajmeh judiojtih. Pero Judas antes de kinmaktilis in Jesús, achto okinmilvi kenik kinmititis katli yen Jesús. Okinmilvi: —Tlen ne nikixpipitzos, yen yejón Jesús. Xikitzkikah iva xikvikakah. Ijkuakó Judas omotoki inavak Jesús iva okilvi: —¡Nolti, Tlamachti! Iva okixpipitzo. Jesús okinankili: —Noyolikni, ¿tlán otikchivako? Ijkuakó ipan omopachojkeh, okitzkijkeh in Jesús iva okivikakeh. Ijkuakó se momachti de Jesús okixti iespada iva okinakastzonteki itlakeval in wei tiopixki. Pero Jesús okilvi: —Xiktlaati moespada. Porke nochtin tlen mokitzkiah ika espada, noijki mikiskeh ika espada. ¿Amo tikmati ke tla Ne oniknekiskia, oveliskia oniktlajtlaniliskia noTajtzi okachi de majtlaktli ivan ome ejércitos de ilvikaktlatitlaniltih para ma nechpalevikih iva san nima okinvaltitlaniskia? Pero tla ijkó nikchivas, ¿tonses kenik mochivas tlen ijkuilitok itech Tiotlajkuiloli, kan kijtova ke ijkó kipia de nechpanos? Ijkuakó Jesús okinmilvi in gentejtih: —¿Onnechkitzkikoh imejvah ika espada iva ika kuavitl kemi oyeskia niichteki? Nochipa onikatka imovah kan templo onitlamachtijtoka iva amo semi onnechkitzkijkeh. Pero nochi nin kipia tlen ijkó yetos para ma mochiva tlen kijtova in Tiotlajkuiloli tlen okijkuilojkeh in tiotenejmachtijkeh. Ijkuakó nochtin momachtijkeh ocholojkeh iva okikajtejkeh iselti in Jesús. Tlen okitzkijkeh in Jesús okivikakeh inavak in wei tiopixki Caifás, iva ompa yomololojkeh in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés ivan tlayakankeh tetajmeh. Pedro inkuitlapa oyaya san de wejka asta kan kiavak de kan ikalijtik in wei tiopixki, ompa okalakki iva omotlali invan templojmayoltih para kittas tlán panolos. In tlayakankeh tiopixkeh, in tlayakankeh tetajmeh iva nochtin tlen povih itech injunta in judiojtih, okitemovayah kenik velis kitlajtlakoltiskeh in Jesús de itla tlen amo neli para ijkó velis kixpoloskeh. Pero amitla okajxiliayah tlan ika velis kiteilviskeh, maski miekeh okijtojkeh tlen amo neli. Pero satepa omoketzkeh ome testigojtih istlakameh, iva okijtojkeh: —Nin tlakatl okijto: “Ne velis nikxitinis in templo de toTajtzin Dios, iva san ika eyi tonali oksemi niketzaltis.” Ijkuakó in wei tiopixki ovalmoketzki, iva okitlajtlani in Jesús: —¿Amo titlanankilis? ¿Yi neli tlen kijtovah ninmeh? Pero Jesús amo otlanankili. In wei tiopixki oksemi okitlajtlani: —Nimitznavatia ika itoka toTajtzin Dios tlen yolitok, techilvi tinochtin kox te tiCristo, iKone in Dios. Jesús okinankili: —Ijkó kemi te yotikijto. Iva nikneki nimechilvis desde axka imejvah inkittaskeh iKone in Tlakatl yetos ik iyekmapa in Dios tlen kipia nochi velitilistli, iva valmuikas itech mixtli de ilvikak. Ijkuakó in wei tiopixki, omotlakentzomoni iva okijto: —¡Nin tlakatl kixpanavia in Dios ika itlajtol! Mach ok monekih testigojtih. Imejvah yonkikakeh kenik kixpanavia in Dios ika itlajtol. ¿Imejvah tlán inkijtovah? Yejvah okijtojkeh: —¡Tlajtlakole, ma miki! Ijkuakó okixchijchakeh iva okimagakeh ika maitl, iva oksekimeh okixtlajtlatzinijkeh iva okilvijkeh: —Tla tiCristo, ¡xikyejyekoli akin omitzmagak ika maitl! Pedro oyetoka kan kiavak, iva ijkuakó se sivatl itlakeval in wei tiopixki omotoki inavak Pedro iva okilvi: —Te noijki otinemia ivan Jesús tlen de Galilea. Pedro amo okimokuiti iva okijto inmixpa nochtin: —Mach nikmati tlán tikijtova. Pedro yokistiaya kan puerta, iva ijkuakó oksé sivatl okittak, iva okinmilvi tlen ompa okatkah: —Nin tlakatl noijki onemia ivan Jesús de Nazaret. Pedro oksemi amo okimokuiti, iva okijto: —Yi neli, mach nikixmati yejón tlakatl. Okachi satepa, tlen ompa okatkah omotokijkeh inavak Pedro, iva okilvijkeh: —Yi neli, te noijki se de yejvah, porke mokaki noijki ijkó nik titlapova. Ijkuakó Pedro ope kijtova ipan ma vetzi tlajyovilistli tla amo neli tlen kijtova iva okisentlali itlajtol, okijto: —Ne mach nikixmati yejón tlakatl. Iva san nima ijkuakó ovaltzajtzik in kaxtil. Ijkuakó Pedro okilnamiki tlen achto okilvijka in Jesús: “Antes de tzajtzis in kaxtil, para ijkuakó te yotikijto eyi welta nik amo techixmati.” Pedro okiski de ompa iva sa tlawel ochokak. Ijkuak otlaneski, nochtin tlayakankeh tiopixkeh ivan tlayakankeh tetajmeh judiojtih, omotlatlalvijkeh kenik kichivaskeh para kixpoloskeh in Jesús. Okijilpijkeh iva okivikakeh okimaktilijkeh in kobernador Poncio Pilato. Satepa Judas, tlen okitemakti in Jesús, ijkuak okittak ke Jesús yokitlajtlakoltijkeh para kixpoloskeh, okimachili fiero por tlen okichi, iva oyá okinkuapilito in senpoali ivan majtlaktli tomi de plata in tlayakankeh tiopixkeh ivan tlayakankeh tetajmeh. Iva okinmilvi: —Yonikchi se wei tlajtlakoli, porke oniktemakti se tlakatl tlen amo okichi nion se tlajtlakoli. Pero yejvah okinankilijkeh: —¡Tejvah mach totekiv! ¡Ompa te xikitta! Ijkuakó Judas okitlamotlak in tomi ompa ijtik templo, iva okiski oyá omokechpiloto. In tlayakankeh tiopixkeh okololojkeh in tomi iva okijtojkeh: —Dios itlanavatil amo kitekavilia ma tiktlalikah nin tomi ijtik kaja kan kitlaliah ofrendajtomi, porke ika okitlaxtlajkeh iesso de se tlakatl. Iva satepa omotlapovijkeh ke ika yejón tomi kikovaskeh se tlali, iva okikojkeh in tlali tlen itoka Itlal in Xoktzinchijchi, para kipiaskeh se lugar kan kintookaskeh in gentejtih tlen amo de ompa. Por eso, yejón tlali asta axka kilviah Tlali de Estli. Otlamochivalok ijkó kemi okijto in tiotenejmachti Jeremías, ijkuak okijto: “Okonankeh senpoali ivan majtlaktli tomi de plata, tlen gentejtih de Israel okijtojkeh ijkó ipati. Iva ika yejón tomi okikojkeh in tlali tlen itoka Itlal in Xoktzinchijchi, ijkó kemi onechnavati in toTeko.” Jesús okivikakeh inavak in kobernador Pilato, iva Pilato okitlajtlani in Jesús: —¿Neli te tiwei tlanavati de judiojtih? Jesús okinankili: —Kema, ijkó kemi te tikijtova. In tlayakankeh tiopixkeh ivan tlayakankeh tetajmeh maski ope okiteistlakaviayah, Jesús amo okinnankiliaya. Ijkuakó in Pilato okilvi: —¿Amo tikkaki nochi tlen yejvah mitzteilviah? Pero Jesús amo okinankili nion se tlajtoli, iva Pilato sa tlawel okimotetzavi. In kobernador okipiaya kostumbre ke itech ilvitl de Pascua kikajkava se de tlen tzaktokeh telpiloya, ijkó kemi tlen kijtoskeh in gentejtih katli ye ma kikajkava. Itech yejonmeh tonaltih otzaktoka se tlakatl itoka Barrabás tlen sentetl okixmatiah. Iva ijkuak in gentejtih omololojkeh, Pilato okintlajtlani: —¿Akin inkinekih ma nikkajkava: in barrabás o noso yen Jesús tlen kinotzah Cristo? Pilato ijkó okijto porke okimatia ke Jesús okitemaktijkeh porke omoxikovayah de Ye. Pilato oyetoka kan teyekankavah. Iva ijkuakó itonana otlatitlanki ma kilvitih: “Amo ximokalaki ivan yejón tlakatl tlen amitla tlajtlakoli kipia, porke nin yovak sa tlawel onimomavti tlen oniktemikki de Ye.” In tlayakankeh tiopixkeh ivan tlayakankeh tetajmeh, okintlatlalvijkeh in gentejtih para ma kitlajtlanilikah in Pilato ma kikajkava in Barrabás, iva ma tlanavati ma kixpolokah in Jesús. Pilato okintlajtlani: —¿Katli de ninmeh omeh inkinekih ma nikajkava? Yejvah okilvijkeh: —¡Xikajkava in Barrabás! Pilato oksemi okintlajtlani: —¿Iva tlán nikchivas ivan nin Jesús, tlen kinotzah Cristo? Nochtin otlanankilijkeh: —¡Xikrusifikaro! Pilato okinmilvi: —¿Pero tleka? ¿Tlán okichi? Pero yejvah okachi otzajtziah chikavak: —¡Xikrusifikaro! Ijkuak Pilato okittak nik amitla velis kichivas para amo ma kixpolokah in Jesús, sino yej okachi omopajsolovayah, ijkuakó otlanavati ma kikuitih atl iva ompa omomajteki inmixpa nochtin, iva okijto: —Ne amo notlajtlakol tla imejvah inkixpoloskeh nin tlakatl tlen tlakamela. Ompa imejvah xikittakah. Iva nochtin gentejtih otlanankilijkeh: —¡Yejón techkavili tejvah ivan topilvah, ompa tejvah tikmatih de imikilis! Ijkuakó Pilato okikajka in Barrabás. Iva satepa otlanavati ma kiwitekikah in Jesús, iva okinmaktili in soldadojtih para ma kikrusifikarokah. Satepa isoldadojvah in Pilato okivikakeh in Jesús kan palacio, iva nochtin soldadojtih okiyavalojkeh. Satepa okikixtilijkeh itzotzol, iva okikentijkeh se kapa chichiltik. Okichijchijkeh se korona de vitztli iva okitlalilijkeh itech itzonteko. Okitzkiltijkeh se vara iyekmapa. Omotlankuaketzayah iyakapa iva okipijpinatiayah, okilviayah: —¡Viva in wei tlanavati de judiojtih! Iva okixchichijchakeh, iva okikixtilijkeh in vara iva ika okikuavijvitekeh. Satepa de otlanki okipijpinatijkeh, okikixtilijkeh in kapa chichiltik iva oksemi okonakiltijkeh itzotzol. Satepa okivikakeh para kikrusifikaroskeh. Ijkuak yoyayah itech ojtli okinamikeh se tlakatl de siudad de Cirene itoka Simón. Iva okichikavilijkeh ma kikechpanili ikrus in Jesús. Satepa oajsitoh se lugar itoka Gólgota, kijtosneki Kan Mikatzontekomatl. Ompa okimakakeh ma koni vino tlen okinelojkeh ika seki xivitl chichik. Pero ijkuak okiyeko, amo okinekki okonik. Ijkuak yokikrusifikarojkeh, in soldadojtih omotlatlaankeh para kittaskeh tlán kimokaviskeh kada se de yejvah de itzotzol Jesús. Ijkó omochi tlen okijto in tiotenejmachti: “Omotlatlaankeh para okimoxejxelilijkeh notzotzol.” Iva satepa omotlalijkeh para kikuidaroskeh. Iva ik tlakpak de kan ikrus in Jesús okitlalilijkeh se letrero kan kijtojtok tleka okikrusifikarojkeh. Kijtojtok: “NIN YEN JESÚS, TLEN WEI TLANAVATI DE JUDIOJTIH.” Noijki okinkrusifikarojkeh ome ichtekeh san sekka ivan Jesús, se ik iyekmapa iva se ik iopochmapa. Iva tlen ik ompa opanovayah otlajtovayah fiero de Ye, iva okoliniayah intzonteko okijtovayah: —¿Amo otikijtovaya ke velis tikxitinis in templo iva san ika eyi tonali oksemi velis tiketzaltis? Te monevia ximomakixti. Xitemo de itech krus tla yi neli tiiKone in Dios. In tlayakankeh tiopixkeh, in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, in fariseos ivan tlayakankeh tetajmeh noijki okipijpinatiayah. Okijtovayah: —Okinmakixti oksekimeh, pero Ye inevia amo veli momakixtia. Tla yi neli yen wei tlanavati de Israel, ma temo de itech krus, iva titlaneltokaskeh inavak. Ye motenmachijtok inavak Dios, tonses yen Dios ma kimakixti, tla yi neli kitlasojtla. Porke Ye okijto ke Ye iKone in Dios. Tlen ichtekeh tlen okinkrusifikarojkeh ivan Jesús noijki otlajtovayah fiero de Ye. Ijkuakó itech nochi in tlaltikpaktli otlayovak, desde tlajko tonali iva asta las tres de tiotlaki. Iva itech yejón ora kemi las tres de tiotlaki, Jesús otzajtzik chikavak, okijto: —Elí, Elí, ¿lama sabactani? —kijtosneki: NoTajtzin Dios, noTajtzin Dios, ¿tleka otechka noselti? Sekimeh tlen ompa okatkah, okikakkeh iva okijtojkeh: —Nin tlakatl kinotok in tiotenejmachti Elías. San nima ijkuakó se de yejvah omotlelo okikuito se esponja, okapacho ika vinagre, okilpi itech se akatl iva okimakak itech iten para ma koni. Pero oksekimeh okijtojkeh: —Xikava, tikittaskeh kox vitz kipaleviki in tiotenejmachti Elías. Jesús oksemi otzajtzik chikavak, iva oixpolivik. Iva san nima ijkuakó in tzotzoltlatzakuili de kan templo otlajkotzayanki, desde tlakpak asta tlakxitla. Otlalolinki iva in temeh otlajtlapankeh. Iva in mikatekochtih otlajtlapovikeh, iva miekeh mikameh omoyolitijkeh tlen yolchipavakeh. Satepa de ijkuak Jesús omoyoliti, tlen omoyolitijkeh okiskeh de kan inmikatekoch iva okalakeh Jerusalén, iva miekeh okinmitakeh. In kapita iva tlen iva okatkah okikuidarojtokah in Jesús, ijkuak okittakeh otlalolinki iva nochi tlen opanolok, sa tlawel omomavtijkeh iva okijtojkeh: —Nin tlakatl yi neli okatka iKone in Dios. Ompa okatkah miekeh sivameh okonittokah san wejka. Yejonmeh sivameh ovalajkeh ivan Jesús desde Galilea asta Jerusalén iva okipaleviayah. Ompa okatka in María tlen de altepetl Magdala, iva María inmama in Jacobo ivan José. Iva noijki ompa okatka inmama tlen ipilvah in Zebedeo. Ijkuak yope tlajtlapuyava, ovala kan ikalijtik Pilato se tlakatl tomine de altepetl Arimatea itoka José, tlen noijki onemia ivan Jesús. José oyá okittato in Pilato iva okitlajtlanili ma kimaka ikuerpo in Jesús. Satepa Pilato otlanavati ma kimakakah. José okitemovi ikuerpo in Jesús de kan krus iva okikemilo ika se sábana chipavak. Iva okikalaki ijtik se mikatekochtli yankuik tlen José okichkuak ikxitlan se tepejxitl. Satepa okitankachojtia se wei tetl tankachtik para ika okitentzaki, iva satepa oyá. Ompa okatka in María tlen de altepetl Magdala ivan oksé María, oyetokah iyakapan yejón mikatekochtli. Omostlatik okatka yi sábado, kijtosneki se tonali satepa de ijkuak motlayektlaliliah in judiojtih para moseviskeh. Ijkuakó in tlayakankeh tiopixkeh ivan fariseos oyajkeh okittatoh in Pilato, iva okilvijkeh: —Nika otimitzitakoh tejwatzi, porke otikilnamikeh ke neká tekajkaya, ijkuak ok onemia, okijto ke ipan eyi tonali satepa de ixpolivis, moyolitis. Por eso, tejvah tiknekih xitlanavati ma tlakuidarojtokah eyi tonali kan toktok in Jesús. Porke amo san kichiva tlen momachtijkeh yaskeh kikixtitivih yovak, iva satepa kijtojtinemiskeh ke yomoyoliti. Porke tlamo, yejón tlakajkayavalistli yetos okachi pior ke tlen achto. Pilato okinmilvi: —Nonka kateh sekimeh soldadojtih. Xikinvikakah iva ompa imejvah xikittakah kuali ma tlakuidarojtokah asta kan veli. Tonses, oyajkeh iva kuali okitentzakeh in mikatekochtli, iva okiseyarojkeh in tetl tlen ika okitentzakeh, iva ompa okinkajtejkeh in soldadojtih. Opanok sábado, iva ijkuak ovalaneski tlen primer tonali de yejón samana, María tlen de altepetl Magdala ivan oksé María, oyajkeh otlachiatoh kan mikatekochtli. Iva san nima ijkuakó ovaltlalolinki, porke se iilvikaktlatitlanil in toTeko ovaltemok de ilvikak iva omoketzako kan mikatekochtli, okijkuani in tetl tlen ika otentzaktoka iva ipan omotlali. In ilvikaktlatitlanili opetlania kemi ijkuak tlapetlani, iva itlaken okatka istak kemi mixtli istak. In soldadojtih ijkuak okittakeh, sa tlawel omavkaviviokakeh iva omokajkeh kemi oyeskia omikkeh. In ilvikaktlatitlanili okinmilvi in sivameh: —Amo ximomavtikah. Ne kuali nikmati ke imejvah inkitemovah in Jesús tlen okikrusifikarojkeh. Mach ok nika kajki, Ye yomoyoliti ijkó kemi Ye yokijtojka. Xivikikah xikittakih kan okitlalijkah. Iva xiviah san nima xikinmilvitih in momachtijkeh ke Jesús yomoyoliti. Iva Ye tlayakanas yas para Galilea iva ompa kittaskeh. Yen nin tlen omonekia nimechilvis. Ijkuakó in sivameh oyajkeh san nima de kan mikatekochtli, oyajkeh de ompa ika miek nemavtili pero noijki ika miek pakilistli. Omotlelojkeh okinmatiltitoh in momachtijkeh de Jesús. Pero san de repente Jesús okinnamiki itech ojtli iva okintlajpalo. In sivameh omotokijkeh inavak, okikxinavajtekeh iva okiweijkachijkeh. Iva Jesús okinmilvi: —Amo ximomavtikah. Xiviah xikinmilvitih noknivah ma viah para Galilea, iva ompa nechitaskeh. Mientras in sivameh oyajkeh, sekimeh soldadojtih tlen otlakuidarojtokah kan mikatekochtli, oyajkeh para Jerusalén okinmatiltitoh in tlayakankeh tiopixkeh nochi tlen opanolok. Yejonmeh tiopixkeh omotlatlalvijkeh ivan tlayakankeh tetajmeh, iva okinmakakeh miek tomi in soldadojtih, iva okimilvijkeh: —Imejvah xikijtokah in momachtijkeh oyajkeh yovak okichtekitoh in kuerpo, mientras imejvah onkochtokah. Iva tla in kobernador kimatis ke onkochtokah iva kualanis, tejvah ivan timotlapoviskeh para amitla ma imechilvi. Tonses in soldadojtih okiselijkeh in tomi iva okichijkeh ijkó kemi okinmilvijkeh. Iva yejón istlakayotl asta axka ijkó kineltokah in judiojtih. In majtlaktli ivan se momachtijkeh oyajkeh para Galilea ipan se tepetl kan Jesús okinmilvi ompa mottaskeh. Iva ijkuak okittakeh in Jesús, okiweijkachijkeh. Maski sekimeh amo okiyekneltokayah kox yen Jesús. Jesús omotoki innavak iva okinmilvi: —NoTajtzin Dios onechmakak nochi in velitilistli para Ne ma nitlanavati itech nochi in ilvikak iva itech nochi in tlaltikpaktli. Axka, xiviah iva xikinmachtikah nochtin tlaltikpaktlakah para noijki ma yekah momachtijkeh de Ne. Iva xikinbautisarokah ika itoka in Tata Dios, ika itoka iKone, iva ika itoka in Tioijyotzintli. Iva xikinmachtikah ma kichivakah nochi tlen Ne yonimechnavati. Iva xikilnamiktokah ke Ne imovah nietos nochipa asta ijkuak tlamis in tlaltikpaktli. Ijkó ma yeto. Ijkí nik ope motematiltia tlen yankuik kuali tlajtoli de Jesucristo iKone toTajtzin Dios. In tiotenejmachti Isaías yi wejkavitl ijkí okijkuilo: Ne niktitlani notlatitlanil moyakapa, ma sa kiyektlali mooviv. Se tlajtoli mokaki chikavak tetzajtzilia kan tlavaki, kijtova: “Xikyektlalikah iva xikmelavakah iojviv in toTeko.” Yejón tlatitlanili yen Juan tlen tlabautisaro. Okatka kan tlavaki iva otetlapoviaya, okinmilviaya in gentejtih ma moyolkuapakah iva ma mobautisarokah para ijkó Dios kintlapojpolvis de intlajtlakol. Nochtin gentejtih de tlali de Judea, iva de siudad de Jerusalén, ovalayah inavak iva okimokuitiayah intlajtlakol, iva Juan okinbautisarovaya ijtik in weyatl Jordán. Itzotzol in Juan ochijchitoka ika itzojmio kameyo iva omotlajkoilpiaya ika se kuetlaxtli. Okinkuaya chapulimeh iva okikuaya serajnektli tlen onka itech tepetl. Juan okinmilviaya: —Satepa de ne vitz se tlen okachi velitini iva amo kemin ne. Iva ne nion amo notech povi para nimotoolos nikaktotomas. Ne nimechbautisarova ika atl pero Ye imechbautisaros ika Tioijyotzintli. Itech yejonmeh tonaltih, Jesús ovala de altepetl Nazaret tlen kajki itech tlali de Galilea, iva Juan okibautisaro in Jesús ijtik in weyatl Jordán. Ijkuak Jesús ovalkiski de ijtik atl, ijkuakó okittak in ilvikak otlapovik iva in Tioijyotzintli ovaltemok ipan Jesús kemi se palomax. Iva omokakki se tlajtoli itech ilvikak, okijto: —Te tinoKone tlen nimitztlasojtla, iva sa tlawel nikpia pakilistli monavak. Ijkuakó in Tioijyotzintli okitokti in Jesús ma via kan tlavaki. Ompa omoka ompoali tonali iva in Amo Kuali Tlakatl okiyejyeko ika tlajtlakoli, iva Jesús okatka intzala yolkameh tekuanimeh, pero satepa ovalajkeh in ilvikaktlatitlaniltih iva okiservirojkeh. Satepa de okitzakeh in Juan telpiloya, Jesús oyá Galilea okitematiltito in yankuik kuali tlajtoli de Dios. Okijtovaya: —Ya yi kajki serka para Dios pevas tlanavatis imonavak. Ximoyolkuapakah iva xikneltokakah in yankuik kuali tlajtoli. Jesús opanotiaya itempan atl tlen wei de Galilea iva ompa okittak in Simón ivan ikni Andrés, okitlamotlatokah inred ijtik atl porke yejvah okatkah michkitzkijkeh. Iva okinmilvi: —Xivikikah nova. Ne nimechmachtis kenik inkintlaniskeh in gentejtih para ma nechseguirokah kemi oyeskia inkinkitzkiskeh michimeh. San nima okinkajtejkeh inredvah iva oyajkeh Iva. Ok achitzi tlayakapa, okinmitak in Jacobo ivan ikni Juan, itelpochvah Zebedeo, okatkah ijtik se barko okintlajtlamanijtokah inredvah. San niman okinnotzki, iva yejvah oyajkeh Iva. Ompa okajtejkeh inpapa Zebedeo ijtik barko ivan itlakevalvah. Oajsitoh kan altepetl de Capernaum, iva ijkuak oajsik sábado, Jesús okalakki kan tiotlamachtijkali iva ope kinmachtia. In gentejtih asta okimotetzaviayah de kenik okinmachtiaya, porke otlamachtiaya ika tlanavatijkayotl iva amo kemi in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés. Kan yejón tiotlamachtijkali okatka se tlakatl tlen okipiaya se amo kuali ejekatl, iva chikavak otzajtzik, okijto: —¿Tlán tikneki tovah, Jesús de Nazaret? ¿Otivala otechixpoloko? Ne nikmati akin Te, Te tiyolchipavak tiiKone in Dios. Jesús okajvak in amo kuali ejekatl, iva okilvi: —¡Xiktzakua mokamak, iva xikisa de itech yejón tlakatl! In amo kuali ejekatl okitzejtzelo, otzajtzik chikavak iva okiski de itech in tlakatl. Nochtin okimotetzavijkeh iva omotlajtlaniayah: —¿Tlán kijtosneki nin tlamantli? ¡Tlamachtia ika se tlamantli yankuik iva chikavak tlanavatia! ¡Asta in amo kuali ejekameh kinnavatia iva yejvah kivelkakih! Iva san nima nochtin okimatkeh tlen Jesús okichivaya itech nochi in tlali de Galilea. Ijkuak okiskeh de kan tiotlamachtijkali, Jesús, Jacobo ivan Juan, oyajkeh para kan ikalijtik in Simón ivan Andrés. Imonna in Simón ovettoka ika miek totonik. Iva san nima okilvijkeh in Jesús ke imonna in Simón mokokova. Jesús oyá okittato, okimakitzki iva okevalti. Iva san nima okiski in totonik, iva ye ope kintlamaka. Ijkuak opolivito in tonali iva otlayovak, okinvikilijkeh in Jesús nochtin kokoxkeh iva tlen okinpiayah amo kuali ejekameh. Iva nochtin altepetlakah omololojkeh kaltempa. Jesús okinpajti de miek kokolistli, iva okinkixti miekeh amo kuali ejekameh, pero amo okinkavili in amo kuali ejekameh ma tlajtokah porke yejvah okimatiah akin Jesús. San kualka ok tlayova, Jesús omejki iva okiski, iva oyá sekka kan tlalkavali para modiostzajtzilis. Satepa, Simón ivan iyoliknivah, oyajkeh okitemotoh in Jesús. Ijkuak okajsikeh okilvijkeh: —Nochtin mitztemovah. Iva Ye okinmilvi: —Ma tiviah intech oksekimeh altepemeh tlen kateh serka, kan noijki velis nikintlapovis porke para yejón nik onivala. Jesús onenki itech nochi in tlali de Galilea otetlapovijtia kan tiotlamachtijkaltih, iva okinkixtijtia in amo kuali ejekameh. Se tlakatl tlen opalania inakayo omotoki inavak Jesús, omotlankuaketzki iva okilvi: —Tla tikmonekiltis, velis techpajtis. Jesús okiknomatki, okitlali ima ipan yejón tlakatl iva okilvi: —Kema nikneki. Xipajti. San nima ijkuakó okiski in nakayopalanilistli iva omoka chipavak. Jesús okimaka iva kuali okinajnavati: —Amika xiktlapovi de nin tlamantli. Xivia iva ximoteititi inavak in tiopixki, iva xiktemaka motlamanal ijkó kemi kijtova itlanavatil Moisés, para ijkó nochtin ma kimatikah nik yotichipavik de mokokolis. Pero in tlakatl oyá iva ope nochtin kintlapovia de kenik opajtik. Por eso Jesús ayakmo ovelia okalakia itech altepemeh, sino omokavaya kan tlalkavali kan amika chanti. Iva maski ijkó, in gentejtih de nochtin altepemeh oyayah okonitayah. Kana keski tonali satepa, Jesús oksemi omokuapki para Capernaum. In gentejtih okimatkeh nik in Ye okatka itech se kali. Miekeh gentejtih omololojkeh, iva ayakmo oakiah kalijtik nion kaltempa. Iva Ye okintlapoviaya de itlajtol in Dios. Ijkuakó ovalajkeh navi tlakah kan okatka in Jesús, okivalikiliayah se tlakatl vilantzi. Komo okatka sa tlawel miek gente, amo ovelik oajsitoh asta inavak Jesús. Ijkuakó okikuatlapojkeh in kali iva ik ompa okitemovijkeh ipan ikochpetl kan okatka in Jesús. Ijkuak Jesús okittak intlaneltokalis, ijkuakó okilvi in vilantzi: —Nokone, nimitztlapojpolvia de nochi motlajtlakol. Sekimeh tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés ompa oyetokah, iva okijtojkeh itech inyolo: “¿Ken mixevia ijkó kijtova? Kixpanavia in Dios. San yen Dios velis tetlapojpolvis.” Jesús san nima okimatki tlen yejvah okiyejyekovayah, iva okinmilvi: —¿Tleka imejvah ijkó inkiyejyekovah? ¿Katli yen okachi amo ovi nikilvis nin vilantzi: “Nimitztlapojpolvia de nochi motlajtlakol”, o noso nikilvis: “Ximeva. Xikajkuana mokochpetl iva xinejnemi”? Pero Ne nimechititis ke iKone in Tlakatl kipia velitilistli itech nin tlaltikpaktli, iva veli tetlapojpolvia de nochi tlajtlakoli. Iva okilvi in vilantzi: —Tejwatzi nimitzilvia, ximeva, xikajkuana mokochpetl iva xivia mokalijtik. Ijkuakó san nima omoketevak, okajkuanki ikochpetl iva okiski nejnentiv inmixpan nochtin. Nochtin omotetzavijkeh iva okiweijkachijkeh toTajtzin Dios, iva okijtojkeh: —¡Amo semi otikittayah se tlamantli kemi nin! Jesús oksemi oyá itempan atl tlen wei de Galilea. Miekeh gentejtih omotokijkeh inavak, iva Ye okinmachtiaya. Oyá okachi tlayakapa iva okittak in Leví, itelpoch in Alfeo, oyetoka kan tlakobrarovah de impuestos. Jesús okilvi: —Xiviki nova. Leví omoketzki iva oyá ivan Jesús. Satepa, Jesús iva tlen okinmachtiaya otlakuajtokah kan ikalijtik Leví, miekeh kobradortih de impuestos iva miekeh tlajtlakolejkeh noijki ompa otlakuajtokah Iva. Porke miekeh gentejtih kemi yejonmeh okitokayah in Jesús. In tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés tlen opoviah ivan fariseos, ijkuak okittakeh in Jesús otlakuajtoka ivan kobradortih de impuestos iva noijki ivan tlajtlakolejkeh, okintlajtlanijkeh in momachtijkeh: —¿Tleka Jesús tlakua iva koni ivan kobradortih de impuestos iva tlen tlajtlakolejkeh? Jesús okinkakki iva okinmilvi: —Tlen amo mokokovah amo yavih kittativih se tepajti, sino tlen mokokovah. Ne amo onivala para nikinnotzas tlen tlakamelajkeh, sino tlen tlajtlakolejkeh. Se tonali, tlen momachtijkeh de Juan iva tlen momachtijkeh de fariseos omosavtokah. Iva ijkuakó sekimeh tlakah omotokijkeh inavak Jesús iva okitlajtlanijkeh: —¿Tleka tlen momachtijkeh de Juan iva tlen de fariseos, yejvah mosavah iva tlen tejwatzi tikinmachtia amo mosavah? Jesús okinmilvi: —¿Kox velis mosavaskeh tlen kinminvitarovah kan monamiktiah mientras in novio ompa ka invah? Mientras ompa kajki in novio amo velis mosavaskeh. Pero ajsis tonali ijkuak in novio kivikaskeh, iva ijkuakó velis mosavaskeh. Amika kitlamania se tzotzoli tlen yi tlajtlantok ika se retaso de tela yankuik, porke in tela tlen yankuik kototzivi iva kitzomonia in tzotzoli tlen yi tlajtlantok, iva okachi tzomoni. Amika kitlalia yankuik vino ika kulambre tlen yi tlajtlantok, porke in yankuik vino kitzomonia in kulambre tlen yi tlajtlantok, iva nokivi in vino iva in kulambre ijtlakavi. In yankuik vino moneki motlalis ika kulambre yankuik. Se sábado Jesús ivan momachtijkeh onejnentiayah kan toktok trigo, iva tlen momachtijkeh ope kikuakojkotonah in trigo. In fariseos okilvijkeh: —Xikitta, ¿tleka tlen tikinmachtia kichivah tlen amo kipia de kichivaskeh ijkuak sábado? Iva Ye okinmilvi: —¿Amo kema inkilerovah tlen okichi in David ijkuak ye ivan iyoliknivah otiojsijkeh iva amo okipiayah tlán kikuaskeh? Ijkuak Abiatar okatka wei tiopixki, David okalakki ikalijtik in Dios iva okikua in pan tlen tlatiochivali. Itlanavatil Moisés kijtova ke san yejvah tiopixkeh velis kikuaskeh yejón pan, pero David okikua iva asta okinmajmakak iyoliknivah. Jesús noijki okinmilvi: —Dios okichi in sábado se kuali para yen gentejtih, iva amo okinchi in gentejtih se kuali para yen sábado. Por eso, tlen iKone in Tlakatl yen tekova de yejón sábado iva yen velis kijtos tlán velis se kichivas itech yejón tonali. Jesús oksemi okalakki kan tiotlamachtijkali. Ompa okatka se tlakatl tlen ovaki se ima. Sekimeh fariseos sa okistlakojtokah in Jesús kox kipajtis yejón tlakatl ijkuak sábado para ijkó velis kiteilviskeh. Ijkuakó Jesús okilvi in tlakatl tlen ovaki ima: —Ximeva iva ximoketza tlatlajko. Satepa, Jesús okintlajtlani: —¿Tlán moneki se kichivas ijkuak sábado, tlen kuali o noso tlen amo kuali? ¿Moneki se kimakixtis inemilis se tlakatl o noso se kixpolos? Pero yejvah amitla okijtojkeh. Jesús okintlajtlatak nochtin ika kualanilistli, omoyolkoko porke okatkah sa tlawel yoltlakuavakeh. Satepa okilvi tlen ovaki ima: —Xikmelava moma. In tlakatl okimela ima iva opajtik. In fariseos okiskeh iva oyajkeh omotlatlalvitoh ivan tlen opoviah ivan Herodes, para kittaskeh kenik velis kixpoloskeh in Jesús. Jesús ivan momachtijkeh oyajkeh kan atl tlen wei. Iva okitokakeh miekeh gentejtih de Galilea, de Judea, de Jerusalén, de Idumea, de ik nepa lado de kan weyatl Jordán iva de región de Tiro iva de Sidón. Nochtin okiskeh okittatoh porke okikakkeh ke okinchivaya miekeh tlamantih wejweih. Ye okinmilvi in momachtijkeh sa ma kipixtokah listo se barko, porke okatkah miekeh gentejtih iva amo okinekia ma kipajpatzmiktikah. Okinpajti sa tlawel miekeh, iva por eso nochtin kokoxkeh asta omotojtopevayah, porke nochtin okinekiah kitilkoskeh para pajtiskeh. Ijkuak in amo kuali ejekameh okittayah in Jesús, omotlankuaketzayah iyakapa iva otzajtziah chikavak: —¡Te tiiKone in Dios! Pero Jesús okinnavati chikavak amika ma kilvikah akin Ye. Jesús otlejkok ipan se tepetl, iva okinnotzki tlen Ye okinpejpenki. Iva yejvah omotokijkeh inavak. Satepa okinpejpenki majtlaktli ivan ome iva okintokayoti tiotlatitlaniltih, para ma yekah Iva, iva para kintitlanis ma tetlapovikah, iva okinmakak velitilistli para kinpajtiskeh kokoxkeh iva para kinkixtiskeh amo kuali ejekameh. Ninmeh yejvah majtlaktli ivan ome tlen Jesús okinpejpenki: Simón tlen okitokayoti Pedro, Jacobo ivan Juan, tlen itelpochvah Zebedeo, tlen Jesús okintokayoti Boanerges, kijtosneki Ipilvah in Tlatikuinili. Noijki okinpejpenki in Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Jacobo itelpoch in Alfeo, Tadeo, Simón tlen onemia invan cananistas, iva Judas Iscariote, tlen satepa okitemakti in Jesús. Satepa Jesús okalakki itech se kalijtik. Oksemi omololo miek gente, iva Ye ivan momachtijkeh asta ayakmo ovelia otlakuayah. Ijkuak ifamiliajvah in Jesús okimatkeh nik ompa okatka, ovalajkeh para kivikaskeh, porke okijtovayah yokuatlapolo. Iva in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés tlen ovalajkeh de Jerusalén okijtovayah: —Nin tlakatl kipia ijtik in Beelzebú, tlen tlayakanki de amo kuali ejekameh. Beelzebú okimakak ivelitilis para ma kinkixti in amo kuali ejekameh. Jesús okinnotzki iva okinmakak se ejemplo. Okinmilvi: —¿Kenik velis in Amo Kuali Tlakatl kikixtis in Amo Kuali Tlakatl? Tla in gentejtih de se país pevas kimomagaskeh san mismo yejvah, yejón país popolivis. Tla se familia pevas kimomagaskeh san mismo yejvah, yejón familia mach wejkavas yeskeh san sekka. Tla in Amo Kuali Tlakatl san ye mismo kimomagas iva motlajkoxelos, nochi tlen ye kinavatia mach wejkavas, yejón yetos itlamilis in Amo Kuali Tlakatl. ’Amika velis kalakis ikalijtik se tlakatl tlen chikavak para kikixtilis tlen iaxka. Moneki achto kijilpis para velis kikixtilis tlen kipia ikalijtik. ’Yi neli nimechilvia, Dios kintlapojpolvis in tlaltikpaktlakah de nochi tlajtlakoli tlen kichivah iva asta yen tlajtoli fiero tlen kijtoskeh kontra Dios. Pero tla íkka kijtos itla tlajtoli tlen amo kuali en kontra de yen Tioijyotzintli, Dios amo keman kitlapojpolvis, sino yetos tlajtlakole para semijkak. Jesús ijkó okinmilvi porke yejvah okijtojkeh ke Ye kipia se amo kuali ejekatl. Ijkuakó oajsikoh imama ivan iknivah in Jesús, pero omokajkeh kiavak iva ontlanavatijkeh ma konnotzakah in Jesús. In gentejtih tlen oyejyetokah iva okiyavalojtokah, okilvijkeh: —Momama ivan moknivah kateh kiavak mitztemovah. Ye okinnankili: —¿Akin nomama iva akinmeh noknivah? Okintlajtlatak tlen ompa oyejyetokah iva okiyavalojtokah, iva okijto: —Ninmeh yejvah nomama iva noknivah. Porke tlen kichiva tlen Dios kimonekiltia, yen yejón nokni tlakatl, yen yejón nokni sivatl iva yen yejón nomama. Jesús oksemi ope tlamachtia itempan atl tlen wei. Sa tlawel miek gente omololo inavak, iva mejor otlejkok itech se barko tlen okatka itech atl iva itech omotlali. Iva nochtin gentejtih okatkah itempan atl. Okinmachti de miek tlamantli iva okintlapovi ika ejemplos. Itech itlamachtil, okinmilvi: —¡Kuali xikakikah tlen nimechilvis! Se tlakatl okiski okitookato trigo. Ijkuak otookatoka, seki semiya ovetzki ipan ojtli. Ovalajkeh in totomeh iva okikuajkeh. Okseki ovetzki kan teyo, kan amo okipiaya miek tlali. Komo in tlali amo okatka tilavak, san nima oixvak. Pero ijkuak okiski in tonali, okitlati, iva komo amo wejkatla omonelvayoti, ovaki. Okseki semiya ovetzki ijtik xivyo tlen vitzo, omoskalti miek xivitl vitzo iva in tlatoktli oxivmiki. Okseki semiya ovetzki kan kuali tlali, oixvak iva kuali otlaki. Seki tlatoktli okitemakak san de se semiya senpoali ivan majtlaktli tleyoltzintli de trigo, iva sekimeh okitemakakeh expoali tleyoltzintli iva sekimeh okitemakakeh asta se siento tleyoltzintli. Iva okinmilvi: —Tlen kimati tlakaki, ma kikaki. Ijkuak omoka sa yen Jesús ivan majtlaktli ivan ome momachtijkeh iva tlen oksekimeh tlen omololojkah, ijkuakó okitlajtlanijkeh tlán kijtosneki in ejemplo de yen tlatookak. Jesús okinmilvi: —Imejvah Dios imechkavilia xikmatikah tlen achto amika okimatia de kenik in Dios tlanavatia. Oksekimeh tlen amo tovan povih, Ne nikinmachtia ika ejemplos, para ijkó, maski kittah tlen nikchiva, amo kimomakah kuenta tlán kijtosneki. Iva maski kikakih tlen nikijtova, amitla kajsikamatih, para amo ma moyolkopakah iva Dios amo ma kintlapojpolvi de intlajtlakol. Jesús okinmilvi: —¿Amo inkajsikamatih nin ejemplo? Tonses, ¿kenik velis inkajsikamatiskeh tlen oksekimeh ejemplos? Tlen tlatookak yen tlen tetlapovia de itlajtol in Dios. In semiya tlen ovetzki itech ojtli yejvah tlen kikakih in tlajtoli, pero san nima vitz in Amo Kuali Tlakatl iva kinkixtilia in tlajtoli tlen omotookak itech inyolo. In semiya tlen ovetzki kan teyo yejvah tlen kiseliah itlajtol in Dios ika pakilistli ijkuak kikakih. Pero komo amo wejkatla monelvayotiah, nima nelvayovakih. Ijkuak peva tlajyoviah iva peva kinchochololtiah por itlajtol in Dios, valmoxijxikovah iva sa ompa mokavah. In semiya tlen ovetzki ijtik xivyo tlen vitzo yejvah tlen kikakih itlajtol in Dios, pero kintekipachova miek tlamantli tlen onka itech nin tlaltikpaktli, kinmixkajkayava in tomi, iva kinekih kipiaskeh miek tlamantli. Nochi nin tlamantli kixivmiktia itlajtol in Dios tlen omotookak itech inyolo, iva mokavah kemi tlatoktih tlen amo tlakih. In semiya tlen omotookak kan kuali tlali yejvah tlen kikakih itlajtol in Dios, iva kiseliah iva kitemakah miek tlakilotl. Sekimeh kitemakah senpoali ivan majtlaktli tleyoltzintli san de se semiya, iva sekimeh kitemakah expoali, iva sekimeh kitemakah asta se siento. Jesús okinmilvi: —Amika kitlalia se tlavili itlampa se kajo o itlampa se kochtlapechtli, sino kitlaliah tlakpak para ma tlavi. Nochi tlen kajki tlaatitok kipia de paninesis, iva nochi tlen amo momati kipia de momatis. Tlen kimati tlakaki, ma kikaki. Jesús okinmilvi: —Moneki kuali xikakikah tlen inkikakih. Ijkó kemi imejvah inkintamachivaskeh tlen oksekimeh, imejvah noijki ijkó imechtomachivaskeh, iva imechmakaskeh asta okachi miek. Porke tlen kipia, kimakaskeh okachi. Pero tlen amo kipia, asta yen tlen kipia kikixtiliskeh. Jesús noijki okijto: —Kan Dios tlanavatia yejón kemi se tlakatl tlen kitooka semiya itlala. Tla kochis o noso ijsatos, o noso tla tlayovatos o noso tlanestos, in semiya ixva iva moskaltia, maski in tlatookak amo kimati kenomi. Inevia in tlali kitlakiltia in tlatoktli. Achto moxivyotia, para ompa miavati, iva satepa motleyolotia. Iva tla yochikavak, kitekih ika ojoso porke yoajsik tonali para kololoskeh. Jesús noijki okinmilvi: —¿Kenik velis nimechilvis para xikajsikamatikah kenik tlanavatia in Dios? O noso, ¿tlán ika velis se kiparejaros? Yejón kemi oyeskia se semiyajtzi de mostaza tlen kitookah kan tlali. Yen tlen okachi tzikitzi de nochtin semiyajtih. Pero ijkuak se kitooka, moskaltia okachi wei ke okseki tlamantli de kilitl. Moskaltiah wejwei imamayovah iva in totomeh asta motepajsoltiah itlampa iekavil. Jesús okintlapovi ika miek ejemplos kemi nin. Okintlapovi ijkó kemi tlen yejvah oveliah okajsikamatiah. Nochipa okintlapoviaya ika ejemplos. Pero ijkuak okatka san Ye ivan momachtijkeh, nochi kuali okinyekilviaya para ma kajsikamatikah. Yejón tonali ijkuak otlayovak, Jesús okinmilvi tlen momachtijkeh: —Ma tipanokah ik nepa lado de nin atl tlen wei. Yejvah okinkajtejkeh nochtin gentejtih, iva oyajkeh ivan Jesús itech se barko tlen itech yokatka. Oksekimeh barkojtih noijki okintokakeh. Satepa ovala se ejekatl chikavak iva in atl ope motlatlaviteki itech barko iva ope atemi. Jesús okochtoka tlakuitlapa ipan se tzompali. Iva okijxitijkeh okilvijkeh: —¡Tlamachti! ¿Amo mitztekipachova tla tipoolakiskeh? Jesús omoketzki iva okitlakavalti in ejekatl. Iva okilvi in atl tlen wei: —¡Ximoketza! ¡San xieto! In ejekatl omoketzki iva omoka sa tlamantok. Jesús okinmilvi in momachtijkeh: —¿Tleka sa tlawel inmomavtiah? ¿Ayamo intlaneltokah? Yejvah sa tlawel omomavtijkeh iva okijtojkeh entre yejvah: —¿Akin nin tlakatl, porke asta in ejekatl ivan atl tlen wei kivelkakih? Iva oajsitoh ik nepa lado de kan atl tlen wei kan región de Gadara. Ijkuak Jesús otemok de kan barko, san nima ijkuakó se tlakatl omotoki inavak. Yejón tlakatl ovalkiski de kan mikatekochtih iva okipiaya se amo kuali ejekatl. Yejón tlakatl ochantia kan mikatekochtih. Amika ovelia okijilpiaya nion ika kadena. Miek welta okimaijilpiayah ika kadena iva okitzikovayah itech ikxivah ika se tepostli, pero okinkojkotonaya in kadenajtih iva okinpojpostekia in tepostih de itech ikxivah. Amika ovelia okitlaniliaya. Ika tonali ika yovali onemia kan tepeyo iva kan mikatekochtih, otzajtzitinemia chikavak iva omotejtekia ika tetl. Ijkuak yejón tlakatl okittak in Jesús desde wejka, omotlelo iva omotlankuaketzki iyakapa. Chikavak otzajtzik iva okijto: —¿Tlán tikneki nova, Jesús, iKone in Dios tlen Weijkatlalitok? ¡Ika itoka in Dios, nimitztlatlavtia amo techtlajyovilti! Ijkó okijto porke Jesús yokilvijka in amo kuali ejekatl: —¡Te ejekatl amo tikuali, xikisa de itech nin tlakatl! Jesús okitlajtlani: —¿Tlán motoka? Ye okinankili: —Notoka Miektikeh porke timiekeh. In amo kuali ejekameh sa tlawel omotlatlavtijkeh inavak Jesús amo ma kinkixti de kan yejón región. Ik ompa okatkah sa tekitl miekeh kochijtih otlakuajtokah inakastlan tepetl. Ijkuakó in amo kuali ejekameh okitlatlavtijkeh in Jesús, okilvijkeh: —Techtitlani ma tikalakikah inmijtik nekateh kochijtih. Jesús okinkavili, iva in amo kuali ejekameh okiskeh de ijtik in tlakatl iva okalakeh inmijtik in kochijtih, tlen okatkah kemi ome mil. In kochijtih okikistevakeh iva omotepejxivitoh kan atl tlen wei iva ompa omatlanvijkeh. In tlajpixkeh de kochijtih ocholojkeh, iva oyajkeh okitematiltitoh kan altepetl iva ik tlala. Iva miekeh oyajkeh okittatoh tlen otlamochivalok. Ijkuak oajsikoh kan okatka in Jesús, okittakeh in tlakatl tlen okinpiaya miekeh amo kuali ejekameh, yetok, yi tzotzolejtok iva yotlalnamiki, iva nochtin omomavtijkeh. Tlen okittakeh tlen otlamochivalok, okinmilvijkeh in gentejtih kenik opajtik in tlakatl tlen okinpiaya amo kuali ejekameh iva tlán omochijkeh in kochijtih. Ijkuakó okitlatlavtijkeh in Jesús ma via de ompa de yejón región. Ijkuak Jesús otlejkok itech barko, ijkuakó in tlakatl tlen okinpiaya amo kuali ejekameh okitlatlavti ma kivika. Pero Jesús amo okavili, iva okilvi: —Xivia mokalijtik kan kateh mofamiliajvah, iva xikinmilvi nochi tlen toTeko okinchi por te, iva kenik omitziknomatki. In tlakatl oyá itech nochtin altepemeh de kan región de Decápolis iva ompa ope kintlapovia in gentejtih tlen Jesús okichi por ye. Iva nochtin omotetzaviayah. Jesús oksemi opanok itech barko oksé lado de kan atl tlen wei, iva miekeh gentejtih omololojkeh inavak ompa itempan atl tlen wei. Ijkuakó ovala se tlakatl itoka Jairo, tlen okatka tlayakanki itech tiotlamachtijkali. Ijkuak okittak in Jesús, omotlankuaketzki ikxitla, iva okitlatlavti miek, okilvi: —Notakotzi yi ixpolitok. Nimitztlatlavtia xiviki iva xikintlali momavah ipa para ma pajti iva ma ok nemi. Jesús oyá ivan Jairo iva miekeh gentejtih okitokayah, asta sa okipajpatzmiktiayah. Ompa intzala oyaya se sivatl tlen omokokovaya. Yokipiaya majtlaktli ivan ome xivitl de omotlapalojviti. Otlajyoviaya miek inmak miekeh tepajtijkeh iva yokitlami nochi itomi tlen okipiaya iva amo opajtia, sino yej okachi omochivaya. Ijkuak okimatki omotlapoviayah de Jesús, omotoki ik ikuitlapa intzalan gentejtih, iva okitzkili itlaken tlen kimokentia. Porke okiyejyeko: “Tla sikiera onikitzkiliskia itlaken, velis nipajtis.” Iva san nima omoketzki in estli, iva okimachili itech ikuerpo nik opajtik de neká tlajyovilistli. Jesús okimomakak kuenta ke okiski velitilistli de itech. Omokuapki iva okinmitak nochtin gentejtih iva okintlajtlani: —¿Akin okitzki notlaken? In momachtijkeh okilvijkeh: —Miek gente mitzpajpatzmiktiah. ¿Iva ok titlajtlani akin okitzki motlaken? Pero Jesús okintlajtlatak tlen okiyavalojtokah para kittas akin okikitzkili itlaken. In sivatl omomavti iva sa oviviokatoka porke yokimatia tlen itech yomochi. Omotoki iva omotlankuaketzki inavak Jesús, iva okilvi nochi tlen melajkayotl. Iva Jesús okilvi: —Nokone, motlaneltokalis yomitzpajti. Xivia ika kuali, yokiski tlen omitztlajyoviltiaya. Jesús ok otlapojtoka, iva ijkuakó oejkokeh sekimeh tlakah tlen ovalajkeh de ikalijtik in Jairo, tlen tlayakanki de kan tiotlamachtijkali, iva okilvijkeh: —Motakotzi yoixpolivik, ayakmo xiktekimaka in Tlamachti. Jesús okikakki tlen yejvah okijtovayah, iva okilvi in Jairo: —Amo ximomavti, moneki san xitlaneltoka. Iva amo okinekki oksekimeh ma viah Iva, sino san yen Pedro, Jacobo iva Juan ikni in Jacobo. Ijkuak oajsitoh kan ikalijtik in Jairo, okinmitak in gentejtih mopajsolovah, chikavak ochokayah iva otzajtziah. Jesús okalakki iva okinmilvi: —¿Tleka inmopasolovah iva inchokah? In takotzi ayamo ixpolivi, ye kochi. In gentejtih san okivetzkilijkeh. Pero Ye okinkixti nochtin de kan kalijtik. Ijkuakó okinnotzki in tetajmeh de yejón takotzi iva tlen eyi momachtijkeh, iva okalakeh kan okatka in takotzi. Okimakitzki yejón takotzi iva okilvi: —Talita, kumi —kijtosneki: Takotzi, te nimitzilvia ximeva. Yejón takotzi san nima omejki iva ope nejnemi. Iva in gentejtih sa tlawel omotetzavijkeh. In takotzi okipiaya majtlaktli ivan ome xivitl. Jesús kuali okinnavati amitla ma kijtokah de tlen opanolok. Iva okinmilvi ma kitlamakakah in takotzi. Jesús okiski de ompa iva oyá kan ialtepe Nazaret. In momachtijkeh noijki oyajkeh Iva. Ijkuak oajsik sábado, Jesús ope tlamachtia kan tiotlamachtijkali. Iva ijkuak in gentejtih okikakkeh, miekeh okimotetzavijkeh iva okijtojkeh: —¿Kan okimomachti nin tlakatl nochi tlamantli tlen kimati? ¿Kenik kipia sa tlawel miek tlamatilistli? ¿Kenik veli kinchiva tetzavimeh? ¿Amo ye nin kuavtlaxinki, itelpoch in María, iva iknivah in Jacobo, José, Judas ivan Simón? ¿Iveltivah amo noijki chantih itech nin altepetl? Yejvah amo okinpakti iva amo okineltokilijkeh. Iva Jesús okinmilvi: —Se tiotenejmachti kitlakitah sentetl, pero amo kitlakitah kan ialtepe, nion kan ifamiliajvah iva nion kan ikalijtik. Por eso Jesús amo ovelik okichi nion se tetzavitl ompa. San inpan sekimeh kokoxkeh okintlali imavah iva opajtikeh. Jesús omotetzavi porke yejvah amo okineltokakeh. Satepa Jesús onemia sentetl itech altepemeh tlen kateh ik ompa serka iva otlamachtiaya. Jesús okinnotzki in majtlaktli ivan ome momachtijkeh iva ope kintitlani ojomeh, iva okinmakak velitilistli para ma kinkixtikah amo kuali ejekameh. Iva okinmilvi amitla ma kivikakah para itech ojtli, nion se ayatl, nion intlaxkal iva nion tomi, sino san se karroti. Ovelia kivikaskeh inkakvah, iva intzotzol san yen tlen konakijtivih. Okinmilvi: —Ijkuak inkalakiskeh kana tekalijtik, ompa ximokavakah asta ijkuak inkisaskeh de itech yejón altepetl. Tla kana amo imechseliah o noso amo imechkakiliah, xikisakah de ompa iva ximokxitzejtzelokah, para ma kimatikah ke amo kuali tlen yejvah kichivah. Yi neli nimechilvia, ke itech neká tonali ijkuak Dios kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, intlajyovilis yejonmeh gentejtih yetos okachi temavti ke intlajyovilis in gentejtih de Sodoma iva de Gomorra. In momachtijkeh oyajkeh iva okinmilviayah in gentejtih ma moyolkuapakah. Okinkixtijkeh miekeh amo kuali ejekameh, iva miekeh kokoxkeh okintlalilijkeh aseite iva opajtikeh. In wei tlanavati Herodes okimatki de Jesús porke sentetl omotlapoviayah de Ye. Sekimeh okijtovayah: —Juan tlen tlabautisaro yomoyoliti iva por eso veli kinchiva tetzavimeh. Oksekimeh okijtovayah: —Yen tiotenejmachti Elías. Iva oksekimeh okijtovayah: —Ye se tiotenejmachti kemi tlen yi wejkavitl okatkah tiotenejmachtijkeh. Ijkuak Herodes ijkó okikakki, okijto: —Nin yen Juan, tlen ne onitlanavati ma kikechtzontekikah iva axka yomoyoliti. Okachi achto, Herodes otlanavati ma kikitzkikah in Juan, ma kijilpikah ika kadena iva ma kitzakuakah telpiloya. Ijkó okichi por yen Herodías. Omonamikti ivan Herodías maski okatka itonana in ikni, tlen itoka Felipe. Iva Juan okilviaya in Herodes: —Dios itlanavatil amo kitekavilia ximonamikti ivan itonana in mokni. Herodías okikualankaitaya in Juan iva okinekia kimiktis. Pero amo ovelia. Herodes okimakasia in Juan porke okimatia nik in ye tlakamela iva yolchipavak, iva okipiaya kuidado de amitla kitoktiskeh in Juan. Iva ijkuak okikakia tlen Juan okilviaya, ayakmo okimatia tlan kijtos. Pero okivelitaya kikakis. Pero se tonali Herodías okajsik kenik kimiktis in Juan. Herodes okichi se ilvitl ijkuak okikumpliro xivitl. Okintlamakak in tlayakankeh tekivajkeh, in tlayakankeh de soldadojtih iva tlen okachi wejweititokeh de Galilea. Ichpoch in Herodías ovala iva omijtoti inyakapa nochtin tlen ompa okatkah. Herodes iva tlen iva otlakuajtokah, sa tlawel okivelitakeh. Ijkuakó Herodes okilvi in ichpochtli: —Techtlajtlanili san tlan te tiknekis iva nimitzmakas. Iva okimakak itlajtol okilvi: —San tlan techtlajtlanilis ne nimitzmakas, maski asta tlajko de tlen ne niknavatia. Yejón ichpochtli oyá okitlajtlaniito imama: —¿Tlán niktlajtlanilis? Iva imama okilvi: —Xiktlajtlanili ma mitzmaka itzonteko in Juan tlen tlabautisaro. San nima omotlelo in ichpochtli kan okatka in wei tlanavati iva okilvi: —Nikneki axka san nima techmaka ika se plato itzonteko in Juan tlen tlabautisaro. In wei tlanavati sa tlawel omoyolkoko, pero komo okimakak itlajtol inmixpan tlen okinminvitaro, tonses amo omixevi okilvi amo. San niman okititlanki se soldado, iva okinavati ma kikuiti itzonteko in Juan. In soldado oyá telpiloya iva okikechtzonteki in Juan. Satepa okivikak itzonteko in Juan ika se plato iva okimaktili in ichpochtli, ivan ichpochtli okimaktili imama. Ijkuak in momachtijkeh de Juan okimatkeh, okikuitoh in kuerpo iva okitookakeh. In tiotlatitlaniltih omololojkeh ivan Jesús iva okilvijkeh nochi tlen okichijkeh iva nochi tlen otlamachtijkeh. Jesús okinmilvi: —Xivikikah nova ik se lado kan tlalkavali iva ximosevikah se tzikitzi. Ijkó okinmilvi porke oyayah iva ovalayah sa tlawel miekeh gentejtih, asta amo okipiayah tiempo para tlakuaskeh. Tonses oyajkeh inselti itech se barko ik se lugar kan tlalkavali. Pero miekeh tlen okinmitakeh oyajkeh kuali okinyekixmatkeh. Ijkuakó in gente de miekeh altepemeh omotlelojkeh asta ompa iva achto oajsitoh ke yejvah. Ijkuak Jesús otemok de itech barko, okittak sa tlawel miek gente, iva okinmiknomatki porke okatkah kemi ichkameh tlen amo kipiah tlajpixki. Iva ope kinmachtia de miek tlamantli. Ijkuak yotiotlakik in momachtijkeh omotokijkeh inavak Jesús iva okilvijkeh: —Yotiotlakik, iva ik nika amika chanti. Xikintitlani in gentejtih ma viah ik rancherías iva ik altepemeh tlen kateh serka, ma kimokovitih tlán kikuaskeh. Jesús okinmilvi: —Imejvah xikintlamakakah. Yejvah okilvijkeh: —¿Tikneki ma tikovatih pan para tikintlamakaskeh nochtin ninmeh gentejtih? In tomi moneki kemi tlen se kitlani de ome siento tonali. Ye okinmilvi: —¿Keski pan inkipiah? Xiviah xikittatih. Ijkuak okittakeh, okilvijkeh: —Tikpiah makuili pan iva ome michimeh. Ijkuakó Jesús otlanavati ke nochtin gentejtih ma motlalikah por grupos ipan sakayo xoxovik. Omotlalijkeh grupos de sejsen siento iva de tlatlajko siento. Jesús okontilanki in makuili pan ivan ome michimeh, oajkotlachixki iva okitlasojkamatki inavak Dios. Okipojpostekki in pan iva okinmakak in momachtijkeh para ma kinxejxelilikah in gentejtih. Noijki okinxejxelili nochtin in ome michimeh. Nochtin kuali otlakuajkeh asta kan oixvikeh. Satepa, in momachtijkeh okololojkeh in pedasos de pan iva de michi tlen osobraro iva okintemitijkeh majtlaktli ivan ome chikimeh. Iva tlen otlakuajkeh okatkah kemi makuili mil tlakah. Satepa, Jesús okinnavati in momachtijkeh ma tlejkokah itech se barko iva ma panokah ik nepa lado de kan atl tlen wei, ma sa tlayakanakah ma viah kan altepetl de Betsaida, mientras Ye ok okinmakavaya in gentejtih. Ijkuak okinmakah, Jesús oyá ipan tepetl omodiostzajtzilito. Ijkuak otlayovak, in barko okatka tlatlajko de kan atl tlen wei, iva Jesús ok okatka iselti ipan tlali. Ye okinmitak in momachtijkeh amo oveliah okivikayah in barko porke in ejekatl okinmixnamiktiaya. Kemi las tres de kualka, Jesús okinmajsito nejnentiv ixko atl iva yokinpanaviskia. Ijkuak in momachtijkeh okittakeh nejnentivitz ixko atl, sa tlawel omomavtijkeh iva otzajtzikeh chikavak porke okijtojkeh xamo se mika ejekatl. Nochtin okittakeh iva omomavtijkeh. Pero Jesús san nima okinmilvi: —Ximoyolchikavakah. Ne niJesús. Amo ximomavtikah. Ijkuakó otlejkok itech barko, iva omoketzki in ejekatl. Yejvah sa sa tlawel omotetzavijkeh. Porke ayamo okajsikamatiah in tetzavitl tlen Jesús okichi ika in pan, porke ok otzaktoka intlayejyekol. Opanokeh itech atl tlen wei iva oajsitoh kan tlali de Genesaret. Ompa itempan atl okilpijkeh in barko. Ijkuak otetemokeh de itech barko, in gentejtih san nima okiyekixmatkeh in Jesús, iva in gentejtih oyajkeh omotlelojkeh ik sentetl de kan yejón región iva okinvalikiliayah in kokoxkeh ipan inkochpetl kan okikakiah kajki in Jesús. Iva san kan oyaya in Jesús, ik rancherías, ik altepemeh o ik tlala, okintlaliliayah in kokoxkeh itech ojtli. Iva okitlatlavtiayah ma kinkavili ma kikitzkilikah sikiera yen itenpantzi de itlaken tlen kimokentia. Iva nochtin tlen okikitzkiliayah opajtiah. Sekimeh fariseos ivan sekimeh tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés ovalajkeh desde Jerusalén iva omololojkeh inavak Jesús. Yejvah okinmitakeh ke sekimeh momachtijkeh de Jesús otlakuayah masokiojkeh, kijtosneki amo omomajtekiayah ijkó kemi inkostumbre in judiojtih. (In fariseos iva nochtin judiojtih kiseguirovah in kostumbre tlen okinmititijkeh inkojkolvah. Tla amo kualtzi momajtekiah, amo tlakuah. Iva ijkuak mokuapativih in tiankisko, tla amo kualtzi momajtekiah amo tlakuah. Iva kinpiah oksekimeh kostumbres: kinpajpakah basojtih, jarrojtih, xoktzimeh de tepostli iva kochtlapechtih.) In fariseos ivan tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés okitlajtlanijkeh in Jesús: —¿Tleka tlen tikinmachtia amo kintlakitah in kostumbres tlen otechititijkeh tokojkolvah, iva tlakuah masokiojkeh? Ye okinnankili: —¡Imejvah inkipiah ome inmoixko! Yompa tlen okijto in tiotenejmachti Isaías de imejvah, ijkuak okijkuilo: Ninmeh gentejtih san por intlajtol kijtovah nechtlakitah, pero inyolo kajki wejka de Ne. San nenka nechweijkachivah, porke tlen tlamachtiah yejón san de tlaltikpaktlakah intlanavatil. Imejvah inkikavah se lado itlanavatil in Dios, iva yej okachi inkitlakamatih inkostumbre in tlaltikpaktlakah: inkinpajpakah jarrojtih iva vasojtih. Iva inkichivah okseki tlamantli kemi nin. Noijki okinmilvi: —Imejvah sa tekitl inmañosojtih. Inkitlaliah se lado itlanavatil in Dios para inkichivaskeh tlen de imejvah imokostumbre. Moisés okijto: “Xiktlakita mopapa iva momama.” Noijki okijto: “Tlen tlajtos fiero de ipapa o de imama, ma kixpolokah.” Pero imejvah inkijtovah ke se tlakatl velis kilvis ipapa o noso imama: “Amo velis nimitzpalevis ika tlen mitzpolova porke nochi tlen nikpia yi Corbán.” (Corbán kijtosneki, yonikmaktili in Dios.) Iva ijkó imejvah amo inkitekaviliah ma se kipalevi ipapa o noso imama. Por yen kostumbres tlen imejvah inkimopanoltilijtivih, amo ipan inkittah itlajtol in Dios. Iva inkichivah miek okseki tlamantli kemi nin. Jesús okinnotzki nochtin gentejtih iva okinmilvi: —Techkakikah innochtin, iva kuali xikajsikamatikah. Nion se tlakuali tlen kikua se tlakatl amo yen kisokiotia, sino kisokiotia yen tlen kisa de itech ye. Tlen kimati tlakaki, ma kikaki. Ijkuak Jesús okinkajte in gentejtih iva okalakki kalijtik, in momachtijkeh okitlajtlanijkeh tlán kijtosneki in ejemplo tlen okinmilvi. Ye okinmilvi: —¿Imejvah noijki amo inkajsikamatih? ¿Amo inkajsikamatih ke tlen kikua se tlakatl mach veli kisokiotia? Porke amo kalaki itech iyolo, sino ijtik itlalix iva satepa kisa de itech ikuerpo. Jesús ijkó okinmilvi kijtosneki nik chipavak nochi tlen se kikuah. Noijki okijto: —Tlen kisa de ijtik se tlakatl, yen yejón kisokiotia. De ijtik se tlakatl, kijtosneki de itech iyolo, kisa tlen amo kuali tlen kiyejyekova, avilnemi itech tlajtlakoli tlen yomonamikti iva noijki tlen ayamo monamiktia, temiktia, tlachteki, tlaíxneki, kitetoktia tlen amo kuali, tlakajkayava, kipia itlanekilis tlen tepinati, moxikova, nemi san ika iten, moweineki, iva amo kimati tlakaki. Nochi yejón tlen amo kuali kisa de itech iyolo in tlakatl iva yen yejón tlen kisokiotia. Jesús okiski de ompa iva oyá ik región de Tiro iva de Sidón. Okalakki itech se kalijtik iva amo okinekia íkka ma kimati kanin kajki, pero amo ovelik omotlaati. Se sivatl nima okimatki kanin kajki in Jesús, oyá okittato iva omotlankuaketzki ikxitla. Itakko okipiaya se amo kuali ejekatl, iva okitlatlavti ma kikixtili de itech. In sivatl amo judía, sino ye valajtok de Sirofenicia. Iva Jesús okilvi: —Moneki achto ma tlakuakah in konemeh, amo kuali kajki tla nikinkixtilis intlakual in konemeh iva nikinmakas in itzkuintih. In sivatl okinankili: —Kema, noTeko. Pero in itzkuintih kikuah intlakualpayex in konemeh tlen tepevi itlampa mesa ijkuak tlakuah. Jesús okilvi: —Yi neli tlen tikijtova. Xivia ika kuali, in amo kuali ejekatl yokiski de itech motakko. Ijkuak in sivatl oajsito ikalijtik, okajsito itakko vetok ipan ikochtlapech iva in amo kuali ejekatl yokiski. Jesús okiski de kan región de Tiro. Opanok ik Sidón iva oajsito kan atl tlen wei de Galilea, opanok ik región de Decápolis. Ompa okivikilijkeh se tlakatl tlen amo otlakakia iva amo oyektenkisaya otlapovaya. Okitlatlavtijkeh ma kitlali ima ipan yejón tlakatl para ma pajti. Jesús okikixti de intzala in gentejtih iva okivikak ik se lado. Okinkalaki imajpilvah ijtik inakasvah in yejón tlakatl. Satepa ochijchak itech imajpilvah iva okikitzkili inenepil. Satepa Jesús oajkotlachixki ik ilvikak, oelsijsi iva okilvi: —¡Efata! —kijtosneki: ¡Ximotlapo! San nima ijkuakó in tlakatl onakastlapovik iva onenepilmelavik iva ope yi kuali tlapova. Jesús okinnavati in gentejtih amika ma kitlapovikah. Pero maski ijkó okinnavati, yejvah yej okachi otetlapoviayah. Sa tlawel omotetzavijkeh, iva okijtovayah: —Nochi kuali tlen kinchiva. Asta veli kichiva ma tlakakikah tlen amo tlakakih, iva ma tlajtokah tlen noontzitzintih. Itech nekateh tonaltih oksemi omololojkeh miekeh gentejtih iva amo okipiayah tlán kikuaskeh. Jesús okinnotzki in momachtijkeh iva okinmilvi: —Nikinmiknomati ninmeh gentejtih. Yi kipia eyi tonali nova kateh iva amo kipiah tlán kikuaskeh. Tla amo nikintlamakas iva nikintitlanis ma viah inkalijtik, velis ixtlioviliskeh ik nepa itech ojtli, porke sekimeh de yejvah ovalajkeh de wejka. In momachtijkeh okinankilijkeh: —Ik nika amika chanti. ¿Kan tikkuitivih pan para tikintlamakaskeh asta achinmeh gentejtih? Jesús okintlajtlani: —¿Keski pan inkipiah? Yejvah otlanankilijkeh: —Chikome pan. Jesús otlanavati ke nochtin gentejtih ma motlalikah ipan tlali. Okontilanki in chikome pan iva okitlasojkamatki inavak Dios. Okipojpostekki in pan iva okinmakak in momachtijkeh para ma kinxejxelilikah in gentejtih, iva yejvah ijkó okichijkeh. Noijki okinpiayah sekimeh michintzitzintih. Jesús okitlasojkamatki inavak Dios, iva otlanavati noijki ma kinxejxelilikah in gentejtih. Nochtin kuali otlakuajkeh asta kan oixvikeh. Iva satepa okololojkeh in pedasos tlen osobraro iva okintemitijkeh chikome chikimeh. Tlen otlakuajkeh okatkah kemi navi mil. Satepa Jesús okinmakah. Otlejkok itech barko ivan momachtijkeh, iva oyá ik región de Dalmanuta. Ovalajkeh inavak Jesús sekimeh fariseos iva ope motlatlajtolnamikih Iva. Iva para kiyejyekoskeh okilvijkeh ma kichiva se tetzavkaneskayotl para kittaskeh kox yi neli Dios okivaltitlanki. Jesús chikavak oelsijsi, iva okijto: —¿Tleka in gentejtih de nin tiempo kinekih ma nikinmititi se tetzavkaneskayotl? Yi neli nimechilvia, ke amo kittaskeh nion se tetzavkaneskayotl. Jesús ompa okinkajte, oksemi otlejkok itech se barko iva oyá ik nepa lado de kan atl tlen wei. In momachtijkeh okilkajkeh de kivikaskeh tlen kikuaskeh, iva okivikayah san se pan itech barko. Jesús okinnejmachti: —Xikpiakah kuidado de inxokotix in fariseos iva de ixokotix in Herodes. In momachtijkeh ope kimolviah entre yejvah: —Ijkó techilvia porke amo otikvalikakeh pan. Jesús okimomakak kuenta tlen yejvah okijtovayah, iva okinmilvi: —¿Tleka inkimolviah ke amo onkivalikakeh pan? ¿Ayamo inkimomakah kuenta iva nion ayamo inkajsikamatih? ¿Seppa tzaktok imotlayejyekol? Inkipiah inmixtololovah iva amo intlachiah. Inkipiah inmonakasvah iva amo intlakakih. ¿Ayakmitla inkilnamikih? Ijkuak onikpojpostekki in makuili pan para otlakuajkeh makuili mil gentejtih, ¿keski chikivitl otenki de pedasos de pan tlen onkololojkeh? Yejvah okinankilijkeh: —Majtlaktli ivan ome chikivitl. —Iva ijkuak onikpojpostekki in chikome pan para otlakuajkeh navi mil gentejtih, ¿keski chikivitl otenki de pedasos de pan tlen onkololojkeh? Yejvah okilvijkeh: —Chikome chikivitl. Iva ijkuakó okinmilvi: —¿Ayamo inkajsikamatih? Ijkuak oajsitoh itech altepetl de Betsaida, okivalikilijkeh se tlakatl tlen amo tlachia iva okitlatlavtijkeh in Jesús ma kitilko. Jesús okimavilanki iva okixti de kan altepetl. Satepa okitlalili ichijcha itech ixtololovah, okintlali imavah ipa, iva okitlajtlani: —¿Kox yi veli itla tikitta? In tlakatl ope tlachia iva okijto: —Nikinmita in gentejtih kemi kuanmeh iva nikinmita nejnemih. Jesús oksemi okintlali imavah itech ixtololovah in tlakatl. In tlakatl opajtik, iva ope tlachia iva nochi yi kuali okittaya. Jesús okititlanki ma via para ikalijtik, iva okilvi: —Amo xikalaki kan altepetl iva nion amika xiktlapovi ik ompa. Jesús ivan momachtijkeh oyajkeh ik altepemeh de región de Cesarea de Filipo. Ijkuak onejnentiayah itech ojtli, Jesús okintlajtlani: —¿Tlán kijtovah in gentejtih? ¿Akin Ne? Yejvah okinankilijkeh: —Sekimeh kijtovah tejwatzi tiJuan tlen tlabautisaro. Oksekimeh kijtovah tejwatzi tiElías, o noso se tlen nepa tiempo oyá tiotenejmachti. Iva Jesús okintlajtlani: —Iva imejvah, ¿tlán inkijtovah? ¿Akin Ne? Iva Pedro okinankili: —Tejwatzi tiCristo. Pero Jesús okinnavati amika ma kitlapovikah akin Ye. Jesús ope kinmachtia, okinmilvi ke iKone in Tlakatl kipia de tlajyovis miek. Iva ke amo kiseliskeh tlen tlayakankeh tetajmeh, iva tlen tlayakankeh tiopixkeh ivan tlen tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés. Kixpoloskeh, pero ipan eyi tonali moyolitis. Jesús kuali okinyekilvi tlen kipanos. Iva Pedro okivikak in Jesús ik se lado iva ope kajva por ijkó okijto. Jesús omokuapki, okonimitak in momachtijkeh iva okajvak in Pedro iva okilvi: —¡Ximachiva de Ne, Amo Kuali Tlakatl!, porke te amo mitztekipachova tlen Dios kineki, sino mitztekipachova tlen kinekih in tlaltikpaktlakah. Jesús okinnotzki in gentejtih ivan momachtijkeh iva okinmilvi: —Tla íkka kineki vitz nonavak, moneki ayakmo ma kichiva san tlen ye kinekis. Kipia de kixikos nochi in tlajyovilistli maski ma kimiktikah itech krus, iva ma nechseguiro. Tla íkka kineki kimakixtis inemilis, kipolos, pero tla íkka kipolos inemilis por Ne iva por yen yankuik kuali tlajtoli, kimakixtis inemilis. Amitla ipati tla se tlakatl yetos iaxka nochi in tlaltikpaktli iva satepa kipolos ianima. Porke amitla onka itech nin tlaltikpaktli tlen ika velis kitlaxtlavas in tlakatl para kimakixtis ianima. Tla íkka pinavas de Ne iva de notlajtol inmixpa ninmeh gentejtih tlajtlakolejkeh tlen ayakmo kipiah tlaneltokalistli inavak Dios, iKone in Tlakatl noijki pinavas de ye ijkuak vitz ika imavissotlanex niTajtzi ivan iilvikaktlatitlanilvah. Jesús okinmilvi: —Yi neli nimechilvia, ke sekimeh tlen nika kateh, amo mikiskeh asta kan amo ma kittakah yope tlanavatia in Dios ika ivelitilis. Chikuasen tonali satepa, Jesús okinvikak in Pedro, Jacobo ivan Juan oyajkeh ipan se tepetl wejkapa para ompa yeskeh inselti. Ompa inmixpa, Jesús omopatlak. Itzotzol opetlanki sa tlawel istak ke itech nin tlaltikpaktli amika velis ijkó kistalis. Iva okinmonextilijkeh in Elías ivan Moisés, omotlapovijtokah ivan Jesús. Iva Pedro okilvi in Jesús: —Tlamachti, sa tlawel kuali nika ma tiekah. Ma tikinchijchivakah eyi sakakaltih, se para tejwatzi, se para Moisés iva se para Elías. Pedro amo okimatia tlen okijtovaya, porke sa tlawel omomavtijkeh. Ijkuakó se mixtli okinmokenki iva omokakki se tlajtoli de ijtik mixtli, okijto: —Nin yen noKone tlen niktlasojtla. Xikakikah tlen Ye imechilvia. Ijkuak otlatlachixtevakeh, ayakmika okittakeh, sino sa yen Jesús. Ijkuak ovaltemovayah de ipan tepetl, Jesús okinmilvi in momachtijkeh amika ma kitlapovikah de tlen okittakeh, asta ijkuak iKone in Tlakatl ma moyoliti. Tonses, san yejvah okimatokah, pero omotlajtlaniayah tlan kijtosneki moyolitis. Iva okitlajtlanijkeh in Jesús: —¿Tleka in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés kijtovah ke Elías yen achto kipia vitz antes de vitz in Cristo? Jesús okinnankili: —Yi neli, Elías achto vitz iva ye kiyektlalis nochi. Pero, ¿tleka in Tiotlajkuiloli kijtova ke iKone in Tlakatl kipia de tlajyovis miek iva amo kitasnekiskeh? Pero Ne nimechilvia ke Elías yovitza, iva in gentejtih okitoktijkeh san tlen yejvah okinekeh, ijkó okipanok kemi kijtova in Tiotlajkuiloli. Ijkuak oajsitoh kan okatkah tlen oksekimeh momachtijkeh, okinmittakeh miekeh gentejtih kinyavalojtokeh, iva sekimeh tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés invah omotlatlajtolnamikiah. Ijkuak in gentejtih okittakeh in Jesús, nochtin okimotetzavijkeh iva omotlelojkeh okitlajpalotoh. Jesús okintlajtlani: —¿Tlán ik inmotlatlajtolnamikih invah? Se tlakatl tlen ompa okatka okilvi: —Tlamachti, nika nimitzvalikilia notelpoch, kipia se amo kuali ejekatl iva okinoontili. Ijkuak kikitzkia, kitlalviteki, tenposoni, motlanteki iva mosojsotza. Onikinmilvi tlen tikinmachtia ma kikixtilikah in amo kuali ejekatl, pero amo ovelikeh. Jesús okinmilvi: —¡Imejvah seppa amo intlaneltokah! ¿Asta keman nietos inmovah? ¿Asta keman nimechxikojtos? Techvalikilikah in telpochtli. Iva okivalikilijkeh in telpochtli. Iva ijkuak in amo kuali ejekatl okittak in Jesús, san nima chikavak okitzejtzelo in telpochtli iva okitlalviteki. In telpochtli omokuakuaptinenki iva okamaposonki. Jesús okitlajtlani in teta: —¿Keman ope ijkó mochiva? In teta okinankili: —Desde ok tzikitzi. Miek welta kitoktia ma vetzi ijtik tlitl iva ijtik atl para ma miki. Tla tejwatzi velis itla tikchivas, techiknomati iva techpalevi. Jesús okilvi: —¿Kenik “tla velis itla nikchivas”? Nochi tlamantli velis mochivas para tlen akin tlaneltoka. San nima ijkuakó in teta okijto chikavak: —¡Nikneltoka! ¡Techpalevi ma nitlaneltoka okachi! Ijkuak Jesús okittak ope mololovah miekeh gentejtih, okajvak in amo kuali ejekatl. iva okilvi: —¡Te, ejekatl tinoontli iva tinakastzajtzaktok! ¡Nimitznavatia xikisa de ijtik in telpochtli iva ayakmo kema xikalaki ijtik! In amo kuali ejekatl chikavak otzajtzik, chikavak okitzejtzelo in telpochtli, iva okiski de ijtik. In telpochtli omoka kemi oyeskia yomikki. Iva miekeh okijtojkeh yomikki in telpochtli. Jesús okimakitzki iva okipalevi ma moketza. Iva in telpochtli omoketzki. Ijkuak Jesús okalakki kalijtik, in momachtijkeh ompa inselti okitlajtlanijkeh: —¿Tleka tejvah amo otivelikeh otikixtijkeh in amo kuali ejekatl? Ye okinmilvi: —Nin tlamantli de amo kuali ejekameh velis se kinkixtis san ika diostzajtzilistli iva ika mosavalistli. Okiskeh de ompa iva oyajkeh ik región de Galilea. Jesús amo okinekia íkka ma kimati kanin kajki, porke okinmachtiaya in momachtijkeh. Okinmilviaya: —IKone in Tlakatl kitemaktiskeh inmak in tlaltikpaktlakah, iva kixpoloskeh. Pero ipan eyi tonali moyolitis. Pero yejvah amo okajsikamatkeh tlen okinmilvi, iva okimakasiah kitlajtlaniiskeh tlán kijtosneki. Oajsitoh itech altepetl de Capernaum. Ijkuak yokatkah kalijtik, Jesús okintlajtlani: —¿De tlán ik onmotlatlajtolnamiktivalayah itech ojtli? Yejvah amo otlanankilijkeh, porke omotlatlajtolnamiktivalayah itech ojtli akin de yejvah okachi weititok. Jesús omotlali iva okinnotzki in majtlaktli ivan ome momachtijkeh. Okinmilvi: —Tla íkka kineki yen weititos, moneki yen yetos asta tlakuitlapa, iva yetos kemi tlakevali de nochtin. Jesús okitlali se chokotzi tlatlajkotia de kan yejvah okatkah. Okimonapalolti iva okinmilvi: —Tlen kiselis ika notoka se chokotzi kemi nin, Ne nechselia, iva tlen nechselia, amo san Ne nechselia, sino noijki kiselia tlen onechvaltitlanki. Juan okilvi in Jesús: —Tlamachti, otikittakeh se tlakatl kinkixtia amo kuali ejekameh ika motoka, iva otikilvijkeh amo ma ijkó kichiva, porke amo tovah povi. Jesús okinmilvi: —Xikavakah, porke tlen kichiva tetzavitl ika notoka, amo velis tlajtos fiero de Ne. Tlen amo kajki kontra tejvah, tovah kajki. Iva tlen imechmakas se vaso atl ika notoka, porke imejvah inpovih de Cristo, yi neli nimechilvia nik mach kimopolilis itlaxtlavil. ’Tla íkka kichivas ma vetzi itech tlajtlakoli se de ninmeh tzitzintih tlen nechneltokah, okachi kuali ma kilpilikah itech ikech se metlatl iva ma konkajkavakah kan atl tlen wei. Tla moma mitztoktia xivetzi itech tlajtlakoli, okachi kuali xiktzonteki. Okachi kuali xikalaki itech nemilistli timatepo ke ika ome momavah tias miktla, kan tlitl amo keman sevis, kan chakalimeh amo keman mikih iva in tlitl amo keman sevi. Tla mokxi mitztoktia xivetzi itech tlajtlakoli, okachi kuali xiktzonteki. Okachi kuali xikalaki itech nemilistli sa se mokxi ke ma mitzonkajkavakah miktla ika nochi ome mokxivah, kan chakalimeh amo keman mikih iva in tlitl amo keman sevi. Iva tla moixtololo mitztoktia xivetzi itech tlajtlakoli, okachi kuali xikmokixtili. Porke okachi kuali xikalaki kan Dios tlanavatia ika se moixtololo ke ma mitzonkajkavakah miktla ika nochi ome moixtololovah, kan chakalimeh amo keman mikih iva in tlitl amo keman sevi. ’Porke nochtin kipia de mopuyeliskeh ika tlitl. Iva nochi yolkatlamiktili kipia de mopuyelis ika istatl. In istatl sa tlawel kuali, pero tla in istatl ayakmo yetos poyek, ¿kenomi oksé welta poyeyas? Imejvah xiekah inkualmeh kemi in istatl: xikchivakah tlen kuali iva xiekah ika yolsevilistli invan nochtin. Jesús okiski de Capernaum iva oyá ik región de Judea iva itech tlali tlen kajki ik nepa lado de kan weyatl Jordán. In gentejtih oksemi omololojkeh inavak, iva oksemi ope kinmachtia ijkó kemi Ye okimatia okichivaya. Sekimeh fariseos omotokijkeh inavak Jesús para kiyejyekoskeh, iva okitlajtlanijkeh: —¿Kox kuali se tlakatl kikajkavas itonana? Jesús okinnankili: —¿Tlán otlanavati Moisés? Yejvah otlanankilijkeh: —Moisés okikavili in tlakatl ma kijkuilo se amatl kan ma kijtojto nik kikajkava itonana. Jesús okinmilvi: —Moisés omechmakak yejón tlanavatili porke imejvah amo inkimatih intlakakih. Pero ijkuak Dios okichi in tlaltikpaktli, “Dios okichi in tlakatl ivan sivatl”. “Por eso in tlakatl kikava ipapa iva imama iva mosetilia ivan itonana, iva de omeh mochiva sa se.” Iva ijkó ayakmo yeskeh omeh sino sa se. Por eso, tla Dios yokinsetili se tlakatl ivan se sivatl, amika ma kinxelo. Ijkuak yokatkah kalijtik, tlen momachtijkeh oksemi okitlajtlanijkeh de yejón tlamantli. Jesús okinmilvi: —Tlen kikajkava itonana iva monamiktia ivan oksé sivatl, kijtosneki kichiva imosa porke mokalakia ivan oksé sivatl. Iva tla se sivatl kikajkava itotata iva monamiktia ivan oksé tlakatl, kijtosneki momekatia. Jesús okinvikilijkeh sekimeh konemeh para inpa ma kintlali imavah iva ma kintiochiva. In momachtijkeh ope kinmajvah tlen okinvikayah in konemeh. Ijkuak Jesús ijkó okittak, okualanki iva okinmilvi in momachtijkeh: —Xikinkavakah in konemeh ma vikikah nonavak, amo xikintzatzakuilikah. Porke tlen kateh kemi ninmeh konemeh, yejvah povih kan Dios tlanavatia. Yi neli nimechilvia, tlen amo kimokavilis in Dios ma tlanavati itech ijkó kemi se chokotzi kimokavilia, amo velis kalakis kan Dios tlanavatia. Jesús okinmonapalolti in konemeh, okintlali imavah inpa iva okintiochi. Ijkuak Jesús yoonnevaya, ijkuakó se tlakatl omotlelo inavak, omotlankuaketzki iyakapa ivan okilvi: —Kuali tlamachti, ¿katlen tlamantli kuali tlen moneki nikchivas para nikpias nemilistli para semijkak? Jesús okinankili: —¿Tleka techilvia nikuali? Amika onka oksé tlen kuali, sino san yen Dios. Yi tikinmati in tlanavatiltih: “Amo xitemikti, amo xiavilnemi itech tlajtlakoli, amo xitlachteki, amo xikijto tlen amo neli, amo xitlachteki ika tlakajkayavalistli, iva xiktlakita mopapa iva momama.” In tlakatl otlanankili: —Tlamachti, nochi yejón nikchijtivitz desde ok nichokko. Jesús okittak ika tlasojtlalistli iva okilvi: —Oksé tlamantli mitzpolova tikchivas. Xivia iva xiknemaka nochi tlen tikpia, iva in tomi xikinmaka in prowestih. Ijkó velis tikpias rikojyotl itech ilvikak. Iva xokontilana in krus de tlajyovilistli iva xiviki iva techseguiro. In tlakatl omotekipacho ijkuak ijkó okikakki, iva oyá omoyolkokojtia porke okatka sa tlawel tomine. Jesús okinmitak tlen okiyavalojtokah iva okinmilvi in momachtijkeh: —In tominejkeh sa tlawel ovijtitok para kalakiskeh kan Dios tlanavatia. In momachtijkeh omotetzavijkeh ijkuak okikakkeh okijto yejón tlajtoli. Pero Jesús okinmilvi oksemi: —Nopilvah, sa tlawel ovijtitok para kalakiskeh kan Dios tlanavatia tlen kitlaliah inyolo itech tominkayotl. Okachi amo ovi panos se kameyo kan ixtololo se aguja, ke se tomine ma kalaki kan Dios tlanavatia. Yejvah okachi omotetzavijkeh iva okimolviayah entre yejvah: —Tonses, ¿akin velis momakixtis? Jesús okintlajtlatak iva okijto: —Tlen tlaltikpaktlakah amo veli kichivah, Dios veli kichiva. Porke amo onka nion itla tlamantli tlen Dios amo ma veli ma kichiva. Ijkuakó Pedro ope kilvia: —Tejvah otikajkeh nochi tlen otikpiayah porke tiknekih timitzseguiroskeh. Jesús okinnankili: —Yi neli nimechilvia, tlen okikajte ikal, iknivah, iveltivah, ipapa, imama, itonana, ipilvah o noso itlal, por Ne iva por tlen yankuik kuali tlajtoli, kiselis itech ninmeh tonaltih sien veses okachi de kalmeh, iknivah, iveltivah, imamanvah, ipilvah iva itlalvah maski kichochololtiskeh. Iva itech neká tiempo tlen yetos satepa kipias nemilistli para semijkak. Iva miekeh tlen axka kateh achto satepa yeskeh asta sa ik tlami, iva tlen axka kateh asta sa ik tlami satepa yejvah yeskeh achto. Oyayah itech ojtli para Jerusalén, iva Jesús otlayakanaya. Tlen momachtijkeh omotetzaviayah iva oksekimeh tlen oyayah tlakuitlapa omomavtiayah. Jesús oksemi okinnotzki sekka in majtlaktli ivan ome momachtijkeh, iva ope kinmilvia tlen kipanos. Jesús okinmilvi: —Xikakikah, yi tiavih para Jerusalén kan iKone in Tlakatl kitemaktiskeh inmak in tlayakankeh tiopixkeh iva inmak in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés. Yejvah kitlajtlakoltiskeh para ma kixpolokah, iva kitemaktiskeh inmak tlen amo judiojtih. Kipijpinatiskeh, kiwitekiskeh, kixchijchaskeh iva kixpoloskeh, pero eyi tonali satepa moyolitis. Jacobo ivan Juan, ipilvah in Zebedeo, omotokijkeh inavak Jesús iva okilvijkeh: —Tlamachti, tiknekih techonchivili tlen timitztlajtlaniliskeh. Jesús okintlajtlani: —¿Tlán inkinekih? Yejvah okilvijkeh: —Techkavili ma timotlalikah ik monavaktzi, se ik moyekmapa iva se ik moopochmapa, kan titlanavatis ika mavissotlanextli. Jesús okinnankili: —Imejvah amo inkimatih tlen inkitlajtlanih. ¿Kox velis inkoniskeh in kopa de tlajyovilistli tlen Ne nikonis? ¿Kox velis inmobautisaroskeh kemin Ne nimobautisaros ika nochi tlen tekoko? Yejvah okijtojkeh: —Tiveliskeh. Jesús okinmilvi: —Yi neli, imejvah inkoniskeh in kopa de tlajyovilistli ijkó kemin Ne nikonis, iva inmobautisaroskeh ijkó kemin Ne nimobautisaros ika nochi tlen tekoko. Tla inmotlaliskeh ik noyekmapa o noso ik noopochmapa, mach Ne nikijtos. Dios ompa kintlalis tlen Ye yokinpejpenki. Ijkuak in oksekimeh majtlaktih okikakkeh tlen okitlajtlankeh in Jacobo ivan Juan, okualankeh innavak. Jesús okinnotzki iva okinmilvi: —Imejvah inkimatih ke in kobiernojtih de nin tlaltikpaktli, kivelitah kiteititiskeh nik yejvah tlanavatiah. Iva intlakavah tlen okachi tlayakantokeh noijki kivelitah tlanavatiskeh. Pero entre imejvah amo ijkó kipia de yetos. Tla se de imejvah kineki weititos, kipia de imechpalevis. Iva tla entre imejvah íkka kineki yen tlayakantos, moneki yetos kemi tlakevali de innochtin imejvah. Porke iKone in Tlakatl amo ovala para ma kipalevikah, sino ovala para tlapalevis iva para kitemakas inemilis tlen ika kitlaxtlavas innemakixtilis de miekeh. Oajsitoh Jericó. Iva satepa ijkuak Jesús ivan momachtijkeh yokistiayah de Jericó, miekeh gentejtih okintokayah. Iva itempan ojtli oyetoka se tlakatl tlen amo otlachiaya itoka Bartimeo, ipiltzi in Timeo, okitlajtlantoka limosna. Ijkuak okikakki ke Jesús de Nazaret mero ik ompa opanovaya, ijkuakó ope kitzajtzilia chikavak: —¡Jesús, iKone in David, techiknomati! Miekeh okitlakavaltiayah pero ye okachi chikavak okitzajtziliaya: —¡IKone in David, techiknomati! Jesús omoketzki iva okijto: —¡Xiknotzatih! Yejvah okinotzatoh iva okilvijkeh: —Ximoyolchikava, ximoketza, Jesús mitznotza. Ijkuakó ye okitlamotlak tlen okimokentijtoka, omoketevak iva oyá inavak Jesús. Jesús okitlajtlani: —¿Tlán tikneki ma nikchiva por te? Tlen amo tlachia okinankili: —Tlamachti, nikneki nitlachias. Jesús okilvi: —Xivia. Motlaneltokalis yomitzpajti. San nima ijkuakó ovelik otlachixki, iva okitokak in Jesús itech ojtli. Ijkuak yoajsitiayah Jerusalén, oajsitoh kan altepetl Betfagé iva Betania, kan tepetl tlen itoka Olivos. Jesús okintitlanki ome momachtijkeh, iva okinmilvi: —Xiviah kan neká altepetl tlen kajki tlayakapa, iva san nima ijkuak inmajsitivih ompa, inkajsiskeh se burro ilpitok tlen ayamo keman íkka ipan motlalia. Xiktotomakah iva techvalikilikah. Tla íkka imechilvis: “¿Tleka inkitotomah?”, xikilvikah: “In toTeko kineki iva san nima mitzkaviliki.” Tlen ome momachtijkeh oyajkeh kan altepetl, iva ompa okajsitoh in burro ilpitok kaltempa itempan ojtli, iva okitotonkeh. Iva sekimeh tlen ompa okatkah okinmilvijkeh: —¿Tleka inkitotomah in burro? In momachtijkeh okijtojkeh ijkó kemi Jesús okinmilvi, iva okinkavilijkeh ma kivikakah in burro. Tonses okivikakeh in burro kan okatka in Jesús. Iva intlakenvah tlen okinmokentiayah okinkentijkeh in burro, iva Ye ipan omotlali. Miekeh okinsojtiayah ipan ojtli intlakenvah tlen okinmokentiayah. Oksekimeh okintekiah imamayovah in kuanmeh iva okisojtiayah ipan ojtli. Iva tlen otlayakanayah iva tlen oyayah tlakuitlapa otzajtziah chikavak, okijtovayah: —¡Viva! ¡Ma Dios kitiochiva tlen vitz ika itoka in toTeko! ¡Ma Dios kitiochiva tlen yi tlanavatis kemi otlanavati in tokojkol David! ¡Viva in Dios tlen kajki ilvikak! Ijkuak Jesús okalakki Jerusalén, oyá kan templo iva otlatlachixki sentetl. Iva komo yotiotlakik, oyá para Betania invan majtlaktli ivan ome momachtijkeh. Omostlatik, ijkuak okiskeh de Betania, Jesús otiojsi, iva okittak de wejka se igoskuavitl okipiaya ixivyo, iva oyá okittato para kittas xamo itla tlakilotl kipia. Ijkuak oajsito amitla okajsik, okipiaya san yen ixivyo porke ayamo tiempo de igos. Ijkuakó Jesús okilvi in igoskuavitl: —Amo oksemi ok íkka ma kikua motlakilo. Iva in momachtijkeh okikakkeh. Ijkuak oajsitoh Jerusalén, Jesús okalakki kan ikiavak in templo, iva ope kinkixtia in tlanemakakeh ivan tlakojkeh de ompa. Okintlatlamochili inmesajvah tlen okipatlayah tomi iva okintlatlamochili insiyajvah tlen okinnemakayah palomaxtih. Iva ayakmika okikavili ma pano ika itla tlanemaktli kan ikiavak in templo. Iva ope kinmachtia, okinmilvi: —Itech Tiotlajkuiloli kajki ijkuilitok: “Nokal kinotzaskeh kali kan modiostzajtziliah in gentejtih de nochtin países.” Pero imejvah yonkikuapkeh kemi se kali de ichtekeh. Ijkuak okimatkeh in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés ivan tlayakankeh tiopixkeh, ope kitemovah kenik kimiktiskeh. Pero okimakasiah, porke nochtin gentejtih omotetzaviayah de kenik okinmachtiaya. Ijkuak otiotlakik Jesús ivan momachtijkeh okiskeh de Jerusalén. Ijkuak omostlatik kualkanpa opanokeh kan okatka in igoskuavitl iva okittakeh yovaki asta itech inelvayo. Pedro okilnamiki iva okilvi in Jesús: —¡Tlamachti, xikitta! ¡Yovaki in igoskuavitl tlen otikajvak! Jesús okinmilvi in momachtijkeh: —Ximotenmachikah inavak Dios. Yi neli nimechilvia, tla íkka kilvis nin tepetl: “Ximachiva de nika iva ximotlamotla kan atl tlen wei.” Iva tla amo moyoloomevis sino motenmachis nik mochivas tlen kijtova, tonses ijkó mochivas. Por eso nimechilvia, ke nochi tlen inkitlajtlaniskeh ika diostzajtzilistli, xikneltokakah nik ya yinkipiah, iva inkiseliskeh. Iva ijkuak inmodiostzajtziliskeh, xiktlapojpolvikah tla íkka itla omechtokti, iva ijkó imoTajtzi Dios tlen kajki ilvikak noijki imechtlapojpolvis de imotlajtlakol. Tla imejvah amo intetlapojpolviskeh, imoTajtzi Dios tlen kajki ilvikak noijki amo imechtlapojpolvis de inmotlajtlakol. Ovalajkeh oksemi para Jerusalén. Iva mientras Jesús onemia ompa kan templo, in tlayakankeh tiopixkeh, in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés ivan tlayakankeh tetajmeh, omotokijkeh inavak Jesús. Okitlajtlanijkeh: —¿Ken timixevia tikchiva nin tlamantli? ¿Akin omitzmakak tlanavatijkayotl para ijkó xikchiva? Jesús okinnankili: —Ne noijki nimechtlajtlanis se tlajtoli. Technankilikah, iva nimechilvis akin onechnavati ijkó ma nikchiva. ¿Akin okinavati in Juan ma tlabautisaro? ¿Yen Dios okinavati o noso íkka tlakatl okinavati? Techilvikah. Ijkuakó ope motlapoviah entre yejvah, iva okijtovayah: —Tla tikilviskeh ke Dios okinavati, techilvis: “¿Tonses tleka amo onkineltokakeh?” Pero, amo velis tikilviskeh ke íkka tlakatl okinavati. Yejvah okinmiimakasiah in gentejtih, porke nochtin okineltokayah ke Juan yi neli okatka tiotenejmachti. Yejvah okinankilijkeh in Jesús: —Amo tikmatih. Iva Jesús okinmilvi: —Ne noijki amo nimechilvis akin onechmakak tlanavatijkayotl para ma nikchiva nin tlamantli. Jesús ope kintlapovia ika ejemplos, okinmilvi: —Se tlakatl okitookak uvas itlala. Okitlatzakui, iva okichi se tanke kan kipatzkas uvas iva okichi se torre para ompa tlejkos para kikuidaros itlala. Satepa okintlaneti sekimeh tekipanojkeh para ma kikuidarokah iva satepa kimakaskeh seki de tlen tlakis, iva ye oyá wejka. ’Ijkuak oajsik tonali para tlatekiskeh ika uvas, in tekova okititlanki se itlakeval kan yejonmeh tekipanojkeh, para ma kikuiti tlen kitokarova. Pero in tekipanojkeh okitzkijkeh iva okimagakeh ika maitl iva okikuapkeh san ijki. In tekova okititlanki oksé itlakeval, iva in tekipanojkeh okikojkojkeh ipan itzonteko iva fiero okilvijkeh. In tekova okititlanki oksé itlakeval, iva in tekipanojkeh okimiktijkeh. Iva miekeh oksekimeh okintitlanki, sekimeh okinmagakeh ika maitl iva oksekimeh okinmiktijkeh. ’In tekova ayakmo okipiaya akin kititlanis, sino sa yen ipiltzi tlen okitlasojtlaya. Okititlanki iva okijto: “Nopiltzi yi neli kitlakitaskeh.” Pero in tekipanojkeh okimolvijkeh: “Nin ipiltzi yen kimokavis nin tlali kemi erensia. Ma tikmiktikah para tejvah tikmokaviskeh in tlali.” Tonses in tekipanojkeh okitzkijkeh ipiltzi in tekova iva okimiktijkeh, okikixtijkeh de kan itlala iva okitlamotlatoh ik nepa. ’¿Tlán kichivas in tekova de yejón uvajyo? Yas iva kinmiktis nekateh tekipanojkeh, iva satepa oksekimeh kintlanetis iuvajyo. ’¿Amo inkilerovah tlen kijtova in Tiotlajkuiloli? In Tiotlajkuiloli kijtova: In tetl tlen kalchijkeh amo okivelitakeh, omokuapki yen tetl tlen okachi kichikajtok in kali. Nin tlamantli yen toTeko ijkó okichi, iva tikittah sa panova kualtzi. Ijkuakó okinekiah kikitzkiskeh in Jesús, porke okajsikamatkeh nik yejvah okinmilvijtoka ika yejón ejemplo. Pero okinmiimakasiah in gentejtih, okajkeh iva oyajkeh. Satepa okintitlankeh inavak Jesús sekimeh fariseos iva sekimeh tlen opoviah ivan Herodes. Yejvah okinekiah ma vetzi in Jesús itech itla tlajtoli tlen amijtok. Ijkuak ovalajkeh inavak Jesús, okilvijkeh: —Tlamachti, tikmatih ke tejwatzi tikijtova tlen yi neli, iva amo tikinmiimakasi in gentejtih de tlan kiyejyekovah de tejwatzi. Tejwatzi tikinmita in gentejtih nochtin iwalestih. Iva yi neli titlamachtia kenik se nemis kemi Dios kineki. ¿Kox kuali se kitlaxtlavas impuestos para in wei tekiva César, o noso amo? ¿Tiktlaxtlavaskeh o amo? Pero Jesús yokimatia nik kipiah ome inmixko, iva okinmilvi: —¿Tleka inkinekih ma nikijto itla tlen amijtok? Techvalikilikah se tomi ma nikitta. Yejvah okivikilijkeh se tomi, iva Jesús okintlajtlani: —¿De akin ixko iva akin itoka tlen nestok itech nin tomi? Yejvah okinankilijkeh: —De César. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Xikmakakah in César tlen itech povi in César, iva xikmakakah in Dios tlen itech povi in Dios. Iva omotetzavijkeh de kenik otlanankili. Satepa ovalajkeh inavak Jesús sekimeh saduceos, tlen kijtovah ke in mikameh amo velis moyolitiskeh. Iva okitlajtlanijkeh in Jesús: —Tlamachti, Moisés okijkuilo, tla se tlakatl omonamikti, ixpolivi iva amo okinpixki ipilvah ivan itonana, ikni in difunto kipia de monamiktis ivan iknosivatl para ivan kinpias ipilvah kemi oyeskia ipilvah in difunto. Yi semi okatkah chikome iknimeh. Tlen tetiachka achto omonamikti pero oixpolivik iva amo okinpixki ipilvah. Tlen kivaltoka omonamikti ivan iknosivatl, pero ye noijki oixpolivik iva amo okinpixki ipilvah. Noijki ijkó omochi oksé tlen kivaltokatok. Iva nochtin chikome iknimeh omonamiktijkeh ivan yejón sivatl, pero oixpolikeh iva nion se amo okipixki ikone. Satepa noijki oixpolivik in sivatl. Tonses, ijkuak moyolitiskeh in mikameh, ¿katli ye de nochtin yejonmeh chikome iknimeh yetos itonana? Porke nochtin chikomeh iknimeh omonamiktijkeh ivan yejón sivatl. Jesús okinnankili: —Imejvah amo inkimatih tlen inkijtovah. Porke amo inkimatih tlen kijtova in Tiotlajkuiloli iva nion amo inkixmatih ivelitilis in Dios. Porke ijkuak in mikameh moyolitiskeh, in tlakah ivan sivameh mach ok monamiktiskeh, sino yeskeh kemi ilvikaktlatitlaniltih tlen kateh ilvikak. Iva komo yi timotlapovijtokeh de moyolitiskeh in mikameh, ¿amo inkilerovah tlen okijkuilo in Moisés, kan tlapova de se kovatlanvitztli tlen otlatlaya? Dios okilvi in Moisés: “Ne niDios de Abraham, de Isaac iva de Jacob.” Tonses, in Dios amo Dios de mikameh, sino de tlen yolitokeh. Imejvah seppa amo ompa tlen inkiyejyekovah. Se tlamachti de itlanavatil Moisés okinkakki motlatlajtolnamikih. Ijkuak okimomakak kuenta nik in Jesús kuali otlanankili, ijkuakó ye omotoki iva okitlajtlani: —¿Katli yen tlanavatili okachi weititok de nochtin? Jesús okinankili: —In tlanavatili tlen okachi weititok yen nin: “Xikaki, Israel, in toTeko Dios san yen se toTeko. Xiktlasojtla moTeko Dios ika nochi moyolo, ika nochi moanima, ika nochi motlalnamikilis iva ika nochi mochikavalis.” Nin yen tlanavatili tlen okachi weititok. Oksé tlanavatili tlen noijki weititok kijtova: “Xiktlasojtla in mokni kemi te timotlasojtla.” Amo onkateh oksekimeh tlanavatiltih tlen okachi wejweititokeh kemi ninmeh. In tlamachti de itlanavatil Moisés okilvi: —Yompa, Tlamachti. Yi neli melajka tlen tikijtova nik onka san se Dios iva amo onka oksé. Iva moneki tiktlasojtlaskeh in Dios ika nochi toyolo, ika nochi totlalnamikilis, ika nochi toanima iva ika nochi tochikavalis. Iva moneki tikintlasojtlaskeh toknivah kemi tejvah timotlasojtlah. Yejón okachi weititok ke nochtin yolkatlamiktiltih iva in tlamanaltih tlen kinchichinovah ipan artal. Jesús okittak nik kuali otlanankili in tlamachti de itlanavatil Moisés, iva okilvi: —Ayakmo tika wejka para tikalakis kan Dios tlanavatia. Iva mach ok omixevijkeh ok itla okitlajtlanijkeh. Jesús otlamachtijtoka kan templo, iva otlajtlanki: —¿Tleka in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés kijtovah ke Cristo yen ikone in David? Porke inevia in David por medio de yen Tioijyotzintli, okijto: Dios omotlapovi ivan noTeko, okilvi: “Ximotlali ik noyekmapa, asta kan ma nikintlali itlampa mokxivah tlen mitztlavelitah.” Inevia in David okinotzki in Cristo iTeko, ¿tonses kenik ma yeto ikone? In gentejtih, tlen okatkah sa tlawel miekeh, okikakiah in Jesús ika miek pakilistli. Jesús okijtovaya itech itlamachtil: —Xikpiakah kuidado de tlen tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, kivelitah nemiskeh ika kuali intlakenvah weweyakeh, iva kinekih ma kinyektlajpalokah ijkuak nemih tiankistli. Kivelitah motlaliskeh tlayakapa kan motlaliah tlen okachi tlayakantokeh kan tiotlamachtijkaltih, iva kan tlatlakuah kivelitah motlaliskeh kan okachi kuali lugar. Kinkixtiliah inkalvah in iknosivameh, iva san ik mochivah wejkavitl modiostzajtziliah. Iva por eso Dios kintlajyoviltis okachi. Jesús omotlali iyakapan kaja kan kitlaliah in tomi para in templo. Jesús okonimitoka in gentejtih kenik okontlaliayah intomi ijtik in kaja. Miekeh tlen tominejkeh okontlaliayah miek tomi. Ijkuakó ovala se iknosivatl prowe, okonintlali ome tomintzitzintih de cobre tlen amo miek ipati. Jesús okinnotzki in momachtijkeh iva okinmilvi: —Yi neli nimechilvia, ke nin iknosivatl prowe okontlali okachi ke nochtin tlen oksekimeh tlen okontlalijkeh intomi kan kaja. Porke nochtin tlen oksekimeh okontlalijkeh intomi tlen kinsobrarova, pero nin iknosivatl prowe okontlali nochi tlen okipiaya, nochi tlen ika otlakuaskia. Ijkuak Jesús okiski de kan templo, se momachti okilvi: —¡Tlamachti! Xikinmita in temeh ivan kalmeh, yi neli kuajkualtih. Jesús okinankili: —¿Tikinmita ninmeh kuajkualtih kalmeh? Satepa nochi kixixititzaskeh iva ayakmo mokavas nepanitos nion oksé tetl. Satepa Jesús omotlali kan tepetl tlen itoka Olivos, tlen kajki iyakapan templo. Pedro, Jacobo, Juan ivan Andrés okitlajtlanijkeh san yejvah inselti: —Techilvi, ¿keman ijkó panolos? ¿Tlán neskayotl tikittaskeh ijkuak pevas ijkó panolos? Jesús ope kinmilvia: —Xikpiakah kuidado, amika ma imechkajkayava. Miekeh vitzeh san kinejnekiskeh notoka, kijtoskeh: “Ne niCristo.” Iva miekeh kinkajkayavaskeh. ’Ijkuak imejvah inkikakiskeh nik onka guerra o noso motlapoviskeh yetos guerra, amo ximomavtikah porke ijkó kipia tlen panos, pero ayamo tlamis in tlaltikpaktli. Porke se país kimomagas ivan oksé país, iva se altepetl kimomagas ivan oksé altepetl. Tlalolinis ik sentetl, yetos apistli iva mopajsoloskeh. Nochi yejón yikin pevas in tlajyovilistli. ’Xikpiakah kuidado porke imechtemaktiskeh kan teyekankavah iva imechwitekiskeh kan tiotlamachtijkaltih. Imechvikaskeh inmak kobernadortih iva inmak in wejwei tlanavatijkeh por innechneltokah, iva ompa inmixpa imejvah velis intetlapoviskeh de Ne. Pero achto kipia de motematiltis tlen yankuik kuali tlajtoli itech nochi in tlaltikpaktli. Ijkuak imechkitzkiskeh iva imechtlatzintokiskeh, amo ximotekipachokah por tlán inkijtoskeh. San xikijtokah tlen Dios imechilvis xikijtokah ijkuakó, porke amo imejvah intlajtoskeh, sino yen Tioijyotzintli tlajtos por imejvah. In teikni kitemaktis ikni ma kimiktikah. In teta kitemaktis ikone ma kimiktikah. In tepilvah yaskeh en kontra de tetajmeh iva kinmiktiskeh. Nochtin imechkualankaitaskeh por innechneltokah, pero tlen akin kixikos nochi in tlajyovilistli, Dios kimakixtis. ’Ijkuak inkittaskeh itla fierotik tlen teixpolo, kajki kan amo kipia de ompa yetos, —tlen kileros nin tlajtoli ma kajsikamati tlán kijtosneki—, ijkuakó tlen yeskeh Judea, ma cholokah ma via asta ipan tepemeh. Iva tlen yetos ikpak ikal, amo ma temo para kikuiti itla ikalijtik. Iva tlen yetos itlala, amo ma mokuapa para ikalijtik para kikuiti itlaken. ¡Prowestih in sivameh tlen itech nekateh tonaltih kipixtoskeh inkonetzi inmijtik iva in sivameh tlen tlaskaltijtoskeh! Ximodiostzajtzilikah para amo ijkó ma panolo ijkuak seva. Porke itech yejonmeh tonaltih yetos tlajyovilistli temavti, tlen amo keman ijkó panova desde ijkuak Dios okichi in tlaltikpaktli iva asta axka, iva satepa ayakmo keman ijkó panolos. Dios kintlasojtla tlen Ye yokinpejpenki, iva por eso amo wejkavas miek tiempo yejón tlajyovilistli. Porke tlamo, amika omomakixtiskia. ’Ijkuakó tla íkka imechilvis: “Xikittakah nika kajki in Cristo”, o noso “Xikittakah nepa kajki”, amo xikneltokilikah. Monextiskeh Cristojtih iva tiotenejmachtijkeh tekajkayajkeh, iva kinchivaskeh neskayomeh iva nexkuitiltih para ika tlakajkayavaskeh, iva kinekiskeh kinkajkayavaskeh noijki tlen Dios yokinpejpenki. ¡Xikpiakah kuidado! Ne yonimechilvi antes de ijkó panolos. ’Satepa de neká tiempo, ijkuak yopanok in tlajyovilistli, in tonali tlilevis, in metzi ayakmo tlavis, in sitlalimeh vetziskeh de ilvikak, iva in tlamantih tlen chijchikavakeh tlen kateh itech ilvikak viviokaskeh. Ijkuakó kittaskeh iKone in Tlakatl vitz itech mixtli ika miek ivelitilis iva ika wei imavissotlanex. Iva ijkuakó kinvaltitlanis iilvikaktlatitlanilvah iva kinmololoskeh tlen Ye yokinpejpenki, ik novian desde kan ontlami in tlaltikpaktli iva asta kan ontlami in ilvikak. ’Xikajsikamatikah in ejemplo de igoskuavitl: Ijkuak peva selia imamayo iva peva moxivyotia, imejvah yinkimatih nik in tonaya yi kajki serka. Ijkó noijki, ijkuak inkittaskeh yope ijkó tlamochivalo, xikmatikah nik mach ok wejkavas para vitz iKone in Tlakatl. Yi neli nimechilvia, ke nochi yejón panolos antes de ixpoliviskeh in gentejtih de nin tiempo. In ilvikak ivan tlaltikpaktli poliviskeh, pero notlajtol yi neli mochivas iva amo polivis. ’Amika kimati tlán tonali iva tlán ora ijkuak ijkó panolos, nion ilvikaktlatitlaniltih de ilvikak amo kimatih, nion iKone in Dios noijki amo nikmati, sino san yen toTajtzin Dios kimati. ’Xikpiakah kuidado iva xiijsatokah iva ximodiostzajtzilijtokah. Porke amo inkimatih keman ijkó panolos. Yejón kemi oyeskia se tlakatl tlen oyá de viaje. Okinkajtevili itlakevalvah ma kikuidarokah in kali, kada se okikajtevili itekiv, iva tlen tlakuidarova kan puerta okinavati ma ijsato ma tlachixto. Tonses, xiijsatokah porke amo inkimatih keman vitz iteko in kali, kox tiotlaki, o noso tlajkoyovak, o noso ijkuak valtzajtzis in kaxtil, o noso ijkuak valanesis. Amo san kichiva onajsiki iva inmechajsiki inkochtokeh. Tlen nimechilvia imejvah, noijki nikinmilvia nochtin: ¡Xiijsatokah! Sa ome tonali opolivia para ilvitl de Pascua iva ilvitl de pan tlen amo kipia xokotixtli. In tlayakankeh tiopixkeh ivan tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés okitemovayah kenik velis kikitzkiskeh in Jesús ika tlakajkayavalistli iva ijkó kixpoloskeh. Okijtovayah: —Amo tikitzkiskeh itech ilvitl, para amo mopajsoloskeh in gentejtih. Jesús okatka Betania kan ikalijtik in Simón tlen achto opalania inakayo. Jesús oyetoka kan mesa, iva ijkuakó ovala se sivatl kivalika se boteyajtzi de alabastro tentok de ajviakayotl tlen kixkavia nardo tlen sa tlawel patío. Okitlapanki in boteyajtzi iva okiteekili in ajviakayotl ipan itzonteko in Jesús. Sekimeh tlen ompa okatkah okualankeh iva okimolvijkeh entre yejvah: —¿Tleka san okavilti in ajviakayotl? Oveliskia omonemakaskia patío kemi tlen kitlani se tlakatl tlen tlapalevia de se xivitl, iva in tomi se okinmakaskia tlen prowestih. Iva okajvakeh chikavak in sivatl. Pero Jesús okinmilvi: —Xikavakah, amitla xikilvikah. Ye okichi se kuali tlamantli para Ne. In prowestih nochipa inkinpiaskeh iva velis inkinpaleviskeh san keman inkinekiskeh, pero Ne mach ok wejkavas nika nietos imovah. Nin sivatl okichi tlen ovelik: yonechteekili ajviakayotl itech nokuerpo, kijtosneki yokiyektlali para ijkuak nechtookaskeh. Yi neli nimechilvia, ke sentetl itech nin tlaltikpaktli kan motematiltis in yankuik kuali tlajtoli, noijki mijtos tlen okichi nin sivatl iva ijkó kilnamikiskeh. Judas Iscariote, se de tlen majtlaktli ivan ome momachtijkeh, oyá okinmitato in tlayakankeh tiopixkeh para kinmaktilis in Jesús. Ijkuak yejvah okikakkeh, opakeh iva okilvijkeh kimakaskeh tomi. Iva Judas ope kitemova keman velis kinmaktilis. In primer tonali de ilvitl de pan tlen amo kipia xokotixtli, ijkuak noijki okimiktiayah in ichkakonetl de Pascua, in momachtijkeh okitlajtlanijkeh in Jesús: —¿Kan tikneki ma tikchivatih para tejwatzi in tlakuali de Pascua? Okintitlanki ome momachtijkeh, iva okinmilvi: —Xiviah kan siudad, ompa inkinamikiskeh se tlakatl tlen kivika se komitl de atl. Xiktokakah, iva kan ye kalakiti, ompa xiktlajtlaniikah in chane: “In Tlamachti kijtova: ¿Katli yen kuarto kan nikmomajsevis in tlakuali de Pascua Ne ivan tlen nikinmachtia?” Ye imechititis se wei kuarto tlen kajki tlakpak kan yi tlayektlalitok. Ompa xikchivakah in tlakuali de Pascua para tejvah. In momachtijkeh okiskeh iva oyajkeh kan siudad. Okajsitoh nochi kemi Jesús okinmilvi iva okichijkeh in tlakuali de Pascua. Ijkuak otlayovak, Jesús oajsito kan yejón kuarto invan majtlaktli ivan ome momachtijkeh. Ijkuak otlakuajtokah kan mesa, Jesús okinmilvi: —Yi neli nimechilvia, ke se de imejvah tlen nika nova tlakuajtok, nechtemaktis. Yejvah ope moyolkokovah, iva ope kitlajtlaniah se por se: —¿Kox ne? Jesús okinmilvi: —Se de imejvah inmajtlaktih iva inmomeh, tlen kapachova ipan ijtik in plato kan Ne noijki nikapachova. Porke iKone in Tlakatl yas itech mikilistli, ijkó kemi kijtova in Tiotlajkuiloli nik ijkó kipanos. Pero ¡ay de neká tlakatl tlen kitemaktis! Okachi kuali amo onesiskia. Ijkuak otlakuajtokah, Jesús okontilanki in pan iva okitlasojkamatki inavak Dios, okipojpostekki in pan, okinmajmakak iva okinmilvi: —Xikuakah, nin yen nokuerpo. Satepa okontilanki se kopa de vino, okitlasojkamatki inavak Dios, okinpanoltili, iva nochtin okonikeh. Iva okinmilvi: —Nin yen noesso, tlen Dios ika kichiva se yankuik moyekkavalistli inmovah, iva nokivis para miekeh. Yi neli nimechilvia, ke ayakmo nikonis vino, asta neká tonali ijkuak nikonis yankuik vino kan Dios tlanavatia. Satepa de okintlakuikakeh sekimeh himnos, oyajkeh kan tepetl tlen itoka Olivos. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Nochtin imejvah innechkavaskeh noselti, porke itech Tiotlajkuiloli ijkuilitok: “Nikmiktis in tlajpixki iva in ichkameh xixiniskeh.” Pero satepa de ijkuak nimoyolitis, nitlayakanas nias para Galilea iva ompa innechajsitivih. Ijkuakó Pedro okilvi: —Maski nochtin ma mitzkavakah, ne amo nimitzkavas. Jesús okilvi: —Yi neli nimitzilvia, axka nin yovak antes de tzajtzis in kaxtil ome welta, te ijkuakó yotikijto eyi welta nik amo tinechixmati. Pedro okachi omochijchika: —Maski mova ma nechmiktikah, ne amo keman nikijtos ke amo nimitzixmati. Iva nochtin no ijkó okijtojkeh. Satepa oyajkeh se lugar tlen itoka Getsemaní, iva Jesús okinmilvi in momachtijkeh: —Nika ximotlalikah mientras Ne niav nimodiostzajtziliti. Okinvikak in Pedro, Jacobo ivan Juan, iva ope motekipachova iva moyolkokova sa tlawel. Okinmilvi: —Nikmachilia niixpolivisneki de neyolkokoli. Nika ximokavakah iva xiijsatokah. Oyá achitzi ik tlayakapa, ompa omotlankuaketzki iva omixtlapacho ipan tlali iva omodiostzajtzili, tla oveliskia, amo ma kipano in tlajyovilistli tekoko itech yejón ora. Okijto: —Abba, noTajtzi, tejwatzi nochi veli tikchiva. Techkixtili nin tlajyovilistli tekoko, pero amo ma mochiva kemin Ne nikneki, sino kemi tejwatzi tikmonekiltis. Satepa omokuapki kan okatkah in momachtijkeh iva okinmajsito kochtokeh, iva okilvi in Pedro: —Simón, ¿tikochi? ¿Amo otikxiko tiijsatok nion se ora? Xiijsatokah iva ximodiostzajtzilijtokah, para amo xivetzikah ijkuak imechyoltilanas in tlajtlakoli. Imotonal kineki kichivas tlen kuali, pero imokuerpo amo tlaxikova. Jesús oyá oksemi omodiostzajtzilito iva oksemi okijto tlen achto yokijtojka. Ijkuak omokuapato, oksemi okinmajsito kochtokeh, porke inmixtololovah omotzakuayah porke melajka okochisnekiah. Iva amo okimatiah tlán kinankiliskeh. Ijkuak omokuapato ipan yi eyi welta, okinmilvi: —¿Ok inmoseviah iva inkochih? ¡Xiijsakah! Yoajsik ora, iKone in Tlakatl kitemaktiskeh inmak tlen tlajtlakolejkeh. ¡Ximevakah, ma tiviah! Xikittakah, yompa vitz tlen nechtemaktis. Jesús ok otlapojtoka iva ijkuakó ovala in Judas, se de tlen majtlaktli ivan ome momachtijkeh. Judas okinvalikaya miekeh gentejtih okivalikayah inmespada iva kuavitl. Nonmeh gentejtih okintitlankeh in tlayakankeh tiopixkeh, in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés ivan tlayakankeh tetajmeh. Iva Judas tlen okitemakti, yokinmilvijka in gentejtih kenik kinmititis katli yen Jesús. Okinmilvi: —Tlen ne nikixpipitzos yen yejón Jesús, xikitzkikah iva xikvikakah kuali ma ijilpitiv. Iva ijkuak ovala in Judas, omotoki inavak Jesús iva okilvi: —¡Tlamachti! Iva okixpipitzo. Ijkuakó okitzkijkeh iva okivikakeh. Pero se de tlen ompa okatkah, okikixti iespada iva okinakastzonteki itlakeval in wei tiopixki. Iva Jesús okinmilvi: —¿Onvalajkeh onnechkitzkikoh ika espada iva ika kuavitl kemi oyeskia niichteki? Nochipa onikatka inmovah kan templo onitlamachtijtoka iva amo kema onnechkitzkijkeh. Pero nin ijkó panolo para ma mochiva tlen kijtova in Tiotlajkuiloli. Nochtin momachtijkeh ocholojkeh iva okikajtejkeh iselti in Jesús. Se telpochtli okitokaya, otlakentiaya san ika se sábana. Okitzkijkeh, pero ye omoxolkopinki okitlamotlatevak in sábana, iva ocholo sa xipetztik. Okivikakeh in Jesús kan wei tiopixki. Ompa omololojkeh in tlayakankeh tiopixkeh, in tlayakankeh tetajmeh ivan tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés. Pedro okitokaya in Jesús san wejka, okalakki kan kiavak de kan ikalijtik in wei tiopixki iva ompa omotlali omoskojtoka kan tlikuili invan templojmayoltih. In tlayakankeh tiopixkeh iva nochtin tlen povih itech injunta in judiojtih, okitemovayah itla tlen ika velis kitlajtlakoltiskeh in Jesús para ijkó velis kixpoloskeh, pero amitla okajxiliayah. Miekeh okiteilviayah ika miek istlakayotl, pero amo san se tlajtoli tlen okijtovayah. Sekimeh omoketzkeh iva oistlakatikeh, okijtojkeh: —Tejvah otikakkeh okijto: “Nikxitinis nin templo tlen tlachivali ika inmah in tlakah, iva san ika eyi tonali niketzaltis oksé, tlen amo tlachivali ika inmah in tlakah.” Pero maski ijkó okiteilviayah, amo san se tlajtoli tlen okijtovayah. Ijkuakó omoketzki tlatlajko in wei tiopixki iva okitlajtlani in Jesús: —¿Amo titlanankilis? ¿Tlán kijtosneki nin tlen ik mitzteilviah? Jesús san omoka iva amo otlanankili. In wei tiopixki oksemi okitlajtlani: —¿Yen te tiCristo, iKone in Dios tlen tikweijkachivah? Jesús okilvi: —Kema, Ne. Iva imejvah inkittaskeh iKone in Tlakatl yetos ik iyekmapa in Dios tlen kipia nochi velitilistli, iva inkittaskeh vitz de ilvikak itech mixtli. In wei tiopixki omotlakentzomoni porke okualanki, iva okijto: —Mach ok monekih testigojtih. Imejvah yonkikakeh kenik kixpanavia in Dios ika itlajtol. ¿Tlán inkijtovah? Nochtin okijtojkeh nik tlajtlakole iva moneki ma miki. Sekimeh ope kichijchah, okixilpijkeh iva okimagayah ika maitl, iva okilviayah: —¡Xikyejyekoli akin omitzmagak! Iva in templojmayoltih noijki okixtlajtlatziniayah. Pedro okatka tlatzintla kan kiavak, iva ik ompa ovala se sivatl itlakeval in wei tiopixki. Ijkuak okittak in Pedro moskojtok, okitlajtlatak iva okilvi: —Te noijki otinemia ivan Jesús de Nazaret. Pedro amo okimokuiti iva okijto: —Mach nikixmati iva nion amo nikmati tlán tikijtova. Iva okiski kaltempa de kan kiavak. Iva ijkuakó otzajtzik in kaxtil. In sivatl tlen itlakeval in wei tiopixki, oksemi okittak in Pedro, iva ope kinmilvia tlen ompa okatkah: —Nin tlakatl se de yejvah. Pedro oksemi amo okimokuiti. Ok achitzi satepa, tlen ompa okatkah oksemi okilvijkeh in Pedro: —Yi neli, te se de yejvah, porke te noijki de Galilea iva titlapova kemi yejvah. Ijkuakó Pedro ope kijtova ipan ma vetzi tlajyovilistli tla amo neli tlen kijtova iva okisentlali itlajtol, okijto: —Ne mach nikixmati yejón tlakatl de tlen imejvah inkijtovah. San niman ijkuakó in kaxtil ovaltzajtzik ya ipan ome welta. Iva ijkuakó Pedro okilnamiki tlen okilvijka in Jesús: “Antes de tzajtzis in kaxtil ome welta, te ijkuakó yotikijto eyi welta nik amo techixmati.” Iva ope choka. San kualka ijkuak ovalaneski, omololojkeh in tlayakankeh tiopixkeh, in tlayakankeh tetajmeh, in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés iva nochtin tlen povih itech injunta in judiojtih, omololojkeh para motlapoviskeh tlán kichivaskeh ivan Jesús. Yejvah okijilpijkeh iva okivikakeh okimaktilitoh in Pilato. Pilato okitlajtlani in Jesús: —¿Yen te tiwei tlanavati de judiojtih? Jesús okinankili: —Tejwatzi ijkó yotikijto. In tlayakankeh tiopixkeh okiteilviayah de miek tlamantli. Tonses, Pilato oksemi okitlajtlani: —Xikitta, mitzteilviah de miek tlamantli. ¿Amitla tikijtos de tlen yejvah kijtovah? Pero Jesús amo otlanankili. Iva Pilato omotetzavi. Nochi xivitl itech ilvitl, Pilato okikajkavaya se de tlen tzaktokeh telpiloya, ijkó kemi tlen okijtovayah in gentejtih katli ye ma kikajkava. Okatka se tlakatl itoka Barrabás tlen otzaktoka telpiloya. Ye ivan oksekimeh otemiktijkeh itech se pleito tlen okipixkeh ivan kobierno. In gentejtih oyajkeh okittatoh Pilato, iva okilvijkeh ma kikajkava se de tlen tzaktokeh telpiloya, ijkó kemi kichiva kada xivitl. Pilato okinnankili: —¿Inkinekih ma nikajkava in wei tlanavati de judiojtih? Pilato okimatia ke in tlayakankeh tiopixkeh itech omoxikovayah in Jesús iva por eso okitemaktijkeh. Pero in tlayakankeh tiopixkeh okintlatlalvijkeh in gentejtih para ma kilvikah in Pilato ma kikajkava in Barrabás en lugar de Jesús. Pilato oksemi okintlajtlani: —Tonses, ¿tlán inkinekih ma nikchiva ivan nin tlakatl tlen imejvah inkinotzah wei tlanavati de judiojtih? Yejvah ovaltzajtzikeh chikavak: —¡Xikrusifikaro! Pilato okinmilvi: —¿Tleka? ¿Tlán okichi? Pero yejvah okachi chikavak otzajtziah: —¡Xikrusifikaro! Pilato okinekki mokavas kuali invan gentejtih iva okikajka in Barrabás. Otlanavati ma kiwitekikah in Jesús iva satepa okitemakti para ma kikrusifikarokah. In soldadojtih okivikakeh in Jesús kan kiavak de kan palacio, iva okinmololojkeh nochtin soldadojtih. Okentijkeh se kapa chichilkatlilmiktik, okichijchijkeh se korona de vitztli iva okitlalilijkeh itech itzonteko. Iva ope kipijpinatiah iva okijtovayah chikavak: —¡Viva in wei tlanavati de judiojtih! Iva okikuavijvitekiah ika se vara, okichijchayah iva omotlankuaketzayah iyakapa kemi oyeskia kiweijkachivah. Ijkuak otlanki okipijpinatijkeh, okixtilijkeh ikapa chichilkatlilmiktik iva oksemi okonakiltijkeh itzotzol iva okixtijkeh para kikrusifikaroskeh. Se tlakatl de altepetl de Cirene, itoka Simón, tlen okatka ipapa in Alejandro ivan Rufo. Ye ovalaya de tlala iva ik ompa opanovaya, iva in soldadojtih okichikavilijkeh ma kikechpanili ikrus in Jesús. Okivikakeh in Jesús se lugar kan kitokayotiah Gólgota, kijtosneki Kan Mikatzontekomatl. Okitekiviltijkeh vino nelitok ivan mirra, pero amo okinekki okonik. Ijkuak Jesús okikrusifikarojkeh, in soldadojtih omotlatlaankeh para kittaskeh tlán kimokaviskeh kada se de yejvah de itzotzol Jesús. Okatka kemi las nueve de kualka ijkuak okikrusifikarojkeh. Iva okitlalilijkeh se letrero kan kijtojtok tleka okikrusifikarojkeh. Kijtojtok: “WEI TLANAVATI DE JUDIOJTIH.” Noijki okinkrusifikarojkeh ome ichtekeh san sekka ivan Jesús, se ik iyekmapa iva se ik iopochmapa. Omochi ijkó kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “Okitlalijkeh san sekka invan tlen tlajtlakolejkeh.” Tlen opanovayah ik ompa okoliniayah intzonteko iva otlajtovayah fiero de Jesús, okilviayah: —¡Nnn! Te otikijto tikxitinis in templo iva san ika eyi tonali tiketzaltis oksemi, axka te monevia ximomakixti iva xitemo de itech krus. In tlayakankeh tiopixkeh ivan tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, noijki okipijpinatiayah in Jesús, okimolviayah: —Okinmakixti oksekimeh pero ye inevia amo veli momakixtia. Ma temo de itech krus in Cristo, in wei tlanavati de Israel, ma tikittakah iva tikneltokaskeh. Tlen okinkrusifikarojkeh ivan Jesús noijki otlajtovayah fiero de Ye. Desde tlajko tonali iva asta las tres de tiotlaki, otlayovak itech nochi in tlaltikpaktli. Iva kemi las tres, Jesús otzajtzik chikavak, okijto: —Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? —kijtosneki: NoTajtzin Dios, noTajtzin Dios, ¿tleka otechka noselti? Sekimeh tlen ompa okatkah ijkuak ijkó okikakkeh, okijtojkeh: —¡Xikakikah! Kinotza in tiotenejmachti Elías. Se de yejvah omotlelo iva okapacho se esponja ijtik vinagre. Okilpi itech se akatl weyak iva okimakak ma koni, iva okijto: —Xikavakah, tikittaskeh kox vitz in tiotenejmachti Elías kitemoviki. Jesús otzajtzik chikavak, omijyoka iva oixpolivik. Ijkuakó in tzotzoltlatzakuili de kan templo otlajkotzayanki desde tlakpak asta tlakxitla. In kapita tlen okatka iyakapan Jesús, ijkuak okikakki otzajtzik chikavak iva okittak kenik oixpolivik, okijto: —Nin tlakatl yi neli okatka iKone in Dios. Ompa okatkah sekimeh sivameh okonittokah san wejka. Ompa okatka in María tlen de altepetl Magdala, Salomé, iva noijki in María tlen inmama in José ivan Jacobo tlen xokoyotl. Yejonmeh sivameh okitokayah iva okipaleviayah in Jesús ijkuak okatka Galilea. Noijki ompa okatkah miekeh oksekimeh sivameh tlen ovalajkeh ivan Jesús para Jerusalén. Ijkuakó yope tlajtlapuyava. Iva itech yejón tonali okatka ijkuak in judiojtih motlayektlaliliah para valmostlatis moseviskeh, kijtosneki antes de ajsis sábado. José de altepetl de Arimatea okipixki yolchikavalistli iva oyá inavak Pilato okitlajtlanilito ikuerpo in Jesús. José oweititoka itech injunta in judiojtih, iva noijki okichiaya keman pevas tlanavatis in Dios. Pilato omotetzavi ijkuak okikakki ke Jesús yoixpolivik. Ijkuakó san nima okinotzki in kapita de soldadojtih iva okitlajtlani kox yoixpolivik in Jesús. Ijkuak in kapita okilvi nik yoixpolivik, Pilato okavili in José ma kivika in kuerpo. José okiko se sábana de lino, okitemovi in kuerpo de itech krus iva ika okikemilo. Satepa okikavato ijtik se mikatekochtli tlen okichkuakeh ikxitlan se tepejxitl. Satepa okitankachojtia se tetl iva ika okitentzaki. In María tlen de altepetl Magdala iva María imama in José, okittakeh kanin okitlalijkeh ikuerpo in Jesús. Ijkuak yotlanki in tonali sábado, in María tlen de altepetl Magdala, in Salomé ivan María imama in Jacobo, oyajkeh okikovatoh tlapajyotl ajviak para kixaviliskeh ikuerpo in Jesús. In primer tonali de yejón samana, san kualka ijkuak okiski in tonali, oyajkeh kan mikatekochtli. Omotlajtlanijtiayah entre yejvah: —¿Akin techijkuanilis in tetl tlen ika tentzaktok in mikatekochtli? Pero ijkuak oajsitoh, okittakeh in wei tetl yokijkuanijkeh. Iva ijkuak okalakeh kan mikatekochtli, okittakeh ik inyekmapa yetok se telpochtli ika itlaken istak. Iva in sivameh omomavtijkeh. Pero yejón telpochtli okinmilvi: —Amo ximomavtikah. Imejvah inkitemovah in Jesús de Nazaret, tlen okikrusifikarojkeh. ¡Ye yomoyoliti! Ayakmo nika kajki. Xikittakah kan okitlalijkah. Axka xiviah iva xikinmilvikah in momachtijkeh ivan Pedro, ke Jesús tlayakanas yas para Galilea, iva ompa kittaskeh ijkó kemi Ye yokinmilvijka. Ijkuakó in sivameh okikistevakeh de kan mikatekochtli, porke omomavtijkeh iva asta oviviokatokah. Amika okitlapovijkeh porke omomavtiayah. Satepa de ijkuak Jesús omoyoliti kualkanpa in primer tonali de yejón samana, achto okimonextili in María tlen de altepetl Magdala tlen okinkixtili chikome amo kuali ejekameh. Ye oyá iva okinmatilti tlen onemiah ivan Jesús, tlen omoyolkokojtokah iva ochokatokah. Pero ijkuak ye okinmilvi ke Jesús yolitok iva ke ye yokittak, yejvah amo okineltokakeh. Satepa Jesús okinmonextili ome momachtijkeh tlen oyayah ik tlala. Pero Jesús ayakmo omottaya iwal kemin achto. Yejvah noijki oyajkeh okinmilvitoh tlen oksekimeh, pero yejvah noijki amo okinneltokilijkeh. Satepa okinmonextili nochtin tlen majtlaktli ivan se momachtijkeh, ijkuak yejvah otlakuajtokah kan mesa. Jesús okinmajvak porke amo otlaneltokayah iva por yoltlakuavakeh, porke amo okinneltokilijkeh tlen yokittakeh nik yomoyoliti. Iva okinmilvi: —Xiviah itech nochi in tlaltikpaktli iva xikintlapovikah nochtin gentejtih de tlen yankuik kuali tlajtoli. Tlen kineltokas iva mobautisaros, momakixtis. Iva tlen amo kineltokas, yetos tlajtlakole iva tlajyovis para semijkak. Iva tlen kineltokaskeh velis kinchivaskeh neskayomeh kemi ninmeh: Ika notoka kinkixtiskeh amo kuali ejekameh, iva tlajtoskeh ika oksekimeh yankuikeh tlajtoltih. Velis kinkitzkiskeh kovameh ika inmah o noso koniskeh itla tlen venenojyo, iva amitla mochivaskeh. Kintlaliskeh inmavah inpan kokoxkeh, iva pajtiskeh. Ijkuak Jesús otlanki okintlapovi, Dios okitlejkolti para ilvikak iva ompa Jesús omotlali ik iyekmapa in Dios. In momachtijkeh okiskeh otetlapovitoh ik sentetl. Iva toTeko okinpaleviaya iva okiteititiaya ke tlen yejvah otetlapoviayah yi neli melajka, por yen tetzavkaneskayomeh tlen okinchivayah. Nokni Teófilo, miekeh yokiyejyekojkeh de yokijkuilojkeh nochi tlen opanolok itech tejvah. Okijkuilojkeh ijkó kemi otechmatiltijkeh nekateh tlen desde achto yejvah okittakeh tlen opanolok iva satepa okitematiltijkeh itlajtol in Dios. Ne noijki kuali yonitlatlajtlanki ika yolik nochi nin tlen opanolok desde ijkuak opejki. Por eso, tejwatzi Teófilo, ne onikyejyeko moneki nimitzijkuililis ijkó kemi opanolok. Para ijkó kuali xikyekmati in melajkayotl tlen yomitzmachtijkeh. Ijkuak Herodes okatka wei tlanavati de Judea, itech yejonmeh tonaltih okatka se tiopixki itoka Zacarías, tlen opovia invan tiopixkeh de Abías. Itonana Zacarías omotokayotiaya Elisabet, iva ye noijki valajtok de Aarón. Zacarías ivan Elisabet okatkah tlakamelajkeh inavak Dios, iva okinvelkakiah in tlanavatiltih iva tlen toTeko okijto ma se kichiva, iva amika ovelia okintlajtlakoltiaya de itla. Pero amo okipiayah inkone, porke Elisabet amo ovelia okinpiaya, iva nochtin omeh yokokoxkatikeh. Se tonali, Zacarías otekipanojtoka de tiopixki kan templo porke in tiopixkeh tlen invah kichivah in tekitl okintokaro tekipanoskeh inavak Dios yejón samana. In tiopixkeh okipiayah kostumbre omotlaniah para kittaskeh akin kitokaros tlapopochvis, iva ijkuakó yen Zacarías okitokaro kalakis tlapopochvis kan itemplo in toTeko. Mientras Zacarías otlapopochvijtoka tlatlaijtik, nochtin gentejtih omodiostzajtzilijtokah kiavak. Ijkuakó se iilvikaktlatitlanil in toTeko okimonextili in Zacarías. Yejón ilvikaktlatitlanili omoketoka ik iyekmapa in artal kan tlapopochviah. Zacarías sa ovaltlatlachixki iva omomavti ijkuak okittak in ilvikaktlatitlanili. Pero in ilvikaktlatitlanili okilvi: —Zacarías, amo ximomavti, porke Dios yokikakki modiostzajtzilis, iva motonana Elisabet kipias se ikone, tlen tiktokayotis Juan. Sa tlawel tipakis, iva miekeh noijki pakiskeh ijkuak ye nesis. Porke yetos wei inavak Dios. Amo konis vino iva nion amo konis itla oksé tlen teiwinti, iva tentos de Tioijyotzintli desde antes de nesis. Ye kichivas ke miekeh gentejtih de Israel ma mokuapakah inavak toTeko tlen inDios. Ye achto vitz antes de vitz in toTeko, iva kipias itonal iva velitilistli ijkó kemi okipixki in tiotenejmachti Elías. Ye ijkuak tetlapovis kichivas ke in tetajmeh invan inpilvah ma moyekvikakah, iva tlen ixpetoktih ma kitlakitakah in Dios. Iva ijkó, ye kinyektlalis in gentejtih para velis kiseliskeh in toTeko. Zacarías okitlajtlani in ilvikaktlatitlanili: —¿Kenik nikmatis kox yi neli? Porke ne ivan notonana yotikokoxkatikeh. In ilvikaktlatitlanili okinankili: —Ne niGabriel, niktekipanova in Dios. Ye onechvaltitlanki ma nimitzilviki nin kuali tlajtoli. Pero komo amo otikneltokak tlen onimitzilvi, axka tinoontis iva mach ok velis titlajtos asta ijkuak nesis mokone. Iva nochi nin tlen nimitzilvia, ijkó mochivas ijkuak ajsis tonali. In gentejtih okichixtokah in Zacarías kan kiavak, iva omotlajtlaniayah tlanik ompa mowejkajtok iva amo valkisa de kan templo. Iva ijkuak ovalkiski, ayakmo ovelik okintlapovi. Ijkuakó okimomakakeh kuenta ke Dios okititi se tetzavistlachialistli. Zacarías sa omamasovaya porke onoontik. Ijkuak otlanki in tiempo de okichi itekiv in Zacarías itech in templo, oyá para ikalijtik. Kana keski tonali satepa, Elisabet yokipiaya ikonetzi ijtik, iva amo okiska de ikalijtik kemi makuili metztli. Elisabet okiyejyekovaya: “¡Sa tlawel kuali tlen Dios yokichi nova! Yonechpalevi para ayakmo ma nechpinavikah por amo veli nikinpia nokonevah.” Ijkuak Elisabet yokipiaya chikuase metztli de yokipixtoka ikonetzi ijtik, Dios okivaltitlanki iilvikaktlatitlanil Gabriel itech se altepetl itoka Nazaret tlen kajki itech tlali de Galilea. In ilvikaktlatitlanili okimonextili se ichpochtli itoka María, tlen yokatka para monamiktis ivan se tlakatl itoka José, tlen valajtok de David tlen oyá wei tlanavati. In ilvikaktlatitlanili okalakki kan okatka in María iva okilvi: —Xipaki tejwatzi María. Dios mitzita ika kuali. In toTeko mova kajki, iva yomitztiochi okachi ke nochtin sivameh. Ijkuak María okikakki in ilvikaktlatitlanili, sa otlatlachixki iva ayakmo okima tlán kijtos, iva okimolvi tlán kijtosneki yejón tlajpalolistli. Ijkuakó in ilvikaktlatitlanili okilvi: —María, amo ximavi, porke Dios kipia pakilistli mova. Axka yi tikpias se konetl moijtik, iva tiktlakatilis se chokotzi, iva tiktokayotis Jesús. Yejón chokotzi weititos, iva kinotzaskeh iKone in Dios tlen Weijkatlalitok, iva Dios kitlalis ma yeto wei tlanavati kemi tlen yi wejkavitl ikojkol tlen itoka David. Ye nochipa yetos tekiva itech país de Israel, iva itekivajkayo amo keman tlamis. María okitlajtlani in ilvikaktlatitlanili: —¿Kenik nikpias nokone? Ne ayamo nikpia nototata. In ilvikaktlatitlanili okinankili: —In Tioijyotzintli vitz motech, iva ivelitilis in Dios tlen Weijkatlalitok mitzmokemis kemi se mixtli. Por eso, in chokotzi tlen nesis motemaktis inavak Dios iva kinotzaskeh iKone in Dios. Moprima Elisabet noijki kipias se ikone maski yokokoxkatik. Miekeh okijtovayah amo veli kinpia ikonevah, pero axka yi kipia chikuase metztli de yi kipia ikonetzi ijtik. Para Dios amitla onka tlen amo ma veli ma kichiva. Ijkuakó María okijto: —Ne niitekipano in toTeko. Ma mochiva nova ijkó kemi yotikijto. Ijkuakó in ilvikaktlatitlanili oyajki. Itech yejonmeh tonaltih, María oyá totoka itech se altepetl tlen okatka kan tepemeh de Judea. Ijkuak ompa oajsito, okalakki kan ikalijtik in Zacarías iva okitlajpalo in Elisabet. Iva ijkuak Elisabet okikakki okitlajpalo in María, in konetl omolini chikavak ijtik Elisabet. Iva Elisabet otenki de Tioijyotzintli, iva okijto chikavak: —Dios yomitztiochi okachi ke oksekimeh sivameh, iva yokitiochi mokone tlen tikpixtok moijtik. ¿Kemi akin ne, para ma viki ma nechtlajpaloki imama in noTeko? Porke san nima ijkuak onikakki otechtlajpalo, nokone omolini chikavak noijtik ika pakilistli. Xipaki porke otikneltokak, porke mochivas nochi tlen toTeko yomitzilvi. Ijkuakó María okijto: Nikweijkachiva toTeko ika nochi noyolo, iva sa tlawel nipaki inavak toYejwatzi noTemakixti. Porke maski niprowe niitekipanojtzi in toYejwatzi, Ye onechilnamiki. Iva desde axka nochtin tlaltikpaktlakah kijtoskeh nik in toYejwatzi onechtiochi sa tlawel. Porke toYejwatzi tlen kipia nochi velitilistli, okinchi wejwei tlamantih por ne. Itokatzi yi neli chipaktzi. Nochipa kinmiknomatis nochtin tlen kitlakitah. Kinchiva wejwei tlamantih ika ivelitilis. Okinmijtlakoli tlen okiyejyekovayah kichivaskeh tlen moweinekih. Tlen wejwei tlanavatijkeh okinkixtili intekivajkayo, iva okinweijkatlali tlen amo ipanitalistih. Tlen otiojsiviah okinmakak nochi tlen kuali, iva tlen tominejkeh okintitlanki mapijpilkativih. Okipalevi in país de Israel tlen itlakeval. Amo okilka de kinmiknomatis ijkó kemi okinmilvijka tlen yi wejkavitl tokojkolvah, Abraham ivan nochtin ipilvah, ke kinmiknomatis para semijkak. María omoka ivan Elisabet kemi eyi metztli, iva satepa omokuapki para ikalijtik. Oajsik tonali, Elisabet okitlakatili se chokotzi. Nochtin ivesinojvah ivan tlen itla kinmita opakeh miek, porke okittakeh ke Dios okichi tlen kuali por ye. Ochikometik oyajkeh okisirkunsidarotoh in chokotzi, iva okinekiah kitokayotiskeh Zacarías kemi ipapa itoka. Pero Elisabet okijto: —Amo. Tiktokayotiskeh Juan. Iva okilvijkeh: —¿Tleka? Nion se de tlen itla tikinmita amika ijkó itoka. Ijkuakó sa ika inmah okitlajtlanijkeh in teta, para kimatiskeh kenik kineki kitokayotis ikone. In teta okitlajtlanki se tlapetzintli para itech kijkuilos, iva ijkí okijkuilo: “Yetos itoka Juan.” Iva nochtin sa otlatlachixkeh. Iva san nima ijkuakó Zacarías oksemi ovelik otlajto, iva ope kiweijkachiva in Dios. Nochtin ivesinojvah sa otlatlachixkeh. Iva itech nochi in tepeyo de Judea oxitinki in tlajtoli de tlan opanolok. Nochtin tlen okimatkeh, omotlajtlaniayah: —¿Tlán itekiv yetos yejón chokotzi ijkuak moskaltis? Nochtin okimatiah ke ivelitilis in toTeko okatka iva. Zacarías, ipapa in Juan, otenki de Tioijyotzintli iva okijto seki tlajtoli tlen ovala de Dios. Ijkí okijto: Ma tikweijkachivakah in toTeko, Dios de Israel, porke ovala otechmakixtiko tejvah tlen tiiaxkavah. Otechmakak se toTemakixti tlen chikavak, tlen valajtok de David tlen itlakeval. Ijkó kemi yi wejkavitl Dios okijto intech in tiotenejmachtijkeh, nik techmakixtis de inmak tlen techtlavelitah iva de nochtin tlen techkualankaitah. Okijto nik techiknomatis ijkó kemi okinmilvijka tlen yi wejkavitl tokojkolvah, iva amo kilkavas in chipavak moyekkavalistli tlen invah okichi. Yen nin tlen Dios okitemakak itlajtol inavak tlen yi wejkavitl tokojkol Abraham: nik techmakixtis de inmak tlen techtlavelitah, para velis tiktekipanoskeh amo ika mavilistli. Okilvi ma tiekah tiyolchipavakeh iva titlakamelajkeh inavak itech nochi tonemilis. Iva te, tinokone, mitznotzaskeh itiotenejmachti in toYejwatzi tlen Weijkatlalitok, porke te titlayakanas para tikyektlalilis iojviv in toTeko. Para tikinmatiltis ipilvah tlen de Israel kenik velis momakixtiskeh, para ijkó toYejwatzi kintlapojpolvis de intlajtlakol. ToYejwatzi sa panova techiknomati, iva desde ilvikak otechvaltitlanili se Temakixti kemi oyeskia otechvaltitlanili se yankuik tonali. Ye kintlavilis tlen kateh kan tlayova iva kan onka mikilistli. Yetos kemi se tlanextli tlen techyakanas itech ojtli kan se yetos ika kuali. In chokotzi Juan omoskaltijtiaya iva Dios okimakaya chikavalistli itech ianima, iva ochantito kan tlavaki asta ijkuak oajsik tonali ijkuak okinmotiti in gentejtih de Israel. Itech nekateh tonaltih in wei tekiva Augusto César otlanavati ma moijkuilokah nochtin tlen chanti itech tlalmeh de Roma tlen ye kinavatia. Nin yen tlen yikinika omijkuilojkeh ijkuak Cirenio okatka kobernador de Siria. Nochtin oyayah para inmaltepe kan oneskeh para ompa moijkuiloskeh. Por eso, José okiski de ialtepe Nazaret, tlen kajki itech tlali de Galilea, iva oyá kan altepetl de Belén, tlen kajki itech tlali de Judea. Porke itech altepetl de Belén ompa oneski in wei tlanavati David, iva José oyá ompa porke valajtok de David. José oyá ompa Belén para moijkuilos ivan María, tlen yokatka para monamiktis ivan José, iva María yokipiaya ikonetzi ijtik. Iva ijkuak okatkah ompa Belén, oajsik tonali para nesis ikonetzi in María. Iva ikonetzi oneski chokotzi tlayankuiotzintli, okemilo ika seki konetzotzoltih iva okitekak ijtik se kajo kan tlakuah yolkameh, porke amo okajsikeh nion kana kan yovalpanoskeh kan tekalotiah. Amo wejka de Belén okatkah sekimeh tlajpixkeh okintlatokah inmichkavah de yovak. San nima ijkuakó okinmonextili se iilvikaktlatitlanil in toTeko, iva imavissotlanex in toTeko okintlavili iva yejvah sa tlawel omomavtijkeh. Pero in ilvikaktlatitlanili okinmilvi: —Amo ximomavtikah, porke onivala onimechmatiltiko se kuali tlajtoli iva pakiskeh nochtin gentejtih. Axka itech ialtepe in David yoneski tlen imechmakixtis, yen Cristo tlen toTeko. Para velis inkimatiskeh akin Ye, imejvah inkajsitivih yejón konetl kemilitok ika seki konetzotzoltih, iva vetok ijtik se kajo kan tlakuah yolkameh. San nima ijkuakó ovalmonextijkeh miekeh oksekimeh ilvikaktlatitlaniltih de ilvikak ompa kan okatka tlen oksé ilvikaktlatitlanili, iva nochtin ope kiweijkachivah in Dios. Okijtovayah: Ma tikweijkachivakah in toYejwatzi tlen kajki ilvikak, iva itech tlaltikpaktli ma yeto yolsevilistli para tlen mopaktiah itech iiknomachilis in toYejwatzi. Ijkuak in ilvikaktlatitlaniltih omokuapkeh para ilvikak, in tlajpixkeh ope kimolviah se ivan oksé: —Ma tiviah para Belén. Ma titlachiatih tlán tlapanolo, tlen toTeko yotechmatilti. Oyajkeh san nima, iva okajsitoh in María ivan José, ivan konetl vetok ijtik kajo kan tlakuah yolkameh. Ijkuak okittakeh in konetl, yejvah okitematiltijkeh nochi tlen okinmilvi in ilvikaktlatitlanili aserka de yejón konetl. Iva nochtin tlen okikakkeh tlen okijtojkeh in tlajpixkeh, sa otlatlachixkeh. Pero María nochi yejón tlamantli okitlaati itech iyolo, iva nochipa okilnamikia nochi tlen opanolok. In tlajpixkeh omokuapkeh kan okatkah inmichkavah. Oyajkeh kiweijkachijtivih in Dios iva okimakayah tlasojkamachilistli por nochi tlen okittakeh iva tlen okikakkeh, porke opanolok ijkó kemi okinmilvi in ilvikaktlatitlanili. Ijkuak ochikometik de oneski in konetl, okisirkunsidarojkeh iva okitokayotijkeh Jesús, ijkó kemi in ilvikaktlatitlanili okilvi in María antes de okipiaskia in konetl ijtik. Ijkuak opanokeh in tonaltih de omochipajkeh kemi kijtova itlanavatil Moisés, okivikakeh in konetl Jesús kan siudad de Jerusalén para kixpantiliskeh in toTeko. Ijkó okichijkeh porke itlanavatil in toTeko kijtova: “Nochtin chokotzitzintih tlayankuiomeh kipia de kinmixpantiliskeh in toTeko para yeskeh kemi iaxkavah.” Itlanavatil in toTeko noijki kijtova ke moneki kitemakaskeh ome kokolotzitzintih o noso ome palomaxtih kemi se tlamanali para Dios. Itech yejón tiempo ochantia Jerusalén se tlakatl itoka Simeón. Okatka tlakamela iva omotemaktiaya inavak Dios, iva okichiaya ma ejko tlen kinmakixtis in gentejtih de Israel. In Tioijyotzintli okatka itech Simeón, iva okilvi nik amo ixpolivis asta kan amo ma kitta in Cristo, tlen toTeko okijto kivaltitlanis. In Tioijyotzintli okivikak in Simeón kan templo. Iva ijkuak in tetajmeh de yen konetl Jesús okivikakeh kan templo para kichivaskeh tlen kijtova itlanavatil Moisés, Simeón okimonapalolti in konetl Jesús iva ope kiweijkachiva in Dios, okijto: NoTeko, axka yi velis techkavilis ma nixpolivi ika kuali, porke yotikchi tlen otechilvi ne nimotlakeval. Yonikittak ika noixtololovah tlen akin techmakixtis. Iva yotikyektlali para nochtin tlaltikpaktlakah ma kittakah. Yetos kemi se tlavili para kintlavilis nochtin tlen amo judiojtih, iva kiseliskeh tetlakitalistli mogentejvah de Israel. Ipapa ivan imama in Jesús sa otlatlachixkeh por tlen okijto in Simeón de yejón konetl Jesús. Ijkuakó Simeón okintiochi, iva okilvi in María imama in Jesús: —Nin konetl, Dios okitlali para miekeh gentejtih de Israel ma vetzikah iva miekeh ma mevakah. Miekeh amo kineltokaskeh ke Dios okivaltitlanki, iva por eso amo kineltokaskeh tlen kinmilvis. Iva ijkó yi neli momatis tlen kiyejyekova kada se. Iva te, María, nochi nin tlamantli sa tlawel mitzyolkokos kemi oyeskia omitztzopitiskiah ika se espada itech moyolo. Ompa okatka noijki se sivatl tiotenejmachti itoka Ana, ichpoch in Fanuel, tlen valajtok de Aser. Okatka yi tenantzi. Omonamikti ok ichpochtli, iva okatka ivan itotata san chikome xivitl. Omoka iknosivatl iva yokipiaya navi poali ivan navi xivitl. Nochipa okatka kan templo, ika tonali ika yovali okimavistiliaya in Dios ika mosavalistli iva ika diostzajtzilistli. Ana ovala mero ijkuakó, iva omotlasojkamatki inavak Dios iva ope kintlapovia de yejón konetl nochtin tlen okichiayah Dios ma kivaltitlani tlen akin kimakixtis Jerusalén. Ijkuak José ivan María otlankeh okichijkeh nochi tlen kijtova itlanavatil in toTeko, omokuapkeh para inmaltepe Nazaret tlen kajki itech tlali de Galilea. In chokotzi Jesús omoskaltiaya iva omochikavaya, iva okajsia miek tlamatilistli. Dios okipiaya pakilistli inavak iva okitiochivaya miek. Jesús itajvah nochi xivitl oyayah Jerusalén itech ilvitl de pascua. Ijkuak Jesús okipixki majtlaktli ivan ome xivitl, Ye ivan itajvah oyajkeh Jerusalén ijkó kemi okichivayah nochi xivitl. Ijkuak otlanki ilvitl, omokuapkeh para inmaltepe Nazaret, pero in chokotzi Jesús omoka Jerusalén, iva itajvah amo okimomakakeh kuenta in Ye kox omoka. Itajvah okiyejyekojkeh ke Jesús ompa ovalaya invan oksekimeh gentejtih. Pero ijkuak yonejnenkeh se tonali, ope kitemovah kan ovalayah inyoliknivah iva tlen itla invan mottah, pero amo okajsikeh. Tonses, oksemi omokuapkeh para Jerusalén okitemotoh. Eyi tonali satepa okajsitoh kan templo, ompa yetok invan tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, okinkaktoka iva okintlajtlaniaya miek tlamantli. Iva nochtin tlen okikakiah sa otlatlachiayah porke okipiaya tlamatilistli iva kuali okinnankiliaya. Ijkuak okittakeh itajvah, sa otlatlachixkeh. Iva imama okilvi: —Nokone, ¿tleka ijkó otechtokti? Mopapa ivan ne sa tlawel timotekipachovah timitztemovah. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —¿Tleka innechtemovah? ¿Amo inkimatih ke Ne moneki nietos kan ikalijtik noTajtzi? Pero yejvah amo okajsikamatkeh tlen okinmilvi. Ijkuakó Jesús omokuapki invah para Nazaret, iva okinvelkakia itajvah. María okitlaatiaya itech iyolo nochi yejón tlamantli. Jesús okachi omoskaltiaya iva okajsia okachi tlamatilistli. Jesús okipaktiaya in Dios itech nochi tlen okichivaya iva noijki okinpaktiaya in gentejtih. Ijkuak Tiberio César yokipiaya kaxtoli xivitl de wei tekiva de Roma, ijkuakó Poncio Pilato okatka kobernador itech tlali de Judea. Herodes okatka kobernador itech tlali de Galilea, iva ikni Felipe okatka kobernador itech tlali de Iturea iva itech tlali de Traconite. Lisanias okatka kobernador itech tlali de Abilinia. Anás ivan Caifás okatkah wejwei tiopixkeh. Itech yejón tiempo, ompa kan tlavaki Dios okitlapovi in Juan, ipiltzi in Zacarías. Juan oyá itech nochtin tlalmeh tlen kateh inakastla in weyatl Jordán. Okinmilviaya in gentejtih ma moyolkuapakah iva ma mobautisarokah, para ijkó Dios ma kintlapojpolvi de intlajtlakol. Ijkó kemi in tiotenejmachti Isaías okijkuilo: Se tlajtoli mokaki chikavak tetzajtzilia kan tlavaki: “Xikyektlalikah iva xikmelavakah iojviv in toTeko. Kan tlawewejkatla moparejaros, nochtin tepemeh ivan lomajtih moixmanaskeh. Ojmeh tlen nejnekuilikeh momelavaskeh, in ojmeh tlen amo parejo kinmixmanaskeh. Iva nochtin tlaltikpaktlakah kittaskeh tlen toYejwatzi techvaltitlanilia para techmakixtis.” Miekeh gentejtih ovalayah inavak Juan para ma kinbautisaro, iva Juan okinmilviaya: —¡Imejvah intepilvah de kovameh! ¿Akin omechilvi ke tla inmobautisaroskeh ayakmo imechajsis ikualanilis in Dios tlen vitz inmopah? Xikchivakah tlen kuali para ma motta nik yi neli yonmoyolkuapkeh. Iva amo xikyejyekokah ke imejvah kuali imonkateh san por intepilvah de Abraham. Porke yi neli nimechilvia ke asta ninmeh temeh Dios velis kinkuapas kemi ipilvah in Abraham. In acha yi kajki para kintzontekis asta itech innelvayo in kuanmeh. Iva nochtin kuanmeh tlen amo kuali intlakilo, kintzontekiskeh iva kintlamotlaskeh ijtik tlitl. Ijkuakó in gentejtih okitlajtlanijkeh: —Tonses, ¿tlán moneki tikchivaskeh? Juan okinnankili: —Tlen kipia ome ikamisa, ma kimaka se tlen amo kipia. Iva tlen kipia tlen kikuas, ma kimaka se tlaxkali tlen amo kipia. Noijki ovalajkeh sekimeh tlen kobradortih de impuestos para mobautisaroskeh, iva okitlajtlanijkeh in Juan: —Tlamachti, ¿iva tejvah tlán moneki tikchivaskeh? Juan okinmilvi: —Xitlakobrarokah san yen tlen moneki, amo xitlakobrarokah okachi. Noijki sekimeh soldadojtih okitlajtlanijkeh: —Iva tejvah, ¿tlán moneki tikchivaskeh? Iva Juan okinmilvi: —Amo xikmajmavtikah íkka para ma imechmaka itla tomi. Amo xitlateilvikah ika tlakajkayavalistli. Iva xiyolopachivikah ika inmotlaxtlavil. Nochtin gentejtih sa okichixtokah ma viki in Cristo, iva yejvah okiyejyekojkeh xamo yen Juan in Cristo. Pero Juan okinmilvi nochtin: —Ne nimechbautisarova ika atl. Pero vitz se tlakatl tlen imechbautisaros ika Tioijyotzintli iva ika tlitl. Ye okachi velitini iva amo kemin ne, iva nion amo notech povi para nikintojtomilis ikakvah. Vitz kemi oyeskia kichipavas in trigo. In trigo tlen chipavak kitlaatis ijtik isinkal, iva itlajsolo kitlamotlas ijtik tlitl tlen amo keman sevi. Ika nin, iva ika miek okseki tlajtoli, Juan okintlapoviaya in gentejtih tlen yankuik kuali tlajtoli. Noijki okajvak in kobernador Herodes, porke okichi itonana in Herodías, tlen itonana Felipe. Iva Herodes ivan Felipe okatkah iknimeh. Iva noijki okajvak por okichi miek okseki tlamantli tlen amo kuali. Iva de nochi yejón tlen okichi in Herodes, ok okichi oksé tlamantli tlen amo kuali, okichi ma kitzakuakah in Juan kan telpiloya. Se tonali Juan okinbautisarojtoka miekeh gentejtih, iva ijkuakó noijki okibautisaro in Jesús. Iva ijkuak Jesús omodiostzajtzilijtoka, in ilvikak otlapovik iva in Tioijyotzintli ovaltemok ipan Jesús kemi se palomax. Iva omokakki se tlajtoli itech ilvikak, okijto: —Te tinoKone tlen nimitztlasojtla, iva sa tlawel nikpia pakilistli monavak. Jesús okipiaya kemi senpoali ivan majtlaktli xivitl ijkuak okipevalti itekiv. Nochtin okijtovayah ke Jesús oyá tekone de José. José oyá tekone de Elí, ivan Elí oyá tekone de Matat, Matat oyá tekone de Leví, Leví oyá tekone de Melqui, Melqui oyá tekone de Jana, Jana oyá tekone de José, José oyá tekone de Matatías, Matatías oyá tekone de Amós, Amós oyá tekone de Nahúm, Nahúm oyá tekone de Eslí, Eslí oyá tekone de Nagai, Nagai oyá tekone de Maat, Maat oyá tekone de Matatías, Matatías oyá tekone de Simei, Simei oyá tekone de José, José oyá tekone de Judá, Judá oyá tekone de Joana, Joana oyá tekone de Resa, Resa oyá tekone de Zorobabel, Zorobabel oyá tekone de Salatiel, Salatiel oyá tekone de Neri, Neri oyá tekone Melqui, Melqui oyá tekone de Adi, Adi oyá tekone de Cosam, Cosam oyá tekone de Elmodam, Elmodam oyá tekone de Er, Er oyá tekone de Josué, Josué oyá tekone de Eliezer, Eliezer oyá tekone de Jorim, Jorim oyá tekone de Matat, Matat oyá tekone de Leví, Leví oyá tekone de Simeón, Simeón oyá tekone de Judá, Judá oyá tekone de José, José oyá tekone de Jonán, Jonán oyá tekone de Eliaquim, Eliaquim oyá tekone de Melea, Melea oyá tekone de Mainán, Mainán oyá tekone de Matata, Matata oyá tekone de Natán, Natán oyá tekone de David, David oyá tekone de Isaí, Isaí oyá tekone de Obed, Obed oyá tekone de Booz, Booz oyá tekone de Salmón, Salmón oyá tekone de Naasón, Naasón oyá tekone de Aminadab, Aminadab oyá tekone de Aram, Aram oyá tekone de Esrom, Esrom oyá tekone de Fares, Fares oyá tekone de Judá, Judá oyá tekone de Jacob, Jacob oyá tekone de Isaac, Isaac oyá tekone de Abraham, Abraham oyá tekone de Taré, Taré oyá tekone de Nacor, Nacor oyá tekone de Serug, Serug oyá tekone de Ragau, Ragau oyá tekone de Peleg, Peleg oyá tekone de Heber, Heber oyá tekone de Sala, Sala oyá tekone de Cainán, Cainán oyá tekone de Arfaxad, Arfaxad oyá tekone de Sem, Sem oyá tekone de Noé, Noé oyá tekone de Lamec, Lamec oyá tekone de Matusalén, Matusalén oyá tekone de Enoc, Enoc oyá tekone de Jared, Jared oyá tekone de Mahalaleel, Mahalaleel oyá tekone de Cainán, Cainán oyá tekone de Enos, Enos oyá tekone de Set, Set oyá tekone de Adán, Adán oyá tekone de Dios. Jesús okiski de ijtik in weyatl Jordán tentok de Tioijyotzintli. Iva in Tioijyotzintli okivikak kan tlavaki. Ompa omoka ompoali tonali, iva in Amo Kuali Tlakatl okiyejyeko in Jesús ika tlajtlakoli. Iva itech yejón ompoali tonali amitla okikua, iva satepa otiojsi. Tonses, in Amo Kuali Tlakatl okilvi: —Tla yi neli tiiKone in Dios, xikilvi nin tetl ma mokuapa pan. Jesús okinankili: —In Tiotlajkuiloli kijtova: “In tlakatl amo velis yolitos san ika tlakuali, sino noijki ika itlajtol in Dios tlen Ye techilvia.” Satepa in Amo Kuali Tlakatl okivikak ipan se tepetl wejkapa, iva san de repente okinmititi nochtin países de nin tlaltikpaktli, iva okilvi: —Nimitztlalis xikinnavati nochtin ninmeh países iva nimitzmakas nochi inrikojyo tlen kipiah. Porke ne nochi noaxka, iva velis nikmakas san akin ne niknekis. Tla timotlankuaketzas iva techmavistilis, nochi yetos moaxka. Pero Jesús okinankili: —Ximachiva, Amo Kuali Tlakatl, porke in Tiotlajkuiloli kijtova: “Xikmavistili in moTeko Dios, iva san Ye xiktekipano.” Satepa in Amo Kuali Tlakatl okivikak kan siudad de Jerusalén iva okitlejkolti ikpak in templo, iva okilvi: —Tla yi neli tiiKone in Dios, xontzikuini desde nika. Porke in Tiotlajkuiloli kijtova: Dios kintitlanis iilvikaktlatitlanilvah para ma mitzpalevikah. Mitzajkuanaskeh ika inmah, para amo tikmomakati itla tetl itech mokxi. Jesús okinankili: —In Tiotlajkuiloli noijki kijtova: “Amo xikyejyeko in moTeko Dios.” In Amo Kuali Tlakatl ayakmo okimatia tlán kichivas para ma vetzi itech tlajtlakoli in Jesús, iva okika por kana keski tonali. Jesús omokuapki itech tlali de Galilea tentok de ivelitilis in Tioijyotzintli. Iva nochtin de yejón región omotlapoviayah de Ye. Otlamachtiaya kan intiotlamachtijkalvah, iva nochtin kuali otlapovayah de Ye. Jesús oyá ialtepe Nazaret kan Ye omoskalti. Se sábado okalakki kan tiotlamachtijkali, ijkó kemi Ye okipiaya kostumbre. Iva omoketzki para kileros in Tiotlajkuiloli. Okimakakeh in libro tlen okijkuilo in tiotenejmachti Isaías. Iva ijkuak okitlapo, okajsik kan ijkuilitok ijkí: ITioijyotzi in toTeko kajki notech, Dios onechpejpenki para ma nikinmatilti in prowestih tlen yankuik kuali tlajtoli. Onechvaltitlanki ma nikinpajti tlen moyolkokovah, ma nikinmatilti tlen tzaktokeh ke kinkajkavaskeh, ma nikintlachialti tlen amo tlachiah, iva ma nikinmakixti tlen fiero kintoktiah. Iva para ma niktematilti ke yen nin tiempo tlen Dios okipejpenki para kitemakas nemakixtilistli. Satepa Jesús okitzakki in libro, okimakak tlen tlapalevia itech yejón tiotlamachtijkali iva omotlali. Iva nochtin tlen ompa okatkah, sa okitlajtlatayah. Iva ijkuakó Jesús okinmilvi: —Axka yomochi tlen kijtova in Tiotlajkuiloli tlen yoniklero inmoyakapa. Nochtin kuali otlapovayah de Jesús. Sa otlatlachiayah por okittakeh kualtzi nik otlapovaya. Iva omotlajtlaniayah: —¿Amo ye nin ipiltzi in José? Jesús okinmilvi: —Mixevia imejvah inkinekih innechilviskeh nin tlajtoli: “Tepajti, te monevia ximopajti.” Iva noijki innechilviskeh: “Xikchiva nika itech moaltepe, ijkó kemi otikakkeh otikchi Capernaum.” Noijki okinmilvi: —Yi neli nimechilvia, ke nion se tiotenejmachti amo kiseliah ika kuali itech ialtepe kan oneski. Yi neli, nepa tiempo ijkuak okatka in tiotenejmachti Elías, amo okiavik eyi xivitl ivan tlajko, iva in gentejtih omikiah ika apistli. Iva itech país de Israel okatkah miekeh iknosivameh. Pero Dios amo okititlanki in Elías para ma kinpalevi yejonmeh iknosivameh de Israel, sino okititlanki inavak se iknosivatl de altepetl Sarepta, tlen kajki serka de Sidón. Noijki nepa tiempo, ijkuak Eliseo okatka tiotenejmachti, noijki itech país de Israel okatkah miekeh tlen opalania innakayo. Pero Eliseo amo okipajti nion se de yejvah, sino okipajti san yen Naamán, tlen de país de Siria. Ijkuak ijkó okikakkeh, nochtin tlen okatkah kan tiotlamachtijkali sa tlawel okualankeh. Nochtin ovalmoketikiskeh, okikixtijkeh in Jesús iva okivikakeh asta ipan tepetl kan okatka yejón altepetl, para ompa kitepejxiviskeh. Pero Jesús opanok intzala iva oyá. Jesús oyá para Capernaum, se altepetl tlen kajki itech tlali de Galilea, iva ompa ope kinmachtia in gentejtih ijkuak sábado. Nochtin okimotetzaviayah de kenik okinmachtiaya, porke itlajtol okipiaya tlanavatijkayotl. Itech tiotlamachtijkali okatka se tlakatl tlen okipiaya se amo kuali ejekatl, iva otzajtzik chikavak: —¡Techkava! ¿Tlán tikneki tovah, Jesús de Nazaret? ¿Otivala otechixpoloko? Ne nikmati akin Te, Te tiyolchipavak tiiKone in Dios. Jesús okajvak in amo kuali ejekatl, okilvi: —¡Xiktzakua mokamak, iva xikisa de itech yejón tlakatl! Ijkuakó in amo kuali ejekatl okitlamotlak in tlakatl ipan tlali ompa inyakapa, iva okiski de itech, iva amo okikojko nion kana. Nochtin sa otlatlachixkeh, iva okimolviayah: —¿Kenik veli ijkó kijtova? Ika itlanavatijkayo iva ika ivelitilis kinnavatia in amo kuali ejekameh ma kisakah, iva yejvah kisah. Iva itech nochi yejón región okimatkeh nochi tlen Jesús okichivaya. Jesús okiski de kan tiotlamachtijkali iva oyá para ikalijtik in Simón. Imonna in Simón okipiaya miek totonik, iva okitlatlavtijkeh in Jesús ma kipajti. Jesús omotoki kan okatka imonna in Simón iva okajvak in totonik, iva in totonik okiski. Imonna in Simón san nima omejki iva ope kintlamaka. Ijkuak opolivito in tonali, nochtin tlen okinpiayah inkokoxkavah okinvikilijkeh in Jesús. In kokoxkeh okipiayah tlatlamantli kokolistli, pero Jesús okintlali imavah inpa iva nochtin opajtikeh. Miekeh de yejonmeh kokoxkeh okinpiayah amo kuali ejekameh. Iva ijkuak okisayah in amo kuali ejekameh, otzajtziah chikavak, okijtovayah: —¡Tejwatzi tiiKone in Dios! Pero Jesús okinmajvak iva amo okinkavili ma tlajtokah, porke yejvah okimatiah ke Jesús yen Cristo. Omostlatik, Jesús okiski de Capernaum iva oyá sekka kan tlalkavali. Pero in gentejtih okitemojtinemiah, iva satepa okajsitoh kan okatka. Iva okitlatlavtijkeh amo ma via. Pero Jesús okinmilvi: —Noijki moneki niktematiltis itech oksekimeh altepemeh in kuali tlajtoli de kenik in Dios tlanavatia, por eso Dios onechvaltitlanki. Jesús otetlapovijtinenki itech tiotlamachtijkaltih tlen kateh itech tlali de Judea. Se tonali Jesús okatka itempan atl tlen wei de Genesaret, iva miekeh gentejtih omololojkeh asta sa itech omotojtopevayah porke okinekiah kikakiskeh itlajtol in Dios. Jesús okinmitak ome barkojtih tlen okatkah serka de itempan atl. In michkitzkijkeh otemokeh okinpakatoh inredvah. Jesús otlejkok itech se de yejonmeh barkojtih, tlen iaxka in Simón, iva okilvi ma kijkuani ok se tepitzi ijtik atl. Omotlali itech yejón barko iva desde ompa ope kinmachtia in gentejtih. Ijkuak otlanki okintlapovi, okilvi in Simón: —Xikijkuani in barko kan okachi tlawejkatla, iva ompa xikintlamotlakah inmoredvah para xikinkitzkikah michimeh. Simón okinankili: —Tlamachti, nochi se yovali otitekipanojtokah iva amo otikajsikeh nion se michi. Pero nikchivas ijkó kemi tikijtova. Ijkuak in michkitzkijkeh ijkó okichijkeh, okinkitzkijkeh sa tlawel miekeh michimeh asta yi mero okojkotonia inredvah. Ijkuakó okinnotzkeh ika inmah intekitkaiknivah tlen okatkah itech oksé barko para ma kinpalevitih. Oyajkeh okinpalevitoh iva okintemitijkeh nochtin ome barkojtih asta yi mero oapachiviah. Ijkuak ijkó okittak in Simón Pedro, omotlankuaketzki iyakapan Jesús, iva okilvi: —Xonmachiva de ne, noTeko, porke ne nitlajtlakole. Simón ijkó okijto porke ye ivan nochtin itekitkaiknivah, okimotetzavijkeh iva ayakmo okimatiah tlán kijtoskeh, porke sa tlawel miekeh michimeh okinkitzkijkeh. Noijki okimotetzavijkeh in Jacobo ivan Juan, ipilvah in Zebedeo, tlen itekitkaiknivah in Simón. Pero Jesús okilvi in Simón: —Amo ximomavti, porke desde axka tikintlanis in gentejtih para ma nechseguirokah kemi oyeskia tikinkitzkis michimeh. Satepa okintilankeh inbarkojvah asta itempan atl, ompa okajtejkeh nochi iva oyajkeh ivan Jesús. Ijkuak Jesús okatka itech se altepetl, oajsiko se tlakatl tlen opalania inakayo, iva ijkuak okittak in Jesús, omotlankuaketzki iva omixtlapacho ipan tlali, iva okitlatlavti okilvi: —NoTeko, tla tikmonekiltis techpajtis, techpajti para ma nimokava nichipavak. Ijkuakó Jesús okitlali ima ipan yejón tlakatl, iva okilvi: —Kema. Nikneki xipajti. San nima ijkuakó in kokolistli okiski. Satepa Jesús okinavati amika ma kitlapovi. Okilvi: —Xivia inavak in tiopixki para ma mitzita nik yotipajtik, iva xiktemaka motlamanal ijkó kemi kijtova itlanavatil Moisés, para ijkó nochtin ma kimatikah nik yotichipavik de mokokolis. Pero sentetl omotlapoviayah okachi de tlen okichivaya in Jesús, iva miekeh gentejtih omololovayah para kikakiskeh iva para ma kinpajti de inkokolis. Pero Jesús nochipa okitemovaya se lugar kan tlalkavali para modiostzajtzilis. Se tonali, Jesús otlamachtijtoka, iva ik ompa oyetokah sekimeh fariseos iva sekimeh tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés tlen ovalajkeh de nochtin altepemeh de Galilea, de Judea iva de siudad de Jerusalén. Ivelitilis in toYejwatzi omoteititiaya itech Jesús para okinpajtiaya tlen mokokovah. Ijkuakó ovalajkeh sekimeh tlakah okivalikayah se tlakatl vilantzi ika ikochpetl, iva okinekiah kikalakiskeh kalijtik para kitlaliskeh iyakapan Jesús. Pero amo ovelik okikalakijkeh porke otentokah miekeh gentejtih. Tonses, otlejkokeh ikpak kali. Okikuatlapojkeh in kali, iva ik ompa okitemovijkeh in vilantzi ika ikochpetl asta tlatlajko de kan okatkah in gentejtih, iva okitlalijkeh iyakapan Jesús. Ijkuak Jesús okittak nik yi neli okineltokayah in yejonmeh tlakah, ijkuakó okilvi in vilantzi: —Tlakatl, nimitztlapojpolvia de nochi motlajtlakol. Ijkuakó in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés ivan fariseos okiyejyekojkeh: “¿Akin momachilia nin tlakatl kixpanavia in Dios? Amika velis tetlapojpolvis de tlajtlakoli, san yen Dios velis tetlapojpolvis.” Jesús yokimatia tlen yejvah okiyejyekovayah, iva okinmilvi: —¿Tleka ijkó inkiyejyekovah? Techilvikah: ¿Katli yen okachi amo ovi nikilvis nin vilantzi: “Nimitztlapojpolvia de nochi motlajtlakol”, o noso nikilvis: “Ximeva iva xinejnemi”? Pero Ne nimechititis ke iKone in Tlakatl kipia tlanavatijkayotl itech nin tlaltikpaktli iva veli tetlapojpolvia de nochi tlajtlakoli. Ijkuakó okilvi in vilantzi: —Tejwatzi nimitzilvia, ximeva, xikajkuana mokochpetl iva xivia mokalijtik. San niman ijkuakó, in vilantzi omejki inmixpa nochtin, okajkuanki ikochpetl iva oyá para ikalijtik kiweijkachijtiv in Dios. Nochtin omotetzavijkeh iva okiweijkachijkeh in Dios, iva ika miek nemavtili okijtojkeh: —Axka yotikittakeh se wei tlamantli tlen amo semi otikittayah. Satepa de yejón, Jesús okiski iva okittak se tlakatl kobrador de impuestos itoka Leví. Oyetoka kan tlakobrarovah de impuestos, iva Jesús okilvi: —Xiviki nova. Leví omoketzki, okajte nochi, iva oyá ivan Jesús. Satepa, Leví okichi se wei ilvitl ikalijtik para yen Jesús. Ompa otlakuajtokah miekeh kobradortih de impuestos iva oksekimeh gentejtih. Pero in fariseos ivan tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés ope kinpojpovah in momachtijkeh de Jesús, okinmilvijkeh: —¿Tleka imejvah intlakuah iva inkonih invah kobradortih de impuestos, iva noijki invah tlen tlajtlakolejkeh? Jesús okinnankili: —Tlen amo mokokovah amo yavih kittativih se tepajti, sino tlen mokokovah. Ne amo onivala para nikinnotzas tlen momachiliah tlakamelajkeh, sino onivala para nikinnotzas tlen tlajtlakolejkeh para ma moyolkuapakah. Ijkuakó yejvah okitlajtlanijkeh in Jesús: —¿Tleka tlen momachtijkeh de Juan iva tlen de fariseos, yejvah mosavah iva modiostzajtziliah miek welta, pero tlen tejwatzi tikinmachtia tlakuah iva konih? Jesús okinnankili: —¿Velis imejvah inkinmilviskeh ma mosavakah tlen kinminvitarovah kan monamiktiah, mientras in novio ompa kajki invah? Pero ajsis tonali ijkuak kivikaskeh in novio, iva ijkuakó kema velis mosavaskeh. Noijki okinmilvi nin ejemplo: —Amika kiteki se pedaso in tzotzoli tlen yankuik para kitlamanis se tzotzoli tlen yi tlajtlantok. Tla ijkó se kichivas, san se kijtlakos in tzotzoli yankuik, iva in pedaso tlen yankuik fiero mottas itech in tzotzoli tlen yi tlajtlantok. Noijki amika kitlalia yankuik vino ika kulambre tlen yi tlajtlantok, porke in yankuik vino kitzomonia, iva nokivi in vino iva in kulambre ijtlakavi. In yankuik vino moneki motlalis ika kulambre yankuik, iva ijkó nochtin omeh wejkavaskeh. Iva tlen konis vino tlen yowejka, satepa ayakmo kinekis konis vino tlen yankuik, porke kijtos: “In vino tlen yowejka, okachi velik.” Se sábado, Jesús iva tlen okinmachtiaya onejnentiayah kan toktok trigo. In momachtijkeh okuakojkotontiayah trigo, okoyayah iva okikuayah. Ijkuakó sekimeh fariseos okintlajtlanijkeh: —¿Tleka imejvah inkichivah tlen amo kipia de inkichivaskeh ijkuak sábado? Jesús okinnankili: —¿Amo kema inkilerovah tlen okichi in David ijkuak ye ivan iyoliknivah otiojsijkeh? David okalakki ikalijtik in Dios, okitilanki in pan tlen tlatiochivali iva okikua, iva noijki okinmajmakak pan iyoliknivah para ma kikuakah. Maski itlanavatil Moisés kijtova san yejvah tiopixkeh velis kikuaskeh yejón pan. Noijki okinmilvi: —IKone in Tlakatl yen mochijtok tekova de yen tonali sábado iva yen velis kijtos tlán velis se kichivas itech yejón tonali. Oksé sábado, Jesús okalakki kan tiotlamachtijkali iva ope tlamachtia. Ompa okatka se tlakatl tlen ovaki iyekma. In tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés ivan fariseos sa okistlakojtokah in Jesús para kittaskeh kox kipajtis yejón tlakatl ijkuak sábado. Tla kipajtis, velis kiteilviskeh. Pero Jesús yokimatia tlen yejvah okiyejyekovayah, iva okilvi in tlakatl tlen ovaki ima: —Ximeva iva ximoketza tlatlajko. In tlakatl omejki iva omoketzki ompa tlatlajkotia. Iva ijkuakó Jesús okinmilvi tlen ompa okatkah: —Nimechtlajtlanis se tlajtoli: ¿Tlán moneki se kichivas ijkuak sábado, tlen kuali o noso tlen amo kuali? ¿Moneki se kimakixtis inemilis de íkka o noso moneki se kixpolos? Jesús okintlajtlatak nochtin, iva okilvi in tlakatl tlen ovaki ima: —Xikmelava moma. In tlakatl okimela ima iva opajtik. Pero in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés ivan fariseos sa tlawel okualankeh, iva ope kimolviah entre yejvah tlán velis kitoktiskeh in Jesús. Itech yejonmeh tonaltih Jesús oyá ipan se tepetl omodiostzajtzilito, iva ompa omodiostzajtzili nochi se yovali. Omostlatik, okinnotzki tlen momachtijkeh, iva okinpejpenki majtlaktli ivan ome de yejvah, iva okintokayoti tiotlatitlaniltih. Ijkí intoka in tiotlatitlaniltih: Simón tlen Jesús okitokayoti Pedro, Andrés ikni in Simón, Jacobo, Juan, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Jacobo ipiltzi in Alfeo, Simón tlen onemia invah cananistas, Judas ikni in Jacobo, ivan Judas Iscariote tlen satepa okitemakti in Jesús. Jesús ivan momachtijkeh otemokeh de ipan tepetl iva omoketzatoh kan ixtlavak. Ompa omololojkeh noijki miekeh oksekimeh tlen invah onemiah. Iva noijki omololojkeh miekeh gentejtih tlen ovalajkeh de tlali de Judea, de siudad de Jerusalén iva noijki de siudad de Tiro iva de Sidón tlen kateh itempan atl tlen wei. Ovalajkeh para kikakiskeh in Jesús iva para ma kinpajti de inkokolis. Tlen otlajyoviayah inmak tlen amo kuali ejekameh, opajtikeh. Nochtin okinekiah kitilkoskeh in Jesús, porke itech okisaya ivelitilis iva nochtin opajtiah. Jesús okintlajtlatak tlen momachtijkeh iva okinmilvi: —Xipakikah imejvah tlen inprowestih, porke imejvah inpovih kan Dios tlanavatia. ’Xipakikah imejvah tlen axka intiojsivih, porke imejvah inmixviskeh. ’Xipakikah imejvah tlen axka inchokah, porke satepa imejvah inwetzkaskeh. ’Xipakikah imejvah tla por inkineltokah iKone in Tlakatl imechkualankaitaskeh, imechtlaliskeh sekka, tlapovaskeh fiero de imejvah, amo imechnekiskeh iva kijtoskeh ke amo inkualmeh. Sa tlawel xipakikah ijkuak ijkó inkipanoskeh, porke imejvah inkiseliskeh se wei tlaxtlavili itech ilvikak. Porke nepa tiempo tlen yejvah inkojkolvah no ijkó okintoktijkeh in tiotenejmachtijkeh. ’Pero prowestih de imejvah tlen intominejkeh, porke yonkipixkeh kuali nemilistli. ’Inprowestih imejvah tlen axka inmixvitokeh, porke satepa intiojsiviskeh. ’Inprowestih imejvah tlen axka inwetzkah, porke satepa inchokaskeh de neyolkokoli. ’Inprowestih imejvah ijkuak nochtin gentejtih kuali tlapovaskeh de imejvah, porke nepa tiempo inmokojkolvah noijki kuali otlapovayah de nekateh tiotenejmachtijkeh tekajkayajkeh. ’Pero imejvah tlen innechkakih nimechilvia: Xikintlasojtlakah tlen imechtlavelitah. Xikinchivilikah tlen kuali tlen imechkualankaitah. Xiktlajtlanilikah Dios ma kintiochiva tlen imechtenxojxojviah. Ximodiostzajtzilikah por yejvah tlen imechtoktiah tlen amo kuali. Tla íkka mitzixtlatzinia se lado, xikavili noijki ma mitzixtlatzini in oksé lado. Iva tla íkka mitzkixtilia mochamarra, xikavili noijki ma kivika mokamisa. Tla íkka mitztlajtlanilia itla, xikmaka. Iva tla íkka mitzkixtilis tlen moaxka, ayakmo xiktlajtlanili. Xikchivakah invan oksekimeh ijkó kemi imejvah inkinekih ma kichivakah imovah. ’Tla imejvah inkintlasojtlah san yejvah tlen imechtlasojtlah, ¿kox sa tlawel wei tlen inkichivah? Asta tlen tlajtlakolejkeh no ijkó kichivah. Iva tla inkinchiviliah tlen kuali san yejvah tlen imechchiviliah tlen kuali, ¿tlán kuali tlen inkichivah? Porke in tlajtlakolejkeh no ijkó kichivah. Iva tla imejvah inkitetlanetiah itla tlamantli iva inkichiah ma imechmakakah itla, ¿tlán kuali tlen inkichivah? Porke in tlajtlakolejkeh noijki kimotlatlanetiah itla tlamantli se ivan oksé, iva noijki kichiah ma kinmakakah itla. Imejvah moneki xikintlasojtlakah tlen imechtlavelitah, iva xikinchivilikah tlen kuali iva xikintlanetikah tlen kinekih iva amo xikchiakah ma imechmakakah itla. Ijkó inkipiaskeh wei inmotlaxtlavil, iva ijkó inyeskeh yi neli intepilvah de Dios tlen Weijkatlalitok. Porke Dios sa tlawel kuali iyelis asta para invan gentejtih tlen amo kualmeh iva tlen amo kimatih motlasojkamatih. Imejvah xiekah inteiknomatkeh, ijkó kemi inmoTajtzi Dios Ye teiknomatki. ’Amo xitlapovakah de oksekimeh, iva ijkó toYejwatzi amo tlapovas de imejvah. Amo xitetlajtlakoltikah, para ijkó noijki toYejwatzi amo imechtlajtlakoltis. Xitetlapojpolvikah, iva toYejwatzi imechtlapojpolvis. Tla imejvah inkitemakaskeh itla, toYejwatzi imechmakas noijki. Tlen imejvah inkitemakaskeh, toYejwatzi imechmakas okachi miek asta amo akis ijtik inmobolsa, maski inkitzejtzeloskeh iva inkitijtiliniskeh, temis iva asta tetepevis. Porke ijkó kemi imejvah inkintamachivaskeh tlen oksekimeh, toYejwatzi noijki ijkó imechtamachivas. Jesús noijki okinmilvi nin ejemplo: —¿Velis se tlakatl tlen amo tlachia kiyakanas oksé tlen noijki amo tlachia? ¿Amo nochtin omeh velis vetzitivih kan tlakuyo? Se tlen momachtia mach velis okachi tlapanavijtos ke itlamachti. Pero ijkuak tlamis momachtis, noijki velis yetos kemi itlamachti. ¿Tleka tikitta mokni por yen tzikitzi itlajtlakol ivan te amo timotta ke tikpia okachi wei motlajtlakol? Yejón kemi oyeskia tikitta mokni kipia se tlajsoltzintli itech ixtololo, ivan te amo timotta ke tikpia asta se wei kuavitl itech moixtololo. ¿O noso kenik veli tikilvia mokni: “Ma nimitzkixtili in tlajsoltzintli de itech moixtololo”, iva te asta tikpia se wei kuavitl itech moixtololo? ¡Tikpia ome moixko! Achto te xikmokixtili in wei kuavitl tlen tikpia itech moixtololo, para ijkó velis titlachias iva velis tikixtilis in tlajsoltzintli tlen kipia mokni. ’Se tlen kuali kuavitl mach velis kitlakiltis tlakilotl tlen amo kuali, iva se amo kuali kuavitl mach velis kitlakiltis tlakilotl tlen kuali. Porke nochi kuavitl moixmati por itlakilo. Amika kiteki igos itech se kuavitl vitzo, iva nion amika kiteki uvas itech kovatlanvitztli. Se tlen kuali tlakatl kijtova tlen kuali porke itech iyolo onka tlen kuali. Iva se tlakatl tlen amo kuali kijtova tlen amo kuali porke itech iyolo onka tlen amo kuali. Porke tlen kijtova se tlakatl ika ikamak kijtosneki yen yejón tlen kipixtok itech iyolo. ’¿Tleka imejvah innechnotzah, “noTeko, noTeko”, iva amo inkichivah tlen nimechilvia? Tlen vitz nonavak, iva nechkaki iva kichiva tlen nikijtova, yejón kemi se tlakatl tlen okichi ikal, pero achto otlachkuak wejkatla, iva okichi itlakxitlanyo ipan tetl. Ijkuak ovala in atepeatl, itech omotlavitekiko chikavak in kali, pero amo okolini porke okipiaya itlakxitlanyo ipan tetl. Pero tlen nechkaki iva amo kichiva tlen nikijtova, yejón kemi se tlakatl tlen okichi ikal san ipan tlali, iva amo kipia itlakxitlanyo. Iva ijkuak ovala in atepeatl iva omotlavitekiko chikavak itech kali, ovetzki iva nochi oxixinki. Ijkuak Jesús otlanki okintlapovi in gentejtih, oyá kan altepetl de Capernaum. Ompa okatka se kapita romano tlen okipiaya se itlakeval tlen okitlasojtlaya, iva chikavak omokokovaya iva yi ixpolitok. Ijkuak in kapita okikakki motlapoviah de Jesús, ijkuakó okintitlanki sekimeh tlayakankeh judiojtih para ma kitlatlavtitih ma viki ma kipajtiki itlakeval. Tonses oyajkeh okittatoh in Jesús iva okitlatlavtijkeh, okilvijkeh: —Nin kapita yompa moneki xikpalevi, porke kitlasojtla topaís, iva ye okichi totiotlamachtijkal ika itomi. Jesús oyá invah. Iva ijkuak yonnajsiah kan ikalijtik in kapita, in kapita okintitlanki sekimeh iyoliknivah para ma kilvikah in Jesús: —NoTeko, amo ximotekipacho, porke amo notech povi para xikalaki nokalijtik. Por eso amo onimixevi onia onimitzitato nonevia. San xikijto ma pajti notlakeval iva pajtis. Porke ne noijki yonimomatki nikchiva tlen nechnavatiah. Iva noijki ne nikinpia sekimeh soldadojtih tlen nikinnavatia. Ijkuak nikilvia se de yejvah: “Nepa xonyati”, in ye yavi. Iva tla nikilvis in oksé: “Xiviki”, in ye vitz. Iva tla nikilvis notlakeval: “Xikchiva nin tekitl”, in ye kichiva. Ijkuak Jesús ijkó okikakki, sa otlatlachixki, omokuapki iva okintlajtlatak tlen okiseguirovayah, iva okinmilvi: —Yi neli nimechilvia, ke amo kema nikajsi nion se tlakatl de Israel tlen ma kipia wei itlaneltokalis kemi nin tlakatl. Tlen okintitlankeh omokuapkeh kan ikalijtik in kapita iva okitajsikeh itlakeval yopajtik. Satepa de yejón, Jesús oyá kan se altepetl itoka Naín. Noijki oyajkeh in momachtijkeh iva miekeh oksekimeh gentejtih. Ijkuak oajsitoh serka kan puerta de yejón altepetl, okittakeh yavih kitookativih se mikatl. In tena de yejón mikatl okatka iknosivatl. Miekeh altepetlakah ivan oyayah. Ijkuak in toTeko okittak in iknosivatl, okiknomatki iva okilvi: —Amo xichoka. Jesús omotoki iva okitilko in kaja. Iva tlen okikechpanovayah in kaja omoketzkeh. Jesús okilvi in mikatl: —Telpochtli, Ne nimitzilvia: ¡Ximeva! Ijkuakó tlen oixpolika, omejki iva ope tlapova, iva Jesús okimaktili imama. Nochtin omomavtijkeh ijkuak ijkó okittakeh, iva ope kiweijkachivah in Dios, okijtovayah: —Yomonexti se wei tiotenejmachti tovah. Iva noijki okijtovayah: —Dios yovala para techpalevis tejvah tlen de Israel tlen tiiaxkavah. Yejón tlamantli tlen Jesús okichi niman okimatkeh itech nochi in tlali de Judea iva itech nochtin altepemeh tlen ik ompa kateh. Juan tlen tlabautisaro okimatki nochi tlen Jesús okichivaya, porke tlen Juan okinmachtiaya yejvah okimatiltijkeh. Por eso, okinnotzki ome momachtijkeh de ye, iva okintitlanki inavak Jesús para ma kitlajtlaniitih kox yen Cristo tlen kipia de vitz, o noso ok moneki kichiaskeh ma viki. Tlen Juan okintitlanki, omotokijkeh inavak Jesús, iva okitlajtlanijkeh: —Juan tlen tlabautisaro otechvaltitlanki ma timitztlajtlaniikih kox tejwatzi tiCristo tlen tikchiah vitz se tonali, o noso moneki ok tikchixtoskeh. Itech yejón ora, mero ijkuakó Jesús okinpajtijtoka miekeh tlen okipiayah tlatlamantli kokolistli, iva okinkixtiaya amo kuali ejekameh, iva okintlachialtiaya miekeh tlen amo otlachiayah. Iva Jesús okinnankili: —Xiviah xikilvitih in Juan tlen imejvah yonkittakeh iva yonkikakeh. Xikilvikah ke tlen amo otlachiayah axka yi tlachiah, in koxomeh yi kuali nejnemih, tlen opalania innakayo axka yi chipavih de inkokolis, tlen amo otlakakiah axka yi tlakakih, in mikameh moyolitiah iva in prowestih kikakih tlen yankuik kuali tlajtoli. Iva ma paki tlen akin amo kipolova itlaneltokalis nonavak. Ijkuak oyajkeh tlen Juan okintitlanki, ijkuakó Jesús ope kintlapovia in gentejtih de yen Juan tlen tlabautisaro: —¿Tlán onkittatoh kan tlavaki? ¿Onkittatoh se tlakatl tlen itlaneltokalis kivivika in ejekatl kemi ijkuak in ejekatl kivivika se akatl? Tonses, ¿akin onkittatoh? ¿Onkittatoh se tlakatl tlen konakia itzotzol tlen kuali? Imejvah kuali inkimatih ke tlen konakiah intzotzol tlen kuali iva mopakilismakah ika tlen kipiah, kateh inchan wejwei tlanavatijkeh. Tonses, ¿tlán onkittatoh? ¿Se tiotenejmachti? Yi neli, Juan oyajki okachi ke se tiotenejmachti. In Tiotlajkuiloli tlajtova de yen Juan kan kijtova: Ne niktitlani notlatematiltil moyakapa, ma sa kiyektlali in ojtli para ijkuak tivalmuikas. Iva nimechilvia, ke de nochtin tlaltikpaktlakah, amo onka oksé tlen ma yeto okachi mejor ke Juan. Pero kan Dios tlanavatia, se tlen amo ipanitalistli yejón okachi mejor ke Juan. Miekeh gentejtih iva asta tlen tlakobrarojkeh de impuestos, ijkuak okikakkeh in Juan, okilvijkeh ma kinbautisaro, porke okajsikamatkeh nik yompa tlen Juan okinmachtiaya de itlajtol in Dios. Pero in fariseos ivan tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés amo okinekeh tlen Dios okinekia para yejvah, porke amo okinekeh ma kinbautisaro in Juan. Jesús noijki okijto: —¿Tlán ika velis nikinparejaros in gentejtih de nin tiempo? Kateh kemi chokojtih tlen motlaliah maviltiah tiankistli iva kintzajtziliah inyoliknivah, kinmilviah: “Tejvah otimechtlapichilijkeh ika flauta para ximijtotikah, pero amo onmijtotijkeh. Otimechtlakuikilijkeh se tlakuikali teyolkoko, pero amo onchokakeh.” Porke ovala in Juan, tlen omosavaya iva amo okonia vino, iva imejvah inkijtovah ke kipia se amo kuali ejekatl. Satepa ovala iKone in Tlakatl, tlen tlakua iva koni, iva imejvah inkijtovah ke apistli iva tlavanki, iva inkijtovah invah movika in tlajtlakolejkeh iva in kobradortih de impuestos. Pero in tlamatilistli de Dios moteititia por tlen kichivah ipilvah. Se fariseo okinvitaro in Jesús ma tlakuati ikalijtik. Jesús oyá ikalijtik in fariseo iva omotlali kan mesa. Ijkuakó se sivatl de yejón altepetl tlen onemia itech tlajtlakoli, ijkuak okimatki ke Jesús oyá otlakuato ikalijtik in fariseo, ijkuakó ye ompa oajsito okivikaya se boteyajtzi de alabastro tentok de ajviakayotl. Omotlankuaketzki ikxitlan Jesús, ochokaya sa tekitl iva ixayo ochapania itech ikxivah in Jesús. Para ompa ope kikxivajvatza ika itzonkal, okikxipipitzo iva okiteekili ajviakayotl itech ikxivah. Ijkuak ijkó okittak in fariseo tlen okinvitaro in Jesús, okiyejyeko: “Tla nin tlakatl yi neli oyeskia tiotenejmachti, okimomakaskia kuenta akin nin sivatl tlen kikikitzkia iva tlán itekiv, porke nin sivatl tlajtlakole.” Ijkuakó Jesús okilvi in fariseo: —Simón, nikneki nimitzilvis se tlajtoli. In fariseo okinankili: —Techilvi, Tlamachti. Ome tlakah okivikiliayah tomi se tlakatl tlen kitetlanetia tomi. Se okivikiliaya makuili siento tomi de plata, iva oksé okivikiliaya san tlajko siento. Iva komo amo oveliah okikuapiliayah, in tlakatl tlen kitetlanetia tomi okintlapojpolvi nochtin omeh. Axka techilvi, ¿katli ye de yejonmeh omeh okachi kitlasojtlas? Simón otlanankili: —Ne nikyejyekova yen tlen okitevikiliaya okachi. Jesús okilvi: —Kema, yi neli kemi tikijtova. Jesús okonitak in sivatl iva okilvi in Simón: —¿Tikitta nin sivatl? Onikalaki mokalijtik, iva amo otechmakak atl para nokxivah. Pero nin sivatl onechikxipajpaki ika ixayo, iva onechikxivajvatzki ika itzonkal. Te ijkuak otechtlajpalo amo otechixpipitzo, pero ye nechikxipipitzojtok desde onikalakiko. Te amo otechteekili aseite ipan notzonteko, pero ye onechteekili ajviakayotl itech nokxivah. Nin sivatl nechtlasojtla miek porke kimati ke yoniktlapojpolvi de miek tlajtlakoli. Pero se tlen amo miek kitlapojpolviah de itlajtlakol, san tzikitzi tetlasojtla. Ijkuakó okilvi in sivatl: —Nimitztlapojpolvia de nochi motlajtlakol. Tlen oksekimeh invitadojtih tlen ompa oyetokah kan mesa, ope motlapoviah entre yejvah: —¿Akin nin tlakatl? ¿Kenik mixevia tetlapojpolvia de tlajtlakoli? Pero Jesús okilvi in sivatl: —Yotimomakixti porke otechneltokak. Xivia ika kuali. Satepa de yejón, Jesús onemia itech miekeh siudades iva altepemeh, otetlapoviaya de yen yankuik kuali tlajtoli de kenik in Dios tlanavatia. In majtlaktli ivan ome momachtijkeh oyayah ivan Jesús. Noijki ivan oyayah sekimeh sivameh tlen okinpajti de amo kuali ejekameh iva de tlatlamantli kokolistli. Se de yejonmeh sivameh itoka María, tlen noijki okinotzayah Magdalena, tlen Jesús okinkixtili chikomeh amo kuali ejekameh. Noijki oyaya in Juana, isiva in Chuza, Chuza yen okittaya nochi tlen iaxka in Herodes. Noijki oyaya in Susana, iva miekeh oksekimeh sivameh tlen okipaleviayah in Jesús ika tlen yejvah okipiayah. Miekeh okiskeh de inmaltepe para kittaskeh in Jesús. Iva ijkuak omololojkeh miekeh gentejtih, ijkuakó okintlapovi ika se ejemplo. Okinmilvi: —Se tlakatl okiski otookato. Ijkuak otookatoka, seki semiya ovetzki ipan ojtli. In gentejtih ipan omokejketzkeh, iva in totomeh okikuajkeh. Okseki semiya ovetzki kan teyo. Iva ijkuak in semiya oixvak, niman ovaki porke amo okipiaya kochavalistli. Okseki semiya ovetzki ijtik xivyo tlen vitzo tlen omoskalti ivan tlatoktli, iva okijyomiktijkeh in tlatoktli. Iva okseki semiya ovetzki kan kuali tlali. Iva ijkuak oixvak, omoskalti iva okipixki kuali itlakilo, iva kada se semiya okitemakak asta se siento tleyoltzintli. Ijkuak Jesús otlanki ijkó okijto, ijkuakó okinmilvi chikavak: —Tlen kimati tlakaki, ma kikaki. Tlen momachtijkeh okitlajtlanijkeh in Jesús tlán kijtosneki yejón ejemplo. Iva Jesús okinmilvi: —Imejvah Dios imechkavilia xikmatikah tlen achto amika okimatia de kenik in Dios tlanavatia. Pero oksekimeh nikinmachtia ika ejemplos, para ijkó, maski yejvah ma kittakah tlen nikchiva amo kimomakaskeh kuenta tlán kijtosneki. Iva maski ma kikakikah tlen nikijtova amitla velis kajsikamatiskeh. ’In ejemplo tlen yonimechilvi kijtosneki: In semiya yen itlajtol in Dios. In semiya tlen ovetzki ipan ojtli kijtosneki yejvah tlen kikakih itlajtol in Dios, pero vitz in Amo Kuali Tlakatl iva kinkixtilia in tlajtoli tlen omotookak itech inyolo, para amo ma kineltokakah iva amo ma momakixtikah. In semiya tlen ovetzki kan teyo kijtosneki yejvah tlen kikakih itlajtol in Dios iva kiseliah ika pakilistli, pero amo wejkatla monelvayotiah. Kineltokah san kana keski tonali, pero ijkuak panovah ovijkayotl, ayakmo motenmachiah inavak Dios. In semiya tlen ovetzki ijtik xivyo tlen vitzo, kijtosneki yejvah tlen kikakih itlajtol in Dios pero kintekipachova miek tlamantli, kinekih kipiaskeh tomi, iva kinekih mopaktiskeh itech nin tlaltikpaktli. Iva mokavah kemi tlatoktih tlen amo tlakih. Pero in semiya tlen ovetzki kan kuali tlali, kijtosneki yejvah tlen kikakih itlajtol in Dios iva kiseliah ika kuali iva ika nochi inyolo. Ninmeh kuali moyekketzah, iva motlamih kemi tlatoktih tlen kitemakah miek tlakilotl. ’Amika kixotlaltia se tlavili para kitepachos ika se xoktzi, nion amo kitlaliah itlampa se kochtlapechtli, sino kitlaliah tlakpak para ma kintlavili nochtin tlen kalakih kalijtik. Porke nochi tlen tlaatitok kipia de paninesis, iva nochi tlen amo momati kipia de momatis iva nochtin kimatiskeh. ’Por eso, kuali xikakikah tlen inkikakih. Porke tlen kipia, kimakaskeh okachi. Pero tlen amo kipia, asta yen tlen kiyejyekova kipia kikixtiliskeh. Imama ivan iknivah in Jesús ovalajkeh kan Ye okatka, pero amo ovelik oajsitoh asta inavak porke ompa okatkah miekeh gentejtih. Iva ik ompa okonilvijkeh in Jesús: —Momama iva moknivah kateh kiavak iva kinekih mitzitaskeh. Pero Jesús okinmilvi: —Nomama iva noknivah yejvah tlen kikakih iva kichivah tlen kijtova itlajtol in Dios. Se tonali Jesús otlejkok itech se barko ivan momachtijkeh, iva okinmilvi: —Ma tipanokah ik nepa lado de nin atl tlen wei. Iva oyajkeh. Iva ijkuak opanotiayah, Jesús okochki. Ijkuakó ovala se ejekatl chikavak iva in atl ope motlatlaviteki itech barko iva ope atemi asta yi mero opolakia. Ijkuakó okijxitijkeh in Jesús, iva okilvijkeh: —¡Tlamachti! ¡Tlamachti! ¡Tapoolakih! Jesús ovalme iva okitlakavalti in ejekatl ivan atl tlen omajkokuia. Iva ijkuakó in ejekatl ivan atl sa ovalmokajkeh iva omoka sa tlamantok. Iva Jesús okinmilvi: —¿Kanin kajki inmotlaneltokalis? Yejvah sa tlawel omomavtijkeh iva sa otlatlachixkeh, iva omotlajtlaniayah: —¿Akin nin tlakatl? ¿Kenik veli kinnavatia in ejekatl ivan atl, iva kineltokiliah? Satepa oajsitoh kan región de Gadara, tlen kajki ik nepa lado de kan atl tlen wei, ik iyakapan tlali de Galilea. Ijkuak Jesús otemok de itech barko, ijkuakó se tlakatl de yejón altepetl omotoki inavak Jesús. Yejón tlakatl yokipiaya miek tiempo okinpiaya amo kuali ejekameh. Amo omotzotzoltiaya iva nion amo ochantia ikalijtik, sino ochantia kan mikatekochtih. Ijkuak in tlakatl okittak in Jesús, otzajtzik chikavak iva omotlankuaketzki ikxitla, iva okijto chikavak: —¿Tlán tikneki nova, Jesús, iKone in Dios tlen Weijkatlalitok? Nimitztlatlavtia amo techtlajyovilti. Ijkó okijto porke Jesús okinavati in amo kuali ejekatl ma kisa de ijtik in tlakatl. Yokipiaya tiempo in amo kuali ejekatl yokimoaxkatijka in tlakatl. Miek welta okijilpiayah ika kadena itech imavah iva itech ikxivah, pero ye okinkojkotonaya in kadenajtih. In amo kuali ejekatl okitoktiaya in tlakatl ma via kan tlalkavali. Jesús okitlajtlani: —¿Tlán motoka? Iva ye okinankili: —Notoka Miektikeh. Ijkó okijto porke miekeh amo kuali ejekameh okalakeh ijtik in tlakatl. Iva in amo kuali ejekameh okitlatlavtijkeh in Jesús amo ma kintitlani kan olvastli tlawejkatla. Ik ompa okatkah miekeh kochijtih otlakuajtokah ipan tepetl, in amo kuali ejekameh okitlatlavtijkeh in Jesús ma kinkavili ma kalakikah inmijtik in kochijtih. Iva Jesús okinkavili. Ijkuakó in amo kuali ejekameh okiskeh de ijtik in tlakatl iva okalakeh inmijtik in kochijtih. In kochijtih okikistevakeh iva omotepejxivitoh kan atl tlen wei, nochtin omatlanvijkeh. In tlajpixkeh de kochijtih, ijkuak okittakeh tlen otlamochivalok, omotlelojkeh oyajkeh okitematiltitoh kan altepetl iva ik tlala. In gentejtih ovalajkeh okittakoh tlen opanolok. Ijkuak oajsikoh kan okatka in Jesús, okittakeh in tlakatl tlen ijtik okiskeh in amo kuali ejekameh, oyetoka ikxitlan Jesús, yi tzotzolejtok iva yotlalnamiki. Iva in gentejtih omomavtijkeh. Iva tlen okittakeh tlen otlamochivalok, okinmilvijkeh in gentejtih kenik opajtik in tlakatl tlen ijtik okiskeh in amo kuali ejekameh. Tonses nochtin gentejtih de yejón tlali de Gadara okitlatlavtijkeh in Jesús ma via de ompa, porke sa tlawel omomavtiayah. Satepa Jesús otlejkok itech se barko iva omokuapki oksemi para Galilea. In tlakatl tlen ijtik okiskeh in amo kuali ejekameh, okitlatlavti in Jesús ma kikavili ma via Iva, pero Jesús okinavati ma mokava, iva okilvi: —Ximokuapa para mokalijtik, iva xitetlapovi de nochi tlen Dios yokichi mova. In tlakatl oyá, iva ope tetlapovia itech nochi in altepetl de nochi tlen Jesús okichi por ye. Ijkuak Jesús omokuapki oksemi para Galilea, miekeh gentejtih okiselijkeh ika pakilistli. Porke nochtin okichixtokah. Ijkuakó ovala se tlakatl itoka Jairo, tlen okatka tlayakanki de itech tiotlamachtijkali. Omotlankuaketzki ikxitlan Jesús iva okitlatlavti ma via ikalijtik, porke okipiaya san se itakotzi de majtlaktli ivan ome xivitl, yi ixpolitok. Ijkuak Jesús yoyaya para ikalijtik in Jairo, miekeh gentejtih tlen oyayah Iva asta okipajpatzmiktiayah. Ompa intzala oyaya se sivatl tlen yokipiaya majtlaktli ivan ome xivitl de omotlapalojviti, iva yokitlami nochi itomi ivan tepajtijkeh iva nion se tepajti amo ovelia okipajtiaya. Yejón sivatl omotoki inavak Jesús ik ikuitlapa iva okonkitzkili itlaken tlen kimokentia san itenpantzi, iva san nima ijkuakó omoketzki in estli. Ijkuakó Jesús okijto: —¿Akin okitzki notlaken? Nochtin okijtovayah nik amika okitzkili, Pedro iva tlen ivan oyayah, okijtojkeh: —Tlamachti, in gentejtih mitzpajpatzmiktiah iva mitztojtopevah, ¿kenik titlajtlani akin okitzki motlaken? Pero Jesús okijto: —Íkka okitzki notlaken, porke onikmachili notech okiski novelitilis. Ijkuak in sivatl okimomakak kuenta nik amo velis kitlaatis de kenik opajtik, omotoki inavak Jesús iva omotlankuaketzki ikxitla iva sa oviviokatoka. Nochi okimokuiti inmixpa nochtin gentejtih por tlán nik okitzkili itlaken, iva kenik san niman opajtik. Iva Jesús okilvi in sivatl: —Nokone, yotipajtik porke otechneltokak. Xivia ika kuali. Ijkuak in Jesús ok okitlapovijtoka in sivatl, ijkuakó oajsiko se tlakatl tlen ovalaya de kan ikalijtik in Jairo, iva okilvi in Jairo: —Motakotzi yoixpolivik. Ayakmo xiktekimaka in Tlamachti. Jesús okikakki iva okilvi: —Amo ximomavti. Moneki san techneltoka iva motakotzi pajtis. Ijkuak Jesús oajsito kan ikalijtik in Jairo, Jesús amika okavili ma kalaki Iva, san yen Pedro, Jacobo, Juan ivan tetajmeh de yejón takotzi. Nochtin ochokayah iva omoyolkokovayah por yen takotzi. Pero Jesús okinmilvi: —Amo xichokakah. In takotzi ayamo ixpolivi, ye kochi. In gentejtih san okivetzkilijkeh porke kuali okimatiah nik yoixpolivik. Pero Jesús okimakitzki in takotzi iva okilvi chikavak: —Takotzi, ximeva. Ijkuakó itonal omokuapki itech ikuerpo, iva niman ovalme. Iva Jesús okinnavati ma kitlamakakah in takotzi. In tetajmeh de yejón takotzi sa otlatlachixkeh. Iva Jesús okinnavati amo ma tetlapovikah de tlen opanolok. Jesús okinmololo in majtlaktli ivan ome momachtijkeh, iva okinmakak tlanavatijkayotl iva velitilistli para ma kinkixtikah nochi tlamantli de amo kuali ejekameh iva ma kinpajtikah in kokoxkeh. Okintitlanki ma kitematiltikah kenik tlanavatia in Dios iva ma kinpajtikah kokoxkeh. Iva okinmilvi: —Amitla xikvikakah ijkuak inyaskeh itech ojtli, nion karroti, nion ayatl, nion tlaxkali, nion tomi, iva amo xikvikakah ome inmotlakenvah. Ijkuak inmajsitivih itech se kalijtik, ompa ximokavakah asta ijkuak inkisaskeh de itech yejón altepetl. Iva kan amo kinekiskeh imechseliskeh, xikisakah de itech yejón altepetl iva xikintzejtzelokah inmokxivah, para ma kimatikah ke amo kuali tlen yejvah kichivah. Tonses, yejvah oyajkeh itech nochtin altepemeh, otetlapovijtiajkeh de tlen yankuik kuali tlajtoli iva okinpajtijkeh in kokoxkeh ik sentetl. In kobernador Herodes okimatki nochi tlen Jesús okichivaya, iva ayakmo okimatia tlán kichivas, porke sekimeh okijtovayah ke Juan tlen tlabautisaro yomoyoliti. Oksekimeh okijtovayah in tiotenejmachti Elías yomonexti. Iva oksekimeh okijtovayah ke se tlen oyá tiotenejmachti nepa tiempo axka yomoyoliti. Herodes okijto: —Ne nonevia onitlanavati ma kikechtzontekikah in Juan. Tonses, ¿akin yejón tlakatl tlen miekeh tlapovah de ye? Iva Herodes okinekia kittas in Jesús. Ijkuak in tiotlatitlaniltih omokuapatoh, okimatiltijkeh in Jesús nochi tlen okichijkeh. Satepa okinvikak san yejvah inselti ik sekka kan tlalkavali ik altepetl de Betsaida. Pero ijkuak in gentejtih okimatkeh, oyajkeh okajsitoh. Jesús okinseli iva okintlapovi de kenik in Dios tlanavatia iva okinpajti in kokoxkeh. Ijkuak ya yi tiotlaki, in majtlaktli ivan ome momachtijkeh omotokijkeh inavak Jesús iva okilvijkeh: —Xikinmilvi in gentejtih ma mosevitih iva ma kitemotih tlen kikuaskeh. Ma viah itech altepemeh iva ik rancherías tlen kateh serka, porke nika amitla onka. Jesús okinmilvi: —Imejvah xikintlamakakah. Yejvah okilvijkeh: —Tikpiah san makuili pan iva ome michimeh. Tla tikintlamakaskeh nochtin ninmeh gentejtih, tonses moneki tiaskeh tikovativih tlen kikuaskeh. Okatkah kemi makuili mil tlakah. Jesús okinmilvi in momachtijkeh: —Xikinnavatikah ma motlalikah de ojompoali ivan majtlaktli. In momachtijkeh okichijkeh ijkó kemi Jesús okinnavati, iva nochtin omotlalijkeh. Jesús okonintilanki in makuili panmeh ivan ome michimeh, oajkotlachixki iva okitlasojkamatki inavak Dios. Para ompa, okinpojpostekki iva okinmakak in momachtijkeh para ma kinxejxelilikah in gentejtih. Nochtin kuali otlakuajkeh asta kan oixvikeh. Satepa okintemitijkeh majtlaktli ivan ome chikimeh de pedasos tlen osobraro. Se tonali Jesús omodiostzajtzilijtoka iselti, iva tlen momachtijkeh oajsitoh ompa kan Jesús okatka, iva Jesús okintlajtlani: —¿Tlán kijtovah in gentejtih? ¿Akin Ne? Yejvah okinankilijkeh: —Sekimeh kijtovah tejwatzi tiJuan tlen tlabautisaro. Oksekimeh kijtovah tejwatzi tiElías, iva sekimeh kijtovah ke tejwatzi tiprofeta tlen yi wejkika otikatka, iva axka yotimoyoliti. Iva Jesús okintlajtlani: —Iva imejvah, ¿tlán inkijtovah? ¿Akin Ne? Iva Pedro okilvi: —Tejwatzi tiCristo tlen Dios omitzvaltitlanki para techmakixtis. Pero Jesús kuali okinnajnavati amika ma kilvikah kox yen Cristo. Iva okinmilvi: —IKone in Tlakatl sa tlawel tlajyovis. In tlayakankeh tetajmeh, in tlayakankeh tiopixkeh, iva in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés amo kiseliskeh iva kixpoloskeh. Pero ipan eyi tonali moyolitis. Iva okinmilvi nochtin: —Tla íkka kineki vitz nonavak, moneki ayakmo ma kichiva san tlan ye kinekis. Kipia de kixikos nochipa nochi in tlajyovilistli maski ma kimiktikah itech krus, iva ma nechseguiro. Porke tla íkka kinekis kimakixtis inemilis, kipolos. Pero tla íkka kipolos inemilis por Ne, kimakixtis. Amitla ipati tla se tlakatl yetos iaxka nochi in tlaltikpaktli, iva iselti mijtlakova iva mopolova para semijkak. Tla íkka pinavas de Ne iva de notlajtol, iKone in Tlakatl noijki pinavas de ye ijkuak vitz ika imavissotlanex iva ika imavissotlanex de iTajtzi ivan iilvikaktlatitlanilvah. Pero yi neli nimechilvia, ke sekimeh tlen nika kateh nova, amo mikiskeh asta kan amo ma kittakah kenik tlanavatia in Dios. Satepa de opanok kana chikueyi tonali de ijkuak okijto yejón tlamantli, Jesús otlejkok ipan se tepetl omodiostzajtzilito, okinvikak in Pedro, Jacobo ivan Juan. Ijkuak Jesús omodiostzajtzilijtoka, ixko omopatlak iva itzotzol omochi istak iva opetlania. Ijkuakó omonextijkeh ome tlakah omotlapovijtokah ivan Jesús, yen Moisés ivan Elías, tlen okinmokenki se kualtzi mavissotlanextli. Nochtin omeh omotlapovijtokah ivan Jesús de kenik tlajyovis iva kenik ixpolivis kan siudad de Jerusalén. Maski Pedro ivan ikompañerojvah sa tlawel okochisnekiah, omokajkeh ijsatokeh, iva okittakeh imavissotlanex in Jesús, iva noijki okinmitakeh in Moisés ivan Elías. Ijkuak Moisés ivan Elías yoyayah, ijkuakó Pedro okilvi in Jesús: —Tlamachti, sa tlawel kuali nika ma tiekah. Ma tikinchijchivakah eyi sakakaltih, se para tejwatzi, se para Moisés iva se para Elías. Pero Pedro amo okimatia tlen okijtovaya. Mientras Pedro ijkó okijtojtoka, ijkuakó ovala se mixtli iva okinmokenki, iva ijkuak yokatkah ijtik mixtli omomavtijkeh. Iva ijkuakó omokakki se tlajtoli de ijtik mixtli, okijto: —Nin yen noKone tlen niktlasojtla. Xikakikah tlen Ye imechilvia. Ijkuak otlanki omokakki yejón tlajtoli, ijkuakó okittakeh in Jesús sa Ye iselti. Pedro, Juan ivan Jacobo ayakmitla okijtojkeh. Iva itech nonmeh tonaltih amika itla okilvijkeh de tlen okittakeh. Omostlatik, ijkuak otemokeh de ipan tepetl, miekeh gentejtih okinamikitoh in Jesús. Ijkuakó se tlakatl tlen ompa oyaya intzala nochtin gentejtih, okijto chikavak: —Tlamachti, nimitztlatlavtia techitili notelpoch porke san yen se nikpia. Se amo kuali ejekatl kikitzkia iva kitzajtzitia iva kitoktia ma mimiki iva ma kamaposoni. Kikojkova iva amo kineki kikajkavas. Onikintlatlavti tlen tikinmachtia ma kikixtilikah in amo kuali ejekatl, pero amo ovelikeh. Jesús otlanankili: —¡Imejvah seppa amo intlaneltokah iva yonmijtlakavkeh! ¿Asta keman nietos inmovah? ¿Asta keman nimechxikojtos? Nika techvalikili motelpoch. Pero ijkuak in telpochtli yomotokijtiaya inavak Jesús, in amo kuali ejekatl okitlamotlak ipan tlali iva okitokti ma mimiki. Pero Jesús okajvak in amo kuali ejekatl, okipajti in telpochtli iva okimaktili ipapa. Nochtin sa omotetzavijkeh ijkuak okittakeh ivelitilis in Dios. Mientras nochtin omotetzaviayah por tlen Jesús okichi, ijkuakó Ye okinmilvi in momachtijkeh: —Kuali xikkakikah tlen nimechilvis: IKone in Tlakatl kitemaktiskeh inmak in tlaltikpaktlakah. Pero in momachtijkeh amo okajsikamatkeh tlen okinmilvi, porke ayamo otlapovia intlayejyekol para kajsikamatiskeh. Iva okimakasiah de kitlajtlaniiskeh tlán kijtosneki. Satepa in momachtijkeh ope motlatlajtolnamikih akin de yejvah okachi weititok. Pero Jesús okimatia tlen yejvah okiyejyekovayah. Ijkuakó okitlali se chokotzi inakastla, iva okinmilvi: —Tlen kiselis ika notoka se chokotzi kemi nin, kijtosneki Ne nechselia. Iva tlen nechselia, noijki kiselia tlen onechvaltitlanki. Porke tlen okachi tzikitzi de entre imejvah, yen yejón tlen okachi weititok. Ijkuakó Juan otlanankili: —Tlamachti, otikittakeh se tlakatl kinkixtia amo kuali ejekameh ika motoka. Iva tejvah otikilvijkeh amo ijkó ma kichiva, porke amo tovah povi. Pero Jesús okilvi: —Xikkavakah, porke tlen amo kajki kontra tejvah, tovah kajki. Ijkuak yoajsia tonali para Jesús tlejkos ilvikak, Jesús ik okitlali yas para Jerusalén. Okintitlanki sekimeh itlatitlanilvah ma tlayakanakah ma viah itech se altepetl tlen kajki itech tlali de Samaria, para ma sa kipixtokah listo nochi tlen kinekis in Jesús. Pero in samaritanos de neká altepetl amo okinekeh okiselijkeh porke okittakeh yavi para Jerusalén. Jacobo ivan Juan tlen momachtijkeh, ijkuak ijkó okittakeh, okilvijkeh in Jesús: —ToTeko, ¿tikneki ma timodiostzajtzilikah para ma vetzi tlitl de ilvikak para ma kinmixpolo nochtin, kemi okichi in tiotenejmachti Elías? Jesús omokuapki iva okinmajvak. Okinmilvi: —Imejvah amo inkimatih tlán ejekatl inkipiah iva tleka ijkó inkijtovah. Porke iKone in Tlakatl amo ovala okinmixpoloko in tlaltikpaktlakah, sino ovala okinmakixtiko. Satepa oyajkeh para oksé altepetl. Ijkuak oyayah itech ojtli, ijkuakó se tlakatl okilvi in Jesús: —NoTeko, nikneki nias mova san kan tias. Jesús okinankili: —In astomeh kipiah inchah kan tlakuyo ivan totomeh kipiah intepajsol. Pero iKone in Tlakatl amo kipia kan mosevis. Jesús okilvi oksé tlakatl: —Xiviki nova. Pero yejón tlakatl okilvi: —NoTeko, techkavili achto ma niktookati nopapa. Jesús okilvi: —Xikinkavili in gentejtih tlen kateh kemi miktokeh yejvah ma kintookakah inmikavah. Te xivia iva xiktematiltiti kenik tlanavatia in Dios. Oksé tlakatl okijto: —NoTeko, nikneki nias mova, pero achto techkavili ma nikinnavatiti tlen kateh nokalijtik. Jesús okilvi: —Tlen kitlalia ima itech arado ijkuak tlaxava, iva tlachia ik tlakuitlapa, yejón amo servirova kan Dios tlanavatia. Satepa, toTeko okinpejpenki expoali ivan majtlaktli momachtijkeh, iva okintitlanki de ojomeh ma sa tlayakanakah ma viah itech nochtin altepemeh iva ik rancherías kanik Ye panos. Okinmilvi: —In pixkalistli sa tlawel wei, pero amo onkateh miekeh tekipanojkeh para pixkaskeh. Por eso, xiktlatlavtikah in Tekova ma kintitlani oksekimeh tekipanojkeh para ma pixkakah. Xiviah. Ne nimechtitlani kemi inmichkakonemeh kan kateh koyomeh. Amo xikvikakah tominbolsa, nion ayatl, nion kakmeh. Iva nion amo ximoketzakah itech ojtli para íkka xiktlajpalokah. Ijkuak inkalakiskeh kalijtik, achto xitetlajpalokah, xikijtokah: “Xonyekah ika kuali.” Tla in chanejkeh kuali imechseliah, Dios kintiochivas para ma yekah ika kuali. Pero tla amo imechseliah, Dios amo kintiochivas, iva in tlatiochivalistli mokavas inmovah. Ximokavakah san itech se kali, iva xikkuakah iva xikonikah tlen yejvah imechmakaskeh. Porke se tekipano kipia de kiselis itlaxtlavil. Amo sentetl ximokalotijtinemikah. Ijkuak inmajsitivih itech se altepetl kan imechseliskeh, xikkuakah tlen yejvah imechmakaskeh. Xikinpajtikah in kokoxkeh tlen ompa yeskeh, iva xikinmilvikah: “Yi kajki serka para Dios pevas tlanavatis inmonavak.” Pero tla inmajsitivih itech se altepetl iva amo imechseliah, xikisakah itech ojtli iva xikijtokah: “Asta yen tlali de inmoaltepe tlen otechajsik itech tokxi, tiktzejtzelovah para xikmatikah ke amo kuali tlen inkichivah. Pero xikmatikah, nik yi kajki serka para Dios pevas tlanavatis inmonavak.” Ne nimechilvia, ke itech neká tonali, intlajyovilis yejonmeh gentejtih yetos okachi temavti ke intlajyovilis in gentejtih de Sodoma. ’¡Ay de imejvah gentejtih de Corazín! ¡Ay de imejvah gentejtih de Betsaida! Porke tla itech altepetl de Tiro iva itech altepetl de Sidón okinmitaskiah in tetzavimeh tlen imejvah yonkimitakeh, ya ke tiempo oyeskia yomoyolkuapkeh. Okonakiskiah intzotzol tlen tetzojtzopiti iva omotlekonexviskiah itech intzonteko para kiteititiskeh ke ayakmo kinekih kichivaskeh tlajtlakoli. Pero itech neká tonali ijkuak Dios kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, imejvah intlajyoviskeh okachi ke in gentejtih de Tiro iva de Sidón. Iva imejvah tlen de Capernaum, ¿inkiyejyekovah inkiseliskeh tetlakitalistli itech ilvikak? ¡Pues asta miktla imechtlalchitlaliskeh! ’Tlen imechkaki imejvah, kijtosneki Ne nechkaki. Tlen amo imechselia, kijtosneki Ne amo nechselia. Iva tlen amo nechselia, kijtosneki amo kiselia tlen onechvaltitlanki. Tlen expoali ivan majtlaktli momachtijkeh omokuapatoh ika pakilistli, iva okilvijkeh in Jesús: —¡ToTeko, ijkuak in amo kuali ejekameh otikinnavatijkeh ika motoka ma kisakah de intech in gentejtih, in yejvah okiskeh! Jesús okinmilvi: —Ne onikittak in Amo Kuali Tlakatl ovetzki de ilvikak kemi se tlatlatzinili. Ne nimechmaka velitilistli para inpa inmokejketzaskeh in kovameh ivan kolomeh, iva para inkitlaniliskeh in Amo Kuali Tlakatl ika nochi ivelitilis tlen kipia, iva imejvah amitla inmochivaskeh. Pero amo xipakikah por invelih inkintlaniliah in amo kuali ejekameh, sino xipakikah porke inmotokah yi kajki ijkuilitok itech ilvikak. Itech yejón ora in Tioijyotzintli okimakak in Jesús miek pakilistli, iva okijto: —NoTajtzi, nimitzweijkachiva tejwatzi tlen moaxka in ilvikak ivan tlaltikpaktli. Porke otikinmititih ninmeh tlamantih tlen yolyamankeh kemi oyeskia konemeh, iva amo otikinmititih tlen momachiliah kipiah tlamatilistli iva tlen momachiliah kimatih. Kema, noTajtzi, porke ijkó otikmonekilti. ’NoTajtzi onechmaktili nochi tlamantli. Iva Ne niiKone amika nechixmati, sino san yen noTajtzi nechixmati. Iva amika kixmati noTajtzi, sino san yen Ne niiKone nikixmati. Iva noijki kixmatiskeh tlen akinmeh Ne nikneki ma kixmatikah noTajtzi. Ijkuakó okinmitak in momachtijkeh iva okinmilvi san yejvah inselti: —Ma pakikah tlen kittah nochi tlen imejvah inkittah. Porke yi wejkavitl miekeh tiotenejmachtijkeh iva in wejwei tlanavatijkeh okinekiah kittaskeh tlen axka imejvah inkittah, pero amo okittakeh. Okinekiah kikakiskeh tlen axka imejvah inkikakih, pero amo okikakkeh. Se tlamachti de itlanavatil Moisés okitlajtlani se tlajtoli in Jesús para kittas tlán kijtos. Okitlajtlan: —Tlamachti, ¿tlán moneki nikchivas para nikpias nemilistli para semijkak? Jesús okinankili: —¿Tlán kijtova in tlanavatili de Moisés? ¿Kenomi tikajsikamati? In tlamachti de itlanavatil Moisés okijto: —“Xiktlasojtla in moTeko Dios ika nochi moyolo, ika nochi moanima, ika nochi mochikavalis iva ika nochi motlalnamikilis. Iva xiktlasojtla mokni kemi te timotlasojtla.” Iva Jesús okilvi: —Kuali otitlanankili. Tla ijkó tikchivas tikpias nemilistli para semijkak. Pero in tlamachti de itlanavatil Moisés okinekia mokavas kuali, iva okilvi in Jesús: —¿Akin nokni? Ijkuakó Jesús okinankili: —Se tlakatl oyá de Jerusalén para Jericó, iva itech ojtli okitlachtekijkeh sekimeh ichtekeh iva okivikilijkeh nochi tlen okipiaya, asta itzotzol. Kuali okimagakeh asta yi mero okixpolovayah, ompa okajtejkeh iva oyajkeh. Ijkuakó ik ompa opanok se tiopixki itech yejón ojtli. Pero ijkuak okittak, okitlalkavi iva okipanavi. Noijki se levita tlen tlapalevia kan templo, noijki ik ompa opanok. Iva ijkuak okittak, noijki okitlalkavi iva okipanavi. Pero se tlakatl de Samaria tlen opanovaya itech yejón ojtli, ijkuak okittak, okiknomatki. Omotoki inavak, iva okitlalili aseite iva vino kan okikojkojkeh iva okemilili ika tzotzoli. Satepa okitlejkolti ipan iburro, iva okivikak itech se kali kan tekalotiah iva ompa okikuidaro. Omostlatik, ijkuak in tlakatl de Samaria yi yavi, okixti ome tomi iva okimakak in tekova de kan tekalotiah, iva okilvi: “Xikuidaro nin tlakatl, iva tla monekis itla okachi, nimitzajxitilijtejko ijkuak nimokopati.” Axka techilvi. De yejonmeh eyi tlakah, ¿katli ye omochi kemi ikni de neká tlakatl tlen okitlachtekijkeh? In tlamachti de itlanavatil Moisés okijto: —Yen tlen okiknomatki. Ijkuakó Jesús okilvi: —Xivia iva noijki ijkó xikchiva. Jesús ivan momachtijkeh oyayah itech ojtli, iva opanokeh itech se altepetl. Ompa se sivatl itoka Marta okinseli itech ikalijtik. Marta okipiaya se ikni itoka María. Iva yejón María omotlali ikxitlan Jesús iva okikaktoka nochi tlen Jesús okijtovaya. Pero Marta omotekipachovaya porke okipiaya miek tekitl tlen kichivas, omotoki inavak Jesús iva okilvi: —NoTeko, ¿amo tikitta ke nokni san ne nechkajtevilia nochi in tekitl ma nikchiva? Xikilvi ma nechpalevi. Jesús okinankili: —Marta, Marta, sa tlawel timotekipachova iva timotekimiktia ika miek tlamantli. Pero onka san se tlamantli tlen okachi moneki. María yokipejpenki tlen okachi kuali iva amika velis kikixtilis. Se tonali Jesús omodiostzajtzilijtoka ik sekka, iva ijkuak otlanki omodiostzajtzili, se momachti okilvi: —NoTeko, techmachti kenik timodiostzajtziliskeh, ijkó kemi Juan okinmachti tlen ye okinmachtiaya. Jesús okinmilvi: —Ijkuak inmodiostzajtziliskeh xikijtokah: ToTajtzin Dios, tejwatzi tlen tika ilvikak. Nochipa ma kitlakitakah motokatzi. Xivalmuika xitlanavatiki. Ma mochiva tlen tejwatzi tikmonekiltia itech nin tlaltikpaktli, ijkó kemi mochiva kan ilvikak. Techmaka momostla in totlakualtzi tlen totech moneki. Techtlapojpolvi de nochi totlajtlakol, ijkó kemi tejvah noijki tikintlapojpolviah tlen techtoktiah tlen amo kuali. Amo techtekavili ma tivetzikah ijkuak techyoltilana tlen amo kuali, sino techpalevi para amo ma tivetzikah imak in Amo Kuali Tlakatl. Jesús noijki okinmilvi: —Tla se de imejvah yavi kittati ivesino kemi tlajko yovak, iva kilvis: “Vesino, techtlaneti eyi pan, porke se noyolikni tlen vitz de wejka yikin oajsiko nokalijtik, iva amo nikpia tlán nikmakas ma kimomajsevi.” Iva tla ivesino kinankilis: “Amo techkuejso. Ya yi tzaktok in puerta, ne ivan nopilvah yotimoteenkeh. Mach velis nimoketzas para nimitzmakati.” Yi neli nimechilvia, tla okachi chikavak motlatlavtis, ivesino moketzas iva kimakas tlen kinekis, amo porke yi neli ivan movika, sino porke chikavak motlatlavtia. Por eso Ne nimechilvia: Xiktlajtlanilikah in Dios tlen imechpolova iva Ye imechmakas. Xiktemokah iva inkajsiskeh. Xitenotzakah kan puerta iva Dios imechtlatlapolis. Porke tlen itla kitlajtlani, kiselia. Iva tlen itla kitemova, kajsi. Iva tlen tenotza kan puerta, kitlatlapoliah. ’¿Kox velis tikmakas mokone se tetl ijkuak mitztlajtlanilis se pan? ¿O noso kox velis tikmakas se kovatl ijkuak mitztlajtlanilis se michi? ¿O noso kox tikmakas se kolotl ijkuak mitztlajtlanilis se tekuistli? Tla imejvah tlen amo inkualmeh, inkimatih inkinmakah inmopilvah itla tlen kuali, ¡kenomi inmoTajtzin Dios tlen kajki ilvikak amo ma kinmaka in Tioijyotzintli tlen akinmeh kitlajtlaniliskeh! Jesús okixtijtoka se amo kuali ejekatl de ijtik se tlakatl tlen okinoontilijtoka. Iva ijkuak in amo kuali ejekatl okiski, in tlakatl yovelik otlajto. In gentejtih sa otlatlachixkeh ijkuak ijkó okittakeh. Pero sekimeh okijtojkeh: —Nin tlakatl kinkixtia amo kuali ejekameh ika ivelitilis in Beelzebú, tlen tlayakanki de nochtin amo kuali ejekameh. Oksekimeh, para kiyejyekoskeh, okilvijkeh ma kichiva se tetzavkaneskayotl para kittaskeh kox yi neli Dios okivaltitlanki. Pero Jesús okimatia tlen yejvah okiyejyekovayah, iva okinmilvi: —Tla in gentejtih de se país pevas momijmiktiskeh san mismo yejvah, yejón país popolivis. Iva tla se familia pevas kimomagaskeh san mismo yejvah, yejón familia mach wejkavas yeskeh san sekka. Ijkó noijki, tla in Amo Kuali Tlakatl san ye mismo motlajkoxelos, tonses nochi tlen ye kinavatia amo wejkavas. Ijkí nimechilvia porke imejvah inkijtovah ke Ne nikinkixtia amo kuali ejekameh ika ivelitilis in Beelzebú. Tla yi neli oyeskia Ne nikinkixtia amo kuali ejekameh ika ivelitilis in Beelzebú, tonses, ¿tlen imejvah inkinmachtiah de akin ivelitilis ika kinkixtiah in amo kuali ejekameh? Yejvah innevia kiteititiah nik mach yompa tlen imejvah inkijtovah. Pero tla Dios nechmaka ivelitilis para ma nikinkixti amo kuali ejekameh, tonses kijtosneki ke itlanavatijkayo in Dios yoejkok inmonavak para tlanavatis. ’Ijkuak se tlakatl tlen chikavak kikuidarova ikalijtik ika nochi iteposvah, nochi tlen kipia kuali tlaatitok. Pero tla ivan mokitzkis íkka oksé tlen okachi chikavak ke ye iva kitlanilis, tonses kinkixtilis iteposvah tlen ika mopalevia, iva nochi tlen kikixtilis kixejxelos. ’Tlen amo kajki nova, kajki kontra Ne. Iva tlen amo nechpalevia para kinnotzas oksekimeh para ma nechseguirokah, kijtosneki san kinchochololtia. ’Ijkuak se amo kuali ejekatl kisa de ijtik se tlakatl, nemi kan tlavaki kitemojtinemi kan mosevis. Iva ijkuak amo kajsi, kijtova: “Nimokuapas oksemi ijtik neká tlakatl de kan onikiski.” Iva ijkuak mokuapa, konajsi in tlakatl kemi se kali kan yotlachpankeh iva yi tlayektlalitok. Ijkuakó yavi kinnotzati oksekimeh chikome amo kuali ejekameh tlen okachi fierotikeh, iva nochtin yavih mochantitivih ijtik yejón tlakatl, iva satepa in tlakatl asta okachi mochiva iva amo kemin achto. Mientras Jesús ijkó otlapojtoka, ijkuakó se sivatl okijto chikavak de intzala in gentejtih: —Ma paki in sivatl tlen omitztlakatili iva omitzchichiti. Iva Jesús okijto: —Okachi kuali ma pakikah tlen kikakih iva kichivah tlen kijtova itlajtol in Dios. In gentejtih ope mololovah okachi inavak Jesús, iva Ye ope kinmilvia: —In gentejtih de nin tiempo sa tlawel amo kuali inyelis, kinekih ma nikinmititi se tetzavkaneskayotl para nechneltokaskeh. Pero san yen tlen itech omochi in tiotenejmachti Jonás, san yen yejón tetzavkaneskayotl nikinmakas. Tlen okipanok in Jonás oyá kemi se tetzavkaneskayotl para in gentejtih de Nínive nik Dios okititlanki innavak. Ijkó noijki, tlen kipanos iKone in Tlakatl yetos kemi se prueba nik Dios okivaltitlanki. Itech neká tonali ijkuak Dios kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, in reina tlen ovala de wejka de ik tlatzintla moketzas iva imechteilvis para Dios ma imechtlajyovilti. Ye ovala de wejka para kikakis in wei tlanavati Salomón tlen otlamachtiaya ika tlamatilistli, iva Ne okachi niweititok iva amo kemi Salomón. Itech neká tonali ijkuak Dios kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, tlen de Nínive noijki moketzaskeh iva imechteilviskeh para Dios ma imechtlajyovilti. Porke yejvah omoyolkuapkeh ijkuak okintlapovi in Jonás, iva Ne okachi niweititok iva amo kemi Jonás. ’Amika kixotlaltia se tlavili para kitlaatis, o noso para kitlalis itlampa se kajo, sino se kitlalia tlakpak, para ma kintlavili nochtin tlen kalakih kalijtik. Inmoixtololovah kateh kemi oyeskia se tlavili tlen kitlavilia inmokuerpo. Tla inmoixtololovah kualmeh, nochi inmokuerpo kipias tlavili. Pero tla inmoixtololovah amo kualmeh, kijtosneki nochi inmokuerpo kajki kan tlayovalotl. Ijkó pues, tla imejvah inkiyejyekovah inkipiah tlavili, xikpiakah kuidado amo san kichiva yej tlayovalotl inkipiah. Tla nochi inmokuerpo kipia tlavili, iva nion se parte amo kajki kan tlayova, tonses inmonemilis tentos de tlavili, ijkó kemi ijkuak se tlavili imechtlavilia. Ijkuak Jesús otlanki otlapo, ijkuakó se fariseo okilvi ma tlakuati ikalijtik. Jesús okalakki ikalijtik in fariseo iva omotlali kan mesa. In fariseo sa otlatlachixki ijkuak okittak ke Jesús amo omomajteki para tlakuas kemi okatka inkostumbre in fariseos. Iva Jesús okilvi: —Imejvah infariseos inmochipavah san panixko, pero ik inmoijtik imejvah intentokeh de tlen amo kuali iva de ichtekayotl. ¡Seppa amo intlayekkakeh! Dios okichi tlen kajki panixko iva noijki tlen kajki tlatlaijtik. Imejvah para velis inyeskeh yi neli inchipavakeh, moneki xikinpalevikah tlen prowestih ika tlen inkipiah. ’¡Ay de imejvah infariseos! Imejvah inkitemakah inmodiezmo de menta, de ruda iva de nochi tlamantli xivitl tlen mokua. Pero amo inkitechiviliah tlen kuali iva amo inkitlasojtlah in Dios. Moneki indiezmaroskeh, pero noijki moneki xiktlasojtlakah in Dios iva xiktechivilikah tlen kuali. ’¡Ay de imejvah infariseos! Porke kan tiotlamachtijkaltih, imejvah inkivelitah inmotlaliskeh kan motlaliah tlen tlayakankeh, iva inkinekih ma imechyektlajpalokah ijkuak innemih tiankistli. ’¡Ay de imejvah infariseos iva imejvah intlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, inkipiah ome inmoixko! Imejvah inkateh kemi mikatekochtih tlen amo mottah, in gentejtih ipan panovah iva amo kimatih kox tlafiero nik tlatlaijtik. Ijkuakó otlanankili se tlamachti de itlanavatil Moisés, okilvi: —Tlamachti, ijkuak ijkó tikijtova, tejvah noijki techpijpinatia. Pero Jesús okijto: —¡Ay de imejvah intlamachtijkeh de itlanavatil Moisés! Imejvah inkintlamamaltiah in gentejtih ika tlamamali tlen etik, pero imejvah amo inkinekih inkoliniskeh nion se inmomajpil para inkajkuanaskeh. ’¡Ay de imejvah, tlen inkinchijchivah tlaixneskayomeh kan toktokeh in tiotenejmachtijkeh tlen yi wejkavitl inmokojkolvah okinmiktijkeh! Ijkó imejvah inkiteititiah ke inkateh de akuerdo de tlen yejvah okichijkeh. Yejvah okinmiktijkeh in tiotenejmachtijkeh, iva imejvah inkinchijchivah tlaixneskayomeh kan toktokeh. ’Por eso, Dios ika itlamatilis okijto: “Nimechintitlanilis tiotenejmachtijkeh iva tiotlatitlaniltih. Sekimeh de yejvah kinmiktiskeh iva oksekimeh kinchochololtiskeh.” Dios imechtlajtlanilis kuenta imejvah tlen axka inkateh de inmikilis de nochtin tiotenejmachtijkeh tlen okinmiktijkeh desde ijkuak ope in tlaltikpaktli, desde ijkuak okimiktijkeh in Abel iva asta ijkuak okimiktijkeh in Zacarías, tlen okimiktijkeh entre kan kajki in templo iva kan kajki in artal de sacrificios. Yi neli nimechilvia, Dios imechtlajtlanilis kuenta imejvah tlen axka inkateh de yejvah inmikilis. ’¡Ay de imejvah intlamachtijkeh de itlanavatil Moisés! Porke imejvah amo inkinkaviliah in gentejtih ma kajsikah in ojtli para velis kixmatiskeh in Dios. Nion imejvah amo inkixmatih Dios, iva tlen kinekih kixmatiskeh imejvah amo inkinkaviliah ma kixmatikah. Ijkuak Jesús okinmilvi nin tlajtoli, in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés ivan fariseos sa tlawel okualankeh, ope kitlajtoltemoliah okitlatlajtlaniayah de miek tlamantli. Okitemovayah ken kitoktiskeh para ma kijto itla tlamantli tlen amijtok para ijkó velis kiteilviskeh. Satepa miekeh gentejtih ope mololovah, okatkah sa tlawel miekeh asta sa omotojtopevayah sa mismo yejvah. Jesús achto ope kinmilvia in momachtijkeh: —Xikpiakah kuidado de inxokotix in fariseos, kijtosneki kipiah ome inmixko. Porke nochi tlen tlaatitok kipia de paninesis, iva nochi tlen amo momati kipia de momatis. Por eso, nochi tlen imejvah inkijtoskeh kan tlayova, mokakis kan tlanestok. Iva tlen inkijtoskeh ichtaka, kipia de kimatiskeh nochtin. ’Imejvah tlen noyoliknivah nimechilvia, amo xikinmavilikah tlen velis kimiktiskeh inmokuerpo, pero satepa mach ok itla velis imechtoktiskeh. Ne nimechilvis akin moneki inkimaviliskeh: xikmavilikah yen Dios, porke Ye amo san velis imechixpolos, sino noijki velis imechtitlanis miktla. Yen moneki xikmavilikah. ’¿Amo monemakah makuili tototzitzintih por ome tomintzitzintih? Pero maski amo okachi itla inpati, Dios amo kilkava nion se tototzi. Iva Dios kimati asta keski inmotzonkal inkipiah. Amo ximomavtikah. Imejvah okachi inmopati ke miekeh tototzitzintih. ’Ne nimechilvia ke tla íkka nechneltoka iva tlajtos kuali de Ne teixpa, iKone in Tlakatl noijki tlajtos kuali de ye inmixpa iilvikaktlatitlanilvah in Dios. Pero tlen kijtos teixpa ke amo nechixmati, noijki inmixpan iilvikaktlatitlanilvah in Dios nikijtos ke amo nikixmati. ’Iva tlen tlajtos en kontra de iKone in Tlakatl, Dios velis kitlapojpolvis. Pero tlen tlajtos amo kuali de yen Tioijyotzintli, Dios amo kitlapojpolvis. ’Ijkuak imechvikaskeh kan tiotlamachtijkaltih, o noso innavak juesmeh, o noso innavak tekivajkeh, amo ximotekipachokah por kenik intlanankiliskeh o noso tlán inkijtoskeh. Porke in Tioijyotzintli imechilvis tlen moneki inkijtoskeh ijkuak ajsis ora. Se tlen ompa okatka de kan nochtin yejonmeh gentejtih, okilvi in Jesús: —Tlamachti, xikilvi nokni ma nechmaka in erensia tlen nechtokarova. Iva Jesús okilvi: —Tlakatl, ¿akin onechtlali Ne kemi nijues o noso kemi nitlaxelo? Iva okinmilvi nochtin: —Xikpiakah kuidado amo xitlaixnekikah. Amo por se kipias miek tlamantli, velis se yolitos wejkavitl iva ika pakilistli. Noijki okinmilvi se ejemplo: —Okatka se tlakatl tomine, tlen itlala sa tlawel otlamochi iva opixkak miek. Iva okiyejyeko: “¿Tlán nikchivas? Mach nikpia kan niktlaatis nochi tlen nikpixkas.” Iva okijto: “Yi nikmati tlán nikchivas. Nikinxixinis nosinkalvah iva nikinchivas okachi wejweih. Ompa niktlaatis nochi tlen nikpixkas iva nochi tlen nikpia. Satepa nikijtos: Nikpia tlaatitok miek tlen noaxka para miek xivitl, ma nimosevi, ma nitlakua, ma natli, iva ma nimopakti.” Pero Dios okilvi: “¡Tzontetl! Nin yovak timikis, iva tlen yotiktlaati, ¿akin kimokavis?” Ijkó mochivah in gentejtih tlen kololovah miek tlamantli san para yejvah, pero inavak Dios amitla kipiah. Satepa Jesús okinmilvi in momachtijkeh: —Amo ximotekipachokah por tlán inkikuaskeh, iva por tlán inkonakiskeh. Inmonemilis okachi ipati ke tlen inkikuah, iva imokuerpo okachi ipati ke tlen inkonakiah. Xikinmitakah in kakalomeh, amo tookah, amo pixkah, amo kipiah kan motlatlaatiliskeh iva nion amo kipiah insinkal. Pero Dios kintlamaka. Iva imejvah okachi inmopati iva amo kemi totomeh. Tla íkka de imejvah sa tlawel motekipachova porke kineki moskaltis ok tlajko metro, ¿kox velis moskaltis? Tla amo invelih inkichivah se tlamantli tzikitzi, ¿tleka inmotekipachovah itech okseki tlamantli? ’Xikinmitakah kenik moskaltiah in xochimeh, amo tekipanovah iva nion amo tlajtzomah. Pero Ne nimechilvia ke nion wei tlanavati Salomón, ika nochi itominkayo, amo keman omotlakenti kualtzi kemi se de ninmeh xochimeh. Iva tla Dios ijkó kitzotzoltia in xivitl, tlen axka kajki tlala iva mostla viptla kichichinoskeh ijtik tlitl, ¿kenik amo ma imechtzotzolti imejvah? ¡Seppa tzikitzi inmotlaneltokalis! Tonses, amo ximotekipachokah por tlán inkikuaskeh o noso tlán inkoniskeh, iva amo san ye xikyejyekojtokah. In gentejtih tlen amo kixmatih Dios kitemovah nochi yejón tlamantli. Pero imejvah inkipiah inmoTajtzin Dios tlen yi kimati tlán imechpolova. Okachi kuali xikyekixmatikah inmoDios kemi san Ye tlanavati, iva ijkó Dios imechmakas nochi tlen imechpolova. ’Amo ximomavtikah, imejvah maski amo inmiekeh innochkavah, inmoTajtzin Dios kipia pakilistli para imechtlalis xitlanavatikah noijki kan Ye tlanavatia. Xiknemakakah tlen inkipiah, iva in tomi xikinmakakah tlen prowestih. Yejón kemi oyeskia inkitlaliah tlen kipia miek ipati ijtik bolsajtih tlen amo keman tlajtlamih. Yejón tlen kipia miek ipati amo keman tlamis itech ilvikak, kan amo velis kalakis íkka ichtekki iva nion kan amo velis tlakuakualos. Kan yetos tlen imejvah inkittah kipia miek ipati, ompa yetos noijki inmoyolo. ’Sa xietokah listos, sa xitzotzolejtokah iva sa xikpixtokah inmokandil ma xotlato. Xiekah kemi sekimeh tlakevaltih tlen inteko oyá kan monamiktiah iva kichixtokeh ma mokopati, para san nima kitlatlapoliskeh ijkuak vitz iva kivijvitekis in puerta. Ma pakikah in tlakevaltih tla inteko kinmajsikih ijsatokeh ijkuak ye mokopati. Yi neli nimechilvia, ke inevia inteko kintlalis ma motlalikah kan mesa iva kintlamakas. Maski ma mokopati kemi tlajko yovak o noso yi tlanestivitz, iva tla kinmajsikih ijsatokeh, ma pakikah yejonmeh tlakevaltih. Xikmatikah pues, tla se chane okimatiskia tlan ora vitz in ichtekki, oijsatoskia iva amo okikaviliskia ma kalaki ikalijtik para kitlachtekis. Imejvah noijki ximonejmachtijtokah, porke ijkuak imejvah amo inkiyejyekojtoskeh, ijkuakó valmuikas iKone in Tlakatl. Ijkuakó Pedro okitlajtlani: —NoTeko, ¿yejón ejemplo otikijto san para tejvah, o noso para nochtin? In toTeko okijto: —¿Akin tlakevali tlen kichiva in tekitl kemi oyeskia iaxka iva itech se motenmachia? Kijtosneki yen tlen kitlalia iteko ma kinmitili tlen oksekimeh itlakevalvah, iva ma kintlamakah a tiempo. Ma paki in tlakevali tla iteko kajsiki kichijtok tlen okinavati. Yi neli nimechilvia, ke iteko kitlalis yejón itlakeval ma kitili nochi tlen iaxka. Pero tla itlakeval kiyejyekos ke iteko wejkavas para mokopati, iva pevas kinmagas maitl tlen oksekimeh tlakevaltih tlakah ivan sivameh, iva pevas motlakualtis, iva konis asta motlavantis, ijkuakó iteko mokopati ijkuak ye amo kichia, iva itech se ora tlen amo kimati. Sa tlawel kitlajyoviltis iva kititlanis ma yeto kan yeskeh tlen amo tlavelkakih. ’In tlakevali tlen yi kimati tlán kineki iteko ma kichiva, iva amo moyektlalia iva nion amo kichiva tlen iteko kineki, sa tlawel kivitekiskeh. Pero in tlakevali tlen amo kimati tlán kineki iteko ma kichiva, iva okichi itla tlen amijtok, kivitekiskeh pero amo sa tlawel. Tlen okimakakeh miek, noijki kitlajtlaniliskeh miek. Iva tlen okimotenmachijkeh miek, noijki okachi miek kitlajtlaniliskeh. ’Ne onivala onikxotlaltiko se tlitl itech nin tlaltikpaktli, iva oniknekiskia ma yi xotlato. Pero achto moneki nipanos itech se tlajyovilistli sa tlawel ovijtitok, iva nipanotok miek neyolkokoli asta ma ajsiki yejón ora. ¿Inkiyejyekovah imejvah ke onivala onikchivako ma yeto yolsevilistli itech nin tlaltikpaktli? Amo, sino in gentejtih moxexeloskeh por Ne. Porke de nika para tlayakapa, itech se familia de makuiltih, eyih yeskeh kontra omeh ivan omeh yeskeh kontra eyih. In teta kixnamikis ipiltzi iva ipiltzi kixnamikis ipapa. In teena kixnamikis ichpoch iva ichpoch kixnamikis imama. In temonna kixnamikis imo iva imo kixnamikis imonna. Jesús noijki okinmilvi in gentejtih: —Ijkuak imejvah inkittah motlalia in mixtli kan onpolivi in tonali, imejvah inkijtovah nik kiavis, iva ijkó tlamochiva. Iva ijkuak in ejekatl vitz ik tlani, imejvah inkijtovah nik tonas, iva ijkó tlamochiva. ¡Imejvah inkipiah ome inmoixko! Imejvah ijkuak inkittah in ilvikak ivan tlaltikpaktli kuali inkimomakah kuenta kox yetos kuali tiempo o noso amo. Tonses, ¿kenik amo inkimomakah kuenta tlán tlamochijtok itech nin tiempo? ’Imejvah mismo omonekia inkimatiskeh katli yen kuali para yen yejón xikchivakah. Tla se tlakatl mitzteilvia de itla innavak tekivajkeh, moneki achto iva ximoyektlali antes de mitztemaktiti imak in jues. Porke tlamo, in jues kinavatis in mayol ma mitztzakua telpiloya. Yi neli nimitzilvia, ke amo tikisas de ompa telpiloya asta kan amo xiktlaxtlava nochi in tomi tlen mitztlajtlaniliskeh. Itech nekateh tonaltih, sekimeh tlakah okilvijkeh in Jesús ke Pilato okinmikti sekimeh tlakah de Galilea ijkuak yejvah okimaktilijtokah in toYejwatzi sekimeh yolkatlamiktiltih. Iva Jesús okinmilvi: —¿Inkiyejyekovah imejvah ke yejonmeh tlen omikkeh okatkah okachi tlajtlakolejkeh ke tlen oksekimeh gentejtih de Galilea? Ne nimechilvia ke amo. Iva tla imejvah amo inmoyolkuapah, noijki velis inmikiskeh kemi yejvah. ¿O noso inkineltokah imejvah ke nekateh kaxtoli ivan eyi tlakah tlen omikkeh ijkuak in torre de Siloé inpa ovetzki, okatkah okachi tlajtlakolejkeh ke tlen oksekimeh tlen chantih Jerusalén? Ne nimechilvia ke amo. Iva tla imejvah amo inmoyolkuapah, noijki velis inmikiskeh kemi yejvah. Jesús noijki okinmilvi nin ejemplo: —Se tlakatl okipiaya se igoskuavitl okatka kan uvajyo. Se tonali oyá okittato kox yotlaki, pero amitla itlakiloyo okajsik. Ijkuakó okilvi in tlakatl tlen kikuidarova nochi in uvajyo: “Yi kipia eyi xivitl nikvaliita nin igoskuavitl xamo kipia itla itlakilo, iva amo keman itla nikajsi. Xiktzonteki, ¿tlán para san kinejnektok in tlali iva amo tlaki?” Pero in tlakatl tlen tlakuidarova okinankili: “Noteko, ok xikava nin xivitl. Niktlalyamanis iva niktlalilis abono. Xamo tlakis. Iva tla amo tlakis, ijkuakó kema velis titlanavatis ma kitzontekikah.” Se sábado, Jesús otlamachtijtoka itech se tiotlamachtijkali. Iva ompa okatka se sivatl tlen yokipiaya kaxtoli ivan eyi xivitl de omokokovaya. Se amo kuali ejekatl okitokti ma kuitlapantomotzivi iva amo ovelia omokuitlapanmelavaya. Ijkuak Jesús okittak, okinotzki iva okilvi: —Sivatl, axka yotipajtik de mokokolis. Jesús okintlali imavah ipan yejón sivatl, iva san nima ijkuakó okuitlapanmelavik, iva ope kiweijkachiva in Dios. Pero in tlayakanki de kan tiotlamachtijkali okualanki porke Jesús okipajti in sivatl ijkuak sábado, iva okinmilvi in gentejtih tlen ompa okatkah: —Onka chikuase tonali para se tekipanos. Itech yejonmeh tonaltih xivikikah para ximopajtikah, iva amo ijkuak sábado. In toTeko okinankili: —¡Imejvah inkipiah ome inmoixko! ¿Amo inkitotomah inmotoro o noso inmoburro ijkuak sábado iva inyavih inkatlititivih? Iva nin sivatl tlen valajtok familia de Abraham, iva tlen Amo Kuali Tlakatl okilpijtoka ika nin kokolistli yi kaxtoli ivan eyi xivitl, ¿amo omonekia noijki se kitotomas de ikokolis ijkuak sábado? Ijkuak Jesús ijkó okijto, nochtin tlen kitlavelitah sa tlawel omopinatijkeh. Pero nochtin tlen oksekimeh gentejtih opakiah porke okittayah ke Jesús okinchivaya wejwei tlamantih. Jesús noijki okijto: —¿Kenik velis nimechilvis para xikajsikamatikah kenomi nik kajki kan Dios tlanavatia? ¿Tlán ika velis nikparejaros? Yejón kemi oyeskia se semiyajtzi de mostaza. Ijkuak se tlakatl kitooka itlala, kisa iva moskaltia iva motlami se wei kuavitl, iva asta itech motepajsoltiah in totomeh itech imamayovah. Jesús noijki okijto: —¿Tlán ika velis nikparejaros para velis nimechilvis kenomi nik kajki kan Dios tlanavatia? Yejón kemi ijkuak se sivatl kinelova eyi tlatamachivali de arina iva kitlalilia se tzikitzi xokotixtli, iva yejón xokotixtli kisamava nochi in tixtli. Ijkuak Jesús oyaya para Jerusalén, opanotiaya itech altepemeh iva itech rancherías otlamachtijtiaya. Iva se tlakatl okitlajtlani: —NoTeko, ¿amo miekeh tlen momakixtiskeh? Jesús otlanankili: —Xikchivakah de xikalakikah kan puerta tlen pitzavak. Ne nimechilvia, ke miekeh kinekiskeh kalakiskeh, pero amo veliskeh. Yetos kemi se chane tlen moketzas iva kitzakuas in puerta. Iva tla imejvah inyeskeh kiavak, inkivijvitekiskeh in puerta iva inkijtoskeh: “ToTeko, techtlatlapoli.” Pero ye imechnankilis: “Mach nimechixmati akinmeh imejvah, nion amo nikmati de kan invitzeh.” Ijkuakó imejvah pevas inkijtoskeh: “Tejvah otitlakuajkeh iva otikonikeh mova, iva tejwatzi otitlamachti itech ojmeh de toaltepe.” Pero ye imechnankilis: “Yonimechilvi nik mach nimechixmati. Ximachivakah de Ne innochtin imejvah tlen inkichivah tlen amo kuali.” Imejvah inkittaskeh in Abraham, Isaac, Jacob iva nochtin tiotenejmachtijkeh yetoskeh kan Dios tlanavatia. Pero imejvah Dios imechkavas kan kiavak, ompa inchokaskeh iva inmotlantekiskeh. Porke vitzeh gentejtih de ik najko, de ik tlani, de kan valkisa in tonali iva de kan onpolivi tonali, para motlaliskeh tlakuaskeh kan Dios tlanavatia. Iva sekimeh tlen axka kateh asta sa ik tlami satepa yejvah yeskeh achto, iva tlen axka kateh achto satepa yeskeh asta asta sa ik tlami. Ijkuakó oajsikoh sekimeh fariseos iva okilvijkeh in Jesús: —Xivia, porke Herodes kineki mitzixpolos. Pero Jesús okinnankili: —Xiviah xikilvitih yejón astotl: “Axka ivan mostla ok nikinkixtijtos amo kuali ejekameh de itech in gentejtih iva ok nikinpajtijtos in kokoxkeh, iva asta ipan eyi tonali nitlamis.” Pero axka, mostla ivan viptla kipia de nikseguiros noojvi asta Jerusalén. De por sí ompa Jerusalén kan kinmiktiah in tiotenejmachtijkeh. ’¡Jerusalén, Jerusalén, te tikinmiktia in tiotenejmachtijkeh, iva tikinmaga ika tetl tlen Dios kivalintitlani monavak! ¡Miek welta oniknekia nikinmololos mopilvah, kemi se poyojtena kinmololova ikonevah itlampa iajasvah, pero amo otikneki! Xikitta pues, axka mokalijtik mokavas sa tlaijki. Iva nimitzilvia, ke ayakmo kema techitas asta ma ajsiki neká tonali ijkuak tikijtos: “Ma Dios kitiochiva tlen vitz ika itoka in toTeko.” Se sábado, Jesús oyá otlakuato kan ikalijtik se tlayakanki fariseo, iva tlen oksekimeh tlen ompa okatkah sa okistlakojtokah in Jesús para kittaskeh tlán kichivas. Iva ompa okatka iyakapan Jesús se tlakatl tlen otejtenki. Ijkuakó Jesús okintlajtlani in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés ivan fariseos: —¿Kox techkavilia in tlanavatili ma tikpajtikah se kokoxki ijkuak sábado o noso amo? Pero yejvah amitla okijtojkeh. Ijkuakó Jesús okimakitzki in kokoxki iva okipajti, iva okilvi ma via. Iva Jesús okintlajtlani tlen ompa okatkah: —¿Akin de imejvah amo kikixtis iburro o noso itoro tla ovetzito kan tlakuyo maski ma yeto sábado? Pero yejvah amitla ovelik okinankilijkeh. Jesús okinmitak tlen okinminvitarojkeh kan monamiktiah, okitemovayah kan okachi kuali lugar para ompa motlaliskeh tlakuaskeh. Jesús okintlapovi ika se ejemplo, okinmilvi: —Ijkuak íkka mitzinvitaros itech se ilvitl kan monamiktiah, amo ximotlali kan okachi tlayakapa, porke velis vitz oksé tlen noijki okinvitarojkeh tlen okachi weititok iva amo kemi te. Iva tlen omitzinvitaro, velis mitzilvis: “Xikkavili nin tlakatl ma motlali kan tietok.” Ijkuakó te sa tivalixpinavas iva tias timotlaliti asta tlakuitlapa. Okachi kuali, ijkuak mitzinvitaroskeh, ximotlali asta tlakuitlapa. Iva ijkuak mitzitas tlen omitzinvitaro, mitzilvis: “Noknitzi, ximotlali nika kan okachi tlayakapa.” Iva ijkó velis mitzyektlakitaskeh tlen ompa invah timotlalis. Porke tlen momachilis okachi weititok, satepa kitlalchitlaliskeh. Pero tlen motlalchitlalis, satepa kiweijkatlaliskeh. Jesús noijki okilvi in tlakatl tlen okinvitaro: —Ijkuak tiknekis tiktemakas se tlaxkali tlajka o noso yovak, amo xikinminvitaro moyoliknivah, nion moknivah, nion tlen itla tikinmita, iva nion movesinojvah tlen rikojtih. Porke yejvah velis noijki mitzinvitaroskeh, iva ijkó yejvah momakopaskeh mova. Okachi kuali, ijkuak tiilvichivas, xikinminvitaro in prowestih, in vilantzitzintih, in koxomeh iva tlen amo tlachiah. Iva ijkó tikpias pakilistli. Porke yejvah amo velis momakopaskeh mova, pero Dios mitzmakas motlaxtlavil ijkuak moyolitiskeh tlen tlakamelajkeh. Se tlakatl tlen oyetoka kan mesa ijkuak ijkó okikakki, okilvi in Jesús: —Ma paki tlen tlakuas kan Dios tlanavatia. Jesús okilvi: —Se tlakatl okitemakak se wei tiotlakantlakuali, iva otlanavati ma kinminvitarokah miekeh. Iva ijkuak oajsik ora para tlakuaskeh, okititlanki se itlakeval ma kinmilviti tlen okinminvitaro: “Xivikikah, porke nochi yi kajki listo.” Pero nochtin ope kijtovah ma kintlapojpolvikah porke amo velis yaskeh. Achto se okijto: “Yikin oniko se tlali, iva nikneki nias nikittati. Techtlapojpolvi, amo velis nias.” Oksé okijto: “Onikinkoh makuili yunta in torojtih, iva niav nikinyejyekotih. Techtlapojpolvi, amo velis nias.” Iva oksé okijto: “Yikin onimonamikti, iva por eso amo velis nias.” Ijkuak in tlakevali omokopato, okimatilti iteko nochi tlen okilvijkeh. Tonses, iteko okualanki iva okilvi itlakeval: “Xivia totoka kan tiankistih iva itech ojpitzaktih de kan altepetl, iva nika xikinvalika in prowestih, in vilantzitzintih, in koxomeh iva tlen amo tlachiah.” Ijkuak itlakeval omokopato, okijto: “Noteko, yonikchi kemi otechnavati, iva ok onka miek lugar.” Tos in tekova okilvi itlakeval: “Xivia itech ojmeh iva itech ojpitzaktih, iva xikinchikavili ma kalakikah para ma temi nokalijtik. Iva nikneki nimechilvis ke nion se de nekateh tlen achto onikinminvitaro amo tlakuaskeh itech notiotlakantlakual.” Miekeh gentejtih oyayah ivan Jesús. Ye omokuapki iva okinmilvi: —Tla íkka kineki vitz nova para yetos momachti de Ne, moneki nechtlasojtlas okachi ke ipapa, imama, itonana, ipilvah, iknivah iva iveltivah. Tlen kineki yetos momachti de Ne kipia de nechtlasojtlas okachi ke inemilis. Tlen amo kinekis tlajyovis nion amo kinekis mikis itech krus, amo velis yetos momachti de Ne. Tla íkka de imejvah kineki kichivas se kali wejkapa, ¿amo achto motlalis kichivas kuenta para kiyejyekolis kox kajxilis itomi para velis kitlamis? Porke tla achto pevas kalchivas iva satepa valtlamis itomi iva ayakmo kitlamis in kali wejkapa, nochtin tlen kittaskeh pevas kipinaviskeh iva kijtoskeh: “Nin tlakatl ope kalchiva, iva amo ovelik okitlami.” O noso tla se wei tlanavati kimati nik kipias guerra ivan oksé wei tlanavati, ¿amo achto motlalis kiyejyekolis kox ika majtlaktli mil soldadojtih velis mokitzkis ivan oksé tlen vitz ika senpoali mil soldadojtih? Iva tla amo velis, ijkuak ok wejka vitz tlen oksé wei tlanavati, kintitlanis sekimeh itlatitlanilvah para ma motlapojpolvikah para ayakmo kimomagaskeh. Ijkó pues, tla se de imejvah amo kikava nochi tlen kipia, amo velis yetos momachti de Ne. ’In istatl sa tlawel kuali, pero tla in istatl ayakmo yetos poyek, ¿kenomi oksé welta poyeyas? Mach ok kichivas nion para tlali iva nion para abono, sino sa se kitlamotla. Tlen kimati tlakaki, ma kikaki. Nochtin tlen kobradortih de impuestos iva tlen oksekimeh tlajtlakolejkeh omololojkeh inavak Jesús para kikakiskeh. In fariseos iva in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés ope tlapovah de Jesús, okijtovayah: —Nin tlakatl invah mosetilia tlen tlajtlakolejkeh, iva invah tlakua. Ijkuakó Jesús okinmilvi nin ejemplo: —Tla se de imejvah kipia se siento ichkameh iva tla okipolo se iichka, ¿amo kinkajteva in noventa y nueve ompa tlala, iva yavi kitemoti tlen opolivik asta kan kajsis? Iva tla yokajsik, kimokechpanoltia ika pakilistli, iva ajsi ikalijtik, kinmololova iyoliknivah iva ivesinojvah iva kinmilvia: “Nova xipakikah, porke yonikajsik nochka tlen onikpolojka.” Yi neli nimechilvia, ke itech ilvikak noijki onka miek pakilistli ijkuak se tlajtlakole moyolkuapa, ke por noventa y nueve tlakamelajkeh tlen amo moneki moyolkopaskeh. ’¿Tlán kichiva se sivatl tla kipia majtlaktli tomi de plata iva kipolova se? ¿Amo kixotlaltia se kandil iva tlachpana yolik ikalijtik asta kan kajsi in tomi? Iva ijkuak kajsi, kinmololova iyoliknivah sivameh iva ivesinajvah iva kinmilvia: “Nova xipakikah, porke yonikajsik notomi tlen onikpolojka.” Ijkó noijki nimechilvia, ke iilvikaktlatitlanilvah in Dios pakih miek ijkuak se tlajtlakole moyolkuapa. Jesús noijki okijto: —Se tlakatl okinpiaya ome itelpochvah, iva tlen xokoyotl okilvi ipapa: “Papa, techmaka in erensia tlen nechtokarova.” Tonses, in teta okinxexelili nochi tlen okipiaya. Kana keski tonali satepa, in telpochtli tlen xokoyotl okinemakak nochi tlen okimakak ipapa, iva oyá wejka itech oksé país. Ompa omopakti, iva okichivaya tlen amo kuali, iva nochi san okavilti itomi. Ijkuak okitlami nochi itomi, ovala se apistli itech neká país, iva ye ayakmo okipiaya tlán kikuas. Satepa oyá okitemoto tekitl inavak se tlakatl de yejón país, yejón tlakatl okimakak tekitl iva okititlanki itlala para ma kintlamaka kochijtih. In telpochtli okinekia kikuas maski yen tlen okikuayah in kochijtih, pero amo okimakayah ma kikua. Ijkuakó ope moyejyekova, iva okijto: “Kan ikalijtik nopapa itlakevalvah kipiah miek tlen kikuaskeh, iva ne nika napismiki. Nimokuapas inavak nopapa, iva nikilvis: Papa, onitlajtlakolchi inavak Dios iva onitlajtlakolchi monavak. Ayakmo notech povi technotzas kemi nimokone, techitta sa kemi se de motlakevalvah.” Ijkuakó omokuapki para kan ikalijtik ipapa. ’Ijkuak ok wejka ovalaya, ipapa okittak iva okiknomatki. Omotlelo okinamikito, okimonapalolti iva okixpipitzo. Iva itelpoch okilvi: “Papa, onitlajtlakolchi inavak Dios iva onitlajtlakolchi monavak. Ayakmo notech povi technotza kemi nimokone.” Pero ipapa okinmilvi itlakevalvah: “Xikvalikilikah totoka tlen okachi kuali tzotzoli, iva xiktzotzoltikah. Xikaniyojtikah itech imajpil iva xikaktikah. Xikvalikakah in torojkonetl tlen okachi tomavak iva xikmiktikah. Tiilvichivaskeh iva titlakuaskeh. Porke nin nokone kemi oyeskia yomikka, iva axka yomoyoliti. Opolika, iva axka yotikajsikeh.” Iva ope kichivah ilvitl. ’Oksé itelpoch tlen tetiachka otekipanojtoka itlala. Ijkuak omokuapato iva ijkuak yovalajsia ikalijtik, okikakki tlapitzah iva mijtotiah. Ijkuakó okinotzki se tlakevali iva okitlajtlani tlán kichivah ikalijtik. In tlakevali okilvi: “Mokni yomokuapato. Iva mopapa otlanavati ma kimiktikah in torojkonetl tlen okachi tomavak, porke mokni kuali oajsiko iva chikavtok.” In telpochtli tlen tetiachka okualanki iva amo okinekia kalakis ikalijtik. In teta okiski iva ope kitlatlavtia ma kalaki. Pero in telpochtli okilvi ipapa: “Tejwatzi kuali tikmati ke yi miek xivitl nitekipanova para tejwatzi, nochipa nikchiva tlan technavatia, iva amo semi techmaka nion se tentzonkonetl para nikchivas se ilvitl invah noyoliknivah. Pero axka yomokuapato nin mokone, tlen san okavilti motomi ivan avilsivameh, iva asta otikmiktili se torojkonetl tlen okachi tomavak.” Ijkuakó ipapa okilvi: “Nokone, te nochipa nova tika, iva nochi tlen nikpia moaxka. Pero axka moneki tikchivaskeh ilvitl iva ma tipakikah. Porke mokni yomikka, iva axka yomoyoliti. Opolika, iva axka yotikajsikeh.” Jesús noijki okinmilvi tlen momachtijkeh: —Okatka se tomine tlen okipiaya se itlakeval tlen okittaya nochi tlen okipiaya. Pero okilvijkeh in tomine ke itlakeval san kaviltia tlen iaxka. Ijkuakó in tomine okinotzki itlakeval iva okilvi: “¿Kox yi neli tlen nechilviah de te? Techmaka kuenta de nochi notomi iva de nochi tlen nikpia, porke ayakmo techpalevis.” Ijkuakó itlakeval okimolvi: “¿Axka tlán nikchivas porke noteko nechkixtilis in tekitl? Amo nitlaxikos nitekipanos ika ajsalon, iva nipinava sa nimijtlanis. Yi nikmati tlán nikchivas para ke ijkuak noteko nechkixtilis notekiv, ne nikinpias akinmeh nechseliskeh inkalijtik.” Tonses okinnotzki tlen okivikiliayah iteko. Achto se okinotzki iva okilvi: “¿Kech tikvikilia noteko?” Iva ye okijto: “Nikvikilia se siento barriltih de aseite.” In tlakevali okilvi: “Nika kajki moresibo. Iva en lugar de se siento barriltih, xikmachioti san de tlajko siento.” Satepa okitlajtlani oksé tlen noijki okivikiliaya iteko: “Te, ¿kech tikvikilia noteko?” Iva ye okilvi: “Se siento kostal de trigo.” Tonses, in tlakevali okilvi: “Nika kajki moresibo. Iva en lugar de se siento kostal de trigo, xikmachioti san de navi poali kostal.” Ijkuak iteko okimatki, otlajto kuali de yejón amo kuali tlakevali porke omotlali listo por yen kenik okichi. Porke tlen povih itech nin tlaltikpaktli, entre yejvah okachi motlaliah listos ika tlen kichivah iva amo kemi tlen ipilvah in toYejwatzi. ’Ne nimechilvia ke okachi kuali xiknejnekikah in tominkayotl de nin tlaltikpaktli para ika xikintlanikah inmoyoliknivah. Iva ijkuak tlamis inmotominkayo, velis inmechseliskeh kan inchantiskeh para semijkak. ’Tlen tenmachtli ika itla tlamantli tzikitzi, noijki tenmachtli ika itla tlamantli tlen miek. Iva tlen amo tenmachtli ika itla tlamantli tzikitzi, noijki amo yetos tenmachtli ika itla tlamantli tlen miek. Tla imejvah amo intenmachtih por yen kenik inkinejnekih in tominkayotl de nin tlaltikpaktli, Dios amo imechmotenmachis para imechmakas tlen yi neli kipia miek ipati. Iva tla imejvah amo intenmachtih kemi para imechmaktiliskeh tlen amo inmoaxka, ¿kenik velis inmechmakaskeh tlen yetos inmoaxka? ’Amika tlakevali velis kinpias ome itekovah. Porke velis kitlasojtlas in se iva tlen oksé amo kitlasojtlas, o noso velis kitlakitas in se iva tlen oksé amo kitlakitas. Amo velis intekipanoskeh para Dios iva intekipanoskeh para inkololoskeh tominkayotl. In fariseos tlen okivelitayah tomi, okikaktokah nochi tlen Jesús okijtovaya iva san okiwetzkiliayah. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Imejvah teixpa inmochivah kemi oyeskia intlakamelajkeh, pero Dios kixmati inmoyolo. Miek tlamantli tlen gentejtih kiweimatih, in Dios kikualankaita. ’In gentejtih omonekia kichivaskeh tlen kijtovah itlanavatil Moisés iva tlen okijkuilojkeh in tiotenejmachtijkeh, asta ijkuak ovala in Juan tlen tlabautisaro. Iva desde ijkuakó ope motematiltia kenik in Dios tlanavatia, iva nochtin mochijchikavah kinekih ompa kalakiskeh. ’In ilvikak ivan tlaltikpaktli nochi popolivis, pero tlen kajki ijkuilitok itech itlanavatil in Dios amo popolivis sino kipia de mochivas asta yen tzikitzi letra tlen kajki ijkuilitok. ’Tla se tlakatl kikajkava itonana iva monamiktia ivan oksé sivatl, kijtosneki kichiva imosa. Iva tlen akin monamiktis ivan se sivatl tlen omokajka ivan itotata, kijtosneki kichiva imosa. ’Okatka se tlakatl tomine, omotlakentiaya ika tlakemitl morado tlen kuali iva patío. Momostlatika okichivaya ilvitl ika kuali tlakuali. Okatka noijki se tlakatl prowe itoka Lázaro, tlen nochi ikuerpo otentoka de tzotzotl. Iva omotlaliaya ipan tlali ikaltempa in tomine. Yejón prowe okinekia kikuas itenpayex tlen ovetzia de kan imesa in tomine. Iva asta in itzkuintih omotokiayah okipajpaliliayah itzotzovah. Se tonali in prowe oixpolivik, iva in ilvikaktlatitlaniltih okivikakeh inavak Abraham kan ilvikak. Satepa in tlakatl tomine noijki oixpolivik. Okitookakeh iva oyá miktla kan sa tlawel otlajyoviaya. Oajkotlachixki iva okittak de wejka in Abraham, iva okittak noijki in Lázaro ompa okatka inavak. Ijkuakó in tomine okijto chikavak: “Papa Abraham, techiknomati, iva xiknavati in Lázaro ma kisiava imajpil, iva ma viki ma kiseseliki nonenepil. Porke sa tlawel nitlajyovia ijtik nin tlitl.” Pero Abraham okilvi: “Nokone, xikilnamiki ke te otikpixki miek tlamantli kuali ijkuak otikatka ipan tlaltikpaktli, iva Lázaro sa tlawel otlajyovi. Axka ye nika moyolalia, iva te titlajyovia. Iva onka se tlamantli tlen sa tlawel wejkatla tlen techtlajkoxelojtok. Iva tlen akinmeh kinekiskeh panoskeh de nika para ompa, amo veliskeh, iva tlen akinmeh kinekiskeh valpanoskeh de ompa para nika, noijki amo veliskeh.” In tomine okilvi: “Tonses, nimitztlatlavtia tejwatzi, papa Abraham, xiktitlani in Lázaro kan ikalijtik nopapa, kan nikinpia makuiltih noknivah, para ma kinnejmachti, iva ijkó amo ma vikikah yejvah noijki nika itech nin tlajyovilistli.” Iva Abraham okinankili: “Yejvah kipiah tlen okijkuilo Moisés iva tlen okijkuilojkeh in tiotenejmachtijkeh. Ma kilerokah iva ma kichivakah tlen kijtova.” In tomine okijto: “Amo, papa Abraham, porke tla íkka tlen yoixpolivik iva moyolitis iva yas kinnejmachtiti, yejvah moyolkuapaskeh.” Pero Abraham okilvi: “Tla amo kineltokah tlen okijkuilo Moisés iva tlen okijkuilojkeh in tiotenejmachtijkeh, noijki amo kineltokiliskeh maski ma moyoliti se tlen yoixpolivik.” Jesús okinmilvi in momachtijkeh: —Nochipa yetos miek tlamantli tlen kinyoltilanas in gentejtih para ma tlajtlakolchivakah. Pero ¡prowe in tlakatl tlen kitoktis íkka oksé ma vetzi itech tlajtlakoli! Okachi kuali ma kilpilikah se metlatl itech ikech iva ma konkajkavakah kan atl tlen wei, ke ijkó ma kitokti ma vetzi itech tlajtlakoli se de ninmeh tzitzintih tlen nechneltokah. Xikpiakah kuidado. ’Tla se mokni omitztokti itla tlen amo kuali, xiknotza iva xikajva. Tla mitzkaki iva kineki xiktlapojpolvi, tonses xiktlapojpolvi. Tla omitztokti tlen amo kuali chikome welta se tonali, iva chikome welta vitz monavak mitzilviki: “Techtlapojpolvi por tlen onimitztokti”, in te xiktlapojpolvi. In tiotlatitlaniltih okilvijkeh in toTeko: —Techmaka okachi tlaneltokalistli. In toTeko okinmilvi: —Tla imejvah onkipiaskiah tlaneltokalistli, maski seppa tzikitzi kemi isemiya in mostaza, onveliskiah onkilviskiah nin kuavitl sicómoro: “Ximovivitla de nika iva ximotooka kan atl tlen wei”, iva in kuavitl omechvelkakiskia. ’Tla íkka de imejvah kipia se itlakeval iva tla yomokuapato yotlaxavato o noso yotlajpiato, ¿kox inkilviah: “Xiviki ximotlali xitlakua”? Amo, sino inkilviah: “Techchivili tlen nikuas. Xikonaki momandil iva techtlamaka. Ijkuak tlamis nitlakuas iva nikonis, ijkuakó te velis titlakuas noijki.” ¿Kox inkitlasojkamachiliah inmotlakeval por kichiva tlen inkinavatiah? Imejvah kuali inkimatih nik amo. Ijkó noijki imejvah, ijkuak intlamiskeh inkichivaskeh nochi tlen Dios imechnavatia, moneki xikijtokah: “Tejvah san titlakevaltih iva amo totech povi para ma techtlasojkamachilikah. Tejvah san otikchijkeh tlen omonekia tikchivaskeh.” Ijkuak Jesús oyaya para Jerusalén, opanok ik región de Samaria iva de Galilea. Ijkuak oajsito itech se altepetzintli, ijkuakó okinamikikoh majtlaktih tlakah tlen opalania innakayo, pero san wejka omoketzkeh iva chikavak okitzajtzilijkeh: —¡Jesús, Tlamachti, techiknomati! Ijkuak Jesús okinmitak, okinmilvi: —Xiviah ximoteitititih innavak in tiopixkeh. Iva ijkuak yoyayah itech ojtli, opajtikeh iva ochipavik innakayo. Ijkuakó se de yejvah, ijkuak omottak nik yopajtik, ovalmokuapato kiweijkachijtivitz chikavak in toYejwatzi. Iva omotlankuaketzki ikxitlan Jesús iva omixtlapacho ipan tlali iva omotlasojkamatki inavak. Iva yejón tlakatl okatka de Samaria. Ijkuakó Jesús okijto: —¿Ke amo majtlaktih tlen opajtikeh? ¿Kanin kateh tlen ok chiknavih? ¿San yen nin tlakatl tlen amo judío ovalmokuapato para kiweijkachivas in Dios? Iva Jesús okilvi in tlakatl: —Ximoketza iva xivia. Yotipajtik porke otechneltokak. In fariseos okitlajtlanijkeh in Jesús keman pevas tlanavatis in Dios. Iva Jesús okinnankili: —Ijkuak Dios pevas tlanavatis amo yetos kemi itla tlamantli tlen motta. Nion amo kijtoskeh: “Nika kajki” o “Nepa kajki”. Porke Dios yope tlanavatia itech inyolo in gentejtih. Iva okinmilvi in momachtijkeh: —Ajsis tonali ijkuak imejvah inkinekiskeh inkittaskeh iKone in Tlakatl maski san se tonali, pero amo inkittaskeh. Iva sekimeh imechilviskeh: “Nika kajki”, o “Nepa kajki.” Amo xikneltokakah, iva nion amo xikinseguirokah. Porke ijkó kemi ijkuak tlapetlani iva tlavia se lado itech ilvikak iva tlavia asta itech oksé lado, ijkó noijki mottas iKone in Tlakatl ijkuak valmuikas. Pero achto moneki tlajyovis miek, iva in gentejtih de nin tiempo amo kiseliskeh. Ijkó kemi opanolok itech neká tiempo de Noé, no ijkó tlamochivalos ijkuak valmuikas iKone in Tlakatl. In gentejtih otlakuajtokah iva okonitokah, oilvichivayah iva omonamiktiayah. Ijkó okichijtokah asta ijkuak Noé okalakki ijtik in wei barko, iva ijkuakó omokajka in kiavitl chikavak iva nochtin omikkeh. Ijkó noijki opanolok itech neká tiempo de Lot: otlakuajtokah iva okonitokah, omotlakovijtokah iva otlanemakatokah, otlatookatokah iva omokaltijtokah. Pero ijkuak Lot okiski de kan siudad de Sodoma, ovetzki tlitl iva azufre de ilvikak, iva nochtin oixpolikeh. Ijkó noijki tlamochivalos ijkuak valmonextis iKone in Tlakatl. ’Itech neká tonali, tla íkka yetos ikpak ikal, amo ma temo para kikixtiti tlen kipia itech ikalijtik. Iva tla íkka kajki itlala, amo ma valmokuapa para ikalijtik. Xikilnamikikah tlen okipanok itonana in Lot. Tlen kinekis kimakixtis inemilis, kipolos. Pero tlen kipolos inemilis por Ne, kimakixtis. ’Nimechilvia ke yejón yovak kochtoskeh omeh itech se kochtlapechtli. Se kivikaskeh iva oksé kikajtevaskeh. Ome sivameh sepantistoskeh inkalijtik. Se kivikaskeh iva oksé kikajtevaskeh. Ome tlakah sepantekipanojtoskeh intlala. Se kivikaskeh iva oksé kikajtevaskeh. Ijkuakó Jesús okitlajtlanijkeh: —ToTeko, ¿kanin ijkó tlamochivalos? Iva Jesús okinmilvi: —Ijkó kemi ijkuak in tzojpilomeh peva mololovah kan vetok se yolkatl tlen yomikki, ijkó noijki yetos ijkuak Ne nivitz porke nochtin kimatiskeh. Jesús okinmilvi se ejemplo para kinmachtis nik moneki se modiostzajtzilis nochipa, iva amo ma se mosotlava. Okinmilvi: —Okatka itech se altepetl se jues tlen amo okimakasia Dios iva amo okinchivaya kuenta in gentejtih. Itech yejón altepetl noijki okatka se iknosivatl, tlen nochipa okoniitaya yejón jues para ma kinyekkava ivan se tlen iva mokualania. Opanok miek tonali in jues amo okinekia kipalevis, pero satepa okimolvi: “Maski amo nikimakasi in Dios iva amo nikinchiva kuenta in gentejtih, nikpalevis nin iknosivatl, porke sa nochipa nechvalita, para ayakmo okachi ma nechkuejso iva ma nechkuatotonili.” Iva toTeko okijto: —Xikakikah tlen okijto in amo kuali jues. ¿Ke amo velis in Dios noijki kinpalevis tlen Ye yokinpejpenki, tlen ika tonali ika yovali kitlatlavtiah ma kinpalevi? ¿Kox wejkavas para kinpalevis? Ne nimechilvia nik amo wejkavas. Pero ijkuak valmuikas iKone in Tlakatl itech nin tlaltikpaktli, ¿kinmajsikih in gentejtih tlen kineltokah? Okatkah sekimeh tlen omomachiliayah tlakamelajkeh iva okinmitayah tlen oksekimeh kemi oyeskia amitla inpati. Iva Jesús okinmilvi nin ejemplo: —Ome tlakah oyajkeh kan templo omodiostzajtzilitoh: se okatka fariseo, iva oksé okatka kobrador de impuestos. In fariseo omoketoka iva omodiostzajtzilijtoka ijkí: “Dios, nimitztlasojkamachilia porke ne amo nikchiva kemi oksekimeh, tlen tlachtekih, tlen amo kualmeh iva tlen avilnemih itech tlajtlakoli. Iva nion amo nikchiva kemi nin kobrador de impuestos. Ne nimosava ome welta se samana, iva nimitzmaka in diezmo de nochi tlen niktlani.” Pero in kobrador de impuestos san wejka omoketzki iva nion amo omixeviaya ajkotlachias, sino san omoelpanvitekia iva okijtovaya: “¡Dios, techiknomati, porke ne nitlajtlakole!” Ne nimechilvia ke yejón kobrador de impuestos ijkuak omokuapki para ikalijtik, Dios yokitlapojpolvi de itlajtlakol, pero in fariseo amo. Porke tlen momachilis weititok, satepa kitlalchitlaliskeh. Pero tlen motlalchitlalis, satepa kiweijkatlaliskeh. Okinvalikilijkeh in Jesús sekimeh konemeh para ma kintlali imavah inpa. Pero ijkuak in momachtijkeh ijkó okittakeh, ope kinmajvah tlen okinvalikayah in konemeh. Pero Jesús okinnotzki iva okinmilvi: —Xikinkavakah in konemeh ma vikikah nonavak, amo xikintzatzakuilikah. Porke tlen kateh kemi ninmeh konemeh, yejvah povih kan Dios tlanavatia. Yi neli nimechilvia, tlen amo kimokavilis in Dios ma tlanavati itech ijkó kemi se chokotzi kimokavilia, amo velis kalakis kan Dios tlanavatia. Se tlayakanki judío okitlajtlani in Jesús: —Kuali Tlamachti. ¿Tlán moneki nikchivas para nikpias nemilistli para semijkak? Jesús okilvi: —¿Tleka techilvia nikuali? Amika onka oksé kuali, sino san yen Dios. Yi tikmati tlen kijtovah in tlanavatiltih: “Amo xiavilnemi itech tlajtlakoli, amo xitemikti, amo xitlachteki, amo xikijto tlen amo neli innavak oksekimeh, xiktlakita mopapa ivan momama.” In tlakatl okilvi: —Nochi yejón nikchijtivitz desde nichokko. Ijkuak Jesús ijkó okikakki, okilvi: —Oksé tlamantli mitzpolova tikchivas: xiknemaka nochi tlen tikpia iva in tomi xikinmaka in prowestih. Ijkó velis tikpias rikojyotl itech ilvikak. Iva ijkuakó kema xiviki iva techseguiro. Pero in tlakatl ijkuak ijkó okikakki, sa tlawel omoyolkoko, porke okatka sa tlawel tomine. Ijkuak Jesús okittak in tlakatl nik sa tlawel omoyolkoko, okijto: —In tominejkeh sa tlawel ovijtitok para kalakiskeh kan Dios tlanavatia. Okachi amo ovi panos se kameyo kan ixtololo se aguja, ke se tomine ma kalaki kan Dios tlanavatia. Iva tlen ijkó okikakkeh okijtojkeh: —Tonses, ¿akin velis momakixtis? Jesús okinmilvi: —Tlen amo velih kichivah in tlaltikpaktlakah, Dios veli kichiva. Pedro okilvi: —Tejvah otikajtejkeh nochi tlen otikpiayah para velis timitzseguiroskeh. Iva Jesús okinmilvi: —Yi neli nimechilvia, tlen okikajte ikal, ipapa, iknivah, itonana, o noso ipilvah, para tlavelkakis itech tlen Dios tlanavatia, kiselis itech nin tiempo okachi miek ke tlen okikajte. Iva itech neká tiempo tlen yetos satepa, kiselis nemilistli para semijkak. Jesús okinvikak ik se lado in majtlaktli ivan ome momachtijkeh, iva okinmilvi: —Axka ma tiviah para Jerusalén, kan mochivas nochi tlen okijkuilojkeh in tiotenejmachtijkeh aserka de yen iKone in Tlakatl. Kitemaktiskeh inmak in gentejtih tlen amo judiojtih, kipijpinatiskeh, fiero kilviskeh iva kixchijchaskeh. Iva satepa de kivitekiskeh, kixpoloskeh. Pero ipan eyi tonali, moyolitis. Pero yejvah amo okajsikamatkeh tlen okinmilvi. Amo kakilistli para yejvah, iva por eso amo okimatiah de tlán okintlapoviaya. Ijkuak Jesús yonajsia kan siudad de Jericó, se tlakatl tlen amo otlachiaya oyetoka itempan ojtli okitlajtlantoka limosna. Ijkuak okikakki nik ompa panovah miekeh gentejtih, in tlakatl tlen amo otlachiaya otlajtlanki tlán tlamochivalo. Iva okilvijkeh ke Jesús de Nazaret mero ompa panova. Ijkuakó chikavak okitzajtzili: —¡Jesús, iKone in David, techiknomati! Tlen oyayah tlayakapa okajvakeh para ma kitzakua ikamak, pero ye okachi chikavak okitzajtziliaya: —¡IKone in David, techiknomati! Ijkuakó Jesús omoketzki iva otlanavati ma kivalikakah. Iva ijkuak oajsiko iyakapa, okitlajtlani: —¿Tlán tikneki ma nikchiva por te? In tlakatl tlen amo otlachiaya okijto: —NoTeko, nikneki nitlachias. Jesús okilvi: —¡Xitlachia! Axka yotipajtik porke otechneltokak. San nima ijkuakó in tlakatl yovelik otlachixki. Satepa oyá ivan Jesús kiweijkachijtiv in Dios. Iva nochtin gentejtih tlen okittakeh, noijki okiweijkachivayah in Dios. Satepa Jesús oajsito kan siudad de Jericó, iva opanotiaya itech yejón siudad. Ompa okatka se tlakatl tomine itoka Zaqueo, tlen tlayakanki de kobradortih de impuestos. Iva yejón Zaqueo okinekia kixmatis in Jesús. Pero amo ovelia okittaya porke okatkah sa tlawel miekeh gentejtih iva Zaqueo okatka san tlajtlalchitzi. Ijkuakó omotlelo tlayakapa serka de kanik panos in Jesús, iva otlejkok itech se kuavitl sicómoro para velis kittas in Jesús. Ijkuak Jesús opanok ik ompa, oajkotlachixki okittak iva okilvi: —Zaqueo, xitemo totoka, porke axka moneki nimokalotis mokalijtik. Ijkuakó Zaqueo otemok totoka, iva okiseli in Jesús ikalijtik ika miek pakilistli. Ijkuak in gentejtih ijkó okittakeh, nochtin ope kipojpovah in Jesús, okijtovayah ke Jesús okalakki omokalotito kan ikalijtik se tlakatl tlajtlakole. Satepa Zaqueo omoketzki iva okilvi in toTeko: —NoTeko, nikinmakas in prowestih tlajko de nochi tlen nikpia. Iva tla íkka oniktlachteki ika tlakajkayavalistli, nikkuapilis navi welta okachi de tlen onikixtili. Jesús okijto: —Axka yoejkok in temakixtilistli itech nin kalijtik, porke nin tlakatl noijki valajtok de Abraham. Porke iKone in Tlakatl ovala okintemoko iva okinmakixtiko tlen politokeh. In gentejtih okikakiah nochi nin tlajtoli tlen Jesús okinmilviaya, iva komo yi mero onajsia Jerusalén, Jesús okinmilvi oksé ejemplo, porke sekimeh okiyejyekovayah ke Dios nima yi pevas tlanavatis itech nin tlaltikpaktli. Okinmilvi: —Okatka se tlakatl tlen weititok, oyá wejka para kiselis itekivajkayo de wei tlanavati iva satepa oksemi valmokuapas. Antes de yas, okinnotzki majtlaktih itlakevalvah, iva kada se okimakak seki tomi kemi de eyi metztli de tlaxtlavili, iva okinmilvi: “Xiktekipanoltikah nin notomi para xiktlanikah okachi mientras ma nimokuapati.” Pero in gente de ipaís okitlavelitayah, iva por eso okintitlankeh sekimeh tlakah para ma kijtotih: “Mach tiknekih nin tlakatl ma technavati kemi wei tlanavati.” Pero okiseli itekivajkayo, iva omokuapki para ipaís. Ijkuak oajsiko, otlatitlanki ma kinnotzatih itlakevalvah tlen okinmakak in tomi, para kimatis kech okitlanki kada se. Achto se ovala iva okijto: “Noteko, motomi okitlanki majtlaktli welta okachi.” In wei tlanavati okilvi: “Kuali kajki. Te kuali tinotlakeval. Iva komo titenmachtli tlen san ika tzikitzi, por eso axka nimitztlalis xitlanavati itech majtlaktih altepemeh.” Oksé ovala iva okijto: “Noteko, motomi okitlanki makuili welta okachi.” In wei tlanavati noijki okilvi: “Te noijki nimitztlalis xitlanavati itech makuiltih altepemeh.” Satepa ovala oksé iva okijto: “Noteko, nika kajki motomi. Oniktlaati ika se panito. Onimitzimakaski, porke tejwatzi sa tlawel titekixneki, iva tikmokavia tlen amo otiktlanki iva tikpixka tlen amo otiktookak.” Ijkuakó in wei tlanavati okilvi: “Te amo tikuali tinotlakeval, te monevia timotlajtlakolmamaltia por tlen yotikijto. Tla tikmati ke nitekixneki, iva nikmokavia tlen amo niktlani iva nikpixka tlen amo niktooka, ¿tleka amo otikavato notomi kan banko, para ijkuak ne onivalajsiskia, onikseliskia notomi ivan ikoneyo?” Iva okinmilvi tlen ompa okatkah: “Xikixtilikah in tomi tlen onikmakak, iva xikmakakah tlen yokitlanki majtlaktli welta okachi de tlen onikmakak.” Iva yejvah okinankilijkeh: “Pero, toteko, ye yikipia majtlaktli welta okachi de tlen otikmakak.” Pero in wei tlanavati okijto: “Ne nimechilvia, tlen kipia kimakaskeh okachi. Pero tlen amo kipia, asta yen tlen tzikitzi kipia kikixtiliskeh. Iva nekateh tlen nechtlavelitah tlen amo kinekih ma nieto niwei tlanavati para ma nikinnavati, xikinvalikakah iva nika noixpa xikinmiktikah.” Satepa de ijkó okijto, Jesús oksemi oonnevak para Jerusalén. Ijkuak oajsito serka de kan altepetl Betfagé iva Betania, omoketzki kan tepetl tlen itoka Olivos. Iva ijkuakó okintitlanki ome tlen momachtijkeh, okinmilvi: —Xiviah itech neká altepetzintli tlen kajki ne tlayakapantzi, iva ijkuak inmajsitivih inkittaskeh se burrojtzi ompa ilpitok, tlen ayamika ipan motlalia. Xiktotomakah iva xikvalikakah. Tla íkka imechtlajtlanis tleka inkitotomah, xikilvikah: “In toTeko kinejnekis.” In momachtijkeh oyajkeh, iva okajsitoh nochi kemi Jesús okinmilvi. Iva ijkuak okitotontokah in burrojtzi, in tekovajkeh okintlajtlanijkeh: —¿Tleka inkitotomah in burrojtzi? Iva yejvah otlanankilijkeh: —In toTeko kinejnekis. Iva okivikilijkeh in Jesús. Iva intlakenvah tlen okinmokentiayah okintlalijkeh ipan burrojtzi iva ipan okitlejkoltijkeh in Jesús. Ijkuak Jesús yoyaya ipan burrojtzi, in gentejtih okinsojtiayah ipan ojtli intlakenvah tlen okinmokentiayah. Iva ijkuak Jesús oajsito kan peva in temolistli de kan tepetl tlen itoka Olivos, ijkuakó nochtin tlen okiseguirovayah ope kiweijkachivah in Dios, chikavak otzajtziah ika miek pakilistli por nochtin tetzavimeh tlen yokinmitakeh. Okijtovayah: —¡Ma Dios kitiochiva in wei tlanavati tlen vitz ika itoka in Dios! ¡Ma yeto yolsevilistli itech ilvikak! ¡Ma weijkachito in Dios tlen kajki ilvikak! De kan yejonmeh gentejtih, ompa okatkah noijki sekimeh fariseos, iva okilvijkeh in Jesús: —Tlamachti, xikintlakavalti tlen mitzseguirovah amo ijkó ma kijtokah. Iva Jesús okinnankili: —Yi neli nimechilvia, tla yejvah motenkavaskeh, tonses in temeh tzajtziskeh chikavak. Ijkuak Jesús oajsito serka de Jerusalén, iva ijkuak okittak in siudad, ochokak, iva okijto: —¡Ay, gente de Jerusalén! ¡Tla sikiera onkimomakaskiah kuenta itech nin tonali tlen oveliskia omechmakaskia yolsevilistli! Pero axka Dios amo imechkavilia xikajsikamatikah. Porke ajsis tonali, ijkuak tlen imechtlavelitah imechtlatzakuiskeh ika tepamitl, imechyavaloskeh iva imechmagaskeh ik sentetl. Kixixititzaskeh inmosiudad iva ayakmo mokavas nepanitos nion oksé tetl. Nochtin imejvah imechmiktiskeh, iva ijkó imechpanos porke amo onkiselijkeh tlen Dios omechmakaya. Satepa, Jesús okalakki kan ikiavak in templo iva ope kinkixtia de ompa tlen otlanemakatokah iva tlen otlakojtokah, iva okinmilvi: —Itech Tiotlajkuiloli kijtova: “Nokal yetos kali kan modiostzajtziliskeh in gentejtih.” Pero imejvah yonkikuapkeh kemi se kali de ichtekeh. Nochi tonali Jesús otlamachtiaya kan templo. Pero in tlayakankeh tiopixkeh iva in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, iva oksekimeh tlayakankeh judiojtih, ope kitemovah kenik velis kixpoloskeh. Pero amo okajsiah ken kichivaskeh, porke nochtin gentejtih okatkah inavak Jesús iva okinekiah kikakiskeh de nochi tlen okijtovaya. Se tonali Jesús okatka kan templo okinmachtijtoka in gentejtih, iva okintlapovijtoka de yen yankuik kuali tlajtoli. Iva ijkuakó ovalajkeh in tlayakankeh tiopixkeh, iva in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, iva in tlayakankeh tetajmeh, iva okilvijkeh: —Techilvi, ¿ken timixevia tikchiva nin tlamantli? ¿Akin omitzmakak tlanavatijkayotl para ijkó xikchiva? Jesús okinnankili: —Ne noijki nimechtlajtlanis se tlajtoli. Technankilikah: ¿Akin okinavati in Juan ma tlabautisaro? ¿Yen Dios okinavati, o noso íkka tlakatl okinavati? Ijkuakó ope michtakatlapoviah entre yejvah: —Tla tikilviskeh ke Dios okinavati, techilvis: “¿Tonses tleka amo onkineltokakeh?” Iva tla tikijtoskeh ke íkka tlakatl okinavati, nochtin gentejtih techmiktiskeh ika tetl, porke nochtin kineltokah ke Juan okatka tiotenejmachti. Iva okinankilijkeh ke amo kimatih akin okinavati in Juan ma tlabautisaro. Ijkuakó Jesús noijki okinmilvi: —Ne noijki amo nimechilvis akin onechmakak tlanavatijkayotl para ma nikchiva nin tlamantli. Satepa Jesús ope kintlapovia in gentejtih ika nin ejemplo: —Okatka se tlakatl tlen okitookak uvas itlala, iva satepa okintlaneti sekimeh tekipanojkeh, iva ye oyá de viaje iva owejkavato kan oyá. Ijkuak oajsik tonali para tlatekiskeh ika uvas, okititlanki se itlakeval kan yejonmeh tekipanojkeh ma kikuiti tlen kitokarova. Pero in tekipanojkeh okimagakeh ika maitl iva okivalkuapkeh san ijki. Satepa okititlanki oksé itlakeval. Pero noijki okimagakeh ika maitl iva fiero okilvijkeh, iva okivalkuapkeh san ijki. Iva oksemi okititlanki oksé itlakeval. Pero in tekipanojkeh noijki okikojkojkeh iva okikixtijkeh de kan uvajyo. ’Satepa, in tekova okijto: “¿Tlán nikchivas? Niktitlanis notlasojkakone. Ijkuak kittaskeh xamo kitlakitaskeh.” Pero ijkuak in tekipanojkeh okittakeh, okimolvijkeh entre yejvah: “Nin ipiltzi yen kimokavis nin tlali kemi erensia. Ma tikmiktikah para tejvah tikmokaviskeh in tlali.” Ijkuakó ipiltzi in tekova okikixtijkeh de kan uvajyo iva okimiktijkeh. Satepa Jesús okintlajtlani: —¿Tlán kichivas in tekova ivan yejonmeh tekipanojkeh? In tekova yas iva kinmijmiktis nekateh tekipanojkeh, iva satepa kinmaktilis iuvajyo oksekimeh tekipanojkeh. In gentejtih ijkuak ijkó okikakkeh, okijtojkeh: —¡Amo ma Dios kimonekilti! Jesús okintlajtlatak, iva okijto: —¿Tlán kijtosneki pues tlen kijtova in Tiotlajkuiloli?: In tetl tlen kalchijkeh amo okivelitakeh, omokuapki yen tetl tlen okachi kichikajtok in kali. Tlen akin vetzis ipan nin tetl, pojpostekis. Iva tla in tetl vetzis íkka ipa, kikuejkuechos. In tlayakankeh tiopixkeh iva in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés okimomakakeh kuenta ke Jesús okinparejaro ika neká ejemplo de tekipanojkeh tlen amo kualmeh. Iva ijkuakó okinekiah kikitzkiskeh, pero amo omixevijkeh porke okinmiimakasiah in gentejtih. Satepa okintitlankeh sekimeh tlakah para ma kixpixtokah in Jesús. Okinmilvijkeh ma mochivakah kemi oyeskia tlakamelajkeh iva ijkuak kikakiskeh itla tlajtoli tlen amijtok, ijkuakó velis kiteilviskeh iva kitemaktiskeh imak in kobernador. Por eso okitlajtlanijkeh in Jesús: —Tlamachti, tikmatih nik yompa tlen tikijtova iva tlen titlamachtia. Iva tinochtin techitta tiiwalestih, iva yi neli titlamachtia kenik se nemis kemi Dios kineki. Techilvi: ¿kox kuali se kitlaxtlavas impuestos para in wei tekiva César o noso amo? Pero Jesús yokimatia ke yejvah san ik mochivah, iva okinmilvi: —¿Tleka inkinekih ma nikijto itla tlen amijtok? Techititikah se tomi. ¿De akin ixko iva akin itoka tlen nestok itech nin tomi? Iva yejvah okinankilijkeh: —De César. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Pues xikmakakah in César tlen itech povi in César, iva xikmakakah in Dios tlen itech povi in Dios. Iva amo okajxilijkeh nion se tlajtoli tlen amijtok tlen ika okiteilviskiah de tlen okijto inmixpa gentejtih. Omotetzavijkeh ijkuak ijkó okikakkeh iva ayakmitla okijtojkeh. Satepa, sekimeh saduceos oyajkeh okittatoh in Jesús. In saduceos amo kineltokah ke in mikameh velis moyolitiskeh. Iva okitlajtlanijkeh in Jesús: —Tlamachti, Moisés otechkajtevili ijkuilitok, tla se tlakatl omonamikti, ixpolivi iva amo okinpixki ipilvah ivan itonana, ikni in difunto kipia de monamiktis ivan iknosivatl para ivan kinpias ipilvah kemi oyeskia ipilvah in difunto. Ijkó pues, yi semi okatkah chikome iknimeh. Tlen tetiachka achto omonamikti, pero oixpolivik iva amo okinpixki ipilvah. Oksé ikni tlen kivaltoka omonamikti ivan yejón iknosivatl, iva noijki oixpolivik iva amo okinpixki ipilvah. Oksé tlen kivaltoka no ijkó omochi, iva noijki ijkó omochijkeh nochtin tlen chikome iknimeh. Satepa noijki oixpolivik in iknosivatl. Tonses, ijkuak moyolitiskeh in mikameh, ¿katle de yejonmeh iknimeh yetos itonana yejón sivatl, porke nochtin chikomeh iknimeh omonamiktijkeh ivan yejón sivatl? Ijkuakó Jesús okinnankili: —Itech nin tlaltikpaktli, in tlakah ivan sivameh monamiktiah. Pero tlen Dios kijtos ma moyolitikah para yeskeh itech neká yankuik nemilistli tlen yetos satepa, ijkuakó ayakmika monamiktis. Porke ompa ayakmo ixpoliviskeh. Yeskeh kemi ilvikaktlatitlaniltih tlen amo semi ixpolivih. Yeskeh tepilvah de Dios porke yomoyolitijkeh. Moisés noijki techititia ke in mikameh moyolitiah, kan tlapova de se kovatlanvitztli tlen otlatlaya. Kan Dios okilvi in Moisés nik yen Dios de Abraham, de Isaac iva de Jacob. Iva Dios amo Dios de mikameh, sino de tlen yolitokeh. Iva para Dios nochtin yolitokeh tlen Ye iaxkavah. Ijkuakó sekimeh tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés okilvijkeh: —Tlamachti, kuali tlen otikijto. Iva mach ok omixevijkeh ok itla okitlajtlanijkeh. Ijkuakó Jesús okintlajtlani tlen ompa okatkah: —¿Tleka in gentejtih kijtovah ke Cristo yen ikone in David? Porke inevia in David kijtova itech libro de Salmos: Dios omotlapovi ivan noTeko, okilvi: “Ximotlali ik noyekmapa, asta kan ma nikintlali itlampa mokxivah tlen mitztlavelitah.” Inevia David okinotzki in Cristo iTeko. Tonses, ¿kenik in Cristo ma yeto tekone de David? Mientras nochtin otlakaktokah, ijkuakó Jesús okinmilvi in momachtijkeh: —Xikpiakah kuidado de tlen tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, porke kivelitah nemiskeh ika intlakenvah weweyakeh, iva kinekih ma kinyektlajpalokah ijkuak nemih tiankistli. Iva kan tiotlamachtijkaltih kivelitah motlaliskeh kan motlaliah in tlayakankeh, iva itech ilvimeh kitemovah se kuali lugar kan motlaliskeh. Iva kinkixtiliah inkalvah in iknosivameh, iva san ik mochivah wejkavitl modiostzajtziliah. Por eso, Dios kintlajyoviltis okachi. Jesús okatka kan templo iva okinmitak sekimeh tominejkeh okontlaliayah intomi ijtik in kaja kan kitlaliah ofrendajtomi. Noijki ompa okittak se iknosivatl prowe tlen okontlali ijtik kaja ome tomintzitzintih de cobre tlen amo miek ipati. Iva Jesús okijto: —Yi neli nimechilvia, ke nin iknosivatl prowe okontlali okachi ke nochtin tlen oksekimeh. Porke nochtin oksekimeh okontlalijkeh intomi tlen kinsobrarova, pero nin iknosivatl prowe okontlali nochi tlen okipiaya para ika otlakuaskia. Sekimeh omotlapovijtokah aserka de yen temeh kualtzitzintih tlen ika ochijchitoka in templo, iva de sekimeh tlamantih kualtzitzintih tlen ompa okatkah kemi tlachijchivali. Ijkuakó Jesús okijto: —Ajsis tonali nochi nin tlen imejvah axka inkittah, nochi kixixititzaskeh iva ayakmo mokavas nepanitos nion oksé tetl. Ijkuakó okitlajtlanijkeh: —Tlamachti, ¿keman ijkó panolos? ¿Katli yen neskayotl tikittaskeh ijkuak pevas ijkó panolos? Jesús okijto: —Xikpiakah kuidado de amika ma imechkajkayava. Miekeh vitzeh san kinejnekiskeh notoka, kijtoskeh: “Ne niCristo”, iva noijki kijtoskeh: “Yoajsik ora.” Pero amo xikinneltokilikah. Ijkuak inkimatiskeh onka guerra iva kimomagah ik nikan nepa, amo ximomavtikah. Ijkó kipia tlen panos, pero ayamo tlamis in tlaltikpaktli. Jesús noijki okinmilvi: —Se país kimomagas ivan oksé país, iva se altepetl kimomagas ivan oksé altepetl. Miek lado tlalolinis chikavak, yetos apistli iva yetos miek kokolistli. Iva itech ilvikak mottas miek tlamantli tlen amo keman motta iva yetos temajmavti. ’Pero antes de ijkó tlamochivalos, imejvah imechochololtiskeh iva imechkitzkiskeh. Imechtemaktiskeh kan tiotlamachtijkaltih iva imechtzakuaskeh telpiloya. Imechvikaskeh innavak in wejwei tlanavatijkeh iva innavak kobernadortih. Ijkó imechtoktiskeh por innechneltokah. Pero ijkuakó imejvah velis inkintlapoviskeh de Ne. Iva xikchivakah de amo ximotekipachokah de kenik intlanankiliskeh para inmopaleviskeh. Porke Ne nimechmakas tlajtoli iva tlamatilistli iva nion se de tlen imechtlavelitah amo velis imechnankilis iva nion kijtos ke amo neli tlen inkijtovah. Iva asta inmotajvah, iva inmoknivah, iva tlen itla inkimitah, iva inmoyoliknivah yejvah mismo inmechtemaktiskeh. Iva sekimeh de imejvah inmechmiktiskeh. Nochtin imechkualankaitaskeh por innechneltokah. Pero amo inkipoloskeh nion se inmotzonkal. Imejvah ximoyekketokah itech inmotlaneltokalis, para velis inmomakixtiskeh. ’Ijkuak inkittaskeh in siudad de Jerusalén yokiyavalojkeh miekeh soldadojtih, xikmatikah nik san nima yi kixixititzaskeh. Ijkuakó, tlen yeskeh Judea ma cholokah asta kan tepemeh. Tlen yeskeh Jerusalén ma kisakah san nima, iva tlen yeskeh tlala amo ma kalakikah kan yejón siudad. Porke itech yejonmeh tonaltih yetos tlajyovilistli, iva tlamochivalos ijkó kemi kajki ijkuilitok itech Tiotlajkuiloli. ¡Prowestih in sivameh tlen itech nekateh tonaltih kipiaskeh inkone inmijtik iva in sivameh tlen tlaskaltijtoskeh! Porke yetos wei tlajyovilistli itech nin tlaltikpaktli, iva ikualanilis in Dios vitz itech ninmeh gentejtih. Sekimeh ixpoliviskeh itech guerra, iva sekimeh kinkitzkiskeh iva kinvikaskeh itech oksekimeh países. In gentejtih tlen amo judiojtih tlaijtlakoskeh iva yejvah kinavatijtoskeh in siudad de Jerusalén, asta ijkuak tlamis in tiempo tlen Dios yokitlali para yejvah tlanavatijtoskeh. ’Ijkuakó panos miek tlamantli tlen amo keman motta itech tonali, itech metzi iva itech sitlalimeh. Iva itech nochi in tlaltikpaktli in gentejtih motekipachoskeh iva momajmavtiskeh. Mach ok kimatiskeh tlán kichivaskeh, porke in atl tlen wei ijkoyukas chikavak iva motlatlavitekis. In gentejtih asta kuaxivintiskeh de mavkayotl ijkuak kittaskeh tlen tlamochivalos itech nin tlaltikpaktli. Porke in tlamantih tlen chijchikavakeh tlen kateh itech ilvikak viviokaskeh. Ijkuakó kittaskeh iKone in Tlakatl vitz itech mixtli ika miek ivelitilis iva ika wei imavissotlanex. Ijkuak pevas ijkó tlamochivalos, ximoyolchikavakah iva xiajkotlachiakah, porke Dios san nima imechmakixtis. Jesús noijki okinmilvi nin ejemplo: —Xikittakah in igoskuavitl, o noso itla oksé kuavitl. Ijkuak inkittah yi peva moxivyotia, imejvah yinkimatih nik in tonaya yi kajki serka. Ijkó noijki, ijkuak inkittaskeh yope ijkó tlamochivalo, xikmatikah noijki nik in Dios yi mero pevas tlanavatis. ’Yi neli nimechilvia, ke nochi yejón tlamantli panolos antes de ixpoliviskeh in gentejtih de nin tiempo. In ilvikak ivan tlaltikpaktli ayakmo yeskeh, nochi polivis, pero notlajtol amo polivis, sino kipia de mochivas nochi tlen nimechilvia. ’Xikpiakah kuidado. Amo ma tlakuava inmoyolo ika pitzonemilistli nion ika tlavankayotl, iva nion ika netekipacholi de nin nemilistli. Amo san kichiva neká tonali imechonajsiki amo inmonejmachpa. Porke yetos kemi se trampa tlen kinkitzkis nochtin gentejtih tlen yeskeh itech nin tlaltikpaktli. Xiijsatokah pues. Ximodiostzajtzilijtokah nochipa para velis incholoskeh de nochi yejón tlen panolos. Iva ijkó velis inmoteixpantiliskeh ixpan iKone in Tlakatl. Jesús otlamachtiaya de tlajka kan templo, iva de yovak oyaya kan tepetl tlen itoka Olivos iva ompa omokavaya. Iva nochi kualkanpa in gentejtih oyayah kan templo para kikakiskeh in Jesús. Yoajsia ilvitl ijkuak mokua in pan tlen amo kipia xokotixtli, kijtosneki yen tlen ilvitl de Pascua. In tlayakankeh tiopixkeh iva in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés okitemovayah kenik velis kixpoloskeh in Jesús, pero okinmiimakasiah in gentejtih. Ijkuakó in Amo Kuali Tlakatl okalakki itech iyolo in Judas, tlen okinotzayah Iscariote, tlen okatka se de tlen majtlaktli ivan ome momachtijkeh de Jesús. Judas oyá omotlapovito invan tlayakankeh tiopixkeh iva noijki invan tlayakankeh de templojmayoltih, kenomi nik kinmaktilis in Jesús. Yejvah opakeh iva okilvijkeh kimakaskeh tomi. Judas okijto kuali kajki iva ope kitemova keman velis kitemaktis in Jesús, ijkuak amo teixpa. Oajsik tonali de ilvitl ijkuak mokua in pan tlen amo kipia xokotixtli, iva ijkuak kimiktiah se ichkakonetl para kikuaskeh tiotlaki itech ilvitl de Pascua. Jesús okinnotzki in Pedro ivan Juan, iva okinmilvi: —Xiviah xikchivatih in tlakuali de Pascua para tikmomajseviskeh. Yejvah okitlajtlanijkeh: —¿Kan tikneki ma tikchivatih? Jesús okinnankili: —Ijkuak inkalakiskeh kan siudad, ompa inkittaskeh se tlakatl kivika atl ika komitl. Xikseguirokah asta ikalijtik, iva ompa itech yejón kali xiktlajtlaniikah in chane: “In Tlamachti kijtova: ¿Katli yen kuarto kan nikmomajsevis in tlakuali de Pascua Ne ivan tlen nikinmachtia?” Ijkuakó ye imechititis se wei kuarto tlen kajki tlakpak kan yi tlayektlalitok. Ompa xikchivakah in tlakuali de Pascua. Yejvah oyajkeh iva okajsitoh nochi kemi Jesús okinmilvi, iva okichijkeh in tlakuali de Pascua. Ijkuak oajsik ora para tlakuaskeh, Jesús ivan tiotlatitlaniltih omotlalijkeh kan mesa. Jesús okinmilvi: —Desde yi wejkavitl niknektivitz nikmomajsevis inmovah nin tlakuali de Pascua antes de nitlajyovis. Nikneki nimechilvis ke mach ok kema nikmomajsevis oksé tlakuali kemi nin, asta ma ajsi neká tonali ijkuak momatis tlan kijtosneki nin tlakuali kan Dios tlanavatia. Satepa okontilanki se kopa de vino, okitlasojkamatki inavak Dios iva okijto: —Innochtin xiksepanonikah nin kopa de vino. Nikneki nimechilvis ke mach ok nikonis vino, asta ijkuak Dios yi pevas tlanavatis. Satepa, okontilanki in pan iva okitlasojkamatki inavak Dios. Okipojpostekki in pan iva okinmajmakak in momachtijkeh, iva okinmilvi: —Nin yen nokuerpo, iva niktemaka por imejvah. Imejvah ijkí xikchivakah para ika techilnamikikah. Noijki, ijkuak otlankeh otlakuajkeh yejón tiotlaki, okontilanki se kopa de vino iva okijto: —Nin kopa de vino yen noesso tlen nokivis por imejvah. Iva ika nin noesso Dios kichiva se yankuik moyekkavalistli inmovah. ’Pero in tlakatl tlen nechtemaktis, nika kajki nova kan mesa. Yi neli, iKone in Tlakatl ixpolivis ijkó kemi Dios yokijto ma kipano. Pero ¡ay de neká tlakatl tlen kitemaktis! Ijkuakó ope motlajtlaniah entre yejvah akin ijkó kichivas. Noijki ope motlatlajtolnamikih akin de yejvah okachi weititok. Pero Jesús okinmilvi: —In wejwei tlanavatijkeh de nin tlaltikpaktli, kivelitah kiteititiskeh nik yejvah tlanavatiah. Iva tlen kalakih tekivajkeh kinmilviah in gentejtih: “Tejvah tikchivah tlen kuali iva timechpaleviah.” Pero imejvah amo ijkó xikchivakah. Tlen okachi weititos, moneki ma mochiva kemi tlen okachi telpochtli. Iva tlen tlanavatia, moneki yetos kemi se tlen tlapalevi. ¿Akin okachi weititok, tlen motlalia kan mesa o noso tlen tlapalevia tetlamaka? ¿Amo yen tlen motlalia kan mesa? Pero Ne nika inmovah kemi se tlen tlapalevia. ’Nochi tiempo tlen nikpanotivitz ovijkayotl, imejvah nochipa inkateh nova. Por eso, Ne nimechtlalis xitlanavatikah, ijkó kemi noTajtzi onechtlali ma nitlanavati. Kan Ne nitlanavatia, imejvah intlakuaskeh iva inkoniskeh kan nomesa, inmotlaliskeh ipan tekivajsiyajtih para inkijtoskeh akinmeh tlajtlakolejkeh iva akinmeh amo de tlen majtlaktli ivan ome familias de Israel. In toTeko noijki okijto: —Simón, Simón, xikaki. Satanás yokitlajtlanki ma kikavilikah ma imechtzejtzelo kemi trigo para imechyejyekos xivetzikah itech tlajtlakoli. Pero Ne yoniktlatlavti in Dios por te para ma mitzpalevi ximoyekketza itech motlaneltokalis. Iva ijkuak oksemi timokuapas nonavak, xikinpalevi moknivah para ma moyekketzakah itech intlaneltokalis. Pedro okilvi: —NoTeko, ne mova nias maski mova ma nechtzakuakah, iva maski asta mova ma nechmiktikah. Jesús okilvi: —Pedro, nikneki nimitzilvis, ke axka antes de tzajtzis in kaxtil, para ijkuakó te yotikijto eyi welta nik amo techixmati. Ijkuakó Jesús okintlajtlani: —Ijkuak onimechtitlanki iva onimechilvi amo xikvikakah tominbolsa, nion ayatl, nion kaktli, ¿kox itla omechpolo? Yejvah okijtojkeh: —Mach itla. Jesús okinmilvi: —Pero axka, moneki xikvikakah inmotominbolsa iva inmoaya. Iva tla amo inkipiah inmoespada, xiknemakakah inmochamarra iva xikmokovikah se. Nikneki nimechilvis kipia tlen mochivas notech tlen kijtova in Tiotlajkuiloli: “Yejvah okittakeh kemi se tlakatl tlen yi neli tlajtlakole.” Porke nochi tlen kajki ijkuilitok de Ne, kipia tlen mochivas. Ijkuakó yejvah okijtojkeh: —ToTeko, nika kateh ome espadajtih. Jesús okinmilvi: —Imejvah amo inkajsikamatih. Ya san ijkó xikavakah. Satepa Jesús okiski oyá kan tepetl tlen itoka Olivos ijkó kemi Ye okipiaya kostumbre. In momachtijkeh noijki okiseguirojkeh. Ijkuak Jesús ompa oajsito, okinmilvi: —Ximodiostzajtzilikah, para amo xivetzikah ijkuak imechyoltilanas in tlajtlakoli. Jesús okinkajte, iva oyá wejkatzi kemi ijkuak tiktlamotlah se tetl. Ompa omotlankuaketzki iva omodiostzajtzili. Okijto: —NoTajtzi, tla tejwatzi tikmonekiltis, techpalevi amo ma nikpano nin tlajyovilistli tekoko. Pero amo ma mochiva kemin Ne nikneki, sino kemi tejwatzi tikmonekiltia. Ijkuakó okimonextili se ilvikaktlatitlanili de ilvikak para kimakas chikavalistli. Iva itech itlajyovilis okachi chikavak omodiostzajtziliaya, iva wejwei itonil ochipinia ipan tlali kemi estli. Ijkuak otlanki omodiostzajtzili, omoketzki iva oyá kan okatkah in momachtijkeh, iva okinmajsito kochtokeh, sa tlawel omoyolkokovayah asta okintlanki kochilistli. Jesús okinmilvi: —¿Tleka inkochih? Ximevakah, iva ximodiostzajtzilikah para amo ma imechyoltilana in tlajtlakoli. Jesús ok otlapojtoka, iva ijkuakó ovalajkeh miekeh gentejtih. Okinvalyakanaya yen tlen itoka Judas, se de tlen majtlaktli ivan ome momachtijkeh. Yejón Judas omotoki inavak Jesús iva okixpipitzo. Ijkuakó Jesús okilvi: —Judas, ¿ika se ixpipitzolistli tiktemaktia iKone in Tlakatl? Tlen okatkah ivan Jesús, ijkuak okittakeh tlen yope tlamochivalo, okitlajtlanijkeh: —ToTeko, ¿tikneki invah ma timokitzkikah ika espada? Iva se de yejvah okinakastzonteki se tlakatl tlen itlakeval in wei tiopixki, okitzontekili tlen iyeknakas. Pero Jesús okijto: —Ya, xikinkavakah. Ijkuakó Jesús okikitzkili inakas in yejón tlakatl iva okipajti. Jesús okinmilvi in tlayakankeh tiopixkeh, in tlayakankeh de templojmayoltih iva in tlayakankeh tetajmeh, tlen ovalajkeh okikitzkikoh: —¿Onvalajkeh onnechkitzkikoh ika espada iva ika kuavitl kemi oyeskia niichteki? Nochipa onikatka inmovah kan templo, iva amo semi onnechkitzkijkeh. Pero itech nin ora Dios imechkavilia xikchivakah tlen imejvah inkinekih, iva tlen kineki in Amo Kuali Tlakatl tlen tlanavatia kan tlayova. Ijkuakó okitzkijkeh in Jesús iva okivikakeh kan ikalijtik in wei tiopixki. Pedro san wejka okinseguirovaya. Ompa tlatlajko kiavak, okitlalijkeh se tlikuili iva omotlalijkeh okiyavalojkeh. Pedro noijki ompa omotlali intzala. Satepa se sivatl tlen ompa tlapalevi, ijkuak okittak in Pedro yetok iyakapan tlikuili, kuali okitlajtlatak iva okijto: —Nin tlakatl noijki onemia ivan Jesús. Pero in Pedro amo okimokuiti, iva okijto: —Nana, ne mach nikixmati. Satepa, oksé tlakatl okittak iva okilvi: —Te noijki se de yejvah. Iva Pedro okijto: —Amo, ne mach niteva. Kemi se ora satepa, oksé tlakatl noijki okijto: —Yi neli, nin tlakatl onemia ivan Jesús, porke nin tlakatl noijki de Galilea. Pedro okijto: —Tata, mach nikmati tlán tikijtova. Iva san nima ijkuakó, ijkuak in Pedro ok otlapojtoka, ovaltzajtzik in kaxtil. Ijkuakó in toTeko omokuapki iva okonitak in Pedro, iva Pedro okilnamiki tlen toTeko okilvijka: “Axka, antes de tzajtzis in kaxtil, para ijkuakó te yotikijto eyi welta nik amo techixmati.” Ijkuakó Pedro okiski iva sa tlawel ochokak. In tlakah tlen okikuidarojtokah in Jesús, okipijpinatiayah iva okivitekiah. Okixilpijkeh iva okixvijvitekiah, iva okilviayah: —¡Xikyejyekoli, akin omitzmagak! Iva san tlen amo fiero okilviayah. Ijkuak otlaneski, omololojkeh in tlayakankeh tetajmeh, in tlayakankeh tiopixkeh iva in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, iva okivikakeh in Jesús itech injunta in judiojtih. Ompa okitlajtlanijkeh: —Techilvi, ¿kox te tiCristo? Ye okinnankili: —Tla nimechilvis nik yen Ne, imejvah amo inkineltokaskeh. Iva tla itla nimechtlajtlanis, amo innechnankiliskeh, iva nion amo innechkajkavaskeh. Iva desde axka iKone in Tlakatl yetos ik iyekmapa in Dios tlen kipia nochi velitilistli. Ijkuakó nochtin okitlajtlanijkeh: —¿Kijtosneki te tiiKone in Dios? Jesús okinnankili: —Imejvah inmonevia yonkijtojkeh. Ijkuakó yejvah okijtojkeh: —Mach ok monekih testigojtih. Tejvah toneviah yotikakkeh tlen yokijto. Ijkuakó nochtin omoketzkeh, iva okivikakeh in Jesús inavak Pilato. Ompa ope kiteilviah, okijtovayah: —Nin tlakatl kintlatlalvijtinemi topaisanojvah. Kijtova ke amo moneki se kitlaxtlavas impuestos para in wei tekiva César, iva kijtova nik yen Cristo, se wei tlanavati. Iva Pilato okitlajtlani: —¿Te tiwei tlanavati de judiojtih? Jesús okinankili: —Te yotikijto. Ijkuakó Pilato okinmilvi in tlayakankeh tiopixkeh ivan gentejtih tlen omololojkeh: —Ne amo nikajxilia itla tlamantli para velis nikijtos ke nin tlakatl tlajtlakole. Pero yejvah okachi chikavak okijtojkeh: —San kinpajsolova in gentejtih ika itlamachtil itech nochi in tlali de Judea. Ope itech tlali de Galilea iva axka asta nika Jerusalén yoajsiko ika itlamachtil. Ijkuak Pilato ijkó okikakki, otlajtlanki kox de Galilea in Jesús. Ijkuak okilvijkeh nik de ompa, ijkuakó okititlanki inavak Herodes, tlen okatka kobernador de Galilea, iva tlen mero omajsia ompa Jerusalén itech yejonmeh tonaltih. Herodes sa tlawel opakki ijkuak okittak in Jesús. Yi wejkavitl okinekia kixmatis, porke okikakia otlapovayah de Ye, iva okinekia kittas ma kichiva se tetzavitl. Herodes okitlajtlani miek tlamantli, pero Jesús amitla okinankili. Ompa okatkah noijki in tlayakankeh tiopixkeh iva in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, tlen omotlajtolchikavayah okiteilviayah. Herodes ivan isoldadojvah fiero okilvijkeh iva okipijpinatijkeh. Okitlakentijkeh ika se kuali tlakemitl kemi se wei tlanavati. Satepa Herodes oksemi okititlanki inavak Pilato. Itech yejón tonali Pilato ivan Herodes omochijkeh yoliknimeh. Porke achto amo omoyekvikayah. Satepa Pilato okinmololo in tlayakankeh tiopixkeh, in tlayakankeh judiojtih iva nochtin gentejtih, iva okinmilvi: —Imejvah onnechvalikilijkeh nin tlakatl, inkijtovah kinpajsolojtinemi in gentejtih. Pero ne yoniktlatzintoki inmoixpa, iva amo onikajxili itla tlamantli de tlen imejvah ika inkiteilviah. Nion Herodes amitla okajxili, por eso oksemi onechvaltitlanili. Nin tlakatl amitla okichi iva amo velis niktlajtlakoltis para ma ixpolivi. San nitlanavatis ma kiwitekikah iva satepa nikajkavas. Pilato ijkó okinmilvi, porke nochi xivitl itech ilvitl de Pascua in tekivajkeh romanos okipiayah kostumbre de okikajkavayah se de tlen tzaktokeh telpiloya. Pero nochtin ope tzajtzih chikavak: —¡Ma miki yejón tlakatl! ¡Xikajkava in Barrabás! Yejón Barrabás okitzakeh telpiloya porke ompa Jerusalén otetlatlalvi para ipan oyajkeh in kobierno, iva noijki por otemikti. Pilato oksemi okintlapovi in gentejtih, porke okinekia kikajkavas in Jesús. Pero yejvah oksemi otzajtzikeh chikavak: —¡Xikrusifikaro! ¡Xikrusifikaro! Ipan eyi welta in Pilato okinmilvi: —¿Tleka? ¿Kox itla okichi tlen amo kuali? Ne amo nikajxilia itla tlajtlakoli kemi para se kixpolos. Nitlanavatis ma kivitekikah iva satepa nikajkavas. Pero yejvah okachi otzajtziah chikavak, okijtovayah ma kikrusifikarokah. Sa tlawel otzajtziah chikavak asta kan omochi tlen yejvah okinekeh. Ijkuakó Pilato okichi tlen yejvah okinekeh. Okikajka in tlakatl tlen yejvah okitlajtlankeh, tlen otzaktoka por ipan oyá in kobierno iva por otemikti. Iva Pilato okinmaktili in Jesús para ma kitoktikah san tlen yejvah kinekiskeh. Ijkuak yokivikayah in Jesús para kikrusifikaroskeh, ijkuakó okitzakuilijkeh se tlakatl de Cirene itoka Simón, tlen ovalaya de tlala, iva okichikavilijkeh ma kivika ma kikechpanojtiv in krus ikuitlapan Jesús. Miekeh gentejtih okiseguirovayah in Jesús, iva noijki okitokayah miekeh sivameh tlen otzajtziah iva ochokayah de neyolkokoli por Ye. Pero Jesús onmokuapki okoninmitak iva okinmilvi: —¡Sivameh de Jerusalén! Amo xichokakah por Ne, sino xichokakah por imejvah iva por inmopilvah. Porke ajsis tonali ijkuak ijkí mijtos: “Ma pakikah in sivameh tlen amo velih kinpiah inkonevah, tlen amo kema okinpixkeh inkonevah iva tlen amo kema otlachichitijkeh.” Ijkuakó in gentejtih pevas kinmilviskeh in tepemeh: “Topah xivetzikih”, iva kinmilviskeh in lomajtih: “Techtlaatikah.” Tla Ne ijkí nechixpolovah tlen amitla onikchi, ¿tlán amo velis kinpanos tlen kichivah tlen amo kuali? Noijki okinvikayah ome tlakah tlen ichtekeh iva temiktijkeh, okinvikayah para kinmixpoloskeh itech krus ivan Jesús. Ijkuak oajsitoh kan kilviah Mikatzontekomatl, ompa okikrusifikarojkeh in Jesús, iva noijki ompa okinkrusifikarojkeh tlen omen tlakah amo kualmeh, se ik iyekmapa iva oksé ik iopochmapa. Jesús okijto: —NoTajtzi, xikintlapojpolvi, porke amo kimatih tlen kichivah. In soldadojtih omotlatlaankeh para kittaskeh tlán kimokaviskeh kada se de yejvah de itzotzol in Jesús. Miekeh gentejtih ompa okitlajtlatokah in Jesús. In tlayakankeh judiojtih san okiwetzkiliayah, okijtovayah: —Okinmakixti oksekimeh. Axka Ye inevia ma momakixti, tla yi neli yen Cristo tlen Dios okipejpenki. In soldadojtih noijki san okiwetzkiliayah in Jesús. Omotokijkeh inavak iva okimakakeh ma koni vino xokok, iva okilvijkeh: —Tla te tiwei tlanavati de judiojtih, te monevia ximomakixti. Iva ik tlakpak de kan ikrus in Jesús okipiaya se letrero ijkuilitok ika tlajtoli griego, latín iva hebreo, kijtojtok: “NIN YEN WEI TLANAVATI DE JUDIOJTIH.” Se de yejonmeh omeh tlen amo kualmeh tlen ompa okrusifikaritoka, noijki fiero okilviaya in Jesús. Okilvi: —Tla te tiCristo, monevia ximomakixti, iva tejvah noijki techmakixti. Pero tlen oksé iyolikni okajvak iva okilvi: —¿Amo tikimakasi in toYejwatzi, maski noijki tika itech nin tlajyovilistli? Tejvah totech povi titlajyoviskeh porke amo kuali tlen otikchijkeh, pero nin tlakatl amitla okichi. Iva okilvi in Jesús: —Jesús, techilnamiki ijkuak pevas titlanavatis. Jesús okilvi: —Yi neli nimitzilvia, axka tietos nova kan tlaxochiojka itech ilvikak. Desde tlajko tonali iva asta las tres de tiotlaki, otlayovak itech nochi in tlaltikpaktli. In tonali ayakmo otlavi, iva in tzotzoltlatzakuili de kan templo otlajkotzayanki. Ijkuakó Jesús otzajtzik chikavak, okijto: —NoTajtzi, itech momatzi niktlalia notonal. Ijkuak otlanki ijkó okijto, oixpolivik. Ijkuak in kapita romano okittak tlan opanolok, okiweijkachi in Dios, okijto: —Nin tlakatl yi neli okatka tlakamela. Nochtin gentejtih tlen ompa okatkah tlen okittakeh nochi tlen opanolok, omokuapkeh para inkalijtik moelpanwitektivih de neyolkokoli. Pero nochtin tlen invah omixmatia in Jesús, iva in sivameh tlen ovalajkeh ivan Jesús desde Galilea, san wejka omokajkeh konitokeh nochi yejón tlamantli. Okatka se tlakatl itoka José, de altepetl Arimatea tlen kajki itech tlali de Judea. Okatka kuali tlakatl iva tlakamela, iva okichiaya keman pevas tlanavatis in Dios. José teva opovia itech injunta in judiojtih, iva tlen oksekimeh de yejón junta ijkuak okijtojkeh kixpoloskeh in Jesús, ye amo okatka de akuerdo. José oyá okittato in Pilato iva okitlajtlanili ma kimaka ikuerpo in Jesús. Satepa de okitemovi de itech krus, okemilo ika se sábana iva okitlali kan se mikatekochtli tlen okichkuakeh ikxitlan se tepejxitl, iva ompa ayamika okitookayah. Iva itech yejón tonali okatka ijkuak motlayektlaliliah in judiojtih, porke yopevaskia in sábado. In sivameh tlen okiseguirovayah in Jesús desde Galilea, oyajkeh ivan José, iva okittakeh in mikatekochtli iva okittakeh kenik okitlalijkeh ikuerpo in Jesús. Ijkuak omokuapkeh para inkalijtik, okiyektlalijkeh seki tlapajyotl ajviak iva aseite tlen ajviak para kixaviliskeh ikuerpo in Jesús. Iva ijkuak oajsik sábado, omosevijkeh ijkó kemi kijtova itlanavatil Moisés. Tlen primer tonali de yejón samana, in sivameh omokuapkeh kan mikatekochtli seppa kualka, okivikayah in tlapajyotl ajviak tlen okiyektlalijkeh. Oksekimeh sivameh noijki invah oyayah. Ijkuak oajsitoh, okajsitoh in tetl tlen ika otentzaktoka in mikatekochtli, yokatka ik se lado. Iva ijkuak okalakeh tlatlaijtik, ayakmo okajsikeh ikuerpo in toTeko Jesús. Ayakmo okimatiah tlán kichivaskeh, iva ijkuakó okinmitakeh ome tlakah moketokeh ik innakastla, otlakentokah ika intlaken petlantok. In sivameh omomavtijkeh iva omixtlapachojkeh ipan tlali. Iva yejonmeh tlakah okinmilvijkeh in sivameh: —¿Tleka inkitemovah kan mikameh se tlen yolitok? Jesús amo nika kajki. Ye yomoyoliti. Xikilnamikikah tlen yomechilvih ijkuak ok okatka Galilea. Okijto ke iKone in Tlakatl, okitemaktiskiah inmak tlen tlajtlakolejkeh, iva okikrusifikaroskiah, iva ipan eyi tonali omoyolitiskia. Ijkuakó in sivameh okilnamikeh tlen Jesús okinmilvi. Okiskeh de kan mikatekochtli, iva oyajkeh kan okatkah in majtlaktli ivan se momachtijkeh iva nochtin tlen oksekimeh, iva okinmatiltijkeh nochi yejón tlen opanolok. Yejonmeh sivameh kijtosneki yen María tlen de altepetl Magdala, Juana, María imama in Jacobo, iva oksekimeh sivameh. Yejvah okinmilvijkeh in tiotlatitlaniltih nochi tlen opanolok. Pero amo okinneltokilijkeh, porke okiyejyekojkeh ke nochi tlen okijtovayah in sivameh yejón san puro lokojyotl iva amo yi neli. Pero Pedro okistevak omotlelo oyá kan mikatekochtli. Iva ijkuak ompa oajsito, oontlachixki ik tlatlaijtik, okinmitak san yen tzotzoltih ompa okatkah. Satepa omokuapki para kalijtik iva omotlajtlaniaya tlán kijtosneki tlen opanolok. Itech yejón mismo tonali, ome tlakah tlen onemiah ivan Jesús, onejnentiayah itech ojtli oyayah para kan altepetl de Emaús, tlen okatka de wejka kana majtlaktli ivan se kilómetro de Jerusalén. Omotlapovijtiayah de nochi tlen opanolok. Iva mientras omotlapovijtiayah, Jesús omotoki innavak iva ope nejnemi invah. Pero yejvah amo okiyekixmatkeh, porke Dios amo okinkavili ma kiyekixmatikah. Ijkuakó Jesús okintlajtlani: —¿De tlán inmotlapoviah mientras innejnemih? ¿Tleka inmoyolkokovah? Se de yejvah tlen itoka Cleofas, okinankili: —¿De nochtin tlen ovalajkeh de okseka ompa Jerusalén, san yen tejwatzi amo tikmati tlán opanolok itech ninmeh tonaltih? Jesús okintlajtlani: —¿Tlán opanolok? Iva yejvah okinankilijkeh: —Tlen okipanok in Jesús de Nazaret. Para toYejwatzi Dios iva para nochtin gentejtih Ye okatka se wei tiotenejmachti. Ye okijto iva okichi miek tlamantli ika ivelitilis. In tlayakankeh tiopixkeh ivan totlayakankavah okitemaktijkeh para ma kixpolokah, iva okikrusifikarojkeh. Tejvah otikchiayah Ye kimakixtis topaís de Israel. Pero axka, yi kipia eyi tonali de ijkó opanolok. Maski sekimeh sivameh tlen tovah povih sa otechtlatlachialtijkeh de tlen otechmatiltijkeh, porke oyajkeh san kualka kan mikatekochtli, iva komo amo okajsikeh ikuerpo in Jesús, ovalajkeh kalijtik. Iva kijtovah ke okinmonextilijkeh sekimeh ilvikaktlatitlaniltih, tlen okinmilvijkeh ke Jesús yolitok. Sekimeh tlakah tlen tovah povih oyajkeh kan mikatekochtli, iva okajsitoh ijkó kemi okijtojkeh in sivameh, pero amo okittakeh in Jesús. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —¡Sa tlawel intzontemeh! ¿Tleka sa tekitl ovi imechkitzkilia para inkineltokaskeh tlen okijtojkeh in tiotenejmachtijkeh? ¿Amo okipiaya de tlajyovis in Cristo itech nochi in yejón tlamantli antes de kalakis itech imavissotlanex? Ijkuakó Jesús ope kinyekilvia tlen kijtova in Tiotlajkuiloli kan tlapova de Ye. Achto okinyekilvi tlen okijkuilo Moisés iva satepa okinyekilvi nochi tlen okijkuilojkeh in tiotenejmachtijkeh. Ijkuak oajsitoh kan altepetl kan yejvah oyayah, Jesús okichi kemi oyeskia yavi okachi wejka. Pero yejvah okitlatlavtijkeh ma mokava invah. Okilvijkeh: —Ximokava tovah, porke yotiotlakik, iva yi tlayovas. Tonses, Jesús oyá invah para inkalijtik. Iva ijkuak invah yoyetoka kan mesa, okontilanki in pan iva okitlasojkamatki inavak Dios, satepa okipojpostekki iva okinmajmakak. Iva san nima ijkuakó Dios okinmititi nik yen Jesús iva okiyekixmatkeh. Pero Ye san ovalpolivik. Iva ovalmotlapovijkeh entre yejvah: —Tejvah otikmachiliayah miek pakilistli itech toyolo nepa itech ojtli mientras otechtlapovijtivalaya, iva otechyekilviaya tlen kijtova in Tiotlajkuiloli. Iva san nima ijkuakó omokuapkeh para Jerusalén. Iva okinmajsitoh in majtlaktli ivan se momachtijkeh ivan tlen ompa invah ololitokah. Iva tlen ololitokah okinmilvijkeh: —Yi neli omoyoliti in toTeko, iva in Simón noijki yokittak. Ijkuakó, tlen ome tlakah noijki ope kintlapoviah de tlen okinpanok itech ojtli, iva kenik okiyekixmatkeh in Jesús ijkuak okipojpostekki in pan. Ijkuak ok otlapojtokah de yejón tlamantli, ijkuakó Jesús ovalmonexti ik tlatlajko iva okintlajpalo. Okinmilvi: —Xiekah ika kuali. Yejvah sa tlawel omomajmavtijkeh, porke yejvah okiyejyekojkeh okittakeh se ejekatl. Pero Jesús okinmilvi: —¿Tleka inmomavtiah? ¿Tleka inmoyoloomeviah? Xikinmitakah nomavah ivan nokxivah. Yen Ne. Techmachilikah iva techitakah. Porke se ejekatl amo kipia inakayo nion iomio, pero Ne nikpia. Ijkuak ijkó okinmilvi, okinmititi imavah iva ikxivah. Yejvah sa otlatlachixkeh iva opakeh iva asta amo oveliah okineltokayah kox yen Jesús. Iva Jesús okinmilvi: —¿Kox itla inkipiah tlen nikmomajsevis? Ijkuakó okimakakeh se pedaso de michi tlivakki. Jesús okiseli iva okikua inmixpa. Iva satepa okinmilvi: —Xikilnamikikah tlen onimechilvi ijkuak ok onikatka inmovah: nik okipiaya tlen mochivas nochi tlen kajki ijkuilitok de Ne itech itlanavatil Moisés, iva itech intlajkuilol in tiotenejmachtijkeh, iva noijki tlen kijtova in Salmos. Ijkuakó okintlapoli intlayejyekol para ma kajsikamatikah tlen kijtova in Tiotlajkuiloli. Iva okinmilvi: —Kajki ijkuilitok, ke in Cristo okipiaya de oixpoliviskia, iva ipan eyi tonali omoyolitiskia. Iva ke kipia de tetlapoviskeh de Ye itech nochi in tlaltikpaktli de ma moyolkuapakah para Dios ma kintlapojpolvi de intlajtlakol. Iva se pevas ik Jerusalén. Imejvah onkittakeh nochi nin tlamantli iva moneki inkitematiltiskeh. Axka Ne nimechvaltitlanilis tlen noTajtzi omechilvi kivaltitlanis. Pero ximokavakah nika Jerusalén asta xikselikah in velitilistli tlen vitz de ilvikak. Satepa, Jesús okinkixti de Jerusalén iva okinvikak asta Betania. Satepa okinmajkuanki imavah iva okintiochi. Iva mientras okintiochivaya, ijkuakó ope kinkajtejtiv iva oyá otlejkotia para ilvikak. Yejvah okimavistilijkeh, iva satepa omokuapkeh para Jerusalén ika miek pakilistli. Iva nochipa oyayah kan templo okiweijkachivayah in toYejwatzi. Ijkó ma yeto. Antes de oyeskia in tlaltikpaktli, yokatka in Tlajtoli, iva yejón Tlajtoli okatka ivan Dios, iva yen Dios. In Tlajtoli okatka ivan Dios desde ijkuak ope in tlaltikpaktli. Iva ika yejón Tlajtoli, Dios okichi nochi tlen onka. Iva tlamo por yejón Tlajtoli, nochi tlen onka amo oyeskia. Itech yejón Tlajtoli kajki in nemilistli, iva in nemilistli yen tlavili para kintlavilis in tlaltikpaktlakah. Nin tlavili tlavia kan tlayova, iva in tlayovalotl amo veli kisevia. Okatka se tlakatl itoka Juan, tlen Dios okivaltitlanki, para ma yeto kemi testigo iva ma tetlapovi de yejón tlavili, para ijkó nochtin ma kineltokakah. Juan amo yen tlavili, sino Dios okititlanki para ma tetlapovi de yejón tlavili. Neká tlen yi neli tlavili yoajsitivalaya itech nin tlaltikpaktli para kintlavilis nochtin tlaltikpaktlakah. Neká Tlajtoli yokatka itech nin tlaltikpaktli. Iva por yen Tlajtoli Dios okichi in tlaltikpaktli, pero in tlaltikpaktlakah amo okixmatkeh akin Ye. Ovala itech nin tlaltikpaktli tlen Ye okichi, pero tlen iaxkavah amo okiselijkeh. Pero nochtin tlen okiselijkeh iva okineltokakeh, okinkavili ma mochivakah Dios ipilvah. Oneskeh kemi Dios ipilvah, pero amo oneskeh kemi ijkuak se tlakatl ivan se sivatl mosetiliah para kipiah inkone, sino oneskeh kemi Dios ipilvah porke otlaneltokakeh inavak. Iva neká Tlajtoli omokuapki tlakatl iva tovah okatka itech nin tlaltikpaktli. Iva otikittakeh imavistilis, iva yejón mavistilistli kipia san yen iKone toTajtzin Dios, porke otechititi nochi itlasojtlalis iva nochi tlen yi neli melajka. Juan otetlapovi aserka de neká Tlajtoli. Iva chikavak okijtovaya: —Ye nin tlakatl tlen ne onimechilviaya: “In tlakatl tlen vitz satepa de ne, Ye okachi weititok iva amo kemin ne, porke Ye yokatka desde antes de ne ninesis.” De nochi tlen kipia, tinochtin tikselijtivitzeh okachi iva okachi de itlatiochivalis. Dios otechmakak itlanavatil por medio de Moisés. Pero itlasojtlalis iva tlen melajkayotl, ovala por medio de Jesucristo. Amo keman íkka kitta Dios, pero iKone tlen san Ye se, tlen noijki Dios iva kajki seppa inavak iTajtzi, Ye otechixmatiltiko in Dios. In tlayakankeh judiojtih de Jerusalén okintitlankeh sekimeh tiopixkeh iva sekimeh levitas para ma kitlajtlaniitih in Juan akin ye. Iva Juan okinmilvi tlen yi neli: —Mach ne niCristo. Ijkuakó yejvah oksemi okitlajtlanijkeh: —Tonses, ¿akin te? ¿Te tiElías? Juan okinnankili: —Amo, mach ne. Oksé welta okitlajtlanijkeh: —¿Te tiprofeta tlen tikchixtokeh ma viki? Ye okinnankili: —Amo. Ijkuakó okilvijkeh: —Tonses, ¿akin te? Moneki techilvi para ijkó velis itla tikinmilviskeh tlen otechvaltitlankeh. ¿Tlán velis techilvis de te? Juan okinnankili: —Yen ne tlen nitetzajtzilia chikavak kan tlavaki: “Xikmelavakah iojviv in toTeko” —ijkó kemi okijto in tiotenejmachti Isaías. Yejonmeh tlen oviah okittatoh in Juan, yejvah in fariseos okintitlankeh, iva okitlajtlanijkeh: —Tla amo te tiCristo, nion amo te tiElías, nion amo te tiprofeta, tonses, ¿akin omitznavati xitlabautisaro? Juan okinnankili: —Ne nitlabautisarova ika atl, pero imovah kajki se tlen imejvah amo inkixmatih, iva yen tlen vitz satepa de ne. Iva ne nion amo notech povi para nikintojtomilis ikakvah. Nochi nin tlamantli otlamochi itech altepetl Betábara, ik nepa lado de kan weyatl Jordán, kan Juan otlabautisarojtoka. Omostlatik, Juan okittak in Jesús ompa vitz inavak, iva okijto: —Xikittakah, yen nin iichkakone in Dios, tlen kinkixtilia intlajtlakol in tlaltikpaktlakah. Ne onimechtlapovi de Ye ijkuak onimechilvi: “Satepa de ne vitz se tlakatl tlen okachi weititok iva amo kemin ne, porke Ye yokatka desde antes de ne ninesis.” Ne amo onikixmatia, pero Dios onechnavati ma nitlabautisaro ika atl para ke in gentejtih de Israel ma veli kimomakakah kuenta akin Ye. Juan noijki okijto: —Ne onikittak in Tioijyotzintli ovaltemok de ilvikak kemi se palomax, iva omotlaliko ipan Jesús. Ne ayamo onikixmatia. Pero tlen onechvaltitlanki ma nitlabautisaro ika atl, onechilvi: “Ijkuak tikittas in Tioijyotzintli valtemos iva motlaliki ipan se tlakatl, yen tlabautisaros ika Tioijyotzintli.” Ne yonikittak, iva por eso nimechilvia nik yen iKone in Dios. Omostlatik, Juan tlen tlabautisaro oksemi ompa okatka invan ome tlen okinmachtiaya. Iva ijkuak okittak ke Jesús ik ompa panova, Juan okijto: —Xikittakah, yen nin iichkakone in Dios. Yejonmeh ome momachtijkeh de Juan, san nima ijkuak okikakkeh tlen okijto, oyajkeh ivan Jesús. Jesús omokuapki iva okinmitak okivaltokayah, iva okintlajtlani: —¿Tlán inkinekih? Yejvah okinankilijkeh: —Rabí —kijtosneki Tlamachti—, ¿kan tichanti? Iva Jesús okinnankili: —Xivikikah iva xikittakah. Tos oyajkeh ivan Jesús iva okittakeh kan chanti, iva ompa omokajkeh ivan Jesús yejón tonali porke yokatka kemi las kuatro de tiotlaki. Andrés, tlen ikni in Simón Pedro, okatka se de yejonmeh tlen okikakkeh tlen okijto in Juan iva satepa okiseguirojkeh in Jesús. Andrés san nima oyá okitemoto ikni Simón, iva okilvi: —Yotikajsikeh in Mesías —kijtosneki Cristo o noso tlen Dios okipejpenki. Andrés okivikak ikni Simón inavak Jesús, iva ijkuak Jesús okittak okilvi: —Te tiSimón tiipiltzi in Jonás, pero axka motoka yetos Cefas —kijtosneki Pedro o noso Tetl. Omostlatik Jesús okijto yas ik tlali de Galilea. Ompa okittak in Felipe, iva okilvi: —Xiviki nova. Felipe okatka de Betsaida, ialtepe in Andrés ivan Pedro. Felipe okitemoto in Natanael iva okilvi: —Yotikajsikeh in tlakatl tlen Moisés okijkuilo itech itlanavatil, iva tlen okijkuilojkeh in tiotenejmachtijkeh. Yejón tlakatl yen Jesús ipiltzi in José de altepetl Nazaret. Natanael okilvi: —¿Velis kisas itla kuali de Nazaret? Felipe okinankili: —Xiviki, xikittaki. Ijkuak Jesús okittak in Natanael ompa vitz, okijto: —Nika vitz se tlakatl tlen yi neli israelita, tlen amo kimati tlakajkayava. Natanael okitlajtlani: —¿Kenik techixmati? Jesús okinankili: —Ijkuak otikatka itlampa igoskuavitl, antes de mitznotzati in Felipe, Ne ipa yonimitzitak. Natanael okilvi: —¡Tlamachti, tejwatzi tiiKone in Dios! ¡Tejwatzi tiwei tlanavati de Israel! Jesús okinankili: —¿Techneltoka san por onimitzilvi onimitzitak itlampa igoskuavitl? Velis tikinmitas okachi wejwei tlamantih ke ninmeh. Jesús noijki okijto: —Yi neli nimechilvia, imejvah inkittaskeh in ilvikak tlapotok, iva inkinmitaskeh in ilvikaktlatitlaniltih tlejkoskeh iva temoskeh ipan iKone in Tlakatl. Oviptlatik okatka se ilvitl kan monamiktiah itech se altepetl itoka Caná tlen kajki itech tlali de Galilea. Imama in Jesús ompa okatka, iva Jesús ivan momachtijkeh noijki okinminvitarojkeh itech yejón ilvitl. Ijkuak otlanki in vino, imama Jesús okilvi: —Ayakmo kipiah vino. Pero Jesús okinankili: —Nana, ne mach nikpia tlen nikittas. Ayamo ajsi noora para nimoteititis akin ne. Pero imama in Jesús okinmilvi tlen otlaservirojtokah: —Xikchivakah nochi tlen Ye imechilvis. Ompa okatkah chikuase xoktzimeh de tetl, ivan kada se xoktzi oakia kemi ochenta o noso sien litros de atl. In judiojtih okinnejnekiah in xoktzimeh para omomajtekiayah ijkó kemi kijtova intlanavatil. Jesús okinmilvi tlen otlaservirojtokah: —Xikintemitikah de atl in xoktzimeh. Iva ijkuak yejvah kuali okintemitijkeh, Jesús okinmilvi: —Axka xikixtikah seki iva xikvikilikah in tetajchi de ilvitl. Iva yejvah ijkó okichijkeh. In tetajchi okiyeko in atl tlen omokuapki vino, amo okimatia de kan ovala, okimatiah san yejvah tlen otlaservirojtokah porke yejvah okixtitoh yejón atl. Ijkuakó in tetajchi de ilvitl okinotzki in novio. Okilvi: —Miekeh achto kitemakah tlen kuali vino, iva ijkuak yokonikeh miek, ijkuakó kinmakah in vino tlen okachi korriente. Pero te otika tlen kuali vino para tiktemakas satepa. Ye nin yikinika tetzavkaneskayotl tlen Jesús okichi itech altepetl de Caná de Galilea. Ika yejón tetzavkaneskayotl okiteititi ivelitilis, iva in momachtijkeh okineltokakeh. Satepa, Jesús ivan imama, ivan iknivah ivan momachtijkeh oyajkeh kan altepetl de Capernaum iva ompa omokajkeh kana keski tonali. Ijkuak yi mero ajsiki ilvitl de Pascua, inmilviv in judiojtih, Jesús oyá para Jerusalén. Iva kan ikiavak in templo okinmajsito in torojnemakakeh, in ichkanemakakeh ivan palomaxnemakakeh, iva tlen okipatlayah tomi oyetokah kan inmesa. Jesús okichi se kuarta iva okinkixti de kan templo ika nochi intorojvah iva inmichkavah. Okintlamochili ipan tlali intomi tlen okipatlayah tomi iva okintlatlamochili inmesajvah. Iva okinmilvi tlen okinnemakatokah palomaxtih: —¡Xikinkixtikah de nika! ¡Amo xikuapakah kemi tiankistli ikalijtik in noTajtzi! Ijkuakó, in momachtijkeh okilnamikeh ke itech Tiotlajkuiloli ijkuilitok: “In tlasojtlalistli tlen nikpia por mokalijtik nechtlatia kemi se tlitl.” Ijkuakó in judiojtih okitlajtlanijkeh: —¿Tlán tetzavkaneskayotl velis techititis para tikittaskeh nik yompa tlen tikchiva? Jesús okinnankili: —Xikxitinikah nin templo iva san ika eyi tonali oksemi niketzaltis. Ijkuakó in judiojtih okilvijkeh: —Nin templo owejkajkeh okichijkeh ika ompoali ivan chikuase xivitl. ¿Iva te tikijtova san ika eyi tonali velis tiketzaltis oksemi? Pero in templo tlen Jesús okijtovaya, kijtosneki yen ikuerpo. Por eso, ijkuak Jesús omoyoliti, in momachtijkeh okilnamikeh tlen okijtojka, iva okineltokakeh tlen kijtova in Tiotlajkuiloli iva tlen Jesús okimilvijka. Ijkuak Jesús okatka Jerusalén itech ilvitl de Pascua, miekeh okineltokakeh porke okimitakeh okinchivaya wejwei tetzavkaneskayomeh. Pero Jesús mach omokonfiarovaya de yejvah, porke Ye okinmixmatia itech inyolo. Mach omonekia íkka ma kilvi tlán kiyejyekovah in tlaltikpaktlakah, porke Ye kuali yokimatia tlán kipiah itech inyolo. Okatka se tlakatl fariseo itoka Nicodemo, okatka se de tlen tlayakankeh judiojtih. Nicodemo oyá okittato in Jesús de yovak, iva okilvi: —Tlamachti, kuali tikmatih nik Dios omitzvaltitlanki techmachtiki, porke amo oveliskia otikinchivaskia ninmeh tetzavkaneskayomeh, tla Dios amo mova oyeskia. Jesús okilvi: —Yi neli nimitzilvia, akin amo nesis oksemi, amo velis kittas kan Dios tlanavatia. Nicodemo okitlajtlani: —Pero ¿kenik velis se tlakatl nesis oksemi tla yi veve? ¿Kox velis oksé welta kalakis ijtik imama iva nesis oksemi? Jesús okinankili: —Yi neli nimitzilvia, akin amo nesis de atl iva de Tioijyotzintli, amo velis kalakis kan Dios tlanavatia. Ijkuak nesi se konetl, kipia inakayo iva iomio kemi itajvah, pero tlen nesi de Tioijyotzintli, kijtosneki nesi ika se yankuik nemilistli de Tioijyotzintli. Amo sa xitlatlachia por nimitzilvia: “Nochtin kipiah de nesiskeh oksemi.” In ejekatl yavi san kan ye kineki. Iva tikkaki ijkoyuka, pero amo tikmati kan valeva iva nion kan ik yavi. Ijkó noijki nochtin tlen nesih itech Tioijyotzintli. Nicodemo oksemi okitlajtlani in Jesús: —¿Iva yejón kenomi? Jesús okinankili: —¿Te tiwei titlamachti de Israel iva amo tikajsikamati? Yi neli nimitzilvia, tejvah tikijtovah tlen tikmatih, iva titetlapoviah de tlen yotikittakeh, pero imejvah amo inkineltokah tlan timechilviah. Tla Ne nimechtlapovia itla tlamantli tlen tlamochiva itech nin tlaltikpaktli, iva amo innechneltokah, ¿kenik velis innechneltokaskeh tla nimechtlapovis tlen tlamochiva itech ilvikak? ’Mach ika semi tlejko ilvikak, sino san yen tlen ovaltemok de ilvikak, kijtosneki, yen iKone in Tlakatl. Iva ijkó kemi Moisés okajkuanki in kovatl kan tlavaki, ijkó noijki moneki kajkuanaskeh iKone in Tlakatl, para nochtin tlen kineltokaskeh amo ma moixpolokah, sino ma yolitokah para semijkak. ’Dios sa tlawel kintlasojtla in tlaltikpaktlakah, iva por eso okitemakak tlen san Ye se iKone, para nochtin tlen kineltokaskeh amo ma moixpolokah, sino ma kipiakah nemilistli para semijkak. Dios amo okivaltitlanki iKone para kintlajtlakoltis in tlaltikpaktlakah, sino okivaltitlanki para ma kinmakixti. ’Tlen kineltoka iKone toTajtzin Dios, amo kitlajtlakoltiskeh. Pero tlen amo kineltoka, Dios kitlajtlakoltis porke amo kineltoka tlen san Ye se iKone toTajtzin Dios. Tlen amo kineltokah, Dios kintlajtlakoltis, porke in tlavili ovala itech nin tlaltikpaktli, pero in tlaltikpaktlakah okachi okivelitakeh yeskeh kan tlayova iva amo kan tlanestok, porke kichivah tlen amo kuali. Nochtin tlen kichivah tlen amo kuali, kijtosneki kikualankaitah in tlavili iva amo motokiah kan tlavili, para amo ma motta nik amo kuali tlen kichivah. Pero tlen kichivah tlen melajkayotl motokiah kan tlavili, para ma motta nik kichijtokeh tlen Dios kimonekiltia. Okachi satepa, Jesús ivan momachtijkeh oyajkeh itech tlali de Judea, iva ompa omokajkeh kana keski tonali, iva okinbautisaro miekeh tlakah. Juan noijki otlabautisarojtoka itech altepetl de Enón, tlen kajki inakastla in altepetl de Salim, porke ompa okatka miek atl. Iva miekeh gentejtih oyayah inavak Juan iva ye okinbautisarovaya. Itech yejonmeh tonaltih Juan ayamo okitzakuayah telpiloya. Ijkuakó sekimeh momachtijkeh de Juan ope motlatlajtolnamikih ivan sekimeh judiojtih de kenik se moyolchipavas inavak Dios. Ijkuakó okilvitoh in Juan: —Tlamachti, in tlakatl tlen okatka mova ik nepa lado de kan weyatl Jordán, de tlen tejwatzi otechtlapovi, axka noijki yi tlabautisarova, iva nochtin yope yavih inavak. Juan okinnankili: —Se tlakatl amo velis itla kichivas tla Dios amo kinavatia ma kichiva. Imejvah mismo onnechkakeh onimechilvi nik mach ne niCristo, sino Dios onechvaltitlanki antes de vitz in Cristo. Kan monamiktiah, in novio kajki inakastla in novia, iva iyolikni in novio paki sa tlawel ijkuak kikaki tlapova in novio. Ijkó ne noijki axka nipaki porke nika kajki in Jesús. Ye okachi moweichijtias, iva ne nitemotias ayakmo niweititos. ’Tlen ovala de ilvikak amo onka oksé kemi Ye porke Ye okachi tlayakantok itech nochi. In tlaltikpaktlakah, tlapovah de tlen onka itech nin tlaltikpaktli. Pero tlen ovala de ilvikak amo onka oksé kemi Ye porke Ye okachi tlayakantok itech nochi. Ye kitematiltia de tlen yokittak iva tlen yokikakki, pero amika kineltokilia tlen Ye kijtova. Pero tlen kineltokilia, kajsikamati nik in Dios kijtova tlen yi neli melajka. Iva ijkuak iKone in Dios tlajtova, kijtosneki yen Dios techtlapovia, porke in Tioijyotzintli kajki itech iKone ika nochi ivelitilis porke Dios mach kitemaka iTioijyotzi san tzikitzi. ToTajtzin Dios kitlasojtla iKone, iva okimakak ma kinavati nochi tlen onka. Tlen kineltokas iKone toTajtzin Dios yolitos para semijkak. Pero tlen amo kineki kineltokas iKone toTajtzin Dios, mach yolitos para semijkak sino ipan vitz ikualanilis in Dios. Jesús okimatki ke in fariseos yope motlapoviah de Ye. In fariseos okimatkeh nik yope okachi momiekiliah in momachtijkeh de Jesús iva okachi miekeh yokinbautisarovaya ke Juan. Pero mach yen Jesús okinbautisarovaya, sino tlen okinmachtiaya. Por eso, ijkuak Jesús okimatki tlen omotlapoviayah, okiski itech tlali de Judea iva omokuapki oksemi itech tlali de Galilea. Iva Jesús okipiaya tlen panos ik tlali de Samaria. Ijkó pues, Jesús oajsito itech se altepetl de Samaria itoka Sicar, serka de kan tlali tlen yi wejkavitl Jacob okimakak ipiltzi José. Ompa kan okatka in poso de Jacob. Jesús osotlavak de onejnenki iva omotlali inakastla yejón poso. Okatka kemi tlajko tonali. Mientras in momachtijkeh oyajkeh itech se altepetl okikovatoh tlen kikuaskeh. Ijkuakó se sivatl de Samaria ovala okikixtiko atl kan poso. Iva Jesús okilvi: —Techtliokoli seki moatzi. In sivatl de Samaria okinankili: —¿Tleka techtlajtlanilia ma nimitzmaka atl? ¿Amo tikmati ke ne de Samaria iva tejwatzi de Judea? (Ijkó okijto porke in judiojtih amo movikah ivan samaritanos.) Iva Jesús okinankili: —Te mach tikmati tlen Dios kineki mitzmakas ivan amo tikmati akin mitztlajtlanilia atl. Tla otikmatiskia, tonses te otiktlajtlaniliskia yen ma nimitzmaka atl, iva ye onimitzmakaskia atl tlen kitemaka nemilistli. In sivatl okilvi: —Tejwatzi, in poso sa tlawel wejkatla iva amo tikpia tlan ika tikixtis atl. ¿Kan tikuiti in atl tlen kitemaka nemilistli? Tlen yowejka oyá tokojkol Jacob otechkajtevili nin poso. Ye ivan ipilvah ivan iyolkavah nika oatlikeh. ¿Tejwatzi okachi tiweititok ke Jacob? Jesús okinankili: —Nochtin tlen nika atlih, oksemi amikiskeh. Pero tlen konis atl tlen Ne nikmakas, mach ok semi amikis. Porke in atl tlen Ne nikmakas yetos kemi se ameyali tlen meyatos itech iyolo iva kimakas nemilistli para semijkak. Ijkuakó in sivatl okilvi: —Tejwatzi, techmaka yejón atl para ayakmo semi namikis, iva ayakmo semi ma nikixtiki atl ijtik nin poso. Jesús okilvi: —Xivia xiknotzati mototata iva nika xikvalika. In sivatl okinankili: —Ne mach nikpia nototata. Jesús okilvi: —Yi neli tlen tikijtova, nik amo tikpia mototata. Porke yotikinpapatlak makuiltih tlakah, iva tlen axka ivan tika noijki amo mototata. Yi neli tlen tikijtova. In sivatl okilvi in Jesús: —Tejwatzi nesi kemi titiotenejmachti. Tlen achto tokojkolvah okiweijkachivayah in Dios itech nin tepetl. Pero imejvah tlen de Judea inkijtovah ke tikpiah de tikweijkachivaskeh in Dios kan siudad de Jerusalén. Jesús okinankili: —Sivatl, moneki techneltoka. Ajsis tonali, mach ok monekis invitzeh itech nin tepetl, iva nion mach ok monekis inyaskeh asta Jerusalén para ompa inkiweijkachivativih in toTajtzin Dios. Imejvah insamaritanos mach inkimatih akin inkiweijkachivah, pero tejvah tijudiojtih tikmatih akin tikweijkachivah, porke por yejvan judiojtih ovala itlajtol in Dios para ma kimatikah in tlaltikpaktlakah kenik velis momakixtiskeh de intlajtlakol. Pero ajsis tonali ijkuak in tlaltikpaktlakah kiweijkachivaskeh in toTajtzin Dios ika Tioijyotzintli iva ika melajkayotl, iva axka yejón tonali yoajsiko. ToTajtzin Dios kineki ijkó ma kichivakah tlen kiweijkachivah. Dios Ye Tioijyotzintli, iva tlen kiweijkachivah moneki ma kiweijkachivakah ika Tioijyotzintli iva ika melajkayotl. In sivatl okilvi: —Ne nikmati nik vitz in Mesías —kijtosneki Cristo—, iva ijkuak Ye vitz, techajsikamatiltis nochi tlamantli. Jesús okinankili: —Neká yen Ne, tlen axka nika mova nimotlapovijtok. Ijkuakó oajsikoh in momachtijkeh iva sa otlatlachixkeh ijkuak okittakeh in Jesús motlapovijtok ivan se sivatl. Pero amika omixevi okitlajtlani tlán okinekia yejón sivatl, o noso de tlán omotlapoviayah. Ijkuakó in sivatl okikajte iaxoktzi iva oyá totoka kan altepetl okinmilvito in gentejtih: —Xivikikah, xikittakih se tlakatl tlen onechilvi nochi tlen onikchi. ¡Xamo yen Cristo! Ijkuakó in gente de yejón altepetl okiskeh okittatoh in Jesús. Yejón ora in momachtijkeh okitlatlavtiayah in Jesús: —Tlamachti, ximotlamajsevi. Pero Ye okinmilvi: —In tlakuali tlen Ne nikmomajsevis imejvah amo inkixmatih. Ijkuakó in momachtijkeh ope motlatlajtlaniah: —¿Xamo íkka itla okaviliko tlen kikuas? Pero Jesús okinmilvi: —Notlakual kijtosneki ma nikchiva tlen kimonekiltia tlen onechvaltitlanki, iva ma niktlami in tekitl tlen Ye onechnavati ma nikchiva. Ijkuak intookah imejvah inkijtovah: “Ok polivi navi metztli para se pixkas.” Pero Ne nimechilvia: Kuali xikintlapokah inmoixtololovah iva xikinmitakah in gentejtih, kateh kemi oyeskia se tlali kan tlamanik kan yotlachikavak iva yi kuali ka para se pixkas. Tlen pixka kipia itlaxtlavil, iva in tlakilotl tlen kipixka yejvan gentejtih tlen yolitoskeh para semijkak. Iva ijkó, tlen tookas iva tlen pixkas, san sekka pakiskeh. Yi neli kemi kijtova in tlajtoli: “Se tooka iva oksé pixka.” Ne onimechtitlanki xipixkatih kan imejvah amitla onmotekimakakeh ontookakeh. Oksekimeh otlajyovijkeh otekipanojkeh, pero axka imejvah sa inkipakittah tlen yejvah yokichijkeh ika intekiv. Miekeh samaritanos otlaneltokakeh inavak Jesús porke in sivatl okinmilvi: “Ye onechilvi nochi tlen yonikchi.” Por eso ijkuak in samaritanos ovalajkeh inavak Jesús, okitlatlavtijkeh ma mokava invah. Iva Ye ompa omoka ome tonali. Iva okachi miekeh okineltokakeh in Jesús por tlen Ye inevia okinmilvi. Iva okilvijkeh in sivatl: —Axka tikneltokah amo san por tlen te otechilvi, sino porke toneviah yotikakkeh, iva axka kuali tikmatih nik yi neli yen Cristo, tlen kinmakixtis in tlaltikpaktlakah. Ome tonali satepa, Jesús okiski de Samaria iva oyá kan tlali de Galilea. Jesús se welta okijto ke se tiotenejmachti mach kitlakitah itech ialtepe. Ijkuak Jesús oajsito Galilea, in gentejtih okiselijkeh ika pakilistli, porke in gentejtih de Galilea oviah Jerusalén iva ompa okittakeh nochi tlen Jesús okichi itech ilvitl de Pascua. Ijkuakó Jesús omokuapki oksemi kan altepetl de Caná tlen kajki itech tlali de Galilea, kan okikuapki vino in atl. Itech altepetl de Capernaum okatka se tekiva tlen otekipanovaya inavak in wei tlanavati, iva okipiaya se ipiltzi mokokova. Ijkuak in tekiva okimatki nik in Jesús yomokuapato de Judea iva yoajsiko Galilea, oyá para Caná okittato in Jesús. Okitlatlavti ma kivika para Capernaum ma kipajtiliti ipiltzi porke yi mero ixpolivi. Ijkuakó Jesús okilvi: —Imejvah amo intlaneltokah, tla amo inkinmitah neskayomeh o noso tetzavimeh. Pero in tekiva tlen otekipanovaya inavak in wei tlanavati okilvi: —San nima xiviki tejwatzi antes de ixpolivis nopiltzi. Ijkuakó Jesús okinankili: —Ximokuapa mokalijtik, mopiltzi yopajtik. In tlakatl okineltokak tlen Jesús okilvi, iva omokuapki para ikalijtik. Ijkuak in tekiva ya onajsia ikalijtik, sekimeh itlakevalvah okinamikitoh iva okilvijkeh: —Mopiltzi yopajtik. Ijkuakó ye okintlajtlani kemi tlán ora ope mijmati ipiltzi. Iva yejvah okilvijkeh: —Yala, kemi la una de tiotlaki okiski in totonik. Ijkuakó in teta okilnamiki ke mero itech yejón ora Jesús okilvi: “Mopiltzi yopajtik.” Ye iva nochi ifamilia okineltokakeh in Jesús. Ika nin, Jesús yi ojpa okichi yejón tetzavkaneskayotl itech tlali de Galilea, okichi satepa de ovala de kan tlali de Judea. Satepa, Jesús oyá Jerusalén iva itech yejonmeh tonaltih in judiojtih okichivayah se ilvitl. Ompa Jerusalén, serka de kan kilviah kaltentli de ichkameh, okatka se tanke tlen ika tlajtoli hebreo kilviah Betesda, iva kan yejón tanke okatkah makuiltih korredortih. Ompa ovettokah miekeh kokoxkeh. Ompa okatkah sekimeh tlen amo otlachiayah, sekimeh koxomeh iva sekimeh tlen amo oveliah onejnemiah, yejvah okichiayah ma molini in atl. Porke san kivalchiva se ilvikaktlatitlanili ovaltemovaya iva okoliniaya in atl, iva san akin achto okalakia, opajtia de san tlan kokolistli. Ompa ovettoka se tlakatl tlen yokipiaya senpoali ivan kaxtoli ivan eyi xivitl mokokova. Ijkuak Jesús okittak in kokoxki ompa ovettoka iva okimatki nik yi kipia miek xivitl mokokova, okilvi: —¿Tikneki tipajtis? In kokoxki okinankili: —Tejwatzi, amo nikpia akin nechkalakis ijtik tanke ijkuak molinia in atl. Iva nochipa ijkuak nikneki nikalakis, oksé achto kalaktivetzi. Jesús okilvi: —Ximeva, xikololo mopetl iva xinejnemi. Yejón tlakatl san nima ovalpajtik, okololo ipetl iva ope nejnemi. Pero komo okatka sábado, in tlayakankeh judiojtih okilvijkeh in tlakatl tlen opajtik: —Axka sábado, amo xikmama mopetl porke in tlanavatili amo kitekavilia. In tlakatl okinnankili: —In tlakatl tlen onechpajti onechilvi: “Xikololo mopetl iva xinejnemi.” Ijkuakó okitlajtlanijkeh: —¿Akin yejón tlakatl tlen omitzilvi: “Xikololo mopetl iva xinejnemi”? Pero in tlakatl tlen opajtik amo okimatia akin okipajti, porke ompa okatkah miekeh gentejtih iva Jesús ayakmo ompa okatka. Okachi satepa Jesús oksemi okajsito in tlakatl kan templo iva okilvi: —Techkaki, axka yotipajtik, ayakmo xikchiva tlajtlakoli, porke velis mitzpanos itla oksé tlamantli okachi temavti. In tlakatl oyá okinmilvito in tlayakankeh judiojtih nik yen Jesús okipajti. Por eso, in tlayakankeh judiojtih san tlen amo ope kitoktiah in Jesús iva okinekiah kixpoloskeh, porke okinchivaya tetzavimeh maski sábado. Pero Jesús okinmilvi: —NoTajtzi nochipa tekipanova kichiva tlen kuali, por eso Ne noijki ijkó nikchiva. Ijkuak ijkó okinmilvi, in tlayakankeh judiojtih okachi okualankeh iva okinekiah kixpoloskeh. Amo okinekiah porke amo okitlakitaya in sábado, iva porke okijtovaya ke in Dios yen iTajtzi, iva por eso Ye noijki Dios. Jesús okinmilvi: —Yi neli nimechilvia: iKone in Dios, mach itla velis kichivas san tlen Ye kinekis, sino Ye kichiva tlen kitta kichiva iTajtzi. Nochi tlen kichiva iTajtzi Ye noijki ijkó kichiva. ITajtzi kitlasojtla iva kititia nochi tlen Ye kichiva, iva kititis okachi wejwei tlamantih iva amo kemi ninmeh iva imejvah sa intlatlachiaskeh. Ijkó kemi iTajtzi kinyolitia tlen yomikkeh iva kinmaka nemilistli, ijkó noijki iKone kinmaka nemilistli tlen Ye kineki kinmakas. ITajtzi amo kijtova akin tlajtlakole, sino Ye okitlali iKone yen ma kijto akin tlajtlakole, para ijkó nochtin tlaltikpaktlakah ma kitlakitakah iKone ijkó kemi kitlakitah iTajtzi. Tlen amo kitlakita iKone in Dios, kijtosneki noijki amo kitlakita in iTajtzi tlen okivaltitlanki. ’Yi neli nimechilvia: Tlen kikaki notlajtol iva kineltoka tlen onechvaltitlanki, yolitos para semijkak. Ayakmo kitlajtlakoltiskeh, porke yokiski de kan mikilistli iva axka yi kipia yankuik nemilistli. Yi neli nimechilvia, ajsiki tonali, iva yejón tonali yoajsiko. Axka, tlen kateh kemi oyeskia yomikkeh kikakiskeh itlajtol iKone in Dios, iva tla kichivaskeh tlen kijtova, kipiaskeh nemilistli para semijkak. Ijkó kemi iTajtzi kipia nemilistli iva veli kitemaka nemilistli, ijkó noijki okichi ke iKone ma kipia nemilistli iva ma kitemaka nemilistli. Noijki okitlali Ye ma kijto akinmeh tlajtlakolejkeh de nochtin gentejtih, porke Ye mochijtok iKone in Tlakatl. Amo sa ximotlatlachialtikah de tlen nimechilvia, porke ajsis tonali ijkuak nochtin tlen toktokeh kikakiskeh itlajtol, iva kisaskeh de kan toktokeh. Tlen okichijkeh tlen kuali, moyolitiskeh iva yeskeh ivan Dios para semijkak. Pero tlen okichijkeh tlen amo kuali, moyolitiskeh para kintlajtlakoltiskeh. ’Ne amitla nikchiva tlen san Ne ma nikmoyejyekoli. Ne nikijtova akin tlajtlakole ijkó kemi noTajtzi nechilvia. Iva nikijtova akin tlajtlakole ijkó kemi kipia de yetos porke amo nikchiva san tlen Ne nikneki, sino tlen kimonekiltia noTajtzi tlen onechvaltitlanki. Tla onimechtlapoviskia de itla, tlen san Ne notech onikixtiskia, tonses amo ovaleroskia kemi se prueba nik yi neli tlen nimechtlapovia. Onka oksé akin tetlapovia de Ne, iva nikmati ke tlen Ye tetlapovia de Ne, yi neli. Imejvah onkintitlankeh sekimeh tlakah ma kitlajtlaniitih in Juan akin ye, iva ye okijto tlen yi neli aserka de Ne. Pero mach moneki íkka tlakatl ma imechilvi akin Ne, sino Ne san nimechilnamiktia tlen Juan okijto para techneltokakah iva ximomakixtikah. Juan okatka kemi se tlavili tlen oxotlatoka iva otlavijtoka, iva imejvah onpakeh kana keski tonali ika itlavil. Pero onka se tlamantli tlen okachi weititok ke tlen okijto in Juan iva yejón tlamantli kijtova akin Ne. Porke nochi tlen noTajtzi onechnavati ma nikchiva, iva tlen yi nikchijtok, nochi yejón tlamantli kiteititia nik yi neli noTajtzi onechvaltitlanki. NoTajtzi tlen onechvaltitlanki Ye noijki tlapova aserka de Ne, maski imejvah amo kema inkitenkakih ivan nion amo kema inkittah, iva nion itlajtol amo veli kalaki itech inmoyolo porke imejvah amo inkineltokah tlen Ye okivaltitlanki. Imejvah kuali inkimomachtiah in Tiotlajkuiloli, iva inkiyejyekovah ke yejón Tiotlajkuiloli imechmakas nemilistli para semijkak. Pero yejón Tiotlajkuiloli tlajtova de Ne, iva imejvah amo inkinekih invitzeh nonavak para inkipiaskeh nemilistli para semijkak. ’Weijkachivalistli tlen kisa de tlaltikpaktlakah Ne amo nikselia. Porke Ne kuali nimechixmati iva kuali nikmati nik mach inkipiah itlasojtlalis in Dios itech inmoyolo. Ne onivala ika itoka noTajtzi, iva imejvah amo innechseliah. Pero tla vitz íkka oksé ika ye itoka, imejvah yej yen okachi inkiseliah. Imejvah inkivelitah kuali ma imechtlakitakah in tlaltikpaktlakah, pero amo inkitemovah kenik velis imechtlakitas in Dios tlen san Ye se onka. Tonses, ¿kenik velis innechneltokaskeh? Amo xikyejyekokah ke Ne nimechteilvis inavak noTajtzi, sino onka se akin imechteilvis, yen Moisés, porke imejvah inmotenmachiah itech tlen Moisés okijkuilo. Porke tla yi neli onkineltokaskiah tlen okijkuilo in Moisés, tonses imejvah onnechneltokaskiah, porke tlen ye okijkuilo tlapova de Ne. Pero tla imejvah amo inkineltokah tlen Moisés okijkuilo, ¿kenik velis inkineltokaskeh tlen Ne nimechilvia? Okachi satepa, Jesús oyá ik nepa lado de kan atl tlen wei de Galilea tlen noijki itoka Tiberias. Miekeh gentejtih oyayah ivan Jesús, porke okittayah in wejwei tetzavkaneskayomeh tlen okinchivaya ijkuak okinpajtiaya in kokoxkeh. Jesús otlejkok itech se tepetl iva ompa omotlali invan momachtijkeh. Ijkuakó yi ajsitivitz inmilviv in judiojtih tlen itoka Pascua. Ijkuak Jesús okittak nik miekeh gentejtih ope vitzeh inavak, okilvi in Felipe: —¿Kan tikovativih pan para tikintlamakaskeh nochtin ninmeh gentejtih? Ijkó okilvi in Felipe para kittas tlán kijtos, porke Jesús yokimatia tlán kichivas. Ijkuakó Felipe okinankili: —Tla tikovaskeh ome siento denario de pan, kemi tlen kitlani se tlakatl tlen tlapalevia chikome metztli, amo kajxilis nion para tikinmajmakaskeh ajachitzi. Ijkuakó Andrés ikni in Simón Pedro, tlen noijki okatka momachti de Jesús, okijto: —Nika kajki se telpotzintli kipixtok makuili pan de cebada iva ome michimeh, pero amo kajxilis para nochtin. Ijkuakó Jesús okijto: —Xikinmilvikah nochtin ma motlalikah. Itech yejón lugar okatka sakayo, iva omotlalijkeh kemi makuili mil tlakah. Ijkuakó Jesús okontilanki in makuili pan iva okitlasojkamatki inavak Dios, satepa okinmakak in momachtijkeh, iva yejvah ope kinxejxeliliah nochtin tlen ompa oyejyetokah. Noijki ijkó okichi ika michimeh, iva nochtin kuali otlakuajkeh asta kan oixvikeh. Iva ijkuak nochtin yoixvikeh, Jesús okinmilvi in momachtijkeh: —Xikololokah in pedasos tlen osobraro, amitla ma ijtlakavi. In momachtijkeh okololojkeh in pedasos tlen osobraro de yejón makuili pan de cebada, iva okintemitijkeh majtlaktli ivan ome chikimeh. Iva ijkuak in gentejtih okittakeh in wei tetzavkaneskayotl tlen Jesús okichi, okijtojkeh: —Yi neli, ye nin tiotenejmachti tlen otikchixtokah ma viki itech nin tlaltikpaktli. Pero Jesús okimomakak kuenta nik yejvah afuersa okinekiah kivikaskeh para ma yeto wei tlanavati. Por eso Jesús oksé welta oyá ipan tepetl para ompa yetos iselti. Ijkuak yotlayovak, in momachtijkeh otemokeh kan atl tlen wei de Galilea. Otlejkokeh itech se barko iva ope nejnemih para panoskeh oksé lado para ajsitivih kan altepetl de Capernaum. Yotlayovak, iva Jesús ayamo yoejkoya. Ijkuakó ope ejeka chikavak ivan atl ope motlatlaviteki. Iva ijkuak yoyajkeh kemi se makuili o noso chikuase kilómetro itech atl, okittakeh in Jesús nejnentivitz ixko atl iva yokivalajsia in barko. Yejvah sa tlawel omomavtijkeh, pero Ye okinmilvi: —Amo ximomavtikah, Ne niJesús. Ijkuakó yejvah opakeh miek iva okitlejkoltijkeh itech barko. Iva san nima oajsitoh kan tlali kan yejvah oyayah. Omostlatik, in gentejtih tlen omokajkeh ik nepa lado de kan atl tlen wei, okilnamikeh ke okatka san se barko, iva Jesús amo otlejkok ivan momachtijkeh, porke okinmitakeh ke in momachtijkeh oyajkeh inselti. Satepa, oksekimeh barkotih de altepetl de Tiberias, oajsikoh serka kan antes okikuajkeh in pan satepa de ijkuak in toTeko okitlasojkamatki inavak Dios. Por eso, ijkuak in gentejtih okittakeh ke Jesús amo ompa okatka nion tlen momachtijkeh, otletlejkokeh itech sekimeh barkojtih iva oyajkeh okitemotoh kan altepetl de Capernaum. Iva ijkuak okajsitoh in Jesús ik nepa lado de kan atl tlen wei, okitlajtlanijkeh: —Tlamachti, ¿keman otajsiko nika? Pero Jesús okinmilvi: —Yi neli nimechilvia, imejvah innechtemovah amo por onkajsikamatkeh tlán kijtosneki in tetzavkaneskayotl tlen onikchi, sino porke onimechtlamakak iva asta onmixvikeh. Amo xitekipanokah san por yen tlakuali tlen niman tlami, sino por yen tlakuali tlen amo keman tlami iva kitemaka nemilistli para semijkak. Yejón tlakuali velis imechmakas iKone in Tlakatl, porke toTajtzin Dios imechititia nik san yen iKone velis imechmakas yejón tlakuali. Yejvah okitlajtlanijkeh: —¿Tlán kineki in Dios ma tikchivakah? Jesús okinnankili: —Dios kineki imejvah techneltokakah porke Ye onechvaltitlanki. Yen yejón tlen Dios kineki xikchivakah. Yejvah okilvijkeh: —¿Tlán tetzavkaneskayotl velis techititis para ma tikittakah iva ma timitzneltokakah? ¿Tlán velis tikchivas? Tlen achto tokojkolvah okikuajkeh in maná kan tlavaki, ijkó kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “Pan de ilvikak okinmakak ma kikuakah.” Jesús okinmilvi: —Yi neli nimechilvia: Mach yen Moisés okinmakak in pan de ilvikak, sino yen noTajtzi okinmakak, yen kitemaka tlen yi neli pan de ilvikak. Porke in pan tlen Dios kitemaka yen tlen ovaltemok de ilvikak iva kinmaka nemilistli in tlaltikpaktlakah. Ijkuakó yejvah okilvijkeh: —ToTeko, nochipa techmaka yejón pan. Jesús okinmilvi: —Ne nipan tlen niktemaka nemilistli. Tlen vitz nonavak ayakmo keman tiojsivis. Iva tlen nechneltokas ayakmo keman amikis. Pero ijkó kemi yonimechilvi, maski imejvah yonnechitakeh amo innechneltokah. Nochtin tlen noTajtzi nechinmakas yejvah nechtemoskeh iva vitzeh nonavak, iva amo nikijtos ke amo nikinselis. Porke amo onivaltemok de ilvikak para nikchivas san tlen Ne niknekis, sino para nikchivas tlen kimonekiltia noTajtzi tlen onechvaltitlanki. Iva noTajtzi tlen onechvaltitlanki, amo kineki ma nikpolo nion se de nochtin tlen onechinmakak, sino kineki ma nikinyoliti itech neká tonali tlen yetos sa ik tlami. Pos tlen kimonekiltia noTajtzi tlen onechvaltitlanki yen nin: ke nochtin tlen kittaskeh iKone in Dios iva tlaneltokaskeh inavak, kipiaskeh nemilistli para semijkak. Iva Ne nikinyolitis itech neká tonali tlen yetos sa ik tlami. Ijkuakó in tlayakankeh judiojtih ope tlapovah en kontra de Jesús por okijto: “Ne nipan tlen onivaltemok de ilvikak.” Iva okijtojkeh: —¿Amo ye nin Jesús, ipiltzi in José? Tejvah tikixmatih ipapa iva imama. ¿Tos kenik kijtova ke ovaltemok de ilvikak? Jesús okinmilvi: —Ayakmo techpojpovakah por tlen onimechilvi. Amika tlakatl velis vitz nonavak san por kinekis, sino san yen noTajtzi tlen onechvaltitlanki velis kichivas íkka tlakatl ma viki nonavak. Iva Ne nikyolitis itech neká tonali tlen yetos sa ik tlami. Itech intlajkuilol in tiotenejmachtijkeh ijkuilitok: “Dios kinmachtis nochtin.” Por eso, nochtin tlen kikakiskeh noTajtzi iva kajsikamatiskeh tlen kijtova, vitzeh nonavak. ’Amo kijtosneki ke íkka yokittak noTajtzi. San yen tlen ovala kan Ye kajki, yen yokittak. Yi neli nimechilvia, tlen nechneltoka kipia nemilistli para semijkak. Ne nipan tlen niktemaka nemilistli. Tlen achto inmokojkolvah okikuajkeh in pan tlen itoka maná kan tlavaki, iva maski okikuajkeh, oixpolikeh. Pero tlen kikuah in pan tlen valtemotok de ilvikak, amo ixpolivih. Ne nipan tlen niktemaka nemilistli para semijkak tlen onivaltemok de ilvikak. Tlen kikuas nin pan, yolitos para semijkak. Iva nin pan tlen niktemakas, yen nokuerpo, para ijkó in tlaltikpaktlakah velis kipiaskeh nemilistli para semijkak. Ijkuakó in judiojtih ope motlatlajtolnamikih, okijtovayah: —¿Kenik velis techmakas ikuerpo ma tikuakah? Jesús okinmilvi: —Yi neli nimechilvia: Tla imejvah amo inkikuaskeh ikuerpo in iKone in Tlakatl iva tla amo inkoniskeh iesso, mach velis inkipiaskeh nemilistli para semijkak. Tlen kikua nokuerpo iva koni noesso, kipias nemilistli para semijkak, iva Ne nikyolitis itech neká tonali tlen yetos sa ik tlami. Porke nokuerpo yi neli tlakuali, iva noesso yi neli tlakonili. Tlen kikua nokuerpo iva koni noesso, kijtosneki yolitok nonavak iva Ne niyolitok inavak. NoTajtzi tlen onechvaltitlanki yen tlen kitemaka nemilistli iva Ne nikpia nemilistli por Ye. Ijkó noijki tlen kimomajsevis nokuerpo, noijki kipias nemilistli nonavak. Ne nipan tlen onivaltemok de ilvikak, pero nin pan amo kemi in maná tlen okikuajkeh tlen achto inmokojkolvah iva satepa oixpolikeh. Tlen kikuas nin pan yolitos para semijkak. Ye nin tlen Jesús okinmachti in gentejtih ompa Capernaum kan tiotlamachtijkali. Ijkuak ijkó okikakkeh, miekeh tlen onemiah ivan Jesús, okijtojkeh: —Sa tlawel ovijtitok para se kajsikamatis. ¡Akin kineltokilis tlen kijtova! Jesús okimatia nik amo okivelitakeh tlen okijto, iva okinmilvi: —¿Inkualanih por tlen nimechilvia? ¿Tlán inkiyejyekoskeh imejvah tla inkittaskeh iKone in Tlakatl tlejkos ilvikak kan okatka? Tlen kitemaka nemilistli yen Tioijyotzintli, ikuerpo de se tlakatl amitla kipalevia para kimakas nemilistli. Notlajtol tlen Ne yonimechilvi vitz de yen Tioijyotzintli iva por eso kitemaka nemilistli. Pero sekimeh de imejvah amo innechneltokah. Jesús ijkó okijto porke yokimatia desde antes akinmeh amo kineltokah iva akin kitemaktis. Iva okijto: —Por eso, nimechilvia nik amika velis vitz nonavak, tla noTajtzi amo kimonekiltis. Desde ijkuakó, miekeh tlen onemiah ivan Jesús okikajkeh iva ayakmo onemiah Iva. Ijkuakó Jesús okintlajtlani in majtlaktli ivan ome momachtijkeh: —¿Imejvah noijki inkinekih inyaskeh? Simón Pedro okinankili: —NoTeko, ¿akin oksé inavak tiaskeh? San yen motlajtol kitemaka nemilistli para semijkak. Tejvah tikneltokah iva tikmatih nik tejwatzi tiyolchipavak tiiKone in Dios tlen yolitok. Ijkuakó Jesús okinnankili: —Ne onimechpejpenki imejvah inmajtlaktih iva inmomeh, pero se de imejvah itlakeval in Amo Kuali Tlakatl. Jesús otlajtovaya de Judas Iscariote ipiltzi in Simón, porke satepa ye okitemakti in Jesús maski okatka se de yejvah tlen majtlaktli ivan ome momachtijkeh. Satepa de yejón, Jesús onemia itech tlali de Galilea. Mach okinekia nemis itech tlali de Judea, porke ompa sekimeh judiojtih okinekiah kixpoloskeh. Iva komo yi ajsiki inmilviv in judiojtih tlen itoka ilvitl de Sakakaltih, iknivah in Jesús okilvijkeh: —Amo ximokava nika, xivia kan tlali de Judea, para ke tlen tikinmachtia ma kittakah tlen tikchiva. Porke se tlen kineki ma kixmatikah, mach kichiva itla tlamantli san ichtaka. Moneki xikinchiva tetzavkaneskayomeh inmixpa nochtin tlaltikpaktlakah para ijkó nochtin ma kittakah tlen tikchiva. Iknivah in Jesús ijkó okilviayah, porke nion yejvah amo okineltokiliayah. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Mach ya ajsi noora para nias ompa, pero imejvah san tlan ora velis inyaskeh. In tlaltikpaktlakah mach velis imechkualankaitaskeh, pero Ne nechkualankaitah porke Ne nikinmilvia ke yejvah kichivah tlen amo kuali. Imejvah xiviah ilvitl. Ne mach nias porke mach yi ajsi noora para nias ompa. Satepa de ijkó okinmilvi, Jesús ompa omoka itech tlali de Galilea. Satepa, ijkuak iknivah in Jesús yoonevakeh ilvitl, Ye noijki oyá pero san ichtaka. In tlayakankeh judiojtih okitemovayah in Jesús ompa itech ilvitl iva omotlajtlaniayah: —¿Kanin kajki neká tlakatl? Iva miekeh omotlapoviayah de Ye. Sekimeh okijtovayah: “Jesús yi neli tlakamela.” Pero oksekimeh okijtovayah: “Amo, porke san kinkajkayava in gentejtih.” Pero amika omixeviaya tlajtos de Ye teixpa, porke okinmiimakasiah in tlayakankeh judiojtih. Ijkuak yoyaya tlajko ilvitl, Jesús okalakki kan templo iva ope tlamachtia. In tlayakankeh judiojtih sa otlatlachixkeh iva okijtovayah: —¿Kenomi nin tlakatl sa tlawel kimati miek, iva nion amo omomachti? Jesús okinnankili: —Notlamachtilis mach kisa de Ne, sino kisa de yen tlen onechvaltitlanki. Tla íkka kinekis kichivas tlen Dios kimonekiltia, kajsikamatis notlamachtilis kox kisa de Dios, o noso nikijtova san tlen Ne nikmoyejyekolia. Tlen tlajtova san tlen ye kimoyejyekolia, kijtosneki kineki kuali ma tlajtokah de ye. Pero tlen kineki kuali ma tlajtokah de neká tlen okivaltitlanki, kijtosneki kijtova tlen yi neli iva amo tlakajkayava. ’Moisés omechmakak in tlanavatili, iva nion se de imejvah amo kichiva tlen kijtova yejón tlanavatili. ¿Tleka pues inkinekih innechixpoloskeh? In gentejtih okinankilijkeh: —Te tikpia se amo kuali ejekatl, ¿akin kineki mitzixpolos? Jesús okinnankili: —Nochtin imejvah sa intlatlachiah san por onikpajti se kokoxki ijkuak sábado. Moisés omechmakak in tlanavatili para ximosirkunsidarokah, maski yejón tlanavatili amo valevatok de Moisés, sino valevatok de inmokojkolvah tlen okachi achto opanokeh. Iva valeva imejvah inkisirkunsidarovah se konetl maski ma yeto sábado. Imejvah inkinekih inmokavaskeh kuali itech itlanavatil Moisés iva inkisirkunsidarovah se konetl maski sábado porke mero itech yejón tonali okitokaro mosirkunsidaros, tonses, ¿tleka inkualanih nova por onikpajti se tlakatl ijkuak sábado? Amo san nima xiktlajtlakoltikah se tlakatl san por imejvah xikmoyejyekolikah, sino xiktlajtlakoltikah tla yi neli inkimatih nik okichi tlen amo kuali. Ijkuakó sekimeh gentejtih de Jerusalén okimolviayah: —¿Amo ye nin tlakatl tlen kitemojtinemih para kimiktiskeh? Pero, xikittakah, tlapojtok teixpa iva amitla kilviah. ¿Xamo in totlayakankavah yokimomakakeh kuenta ke nin tlakatl yen Cristo? Pero tejvah kuali tikmatih de kan ovala nin tlakatl. Pero ijkuak vitz in Cristo, amika kimatis de kan vitz. Jesús otlamachtijtoka kan templo, iva ijkuak ijkó okikakki, okijto chikavak: —¡Imejvah inkijtovah innechixmatih iva inkimatih de kan onivala! Pero Ne amo onivala san por Ne oniknekki, sino onivala porke onechvaltitlanki noTajtzi tlen itech onka tlen melajkayotl, ivan tlen imejvah amo inkixmatih. Ne nikixmati porke Ne onivala de inavak, iva Ye onechvaltitlanki. Ijkuakó okinekiah kikitzkiskeh in Jesús. Pero amika omixevi okikitzki, porke ayamo oajsia iora para kikitzkiskeh. Pero miekeh okineltokakeh, iva okijtovayah: —Ijkuak vitz in Cristo, ¿kox kinchivas okachi wejwei tetzavkaneskayomeh ke nin tlakatl? In fariseos okikakkeh tlen okijtovayah in gentejtih de yen Jesús, por eso yejvah omotlatlalvijkeh invan tlayakankeh tiopixkeh, iva okintitlankeh sekimeh templojmayoltih para ma kikitzkikah in Jesús. Ijkuakó Jesús okijto: —Ne nietos inmovah sa kana keski tonali, satepa oksemi nimokuapas inavak noTajtzi tlen onechvaltitlanki. Imejvah innechtemoskeh, pero amo innechajsiskeh, porke mach velis inyaskeh kan Ne nias. Ijkuakó in tlayakankeh judiojtih omotlajtlaniayah: —¿Kan yas nin tlakatl kan tejvah amo velis tikajsiskeh? ¿Kox yas kan kateh in judiojtih tlen chantih itech oksekimeh países, iva noijki kinmachtis tlen amo judiojtih? ¿Tlán kijtosneki tlen otechilvi: “Innechtemoskeh pero mach innechajsiskeh, porke mach velis inyaskeh kan Ne nias”? Sa ik tlami tonali de yejón ilvitl okatka okachi wei ilvitl. Jesús omoketzki iva chikavak okijto: —Tla íkka amiki, ma viki nonavak iva ma atli. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli, tlen nechneltokas, tonses de itech iyolo kisas atl kemi se weyatl tlen kitemakas nemilistli para semijkak. Jesús ijkó okijto kijtosneki akinmeh kineltokaskeh in Jesús kiseliskeh in Tioijyotzintli. Ijkuakó ayamo ovalaya in Tioijyotzintli porke in Jesús ayamo oyaya para ilvikak ika miek mavistilistli. Ijkuakó sekimeh tlen ompa okatkah, ijkuak okikakkeh nin tlajtoli, okijtojkeh: —Yi neli, nin tlakatl yen tiotenejmachti tlen otikchixtokah ma viki. Sekimeh okijtovayah: —Nin yen Cristo. Pero oksekimeh okijtovayah: —Mach neli porke in Cristo mach velis vitz de Galilea. In Tiotlajkuiloli kijtova nik in Cristo kipia tlen valajtos de David, de altepetl de Belén kan ochantia in David. Ijkuakó, in gentejtih ope moxexelovah porke amo nochtin okineltokayah in Jesús. Sekimeh okinekiah kikitzkiskeh, pero amika omixevi okikitzki. In templojmayoltih, omokuapkeh innavak in fariseos iva innavak in tlayakankeh tiopixkeh, iva okintlajtlanijkeh in templojmayoltih: —¿Tleka amo onkivalikakeh? In templojmayoltih otlanankilijkeh: —¡Amo kema tikkakih nion se tlakatl ma tlajto kemi Ye tlajtova! Ijkuakó in fariseos okinmilvijkeh in templojmayoltih: —¿Noijki imejvah yomechkajkayah? ¿Kox íkka de totlayakankavah o noso íkka de tejvah tifariseos yotitlaneltokakeh inavak Jesús? Pero tlen amo kixmatih itlanavatil Moisés iva tlaneltokah inavak Jesús, Dios kintlajtlakoltis iva kintlajyoviltis. Se fariseo itoka Nicodemo, tlen okachi achto ovia okittato in Jesús de yovak, okinmilvi: —Totlanavatil amo techkavilia ma tiktlajtlakoltikah se tlakatl, tla achto amo tikkakih tlan ika kiteilviah. Yejvah okinankilijkeh: —¿Te noijki xamo tivitz de Galilea? Kuali xikmomachti in Tiotlajkuiloli iva tikittas ke de Galilea amo keman kisa nion se tiotenejmachti. Iva ijkuakó nochtin ope yavih para inkalijtik. Pero Jesús oyá kan Olivostepetl, iva omostlatik san kualka, oksemi oyá kan templo. Miekeh omotokijkeh inavak, iva Ye omotlali ope kinmachtia. Ijkuak Jesús otlamachtijtoka, in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés iva in fariseos okivalikilijkeh se sivatl tlen okajsitoh ivan imekav itech tlajtlakoli. Yejvah okiketzkeh tlatlajkotia, iva okilvijkeh in Jesús: —Tlamachti, nin sivatl otikajsitoh ivan imekav itech tlajtlakoli. Itlanavatil Moisés technavatia ma tikinmiktikah ika tetl in sivameh tlen ijkó kichivah. Te, ¿tlán tikijtova? Yejvah ijkó okilvijkeh para kittaskeh tlán kichivas, iva ijkó kipiaskeh tlen ika velis kiteilviskeh. Ijkuakó Jesús omotoolo iva ope tlajkuilova ipan tlali ika imajpil. Pero komo okachi okitlajtlaniayah, Ye omoyekketzki iva okijto: —Tla íkka de imejvah amo kipia nion se tlajtlakoli, yen achto ma kimaka ika tetl. Jesús oksemi omotoolo iva oksemi ope tlajkuilova ipan tlali. Pero ijkuak okikakkeh tlen Jesús okinmilvi, ijkuakó se por se ope yavih porke kuali okimatiah nik yejvah noijki tlajtlakolejkeh. Achto ope yavih tlen okachi yi vevemeh, iva omokajkeh sa yen Jesús ivan sivatl tlen ok ompa omoketoka. Ijkuakó Jesús oksemi omoyekketzki iva okitlajtlani in sivatl: —Sivatl, ¿kanin kateh tlen omitzteilviayah? ¿Ayakmika okijto nik moneki timikis? In sivatl okinankili: —Amó, noTeko, ayakmika. Ijkuakó Jesús okilvi: —Nion Ne mach nikijtos nik moneki timikis. Axka xivia iva ayakmo xikchiva tlajtlakoli. Jesús oksemi ope kintlapovia in gentejtih, okijto: —Ne nika kemi nitlavili para nikintlavilis in tlaltikpaktlakah. Tlen vitz nonavak, kipias tlavili tlen kitemaka nemilistli, iva amo kema nemis kan tlayova. In fariseos okilvijkeh: —Tlen te tikijtova kisa san de te motlayejyekol. San te tikijtova ke yejón tlamantli yi neli. Tonses, yejón tlen tikijtova amitla ipati. Jesús okinnankili: —Tlen Ne nikijtova yi neli kipia ipati, maski kisa de Ne mismo. Porke Ne nikmati de kan onivala iva nikmati kan niav. Pero imejvah amo inkimatih de kan onivala iva nion amo inkimatih kan niav. Imejvah intetlajtlakoltiah ijkó kemi kichivah in tlaltikpaktlakah. Ne amika niktlajtlakoltia. Pero tla Ne nitetlajtlakoltis, nikchivas ika tlen yi neli melajka, porke amo nitetlajtlakoltia san Ne, sino nitetlajtlakoltia Ne ivan noTajtzi tlen onechvaltitlanki. Itech imotlanavatil inkipiah ijkuilitok, ke ijkuak ome testigojtih san se tlajtoli kijtovah, tonses tlen kijtovah kipia ipati. Ijkó pues, Ne nika kemi se testigo tlen nikijtova de Ne mismo, ivan noTajtzi tlen onechvaltitlanki kajki kemi oksé testigo. Iva yejvah okitlajtlanijkeh: —¿Kanin kajki moTajtzi? Jesús okinnankili: —Imejvah mach innechixmatih, nion amo inkixmatih noTajtzi. Tla imejvah onnechixmatiskiah, noijki onkixmatiskiah noTajtzi. Jesús okijto nin tlajtoli ijkuak otlamachtijtoka kan templo kan okitlaliayah in ofrendajtomi. Iva amika okikitzki porke ayamo oajsia tonali para kikitzkiskeh. Jesús oksemi okinmilvi: —Ne nias, iva imejvah innechtemoskeh, pero imejvah inmikiskeh porke ok inyeskeh intlajtlakolejkeh. Por eso, kan Ne nias, imejvah amo velis ompa inyaskeh. In tlayakankeh judiojtih okijtojkeh: —¿Xamo kineki momiktis, por eso kijtova ke kan Ye yas tejvah amo velis ompa tiaskeh? Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Imejvah de nika, pero Ne nivitz de tlakpak. Imejvah de nin tlaltikpaktli, pero Ne amo. Por eso onimechilvi ke imejvah inmikiskeh porke ok inyeskeh intlajtlakolejkeh. Porke tla imejvah amo inkineltokah nik Yen Ne niCristo, tonses imejvah inmikiskeh porke ok inyeskeh intlajtlakolejkeh. Ijkuakó oksemi okitlajtlanijkeh: —¿Akin te? Jesús okinnankili: —Ne yonimechilvi desde achto akin Ne. Ne nikpia miek tlamantli tlen moneki nimechilvis en kontra de imejvah. Pero tlen onechvaltitlanki, kijtova tlen melajkayotl, iva tlen Ne nikinmilvia in tlaltikpaktlakah yen yejón noijki tlen Ne onikakki de Ye. Pero yejvah amo okajsikamatkeh ke Jesús okintlapoviaya de iTajtzi. Por eso Jesús okinmilvi: —Ijkuak imejvah inkajkuanaskeh tlakpak para inkixpoloskeh iKone in Tlakatl, ijkuakó inkajsikamatiskeh nik Yen Ne niCristo. Iva inkajsikamatiskeh ke amitla nikchiva san tlan Ne nikmoyejyekolia, sino Ne nikijtova san yen tlen noTajtzi yonechmachti. Porke tlen onechvaltitlanki nova kajki iva amo semi nechkava noselti, porke Ne nochipa nikchiva tlen Ye kipaktia. Ijkuak Jesús ijkó okinmilvi, miekeh okineltokakeh. Ijkuakó Jesús okinmilvi in judiojtih tlen okineltokakeh: —Tla imejvah nochipa inkichivaskeh tlen Ne nimechilvia, tonses yi neli inyeskeh inmomachtijkeh de Ne, iva inkixmatiskeh tlen melajkayotl, iva tlen melajkayotl kichivas xikajkatokah. Yejvah okinankilijkeh: —Tejvah tivalajtokeh de Abraham, iva mach kema íkka tikpiah kemi toteko, ¿kenik tikijtova in te ke tikajkatoskeh? Jesús okinmilvi: —Yi neli nimechilvia, nochtin tlen kichivah tlajtlakoli, kijtosneki in tlajtlakoli yen inteko tlen kinnavatijtok. Se tlakatl tlen yokikojkeh para tekipanos inavak iteko mach kema povis kemi de familia, pero se tlakatl tlen tekone yejón semijkak povi de familia. Tonses, tla iKone in Dios imechkajkavas de inavak inmoteko tlen tlajtlakoli, tonses imejvah yi neli inkajkatoskeh. Kuali nikmati ke imejvah invalajtokeh de Abraham. Pero inkinekih innechixpoloskeh porke amo inkiseliah itech inmoyolo tlen Ne nimechilvia. Ne nimechtlapovia de tlen noTajtzi nechititia, iva imejvah inkichivah tlen inmopapa imechnavatia. Yejvah okilvijkeh: —¡Tejvah topapa yen Abraham! Pero Jesús okinnankili: —Tla yi neli oyeskia intepilvah de Abraham, tonses onkichivaskiah tlen ye okichi. Pero maski yonimechilvi tlen yi neli tlen Dios nechititia, imejvah inkinekih innechixpoloskeh. ¡Abraham mach kema ijkó okichi! Imejvah inkichivah tlen kichiva inmopapa. Yejvah okinankilijkeh: —Tejvah mach tiichtakakonemeh, tejvah tikpiah san se topapa, yen Dios. Jesús okinnankili: —Tla yi neli oyeskia yen Dios inmopapa, onnechtlasojtlaskiah, porke Ne nivitz de inavak Dios iva onivala itech nin tlaltikpaktli. Iva amo onivala san por Ne oniknekki, sino porke Dios onechvaltitlanki. ¿Inkimatih tleka amo inkajsikamatih tlen Ne nimechilvia? Amo inkajsikamatih porke amo inkinekih inkikakiskeh notlajtol. Imejvah inmopapa yen Amo Kuali Tlakatl, ivan imejvah inkichivah tlen ye kineki. In Amo Kuali Tlakatl ye temikti desde ijkuak ope in tlaltikpaktli. Mach kema kijtova itla melajkayotl porke itech iyolo mach itla kipia tlen melajkayotl. Nochipa san tlakajkayava porke yen yejón itekiv, porke ipa tekajkaya, iva yen teta de nochtin tlen tlakajkayavah. Pero komo Ne nikijtova tlen yi neli, por eso imejvah amo innechneltokah. ¿Akin de imejvah velis kijtos ke nikpia itla tlajtlakoli? Iva tla Ne nikijtova tlen melajkayotl, ¿tleka amo innechneltokah? Se tekone de Dios, kichiva tlen Dios kilvia. Pero imejvah komo amo intepilvah de Dios, por eso amo inkichivah tlen Dios imechilvia. Ijkuakó sekimeh judiojtih okilvijkeh: —Yompa tlen tejvah tikijtovah, te mach tikuali porke te de Samaria iva tikpia se amo kuali ejekatl. Jesús okinnankili: —Ne mach nikpia nion se amo kuali ejekatl. Ne kuali nitlajtova de noTajtzi, pero imejvah intlajtovah amo kuali de Ne. Ne amo nikchiva ke in tlaltikpaktlakah kuali ma tlajtokah de Ne. Pero onka se tlen akin yi neli kineki kuali ma tlajtokah de Ne, iva yen jues. Yi neli nimechilvia, tlen akin kichivas tlen Ne nikijtova, amo kema ixpolivis. Ijkuakó in tlayakankeh judiojtih okinankilijkeh: —Axka kema kuali tikmatih nik yi neli tikpia se amo kuali ejekatl. Abraham iva nochtin tiotenejmachtijkeh oixpolikeh, iva te tikijtova: “Tlen kichivas tlen Ne nikijtova, amo kema ixpolivis.” ¿Okachi tiweititok te ke topapa Abraham? Ye oixpolivik, iva in tiotenejmachtijkeh noijki oixpolikeh. ¿Akin timomachilia in te? Jesús okinnankili: —Tla Ne onikchivaskia ke in tlaltikpaktlakah kuali ma tlajtokah de Ne, tonses amitla ipati oyeskia. Pero noTajtzi Ye kuali tlajtova de Ne, noTajtzi yen tlen imejvah inkijtovah yen inmoDios. Pero imejvah amo inkixmatih. Ne yi neli nikixmati, iva tla onikijtoskia nik amo nikixmati, onieskia noijki nitekajkaya kemi imejvah. Pero Ne yi neli nikixmati, iva nikchiva tlen Ye kijtova. Achto ijkuak okatka inmokojkol Abraham, ye sa tlawel opakki ijkuak okittak ke okachi tlayakapa nivitz itech nin tlaltikpaktli. Ye okittak iva sa tlawel opakki. Ijkuakó in tlayakankeh judiojtih okilvijkeh in Jesús: —Ayamo tikpia ompoali ivan majtlaktli xivitl, ¿kenomi tikijtova ke otikittak in Abraham? Jesús okinnankili: —Yi neli nimechilvia, antes de oyeskia in Abraham, Ne ipa yonikatka. Ijkuakó yejvah okonintilankeh sekimeh temeh para ika kimakaskeh, pero Jesús okalakki intzala in gentejtih omotlaati iva satepa okiski de kan templo iva oyá. Ijkuak Jesús opanovaya itech se ojtli, okittak se tlakatl tlen amo otlachiaya desde oneski. Iva in momachtijkeh okitlajtlanijkeh: —Tlamachti, ¿tleka ijkó oneski nin tlakatl? ¿Por okichijkeh tlajtlakoli itajvah, o noso porke ye okichi tlajtlakoli? Jesús okinnankili: —Mach por ye okichi tlajtlakoli o noso por itajvah okichijkeh tlajtlakoli, sino ijkó oneski para xikittakah kenomi ivelitilis in Dios velis kipajtis. Mientras ok tlanestok, moneki tikchivaskeh in tekitl tlen noTajtzi onechvaltitlanki ma nikchiva, porke ijkuak tlayovas ijkuakó amo ok íkka velis tekipanos. Mientras Ne nika itech nin tlaltikpaktli, nika kemi se tlavili tlen kintlavilia in tlaltikpaktlakah. Ijkuak Jesús ijkó okijto, ochijchak ipan tlali, okipaatilti se tzikitzi tlali, iva okitlalili itech ixtololovah in tlakatl tlen amo tlachia, iva okilvi: —Ximixamiti kan tanke Siloé —Siloé kijtosneki Tlatitlanili. In tlakatl tlen amo otlachiaya omixamito, iva ijkuak ovalmokuapato, yi veli tlachia. Ijkuakó ivesinojvah iva nochtin tlen achto okittayah okitlajtlania limosna, omotlajtlaniayah: —¿Amo yen nin tlen omotlaliaya okitlajtlania limosna? Sekimeh okijtovayah: —Ajá ye. Oksekimeh okijtovayah: —Motta kemi ye, pero mach ye. Pero ye inevia okinmilviaya: —Ajá, ne. Ijkuakó okitlajtlanijkeh: —¿Kenik yi veli titlachia? Ye okinnankili: —In tlakatl tlen itoka Jesús, okipaatilti se tzikitzi tlali, onechtlalili itech noixtololovah iva onechilvi: “Ximixamiti kan tanke Siloé.” Ne onia iva ijkuak onimixami, yovelik onitlachixki. Iva oksemi okitlajtlanijkeh: —¿Kanin kajki yejón tlakatl? Ye okinmilvi: —Mach nikmati. Ijkuakó in tlakatl tlen achto amo otlachiaya okivikakeh innavak in fariseos. Okatka sábado ijkuak Jesús okipaatilti in tlali iva okichi ma tlachia in tlakatl. Ijkuakó in fariseos okitlajtlanijkeh yejón tlakatl kenik otlachixki. Ye okinnankili: —Okipaatilti se tzikitzi tlali, onechtlalili itech noixtololovah, onimixami, iva axka yi nitlachia. Ijkuakó sekimeh fariseos okilvijkeh: —Yejón tlakatl amo Dios okivaltitlanki, porke amo kitlakita in sábado. Pero oksekimeh okijtovayah: —¿Kenik velis ijkó kichivas se tlakatl tlen tlajtlakole? Amo nochtin okatkah de akuerdo iva omoxexelojkeh. Ijkuakó oksemi okitlajtlanijkeh in tlakatl tlen amo otlachiaya: —¿Iva te tlán tikijtova de neká tlakatl tlen omitztlachialti? Iva ye okinnankili: —Ne nikijtova ke Ye se tiotenejmachti. In tlayakankeh judiojtih mach okineltokayah kox yi neli amo otlachiaya. Por eso okinnotzkeh itajvah, iva okintlajtlanijkeh: —¿Yen nin imopiltzi tlen imejvah inkijtovah amo otlachiaya ijkuak oneski? ¿Iva axka kenik yi tlachia? In tetajmeh otlanankilijkeh: —Kuali tikmatih nik topiltzi, iva kuali tikmatih nik amo otlachiaya ijkuak oneski. Pero amo tikmatih kenik yi veli tlachia iva nion amo tikmatih akin okitlachialti. Ye inevia xiktlajtlaniikah, ya yi wei, ye velis imechilvis kenik opajtik. In tetajmeh ijkó otlanankilijkeh porke okinmiimakasiah in tlayakankeh judiojtih. Porke in tlayakankeh judiojtih yomotlatlalvijkah tla íkka kijtos ke Jesús yen Cristo, kikixtiskeh para semijkak de kan intiotlamachtijkal. Por eso itajvah okijtojkeh: “Ye inevia xiktlajtlaniikah, ya yi wei, mach ok konetl.” Ijkuakó in tlayakankeh judiojtih oksemi okinotzkeh in tlakatl tlen amo otlachiaya, iva okilvijkeh: —Techilvi tlen yi neli ixpan Dios. Tejvah tikmatih ke yejón tlakatl tlen omitzpajti, tlajtlakole. Ijkuakó in tlakatl okinnankili: —Ne mach nikmati kox tlajtlakole o noso amo. Lo ke tlen nikmati, es ke achto amo onitlachiaya iva axka ya yi nitlachia. Iva oksemi okitlajtlanijkeh: —¿Tlán omitztokti? ¿Kenik omitztlachialti? Ye okinnankili: —Ne yonimechilvi iva amo innechkakih. ¿Tleka inkinekih oksemi ma nimechilvi? ¿Imejvah noijki inkinekih inyeskeh inmomachtijkeh de Ye? Ijkuakó yejvah ope fiero kilviah, iva okilvijkeh: —Te yotimochi timomachti de yejón tlakatl, pero tejvah timomachtijkeh de Moisés. Tejvah tikmatih nik in Dios okitlapovi in Moisés. Pero yejón tlakatl, mach tikmatih de kan ovala. Ijkuakó in tlakatl okinnankili: —Amo nikneltoka tlen inkijtovah. Kenik imejvah amo inkimatih de kan ovala, iva ne asta yonechtlachialti. Kuali tikmatih nik in Dios amo kinkaki tlen tlajtlakolejkeh. Dios kinkaki tlen kitlakitah iva kichivah tlen Ye kimonekiltia. Desde ijkuak Dios okichi in tlaltikpaktli mach semi momati íkka tlakatl ma kitlachialti se tlen amo tlachia desde oneski. Tla nin tlakatl amo Dios okivaltitlanki, amitla oveliskia okichivaskia. Yejvah okilvijkeh: —Te ipa titlajtlakole otineski, ¿iva axka tikneki techmachtis? Iva okikixtijkeh para semijkak de kan tiotlamachtijkali. Jesús okimatki ke in tlakatl tlen amo otlachiaya okixtijkeh de kan tiotlamachtijkali, iva ijkuak okinamikki okilvi: —¿Tikneltoka iKone in Dios? Ye okinankili: —Tejwatzi, techilvi akin Ye para nikneltokas. Jesús okinankili: —Yotikittak, yen Ne, tlen axka nika mova nimotlapovijtok. Ijkuakó in tlakatl omotlankuaketzki inavak Jesús, okimavistili iva okilvi: —Ajá, noTeko, nimitzneltoka. Iva Jesús okilvi: —Ne onivala itech nin tlaltikpaktli para nikinmilvis kox kuali o noso amo kuali tlen kichivah in tlaltikpaktlakah. Iva ijkó, tlen amo tlachiah ma tlachiakah iva tlen tlachiah ayakmo ma tlachiakah. Ijkuakó sekimeh fariseos tlen ompa okatkah, ijkuak ijkó okikakkeh okitlajtlanijkeh: —¿Kijtosneki tejvah noijki amo titlachiah? Jesús okinnankili: —Tla imejvah yi neli oyeskia amo intlachiah, tonses Dios amo omechtlajtlakoltiskia por yen inmotlajtlakol. Pero komo imejvah inkijtovah ke kuali intlachiah, tonses Dios imechtlajtlakoltis por yen inmotlajtlakol porke inkijtovah inkimatih tlen inkichivah. ’Yi neli nimechilvia, tlen amo kalaki kan kaltentli de ichkakorral, sino tzikuini iva kalaki oksé lado, yejón kijtosneki ichtekki iva san yejón itekiv. Pero in tlajpixki kalaki kan kaltentli. Tlen tlakuidarova kan kaltentli kitlatlapolia in tlajpixki para ma kalaki, iva iichkavah kitenkakih. In tlajpixki kinnotza iichkavah ika intoka, iva kinkixtia de ijtik inkorral. Iva ijkuak nochtin yokinkixti iichkavah, kinvika kinyakana. Iva iichkavah kitokah porke kitenkakih. Pero se tlen amo kixmatih mach ivan yavih, sino kicholiliah porke amo kitenkakih se tlen amo kixmatih. Jesús okinmilvi nin ejemplo, pero yejvah amo okajsikamatkeh tlen Jesús okinekia ma kajsikamatikah. Ijkuakó Jesús oksemi okinmilvi: —Yi neli nimechilvia: Ne nika kemi se kaltentli kan kalakih ichkameh. Nochtin tlen ovalajkeh antes de Ne nivitz, oyajkeh ichtekeh. Pero in ichkameh mach okintenkakeh ijkuak okinnotzkeh. Ne nika kemi nikaltentli. Iva akin notech kalakis, momakixtis. Velis kalakis iva kisas kan kaltentli iva nochipa kajsis tlen kikuas. ’In ichtekki vitz san para tlachtekis, para temiktis iva para teixpolos. Pero Ne onivala para ke in tlaltikpaktlakah ma kipiakah nemilistli, iva yejón nemilistli ma momiekili itech inyolo. Ne kuali nitlajpixki. Se tlen kuali tlajpixki kitemaka inemilis por iichkavah. Pero se tlen san tetlajpialia, ijkuak kitta vitz in koyotl, kinkakajteva in ichkameh iva cholova, porke mach yi neli tlajpixki iva mach iaxkavah in ichkameh. In koyotl kinkitzkia sekimeh ichkameh iva oksekimeh kinchochololtia. In tlajpixki cholova porke san tetlajpialia iva kitlaxtlaviah, iva por eso amo kinchiva kuenta in ichkameh. ’Ne kuali nitlajpixki iva nikinmixmati nochkavah, iva yejvah nechixmatih, ijkó kemi noTajtzi nechixmati iva Ne nikixmati noTajtzi. Ne niktemaka nonemilis por nochkavah. Noijki nikinpia oksekimeh ichkameh, tlen amo kateh ijtik nin korral iva moneki nikinvalikas noijki. Yejvah nechtenkakiskeh, iva nochtin yeskeh san sekka, iva yetos san se tlajpixki. ’NoTajtzi nechtlasojtla, porke Ne nonevia niktemaka nonemilis, para ijkó satepa oksemi nikpias nonemilis ijkuak nimoyolitis. Amika velis nechkixtilis nonemilis, sino Ne nonevia niktemaka. Ne velis nikchivas de niktemakas nonemilis iva de nikpias oksemi nonemilis. NoTajtzi ijkó onechnavati ma nikchiva. In tlayakankeh judiojtih oksemi ope mokualaniah porke amo okatkah de akuerdo por tlen okijtovaya in Jesús. Sekimeh okijtovayah: —Nin tlakatl kipia se amo kuali ejekatl iva yokuatlapolo. ¿Tlán para inkikakiliah? Pero oksekimeh okijtovayah: —Se tlakatl tlen kipia se amo kuali ejekatl amo ijkó tlajtova. Se amo kuali ejekatl amo velis kitlachialtis se tlakatl tlen amo veli tlachia. Ompa Jerusalén okichijtokah ilvitl tlen okichivayah kada xivitl para kilnamikih ijkuak okiyankuilijkeh in templo. Iva okatka mero ijkuak seva. Jesús ik ompa onemia kan templo, kan kilviah korredor de Salomón. Ijkuakó in tlayakankeh judiojtih okiyavalojkeh iva okitlajtlanijkeh: —¿Asta keman kuali tikmatiskeh akin te? Tla yi neli te tiCristo seppa techilvi. Jesús okinnankili: —Ne yonimechilvi akin Ne, pero imejvah amo innechneltokah. Nochi tlen noTajtzi onechnavati ma nikchiva yen yejón nikchiva iva yejón kiteititia akin Ne. Pero imejvah amo innechneltokah, porke imejvah amo innochkavah, ijkó kemi achto yonimechilvi. Nochkavah nechtenkakih, iva Ne nikinmixmati iva yejvah vitzeh nonavak. Ne nikinmaka nemilistli para semijkak. Amo kema mikiskeh, iva amika velis nechinkixtilis. NoTajtzi yen onechinmaktili, Ye okachi velitini ke nochtin, iva amika velis kinkixtilis. Ne ivan noTajtzi timochijtokeh san se. Ijkuakó in tlayakankeh judiojtih oksemi okonintilankeh sekimeh temeh para ika kimakaskeh. Iva Jesús okinmilvi: —Inmoixpa nikchijtivitz miek tlamantli tlen kuali ika ivelitilis noTajtzi. ¿Katli yen tlamantli inkijtoskeh ke amo kuali tlen onikchi iva por eso innechmakaskeh ika tetl? In tlayakankeh judiojtih okinankilijkeh: —Amo timitzmakaskeh ika tetl por tlen kuali yotikchi, sino porke titlapova kontra Dios. Te san titlakatl iva timoteneva tiDios. Jesús okinnankili: —Itech inmotlanavatil kajki ijkuilitok kan Dios kijtova: “Ne onikijto imejvah indiosmeh.” Tikmatih ke tlen kijtova in Tiotlajkuiloli amo velis se kipatlas porke kijtova tlen yi neli, iva Dios okinnotzki diosmeh tlen okiselijkeh itlajtol. Iva tla Dios onechpejpenki iva onechvaltitlanki itech nin tlaltikpaktli, tonses, ¿kenomi imejvah inkijtovah ke nitlapova kontra Dios por onikijto nik Ne niiKone in Dios? Tla amo nikinchiva in chivalistih kemi noTajtzi kinchiva, amo techneltokilikah. Pero tla nikinchiva, tonses maski Ne amo techneltokilikah, sino xikinneltokakah in chivalistih tlen nikinchiva, para ijkó kuali xikmatikah ke noTajtzi yi neli nova kajki iva Ne nika Iva. Oksemi okinekiah kikitzkiskeh, pero Jesús okincholili. Ijkuakó Jesús oksemi oyá ik nepa lado de kan weyatl Jordán, kan achto in Juan otlabautisarovaya iva ompa omoka. Iva miekeh oyajkeh ompa okittatoh in Jesús iva okijtovayah: —Maski in Juan amo okichi nion se tetzavkaneskayotl, pero nochi tlen okijto de nin tlakatl yi neli melajka. Iva miekeh otlaneltokakeh inavak Jesús itech yejón lugar. Itech altepetl de Betania okatka se tlakatl tlen omokokovaya itoka Lázaro, ochantia ivan iveltivah María ivan Marta. Nin María ikni in Lázaro, yen okiteekili ajviakayotl itech ikxivah in toTeko iva okinvajvachili ika itzonkal. Tonses, yejonmeh iknivah in Lázaro otlatitlankeh ma kilvitih in Jesús: —ToTeko, moyolikni Lázaro chikavak mokokova. Ijkuak Jesús okikakki, okijto: —Yejón kokolistli mach kixpolos, sino ika moteititis imavistilis in Dios, iva ika yejón kokolistli noijki ika moteititis imavistilis iKone in Dios. Jesús sa tlawel okintlasojtlaya in Marta, María ivan Lázaro, iva maski okilvijkeh nik Lázaro chikavak mokokova, Ye ok omoka ome tonali kan okatka. Satepa Jesús okinmilvi in momachtijkeh: —Ma tiviah oksemi para Judea. Ijkuakó in momachtijkeh okilvijkeh: —Tlamachti, ayamo wejkava in tlayakankeh judiojtih okinekiah mitzixpoloskeh ika tetl, ¿iva oksemi tikneki tias ompa? Jesús okinmilvi: —Se tonali kipia majtlaktli ivan ome ora. Tla se tlakatl nemis ijkuak tlanestok, mach motepotlamis porke tlanestok. Pero tla se nemis kan tlayova, velis se motepotlamis porke amo kipia in tlavili. Satepa Jesús okinmilvi: —Toyolikni Lázaro ye kochi, pero Ne nikijxitis. Ijkuakó in momachtijkeh okilvijkeh: —ToTeko, tla san kochi, kijtosneki pajtis. Pero tlen Jesús okinmilvi kijtosneki in Lázaro yoixpolivik, pero yejvah okiyejyekojkeh ke Jesús okinmilvijtoka nik in Lázaro kochi. Ijkuakó Jesús okinyekilvi: —Lázaro yoixpolivik. Iva nipaki porke amo ompa onikatka, yejón se kuali para imejvah para okachi xitlaneltokakah nonavak. Tiavih, ma tikittatih. Ijkuakó Tomás tlen okilviayah Nenetl, okinmilvi tlen oksekimeh momachtijkeh: —Ma tiviah tejvah noijki, para tiixpoliviskeh ivan Jesús. Ijkuak Jesús oajsito Betania, okimatki nik in Lázaro yokivikaya navi tonali tooktok. Betania okatka serka de Jerusalén, san kana eyi kilómetro, iva miekeh judiojtih oyajkeh otetlajpalotoh ichan Marta ivan María, para kinyolaliskeh por oixpolivik in Lázaro. Ijkuak Marta okimatki nik Jesús yompa ovalaya, okinamikito, pero María omoka kalijtik. Iva Marta okilvi in Jesús: —NoTeko, tla nika otieskia, nokni amo oixpoliviskia. Pero ne kuali nikmati ke nochi tlen tejwatzi tiktlajtlanilis in Dios, Ye mitzmakas. Jesús okilvi: —Mokni moyolitis. Marta okilvi: —Ne nikmati nik moyolitis ijkuak nochtin mikameh moyolitiskeh itech neká tonali tlen yetos sa ik tlami. Ijkuakó Jesús okilvi: —Yen Ne tlen niktemaka nemilistli iva yen Ne tlen niteyolitia. Tlen nechneltokas maski ma ixpolivi, satepa moyolitis. Iva nochtin tlen ok yolitokeh iva nechneltokah, amo kema ixpoliviskeh. ¿Tikneltoka tlen nimitzilvia? Marta okilvi: —Ajá, noTeko, ne nikneltoka ke tejwatzi tiCristo iKone in Dios, tlen tejvah otikchiayah ma viki itech nin tlaltikpaktli. Ijkuak otlanki ijkó okijto, Marta oyá okinotzato ikni María iva okilvi san ichtakatzi: —In Tlamachti nika kajki, mitznotza. Ijkuak María okikakki tlen Marta okilvi, omoketevak oyá okittato in Jesús. Jesús ayamo okalakia kan altepetl, ok okatka kan Marta okinamikki. In judiojtih tlen okatkah kalijtik tlen okiyolalijtokah in María, ijkuak okittakeh in María omoketevak iva okistevak, yejvah noijki okikistevakeh iva okitokakeh. Yejvah okiyejyekojkeh yavi chokati kan toktok in Lázaro. Ijkuak María oajsito kan okatka in Jesús, omotlankuaketzki ikxitla iva okilvi: —NoTeko, tla nika otieskia, nokni amo oixpoliviskia. Jesús okittak in María sa tlawel choka, iva in judiojtih tlen okivaltokayah noijki chokah. Ijkuakó Jesús oyoltilinki iva sa tlawel omoyolkoko. Iva okintlajtlani: —¿Kan onkitookakeh? Yejvah okilvijkeh: —ToTeko, xiviki xikittaki. Iva Jesús ochokak. Sekimeh judiojtih okijtojkeh: —Xikittakah, yi neli okitlasojtlaya. Iva sekimeh de yejvah okijtojkeh: —Tla ovelik okitlachialti in tlakatl tlen amo otlachiaya, ¿amitla ovelik okichi para amo ma ixpolivi in Lázaro? Jesús ok ijkó moyolkokojtok, omotoki kan okitookakeh in Lázaro. Okatka ijtik se kuevajtzi iva otentzaktoka ika se tetl patlaktik. Jesús okinmilvi: —Xikachivakah in tetl. Marta, ikni in Lázaro, okilvi in Jesús: —NoTeko, yi tzojyaxtos porke yi kipia navi tonali de oixpolivik. Pero Jesús okilvi: —Yonimitzilvi, tla techneltokas velis tikittas imavistilis in Dios. Ijkuakó okachijkeh in tetl. Jesús oajkotlachixki ik ilvikak iva okijto: —NoTajtzi, nimitztlasojkamati porke techkaki. Ne nikmati nik nochipa techkaki, iva ijkí nikijtova para ke in gentejtih tlen nika kateh ma kineltokakah nik tejwatzi otechvaltitlanki. Ijkuak otlanki ijkó okijto, chikavak okitzajtzili: —¡Lázaro, xivalkisa de ompa! Ijkuakó Lázaro tlen oixpolika ovalkiski kemilitivitz ika tzotzoli itech ikxivah iva itech imavah, iva oixkemilitivalaya ika se tzotzoli. Iva Jesús okinmilvi: —Xiktotomakah iva xikavakah ma via. Ijkuakó otlaneltokakeh inavak Jesús miekeh judiojtih tlen otetlajpalotoh inavak María porke okittakeh tlen Jesús okichi. Pero sekimeh oyajkeh okinmitatoh in fariseos iva okinmilvijkeh tlen Jesús okichi. Ijkuakó in tlayakankeh tiopixkeh, ivan fariseos ivan tlen povih itech injunta in judiojtih, omololojkeh para omotlapovijkeh. Okijtojkeh: —¿Tlán tikchivaskeh? Nin tlakatl kinchiva miekeh tetzavkaneskayomeh. Tla tikaviliskeh ijkó ma kichijtinemi, nochtin pevas kineltokaskeh, iva in tekivajkeh de Roma vitzeh iva kixixiniskeh in templo iva nochi topaís. Pero se de yejvah itoka Caifás, tlen okatka wei tiopixki itech yejón xivitl, okinmilvi: —Imejvah amitla inkimatih. Amo inkimomakah kuenta ke para tejvah okachi kuali ma ixpolivi san se tlakatl por nochtin toknivah, iva amo nochi in topaís ma ixpolivi. Pero tlen okijto in Caifás mach san por ye ijkó okiyejyeko okijto, sino komo okatka wei tiopixki itech yejón xivitl, Dios okichi ma kijto in Caifás ke Jesús ixpolivis por nochtin gentejtih de Israel. Iva amo ixpolivis san por yen gentejtih de Israel, sino noijki ixpolivis para kinmololos nochtin ipilvah in Dios tlen xixintokeh sentetl itech nochi nin tlaltikpaktli. Por eso desde yejón tonali ope kitemovah kenik velis kixpoloskeh in Jesús. Por eso, Jesús ayakmo omoteititiaya inmixpa in judiojtih. Okiski de itech yejón tlali de Judea iva oyá kan se altepetl itoka Efraín, tlen kajki serka kan tlavaki, iva ompa omoka invan momachtijkeh. Opolitoka sa kana keski tonali para ajsiki inmilviv in judiojtih tlen itoka Pascua. Miekeh gentejtih de miekeh altepemeh yovalajtokah Jerusalén para mochipavaskeh antes de pevas ilvitl de Pascua. Ijkuakó okitemovayah in Jesús, iva ijkuak yokatkah nochtin kan templo, omotlajtlaniayah: —¿Imejvah, tlán inkiyejyekovah? ¿Vitz ilvitl in Jesús o noso amo? In fariseos ivan tlayakankeh tiopixkeh otlanavatijkeh tla íkka kimatis kanin kajki in Jesús, ma kinmatilti para kikitzkiskeh. Chikuase tonali antes de ajsiki ilvitl de Pascua, Jesús oyá Betania kan ochantia in Lázaro, tlen Jesús okiyoliti. Ompa okitemakakeh se tlaxkali para motlasojkamatiskeh inavak Jesús. Marta okintlateekiliaya iva Lázaro noijki ompa okatka inakastla in Jesús otlakuajtokah kan mesa. Ijkuakó María okivalikak kemi tlajko litro de ajviakayotl de nardo tlen patío, iva okiteekili itech ikxivah in Jesús, satepa okinvajvachili ika itzonkal. Iva nochi otlaajviayak in kalijtik ika yejón ajviakayotl. Ijkuakó Judas Iscariote ipiltzi in Simón, tlen okatka se de tlen momachtijkeh iva tlen satepa okitemakti in Jesús, okijto: —¿Tleka amo omonemakak nin ajviakayotl ika eyi siento denario kemi tlen se kitlani de se xivitl tlen tlapalevia, iva se okinmakaskia in tomi tlen prowestih? Pero Judas ijkó okijto amo porke yi neli okinmiknomatia in prowestih, sino porke okatka ichtekki. Judas yen okittaya in tominbolsa iva ichtaka okimotlaatiliaya seki tomi. Ijkuakó Jesús okilvi: —Xikava, porke ye yokitlaatijtoka nin ajviakayotl para kixavilis nokuerpo para ijkuak nechtookaskeh. In prowestih nochipa yeskeh, pero Ne amo nochipa inmovah nietos. Miekeh judiojtih okimatkeh nik Jesús okatka kan altepetl de Betania, iva oyajkeh okittatoh. Amo oyajkeh san para kittaskeh in Jesús, sino noijki para kittaskeh in Lázaro, tlen Jesús okiyoliti. Ijkuakó in tlayakankeh tiopixkeh omotlatlalvijkeh noijki para kimiktiskeh in Lázaro. Porke ijkuak Lázaro omoyoliti, miekeh judiojtih ope moxelovah de yejvah iva ope tlaneltokah inavak Jesús. Miekeh gentejtih oyajkeh Jerusalén itech ilvitl de Pascua. Omostlatik, ijkuak okimatkeh ke Jesús vitz ompa Jerusalén, ijkuakó okitekitoh seki soyatl iva oyajkeh okinamikitoh in Jesús. Iva okijtovayah chikavak: —¡Viva! ¡Ma Dios kitiochiva tlen vitz ika itoka toTajtzin Dios! ¡Ma Dios kitiochiva in wei tlanavati de Israel! Jesús okajsik se burrojtzi iva ipan omotlali. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: Gente de Sión amo ximomavtikah. Xikittakah inmowei tlanavati yompa valmuika, yetivitz ipan se burrojtzi. Itech yejón tonali in momachtijkeh amo okajsikamatkeh tlán kijtosneki tlen otlamochivalok, pero satepa ijkuak Jesús oixpolivik iva omoyoliti ika wei imavistilis, okilnamikeh ke nochi yejón tlamantli yokatka ijkuilitok itech Tiotlajkuiloli, iva ijkó otlamochivalok. Okatkah miekeh gentejtih ijkuak Jesús okilvi in Lázaro ma kisa de kan otoktoka iva okiyoliti. Iva yejvah ope tetlapoviah de tlen okittakeh otlamochi. Por eso, miekeh gentejtih oyajkeh okinamikitoh in Jesús, porke okimatkeh nik okichi se wei tetzavkaneskayotl. Pero in fariseos okimolviayah entre yejvah: —Xikittakah, nochtin gentejtih yavih inavak Jesús. Iva tejvah amo veli itla tikchivah. Itech yejón ilvitl de Pascua noijki ompa okatkah sekimeh gentejtih de Grecia tlen noijki oyajkeh okimavistilitoh in Dios. Ninmeh gentejtih de Grecia omotokijkeh inavak Felipe tlen okatka de altepetl de Betsaida de tlali de Galilea, iva okitlatlavtijkeh okilvijkeh: —Tejwatzi, tiknekih tikittaskeh in Jesús. Felipe oyá okilvito in Andrés, iva satepa nochtin ome oyajkeh okilvitoh in Jesús. Jesús okinnankili: —Yoajsik ora para kimavistiliskeh iKone in Tlakatl. Yi neli nimechilvia, tla se semiya amo kitookaskeh, amo mikis iva nochipa yetos ijkó san se semiya. Pero tla kitookaskeh, mikis iva tlakis miek. Tlen kitekipachos okachi inemilis iva amo kichivas tlen nikijtova, amo velis kipias nemilistli para semijkak. Pero tlen kiyejyekos ke amo moneki motekipachos por inemilis iva kichivas tlen nikijtova, tonses kipias nemilistli para semijkak. Tlen kinekis nechtekipanos, moneki ma nechseguiro. Iva kan Ne nietos, ompa yetos noijki tlen nechtekipanova. Tla íkka nechtekipanos, noTajtzi kitlakitas. ’Axka sa tlawel nimoyolkokova, iva amo nikmati tlán nikijtos. Iva amo velis nikilvis noTajtzi ma nechpalevi de itech nin tlajyovilistli. Porke para yejón nik onivala. NoTajtzi, xikinmititi in gentejtih momavistilis. Ijkuakó omokakki se tlajtoli de ilvikak okijto: —Yonikinmititi nomavistilis iva oksemi nikinmititis. In gentejtih tlen ompa okatkah okijtojkeh okikakkeh otlatikuinki, iva oksekimeh okijtovayah: —Se ilvikaktlatitlanili okitlapovi. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Yejón tlen onkikakkeh amo omokakki para Ne ma nikkaki, sino para imejvah xikkakikah. Yoajsik in tonali para Dios kijtos akinmeh tlajtlakolejkeh iva akinmeh amo itech nin tlaltikpaktli, iva nikixtilis itekiv in Amo Kuali Tlakatl tlen tlanavatia itech nin tlaltikpaktli. Iva ijkuak nechajkuanaskeh tlakpak itech krus, nikchivas ke nochtin gentejtih ma tlaneltokakah nonavak. Ika nin tlajtoli Jesús okinmajsikamatilti kenik ixpolivis. In gentejtih okinankilijkeh: —In Tiotlajkuiloli kijtova nik in Cristo yolitos para semijkak. ¿Kenik in te tikijtova ke iKone in Tlakatl kajkuanaskeh tlakpak? ¿Akin yejón iKone in Tlakatl? Jesús okinmilvi: —In tlavili ok yetos imovah sa kana keski tonali. Tos xinemikah itech tlavili mientras invelih, para amo inmopah vitz in tlayovalotl. Porke tlen nemih kan tlayova, amo kimatih kan yavih. Xitlaneltokakah inavak in tlavili mientras ok kajki inmovah, para xiekah intepilvah de yen tlavili. Ijkuak Jesús otlanki okijto nin tlajtoli, oyá de ompa iva okinmonetlatili. Maski Jesús okinchi miekeh tetzavkaneskayomeh inmixpa in judiojtih, yejvah amo okineltokiliayah. Ijkó otlamochivalok para ma mochiva tlen okijto in tiotenejmachti Isaías: NoTeko, ¿akin kineltoka motlajtol tlen tejvah tiktematiltiah? ¿Akin yotikititi movelitilis? Yejvah amo oveliah okineltokayah, iva Isaías noijki okijto: Dios okintokti amo ma tlachiakah iva ma yoltlakuavakah, okintokti amo ma tlachiakah, iva nion amitla ma kajsikamatikah, para amo ma mokuapakah nonavak, iva amo ma nikinpajti. Isaías ijkó okijto porke okittak imavistilis in Jesús, iva otlajto de Ye. Iva miekeh judiojtih otlaneltokakeh inavak Jesús, asta in tlayakankeh judiojtih noijki otlaneltokakeh, pero amika otlajtovaya de yejón tlamantli porke okinmiimakasiah in fariseos, porke amo okinekiah ma kinkixtikah para semijkak de kan tiotlamachtijkali. Yejvah okinekiah kuali mokavaskeh innavak in gentejtih maski amo ma mokavakah kuali inavak Dios. Ijkuakó Jesús chikavak okijto: —Tlen nechneltokilia, amo san Ne nechneltokilia, sino noijki kineltokilia noTajtzi tlen onechvaltitlanki. Iva tlen nechitta, noijki kitta noTajtzi tlen onechvaltitlanki. Ne onivala itech nin tlaltikpaktli kemi se tlavili. Iva nikintlavilia nochtin tlen nechneltokah, iva amo kema yeskeh kan tlayova. Pero tla íkka kikaki notlajtol iva amo kichiva tlen nikijtova, amo Ne niktlajtlakoltis. Porke Ne amo onivala onikintlajtlakoltiko in tlaltikpaktlakah, sino Ne onivala onikinmakixtiko de itech tlajtlakoli. Tlen amo nechneki iva amo kineki kikakis notlajtol, onka akin kitlajtlakoltis, kijtosneki yen notlajtol tlen Ne nikijtova, ye kitlajtlakoltis itech neká tonali tlen yetos sa ik tlami. Porke Ne amo nikijtova san tlen Ne nikneki. NoTajtzi tlen onechvaltitlanki, Ye onechnavati tlen moneki nikijtos iva tlen moneki nitlamachtis. Iva Ne nikmati ke tlen kichivah tlen kijtova itlajtol de noTajtzi, kinmaka nemilistli para semijkak. Tonses, tlen Ne nikijtova, nikijtova ijkó kemi noTajtzi onechilvi ma nikijto. Antes de ilvitl de Pascua, Jesús yokimatia nik yoajsik ora para yaski de itech nin tlaltikpaktli iva yas inavak iTajtzi. Ye nochipa okintlasojtlak tlen iaxkavah itech nin tlaltikpaktli, sa tlawel okintlasojtlak asta omotemakti ma kixpolokah por yejvah. Yejón yovak, ijkuak Jesús ivan momachtijkeh otlakuajtokah, in Amo Kuali Tlakatl ipa yokitlalijka itech iyolo in Judas Iscariote, ipiltzi in Simón, para ma kitemakti in Jesús. Iva Jesús yokimatia ke iTajtzi yokimaktili nochi velitilistli itech nochi tlamantli, iva okimatia nik Ye ovala de Dios iva oksemi mokuapas inavak. Ijkuakó Jesús omoketzki de kan mesa, okixti itlaken tlen okimokentiaya, iva omotlajkoilpi ika se toaya. Ijkuakó okitlali atl ika se ajpatzintli iva ope kinmikxipajpaka in momachtijkeh iva satepa okinvajvachili ika toaya tlen ika omotlajkoilpijka. Ijkuak Jesús yokikxipajpakaskia in Simón Pedro, okilvi: —NoTeko, ¿tejwatzi techikxipajpakas? Jesús okinankili: —Tlen nikchijtok, te axka amo tikajsikamati, pero satepa tikajsikamatis. Pero Pedro okilvi: —Tejwatzi amo kema techikxipajpakas. Jesús okinankili: —Tla amo nimitzikxipajpakas, amitla tikpias nova. Ijkuakó Simón Pedro okilvi: —NoTeko, tla ijkó, amo san nokxivah xikinpajpaka, sino noijki nomavah iva notzonteko. Pero Jesús okilvi: —Se tlen yikin omalti, moneki san ikxivah ma kinpajpaka, porke ya chipavak. Iva imejvah yinchipavakeh, maski amo innochtin. Jesús okimatia akin kitemaktis, por eso okijto: “Amo innochtin inchipavakeh.” Ijkuak otlanki okimikxipajpaki in momachtijkeh, oksemi okimokenti itlaken iva omotlalito kan mesa, iva okinmilvi: —¿Inkajsikamatih tlán kijtosneki tlen onikchi inmovah? Imejvah innechnotzah nimoTlamachti iva nimoTeko, iva kuali tlen inkijtovah, porke yi neli Ne nimoTlamachti iva Ne nimoTeko. Iva tla Ne nimoTeko iva nimoTlamachti onimechikxipajpaki, tonses imejvah noijki moneki ijkó xikchivakah entre imejvah. Ne nimechmaka se ejemplo para imejvah noijki ijkó xikchivakah kemin Ne yonikchi inmovah. Yi neli nimechilvia, se tlen san tlapalevia mach velis okachi weititos ke iteko, iva se tlen san kititlanih mach velis okachi weititos ke tlen tlatitlani. Tla inkajsikamatih iva inkichivah tlen nimechilvijtok, tonses xipakikah. ’Tlen nikijtova amo nikijtova para innochtin. Ne nikmati akinmeh onikinpejpenki. Pero kipia tlen mochivas kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “In tlakatl tlen nova otlakua, omochi nokontra.” Desde axka nimechilvia maski ayamo ijkó tlamochiva, para ijkuak ijkó tlamochivas, xikneltokakah nik Yen Ne niCristo. Yi neli nimechilvia, tla íkka kiselis tlen Ne niktitlani, kijtosneki Ne nechselia, iva tlen Ne nechselia, noijki kiselia tlen onechvaltitlanki. Ijkuak Jesús okijto nin tlajtoli, sa panova omotekipacho iva okinyekimilvi: —Yi neli nimechilvia, se de imejvah nechtemaktis. Ijkuakó in momachtijkeh ope motlatlajtlatah, porke amo okimatiah akin ijkó kichivas. Se de yejvah tlen Jesús sa tlawel okitlasojtlaya, omonakasiktekak itech Jesús mientras otlakuayah. In Simón Pedro okichivili señas para ma kitlajtlani in Jesús de akin tlapojtok. Ijkuakó okachi omotoki asta kan ielpa Jesús iva okitlajtlani: —NoTeko, ¿akin mitztemaktis? Jesús okinankili: —Nikapachos seki pan, iva akin Ne nikmakas, yen yejón. Ijkuakó Jesús okapacho se pedaso pan iva okimakak in Judas Iscariote, ipiltzi in Simón. Iva ijkuak Judas okikua in pan, in Amo Kuali Tlakatl okalakki itech iyolo. Iva Ijkuakó Jesús okilvi: —Xikchijtivetzi san nima tlen tikchivas. Pero nion se de yejvah tlen otlakuajtokah kan mesa amo okajsikamatkeh tleka ijkó okilvi. Komo Judas yen okittaya in tominbolsa, sekimeh okiyejyekojkeh xamo in Jesús okilvi ma via ma kikovati tlen monekis para ilvitl de Pascua, o noso itla ma kinmaka tlen prowestih. Ijkuak Judas otlanki okikua in pan tlen Jesús okimakak, san nima okiski. Iva ijkuakó yokatka yi yovak. Satepa ijkuak Judas yokiski, Jesús okijto: —Axka moteititis imavistilis iKone in Tlakatl, iva noijki moteititis imavistilis in Dios itech Ye. Iva tla ikone in Tlakatl kiteititis imavistilis in Dios, in Dios noijki kiteititis imavistilis iKone in Tlakatl. Iva san nima kichivas. Nopilvah, mach ok wejkavas nietos inmovah. Imejvah innechtemoskeh. Pero ijkó kemi onikinmilvi tlen tlayakankeh judiojtih, axka imejvah noijki nimechilvia: Kan Ne niav, imejvah amo velis inyaskeh. Ne nimechmaka se yankuik tlanavatili: Ximotlasojtlakah entre imejvah. Ijkó kemin Ne nimechtlasojtla, imejvah noijki ijkó ximotlasojtlakah. Tla imejvah yi neli inmotlasojtlaskeh, tonses nochtin kimomakaskeh kuenta ke imejvah yi neli inmomachtijkeh de Ne. Simón Pedro okitlajtlani in Jesús: —NoTeko, ¿kan timuikas? Jesús okinankili: —Kan Ne nias, axka mach velis tias nova. Pero satepa velis tias. Pedro okilvi: —NoTeko, ¿tleka axka amo velis nias mova? Tla moneki, asta velis nimotemaktis ma nechmiktikah por tejwatzi. Jesús okinankili: —¿Timotemaktis ma mitzmiktikah por Ne? Yi neli nimitzilvia, antes de tzajtzis in kaxtil, para ijkuakó te yotikijto eyi welta nik amo techixmati. ’Amo ximoyolkokokah. Xikneltokakah Dios iva Ne noijki techneltokakah. Kan ikalijtik noTajtzi onka miek lugar kan se chantis. Tla amo ijkó oyeskia, amo onimechilviskia. Ne niav ompa nitlayektlaliti para imejvah noijki ompa xikpiakah se lugar. Iva satepa ijkuak yonia iva yi tlayektlalitos, oksemi nivalmokuapas iva nimechvikas, para imejvah noijki xietokah kan Ne nietos. Imejvah yinkixmatih in ojtli iva yinkimatih kan niav. Ijkuakó Tomás okilvi: —NoTeko, tejvah mach tikmatih kan tiav, ¿kenomi tikmatiskeh katli yen ojtli? Jesús okinankili: —Ne niojtli tlen tevika ilvikak, Ne nitlamachtia tlen melajkayotl, iva Ne niktemaka nemilistli para semijkak. San Ne velis nimechvikas inavak noTajtzi, iva tla amo por Ne amo velis inmajsitivih inavak. Tla imejvah yonnechixmatkeh, tonses imejvah noijki inkixmatiskeh noTajtzi. Iva desde axka yinkixmatih, porke yinkonitokeh. Ijkuakó Felipe okilvi: —ToTeko, techkavili ma tikittakah moTajtzi. San yen yejón tlen tejvah tiknekih. Jesús okilvi: —Yowejka nika inmovah, ¿iva ayamo techixmati Felipe? Tlen yonechitak, kijtosneki yokittak noTajtzi. Tonses, ¿kenik in te tikijtova ma nimechititi in noTajtzi? ¿Amo tikneltoka ke Ne ivan noTajtzi timochijtokeh san se? Nochi tlen Ne nimechilvia, mach nikijtova san tlen Ne nikmoyejyekolia. NoTajtzi yen kichiva nochi in tekitl por medio de Ne. Techneltokilikah ijkuak nimechilvia ke Ne nika ivan noTajtzi, iva noTajtzi kajki nova. Iva tlamo, sikiera techneltokilikah por nochi tlen yonikchi. Yi neli nimechilvia, tlen nechneltoka, noijki velis kinchivas in tlamantih tlen Ne nikinchiva. Iva velis kinchivas okachi wejwei tlamantih, porke Ne niav inavak noTajtzi. Nochi tlen inkitlajtlaniliskeh noTajtzi ika notoka, Ne nimechmakas. Para ijkó imavistilis noTajtzi ma motta itech iKone. Tla itla inkitlajtlaniskeh ika notoka, Ne nimechmakas. ’Tla imejvah innechtlasojtlah, tonses xikchivakah tlen kijtovah notlanavatilvah. Iva Ne niktlatlavtis noTajtzi ma imechtitlanili in Teyolchika para nochipa ma yeto inmovah. In Teyolchika yen Tioijyotzintli tlen kiteititia tlen yi neli melajka. In tlaltikpaktlakah tlen amo noaxkavah amo velis kipiaskeh yejón Tioijyotzintli, porke amo kittah iva nion amo kixmatih. Pero imejvah inkixmatih porke kajki inmovah iva nochipa yetos inmovah. Amo nimechkavas kemi inmiknomeh. Ne oksemi nivalmokuapas iva inmovah nietos. Mach ok wejkavas in tlaltikpaktlakah ayakmo nechitaskeh, pero imejvah innechitaskeh. Ne niyolitok nochipa, iva por eso imejvah noijki inyolitoskeh nochipa. Itech neká tonali imejvah inkajsikamatiskeh ke Ne nika ivan noTajtzi, iva imejvah inkateh nova, iva Ne nika inmovah. Tlen kinselia notlanavatilvah iva kinvelkaki, kiteititia nik yi neli nechtlasojtla. Iva tlen nechtlasojtla, noTajtzi kitlasojtlas, iva Ne noijki niktlasojtlas iva nimoteititis inavak. Ijkuakó Judas, amo Judas Iscariote sino tlen oksé Judas, okitlajtlani: —NoTeko, ¿tleka timoteixmatiltis tonavak iva amo innavak in tlaltikpaktlakah? Jesús okinankili: —Tlen nechtlasojtla kijtosneki kichiva tlen nikijtova. NoTajtzi kitlasojtlas, iva noTajtzi ivan Ne tivitzeh tichantikivih inavak. Akin amo nechtlasojtla, kijtosneki amo kichiva kuenta tlen nikijtova. In tlajtoli tlen imejvah inkikakih mach Ne notlajtol sino itlajtol noTajtzi tlen onechvaltitlanki. ’Ne nimechilvia nochi nin tlajtoli mientras ok nika inmovah. Pero in Teyolchika, in Tioijyotzintli tlen noTajtzi kivaltitlanis ika notoka, Ye imechmachtis de nochi, iva imechilnamiktis nochi tlen Ne yonimechilvi. ’Nimechkajteva xietokah ika yolsevilistli. In yolsevilistli tlen Ne nimechmaka amo kemi in yolsevilistli tlen kitemakah in tlaltikpaktlakah. Amo ximotekipachokah iva nion amo ximomavtikah. Imejvah yonkikakeh tlen onikijto, onimechilvi nias iva oksemi nivalmokuapas para nietos inmovah. Tla yi neli onnechtlasojtlaskiah, onpakiskiah ijkuak onimechilvi niav inavak noTajtzi, porke noTajtzi okachi wei ke Ne. Ne yonimechilvi nochi nin tlamantli antes de ijkó tlamochivalos, iva ijkuak ijkó tlamochivalos, imejvah xitlaneltokakah nonavak. ’Ayakmo wejkavas nimechtlapovis, porke ompa vitz in Amo Kuali Tlakatl tlen kinnavatia in tlaltikpaktlakah. Pero ye amitla velis nechtoktis. Pero Ne nikchivas tlen nechnavatia noTajtzi, para ijkó ma kimatikah in tlaltikpaktlakah nik yi neli niktlasojtla noTajtzi. Ximoketzakah, ma tiviah de nika. ’Ne nika kemi se tlen yi neli uvaskuavitl iva noTajtzi kajki kemi se tekipano tlen kikuidarova in uvaskuavitl. Tla se nomamayo amo tlaki, noTajtzi kitzonteki. Pero tla kuali tlaki kichijchipava para okachi ma tlaki. Iva imejvah yonmochipajkeh, ika notlajtol tlen Ne yonimechilvi. Xisetitokah nova, kemin Ne nisetitok inmovah. Se imamayo in uvaskuavitl amo velis tlakis iselti. Moneki setitos itech itlaktzonyo. Ijkó noijki, tla imejvah amo insetitoskeh nova, amo velis intlakiskeh, kijtosneki amitla velis inkichivaskeh tlen kuali. ’Ne nika kemi se uvaskuavitl iva imejvah inkateh kemi nomamayovah. Tlen setitos nova iva Ne nisetitos iva, tlakis miek. Porke tla amo insetitoskeh nova, amitla velis inkichivaskeh. Tlen amo setitos nova, kitzontekiskeh iva kitlamotlaskeh sekka kemi se imamayo in uvaskuavitl tlen amo kuali, iva vakis. Satepa kololoskeh iva kitlamotlaskeh ijtik tlitl para ma tlatla. ’Tla imejvah insetitoskeh nova iva inkinchivaskeh tlen nimechilvia, xiktlajtlanikah nochi tlen inkinekiskeh iva Dios imechmakas. NoTajtzi kipias miek pakilistli tla imejvah inkipiaskeh miek tlakilotl, iva ijkó mottas nik yi neli imejvah inmomachtijkeh de Ne. Ne nimechtlasojtla imejvah ijkó kemi noTajtzi nechtlasojtla. Xietokah ika notlasojtlalis tlen Ne ika nimechtlasojtla. Tla inkichivaskeh tlen nimechnavatia, kijtosneki inyeskeh ika notlasojtlalis, ijkó kemin Ne noijki nikchiva tlen nechnavatia noTajtzi iva nika ika itlasojtlalis. ’Ne nimechilvia nochi nin tlajtoli para xipakikah kemin Ne nipaki, iva ijkó yi neli xikpiakah pakilistli. Ye nin tlen nimechnavatia: Ximotlasojtlakah innochtin ijkó kemin Ne nimechtlasojtla. Tlen motemakas ma kixpolokah por iyoliknivah kijtosneki sa panova kintlasojtla. Imejvah yi neli innoyoliknivah, tla inkichivah tlen nimechnavatia. Ayakmo nimechnotzas innotlakavah, porke se tlen san tetlakav amo kimati tlen kichiva iteko. Ne Nimechnotzas innoyoliknivah, porke yonimechtlapovi nochi tlen noTajtzi onechilvi. Mach imejvah onnechpejpenkeh, sino Ne onimechpejpenki iva nimechnavatia xiviah kan Ne nimechtitlani iva xitlakikah miek. Iva nikneki nochipa xitlaktokah. Iva ijkó nochi tlen inkitlajtlaniliskeh noTajtzi ika notoka, Ye imechmakas. Ximotlasojtlakah entre imejvah. Ye nin tlen nimechnavatia. ’Tla in tlaltikpaktlakah imechkualankaitah, xikmatikah ke Ne achto yonechkualankaitakeh. Tla imejvah onyeskiah noijki kemi yejvah tlen amo kixmatih Dios, tonses yejvah omechtlasojtlaskiah ijkó kemi yejvah motlasojtlah. Pero imejvah ayakmo inkichivah kemi yejvah kichivah, porke Ne onimechpejpenki para amo xietokah kemi yejvah, iva por eso yejvah imechkualankaitah. Xikilnamikikah tlen onimechilvi: “Se tlen san tlapalevia amo velis okachi weititos ke iteko.” Tla Ne onechochololtijkeh, imejvah noijki imechochololtiskeh. Iva tla okivelkakeh notlajtol, noijki kivelkakiskeh inmotlajtol. Imejvah imechtoktiskeh nochi yejón porke innechneltokah, iva porke yejvah amo kixmatih akin onechvaltitlanki. ’Tla Ne amo onivalaskia iva nion amo onikintlapoviskia, tonses amo okipiaskiah tlajtlakoli. Pero axka ayakmitla onka tlen ika velis motenpaleviskeh de intlajtlakol. Porke tlen nechkualankaita, kijtosneki noijki kikualankaita noTajtzi. Tla Ne amo onikchivaskia inmixpa itla tlamantli tlen amo kema íkka veli kichiva, tonses yejvah amo okipiaskiah tlajtlakoli. Pero maski yokittakeh yonikchi miek tlamantli, yejvah nechkualankaitah iva noijki kikualankaitah noTajtzi. Ijkí tlamochiva para ma mochiva tlen ijkuilitok itech intlanavatil, kan kijtova: “Onechkualankaitakeh maski amitla onikchi tlen amo kuali.” ’Ijkuak vitz in Teyolchika, in Tioijyotzintli tlen tlamachtia tlen melajkayotl, tlen Ne nimechvaltitlanilis de inavak noTajtzi, Ye imechmatiltis de Ne. Iva imejvah noijki inkitematiltiskeh de Ne, porke imejvah onkatkah nova desde ijkuak ope nitlamachtia. ’Ne nimechilvia nochi nin tlajtoli para mostla viptla amo xikavakah de intlaneltokaskeh nonavak. Imechkixtiskeh para semijkak de kan tiotlamachtijkaltih. Ajsis tonali tla íkka imechixpolos kijtos ke ika yejón kichiva se kuali tekitl para Dios. Ijkó kichivaskeh porke amo kixmatih noTajtzi iva nion Ne amo nechixmatih. Ijkí nimechilvia para ijkuak ijkó tlamochivalos xikilnamikikah nik Ne yonimechilvi desde achto. ’Achto amo onimechilvi tlen axka nimechilvia, porke onikatka inmovah. Pero axka Ne niav inavak noTajtzi tlen onechvaltitlanki. Iva nion se de imejvah amo nechtlajtlania kan niav. Yej yope inmoyolkokovah por tlen yonimechilvi. Pero Ne nimechilvia tlen yi neli melajka, nik okachi kuali para imejvah ma nivia. Porke tla amo nias, in Teyolchika mach vitz para yetos inmovah. Pero tla nias, Ne nikvaltitlanis. Ijkuak Ye vitz, kinmajsikamatiltis in tlaltikpaktlakah nik kateh itech tlajtlakoli. Kinmajsikamatiltis akinmeh kateh kuali inavak Dios. Iva kinmajsikamatiltis nik in Dios se tonali kijtos akin tlajtlakole iva akin amo. Kinmajsikamatiltis nik kateh itech tlajtlakoli porke amo nechneltokah. Kinmajsikamatiltis akinmeh kateh kuali inavak Dios porke Ne niav inavak noTajtzi, iva ayakmo innechitaskeh. Kinmajsikamatiltis nik in Dios se tonali kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, porke in Amo Kuali Tlakatl tlen tlanavatijtok itech nin tlaltikpaktli, yokitlajtlakoltijkeh iva yas miktla. ’Nikpia okachi tlen moneki nimechilvis, pero axka imejvah amo velis inkajsikamatiskeh. Pero ijkuak vitz in Tioijyotzintli tlen kiteititia tlen yi neli melajka, Ye imechyakanas itech nochi tlen yi neli melajka. Porke amo kijtos itla tlen san Ye kiyejyekos, sino nochi tlen kikakis yen yejón kijtos, iva imechmatiltis nochi tlen satepa tlamochivalos. Ye kiteititis nomavistilis, porke kiselis de Ne nochi tlen Ye imechmatiltis. Nochi tlen kipia noTajtzi, Ne noaxka. Por eso onimechilvi ke in Tioijyotzintli kiselis de Ne nochi tlen Ye imechmatiltis. ’Polivi sa kana keski tonali iva imejvah ayakmo innechitaskeh, pero amo wejkavas, oksemi innechitaskeh porke Ne niav inavak noTajtzi. Ijkuakó, sekimeh momachtijkeh omotlatlajtlanijkeh: —¿Tlán kijtosneki tlen techilvia? Kijtova sa kana keski tonali ayakmo tikittaskeh iva amo wejkavas oksemi tikittaskeh, iva kijtova yaski inavak iTajtzi. ¿Tlán kijtosneki tlen kijtova ke ayakmo wejkavas? Mach tikajsikamatih tlen kijtova. Jesús okajsikamatki nik yejvah okinekiah kitlajtlaniiskeh tlán kijtosneki tlen okinmilvi. Ijkuakó okinmilvi: —Ne yonimechilvi polivi sa kana keski tonali iva imejvah ayakmo innechitaskeh, pero amo wejkavas oksemi innechitaskeh. ¿Yen yejón tlen imejvah inmotlajtlaniah? Yi neli nimechilvia, imejvah inchokaskeh iva inmoyolkokoskeh, pero in tlaltikpaktlakah pakiskeh. Pero maski imejvah inmoyolkokoskeh, inmoneyolkokol mokuapas pakilistli. Ijkuak se sivatl yi mokokos ika ikone, kikokova ikuerpo porke yoajsik ora para mokokos. Pero satepa ijkuak yokipixki ikone, mach ok kilnamiki kox okikoko ikuerpo, sino yi kipia pakilistli porke yoneski oksé konetl itech nin tlaltikpaktli. Ijkó noijki imejvah, axka inmoyolkokovah, pero Ne oksemi nimechitas iva imejvah inpakiskeh, iva amika velis imechkixtilis inmopakilis. ’Ijkuak ajsis yejón tonali, ayakmitla innechtlajtlaniiskeh. Yi neli nimechilvia, noTajtzi imechmakas nochi tlen inkitlajtlaniliskeh ika notoka. Asta axka imejvah ayamitla inkitlajtlaniliah ika notoka. Xiktlajtlanikah iva inkiseliskeh, para ijkó yi neli xikpiakah pakilistli. ’Nochi nin yonimechtlapovi ika ejemplos, pero vitz in tonali ijkuak ayakmo nimechtlapovis ika ejemplos, sino nimechtlapovis ika seki tlajtoli tlen okachi amo ovi para inkajsikamatiskeh aserka de noTajtzi. Itech neká tonali imejvah velis itla inkitlajtlaniliskeh noTajtzi ika notoka. Mach nimechilvia nik moneki Ne niktlajtlanilis noTajtzi por imejvah. ¡Amo!, porke noTajtzi de por sí imechtlasojtla porke imejvah innechtlasojtlah, iva porke inkineltokah nik Ne nivitz de Dios. Ne onikiski inavak noTajtzi iva onivala itech nin tlaltikpaktli, iva axka nikajteva nin tlaltikpaktli iva nimokuapas oksemi inavak noTajtzi. Ijkuakó in momachtijkeh okilvijkeh: —Axka kema yi techtlapovijtok ika tlajtoli tlen okachi amo ovi para se kajsikamati, iva ayakmo techtlapovia ika ejemplos. Axka yi tikmatih nik tejwatzi nochi tikmati. Tla íkka kineki itla mitztlajtlanis tejwatzi yi tikmati tlen kineki mitztlajtlanis. Por eso tikneltokah nik tivitz de Dios. Jesús okinnankili: —¿Axka kema yinnechneltokah? Ya ajsitivitz ora, iva ayakmo wejkavas, ijkuak imejvah inxixiniskeh iva kada se kitzkis iojviv, iva innechkajtevaskeh noselti. Pero amo nika noselti, porke noTajtzi kajki nova. Nochi nin nimechilvia, para ijkó imejvah xietokah ika kuali nonavak. Imejvah intlajyoviskeh itech nin tlaltikpaktli, pero ximoyolchikavakah porke Ne yoniktlanili in tlaltikpaktli. Ijkuak otlanki okintlapovi in momachtijkeh, Jesús oajkotlachixki iva okijto: —NoTajtzi, yoajsik ora. Xikmavistili moKone, para Ye noijki ma mitzmavistili. Tejwatzi otiktlali ma tlanavati itech nochtin tlaltikpaktlakah, para ma kinmaka nemilistli para semijkak nochtin tlen yotikinmakak. In nemilistli para semijkak kijtosneki ma mitzixmatikah tejwatzi tlen yi neli tiDios, iva noijki ma kixmatikah in Jesucristo tlen otikvaltitlanki. ’Ne yonimitzmavistili itech nin tlaltikpaktli, porke yoniktlami notekiv tlen otechnavati ma nikchiva. Axka pues, noTajtzi, techmaka monavak in mavistilistli tlen onikpiaya mova desde ijkuak ayamo okatka nin tlaltikpaktli. ’Ninmeh gentejtih tlen otikinpejpenki de nin tlaltikpaktli tlen tejwatzi otechinmakak, Ne yonikinmatilti akin tejwatzi. Yejvah okatkah moaxkavah, pero tejwatzi otechinmakak, axka kineltokah iva kichivah tlen kijtova motlajtol. Axka yi kimatih ke nochi tlen nikpia tejwatzi otechmakak. Porke nochi tlen tejwatzi otechilvi, Ne yonikinmilvi, iva yejvah yokineltokakeh. Iva yokajsikamatkeh nik yi neli onivala de monavak, iva yokineltokakeh nik tejwatzi otechvaltitlanki. ’Ne nimitztlatlavtia por yejvah. Amo nimitztlatlavtia por tlen oksekimeh tlaltikpaktlakah, sino por tlen tejwatzi otechinmakak, porke moaxkavah. Nochi tlen noaxka, noijki moaxka, iva tlen moaxka, noijki noaxka. Iva nomavistilis motta intech yejvah. ’Ne ayakmo nietos itech nin tlaltikpaktli porke yi niav monavak, pero yejvah ok mokavah itech nin tlaltikpaktli. NoTajtzi, tejwatzi tichipavak, tejwatzi xikinkuidaro ika movelitilis tlen otechinmakak, para ma setitokah san sekka ijkó kemi tejvah tisetitokeh san sekka. Ijkuak Ne onikatka invah itech nin tlaltikpaktli, Ne onikinkuidarovaya ika movelitilis tlen otechinmakak. Ne onikinkuidaro para amo ma moixpolokah, iva nion se de yejvah amo omoixpolo, sino omoixpolo san yen tlen yokatka para moixpolos, para ma mochiva tlen kijtova in Tiotlajkuiloli. ’Pero axka ya niav monavak. Iva nikijtova nin tlajtoli mientras ok nika itech nin tlaltikpaktli, para ma velikah ma kipiakah nopakilis, nochi nopakilis tlen nikpia. Ne yonikinmakak motlajtol tlen momachtijkeh, pero in tlaltikpaktlakah kinkualankaitah, porke yejvah ayakmo povih de nin tlaltikpaktli, ijkó kemin Ne noijki amo nipovi de nin tlaltikpaktli. Amo nimitztlatlavtia xikinkixti de itech nin tlaltikpaktli, sino xikinpalevi para amo ma kinkajkayava in Amo Kuali Tlakatl. Ijkó kemin Ne amo nipovi de nin tlaltikpaktli, yejvah noijki ayakmo povih de nin tlaltikpaktli. Xikintlali ma yetokah itech tlen yi neli melajka para ma yekah yolchipavakeh iva ma tekipanokah san para tejwatzi. Motlajtol yen yejón tlen yi neli melajka. Ijkó kemi tejwatzi otechvaltitlanki innavak in tlaltikpaktlakah, ijkó noijki Ne nikintitlani innavak in tlaltikpaktlakah. Ne nimotemaktia por yejvah para nikchivas tlen tejwatzi tikneki, para ijkó yejvah noijki ma motemaktikah ma kichivakah tlen tejwatzi tikneki por yen motlajtol tlen melajkayotl. ’Ne amo nimitztlatlavtia san para yejvah tlen nikinmachtia, sino noijki para tlen satepa tlaneltokaskeh nonavak ijkuak kikakiskeh intlajtol de tlen nikinmachtia. Ne nimitztlatlavtia ke nochtin yejvah ma setitokah san sekka. Ijkó kemi tejwatzi ivan Ne, tisetitokeh san sekka. Nimitztlatlavtia yejvah noijki ma setitokah tovah. Iva ijkó in tlaltikpaktlakah ma kineltokakah nik tejwatzi otechvaltitlanki. In mavistilistli tlen otechmakak tejwatzi, Ne noijki yonikinmakak para ma setitokah san sekka ijkó kemi tejwatzi ivan Ne tisetitokeh san sekka. Ne nietos innavak, iva tejwatzi tietos nonavak para ijkó yi neli ma setitokah san sekka. Iva ijkó in tlaltikpaktlakah ma kajsikamatikah nik tejwatzi otechvaltitlanki, iva nik yi neli tikintlasojtla ijkó kemi tejwatzi techtlasojtla. ’NoTajtzi, nikneki ke tlen tejwatzi otechinmakak noijki ma yetokah nova kan Ne nietos, para ma kittakah nomavistilis tlen otechmakak porke nochipa techtlasojtla desde ijkuak ayamo okatka nin tlaltikpaktli. NoTajtzi, tejwatzi titlakamela, in tlaltikpaktlakah amo mitzixmatih, pero Ne nimitzixmati, iva ninmeh tlen otechinmakak yokimatkeh nik tejwatzi otechvaltitlanki. Ne yonikinmatilti akin tejwatzi, iva ok nikinmatiltijtos, para ke in tlasojtlalistli tlen ika techtlasojtla ma yeto intech yejvah, iva Ne noijki nietos intech yejvah. Ijkuak Jesús otlanki okijto nin tlajtoli, okiski invan momachtijkeh iva oyajkeh ik nepa lado de kan barranka de Cedrón. Ompa okatka se tlatokkuavyo, iva Jesús ivan momachtijkeh ompa okalakeh. Judas, tlen okitemakti in Jesús, okixmatia yejón lugar, porke Jesús ivan momachtijkeh miek welta ompa omololovayah. Ijkuakó Judas ompa oajsito kinvika miekeh soldadojtih iva sekimeh templojmayoltih. Yejonmeh okintitlankeh in tlayakankeh tiopixkeh ivan fariseos. Ompa oajsitoh ika inkandil iva ika okotl motlavilijtivih, iva okinvikayah intejteposvah. Pero komo Jesús yokimatia nochi tlen omochivaskia, okiski okinnamikito iva okinmilvi: —¿Akin inkitemovah? Yejvah okinankilijkeh: —Tiktemovah Jesús de Nazaret. Ye okinmilvi: —Yen Ne. Judas, tlen okitemakti in Jesús, ompa omoketoka invan soldadojtih ivan templojmayoltih. Iva ijkuak Jesús okinmilvi: “Yen Ne”, yejvah otzinkiskeh iva oajketiajkeh ovetzitoh ipan tlali. Ijkuakó Jesús oksemi okintlajtlani: —¿Akin inkitemovah? Iva yejvah okilvijkeh: —Tiktemovah Jesús de Nazaret. Jesús oksemi okinmilvi: —Yonimechilvi nik yen Ne. Tla Ne innechtemovah, tonses xikinkavakah ninmeh ma viah. Ijkó okijto para ma mochiva tlen Jesús okijtojka: “Tlen tejwatzi otechinmakak, nion se amo omoixpolo.” Ijkuakó Pedro okixti iespada iva okinakastzonteki in Malco, okitzontekili iyeknakas. Malco okatka itlakeval in wei tiopixki. Jesús okilvi in Pedro: —¡Xikalaki moespada kan okatka! Tla noTajtzi kineki ijkó ma nikpano nin tlajyovilistli, tonses moneki ijkó nikpanos. Ijkuakó in kapita ivan isoldadojvah, iva sekimeh templojmayoltih, okikitzkijkeh in Jesús iva okijilpijkeh. Achto okivikakeh ikalijtik Anás. Anás okatka temonta de Caifás. Iva Caifás okatka wei tiopixki itech yejón xivitl. Yejón Caifás yen tlen okachi achto okinmilvijka in tlayakankeh judiojtih ke okachi kuali ma ixpolivi san se tlakatl por nochtin toknivah, iva amo nochi topaís ma ixpolivi. Simón Pedro ivan oksé momachti okiseguirojkeh in Jesús. Tlen oksé momachti omoixmatia ivan wei tiopixki, por eso ye okalakki ivan Jesús kan ikiavak in wei tiopixki. Pero Pedro omoka kiavak kaltempa. Por eso, tlen oksé momachti tlen iva omixmatia in wei tiopixki, okiski iva omotlapovi ivan se sivatl tlen tlakuidarova kan kaltentli, iva okavili ma kalaki in Pedro. Ijkuakó yejón sivatl okitlajtlani in Pedro: —¿Te amo noijki titeva timomachti de neká tlakatl? Pedro okinankili: —Amo, ne amo. Tlen tekipanovah itech yejón kali ivan templojmayoltih, okitlalijkeh tlitl iva omoskojtokah mokejketokeh porke chikavak osevaya. Pedro noijki ompa invah omoskojtoka. In wei tiopixki ope kitlatzintokia in Jesús aserka de tlen momachtijkeh iva de itlamachtil. Jesús okinankili: —Ne nochipa onitetlapoviaya inmixpa nochtin gentejtih iva amo san ichtaka. Ne nochipa onitlamachti kan tiotlamachtijkaltih iva kan templo kan mololovah nochtin judiojtih. Amitla onikijto san ichtaka. ¿Tleka yej Ne techtlatzintokia? Xikintlatzintoki tlen onechkakeh. Yejvah velis mitzilviskeh tlen Ne onikinmilvi. Ijkuak Jesús ijkó okijto, ijkuakó se templojmayol tlen ompa okatka, okixtlatzini in Jesús iva okilvi: —¿Ijkó timixevia tiknanankilia in wei tiopixki? Jesús okinankili: —Tla onikijto itla tlen amo kuali, xikijto tlán amo yompa tlen onikijto. Pero tla onikijto tlen yompa, ¿tleka techixtlatzinia? Satepa Anás okititlanki in Jesús ijilpitiv inavak in wei tiopixki Caifás. Pedro ok omoketoka omoskojtoka. Iva ompa okitlajtlanijkeh: —¿Te amo titeva timomachti de neká tlakatl? Pedro amo okimokuiti, iva okijto: —Amo, ne amo. Ijkuakó se itlakeval in wei tiopixki, tlen itla ivan mottah in tlakatl tlen Pedro okinakastzonteki, okitlajtlani: —¿Ke amo te onimitzitak ivan Jesús kan tlatokxochío? Pedro oksé welta amo okimokuiti, iva san nima ijkuakó ovaltzajtzik in kaxtil. Jesús okikixtijkeh de ikalijtik in Caifás iva okivikakeh kan palacio kan ochantia in kobernador Pilato. Iva komo yotlanestivalaya, in judiojtih amo okinekeh okalakeh kan palacio para amo mijtlakoskeh porke okinekiah yeskeh chipavakeh para velis kikuaskeh in tlakuali de Pascua. Por eso Pilato okiski kiavak, iva okintlajtlani: —¿De tlan ik inkiteilviah nin tlakatl? Yejvah okinankilijkeh: —Nin tlakatl kichiva tlen amo kuali, por eso nika timitzvalikiliah. Ijkuakó Pilato okinmilvi: —Xikvikakah iva imejvah xikittakah kox tlajtlakole o noso amo, ijkó kemi kijtova inmotlanavatil. In tlayakankeh judiojtih okilvijkeh: —Tejvah tijudiojtih amo techkaviliah íkka ma tikmiktikah. Ijkó opanolok kemi Jesús okijtojka de kenik ixpolivis. Pilato oksemi okalakki kan palacio. Okinotzki in Jesús iva okitlajtlani: —¿Te tiwei tlanavati de judiojtih? Jesús okilvi: —¿De te motech kisa techtlajtlania o noso íkka omitzilvi nik Ne niwei tlanavati? Pilato okinankili: —Ne mach nijudío. Mopaisanojvah ivan tlayakankeh tiopixkeh yejvah omitztemaktikoh nonavak. ¿Tlán otikchi? Jesús okinankili: —Ne amo nitlanavatia itech nin tlaltikpaktli. Tla ijkó oyeskia, notlakavah onechpaleviskiah para amo ma nechtemaktikah inmak in judiojtih. Pero Ne amo nitlanavatia itech nin tlaltikpaktli. Ijkuakó Pilato okitlajtlani: —Tonses, ¿kijtosneki tiwei tlanavati? Jesús okinankili: —Te yotikijto ke Ne niwei tlanavati. Para yejón nik onineski iva onivala itech nin tlaltikpaktli para niktematiltis tlen melajkayotl. Nochtin tlen kixmatih iva kijtovah tlen melajkayotl, kimatih nechkakih. Pilato okitlajtlani: —¿Iva tlán kijtosneki yejón tlen melajkayotl? Ijkuak Pilato ijkó okitlajtlani in Jesús, oksé welta okiski omotlapovito invan judiojtih, iva okinmilvi: —Ne amo nikajxilia itla tlamantli para velis nikijtos ke nin tlakatl tlajtlakole. Pero imejvah inkipiah kostumbre innechtlajtlaniliah kada xivitl itech ilvitl de Pascua ma nikajkava se de yejvah tlen tzaktokeh telpiloya. ¿Inkinekih ma nikajkava in wei tlanavati de judiojtih? Ijkuakó nochtin otzajtzikeh chikavak, okijtojkeh: —¡Amo, ye amo! ¡Xikajkava in Barrabás! Yejón Barrabás okatka ichtekki. Ijkuakó Pilato otlanavati ma kivikakah in Jesús iva ma kivitekikah. In soldadojtih okichijchijkeh se korona de vitztli iva okitlalilijkeh itech itzonteko in Jesús, iva okikentijkeh se tlakemitl chichilkatlilmiktik. Omotokijkeh inavak Jesús iva okilviayah: —¡Viva in wei tlanavati de judiojtih! Iva okixtlajtlatziniayah. Pilato oksemi ovalkiski iva okinmilvi in judiojtih: —Xikittakah, yonikvalkixti nika kiavak, para xikmatikah ke amo nikajxilia itla tlamantli para velis nikijtos ke nin tlakatl tlajtlakole. Jesús ovalkiski ika se korona de vitztli ipan itzonteko iva okikentivalaya in tlakemitl chichilkatlilmiktik. Ijkuakó Pilato okinmilvi: —¡Nika kajki nin tlakatl! Ijkuak okittakeh in tlayakankeh tiopixkeh ivan templojmayoltih, ope tzajtzih chikavak: —¡Xikrusifikaro, xikrusifikaro! Pilato okinmilvi: —Imejvah xikvikakah, iva imejvah xikrusifikarokah, porke ne nikitta amitla okichi. Pero in tlayakankeh judiojtih okinankilijkeh: —Tejvah tikpiah se tlanavatili kan kijtova nik kipia tlen mikis, porke kijtova ke Ye iKone in Dios. Ijkuak Pilato okikakki tlen okilvijkeh, okachi omomavti. Pilato oksemi okalakki kan palacio iva okitlajtlani in Jesús: —¿Te de kan tivitz? Pero Jesús amo okinankili. Ijkuakó Pilato okilvi: —¿Amo technankilis? ¿Ke amo tikmati ke ne velis nitlanavatis ma mitzkrusifikarokah o noso ma mitzkajkavakah? Jesús okinankili: —Amo otikpiaskia nion itla tlanavatijkayotl itech Ne, tla Dios amo omitzmakaskia tlanavatijkayotl. Por eso, tlen momak onechtemakti, okachi tlajtlakole ke te. Desde ijkuakó Pilato ope kitemova kenik velis kikajkavas in Jesús, pero in judiojtih okachi otzajtziah chikavak, okijtovayah: —¡Tla tikajkavas yejón tlakatl, kijtosneki amo moyolikni in César, porke tlen kineki motenevas kemi wei tlanavati, kijtosneki kikualankaita in César, tlen wei tekiva! Ijkuak Pilato ijkó okikakki, otlanavati ma kivalkixtikah in Jesús, iva Pilato omotlali kan teyekankavah. Kan omotlali, yejón lugar itoka ika tlajtoli hebreo Gabata, kijtosneki piso de tetl. Yejón tonali yomotlayektlalilijtokah para mostlatis yi ilvitl de Pascua, iva ijkuakó yokatka kemi tlajko tonali. Iva Pilato okinmilvi in judiojtih: —¡Nika kajki nimowei tlanavati! Pero yejvah otzajtzikeh chikavak: —¡Ma miki! ¡Ma miki! ¡Xikrusifikaro! Pilato okinmilvi: —¿Inkinekih ma nikrusifikaro nimowei tlanavati? Pero in tlayakankeh tiopixkeh otlanankilijkeh: —¡Tejvah mach tikpiah oksé wei tlanavati, san yen César! Ijkuakó Pilato okinmaktili in Jesús para ma kikrusifikarokah, iva yejvah okivikakeh. Jesús okiski kikechpanojtiv ikrus asta kan kilviah Mikatzontekomatl tlen ika tlajtoli hebreo itoka Gólgota. Ompa okikrusifikarojkeh in Jesús iva noijki ompa okinkrusifikarojkeh ok ome tlakah tlanajnakastla, iva Jesús tlatlajkotia. Pilato okichi se letrero iva otlanavati ma kitlalikah ikuapak in krus. In letrero okijtovaya: “JESÚS DE NAZARET, WEI TLANAVATI DE JUDIOJTIH.” Miekeh judiojtih okilerojkeh yejón letrero porke kan okikrusifikarojkeh in Jesús okatka serka de Jerusalén, iva oijkuilitoka ika hebreo, ika griego iva ika latín. In tlayakankeh tiopixkeh judiojtih okilvijkeh in Pilato: —Amo xikijkuilo: “Wei tlanavati de judiojtih”, sino xikijkuilo: “Tlen moteneva wei tlanavati de judiojtih.” Pero Pilato okinnankili: —Tlen yonikijkuilo ijkó ma mokava. In soldadojtih satepa de okikrusifikarojkeh in Jesús, okontilankeh itzotzol in Jesús, okitzotzomonijkeh omotlanki navi pedaso iva okimoxejxelilijkeh entre navi soldadojtih. Noijki okontilankeh itlaken tlen okimokentiaya tlen amo kana oijtzontoka iva okatka ajsitok san se tzotzoli. In soldadojtih okimolvijkeh: —Amo mach tiktzotzomoniskeh, okachi kuali ma timotlanikah, a ver akin kitlanis. Otlamochi ijkó kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “Okimoxejxelilijkeh notlaken iva omotlankeh para kittaskeh akin kimokavis notlaken tlen onikmokentiaya.” Ijkó okichijkeh in soldadojtih. Ik ikxitla ikrus in Jesús ompa okatka imama, noijki ompa okatka se sivatl ikni de imama, ompa okatka María itonana in Cleofas, iva noijki ompa okatka in María tlen de altepetl Magdala. Ijkuak Jesús okittak imama okatka inakastlan momachti tlen Jesús sa tlawel okitlasojtlaya, ijkuakó okilvi imama: —Sivatl, nonka kajki mokone. Satepa okilvi in momachti: —Nonka kajki momama. Desde ijkuakó yejón momachti okiseli kemi imama iva okivikak para ikalijtik. Satepa de yejón, komo Jesús yokimatia ke nochi itekiv yotlanki, iva para ma mochiva tlen kijtova in Tiotlajkuiloli, okijto: —¡Namiki! Ompa okatka se xoktzintzi otentoka de vinagre. Yejvah okapachojkeh se esponja ijtik yejón vinagre, iva okitzikojkeh itech imayo in isopojkuavitl iva okonmakakeh itech iten para ma koni. Ijkuak Jesús okiyeko in vinagre okijto: —¡Nochi notekiv yotlanki onikchi! Omotzonpilo iva oixpolivik. In judiojtih omotlayektlalilijtokah se tonali antes de ilvitl de Pascua, iva in judiojtih okijtojkeh amo ma mokavakah in mikameh itech inkrus ijkuak sábado, porke wei ilvitl. Por eso okilvijkeh in Pilato ma tlanavati ma kinmetzpojpostekikah tlen okinkrusifikarojkeh para ma mikikah iva ma kintemovikah de kan krus. In soldadojtih oyajkeh iva okinmetzpojpostekeh tlen ome tlakah tlen okinkrusifikarojkeh tlanajnakastla de Jesús. Iva ijkuak in soldadojtih omotokijkeh kan okatka in Jesús, okittakeh yoixpolivik. Iva por eso ayakmo okimetzpojpostekeh. Pero se de nonmeh soldadojtih okitzopiti ika se kuavitl yakavitztik kan iomijsikuilpa in Jesús iva niman okiski estli iva atl. Ne nochi kuali onikittak, iva nimechilvia tlen yi neli, para imejvah noijki xikneltokakah. Nochi yejón ijkó opanolok para ma mochiva tlen kijtova in Tiotlajkuiloli: “Nion se iomio amo kipostekiliskeh.” Iva oksé lado itech Tiotlajkuiloli noijki kijtova: “Kitaskeh tlen okitzopitijkeh kan iomijsikuilpa.” Satepa de yejón, José de altepetl Arimatea, tlen okatka momachti de Jesús san ichtaka porke okinmiimakasia in judiojtih, okitlatlavti in Pilato ma kikavili ma kivika ikuerpo in Jesús. Tonses, Pilato okikavili ma kivika. José oyá iva okivikak ikuerpo in Jesús. Nicodemo noijki oyá ivan José. Nicodemo yen tlen se welta ovia okittato in Jesús de yovak. Ye okivikak kemi senpoali ivan majtlaktli kilo de ajviakayotl, tlen nelitok de mirra ika áloes. José ivan Nicodemo okikemilojkeh ikuerpo in Jesús ika tzotzoli tlen patío tlen okinsiajkeh ika yejón ajviakayotl. Okichijkeh ijkó kemi kipiah kostumbre in judiojtih ijkuak kitooka se mikatl. Kan okikrusifikarojkeh in Jesús ik ompa serka okatka se tlatokxochío, iva kan yejón tlatokxochío ompa okatka se mikatekochtli yankuik kan ayamika ompa okitookayah. Ompa okitookakeh in Jesús porke yejón mikatekochtli okatka serka, iva porke yopevaskia in tonali sábado ijkuak in judiojtih omotlayektlaliliayah para moseviskeh. In primer tonali de yejón samana ijkuak ok tlayovatok, María tlen de altepetl Magdala oyá kan mikatekochtli iva okittak ayakmo tentzaktok ika tetl. Ijkuakó María omotlelo oyá kan okatka Simón Pedro ivan oksé momachti tlen Jesús okitlasojtlaya, iva okinmilvi: —Okivikakeh ikuerpo in toTeko de kan mikatekochtli, iva amo tikmatih kan okavatoh. Pedro ivan oksé momachti okiskeh iva oyajkeh kan mikatekochtli. Nochtin omeh omotlelojkeh san sekka, pero tlen oksé momachti omotlelo okachi ke Pedro iva achto oajsito kan mikatekochtli. Omotoolo para ontlachias ijtik mikatekochtli, iva okinmitak in tzotzoltih ompa okatkah, pero amo okalakki. Satepa oajsito in Simón Pedro, tlen sa ikuitlapa oyaya, iva okalakki kan mikatekochtli. Ye noijki okinmitak in tzotzoltih ompa okatkah. Iva noijki okittak in tzotzoli tlen ika okuakemilitoka in Jesús, mach okatka ivan tzotzoltih tlen ika okemilojkeh, sino okatka sekka ololitok. Ijkuakó noijki okalakki tlen oksé momachti tlen achto oajsito kan mikatekochtli. Okittak nochi, iva okineltokak. In momachtijkeh de Jesús ayamo okajsikamatiah tlen kijtova in Tiotlajkuiloli, nik Jesús omoyolitiskia satepa. Satepa in Pedro ivan oksé momachti omokuapkeh para inkalijtik. Pero María tlen de altepetl Magdala omoka chokatok inakastla mikatekochtli. Iva ijkuak omotoolo para oontlachixki ik tlatlaijtik, okinmitak ome ilvikaktlatitlaniltih ika intlaken istak. Oyejyetokah kan okatka ikuerpo in Jesús, se ik ikuatzontla iva oksé ik ikxitla. In ilvikaktlatitlaniltih okitlajtlanijkeh in María: —Sivatl, ¿tleka tichoka? Ye okinnankili: —Okivikakeh ikuerpo in noTeko iva amo nikmati kan okikavatoh. Ijkuak María ijkó okinmilvi, omokuapki iva okittak in Jesús ompa moketok, pero amo okixmatki kox Ye. Ijkuakó Jesús okitlajtlani: —Sivatl, ¿tleka tichoka? ¿Akin tiktemova? María okiyejyeko xamo yen tlakatl tlen kikuidarova in tlatokxochío, iva okilvi: —Tla tejwatzi otikvikak in kuerpo, techilvi kan otikavato, iva ne nikuiti. Iva Jesús okilvi: —¡María! Ye omokuapki iva okilvi ika tlajtoli hebreo: —¡Raboni! —kijtosneki Tlamachti. Jesús okilvi: —Techkajkava, porke ayamo niav ilvikak inavak noTajtzi. Pero xivia xikinmilviti noknivah ke niav kan kajki noTajtzi tlen imejvah noijki inmoTajtzi, tlen Ne noDios iva tlen imejvah noijki inmoDios. Ijkuakó María tlen de altepetl Magdala oyá okinmilvito in momachtijkeh nik okittak in toTeko, iva okinmilvi nochi tlen Jesús okilvi. In primer tonali de yejón samana ijkuak otlayovak, in momachtijkeh omololojkeh iva omokaltzajtzakeh porke okinmiimakasiah in tlayakankeh judiojtih. Ijkuakó Jesús ovalmonexti ik tlatlajko de kan yejvah okatkah iva okintlajpalo, okinmilvi: —¡Xietokah ika kuali! Satepa de ijkó okinmilvi, okimititi imavah iva iomijsikuilpa. Yejvah sa tlawel opakeh ijkuak okittakeh in toTeko. Jesús oksemi okinmilvi: —¡Xietokah ika kuali! Ijkó kemi noTajtzi onechvaltitlanki, ijkó Ne noijki nimechtitlani. Ijkuak ijkó okijto, okinmijpitzki iva okinmilvi: —Xikselikah in Tioijyotzintli. Tlen imejvah inkitlapojpolviskeh de itlajtlakol, kipias tlapojpolvilistli. Iva tlen amo inkitlapojpolviskeh de itlajtlakol, mokavas tlajtlakole. Tomás, se de tlen majtlaktli ivan ome momachtijkeh, tlen okilviayah Nenetl, mach ompa okatka ivan momachtijkeh ijkuak Jesús okinmonextili. Satepa, tlen oksekimeh momachtijkeh okilvijkeh in Tomás: —Yotikittakeh in toTeko. Pero ye okinmilvi: —Ne mach nikneltoka. Moneki achto nikinmitas imavah kan okimakojkuyonijkeh ika klavos iva moneki nikalakis nomajpil ompa kan okimakojkuyonijkeh. Iva noijki moneki nikalakis noma kan iomijsikuilpa, para nikneltokas. Ovalchikometik, in momachtijkeh oksemi omololojkeh itech se kali iva Tomás noijki ompa okatka. Nochtin kaltenmeh otzajtzaktokah, iva Jesús oksemi ovalmonexti ik tlatlajko, iva okinmilvi: —¡Xietokah ika kuali! Satepa okilvi in Tomás: —Xikinmita nomavah iva xikalaki momajpil itech noma. Noijki xikalaki moma ik noomijsikuilpa. Xitlaneltoka, amo xieto seppa amo titlaneltokak. Ijkuakó Tomás okilvi: —¡Tejwatzi tinoTeko iva tinoDios! Jesús okilvi in Tomás: —Axka tikneltoka porke otechitak. ¡Ma pakikah tlen amo nechittah iva nechneltokah! Jesús okinchi miekeh oksekimeh tetzavkaneskayomeh inmixpan momachtijkeh, tlen amo ijkuilitokeh itech nin libro. Pero nochi nin tlen ijkuilitok itech nin libro, omijkuilo para imejvah xikneltokakah ke Jesús yen Cristo, iKone toTajtzin Dios. Iva tla imejvah intlaneltokaskeh inavak, velis inkipiaskeh nemilistli para semijkak por medio de Ye. Satepa de yejón, Jesús oksemi okinmonextili in momachtijkeh itempan atl tlen wei de Tiberias. Ijkí nik opanolok: In momachtijkeh okatkah san sekka, okatka in Simón Pedro, Tomás tlen okilviayah Nenetl, Natanael tlen de Caná de Galilea, itelpochvah in Zebedeo iva ok ome momachtijkeh. Simón Pedro okinmilvi: —Niav nikinkitzkiti michimeh. Yejvah okinankilijkeh: —Ma tiviah mova. Tonses oonnevakeh, otlejkokeh itech se barko. Pero yejón yovak mach itla michi okajsikeh. Ijkuak yotlanestivalaya, Jesús okinmonextili itempan atl tlen wei, pero in momachtijkeh amo okimatiah kox yen Jesús. Jesús okinmilvi: —Telpokameh, ¿onkinmajsikeh michimeh? Yejvah okinankilijkeh: —Amo. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Xikontlamotlakah inmored ik iyekmapa in barko iva inkinmajsiskeh michimeh. Tonses, yejvah ijkó okichijkeh, iva satepa ayakmo oveliah okikixtiayah inred, porke okinkitzkijkeh sa tlawel miekeh michimeh. Ijkuakó in momachti tlen Jesús okitlasojtlaya okilvi in Pedro: —¡Yen toTeko! Ijkuak ijkó okikakki in Simón Pedro nik yen inTeko, san nima okonakijtivetzki itzotzol, porke okatka xipetztik iva omotlamotlak ijtik atl. Tlen oksekimeh momachtijkeh oajsitoh atentli itech barko, okitilantiayah in red tentok de michimeh. Okatka sa kana se sien metros de kan atentli. Ijkuak otemokeh de itech barko, okittakeh se michi iva se pan ipan tlixochtli. Jesús okinmilvi: —Xikinvalikakah sekimeh michimeh tlen yikin onkoninkitzkijkeh. Simón Pedro otlejkok kan barko iva okitilanki in red asta atentli tentok de wejwei michimeh. Okinpoh, okinkitzkijkeh se siento ivan ompoali ivan majtlaktli ivan eyi michimeh. Maski okinkitzkijkeh miekeh michimeh, in red mach otzomonki. Ijkuakó Jesús okinmilvi: —Xivikikah xitlakuakih. Nion se momachti amo omixevi okitlajtlani akin Ye, porke kuali yokimatiah nik yen Jesús. Satepa Jesús omotoki, okontilanki in pan iva okinmajmakak. Noijki okontilanki in michi iva okinmajmakak. Ika yejón omochi ya eyi welta okinmonextili in momachtijkeh satepa de omoyoliti. Satepa de otlankeh otlakuajkeh, Jesús okitlajtlani in Simón Pedro: —Te Simón, tiipiltzi in Jonás, ¿techtlasojtla okachi ke yejvah? Pedro okinankili: —Ajá, noTeko, tejwatzi kuali tikmati nik nimitzneki. Jesús okilvi: —Xikintlamaka tlen nechseguirovah, porke kateh kemi nochkakonevah. Jesús oksemi okitlajtlani: —Te Simón, tiipiltzi in Jonás, ¿techtlasojtla? Pedro okinankili: —Ajá, noTeko, tejwatzi kuali tikmati nik nimitzneki. Jesús okilvi: —Xikinkuidaro tlen nechseguirovah, porke kateh kemi nochkavah. Jesús oksemi okitlajtlani ya eyi welta: —Te Simón, tiipiltzi in Jonás, ¿techneki? Pedro omoyolkoko porke Jesús ya ipan eyi welta okitlajtlani kox kineki. Iva okinankili: —NoTeko, tejwatzi kuali tikmati nik ne nimitzneki. Jesús okilvi: —Xikintlamaka tlen nechseguirovah, porke kateh kemi nochkavah. Yi neli nimitzilvia, ijkuak otikatka titelpochtli, te monevia otikonakiaya motzotzol iva otiaya san kan te otiknekia. Pero ijkuak tivevejtis, tikintlatztilanas momavah iva oksé mitzonakiltis motzotzol, iva mitzvikas kan amo tiknekis tias. Jesús ijkó okilvi, kijtosneki kenik ixpolivis in Pedro satepa, iva kenik kimavistilis in Dios ika imikilis. Iva satepa de ijkó okitlapovi, Jesús okilvi: —Xiviki nova. Ijkuak Pedro omokuapki, okittak tlen oksé momachti tlen Jesús okitlasojtlaya, oyaya inkuitlapa, tlen achto omonakasiktekak itech Jesús ijkuak okikuajkeh in tlakuali de Pascua, iva okitlajtlanijka: “¿Akin mitztemaktis tejwatzi?” Ijkuak Pedro okittak yejón momachti, okitlajtlani in Jesús: —NoTeko, ¿iva ye tlán mochivas? Jesús okinankili: —Tla Ne niknekis ma yolito asta ijkuak nivalmokuapas oksemi, te mach motekiv. Te xiviki nova. Ijkuakó yejón tlajtoli niman oxitinki itech nochtin toknivah tlaneltokakeh, ke neká momachti amo ixpolivis. Pero Jesús mach okijto ke amo ixpolivis, sino Ye okijto: “Tla Ne niknekis ma yolito asta ijkuak nivalmokuapas oksemi, te mach motekiv.” Neká tlen oksé momachti kijtosneki yen ne. Ne onikittak tlen opanolok iva onikijkuilo itech nin libro. Iva imejvah inkimatih ke nochi tlen nikijtova, yi neli. Jesús okichi okseki miek tlamantli. Iva tla okijkuiloskiah itech librojtih nochi tlen Jesús okichi, yejonmeh librojtih amo oakiskiah itech nochi nin tlaltikpaktli. Ijkó ma yeto. Nokni Teófilo, itech tlen yikinika libro, onikijkuilo nochi tlen Jesús okichi iva nochi tlen otlamachti desde ijkuak okipevalti itekiv, iva asta ijkuak oyá ilvikak. Antes de oyaskia ilvikak, Jesús okintlapovi itiotlatitlanilvah tlen Ye okinpejpenki. Iva ika yen Tioijyotzintli okinnavatijtevak tlán moneki kichivaskeh. Ompoali tonaltih satepa de oixpolivik, Jesús okinmonextili itiotlatitlanilvah miek welta para ma kimomakakah kuenta nik in Ye yolitok. Iva okintlapovi de kenik tlanavatia in Dios. Se welta ijkuak Jesús ok okatka invan tiotlatitlaniltih, okinnavati amo ma viah de Jerusalén. Okinmilvi: —Nika xikchiakah asta ma mochiva tlen noTajtzi yomechkakiti, ijkó kemin Ne noijki yonimechilvi. Juan otlabautisaro ika atl, pero ayakmo wejkavas imejvah inmobautisaroskeh ika Tioijyotzintli. Tlen omololojkeh ivan Jesús, okitlajtlanijkeh: —ToTeko, ¿tikmakixtis itech ninmeh tonaltih in topaís de Israel para oksejpa sa iselti ma monavati? Jesús okinnankili: —San yen noTajtzi kimati keman mochivas tlen Ye kineki ma mochiva. Imejvah amo inmechtokarova inkimatiskeh. Ijkuak in Tioijyotzintli vitz inmotech, imejvah inkiseliskeh velitilistli iva inyaskeh intetlapovitivih de Ne ik Jerusalén, ik nochi in región de Judea iva de Samaria, iva asta kan sa ik tlami in tlaltikpaktli. Satepa de otlanki ijkó okinmilvi, Jesús oyá otlejkotia para ilvikak. Mientras yejvah okajkovitokah, se mixtli okimokenki iva ayakmo okittakeh. Iva ijkuak ok okajkovitokah kenomi nik oyaya itech ilvikak, ijkuakó ome tlakah tlakentokeh de istak omonextijkeh ik innakastla, iva okintlajtlanijkeh: —Tlakah de Galilea, ¿tleka onkajkovitokeh in ilvikak? Nin Jesús tlen okatka inmovah iva tlen yokivikakeh para ilvikak, vitz oksemi ijkó kemi imejvah onkittakeh oyá. In tiotlatitlaniltih omokuapatoh de kan tepetl tlen itoka Olivos iva oyajkeh para Jerusalén, kemi se kilómetro de wejka ijkó kemi itlanavatil Moisés okitekaviliaya ma se nejnemi ijkuak sábado. Ijkuak oajsitoh Jerusalén, okalakeh kalijtik iva otlejkokeh tlakpak itech oksé piso kan yejvah okalotitokah. Ompa okatka in Pedro, Juan, Jacobo, Andrés, Felipe, Tomás, Bartolomé, Mateo, Jacobo ipiltzi in Alfeo, Simón tlen opovia invan cananistas, iva Judas ipiltzi in Jacobo. Nochtin yejvah omololovayah nochipa para modiostzajtziliskeh san sekka ivan sekimeh sivameh, ivan María imama in Jesús, iva noijki ivan iknivah in Jesús. Itech yejonmeh tonaltih omololojkeh in toknivah tlaneltokakeh kemi se siento ivan senpoali. Pedro omoketzki tlatlajko iva okinmilvi: —Noknivah, yomochi tlen kijtova in Tiotlajkuiloli, ijkuak in Tioijyotzintli okijto por medio de David tlen okipanoskia in Judas, tlen okinyakanki tlen okitzkijkeh in Jesús. Judas opovia tovah iva noijki tovah otekipanovaya. Pero in tomi tlen okimakakeh por okichi tlen amo kuali, ika omotlalkovi. Iva satepa ompa ovetzito ika itzonteko, otlalixtzayanki iva asta okiski nochi itoxi. In chanejkeh de Jerusalén ijkuak okimatkeh, okitokayotijkeh yejón tlali Acéldama, ika intlajtol arameo kijtosneki Tlali de Estli. Itech libro de Salmos ijkuilitok: Ikalijtik ma mokava iselti kali, iva amika ompa ma chanti. Itech oksé Salmo noijki ijkuilitok: Tlen de ye itekiv ma kiseli oksé tlakatl. ’Nika kateh sekimeh tlakah tlen tovah onemiah nochipa ijkuak otinemiah ivan toTeko Jesús, desde ijkuak in Juan okibautisaro in Jesús iva asta ijkuak otlejkok para ilvikak. Tonses moneki se de yejvah tovah ma mosetili, para ijkó tovah ma kitematilti ke Jesús omoyoliti. Ijkuakó okinpejpenkeh ome tlakah. Se itoka José Barsabás tlen okinotzayah Justo, iva oksé itoka Matías. Satepa omodiostzajtzilijkeh okijtojkeh: —ToTeko, tejwatzi tikinmixmati nochtin gentejtih itech inyolo, techititi katli ye de ninmeh ome tlakah tlen yotikpejpenki para ma tekipano kemi tiotlatitlanili ipatka in Judas, tlen okipolo itekiv de tiotlatitlanili iva oyá kan omonekia yetos. Ijkuakó omotlaankeh, iva otlatlanki in Matías, iva desde ijkuakó omosetili invan oksekimeh majtlaktli ivan se tiotlatitlaniltih. Ijkuak oajsik ilvitl de Pentecostés, nochtin toknivah tlaneltokakeh okatkah san sekka itech se lugar. San de repente, ovala de ilvikak se tlaijkoyukalistli kemi se ejekatl chikavak. Yejón tlaijkoyukalistli omokakki chikavak itech nochi kalijtik kan yejvah okatkah. Iva ovalmonextijkeh sekimeh tlimeh mimilintokeh tlen omoxexelojkeh iva omotlalijkeh intech kada sejse de yejvah. Iva nochtin otenkeh de Tioijyotzintli iva ope tlapovah ika oksekimeh tlajtoltih. Kada se otlapovaya ijkó kemi in Tioijyotzintli okinekia ma tlapova. Itech yejonmeh tonaltih okatkah Jerusalén miekeh judiojtih tlen sa tlawel omotemaktiayah inavak Dios. Yejonmeh judiojtih ovalajkeh de sentetl de itech nin tlaltikpaktli. Ijkuak okikakkeh otlaijkoyukak, san nima omololojkeh miekeh gentejtih. Omotetzavijkeh porke okinkakeh toknivah tlaneltokakeh otlajtovayah ika intlajtol de kada sejsen de yejonmeh gentejtih. Sa otlatlachixkeh iva omotetzavijkeh, iva okimolviayah: —¿Amo ovalajkeh de Galilea nochtin ninmeh tlen tlapojtokeh? Pero kada se de tejvah tikinkakih techtlapoviah ika totlajtol, ¿kenik velih? Tejvah otivalajkeh de miek países de itech nin tlaltikpaktli. Sekimeh ovalajkeh de país de Partia, de Media, de Elam, de Mesopotamia, de Judea, de Capadocia, de Ponto iva de Asia, sekimeh de Frigia, de Panfilia, de Egipto iva de regionmeh de Africa serka kan kajki in altepetl de Cirene. Noijki nika kateh sekimeh de Roma tlen nika chantih. Sekimeh de yejvah judiojtih iva sekimeh tlen okalakeh itech intiotlamachtil in judiojtih. Noijki ovalajkeh sekimeh de Creta iva de Arabia. Tinochtin tivelih tikajsikamatih in wejwei tlamantih tlen yejvah kijtovah de Dios. Nochtin sa otlatlachiayah iva omotetzaviayah, iva omotlajtlaniayah: —¿Tlán kijtosneki nochi nin tlamantli tlen tlamochivalo? Pero sekimeh okinpinaviayah, okijtovayah: —¡Ninmeh ivintih! Ijkuakó Pedro omoketzki ivan tlen oksekimeh majtlaktli ivan se tiotlatitlaniltih, iva chikavak okijto: —Imejvah tlen injudiojtih iva nochtin tlen inchantih Jerusalén, kuali xikakikah porke nikneki nimechilvis se tlamantli. Ninmeh mach ivintih kemi imejvah inkiyejyekovah, porke yikin las nueve. Nika tlamochijtok tlen yi wejkavitl okijto in tiotenejmachti Joel: ToYejwatzi kijtova: Itech sa ik tlami tonaltih, nikinmakas noTioijyotzi nochtin tlaltikpaktlakah. Inmochokojvah iva inmotakojvah tiotlanejmachtiskeh de notlajtol. Inmotelpokavah kittaskeh tetzavistlachialistih, inmokojkolvah kiteemikiskeh tlen Ne nikinmititis. Itech nekateh tonaltih nikinmakas noTioijyotzi tlen notekipanojkavah, tlakah ivan sivameh, iva tiotlanejmachtiskeh de notlajtol. Nikinchivas wejwei nexkuitiltih itech ilvikak, iva neskayomeh itech tlaltikpaktli: mottas estli, tlitl iva miek poktli. In tonali ayakmo tlavis, iva in metzi chichilevis kemi estli. Ijkó tlamochivalos antes de ajsis in tonali ijkuak vitz in toTeko, yejón tonali yetos wei iva mavissotlanexo. Iva nochtin tlen kinotzaskeh ika itoka in toTeko para ma kinmakixti, Ye kinmakixtis. ’Imejvah tlen de Israel, xikakikah tlen nimechilvis: Kemi imejvah kuali inkimatih, toYejwatzi okiteititi inmoixpa itlanavatijkayo in Jesús de Nazaret, iva yejón toYejwatzi omechititi ika tlamantih tlen tetlatlachialtijkeh, nexkuitiltih iva neskayomeh, tlen Jesús okinchi. Desde achto, toYejwatzi okimonekilti ke Jesús ma tlajyovi iva ma kitemaktikah inmomak. Tonses, imejvah onkikitzkijkeh in Jesús iva in gentejtih tlen amo kuali inyelis omechpalevijkeh para onkixpolojkeh itech se krus. Pero toYejwatzi okitotonki de itech itonevilis mikilistli tlen okilpijkah iva okiyoliti. Porke in mikilistli amo okipixki velitilistli para kipixtos imak. Yi wejkavitl David okijto aserka de Jesús: Nochipa onikittaya in noTeko noyakapa. Amika velis itla nechtoktis porke Ye kajki ik noyekmapa para nechpalevis. Por eso paki noyolo iva nitlakuika ika pakilistli. Nokuerpo mosevis ika nechialistli. Porke amo tikavas noanima kan kateh mikameh, nion amo tikavas ma ijtlakavi ikuerpo de motekipano yolchipavak. Otechititi in ojtli kan nias para nikpias nemilistli, iva monavak nikpias miek pakilistli. ’Noknivah, techkavilikah ma nimechtlapovi tlen yi neli melajka de yen David, tlen okatka weititok tokojkol, ye oixpolivik iva okitookakeh, iva asta axka tikmatih kan toktok. David okatka tiotenejmachti, iva okimatia nik in toYejwatzi okimakak itlajtol ke se de iwejkaixvi tlen satepa nesis yetos wei tlanavati kemi ye. Tonses, kemi oyeskia okonittoka, David okijto nik omoyolitiskia in Cristo. Okijto nik in toYejwatzi amo okikavaskia kan kateh mikameh iva ikuerpo amo oijtlakaviskia. Iva tejvah tinochtin titestigojtih nik toYejwatzi okiyoliti in Jesús, iva okivikak para ilvikak iva okitlali ik iyekmapa. ToTajtzin Dios okiteekili toTeko Jesús in Tioijyotzintli. Iva axka Jesús yotechmakak noijki yejón Tioijyotzintli tlen desde achto yotechilvi techmakas. Iva yen yejón tlen axka imejvah inkittah iva inkikakih. Porke amo yen David tlen otlejkok ilvikak, porke ye inevia okijto: In toYejwatzi okilvi in noTeko: “Ximotlali ik noyekmapa, asta kan ma nikintlali itlampa mokxivah tlen mitztlavelitah.” ’Innochtin imejvah tlen de Israel moneki xikmatikah, ke Jesús tlen imejvah onkixpolojkeh itech krus, toYejwatzi okitlali ma yeto yen toTeko iva yen Cristo. Ijkuak okikakkeh yejón tlajtoli, sa tlawel omoyolkokojkeh, iva okitlajtlanijkeh in Pedro ivan oksekimeh tiotlatitlaniltih: —Noknivah, ¿tlán moneki tikchivaskeh? Pedro okinnankili: —Ximoyolkopakah, iva ximobautisarokah kada se de imejvah ika itoka in Jesucristo para ijkó toYejwatzi ma imechtlapojpolvi de inmotlajtlakol. Iva ijkó Ye imechmakas in Tioijyotzintli kemi se tlatliokolili. In toYejwatzi okijto imechmakas in Tioijyotzintli imejvah iva inmopilvah, iva noijki nochtin tlen kateh wejka, kijtosneki nochtin tlen toYejwatzi kijtos kinnotzas. Pedro okinmilvi okseki miek tlamantli iva okinnajnavati, okinmilvi: —Ximachivakah de intzalan tlajtlakolejkeh para amo imechajsis in tlajyovilistli tlen yejvah kinchia. Tonses, tlen okineltokakeh tlen okijto in Pedro, omobautisarojkeh. Yejón tonali otlaneltokakeh kemi eyi mil gentejtih iva omosetilijkeh ivan oksekimeh tlaneltokakeh. Iva nochtin okimochikaviliayah momachtiskeh tlen okinmachtiayah in tiotlatitlaniltih, omololovayah san sekka, okikuayah in tlakuali de toTeko iva omodiostzajtziliayah. Nochtin gentejtih ope kimakasih in Dios por yen tetlatlachialistih ivan neskayomeh tlen okinchivayah in tiotlatitlaniltih. Nochtin tlaneltokakeh okatkah san sekka iva okimoxejxeliliayah nochi tlen okipiayah. Okinnemakayah intlalvah iva okseki tlamantli tlen inmaxka iva in tomi okinxejxeliliayah tlen okachi okinpolovaya. Nochi tonali omololovayah kan templo, iva itech inkajkalijtik okikuayah in tlakuali de toTeko, iva otlakuayah san sekka ika kuali inyolo iva ika pakilistli, iva okiweijkachivayah in Dios, iva nochtin gentejtih okintlakitayah in tlaneltokakeh. Nochi tonali in toTeko okichivaya ke tlen momakixtijtivih ma mosetilikah invan tlaneltokakeh. Se tonali, Pedro ivan Juan oyajkeh kan templo de Jerusalén kemi las tres de tiotlaki para modiostzajtziliskeh. Ompa kan templo okatka se vilantzi desde oneski, nochi tonali okivikayah iva okitlaliayah ompa kaltempa kan kilviah Kualtzin Kaltentli, iva okintlajtlaniliaya tomi tlen ompa okalakiah. Ijkuak in vilantzi okinmitak in Pedro ivan Juan yi kalaktivih kan templo, okintlajtlanili limosna. Pedro ivan Juan okitlajtlatakeh itech ixtololovah in vilantzi, iva Pedro okilvi: —Techvalita. In vilantzi okinyekittak, iva okichixtoka ma kimakakah itla tomi. Pero in Pedro okilvi: —Amo nikpia plata nion oro, pero tlen nikpia nimitzmaka: ika itoka in Jesucristo de Nazaret, ximoketza iva xinejnemi. Ijkuakó Pedro okontilanki itech iyekma iva okiketzalti. San nima ijkuakó omochikajkeh ikxivah iva ikxikechtlanvah. Oajkotzikuinki iva omoketzki iva ope nejnemi kuali. Okalakki kan templo ivan tiotlatitlaniltih, nejnentiv iva ajkotzikuintiv iva okiweijkachijtiaya in Dios. Ijkuak nochtin gentejtih okittakeh yi nejnemi iva kiweijkachiva in Dios, okiyekixmatkeh nik yen tlakatl tlen ompa omotlaliaya okitlajtlania limosna kan templo kaltempa kan kitokayotiah Kualtzi Kaltentli. Iva yi neli omotetzavijkeh iva omomavtijkeh por tlen otlamochivalok. In tlakatl tlen opajtik ayakmo okinkavaya in Pedro ivan Juan. Nochtin gentejtih sa omotetzaviayah iva omotlelojkeh oyajkeh okinmitatoh kan kitokayotiah Korredor de Salomón. In Pedro ijkuak ijkó okittak, okinmilvi: —Tatanmeh de Israel, ¿tleka inmotetzaviah? ¿Tleka intechtlajtlatah kemi oyeskia tejvah otikchijkeh ma nejnemi nin tlakatl ika tovelitilis o noso ika totemaktilis inavak toYejwatzi? Yen toYejwatzi Dios okipajti. Tlen Dios de Abraham, de Isaac, iva de Jacob, tlen yi wejkavitl tokojkolvah, okimakak wei tetlakitalistli itekipano Jesús, tlen imejvah onkitemaktijkeh para ma kixpolokah. Iva ijkuak Pilato okinekia kikajkavas, imejvah amo onkinekeh. Imejvah yej onkitlajtlankeh ma kikajkavakah se tlakatl tlen temiktiani, iva amo onkinekeh ma kikajkavakah tlen omotemakti inavak toYejwatzi iva oyá tlakamela. Imejvah onkixpolojkeh tlen techmaka nemilistli, pero toYejwatzi okiyoliti, iva de yejón tejvah titestigojtih. Por yen tlaneltokalistli ika itoka in Jesús, nin tlakatl opajtik, iva imejvah inkimatih ke okatka vilantzi. In tlaneltokalistli tlen otechmakak Jesús okipajti nin tlakatl inmoixpa innochtin. ’Noknivah, nikmati ke ijkuak imejvah ivan inmotekivajkavah onkixpolojkeh in Jesús, amo onkimatkeh tlán onkichijkeh. Ijkó toYejwatzi Dios okichi tlen achto okitematilti por medio de nochtin tiotenejmachtijkeh, nik in Cristo otlajyoviskia. Por eso, ximoyolkopakah iva ximokuapakah inavak toYejwatzi, para ma imechtlapojpolvi de inmotlajtlakol. Iva ijkó Ye imechvaltitlanilis tiempos de yolsevilistli, iva imechvaltitlanilis oksemi in Cristo tlen Temakixti, yen Jesús tlen toYejwatzi okipejpenki desde achto para kivaltitlanis inmonavak. Maski axka in Jesús kipia de yetos ilvikak asta ma tlami ma kiyektlali in toYejwatzi nochi tlamantli. Yi wejkavitl ijkó okijto por medio de itiotenejmachtijkavah. Moisés okinmilvi tlen yi wejkavitl tokojkolvah: “InmoTeko Dios kichivas ma kisa de imejvah se tiotenejmachti kemin ne. Xikneltokilikah yejón tiotenejmachti nochi tlen imechilvis, porke tlen amo kineltokilis yejón tiotenejmachti, ayakmo povis invan tlen de Israel.” ’Iva nochtin tiotenejmachtijkeh, desde Samuel para nika, otlapojkeh noijki de tlen axka tlamochijtok itech ninmeh tonaltih. Imejvah onkiseliskeh kemi erensia tlen okijtojkeh in tiotenejmachtijkeh iva de neká moyekkavalistli tlen toYejwatzi okichi invan tokojkolvah. In toYejwatzi okilvi in Abraham: “Por medio de se de mowejkaixvivah nikintiochivas nochtin tlaltikpaktlakah.” Ijkuak toYejwatzi okiyoliti itekipano, achto omechvaltitlanili imejvah tlen de Israel para ma imechtiochiva iva para kada se de imejvah ayakmo ma kichiva tlen amo kuali. Pedro ivan Juan ok okintlapovijtokah in gentejtih, iva ijkuakó oajsikoh in tiopixkeh iva saduceos, iva in tlayakanki de templojmayoltih. Nochtin okualaniah porke Pedro ivan Juan okinmachtiayah in gentejtih, iva okinmilviayah nik in mikameh moyolitiskeh ijkó kemi Jesús omoyoliti. Ijkuakó okinkitzkijkeh, pero komo yi tiotlaki, okintzakeh telpiloya iva ompa okinkajtejkeh asta ipan oksé tonali kualkampa. Miekeh tlen okikakkeh tlen okijtojkeh in Pedro ivan Juan de itlajtol in Dios, okineltokakeh. Iva san yejvah tlakah okinpojkeh okatkah kemi makuili mil tlen otlaneltokakeh. Omostlatik omololojkeh ompa Jerusalén in tlanavatijkeh judiojtih, in tlayakankeh tetajmeh iva in tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés. Ompa okatka in wei tiopixki Anás, iva noijki ompa okatka Caifás, Juan, Alejandro, iva nochtin infamiliajvah in wejwei tiopixkeh. Pedro ivan Juan okinketzkeh tlatlajko iva okintlajtlanijkeh: —¿Akin omechanavati, o noso akin omechmakak velitilistli para xikpajtikah in vilantzi? Pedro tentok de Tioijyotzintli okinnankili: —Imejvah tlen intlanavatijtokeh iva tlen intlayakankeh tetajmeh de Israel: imejvah intechtlajtlaniah aserka de yen tlakatl tlen okatka vilantzi iva kenik axka yopajtik. Pues axka, xikmatikah imejvah iva nochi gente de Israel, ke nin tlakatl tlen nika kajki inmoyakapa, opajtik ika itoka in Jesucristo de Nazaret, tlen imejvah onkimiktijkeh itech se krus, pero toYejwatzi okiyoliti. Nin Jesús, yen “tetl tlen imejvah tlen inkalchijkeh amo onkinekeh, pero omokopki yen tetl tlen okachi kichikajtok in kali.” Amo onka oksé tlen velis techmakixtis, porke toYejwatzi amo okitlali íkka oksé itech nin tlaltikpaktli tlen ma veli ma techmakixti. In tekivajkameh omotetzavijkeh ijkuak okinkakkeh tlen okijtovayah in Pedro ivan Juan iva nik amo omomavtiayah, maski okatkah amo ipanitalistih iva amo ixtlamatkeh. Iva okimomakakeh kuenta ke yejvah onemiah ivan Jesús. Iva amo ovelia ok itla okinmilviayah en kontra, porke ompa invah omoketoka in tlakatl tlen opajtik. Iva otlanavatijkeh ma koninkixtikah se tzikitzi de kan junta, iva in tekivajkameh sa yejvah ope motlapoviah. Okijtojkeh: —¿Tlán tikchivaskeh ivan ninmeh tlakah? Nochtin tlen chantih Jerusalén kimatih nik okichijkeh se wei tetzavkaneskayotl, iva amo velis tikijtoskeh ke amo neli. Pero para amo okachi ma xitini nin tlajtoli, ma tikinmajmavtikah, para ke de nika para tlayakapa ayakmika ma kitlapovikah de Jesús. Ijkuakó oksemi okinnotzkeh ma kalakikah in Pedro ivan Juan iva okinnavatijkeh ayakmo ma tetlapovikah iva ayakmo ma tlamachtikah de itoka in Jesús. Pedro ivan Juan otlanankilijkeh: —Kuali xikyejyekokah imejvah, kox kuali ixpan toYejwatzi yej imejvah ma timechvelkakikah iva amo yen toYejwatzi. Tejvah mach velis tikavaskeh de tikijtoskeh tlen yotikittakeh iva tlen yotikakkeh. In tekivajkameh oksemi okinmajmavtijkeh in Pedro ivan Juan iva okinkajkajkeh ma viah. Amo okajsikeh kenik kintlajyoviltiskeh, porke nochtin gentejtih okiweijkachivayah in Dios por tlen opanolok. In tlakatl tlen opajtik de yejón tetzavitl okipiaya okachi de ompoali xivitl. Pedro ivan Juan, ijkuak okinkajkajkeh, oyajkeh kan okatkah tlen oksekimeh inkompañerojvah, iva okinmakakeh kuenta de nochi tlen okinmilvijkeh in tlayakankeh tiopixkeh iva in tlayakankeh tetajmeh. Ijkuak ijkó okikakkeh tlen yejvah okijtojkeh, nochtin omodiostzajtzilijkeh okijtojkeh: —Towei tlanavati Dios, tejwatzi otikchi in ilvikak, in tlaltikpaktli, in atl iva nochi tlen intech onka. Tejwatzi otikijto por medio de motekipano tlen yi wejkavitl tokojkol David: ¿Tleka sa tlawel kuejsivih in gentejtih de oksekimeh países? ¿Tleka kiyejyekovah kichivaskeh tlen amitla ipati? In wejwei tlanavatijkeh de nochi in tlaltikpaktli motlayektlaliliah para temagaskeh, iva in tekivajkeh mololovah para yaskeh en kontra de toTeko Dios iva de iCristo. ’Tikmatih nik yi neli nika Jerusalén omololojkeh in Herodes, in Poncio Pilato, in judiojtih ivan tlen amo judiojtih para yaskeh en kontra de mochipavka tekipano Jesús, tlen tejwatzi otikpejpenki para ma yeto yen toTemakixti. Yejvah okichijkeh nochi tlen desde achto tejwatzi otikmonekilti ijkó ma mochiva. Axka toTeko, xikitta kinekih techmajmavtiskeh. Techyolchikava tejvah tlen timotlakevalvah para amo ma timomavtikah de titetlapoviskeh de motlajtoltzi. Iva ika movelitilis ma pajtikah in kokoxkeh iva ma mochivakah neskayomeh iva nexkuitiltih ika itoka in mochipavka tekipano Jesús. Ijkuak otlanki omodiostzajtzilijkeh, kan oololitokah otlalolinki, iva nochtin otenkeh de Tioijyotzintli, iva ayakmo omaviah de otetlapoviayah de itlajtol in Dios. Nochtin tlaneltokakeh okipiayah san se inyolo iva san se intlayejyekol. Amika okiyejyekovaya ke tlen kipixtok san para ye, sino para nochtin. In tiotlatitlaniltih ika miek velitilistli otetlapoviayah kenik omoyoliti in toTeko Jesús, iva Dios sa tlawel okintiochivaya nochtin. Nion se de yejvah amitla okipolovaya, porke tlen okinpiayah tlalmeh o noso kalmeh, okinnemakayah ivan tomi nochi okitemakayah. In tomi okinmaktiliayah in tiotlatitlaniltih, para ma kinxejxelilikah in tlaneltokakeh tlen okinpolovaya. Ijkó okichi se tlakatl itoka José, tlen valajtok familia de Leví iva tlen oneski kan tlali de Chipre tlen yavalitok de atl tlen wei, tlen tiotlatitlaniltih okitokayotijkeh Bernabé, kijtosneki tlen teyolchika. Yejón tlakatl okinemakak itlal ivan tomi okinmaktili in tiotlatitlaniltih. Okatka se tlakatl itoka Ananías, ye ivan itonana Safira omotlalnemakakeh. Yejón tlakatl omotlatlalvi ivan itonana para kimokaviskeh seki intlaltomi iva okseki okinmakak in tiotlatitlaniltih. Pedro okilvi: —Ananías, ¿tleka otikavili ma kalaki itech moyolo in Amo Kuali Tlakatl, iva omitztokti xikajkayava in Tioijyotzintli, para xikmokavi seki tomi de tlen omitztlaxtlavilijkeh in motlal? ¿Amo okatka moaxka in tlali? Iva satepa de otiknemakak, ¿amo okatka moaxka in tomi? Tonses, ¿tleka ijkó otikchi? Mach otitlakajkaya innavak in tlakah, sino inavak toYejwatzi. Ijkuak ijkó okikakki, Ananías ovetzito ipan tlali iva oixpolivik. Iva nochtin tlen okimatkeh sa tlawel omomavtijkeh. Ijkuakó omoketzkeh sekimeh telpokameh, okikemilojkeh ikuerpo iva oyajkeh okitookatoh. Kemi eyi ora satepa oajsiko itonana in Ananías, iva amo okimatia tlan opanolok. Pedro okitlajtlani: —Techilvi, ¿yi neli onkinemakakeh in tlali ika yejón ipati kemi imejvah inkijtovah? Iva ye otlanankili: —Yi neli, ika yejón ipati. Pedro okilvi: —¿Tleka onmotlatlalvijkeh para inkiyejyekoskeh iTioijyotzi in toTeko? Nika vitzeh tlen okitookatoh mototata, iva axka te noijki mitzvikaskeh mitztookativih. San nima ijkuakó Safira ovetzito ikxitlan Pedro iva oixpolivik. Ijkuak omokuapatoh in telpokameh, okajsikoh yoixpolivik. Okikixtijkeh iva okitookatoh inakastla itotata. Nochtin tlaneltokakeh iva nochtin tlen okimatkeh tlen opanolok, sa tlawel omomavtijkeh. In tiotlatitlaniltih okinchivayah miekeh neskayomeh iva nexkuitiltih innavak in gentejtih. Iva nochtin tlaneltokakeh omololovayah kan kitokayotiah Korredor de Salomón. Tlen oksekimeh gentejtih amo omixeviayah mosetiliskeh invah, pero nochtin okintlakitayah iva kuali otlapovayah de yejvah. Tlen okineltokayah toTeko okachi omomiekiliayah, tlakah ivan sivameh. Por eso, asta okinkixtiayah in kokoxkeh ipan ojtli, okintlaliayah ipan kuavtlapechtli iva ipan petlatl para ijkuak panos in Pedro, sikiera iekavilo ma kinmajsi para ma pajtikah. Noijki miekeh gentejtih de oksekimeh altepemeh de ik ompa serka, ovalayah para Jerusalén okinvalikayah kokoxkeh iva tlen okipiayah amo kuali ejekameh, iva nochtin opajtiah. In wei tiopixki iva nochtin iyoliknivah, tlen opoviah invan saduceos, sa tlawel omoxikovayah. Okinkitzkijkeh in tiotlatitlaniltih iva okintzakeh telpiloya. Pero yejón yovak, se iilvikaktlatitlanil in toTeko okitlapo in puerta de telpiloya iva okinkixti. Okinmilvi: —Xiviah. Xikalakikah kan templo iva xikinmatiltikah in gentejtih de nochi nin yankuik nemilistli. Ijkuak otlaneski, in tiotlatitlaniltih okalakeh kan templo ijkó kemi okinmilvi in ilvikaktlatitlanili, iva ope tlamachtiah. Mientras in wei tiopixki iva tlen iva okatkah, okinnotzkeh nochtin tlen povih itech injunta in judiojtih iva okinnotzkeh in tlayakankeh tetajmeh de Israel para ma mololokah. Iva otlanavatijkeh ma kinkixtitih in tiotlatitlaniltih de kan telpiloya iva ma kinvalikakah. Pero ijkuak in templojmayoltih oajsitoh telpiloya, mach ok okinmajsitoh in tiotlatitlaniltih. Tonses omokuapkeh okitematiltitoh, okijtojkeh: —Otikajsitoh in puerta kuali tzaktok, iva in soldadojtih okatkah kan puerta otlakuidarojtokah. Pero ijkuak otiktlapojkeh in puerta, mach ok íkka otikajsikeh tlatlaijtik. Ijkuak in wei tiopixki iva in tlayakanki de templojmayoltih ivan tlen oksekimeh tlayakankeh tiopixkeh ijkuak ijkó okikakkeh, sa otlatlachixkeh iva omotlajtlaniayah kenomi nik tlamiti nin tlamantli. Ijkuakó ovala se tlakatl, iva okinmilvi: —Tlen imejvah onkintzakeh telpiloya, kateh kan templo kinmachtijtokeh in gentejtih. In tlayakanki de templojmayoltih ivan sekimeh mayoltih, oyajkeh okinkitzkitoh, pero amitla okintoktijkeh, porke okinmiimakasiah in gentejtih de kinmagaskeh ika tetl. Ijkuak okinvalikakeh in tiotlatitlaniltih kan injunta, in wei tiopixki okintlatzintoki okinmilvi: —Tejvah kuali otimechnavatijkeh ayakmo xitlamachtikah de yejón tlakatl Jesús. Iva xikittakah tlan yonkichijkeh, yonkixitinijkeh inmotlamachtilis itech nochi in siudad de Jerusalén, iva asta intechtlajtlakoltiah nik tejvah otikmiktijkeh yejón tlakatl. Pedro ivan oksekimeh tiotlatitlaniltih otlanankilijkeh: —Achto moneki tikvelkakiskeh in toYejwatzi, iva satepa in tlaltikpaktlakah. In toYejwatzi de tlen yi wejkavitl tokojkolvah Ye okiyoliti in Jesús tlen imejvah onkixpolojkeh itech se krus. In toYejwatzi okiweijkatlali in Jesús kan iyekmapa iva okimonekilti yen Jesús ma yeto toTlayakanki iva toTemakixti, para ijkó in gente de Israel ma moyolkuapakah iva ijkó toYejwatzi kintlapojpolvis de intlajtlakol. Tejvah tikateh kemi titestigojtih de nochi nin tlamantli, iva noijki in Tioijyotzintli. Porke toYejwatzi kinmaka iTioijyotzi nochtin tlen kivelkakih. Tlen ompa okatkah itech junta, ijkuak okikakkeh yejón tlajtoli, sa tlawel okualankeh iva okinekiah kinmiktiskeh in tiotlatitlaniltih. Pero ompa itech injunta okatka se tlakatl fariseo itoka Gamaliel, tlen okatka wei tlamachti itech itlanavatil Moisés, tlen nochtin gentejtih okitlakitayah. Gamaliel omoketzki iva otlanavati ma kinkixtikah se tzikitzi in tiotlatitlaniltih. Iva okinmilvi tlen oksekimeh ikompañerojvah: —Tatanmeh de Israel, xikpiakah kuidado de tlen inkinekih inkintoktiskeh ninmeh tlakah. Xikilnamikikah imejvah, yi wejkavitl omonexti se tlakatl itoka Teudas, tlen omomachiliaya weititok, iva okinyakanaya kemi navi siento tlakah. Pero Teudas okimiktijkeh, iva tlen okitokayah oxixinkeh iva nochi ompa otlanki. Satepa de Teudas omonexti Judas tlen de Galilea, mero ijkuak omochi censo, iva noijki okinyakanki miekeh, pero noijki okimiktijkeh, iva nochtin tlen okitokayah oxixinkeh. Por eso nimechilvia: xikinkavakah ninmeh tlakah, amo invah ximokalakikah. Porke tla nin tlamachtili san de yejvah intech kisa iva amo vitz de Dios, amo wejkavas iva niman popolivis. Pero tla vitz de Dios, mach velis inkitzakuiliskeh. Xikpiakah kuidado, amo san kichiva yej inkinekih inmokitzkiskeh ivan Dios. Yejvah okijtojkeh kuali kajki tlen okinmilvi in Gamaliel. Okinnotzkeh in tiotlatitlaniltih, okinwitekeh iva okinmilvijkeh ayakmo ma tetlapovikah de itoka in Jesús, iva okinkajkajkeh. In tiotlatitlaniltih okiskeh de kan junta ika pakilistli, opakeh porke Dios okinkavili ma tlajyovikah por okineltokayah itoka in Jesús. Momostlatika oyayah kan templo iva kalpa, amo okavayah de otlamachtiayah iva de otetlapoviayah de Jesucristo. Itech nekateh tonaltih, komo okachi omomiekiliayah in tlaneltokakeh, noijki ope mokualaniah in tlaneltokakeh tlen otlapovayah griego iva tlen otlapovayah hebreo. Tlen otlapovayah griego okijtovayah ke kada tonali ijkuak okinxejxeliliayah tlen kikuaskeh, in iknosivameh tlen otlapovayah griego amo okinmakayah parejo kemi tlen otlapovayah hebreo. Ijkuakó in majtlaktli ivan ome tiotlatitlaniltih okinmololojkeh nochtin tlaneltokakeh iva okinmilvijkeh: —Tejvah moneki titetlapoviskeh de itlajtol in toYejwatzi. Amo kuali kajki tla tejvah ok tikinxejxelilijtoskeh nochipa tlen kikuaskeh. Okachi kuali, xikinpejpenakah chikome toknivah tlen kuali kintlakitah, tlen kipiah kuali intlayejyekolis iva ma tentokah de Tioijyotzintli, para yejvah ma kichivakah yejón tekitl. Tejvah timotemaktiskeh itech diostzajtzilistli iva itech tlamachtilistli de itlajtol in toYejwatzi. Nochtin okijtojkeh kuali kajki tlen okijtojkeh in tiotlatitlaniltih, iva okipejpenkeh in Esteban, tentok de tlaneltokalistli iva de Tioijyotzintli, noijki okipejpenkeh in Felipe, Prócoro, Nicanor, Timón, Pármenas ivan Nicolás tlen de Antioquía, tlen achto okiselijka in tlaneltokalistli judío. Satepa nochtin chikome okinvalikakeh innavak in tiotlatitlaniltih, iva yejvah omodiostzajtzilijkeh iva inpa okintlalijkeh inmavah. Itlajtol in Dios ope xitini okachi, iva ompa Jerusalén okachi omomiekiliayah in tlaneltokakeh. Noijki miekeh tiopixkeh judiojtih otlaneltokakeh. Esteban otentokah de iknomachilistli iva de velitilistli tlen Dios okimakak, iva okinchivaya nexkuitiltih iva neskayomeh innavak in gentejtih. Pero ope ivan motlatlajtolnamikih sekimeh tlakah tlen povih kan tiotlamachtijkali tlen kitokayotiah Tlakah Tlen Ayakmo Ok Kateh Kemi Tlakovaltih, iva sekimeh tlakah de Cirene, de Alejandría, de Cilicia iva de Asia. Pero amo ovelikeh okitlanilijkeh, porke ye otlapovaya ika tlamatilistli tlen okimakaya in Tioijyotzintli. Ijkuakó ichtaka okintlaxtlavijkeh sekimeh tlakah para ma kijtokah ke okikakkeh in Esteban otlapovaya fiero de Moisés iva de Dios. Ijkuakó sa tlawel omokuejsojkeh in gentejtih, in tlayakankeh tetajmeh ivan tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés. Okitzkijkeh in Esteban iva okivikakeh itech injunta in judiojtih. Okintemojkeh sekimeh testigojtih tekajkayajkeh, tlen okijtojkeh: —Nin tlakatl tlapojtinemi fiero de nin templo tlatiochivali iva tlapova fiero de itlanavatil Moisés. Otikakkeh okijto ke Jesús de Nazaret, kixixinis in templo iva kinpatlas in kostumbres tlen Moisés otechinkajtevili. Ijkuakó nochtin tlen ompa oyetokah kan junta, ijkuak okittakeh in Esteban, okittakeh ixko kemi oyeskia ixko se ilvikaktlatitlanili. In wei tiopixki okitlajtlani in Esteban: —¿Kox yi neli tlen kijtovah de te? Ye otlanankili: —Noknivah iva tetajmeh de Israel, techkakikah: Tomavistijkatzi Dios okimonextili in tokojkol Abraham ijkuak okatka itech tlali de Mesopotamia, antes de ochantiskia kan altepetl de Harán, iva okilvi: “Xikajteva motlal iva xikinkajteva tlen itla tikinmita, iva xivia itech oksé tlali tlen Ne nimitzititis.” Ijkuakó Abraham okiski itech tlali de Caldea iva oyá ochantito itech altepetl de Harán. Satepa de oixpolivik ipapa, in toYejwatzi okivalikak in Abraham itech ninmeh tlalmeh kan imejvah axka inchantih. Pero amitla erensia okimakak itech nin tlali, nion por kan kitlalis se ikxi. Pero toYejwatzi okilvi nik kitlaltis, iva satepa de ijkuak ye mikis in tlali mokavas para ipilvah, maski ijkuakó Abraham ayamo okipiaya nion se ikone. In toYejwatzi noijki okilvi ke iwejkaixvivah chantiskeh itech oksé país iva yeskeh amo de ompa, iva yeskeh kemi tlakovaltih iva kintlajyoviltiskeh sa tlawel kemi navi siento xivitl. Pero toYejwatzi noijki okilvi: “Ne nikintlajyoviltis in gentejtih de yejón país tlen kintekipanoltiskeh mopilvah kemi tlakovaltih. Satepa kisaskeh de ompa iva nechmavistiliskeh itech nin tlali.” In toYejwatzi okichi se moyekkavalistli ivan Abraham iva okinavati ma kichiva in sirkunsisión. Ijkuak ochikueyitik de oneski Isaac, Abraham okisirkunsidaro. Noijki ijkó okichi in Isaac ivan ikone Jacob, iva Jacob noijki ijkó okichi ivan ipilvah tlen oyajkeh tetajmeh de tlen majtlaktli ivan ome familias de Israel. ’Yejonmeh ipilvah in Jacob yejvah tlen yi wejkavitl tokojkolvah, yejvah omoxikojkeh miek de inmikni José iva okinemakakeh para ma kivikakah itech país de Egipto. Pero toYejwatzi okatka ivan José, iva okipalevi itech nochi itlajyovilis. In Faraón, tlen wei tlanavati de Egipto, okipakti tlen José okichivaya porke toYejwatzi okimakak miek tlamatilistli. Por eso in Faraón okitlali in José ma yeto kobernador de Egipto iva ma kitta nochi tlen iaxka in wei tlanavati. ’Satepa ovala miek apistli iva miek tlajyovilistli itech nochi in tlali de Egipto iva itech tlali de Canaán, iva tlen yi wejkavitl tokojkolvah amo okipiayah tlán kikuaskeh. Pero ijkuak Jacob okimatki onka trigo itech país de Egipto, okintitlanki ompa tlen yi wejkavitl tokojkolvah. Ijkuakó yikin se welta oyajkeh. Ijkuak oyajkeh ipan ome welta, José okinmoixmatilti in iknivah, iva ijkó in Faraón okinmixmatki ifamiliajvah in José. Satepa, José otlanavati ma kinvalikakah para Egipto ipapa ivan ifamilia. Por nochtin okatkah kemi expoali ivan kaxtoli. Ijkó, Jacob oyá omochantito Egipto, ompa oixpolivik iva ompa oixpolikeh noijki ipilvah, yejvah tlen yi wejkavitl tokojkolvah. In kuerpojtih okinvikakeh asta Siquem iva okintookakeh kan Abraham okiko se lugar tlen okinemakiltijkeh ipilvah in Hamor ompa Siquem. ’Ijkuak yoajsitivalaya in tonali para mochivas tlen toYejwatzi okilvi in Abraham, in gentejtih de Israel sa tlawel omomiekilijkeh ompa Egipto. Pero itech yejonmeh tonaltih ompa Egipto ope tlanavatia oksé wei tlanavati tlen amitla okimatia de José. Yejón wei tlanavati okinmonexikitili in toknivah iva okintlajyovilti tlen yi wejkavitl tokojkolvah, okinnavati ma kinkavakah inselikkonevah ik sekka para ma mikikah. Itech yejonmeh tonaltih oneski Moisés iva toYejwatzi okittak ika pakilistli yejón konetl. In tetajmeh okiskaltijkeh inkalijtik san eyi metztli. Iva ijkuak in tetajmeh okavatoh in konetl se lado para ma miki, ichpoch in Faraón okajsik iva okiskalti kemi oyeskia ikone. Iva ijkó Moisés okixtlamachtijkeh ika nochi tlamatilistli tlen okimatiah in egipcios, iva omochi se tlakatl sa tlawel weititok por tlen okijtovaya iva por tlen okichivaya. ’Ijkuak Moisés okipixki ompoali xivitl, okimachili itech iyolo yaski kintlajpaloti in gentejtih de Israel tlen ipaisanojvah. Pero ijkuak okittak se tlakatl egipcio okivitekia se tlakatl israelita, Moisés okipalevi in israelita iva okimikti in egipcio. Moisés okijto ke ipaisanojvah kimomakaskeh kuenta nik yen toYejwatzi okititlanki in Moisés para ma kinmakixti, pero yejvah amo okimomakakeh kuenta. Omostlatik, Moisés okinmitak ome tlakah de Israel okimomagayah ika maitl, iva ye okinekia kinpalevis iva okinmilvi: “Imejvah inmiknimeh, ¿tleka inkimomagah?” Ijkuakó tlen otemagaya okitope in Moisés, iva okilvi: “¿Akin omitztlali kemi titlayakanki o noso kemi tijues para ximokalaki tovah? ¿Noijki tikneki techmiktis kemi yala otikmikti in egipcio?” Ijkuak ijkó okikakki, Moisés ocholo iva oyá kan tlali de Madián. Ompa ochantik tealtepe iva ompa okinpixki ome ipilvah. ’Ompoali xivitl satepa, Moisés okatka kan tlavaki serka kan tepetl Sinaí, ompa okimonextili se ilvikaktlatitlanili ijtik tlitl kan otlatlaya se kovatlanvitztli. Moisés sa otlatlachixki por tlen okittak, iva ijkuak omotoki para kiyekittas okachi, ijkuakó okikakki itlajtol in toTeko: “Ne niDios de tlen yi wejkavitl mokojkolvah. Ne niDios de Abraham, de Isaac iva de Jacob.” Moisés omomavti asta oviviokak iva mach ok omixeviaya ok konittas. Ijkuakó in toTeko okilvi: “Xikinkixti mokakvah porke kan timoketok in tlali tlatiochivali. Yonikittak kenik tlajyoviah nopilvah tlen kateh Egipto. Yonikinkakki chokah moyolkokova iva onivaltemok para nikinmakixtis. Axka pues, xiviki, nimitztitlanis para Egipto.” ’Yejvah amo okinekeh in Moisés iva okilvijkeh: “¿Akin omitztlali kemi titlayakanki o noso kemi tijues para ximokalaki tovah?” In toYejwatzi okititlanki in Moisés kemi tlayakanki iva kemi temakixti por medio de yen ilvikaktlatitlanili tlen okimonextili kan kovatlanvitztli tlen otlatlaya. Yen Moisés okinkixti de Egipto tlen yi wejkavitl tokojkolvah, iva okinchi nexkuitiltih iva neskayomeh kemi ompoali xivitl itech tlali de Egipto, kan Mar Chichiltik iva kan tlavaki. Yen Moisés tlen achto okinmilvi in gentejtih de Israel: “ToYejwatzi imechvaltitlanilis se tiotenejmachti kemin ne, iva kisas de entre imejvah. Xikchivakah tlen Ye imechilvis.” Yen nin Moisés tlen okatka invan tlen yi wejkavitl tokojkolvah kan ololitokah kan tlavaki. Ye noijki okatka ivan ilvikaktlatitlanili tlen okitlapovi kan tepetl Sinaí. Moisés okiseli in tlajtoli tlen kitemaka nemilistli iva satepa tejvah otechmakak. ’Pero tlen yi wejkavitl tokojkolvah amo okivelkakeh in Moisés, amo okinekeh okikakkeh tlen okinmilvi iva okinekiah mokuapaskeh para Egipto. Okilvijkeh in Aarón: “Techinchivili sekimeh diosmeh tlen ma techyakanakah, porke amo tikmatih tlán okipanok neká Moisés tlen otechkixti de Egipto.” Ijkuakó okichijkeh se dios kemi se torojkonetl, okitlamiktilijkeh ika yolkameh yejón dios. Iva omopaktijkeh por tlen yejvah okichijkeh ika inmavah. Por eso toYejwatzi okinka, iva okinkavili ma kinmavistilikah in sitlalimeh de ilvikak. Ijkó kemi kajki ijkuilitok itech inlibro in tiotenejmachtijkeh: Gente de Israel, itech yejonmeh ompoali xivitl kan tlavaki, ¿kema onnechtlamiktilijkeh ika yolkameh iva kema onechmakakeh itla tlamanali? Amo, yej onkimamayah imantajkaltiopa in dios Moloc ivan sitlali de dios Renfán. Yejonmeh diosmeh imejvah onkinchijkeh iva onkinmavistilijkeh. Por eso, Ne nimechtitlanis wejka asta okachi ik nepa de Babilonia. ’Tlen yi wejkavitl tokojkolvah okivikatinemiah kan tlavaki in mantajkaltiopa tlen ijtik okatkah in tlanavatiltih. Moisés okichi in mantajkaltiopa ijkó kemi toYejwatzi okititi kenomi nik kichivas. Yejón mantajkaltiopa tlen okichi Moisés opanok inmak tlen yi wejkavitl tokojkolvah, iva okivalikakeh nika ijkuak Josué okatka tlayakanki, ijkuak okinmoaxkatijkeh in tlalmeh de oksekimeh gentejtih tlen amo de Israel tlen toYejwatzi okinkixtili. Tokojkolvah okipixtokah in mantajkaltiopa asta ijkuak ok okatka in David. David okipakti in toYejwatzi, iva okitlatlavti ma kikavili ma kichivili se templo kan chantis in Dios de Jacob. Pero yen Salomón okichi in templo. Maski in toYejwatzi tlen Weijkatlalitok amo chanti itech templojtih tlen kinchivah in tlaltikpaktlakah. Kemi okijto in tiotenejmachti: Kijtova in toTeko, in ilvikak yen kan Ne niyetok nitlanavatijtok, iva in tlaltikpaktli yen kan tlaksatokeh nokxivah. ¿Tlán kali inkinekih innechchiviliskeh imejvah? ¿Kan velis nimosevis? ¿Amo Ne onikchi in ilvikak ivan tlaltikpaktli? Esteban okinmilvi: —Pero imejvah sa tlawel inyoltlakuavakeh. Amo inkateh insirkunsidadojtih itech inmoyolo nion itech inmotlakakilis. Nochipa inkateh en kontra de in Tioijyotzintli, ijkó kemi okichivayah tlen yi wejkavitl inmokojkolvah imejvah noijki ijkó inkichivah. Yejvah okintlajyoviltijkeh nochtin tiotenejmachtijkeh, iva okinmiktijkeh tlen okijtovayah nik se tonali vitz se tlen tlakamela, iva axka yejón tlakamela yovitza, iva imejvah onkitemaktijkeh iva onkixpolojkeh. Imejvah onkiselijkeh itlanavatil in toYejwatzi tlen omechmakakeh in ilvikaktlatitlaniltih, pero amo inkivelkakih. Ijkuak okikakkeh tlen okijto in Esteban, sa tlawel okualankeh asta omotlantekiah. Pero Esteban otentoka de Tioijyotzintli, oajkotlachixki para ilvikak iva okittak imavissotlanex in Dios. Okittak in Jesús moketok ik iyekmapa in Dios. Iva okijto: —Xikittakah, nikitta in ilvikak tlapotok, iva iKone in Tlakatl moketok ik iyekmapa in toYejwatzi. Ijkuakó yejvah omonakaspachojkeh iva otzajtzikeh chikavak, iva nochtin ipan oyajkeh in Esteban. Okixtijkeh de kan siudad iva okimagakeh ika tetl. Iva tlen otemagakeh ika tetl okinkajtejkeh intlakenvah ma kintlato se telpochtli itoka Saulo. Ijkuak okimagatokah ika tetl, Esteban omodiostzajtzili, okijto: —NoTeko Jesús, xikseli notonal. Satepa omotlankuaketzki iva okijto chikavak: —NoTeko, amo xikinchivili kuenta nin tlajtlakoli tlen kichivah. Ijkuak otlanki ijkó okijto, oixpolivik. Saulo okatka de akuerdo ijkuak okimiktijkeh in Esteban. Itech neká tonali ope kinchochololtiah in tlaneltokakeh tlen okatkah Jerusalén. Nochtin ochocholojkeh ik región de Judea iva de Samaria. Sa yejvan tiotlatitlaniltih omokajkeh Jerusalén. Sekimeh tlen motemaktiah inavak Dios okitookatoh in Esteban iva sa tlawel okichokilijkeh. Pero Saulo ope kinchochololtia in tlaneltokakeh. Okalakia inkajkalijtik iva okinkixtiaya tlakah ivan sivameh iva okintzakuaya telpiloya. Iva tlen ochocholojkeh de Jerusalén, sentetl otetlapovijtiayah de tlen yankuik kuali tlajtoli. Se de yejvah itoka Felipe, oyá itech se siudad tlen kajki itech tlali de Samaria iva ompa ope tetlapovia de Cristo. Miekeh gentejtih omololovayah iva okiyekkakiah tlen okinmilviaya in Felipe. Iva okittayah okinchivaya tetzavkaneskayomeh. Miekeh tlen okipiayah amo kuali ejekameh opajtikeh, iva in ejekameh asta otzajtziah ijkuak okisayah. Noijki opajtikeh miekeh koxomeh ivan vilantzitzintih. Iva por eso, okatka miek pakilistli itech yejón siudad. Ompa itech yejón siudad okatka se tlakatl itoka Simón tlen tetlajchivi. Ye okinkajkayavaya in gentejtih de Samaria ika itetlajchivil. Iva omomachiliaya weititok. Nochtin kuali okikakiliayah in Simón, desde tlen tzitzintih iva asta tlen wejweih, iva okijtovayah: —Itech nin tlakatl tikittah tlen tiknotzah wei ivelitilis in Dios. Yowejka kinkajkayajtivitz in gentejtih ika itetlajchivil, iva nochtin okikakiliayah. Pero ijkuak okikakkeh in yankuik kuali tlajtoli tlen Felipe okintlapovi, yejvah okineltokakeh. Felipe okinmilvi kenik in Dios tlanavatia iva okintlapovi de Jesucristo. Miekeh tlakah iva sivameh omobautisarojkeh. Simón tlen tetlajchivi noijki okineltokak iva omobautisaro, iva ope kivikatinemi in Felipe. Okinmitaya in neskayomeh iva wejwei tetzavimeh, iva sa otlatlachiaya. In tiotlatitlaniltih tlen okatkah Jerusalén okimatkeh ke in gentejtih de Samaria okineltokakeh itlajtol in Dios. Ijkuakó ompa okintitlankeh in Pedro ivan Juan. Ijkuak ompa oajsitoh, omodiostzajtzilijkeh por tlen yankuikeh tlaneltokakeh de Samaria, para ma kiselikah noijki in Tioijyotzintli. Porke ayamo okiseliayah in Tioijyotzintli, porke san ok omobautisarojkeh ika itoka in toTeko Jesús. Ijkuakó Pedro ivan Juan okintlalijkeh inmavah inpan yejonmeh toknivah, iva ijkuakó okiselijkeh in Tioijyotzintli. Simón tlen tetlajchivi okinmitak in tiotlatitlaniltih okintlaliayah inmavah inpan tlaneltokakeh iva okiseliayah in Tioijyotzintli. Iva ijkuakó ye okinmijtolti tomi in tiotlatitlaniltih. Okinmilvi: —Techmakakah ne noijki yejón velitilistli, para ijkuak ne nikintlalis nomavah íkka ipa, ma kiseli noijki in Tioijyotzintli. Pedro okinankili: —¡Xiviah miktla te ivan motomi! Te tikyejyekova ke tlen toYejwatzi techmaka veli mokova ika tomi. Te amo motech povi iva nion amo tikpia tlen tikittas itech nin tlamantli, porke moyolo amo chipavak inavak toYejwatzi. Ximoyolkuapa por yen tlajtlakoli tlen tikchijtok, iva ximodiostzajtzili, mixevia toYejwatzi mitztlapojpolvis de tlen tikyejyekova itech moyolo. Porke nikitta sa tlawel yotiyolchichiyak, iva motlajtlakol seppa mitzilpijtok. Ijkuakó in Simón okinmilvi: —Ximodiostzajtzilikah por ne, para amitla ma nimochiva de tlen imejvah yonnechilvijkeh. Pedro ivan Juan okitematiltijkeh tlen okimatiah de Jesucristo iva noijki otetlapovijkeh de itlajtol in Dios. Satepa omokuapkeh para Jerusalén. Iva itech miekeh altepemeh de Samaria kanik opanotiayah, ik ompa otetlapovijtiajkeh de tlen yankuik kuali tlajtoli. Satepa se iilvikaktlatitlanil in toTeko okilvi in Felipe: —Ximoketza iva xivia ik tlatzintla. Xivia itech ojtli tlen yavi de Jerusalén para Gaza, in ojtli tlen panotok kan tlavaki. Felipe omoketzki iva oyá. Iva itech ojtli okajsito se tlakatl de país de Etiopía. Yejón tlakatl okatka kappo iva okatka wei tekiva tesorero de yen reina de Etiopía. Yejón tlakatl ovia Jerusalén okimavistilito in Dios. Iva yoyaya para ipaís yetiv ipan ikarreta, iva okilerojtiaya itlajkuilol in tiotenejmachti Isaías. In Tioijyotzintli okilvi in Felipe: —Xivia xikajsiti neká karreta. Felipe okajsito in karreta, iva okikakki in tlakatl de Etiopía kilerojtiv itlajkuilol in tiotenejmachti Isaías, iva okitlajtlani: —¿Kox tikajsikamati tlen tiklerojtiv? In ye okinankili: —¿Kenik nikajsikamatis? Amika nechilvia tlán kijtosneki. In tlakatl etiope okitlatlavti in Felipe ma tlejko itech ikarreta iva ma motlali inakastla. Tlen ye okilerojtiaya ijkí kijtova: Okivikakeh kemi se ichka kan tlamiktiah. Iva kemi se ichkakonetl amo tzajtzi ijkuak kiximah, ijkó Ye noijki amitla okijto. Okitlalchitlalijkeh, iva amo okipalevijkeh. ¿Kenik velis se tlapovas de ipilvah? Porke inemilis okikixtilijkeh de itech nin tlaltikpaktli. In tlakatl de Etiopía okitlajtlani in Felipe: —Nimitztlatlavtia techilvi, ¿de akin tlapova nin tiotenejmachti, tlapova de ye o noso de íkka oksé? Tonses, Felipe ope de kan etiope okilerojtiaya in Tiotlajkuiloli, ope kiyekilvia in yankuik kuali tlajtoli de Jesús. Okachi tlayakapa, oajsitoh se lado kan onka atl, iva in tlakatl kappo okijto: —Nika onka atl, ¿amo velis techbautisaros? Felipe okilvi: —Tla tikneltoka ika nochi moyolo, velis timobautisaros. In tlakatl kappo okilvi: —Nikneltoka ke Jesucristo yen iKone in Dios. In tlakatl kappo okilvi itlakeval ma kiketzalti ikarreta. Felipe ivan kappo otemokeh ijtik atl, iva Felipe okibautisaro. Ijkuak okiskeh de ijtik atl, iTioijyotzi in toTeko okivikak in Felipe, iva in tlakatl kappo ayakmo okittak, iva okitokak iojviv ika pakilistli. Pero Felipe omonextito asta kan siudad de Azoto, iva de ompa oyá para kan siudad de Cesarea. Iva itech nochtin altepemeh kanik opanotiaya, otetlapovijtia de tlen yankuik kuali tlajtoli. Saulo, ok okinmajmavtiaya de kinmiktis in tlaneltokakeh de toTeko. Por eso, oyá okittato in wei tiopixki, iva okitlajtlanili seki tlanavatil amameh para kinteititis itech tiotlamachtijkaltih tlen kateh Damasco, kan kijtojtiv ma kikavilikah ma kinkitzki san akin kajsis, tlakah iva sivameh tlen nemih itech iOjviv in Jesús, para kinvikas kintzakuati Jerusalén. Iva ijkuak yoyaya itech ojtli iva yonnajsia kan siudad de Damasco, ijkuakó okiyavalo se tlavili de ilvikak tlen chikavak opetlania. Ijkuakó Saulo ovetzito ipan tlali, iva okikakki se tlajtoli, okilvi: —Saulo, Saulo, ¿tleka techtemojtinemi para techtlajyoviltis? Saulo otlanankili: —¿Akin tejwatzi? In tlajtoli okinankili: —Ne niJesús, tlen te tiktemojtinemi. Ximoketza iva xivia kan siudad, ompa mitzilviskeh tlán moneki tikchivas. In tlakah tlen oyayah ivan Saulo, omomavtijkeh iva onoontikeh, okikakkeh in tlajtoli pero amika okittakeh. Satepa Saulo omoketzki de ipan tlali, pero ijkuak okintlapo ixtololovah, ayakmo ovelik otlachixki. Sa okimatilantiajkeh okivikakeh para Damasco. Ompa okatka eyi tonali, mach ok otlachiaya, amo ok itla okikuaya iva nion amo ok itla okonia. Ompa Damasco ochantia se tlakatl tlaneltokak itoka Ananías, tlen toTeko okimonextili itech se tetzavistlachialistli. Iva okilvi: —¡Ananías! Ye otlanankili: —Nikan nika, noTeko. In toTeko okilvi: —Ximoketza iva xivia itech ojtli tlen itoka Melajka, iva xiktemo kán ikalijtik tlen itoka Judas, iva ompa xitlajtlani por yen Saulo de Tarso. Ye ompa modiostzajtzilijtok. Ye okittak itech se tetzavistlachialistli se tlakatl itoka Ananías tlen okalakia kalijtik iva okintlaliaya imavah ipa para ma tlachia oksemi. Ijkuakó Ananías okijto: —NoTeko, miekeh yonechtlapovijkeh de yejón tlakatl Saulo, ke yokintokti miek tlamantli fiero tlen tlaneltokakeh de Jerusalén. Iva axka nika yovala, kivalika se tlanavatil amatl tlen tlayakankeh tiopixkeh okimakakeh para kinkitzkis iva kinvikas nochtin tlen mitznotzah ika motoka. Pero in toTeko okilvi: —Xivia, porke yonikpejpenki yejón tlakatl para ma tetlapovi de Ne. Ye kintlapovis tlen amo judiojtih, noijki tlen wejwei tlanavatijkeh iva tlen gentejtih de Israel. Ne nikititis ke kipia de tlajyovis miek por Ne. Ananías oyá kalijtik kan okatka in Saulo. Okalakki iva okintlali imavah ipan Saulo, iva okilvi: —Nokni Saulo, toTeko Jesús, tlen omitzmonextili itech ojtli kan otivalaya, onechvaltitlanki para xitlachia oksejpa iva para xitemi de Tioijyotzintli. San nima otepevik de itech ixtololovah in Saulo seki kemi kakapaxtli, iva otlachixki oksejpa. Omoketzki iva omobautisaro. Satepa otlakua iva oksejpa okitzki chikavalistli. Saulo omoka invan tlaneltokakeh de Damasco kana keski tonali. San nima Saulo ope tetlapovia kan tiotlamachtijkaltih ke Jesús yen iKone in Dios. Nochtin tlen okikakiah sa otlatlachiayah, iva okijtovayah: —¿Amo yen nin tlakatl tlen okintlajyoviltiaya nepa Jerusalén tlen kinotzah itoka in Jesús? ¿Amo ovala nika para kinkitzkis in tlaneltokakeh iva kintemaktis inmak in tlayakankeh tiopixkeh? Pero Saulo otlapovaya ika yolchikavalistli. In judiojtih tlen ochantiah Damasco ayakmo okimatiah tlán kijtoskeh porke Saulo kuali okinmititiaya ke Jesús yen Cristo tlen Dios okipejpenki para techmakixtis. Opanok kana keski tonali, in judiojtih omotlatlalvijkeh para kimiktiskeh in Saulo, pero ye niman okimatki. Ika tonali ika yovali sa okichixtokah kan puerta de kan yejón siudad para kimiktiskeh. Pero in momachtijkeh de Saulo, okikalakijkeh ijtik se chikivitl iva okitemovijkeh de yovak kan tepamitl tlen kiyavalojtok in siudad. Iva ijkó ovelik ocholo. Ijkuak in Saulo oajsito Jerusalén, okinekia mosetilis invan tlaneltokakeh. Pero nochtin okimakasiah, porke amo okineltokayah ke ye noijki yomochi tlaneltokak. Pero Bernabé okivikak in Saulo okinmixpantilito in tiotlatitlaniltih. Okinmakak kuenta kenik okittak in toTeko iva kenik okitlapovi itech ojtli ijkuak oyaya para Damasco, iva kenik otetlapovi de Jesús ika yolchikavalistli ompa Damasco. Ijkó, Saulo omoka ompa Jerusalén iva onemia invan tiotlatitlaniltih. Otetlapoviaya de toTeko ika yolchikavalistli. Okintlapoviaya iva omotlatlajtolnamikia invan judiojtih tlen otlapovayah griego. Pero yejvah okitemovayah kenik kimiktiskeh. Iva ijkuak okimatkeh in toknivah tlaneltokakeh, okivikakeh in Saulo para Cesarea, iva de ompa okititlankeh para Tarso. Itech yejonmeh tonaltih in tlaneltokakeh de región de Judea, de Galilea iva de Samaria, okipiayah yolsevilistli. Omoskaltiayah itech intlaneltokalis iva okimakasiah in Dios. Iva ika ipalevilis in Tioijyotzintli omomiekiliayah okachi tlen tlaneltokakeh. Ijkuak Pedro okintlajpalojtinemia nochtin toknivah, noijki oyá okinmitato in toknivah tlaneltokakeh tlen chantih Lida. Ompa okajsito se tlakatl vilantzi itoka Eneas, tlen yokivikaya chikueyi xivitl vetok ipan kochtlapechtli. Ijkuakó Pedro okilvi: —Eneas, Jesucristo mitzpajtia. Ximeva iva xikyeksova mokochtlapech. Eneas san nima ovalmejtevak. Iva nochtin tlen ochantiah siudad de Lida iva siudad de Sarón okittakeh kenik opajtik in Eneas iva otlaneltokakeh inavak toTeko. Kan siudad de Jope okatka se sivatl tlaneltokak itoka Tabita, ika griego itoka Dorcas kijtosneki masatl. Ye okichivaya miek tlamantli tlen kuali iva okinpaleviaya tlen amitla okipiayah. Itech nekateh tonaltih, Dorcas omokoko iva oixpolivik. Satepa de okipakeh ikuerpo, okitlalijkeh tlakpak kan se kuarto. In siudad de Jope ivan siudad de Lida mach wejka motlatokeh. Iva ijkuak in tlaneltokakeh okimatkeh ke Pedro kajki Lida, ijkuakó okintitlankeh ome tlakah ma kilvitih: —Timitztlatlavtiah san nima xiviki para Jope. Pedro invah oyajki iva ijkuak ompa oajsito, okivikakeh tlakpak kan kuarto kan okatka in kuerpo. Nochtin iknosivameh okiyavalojkeh in Pedro ochokayah iva okinmititiayah in kuemeh ivan tlakemeh tlen kimokentiah tlen Dorcas okinchi ijkuak ok onemia. Pedro okinkixti nochtin. Omotlankuaketzki iva omodiostzajtzili. Satepa onmokuapki para kan kajki in mikatl, iva okilvi: —¡Tabita, ximeva! Ijkuakó Tabita okintlapo ixtololovah, iva ijkuak okittak in Pedro, omotlali. Pedro okimakitzki iva okiketzalti. Satepa okinnotzki in tlaneltokakeh ivan iknosivameh, iva okinmixpantili yolitok. Yejón tlen opanolok omomatki itech nochi in siudad de Jope, iva miekeh otlaneltokakeh inavak toTeko. Pedro omoka miek tonali ompa Jope. Omoka kan ikalijtik se tlakatl itoka Simón tlen kinyektlalia kuetlaxtih. Kan siudad de Cesarea okatka se tlakatl itoka Cornelio. Okatka kapita de se siento soldadojtih, iva yejón grupo de soldadojtih okitokayotiayah Batallón Italiano. Ye ivan nochi ifamilia omotemaktiayah iva okimaviliayah in Dios. Ye okitemakaya miek tomi para okinpaleviaya in judiojtih tlen amitla okipiayah, iva nochipa omodiostzajtziliaya. Se tonali, kemi las tres de tiotlaki Cornelio okittak se tetzavistlachialistli kan yi neli kuali okittak se ilvikaktlatitlanili de Dios tlen okalakki ikalijtik kan ye okatka iva okilvi: —¡Cornelio! Cornelio okitlajtlatak in ilvikaktlatitlanili ika nemavtili iva okinankili: —¿Tlán tikneki, noTeko? In ilvikaktlatitlanili okilvi: —Dios yomitzchivili kuenta modiostzajtzilis iva tlen tikchiva por tikinpalevia tlen prowestih. Axka xikintitlani sekimeh tlakah kan siudad de Jope para ma kinotzatih in Simón, tlen noijki kinotzah Pedro. Kalotitok ichan se tlakatl tlen noijki itoka Simón, tlen kinyektlalia kuetlaxtih, iva chanti itempan atl tlen wei. Ye mitzilvis tlán moneki tikchivas. Ijkuak in ilvikaktlatitlanili oyá, Cornelio okinnotzki ome itlakevalvah iva se soldado. In soldado okatka tenmachtli iva yi neli omotemaktiaya inavak Dios. Okintlapovi de nochi tlen okittak, iva satepa okintitlanki para Jope. Omostlatik, kemi tlajko tonali, ijkuak yejvah oyayah itech ojtli iva yonajsiah Jope, ijkuakó Pedro otlejkok tlakpak ikpak kali omodiostzajtzilito. Sa tlawel otiojsivia iva okinekia tlakuas, iva mientras okichiviliayah tlan kikuas, okittak se tetzavistlachialistli, okittak in ilvikak otlapovik iva ovaltemovaya ipan tlali kemi se wei tzotzoli ilpitivitz itech navi iyakyovah. Itech yejón tzotzoli okatkah miekeh yolkameh de navi inmikxivah, noijki tlen motilanah ipan tlali iva tlen patlanih. Ijkuakó Pedro okikakki se tlajtoli, okilvi: —Ximoketza Pedro, xikinmikti iva xikinkua. Pedro otlanankili: —¡Amo, noTeko! Ne amo keman nikua itla yolkatl tlen amo chipavak. In tlajtoli oksemi okilvi: —Amo xikijto amo chipavak tlen Dios yokichipa. Ijkó opanok eyi welta, iva satepa in tzotzoli oksemi otlejkok ilvikak. Ijkuak Pedro ok okiyejyekojtoka tlan kijtosneki tlen okittak, ijkuakó oajsikoh kaltempa itlatitlanilvah in Cornelio, tlajtlantivitzeh kán ikalijtik in Simón. Ijkuak oajsikoh otlajtlankeh kox ompa kalotitok se tlakatl itoka Simón, tlen noijki kinotzah Pedro. Mientras Pedro ok okiyejyekojtoka tlán kijtosneki yejón tetzavistlachialistli, in Tioijyotzintli okilvi: —Xikaki, mitztemovah eyi tlakah. Ximoketza, xitemo iva xikinvika iva amo xikijto kox tias o noso amo tias, porke Ne onikinvaltitlanki. Pedro otemok iva okinmilvi itlatitlanilvah in Cornelio: —Yen ne tlen imejvah innechtemovah. ¿Tlán para innechtemovah? Yejvah okinankilijkeh: —Otechvaltitlanki in kapita Cornelio, tlen tlakamela iva tlen kimavilia in Dios, tlen nochtin judiojtih kitlakitah. Se ilvikaktlatitlanili de Dios okilvi ma tlanavati ma mitznotzatih para xivia kan ikalijtik in Cornelio, para ma kikaki tlan tejwatzi tikilvis. Ijkuakó Pedro okinmilvi ma kalakikah, iva yejón yovak ompa omokajkeh. Omostlatik Pedro okinvikak. Noijki invan oyajkeh oksekimeh toknivah tlaneltokakeh de Jope. Omostlatik oajsitoh Cesarea. Cornelio okinchixtoka, iva yokinmololo tlen itla kinmita ivan sekimeh iyoliknivah. Ijkuak Pedro oajsito kaltempa, Cornelio okiski okinamikito iva omotlankuaketzki ikxitla para kimavistilis. Pedro okiketzalti, iva okilvi: —Ximoketza, ne noijki nitlakatl kemi te. Iva mientras omotlapoviayah, Pedro okalakki kalijtik iva okinmitak miekeh ompa ololitokeh. Ijkuakó Pedro okinmilvi: —Imejvah inkimatih ke itlanavatil Moisés amo kitekavilia ma mosetili se judío ivan se tlen amo judío. Pero toYejwatzi onechititi ke amo ma nikitta nion se tlakatl kemi amo tlatiochivali o noso amo chipavak inavak Ye. Por eso, san nima ijkuak ontlatitlankeh ma nechnotzatih, onivala iva amitla onikijto. Nikneki nikmatis pues, tleka onnechnotzatoh. Cornelio okinankili: —Yi kipia navi tonali, kemi nin ora de las tres de tiotlaki, ne nika onikatka nokalijtik onimosavtoka iva onimodiostzajtzilijtoka, iva ijkuakó onechmonextili se tlakatl tlen opetlania itlaken. Iva onechilvi: “Cornelio, Dios yokikakki modiostzajtzilis iva kilnamiktok tlen tikchiva por tikinpalevia tlen prowestih. Xitlatitlani kan siudad de Jope, ma kinotzatih in Simón tlen noijki kinotzah Pedro, kalotitok ikalijtik tlen oksé Simón, tlen kinyektlalia kuetlaxtih iva chanti itempan atl tlen wei.” Por eso san nima onitlatitlanki ma mitznotzatih, iva niktlasojkamati por otivala. Axka nika tikateh tinochtin ixpan Dios, iva tiknekih tikakiskeh nochi tlen toTeko omitzilvi techilviki. Ijkuakó Pedro ope kintlapovia, okijto: —Axka yi neli nikmomaka kuenta nik in toYejwatzi amo techichikotlasojtla, sino itech nochi in tlaltikpaktli toYejwatzi kinneki tlen kimaviliah iva tlen kichivah tlen kuali. ToYejwatzi otechtlapovi tejvah tlen de Israel, iva otechmakak in yankuik kuali tlajtoli tlen kitemaka yolsevilistli por medio de Jesucristo, yen tlen mochijtok inTeko de nochtin tlaltikpaktlakah. Imejvah kuali inkimatih nochi tlen opanolok itech nochi in tlali de Judea. Nochi opejki itech tlali de Galilea satepa de ijkuak Juan otetlapovi iva otlabautisaro. Imejvah inkimatih ke Jesús de Nazaret, toYejwatzi okipejpenki iva okitemiti de Tioijyotzintli iva okimakak velitilistli. Iva inkimatih ke Jesús okichijtinenki tlen kuali iva okinpajti nochtin tlen okintlajyoviltiaya in Amo Kuali Tlakatl. Jesús ovelik okichi nochi yejón porke toYejwatzi okatka Iva. Tejvah titestigojtih de nochi tlen okichi itech región de Judea iva kan siudad de Jerusalén. Pero satepa okipilojkeh itech se krus iva ijkó nik okixpolojkeh. Pero toYejwatzi okiyoliti ipan eyi tonali, iva okichi ma techmonextili. Amo okinmonextili nochtin, sino san tejvah tlen toYejwatzi desde yi wejkavitl otechpejpenki para satepa ma tiktematiltikah tlen otikittakeh. Yen tejvah tlen otitlakuajkeh iva otikonikeh ivan Jesús satepa de omoyoliti. Iva Ye otechtitlanki ma tikintlapovikah in gentejtih, iva ma tikinmatiltikah nik yen toYejwatzi okitlali in Jesús kemi jues para yen kijtos akin tlajtlakole iva akin amo de nochtin tlen yolitokeh iva tlen yoixpolikeh. Yi wejkavitl nochtin tiotenejmachtijkeh otlapojkeh de Jesús. Okijtojkeh ke nochtin tlen tlaneltokaskeh inavak, toYejwatzi kintlapojpolvis de intlajtlakol ijkuak kinotzaskeh ika itoka. Mientras Pedro ok otlapojtoka, ijkuakó in Tioijyotzintli ovala intech nochtin tlen okikaktokah itlajtol. Iva in tlaneltokakeh judiojtih tlen ovalajkeh ivan Pedro, sa otlatlachixkeh porke okittakeh ke in Tioijyotzintli noijki ovala intech tlen amo judiojtih. Porke okinkakiah otlapovayah ika oksekimeh tlajtoltih iva okiweichivayah in Dios. Ijkuakó Pedro okijto: —¿Akin velis kintzakuilis para amo ma mobautisarokah, tla yokiselijkeh in Tioijyotzintli noijki kemi tejvah otikselijkeh? Iva otlanavati ma kinbautisarokah ika itoka in Jesucristo. Satepa okitlatlavtijkeh in Pedro ma mokava invah kana keski tonali. In tiotlatitlaniltih ivan toknivah tlaneltokakeh tlen okatkah Judea, okimatkeh ke tlen amo judiojtih noijki yokiselijkeh itlajtol in Dios. Iva ijkuak Pedro oajsito Jerusalén, sekimeh tlaneltokakeh judiojtih ivan omotlatlajtolnamikeh. Okilvijkeh: —¿Tleka otivia kan inkalijtik tlen amo judiojtih iva asta invah otitlakua? Pedro ope kinmaka kuenta de nochi tlen opanolok iva okinmilvi: —Ne onikatka kan siudad de Jope onimodiostzajtzilijtoka, iva onikittak se tetzavistlachialistli, onikittak se wei tzotzoli ilpitivitz itech navi iyakyovah, iva ovaltemovaya de ilvikak asta kan ne onikatka. Onikonyekittak para nikmatis tlán kipia ijtik, iva onikinmitak sekimeh yolkameh de navi inmikxivah, sekimeh yolkameh tlen tekuanimeh, sekimeh tlen motilanah ipan tlali iva sekimeh tlen patlanih. Iva onikakki se tlajtoli onechilvi: “Ximoketza Pedro, xikinmikti iva xikinkua.” Pero ne onitlanankili: “Amo, noTeko. Ne amo keman nikua itla yolkatl tlen amo chipavak.” Ijkuakó in tlajtoli de ilvikak ipan ojpa onechilvi: “Amo xikijto amo chipavak tlen Dios yokichipa.” Ijkó opanok eyi welta, iva satepa nochi oksemi otlejkok para ilvikak. Ijkuakó eyi tlakah de Cesarea oajsitoh kalijtik kan ne onikatka porke okintitlankeh de Cesarea ma nechtemotih. In Tioijyotzintli onechnavati ma nivia invah iva amo ma nikijto kox nias o noso amo nias. Noijki oyajkeh nova ninmeh chikuasemeh toknivah. Ijkuak otajsitoh Cesarea, otikalakeh kan ikalijtik se tlakatl itoka Cornelio. Ye otechtlapovi kenik okittak itech ikalijtik se ilvikaktlatitlanili tlen omoketoka iva okilvi: “Xikintitlani sekimeh tlakah kan siudad de Jope para ma kinotzatih in Simón, tlen noijki kinotzah Pedro, iva ye mitzilvis kenik velis timomakixtis te ivan nochtin tlen kateh mokalijtik.” Ijkuak ope nikintlapovia, in Tioijyotzintli ovala intech ijkó kemi tejvah noijki totech ovala. Ijkuakó onikilnamiki tlen okijto in toTeko: “Juan otlabautisaro ika atl, pero imejvah inmobautisaroskeh ika Tioijyotzintli.” Iva axka, tla toYejwatzi kinmaka yejvah noijki in Tioijyotzintli, tlen tejvah noijki otechmakak ijkuak otikneltokakeh in toTeko Jesucristo, ¿akin ne para ma niktzakuli in toYejwatzi tlen Ye kineki kichivas? Ijkuak in tlaneltokakeh de Jerusalén okikakkeh yejón tlajtoli, ayakmitla okijtojkeh iva okiweichijkeh in Dios, iva okijtojkeh: —¡Axka tikajsikamatih ke tlen amo judiojtih, Dios kinkavilia noijki ma moyolkuapakah para velis kipiaskeh nemilistli para semijkak! Ijkuak okimiktijkeh in Esteban, ope noijki kinchochololtiah tlen oksekimeh tlaneltokakeh. Sekimeh ocholojkeh oyajkeh para Fenicia, Chipre iva Antioquía. Itech yejonmeh lugartih otetlapovijkeh de tlen yankuik kuali tlajtoli, pero okintlapovijkeh san yejvah tlen judiojtih. Pero sekimeh tlaneltokakeh de Chipre iva de Cirene oajsitoh kan siudad de Antioquía, iva okintlapovijkeh tlen amo judiojtih de tlen yankuik kuali tlajtoli de toTeko Jesús. Ivelitilis in toTeko intech okatka, iva miekeh otlaneltokakeh iva omokuapkeh inavak toTeko. In tlaneltokakeh de Jerusalén okimatkeh tlen otlamochijtoka Antioquía, iva ijkuakó okititlankeh in Bernabé ma via ompa. Ijkuak Bernabé oajsito ompa Antioquía, okitajsik kenik in Dios okintiochivaya, iva sa tlawel opakki. Okinyolchika nochtin, okinmilvi amo kema ma kipolokah intlaneltokalis inavak toTeko iva ma kivelkakikah ika nochi inyolo. Bernabé okatka kuali tlakatl, tentok de Tioijyotzintli iva tentok de tlaneltokalistli. Iva ijkó okachi miekeh omosetilijkeh inavak toTeko. Satepa, Bernabé oyá kan siudad de Tarso okitemoto in Saulo. Ijkuak okajsik, okivikak para kan siudad de Antioquía. Ompa omokajkeh invan toknivah tlaneltokakeh se xivitl, iva okinmachtijkeh miekeh gentejtih. Ompa Antioquía in tlaneltokakeh yikinika ope kintokayotiah kristianojtih. Itech yejonmeh tonaltih, sekimeh tiotenejmachtijkeh oyajkeh de Jerusalén asta Antioquía. Se de yejvah itoka Agabo, omoketzki iva okitematilti ika Tioijyotzintli nik yetos miek apistli itech nochi in tlaltikpaktli. Iva ijkó opanolok itech yejonmeh tonaltih ijkuak Claudio okatka wei tekiva de Roma. Tonses in tlaneltokakeh de Antioquía, okijtojkeh kinpaleviskeh in toknivah tlen chantih itech tlali de Judea, ijkó kemi tlen oveliskia okitemakaskia kada se. Iva ijkó okichijkeh. Bernabé ivan Saulo yejvah okivikakeh in tomi tlen okololojkeh Antioquía, iva okinvikilijkeh in tlayakankeh tlaneltokakeh tlen chantih itech tlali de Judea. Noijki itech yejonmeh tonaltih, in wei tlanavati Herodes ope kinchochololtia sekimeh tlaneltokakeh para kintlajyoviltis. Herodes otlanavati ma kimiktikah ika espada in Jacobo ikni in Juan. Komo okittak okinpakti in judiojtih, tonses noijki otlanavati ma kitzkikah in Pedro. Ijkó opanolok mero itech ilvitl ijkuak mokua in pan tlen amo kipia xokotixtli. Ijkuak Herodes okikitzki in Pedro, okitzaki telpiloya. Okintlali navi grupos de nanavi soldadojtih para ma kikuidarojtokah. Herodes okijto kinmixpantilis in gentejtih san ma pano in ilvitl de pascua. In soldadojtih kuali okikuidarojtokah in Pedro kan telpiloya. Pero in toknivah tlaneltokakeh amo okavayah de omodiostzajtziliayah inavak Dios por yen Pedro. Yejón yovak antes de tlanesis para Herodes kinmixpantilis in gentejtih, Pedro okochtoka ilpitok ika ome kadenajtih iva okikuidarojtokah ome soldadojtih ik inajnakastla, iva oksekimeh soldadojtih okatkah kaltempa de kan telpiloya otlakuidarojtokah. Ijkuakó ovalmonexti se iilvikaktlatitlanil in toTeko iva otlapetlanki ijtik telpiloya. In ilvikaktlatitlanili okitilko in Pedro kan iomijsikuilpa, okijxiti iva okilvi: —¡Ximeva totoka! Iva in kadenajtih tlen ika oilpitoka itech imavah in Pedro ovetzkeh. In ilvikaktlatitlanili okilvi: —Ximotzotzolti iva ximokakti. Pedro ijkó okichi, iva in ilvikaktlatitlanili oksemi okilvi: —Xikmokenti motlaken iva xiviki nova. Pedro oyá ivan ilvikaktlatitlanili, iva amo okimatia kox yi neli tlen otlamochijtoka o noso xamo san okittaya se tetzavistlachialistli. Okipanavijkeh tlen primer grupo de soldadojtih tlen otlakuidarojtokah iva satepa okipanavijkeh oksé grupo, iva para ompa oajsitoh kan wei puerta de tepostli kan se kisa para kan siudad. In puerta omotlapo iselti, in ilvikaktlatitlanili ivan Pedro okiskeh, iva satepa de okipanavijkeh se kaye, in ilvikaktlatitlanili san ovalpolivik iva Pedro omoka iselti. Ijkuakó Pedro okimomakak kuenta tlen opanolok, iva okijto: —Axka yi neli nikajsikamati nik in toTeko okivaltitlanki iilvikaktlatitlanil para nechmakixtis de imak Herodes, iva de tlen okinekiah nechtoktiskeh in judiojtih. Ijkuak Pedro okimomakak kuenta de yejón tlamantli, oyá para kan ikalijtik in María, imama in Juan, tlen noijki okinotzayah Marcos, kan miekeh oololitokah omodiostzajtzilijtokah. Ijkuak Pedro okitokaro in puerta de kan kiavak, se ichpochtli itoka Rode oyá otlachiato akin tlatokarova. Ijkuak okitenkaki nik yen Pedro, sa tlawel opakki asta amo okitlatlapoli, yej omotlelo kalijtik okinmilvito nik in Pedro kajki kan puerta. Ijkuakó okilvijkeh in Rode: —¡Te tiloka! Pero ye okinmilvi nik yi neli. Iva yejvah okijtojkeh: —Xamo yen ilvikaktlatitlanili tlen kipalevia. Pedro ok otlatokarojtoka kan puerta. Iva ijkuak okitlatlapolijkeh, okittakeh iva sa otlatlachixkeh. Pero ye okinchivili señas ika ima de ma motenkavakah, iva okintlapovi de kenik in toTeko okikixti de kan telpiloya. Iva okinmilvi: —Xiktlapovikah in Jacobo iva noijki in toknivah tlaneltokakeh de tlan onechpanolok. Satepa okiski de ompa iva oyá oksé lugar. Ijkuak otlaneski, in soldadojtih ope mopajsolovah sa tlawel porke amo okimatiah kanik oyá in Pedro. Herodes otlanavati kuali ma kitemokah, pero amo okajsikeh. Okintlatzintoki in soldadojtih iva satepa otlanavati ma kinmiktikah. Satepa Herodes okiski de Judea iva oyá ochantito Cesarea. Herodes okualantoka innavak in gente de Tiro iva de Sidón, pero in gentejtih omotlatlalvijkeh yaskeh kittativih in Herodes asta Cesarea. Se itlakeval in Herodes tlen okachi tlayakantok itoka Blasto, okichijkeh inyolikni para ye ma kitlapovi in Herodes para ayakmo ma kualani, porke in gentejtih de Tiro iva de Sidón nochi tlen okuayah ovalaya de ipaís in Herodes. Herodes okitlali se tonali para invah motlapovis. Iva yejón tonali, Herodes omotzotzolti kemi wei tlanavati iva omotlali kan teyekankavah, iva ope kintlapovia. Ijkuakó in gentejtih ope tzajtzih chikavak: —¡Nin tlen techtlapovijtok, amo se tlakatl sino se dios! San nima ijkuakó, iilvikaktlatitlanil in toTeko okichi in Herodes ma valmokoko, porke amo okiweijkachi in Dios, ochakalovak iva omikki. Itlajtol in Dios okachi oxitinki iva in tlaneltokakeh okachi omomiekiliayah. Ijkuak Bernabé ivan Saulo yokitlamijkeh intekiv ne Jerusalén, omokuapkeh para Antioquía. Okivikayah in Juan tlen noijki okinotzayah Marcos. In toknivah tlaneltokakeh tlen okatkah Antioquía, ompa okatkah Bernabé, Simón tlen okitokayotijkeh Negro, Lucio de Cirene, Saulo iva Manaén tlen iva omoskalti in kobernador Herodes. Nochtin yejvah okatkah tiotenejmachtijkeh iva tlamachtijkeh. Se tonali, ijkuak okimavistilijtokah toTeko iva omosavtokah, in Tioijyotzintli okijto: —Xikinxelokah in Bernabé ivan Saulo para kichivaskeh se tekitl porke para yejón nik onikinnotzki. Satepa de omosavkeh iva omodiostzajtzilijkeh, okintlalijkeh inmavah ipan Bernabé iva ipan Saulo, iva satepa okinmakajkeh. Satepa in Tioijyotzintli okintitlanki in Bernabé ivan Saulo kan altepetl de Seleucia, iva de ompa otlejkokeh itech se barko iva oyajkeh kan tlali de Chipre tlen yavalitok de atl tlen wei. Ijkuak oajsitoh kan altepetl de Salamina, ompa ope tetlapoviah de itlajtol in Dios kan intiotlamachtijkalvah in judiojtih. Bernabé ivan Saulo okivikakeh in Juan Marcos para ma kinpalevi. Onenkeh itech nochi in tlali de Chipre iva oajsitoh asta kan altepetl de Pafos, ompa okajsitoh se tetlajchivi judío itoka Barjesús, tlen otlakajkayavaya okijtovaya ke ye se tiotenejmachti de Dios. Yejón tetlajchivi omovikaya ivan kobernador Sergio Paulo tlen okipiaya tlamatilistli. Iva yejón kobernador otlatitlanki ma kinotzatih in Bernabé ivan Saulo, porke okinekia kikakis itlajtol in Dios. Pero in tetlajchivi Barjesús, tlen ika tlajtoli griego itoka Elimas, omoketzki inyakapa para okintzakuili in Bernabé ivan Saulo, porke amo okinekia ke in kobernador ma kineltoka itlajtol in Dios. Ijkuakó Saulo tlen noijki kinotzah Pablo, tentok de Tioijyotzintli, okiyektlajtlatak in tetlajchivi iva okilvi: —¡Te tiikone in Amo Kuali Tlakatl, titekajkaya iva amo tikuali, iva tiktlavelita tlen kuali! ¿Asta keman tikavas de tikijtlakojtos in ojtli tlen melavak de toTeko? Axka in toTeko mitztlajyoviltis, tiixkopitzivis iva ayakmo velis tikittas itlavil in tonali por se tiempo. San nima ijkuakó Elimas ovalixkopitzivik kemi oyeskia ovaltlayovak, iva sa otlamatemovaya okinekia íkka ma kipalevi ma kimatilantiv. Ijkuak in kobernador okittak tlen opanolok, okineltokak. Yi neli okimotetzavi itlamachtil in toTeko. Pablo ivan ikompañerojvah oyajkeh itech barko para altepetl de Pafos iva oajsitoh kan altepetl de Perge tlen kajki kan región de Panfilia. Pero Juan Marcos ompa okinkajte iva omokuapki para Jerusalén. Satepa yejvah oyajkeh de Perge asta Antioquía, tlen kajki kan región de Pisidia. Iva se sábado, okalakeh itech se tiotlamachtijkali ivan ompa omotlalijkeh. Satepa de okilerojkeh in libro de Moisés iva tlen okijkuilojkeh in tiotenejmachtijkeh, in tlayakankeh de yejón tiotlamachtijkali otlatitlankeh ma koninmilvitih in Pablo ivan Bernabé: —Noknivah, tla inkipiah se tlajtoli para ma moyolchikavakah in gentejtih, xikijtokah. Ijkuakó Pablo omoketzki iva okajkuanki ima para ayakmo ma tlajtokah. Okijto: —Xikakikah imejvah, gente de Israel, iva imejvah tlen inkimakasih in toYejwatzi. In Dios de Israel okinpejpenki tlen yi wejkavitl tokojkolvah, iva okinmiekili ijkuak ok okatkah itech país de Egipto tlen amo inpaís. Satepa toYejwatzi okinkixti de ompa ika wei ivelitilis. ToYejwatzi okinxiko de nochi tlen yejvah okichivayah kan tlavaki kemi ompoali xivitl, iva okinpopolo tlen ochanchivayah itech chikomeh tlalmeh de Canaán, iva yejonmeh tlalmeh okinmakak tlen yi wejkavitl tokojkolvah kemi erensia. Nochi yejón opanolok kemi 450 años. Satepa toYejwatzi okinmakak tlayakankeh asta itech nekateh tonaltih ijkuak okatka in tiotenejmachti Samuel. Tlen yi wejkavitl tokojkolvah okitlajtlankeh se wei tlanavati para ma kinnavati, iva toYejwatzi okinmakak in Saúl ikone in Cis tlen familia de Benjamín, iva ye otlanavati ompoali xivitl. Satepa okipatlak in Saúl, iva okitlali in David kemi wei tlanavati, iva toYejwatzi okijto: “Yonikittak in David tlen ikone in Isaí, se tlakatl tlen nechyolpaktia, tlen kichivas nochi tlen Ne nikneki.” ’ToYejwatzi okijto ke se de iwejkaixvi in David yen kitlalis para ma kinmakixti in gentejtih de Israel. Iva yejón iwejkaixvi in David yen Jesús. Antes de vitz in Jesús, in Juan tlen tlabautisaro okintlapovi nochtin gentejtih de Israel, okinmilviaya ma moyolkopakah iva ma mobautisarokah. Ijkuak Juan yokitlamijtokah itekiv, okijto: “Mach ne tlen imejvah inkiyejyekovah. Pero satepa de ne vitz oksé tlakatl, tlen amo notech povi nion para nikintojtomilis ikakvah.” ’Noknivah, imejvah tlen invalajtokeh de Abraham, iva imejvah tlen inkimakasih in toYejwatzi, para tejvah nin tlajtoli tlen temakixtia. Tlen chantih Jerusalén iva intlayakankavah, amo okinekiah kimatiskeh akin Jesús, iva nion amo okajsikamatiah intlajtol in tiotenejmachtijkeh maski nochipa okilerovayah ijkuak sábado. Ijkuak okixpolojkeh in Jesús, amo okimomakakeh kuenta ke okichijkeh tlen yi wejkavitl okijtojkeh in tiotenejmachtijkeh. Maski amo okajxilijkeh nion se tlajtlakoli para kixpoloskeh, yejvah okitlajtlanilijkeh in Pilato ma tlanavati ma kixpolokah. Satepa de okichijkeh nochi kemi kijtova in Tiotlajkuiloli de tlen okipanoskia, okitemovijkeh ikuerpo de itech krus iva okitookakeh. Pero toYejwatzi okiyoliti. Iva ok miek tonali okinmonextili tlen Iva onemiah desde Galilea asta Jerusalén. Axka, yejvah tetlapoviah de Jesús para nochtin ma kimatikah. ’Iva axka tejvah noijki timechmatiltiah nin yankuik kuali tlajtoli, tlen Dios okinkakiti kinmakas in yi wejkavitl tokojkolvah. Tejvah tlen tiwejkaixvimeh de tlen yi wejkavitl tokojkolvah, toYejwatzi yokichi tovah tlen achto okinmilvi. ToYejwatzi okichi ijkuak okiyoliti in Jesús. Kemi kijtovah ipan ome salmo: “Te tinoKone, desde axka Ne nimoTajtzi.” ToYejwatzi ipa yokijtojka ke kiyolitis para amo ma ijtlakavi ikuerpo. ToYejwatzi ijkí okijto: “Imejvah nimechmakas nochi in tlatiochivalistli tlen onikilvi nikmakas in David.” Por eso noijki kijtova itech oksé Salmo: “Amo tikavas ma ijtlakavi ikuerpo in motekipano yolchipavak.” Yi neli, David okinpalevi tlen okatkah itech ye itiempo ijkó kemi toYejwatzi okinekia, iva ijkuak oixpolivik okitookakeh kan otoktokah ikojkolvah, iva ikuerpo oijtlakavik. Pero tlen toYejwatzi okiyoliti amo oijtlakavik ikuerpo. Ijkó pues noknivah, moneki xikmatikah ke por medio de Jesús, toYejwatzi velis imechtlapojpolvis de inmotlajtlakol. Nochtin tlen tlaneltokah inavak Jesús, mokavah kuali ivan toYejwatzi, amo kemi itlanavatil Moisés tlen amo keman ovelik íkka okika kuali inavak toYejwatzi. Xikpiakah kuidado pues, para amitla imechpanos de tlen okijtojkeh in tiotenejmachtijkeh. Yejvah okijtojkeh: Xikittakah, imejvah tlen san invetzkah, ximotetzavikah iva xipopolivikah. Porke itech nin tiempo ijkuak imejvah ok inkateh, Ne nikchivas se tlamantli iva imejvah amo inkineltokaskeh maski íkka ma imechyekilvi. Ijkuak Pablo ivan Bernabé okiskeh de kan intiotlamachtijkal in judiojtih, tlen amo judiojtih okintlatlavtijkeh ke para ipan chikomika sábado oksemi ma kintlapovikah de yejón tlamantli. Ijkuak yokiskeh de kan tiotlamachtijkali, miekeh judiojtih oyajkeh ivan Pablo ivan Bernabé. Noijki invah oyajkeh sekimeh tlen okalakeh itech intiotlamachtil judiojtih iva omotemaktiayah inavak Dios. Pablo ivan Bernabé okinmilvijkeh nochtin ma motenmachijtokah itech itlasojtlalis in Dios. Ovalchikometik sábado, kasi nochtin gentejtih de siudad de Antioquía omololojkeh para kikakiskeh itlajtol in Dios. Sekimeh judiojtih ijkuak okittakeh nik miekeh omololojkeh, sa tlawel omoxikojkeh. Ope kijtovah ke amijtok tlen Pablo okijtovaya, iva noijki ope kivikaltiah. Ijkuakó Pablo ivan Bernabé otlajtojkeh ika yolchikavalistli. Okijtojkeh: —Imejvah tlen injudiojtih omonekia yen imejvah achto timechtlapoviskeh de itlajtol in toYejwatzi. Pero komo imejvah amo inkinekih inkiseliskeh iva inkiyejyekovah ke amo imotech povi para inkipiaskeh nemilistli para semijkak, axka tejvah tikintlapoviskeh tlen amo judiojtih. Porke toTeko ijkó otechnavati, okijto: Onimitztlali kemi se tlavili para xikintlavili tlen amo judiojtih, para xikinvikili notlajtol de temakixtilistli asta kan ontlantok in tlaltikpaktli. Tlen amo judiojtih, ijkuak ijkó okikakkeh, sa tlawel opakeh iva ope kijtovah ke itlajtol in toTeko sa tlawel kuali. Iva otlaneltokakeh nochtin tlen yokatkah para kipiaskeh nemilistli para semijkak. Itlajtol in toTeko omotematilti itech nochi neká tlali. Pero in judiojtih okintlatlalvijkeh sekimeh sivameh tlen wejweititokeh tlen okitlakitayah Dios, iva noijki okintlatlalvijkeh tlen okachi tlatlayakantokeh de yejón siudad. Okintlatlalvijkeh para ma kinchololtikah in Pablo ivan Bernabé, iva ma kinkixtikah de kan yejón región. Tonses, Pablo ivan Bernabé okintzejtzelojkeh inmikxivah, kemi se señas ke yejvah ayakmo kipia tlen kittaskeh invan yejonmeh gentejtih. Iva satepa oyajkeh para kan siudad de Iconio. Pero in tlaneltokakeh de Antioquía otentoka inyolo ika pakilistli iva ika Tioijyotzintli. Kan siudad de Iconio Pablo ivan Bernabé okalakeh san sekka kan intiotlamachtijkal in judiojtih, sa tlawel kuali otlapojkeh ke miekeh judiojtih iva tlen amo judiojtih otlaneltokakeh. Pero in judiojtih tlen amo otlaneltokakeh, okintlatlalvijkeh tlen amo judiojtih para ma kiyejyekokah tlen amo kuali en kontra de toknivah. Por eso, Pablo ivan Bernabé omokajkeh ompa miek tonali. Otetlapovijkeh ika yolchikavalistli porke omotenmachiayah inavak toTeko. Ye okinmakaya velitilistli para ma kinchivakah neskayomeh iva nexkuitiltih, iva ijkó toTeko okinmititi in gentejtih ke in tlajtoli tlen okinmilviayah de iiknomachilis yi neli melajka. In gentejtih tlen de Iconio omoxexelojkeh: sekimeh okatkah de akuerdo ivan judiojtih iva sekimeh ivan tiotlatitlaniltih. Satepa, sekimeh judiojtih iva tlen amo judiojtih, iva intekivajkavah omotlatlalvijkeh para fiero kintoktiskeh in tiotlatitlaniltih iva para kinmakaskeh ika tetl. Pero Pablo ivan Bernabé, ijkuak okimatkeh, ocholojkeh iva oyajkeh kan siudad de Listra iva kan siudad de Derbe tlen kateh itech tlali de Licaonia, iva itech oksekimeh altepemeh tlen ik ompa kateh. Iva ik ompa noijki okitematiltijkeh in yankuik kuali tlajtoli. Kan siudad de Listra okatka se tlakatl tlen amo ovelia onejnemia. Okatka koxo desde oneski. Yejón tlakatl ompa oyetoka okikaktoka tlen Pablo okijtovaya. Pablo okiyekittak iva okimomakak kuenta ke yejón koxo okipiaya tlaneltokalistli para velis pajtis. Ijkuakó Pablo okilvi chikavak: —¡Ximoyekketza! In tlakatl omoketevak iva ope nejnemi. Ijkuak okittakeh tlen okichi in Pablo, in gentejtih de Licaonia ope tzajtzih chikavak ika de yejvah intlajtol, okijtojkeh: —¡In diosmeh ovaltemokeh kemi oyeskia tlaltikpaktlakah! Bernabé okitokayotijkeh dios Júpiter, ivan Pablo okitokayotijkeh dios Mercurio, porke yen otlapovaya. In tiopixki de dios Júpiter, tlen okipiaya itiopa sa tlatentli de kan siudad, okinvalikak torojtih iva xochikoskameh, okinmajxitiko kan kaltentli de kan siudad. In tiopixki iva nochtin gentejtih okinekiah kinmavistiliskeh in Pablo ivan Bernabé iva okinekiah kinmiktiliskeh torojtih para kinmakaskeh kemi se tlamanali. Pero ijkuak in Pablo ivan Bernabé okimomakakeh kuenta tlen okinekiah kichivaskeh, omotzotzoltzomonijkeh iva okalakeh intzala in gentejtih, tzajtzitivih chikavak: —¡Tatanmeh! ¿Tleka ijkó inkichivah? Tejvah noijki titlaltikpaktlakah kemi imejvah. Tejvah otivalajkeh otimechilvikoh ke moneki inkikavaskeh tlen amitla ipati iva ximokuapakah inavak toYejwatzi Dios tlen yolitok. Ye okichi in ilvikak, in tlaltikpaktli, in atl iva nochi tlen intech onka. Yi wejkavitl in toYejwatzi okinkavili in gentejtih ma kichivakah san tlen yejvah okinekiah. Pero, Ye nochipa okinmititiaya akin Ye, ika tlen kuali tlen okichivaya por yejvah. Ye kichiva ma kiavi iva ma tlatlaki, para ijkó nochtin ma kipiakah tlán kikuaskeh iva ma yekah ika pakilistli. Pablo ivan Bernabé ijkó okijtojkeh, pero ovi para okintlakavaltijkeh in gentejtih, para amo ma kinmiktilikah in torojtih para kinmakaskeh kemi tlamanali. Ijkuakó oajsikoh sekimeh judiojtih de Antioquía iva de Iconio, iva okintlatlalvijkeh in gentejtih de Listra iva okimagakeh in Pablo ika tetl. Yejvah okiyejyekojkeh yokimiktijkeh, iva okitilantiajkeh ipan tlali okikixtijkeh asta tlatentli de kan siudad. Pero in tlaneltokakeh okiyavalojkeh in Pablo, ye omoketzki iva okalakki oksejpa kan siudad. Omostlatik Pablo ivan Bernabé okiskeh de ompa iva oyajkeh para Derbe. Ompa kan siudad de Derbe okitematiltijkeh in yankuik kuali tlajtoli iva miekeh ope kitokah iojviv in Jesús. Satepa omokuapkeh oksejpa para Listra, Iconio iva Antioquía. Itech yejonmeh siudades okinyolchikajkeh in tlaneltokakeh, okinmilvijkeh ma moyekketokah itech intlaneltokalis. Noijki okinmilvijkeh ke para se kalakis kan Dios tlanavatia kipia tlen se tlajyovis miek. Pablo ivan Bernabé okintlalijkeh sekimeh tlayakankeh itech kada lugar kan omololovayah in tlaneltokakeh. Satepa de omodiostzajtzilijkeh iva omosavkeh, okintlalijkeh ipan imatzin toTeko, tlen inavak otlaneltokakeh. Satepa Pablo ivan Bernabé opanokeh ik región de Pisidia iva oajsitoh kan región de Panfilia. Otetlapovijkeh de itlajtol in Dios kan siudad de Perge iva para ompa oyajkeh kan siudad de Atalia. Ompa Atalia otlejkokeh itech barko iva oyajkeh para Antioquía de Siria, kan antes in tlaneltokakeh okitlatlavtijkeh in Dios ma kinpalevi in Pablo ivan Bernabé itech intekiv tlen axka yokitlamijkeh. Ijkuak oajsitoh Antioquía, okinmololojkeh in tlaneltokakeh iva okinmilvijkeh nochi tlen Dios okichi invah, iva kenik in Dios yokintlapoli puerta tlen amo judiojtih para ke yejvah noijki ma kineltokakah. Pablo ivan Bernabé ompa omokajkeh miek tonali invan tlaneltokakeh. Itech yejonmeh tonaltih, sekimeh tlen de Judea oajsitoh Antioquía iva ope kinmachtiah in tlaneltokakeh tlen amo judiojtih, okinmilviayah ke para velis momakixtiskeh kipia de mosirkunsidaroskeh ijkó kemi kijtova itlanavatil Moisés. Pero Pablo ivan Bernabé chikavak omotlatlajtolnamikeh invah. Por eso in tlaneltokakeh de Antioquía okinmilvijkeh in Pablo, in Bernabé ivan oksekimeh tlaneltokakeh ma viah Jerusalén, ma kiyektlalitih yejón tlamantli innavak in tiotlatitlaniltih iva innavak in tlayakankeh tlaneltokakeh. In tlaneltokakeh de Antioquía okintitlankeh ma viah. Iva ijkuak oyajkeh, opanokeh ik región de Fenicia iva de Samaria, okintlajpalojtiajkeh in tlaneltokakeh. Okinmatiltijkeh ke tlen amo judiojtih yomokuapkeh inavak Dios. Iva nochtin toknivah sa tlawel opakiah ijkuak ijkó okikakiah. Ijkuak Pablo ivan Bernabé oajsitoh Jerusalén, in tlaneltokakeh ivan tiotlatitlaniltih ivan tlayakankeh tlaneltokakeh okinselijkeh. Pablo ivan Bernabé okintlapovijkeh nochi tlen Dios okichi innavak. Pero sekimeh tlaneltokakeh tlen achto opoviah invan fariseos, omoketzkeh iva okijtojkeh: —Kipia de mosirkunsidaroskeh in tlaneltokakeh tlen amo judiojtih, iva kipia de kichivaskeh tlen kijtova itlanavatil Moisés. Ijkuakó omololojkeh in tiotlatitlaniltih ivan tlayakankeh tlaneltokakeh para moyektlapoviskeh de yejón tlamantli. Satepa de omotlatlajtolnamikeh miek, Pedro omoketzki iva okinmilvi: —Noknivah, imejvah inkimatih ke yi kipia tiempo in toYejwatzi onechpejpenki de entre imejvah, para nikintlapovis tlen amo judiojtih de tlen yankuik kuali tlajtoli, para ijkó yejvah ma kikakikah ivan ma kineltokakah. ToYejwatzi tlen techixmati itech toyolo, techititia ke noijki kinselia tlen amo judiojtih porke okinmakak in Tioijyotzintli ijkó kemi tejvah noijki otechmakak. ToYejwatzi techselia tinochtin iva amo san sekimeh, porke yejvah noijki yokinyolchipa ijkuak otlaneltokakeh. ¿Axka imejvah inkinekih inkinavatiskeh in toYejwatzi? Imejvah inkinmakah se tlamamali tlen amo judiojtih, tlen nion tokojkolvah iva nion tejvah amo tivelih tikmamah. Tejvah tikneltokah ke toTeko Jesús techmakixtia ika iiknomachilis, ijkó kemi yejvah noijki kinmakixtia ika iiknomachilis. Nochtin sa otlakaktokah. Iva noijki okikakkeh tlen Pablo ivan Bernabé okijtovayah de yen neskayomeh iva nexkuitiltih tlen Dios okinchi por medio de yejvah innavak tlen amo judiojtih. Ijkuak otlanki otlapojkeh in Pablo ivan Bernabé, Jacobo okijto: —Noknivah, techkakikah. Simón Pedro otechtlapovi kenik in toYejwatzi, desde achto, kuali okintrataro tlen amo judiojtih, iva okinpejpenki para ke yejvah noijki ma povikah kemi iaxkavah. Noijki ijkó okijtojkeh in tiotenejmachtijkeh, kemi kajki ijkuilitok: Satepa de nin, nivalmokuapas. Nikyektlalis itlanavatijkayo in David kemi oyeskia se kali tlen yovetzki. Nikyektlalis tlen yovetzki, iva oksejpa niketzaltis. Para ijkó nochtin tlen oksekimeh tlaltikpaktlakah ma kitemokah in toTeko, nochtin tlen amo judiojtih tlen onikinnotzki ma povikah nova. Ijkó kijtova in toTeko, iva asta yi wejkavitl ipa ijkó yokitematiltijka nin tlamantli. ’Por eso, ne nikijtova, ke amo moneki tikinkuejsoskeh tlen amo judiojtih tlen yomokuapkeh inavak toYejwatzi. San se kintlajkuililis para amo ma kikuakah itla tlamanali tlen kinmaniliah in diosmeh tlen tlamachivaltih, amo ma avilnemikah itech tlajtlakoli, amo ma kikuakah nakatl de yolkameh tlen san kinkechpatzkah, iva nion amo ma kikuakah estli. Porke desde yi wejkavitl itech nochtin altepemeh kateh tlen akinmeh tetlapoviah de itlanavatil Moisés, iva nochi sábado kilerovah kan tiotlamachtijkaltih. In tiotlatitlaniltih ivan tlen tlayakankeh tlaneltokakeh, iva nochtin tlen tlaneltokakeh, okijtojkeh kinpejpenaskeh sekimeh de yejvah para ma viah ivan Pablo ivan Bernabé para Antioquía. Okipejpenkeh in Judas tlen okinotzayah Barsabás, ivan Silas, ninmeh omeh okatkah tlayakankeh de tlaneltokakeh. Yejvah okivikakeh in amatlajkuiloli, tlen ijkí okijtovaya: “Tejvah titiotlatitlaniltih ivan tlayakankeh tlaneltokakeh ivan toknivah de Jerusalén, timechontlajkuililiah iva timechontlajpalovah imejvah intlaneltokakeh tlen amo injudiojtih tlen inchantih Antioquía, Siria iva Cilicia. Otikmatkeh ke sekimeh de nika oyajkeh ompa inmonavak tlen tejvah amo otikintitlankeh. Yejvah omechpajsolotoh ika intlajtol iva axka imejvah amo inkimatih tlán inkichivaskeh. Omechilvitoh ke moneki ximosirkunsidarokah iva xikvelkakikah itlanavatil Moisés. Por eso, tinochtin otimotlalijkeh de akuerdo iva otikinpejpenkeh sekimeh toknivah para ma viah ma imechitatih san sekka invan totlasojkaiknivah Pablo ivan Bernabé. Pablo ivan Bernabé yokitlalijkeh innemilis maski san tlán ma kinpano por yen toTeko Jesucristo. Por eso timechintitlaniliah in Judas ivan Silas, yejvah imechilviskeh noijki de tlan tejvah nika otimotlapovijkeh. In Tioijyotzintli iva tejvah noijki tikittah ke amo moneki timechmakaskeh itla oksé tlamamali para xikchivakah, sino solamente amo xikuakah itla tlen kinmaniliah in diosmeh tlen tlamachivaltih. Amo xikuakah estli iva nakatl de yolkameh tlen san kinkechpatzkah. Amo xiavilnemikah itech tlajtlakoli. Tla inkichivaskeh tlen timechilviah, kijtosneki inkichivah tlen kuali. Kuali xonyekah.” Satepa, Pablo, Bernabé, Judas ivan Silas oyajkeh para Antioquía. Iva ompa Antioquía okinmololojkeh nochtin toknivah tlaneltokakeh iva okinmaktilijkeh in amatlajkuiloli. Ijkuak in toknivah okilerojkeh, sa tlawel opakeh por tlen okijtovaya in amatlajkuiloli. Iva komo Judas ivan Silas noijki okatkah tiotenejmachtijkeh, ika miek tlajtoli okinyolchikajkeh in tlaneltokakeh para ma moyekketzakah itech intlaneltokalis. Judas ivan Silas opanokeh ompa Antioquía kana keski tonali. Iva ijkuak okijtojkeh mokuapaskeh oksemi para Jerusalén innavak toknivah tlen okintitlankeh, tonses okinmakajkeh iva okinmilvijkeh ma viah ika kuali. Pero Silas okijto mokavas ompa Antioquía. Pablo ivan Bernabé noijki omokajkeh ompa Antioquía. Yejvah iva miekeh oksekimeh tlaneltokakeh otlamachtiayah de itlajtol toTeko iva okitematiltiayah tlen yankuik kuali tlajtoli. Keski tonali satepa, Pablo okilvi in Bernabé: —Oksemi ma tiviah ma tikintlajpalotih in toknivah itech nochtin in siudades kan otiktematiltijkeh itlajtol in toTeko, para tikmatiskeh kox kuali kateh. Bernabé okinekia kivikas in Juan tlen noijki okinotzayah Marcos, pero Pablo amo okinekki ma kivikakah porke achto okinkajte kan región de Panfilia iva ayakmo okinekki ok tekipanos invah. Iva komo amo ovelik omotlajtolajsikeh, okachi kuali omotlajkoxelojkeh. Bernabé okivikak in Juan Marcos, otlejkokeh itech se barko iva oyajkeh para Chipre. Pablo okipejpenki in Silas para ma kivika. In tlaneltokakeh de Antioquía omodiostzajtzilijkeh para Dios ma kinpalevi, iva satepa oyajkeh. Opanokeh ik región de Siria iva ik región de Cilicia. Okinyolchikajtiayah in toknivah tlaneltokakeh. Pablo ivan Silas oajsitoh kan siudad de Derbe iva kan siudad de Listra, ompa okajsitoh se tlaneltokak itoka Timoteo, itelpoch de se sivatl tlaneltokak judía iva ipapa griego. In toknivah de Listra iva de Iconio otlajtovayah kuali de Timoteo. Pablo okinekki ma kivika in Timoteo, pero achto okisirkunsidaro porke in judiojtih de neká región okimatiah ke ipapa in Timoteo ye griego. Itech nochtin altepemeh kanik yejvah opanotiayah, okinmatiltijkeh in tlaneltokakeh aserka de tlen omotlapovijkeh in tiotlatitlaniltih ivan tlayakankeh tlaneltokakeh de Jerusalén, para yejón ma kichivakah. In tlaneltokakeh omochikavayah okachi itech intlaneltokalis, iva momostla omomiekiliayah in tlaneltokakeh. Komo in Tioijyotzintli amo okinkavili ma tetlapovikah de itlajtol in Dios itech tlali de Asia, Pablo iva tlen ivan okatkah opanokeh ik región de Frigia iva ik región de Galacia, iva oajsitoh kan monamiktokeh in tlalmeh de Misia iva de Bitinia. Satepa okijtojkeh yaskeh kan tlali de Bitinia, pero iTioijyotzi in Jesús amo okinkavili. Ijkó, san opanokeh ik tlali de Misia, iva oajsitoh kan siudad de Troas. Yejón yovak, Pablo okittak se tetzavistlachialistli, okittak se tlakatl de Macedonia omoketoka iyakapa iva okitlatlavtiaya: “Xipano ik Macedonia iva techpalevi.” Ijkuak Pablo okittak yejón tetzavistlachialistli, san nima otimotlayektlalilijkeh para tiaskeh Macedonia. Kuali otikmatiah nik toYejwatzi otechnotoka para ompa ma tiktematiltitih de tlen yankuik kuali tlajtoli. Otikiskeh de Troas itech se barko, iva otiajkeh melajka kan tlali de Samotracia tlen yavalitok de atl tlen wei. Omostlatik otiajkeh para Neápolis. Iva de ompa otiajkeh para Filipos, se siudad weititok tlen kajki itech tlali de Macedonia, kan chantih miekeh romanos. Iva ompa otimokajkeh kana keski tonali. Se sábado, otikiskeh de kan siudad, iva otiajkeh itempan weyatl. Otikyejyekojkeh xamo ik ompa mololovah in judiojtih para modiostzajtziliah. Sekimeh sivameh ompa oololitokah, ompa otimotlalijkeh iva ope tikintlapoviah. Se de yejonmeh sivameh itoka Lidia. Yejón sivatl okatka de Tiatira iva okatka tzotzolnemakak de tlen kuali tzotzoli morado, iva okimavistiliaya in toYejwatzi. Ompa otlakaktoka, iva in toTeko okiyoltlapo para kuali ma kikaki tlen Pablo okijtovaya. Ye ivan nochi ifamilia omobautisarojkeh. Iva satepa Lidia otechtlatlavti, otechilvi: —Tla imejvah inkiyejyekovah nik yi neli nitlaneltokak inavak toTeko, tonses ximokavakah nokalijtik. Sa tlawel otechtlatlavti, iva ompa otimokajkeh. Se welta ijkuak otiayah kan modiostzajtziliah, otiknamikeh se ichpochtli tlen okipiaya se ejekatl tlen tlayejyeko. Iva ijkó itekovah okitlaniah miek tomi. Yejón ichpochtli ope kitoka in Pablo ivan tejvah, iva okijtovaya chikavak: —Ninmeh tlakah tekipanovah para Dios tlen Weijkatlalitok, iva imechmatiltiah kenik velis inmomakixtiskeh. Ijkó okichijtinenki miek tonali, asta kan okikuejso in Pablo, omokuapki iva okilvi in amo kuali ejekatl: —Ika itoka in Jesucristo, nimitznavatia xikisa de itech. Iva san nima ijkuakó okiski in amo kuali ejekatl. Pero ijkuak in tekovajkeh de yejón ichpochtli okittakeh ke ayakmo velis kitlaniskeh tomi por yen ichpochtli, ijkuakó okinkitzkijkeh in Pablo ivan Silas iva okinvikakeh kan tekivajkeh, kan sentro kan tiankistli. Iva okinteixpantitoh innavak juesmeh, iva okijtojkeh: —Ninmeh judiojtih san otlapajsolokoh itech nin siudad. Tlamachtiah de oksé tlamantli kostumbre tlen tejvah amo velis tikseliskeh iva nion amo velis tikchivaskeh, porke tejvah tiromanos. In gentejtih oyajkeh inpan Pablo ivan Silas. In juesmeh otlanavatijkeh ma kinxijxipetzokah iva ma kinvitekikah ika tlakotl. Iva satepa de okinvitekeh miek, okintzakeh telpiloya. Iva okinavatijkeh in tetzakki kuali ma kinkuidaro. Ijkuak ijkó okinavatijkeh in tetzakki, ye okinkalaki okintzakuato asta kan okachi tlatlaijtik de kan telpiloya, iva okinmikxitzikojkeh itech se tablón. Pero kemi tlajko yovak, Pablo ivan Silas omodiostzajtzilijtokah iva okitlakuikilijtokah in Dios, iva oksekimeh tlen otzaktokah okinkaktokah. San nima ijkuakó otlalolinki chikavak asta okitzejtzelo itlakxitlanyo in telpiloya. Nochtin ipuertajvah in telpiloya otlapovikeh. Iva okojkotonkeh in kadenajtih tlen ika oilpitokah tlen ompa otzaktokah. In tetzakki oijsak iva okinmitak nochi in puertajtih tlajtlapotokeh. Ijkuakó okikixti iespada para momiktis, porke okijto yocholojkeh tlen otzaktokah. Pero Pablo okitzajtzili chikavak: —¡Amo ximomikti! Nika tikateh tinochtin. Ijkuakó in tetzakki okitlajtlanki se tlavili, iva omotlelo ik tlatlaijtik viviokativ ika nemavtili, iva omotlankuaketzki inmikxitla in Pablo ivan Silas. Satepa okinkixti kiavak iva okintlajtlani: —Tatanmeh, ¿tlán moneki nikchivas para nimomakixtis? Yejvah okinankilijkeh: —Xikneltoka in toTeko Jesús, iva velis timomakixtis te ivan nochtin tlen kateh mokalijtik. Iva okintlapovijkeh de itlajtol in toTeko in tetzakki iva nochtin tlen okatkah ikalijtik. San nima yejón yovak, in tetzakki okinpakili kan okinmejeskixtijkeh, iva san nima ye iva nochtin tlen de ikalijtik omobautisarojkeh. Satepa in tetzakki okinvikak in Pablo ivan Silas ikalijtik iva okintlamakak. In tetzakki ivan ifamilia opakeh miek por otlaneltokakeh inavak Dios. Ijkuak otlaneski, in juesmeh okintitlankeh sekimeh mayoltih para ma kilvitih in tetzakki ma kinkajkava in Pablo ivan Silas. In tetzakki okilvi in Pablo: —In juesmeh onechnavatijkeh ma nimechkajkava. Axka yi velis inkisaskeh iva xiviah ika kuali. Pero Pablo okinmilvi in mayoltih: —Tejvah tiromanos, iva otechvitekeh teixpa iva amo achto otechtlatzintokijkeh, iva otechtzakeh. ¿Iva axka kinekih techkajkavaskeh san ichtaka? ¡Amo! Ma vikikah yejvah innevia ma techkixtikih. In mayoltih okinmatiltitoh in juesmeh. Iva in juesmeh omomavtijkeh ijkuak okimatkeh nik in Pablo ivan Silas yejvah romanos. Tonses in juesmeh oyajkeh omotlapojpolvitoh ivan Pablo ivan Silas, okinkixtijkeh de telpiloya iva okintlatlavtijkeh ma kisakah de kan yejón siudad. Ijkuak in Pablo ivan Silas okiskeh de telpiloya, oyajkeh para ikalijtik in Lidia. Ompa okinmitakeh in toknivah iva okinyochikajkeh, satepa okiskeh de itech yejón siudad. Pablo ivan Silas satepa de opanokeh ik Anfípolis iva ik Apolonia, oajsitoh Tesalónica, kan okatka se tiotlamachtijkali de judiojtih. Pablo oyá kan tiotlamachtijkali kan mololovah in judiojtih ijkó kemi ye okimatia okichivaya. Itech eyi sábado, Pablo invah omotlapovi aserka de tlen kijtova in Tiotlajkuiloli. Okinyekilviaya ke in Tiotlajkuiloli kijtova nik Cristo okipiaya de ixpolivis iva noijki okipiaya de moyolitis. Okinmilvi: —Nin Jesús tlen ne nimechtlapovia, yen Cristo. Sekimeh judiojtih otlaneltokakeh iva omosetilijkeh ivan Pablo ivan Silas. Noijki otlaneltokakeh miekeh griegojtih tlen yi neli omotemaktiayah inavak Dios, iva noijki otlaneltokakeh miekeh sivameh tlen wejweititokeh de yejón siudad. Nochtin yejvah noijki omosetilijkeh ivan Pablo ivan Silas. Pero in judiojtih tlen amo otlaneltokakeh, omoxikojkeh miek, iva okintlatlalvijkeh sekimeh tlakah tlatzivkeh tlen san onentinemiah itech ojtli iva tlen amo kuali inyelis. Okichijkeh se olololistli iva okinpajsolojkeh in gentejtih de yejón siudad. Oyajkeh melajka kan ikalijtik in Jasón, okintemotoh in Pablo ivan Silas, para kinkixtiskeh iva kintemaktiskeh inmak in gentejtih. Pero komo amo okinmajsitoh, tonses okinvikakeh a fuersa in Jasón ivan oksekimeh toknivah. Okinvikakeh kan tekivajkeh de yejón siudad, tzajtzitivih chikavak: —¡Ninmeh tlakah san kitemovah tlajtoli sentetl ik novian iva axka nika yovalajkeh! ¡Jasón okinkaloti ikalijtik! Iva kichivah nochi tlen kajki en kontra de tlen kijtova itlanavatil in towei tekiva César. Yejvah kijtovah ke onka oksé wei tlanavati, itoka Jesús. Ijkuak ijkó okikakkeh, omopajsolojkeh in gentejtih ivan tekivajkeh. Pero Jasón ivan oksekimeh toknivah okitlaxtlajkeh para okinkajkajkeh. San nima yejón yovak in toknivah okintitlankeh in Pablo ivan Silas ma viah para Berea. Ijkuak oajsitoh, oyajkeh kan tiotlamachtijkali de judiojtih. In judiojtih de Berea okipiayah okachi kuali inyelis iva amo kemi in judiojtih de Tesalónica, iva ika pakilistli okiselijkeh itlajtol in Dios. Nochipa okimomachtiayah in Tiotlajkuiloli para kittaskeh kox yi neli tlen Pablo ivan Silas okinmilviayah. Iva ijkó, miekeh judiojtih otlaneltokakeh. Noijki otlaneltokakeh miekeh griegojtih, tanto tlakah tanto sivameh tlen okachi wejweititokeh. Pero ijkuak in judiojtih de Tesalónica okimatkeh nik in Pablo otetlapovijtoka de itlajtol in Dios noijki kan siudad de Berea, oyajkeh para ompa, iva okinpajsolotoh in gentejtih. Pero in toknivah san nima okititlankeh in Pablo ma via asta kan atl tlen wei, pero in Silas ivan Timoteo omokajkeh ompa Berea. Tlen okivikayah in Pablo okikajkavatoh asta kan siudad de Atenas, pero Pablo okinmilvi ke ijkuak mokuapaskeh para Berea ma kilvikah in Silas ivan Timoteo ma kajsitih san nima ompa Atenas. Ijkuak Pablo okinchixtoka in Silas ivan Timoteo ompa Atenas, sa tlawel omoyolkoko porke okinmitak miekeh diosmeh tlamachivaltih itech yejón siudad. Por eso, kan tiotlamachtijkali invan omotlapoviaya in judiojtih iva tlen amo judiojtih tlen omotemaktiayah inavak Dios. Noijki momostla okintlapoviaya tlen omololovayah kan tiankistli. Sekimeh ixtlamatkeh tlen kintokayotiah epicúreos iva tlen estoicos, ope motlatlajtolnamikih ivan Pablo. Sekimeh okijtovayah: —¿Tlán kineki techilvis nin tlen wel tlapova? Iva oksekimeh okijtovayah: —Nesi tlapova de oksekimeh diosmeh. Ijkó okijtovayah porke Pablo okintlapoviaya de Jesús iva de moyolitilistli. Ijkuakó okivikakeh in Pablo kan Areópago, kan kichivah junta itech yejón siudad, iva okitlajtlanijkeh: —¿Velis tikmatiskeh tlán kijtosneki nin yankuik tlamachtili tlen titlapova? Porke te techtlapovia tlen tejvah amo keman tikkakih, iva tiknekih tikmatiskeh tlán kijtosneki nochi yejón. Ijkó okijtojkeh porke nochtin tlen de Atenas iva tlen amo de Atenas tlen ompa chantih, amitla oksé tlamantli okichivayah, sino san yen okikakiah iva omotlapoviayah de itla tlamantli yankuik. Ijkuakó Pablo omoketzki tlatlajko kan Areópago, iva okijto: —Tatanmeh de Atenas, nikitta ke imejvah sa tlawel inkintlakitah inmodiosvah. Mientras nitlajtlachixtinemi itech nin siudad, onikinmittak miekeh tlamantih tlen imejvah inkinmavistiliah, iva asta onikittak se artal tlen itech ijkuilitok: “Dios tlen amika kixmati”. Iva axka, in Dios tlen imejvah inkimavistiliah iva amo inkixmatih, de yejón Dios tlen ne nikneki nimechtlapovis. ’In toYejwatzi Dios tlen okichi in tlaltikpaktli iva nochi tlen itech onka, yen Tekova iaxka in ilvikak ivan tlaltikpaktli. Amo chanti itech tiopanmeh tlen kinchivah in tlaltikpaktlakah, nion amo moneki íkka ma kipalevi. Porke Ye techmaka tonemilis, toijyoyo iva nochi tlen tiknejnekih. ’San itech se tlakatl, toYejwatzi Dios okinchi nochtin in tlaltikpaktlakah para ma chantikah sentetl itech nin tlaltikpaktli, iva Ye okijto kanin chantiskeh iva kemania yeskeh. In toYejwatzi ijkó okichi para ke nochtin tlaltikpaktlakah ma kitemokah, maski san ma kimatemokah mixevia velis kajsiskeh. Pero tlen yi neli, in toYejwatzi amo kajki wejka de kada se de tejvah. Porke ika ivelitilis in toYejwatzi tiyolitokeh, timoliniah iva tikateh. Ijkó kemi sekimeh de imejvah tlen tlayejyekolejkeh tlajkuilojkeh, okijtojkeh: “Tejvah titepilvah de Dios.” Tonses, tla tejvah titepilvah de Dios, amo ma tikyejyekokah ke Ye tlachivali de oro, de plata o noso de tetl kemi kinchivah in tlaltikpaktlakah, iva kiyejyekovah ke Dios ijkó nik kajki. Yi wejkavitl in toYejwatzi Dios amo okinchivili kuenta intlajtlakol in tlaltikpaktlakah, porke amo okimatiah tlan okichivayah, pero axka kinnavatia nochtin tlaktikpaktlakah, ma moyolkopakah. Porke toYejwatzi yokitlali se tonali ijkuak Ye kijtos akinmeh tlajtlakolejkeh iva akinmeh amo, iva kichivas kemi moneki. ToYejwatzi ijkó kichivas por medio de Jesús tlen Ye yokipejpenki. ToYejwatzi yotechititi nik ijkó kichivas ijkuak okiyoliti in Jesús. Ijkuak okikakkeh ke Jesús oixpolivik iva omoyoliti, sekimeh san okivevetzkilijkeh, iva oksekimeh okijtojkeh: —Okachi kuali oksé tonali techtlapovis. Ijkuakó Pablo okiski de ompa kan ololitokah. Pero sekimeh otlaneltokakeh inavak toTeko iva oyajkeh ivan Pablo. Se de yejvah tlen otlaneltokak itoka Dionisio tlen povi kan Areópago, iva noijki otlaneltokak se sivatl itoka Dámaris, iva noijki otlaneltokakeh oksekimeh. Satepa, Pablo okiski de Atenas iva oyá para kan siudad de Corinto. Ompa okixmatki se judío itoka Aquila, de región de Ponto. Ijkuakó ayamo wejkava, Aquila ivan itonana Priscila ovalajkeh de Italia, porke Claudio tlen wei tekiva de Roma, otlanavati ma kinkixtikah nochtin judiojtih de itech yejón siudad de Roma. Pablo oyá okintlajpaloto, iva komo okimatia okichivaya in tekitl kemi yejvah, invah omoka iva invah otekipanovaya, okinchivayah mantajkaltih. Iva nochi sábado, Pablo oyaya kan tiotlamachtijkali iva okintlapoviaya in judiojtih ivan griegojtih, Pablo okinekia ma tlaneltokakah inavak Jesús. Ijkuak Silas ivan Timoteo oajsikoh de Macedonia, Pablo okika itekiv iva sa okixkavi tetlapovia de itlajtol in Dios, iva okinmilviaya in judiojtih ke Jesús yen Cristo tlen temakixti. Pero in judiojtih amo okinpakti tlen Pablo okinmachtiaya iva ope kivikaltiah. Pablo omotlakentzejtzelo kemi se señas ke amo okiselijkeh itlajtol in Dios, iva okinmilvi: —Imejvah inmotlajtlakol tla amo inmomakixtiskeh, ayakmo ne notlajtlakol. De axka para tlayakapa ne nikintlapovis de itlajtol in toYejwatzi tlen amo judiojtih. Pablo okiski de ompa iva oyá kan ikalijtik se tlakatl itoka Ticio Justo, tlen okimavistiliaya in Dios iva ochantia inakastlan tiotlamachtijkali. Crispo tlen tlayakanki de kan tiotlamachtijkali, ye ivan nochi ifamilia otlaneltokakeh inavak toTeko. Noijki miek gente de Corinto, ijkuak okikakkeh itlajtol in Dios, otlaneltokakeh iva omobautisarojkeh. Se yovak in toTeko okilvi in Pablo itech se tetzavistlachialistli: —Amo ximomavti, xitetlapovi de notlajtol, amo san ximokava. Porke Ne mova nika iva amika velis itla mitztoktis. Porke itech nin siudad kateh miekeh gentejtih tlen noaxkavah. Tonses, Pablo omoka ompa Corinto se xivitl ivan tlajko, okinmachtiaya de itlajtol in Dios. Pero ijkuak Galión okatka kobernador itech estado de Acaya, sekimeh judiojtih omololojkeh iva ipan oyajkeh in Pablo, okitzkijkeh iva okivikakeh kan teyekankavah. Iva okilvijkeh in kobernador: —Nin tlakatl kintlaneltokitia in gentejtih para ma kimavistilikah in Dios ika oksé tlamantli iva amo kemi kijtova in tlanavatili. Pablo yi mero otlajtoskia, pero ijkuakó Galión okinmilvi in judiojtih: —Tla onkiteilviskiah nin tlakatl por okichi itla amo kuali o noso por otemikti, tonses yi neli onimechkakiliskia imejvah tlen injudiojtih. Tla san por yen tlen ik tlamachtia nin tlakatl tlen ika inmokualaniah, san por seki tlajtoli iva seki tokayotl iva de imotlanavatil, ompa imejvah xikittakah, ne mach nikneki nimokalakis inmovah. Iva Galión otlanavati ma kinkixtikah nochtin de kan teyekankavah. Ijkuakó nochtin okitzkijkeh in Sóstenes tlen tlayakanki de kan tiotlamachtijkali, okimagakeh ompa teixpa kan teyekankavah. Pero in kobernador Galión amo okinchi kuenta. Pablo ok omoka Corinto miek tonali. Oajsik tonali invah omomaka in toknivah iva oyá para kan región de Siria. Priscila ivan Aquila noijki oyajkeh ivan Pablo. Pero ijkuak ok okatkah kan altepetl de Cencrea, Pablo omopelonxinki porke ik okitlali kichivas se tlamantli inavak Dios. Ijkuak oajsitoh kan siudad de Éfeso, Pablo okinkajte in Priscila ivan Aquila iva ye oyá kan tiotlamachtijkali, iva ompa omotlapovi invan judiojtih. Yejvah okilviayah ma mokava kana keski tonali invah, pero ye amo okinekki. Ijkuak yonnevaya, okinmilvi: —Tla Dios kineki, oksemi nimechitaki. Satepa otlejkok itech se barko iva okiski de Éfeso. Satepa oajsito kan siudad de Cesarea, ompa otemok de itech barko iva oyá para Jerusalén okintlajpaloto in tlaneltokakeh. Satepa oyá para kan siudad de Antioquía. Ompa Antioquía omoka kana keski tonali. Satepa oksemi okiski iva oyá kan región de Galacia iva kan región de Frigia, okinyolchikajtiah nochtin tlen tlaneltokakeh. Ijkuakó oajsiko kan siudad de Éfeso se judío itoka Apolos, tlen oneski Alejandría. Yi neli kuali otlapovaya iva kuali okixmatia in Tiotlajkuiloli. Kuali omomachti itech iojviv in toTeko, iva otetlapoviaya ika nochi iyolo iva mero ijkó tlen otlamachtiaya de Jesús, pero okimatia san yen kenik se mobautisaros kemi Juan otlabautisarovaya. Ope tetlapovia ika yolchikavalistli kan tiotlamachtijkali. Pero ijkuak Priscila ivan Aquila okikakkeh, okinotzkeh sekantzi iva okachi kuali okiyekilvijkeh de iojviv in toTeko. Ijkuak Apolos okijto yas ik región de Acaya, in toknivah de Éfeso okiyolchikajkeh pues ma via. Okintlajkuililijkeh in tlaneltokakeh de Acaya para ma kiselikah ika kuali. Ijkuak oajsito ompa, okinpalevi miek tlen otlaneltokakeh ika Dios iiknomachilis. Inmixpan nochtin Apolos omokitzkiaya invan judiojtih okinmilviaya nik in yejvah tlapolojtokeh iva okinmititiaya ika Tiotlajkuiloli ke Jesús yen Cristo. Mientras Apolos ok okatka Corinto, Pablo opanotia itech tepeyo iva oajsito kan siudad de Éfeso, iva ompa okinmajsito sekimeh tlaneltokakeh. Pablo okintlajtlani: —¿Onkiselijkeh in Tioijyotzintli ijkuak ontlaneltokakeh? Yejvah okinankilijkeh: —Mach kema tikakih kox onka Tioijyotzintli. Ijkuakó Pablo okintlajtlani: —Tonses, ¿tlán bautismo onkiselijkeh imejvah? Yejvah otlanankilijkeh: —In bautismo ijkó kemi otlamachti in Juan tlen tlabautisaro. Pablo okinmilvi: —Juan okinbautisarovaya in gentejtih tlen omoyolkopayah. Pero noijki okinmilvi kipia tlen tlaneltokaskeh inavak Jesús tlen Cristo, tlen ovalaskia satepa de Juan. Ijkuak ijkó okikakkeh, omobautisarojkeh ika itoka in toTeko Jesús. Iva ijkuak Pablo okintlali imavah inpa, in Tioijyotzintli ovala inpa, iva ope tlapovah ika oksekimeh tlajtoltih, iva ope kijtovah tlen Dios okinmilviaya ma kijtokah. Por nochtin okatkah kemi majtlaktli ivan ome tlakah. Pablo oyaya kan tiotlamachtijkali kana eyi metztli, ompa okintlapoviaya ika yolchikavalistli. Okintlapoviaya iva okinekia ma kineltokakah de kenik tlanavatia in Dios. Pero sekimeh oyoltlakuavakeh iva amo okinekeh otlaneltokakeh, iva teixpa otlajtovayah fiero de iojviv in Dios. Tonses Pablo ompa okinkajte, iva okinvikak in tlaneltokakeh kan itlamachtijkal se tlakatl itoka Tirano. Pablo ompa okintlapoviaya nochi tonali. Ijkó okichi kemi ome xivitl. Iva ijkó nochtin tlen ochantiah itech región de Asia, judiojtih iva tlen amo judiojtih, okikakkeh itlajtol in toTeko Jesús. Dios okinejneki in Pablo para okinchi wejwei tetzavimeh. Asta in panitojtih ivan mantiltih tlen Pablo yokinnejneki, okinvikiliayah in kokoxkeh iva opajtiah, iva in amo kuali ejekameh okisayah de intech. Pero sekimeh judiojtih onemiah kalpa tlen okinkixtiayah amo kuali ejekameh, noijki okinekiah kinkixtiskeh in amo kuali ejekameh ika itoka in toTeko Jesús. Okinmilviayah in ejekameh: —¡Timechnavatiah xikisakah ika itoka in Jesús, de tlen Pablo tetlapovia! Ijkó okichivayah tlen chikome itelpochvah in Esceva, se tiopixki tlayakanki judío. Pero in amo kuali ejekatl okinnankili: —Nikixmati in Jesús, iva nikmati akin Pablo, pero imejvah, ¿inmakinmeh? San nima ijkuakó, in tlakatl tlen okipiaya amo kuali ejekatl inpa oajkotzikuinki iva sa tlawel okinmagak asta okinkojko iva okikistevakeh de kan kalijtik, sa xijxipetzikeh iva sa ejeskistivih. Nochtin tlen ochantiah Éfeso, judiojtih iva tlen amo judiojtih, ijkuak okimatkeh, sa tlawel omomavtijkeh. Iva nochtin ope kitlakitah itoka in toTeko Jesús. Noijki miekeh tlen otlaneltokakeh okimokuitijkeh teixpa nochi tlen amo kuali tlen tlan okichijkeh. Iva miekeh tlen okatkah tetlajchivijkeh okinvalikakeh inlibrojvah de tetlajchivilistli iva okinchichinojkeh inmixpa nochtin gentejtih. Iva ijkuak okichijkeh kuenta por nochi tlen ipati in librojtih, okiski kemi cincuenta mil tomi de plata. Ijkó pues, itlajtol in toTeko oxitinia okachi, iva okachi miekeh okineltokayah, porke okittayah nik okipiaya velitilistli. Satepa de yejón, Pablo okijto yas kan región de Macedonia iva kan región de Acaya, iva satepa ajsiti asta Jerusalén. Iva noijki okijto, ke satepa de yas Jerusalén, noijki moneki yas para Roma. Tonses, Timoteo ivan Erasto tlen okipaleviayah, okintitlanki para región de Macedonia, iva ye ok omoka kana keski tonali itech región de Asia. Itech nekateh tonaltih tlen chantih Éfeso sa tlawel omopajsolojkeh por yen iOjviv in Cristo. Okatka se tlakatl itoka Demetrio tlen okitekipanovaya plata. Ye okinchivaya ika plata itiopantzitzivah in diosa Diana, iva tlen ivan otekipanovayah kuali okitlaniah. Demetrio okinmololo itlakevalvah iva oksekimeh tlen noijki otekipanovayah kemi ye, iva okinmilvi: —Tatanmeh, imejvah kuali inkimatih ke tiktlanih miek tomi itech nin tekitl. Pero imejvah yonkikakeh iva yonkittakeh, Pablo kijtojtinemi ke in diosmeh tlen kinchivah in tlaltikpaktlakah mach yi neli diosmeh, iva miekeh gentejtih yokintlaneltokiti. Amo san nika Éfeso sino noijki itech nochi in región de Asia. Iva in gentejtih velis pevas kittaskeh in totekiv kemi amo kuali. Noijki in tiopa de todiosa Diana kittaskeh kemi ayakmitla ipati. Iva ayakmika kimavistilis in todiosa tlen kimavistiliah itech nochi in tlali de Asia iva itech nochi in tlaltikpaktli. Ijkuak ijkó okikakkeh, sa tlawel okualankeh iva otzajtzikeh chikavak: —¡Viva todiosa Diana! ¡Todiosa de Éfeso! Ijkuakó nochi in gente de yejón siudad omokuejsojkeh. Okinkitzkijkeh in Gayo ivan Aristarco, ome tlakah de región de Macedonia ikompañerojvah in Pablo, iva okintilantiajkeh asta kan teatro kan omololovayah in gentejtih. Pablo okinekia kalakis ompa para kintlapovis in gentejtih, pero in tlaneltokakeh amo okikavilijkeh. Sekimeh tekivajkeh de ompa Asia, tlen invah omovikaya in Pablo, otlatitlankeh ma kilvitih amo ma kalaki ompa kan teatro. Sekimeh okijtovayah se tlamantli iva oksekimeh oksé tlamantli. Ayakmo okimokakiliayah de tlán omotlapoviayah, iva miekeh nion amo okimatiah de tleka ompa okatkah. Pero sekimeh judiojtih okitopejkeh in Alejandro tlayakapa para ma kintlapovi. Tonses, Alejandro okinchivili señas ika ima para ayakmo ma tzajtzikah para velis kintlajtolpalevis in judiojtih inmixpan gentejtih. Pero ijkuak in gentejtih okimomakakeh kuenta ke Alejandro ye judío, nochtin otzajtzikeh chikavak kemi ome ora: —¡Viva todiosa Diana! ¡Todiosa de Éfeso! Ijkuak in amatlajkuilo de yejón siudad ovelik okintlakavalti in gentejtih, okinmilvi: —Tatanmeh de Éfeso, nochtin kimatih ke tosiudad de Éfeso kikuidarovah in tiopa de towei diosa Diana, iva itlaixkopinkayo de tetl tlen ovetziko de ilvikak. Iva amika velis kijtos ke amo neli. Moneki ximotlakavaltikah iva kuali xikyejyekokah antes de itla inkichivaskeh. Porke ninmeh tlakah tlen imejvah nika onkinvalikakeh, amitla okichtekeh kan tiopankalijtik iva nion amo otlajtojkeh fiero de todiosa. Tla Demetrio iva tlen ivan tekipanovah kinekih kiteilviskeh íkka, para yejón kateh juesmeh iva kan teyekankavah para ompa ma moteilvikah. Iva tla inkipiah itla oksé tlamantli para ik inmoyektlaliskeh, moneki inkiyektlaliskeh ijkuak mololovah in tekivajkeh. Tlen axka opanolok velis timoovijtiliskeh iva techteilviskeh ke tejvah tikinmajkuanah in gentejtih en kontra de yen wei tekiva César. Iva tla techtlajtlaniskeh tleka otimopajsolojkeh, amo tikmatiskeh tlán titlanankiliskeh. Satepa de otlanki otlapo in amatlajkuilo, okinmakah nochtin. Ijkuak otlanki in pajsololistli, Pablo okinnotzki in tlaneltokakeh iva okinyolchika. Satepa invah omomaka iva oyá ik región de Macedonia. Pablo okinyolchikajtiah nochtin toknivah itech nekateh altepemeh kanik ye opanotiaya. Iva satepa oajsito kan país de Grecia, iva ompa omoka eyi metztli. Ijkuak yokatka para tlejkos itech barko para yas Siria, Pablo okimatki ke in judiojtih omotlatlalvijkeh para kimiktiskeh ijkuak yas itech barko. Ijkuakó ye okijto okachi kuali yas oksemi ik Macedonia. Oksekimeh toknivah oyajkeh ivan Pablo asta Asia. Oyá in Sópater de Berea, itelpoch in Pirro. Oyá in Aristarco ivan Segundo de Tesalónica. Oyá in Gayo de Derbe. Oyá in Timoteo. Iva noijki oyajkeh in Tíquico ivan Trófimo de región de Asia. Yejonmeh toknivah otlayakankeh iva otechchiatoh asta siudad de Troas. Ijkuak otlanki in ilvitl ijkuak mokua in pan tlen amo kipia xokotixtli, tejvah otikiskeh de Filipos iva otiajkeh itech se barko. Makuili tonali satepa otikinmajsitoh ompa kan siudad de Troas, iva ompa otimokajkeh chikome tonali. In domingo otimololojkeh para tikuaskeh in tlakuali de toTeko. Pablo ope kintlapovia, iva komo yoyaskia para mostlatika, owejka okintlapovi asta tlajko yovak. Tinochtin otikatkah itech se kuarto tlen okatka tlakpak, kan okatkah miekeh tlaviltih xotlatokeh. Se telpochtli itoka Eutico oyetoka kan bentana. Iva komo Pablo owejka otlapojtoka, in telpochtli okitlanki in kochilistli, iva ovetziko desde ipan eyi piso. Iva ijkuak okajkuankeh, yoixpolivik. Pablo otemotikiski, iva ipan omixiktekak in telpochtli iva okimonapalolti. Iva okijto: —Amo ximomavtikah, yolitok. Satepa Pablo oksemi otlejkok tlakpak. Iva nochtin san sekka okikuajkeh in tlakuali de toTeko. Pablo ok okintlapovi asta otlaneski, iva satepa oyá. In telpochtli okivikakeh para ikalijtik yolitok, iva yejón okinyolchika miek. Tejvah otitlayakankeh otiajkeh itech barko iva otajsitoh asta siudad de Asón para ompa tiknotikisah in Pablo ijkó kemi otimokajkeh, porke ye okijto yas nejnentias asta ompa. Ijkuak otimonamikeh ivan Pablo ompa Asón, otlejkok tovah itech barko iva otiajkeh asta kan siudad de Mitilene. De ompa, otiajkeh itech barko iva omostlatik otajsikeh iyakapan tlali de Quío tlen yavalitok de atl tlen wei. Ipan oksé tonali otajsitoh kan tlali de Samos tlen yavalitok de atl tlen wei. Otiajkeh oksé tonali itech barko iva otajsitoh asta Mileto. Pablo okijto amo panos ik Éfeso para amo wejkavas itech región de Asia. Pablo okinekia san nima ajsiti Jerusalén tla velis, para ompa yetos itech ilvitl de Pentecostés. Ijkuak Pablo yokatka kan siudad de Mileto, otlanavati ma kinnotzakah in tlayakankeh tlaneltokakeh de Éfeso. Iva ijkuak ovalajkeh, Pablo okinmilvi: —Imejvah kuali inkimatih kenik oninemia ijkuak onikatka inmovah, desde yikinika tonali ijkuak onajsiko nika itech región de Asia. Nochipa oniktekipano noTeko ika yolyamanilistli. Miek welta onichokak. Iva onitlajyovi miek por tlen onechtoktijkeh in judiojtih. Pero amo keman onika de nimechilvis nochi tlen kuali para imejvah, nochipa onimechmachti teixpa iva kan inmokalijtik. In judiojtih iva tlen amo judiojtih onikinmilvi ma moyolkuapakah inavak toYejwatzi, iva ma kineltokakah in toTeko Jesucristo. Iva axka niav Jerusalén, in Tioijyotzintli nechnavatia ma nivia, iva amo nikmati tlán nechpanos ompa. San yen nikmati ke itech kada siudad kanik nipanotivitz in Tioijyotzintli nechilvijtivitz ke nechtzakuaskeh telpiloya iva nechpanos miek tlajyovilistli. Pero nonemilis amo nechtekipachova. Tlen nechtekipachova yen niktlamis notekiv tlen toTeko Jesús onechnavati ma nikchiva, kijtosneki niktematiltis in yankuik kuali tlajtoli de iiknomachilis in toYejwatzi. ’Iva axka kuali nikmati, ke nion se de imejvah, tlen onimechtlapovi de kenik in Dios tlanavatia, ayakmo kema innechitaskeh. Iva nikneki nimechilvis ke ayakmo notlajtlakol tla íkka de imejvah amo momakixtis. Porke ne amo keman onikka de onimechilvi nochi tlen toYejwatzi okinekia xikmatikah. Axka, xikpiakah kuidado imejvah mismo iva xikinkuidarokah iichkavah in toTeko, tlen Ye okinko ika iesso, iva in Tioijyotzintli omechtlali kemi intlajpixkeh. Ne nikmati ke ijkuak ne nias, vitzeh oksekimeh tlen kalakiskeh inmotzala iva kinekiskeh kintlamiskeh in tlaneltokakeh kemi oyeskia koyomeh tlen kinkuah ichkameh. Iva monextiskeh sekimeh de imejvah tlen tlakajkayavaskeh, tlamachtiskeh tlen amo neli para ke in tlaneltokakeh ma kintokakah. Por eso, xikpiakah kuidado. Xikilnamikikah ke por eyi xivitl, ika tonali ika yovali, amo keman onika de onimechtlajtlapovi kada se de imejvah ika miek noixayo. ’Axka, noknivah, nimechtlalia ipan imatzin toYejwatzi iva itech itlajtol de iknomachilistli, tlen kipia velitilistli para imechiskaltis itech inmotlaneltokalis, iva imechmakas in erensia san sekka invan nochtin tlen iaxkavah. Ne amo onikixneki íkka itomi o noso íkka itzotzol. Imejvah kuali inkimatih ke ne onitekipano ika nomavah para onikpixki tlen omonekia para ne iva para tlen nova onemiah. Nochipa onimechmachti nik moneki se tekipanos para velis se kinpalevis tlen amitla kipiah. Ma tikilnamikikah tlen okijto in toTeko Jesús: “Ma paki okachi tlen itla kitemaka ke tlen itla kiselia.” Satepa de otlanki otlapo, Pablo omotlankuaketzki iva omodiostzajtzili ivan nochtin toknivah. Nochtin sa tlawel ochokakeh, okimonanapaloltijkeh iva okixpipitzojkeh. Sa tlawel omoyolkokojkeh porke okinmilvi ke ayakmo kema kittaskeh. Satepa okikajkavatoh asta kan barko. Ijkuak otikinkajtejkeh in toknivah, otitlejkokeh itech barko iva otiajkeh melajka asta kan tlali de Cos tlen yavalitok de atl tlen wei. Omostlatik otiajkeh itech oksé tlali itoka Rodas tlen yavalitok de atl tlen wei, iva de ompa otajsitoh kan altepetl Pátara. Ompa Pátara otikajsikeh oksé barko tlen oyaya para kan región de Fenicia, itech otitlejkokeh iva otiajkeh. Otipanokeh serka de kan tlali de Chipre tlen yavalitok de atl tlen wei, tlen otikpanavijkeh ik toopochmapa, pero otipanokeh otiajkeh melajka asta kan región de Siria. Iva komo in barko okikajtikiski seki tlamamali kan siudad de Tiro, tonses ompa otitemokeh. Ompa otikinmajsikeh sekimeh tlaneltokakeh iva otimokajkeh invah chikome tonali. Yejvah okilvijkeh in Pablo amo ma via Jerusalén ijkó kemi okinmilvi in Tioijyotzintli. Ochikometik otikiskeh de ompa. Nochtin toknivah invan intonanavah ivan inpilvah, okiskeh de kan siudad otechmakavatoh. Otajsitoh itempan atl tlen wei otimotlankuaketzkeh iva otimodiostzajtzilijkeh. Satepa de otimomakajkeh, otitlejkokeh itech barko iva otiajkeh, iva yejvah omokuapkeh para inkalijtik. Otikseguirojkeh otiajkeh itech barko, otikiskeh de Tiro iva satepa otajsitoh kan siudad de Tolemaida. Ompa Tolemaida otikintlajpalojkeh in toknivah iva otimokajkeh invah se tonali. Omostlatik otiajkeh para kan siudad de Cesarea. Otiajkeh kan ikalijtik in Felipe iva ompa otimokajkeh. Felipe okatka tetlapovi de tlen yankuik kuali tlajtoli, iva okatka se de tlen chikome tlapalevijkeh. Felipe okinpiaya navi ichpochvah tlen okatkah tiotenejmachtijkeh, tlen ayamo okinpiayah intotatavah. Ompa yotikatkah kana keski tonali, iva ijkuakó oajsiko se tiotenejmachti itoka Agabo tlen ovalaya de región de Judea. Ijkuak otechajsiko, okontilanili itlajkoilpika in Pablo, omomaijilpi iva omokxijilpi, iva okijto: —In Tioijyotzintli kijtova ke kan siudad de Jerusalén, in judiojtih kijilpiskeh ijkí iteko nin tlajkoilpikatl, iva kitemaktiskeh inmak in gentejtih tlen amo judiojtih. Ijkuak ijkó otikakkeh, tejvah ivan toknivah de Cesarea otiktlatlavtijkeh in Pablo amo ma via para Jerusalén. Iva Pablo otechnankili: —Amo xichokakah porke innechyolkokovah. Ne nimotemaka amo san para ma nechijilpikah, sino asta para ma nechixpolokah ompa Jerusalén por yen toTeko Jesús. Pero komo amitla ovelik otikchijkeh para amo ma via Jerusalén, sa ijkó otikajkeh iva otikijtojkeh: —Ma mochiva tlen kimonekiltia toTeko. Satepa, otimotlayejtlalilijkeh iva otiajkeh para Jerusalén. Oyajkeh tovah sekimeh tlaneltokakeh de Cesarea, tlen otechvikakeh kan ikalijtik se tlakatl de Chipre itoka Mnasón, tlen desde yi wejkavitl yokatka tlaneltokak. Iva otimokalotijkeh ompa ikalijtik. Ijkuak otajsitoh Jerusalén, in toknivah otechselijkeh ika miek pakilistli. Omostlatik, otiajkeh ivan Pablo otiktlajpalotoh in Jacobo. Nochtin tlayakankeh tlaneltokakeh noijki ompa okatkah. Satepa de okintlajpalo, Pablo nochi okintlapovi tlen Dios okichi innavak tlen amo judiojtih por medio de ye. Ijkuak ijkó okikakkeh, okiweijkachijkeh in Dios, iva okilvijkeh in Pablo: —Tokni Pablo, yi tikitta ke sa tlawel miekeh judiojtih yotlaneltokakeh, pero yejvah kinekih ma mochiva tlen kijtova itlanavatil Moisés. Yejvah okimatkeh ke nochtin judiojtih tlen kateh wejka itech oksekimeh países, ke te tikinmachtia ayakmo ma kichivakah tlen kijtova itlanavatil Moisés, iva ke tikinmilvia ayakmo ma mosirkunsidarokah inpilvah, iva ayakmo ma kichivakah in kostumbres de tejvah tlen tijudiojtih. ¿Tlán tikchivaskeh? Porke nochtin kimatiskeh nik otivala. Mejor ijkí xikchiva: Nika kateh navi tlakah tlen ik okitlalijkeh kichivaskeh se tlamantli inavak toYejwatzi. Xikinvika, iva ximochipava invah, iva xikintlatlaxtlavili para in yolkatlamiktiltih tlen monekis, para ma mopelonximakah. Tla ijkó tikchivas nochtin kimomakaskeh kuenta nik amo neli tlen kijtovah de te, sino ke kittaskeh nik te tikchiva tlen kijtova itlanavatil Moisés. Iva in tlaneltokakeh tlen amo judiojtih, yotikintlajkuililijkeh. Tikinmilviah amo ma kikuakah itla tlen kinmaniliah in diosmeh tlen tlamachivaltih, amo ma kikuakah estli, amo ma kikuakah nakatl de yolkameh tlen san kinkechpatzkah, iva amo ma avilnemikah itech tlajtlakoli. Tonses Pablo okinvikak in navi tlakah, omostlatik omochipajkeh san sekka ivan yejonmeh tlakah. Satepa Pablo okalakki kan templo para okilvito in tiopixki itech tlán tonali tlamis mochipavaskeh, iva tlen sa ik tlami tonali kinmiktiskeh yolkameh kemi se tlamanali para Dios. Ijkuak yotlamiskia in chikome tonali de omochipajtokah, sekimeh judiojtih de Asia okittakeh in Pablo kan templo. Okinpajsolojkeh nochtin gentejtih iva okitzkijkeh in Pablo. Iva otzajtzikeh chikavak: —¡Tatanmeh de Israel, techpalevikah! Nin tlakatl sentetl tetlapovijtinemi en kontra de topaís, en kontra de itlanavatil Moisés, iva en kontra de nin templo. Iva axka yokinkalaki kan templo sekimeh tlen amo judiojtih, yotlaijtlakokoh kan tlatiochitok. Ijkó okijtojkeh porke achto okittakeh in Pablo ompa Jerusalén ivan Trófimo tlen de Éfeso, iva okiyejyekojkeh ke Pablo okikalaki kan templo. Nochtin gentejtih de Jerusalén omopajsolojkeh, omotlelojkeh iva okitzkijkeh in Pablo. Okixtijkeh de kan templo okitilantiajkeh ipan tlali, iva san nima okintzakeh ipuertajvah in templo. Iva okinekiah kimiktiskeh, pero in wei tlayakanki de soldadojtih okimatki ke nochi in gente de Jerusalén sa tlawel omopajsolojkeh. San nima okinmololo sekimeh soldadojtih iva kapitanmeh, iva omotlelojkeh oyajkeh kan ololitokah in gentejtih. Ijkuak okittakeh in wei tlayakanki de soldadojtih ivan isoldadojvah, ijkuakó okikajkajkeh in Pablo iva ayakmo okimagakeh. In wei tlayakanki de soldadojtih okitzki in Pablo iva okinnavati isoldadojvah ma kijilpikah ika ome kadenajtih. Satepa otlajtlanki akin yejón tlakatl iva tlán okichi. Pero sekimeh otzajtziah chikavak okijtovayah se tlamantli iva oksekimeh oksé tlamantli. In wei tlayakanki de soldadojtih amo ovelik okimatki tlán panolo porke sa nochtin otzajtziah chikavak. Okachi kuali otlanavati ma kivikakah kan kuartel. Ijkuak oajsitoh kan eskalones de kan kuartel, in soldadojtih okajkovantiajkeh tlakpak in Pablo para amo kitzkiskeh in gentejtih porke sa tlawel okualaniah. Iva nochtin oyayah inkuitlapa otzajtzitiayah chikavak okijtovayah: —¡Xikmiktikah! Ijkuak yokikalakiskiah kan kuartel, in Pablo okitlajtlani in wei tlayakanki de soldadojtih: —¿Velis achitzi mova nimotlapovis? Iva ye okinankili: —¿Veli titlapova griego? ¿Amo te tiegipcio tlen yi tlan tonali ipan otía in kobierno iva otikinvikak navi mil temiktijkeh kan tlavaki? Pablo okilvi: —Amo, mach ne. Ne nijudío onineski kan siudad de Tarso, se siudad wei tlen kajki itech región de Cilicia. Nimitztlatlavtia techkavili ma nikonintlapovi in gentejtih. In wei tlayakanki de soldadojtih okavili ma kintlapovi. Tonses Pablo omoketzki kan eskalones de kan kuartel, okinchivili señas ika ima para ma motenkavakah. Iva ijkuak omotenkajkeh, Pablo okintlapovi ika tlajtoli hebreo. Okinmilvi: —Noknivah judiojtih iva imejvah tlen intekivajkeh, xikakikah tlen nimechilvis para nimopalevis. Ijkuak okikakkeh ope kintlapovia ika intlajtol hebreo, okachi sa ovalmotenkajkeh. Iva Pablo okinmilvi: —Ne nijudío. Onineski kan siudad de Tarso, tlen kajki itech tlali de Cilicia, pero ne onimoskalti nika Jerusalén. Ne onikatka nimomachti de Gamaliel iva ye kuali onechixtlamachti itech intlanavatilvah in tokojkolvah. Ika nochi noyolo oniktekipanovaya in toYejwatzi, ijkó kemi nochtin imejvah axka inkichivah. Achto ne onikintemojtinemia tlen nemih itech iojviv in Jesús para nikinmiktis. Tlakah ivan sivameh onikinkitzkiaya iva onikintzakuaya telpiloya. In wei tiopixki iva nochtin tetajmeh tlen povih itech injunta in judiojtih kuali kimatih nik ijkó onikchivaya. Se tonali yejvah onechmakakeh seki tlanavatil amameh para in toknivah judiojtih tlen chantih Damasco, para ma nechkavilikah ma nikinkitzki in tlaneltokakeh iva ma nikinvalika nika Jerusalén para ma kintlajyoviltikah. ’Ijkuak oniaya itech ojtli iva yonajsitiaya Damasco, kemi tlajko tonali, san de repente se chikavak tlavili ovala de ilvikak opetlanki iva onechyavalo iva onivetzito ipan tlali. Iva onikakki se tlajtoli, onechilvi: “Saulo, Saulo, ¿tleka techtemojtinemi para techtlajyoviltis?” Ijkuakó ne onitlanankili: “¿Akin tejwatzi?” In tlajtoli onechnankili: “Ne niJesús de Nazaret, tlen te tiktemojtinemi.” Tlen nova oyayah okittakeh in tlavili iva omomavtijkeh, pero amo okajsikamatkeh in tlajtoli tlen ne onechtlapovi. Ne oniktlajtlani: “¿Tlán nikchivas, noTeko?” Iva in toTeko onechilvi: “Ximoketza iva xivia kan siudad de Damasco. Ompa mitzilviskeh tlán moneki tikchivas.” In tlavili onechixmikti iva ayakmo ovelik onitlachixki. Iva in tlakah tlen nova oyayah sa onechmatilantiajkeh onechvikakeh para Damasco. ’Ompa okatka se tlakatl itoka Ananías, tlen yi neli okivelkakia itlanavatil Moisés, iva nochtin judiojtih tlen ompa chantih otlajtovayah kuali de ye. Ye ovala onechittako iva onechilvi: “Nokni Saulo, xitlachia oksejpa.” Iva san nima ijkuakó onitlachixki oksejpa, iva ovelik onikittak. Ijkuakó ye onechilvi: “In toYejwatzi de yi wejkavitl tokojkolvah yomitzpejpenki para xikmati tlen Ye kimonekiltia, para xikitta in Jesús tlen tlakamela iva para xikakili itlajtol. Porke te tikintlapovis nochtin tlaltikpaktlakah de tlen otikittak iva de tlen otikakki. Iva axka, amo ximochia okachi. Ximoketza iva ximobautisaro. Xiktlatlavti in toTeko ma mitzchipava de motlajtlakol.” ’Ijkuak onimokuapki para Jerusalén, onivia kan templo onimodiostzajtzilito, iva onikittak in toTeko itech se tetzavistlachialistli. Iva onechilvi: “Xikisa totoka de Jerusalén, porke amo kiseliskeh tlen tikintlapovis de Ne.” Iva ne oniknankili: “NoTeko, yejvah kimatih ke ne oniaya itech nochtin tiotlamachtijkaltih iva onikinkitzkiaya tlen mitzneltokah, onikintzakuaya telpiloya iva onikinvitekia. Iva ijkuak okimiktijkeh in Esteban tlen otetlapoviaya de tejwatzi, ne ompa onikatka iva onikijto kuali ka ma kimiktikah iva asta onikinkuidarojtoka intlakenvah tlen otemiktijkeh.” Pero in toTeko onechilvi: “¡Xivia! Ne nimitztitlanis wejka, kan kateh tlen amo judiojtih.” Asta ompa okikakilijkeh itlajtol, iva ijkuakó ope tzajtzih chikavak: —¡Ma miki yejón tlakatl! ¡Mach ok itech povi ma yolito! Otzajtziah chikavak iva okinmajkotlamotlayah intlakenvah iva okajkotlamotlayah tlalpinoli, in wei tlayakanki de soldadojtih otlanavati ma kikalakikah in Pablo kan kuartel. Iva otlanavati ma kivitekikah para ma kijto tleka in gentejtih okualaniah iva otzajtziah inavak. Iva ijkuak yokijilpijkah para kivitekiskeh, in Pablo okitlajtlani in kapita tlen ompa okatka: —¿Velis inkivitekiskeh se tlakatl romano maski ayamo inkimatih kox tlajtlakole o noso amo? Ijkuak ijkó okikakki in kapita, oyá okimatiltito in wei tlayakanki de soldadojtih. Okilvi: —Xikpia kuidado de tlen tikchivas porke nin tlakatl romano. In wei tlayakanki de soldadojtih okittato in Pablo iva okitlajtlani: —¿Kox yi neli in te tiromano? Pablo okinankili: —Neli, ne niromano. Ijkuakó in wei tlayakanki de soldadojtih okilvi in Pablo: —Ne oniktlaxtla miek tomi para onimochi niromano. Pablo okijto: —Ne niromano desde onineski. In tlakah tlen okivitekiskiah in Pablo san nima okikajkajkeh ijkuak okimatkeh nik in ye romano, noijki in wei tlayakanki de soldadojtih omomavti porke yotlanavatijka ma kijilpikah iva ma kivitekikah. Omostlatik, in wei tlayakanki de soldadojtih otlanavati ma mololokah in tlayakankeh tiopixkeh iva nochtin tetajmeh tlen povih itech injunta in judiojtih, porke okinekia kuali kimatis tleka okiteilviayah in Pablo. Satepa otlanavati ma kinkixtilikah in kadenajtih iva ma kixtikah de kan telpiloya para kinmixpantilis. Pablo okintlajtlatak nochtin tlen okatkah kan junta iva okinmilvi: —Noknivah, ne nochipa ninemi inavak toYejwatzi ika chipavak notlalnamikilis. Ijkuakó in wei tiopixki Ananías, okinnavati tlen ompa okatkah inakastlan Pablo, ma kitentlatzinikah. Pablo okilvi: —¡ToYejwatzi mitztentlatzinis te, tlen tikpia ome moixko! Te ompa tietok para techtlatzintokis kemi kijtova in tlanavatili, ¿tonses tleka titlanavatia ma nechtentlatzinikah? ¿In tlanavatili kox kijtova ijkó xikchiva? Tlen ompa okatkah okilvijkeh: —¿Kenik timixevia ijkó tiknankilia in wei tiopixki de Dios? Pablo okijto: —Noknivah, ne amo onikmatia kox yen wei tiopixki. In Tiotlajkuiloli kijtova: “Amo titlajtos fiero de se tlayakanki de moaltepe.” Ijkuakó Pablo okimomakak kuenta ke ompa itech junta okatkah sekimeh saduceos iva sekimeh fariseos, iva okijto chikavak: —Noknivah, ne nifariseo, ne nivalajtok familia de fariseos. Imejvah innechtlatzintokiah porke ne nikchia ke se tonali moyolitiskeh in mikameh. Ijkuak ijkó okijto in Pablo, in fariseos ivan saduceos sa yejvah ope motlatlajtolnamikih, iva omotlajkoxelojkeh nochtin tlen ompa omololojkeh. Porke in saduceos amo kineltokah kox onkateh ilvikaktlatitlaniltih o noso ejekameh o noso kox velis moyolitiskeh in mikameh. Pero in fariseos yejvah yi neli kineltokah nochi yejón tlamantli. Nochtin otzajtziah chikavak. Sekimeh tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, tlen opoviah invan fariseos, omoketzkeh iva okijtojkeh: —Nin tlakatl amitla fiero okichi. Xamo yi neli okitlapovi se ejekatl o noso se ilvikaktlatitlanili. Okachi kuali amo ma tiekah ikontra in Dios. Iva komo sa tlawel okachi omotlajtolnamikiah, in wei tlayakanki de soldadojtih omomavti amo san kichiva kitzkiskeh iva kipedasojchivaskeh in Pablo. Ijkuakó otlanavati ma vikikah sekimeh soldadojtih ma kixtikah de ompa iva ma kivikakah oksemi para kan kuartel. Yejón yovak, in toTeko okimonextili in Pablo iva okilvi: —Ximoyolchikava, Pablo, porke ijkó kemi otitlapo de Ne nika Jerusalén, ijkó noijki moneki titetlapovis kan siudad de Roma. Omostlatik, sekimeh judiojtih omotlatlalvijkeh para kimiktiskeh in Pablo. Okijtojkeh: —Amitla tikuaskeh iva nion amitla tikoniskeh asta kan amo ma tikmiktikah in Pablo, iva ma techpano tlen amo kuali tla amo ijkó tikchivaskeh. Okatkah okachi de ompoali tlakah tlen ijkó okijtojkeh. Oyajkeh okinmitatoh in tlayakankeh tiopixkeh ivan tlayakankeh tetajmeh judiojtih. Iva okinmilvijkeh: —Tejvah ik yotiktlalijkeh amitla tikuaskeh iva amitla tikoniskeh asta kan amo tikmiktiskeh in Pablo, iva tla amo ijkó tikchivaskeh, ma techpano tlen amo kuali. Axka imejvah iva tlen povih itech junta xiktlajtlanilikah in wei tlayakanki de soldadojtih mostla oksejpa ma kivalika in Pablo inmonavak. San ik xikchivakah ke inkinekih inkitlatzintokiskeh okachi. Tejvah sa timochixtoskeh para tikmiktiskeh antes de ajsiki nika. Pero se isobrino in Pablo okimatki nik kinekih kimiktiskeh itio, iva nima omotlelo okimatiltito kan kuartel. Pablo okinotzki se kapita, iva okilvi: —Xikvika nin chokko inavak in wei tlayakanki de soldadojtih porke kineki kimatiltis se tlajtoli. In kapita okivikak in chokko inavak in wei tlayakanki de soldadojtih iva okilvi: —Pablo tlen tzaktok telpiloya onechnotzki iva onechilvi ma nikvalika nika nin chokko. Kineki mitzilvis se tlajtoli. In wei tlayakanki de soldadojtih okimatilanki in chokko okivikak ik sekka iva okitlajtlani: —¿Tlán tikneki techilvis? In chokko okilvi: —In judiojtih yomotlatlalvijkeh para mitztlatlavtikivih xikvika in Pablo mostla kan junta, san ik mochivaskeh kinekiskeh kitlatzintokiskeh okachi para kiyekmatiskeh tlán okichi. Pero amo xikinneltokili. Porke kemi ompoali tlakah sa kichixtokeh para kimiktiskeh ichtaka. Iva yokijtojkeh ke amitla kikuaskeh iva amitla koniskeh tla achto amo kimiktiah in Pablo, iva tla amo ijkó kichivaskeh ma kinpano itla tlen amo kuali. Axka sa kichixtokeh tlán tikijtos. Ijkuakó in wei tlayakanki de soldadojtih okimaka in chokko. Iva okinavati amika itla ma kilvi de yejón tlamantli. In wei tlayakanki de soldadojtih okinnotzki ome kapitanmeh, iva okinnavati sa ma moyektlalikah ome siento soldadojtih tlen san nejnemiskeh, expoali ivan majtlaktli tlen yaskeh ipan kavayo, iva ome siento tlen yaskeh ika inkuavah yakateposojkeh. Okinmilvi nochtin ma viah para Cesarea a las nueve de yovak. Noijki otlanavati ma kiyektlalikah se kavayo para ipan yetias in Pablo, iva otlanavati amitla ma kipano iva ma kivikakah ika kuali inavak in kobernador Félix. Iva okinmakak ma kivikakah se amatlajkuiloli tlen ijkí kijtova: “Ne niClaudio Lisias. Nimitzontlajpalova tejwatzi kobernador Félix. In judiojtih okitzkijkeh nin tlakatl Pablo iva yokimiktiskiah, pero ijkuak ne onikmatki nik ye romano, onia invah nosoldadojvah iva onimokalaki onikpalevi. Ne oniknekia nikmatis tleka kiteilviah iva onikvikak itech injunta in judiojtih. Iva onikmatki ke in judiojtih kiteilviah in Pablo san por seki tlamantli tlen de yejvah intlanavatil. Pero mach itech povi kemi para ma kimiktikah o noso para ma kitzakuakah telpiloya. Iva komo onikmatki ke in judiojtih omotlatlalvijkeh para kimiktiskeh, okachi kuali nika nimitzontitlanilia monavak. Iva noijki onikinmilvi tlen kiteilviah in Pablo ma viah ma moyektlaliti monavak de tlán ika kiteilviah. Kuali xonyeto.” In soldadojtih okichijkeh ijkó kemi okinnavatijkeh, iva okivikakeh in Pablo de yovak asta kan siudad de Antípatris. Omostlatik, in soldadojtih tlen san onejnentiayah omokuapkeh para kan kuartel, iva tlen oyayah ipan kavayo, okiseguirojkeh oyajkeh ivan Pablo. Ijkuak oajsitoh Cesarea, in amatlajkuiloli okimaktilijkeh in kobernador Félix iva noijki okitemaktijkeh in Pablo. In kobernador ijkuak otlanki okilero in amatlajkuiloli, ijkuakó okitlajtlani in Pablo in ye de kani. Ijkuak okimatki nik in Pablo ye oneski itech tlali de Cilicia, okilvi: —Nimitzkakis ijkuak ma vikikah tlen mitzteilviah. Satepa otlanavati ma kikuidarojtokah kan palacio de Herodes. Makuili tonali satepa, in wei tiopixki Ananías oajsito ompa kan siudad de Cesarea ivan sekimeh tlayakankeh tetajmeh de Jerusalén iva se tepantlajto itoka Tértulo. Nochtin yejvah oyajkeh inavak in kobernador para kiteilviskeh in Pablo. Ijkuak okivalikakeh in Pablo inyakapa, in tepantlajto Tértulo ope kiteilvia. Okilvi in kobernador: —Timitztlasojkamachiliah miek tejwatzi, kobernador Félix, porke por yen motlamatilis, kuali titlanavatia iva miek tlamantli kuali yavi itech nin tlali kan tichantih iva tikateh ika kuali. Nochipa iva sentetl tikmatih nik kuali titekipanojtok iva timitztlasojkamachiliah. Iva para amo okachi nimitzonwejkavas, nimitztlatlavtia techonkakili se tzikitzi. Kuali yotikixmatkeh ke nin tlakatl san tekokolismakak. Yen tlayakanki de se grupo tlen kintokayotiah nazarenos. Iva itech nochi in tlaltikpaktli san kinpajsolojtinemi in judiojtih. Tejvah otikitzkijkeh porke okinekia tlaijtlakos kan templo. Iva otiknekiah tiktlajyoviltiskeh kemi kijtova totlanavatil. Pero Lisias tlen wei tlayakanki de soldadojtih omokalaki iva otechkixtili ika fuersa. Tejwatzi monevia velis tiktlatzintokis para tikmatis nik yi neli tlen ik tikteilviah. In judiojtih tlen ompa okatkah noijki okijtovayah nik yi neli tlen okijtovaya in Tértulo. In kobernador ijkuakó okichivili señas in Pablo para ma tlajto. Iva ye okijto: —Ika pakilistli nimopalevis monavak tejwatzi porke nikmati nik tejwatzi titekivah de nin país desde yi miek xivitl. Yikin kipia majtlaktli ivan ome tonali de onajsiko Jerusalén para nikmavistilis in toYejwatzi kan templo. Tejwatzi monevia velis tikonyekmatis nik yi neli. Amo onechitakeh nimokualanijtok íkka iva, nion amo onikinpajsolovaya in gentejtih kan templo, nion kan tiotlamachtijkaltih, iva nion kana oksé lado itech siudad. Nion amitla velis nechajxiliskeh de tlen ika nechteilviah. Pero ne nikmokuitia ke niktoka in Ojtli de Cristo, tlen yejvah kilviah tlaneltokalistli amo kuali, iva ijkó nitekipanova para yen toYejwatzi de nokojkolvah. Iva nikneltoka nochi tlen kajki ijkuilitok itech itlanavatil Moisés iva tlen okijkuilojkeh in tiotenejmachtijkeh. Ne nikchia inavak toYejwatzi tlen yejvah noijki kichiah, nikchia ke nochtin mikameh moyolitiskeh oksemi. Moyolitiskeh tlen tlakamelajkeh iva tlen amo tlakamelajkeh. Por eso nimochikava para nikpias notlalnamikilis chipavak inavak toYejwatzi iva inavak in gente. ’Ne onikatka wejka de Jerusalén kana keski xivitl, iva onivalmokopki para nopaís para nikinpalevis ika seki tomi tlen prowestih, iva noijki para nikmiktis se yolkatl para nikixpantilis in toYejwatzi kemi se tlamanali. Yen yejón onikchijtoka, iva ijkuak yotlanki yonimochipa kemi kijtova totlanavatil, ijkuakó sekimeh judiojtih de Asia onechajsikoh ompa kan templo. San kana keskimeh ompa okatkah iva amika omopajsolovaya. Moneki yejvah nekateh judiojtih oyeskiah nika para onechteilviskiah tla itla kipiah kontra ne. O noso ninmeh tlen nika kateh ma kijtokah kox onechajxilijkeh itla amo kuali ijkuak onimoteixpantili itech injunta in judiojtih. O noso xamo nechteilviah por onikijto chikavak ompa kan junta: “Imejvah axka nika innechtlatzintokiah san por nikneltoka nik in mikameh moyolitiskeh.” Ijkuak ijkó okikakki in kobernador Félix, okachi kuali okika yejón tlamantli para oksé tonali. Porke ye kuali yokimatia de iOjviv in Cristo. Iva okinmilvi: —Ijkuak vitz in wei tlayakanki de soldadojtih Lisias, ompa nikittas kenik nimechyektlalis. In kobernador Félix okinavati in kapita ok ma kikuidarojto in Pablo kan telpiloya, pero ma kinkavili iyoliknivah ma kimakakah tlen Pablo kinekis. Keski tonali satepa, in kobernador Félix ovala ivan itonana judía tlen itoka Drusila. Félix otlanavati ma kinotzatih in Pablo, iva okikakki tlen Pablo okitlapovi de yen tlaneltokalistli inavak Jesucristo. Pablo okilvi in Félix moneki nemis ipan melajkayotl, ma motlakavalti iselti iva ke se tonali Dios techtlajtlanilis kuenta tinochtin. Ijkuak Félix okikakki nochi yejón tlamantli, sa tlawel omomavti iva okilvi in Pablo: —San ika ye, xivia. Nimitznotzas oksemi ijkuak nimajxilis. In kobernador Félix okinotzaya miek welta in Pablo para ivan motlapovis, iva noijki okichiaya xamo kijtos in Pablo kimakas itla tomi para ma kikajkava. Ome xivitl ijkó okichijtoka in kobernador Félix asta ijkuak omopatlak. Okalakki oksé kobernador itoka Porcio Festo. Pero in kobernador Félix okikajte in Pablo ma tzakto telpiloya porke okinekki mokavas kuali invan judiojtih. Festo oajsito siudad de Cesarea para omotekiseli de kobernador. Eyi tonali satepa okiski de Cesarea iva oyá para Jerusalén. Ijkuak oajsiko Jerusalén, in tlayakankeh tiopixkeh ivan judiojtih tlen okachi wejweititokeh de Jerusalén, omoteixpantilijkeh inavak Festo iva okilvijkeh nochi tlen ika kiteilviah in Pablo. Okitlatlavtijkeh ma tlanavati ma kivalikakah in Pablo para Jerusalén. Pero yejvah yomotlatlalvijkah kimonepachviskeh itech ojtli para kimiktiskeh. Pero Festo okinnankili ke Pablo tzaktok Cesarea, iva ipan kana keski tonali ye inevia yas ompa. Okinmilvi: —Sekimeh de imejvah tlen tlayakankeh ma viah nova asta Cesarea. Tla ye okichi itla tlen amo kuali, ompa velis inkiteilviskeh. Festo omoka Jerusalén kana chikueyi o noso majtlaktli tonali iva satepa omokuapki para Cesarea. Omostlatik, omotlali kan teyekankavah, iva otlanavati ma kivalikakah in Pablo. Ijkuak Pablo okalakki kan teyekankavah, in judiojtih tlen ovalajkeh de Jerusalén okiyavalojkeh iva ope kiteilviah de miek tlamantli fiero, pero amitla ovelik okajxilijkeh de tlen yejvah okijtovayah. Pablo omotlajtolpalevi okijto: —Ne amitla onikchi tlen amo kuali kontra intlanavatil in judiojtih, nion kontra de yen templo iva nion kontra in wei tekiva César. Pero komo in Festo okinekia mokavas kuali invan judiojtih, okitlajtlani in Pablo: —¿Tikneki tias Jerusalén para ompa ne nonevia nikittas kox titlajtlakole o noso amo de tlanik mitzteilviah? Pablo okinankili: —Ne nika kan teyekankava in César, iva nika moneki nechtlatzintokiskeh. Tejwatzi monevia yotikmatki nik amitla onikchi tlen amo kuali innavak in judiojtih. Tla yi neli onikchi itla tlen amo kuali iva notech povi para nimikis, tonses ma nechmiktikah. Pero amitla veli nechajxiliah de tlen ik nechteilviah, tonses amika kipia de tleka nechtemaktis inmak in judiojtih. Nikneki inevia in wei tekiva César ma kitta kox nikpia tlajtlakoli o noso amo. Festo omotlapovi invan tlen tetlayejyekolijkeh, iva satepa okilvi in Pablo: —Tla tikneki yen César ma mitzyektlali, tonses tias asta Roma. Kana keski tonali satepa, in wei tlanavati Agripa ivan Berenice oyajkeh para Cesarea okitlajpalotoh in Festo. Iva komo ompa omokajkeh miek tonali, Festo okitlapovi in wei tlanavati Agripa de yen Pablo, okilvi: —Nika kajki se tlakatl tlen Félix okajte tzaktok telpiloya. Ijkuak ne onikatka Jerusalén, in tlayakankeh tiopixkeh ivan tlayakankeh tetajmeh judiojtih, okiteilvikoh nonavak iva onechilvijkeh ma nitlanavati ma kimiktikah. Ne onikinmilvi ke tejvah tlen tiromanos, amo tikpiah kostumbre de titlanavatiah íkka ma kimiktikah tla achto amo kitlatzintokiah. Moneki achto invah moixkomakas tlen kiteilviah para velis motlajtolpalevis inmixpa. Por eso, ijkuak in judiojtih ovalajkeh nika, san nima ijkuak omostlatik onimotlali kan teyekankavah iva onitlanavati ma kivalikakah in Pablo. Ne onikijto xamo kiteilviah de itla fiero okichi, pero in judiojtih tlen ovalajkeh okiteilvikoh amitla okijtojkeh de tlen ne onikchiaya. Okiteilviayah san por seki tlamantli de yejvah intiotlamachtil iva de se tlakatl itoka Jesús, tlen yoixpolivik iva Pablo kijtova nik yolitok. Iva komo amo onikmatia ken nikchivas itech nin tlamantli, okachi kuali oniktlajtlani in Pablo kox kineki yas Jerusalén para ompa se kittas kox tlajtlakole o noso amo. Pero Pablo okitlajtlanki ke inevia César ma kitlatzintoki. Por eso onitlanavati ok ma tzakto telpiloya asta ijkuak ajsis tonali para niktitlanis inavak César. Ijkuakó Agripa okilvi in kobernador Festo: —Ne noijki nikneki nikakis yejón tlakatl. Festo okinankili: —Niman mostla velis tikakis. Omostlatik, Agripa ivan Berenice ovalajkeh tlakentivitzeh kemi gentejtih tlen wejweititokeh. Ompa kan teyekankavah okalakeh san sekka ivan tlayakankeh de soldadojtih iva tlen okachi wejweititokeh de yejón siudad. Satepa Festo otlanavati ma kivalikakah in Pablo. Iva Festo okijto: —Tejwatzi, wei tlanavati Agripa iva imejvah tlen nika inmololitokeh tovah. Nika kajki in tlakatl tlen kiteilviah nochtin judiojtih de nika Cesarea iva de Jerusalén. Yejvah otzajtziah okijtovayah mach ok itech povi ma yolito. Pero ne nikitta amitla okichi kemi para se ma kimikti. Iva komo ye okitlajtlanki ke inevia César ma kitlatzintoki, tonses ne onikijto okachi kuali niktitlanis asta Roma inavak César. Iva komo amo nikmati tlan velis nikilvis in wei tekiva César de tlanik kiteilviah in Pablo, por eso axka ne nika nimechixpantilia para xiktlatzintokikah, pero okachi nikneki yen tejwatzi wei tlanavati Agripa xiktlatzintoki. Para ijkó nikmatis tlán velis nikijkuililis in wei tekiva César. Porke nikitta amo kuali kajki tla se tlen tzaktok niktitlanis inavak César iva amo nikilvis de tlanik kiteilviah. In wei tlanavati Agripa okilvi in Pablo: —Kualtis titlajtos para ximopalevi. Pablo okajkuanki ima iva okijto: —Nikpia miek pakilistli porke axka velis nimotlajtolpalevis monavak tejwatzi wei tlanavati Agripa, de nochi tlen ik nechteilviah in judiojtih. Porke tejwatzi kuali tikmati nochi in kostumbres tlen kipiah in judiojtih iva tikmati nochi in tlamantli tlen ik timokualaniah. Por eso nimitztlatlavtia techonkakili ika yolik. ’Nochtin judiojtih nechixmatih desde nitzikitzi. Kuali kimatih kenik oninemia itech nopaís iva kan siudad de Jerusalén. Ne nochipa onipovia invan grupo de fariseos, tlen okachi kinyekchivah in tlanavatiltih de totiotlamachtil. Nochtin yejvah kuali kimatih iva velis kijtoskeh tla amo yi neli. Iva axka ne nika nechteilviah porke nikchia nikselis tlen toYejwatzi okinkakiti tlen yi wejkavitl tokojkolvah. Tlen majtlaktli ivan ome familias de Israel, noijki kichiah ma mochiva tlen achto toYejwatzi okinkakiti. Por eso kimavistiliah iva kitekipanovah in toYejwatzi ika tonali ika yovali. Axka, tejwatzi wei tlanavati Agripa, in judiojtih nechteilviah porke ne nikchia tlen yejvah noijki kichiah. Pero, ¿tleka imejvah amo inkineltokah nik in toYejwatzi velis kinyolitis in mikameh? ’Achto ne onikyejyekovaya nikchivas miek tlamantli en kontra de nochtin tlen kineltokah in Jesús de Nazaret. Iva ijkó onikchi kan siudad de Jerusalén. Ika intlanavatil in tlayakankeh tiopixkeh, ne nonevia onikintzaki telpiloya miekeh tlen tlaneltokakeh. Iva ijkuak okinmiktiayah ne onikijtovaya kuali kajki. Miek welta onikintlajyoviltiaya itech nochtin tiotlamachtijkaltih iva onikintoktiaya ma tlajtokah fiero de Jesús. Sa tlawel onikinkualankaitaya iva asta onikintemojtinemia itech siudades de oksekimeh países. ’Se tonali oniaya para Damasco para nikinkitzkiti in tlaneltokakeh. In tlayakankeh tiopixkeh onechmakakeh se tlanavatil amatl iva yejvah onechtitlankeh. Pero kemi tlajko tonali ijkuak oniaya itech ojtli, tejwatzi wei tlanavati, onikittak se tlavili tlen ovalaya de ilvikak iva okachi chikavak ke itlavil in tonali, iva onechyavalo ne iva tlen nova oyayah. Tinochtin otivetzitoh ipan tlali, iva onikakki se tlajtoli okijto ika hebreo: “Saulo, Saulo, ¿tleka techtemojtinemi para techtlajyoviltis? San te moselti timokojkova, kemi se toro kitiliksa tlen ika kitzopitijtivih ijkuak kitekipanoltiah.” Ijkuakó ne oniknankili: “¿Akin tejwatzi?” In toTeko onechnankili: “Ne niJesús, tlen te tiktemojtinemi. Ximoketza, Ne onimitzmonextili para nimitztlalis kemi tinotekipano. Nikneki xiktematilti tlen yotikittak de Ne iva tlen satepa Ne nimitzititis. Ne nimitztitlanis kan kateh in judiojtih iva tlen amo judiojtih, iva Ne nimitzpalevis de innavak para amitla mitztoktiskeh. Nimitztitlani innavak para xikinmixtlajtlapo para ayakmo ma nemikah kan tlayova, sino kan tlanestok. Para ayakmo ma kinnavatijto in Amo Kuali Tlakatl, sino ma kinnavatijto yen Dios. Para ma tlaneltokakah nonavak iva ijkó velis nikintlapojpolvis de intlajtlakol, iva velis kipiaskeh erensia invan nochtin oksekimeh tlen noaxkavah.” ’Ijkó pues, tejwatzi wei tlanavati Agripa, satepa de onikittak yejón tlamantli de ilvikak, ne onitlavelkak. Achto onikintlapovi in judiojtih de Damasco, satepa tlen de Jerusalén iva tlen de Judea, iva noijki tlen amo judiojtih. Onikinmilvi ma moyolkopakah iva ma mokopakah inavak toYejwatzi, iva ma kichivakah tlen kuali para ma motta nik yi neli yomoyolkuapkeh. Por eso, onechkitzkijkeh in judiojtih kan templo iva okinekiah nechmiktiskeh. Pero toYejwatzi nechpalevia iva ok nikan nika. Nikintlapovia tlen weititokeh ivan tlen amo weititokeh. Amitla oksé tlamantli nikinmilvia, sino san yen tlen okijtojkeh in tiotenejmachtijkeh iva tlen Moisés okijto de tlán otlamochivaloskia se tonali. Yejvah okijtojkeh nik in Cristo okipiaya de ixpolivis. Iva Ye tlen achto omoyolitiskia de nochtin, para kinvikilis tlanextli in judiojtih iva tlen amo judiojtih. Mientras Pablo omotlajtolpaleviaya ika yejón tlajtoli, Festo okijto chikavak: —¡Yotikuatlapolo, Pablo! Sa tlawel yotimoixtlamachti asta yotikuatlapolo. Pablo otlanankili: —Tejwatzi kobernador Festo, ne amo nikuatlapolojtok. Ne yi neli tlen nikijtova iva yompa. Nika kajki in wei tlanavati Agripa, tlen kuali kimati nochi nin tlamantli, iva por eso nitlajtova ika miek netenmachilistli. Porke nikmati nik in ye kimati nochi yejón, porke amitla omochi san ichtaka. ¿Tikneltoka tejwatzi wei tlanavati Agripa tlen okijtojkeh in tiotenejmachtijkeh? Ne kuali nikmati nik tikneltoka. Agripa okinankili: —¿Tikyejyekova ke san nima velis techkuapas ma nieto nikristiano? Pablo okilvi: —Tla san nima o noso tla wejkavas, toYejwatzi ma kimonekilti ke amo san tejwatzi ximokuapa tikristiano, sino noijki nochtin tlen axka nika nechkaktokeh noijki ma yekah kemin ne, maski amo ika ninmeh kadenajtih. In wei tlanavati Agripa, in kobernador Festo, in Berenice iva nochtin tlen ompa oyetokah, ijkuakó omoketzkeh iva okiskeh de ompa. Oyajkeh motlapovijtivih, okijtovayah: —Nin tlakatl amitla okichi kemi para ma se kixpolo, nion para tzaktos telpiloya. Iva Agripa okilvi in Festo: —Nin tlakatl oveliskia otikajkavaskiah, tla amo okitlajtlaniskia ke yen César inevia ma kitlatzintoki. Ijkuak okijtojkeh techtitlaniskeh asta país de Italia, Pablo ivan oksekimeh tlen otzaktokah okinmaktilijkeh se kapita itoka Julio, tlen opovia itech batallón de tlen wei tlanavati César. Otitlejkokeh itech se barko tlen de altepetl Adramitio. Yejón barko oyaskia itech altepemeh de Asia tlen kateh itempan atl tlen wei. Tovah oyaya Aristarco, tlen de Tesalónica tlen kajki itech tlali de Macedonia. Omostlatik otajsitoh Sidón. In kapita Julio kuali okitrataro in Pablo, iva okavili ma kintlajpaloti iyoliknivah ompa Sidón iva ma kipalevikah ika itla. Ijkuak otikiskeh de Sidón itech barko, in ejekatl chikavak otechixnamiktivalaya. Ijkuakó otiajkeh inakastlan tlali de Chipre tlen yavalitok de atl tlen wei, san otikmotoktijtiayah para amo ma techajsi in ejekatl. Otitlakotonkeh itech atl tlen wei otipanokeh itempan tlali de Cilicia iva de Panfilia, iva satepa otajsitoh itech altepetl de Mira, tlen kajki itech tlali de Licia. Ompa Mira, in kapita okajsik se barko tlen ovalaya de altepetl Alejandría iva tlen oyaya para país de Italia. In kapita otechnavati ma titlejkokah itech yejón barko. Otiayah ika yolik por miek tonali, iva ovi otajsitoh kan altepetl de Gnido porke in ejekatl otechixnamiktivalaya. Tonses otiajkeh ik tlatzintla de kan tlali de Creta tlen yavalitok de atl tlen wei, iva otipanokeh iyakapan tlali de Salmón. Sa tlawel ovi nik otiajkeh ik tlatentli iva otajsitoh se lugar itoka Buenos Puertos, serka de altepetl Lasea. Yotikpolojkah miek tiempo, iva yokatka sa tlawel temavti para tiaskeh okachi itech atl, porke yopevaskia in tiempo de seva. Por eso Pablo okinmilvi: —Tatanmeh, nikitta nik mach ok velis tiaskeh okachi porke yi temavti, iva velis polakis in barko iva tikpoloskeh itlamamal, iva asta tejvah noijki velis timikiskeh. Pero in kapita amo okikakili in Pablo, sino yej okachi okikakili iteko in barko iva tlen kinejnemitia in barko. Buenos Puertos amo okatka kuali para ompa timokavaskeh ijkuak tiempo de seva. Tonses nochtin okiyejyekojkeh okachi kuali kisaskeh de ompa iva kichivaskeh de ajsitivih itech altepetl Fenice tlen kajki ompa kan tlali de Creta tlen yavalitok de atl tlen wei, para ompa timokavaskeh ijkuak seva. De Fenice velis se kisas ik noroeste iva ik suroeste. Satepa, ijkuak ope vitz achitzi ejekatl de ik tlani, ijkuakó yejvah okijtojkeh velis oksemi tiktokaskeh toojviv. Okitlejkoltijkeh in tepostlatziko iva otiajkeh itech barko san nochi tlatentli de kan tlali de Creta tlen yavalitok de atl tlen wei. Pero achitzi satepa se chikavak ejekatl itoka Euroclidón okimomagako in barko. Komo ayakmo ovelia oyaya in barko porke okixnamiktivalaya in ejekatl, tonses otikmokavilijkeh ma techvika in ejekatl. Otipanokeh ikuitlapa se tzikitzi tlali itoka Clauda tlen yavalitok de atl tlen wei, iva ik ompa ayakmo oejekaya chikavak. In barko okitilantiaya se barkojtzi iva sa tekitl ovi nik otiktlejkoltijkeh kan wei barko. Satepa de otiktlejkoltijkeh in barkojtzi, in tlakah okonintilankeh in arriatajtih para ika okitijtilinijkeh in barko. Iva komo okimakaskeh de tzoponiti ijtik xali tlen itoka Sirte, ijkuakó okintemovijkeh in lonas tlen ika onejnemia in barko. Iva okajkeh in barko ma kivika in ejekatl. Omostlatik, oejekaya okachi chikavak iva por eso ope kitlatlamotlah itlamamal in barko ijtik atl. Oviptlatik, yejvah innevia okonintlatlamotlakeh ijtik atl nochi tlen okinejnekiah itech barko. Opanok miek tonali iva ayakmo otikittayah in tonali nion sitlalimeh, iva in ejekatl ok topah ovalaya chikavak, iva ayakmo otikchiayah de timomakixtiskeh. Iva komo yopanok miek tonali iva amo otitlakuayah, Pablo omoketzki intzala iva okijto: —Tatanmeh, okachi kuali onnechkakiliskiah iva amo otikisaskiah de Creta. Amo onkipoloskiah itlamamal in barko iva amitla otikpanoskiah. Pero axka nimechilvia amo ximotekipachokah, tikpoloskeh in barko pero tejvah amika mikis. Nin yovak onechmonextili se iilvikaktlatitlanil in toYejwatzi, tlen inavak nipovi iva niktekipanova. In ilvikaktlatitlanili onechilvi: “Amo ximomavti, Pablo, porke kipia de timoteixpantiliti inavak in wei tekiva César, iva por te Dios kinpalevis nochtin tlen kateh mova itech barko.” Por eso, imejvah tatanmeh, ximoyolchikavakan, porke ne nikneltoka ke toYejwatzi kichivas ijkó kemi onechilvi in ilvikaktlatitlanili. Pero in ejekatl techtlamotlati ik nochi tobarko itech se tlali tlen yavalitok de atl tlen wei. Kaxtoli tonali de ijkuak ope ejeka, in ejekatl ok otechvikatinemia itech atl tlen wei tlen itoka Adriático. Kemi tlajko yovak, in tlakah tlen tekipanovah itech barko okiyejyekojkeh ke yotikonajsitiayah in tlali. Okitamachijkeh in atl kox ok wejkatla. Okipiaya treinta y siete metros. Ok achitzi tlayakapa okitamachijkeh oksemi, okipiaya veintisiete metros. Omomavtijkeh de kimomagativih itla tetl. Por eso okinkajkajkeh navi tepostlatzikoltih ik ikuitlapa in barko. Iva omodiostzajtzilijkeh totoka ma tlanesi. Ijkuakó in tlakah tlen tekipanovah itech barko okinekiah choloskeh, iva ope kitemoviah in barkojtzi itech atl kemi oyeskia koninkajkavah in tepostlatzikoltih ik iyakapan barko. Iva ijkuakó Pablo okilvi in kapita ivan isoldadojvah: —Tla nekateh tlakah amo mokavah itech in barko, imejvah amo velis inmomakixtiskeh. Ijkuakó in soldadojtih okintzontekeh in arriatajtih tlen ika oilpitoka in barkojtzi iva okajkeh ma vetzi ijtik atl. Antes de tlanesis, Pablo okinyolchika nochtin ma tlakuakah, okinmilvi: —Yokaxtoltik imejvah inmotekipachovah inkichiah tlán panolos iva amo inkikuah nion tleno. Nimechtlatlavtia xitlakuakah para xikpiakah chikavalistli, porke amika kipolos nion se itzonkal. Ijkuak ijkó okijto, Pablo okontilanki se pan iva okitlasojkamatki inavak Dios inmixpan nochtin. Okiposteki in pan iva ope tlakua. Nochtin omoyolchikajkeh iva noijki otlakuajkeh. Tlen otiayah itech barko, por tinochtin otikatkah doscientos setenta y seis. Nochtin otlakuajkeh asta kan oixvikeh, iva satepa okitlamotlakeh nochi in trigo ijtik atl para ayakmo ma etiya in barko. Ijkuak otlaneski, okittakeh in tlali pero amo okimatiah kan kateh. Okittakeh imayo in atl chikokalaktok kan yejón tlali iva okittakeh in atlatentli xalo. Iva okijtojkeh kijkuaniskeh in barko okachi ik tlatentli. Okintzontekeh in arriatajtih de yen tepostlatzikoltih, iva ompa okinkajtejkeh ijtik atl. Noijki okinkexanijkeh in arriatajtih tlen ika oilpitoka in timón tlen ika okiyakanayah in barko. Satepa okitlejkoltijkeh in lona tlen yavi iyakapan barko para ma kinejnemiti in ejekatl, iva in barko ope mijkuania okachi ik tlatentli. Pero in barko oyakatzoponito ijtik xali ik tlatlampa iva ompa omoka, iva ik ikuitlapa ope pojposteki porke in atl ipan omotlavitekia chikavak. In soldadojtih okinekiah kinmiktiskeh in presojtih para amo ma cholokah ajkuitiaskeh. Pero in kapita amo okinekki ma miki in Pablo. Por eso amo okitekavili ma kinmiktikah in presojtih. Okachi kuali okinnavati nochtin tlen kimatih ajkuih yejvah achto ma mokajkavakah ijtik atl para ma kisatih kan tlali. Iva oksekimeh tlen amo kimatih ajkuih okinnavati ma viah ipan tablajtih o noso ipan pedasos de yejón barko. Iva ijkó tinochtin kuali otikisatoh kan tlali. Ijkuak tinochtin yotimomakixtijkeh, otikmatkeh ke yejón tlali tlen yavalitok de atl tlen wei itoka Malta. In gentejtih tlen ompa chantih sa tlawel kuali otechselijkeh, iva okitlalijkeh se wei tlikuili para ma timoskokah, porke okiavia iva osevaya. Pablo okikuito se manojo kuavitl vaki, iva ijkuak okontenki ijtik in tlitl, ijkuakó niman se kovatl okistevak porke okimachili totonik in tlitl iva omopilo itech ima in Pablo. In gentejtih tlen ompa chantih ijkuak okittakeh in kovatl omopilo itech ima in Pablo, okimolvijkeh entre yejvah: —Nin tlakatl xamo temiktiani, porke maski omomakixti de ijtik atl, in todiosa Teyektlali amo kavilia ma yolito. Pero Pablo omomatzejtzelo iva in kovatl ovetzito ijtik tlitl, iva amitla omochi. Nochtin okichiayah ma samavi ima o noso tlán ora vetziti para valixpolivis. Pero komo wejkavitl okichixtokah iva okittayah amitla omochivaya, ijkuakó okipatlakeh intlayejyekol iva ope kijtovah ke Pablo ye se dios. Amo wejka de ompa okatkah sekimeh tlalmeh iaxkavah se tlakatl itoka Publio, tlen mochijtok tekiva itech yejón tlali tlen yavalitok de atl tlen wei. Ika miek pakilistli otechkaloti ikalijtik iva otechtlamakak eyi tonali. Ijkuakó ipapa in Publio sa ovettoka ipan ikochtlapech, okipiaya totonik iva okipiaya sinteria. Pablo okalakki kan okatka in kokoxki, omodiostzajtzili iva okintlali imavah ipa, iva opajtik. Ijkuak ijkó opanolok, nochtin in kokoxkeh de yejón tlali, ovalajkeh inavak Pablo para ma kinpajti, iva nochtin opajtikeh. Yejvah otechtlatliokolijkeh ika miek tlamantli. Iva ijkuak otitlejkokeh itech oksé barko para tiaskeh, otechmakakeh nochi tlen omonekiskia itech ojtli. Satepa de otikatkah eyi metztli itech yejón tlali, otitlejkokeh itech se barko tlen ompa omochixtoka kemi eyi metztli ijkuak seva. In barko ovalaya de siudad de Alejandría, iva iyakapan barko okivikaya inmixneskayo in diosmeh nenemeh tlen intoka Cástor iva Pólux. Otajsitoh Siracusa iva ompa otimokajkeh eyi tonali. Otikiskeh de Siracusa itech barko iva otiajkeh san nochi tlatentli asta otajsitoh Regio. Omostlatik ovala se ejekatl de ik tlani iva ipan ome tonali otajsitoh Puteoli. Ompa otikinmajsikeh sekimeh toknivah tlaneltokakeh, iva otechtlatlavtijkeh invah ma timokavakah se samana. Iva satepa otiajkeh para Roma. Ijkuak in tlaneltokakeh de Roma okimatkeh nik otajsitoh, ovalajkeh otechnamikikoh asta kan altepetl Tiankistli de Apio iva kan kilviah Tres Tabernas. Ijkuak Pablo okinmitak, omotlasojkamatki inavak Dios iva omoyolchika. Ijkuak otajsitoh Roma, in kapita okintemakti imak oksé kapita tlen okinvikaya para kintzakuaskeh. Pero in Pablo okavilijkeh ma chanti sekka, iva se soldado ma kikuidarojto. Oviptlatik, Pablo okinnotzki in tlayakankeh judiojtih de Roma. Iva ijkuak omololojkeh okinmilvi: —Noknivah, ne amitla onikchi en kontra de toknivah judiojtih nion en kontra de tokojkolvah inkostumbre. Pero in judiojtih de Jerusalén onechkitzkijkeh iva onechtemaktijkeh inmak in tekivajkeh romanos. In romanos onechtlatzintokijkeh miek, pero amitla onechajxilijkeh tlen amo kuali kemi para ma nechixpolokah, iva satepa okinekiah nechkajkavaskeh. Pero in judiojtih amo okinekeh ma nechkajkavakah. Por eso oniktlajtlanki ke inevia in wei tekiva César ma nechtlatzintoki, maski ne amitla nikpia en kontra de noknivah judiojtih. Por eso ne onimechnotzki porke nikneki nimechitas iva nikneki inmovah nimotlapovis. Pues por yen nechialistli tlen kipiah in gentejtih de Israel, axka ne nijilpitok ika kadenajtih. Ijkuakó yejvah okinankilijkeh: —Tejvah amitla tikseliah nion se amatlajkuiloli de Judea tlen ma tlajto de te. Iva nion se de toknivah judiojtih tlen vitzeh de ompa amitla techtlapoviah de te nion amitla kijtovah mokontra. Axka tejvah tiknekih timitzkakiskeh tlen te tikyejyekova. Porke tikmatih ke sentetl tlapovah en kontra de nin yankuik olololistli kan te tipovi. Ijkuakó okitlalijkeh se tonali para motlapoviskeh oksemi. Itech yejón tonali miekeh omololojkeh kan okalotitoka in Pablo. Desde kualka asta tiotlaki, Pablo okintlapovi de kenik in Dios tlanavatia, iva okinekia ma tlaneltokakah inavak Jesús ika itlanavatil in Moisés iva ika intlajkuilol in tiotenejmachtijkeh. Sekimeh okineltokakeh tlen Pablo okinmilvi, pero oksekimeh mach okineltokakeh. Iva komo amo omotlajtolajsikeh, mejor ope kisah de ompa. Pero antes de kisaskeh nochtin, Pablo okinmilvi: —In Tioijyotzintli yompa tlen okinmilvi in yi wejkavitl tokojkolvah por medio de yen tiotenejmachti Isaías: Xivia iva xikinmilvi yejonmeh gentejtih: Imejvah intlakakiskeh ika inmonakas, pero amitla inkajsikamatiskeh. Intlachiaskeh ika inmoixtololovah, pero amo inkimatiskeh tlán kijtosneki tlen inkittah. Ninmeh gentejtih yoyoltlakuavakeh. Kintzakuah innakasvah para amo tlakakiskeh, kintzakuah inmixtololovah para amo tlachiaskeh. Por eso amitla kajsikamatih, amo tlachiah iva amo tlakakih. Amo kinekih mokuapaskeh nonavak, iva nion amo kinekih ma nikinpajti. Xikmatikah pues, ke de axka para tlayakapa toYejwatzi kititlani itlajtol de temakixtilistli innavak tlen amo judiojtih, iva yejvah yi neli kikakiskeh. Ijkuak Pablo ijkó okijto, in judiojtih okiskeh iva oyajkeh mokualanijtivih sa tlawel entre yejvah. Pablo omoka ome xivitl ompa Roma itech se kali tlen okitlane. Ompa okinseliaya nochtin tlen okonitayah. Otetlapoviaya de kenik in Dios tlanavatia iva otlamachtiaya de toTeko Jesucristo. Okichivaya ika yolchikavalistli iva amika itla okilviaya. Ne niPablo, niitekipano in Jesucristo. In toYejwatzi onechnotzki para nietos nitiotlatitlanili, iva onechpejpenki para niktematiltis in yankuik kuali tlajtoli, tlen yi wejkavitl otechkakiti intenko in tiotenejmachtijkeh, iva kajki ijkuilitok itech Tiotlajkuiloli. In yankuik kuali tlajtoli tlapova de iKone in toYejwatzi, tlen toTeko Jesucristo. Kemi tlaltikpaktlakatl oyá iwejkaixvi in wei tlanavati David. Pero in Tioijyotzintli okiteititi ika velitilistli ke Jesucristo yen iKone in toYejwatzi, ijkuak Ye omoyoliti de itech mikilistli. Iva por yen Jesucristo, onikseli iknomachilistli iva onikseli in tekitl de tiotlatitlanili, para ma nikintlapovi tlen amo judiojtih sentetl itech tlaltikpaktli, iva ijkó ma kivelkakikah iva ma tlaneltokakah inavak. Nikchiva nin tekitl por yen Cristo. Iva imejvah tlen amo injudiojtih noijki invah inpovih tlen toYejwatzi okinnotzki para ma yekah iaxkavah in Jesucristo. Nimechtlajkuililia innochtin imejvah tlen inchantih Roma, toYejwatzi imechtlasojtla iva omechnotzki para xiekah de Ye iaxkavah. ToTajtzin Dios ivan toTeko Jesucristo ma imechpialikah iknomachilistli iva yolsevilistli. Antes de nimechilvis itla tlamantli nikneki nikijtos, ke ika itoka in Jesucristo nimotlasojkamati inavak toYejwatzi por innochtin imejvah, porke sentetl tlapovah kuali de inmotlaneltokalis. Iva toYejwatzi, tlen ika nochi noyolo niktekipanova para niktematiltia in yankuik kuali tlajtoli de iKone, Ye kuali kimati nik ne nochipa nimechilnamiki ijkuak nimodiostzajtzilia. Iva nochipa niktlatlavtia in toYejwatzi, ma kimonekilti ma nechkavili para velis nias nimechittati. Porke sa tlawel nikneki nimechittas para nimechpalevis ika itla tlatiochivalistli tlen kitemaka in Tioijyotzintli, para ijkó xiekah okachi inchijchikavakeh itech inmotlaneltokalis. Kijtosneki, ma timosepanyolchikavakah ika nin tlaneltokalistli tlen tikpiah ne ivan imejvah. Noknivah, nikneki xikmatikah nik yi miek welta nikneki nias nimechitati, pero asta axka amo niveli porke nechtzakuilijtivitz miek tlamantli. Nikneki nitekipanos imonavak para niktematiltis in yankuik kuali tlajtoli, ijkó kemi yonikchi invan tlen amo judiojtih, para ijkó ma tlaneltokakah miekeh inavak Cristo. Kipia de nikintlapovis nochtin, tlen sa tekitl kimatih iva tlen amitla kimatih, tlen ixtlamatkeh iva tlen amo ixtlamatkeh. Por eso, ne sa niknektok nimechmatiltis in yankuik kuali tlajtoli imejvah noijki tlen inchantih Roma. Ne amo nipinava de niktematiltis in yankuik kuali tlajtoli, porke kipia velitilistli de toYejwatzi iva veli kinmakixtia nochtin tlen kineltokah. Achto in judiojtih iva noijki tlen amo judiojtih. Porke nin yankuik kuali tlajtoli techititia kenik velis tieskeh titlakamelajkeh. Yejón mochiva ika tlaneltokalistli iva san ika tlaneltokalistli, kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “Tlen tlakamela, por yen itlaneltokalis kipias tlen yi neli nemilistli.” Porke toYejwatzi tlen kajki ilvikak kiteititia ikualanilis inpan nochtin tlaltikpaktlakah tlen tlajtlakolchivah iva kichivah tlen amo kuali. Iva ika yejón tlen kichivah tlen amo kuali, kitzakuiliah in melajkayotl para oksekimeh amo ma kixmatikah. Porke nochi tlen se kixmati de toYejwatzi, yejvah noijki kixmatih, porke Ye inevia okinmititi. Porke tlen amo motta de toYejwatzi velis se kixmatis, tla se kimomaka kuenta itech nochi tlamantli tlen Ye okichi. Iva desde ijkuak toYejwatzi okichi in tlaltikpaktli, kuali motta nik yi neli yen toYejwatzi Dios iva ivelitilis amo keman tlamis. Por eso yejvah amo velis motenpaleviskeh kijtoskeh ke amo keman okimatkeh kox onka Dios. Iva maski yejvah okimatkeh de Ye, amo okitlakitakeh kemi toYejwatzi Dios iva nion amo okitlasojkamachilijkeh. Yej ope kiyejyekovah miek tlamantli tlen amitla ipati, iva intlayejyekol omoka itech tlayovalotl porke ayakmo tlayejyekolejkeh. Yejvah momachiliah okachi kipiah tlamatilistli, pero amo neli itla kimatih. Okikajkeh de kimavistiliskeh in toYejwatzi tlen amo keman ixpolivi, iva yej ope kinmavistiliah inmixkopinkayo in tlaltikpaktlakah tlen ixpolivih, iva inmixkopinkayo totomeh, yolkameh tlen kipiah navi inmikxivah iva tlen motilanah ipan tlali. Por eso, toYejwatzi okinkajka ma kichivakah san tlen yejvah kinekih, iva inmilevilis pitzotik okintokti ma kichivakah ika inkuerpo tlen tepinati. Okikajkeh tlen melajkayotl de toYejwatzi iva yej okachi okineltokakeh in tlakajkayavalistli, iva ope kintlakitah iva kinmavistiliah in tlamantih tlen Ye okinchi en lugar de yen toYejwatzi Dios, tlen moneki se kiweijkachivas para semijkak. Ijkó ma yeto. Por eso, toYejwatzi okinkajka ma kichivakah tlen kineki inmelevilis tepinati. Asta intonanavah okikajkeh de kochiskeh invan intotatavah, iva yej ope kochtinemih invan insivaiknivah. Ijkó noijki in tlakah okikajkeh de kochiskeh invan intonanavah, iva yej ope totoniah itech inmelevilis amo kuali para kochiskeh invan intlakaiknivah. In tlakah kichivah tlen tepinati invan intlakaiknivah, iva por eso yejvah kiseliah tlajyovilistli por yen inpitzonemilis. Komo yejvah amo okinekeh okichijkeh kuenta in toYejwatzi, Ye okinkajka itech inpitzotlayejyekol, para ma kichivakah tlen amo moneki. Innemilis tentok de nochi tlamantli tlen amo kuali, avilnemih itech tlajtlakoli, nemih itech pitzonemilistli, tlaixnekeh iva kichijtinemi tlen amo kuali. Nexikoltih, temiktianih, tlamaganih, tekajkayajkeh iva nemih san ika inten. Noijki tepojpojkeh, kitlavelitah in toYejwatzi, amo tetlakitakeh, moweinekih iva machimeh. Kinextiah miek tlamantli yankuik tlen amo kuali iva amo kinvelkakih intajvah. Amo kimatih tlakakih, mach velis innavak se motenmachis, amo tetlasojtlakeh, amo kimatih tetlapojpolviah iva amo teiknomatkeh. Yejvah kuali kimatih nik toYejwatzi kijtova ke nochtin tlen kichivah nochi yejón tlamantli intech povi mikiskeh. Pero maski ijkó, yejvah ok kichivah, iva asta kivelitah ijkuak oksekimeh noijki ijkó kichivah. Por eso, te tlen tikintlajtlakoltia oksekimeh, amo velis timotenpalevis, san akin te otieskia. Ijkuak tiktlajtlakoltia íkka oksé san te monevia timotlajtlakolkuitia, porke te noijki ijkó tikchivah. Pero tikmatih nik san yen toYejwatzi velis kintlajtlakoltis tlen kichivah tlen amo kuali. Iva tikmatih nik toYejwatzi yompa tlen kichiva ijkuak kintlajtlakoltia. Pero te tlen tikintlajtlakoltia oksekimeh iva te no ijkó tikchiva, ¿tikyejyekova ke velis tikcholilis in tlajyovilistli de toYejwatzi? ¿Amo tikmomaka kuenta ke toYejwatzi mitzchivilia tlen kuali, amitla mitzilvia iva mitzxikolijtok? ¿Kox amitla kijtosneki para te? ¿Amo tikitta ke ika yejón tlen mitzchivilia tlen kuali kineki ximoyolkuapa? Pero te, komo sa tlawel tiyoltlakuavak iva amo tikneki timoyolkuapas, te monevia tikmotetemilia tlajyovilistli para neká tonali de tlajyovilistli, ijkuak toYejwatzi kiteititis ikualanilis iva kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, iva kichivas ijkó kemi moneki. Iva toYejwatzi kitlaxtlavis kada se ijkó kemi tlen okichi. In toYejwatzi kinmakas nemilistli para semijkak tlen amo omosotlajkeh de okichijkeh tlen kuali, iva inavak okitemojkeh mavissotlanextli, tetlakitalistli iva nemilistli para semijkak. Pero toYejwatzi kintlajyoviltis ika ikualanilis tlen kinekih kichivaskeh san tlen yejvah kinekih iva amo kivelkakih tlen melajkayotl, sino yej kivelkakih tlen amo kuali. Kipiaskeh tlajyovilistli iva tekokojkayotl nochtin tlen kichivah tlen amo kuali, achto tlen judiojtih iva noijki tlen amo judiojtih. Pero nochtin tlen kichivah tlen kuali, toYejwatzi kinmakas mavissotlanextli, tetlakitalistli iva yolsevilistli, achto tlen judiojtih iva noijki tlen amo judiojtih. Porke toYejwatzi amo techichikotlasojtla. Nochtin tlen tlajtlakolchivah iva amo kixmatih itlanavatil Moisés, toYejwatzi kinpopolos maski amo kixmatih yejón tlanavatili. Iva nochtin tlen tlajtlakolchivah iva kixmatih itlanavatil Moisés, toYejwatzi kintlajtlakoltis ijkó kemi kijtova yejón tlanavatili. Porke amo velis yeskeh tlakamelajkeh inavak toYejwatzi, tlen san kikakih itlanavatil Moisés, sino tlen kivelkakih tlen kijtova yejón tlanavatili. Pero tlen amo judiojtih iva maski amo kixmatih itlanavatil Moisés, veli kimomakah kuenta iva kichivah tlen kijtova in tlanavatili, iva ijkó kiteititiah nik kixmatih se tlanavatili maski amo ma kixmatikah itlanavatil Moisés. Ika tlen kichivah kiteititiah nik kipiah yejón tlanavatili itech inyolo, iva intzonteko noijki kiteititia yejón, porke intlayejyekol kintlajtlakoltia o noso kinpalevia ijkuak kichivah itla tlen kuali o noso tlen amo kuali. Nochi yejón tlamantli ijkó tlamochivalos itech neká tonali ijkuak por yen Jesucristo, toYejwatzi kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, porke Ye kimati tlen tlaatitok itech intlayejyekol in tlaltikpaktlakah. Ijkó kijtova in yankuik kuali tlajtoli tlen ne nitetlapovia. Te timoteneva tijudío, iva timokitzkia itech itlanavatil Moisés, iva timoweineki de moYejwatzi Dios. Kuali tikmati tlen Ye kimonekiltia, iva tikyejyekova tikmati kenik tikpejpenas tlen okachi kuali tlen mitzititia itlanavatil Moisés. Timomachilia nik tiveli tikinyakana tlen amo tlachiah, iva nik tiveli tikintlavilia tlen nemih kan tlayova. Timomachilia tiveli tikinmachtia tlen amitla kimatih, iva nik tiveli tikinmachtia tlen kateh kemi konemeh itech iojviv in toYejwatzi, porke itech tlanavatili tikpia nochi in ixtlamatilistli iva tlen melajkayotl. Ijkó pues, tla tikinmachtia oksekimeh, ¿tleka amo timomachtia te monevia? Tla te tikinmilvia oksekimeh amo kuali se tlachtekis, ¿tleka in te titlachteki? Tla te tikijtova amo se ma avilnemi itech tlajtlakoli, ¿tleka in te tiavilnemi? Tla te tikinkualankaita in diosmeh tlen tlamachivaltih, ¿tleka titlachteki itech intiopa? Te timoweineki porke tikixmati itlanavatil Moisés, pero amo tikvelkaki iva ijkó kijtosneki amo neli tiktlakita in toYejwatzi. Por eso kijtova in Tiotlajkuiloli: “Tlen amo judiojtih tlapovah fiero de toYejwatzi por imejvah inmotlajtlakol.” Yi neli, in tlakatl tlen mosirkunsidarova iva kichiva tlen kijtova itlanavatil Moisés, tonses yejón sirkunsisión kipalevia. Pero tla amo kivelkaki in tlanavatili, tonses yejón kemi oyeskia amo kajki sirkunsidado. Pero tlen amo kajki sirkunsidado iva kivelkaki tlen kijtova yejón tlanavatili, toYejwatzi kitta kemi oyeskia kajki sirkunsidado. Tlen amo kajki sirkunsidado itech ikuerpo, pero kivelkaki tlen kijtova yejón tlanavatili, mitztlajtlakoltis te tlen tika tisirkunsidado, porke tikpia in tlanavatili iva amo tikvelkaki. Se tlen yi neli judío amo san tlapanixko, iva tlen yi neli kajki sirkunsidado amo san por monakayoteki itech ikuerpo. Tlen yi neli judío yen tlen iyolo kajki kuali ivan toYejwatzi. Iva tlen yi neli sirkunsisión yen tlen kichiva in Tioijyotzintli itech toyolo, iva amo kipia tlen kittas itlanavatil Moisés. Tlen ijkó nik kajki, in toYejwatzi kuali kiyekitta maski in tlaltikpaktlakah amo kuali ma kiyekittakah. Tonses, ¿tlán se kipalevia tla se yetos judío? ¿O noso tlán kipalevia in judío tla kajki sirkunsidado? Yi neli, kipalevia miek. Achto, yejvan judiojtih tlen toYejwatzi okinmaktili itlajtol. Iva yi neli sekimeh de yejvah amo okivelkakeh itlajtol, iva yejón amo kijtosneki ke toYejwatzi ayakmo kichivas tlen yokinkakiti. ¡Pos amo! In toYejwatzi nochipa kijtova tlen yi neli melajka, maski nochtin tlaltikpaktlakah ma yekah tekajkayajkeh. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: Nochtin kimatiskeh ke nochipa tikijtova tlen yi neli, iva titlatlanis ijkuak kinekiskeh mitzteilviskeh de itla. Pero tla ijkuak tikchivah tlen amo kuali tikteititiah ke toYejwatzi Ye kichiva tlen yompa, tonses, ¿tlán velis tikijtoskeh? ¿Tikijtoskeh ke toYejwatzi amijtok tlen kichiva ijkuak techtlajyoviltia? (Nitlapova kemi tlapovah in tlaltikpaktlakah.) ¡Pos amo! Porke tla toYejwatzi amo yompa tlen kichiva, tonses, ¿kenik velis kijtos akin tlajtlakole iva akin amo de nochtin tlaltikpaktlakah? Íkka velis kijtos: “Tla ika notlakajkayavalis nikchiva okachi ma kiseli tetlakitalistli tlen melajkayotl de toYejwatzi, tonses, ¿tleka in Ye ok nechtlajtlakoltia kemi nitlajtlakole?” Noijki velis kijtos: “Ma tikchivakah tlen amo kuali para ma viki tlen kuali.” Miekeh techpojpovah kijtovah ke tejvah ijkó titlamachtiah. Pero toYejwatzi kintlajyoviltis ijkó kemi moneki. ¿Tonses tlán velis tikijtoskeh? ¿Tejvah tlen tijudiojtih okachi tikuajkualtih ke tlen amo judiojtih? ¡Pos amo! Porke yonimechititi ke in judiojtih iva tlen amo judiojtih, tinochtin tikateh imak in tlajtlakoli. In Tiotlajkuiloli kijtova: Amika kichiva tlen kuali, amo onka nion se. Amika kajsikamati itla, amo onka nion se tlen ma kitemo Dios. Nochtin okitzkijkeh oksé ojtli, nochtin ope kichivah tlen amo kuali. Amika kichiva tlen kuali, amo onka nion se. Intlatolvas kemi oyeskia se mikatekochtli tlen tlapotok. Ika innenepil tlakajkayavah. Itech inten kipiah veneno kemi iveneno in kovatl. Inten tentok de tlatenxojxojvilistli iva chichikatlajtoli. Inmikxivah motlelojtivetzih para temiktitivih. San kan yavih, teijtlakovah iva tetlajyoviltiah. Amo kixmatih kenomi se yetos ika kuali. Nion amo sikiera kiyejyekovah ke moneki kimakasiskeh in Dios. Tikmatih ke nochi tlen kijtova itlanavatil Moisés, kinmilvijtok yejvah tlen kateh imak yejón tlanavatili. Iva ika tlen kijtova yejón tlanavatili amika velis motenpalevis, iva nochtin tlaltikpaktlakah kimokuitiskeh nik tlajtlakolejkeh iyakapan toYejwatzi. Porke amika velis yetos tlakamela iyakapan toYejwatzi san por kichivas tlen kijtova itlanavatil Moisés. Yejón tlanavatili monejneki san para ma tikmatikah nik titlajtlakolejkeh. Pero axka, toYejwatzi techititia kenik velis tieskeh titlakamelajkeh inavak iva amo moneki se kichivas tlen kijtova itlanavatil Moisés, ijkó techmatiltia itlanavatil Moisés ivan tlen okijkuilojkeh in tiotenejmachtijkeh. In toYejwatzi techitta titlakamelajkeh tinochtin tlen tikneltokah iva timotenmachiah inavak Jesucristo, iva amo kipia tlen kittas kox tijudiojtih o noso amo tijudiojtih, porke nochtin otlajtlakolchijkeh iva okimopolilijkeh de yeskeh kan imavissotlanex in toYejwatzi. Pero toYejwatzi yi techitta titlakamelajkeh inavak ika iiknomachilis iva amitla moneki tiktlaxtlavaskeh. In toYejwatzi ijkó yokichi itech Cristo Jesús tlen yokitlaxtla para techmakixtis de totlajtlakol. In toYejwatzi okitemakti in Cristo kemi se tlamanali, iva ika iesso tikajsih tlapojpolvilistli tla titlaneltokah inavak, iva ijkó toYejwatzi techititia kenik velis tieskeh titlakamelajkeh inavak. Yi wejkavitl toYejwatzi okinxiko iva amo okinchivili kuenta intlajtlakol in tlaltikpaktlakah. Iva toYejwatzi okitemakak in Cristo para kiteititis itech ninmeh tonaltih nik in Ye kichiva tlen kuali. In toYejwatzi Ye tlakamela iva Ye kichiva ma yekah tlakamelajkeh tlen tlaneltokah inavak Jesús. Tonses, ¿kox velis timoweinekiskeh? ¡Pos amo! Porke tla oveliskia otimomakixtiskiah ika tlen tikchivah tonses oveliskia otimoweinekiskiah. Pero tejvah timomakixtiah san por titlaneltokah, iva ijkó amo velis timoweinekiskeh. Tonses, tikittah ke toYejwatzi techitta titlakamelajkeh ika totlaneltokalis, iva amo por se kichivas tlen kijtova itlanavatil Moisés. ¿Apoko in toYejwatzi Dios san yejvah in judiojtih inDios? ¿Amo noijki inDios tlen amo judiojtih? Yi neli, tlen amo judiojtih yejvah noijki inDios. Onka san se Dios. Iva Ye kinmita tlakamelajkeh tlen kipiah tlaneltokalistli, iva amo kinmita kox kateh sirkunsidadojtih o noso amo. Tonses, ¿ika tlaneltokalistli tikpoliliah ipati itlanavatil Moisés? ¡Pos amo! In tlaneltokalistli kichiva ma tiekah kemin tlanavatili yi neli kineki. ¿Tlán velis tikijtoskeh pues de tlen yi wejkavitl tokojkol Abraham? ¿Tlán okajsik ika tlaneltokalistli? Tla toYejwatzi okittaskia tlakamela in Abraham san por okichi itla tlen kuali, tonses Abraham okipiaskia tlen ika omoweinekiskia, pero amo iyakapan toYejwatzi. In Tiotlajkuiloli kijtovah: “Abraham otlaneltokak inavak toYejwatzi, iva ika yejón itlaneltokalis in toYejwatzi okittak tlakamela.” Ijkuak se tlakatl tekipanova, itlaxtlavil tlen kimakah amo kijtosneki kitliokoliah, sino kijtosneki yejón itlaxtlavil yokimotlanili. Pero tla íkka kineltoka toYejwatzi, tlen kintlapojpolvia in tlajtlakolejkeh, toYejwatzi kichivilia kuenta itlaneltokalis iva kitta tlakamela, maski amo okichi itla tlen kuali. In wei tlanavati David noijki okijto ma paki neká tlen toYejwatzi kitta tlakamela por kineltoka iva amo por kichiva itla tlen kuali. David okijto: Ma pakikah nekateh tlen Dios yokintlapojpolvi de nochi tlen amo kuali tlen okichijkeh, iva yokintlapojpolvi de intlajtlakol. Ma paki neká tlen Dios ayakmo kichivilia kuenta itlajtlakol. ¿Yejón pakilistli velis kipiaskeh san yejvan judiojtih tlen kateh sirkunsidadojtih? ¡Amo! Yejón pakilistli noijki velis kipiaskeh tlen amo judiojtih maski amo sirkunsidadojtih. Yotikijtojkeh ke Abraham okipixki tlaneltokalistli inavak toYejwatzi, iva ika yejón tlaneltokalistli toYejwatzi okittak tlakamela. Pero ¿toYejwatzi keman ijkó okittak in Abraham? ¿Satepa de ijkuak omosirkunsidaro o noso achto? Amo, achto de omosirkunsidaroskia. Satepa Abraham omosirkunsidaro kemi se tlaixneskayotl nik toYejwatzi yokittak tlakamela por yen itlaneltokalis. Ijkó Abraham omochi teta de nochtin tlen kipiah tlaneltokalistli, maski amo ma yekah sirkunsidadojtih, iva ijkó ika intlaneltokalis toYejwatzi kinmita nik tlakamelajkeh. Abraham noijki kajki kemi teta de tlen kateh sirkunsidadojtih iva kipiah tlaneltokalistli ijkó kemi Abraham okipixki ijkuak ayamo omosirkunsidarovaya. In toYejwatzi okinkakiti in Abraham ivan iwejkaixvivah ke kinmaxkatis nochi in tlaltikpaktli. Ijkó okakiti amo porke Abraham okivelkakki itlanavatil Moisés, sino porke okineltokak, iva ijkó toYejwatzi okittak nik tlakamela. Tla tlen toYejwatzi okitekakiti oyeskia san para yejvah tlen kivelkakih itlanavatil Moisés, tonses amitla ipati in tlaneltokalistli, iva tlen toYejwatzi okitekakiti san nenka. Porke in tlanavatili kivalika tlajyovilistli. Pero kan amo onka tlanavatili, noijki amika velis kitlajtlakoltiskeh por amo kivelkaki. Por eso, tlen toYejwatzi okitekakiti se kiselia kemi se tlatliokolili ika tlaneltokalistli, para ijkó ma velikah ma kiselikah nochtin iwejkaixvivah in Abraham. Yejón tlen toYejwatzi okitekakiti amo san para yejvah tlen kivelkakih itlanavatil Moisés, sino noijki para nochtin tlen tlaneltokah kemi Abraham, tlen kajki kemi teta de tinochtin tlen titlaneltokah. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “Onimitztlali titeta de miekeh tlaltikpaktlakah.” Ijkó Abraham okineltokak in toYejwatzi tlen kinyolitia in mikkameh, iva ika itlajtol kichiva ma yeto tlen ayamo onka. Ijkuak toYejwatzi okakiti in Abraham nik kinpias miekeh iwejkaixvivah, omottaya kemi amo ok oveliskia omochivaskia. Pero Abraham okineltokak iva okipixki nechialistli, iva ijkó Abraham omochi kemi teta de miekeh tlaltikpaktlakah, ijkó kemi toYejwatzi okilvijka: “Asta ijkó nik miekeh yeskeh mowejkaixvivah.” Maski Abraham yokajxitiskia se siento xivitl, iva yokimatia nik yi mero oixpoliviskia, amo keman okika de tlaneltokas inavak toYejwatzi. Iva maski okimatia ke itonana Sara amo ovelia okipiaya nion se ikone iva yi tenantzi, Abraham mach omoyoloomevi nik in toYejwatzi kichivas tlen okakiti, sino yej okachi omochika itech itlaneltokalis, iva okiweijkachi in toYejwatzi. Abraham kuali okimatia nik in toYejwatzi kipia velitilistli para kichivas tlen yokikakiti. Por eso, por itlaneltokalis, in toYejwatzi okittak tlakamela. Iva ijkuak in Tiotlajkuiloli kijtova nik in toYejwatzi okittak tlakamela, amo tlapova san de yen Abraham, sino noijki tlapova de tejvah. Tejvah noijki techitta titlakamelajkeh ika totlaneltokalis porke tikneltokah tlen okiyoliti in toTeko Jesús de itech mikilistli. In toYejwatzi okitemakak in toTeko Jesús para ma ixpolivi por totlajtlakol, iva okiyoliti para ijkó velis techittas titlakamelajkeh. Por eso, axka ika totlaneltokalis toYejwatzi techitta titlakamelajkeh, iva yi tikateh ika kuali ivan toYejwatzi por yen toTeko Jesucristo. Por yen Jesucristo, iva por totlaneltokalis inavak, axka tivelih timotokiah itech iiknomachilis in toYejwatzi tlen itech timoyekketokeh. Iva tipakih porke tikpiah nechialistli de tipoviskeh itech imavissotlanex in toYejwatzi. Iva amo san yejón, sino noijki tipakih ijkuak titlajyoviah, porke tikmatih ke in tlajyovilistli techpalevia para ma tikmatikah ma titlaxikokah. Iva ijkuak tikmatih titlaxikovah, totlaneltokalis mochikava. Iva ijkuak totlaneltokalis mochikava, okachi tikpiah nechialistli. Iva yejón nechialistli amo techpinatis, porke toYejwatzi yokitemiti ika itlasojtlalis in toyolo ika yen Tioijyotzintli tlen otechmakak. Itech se tonali tlen toYejwatzi okitlali, iva ijkuak tejvah amo otiveliah otimomakixtiayah, Cristo oixpolivik por tejvah tlen titlajtlakolejkeh. Ovijtitok íkka ma motekavili ma kixpolokah por se tlen tlakamela. Maski mixevia íkka velis motemaktis ma kixpolokah por se tlen yi neli kuali tlakatl. Pero toYejwatzi okiteititi nik sa tlawel techtlasojtla ijkuak okivaltitlanki in Cristo ma ixpolivi por tejvah, maski ok otikatkah titlajtlakolejkeh. Iva axka, tla toYejwatzi yi techitta titlakamelajkeh ika iesso in Cristo, tonses kenik amo ma techmakixti in Cristo de itech ikualanilis in toYejwatzi. Tla ijkuak amo otimoyekvikayah ivan toYejwatzi, Ye okichi Ivan ma timoyektlalikah ika imikilis iKone, tonses axka kenik amo ma techmakixti pos axka iKone yolitok, iva yotimoyektlalijkeh ivan toYejwatzi. Iva amo san yejón, sino noijki tipakih inavak toYejwatzi por yen toTeko Jesucristo, porke por Ye axka yotimoyektlalijkeh ivan toYejwatzi. Por okichi tlajtlakoli in Adán ijkó nik ope in tlajtlakoli itech nin tlaltikpaktli, iva por yejón tlajtlakoli ope in mikilistli. Iva komo nochtin yotlajtlakolchijkeh, axka nochtin kipiah de ixpoliviskeh. Ijkuak ayamo okatka itlanavatil Moisés, ipa yokatka in tlajtlakoli itech tlaltikpaktli. Pero ijkuak amo onka tlanavatili, amika velis kitlajtlakoltiskeh por kixpanavia in tlanavatili. Pero nochtin tlaltikpaktlakah tlen okatkah desde Adán asta Moisés, nochtin oixpolikeh porke otlajtlakolchijkeh, maski amo otlajtlakolchijkeh por okixpanavijkeh se tlanavatili kemi okichi in Adán. Iva itech seki tlamantli Adán noijki okatka kemi tlen satepa ovalaskia. Pero itlajtlakol in Adán amo velis moparejaros ivan tlatliokolili tlen toYejwatzi techmaka. Por itlajtlakol Adán, miekeh oixpolikeh. Pero in tlatliokolili tlen toYejwatzi san techtliokolia por yen Jesucristo, yejón okachi wei iva se kuali para miekeh. Itlajtlakol in Adán amo velis moparejaros ivan tlatliokolili tlen toYejwatzi techmaka, pos por yen se tlajtlakoli toYejwatzi yokipixki tlen ika kintlajtlakoltis in tlaltikpaktlakah, pero por yen tlatliokolili tlen toYejwatzi techmaka, axka kinmita tlakamelajkeh in gentejtih, maski okichijkeh miek tlajtlakoli. Iva tla por itlajtlakol Adán, iva ika yejón tlajtlakoli okichi in tlaltikpaktlakah ma ixpolivikah, tonses axka por yen Jesucristo kenik amo okachi ma tikpiakah nemilistli iva ma titlanavatikah ivan Ye, porke toYejwatzi kipia sa tlawel miek iiknomachilis iva techitta titlakamelajkeh iva amitla moneki se kitlaxtlavas. Iva ijkó, por itlajtlakol Adán, toYejwatzi okijto ke tinochtin tikpiah de tiixpoliviskeh. Pero por yen kuali tlen Jesucristo okichi, nochtin tlaltikpaktlakah velis yeskeh tlakamelajkeh inavak toYejwatzi para ma kipiakah nemilistli para semijkak. Kijtosneki, por se amo otlavelkaki, miekeh omokuapkeh tlajtlakolchijkeh. Pero por otlavelkaki in Jesús, toYejwatzi miekeh kinmitas tlakamelajkeh. In toYejwatzi otechmakak itlanavatil Moisés para ma tikmatikah ke sa tlawel miek tlajtlakoli tikpiah. Pero ijkuak omiekiyak in tlajtlakoli, sa tekitl okachi omiekiyak iiknomachilis in toYejwatzi. Iva ijkó kemi in tlajtlakoli okichi ma ixpolivikah in tlaltikpaktlakah, axka noijki iiknomachilis in toYejwatzi kichiva ma tiekah titlakamelajkeh iva ma tikpiakah nemilistli para semijkak por yen toTeko Jesucristo. ¿Tlán okachi velis tikijtoskeh? ¿Ok titlajtlakolchijtoskeh para ke toYejwatzi okachi ma kimiekili iiknomachilis tonavak? ¡Pos amo! In tlajtlakoli mach ok veli technavatia porke para ye tejvah yotixpolikeh. Tonses, ¿kenik ok velis tinemiskeh itech tlajtlakoli? Imejvah kuali inkimatih ke ijkuak otimobautisarojkeh para otimosetilijkeh ivan Cristo Jesús, kijtosneki otimosetilijkeh ivan Ye itech imikilis. Ijkuak tejvah otimobautisarojkeh, kijtosneki otixpolikeh iva otechtlalpachojkeh san sekka ivan Cristo. Iva ijkó kemi Cristo omoyoliti ika imavisovelitilis in toTajtzin Dios, ijkó tejvah noijki otechyoliti para ma tinemikah ika se yankuik nemilistli. Porke tla tejvah otimosetilijkeh ivan Cristo itech imikilis, noijki Ivan timosetiliskeh itech ineyolitilis. Tikmatih ke tonemilis tlen achto otikpiayah yoixpolivik ivan Cristo itech krus, para ijkó totlaltikpaktlanekilis ma kipolo ivelitilis, iva ayakmo ma tikvelkakikah in tlajtlakoli. Porke tlen yoixpolivik, in tlajtlakoli ayakmo kipia velitilistli itech. Tla tejvah yotixpolikeh ivan Cristo, tikneltokah ke noijki tiyolitoskeh ivan Ye. Tikmatih ke Cristo omoyoliti iva ayakmo keman ixpolivis. In mikilistli ayakmo kipia itla velitilistli itech Ye. Ijkuak Cristo oixpolivik, oixpolivik para kipolilis ivelitilis in tlajtlakoli san semi iva para semijkak. Pero axka Ye yolitok para toYejwatzi. Ijkó noijki imejvah, xikmatikah ke yonmixpolikeh para yen tlajtlakoli, pero inyolitokeh para toYejwatzi por insetitokeh ivan Cristo Jesús. Por eso, amo xikavilikah ma imechnavati in tlajtlakoli itech inmokuerpo tlen miki. Ayakmo ma imechchikavili xikvelkakikah inmoilevilis amo kuali. Amo xiktemaktikah inmokuerpo itech tlajtlakoli para inkichivaskeh tlen amo kuali. Okachi kuali xiktemaktikah inavak toYejwatzi porke imejvah yonmikeh iva axka yonmoyolitijkeh. Xiktemaktikah inmokuerpo inavak toYejwatzi para inkichivaskeh tlen kuali. Ijkó, in tlajtlakoli ayakmo kipias velitilistli inmotech, porke ayakmo inkateh imak itlanavatil Moisés, sino imak iiknomachilis in toYejwatzi. ¿Tonses kenijki? ¿Tikseguiroskeh titlajtlakolchijtoskeh porke ayakmo tikateh imak itlanavatil Moisés sino imak iiknomachilis in toYejwatzi? ¡Pos amo! Imejvah inkimatih ke tla inmotemaktiah íkka inavak iva inkivelkakih, inmokuapah kemi intlakatlakovaltih de ye. Tla imejvah inkivelkakih in tlajtlakoli, inmokuapah kemi intlakatlakovaltih de yen tlajtlakoli tlen imechvalikilis mikilistli. Pero tla imejvah inkivelkakih in toYejwatzi, inmokuapah kemi intlakatlakovaltih para innemiskeh ika tlakamelajkayotl inavak. Pero timotlasojkamatih inavak toYejwatzi, porke maski achto onkatkah kemi intlakatlakovaltih de yen tlajtlakoli, axka ika nochi inmoyolo inkivelkakih in tiotlamachtili tlen onkiselijkeh. Axka toYejwatzi yomechtotonki de itech tlajtlakoli, iva yonmochijkeh kemi intlakatlakovaltih para inkichivaskeh tlen kuali. Nimechtlapovia ika nin ejemplo, porke ovi nik inkajsikamatih tlen nimechilvia. Ijkó kemi achto onkitemaktijkeh inmokuerpo kemi tlakovali para onkichijkeh tlen pitzotik iva nochi tlen amo kuali iva ontlajtlakolchivayah, axka moneki xiktemaktikah inmokuerpo para xinemikah ika tlakamelajkayotl para ijkó yi neli inyeskeh iaxkavah in toYejwatzi. Ijkuak imejvah ok onkatkah kemi intlakatlakovaltih de yen tlajtlakoli, amo onkipiayah de tleka inkichivaskeh tlen kuali. Iva, ¿tlán onkitlankeh por onkichijkeh tlen achto onkichivayah iva tlen axka ika inpinavah? Porke nochi yejón tlamantli kivalika mikilistli. Pero axka, imejvah ayakmo imechilpijtok in tlajtlakoli iva yonmochijkeh intekipanojkeh de toYejwatzi. Yejón imechchivaltia xinemikah sa para toYejwatzi, iva sa ik tlamis inkipiaskeh nemilistli para semijkak. In tlajtlakoli tetlaxtlavia ika mikilistli, pero toYejwatzi techtliokolia nemilistli para semijkak itech Cristo Jesús, tlen toTeko. Noknivah, imejvah inkixmatih in tlanavatili, kuali inkimatih ke yejón tlanavatili moneki se kivelkakis mientras se ok onka. Ma tiktlalikah se ejemplo, in tlanavatili kijtova ke se sivatl tlen tlanamiktili kipia de yetos ivan itotata mientras ok onka. Pero tla itotata ixpolivi, in sivatl mototoma de itech tlanavatili tlen okinsetiliaya ivan itotata. Por eso, tla yejón sivatl mosetilis ivan oksé tlakatl iva ok onka itotata, kijtosneki momekatia. Pero tla itotata ixpolivi, in sivatl yi mototoma de itech yejón tlanavatili, iva velis monamiktis ivan oksé tlakatl iva ijkó amo kijtosneki momekatia. Ijkó noijki imejvah, noknivah, imejvah yonmixpolikeh para yen tlanavatili por yen ikuerpo in Cristo tlen okikrusifikarojkeh, para ijkó inpoviskeh para tlen omoyoliti de itech mikilistli. Para ijkó velis tikchivaskeh miek tlamantli tlen kuali para toYejwatzi. Ijkuak otinemiah ika totlaltikpaktlanekilis, in tlanavatili otechixtopevaya itech toilevilis amo kuali, iva ijkó por nochi tlen otikchijkeh otechvalikili mikilistli. Pero axka ayakmo techilpijtok in tlanavatili iva ayakmo technavatia, porke para ye tejvah yotixpolikeh. Axka yi tivelih tiktekipanovah in toYejwatzi ika se yankuik nemilistli tlen techmaka in Tioijyotzintli, iva amo ika tlen yiwejkavitl tlanavatili tlen ijkuilitok. ¿Tlán velis tikijtoskeh pues? ¿Tikijtoskeh ke itlanavatil Moisés techtoktia ma titlajtlakolchivakah? ¡Pos amo! Tla amo por yen tlanavatili, ne amo onikmatiskia tlán kijtosneki in tlajtlakoli. Ne amo onikmatiskia kox tlajtlakoli tla nikixilevis itla tlamantli, tla yejón tlanavatili amo okijtoskia: “Amo xikixilevi tlen teaxka.” In tlajtlakoli okinejneki in tlanavatili iva okichi ma nikilevi miek tlamantli tlen amo kuali. Porke tla amo oyeskia yejón tlanavatili, amo onikmatiskia kox tlajtlakoli tlen onikchijtoka. Ijkuak ayamo onikmatia tlen kijtova in tlanavatili, ne onikyejyekovaya kuali oninemia. Pero ijkuak onikixma in tlanavatili, in tlajtlakoli notech omoyoliti iva ne onixpolivik. Iva ijkó onikmomakak kuenta, ke in tlanavatili tlen onechmakaskia nemilistli, yej onechmakak mikilistli. In tlajtlakoli okinejneki in tlanavatili para onechkajkaya, iva ika yejón tlanavatili onechixpolo. Tikittah pues, ke in tlanavatili chipavak, iva tlen technavatiah ma tikchivakah noijki chipavak, melajka iva kuali. Tonses, ¿kox kijtosneki ke in tlanavatili tlen kuali onechvalikili mikilistli? ¡Pos amo! Pos in tlajtlakoli, para omoteititi nik yi neli tlajtlakoli, okinejneki in tlanavatili tlen kuali para ovelik ika onechixpolo. Iva ika yejón tlanavatili omoteititi ke in tlajtlakoli yi neli amo kuali. Tikmatih ke in tlanavatili valajtok de toYejwatzi. Pero ne san nitlaltikpaktlakatl iva nika kemi nitlakatlakovali de yen tlajtlakoli. Amo nikajsikamati tlán nechpanova, porke amo nikchiva tlen kuali tlen nikneki nikchivas, yej nikchiva tlen amo kuali tlen amo nikneki nikchivas. Iva tla nikchiva tlen amo nikneki nikchivas, nikmomaka kuenta ke in tlanavatili yi neli kuali. Tonses, amo ne nikchiva tlen amo kuali, sino yen tlajtlakoli tlen kajki notech. Ne nikmati ke itech ne, kijtosneki, itech notlaltikpaktlanekilis amo onka itla tlen kuali, porke maski nikneki nikchivas tlen kuali, amo veli nikchiva. Amo nikchiva tlen kuali tlen nikneki nikchivas, sino yej tlen amo kuali tlen amo nikneki nikchivas. Iva tla nikchiva tlen amo nikneki nikchivas, ayakmo ne nikchiva, sino yen tlajtlakoli tlen kajki notech. Tonses nikmomaka kuenta, ke maski ne nikneki nikchivas tlen kuali, in tlen amo kuali ompa kajki nova. Itech noyolo nikvelita itlanavatil in toYejwatzi, pero itech nokuerpo nikitta onka se tlamantli tlen kixnamiki tlen kuali tlen nikneki nikchivas, yejón yen itlanekilis in tlajtlakoli tlen kajki notech iva nechilpijtok. ¡Nilástima! ¿Akin nechtotomas de itech nin nokuerpo tlen nechvika kan mikilistli? Niktlasojkamachilia in toYejwatzi, porke por yen Jesucristo, yen nechtotomas. Ijkó pues, ika noyolo nikneki niktekipanos itlanavatil in toYejwatzi, pero ika notlaltikpaktlanekilis nitekipanova kemi nitlakatlakovali para nikchiva itlanekilis in tlajtlakoli. Ijkó pues, axka ayakmo kintlajtlakoltiskeh tlen povih inavak Cristo Jesús, tlen amo nemih kemi kineki intlaltikpaktlanekilis, sino kemi kineki in Tioijyotzintli. Iva komo yi tipovih inavak Cristo Jesús, in Tioijyotzintli tlen kitemaka nemilistli yotechtotonki de imak in tlajtlakoli iva de imak in mikilistli. In toYejwatzi okichi tlen itlanavatil Moisés amo ovelik okichi, amo ovelik okichi por yen totlaltikpaktlanekilis tlen amo ovelik okivelkakki yejón tlanavatili. Por eso toYejwatzi okivaltitlanki iKone kemi tejvah titlaltikpaktlakah titlajtlakolejkeh, para ma kixpolokah por totlajtlakol. Iva ijkó okipopolo ivelitilis in tlajtlakoli ika ikuerpo kemi tlen tejvah tikpiah. In toYejwatzi ijkó okichi para ma tivelikah ma tikchivakah tlen kijtova in tlanavatili, tejvah tlen amo tinemih kemi kineki in totlaltikpaktlanekilis, sino kemi kineki in Tioijyotzintli. Tlen nemih kemi kineki intlaltikpaktlanekilis, san yen yejón kintekipachojtok kichivaskeh, pero tlen nemih kemi kineki in Tioijyotzintli, kintekipachova kichivaskeh tlen kineki in Tioijyotzintli. Tlen motekipachova kichivas tlen kineki itlaltikpaktlanekilis, kivalikilis mikilistli. Pero tlen motekipachova kichivas tlen kineki in Tioijyotzintli, yejón kivalikilis nemilistli iva yolsevilistli. Porke tlen kintekipachova kichivaskeh tlen kineki intlaltikpaktlanekilis, mokuapah tetlavelitakeh de toYejwatzi, porke amo kinekih iva nion amo velih kivelkakih itlanavatil in toYejwatzi. Por eso, tlen nemih kemi kineki intlaltikpaktlanekilis, amo velih kipaktiah in toYejwatzi. Pero imejvah ayakmo innemih kemi kineki inmotlaltikpaktlanekilis, sino kemi kineki in Tioijyotzintli porke iTioijyotzi in toYejwatzi chanti itech imejvah. Tlen amo kipia iTioijyotzi in Cristo, amo de Cristo. Pero tla Cristo chanti itech imejvah, inmotonal kipia nemilistli porke toYejwatzi imechita yi intlakamelajkeh, maski inmokuerpo ixpolivis por yen tlajtlakoli. Iva tla iTioijyotzi in toYejwatzi chanti itech imejvah, toYejwatzi tlen okiyoliti in Jesús de itech mikilistli, noijki kimakas nemilistli inmokuerpo tlen se tonali ixpolivis. Yejón nemilistli imechmakas ika iTioijyotzi tlen chanti itech imejvah. Ijkó pues, noknivah, ayakmo kipia de tleka ok technavatijtos in totlaltikpaktlanekilis para ok tikchijtoskeh tlen ye kineki. Porke tla imejvah innemiskeh kemi kineki inmotlaltikpaktlanekilis, inmixpoliviskeh para semijkak. Pero tla ika in Tioijyotzintli inkipopoloskeh tlen kichiva inmotlaltikpaktlanekilis, inkipiaskeh nemilistli para semijkak. Nochtin tlen kimokaviliah ma kinyakana iTioijyotzi in toYejwatzi, yejonmeh tepilvah de toYejwatzi. Porke in Tioijyotzintli tlen toYejwatzi omechmakak amo kichiva xiekah kemi intlakatlakovaltih nion amo kichiva imejvah ximomavtikah, sino in Tioijyotzintli techkuapa tiipilvah in toYejwatzi iva techkavilia ma tiknotzakah in toYejwatzi: “¡Abba!”, kijtosneki “¡NoTajtzi!” In Tioijyotzintli kimatiltia in totonal nik in tejvah yi titepilvah de toYejwatzi. Iva komo tejvah titepilvah de toYejwatzi, Ye techaxkatis tlen yotechkakiti techmakas. Ye techtlaaxkatis san sekka ivan Cristo. Iva tla titlajyoviah kemi Cristo otlajyovi, satepa noijki Ivan tieskeh itech imavissotlanex. Kuali nikmati ke in tlajyovilistli tlen axka tikpanovah mach velis moparejaros ivan weitilistli tlen tikpiaskeh satepa. Porke nochi tlen toYejwatzi okichi, sa kichixtok iva okinekiskia ma yi ejko neká tonali ijkuak in toYejwatzi kinteititis akinmeh ipilvah. Nochi tlen toYejwatzi okichi oijtlakavik, pero amo san okinekki, sino porke Ye ijkó okimonekilti. Pero maski oijtlakavik, ok kipia nechialistli ke se tonali makisas de itech ijtlakavilistli. Iva kipia nechialistli de tevantis itech mavistik nemakixtilistli tlen kipiaskeh ipilvah in toYejwatzi. Tikmatih ke asta axka nochi tlen toYejwatzi okichi tenna iva tlajyovia kemi ijkuak se sivatl kualo ika konetl. Iva amo tlajyovia san yen tlen toYejwatzi okichi, sino tejvah noijki tlen yi tikpiah in Tioijyotzintli tlen toYejwatzi yotechtlayakapanvili de nochi tlen ok polivi techmakas. Tejvah noijki sa tlawel titlajyoviah, iva sa tikchixtokeh in tonali ijkuak toYejwatzi techselis kemi tiipilvah, ijkuak techmakas oksé yankuik tokuerpo. In toYejwatzi otechmakixti porke okinekki ma tikpiakah nechialistli. Pero tla tlen se kichia yi se konitok yejón amo nechialistli, porke ¿akin ok kichia itla tlen ya yi kipia? Pero tla tikchiah tikseliskeh itla tlen ayamo tikittah, moneki tikchiaskeh ika yolik. Noijki, in Tioijyotzintli techpalevia porke tejvah amo tichikavakeh. Porke amo tivelih timodiostzajtziliah kemi moneki, pero in Tioijyotzintli motlatlavtia inavak toYejwatzi por tejvah, ika elsijsivilistli tlen amo veli se kitenkixtia ika tlajtoli. Iva toYejwatzi, tlen kixmati toyolo, kimati tlán kineki kijtos in Tioijyotzintli, porke in Tioijyotzintli motlatlavtia kemi toYejwatzi kimonekiltia por tlen Ye iaxkavah. Tikmatih ke tlen kitlasojtlah in toYejwatzi, kijtosneki tlen okinnotzki para kichivaskeh tlen Ye okiyejyeko, nochi tlen kinpanos, Ye kichivas ma yeto se kuali para yejvah. Desde achto, toYejwatzi yokimatia akinmeh kinpejpenas, iva ik yokitlalijka ma yekah kemin iKone, ivan iKone yen ma yeto tlayankuiotl de innavak miekeh iknivah. Tlen toYejwatzi okinpejpenki, okinnotzki. Iva tlen okinnotzki noijki okinmitak tlakamelajkeh. Iva tlen okinmitak tlakamelajkeh, okichi ma povikah itech imavissotlanex. ¿Tlán okachi velis tikijtoskeh de nin tlamantli? Tla toYejwatzi kajki tovah, ¿akin velis yetos tokontra? In toYejwatzi amo okineneki para okitemakak iKone, sino okitemakak ma ixpolivi por tinochtin tejvah, tonses, ¿kenik amo ma techmaka noijki, san sekka ivan iKone, nochi in okseki tlamantli? ¿Akin velis kinmistlakavis de itla tlen toYejwatzi okinpejpenki? ¡Tla Ye inevia yi kinmitta tlakamelajkeh! ¿Akin velis kintlajtlakoltis? ¡Tla Cristo Jesús oixpolivik por yejvah! Iva amo san yejón, noijki omoyoliti iva kajki ik iyekmapa in toYejwatzi, motlatlavtijtok por tejvah. ¿Kox onka itla tlamantli tlen velis kichivas ayakmo ma techtlasojtla in Cristo? Pos amo. Nion tlajyovilistli, nion ovijkayotl, nion techchochololtilistli, nion apistli, nion xipetzkayotl, nion ijkuak tikateh itenko mikilistli, o noso ijkuak kinekih techixpoloskeh. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: Por yen tejwatzi nochipa kinekih techixpoloskeh. Techtoktiah kemi tiichkameh tlen kinvikah kan tlamiktiah. Pero itech nochi yejón, tejvah titlatlantivih por yen Cristo tlen otechtlasojtlak. Kuali nikmati ke amo onka itla tlamantli tlen velis kichivas ayakmo ma techtlasojtla in toYejwatzi: nion mikilistli, nion nemilistli, nion ilvikaktlatitlaniltih, nion ejekameh tlen kipiah tlanavatijkayotl iva velitilistli, nion tlen axka tlapanotok iva nion tlen satepa panolos, nion itla tlen kajki tlakpak de nin tlaltikpaktli iva nion itla tlen kajki wejkatla de nin tlaltikpaktli, nion itla oksé tlamantli tlen toYejwatzi okichi. Amo onka itla tlamantli tlen velis kichivas ayakmo ma techtlasojtla in toYejwatzi, porke Ye yotechmakak itlasojtlalis itech Cristo Jesús tlen toTeko. Kemi nitlaneltokak inavak Cristo, nikijtova tlen yi neli, amo nitlakajkayava. In Tioijyotzintli nechilvia itech noyolo ke nin tlen nikijtova yi neli: sa tlawel nimoyolkokova iva amo keman tlami in tekokojkayotl itech noyolo. Iva asta ne oniknekiskia ma vetzi nopa in tlajyovilistli de toYejwatzi iva ijkó ma nechsekankui de inavak Cristo, tla ijkó oveliskia onikinpaleviskia ma momakixtikah nojudiojiknivah. Yejvan israelitas tlen toYejwatzi okinseli kemi ipilvah. In toYejwatzi okatka invah ika imavissotlanex. Invah okinchi moyekkavalistih, iva okinmakak itlanavatil. Okinmilvi kenik kichivaskeh in tekitl para kimavistiliskeh, iva okinkakiti tlen kinmakas. Yejvah valajtokeh de tlen yi wejkavitl tokojkolvah, iva de innavak valajtok in Cristo toTemakixti tlen onesiko kemi tlaltikpaktlakatl, tlen mochijtok Dios iva tlanavatia itech nochi tlamantli. ¡Ma weijkachito para semijkak! Ijkó ma yeto. Amo nikijtova ke amo omochi tlen toYejwatzi okinkakiti in israelitas, porke amo nochtin tlen valajtokeh de Israel yi neli israelitas. Iva noijki amo nochtin tlen valajtokeh de Abraham yi neli tepilvah de Abraham. Porke toYejwatzi okilvi in Abraham: “San yejvah tlen valajtoskeh de Isaac yeskeh kemi mowejkaixvivah.” Kijtosneki, amo nochtin mochijtokeh tepilvah de toYejwatzi san por valajtokeh de Abraham, sino san yejvah tlen intech omochi tlen toYejwatzi okikakiti in Abraham. Porke tlen toYejwatzi okikakiti in Abraham yen nin: “Ipan oksé xivitl, nivitz, iva para ijkuakó Sara yi kipias se konetl.” Iva amo san yejón. Ipilvah in Rebeca san se intah okatka, yen tokojkol Isaac, iva antes de onesiskiah, ijkuak ayamo okichivayah itla tlen kuali iva tlen amo kuali, toYejwatzi okilvi in Rebeca: “Tlen tetiachka yetos tlakevali de yen xokoyotl.” In Tiotlajkuiloli noijki kijtova: “Oniktlasojtlak in Jacob iva amo onikchi kuenta in Esaú.” Ijkó toYejwatzi okiteititi ke Ye kipejpena akin Ye kineki, ijkó kemi Ye yokitlali. Ijkó pues, toYejwatzi kimati akinmeh kinpejpenas iva amo kinchivilia kuenta tlen okichijkeh. ¿Iva por yejón tikijtoskeh ke toYejwatzi amo yompa tlen kichiva? ¡Amo! Porke Ye okilvi in Moisés: “Nikiknomatis akin Ne niknekis nikiknomatis, iva nikpialis iknomachilistli akin Ne niknekis nikpialis iknomachilistli.” Ijkó pues, toYejwatzi kimati akinmeh kinpejpena iva amo por se kineki o noso por se mochijchikava, sino toYejwatzi ma kipia iknomatilistli de se. Itech Tiotlajkuiloli tikittah kan toYejwatzi okilvi in Faraón tlen wei tlanavati de Egipto: “Onimitztlali xieto tiwei tlanavati para motech nikteititis novelitilis, iva para ma nechixmatikah itech nochi in tlaltikpaktli.” Tonses, toYejwatzi kiknomati akin Ye kineki kiknomatis, iva noijki kiyoltlakuava akin Ye kineki kiyoltlakuavas. Pero íkka velis nechilvis ijkí: “Tla ijkó, ¿tleka in toYejwatzi ok kintlajtlakoltia in tlaltikpaktlakah, tla amika velis kixnamikis tlen Ye kimonekiltia?” Tlen ijkó kijtos niknankilis ijkí: “¿Akin te para ivan timonanankilis in toYejwatzi?” In xoktzi amo velis kilvis tlen okichi: “¿Tleka ijkí nik otechchi?” Porke in xoktzinchijchi ye velis kichivas ika sokitl san tlan ye kinekis. Ye velis kichivas ika mismo sokitl se xoktzi tlen monejnekis san ijkuak itla ilvitl, iva oksé xoktzi tlen monejnekis nochipa. Iva ijkó kemi se xoktzinchijchi, in toYejwatzi noijki ijkó kichiva kemi Ye kineki. Ye okinekia kiteititis ikualanilis iva ivelitilis. Iva por eso okinxiko sa tlawel tlen intech opovia kintlajyoviltis iva kinpopolos. Ijkó okichi porke okinekki okiteititi wei ivelitilis innavak nekateh tlen okinmiknomatki, tlen okinpejpenki desde achto para ma povikah itech imavissotlanex. Iva yejonmeh yen tejvah, tlen toYejwatzi otechnotzki amo san de yen judiojtih sino noijki de yen tlan amo judiojtih. Kemi kijtova itech itlajkuilol in tiotenejmachti Oseas: Tlen amo okatkah noaxkavah, axka nikinnotzas noaxkavah. Tlen amo onikintlasojtlaya, axka nikintlasojtlas. Iva kan achto okinmilvijkah: “Imejvah amo innoaxkavah”, ompa kinnotzaskeh tepilvah de Dios tlen yolitok. De yen israelitas Isaías okijto: “Maski tlen valajtokeh de Israel ma yekah sa tlawel miekeh kemi xali tlen onka itempan atl tlen wei, san sekimeh de yejvah momakixtiskeh, porke in toTeko san totokatijkak iva nochitzi kintlajyoviltis in tlaltikpaktlakah.” Kemi Isaías noijki achto yokijtojka: Tla toTeko tlen kipia nochi velitilistli amo otechinkaviliskia sekimeh de towejkaixvivah, otimochivaskiah kemi in altepemeh de Sodoma iva Gomorra. ¿Tlán kijtosneki nochi nin tlamantli? Kijtosneki ke tlen amo judiojtih maski amitla okichijkeh para toYejwatzi ma kinmita tlakamelajkeh, Ye okinmitak tlakamelajkeh porke okipixkeh tlaneltokalistli inavak. Pero in israelitas tlen omochijchikavayah kivelkakiskeh itlanavatil Moisés para toYejwatzi ma kinmita tlakamelajkeh, amo ovelikeh. ¿Tleka amo ovelikeh? Porke okinekiah ke toYejwatzi ma kinmita tlakamelajkeh ika tlen okichivayah iva amo ika tlaneltokalistli. Por eso omotepotlamijkeh ika in tetl de tepotlamilistli, kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: Xikittakah, Ne niktlalia kan siudad de Sión se tetl tlen ika motepotlamiskeh iva vetziskeh. Iva tlen tlaneltokas inavak, amo keman mopinatis. Noknivah, ika nochi noyolo nimodiostzajtzilia inavak toYejwatzi nikneki in israelitas ma momakixtikah. Kuali nikmati ke yejvah kinekih kitekipanoskeh in toYejwatzi ika nochi inyolo, pero amo yompa nik kichivah porke amo kajsikamatih kenik moneki kitekipanoskeh. Porke amo kajsikamatih kenik in toYejwatzi veli techitta titlakamelajkeh. Yejvah innevia kitemovah kenik velis yeskeh tlakamelajkeh, iva amo kiseliah tlen toYejwatzi yokitlali para velis techittas titlakamelajkeh. Porke Cristo okichi nochi tlen okitlajtlania itlanavatil Moisés, para ijkó nochtin tlen tlaneltokah inavak Cristo ma yekah tlakamelajkeh. Moisés okijkuilo kenik velis se yetos tlakamela ika yen tlanavatili, kijtova: “Tlen kichivas nochi tlen kijtova in tlanavatili, ika yejón kipias nemilistli.” Pero para se yetos tlakamela ika tlaneltokalistli in Tiotlajkuiloli ijkí kijtova: “Amo xikijto itech moyolo: ¿akin tlejkos ilvikak?” Kijtosneki para se kilvis in Cristo ma valtemo ipan tlaltikpaktli. Nion amo xikijto: “¿Akin temos kan tlawejkatla kan kateh in mikameh?” Kijtosneki se temos ompa para se kilvis in Cristo ma moyoliti. In Tiotlajkuiloli noijki kijtova: “Itlajtol in Dios amo kajki wejka de te, kajki itech moten iva itech moyolo.” Yen yejón tlajtoli de tlaneltokalistli tlen titetlapoviah. Tla ika moten tikijtova ke Jesús yen moTeko, iva itech moyolo tikneltoka ke toYejwatzi okiyoliti de itech mikilistli, in toYejwatzi Dios mitzmakixtis. Porke tla tikneltoka ika nochi moyolo, in toYejwatzi mitzittas titlakamela. Iva tla ika moten tikmokuitia ke Jesús yen moTeko, in toYejwatzi Dios mitzmakixtis. In Tiotlajkuiloli kijtova: “Nochtin tlen tlaneltokah inavak, amo keman mopinatiskeh.” Amo kipia tlen kittas kox judiojtih o noso amo judiojtih, porke nochtin kipiah san se inTeko, iva Ye kinmaka sa tlawel miek tlatiochivalistli nochtin tlen kinotzah. Pos in Tiotlajkuiloli noijki kijtova: “Nochtin tlen kitlajtlaniliskeh in toTeko ma kintlapojpolvi de intlajtlakol, in toTeko kintlapojpolvis iva kinmakixtis.” Pero, ¿kenik kinotzaskeh tla ayamo tlaneltokah inavak? ¿Iva kenik tlaneltokaskeh inavak tla amo keman kikakih de Ye? ¿Iva kenik kikakiskeh de Ye tla amo onka akin kintlapovis? ¿Iva kenik tetlapoviskeh tla amika kintitlani? Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “Sa tlawel kualtzi ijkuak ejkoh tlen kivalikah se kuali tlajtoli.” Pero amo nochtin okiselijkeh in yankuik kuali tlajtoli. Kemi okijto Isaías: “NoTeko, ¿akin okineltokak tlen tiktematiltiah?” Ijkó pues, in tlaneltokalistli nesi ijkuak se kikaki in yankuik kuali tlajtoli. Iva in gentejtih kikakih in yankuik kuali tlajtoli ijkuak íkka kintlapovia de Cristo. Pero axka ne nitlajtlani: ¿Kox amo keman okikakkeh in israelitas? ¡Kenik amo ma kikakikah! Porke in Tiotlajkuiloli kijtova: Intlajtol yomokakki sentetl itech tlaltikpaktli, iva asta kan ontlantok in tlaltikpaktli yomokakki tlen kitematiltiah. Iva oksejpa nitlajtlani: ¿Kox mixevis amo okajsikamatkeh in israelitas? Achto, Moisés itech Tiotlajkuiloli yokijtojka: Nikchivas xichavatikah de nekateh gentejtih tlen amo noaxkavah. Nikchivas xikualanikah innavak nekateh gentejtih tlen amitla kimatih. Noijki Isaías omixevi okijto: Tlen amo onechtemovayah, onechajsikeh. Iva onikinmotiti tlen amo otlajtlaniah de Ne. Pero de yen israelitas, in toYejwatzi okijto itech Isaías: “Nochipa onikinnotoka, pero amo tlavelkakeh iva amo kimatih tlakakih.” Axka ne nitlajtlani: ¿Kox mixevis in toYejwatzi yokinkah in israelitas tlen iaxkavah? ¡Pos amo! Porke ne noijki niisraelita, nivalajtok de Abraham iva nipovi familia de Benjamín. In toYejwatzi amo kinsekankui in israelitas tlen yi wejkika okinpejpenki. ¿Amo inkimatih tlen kijtova in Tiotlajkuiloli de yen Elías ijkuak okinteilvi in israelitas iyakapan toYejwatzi? Okijto: “NoTeko, yokinmixpolojkeh motiotenejmachtijkavah, iva yokinxitinijkeh moartalvah. Sa ne onimoka iva noijki kinekih nechixpoloskeh.” Pero toYejwatzi okinankili: “Yonikinmoxelili chikome mil tlakah tlen amo keman motlankuaketzah iyakapan dios tlamachivali Baal.” Noijki ijkó panolo axka, omokajkeh sa kana keskimeh israelitas tlen toYejwatzi okinpejpenki ika iiknomachilis. Iva tla toYejwatzi okinpejpenki ika iiknomachilis, tonses amo okinpejpenki por okichijkeh itla tlen kuali. Porke tla ijkó oyeskia, tonses iiknomachilis in toYejwatzi ayakmo oyeskia iknomachilistli. Ijkó pues, tlen opanolok yen nin: in israelitas amo okajsikeh in tlakamelajkayotl tlen yejvah okitemovayah. San yejvan tlen kana keskimeh omokajkeh tlen toYejwatzi okinpejpenki yejvah kema okajsikeh. Tlen oksekimeh oyoltlakuavakeh, kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “In toYejwatzi okintzakuili intlayejyekol. Okintzakuili inmixtololovah para amo ma tlachiakah, iva okintzakuili innakasvah para amo ma tlakakikah, iva asta axka ijkó nik kateh.” David noijki kijtova: Inmilviv ma mokuapa kemi itla tlen ika ma moikxitlanvikah, iva ompa ma moijilpikah, para ma motepotlamikah iva ma kiselikah tlajyovilistli. Ma ixpoyavikah iva ayakmo ma tlachiakah, iva para semijkak ma kuitlapantomotzivikah ika tlajyovilistli. Axka ne nitlajtlani: ¿In israelitas omotepotlamijkeh iva ovetzkeh para ayakmo keman mevaskeh? ¡Pos amo! Yejvah komo amo otlavelkakeh, axka tlen amo judiojtih velih momakixtiah, para ijkó tlen israelitas ma chavatikah. Iva tla in israelitas por amo otlavelkakeh iva tlen yejvah okimopolilijkeh yejón okinvalikili miek tlatiochivalistli nochtin tlen oksekimeh tlaltikpaktlakah, kenik amo ma yeto okachi wei tlatiochivalistli ijkuak nochtin israelitas yi yeskeh kemi toYejwatzi kineki ma yekah. Nikpia se tlajtoli tlen nikneki nimechilvis imejvah tlen amo injudiojtih. In toYejwatzi onechtitlanki inmonavak tlen amo injudiojtih, iva ne nikitta sa tlawel wei kijtosneki nin tekitl tlen Ye onechmakak. Nikchia ika yejón nojudiojiknivah ma chavatikah de imejvah, para ijkó velis nikinpalevis ma momakixtikah sekimeh de yejvah. Tla ijkuak toYejwatzi okinsekankuik in israelitas, omochi ke tlen oksekimeh tlaltikpaktlakah ma velikah ma moyektlalikah ivan toYejwatzi, tonses ¡san xikyejyekokah kenomi yetos ijkuak toYejwatzi kinselis in israelitas! Mochivas ke tlen axka kateh kemi miktokeh kipiaskeh nemilistli para semijkak. Tla tlen achto pan tlen se kichiva ika tixtli tlatemaktili inavak toYejwatzi, kijtosneki in okseki tixtli noijki tlatemaktili. Iva tla inelvayo se kuavitl tlatemaktili inavak toYejwatzi, kijtosneki imamayovah noijki tlatemaktiltih. Sekimeh de imamayovah in olivojkuavitl tlen kuali, okintekilijkeh. Iva te ompa omitzsalojkeh kemi se tlamamayotl de kuavtla olivojkuavitl. Axka te tipovi itech inelvayo iva tikselia nemilistli de yen kuali olivojkuavitl. Pero amo ximoweineki, amo xikyejyeko ke te okachi tikuali ke nekateh tlamamayomeh tlen okintekeh. Tla ijkó tikchivas, xikilnamiki ke amo te tikmakatok nemilistli in nelvatl, sino yen nelvatl mitzmakatok nemilistli in te. Mixevia tikijtos: “Weno, pero nekateh tlamamayomeh okintekeh para ovelik ne ompa onechsalojkeh.” Yejón yi neli. Nekateh tlamamayomeh okintekeh porke amo okipixkeh tlaneltokalistli iva te ompa tika porke tikpia tlaneltokalistli. Tonses amo ximoweineki, sino yej xikpia mavilistli. Porke tla toYejwatzi amo okinmiknomatki tlen mero tlamamayomeh, te noijki amo mitziknomatis. Xikitta pues, ke in toYejwatzi sa ik panova tlakamela, maski noijki tetlajyoviltiani. Tetlajyoviltiani para invan tlen ayakmo tlaneltokah inavak iva sa ik panova tlakamela para ivan te. Pero moneki tinemis nochipa kemi Ye kineki para velis yetos tlakamela mova, iva tla amo, te noijki mitztekis de itech olivojkuavitl. Tla in israelitas kipatlaskeh iva oksejpa tlaneltokaskeh, in toYejwatzi oksé welta kinsalos. Porke toYejwatzi kipia velitilistli para oksé welta kinsalos. Tla te, tlen de kuavtla tiolivojkuavitl, omitztekeh iva omitzsalojkeh itech olivojkuavitl tlen kuali tlen amo itech otipovia, ¿kenik amo okachi ma veli ma kinsalokah oksé welta tlen mero tlamamayomeh itech inmolivojkuavyo? Noknivah, nikneki xikmatikah nin tlamantli tlen achto amika okimatia, para amo ximoweinekikah ke imejvah nochi inkimatih. Sekimeh israelitas oyoltlakuavakeh, iva ijkó yeskeh asta kan ma ajsikah nochtin tlen amo judiojtih tlen kipia de tlaneltokaskeh. Iva satepa de yejón, in toYejwatzi kinmakixtis nochtin israelitas. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: In Temakixti vitz de siudad de Sión, iva kinchipavas de tlen amo kuali tlen valajtokeh de Jacob. Yen nin moyekkavalistli tlen nikchivas invah, ijkuak nikintlapojpolvis de intlajtlakol. Axka, in toYejwatzi kinmita in israelitas kemi oyeskia invah motlavelita. Pero ijkó kichiva porke imechkavilia imejvah xikneltokakah in yankuik kuali tlajtoli. Pero toYejwatzi ok kintlasojtla, porke Ye okinpejpenki tlen yi wejkika inkojkolvah. Porke tlen toYejwatzi kitetliokolia, ayakmo semi kitekixtilia, iva tlen kinnotza amo semi kinmilkava. Achto, imejvah tlen amo injudiojtih, amo onkivelkakiah in toYejwatzi. Pero komo axka in israelitas amo kinekih kivelkakiskeh, in toYejwatzi imechiknomati imejvah. Axka yejvah amo tlavelkakih iva imejvah inkiseliah iknomatilistli, pero ijkó panolo para ke se tonali yejvah noijki ma kiselikah iiknomatilis in toYejwatzi. In toYejwatzi okichi kemi oyeskia okintzakki nochtin tlaltikpaktlakah por amo tlavelkakeh, iva ijkó okichi para velis kinmiknomatis nochtin. ¡Sa panova wei itlamatilis iva iajsikamatilis in toYejwatzi! Amika veli kajsikamati ijkuak itla kijtova kichivas, nion amika veli kajsikamati tlen Ye kichiva. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “¿Akin kixmati itlayejyekol in Dios? ¿Akin velis kitlayejyekolis para kimatis tlán kichivas? ¿Akin achto itla okimakak in Dios para satepa ma kikopili?” Porke nochi tlamantli vitz de toYejwatzi Dios, iva nochi tlen onka, onka por Ye iva para Ye. Ma tikweijkachivakah toYejwatzi para semijkak. Ijkó ma yeto. Ijkó pues noknivah, nimechtlatlavtia ika iiknomatilis in toYejwatzi, xiktemaktikah inmokuerpo inavak kemi se tlamanali tlen yolitok iva chipavak ijkó kemi Yejwatzi kipaktia. Ijkó nik moneki se kimavistilis. Ayakmo xinemikah kemi tlen oksekimeh tlaltikpaktlakah. Okachi kuali xikkavilikah in toYejwatzi ma kipatla inmotlayejyekol iva ijkó ma imechyankuili. Ijkó velis inkajsikamatiskeh tlen kimonekiltia toYejwatzi, kijtosneki, tlen kuali, tlen kipaktia iva tlen yektik. Ika iiknomachilis toYejwatzi onechtlali ma nieto nitiotlatitlanili, iva por eso nimechtlajtlanilia nion se de imejvah amo ma momachili okachi kuali ke oksekimeh. Okachi kuali, kada se ma moyejyeko kenomi nik ka, ma kichiva ijkó kemi kipia in tlaneltokalistli tlen toYejwatzi okimakak. Tokuerpo kipia miek partes, iva kada se parte kichiva tlatlamantli tekitl. Ijkó tejvah noijki, maski tikateh timiekeh titlaneltokakeh, timochijtokeh sa se kuerpo inavak Cristo, iva kada se de tejvah tisetitokeh invan nochtin tlen oksekimeh. ToYejwatzi otechmakak tlatlamantli velitilistli, ijkó kemi Ye okimonekilti okimakak kada se. Por eso, tlen okimakakeh velitilistli para ma tiotenejmachti, ma kinejneki in tlaneltokalistli ijkó kemin tlen kipia. Tlen okiseli velitilistli para tlapalevis, ma tlapalevi. Tlen okiseli velitilistli para tlamachtis, ma tlamachti. Tlen okiseli velitilistli para teyolchikavas, ma teyolchikava. Tlen okiseli velitilistli para kitetliokolis itla, ma kitetliokoli ika pakilistli. Tlen okiseli velitilistli para tlayakantos, ma motemakti itech yejón tekitl asta kan veli. Tlen okiseli velitilistli para kinpalevis tlen amitla kipiah, ma kinpalevi ika pakilistli. Ximotlasojtlakah se ivan oksé pero ma yeto yi neli. Xikkualankaitakah tlen amo kuali, iva xiktokilikah tlen kuali. Ximotlasojtlakah se ivan oksé kemi inmiknimeh. Xikintlakitakah imoknivah okachi ke tlen inkinekih para imejvah. Ximochikavakah xitekipanokah, iva amo xitlatzivikah. Xiktekipanokah in toYejwatzi ika yolchikavalistli. Xipaktokah por yen nechialistli tlen inkipiah. Xitlaxikokah ijkuak intlajyoviah. Amo keman xikavakah de inmodiostzajtziliskeh. Xikinpalevikah tlen iaxkavah in toYejwatzi tlen amitla kipiah. Xikmatikah xitekalotikah. Xiktlajtlanilikah toYejwatzi ma kintiochiva tlen imechtoktiah tlen amo kuali. Amo xiknekikah ma kinpano tlen amo kuali, sino yej xiktlajtlanilikah toYejwatzi ma kintiochiva. Xipakikah invan tlen pakih, iva xichokakah invan tlen chokah. Xiekah ika kuali se ivan oksé. Amo ximoweinekikah, sino ximochivakah iwal kemi nekateh tlen amo ipanitalistih. Amo ximomachilikah ke imejvah sa tekitl inkimatih. Amo ximomakopakah tla íkka itla imechtoktia. Okachi kuali, xiktemokah de xikchivakah tlen kuali para invan nochtin. Xikchivakah asta kan invelih de xiekah ika kuali invan nochtin. Notlasojkaiknivah, tla itla amo kuali imechtoktiah amo ximomakopakah, sino xikavilikah yen toYejwatzi ma kintlajyovilti. Porke in Tiotlajkuiloli kijtova: “Ne nimomakuapas, Ne nikinmakas intlaxtlavil tlen intech povi, kijtova in toTeko.” In Tiotlajkuiloli noijki kijtova: “Tla tikitta tiojsivi tlen mitzkualankaita, te xiktlamaka. Tla amiki, xikmaka atl. Ijkó xikchiva para ma ixtlatla de pinavalistli.” Amo xikmokavilikah ma imechtlanili tlen amo kuali, sino xiktlanilikah tlen amo kuali ika tlen kuali. Nochtin moneki ma kinvelkakikah in tekivajkeh tlen tlanavatiah. Porke amo onka nion se tekiva tlen amo ma valajto de toYejwatzi, iva tlen axka tlanavatiah, yen toYejwatzi okintlali. Por eso, tlen amo tlavelkaki inavak se tekiva, kijtosneki ipan mokuapa tlen toYejwatzi okitlali. Iva tlen ijkó kichivah toYejwatzi kintlajyoviltis. Porke in tekivajkeh amo kateh para kinmajmavtiskeh tlen kichivah tlen kuali, sino tlen kichivah tlen amo kuali. Tla amo tikneki ma mitzmajmavtikah in tekivajkeh, tonses xikchiva tlen kuali iva in tekivajkeh mitzyekijtoskeh. In tekivajkeh yejvah tekipanojkeh de toYejwatzi para mitzpaleviskeh. Pero tla tikchiva tlen amo kuali, ijkuakó kema xikinmiimakasi porke yejvah kipiah velitilistli para mitztlajyoviltiskeh. Yejvah kateh para kitekipanoskeh in toYejwatzi, pero noijki para kintlajyoviltiskeh tlen kichivah tlen amo kuali. Por eso, moneki xikinvelkakikah in tekivajkeh, amo san para amo ma imechtlajyoviltikah, sino porke inkimatih nik moneki ipa ijkó inkichivaskeh. Iva por eso imejvah inkitlaxtlavah tlen kitlajtlani in kobierno. Porke in tekivajkeh tekipanovah para toYejwatzi iva kateh para kichivaskeh yejón tekitl de tekivajkayotl. Xiktlaxtlavakah nochi tlen moneki inkitlaxtlavaskeh. Tla moneki inkitlaxtlavaskeh tlen kitlajtlani in kobierno, xiktlaxtlavakah. Tla moneki inkitlaxtlavaskeh impuesto, xiktlaxtlavakah. Tlen moneki inkitlakitaskeh, xiktlakitakah. Iva tlen moneki inkiyekitaskeh, xikyekitakah. Amika itla xikvikilikah. Tla itla inkitevikilijtoskeh, ma yeto yen tlasojtlalistli de se ivan oksé. Tlen tetlasojtla kijtosneki yokichi nochi tlen kijtova itlanavatil Moisés. In tlanavatiltih kijtovah: “Amo xiavilnemi, amo xitemikti, amo xitlachteki, amo xikijto tlen amo yi neli, amo xikixneki itla tlen teaxka.” Ninmeh iva nochtin tlen oksekimeh tlanavatiltih mochiva sa se, kijtosneki: “Xiktlasojtla mokni kemi te timotlasojtla.” In tlasojtlalistli amo teijtlako. Ijkuak titetlasojtlah, kijtosneki tikchivah nochi tlen kijtova in tlanavatili. Yi neli kuali tla inkichivaskeh nochi nin tlamantli tlen nimechilvia iva xikmatikah itech tlán tiempo tikateh. Ayakmo xiekah kemi oyeskia inkochtokeh, sino xiijsakah. Porke tonemakixtilis kajki okachi yi serka iva amo kemi ijkuak yikin otitlaneltokakeh. In yovali yi panotok iva yi mero tlanesis. Por eso ma tikavakah se lado tlen amo kuali kemi oyeskia tikmokixtiliah totzotzol sokío, iva ma timotzotzoltikah ika tepostih de yeknemilistli kemi tlen nemih kan tlanextli. Ma tiyeknemikah, ijkó kemi tlen povih kan tlanextli. Amo ma tiviah itech ilvimeh kan onka pajsololistli, iva nion amo ma timotlavantikah. Amo ma tinemikah nion itech itla tlamantli de avilnemilistli. Amo teva ma tikmomagakah iva amo ma tikpiakah nexikolistli. Okachi kuali ximotzotzoltikah de toTeko Jesucristo, iva amo xiktemokah inkipakilismakaskeh inmotlaltikpaktlanekilis. Kuali xikinselikah in tlaneltokakeh tlen amo chikavakeh itech intlaneltokalis, iva amo ximotlatlajtolnamikikah ika tlen yejvah kiyejyekovah kuali o noso amo kuali. Por ejemplo, kateh sekimeh tlaneltokakeh tlen kiyejyekovah velis kikuaskeh de nochi tlamantli tlakuali, pero oksekimeh tlen amo chikavakeh itech intlaneltokalis, kikuah san kilitl. Tlen kikua de nochi tlamantli tlakuali, amo ma momachili ke ye okachi kuali ke tlen amo kikuah de nochi. Iva tlen amo kikua de nochi amo ma kipojpova tlen kikua de nochi tlamantli tlakuali, porke toYejwatzi parejo yokinseli yejonmeh toknivah. ¿Akin te para xikpojpova se tetlakeval? San yen iTeko velis kijtos kox kuali o noso amo kuali tlen kichiva itlakeval. Iva iTeko kipia velitilistli para kipalevis ma kichiva tlen kuali. Noijki kateh sekimeh tlaneltokakeh tlen kintlakitah sekimeh tonaltih okachi ke tlen oksekimeh, iva kateh oksekimeh tlaneltokakeh tlen kiyejyekovah ke nochtin tonaltih san se parejo. Kada se kuali ma kimati nik yompa tlen kiyejyekova. Tlen kitlakita se tonali okachi ke tlen oksekimeh, kichiva porke kineki kipaktis in toTeko. Iva tlen amo kitlakita, ijkó kichiva porke noijki kineki kipaktis toTeko. Tlen kikua de nochi tlamantli tlakuali, kichivah porke kineki kipaktis in toTeko, iva motlasojkamati inavak toYejwatzi. Iva tlen amo kikua itla tlamantli tlakuali, ijkó kichivah porke noijki kineki kipaktis in toTeko iva noijki motlasojkamati inavak toYejwatzi. Pues amo tiyolitokeh san por tejvah tiknekih iva nion amo tiixpolivih san por tejvah tiknekih. Tla tiyolitoskeh, tiyolitoskeh para yen toTeko. Tla tiixpoliviskeh, tiixpoliviskeh para yen toTeko. Tonses, tla tiyolitoskeh o noso tla tiixpoliviskeh, tejvah tiiaxkavah in toYejwatzi. Para yejón nik oixpolivik in Cristo iva omoyoliti, para mochijtos yen inTeko de tlen yolitokeh iva de tlen yoixpolikeh. Tonses, ¿tleka tikpojpova mokni? O noso, ¿tleka timomachilia ke te okachi tikuali ke mokni? Porke tinochtin timoketzativih inavak Cristo para kijtos kox kuali o noso amo kuali tlen otikchijkeh. Porke itech Tiotlajkuiloli in toYejwatzi kijtova: Yi neli ijkó kemin Ne niyolitok, ijkó noijki yi neli nochtin motlankuaketzaskeh nonavak, iva nochtin kijtoskeh nik yi neli Ne niDios. Tonses, kada se de tejvah kipia tlen tiktemakaskeh kuenta inavak toYejwatzi de tlen tikchivah. Por eso, ayakmo ma timopojpovakah se ivan oksé. Okachi kuali, ma ik tiktlalikah de amo tikchivaskeh itla tlamantli tlen ika velis tikijtlakoliskeh itlaneltokalis se tokni o noso ika velis vetzis itech tlajtlakoli. Ne komo nitlaneltokak inavak toTeko Jesús, kuali nikmati ke amitla tlakuali velis tikijtoskeh ke amo kuali. Pero tla íkka kiyejyekova ke itla tlakuali amo kuali tla se kikuas, tonses amo ma kikua. Iva tla se mokni tikojkova itech itlaneltokalis por itla tlakuali tlen tikua, tonses ayakmo timonejnemitia ika tlasojtlalistli. Amo xikchiva ke por yen tlen tikua ika ma mopolo se mokni tlen Cristo oixpolivik por ye. Amo xikchivakah ke oksekimeh ma kiyejyekokah amo kuali tlen imejvah inkiyejyekovah kuali. Porke kan toYejwatzi tlanavatia amo kipia tlen kittas tlen se kikua o noso tlen se koni, sino de se kichivas tlen kuali, de se kipias yolsevilistli iva de se kipias pakilistli. Iva nochi yejón veli mochiva por yen Tioijyotzintli. Tlen ijkó nik kitekipanova in Cristo, kipaktia in toYejwatzi iva kipialiah tetlakitalistli in gentejtih. Tonses, ma tikchivakah tlen velis techpalevis ma tiekah ika kuali iva ma timopalevikah se ivan oksé para ma timoskaltikah itech totlaneltokalis. Amo xikijtlakokah in tekitl de toYejwatzi san por yen tlakuali. Yi neli, nochi tlakuali velis se kikuas, pero amo kuali tla se kikuas itla tlakuali tlen ika velis vetzis itech tlajtlakoli se tokni. Okachi kuali amo ma se kikua nakatl iva nion amo ma se koni vino, iva nion amitla ma se kichiva itla tlamantli tlen ika velis vetzis itech tlajtlakoli se tokni, o noso se kojkos o noso se kitemovis itech itlaneltokalis. Tlen te tikneltoka de nochi nin tlamantli san te xikmato ivan toYejwatzi. Ma paki tlen amo momachilia tlajtlakole por yen tlen kichiva. Pero tlen moyoloomevia kox kuali o noso amo kuali tlen kikua, iva kikua, mach kuali tlen kichiva, porke amo kuali kiyekmati tlen kichijtok. Iva nochi tlen se kichiva tla amo kuali se kiyekmati kox kuali o noso amo, yejón tlajtlakoli. Tejvah tlen tichikavakeh itech totlaneltokalis moneki tikinpaleviskeh tlen amo chikavakeh, iva amo ma tiktemokah tlen kuali san para tejvah. Kada se de tejvah moneki tikpaktiskeh in tokni ika tlen kuali, para ma moskalti itech tlaneltokalistli. Porke nion Cristo amo okitemo itla tlen san Ye ma kipakti. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “Tlen fiero mitzpoviliah, kijtosneki Ne noijki fiero nechpoviliah.” Nochi tlen omijkuilo yi wejkavitl itech Tiotlajkuiloli, omijkuilo para ika ma timomachtikah, iva ijkó ma tikpiakah nechialistli. Yejón nechialistli vitz de yen tlaxikolistli iva yolchikavalistli tlen tikajsih itech Tiotlajkuiloli. In tlaxikolistli ivan yolchikavalistli vitz de toYejwatzi. Niktlajtlanilia toYejwatzi ma imechpalevi para kuali ximoyekvikakah se ivan oksé, ijkó kemin Cristo Jesús kimonekiltia, iva ijkó, innochtin san sekka ika inmotlajtol, xikweijkachivakah in toYejwatzi iTajtzi in toTeko Jesucristo. Por eso, ximoselikah se ivan oksé, ijkó kemi Cristo omechseli imejvah. Iva ijkó nochtin kiweijkachivaskeh in toYejwatzi. Iva nimechilvia, ke Cristo ovala iva omochi kemi intlakeval in judiojtih para kichivas tlen toYejwatzi okinkakiti in yi wejkavitl tokojkolvah, iva ijkó okiteititi ke toYejwatzi yi neli kichiva tlen kijtova. Noijki ovala para ke tlen amo judiojtih ma kiweijkachivakah in toYejwatzi por iteiknomatilis. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: Por eso, Ne nimitzweijkachivas innavak tlen amo judiojtih, iva nikintlakuikas tiotlakuikaltih ika motokatzi. Iva okseka itech Tiotlajkuiloli noijki kijtova: Imejvah tlen amo injudiojtih, xipakikah invan judiojtih tlen Dios iaxkavah. Iva okseka noijki kijtova: Xikweijkachivakah in Dios, innochtin imejvah tlen amo injudiojtih. Xikweijkatlalikah in Dios, innochtin ingentejtih de nin tlaltikpaktli. Iva in tiotenejmachti Isaías noijki okijkuilo: Se iwejkaixvi in Isaí, vitz para tlanavatis itech nochtin tlen amo judiojtih, iva yejvah kitlaliskeh innechialis inavak. In toYejwatzi tlen kitemaka nechialistli, ma imechmaka pakilistli iva yolsevilistli imejvah tlen inkipiah tlaneltokalistli inavak, iva ijkó ma momiekili inmonechialis ika ivelitilis in Tioijyotzintli. Noknivah, ne nikmati ke imejvah sa tekitl kuali inmoyelis iva intentokeh de nochi ixtlamatilistli, iva ke inkimatih inmonajnavatiah se ivan oksé. Pero itech nin amatlajkuiloli onimixevi onimechijkuilili seki tlamantli para amo xikilkavakah. Ijkó nikchiva porke toYejwatzi ika iiknomachilis onechmakak nin tekitl, para niktekipanos Jesucristo innavak tlen amo judiojtih. Nika kemi se tiopixki para niktematiltis in yankuik kuali tlajtoli de toYejwatzi, iva ijkó tlen amo judiojtih ma yekah kemi se tlamanali tlen toYejwatzi kipaktia, tlen yomochijkeh iaxkavah por yen Tioijyotzintli. Por eso, por tlen Cristo Jesús yokichi notech, velis nimoweinekis por yen tekitl tlen nikchiva para toYejwatzi. Amo nimixevis nitlajtos de itla tlen ne onikchi, sino de tlen Cristo okichi notech para nikinvikas inavak toYejwatzi tlen amo judiojtih para ma kivelkakikah. Nochi yejón yomochi ika tlen yonikintlapovi iva ika in tekitl tlen yonikchi innavak, ika velitilistli de yen neskayomeh iva nexkuitiltih, iva ika ivelitilis iTioijyotzi in toYejwatzi. Iva ijkó, sentetl yoniktematilti in yankuik kuali tlajtoli de Cristo, desde Jerusalén iva asta kan región de Ilírico. Nochipa oniknekia niktematiltis in yankuik kuali tlajtoli kan ayamo keman kikakih de yen Cristo. Ijkó onikchi porke amo oniknekia nikpevaltis se tekitl kan íkka oksé yokipevalti. Okachi kuali, kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: Tlen amo keman okimatiah de Dios, kittaskeh. Iva tlen amo keman okikakiah de Dios, kajsikamatiskeh. Por eso amo veli niav nimechitati, maski miek welta yoniktlalijka para nias. Pero axka yotlanki onitekipano itech ninmeh regionmeh, iva komo yi kipia miek xivitl nikneki nias nimechittati, nikchia velis nimechitikisas ijkuak nias España. Iva ijkuak yonikpixki pakilistli de yonimechitak kana keski tonali, satepa velis innechpaleviskeh ika tlen monekis para nikseguiros noojviv. Pero axka niav Jerusalén para nikinpalevis tlen tlaneltokakeh. Porke in tlaneltokakeh de Macedonia iva de Acaya, intech okiski kololoskeh seki tomi para kinpaleviskeh in tlaneltokakeh de Jerusalén tlen prowestih. Yejvah intech okiski, maski de por sí yejvah okintokarovaya kinpaleviskeh. Porke in judiojtih okinpanoltilijkeh tlen amo judiojtih in tlatiochivalistli de tlen yankuik kuali tlajtoli, axka tlen amo judiojtih noijki moneki tlapaleviskeh ika tlen kipiah para invan judiojtih. Tonses, ijkuak niktlamis nin tekitl iva ijkuak yotlanki yonikinmaktili in tomi tlen omololo, nias para España iva nimechitikisas. Iva nikmati ke ijkuak nimechitati, najsiti ika miek tlatiochivalistli de Cristo. Noknivah, nimechtlatlavtia por toTeko Jesucristo iva por yen tlasojtlalistli tlen techmaka in Tioijyotzintli, techpalevikah ximodiostzajtzilikah inavak toYejwatzi por ne. Xiktlatlavtikah ma nechpalevi de innavak tlen amo tlaneltokakeh tlen chantih Judea, iva ke in tlapalevili tlen nikinvikilia in tlaneltokakeh de Jerusalén kuali ma kiselikah. Iva ijkó, tla toYejwatzi kimonekiltis, nias nimechitati ika miek pakilistli iva velis nimosevis ompa inmonavak kana keski tonali. Iva in toYejwatzi tlen techmaka yolsevilistli, ma yeto itech kada se de imejvah. Ijkó ma yeto. Nikpia miek tlamantli kuali tlen nikneki nimechilvis de yen tokni sivatl itoka Febe, tlen tlapalevia innavak toknivah tlaneltokakeh tlen chantih Cencrea. Xikselikah ika kuali ika itoka in toTeko, ijkó kemi moneki tikinseliskeh in toknivah tlaneltokakeh. Xikpalevikah ika nochi tlen kinekis, porke ye miekeh yokinpalevi iva asta ne noijki yonechpalevi. Techonintlajpalilikah in Priscila ivan Aquila, nokompañerojvah itech itekiv in Cristo Jesús. Yejvah okitlalijkeh innemilis itenko mikilistli por ne nonemilis, iva axka amo san ne nikintlasojkamachilia, sino noijki kintlasojkamachiliah nochtin tlaneltokakeh tlen amo judiojtih. Techonintlajpalilikah noijki in tlaneltokakeh tlen mololovah ichan Priscila ivan Aquila. Techontlajpalilikah notlasojkaikni Epeneto, tlen itech estado de Acaya yen achto otlaneltokak inavak Cristo. Techontlajpalilikah in María, tlen yotekipano miek por imejvah. Techonintlajpalilikah nojudiojiknivah Andrónico ivan Junias, tlen nova otzaktokah telpiloya. In tiotlatitlaniltih kuali kinyektlakitah ninmeh toknivah, iva yejvah otlaneltokakeh inavak Cristo okachi achto ke ne. Techontlajpalilikah in Amplias, tlen notlasojkaikni inavak toTeko. Techontlajpalilikah in Urbano, tokompañero itech itekiv in Cristo Jesús. Iva noijki techontlajpalilikah notlasojkaikni Estaquis. Techontlajpalilikah in Apeles, tlen miek welta yokiteititi nik yi neli tlaneltoka inavak Cristo. Noijki techonintlajpalilikah ifamilia in Aristóbulo. Techontlajpalilikah nojudiojikni Herodión, iva noijki ifamilia in Narciso tlen tlaneltokah inavak toTeko. Techonintlajpalilikah in Trifena ivan Trifosa, tlen mochikavah tekipanovah itech itekiv in toTeko. Techontlajpalilikah in totlasojkaikni Pérsida, tlen yotekipano miek itech itekiv in toTeko. Techontlajpalilikah in Rufo, tlen kuali tlaneltokak inavak toTeko. Iva noijki techontlajpalilikah imama in Rufo tlen kajki kemi oyeskia ne noijki nomama. Techonintlajpalilikah in Asíncrito, Flegonte, Hermas, Patrobas, Hermes ivan noijki in toknivah tlen ompa invan kateh. Techonintlajpalilikah noijki in Filólogo, Julia, Nereo ivan ivelti, noijki in Olimpas iva nochtin toknivah tlaneltokakeh tlen ompa invah kateh. Ximotlajpalokah se ivan oksé ika se ixtlapipitzoli de tlasojtlalistli inavak Cristo. Nochtin tlaneltokakeh de Cristo tlen kateh ik sentetl imechontlajpalovah. Noknivah, nimechtlatlavtia xikpiakah kuidado de nekateh tlen kinxexelovah in tlaneltokakeh iva kinmijtlakoliah intlaneltokalis, porke yejvah kateh en kontra de nochi tlen imejvah omechmachtijkeh. Ximosekankuikah de yejvah, porke yejvah amo kitekipanovah in toTeko Jesucristo, sino kitemovah kikixtiskeh itla para yejvah mismo. Ika intlajtol yamanki iva kualtzi, ika kinkakajkayavah tlen amitla kimatih. Nochtin kimatih ke imejvah inkivelkakih in toYejwatzi, iva yejón nechpaktia. Nikneki imejvah xikpiakah tlamatilistli para inkichivaskeh tlen kuali, iva amo para tlen amo kuali. Iva toYejwatzi tlen techmaka yolsevilistli, mach ok wejkavas para kipajpatlachos in Amo Kuali Tlakatl itlampa inmokxivah. Tlen iiknomachilis in toTeko Jesucristo ma yeto inmovah. Imechontlajpalova in Timoteo, tlen nova tekipanova. Noijki imechontlajpalovah Lucio, Jasón ivan Sosípater tlen nojudiojiknivah. Ne, niTercio, tlen nikijkuilova nin amatlajkuiloli ijkó kemi nechilvijtiv Pablo, noijki nimechontlajpalova ika itoka in toTeko. Imechontlajpalova in Gayo, tlen nechkalotijtok ikalijtik, kan noijki mololovah in tlaneltokakeh. Imechontlajpalova in Erasto, tlen tesorero de nin siudad, iva noijki imechontlajpalova in Cuarto. Tlen iiknomachilis toTeko Jesucristo ma yeto itech nochtin imejvah. Ijkó ma yeto. Ma tikweijkachivakah toYejwatzi tlen velis imechyekketzas ijkó kemi kijtova in yankuik kuali tlajtoli tlen ne niktematiltia iva in tlamachtili tlen de Jesucristo. Yejón yankuik kuali tlajtoli yen tlen yi wejkavitl amika okimatia iva axka toYejwatzi yokinexti, pero otlaatitokah wejkavitl desde ijkuak ayamo okatka in tlaltikpaktli. Pero axka yokinexti por yen tlen okijkuilojkeh in tiotenejmachtijkeh. In toYejwatzi tlen nochipa yolitok, otlanavati ma kinmatiltikah nochtin tlaltikpaktlakah yejón yankuik kuali tlajtoli, para ma kineltokakah iva ma kivelkakikah in toYejwatzi. Iva axka, por yen Jesucristo, ma tikweijkachivakah para semijkak tlen san Ye se toYejwatzi iva tlen san Ye kipia nochi tlamatilistli. Ijkó ma yeto. Ne niPablo, in toYejwatzi okimonekilti onechnotzki ma nieto nitiotlatitlanili de Jesucristo. Ne ivan tokni Sóstenes timechontlajkuililiah imejvah tlaneltokakeh de toYejwatzi, tlen inchantih Corinto, tlen toYejwatzi omechchi iaxkavah itech Cristo Jesús. In toYejwatzi omechnotzki para xiekah igentejvah san sekka invan nochtin tlen oksekimeh gentejtih tlen ik sentetl kiyektenevah itoka in toTeko Jesucristo, tlen mochijtok inTeko iva tejvah noijki toTeko. ToTajtzin Dios ivan toTeko Jesucristo ma imechpialikah iknomachilistli iva yolsevilistli. Nochipa nimotlasojkamati inavak toYejwatzi por imejvah, por yen iknomachilistli tlen toYejwatzi omechmakak itech Cristo Jesús. Itech Cristo, toYejwatzi omechrikojtili itech inmoyolo de nochi tlamantli, itech nochi tlen inkijtovah iva itech nochi tlen inkimatih. Yejón kitemaka kuenta ke tlen ne onimechilvi de yen Cristo yejón yi neli. Iva ijkó, amitla imechpolova nion se velitilistli tlen toYejwatzi kitemaka, mientras sa inkichixtokeh in tonali ijkuak valmuikas in toTeko Jesucristo. Ye imechyekketos itech inmotlaneltokalis asta sa ik tlami tonali, para amika imechtlajtlakoltis de itla ijkuak valmuikas in toTeko Jesucristo. In toYejwatzi nochipa kichiva tlen kijtova, iva Ye omechnotzki para xisetitokah ivan iKone Jesucristo, tlen toTeko. Nimechtlatlavtia, noknivah, ika itoka toTeko Jesucristo, nochtin ximotlajtolajsikah iva amo ximoxexelokah. Xisetitokah, xikpixtokah san se inmotlayejyekol iva san se inmotlanekilis. Ijkó nimechilvia, noknivah, porke sekimeh tlen de ikalijtik in Cloé onechilvijkeh ke inmokualaniah entre imejvah. Kijtosneki sekimeh de imejvah kijtovah: “Ne nipovi ivan Pablo”. Oksekimeh kijtovah: “Ne nipovi ivan Apolos”. Oksekimeh kijtovah: “Ne nipovi ivan Pedro”. Iva oksekimeh kijtovah: “Ne nipovi ivan Cristo.” ¿Inkiyejyekovah ke Cristo xexelitok? ¿Kox yen Pablo okikrusifikarojkeh por imejvah? ¿O noso onmobautisarojkeh imejvah ika itoka in Pablo? Niktlasojkamachilia in toYejwatzi porke amika de imejvah onikbautisaro, sino san yen Crispo ivan Gayo. Ijkó amika velis kijtos ke omobautisaro ika notoka. Noijki onikinbautisaro tlen de ikalijtik in Estéfanas, pero amo nikilnamiki kox íkka oksé onikbautisaro. Pos Cristo amo onechtitlanki para ma nitlabautisaro, sino ma nitetlapovi de tlen yankuik kuali tlajtoli, iva amo ika tlamatilistlajtoli, para ke imikilis in Cristo itech krus amo ma kipolo ivelitilis. In tlapovalistli de imikilis in Cristo itech krus, yejón kittah kemi oyeskia se tontojyotl para nekateh tlen yavih kan teixpolojka. Pero para tejvah tlen yotikajsikeh nemakixtilistli, yejón tlapovalistli yen ivelitilis in toYejwatzi. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: Nikinmijtlakolis inmixtlamachilis tlen ixtlamatkeh, iva nikchivas ayakmitla ma kajsikamatikah tlen wel kimatih. Tonses, ¿kanin kateh tlen ixtlamatkeh o noso tlen tlamachtijkeh, o noso tlen kijtovah wel kimatih miek tlamantih de nin tlaltikpaktli? In toYejwatzi okikuapki se tontojyotl inmixtlamachilis in tlaltikpaktlakah. In toYejwatzi ika itlamatilis, okichi ke in tlaltikpaktlakah amo ma kixmatikah ika inmixtlamachilis, sino Ye okipakti kinmakixtis tlen kineltokah tlen tejvah titetlapoviah, tlen oksekimeh kittah kemi se tontojyotl. Para kineltokaskeh tlen titetlapoviah, in judiojtih kinekih kinmitaskeh tetzavkaneskayomeh, iva tlen griegojtih kinekih kikakiskeh itla tlen ma kipia ixtlamachilistli. Pero tejvah titetlapoviah de Cristo tlen okikrusifikarojkeh. Nin tlapovalistli in judiojtih kinkualania, iva tlen amo judiojtih kittah kemi se tontojyotl. Pero para tlen toYejwatzi okinnotzki, judiojtih o noso amo judiojtih, Cristo yen ivelitilis iva itlamatilis in toYejwatzi. Porke tlen tlaltikpaktlakah kittah kemi oyeskia se tontojyotl tlen de toYejwatzi, yejón okachi kipia ixtlamachilistli ke inmixtlamachilis in tlaltikpaktlakah. Iva tlen tlaltikpaktlakah kittah kemi amo chikavak tlen de toYejwatzi, yejón okachi chikavak ke inchikavalis in tlaltikpaktlakah. Noknivah, xikilnamikikah akinmeh omonkatkah imejvah ijkuak toYejwatzi omechnotzki. Ijkó kemi kittah in tlaltikpaktlakah, san sekimeh de imejvah onkatkah inmixtlamatkeh, san sekimeh de imejvah onkatkah intekivajkeh o noso onpoviah de familias tlen wejweititokeh. Pero, toYejwatzi okinpejpenki tlen itech nin tlaltikpaktli kinmitah kemi tontojtih, para kinpijpinatis tlen ixtlamatkeh. Iva okinpejpenki tlen itech nin tlaltikpaktli kinmitah kemi amo chikavakeh, para kinpijpinatis tlen chikavakeh. In toYejwatzi okinpejpenki tlen itech nin tlaltikpaktli amo wejweititokeh, tlen amo kinnekih iva tlen amitla inpati. Ye okinpejpenki ninmeh para kikuapas amitla ipati tlen tlaltikpaktlakah kiyejyekovah weititok. Iva ijkó amika velis moweinekis ixpan toYejwatzi. Inevia in toYejwatzi omechsetili ivan Cristo Jesús. In toYejwatzi okichi ke yen Cristo ma yeto totlamatilis. Por yen Cristo, in toYejwatzi techitta titlakamelajkeh, otechtotonki de imak in tlajtlakoli iva okichi ma tiekah de Ye igentejvah. Iva ijkó, kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “Tla íkka kineki moweinekis, ma moweineki por tlen toTeko okichi.” Noknivah, ijkuak ne onivia onimechmatiltito in melajkayotl de toYejwatzi tlen achto amika okimatia, ne amo onimechtlapovi ika wei ixtlamachilistli iva nion ika kuajkuali tlajtoli. Iva ijkuak onikatka inmovah, onikijto amo nimechtlapovis de itla oksé tlamantli, sino san yen tlen de Jesucristo, iva okachi yen de imikilis itech krus. Ijkuak onajsito inmonavak amo onikpiaya chikavalistli iva oniviviokaya de mavilistli. Iva ijkuak onimechmachti iva onimechtlapovi, amo oniknejneki ixtlamachilistlajtoli de nin tlaltikpaktli para nimechtlaneltokitis, sino ne onikavili yen Tioijyotzintli ma imechititi ivelitilis iva ma imechtlaneltokiti. Para ijkó imotlaneltokalis amo ma mokitzkijto itech inmixtlamachilis in tlaltikpaktlakah, sino itech ivelitilis in toYejwatzi. Pero innavak tlen yochijchikavakeh itech intlaneltokalis, titlapovah ika ixtlamachilistli. Pero amo ika ixtlamachilistli de nin tlaltikpaktli, nion ika inmixtlamachilis in tlatlanavatijkeh de nin tlaltikpaktli, tlen se tonali poliviskeh. Tejvah titlapovah de itlamatilis in toYejwatzi tlen achto amika okimatia, tlen otlaatitoka desde ijkuak ayamo okatka in tlaltikpaktli, iva toYejwatzi okijto kinejnekis yejón tlamatilistli para ma tipovikah itech imavissotlanex. Iva nion se de tlen tlatlanavatijkeh de nin tlaltikpaktli amo ovelik okajsikama yejón tlamatilistli. Tla okajsikamatiskiah, amo okikrusifikaroskiah in toTeko tlen kipia mavissotlanextli. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: In toYejwatzi okiyektlali para tlen kitlasojtlah, seki tlamantli tlen nion íkka amo semi kitta iva nion íkka amo semi kikaki, iva nion sikiera amo íkka semi kiyejyekova. Yejvah ninmeh tlamantih tlen toYejwatzi otechinnextili ika iTioijyotzi, porke in Tioijyotzintli nochi veli kiyekitta iva techititia asta yen tlamantih tlen toYejwatzi kinpixtok itech iyolo. Amika veli kimati tlán kiyejyekova íkka oksé tlakatl, sino san yen tlakatl kimati tlán kiyejyekova. Ijkó noijki, san yen iTioijyotzi in toYejwatzi kimati tlán kiyejyekova in toYejwatzi. Iva tejvah amo titlayejyekovah kemi tlayejyekovah in tlaltikpaktlakah, sino toYejwatzi otechtitlanili iTioijyotzi, para ma tikajsikamatikah tlen toYejwatzi ika iiknomachilis otechtliokoli. Ijkuak titlapovah, amo tikinnejnekih in tlajtoltih tlen vitz de itech inmixtlamachilis in tlaltikpaktlakah, sino tikinnejnekih in tlajtoltih tlen techmachtia in Tioijyotzintli. Tikinnejnekih in tlajtoltih de Tioijyotzintli para tikteajsikamatiltiah in tlamantih de Tioijyotzintli. Pero tlen amo kipia iTioijyotzi in toYejwatzi, amo veli kinselia in tlamantih tlen vitz de yen Tioijyotzintli, porke para ye kitta kemi oyeskia se tontojyotl. Iva nion amo veli kinmajsikamati yejonmeh tlamantih porke amo kipia in Tioijyotzintli para velis kajsikamatis. Se tlen kipia iTioijyotzi in toYejwatzi veli kajsikamati nochi tlamantli kox kuali o noso amo kuali, pero se tlen amo kipia iTioijyotzi in toYejwatzi, mach velis kijtos kox kuali o noso amo kuali tlen kichiva se tlen kipia iTioijyotzi in toYejwatzi. Porke in Tiotlajkuiloli kijtova: “¿Akin kixmati itlayejyekol in toTeko? ¿Akin velis kimachtis?” Pero tejvah tikpiah iTioijyotzi in toYejwatzi, iva por eso tikyejyekovah kemi Cristo. Noknivah, ne amo ovelik onimechtlapovi kemi onikintlapoviskia tlen yi chikavakeh itech Tioijyotzintli, sino kemi tlen ok kinyakana intlaltikpaktlanekilis o noso kemi oyeskia ok inkonemeh inavak Cristo. Ne onimechmachti tlen amo ovi, ijkó kemi se konetl tlen ok koni lechi porke ayamo veli kikua itla tlakuali, porke imejvah ayamo onkatkah listos para inkinmajsikamatiskeh in tlamantih tlen okachi ovijtitokeh. Iva asta axka ayamo inkateh listos, porke ok imechnavatijtok imotlaltikpaktlanekilis. Inkipiah chavalistli se ivan oksé iva inkimomagah entre imejvah. Yejón kiteititia ke ok imechyakana imotlaltikpaktlanekilis iva ok inkichivah kemi tlen oksekimeh tlaltikpaktlakah. Porke ijkuak se de imejvah kijtova: “Ne nipovi ivan Pablo”, iva oksé kijtova: “Ne nipovi ivan Apolos.” Ijkuak ijkó inkijtovah, kijtosneki ke ok imechyakana imotlaltikpaktlanekilis. Pos, ¿tlán ipati in Pablo? ¿Tlán ipati in Apolos? Tejvah san titekipanojkeh de toYejwatzi tlen otimechpalevijkeh para ontlaneltokakeh inavak Jesucristo. Kada se de tejvah otikchijkeh tlen toTeko otechnavati ma tikchivakah. Ne oniktookak in semiya, Apolos okajvili, pero yen toYejwatzi okiskalti. Ijkó pues, nion tlen kitooka in semiya iva nion tlen kajvilia, amitla inpati, sino yen toYejwatzi tlen kichiva ma moskalti tlen se kitooka. Tlen kitooka in semiya iva tlen kajvilia, toYejwatzi kinmita san se parejo. Iva kada se de yejvah kiselis itlaxtlavil ijkó kemi otekipanojkeh. Apolos ivan ne san sekka titekipanovah itech itekiv in toYejwatzi, iva imejvah inkateh kemi itlala in toYejwatzi kan tooka, o noso kemi se kali tlen toYejwatzi kichijtok. Ika iknomachilistli tlen toYejwatzi onechmakak, ne oniktlali in tlakxitlanyotl kemi oyeskia yi neli nikmati nikalchi. Axka oksekimeh kiskaltiah in kali ipan yejón tlakxitlanyotl. Pero kada se ma kipia kuidado kenik kiskaltia in kali. Pos amika velis kitlalis oksé tlakxitlanyotl ke tlen yi kajki, iva yejón tlakxitlanyotl yen Jesucristo. Itech yejón tlakxitlanyotl velis kiskaltiskeh se kali ika oro, ika plata, ika temeh kualtzitzintih, ika kuavitl, ika akatl o noso ika sakatl. Pero ajsis tonali in toYejwatzi kiyejyekos totekiv ika tlitl para kittas tlán tlamantli tekitl tlen otikchijkeh. Iva ika tlitl moteititis in totekiv kox itla ipati o noso amo. Tla íkka itekiv tlen okichi kixikos in tlitl, kiselis itlaxtlavil. Pero tla íkka tlatlas itekiv tlen okichi, kipolos itlaxtlavil, maski ye momakixtis kemi tlen cholova de ijtik tlitl. ¿Kox amo inkimatih ke imejvah inmochijtokeh itemplo in toYejwatzi, iva iTioijyotzi in toYejwatzi chanti inmotech? Tla íkka kixpolos itemplo in toYejwatzi, in toYejwatzi noijki kixpolos tlen ijkó kichivas, porke itemplo in toYejwatzi chipavak, iva yejón templo yen imejvah. Amika ma mokajkayava. Tla íkka de imejvah momachilia kipia ixtlamachilistli itech nin tlaltikpaktli, ma mochiva kemi oyeskia amitla kimati, iva ijkó yi neli mochivas ixtlamatki. Porke in ixtlamachilistli de nin tlaltikpaktli yejón puro tontojyotl para toYejwatzi. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “In toYejwatzi kichiva ke in ixtlamatkeh ma motrampajvikah ika inmixtlamachilis.” In Tiotlajkuiloli noijki kijtova: “In toYejwatzi kimati ke intlayejyekol in ixtlamatkeh yejón puro tontojyotl.” Por eso, amika ma moweineki por kiseguirova se tlaltikpaktlakatl, porke nochi tlamantli imejvah inmoaxka, yetos Pablo, Apolos, Pedro, tlaltikpaktli, nemilistli, mikilistli, tlen axka onka o noso tlen satepa yetos. Nochi inmoaxka, iva imejvah inteaxkavah de Cristo, iva Cristo iaxka in toYejwatzi. Imejvah moneki xitechitakah nik san titekipanojkeh de Cristo, iva otechtekimakakeh ma tiktematiltikah tlen melajkayotl de toYejwatzi tlen achto amika okimatia. Axka, moneki kada se tlen okitekimakakeh ma kiteititi nik yi neli tenmachtli. Ne amo nechtekipachova tla imejvah o noso íkka tlaltikpaktekiva kijtos kox kuali tlen nikchiva o noso amo. Nion ne amo velis nikijtos kox kuali o amo kuali notekiv tlen nikchiva. Iva maski notzonteko amo nechtlajtlakoltia de itla, ika yejón amo kijtosneki ke yi neli kuali nika. Pero tlen kijtos kox kuali tlen nikchiva o noso amo yen toTeko. Por eso, amo xitlajtokah de íkka kox kuali tlen kichiva o noso amo, xikchiakah ma ejko in tonali ijkuak valmuikas in toTeko. Ijkuakó Ye kinextis kan tlanextli nochi tlamantli tlen axka tlaatitok kan tlayova, iva kinextis tlen se kiyejyekova itech se iyolo. Ijkuakó, toYejwatzi kimakas weijkachivalistli kada se tlen itech povi. Noknivah, nin tlamantli tlen nimechtlapovia se kuali para imejvah iva niktlalia kemi ejemplo in Apolos ivan ne, para amo xiviah okachi nepa de tlen yi kajki ijkuilitok, iva amo xikinchichikotenpovakah tlen kitekipanovah in toYejwatzi. Pos, ¿akin kijtova ke te okachi timejor ke oksekimeh? ¿Amo yen toYejwatzi omitzmakak nochi tlen tikpia? Iva tla yen toYejwatzi omitzmakak, ¿tleka timoweineki kemi oyeskia te mismo otikmotemoli? Imejvah inkiyejyekovah yinkipiah nochi tlen inkinekih. Inmomachiliah yintominejkeh, iva yope intlanavatiah kemi inwejwei tlanavatijkeh iva amo inkinekih totlapalevilis. Kuali oyeskia tla yi neli onyeskiah inwejwei tlanavatijkeh para ijkó noijki inmovah otitlanavatiskiah. Nikitta tejvah tlen titiotlatitlaniltih, in toYejwatzi otechtlali asta sa tlakuitlapa, kemi tlen yi kateh para kinmixpoloskeh. Yotimochijkeh kemi tlamavisoli para in tlaltikpaktli, para in ilvikaktlatitlaniltih iva para in tlaltikpaktlakah. Tejvah por titlaneltokah inavak Cristo, in gentejtih techittah kemi titontojtih, pero imejvah por yen Cristo imechittah kemi inmixtlamatkeh. Tejvah amo tichikavakeh, iva imejvah inchikavakeh. Imejvah imechtlakitah, iva tejvah amo techitasnekih. Asta axka amo tikpiah tlán tikuaskeh, tlán tikoniskeh iva techpolova totzotzol. In gentejtih techtlatlamotlah iva amo tikpiah tokalijtik. Timosotlavitiah titekipanovah ika tomavah. Tikintiochivah tlen fiero techpoviliah. Ijkuak san tlen amo techtoktiah, tejvah tikxikovah. Ijkuak fiero techpoviliah, tejvah tikinyeknotzah. Asta axka, techitah kemi itla tlen yoijtlakavik, kemi tlajsoli tlen tlaltikpaktlakah kichapaniah. Amo nimechijkuililia nin tlamantli para ika nimechpijpinatis, sino para ika nimechnajnavatis kemi oyeskia innotlasojkapilvah. Maski imejvah xikinpiakah majtlaktli mil tlen ma imechmachtikah de Cristo, amo inkinpiah miekeh inmotajvah. San yen ne tlen nika kemi niteta de imejvah, porke ne onimechmatilti in yankuik kuali tlajtoli para ijkó onpovikeh inavak Cristo Jesús. Ijkó pues, nimechtlatlavtia xikchivakah ijkó kemi tlen notech inkittah. Ika onimechtitlanili in Timoteo, tlen inavak Cristo, kajki kemi oyeskia notlasojkone iva tlen veli nimotenmachia inavak. Ye imechilnamiktis kenik ninemi kemi nitlaneltokak inavak Cristo. Nin tlamantli tlen kenik moneki se nemis yen yejón tlen nitlamachtia innavak in olololistih de tlaneltokakeh ik sentetl. Sekimeh de imejvah yonmoweinekeh, iva inkiyejyekovah amo keman nias nimechitati. Pero, tla toTeko kimonekiltis, nikchia san niman nias nimechitati. Iva ijkuakó nikittas kox yi neli kichivah tlen kijtovah yejonmeh tlen moweinekeh, o noso san por tlapovah. Ijkuak íkka povi kan Dios tlanavatia, amo kiteititia san ika itlajtol sino ika ivelitilis in Dios. ¿Tlán inkinekih? ¿Inkinekih ma najsiti omonavak ika tlakotl, o noso ika tlasojtlalistli iva ika tlajtolyamanilistli? Yomomatki ke se de imejvah itlakpana yokichi kemi oyeskia itonana. Yejón tlamantli de avilnemilistli sa tlawel fiero, nion tlen amo kixmatih Dios amo ijkó kichivah. ¡Iva imejvah yej inmoweinekih! ¡Omonekia onmoyolkokoskiah! In tlakatl tlen okichi yejón tlajtlakoli omonekia onkikixtiskiah de inmonavak. Maski ne amo ompa nika inmovah, pero ika notonal ompa nika. Ne nikijtova ke yejón tlakatl yi neli tlajtlakole tlen ijkó okichi, iva ijkí nikijtova kemi oyeskia ompa nika inmovah. Ijkuak inmololoskeh ika itoka in toTeko Jesucristo, ne nietos inmovah ika notonal. Iva ivelitilis in toTeko Jesucristo yetos inmovah. Ijkuakó yejón tlakatl moneki xikmaktilikah in Amo Kuali Tlakatl. Iva ijkó, maski in Amo Kuali Tlakatl ma kixpolili ikuerpo, itonal momakixtis ijkuak vamuikas in toTeko Jesús. Inmoweinekilis yi neli amo kuali. ¿Amo inkimatih ke ika tzikitzi xokotixtli kisamava nochi in tixtli? Xikixtikah de inmonavak tlen yowejka xokotixtli tlen imechijtlakova, para xiekah kemi in pan tlen tlachivali ika yanjkuik tixtli. Imejvah inkateh kemi in pan tlen amo kipia xokotixtli tlen mokua itech ilvitl de Pascua. Porke Cristo okixpolojkeh por tejvah ijkó kemi ijkuak okimiktiayah se ichkakonetl itech ilvitl de Pascua. Tonses ma tikchivakah in ilvitl de Pascua, pero amo ika pan tlen kipia in yowejka xokotixtli, porke yejón yen xokotixtli de tlajtlakoli iva de tlen amo kuali. Okachi kuali ma tikchivakah in ilvitl ika pan tlen amo kipia xokotixtli, kijtosneki ipan melajka iva ika tlen yi neli. Itech oksé noamatlajkuilol onimechilvi amo invah ximonelokah tlen avilnemih. Pero tlen onimechilvi amo kijtosneki seppa ximoxelokah de invan nochtin gentejtih de nin tlaltikpaktli tlen avilnemih, tlen tlaixnekeh, tlen ichtekeh o noso tlen kinmavistiliah diosmeh tlen tlamachivaltih. Porke para ijkó omonekiskia inkisaskeh de itech nin tlaltikpaktli. Tlen oniknekki nikijtos, yen amo ximonelokah ivan se tlen moteneva tokni tlaneltokak iva avilnemi, tlaíxneki, kinmavistilia diosmeh tlen tlamachivaltih, fiero kitepovilia, tlavanki o noso ichtekki. Se tlen ijkó kichiva nion sikiera amo ivan xitlakuakah. Amo ne nechtokarova nikijtos kox kuali o noso amo kuali tlen kichivah tlen amo kixmatih Dios. Yen Dios kijtos kox kuali o noso amo kuali tlen kichivah. Pero innavak tlen tlaneltokakeh yejón imejvah moneki inkittaskeh kox kuali o noso amo kuali tlen kichivah. Por eso, xikixtikah de inmonavak yejón tlajtlakole. Ijkuak se de imejvah itla ik mokualania ivan oksé ikni tlaneltokak, amo ma via innavak juesmeh tlen amo kixmatih Dios. Okachi kuali ma via innavak toknivah tlen tlaneltokakeh. ¿Amo inkimatih ke tlen iaxkavah in toYejwatzi yejvah kijtoskeh kox tlajtlakolejkeh o noso amo tlen kateh itech ilvikak iva tlen kateh itech tlaltikpaktli? Iva tla imejvah ijkó inkichivaskeh, tonses, ¿kenik amo velis inkiyektlaliskeh se tlamantli tzikitzi? ¿Amo inkimatih ke asta in ilvikaktlatitlaniltih tejvah tikijtoskeh kox tlajtlakolejkeh o noso amo? Tla ijkó, ¿kenik amo ma veli ma tikyektlalikah itla tlen techpanova itech nin tlaltikpaktli? Ijkuak imejvah inkipiah de inkiyektlaliskeh itla tlamantli, ¿tleka yej inyavih inkinmitativih in juesmeh tlen amo povih invan tlaneltokakeh? Ijkí nimechilvia para xipinavakah. ¿Ke amo onka entre imejvah nion se tokni tlayejyekole tlen ma veli ma kiyektlali tlen ika mokualaniah in tlaneltokakeh? Pero imejvah amo san inmokualaniah se ivan oksé, sino asta inyavih inmoteilvitivih innavak juesmeh tlen amo tlaneltokakeh. Tla san mismo imejvah inmotejteilviah san ika yejón yi motta nik intlapolojtokeh. Okachi kuali xikxikokah ijkuak imechtoktiah itla tlen amo kuali, iva noijki xikxikokah ijkuak itla imechkuiliah tlen inmoaxka. Pero imejvah asta mismo inmoknivah tlaneltokakeh inkintoktiah tlen amo kuali iva inkinkuiliah itla tlen inmaxka. ¿Amo inkimatih ke tlen kichivah tlen amo kuali amo kalakiskeh kan Dios tlanavatia? ¡Amo ximokajkayavakah! Amo kalakiskeh kan Dios tlanavatia tlen avilnemih, tlen kinmavistiliah in diosmeh tlen tlamachivaltih, tlen avilnemih invan tlen amo invah tlanamiktiltih, tlakah tlen mosivanekih, tlen kuiltemeh, tlen tlachtekih, tlen tlaixnekeh, tlen tlavankeh, tlen fiero kitepoviliah iva tlen tlachtekih ika tlakajkayavalistli. Sekimeh de imejvah ijkó nik onkatkah. Pero axka toYejwatzi yomechpajpaki, yonmochijkeh iaxkavah iva yimechitta intlakamelajkeh ika itoka in toTeko Jesucristo iva ika iTioijyotzi in toYejwatzi. Sekimeh kijtovah: “Velis nikchivas san tlan ne niknekis.” Yejón yi neli, pero amo nochi tepalevi. Velis nikchivas san tlan ne niknekis, pero amo nikmokavilis ma nechtlani itla. Noijki kijtovah: “In tlakuali omochi para totlalix iva totlalix omochi para yen tlakuali.” Yejón yi neli, pero toYejwatzi kinpopolos nochtin yejonmeh ome tlamantih. Pero in tokuerpo amo omochi para ika ma se avilnemi, sino omochi para yen toTeko, iva toTeko para yen tokuerpo. Iva ijkó kemi toYejwatzi okiyoliti in toTeko, tejvah noijki ijkó techyolitis ika ivelitilis. ¿Amo inkimatih ke inmokuerpo povi itech ikuerpo in Cristo? Tla ijkó, ¿kox kuali niktilanas tlen povi itech ikuerpo in Cristo iva niksetilis ivan ikuerpo se avilsivatl? ¡Pos amo! ¿Amo inkimatih ke ijkuak se tlakatl mokalakia ivan se avilsivatl mochiva sa se kuerpo? Porke in Tiotlajkuiloli kijtova: “De omeh mochivas sa se kuerpo.” Pero ijkuak íkka mosetilia ivan toTeko, mochiva sa se ivan Ye itech Tioijyotzintli. Xikcholilikah in avilnemilistli. Tlen okseki tlamantli tlajtlakoli tlen íkka kichiva, amo kijtlakova ikuerpo. Pero tlen avilnemi, inevia kijtlakova ikuerpo ika tlajtlakoli. ¿Amo inkimatih ke inmokuerpo mochijtok yen itemplo in Tioijyotzintli tlen toYejwatzi omechmakak, iva in Tioijyotzintli chanti inmotech? Tonses, inmokuerpo amo inmoaxka. Imejvah sa tlawel patío nik omechko in toYejwatzi. Por eso, moneki xikmakakah tetlakitalistli in toYejwatzi ika inmokuerpo iva ika inmotonal, porke yejón ome tlamantli iaxka in toYejwatzi. Axka, nimechnankilis de yen tlen ontechtlajtlanijkeh itech inmoamatlajkuilol. Kuali oyeskia tla se tlakatl amo okipiaskia itonana. Pero para amo se vetzis itech avilnemilistli, okachi kuali kada se tlakatl ma motonananti, iva kada se sivatl ma mototatati. In totata moneki kochis san ivan itonana, iva in tonana moneki kochis san ivan itotata. In tonana ayakmo yen tlanavatia itech ikuerpo, sino yen itotata. Noijki in totata ayakmo yen tlanavatia itech ikuerpo, sino yen itonana. Por eso, amo ma monenekikah de sepankochiskeh, solamente tla ik motlapoviskeh nochtin omeh de amo sepankochiskeh kana keski tonali para motemaktiskeh itech diostzajtzilistli. Pero satepa moneki oksejpa ma sepankochikah para ijkó in Amo Kuali Tlakatl amo kintlajtlakolchivaltis por amo veli motlakavaltiah. Amo kijtosneki nimechnavatia ijkó xikchivakah, sino ne nimechilvia velis ijkó inkichivaskeh tla imejvah inkinekih. Ne oniknekiskia ke nochtin ma yekah inselti kemin ne, pero kada se toYejwatzi yokimakak tlatlamantli velitilistli, sekimeh de se tlamantli, iva oksekimeh de oksé tlamantli. Tlen ayamo monamiktiah iva tlen iknosivameh, ne nikneki nikinmilvis ke okachi kuali oyeskia ma mokavakah inselti kemin ne. Pero tla amo veli motlakavaltiah, okachi kuali ma monamiktikah. Porke okachi kuali ma monamiktikah ke ma motlatijtokah ika ilevilistli. Pero tlen yomonamiktijkeh nikinmaka nin tlanavatili, amo de ne, sino de toTeko: In tonana amo ma kikajkava itotata. Pero tla in tonana kikajkava itotata, ayakmo ma monamikti, o noso ma motlapojpolvi ivan itotata. Ijkó noijki, in totata amo ma kikajkava itonana. Tlen oksekimeh, ne nikinmilvia, amo toTeko: Tla se tlakatl tlaneltokak omonamikti ivan se sivatl amo tlaneltokak iva yejón sivatl kineki ivan yetos, in tlakatl amo ma kikajkava. Iva tla se sivatl tlaneltokak kipia itotata amo tlaneltokak iva yejón tlakatl kineki ivan yetos, in sivatl amo ma kikajkava. Porke in totata amo tlaneltokak, velis povis invan tlen toYejwatzi iaxkavah, tla setitos ivan itonana tlaneltokak. Iva in tonana amo tlaneltokak, velis povis invan tlen toYejwatzi iaxkavah, tla setitos ivan itotata tlaneltokak. Iva tlen inpilvah, in toYejwatzi velis kinselis kemi iaxkavah, iva amo kintlalis sekka kemi oyeskia amo chipavakeh. Pero tla in tlakatl o noso in sivatl tlen amo tlaneltokak kineki mokajkavas, tonses ma mokajkava. Ijkó, in tokni tlaneltokak, tlakatl o noso sivatl, ayakmo ilpitok ivan itotata o noso ivan itonana, porke toYejwatzi kineki ma se yeto ika yolsevilistli. ¿Ken tikmati te sivatl ke velis tikpalevis ma momakixti mototata? O noso, ¿ken tikmati te tlakatl ke velis tikpalevis ma momakixti motonana? Kada se ma kinemili in nemilistli tlen toTeko okimakak, iva ma mokava ijkó kemi okatka ijkuak toYejwatzi okinotzki. Yen nin tlanavatili tlen ne nikinmaka in tlaneltokakeh ik sentetl. Tla íkka okatka sirkunsidado ijkuak toYejwatzi okinotzki, amo ma kitlaati. Iva tla íkka amo okatka sirkunsidado ijkuak toYejwatzi okinotzki, amo ma mosirkunsidaro. Tla se yetos sirkunsidado o noso amo, yejón amitla kijtosneki. Tlen yi neli wei kijtosneki yen tla se kivelkakis itlanavatil in toYejwatzi. Kada se ma mokava ijkó kemi okatka ijkuak toYejwatzi okinotzki. Tla otikatka titlakatlakovali ijkuak toYejwatzi omitznotzki, amo ximotekipacho. Pero tla tikitta velis tikisas temak, xiktemoli ken tikchivas. Porke tlen okatka tlakatlakovali ijkuak toTeko okinotzki, axka yi kajkatok para kitekipanos toTeko. Ijkó noijki, tlen amo okatka tlakatlakovali ijkuak toTeko okinotzki, axka mochiva tlakatlakovali de Cristo. In toYejwatzi sa tlawel patío nik omechko. Por eso, amo ma imechpiakah kemi intlakatlakovaltih in tlaltikpaktlakah. Noknivah, kada se ma mokava ijkó kemi okatka ijkuak toYejwatzi okinotzki. Para tlen ayamo monamiktiah, amo nikpia itla tlanavatili de toTeko para nikinmilvis. Pero nikinmilvis tlen ne nikyejyekova, iva velis motenmachiskeh nonavak por yen iiknomachilis in toTeko tlen onechmakak. Ne nikyejyekova okachi kuali ke kada se ma mokava ijkó kemi kajki, porke tikateh itech tonaltih tlen sa tlawel ovijtitokeh. Tla tikpia motonana, amo xikajkava. Tla amo tikpia motonana, amo xiktemo. Tla tikijtos timonamiktis, amo tlajtlakoli. Iva tla se ichpochtli monamiktia, noijki amo tlajtlakoli. Pero tlen monamiktiah, kipiaskeh miek ovijkayotl itech nin tlaltikpaktli, iva ne oniknekiskia amo ijkó ma kinpano. Noknivah, tlen ne nikneki nimechilvis yen nin: Yi tikateh sa ik tlami tonaltih. Por eso, tlen yomonamiktijkeh ma kitekipanokah in toTeko kemi oyeskia ayamo monamiktiah. Tlen moyolkokovah ma yekah kemi oyeskia pakih. Tlen pakih ma yekah kemi oyeskia moyolkokovah. Tlen tlakovah ma yekah kemi oyeskia amitla kipiah. Tlen kichivilijtokeh itech nin tlaltikpaktli ma yekah kemi oyeskia amo kichivilijtokeh. Porke nin tlaltikpaktli tlen axka tikittah ayakmo wejkavas para tlamis. Ne oniknekiskia amo xikpiakah itla netekipacholistli. Se tlakatl tlen ayamo monamiktia motekipachova de kenik kitekipanos in toTeko iva de kenik kipaktis. Pero se tlakatl tlen yomonamikti motekipachova por yen tlamantih de nin tlaltikpaktli iva por yen kenik kipaktis itonana. Iva ijkó kipia de kiyejyekos ome tlamantli, kipaktis itonana iva kipaktis in toTeko. Ijkó noijki, in sivatl tlen ayakmo kipia itotata o noso in ichpochtli tlen ayamo monamiktia motekipachova por kenik kitekipanos in toTeko, por kenik yetos chipavak itech ikuerpo iva itech itonal. Pero se sivatl tlen yomonamikti motekipachova por yen tlamantih de nin tlaltikpaktli iva por yen kenik kipaktis itotata. Nochi nin tlen nimechilvia yejón se kuali para imejvah, amo para nimechtzatzakuilis, sino para xiekah kuali kemi moneki iva amitla ma imechtzakuili para inkitekipanoskeh in toTeko. Tla se tlakatl kipia ichpoch iva kiyejyekova amo yompa tlen kichiva kemi teta porke amo kikavilia ma monamikti, tonses ma kichiva tlen ye kittas kuali. Iva tla yejón ichpoch yochikavak iva se telpochtli kineki monamiktis iva, tonses ma monamiktikah. Amo tlajtlakoli tla in teta kinkavilis ma monamiktikah. Pero tla íkka teta kuali yokiyejyeko, iva amika kichikavilia, sino ye monavatia, iva ik yokitlali ke ichpoch ma mokava iselti, yejón kuali tlen kichiva. Ijkó pues, tlen kitemaka ichpoch ma monamikti, kuali tlen kichiva, pero okachi kuali kichiva tlen amo kitemaka ichpoch ma monamikti. In sivatl tlen tlanamiktili ilpitok ivan itotata mientras itotata ok onka. Pero tla itotata ixpolivi, in sivatl velis monamiktis san akin ivan ye kinekis, pero ma yeto ivan se tlen tlaneltokak inavak toTeko. Pero, ne nikitta ke okachi kipias pakilistli tla ayakmo monamiktis. Ne ijkí nikyejyekova, iva nikneltoka ke ne noijki nikpia iTioijyotzi in toYejwatzi. Axka nimechilvis de yen tlakuali tlen kinmaniliah in diosmeh tlen tlamachivaltih. Tinochtin tejvah tikpiah ixtlamatilistli de yejón tlamantli. Pero in ixtlamatilistli kichiva ma se moweineki, pero in tlasojtlalistli techiskaltia itech tlaneltokalistli. Tla íkka kiyejyekova ke yi kimati itla, kijtosneki ayamo kimati kemi moneki kimatis. Pero tla íkka kitlasojtla in toYejwatzi, in toYejwatzi noijki kixmati akin ye. Iva tla kox kuali o noso amo kuali tla se kikuas in tlakuali tlen kinmaniliah in diosmeh tlen tlamachivaltih, kuali tikmatih ke amitla inpati itech nin tlaltikpaktli, iva kuali tikmatih nik onka san se Dios. Pos maski ma yekah itech ilvikak iva itech tlaltikpaktli tlen kintenevah diosmeh, iva sekimeh kinmavistiliah miekeh diosmeh iva miekeh tetekomeh, pero tejvah tikmatih nik onka san se Dios, yen toTajtzin Dios, tlen okichi nochi tlen onka, iva tiyolitokeh para Ye. Iva onka san se toTeko, yen Jesucristo. In toYejwatzi okichi nochi tlen onka por yen Jesucristo, iva por Ye tejvah tikpiah nemilistli. Pero amo nochtin kimatih nin tlamantli. Sekimeh antes de otlaneltokaskiah inavak Cristo, okinmavistiliayah diosmeh tlen tlamachivaltih, iva ok kineltokah ke yejonmeh diosmeh kipiah nemilistli. Por eso, ijkuak kikuah in tlakuali tlen okinmanilijkah yejonmeh diosmeh, fiero kimachiliah itech intzonteko iva kiyejyekovah ke yotlajtlakolchijkeh. In tlakuali mach techpalevia para ma tiekah okachi kuali inavak toYejwatzi. Mach tieskeh okachi tikuajkualtih ke oksekimeh por tikuaskeh, niompor amo tieskeh okachi amo tikuajkualtih por amo tikuaskeh. Pero, maski imejvah velis inkikuaskeh de nochi tlakuali, xikpiakah kuidado de amo inkintoktiskeh ma vetzikah itech tlajtlakoli tlen amo chikavakeh itech intlaneltokalis. Porke tla te, tlen okachi yi tikmati yejón tlamantli, timotlalis titlakuas kan itiopa se dios tlen tlamachivali, iva tla mitzitas se tokni tlen amo chikavak itech itlaneltokalis, ijkuakó ye noijki valmoyolchikavas kikuas yejón tlakuali tlen yokimanilijkah se dios. Iva ijkó, te por okachi tikmati, tikchiva ma mopolo se mokni tlen amo chikavak itech itlaneltokalis, tlen Cristo oixpolivik por ye. Tla ijkó tikchiva, tikchiva tlajtlakoli innavak moknivah, porke tikchiva ma kimachilikah itech intzonteko ke yotlajtlakolchijkeh, iva yejón kijtosneki titlajtlakolchiva inavak Cristo. Por eso, tla por yen tlakuali tlen nikua nikchiva ma vetzi se nokni itech tlajtlakoli, okachi kuali amo keman nikuas nakatl, para ijkó amo nikchivas ma vetzi itech tlajtlakoli. Ne amitla nechilpijtok. Ne nitiotlatitlanili de toYejwatzi. Ne onikittak in toTeko Jesús. Iva tlasojkamati por yen notekiv, axka imejvah inpovih inavak toTeko. Maski oksekimeh ma kiyejyekokah ke ne amo nitiotlatitlanili, imejvah kuali inkimatih nik yi neli, porke itech imejvah kuali motta notekiv tlen yonikchi kemi nitiotlatitlanili inavak toTeko. Tlen nechpojpovah ne nikneki nikinnankilis ijkí: Tejvah totech povi de tikseliskeh tlen tikuaskeh iva tlen tikoniskeh. Noijki totech povi de tikvikaskeh totonana kan tiavih, ijkó kemi kichiva in Pedro iva tlen oksekimeh tiotlatitlaniltih, iva tlen iknivah in toTeko. ¿Kox san ne ivan Bernabé moneki titekipanoskeh para titlakuaskeh? ¿Se soldado kox moneki yej yen ma kikixti itomi para motlatlaxtlavilis? ¿Akin kitooka uvas iva amo ma kikua itlakilo? ¿Akin tlajpixki amo ma koni lechi ijkuak kintlapatzkilia itentzonvah? Iva amo xikyejyekokah ke nin tlen nimechilvia san ne ijkó nikyejyekova kemi nitlaltikpaktlakatl, porke itlanavatil Moisés noijki ijkó kijtova. Itech itlanavatil Moisés kijtova: “Amo xiktlalili itenpuxa in toro ijkuak ipan mokejketza in trigo para kooya.” Iva yejón amo kijtosneki ke toYejwatzi motekipachova por yejvan torojtih, sino motekipachova por tejvah. Porke in tlanavatili omijkuilo para tejvah. Tlen tlaxava iva tlen tlioya, parejo kichiah kiseliskeh itla tlakilotl de tlen kipixkaskeh. Ijkó noijki, tla tejvah otiktookeh omotech semiya de itlajtol in toYejwatzi, ¿kox melajka miek tiktlajtlanih ma tikpixkakah inmonavak seki tlen ik timopanoltiskeh? Tla imejvah inkinpaleviah oksekimeh tlen ik mopanoltiah, tejvah okachi totech povi intechpaleviskeh. Pero tejvah amo tiknekih timechtlajtlaniliskeh tlen totech povi, sino tejvah tikxikojtivitzeh nochi para amo tiktzatzakuiliskeh in yankuik kuali tlajtoli de Cristo. Imejvah kuali inkimatih tlen tekipanovah kan templo, mopanoltiah ika tlen onka kan templo. Kijtosneki, tlen tekipanovah kan artal kikuah seki nakatl tlen ompa kimaniliah in toYejwatzi. Ijkó noijki, in toTeko otlanavati tlen kitematiltiah in yankuik kuali tlajtoli, de ompa ma kisa tlen ik mopanoltiskeh por kichivah yejón tekitl. Pero ne amo kema niknejneki nochi nin tlamantli maski notech povi, iva nion amo nimechijkuililia nin tlajtoli para itla intechmakakah. ¡Okachi kuali ma nimiki ke ma nikpolo in pakilistli de nitiotlatitlanili tlen amo niktlantok! Ne amo niktematiltia in yankuik kuali tlajtoli para ika nimoweinekis. Nikchiva porke toYejwatzi ijkó onechnavati. ¡Iva prowe de ne tla amo niktematiltis! Tla onikchivaskia nin tekitl por ne nikneki, tonses onikchiaskia itla notlaxtlavil. Pero amo nikpia de oksé, kipia tlen niktematiltis in yankuik kuali tlajtoli tlen toYejwatzi yonechnavati. Tonses, notlaxtlavil yen pakilistli por veli niktematiltia in yankuik kuali tlajtoli maski amitla niktlantok. Ika, amo kema niktlajtlani itla tlaxtlavili tlen omonekia nikselis por niktematiltia in yankuik kuali tlajtoli. Maski ne amo nitlakatlakovali de íkka, ne yonimochi kemi nitlakatlakovali de nochtin, para velis nikintlanis okachi miekeh para Cristo. Ijkuak nika invan judiojtih nimochiva kemi nijudío, para velis nikintlanis para Cristo. Kijtosneki, para tlen kateh imak itlanavatil Moisés, ne nimotlalia imak yejón tlanavatili para velis nikintlanis para Cristo, maski ne amo nika imak yejón tlanavatili. Ijkó noijki, para velis nikintlanis tlen amo kateh imak itlanavatil Moisés, nimochiva iwal kemi yejvah, maski ne nika para nikvelkakis itlanavatil in toYejwatzi, porke nika imak itlanavatil in Cristo. Ijkuak nika invan tlen amo chijchikavakeh itech intlaneltokalis, nimochiva kemi yejvah para velis nikintlanis noijki. Kijtosneki, nimochiva iwal kemi nochtin, para ijkó velis nikinpalevis ma momakixtikah sekimeh de yejvah. Nochi yejón nikchiva por yen yankuik kuali tlajtoli, para teva nikselis in tlatiochivalistli tlen kivalika yejón yankuik kuali tlajtoli. Imejvah inkimatih ke ijkuak motlatlanih motlelovah, san se in tlatlani iva kimakah itlatliokolil. Ijkó noijki, imejvah ximotlelokah iva xikchivakah de xiktlanikah inmotlatliokolil. Tlen momamachtiah para motlatlaniskeh itech se avili, kikavah sekka nochi tlen velis kinmijtlakos. Yejvah ijkó kichivah para velis kitlaniskeh se korona tlen amo wejkava. Pero tejvah tikchivah para tiktlaniskeh se korona tlen wejkavas para semijkak. Por eso, ne amo nimotlelova kemi oyeskia amo nikmati kan niav, nion amo nitemaga kemi oyeskia nitlamaga san ipan ejekatl. Yej, niktlajyoviltia nokuerpo iva nikchikavilia ma nechvelkaki. Porke tla ne yonikinmachtijtinenki oksekimeh, amo nikneki satepa yej ne ma nechkixtikah. Noknivah, amo nikneki xikilkavakah tlen okinpanok tlen yi wejkavitl tokojkolvah kan tlavaki. Nochtin onejnenkeh itlampa mixtli tlen okinyakanaya, iva nochtin opanokeh tlatlajko atl tlen wei itoka Chichiltik. Iva ijkó nochtin omobautisarojkeh itech mixtli iva itech atl tlen wei, iva ijkó omochijkeh sa se ivan Moisés. Nochtin yejvah okikuajkeh in tlakuali de ilvikak tlen toYejwatzi okinmakak, iva nochtin okonikeh in atl tlen toYejwatzi okinmakak, porke okonikeh in atl tlen omeyak itech tetl de toYejwatzi tlen invah oyaya. Iva yejón tetl yen Cristo. Pero kasi nochtin yejvah amo okipaktijkeh in toYejwatzi, iva por eso Ye okinmixpolo iva inkuerpo omokajkeh tilantokeh kan tlavaki. Nochi yejón tlen opanolok techititia amo ma tikixnekikah tlen amo kuali, kemi yejvah okixnekeh. Por eso, amo xikinmavistilikah in diosmeh tlen tlamachivaltih, kemi sekimeh de yejvah ijkó okichijkeh, kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “In gentejtih omotlalijkeh otlakuajkeh iva okonikeh, iva satepa omoketzkeh ope mijtotiah.” Amo ma tiavilnemikah kemi sekimeh de yejvah okichijkeh, iva san ipan se tonali oixpolikeh senpoali ivan eyi mil. Amo ma tikyejyekokah in toTeko kemi sekimeh de yejvah okichijkeh, iva okovavilokeh iva ijkó nik oixpolikeh. Nion amo ma tikixnamikikah in toYejwatzi kemi sekimeh de yejvah okichijkeh, iva por eso in ilvikaktlatitlanili tlen temikti ovala okinmixpoloko. Nochi yejón tlen okinpanolok omoka kemi se ejemplo para tejvah, iva omijkuilo itech Tiotlajkuiloli para technejmachtis tejvah tlen tikateh itech ninmeh sa ik tlami tonaltih. Ijkó pues, tlen kiyejyekova kuali moyekketok itech itlaneltokalis, ma kipia kuidado amo vetzis itech tlajtlakoli. Ijkuak itla imechyoltilana, amo xikyejyekokah ke in oksekimeh amo no ijkó kinpanova. Pero ximotenmachikah inavak toYejwatzi, porke Ye amo imechtekavilis ma imechyoltilana itla okachi chikavak tlen amo velis inkixikoskeh. Ijkuak itla imechyoltilanas, Ye imechititis kenik velis inkitlaniliskeh, iva ijkó velis inkixikoskeh. Por eso, notlasojkaiknivah, nion amo sikiera ok xikyejyekokah de inkinmavistiliskeh in diosmeh tlen tlamachivaltih. Nimechtlapovia kemi gentejtih tlen tlayejyekolejkeh, imejvah xikyejyekokah kox kuali o noso amo kuali tlen nimechilvia. Itech tiotlakantlakuali de toTeko, ijkuak tikontilanah in kopa de vino iva tiktlajtlaniliah in toYejwatzi ma kitiochiva, tikteititiah nik teva tipovih itech iesso in Cristo. Iva ijkuak tikpojpostekih in pan, noijki tikteititiah nik teva tipovih itech ikuerpo in Cristo. Maski timiekeh, tinochtin tikuah san se pan, iva por eso timochijtokeh sa se kuerpo. Xikittakah tlen panolo ijkuak in gentejtih de Israel kitlamiktiliah in toYejwatzi. ¿Amo kijtosneki nik kateh san sekka ijkuak kikuah in yolkatlamiktiltih de kan artal? Ika nin tlen nimechilvia amo kijtosneki ke in diosmeh tlen tlamachivaltih itla inpati, o noso itla ipati in tlakuali tlen kinmaniliah. Tlen nikneki nikijtos yen nin: Ijkuak in gentejtih tlen amo kixmatih Dios kitemakah itla tlamanali de yolkatlamiktili, amo kimakah yen Dios, sino yen amo kuali ejekameh. Iva ne amo nikneki teva xipovikah invan amo kuali ejekmeh. Imejvah amo velis inkoniskeh ikopa in toTeko iva noijki inkoniskeh inkopa in amo kuali ejekameh. Nion amo velis teva intlakuaskeh de kan imesa in toTeko iva noijki teva intlakuaskeh de kan inmesa in amo kuali ejekameh. ¿O noso inkinekih inkichivaskeh in toYejwatzi ma kualani? ¿Kox okachi tichikavakeh in tejvah ke Ye? Sekimeh kijtovah: “Velis se kichivas san tlen se kinekis.” Yejón neli, pero amo nochi velis techpalevis. Yi neli, velis se kichivas san tlen se kinekis, pero amo nochi velis techpalevis ma timoskaltikah itech totlaneltokalis. Amika ma kitemo kichivas tlen kuali san para ye, sino noijki ma kitemo kichivas tlen kuali para oksekimeh. Nochi tlen monemaka kan kinemakah nakatl velis inkikuaskeh, iva amitla xitlajtlanikah de kan vitz yejón nakatl, para inmotzonteko amo ma imechtlajtlakolti de itla. Porke in tlaltikpaktli, iva nochi tlen onka itech, iaxka in toTeko. Tla se tlen amo tlaneltokak imechnotza xitlakuatih ikalijtik, iva tla inkinekih inyaskeh, xiviah iva xikuakah nochi tlen imechmakaskeh, iva amo xitlajtlanikah de kan vitz tlen imechmakah para ijkó inmotzonteko amo ma imechteilvi de itla. Pero tla íkka imechilvis: “Nin nakatl yokimanilijkah in diosmeh tlen tlamachivaltih”, tonses amo xikuakah para amo xikojkokah tlen ijkó omechilvi, iva ijkó inmotzonteko amo ma imechtlajtlakolti. Porke in tlaltikpaktli, iva nochi tlen onka itech, iaxka in toTeko. Nikijtojtok yen tlen kiyejyekova in oksé itech itzonteko, amo tlen imejvah inkiyejyekovah itech inmotzonteko. Pero íkka velis kijtos: “¿Tleka amo velis nikchivas itla san por yen tlan velis kiyejyekos in oksé itech itzonteko? Tla ne nimotlasojkamati inavak toYejwatzi por tlen nikmomajsevia, tonses, ¿tleka nechpojpovaskeh por tlen nikua?” Ijkó pues, tla intlakuaskeh, o noso tla inkoniskeh, o noso inkichivah itla oksé tlamantli, xikchivakah nochi para ika xikweijkachivakah in toYejwatzi. Amo xikchivakah itla tlen ika velis inkichivaskeh ma vetzikah itech tlajtlakoli in oksekimeh: nion innavak in judiojtih, nion innavak tlen amo judiojtih, nion innavak tlen tlaneltokakeh de toYejwatzi. Ne noijki nikchiva de nikinpaktis nochtin ika tlen nikchiva. Amo niktemova nikchivas tlen kuali san para ne, sino niktemova nikchivas tlen kuali para invan oksekimeh, para ma velikah ma momakixtikah. Xikchivakah kemin ne nikchiva porke ne nikchiva kemi Cristo okichi. Noknivah, nimechweijkachiva porke imejvah nochipa innechilnamikih iva inkivelkakih tlen ne onimechmachti. Pero nikneki xikmatikah ke Cristo yen itzonteko in tlakatl, iva in tlakatl yen itzonteko in sivatl, iva Dios yen itzonteko in Cristo. Tla se tlakatl mokuatlakentia ijkuak modiostzajtzilia o noso ijkuak tiotenejmachtia, kijtosneki kipijpinatia in Cristo. Pero tla se sivatl amo mokuatlakentia ijkuak modiostzajtzilia o noso ijkuak tiotenejmachtia, kijtosneki kipijpinatia itotata. Yejón iwal kemi oyeskia omokuaxinki. Tla se sivatl amo mokuatlakentia, okachi kuali ma kixima nochi itzonteko. Pero tla pinava motzonkaltekis o noso mokuaximas, tonses ma mokuatlakenti. In tlakatl mach moneki mokuatlakentis, porke in toYejwatzi okichijchi in tlakatl kemi Ye iva itech in tlakatl motta imavissotlanex in toYejwatzi. Pero in sivatl itech motta imavissotlanex in tlakatl. Porke in tlakatl amo valajtok de itech sivatl, sino in sivatl valajtok de itech tlakatl. Iva toYejwatzi amo okichi in tlakatl para ma kipalevi in sivatl, sino toYejwatzi okichi in sivatl para ma kipalevi in tlakatl. Por eso, iva por yen ilvikaktlatitlaniltih tlen techvalitokeh, in sivatl moneki mokuatlakentis para kiteititis nik kipia akin kinavatia. Pero tejvah tlen titlaneltokah inavak toTeko, in tlakatl amo velis yetos iselti tla amo kipias in sivatl, nion in sivatl amo velis yetos iselti tla amo kipias in tlakatl. Iva maski yi neli in sivatl valajtok de itech in tlakatl, noijki yi neli axka in tlakatl nesi de itech in sivatl, pero nochi vitz de toYejwatzi. Imejvah inmonevia xikyejyekokah kox kuali tla se sivatl modiostzajtzilis inavak toYejwatzi iva amo mokuatlakentis. Nochtin kuali kimatih nik tepinati tla se tlakatl yetos tzonkalweweyak. Pero tla se sivatl kipias itzonkal weweyak yejón kikualnextia, porke toYejwatzi okimakak itzonkal weweyak para ika ma mokuatlakenti. Iva tla íkka amo kipaktia tlen nikijtova iva kineki motlatlajtolnamikis ika nin tlajtoli, ma kimati ke nion tejvah iva nion oksekimeh tlaneltokakeh de toYejwatzi amo tikpiah oksé kostumbre para tikinchivaskeh ninmeh tlamantih. Pero axka tlen nimechilvis, amo velis nimechweijkachivas. Porke nesi ke ijkuak inmololovah yej san ik inmokojkovah iva amitla imechpalevia. Tlen achto nikneki nikijtos, yen tlen yonikmatki ke ijkuak inmololovah kemi intlaneltokakeh imejvah inmoxexelovah, iva kana ne nikneltoka. Iva kipia tlen ijkó panolos para mottas akinmeh de imejvah yi neli intlaneltokah. Ijkuak imejvah inmololovah, ayakmo neli imechtekipachova para inkisepankuaskeh in tiotlakantlakuali de toTeko. Porke ijkuak inmololovah, kada se san niman peva kikua itlakual iva amo kinchia tlen oksekimeh para tlakuaskeh san sekka. Iva ijkó, sekimeh mokavah ika tiojsivilistli, mientras oksekimeh asta moivintiah. ¿Ke amo inkipiah inmokalijtik kan velis intlakuaskeh iva intlakoniskeh? ¿Tleka inkinekih inkinmavispoloskeh in tlaneltokakeh de toYejwatzi, iva inkinekih inkinpijpinatiskeh tlen amitla kipiah? ¿Tlán velis nimechilvis? ¿Nimechweijkachivas por yejón? ¡Amo! Mach velis nimechweijkachivas. Tlen toTeko onechmachti, yen yejón noijki tlen ne yonimechmachti: Neká yovak ijkuak okitemaktijkeh in toTeko Jesús, Ye okitilanki in pan, omotlasojkamatki inavak toYejwatzi, okipojpostekki in pan iva okijto: “Xiktilanakah, xikkuakah. Nin yen nokuerpo tlen niktemaka por imejvah. Ijkí xikchivakah para ika techilnamikikah.” Ijkó noijki, ijkuak otlanki otlakuajkeh, okitilanki in kopa iva okijto: “Nin kopa de vino yen noesso, tlen toYejwatzi ika kichiva se yankuik moyekkavalistli inmovah. Nochipa ijkuak inkoniskeh yejón kopa de vino, xikchivakah para ika techilnamikikah.” Ijkó pues, nochipa ijkuak inkikuaskeh yejón pan iva inkoniskeh yejón vino, kijtosneki inkitematiltijtokeh imikilis in toTeko asta ijkuak Ye valmuikas. Tonses, tla íkka kikua yejón pan iva koni yejón kopa de vino de toTeko iva amo kichiva kemi moneki, tlajtlakolchiva inavak ikuerpo in toTeko iva inavak iesso. Por eso, kada se achto ma momachili kenomi nik kajki antes de kikuas in pan iva konis in kopa de vino. Porke tla íkka kikua in pan iva koni in kopa de vino, iva amo kimomaka kuenta ke motratarova de ikuerpo in Cristo, in Dios kitlajyoviltis. Ika, miekeh de imejvah inmokokovah o noso amo inchikavakeh, iva noijki sekimeh yoixpolikeh. Pero tla achto otimomachiliskiah kenomi nik tikateh, in toYejwatzi amo otechtlajyoviltiskia. Pero ijkuak toTeko techtlajyoviltia, yejón para techmelavas, iva ijkó amo techtlajtlakoltis san sekka invan tlaltikpaktlakah tlen amo tlaneltokah inavak. Ijkó, noknivah, ijkuak inmololoskeh para inkikuaskeh in tiotlakantlakuali de toTeko, ximochiakah asta ijkuak inyeskeh innochtin. Iva tla íkka tiojsivi, ma valtlakuajteva ikalijtik, para ijkó Dios amo imechtlajyoviltis por kenomi nik inkichivah ijkuak inmololovah. Tlen okseki tlamantli nikyektlalis ijkuak nias nimechitati. Axka, noknivah, nikneki xikmatikah de yen velitilistih tlen kitemaka in Tioijyotzintli. Ijkuak imejvah ayamo ontlaneltokayah inavak Cristo, omechtilantinemiah kemi oyeskia amo intlachiah para onkinmavistiliayah in diosmeh tlamachivaltih tlen amo tlajtovah. Por eso, nikneki xikmatikah ke tlen tlajtova ika iTioijyotzi in Dios amo velis kitenevilis fiero in toTeko Jesús. Iva amika velis kinotzas in Jesús kemi iTeko tla amo ika Tioijyotzintli. Onka tlatlamantli velitilistli, pero nochi valajtok san itech se Tioijyotzintli. Onka tlatlamantli tekitl para se kitekipanos in toTeko, pero san se toTeko tlen tiktekipanovah. Kada se de tejvah veli tikchivah tlatlamantli tekitl, pero san se Dios tlen tekipanova itech tinochtin tejvah iva techpalevia itech nochi tlen tikchivah. Kada se de tejvah Dios otechmakak se velitilistli tlen kiteititia ke in Tioijyotzintli kajki totech, para ika tikinpaleviskeh nochtin oksekimeh tlaneltokakeh. Sekimeh in Tioijyotzintli kinmaka velitilistli para ma tlajtokah ika tlamatilistli, oksekimeh in Tioijyotzintli kinmaka velitilistli para ma tlajtokah ika miek ixtlamatilistli. Oksekimeh in Tioijyotzintli kinmaka velitilistli para ma kipiakah miek tlaneltokalistli, iva oksekimeh in Tioijyotzintli kinmaka velitilistli para ma kinpajtikah in kokoxkeh. Oksekimeh kinmaka velitilistli para ma kinchivakah tetzavimeh, oksekimeh para ma tiotenejmachtikah, oksekimeh para ma kimomakakah kuenta itla kox vitz de yen Tioijyotzintli o noso de yen amo kuali ejekameh, oksekimeh para ma tlajtokah ika oksekimeh tlajtoltih, iva oksekimeh para ma velikah ma kiteajsikamatiltikah tlen se kijtova ika yejonmeh tlajtoltih. Pero nochi nin tlamantli, kichiva san se mismo Tioijyotzintli, iva yen kijtova tlán velitilistli moneki kimakas kada se. Tokuerpo kipia miek partes, pero nochtin partes motlamih sa se kuerpo. Ijkó noijki ikuerpo in Cristo. Porke tinochtin tejvah, tijudiojtih o noso amo judiojtih, titlakatlakovaltih o noso amo tlakatlakovaltih, tinochtin otimobautisarojkeh san ika se Tioijyotzintli para ma timochijtokah sa se kuerpo, iva tinochtin otikselijkeh san se mismo Tioijyotzintli. Se kuerpo amo kipia san se parte, sino kipia miek partes. Tla se tokxi okijtoskia: “Komo ne amo nimaitl, amo nipovi itech kuerpo”, amo por ijkó kijtos ayakmo povis itech kuerpo. Iva tla tonakas okijtoskia: “Komo ne amo niixtololotl, amo nipovi itech kuerpo”, amo por ijkó kijtos ayakmo povis itech kuerpo. Tla nochi in kuerpo oyeskia ixtololotl, ¿kenik otlakakiskia? Iva tla nochi in kuerpo oyeskia nakastli, ¿kenik otlajnekuiskia? Pero toYejwatzi okitlali kada se parte de tokuerpo kan Ye okinekki. Tla nochi oyeskia san se parte, ¿kan oyeskia in kuerpo? Pero toYejwatzi okinchi miekeh partes, pero nochtin mochijtokeh san se kuerpo. In toixtololo amo velis kilvis in tomah: “Mach notech timoneki”, nion totzonteko amo velis kinmilvis in tokxivah: “Mach notech inmonekih.” Yejón mach veli, porke in partes de tokuerpo tlen tikinmitah okachi amo chikavakeh, yejvah tlen okachi monekih. Iva in partes tlen tikinmitah amo okachi itla inpati, yejvah okachi tikinyektzotzoltiah ika miek kuidado. Iva in partes tlen amo tiknekih tikinnextiskeh, yejvah okachi tikinmalviah, pero in partes tlen veli tikinnextiah, amo moneki tikinmalviskeh ijkó. ToYejwatzi ijkó okichi in tokuerpo para okachi ma tikinmakakah tetlakitalistli iva ma tikinkuidarokah in partes tlen tikinmitah kemi amo okachi itla inpati, para ijkó in partes de tokuerpo amo ma yetokah sesekka, sino nochtin ma motekipachokah se ivan oksé. Tla se parte de tokuerpo tlajyovia, nochtin in oksekimeh partes noijki tlajyoviah. Iva tla se parte de tokuerpo kiselia tetlakitalistli, nochtin oksekimeh partes pakih. Nochtin imejvah inmochijtokeh ikuerpo in Cristo, iva kada se de imejvah inpovih se parte de itech ikuerpo. Intech in tlaneltokakeh, in toYejwatzi achto okintlali in tiotlatitlaniltih, satepa okintlali in tiotenejmachtijkeh iva satepa okintlali tlen tlamachtijkeh. Noijki okintlali tlen kinchivah tetzavimeh, iva tlen kinpajtiah kokoxkeh, noijki tlen tlapaleviah, iva tlen tlayakankeh, iva tlen tlajtovah ika oksekimeh tlajtoltih. Amo nochtin kichivah in tekitl de tiotlatitlaniltih, amo nochtin tiotenejmachtiah o noso tlamachtiah. Noijki amo nochtin velih kinchivah tetzavimeh o noso kinpajtiah kokoxkeh. Amo nochtin velih tlajtovah ika oksekimeh tlajtoltih, nion amo nochtin velih kiteajsikamatiltiah tlán kijtosneki tlen kijtovah ika yejonmeh tlajtoltih. Pero imejvah xiknekikah de inkinpiaskeh in velitilistih tlen okachi kuajkualtih. Iva axka, ne nimechititis se tlamantli tlen okachi wei kijtosneki. Tla ne onitlajtoskia ika nochtin tlajtoltih de nin tlaltikpaktli iva ika intlajtol in ilvikaktlatitlaniltih, iva tla amo nitetlasojtla, tonses onieskia san kemi se tepostli tlen san tzilini o noso kemi se platiyo tlen san chalani. Tla ne onikpiaskia velitilistli para nitiotenejmachtis, iva tla onikajsikamatiskia nochi tlamantli tlen amika kimati de toYejwatzi, iva tla onikpiaskia nochi in ixtlamatilistli, iva tla onikpiaskia miek tlaneltokalistli tlen ika oveliskia onikinmijkuaniskia in tepemeh, pero tla amo nitetlasojtla, tonses amitla nopati. Iva tla nikinxejxelilis in prowestih nochi tlen nikpia, iva tla asta niktemakas nokuerpo para ma kitlatikah, pero tla amo nitetlasojtla, tonses nochi yejón amitla nechpalevis. Tlen tetlasojtla kimati tlaxikova itech nochi tlamantli, kuali tlakatl, amo kipia nexikolistli, amo machitl, amo moweineki, amo monejnemitia itech tlen amo yompa, amo kitemova tlen kuali san para ye, amo niman kualani, amo sa kilnamiktok tlen amo kuali tlen okitoktijkeh, amo paki ika tlen amo kuali, sino paki ika tlen melajkayotl. Tlen tetlasojtla nochi kijyovia, nochi kineltoka, itech nochi kipia nechialistli iva nochi kixikova. In tlasojtlalistli amo semi tlamis. Ajsis tonali in velitilistli para se tiotenejmachtis tlamis. In velitilistli para se tlajtos ika oksekimeh tlajtoltih tlamis, iva in velitilistli para se kipias ixtlamatilistli noijki tlamis. Porke in velitilistli de ixtlamatilistli iva de tiotenejmachtilistli tlen tikpiah amo nochi ajsitok, pero ijkuak vitz tlen ajsitok iva yektik, ijkuakó tlen amo ajsitok tlamis. Ijkuak ne onikatka nichokotzi, onitlapovaya, onikyejyekovaya iva onikajsikamatia kemi se chokotzi. Pero axka yi niwei tlakatl, iva yonika tlakuitlapa tlen onikchivaya ijkuak ok nichokotzi. Axka tikixmatih in toYejwatzi san kemi oyeskia mach veli tikyekittah, san kemi ijkuak timotlajtlatah itech se teskatl tlen san tlapuyavatok. Pero ijkuak nochi yetos yektik, timottaskeh ivan toYejwatzi. Axka amo ajsitok nik nikixmati, pero ijkuak nochi yetos yektik, velis nikixmatis kemi Ye nechixmati. Onka eyi tlamantli tlen yeskeh para semijkak: in tlaneltokalistli, in nechialistli iva in tlasojtlalistli. De ninmeh eyih, tlen okachi wei kijtosneki yen tlasojtlalistli. Xikchivakah de xitetlasojtlakah, iva xikchivakah de xikinpiakah velitilistih tlen Tioijyotzintli kintemaka, pero tlen okachi moneki inkipiaskeh yen velitilistli para velis intiotenejmachtiskeh. Tlen tlapova ika oksekimeh tlajtoltih, amo kintlapoviah in gentejtih, sino kitlapovia in toYejwatzi, porke amika kajsikamati. Tlajtova ika ivelitilis in Tioijyotzintli seki tlamantli tlen amika kimati. Pero tlen tiotenejmachtia, kintlapovia in gentejtih para ma moskaltikah itech intlaneltokalis, para ma moyolchikavakah iva para ma moyolalikah. Tlen tlapova ika oksekimeh tlajtoltih, san ye mismo moskaltia itech itlaneltokalis. Pero tlen tiotenejmachtia, kinmiskaltia itech intlaneltokalis tlen tlaneltokakeh. Ne oniknekiskia ke nochtin imejvah xitlapovakah ika oksekimeh tlajtoltih, pero okachi oniknekiskia yen xitiotenejmachtikah. Tlen tiotenejmachtia okachi tlapanavijtok ke se tlen tlapova ika oksekimeh tlajtoltih, pero nin noijki kuali tla onka akin kiteajsikamatiltis, para ke in tlaneltokakeh ma moskaltikah itech intlaneltokalis. Noknivah, tla ne nias nimechitati iva nimechtlapovis ika oksekimeh tlajtoltih, ¿velis nimechpalevis ika yejón? ¡Pos amo! Pero velis nimechpalevis tla nimechmatiltis itla tlen toYejwatzi nechnextilia, o noso tla nimechmakas itla ixtlamatilistli, o noso itla tiotenejmachtilistli, o noso itla tiotlamachtilistli. Ijkó noijki, in tlatzotzonaltih, kemi in akatlapitzali ivan arpa, tla amo kipapatiliah nik kakisti, ¿kenik se kimatis tlán kitzotzontokeh? Iva tla itech se guerra, in tlapitzali amo kakilistli, amika sa moyektlalijtos para yaski itech momagalistli. Noijki ijkó panolo inmovah, tla intlajtovah ika tlajtoltih tlen amo se kikakilia, amika velis kimatis tlán inkijtovah. Yejón san kemi oyeskia inkitlapoviah in ejekatl. Itech nin tlaltikpaktli onka miek tlatlamantli tlajtoli tlen ik tlapovah in tlaltikpaktlakah, iva kada se de yejonmeh tlajtoltih kakilistih. Pero tla íkka nechtlapovia iva ne amo nikakilia tlen kijtova, ye kiyejyekos ke ne nivitz de okseka. Iva ne noijki ijkó nikyejyekos, tla ye amo nechkakilia tlen nikijtova. Por eso, komo imejvah yi neli inkinekih inkinpiaskeh in velitilistih tlen kitemaka in Tioijyotzintli, tonses xikchivakah de xikinpiakah in velitilistih tlen ma kinpalevi in tlaneltokakeh ma moskaltikah itech intlaneltokalis. Por eso, tlen tlapova ika oksekimeh tlajtoltih, moneki ma kitlajtlanili in toYejwatzi ma kimaka velitilistli para velis kiteajsikamatiltis tlen kijtova. Tla ne nimodiostzajtzilia ika oksé tlajtoli, san yen notonal modiostzajtzilia, pero itech noajsikamatilis amo nikmati tlán nikijtova. ¿Tonses tlán nikchivas? Pos nimodiostzajtzilis iva nitlakuikas ika notonal, pero noijki nimodiostzajtzilis iva nitlakuikas ika noajsikamatilis. Porke tla te tikweijkachiva in toYejwatzi san ika motonal, iva tla mitzkakis se tlen ompa otlakakito, amo velis kijtos “Amén” itech motlasojkamachilis inavak toYejwatzi porke amo kimati tlán tikijtova. Iva maski motlasojkamachilis ma yeto yi neli kualtzi, pero tlen oksé tlen mitzkaktok amo kipalevis ma moskalti itech itlaneltokalis. Ne niktlasojkamachilia in toYejwatzi porke okachi nitlapova ika oksekimeh tlajtoltih ke nochtin imejvah. Pero kan mololovah in tlaneltokakeh okachi kuali nikneki nikijtos kana makuili tlajtoli tlen ma yeto kakilistli iva ma kinpalevi oksekimeh, iva amo nikijtos kana majtlaktli mil ika oksekimeh tlajtoltih tlen amo kakilistih. Noknivah, amo xikyejyekokah kemi inkonemeh. Xiekah kemi inkonemeh para yen tlen amo kuali, pero xiekah kemi yinwejweih ika tlen inkiyejyekovah. Itech Tiotlajkuiloli kijtova: “Ika oksekimeh tlajtoltih iva ika inten tlen vitzeh de okseka, nikintlapovis ninmeh nogentejvah, pero maski ijkó amo nechkakiliskeh, kijtova in toTeko.” Ijkó pues, ijkuak se tlapova ika oksekimeh tlajtoltih, yejón se neskayotl para tlen amo tlaneltokakeh, iva amo para tlen tlaneltokakeh. Pero ijkuak se tiotenejmachtia, yejón para tlen tlaneltokakeh, iva amo para tlen amo tlaneltokakeh. Tla nochtin tlaneltokakeh mololoskeh, iva nochtin pevas tlapovaskeh ika oksekimeh tlajtoltih, iva kalakitivih tlen ompa otlakakitoh o noso tlen amo tlaneltokakeh, yejvah velis kiyejyekoskeh ke yonkuatlapolojkeh. Pero tla nochtin pevas tiotenejmachtiskeh, iva kalakitivih tlen ompa otlakakitoh o noso tlen amo tlaneltokakeh, ijkuakó yejvah kimomakaskeh kuenta nik tlajtlakolejkeh iva pevas moyolpejpenaskeh por nochi tlen kijtojtokeh. Iva momatis nochi tlen kitlaatijtokeh itech inyolo, iva motlankuaketzaskeh kimavistiliskeh in toYejwatzi, iva kijtoskeh ke in toYejwatzi yi neli kajki inmovah. Tonses, noknivah, ijkuak inmololoskeh, nochi tlen inkichivaskeh xikchivakah para ximoskaltikah itech inmotlaneltokalis. Sekimeh velis tlakuikaskeh, oksekimeh velis tlamachtiskeh, o noso velis kitematiltiskeh tlen toYejwatzi kinnextilia, oksekimeh velis tlapovaskeh ika oksekimeh tlajtoltih, o noso velis kiteajsikamatiltiskeh tlen se kijtova ika yejonmeh tlajtoltih. Iva ijkuak tlapovaskeh ika oksekimeh tlajtoltih, ma tlapovakah san kana omeh o asta eyih, iva ma kintokarojtiv sesejsenmeh. Iva moneki íkka ma kiteajsikamatilti tlen kijtovah. Pero tla amo onka akin kiteajsikamatiltis, okachi kuali amika ma tlapova ika oksekimeh tlajtoltih kan inmololovah, o noso ma tlapovakah san para yejvah mismo iva para toYejwatzi. Ijkó noijki, ma tlapovakah san kana omeh o noso eyih tlen tiotenejmachtiah. Tlen oksekimeh ma kikakikah, iva ma kiyejyekokah kox vitz de toYejwatzi o noso amo tlen kijtovah. Pero tla se tlen ompa yetok toYejwatzi kinextilia itla para ma kitematilti, ijkuakó tlen tlapojtok ayakmo ma tlajto, iva ma kikavili tlen ompa yetok ma kijto tlen kineki kijtos. Ijkó, nochtin velis tiotenejmachtiskeh sesejsenmeh, para nochtin ma kimomachtikah iva ma moyolchikavakah. Tlen tiotenejmachtia kimati motlakavaltia, iva kimati keman tlajtos iva keman amo. Porke in toYejwatzi amo kipaktia ma mochiva itla san nelivis, sino kineki ma yeto yolsevilistli itech nochi tlen mochiva. Ijkó kemi kichivah nochtin ik sentetl kan mololovah tlen iaxkavah in toYejwatzi, in sivameh amo ma tlajtokah ijkuak inmololovah. In sivameh amo kintokarova tlajtoskeh, sino moneki ma kinkavilikah yejvah intotatavah ma kinyakanakah ijkó kemi kijtova itlanavatil Moisés. Tla in sivameh kinekih kimatiskeh itla, ma kintlajtlanikah intotatavah itech inkalijtik. Porke amo kualtzi motta se sivatl ma tlajto kan inmololovah. Moneki xikmatikah ke itlajtol in toYejwatzi amo imejvah inmotech opejki, iva nion amo san imejvah onkiselijkeh. Tla íkka momachilia tiotenejmachti o noso momachilia ke itech kajki in Tioijyotzintli, ma kimomaka kuenta ke nin tlen nimechijkuililia yejón se tlanavatili de toYejwatzi. Pero tla amo kineki kiselis kemi tlanavatili de toYejwatzi, tonses noijki amo ma kiselikah tlen ye kijtos. Ijkó pues, noknivah, xikchivakah de xikpiakah in velitilistli para intiotenejmachtiskeh, iva amo xikintzatzakuilikah in tlaneltokakeh ma tlajtokah ika oksekimeh tlajtoltih. Pero nochi tlen inkichivaskeh, xikchivakah ijkó kemi moneki iva amo san nelivis. Axka, noknivah, nikneki nimechilnamiktis in yankuik kuali tlajtoli tlen ne onimechtlapovi. Imejvah onkiselijkeh ika pakilistli iva asta axka itech inmoyekketokeh. Iva tla imejvah inkivelkaktoskeh yejón yankuik kuali tlajtoli tlen ne onimechtlapovi, yi neli inmomakixtiskeh. Pero tla amo, san por tekitl onkineltokakeh. Ne onikseli se tlamachtili tlen okachi wei kijtosneki iva ne onimechpanoltili: ke Cristo oixpolivik por yen totlajtlakol, ijkó kemi kijtova in Tiotlajkuiloli. Okitookakeh, iva ipan eyi tonali omoyoliti, ijkó kemi kijtova in Tiotlajkuiloli. Okimonextili in Pedro, iva satepa okinmonextili tlen majtlaktli ivan ome tiotlatitlaniltih. Satepa okinmonextili okachi de makuili siento toknivah tlaneltokakeh ijkuak oololitokah. Miekeh de yejvah ok onkateh, iva sekimeh yoixpolikeh. Satepa okimonextili in Jacobo, iva satepa okinmonextili nochtin tiotlatitlaniltih. Iva satepa de nochtin, ne noijki onechmonextili, kemi se konetl tlen oneski ijkuak yopanok tonali. Ne okachi nitzikitzi de nochtin tlen oksekimeh tiotlatitlaniltih, iva nion amo notech povi ma nechnotzakah nitiotlatitlanili, porke ne fiero onikintokti in tlaneltokakeh de toYejwatzi. Pero por yen iiknomachilis in toYejwatzi axka ne nitiotlatitlanili. Iva iiknomachilis tlen onechmakak amo san tekitl, porke ne yonitekipano okachi ke nochtin tlen oksekimeh tiotlatitlaniltih. Maski yi neli mach ne onitekipano sino yen iiknomachilis in toYejwatzi tlen kajki nova. Pero amo kipia tlen kittas tla ne nitetlapovia o tla tetlapoviah tlen oksekimeh tiotlatitlaniltih, tlen kipia tlen kittas yen tinochtin titetlapoviah de yejón yankuik kuali tlajtoli tlen imejvah yonkineltokakeh. Axka pues, tla titetlapoviah nik omoyoliti in Cristo, tonses, ¿kenik sekimeh de imejvah kijtovah ke amo velis moyolitiskeh in mikameh? Porke tla in mikameh amo velis moyolitiskeh, tonses Cristo noijki amo omoyoliti. Iva tla Cristo amo omoyoliti, tonses amitla ipati tlen tejvah titetlapoviah, iva inmotlaneltokalis noijki amitla ipati. Tla ijkó oyeskia, tonses otieskiah kemi titekajkayajkeh ika tlen titetlapoviah de toYejwatzi, porke tikijtovah nik in Ye okiyoliti in Cristo. Tla yi neli oyeskia amo velis moyolitiskeh in mikameh, tonses noijki mach neli ke toYejwatzi okiyoliti in Cristo. Porke tla in mikameh amo velis moyolitiskeh, tonses nion Cristo amo omoyoliti. Iva tla Cristo amo omoyoliti, tonses inmotlaneltokalis amitla ipati, iva kijtosneki ok inkateh itech tlajtlakoli. Iva tla ijkó oyeskia, tos tlen otlaneltokakeh inavak Cristo iva yoixpolikeh, yi neli omopolojkeh. Tla tonechialis inavak Cristo oyeskia san para itech nin nemilistli, tos de nochtin tlaltikpaktlakah tejvah okachi otiktemakaskiah lástima. Pero Cristo yi neli omoyoliti, iva yen achto omoyoliti de nochtin tlen satepa moyolitiskeh. Ijkó kemi in mikilistli ovala por yen tlen okichi se tlakatl, axka noijki in moyolitilistli ovala por yen tlen okichi in oksé tlakatl. Ijkó kemi itech Adán tinochtin tiixpolivih, ijkó noijki itech Cristo tinochtin timoyolitiskeh. Pero sesejsenmeh kintokarojtias moyolitiskeh: achto yen Cristo, iva satepa ijkuak Ye valmuikas, moyolitiskeh tlen otlaneltokakeh inavak. Para ompa, tlamis in tlaltikpaktli, ijkuak Cristo kintlanilis nochtin tlen tlatlanavatijkeh, nochtin tlen kipiah tlanavatijkayotl iva nochtin tlen kipiah velitilistli. Iva ijkuakó Cristo kitemaktis itlanavatijkayo inavak toTajtzin Dios. Porke Cristo kipia tlen tlanavatis asta ijkuak nochtin tlen kitlavelitah ma kintlali itlampa ikxivah. Iva sa ik tlamis mokavati sa se tetlavelitak tlen Cristo kipopolos, kijtosneki yen mikilistli. Porke toYejwatzi okitlali imak in Cristo nochi tlamantli para ma kinavati. Ijkuak kijtova nochi, amo kijtosneki ke asta ivan toYejwatzi noijki kinavatiskeh, porke yen toYejwatzi okitlali imak in Cristo nochi tlamantli para ma kinavati. Iva ijkuak Cristo, tlen teKone de Dios, yi kipias nochi tlamantli imak, ijkuakó inevia motlalis imak toYejwatzi, porke yen okitlali imak nochi tlamantli para ma kinavati. Iva ijkó toYejwatzi yen ma yeto nochi itech nochi tlamantli. Tla in mikameh amo moyolitiskeh, ¿tonses tleka sekimeh mobautisarovah inpatka tlen yoixpolikeh, iva kiyejyekovah ijkó velis kinmakixtiskeh? Tla yi neli in mikameh amo moyolitiskeh, ¿tlán para mobautisarovah por yejvah? Iva tejvah, ¿tlán para tiktlaliah nochipa itenko mikilistli in tonemilis? Nikneki xikmatikah ke momostla nika itenko mikilistli. Noknivah, nin tlen nimechilvia yi neli, ijkó kemi noijki yi neli nikpia pakilistli por imejvah kemi intlaneltokakeh inavak toTeko Jesucristo. Kan siudad de Éfeso miekeh nopan oyajkeh kemi yolkameh tekuanimeh. Pero tla amo moyolitiskeh in mikameh, tonses, ¿tlán oniktlanki? Okachi kuali ma tikchivakah kemi sekimeh kijtovah: “Ma titlakuakah iva ma tikonikah, porke mostla viptla tiixpoliviskeh.” Amo ma imechkajkayavakah. Yompa kemi kijtova in tlajtoli: “Tlen teyayakankeh itech tlen amo kuali kinkuapah amo kualmeh tlen kinekih moyeknejnemitiskeh itech innemilis.” Kuali xikyejyekokah tlen inkichivah, iva ayakmo xitlajtlakolchivakah. Porke sekimeh de imejvah amo kixmatih in toYejwatzi. Ijkí nimechilvia para xipinavakah. Pero íkka velis tlajtlanis: “¿Kenik moyolitiskeh in mikameh? ¿Tlán kuerpo kipiaskeh?” ¡Yi neli tonto tlen ijkó tlajtlanis! Porke ijkuak tiktookah itla semiya, achto miki iva satepa moyolitia. Iva tlen tiktookah amo yen tlatoktli, sino yen semiya, velis yetos de trigo o noso de itla oksé semiya. Iva toYejwatzi kimaka ikuerpo kemi Ye kimonekiltia. De kada se tlamantli semiya moskaltia se tlatoktli ok tlamantli ke oksekimeh. Amo nochtin kuerpojtih san se tlamanmeh. In tlaltikpaktlakah kipiah se tlamantli inkuerpo, iva in yolkameh kipiah oksé tlamantli inkuerpo. Noijki in totomeh ivan michimeh kipiah tlatlamantli inkuerpo. Noijki kateh kuerpojtih tlen de ilvikak iva kuerpojtih tlen de nin tlaltikpaktli. Pero se tlamantli nik kualtzitzintih in kuerpojtih tlen de ilvikak iva oksé tlamantli nik kualtzitzintih in kuerpojtih tlen de nin tlaltikpaktli. In tonali se tlamantli nik petlani, in metzi oksé tlamantli nik petlani, iva in sitlalimeh oksé tlamantli nik petlanih. Iva kada se sitlali tlatlamantli nik petlani. Ijkó noijki panolos ijkuak moyolitiskeh in mikameh. Motooka se kuerpo tlen palani, pero moyolitis se kuerpo tlen amo semi palanis. Motooka se kuerpo tlen fiero motta, pero moyolitis se kuerpo tlen kualtzi mottas. Motooka se kuerpo tlen amo chikavak, pero moyolitis se kuerpo tlen chikavak. Motooka se kuerpo tlen de nin tlaltikpaktli, pero moyolitis ika se kuerpo tlen de ilvikak. Pos ijkó kemi onkateh kuerpojtih tlen de nin tlaltikpaktli, ijkó noijki onkateh kuerpojtih tlen de ilvikak. Noijki in Tiotlajkuiloli ijkí kijtova: “Adán yen oyá tlen achto tlakatl iva toYejwatzi okimakak nemilistli ijkuak okichi.” Pero in Adán tlen satepa ovala, kijtosneki yen Cristo, ye se ijyotzintli tlen kitemaka nemilistli. Amo achto omochi in kuerpo tlen de ilvikak, sino achto omochi tlen de nin tlaltikpaktli, iva satepa mochivas tlen de ilvikak. Tlen achto tlakatl okichijkeh ika tlali de nin tlaltikpaktli. Iva in tlakatl tlen satepa ovala, kijtosneki yen toTeko, in Ye ovala de ilvikak. Tlen povih itech tlaltikpaktli kateh kemi in tlakatl tlen okichijkeh de tlali, pero tlen povih ilvikak kateh kemi tlen ovala de ilvikak. Iva ijkó kemi tikpiah totlachialis kemi neká tlakatl tlen okichijkeh de tlali, ijkó noijki tikpiaskeh totlachialis kemi tlen ovala de ilvikak. Noknivah, nikneki nimechilvis, ke tonakayo ivan toesso amo velis kalakiskeh kan Dios tlanavatia. Tlen ijtlakavi amo velis povis ivan tlen amo keman ijtlakavi. Nikneki nimechilvis se tlamantli tlen achto amika okimatia: Amo tinochtin tiixpoliviskeh, pero tinochtin timopatlaskeh de tokuerpo. Yejón panolos san totoka kemi ijkuak tikintlapovah iva tikintzakuah toixtololovah, ijkuak sa ik tlami kipitzaskeh in tlapitzali. Porke ijkuak kipitzaskeh in tlapitzali, in mikameh moyolitiskeh iva amo ok semi mikiskeh. Iva tejvah, tlen ok tiyolitoskeh, timopatlaskeh de tokuerpo. Porke in tokuerpo tlen palani, kipia tlen mopatlas ika tlen amo semi palani. Iva in tokuerpo tlen miki, kipia tlen mopatlas ika tlen amo semi miki. Iva ijkuak tlen ijtlakavi mopatlas ika tlen amo semi ijtlakavi, iva ijkuak tlen miki mopatlas ika tlen amo semi miki, ijkuakó mochivas tlen kijtova in Tiotlajkuiloli: “In mikilistli yokixpolojkeh, yokitlanilijkeh. Te mikilistli, ¿kanin kajki motlatlanilis? Te mikilistli, ¿kanin kajki movelitilis para techkojkos?” Ivelitilis in mikilistli tlen ika tekojkova yen tlajtlakoli, iva ivelitilis in tlajtlakoli yen tlanavatili tlen okijkuilo Moisés. Pero ma tiktlasojkamachilikah in toYejwatzi porke Ye techmaka velitilistli para velis tiktlaniliskeh in tlajtlakoli ivan mikilistli por yen toTeko Jesucristo. Por eso, notlasojkaiknivah, ximoyekketokah iva amitla ma imecholini de itech imotlaneltokalis. Nochipa xitekipanojtokah okachi itech itekiv in toTeko, iva xikmatikah ke in tekitl tlen inkichivah para yen toTeko amo san tekitl. Axka nikneki nimechilvis de yen tominolololi tlen ika se kinpalevis tlen toYejwatzi iaxkavah. Xikchivakah ijkó kemi yonikinmilvi in tlaneltokakeh tlen kateh itech tlali de Galacia. Nochi domingo, kada se de imejvah ma kixelojtiv seki itomi tlen okitlanki. Para ijkó, amo yej yikin inkololoskeh ijkuak ne najsiti. Iva ijkuak ne najsiti, nikintitlanis para Jerusalén in toknivah tlen imejvah inkinpejpenaskeh para ma kivikakah inmotominololol. Nikinmakas se amatlajkuiloli para ke in tlaneltokakeh de Jerusalén kuali ma kinselikah. Iva tla monekis ne noijki nias, tonses nias invah. Yonikijto nipanos ik región de Macedonia, iva ijkuak yonipanok ik ompa, nias nimechitati. Mixevia nimokavas kana keski tonali ompa inmovah, o noso mixevia ompa nimokavas asta ijkuak ma pano in tiempo de seva. Ijkó imejvah velis innechpaleviskeh ika tlen monekis itech noojviv. Amo nikneki nimechitikisas san totoka, sino ne nikneki nimokavas ompa inmovah kana keski tonali, tla toTeko kimonekiltis. Pero ok nimokavas nika Éfeso asta ma pano ilvitl de Pentecostés, porke nika nikpia se wei lugar kan velis nitetlapovis iva miekeh tlaneltokaskeh, maski miekeh amo kivelitah tlen nikchiva. Tla ompa ajsiti in Timoteo, xikchivakah de ma yeto inmonavak ika pakilistli. Ye tekipanova para toTeko iwal kemin ne. Por eso, amika ma kitta kemi oyeskia amitla ipati, sino xikpalevikah para ma viki nonavak ika kuali, porke nikchixtok ma viki ye invan oksekimeh toknivah. In tokni Apolos yoniktlatlavti miek ma via invan oksekimeh toknivah ma inmechitatih. Axka mach kineki yas, pero yas imechitati ijkuak velis. Xiijsatokah iva ximoyekketokah itech imotlaneltokalis. Xikpiakah miek yolchikavalistli iva xiekah inchikavakeh. Nochi tlen inkichivaskeh, xikchivakah ika tlasojtlalistli. Noknivah, imejvah yinkimatih ke Estéfanas ivan ifamilia yejvah achto otlaneltokakeh itech tlali de Acaya, iva yejvah san ik kateh kinpaleviah tlen toYejwatzi iaxkavah. Ne nimechtlatlavtia xikinvelkakikah tlen kemi yejonmeh toknivah, iva nochtin tlen tlapaleviah iva tekipanovah itech nin tekitl. Sa tlawel nipaki porke ovalajkeh in Estéfanas, in Fortunato ivan Acaico. Yejvah yonechpalevijkeh ijkó kemi imejvah onnechpaleviskiah tla nika onyeskiah. Yejvah onechyolchikajkeh ijkó kemi imejvah noijki omechyolchikajkeh. In toknivah kemi yejonmeh moneki kuali xikinkakilikah. In tlaneltokakeh tlen kateh itech tlali de Asia imechontlajpalovah. Aquila ivan Priscila, iva in tlaneltokakeh tlen mololovah ikalijtik, imechontlajpalovah miek ika itoka in toTeko. Imechontlajpalovah nochtin toknivah tlaneltokakeh. Ximotlajpalokah se ivan oksé ika se ixtlapipitzoli de tlasojtlalistli inavak Cristo. Ne, niPablo, nonevia nimechijkuililia nin tlajpalolistli ika noma. Tla íkka amo kitlasojtla in toTeko Jesucristo, ma ipan vetzi tlajyovilistli de toYejwatzi. ¡Xivalmuika, toTeko! Tlen iiknomachilis in toTeko Jesucristo ma yeto inmovah. Ne nimechtlasojtla innochtin imejvah ika itlasojtlalis in Cristo Jesús. Ijkó ma yeto. Ne niPablo, niitiotlatitlanil in Jesucristo ijkó kemi toYejwatzi okimonekilti. Ne ivan tokni Timoteo nimechijkuililia nin amatlajkuiloli imejvah tlen intlaneltokakeh de toYejwatzi tlen inkateh Corinto, iva nochtin oksekimeh tlen toYejwatzi iaxkavah tlen kateh itech nochi in tlali de Acaya. Xikselikah iknomachilistli iva yolsevilistli de toTajtzin Dios iva de toTeko Jesucristo. Ma tikweijkachivakah in toYejwatzi, tlen iTajtzin toTeko Jesucristo. In toYejwatzi yen toTajtzin tlen techiknomati iva tlen nochipa techyolalia. Ye techyolalia itech nochi in totlajyovilis, para tejvah noijki velis tikinyolaliskeh tlen tlajyoviah, tikinmakah yejón mismo yolalilistli tlen toYejwatzi techmaka. Porke ijkó kemi tikpanovah miek tlajyovilistli kemi Cristo okipanok, ijkó noijki por yen Cristo tikseliah miek yolalilistli. Por eso, tla titlajyoviah, titlajyoviah para imejvah xikpiakah yolalilistli iva nemakixtilistli. Iva tla toYejwatzi techyolalia, techyolalia para imejvah noijki xikpiakah yolalilistli, para ijkó velis inkixikoskeh in tlajyovilistli tlen tejvah noijki techpanova. Tejvah timotenmachiah miek inmonavak, porke tikmatih ke ijkó kemi intlajyoviah kemi tejvah, ijkó noijki inkiseliskeh yolalilistli kemi tejvah tikseliah. Noknivah, tiknekih xikmatikah de yen ovijkayotl tlen otechpanok itech tlali de Asia. Sa tlawel wei tlen otechpanok asta mach ok otikxikovayah, iva asta ayakmo otikchiayah de timakisaskeh. Otikmachilijkeh kemi oyeskia yotechtlalijkeh para techmiktiskeh, pero nin ijkó otechpanolok para ma tikmatikah ma timotenmachikah inavak toYejwatzi tlen kinyolitia mikameh, iva amo ma timotenmachikah san tejvah totech. Iva toYejwatzi otechmakixti de itech neká ovijkayotl tlen sa panova temavti tlen otechtlali itenko mikilistli, iva oksé welta techmakixtis oksemi. Iva tikchiah nik in Ye nochipa techmakixtijtias. Noijki intechpalevikah imejvah ximodiostzajtzilikah por tejvah. Tla miekeh modiostzajtziliskeh por tejvah, noijki miekeh kitlasojkamachiliskeh in toYejwatzi por yen tlatiochivalistli tlen tikseliskeh por inmodiostzajtzilis. Onka se tlamantli tlen ika timomachiliah kuali iva yen nin: ke totzonteko techilvia nik tichipavkanemih iva ipan melajka tlen vitz de inavak toYejwatzi, amo porke totlaltikpak tlamatilis ijkó techyakana, sino porke ijkó techyakana in toYejwatzi ika iiknomachilis. Ijkó nik timonejnemitiah itech nin tlaltikpaktli, iva tlen okachi yen imejvah inmovah. Itech toamatlajkuilolvah amitla oksé tlamantli timechijkuililiah, sino san yen tlen imejvah velis inkileroskeh iva inkajsikamatiskeh. Iva nikchia ke se tonali kuali xikajsikamatikah, tlen axka inkajsikamatih se tzikitzi. Tonses, itech neká tonali ijkuak toTeko Jesús valmuikas, imejvah inkipiaskeh tlen ika velis inmomachiliskeh kuali de tejvah ijkó kemi tejvah noijki tikpiaskeh tlen ika velis timomachiliskeh kuali de imejvah. Komo yonikatka seguro de inmoajsikamatilis iva inmonetenmachilis, por eso onikyejyeko achto nimechitikisa imejvah para ijkó xikselikah ojpa tlatiochivalistli. Por eso oniknekia nimechitikisa ijkuak oniaskia Macedonia, iva ijkuak onivalmokuapaskia oksemi nimechitikisaki. Iva ijkó imejvah oveliskia ontechpaleviskiah ika tlen monekis para nikseguiros noojviv para Judea. Ijkuak onimechtlajkuilili ne ik oniktlali nik nias nimechitati. Sekimeh de imejvah onkiyejyekojkeh ke amo neli tlen onimechilvi, porke amo onimechitato kemi onikijto. ¿Inkiyejyekovah ke ne nikchiva kemi oksekimeh tlaltikpaktlakah, tlen kijtovah “kema” maski inyolipa kimatih nik “amo”? Ixpantzin Dios in tejvah amo san timaviltiah tikijtovah kema iva amo, sino ijkuak tikijtovah “kema” kijtosneki kema, iva ijkuak tikijtovah “amo” kijtosneki amo. Porke Jesucristo, iKone in Dios, de tlen otimechtlapovijkeh ne, Silvano ivan Timoteo, Ye amo keman okijto “kema” iva al mismo tiempo okijto “amo”. Itech Cristo mochiva tlen “kema” porke Ye nochipa kichiva tlen kijtova. Pos itech Cristo mochiva tlen “kema” nochi tlen toYejwatzi otechkakiti techmakas. Por eso ijkuak tikweijkachivah in toYejwatzi tikijtovah “Amén” por yen Cristo Jesús. Yen toYejwatzi tlen kichiva, tejvah iva imejvah, in tonemilis ma yeto seguro ma setito ivan Cristo. Iva tlen otechpejpenki yen toYejwatzi. Ye yotechixneskayoti kemi tiiaxkavah ijkuak okitlali iTioijyotzi itech toyolo tlen ika techmatiltia nik velika tikseliskeh nochi tlen yokijto techmakas. ToYejwatzi kuali kimati, iva ma nechixpolo tla amo yi neli tlen nikijtova, amo onivia onimechitato Corinto, porke amo oniknekki nimechajvas chikavak. Tejvah mach tiknekih timechnavatiskeh kenik moneki intlaneltokaskeh kemi oyeskia titekovajkeh, sino tejvah tiknekih timechpaleviskeh para imejvah xikpiakah okachi miek pakilistli, pos imejvah yinmoyekketokeh itech inmotlaneltokalis. Tonses, onikijto okachi kuali amo nias nimechitati para amo nimechyolkokos. Porke tla ne nimechyolkokos, tonses, ¿in ne akin nechmakas pakilistli? Porke tlen onechmakaskiah pakilistli, yonikinyolkoko. Ika ijkó onimechtlajkuilili, porke amo oniknekia nias nimechitati para techyolkokokah, sino yej omonekia innechmakaskeh pakilistli. Kuali onikmatia ke tla ne nipakis, imejvah noijki inpakiskeh. Pero ijkuak onimechijkuilili yejón amatlajkuiloli, ne sa tlawel onimotekipachovaya iva onimoyolkokovaya iva asta onichokaya miek. Pero amo onimechtlajkuilili para ximoyolkokokah sino para xikmatikah nik sa tlawel nimechtlasojtla. Tla íkka onechyolkoko por tlen okichi, amo san ne onechyolkoko sino noijki nochtin imejvah omechyolkoko. Nikijtova “nochtin” iva amo nitenpanovah ika tlen nikijtova. In tlajyovilistli tlen yokiseli de nochtin imejvah, yi kuali kajki san ika ye. Axka moneki xiktlapojpolvikah iva xikyolchikavakah, para amo ma moxijxiko ika miek neyolkokoli. Por eso nimechtlatlavtia oksemi xikititikah ke ok inkitlasojtlah. Por eso ne antes yonimechtlajkuilili de nin tlamantli, para nimechittas kox yi neli inkivelkakiskeh nochi tlen onimechilvi. Axka pues, tla imejvah íkka inkitlapojpolviskeh de itla, ne noijki niktlapojpolvia. Iva tla itla yoniktlapojpolvi, tla yi neli omonekia niktlapojpolvis itla, yonikchi por imejvah iva ixpan Cristo. Iva ijkó amo tikaviliskeh ma techtlani in Amo Kuali Tlakatl, porke kuali tikmatih tlán itekiv. Ijkuak onajsito kan siudad de Troas para nitetlapovis de tlen yankuik kuali tlajtoli de Cristo, ijkuakó toYejwatzi onechkavili yi neli ma veli ma nitetlapovi de itlajtol. Pero sa tlawel onimotekipacho porke amo onikajsito in tokni Tito. Por eso onimomaka invan toknivah de Troas, iva onia ik tlali de Macedonia. Pero tiktlasojkamachiliah in toYejwatzi, porke Ye nochipa techyakana itech tlatlanilistli de Cristo. Axka toYejwatzi technejneki para ma tiktematiltikah de Cristo ik sentetl kemi itla tlamantli ajviak. Porke tejvah tikateh kemi itla tlamantli tlen kualtzi ajviak tlen Cristo kimaktilia in toYejwatzi, iva xitini innavak tlen momakixtiah iva innavak tlen mopolovah. Para tlen mopolovah, para yejvah tikateh kemi oyeskia itla tlamantli tzojyak tlen kinmiktia. Pero para tlen momakixtiah, para yejvah tikateh kemi oyeskia itla tlamantli kualtzi ajviak tlen kinmaka nemilistli. Iva, ¿akin kuali kiyekmati para velis kichivas nin tekitl para kitematiltis de Cristo? Tejvah amo kemi oksekimeh, tlen tetlapoviah de itlajtol in toYejwatzi para kitlaniskeh tomi. Tejvah toYejwatzi otechtitlanki para titetlapoviskeh de itlajtol ipan melajka ixpan toYejwatzi, porke tisetitokeh ivan Cristo. Ijkuak ijkí titlapovah, ¿inkiyejyekovah imejvah ke oksemi yope titlapovah kuali de tejvah mismo? ¿O noso inkiyejyekovah moneki tikpiaskeh itla amatlajkuiloli tlen ma tlajto kuali de tejvah para techselikah? ¿O noso moneki timechtlajtlaniliskeh itla amatlajkuiloli tlen ma tlajto kuali de tejvah para ma techselikah okseka, kemi sekimeh kichivah? Pero in amatlajkuiloli tlen tlajtova kuali de tejvah yen imejvah. Porke imejvah inkateh kemi se amatlajkuiloli tlen ijkuilitok itech toyolo, iva nochtin velih kilerovah iva kajsikamatih. Iva kuali motta ke imejvah inkateh kemi se amatlajkuiloli tlen Cristo okijkuilo iva tejvah otimechvikilijkeh inmonavak. Amo okijkuilo ika tinta, sino ika iTioijyotzi in Dios tlen yolitok, iva amo okijkuilo itech patlavaktemeh sino itech inmoyolo. Por yen Cristo, toYejwatzi techmatiltia ke nochi nin tlamantli tlen tikijtovah yi neli melajka. Amo tiknekih tikijtoskeh ke timomachiliah tivelih tikchivah itla tlamantli san tejvah mismo, sino tlen tivelih tikchivah vitz de toYejwatzi. ToYejwatzi okichi ma tivelikah ma tikchivakah in tekitl para ma tiktekipanokah itech in yankuik moyekkavalistli. Yejón yankuik moyekkavalistli amo mokitzkia itech itlanavatil Moisés, sino itech Tioijyotzintli. Porke tlen ijkuilitok itech yejón tlanavatili kivalika mikilistli, pero in Tioijyotzintli kitemaka nemilistli. Yejón tlanavatili tlen otechvalikili mikilistli iva oijkuilitoka itech tepatlaktih, ovala ika wei mavissotlanextli, iva in israelitas asta amo oveliah okittayah ixko in Moisés por yen mavissotlanextli tlen opetlania itech ixko, maski satepa yolik opopolitia. Tonses, ¿amo omonekia tikchiaskeh okachi wei mavissotlanextli itech in yankuik moyekkavalistli ika itekipanolis in Tioijyotzintli? Tla okipiaya imavissotlanex yejón tlanavatili tlen otechtlajtlakoltiaya ika mikilistli por yen totlajtlakolvah, ¿kenomi amo okachi ma kipia wei imavissotlanex tlen yankuik moyekkavalistli tlen kichiva toYejwatzi ma techitta titlakamelajkeh? Neká tlen achto moyekkavalistli okipixki imavissotlanex, pero yejón imavissotlanex mokava tzikitzi tla se kiparejaros ivan tlen okachi wei mavissotlanextli tlen kipia in yankuik moyekkavalistli. Tla okipixki imavissotlanex tlen achto moyekkavalistli tlen amo ovejkavaskia, axka in yankuik moyekkavalistli kipia okachi wei imavissotlanex porke yetos para semijkak. Iva komo tikpiah nin nechialistli, por eso titlapovah ika miek yolchikavalistli. Tejvah amo tikchivah kemi Moisés, tlen omixpachovaya ika se tzotzoli para ke in israelitas amo ma kittakah kenik opopolitia in petlanalistli itech ixko. Pero yejvah okipiayah tzaktok intlayejyekol, iva asta axka ijkuak kilerovah in tlanavatili, yejón tzotzoli kintzakuilia para amo ma kajsikamatikah tlen melajkayotl. Iva yejón tzotzoli veli machiva ijkuak se tlaneltoka inavak Cristo. Iva asta axka, ijkuak kilerovah itlanavatil Moisés, kajki kemi oyeskia se tzotzoli kixpachojtok intlayejyekol iva amo kajsikamatih. Pero ijkuak íkka mokuapa inavak toTeko, in tzotzoli kachivilia. Porke toTeko Ye Tioijyotzintli, iva kan kajki iTioijyotzi in toTeko, ompa onka nekajkavalistli. Pero tejvah mach ok tikateh kemi oyeskia tiixpachitokeh ika se tzotzoli. Tejvah axka tikateh kemi se teskatl tlen kiteititia imavissotlanex in toTeko, iva timopatlativih timochijtivih kemi Ye, porke kada ves tikpixtivih okachi de imavissotlanex, iva nin kichiva yen toTeko, tlen Tioijyotzintli. In toYejwatzi, ika iiknomatilis, otechmakak nin tekitl iva por eso tejvah amo timoxijxikovah. Tejvah amitla tikchivah tlen ika velis tipinavaskeh, iva nion amitla tikchivah ichtaka. Amo titlakajkayajtinemih iva nion amo tikpatlah itlajtol in toYejwatzi. ToYejwatzi kuali kimati nik in tejvah tikijtovah tlen melajkayotl. Iva por eso, nochtin velis motenmachiskeh tonavak. Pero tla in yankuik kuali tlajtoli tlen tiktematiltiah kajki kemi oyeskia ixpachitok ika se tzotzoli, kajki ixpachitok para tlen mopolovah. In Amo Kuali Tlakatl, tlen dios de nin tlaltikpaktli, okinmixtzajtzakki itech intlayejyekol tlen amo tlaneltokakeh. Amo kinkavilia ma kittakah itlanex in yankuik kuali tlajtoli de tomavistijkatzi Cristo, tlen techititia kenomi nik kajki in toYejwatzi Dios. Ijkuak titetlapoviah, amo titetlapoviah itla de tejvah, sino titetlapoviah ke Jesucristo yen toTeko. Tejvah san titlapalevijkeh de imejvah por yen tlasojtlalistli tlen tikpialiah in Jesús. Porke in toYejwatzi, tlen otlanavati ma petlani in tlanextli kan tlayovalotl, yen okichi ma petlani itlanex itech toyolo, para ika yejón tlanextli ma veli ma tikixmatikah imavissotlanex in toYejwatzi tlen petlani itech ixko in Jesucristo. Tejvah tikpiah nin tlamantli tlen kipia miek ipati iva kajki itech tokuerpo kemi se xoktzi tlen amo chikavak. Iva ijkó nochtin velis kittaskeh ke tomavistijkavelitilis valajtok de toYejwatzi iva amo de tejvah. Por eso, maski techpanova miek tlamantli, veli timakisah. Iva maski tikpiah miek netekipacholi, amo timoxijxikovah. Iva maski techchochololtiah, toYejwatzi amo techkava toselti. Maski techtlatlamotlah, amo techixpolovah. San kan tiavih, nochtin kuali kittah nik titlajyoviah kemi Cristo otlajyovi, iva nochipa tikateh itenko mikilistli por tikvelkakih. Pero noijki veli kittah, itech tejvah, inemilis in Jesús. Pos tejvah, mientras ok tiyolitokeh, nochipa tikateh itenko mikilistli por yen Jesús, para ke inemilis in Jesús noijki ma motta itech tokuerpo tlen ixpolivi. Ijkó pues, tejvah titlajyoviah iva miek welta asta timajsih itenko mikilistli, iva por eso axka imejvah inkipiah yankuik nemilistli. In Tiotlajkuiloli kijtova: “Onitlaneltokak, iva por eso onitlajto.” Tejvah totlaneltokalis noijki ijkó. Tejvah titlaneltokah iva por eso titlajtovah. Porke kuali tikmatih ke toYejwatzi, tlen okiyoliti in toTeko Jesús, tejvah noijki techyolitis ijkó kemi Ye okiyoliti. In toYejwatzi techvikas inavak, tejvah ivan imejvah. Nochi nin tlajyovilistli tlen techpanova, yejón se kuali para imejvah, porke tla miekeh kiseliskeh iiknomachilis in toYejwatzi, noijki yeskeh miekeh tlen kitlasojkamachiliskeh, iva kiweijkachivaskeh in toYejwatzi Dios. Por eso amo timoxijxikovah. Maski ik panixko titlantivih, ik tlatlaijtik momostla timoyankuilijtivih. In ovijkayotl tlen techpanova itech nin tlaltikpaktli, yejón san se tzikitzi iva san panova. Pero in ovijkayotl techpalevia para tejvah ma tikpiakah se mavissotlanextli tlen wejkavas para semijkak, iva yejón sa panova okachi wei iva amo kemi in ovijkayotl. Por eso tejvah amo techtekipachova tlen veli tikittah, sino techtekipachova tlen amo veli tikittah. Porke tlen motta yejón mach wejkava, pero tlen amo motta wejkavas para semijkak. Kuali tikmatih, in tokuerpo yejón kemi se mantajkali tlen itech tichantih itech nin tlaltikpaktli, tlen se tonali xixinis. Pero itech ilvikak tikpiah se kali tlen wejkavas para semijkak, tlen toYejwatzi okichi iva amo tlaltikpaktlakah. Por eso tielsijsivih mientras tichantih itech nin kuerpo, iva otiknekiskiah in toYejwatzi ma yi techmaka in tokuerpo tlen de ilvikak, para ijkó tieskeh kemi oyeskia titzotzolejkeh iva amo tixipetzikeh. Iva mientras tichantih itech nin mantajkali tlen tokuerpo, titlajyoviah iva titennah, pero amo kijtosneki ke tiknekih ma ixpolivi nin tokuerpo tlen ika titzotzolejtokeh, sino yej otiknekiskiah ma yi tikonakikah in tokuerpo tlen yankuik, para ijkó nin kuerpo tlen ixpolivi ma kipatlaki tlen yolitos para semijkak. In toYejwatzi yotechyektlali para yejón patlalistli, iva para ma tikmatikah nik ijkó kichivas, otechmakak in Tioijyotzintli. Por eso, nochipa tikateh ika netenmachilistli. Tikmatih ke tla ok tichantitokeh itech nin tokuerpo, kijtosneki ok tikateh wejka de tokalijtik kan inavak toTeko. Porke tinentokeh por yen tlen tikneltokah iva amo por tlen tikittah. Pero timotenmachiah, iva otiknekiskiah yotikajkeh nin tokuerpo para tiaskeh tichantitivih ivan toTeko. Por eso, tla tieskeh itech nin tokuerpo o noso tla ayakmo tieskeh itech nin tokuerpo, tejvah nochipa tiknekih tikpaktiskeh in toTeko. Porke tinochtin tikpiah de timoteixpantilitivih ixpan Cristo para tiktemakaskeh kuenta, iva kada se kiselis tlen kitokarova ijkó kemi tlen okichi, kox kuali o noso amo kuali, ijkuak ok onemia ika ikuerpo itech nin tlaltikpaktli. Komo tikmatih ke in toTeko moneki se kimakasis, por eso tiknekih ke oksekimeh ma tlaneltokakah inavak. In toYejwatzi kuali techixmati, iva nikchia ke imejvah noijki intechixmatikah. Amo kijtosneki ke tiknekih titlapovaskeh kuali de tejvah mismo, sino tiknekih imejvah xikpiakah tlán ika velis inmomachiliskeh kuali de tejvah, para ijkó xikmatikah kenomi nik inkinnankiliskeh nekateh tlen moweinekih ika tlen kiteititiah ik panixko iva amo ika tlen onka itech inyolo. Iva tla sekimeh kijtovah tilokojtih, tilokojtih porke tiknekih tikchivaskeh tlen toYejwatzi kitekipachova. Iva tla tikpiah kuali totzonteko, yejón para velis tikchivaskeh tlen kuali para imejvah. Itlasojtlalis in Cristo kinavatia in tonemilis. Komo tikneltokah nik in Cristo oixpolivik por tinochtin, noijki tikneltokah ke inavak toYejwatzi noijki otixpolikeh. Cristo oixpolivik por tinochtin, para ijkó tlen tiyolitokeh ayakmo ma tiyolitokah para timopaktiskeh tejvah mismo, sino para tikpaktiskeh in Cristo tlen oixpolivik iva omoyoliti por tejvah. Por eso, tejvah ayakmo tikyejyekovah de íkka kemi in tlaltikpaktlakah kiyejyekovah. Iva tla achto ijkó otikyejyekovayah de Cristo, axka mach ok ijkó tikyejyekovah. Ijkó pues, tlen povi inavak Cristo, kijtosneki yoneski de yankuik. Tlen achto inemilis yopanolok, iva yi peva tlen yankuik inemilis. Iva nochi nin vitz de toYejwatzi. Iva Ye okichi ma timoyektlalikah ivan Ye por tlen Cristo okichi. Iva otechmakak in tekitl para ma tiktematiltikah kenik velis moyektlaliskeh in gentejtih ivan toYejwatzi. Kijtosneki, itech Cristo, in toYejwatzi okichijtoka ma moyektlalikah in tlaltikpaktlakah ivan Ye, iva amo okinchivili kuenta intlajtlakol. Iva tejvah otechtekimakak ma tiktematiltikah nin tlajtoli de kenik velis moyektlaliskeh in gentejtih ivan toYejwatzi. Ijkó pues, tejvah titlatitlaniltih de Cristo, kemi oyeskia inevia in toYejwatzi imechtlatlavtia imejvah xikkakikah itlajtol por medio de tejvah. Por eso, ika itoka in Cristo timechtlatlavtiah ximoyektlalikah ivan toYejwatzi. Cristo amo okichi nion se tlajtlakoli. Pero toYejwatzi okitlali nochi in totlajtlakol itech Ye, para ijkó, toYejwatzi velis techittas titlakamelajkeh por yen Cristo. Ijkó pues, tejvah komo titekipanovah san sekka ivan toYejwatzi, tomechtlatlavtiah amo san xikavilitakah iiknomachilis in toYejwatzi. Porke itech Tiotlajkuiloli in toYejwatzi kijtova: Itech se tonali tlen oniktlali para nimitzkakis, onimitzkakki. Iva itech se tonali ijkuak omonekia nimitzmakixtis, onimitzpalevi. Xikakikah pues, axka yen nin tonali tlen toYejwatzi yokitlali. Axka yen nin tonali para se momakixtis. Tejvah timonejnemitiah ika kuali para amika tiktzatzakuiliskeh itech iojviv in toYejwatzi, para ijkó amika ma tlajto fiero de yen totekiv tlen tikchivah. Tejvah itech nochi tlen tikchivah, tikteititiah nik yi neli titekipanojkeh de toYejwatzi, iva nochi tikxikovah ika yolik. Tipanovah miek tlajyovilistli, amo tikpiah tlen ika tipanoskeh iva techpanova ovijkayotl. Techvitekih, techtzakuah, yotechpixtokah itech pajsololistli, titekipanovah chikavak, valeva amo tikochih iva amo tikpiah tlán tikuaskeh. Timoteititiah kemi titekipanojkeh de toYejwatzi ika tochipavkanemilis, ika toixtlamatilis, ika totlaxikolis, ika tochivalis tlen kuali, ika Tioijyotzintli tlen kajki totech, ika totetlasojtlalis tlen melajka, ika tlen titetlapoviah ika melajkayotl, iva ika ivelitilis in toYejwatzi tlen tekipanova totech. In tochipavkanemilis tiknejnekih kemi itla tepostli para ika titemagah iva para ika timopaleviah. Valeva techtlakitah iva valeva amo techtlakitah. Valeva kuali tlapovah de tejvah iva valeva tlapovah fiero de tejvah. Sekimeh kijtovah ke tejvah titekajkayajkeh, maski tejvah tikijtovah tlen melajkayotl. Techitah kemi oyeskia amo techixmatih, maski kuali techixmatih. Yotikatkah itenko mikilistli, pero ok tiyolitokeh. Techtlajyoviltiah, pero asta axka amo techixpolovah. Maski tipanovah itech neyolkokoli, tejvah nochipa tikpiah pakilistli. Tiprowestih, pero tikinrikojtiliah miekeh itech tlaneltokalistli. Motta machitla tikpiah, pero tejvah tikpiah nochi. Notlasojkaiknivah de Corinto, yotimechtlapovijkeh de melajka iva yotimechtlapolijkeh nochi toyolo. Tejvah timechilviah nochi tlen tikpiah itech toyolo, pero imejvah amo intechilviah nochi tlen inkipiah itech inmoyolo. Ne nimechtlapovia imejvah kemi oyeskia innopilvah. Xikchivakah ijkó kemi tejvah tikchivah: xiktlapokah inmoyolo ijkó kemi tejvah timechtlapoliah toyolo. Amo ximosetilikah invan tlen amo tlaneltokakeh, porke tlamo inyeskeh kemi se yunta tlen amo parejo nik tekipanovah. ¿Kox velis moyekvikaskeh tlen kuali iva tlen amo kuali? ¿Kox velis yeskeh san sekka in tlanextli ivan tlayovalotl? ¿Kox velis motlajtolajsiskeh in Cristo ivan Amo Kuali Tlakatl? ¿Kox velis se tlen tlaneltokak kipias parte ivan se tlen amo tlaneltokak? ¿Tlán kipia tlen kittas itemplo in toYejwatzi ivan diosmeh tlen tlamachivaltih? Pos itemplo in toYejwatzi tlen yolitok yen tejvah. Ijkó kemi toYejwatzi inevia okijto: Nichantis iva ninemis invah. Ne nietos niinDios, iva yejvah yeskeh nogentejvah. Por eso in toTeko noijki kijtova: Xikisakah de innavak, iva ximachivakah de yejvah. Amo xikitzkikah tlen pitzotik, iva Ne nimechselis. Ne nietos nimoTajtzi, iva imejvah inyeskeh innotelpochvah iva innochpochvah. Ijkó kijtova in toTeko tlen kipia nochi velitilistli. Ijkó pues, notlasojkaiknivah, ika nin tlen toYejwatzi yotechkakiti, moneki ma timochipavakah de nochi tlen velis techsokiotis itech tokuerpo iva itech toyolo. Ma tiktlakitakah in toYejwatzi, ma tikchijtokah de ma tiekah tiyolchipavakeh kemi Ye. Techselikah itech inmoyolo. Tejvah amika itla otiktoktijkeh tlen amo kuali, amika otikyayakankeh itech se ojtli tlen amo kuali iva amika otikajkayajkeh para tikixtiliskeh itla. Amo nimechilvia ijkí para nimechtlajtlakoltis. Ne achto yonimechilvi ke imejvah timechpixtokeh itech toyolo. Tla ok tiyolitoskeh o noso tla yotixpolikeh, tejvah nochipa timechpiaskeh itech toyolo. Sa tlawel nimotenmachia inmonavak iva sa tlawel kuali nimomachilia de imejvah. Iva itech nochi in tlajyovilistli tlen techpanova, ne nikpia miek yolchikavalistli iva miek pakilistli por imejvah. Desde ijkuak otejkokeh Macedonia, amo timoseviah nion se tzikitzi. San tlen amo yotechpanok, in gentejtih otechixnamikiah sa tlawel iva toyolo omomavtiaya miek. Pero toYejwatzi, tlen kinyolchikava tlen moxijxikovah, otechyolchika ijkuak oajsiko in Tito. Tejvah otimoyolchikajkeh por ovala in Tito iva noijki por yen yolchikavalistli tlen okiseli de imejvah. Ye otechilvi ke sa tlawel inkinekih intechitaskeh, iva ke sa tlawel inmoyolkokovah por tlen opanolok, iva ke inmotekipachovah miek por ne. Ijkuak ijkó onikakki, ne okachi sa tlawel onipakki. Maski onimechyolkoko ika noamatlajkuilol tlen onimechtitlanili, axka ayakmo nechtekipachova. Achto kema onechtekipochovaya, ijkuak onikittak ke yejón amatlajkuiloli omechyolkoko por se tiempo. Axka nipaki, pero amo por onmoyolkokojkeh, sino porke inmoneyolkokol okichi ximoyolkuapakah inavak toYejwatzi. Imejvah onmoyolkokojkeh ijkó kemi toYejwatzi okimonekilti, tonses kijtosneki tejvah amitla otimechtoktijkeh tlen amo kuali. In neyolkokoli tlen toYejwatzi kimonekiltia ma se kipano yejón kichiva ma se moyolkuapa para ijkó se momakixtis, iva amo moneki se moyolkokos por yejón. Pero in neyolkokoli tlen vitz de nin tlaltikpaktli, yejón kivalika mikilistli. Imejvah onmoyolkokojkeh kemi toYejwatzi okimonekilti, iva axka xikittakah tlán yokichi inmotech: Okichi yi neli xikchivakah kuenta nin tlamantli iva xiknekikah xikteititikah ke imejvah amitla inmotlajtlakol. Okichi xikualanikah iva ximomavtikah por yen neká tlen otlajtlakolchijtoka. Satepa onkinekeh innechitaskeh, onmotekipachojkeh por ne iva onkitlajyoviltijkeh tlen okichi tlajtlakoli. Ika nochi yejón, imejvah yonkiteititijkeh nik ayakmo inkipiah tlajtlakoli itech yejón tlen opanolok. Ijkó pues, ijkuak onimechijkuilili neká amatlajkuiloli, amo onikchi por neká tlen okichi tlajtlakoli, nion por neká tlen okikokojkeh. Ne onimechtlajkuilili porke oniknekki imejvah xikteititikah ixpan toYejwatzi nik yi neli inkinekih inkichivaskeh tlen ne onimechnavati. Nochi nin techyolchikava. Iva amo san yejón, sino noijki tipakih porke tikittah in Tito sa tlawel paki, porke nochtin imejvah onkiyolchikajkeh. Ne yonikilvijka in Tito ke nimomachilia kuali de imejvah, iva amo onimoka mal. Pos nochi tlen otimechilvijkeh imejvah oyá neli, ijkó kemi oyá neli tlen otikilvijkeh in Tito, nik timomachiliah kuali de imejvah. Tito kilnamiki kenik onkivelkakeh innochtin imejvah, onkiselijkeh ika mavilistli iva ika tetlakitalistli. Iva por eso ye okachi imechpialia tlasojtlalistli. Sa tlawel nipaki porke itech nochi velis nimotenmachis inmonavak. Axka noknivah, tiknekih xikmatikah kenik omoteititi iiknomachilis in toYejwatzi intech in tlaneltokakeh kan región de Macedonia. Maski san tlen amo tlajyovilistli yokinpanok, yejvah pakih. Iva maski sa tlawel prowestih, yejvah yokitemakakeh tlen okipiayah kemi oyeskia tominejkeh. Ne kuali nikmati, ke yejvah okitemakakeh ika pakilistli ijkó kemi oveliah iva asta okachi de tlen oveliah. Yejvah sa tlawel otechtlatlavtijkeh ma tikinmakakah pakilistli para tevameh ma tlapalevikah ika tomi para tlen tlaneltokakeh de Jerusalén. Iva okichijkeh asta okachi de tlen tejvah otikchiayah. Achto yejvah innevia omotemaktijkeh inavak toTeko iva satepa omotemaktijkeh tonavak, ijkó kemi toYejwatzi okimonekilti. Por eso, otiktlatlavtijkeh in Tito ma via ma imechitati iva ma kitlami in tekitl tlen ye okipevalti inmonavak, kijtosneki ma tlami ma kololo in tomintlapalevili. Imejvah intlayakapankistivih itech nochi: itech inmotlaneltokalis, itech inmotlajtol tlen ik intlapovah, itech inmoixtlamatilis, itech inmopakilis para ontlapaleviskeh iva itech inmotlasojtlalis por tejvah. Axka, moneki noijki intlayakapankistiaskeh itech nin tomintlapalevilistli. Amo nikijtova kemi oyeskia nimechnavatia ijkó xikchivakah, sino ne nikneki xikittakah imejvah kenik tlapaleviah in oksekimeh tlaneltokakeh, para ijkó noijki imejvah xikteititikah ke inmotlasojtlalis yi neli melajka. Porke imejvah yinkixmatih iiknomachilis in toTeko Jesucristo. Maski Ye okatka riko, omochi prowe por imejvah, iva itech iprowejkayo, imejvah onmorikojtilijkeh inavak. Ne nikneki nimechmakas se tlajtoli itech nin tlamantli tlen yetos se kuali para imejvah: Yi se xivitl imejvah achto onkinekeh inkitemakaskeh inmotomintlapalevil iva imejvah achto ope inkitemakah. Axka pues, moneki xiktlamikah in tekitl tlen onkipevaltijkeh, ika yejón mismo pakilistli tlen onkipiayah ijkuak onkipevaltijkeh. Xiktemakakah ijkó kemi tlen invelih. Porke tla íkka yi neli kineki kitemakas itla, in toYejwatzi kiselis tlen kitemakas ijkó kemi tlen ye kualtis. Ye amo kitlajtlani tlen amo se kipia. Ne amo nikneki oksejpa yej itla ma imechpolo por inkinpaleviah oksekimeh, sino moneki parejo xikpiakah. Axka imejvah inkipiah tlen ika velis inkinpaleviskeh tlen yejvah kinpolova. Ajsis tonali yejvah kipiaskeh iva velis imechpaleviskeh ika tlen imejvah imechpolos, iva ijkó parejo inkipiaskeh. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “Tlen okololo miek, amo okipixki okachi. Iva tlen okololo san tzikitzi, amo okipolo.” Niktlasojkamachilia in toYejwatzi, porke Ye okitlali itech iyolo in Tito se tlanekilistli iwal kemin ne nikpia para timechpaleviskeh. Ijkuak otikilvijkeh ma via ma imechitati, ye ika pakilistli okijto kuali kajki. Iva ika ye itlanekilis okijto yas imechitatih. San sekka ivan Tito tiktitlanih se tokni tlen kuali tlapovah de ye nochtin tlaneltokakeh ik sentetl, porke yi neli kuali tekipanova kitematiltia in yankuik kuali tlajtoli. Iva amo san yejón, sino noijki in tlaneltokakeh okipejpenkeh nin tokni para ma via tovah Jerusalén ijkuak tikvikaskeh in tomintlapalevili. Nochi nin tikchivah para se kiweijkachivas in toTeko, iva para tikteititiskeh nik yi neli tiknekih titlapaleviskeh. Yejvah yaskeh tovah san sekka para amika velis techpojpovas por kenik tikololovah iva kenik tikxexelovah nin tomintlapalevili tlen miek. Porke tiknekih tikchivaskeh tlen kuali, amo san ixpan toTeko, sino noijki inmixpan gentejtih. Noijki invah tiktitlanih oksé tokni, tlen de miek tlamantli yotechititi nik kineki tlapalevis ika nochi iyolo. Iva axka ye kineki tlapalevis okachi porke sa tlawel motenmachia inmonavak. De yen Tito, nikneki nimechilvis ke ye nokompañero iva nova tekipanova para timechpaleviskeh. Iva tlen ok omeh toknivah, nikneki nimechilvis ke yejvah intlatitlanilvah in tlaneltokakeh de Macedonia, iva intech motta imavissotlanex in Cristo. Por eso, xikinmititikah inmotlasojtlalis, para ijkó in tlaneltokakeh tlen kintitlanih ma kimatikah nik amo san tekitl timomachiliah kuali de imejvah. Iva de yen tlapalevilistli tlen tikchivah para in tlaneltokakeh de Jerusalén, ne nikitta ke ayakmo moneki nimechtlajkuililis. Pos nikmati ke inkipiah kuali inmotlanekiilis para intlapaleviskeh. Iva ne kuali nimechtenpojtivitz innavak toknivah de Macedonia, yonikinmilvi ke imejvah tlen de Acaya desde yi se xivitl yi inkateh listos para intlapaleviskeh. Iva por yejón kuali inmotlanekilis, miekeh toknivah de Macedonia noijki yomoyolchikajkeh para tlapaleviskeh. Pero nikintitlani ninmeh toknivah, porke amo nikneki nimokavas mal tlen ika timomachiliah kuali de imejvah. Nikneki xikololokah inmotomi ma sa yeto, ijkó kemin ne yonikinmilvi in toknivah de Macedonia nik yinyeskeh listos ika yejón tomi. Amo san kichiva sekimeh de Macedonia yaskeh nova iva imechajsitivih ayamo inkololovah in tomi. Yejón yetos tepinati para tejvah por timotenmachiah inmonavak, para amo se kijtos ke okachi yetos tepinati para imejvah. Por eso onikittak kuali nikintlatlavtis ninmeh toknivah achto ma viah ma imechitatih, iva ma imechpalevikah xikololokah in tomi tlen imejvah yonkijtojkah inkitemakaskeh iva ma sa yeto listo. Iva ijkó mottas ke imejvah inkitemakah ika pakilistli iva amo por íkka imechchikavilia. Xikilnamikikah nin tlajtoli: Tlen tooka san tzikitzi, noijki san tzikitzi kipixka. Iva tlen tooka miek, noijki miek kipixka. Kada se ma kitemaka ijkó kemi yokitlali itech iyolo kitemakas. Amo ma kixkoko iva nion amo por íkka kichikavilia. In toYejwatzi kitlasojtla tlen kitemaka ika pakilistli. In toYejwatzi velis imechmakas nochi tlamantli de tlatiochivalistli, para nochipa xikpiakah nochi tlen moneki iva asta ma imechsobraro, para ijkó velis inkichivaskeh tlen kuali para invan oksekimeh. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: Tlen tlakamela kinmaka miek tlamantli kuali tlen prowestih, iva ikualichivalis milnamiktos para semijkak. In toYejwatzi yen kitemaka in semiya para se kitooka iva noijki kitemaka in tlakuali para se kikua. Ijkó noijki, Ye imechmakas nochi tlen monekis, iva kichivas kada ves xikpiakah okachi, para xivelikah xikinpalevikah oksekimeh. Ijkó imejvah inkipiaskeh nochi tlamantli de rikojyotl para ijkó noijki velis inkitemakaskeh ika pakilistli. Iva in tomintlapalevili tlen inkititlaniskeh por medio de tejvah, kichivas miekeh ma kitlasojkamachilikah in toYejwatzi. Porke inmotlapalevilis amo solamente kinpalevis in toknivah ma kipiakah tlen kinpolova, sino noijki kichivas yejvah ma motlasojkamatikah miek inavak toYejwatzi. Iva por nin tlapalevilistli yejvah kiweijkachivaskeh toYejwatzi porke kimomakaskeh kuenta nik yi neli inkivelkakih in yankuik kuali tlajtoli tlen kitematiltia de Cristo. Iva noijki kiweijkachivaskeh toYejwatzi por tlen inkitemakah ika pakilistli innavak yejvah iva innavak nochtin tlaneltokakeh. Iva yejvah modiostzajtziliskeh por imejvah ika miek tlasojtlalistli, por yen sa tlawel wei iknomachilistli tlen toYejwatzi kiteititia inmotech. Ma tiktlasojkamachilikah in toYejwatzi porke otechmakak se tlatliokolili tlen sa tlawel wei ke asta amo tikajxiliah kenomi tikijtoskeh ika tlajtoli. Axka ne, niPablo, nimechtlatlavtia ika iyolyamanilis iva ika kuali ichivalis in Cristo, maski sekimeh de imejvah kijtovah ke seppa san nimokajtika ijkuak nika inmovah, iva wel nitlajtolchikavak ijkuak nimechtlajkuililia desde wejka. Nimechtlatlavtia ke ijkuak nias nimechitati, amo techtoktikah ma nieto nitlajtolchikavak, porke velis nikintlapovis ika chikavak nekateh tlen kiyejyekovah ke tejvah tikchivah kemi tlen oksekimeh tlaltikpaktlakah. Maski tikateh itech nin tlaltikpaktli, amo titlamagah kemi nik tlamagah in tlaltikpaktlakah. In toteposvah tlen tikinnejnekih para ik titlamagah amo povih de nika tlaltikpaktli, sino kipiah velitilistli de toYejwatzi para kixixititzas itlatzakuilil in Amo Kuali Tlakatl. Ijkó tikinxixititzah in tlayejyekoltih tlen techixnamikih iva nochi weinekilistli tlen amo kitekavilia ma se kixmati in toYejwatzi. Ijkó veli tikinkitzkiah nochtin tlayejyekoltih tlen teixnamikih iva tikintoktiah ma kivelkakikah in Cristo. Iva ijkuak imejvah yi neli yi kuali yintlavelkakih, ijkuakó tiktlajyoviltiskeh tlen amo kineki tlavelkakis. Imejvah inkittah san yen tlen kajki ik panixko. Tla íkka yi neli kimachilia itech iyolo nik in ye de Cristo, kuali ma kimati ke tejvah noijki de Cristo. Maski ma motta kemi oyeskia sa tlawel nimoweineki ika totlanavatijkayo, amo nikpia de tleka nipinavas. Porke in toTeko otechmakak nin tlanavatijkayotl para timechiskaltiskeh imejvah itech inmotlaneltokalis, iva amo para timechijtlakoskeh. Amo nikneki xikyejyekokah ke nikneki nimechmajmavtis ika noamatlajkuilolvah. Sekimeh kijtovah ke tlen nikijtova itech noamatlajkuilolvah sa tlawel ovijtitok para se kajsikamatis iva sa tlawel nitlajtolchikavak, pero ke ijkuak nika inmovah motta amo nichikavak iva ke amo kualtzi nik nitlapova. Pero tlen ijkó kijtovah ma kimatikah ke ijkó kemi titlapovah itech toamatlajkuilolvah ijkuak tikateh wejka de imejvah, noijki ijkó tikchivaskeh ijkuak tieskeh inmovah. Amo timixeviah timoparejaroskeh iva nion amo tiknekih tieskeh kemi yejonmeh tlen tlapovah kuali de yejvah mismo. Yejvah kichivah se wei tontojyotl porke innevia motamachivah iva moparejarovah se ivan oksé. Pero tejvah amo timoweinekiskeh de itla tlen amo techtokarova. Tejvah solamente timoweinekiskeh ika yen tekitl tlen toYejwatzi otechtitlanki ma tikchivakah, iva imejvah inpovih itech yejón tekitl. Tejvah amo tiknejnekih totlanavatijkayo para timoweinekiskeh okachi de tlen moneki, ijkó oyeskia tla tejvah amo otiaskiah inmonavak, pero tejvah otajsitoh asta inmonavak ika in yankuik kuali tlajtoli de Cristo. Nion amo timoweinekih ika intekiv in oksekimeh kemi oyeskia tejvah otikchijkeh. Tejvah tikchiah ke inmotlaneltokalis ma moskalti iva tikchiah titekitiskeh okachi inmonavak, pero tikchivaskeh asta kan totlanavatijkayo techkavilia. Noijki tikchiah tiktematiltiskeh in yankuik kuali tlajtoli okachi ik nepa de kan inkateh imejvah, kan ayamika tekipanova. Iva ijkó amika kijtos ke timoweinekih ika se tekitl tlen oksekimeh yokichijkeh. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “Tla íkka kineki moweinekis, ma moweineki por tlen toTeko okichi por ye.” Porke tlen itech povi kiselis tetlakitalistli amo yen tlen motenpova iselti, sino yen tlen toTeko kitenpova. Nikneki techxikolikah se tzikitzi maski ma mokaki ke nitlapova kemi niloko. ¡Kema, techxikolikah! Porke ne nimechchavatilia, ika se chavatilistli tlen vitz de toYejwatzi. Ne yonimechtemakak kemi oyeskia yomechtlajtlankeh para nimechnamiktis san ivan se inmototata, kijtosneki san ivan Cristo, iva nikneki nimechteixpantilis inavak kemi se ichpochtli chipavak. Pero ijkó kemi in kovatl ika imaña ovelik okikajkaya in Eva, ne nimomavtia tla imejvah noijki omechkajkayajkeh iva inkikavaskeh de intlayejyekoskeh ipan melajka iva ika yolchipavalistli inavak Cristo. Porke imejvah inkiseliah ika pakilistli tlen vitz imechtlapovijtivitz de oksé Jesús iva amo de yen Jesús tlen tejvah yotimechtlapovijkeh. Noijki imejvah inkiseliah ok tlamantli ejekatl iva amo yen Tioijyotzintli tlen yonkiselijkeh, iva oksé tlamantli yankuik kuali tlajtoli iva amo kemi tlen yonkineltokakeh. Pero ne amo nikyejyekova ke okachi nitzikitzi ke nekateh tlen momachiliah wejwei tiotlatitlaniltih. Maski amo kualtzi nik nitlapova kemi kijtovah sekimeh, pero ixtlamatilistli amo nechpolova, iva yejón tejvah kuali yotimechititijkeh itech nochi tlamantli tlen tikchivah. Ijkuak onimechmatilti in yankuik kuali tlajtoli de toYejwatzi, ne amitla tomi onimechtlajtlanili. Ne onimotlalchitlali para nimechwejkapantlalis imejvah. ¿Kox inkiyejyekovah amo yompa tlen onikchi? Ne onikchi kemi oyeskia onikinkixtili intomi in tlaneltokakeh de oksekimeh lugartih, ijkuak onikseli tlen yejvah onechtlaxtlavijkeh para ovelik onitekipano inmonavak. Iva ijkuak onikatka inmovah iva tla itla onechpolovaya, amika itla oniktlajtlanili para amo niktekimakas, porke in toknivah tlen ovalajkeh de Macedonia yejvah onechmakakeh tlen onechpolovaya. Onikpixki kuidado de amo nimechtekimakas, iva ijkó nikseguiros nikchijtos. Iva ijkó kemi kuali nikmati ke nikixmati in melajkayotl de Cristo, ijkó noijki kuali nikmati ke amika velis nechtzakuilis de ma nimoweineki de nin tlamantli itech nochi in región de Acaya. ¿Tleka ijkó nikijtova? ¿Por amo nimechtlasojtla? In toYejwatzi kuali kimati nik nimechtlasojtla. Pero nikchijtos ijkó kemi axka nikchijtok, para amo nikinkavilis nekateh ma moweinekikah iva ma kijtojtinemikah ke yejvah tekipanovah para toYejwatzi iwal kemi tejvah. Yejonmeh amo yi neli tiotlatitlaniltih, sino tekipanojkeh tekajkayajkeh tlen moteititiah kemi oyeskia tiotlatitlaniltih de Cristo. Iva amo ma tikmotetzavikah, porke asta in Amo Kuali Tlakatl noijki kimati moteititia kemi se ilvikaktlatitlanili petlantok para kinkajkayavas in gentejtih. Por eso, amo ma tikmotetzavikah tla itlakevalvah in Amo Kuali Tlakatl noijki moteititiah kemi oyeskia tekipanojkeh tlen kichivah tlen kuali. Pero sa ik tlamis, in toYejwatzi kintlajyoviltis kemi moneki por tlen okichijkeh. Oksemi nimechilvia ke amika ma kiyejyeko ke niloko. Pero tla ijkó inkiyejyekovah, xinechkavilikah ma nimechtlapovi kemi oyeskia niloko, para ijkó velis nimoweinekis noijki se tzikitzi. Nin tlen nikijtova amo kijtosneki ke toTeko ijkó kineki ma nikijto, sino nitlajtova kemi oyeskia niloko, porke nimoweineki de ne mismo. Iva komo miekeh moweinekih kemi kichivah in tlaltikpaktlakah, ne no ijkó nikchivas. Imejvah inkinxikovah ika pakilistli tlen lokojtih, maski inkijtovah wel inkimatih. Inkinxikoliah tlen imechtoktiah kemi intlakatlakovaltih, tlen imechkixtiliah tlen inkipiah, tlen imechmonexikitiliah, tlen moweinekih inmonavak iva tlen imechixtlajtlatziniah. Wel nipinava nikijtos ke tejvah wel tiyolyamankeh porke amo otimechtoktijkeh kemi yejvah. Pero tla oksekimeh mixeviah moweinekih, ne noijki nimixevis, maski nitlajtova kemi oyeskia niloko. ¿Moweinekih porke yejvah hebreos? Ne noijki nihebreo. ¿Moweinekih porke yejvah israelitas? Ne noijki niisraelita. ¿Moweinekih porke yejvah valajtokeh de Abraham? Ne noijki nivalajtok de Abraham. ¿Moweinekih porke yejvah tekipanojkeh de Cristo? Ne nitekipano de Cristo okachi ke yejvah, maski ma mokaki kemi oyeskia niloko por tlen nikijtova. Ne yonitekipano okachi ke yejvah, yonechtzakeh miek welta okachi ke yejvah, yonechvitekeh okachi ke yejvah, iva miek welta yonikatka itenko mikilistli. In judiojtih yi makuili welta yonechtlajyoviltijkeh ika treinta y nueve kuartajtemalistli. Eyi welta onechkuavtenkeh. Se welta onechmagakeh ika tetl. Eyi welta oapolakeh in barkojtih tlen intech oniaya. Se welta onimochi onimoka se tonali ivan se yovali tlatlajko atl tlen wei. Sa tlawel yoninenki miek, iva miek welta yonechvikaskia in weyatl, miek welta okinekiah nechtlachtekiskeh, miek welta okinekiah nechmiktiskeh nojudiojiknivah iva noijki tlen amo judiojtih. Yonikatka itenko mikilistli kan siudad, kan tlavaki iva kan atl tlen wei. Iva noijki yonikatka itenko mikilistli innavak tlen motenevah toknivah tlaneltokakeh pero amo neli. Yonikchi miek tekitl tlen ovi iva tesotla. Miek welta yonimokochijsalo. Miek welta yonikpanok tiojsivilistli iva amikilistli. Miek welta yonimosavki. Yonikpanok miek sekuilistli porke amo nikpia tlán nikmokentis. Iva amo san yen yejón, ne momostla notech vitz netekipacholi por nochtin tlaneltokakeh de ik sentetl. Tla íkka tokni amo chikavak, ne noijki nimomachilia amo nichikavak. Tla se tokni kitoktiah ma vetzi itech tlajtlakoli, ne sa tlawel nechkualania. Tla niknekis nimoweinekis de itla, nimoweinekis itech tlamantih tlen kiteititiah ke amo nichikavak. In toYejwatzi tlen iTajtzi toTeko Jesucristo, tlen moneki se kiweijkachivas para semijkak, kuali kimati nik yi neli tlen nikijtova. Ijkuak onikatka Damasco, in kobernador tlen okitlali yen wei tlanavati Aretas, okintlali soldadojtih kan puertajtih de kan siudad para ma nechkitzkikah. Pero sekimeh noyoliknivah onechkalakijkeh ijtik se chikivitl iva onechtemovijkeh kan ventana tlen kajki kan tepamitl tlen kiyavalojtok in siudad, iva ijkó onicholo de imak yejón kobernador. Yi neli, amitla se kitlanis tla se moweinekis. Pero moneki velika nikijtos de yen tetzavistlachialistih iva de okseki tlamantih tlen onechinnextili in toTeko. Nikixmati se tlakatl tlaneltokak inavak Cristo tlen yi kipia majtlaktli ivan navi xivitl okivikakeh asta ipan eyi ilvikak. Amo nikmati kox okivikakeh ika ikuerpo o noso ika itonal, san yen toYejwatzi kimati. Pero nikmati ke yejón tlakatl, kox ika ikuerpo o noso ika itonal, amo nikmati, san yen toYejwatzi kimati, okivikakeh kan tlaxochiojka kan kajki toYejwatzi, kan okikakki seki tlajtoli sa tlawel kualtzi tlen amo velis se kijtos ika tlaltikpaktlajtoli iva tlen amo kikaviliah íkka tlaltikpaktlakatl ma kijto. Ne oveliskia onimoweinekiskia de yejón tlakatl, pero amo de ne mismo, sino ne nimoweinekis san itech tlamantih tlen kiteititiah ke amo nichikavak. Iva tla ne oniknekiskia onimoweinekiskia, yejón amo oyeskia se lokojyotl porke onikijtoskia tlen melajkayotl. Pero amo ijkó nikchivas porke amo nikneki in gentejtih ma kiyejyekokah de ne okachi de tlen yejvah kittah nikchiva o noso de tlen kikakih nikijtova. In tlamantih tlen toYejwatzi onechinnextili okatkah sa tlawel kualtzitzintih, iva para amo ma nimoweineki, onechtlalilijkeh se tlajyovilistli kemi oyeskia onechtzoponilijkeh se vitztli itech nokuerpo, tlen ovala kemi se itlatitlanil in Amo Kuali Tlakatl para ma nechtlajyoviltijto iva ijkó amo ma nimoweineki sa tlawel. Yi eyi welta yoniktlajtlanili in toTeko ma nechkixtili yejón tlajyovilistli. Pero Ye onechilvi: “Tikpia noiknomachilis, yen yejón nochi tlen moneki tikpias. Porke novelitilis moteititia okachi kuali ijkuak se amo chikavak.” Por eso, ika pakilistli nimoweinekis de ke amo nichikavak, para ijkó notech ma moteititi ivelitilis in Cristo. Por eso, nipaki ijkuak amo nichikavak, ijkuak fiero nechilviah, ijkuak itla nechpolova, ijkuak nechchochololtiah iva ijkuak nechpanova ovijkayotl. Nochi nin nikijyovia por yen Cristo. Iva nipaki, porke ijkuak amo nichikavak, ijkuakó okachi nichikavak. Yonitlajto kemi oyeskia niloko, pero imejvah onnechtoktijkeh ijkó ma nimoportaro. Omonekia yen imejvah ontlajtoskiah kuali de ne. Maski ne amitla nopati, ne amo okachi nitzikitzi ke nekateh wejwei tiotlatitlaniltih. In tlajyovilistli tlen onikxiko ika yolik, in tetzavimeh, in nexkuitiltih ivan neskayomeh tlen imejvah onkinmitakeh onikinchi, kiteititiah ke ne yi neli nitiotlatitlanili. Onka se tlamantli tlen onikchi innavak oksekimeh tlaneltokakeh iva amo onikchi imejvah inmonavak, yen amo onimechtekimakak ika itla tomi. Techtlapojpolvikah tla inkiyejyekovah amo yompa tlen onikchi. Axka yi nika para nias ipan eyi welta nimechitati iva amo nikneki nimechtekimakas ika itla. Ne amo niktemova tlen imejvah inkipiah, ne nimechtemova yen imejvah. Porke in konemeh mach yejvah kipiah de kitemoskeh tomi para intajvah, sino yen tetajmeh kipiah de kitemoskeh tomi para inkonevah. Iva ne ika pakilistli niktlamis nochi tlen nikpia, iva asta ne mismo nimotlajtlamis por imejvah, maski nesi ke ijkuak ne okachi nimechtlasojtla, imejvah yej okachi amo innechtlasojtlah. Imejvah inkimatih ke amo onimechtekimakak ika itla. Pero sekimeh kijtovah ke oniktemoli kenomi nikchivas para nimechmonexikitilis ika tlakajkayavalistli. ¿Pero kenomi? ¿Inkiyejyekovah ke ne onimechmonexikitili por medio de yen toknivah tlen onikintitlanki inmonavak? Ijkuak oniktlatlavti in Tito ma via ma imechitati iva oniktitlanki oksé tokni ivan ma via, ¿kox omechmonexikitili in Tito? Imejvah inkimatih nik amo. Porke ye ivan ne san se tlamantli nik timonejnemitiah iva tikpiah san se totlayejyekol. Mixevia inkiyejyekovah ke tikijtovah nochi nin tlamantli porke tiknekih timotlajtolpaleviskeh. Pero mach ijkó. Tejvah titlapovah ixpantzin toYejwatzi iva kemi se tlen povi inavak Cristo. Iva nochi nin tlen tikchivah, notlasojkaiknivah, yejón para imejvah ximoskaltikah itech inmotlaneltokalis. Nimomavtia tla ijkuak nias nimechitati amo inyeskeh kemin ne oniknekiskia, iva noijki imejvah amo innechitaskeh kemi imejvah onkinekiskiah. Nimomavtia tla nimechitajsis imejvah inmotlatlajtolnamikih, inmonexikolitah, inmokualaniah, inkitemovah tlen kuali san para imejvah, intlajtovah fiero de oksekimeh, inmopojpovah, inmoweinekih iva inmopajsolovah. Nimomavtia noijki, tla ijkuak nias oksemi nimechitati, noYejwatzi nechtlalchitlalis imonavak. Iva mixevia nichokas porke miekeh de imejvah amo inkikavah in tlajtlakoli tlen yowejka inkichijtivitzeh, sino ok inkichijtokeh miek tlamantli tlen pitzotik, ok inmavilnemih iva ok inkichijtinemih ika imoilevilis amo kuali tlen tepinati. Ika nin yi eyi welta nias nimechitati. In Tiotlajkuiloli kijtova: “Para kiteilviskeh íkka, kipia de moteixpantiliskeh omeh o noso eyih testigojtih.” Ijkuak ipan ojpa onimechitato, ne onikinnejmachti nekateh tlen otlajtlakolchijtokah iva nochtin tlen oksekimeh. Axka komo nika wejka de imejvah, san yen mismo nimechnejmachtia oksemi: ke ijkuak nias oksemi nimechitati, nion se de tlen tlajtlakolchijtokeh amo nikinmiknomatis iva nikintlajyoviltis. Ijkó nikchivas porke imejvah inkinekih inkittaskeh itla tlen ma kiteititi nik in Cristo tlajtova por medio de ne. Ijkuak in Cristo imechmelava, amo kichiva kemi oyeskia amo chikavak, sino kiteititia ivelitilis inmonavak. Yi neli okikrusifikarojkeh kemi oyeskia amo chikavak, pero axka yolitok ika toYejwatzi ivelitilis. Tejvah noijki amo tichikavakeh, pero axka por tisetitokeh ivan Ye, tikpiah nemilistli iva tikpiah toYejwatzi ivelitilis. Iva yejón velitilistli velis tiknejnekiskeh inmonavak ijkuak tiaskeh timechitativih. Imejvah inmonevia ximoyejyekokah kenomi nik imonkateh, iva xikittakah kox yi neli inkiseguirovah inmotenmachijtokeh inavak Cristo. Imejvah inmonevia ximottakah, iva tla inkittah yi neli kuali inmonkateh, tos kijtosneki in Cristo yi neli kajki inmotech. Pero tla amo yi neli inmotenmachiah inavak Cristo, tos in Ye mach neli kajki inmotech. Nikchia imejvah xikmomakakah kuenta ke tejvah yi neli titiotlatitlaniltih. Timodiostzajtziliah inavak toYejwatzi amitla xikchivakah tlen amo kuali. Ijkí timodiostzajtziliah, amo para tikteititiskeh ke kuali okiski in totekiv tlen otikchijkeh inmonavak, sino tejvah tiknekih imejvah xikchivakah tlen kuali, maski ma motta ke amo kuali okiski tlen otikchijkeh inmonavak. Porke tejvah amitla velis tikchivaskeh tlen ma kixnamiki tlen melajkayotl, sino san yen tlen velis kipalevis tlen melajkayotl. Por eso, tla imejvah inchikavakeh, tejvah tipakih de ke amo tichikavakeh. Tiktzajtziliah in toYejwatzi para ximochivakah inyektikeh. Nimechijkuililia nochi nin tlamantli antes de nias nimechitati, para ijkuak nias, amo nimechnotzas ika chikavak ika notlanavatijkayo tlen toTeko onechmakak. Ye onechmakak yejón tlanavatijkayotl para ika ma nimechiskalti itech inmotlaneltokalis iva amo para ika ma nimechijtlako. Axka, noknivah, niktlamia noamatlajkuilol ika nin sa ik tlami tlajtoli: nikneki xipakikah. Xiktemokah de inyeskeh inyektikeh itech inmonemilis. Ximoyolchikavakah se ivan oksé. Xikpiakah san se inmotlayejyekol iva xiekah ika yolsevilistli. Iva toYejwatzi tlen kitemaka tlasojtlalistli iva yolsevilistli yetos inmovah. Ximotlajpalokah se ivan oksé ika se ixtlapipitzoli de tlasojtlalistli inavak Cristo. Nochtin tlen toYejwatzi iaxkavah tlen nika kateh imechontlajpalovah. In toTeko Jesucristo ma kipia iiknomachilis inmovah, in toYejwatzi ma imechtiochiva ika itlasojtlalis ivan Tioijyotzintli nochipa ma yeto inmovah. Ne niPablo, nitiotlatitlanili. Amo onechtlali iva nion amo onechtitlanki íkka tlaltikpaktlakatl kemi nitiotlatitlanili, sino onechtlali inevia in Jesucristo ivan toTajtzin Dios tlen okiyoliti in Jesús de itech mikilistli. Ne, ivan nochtin toknivah tlaneltokakeh tlen nova kateh, timechontlajkuililiah imejvah tlaneltokakeh tlen inchantih itech tlali de Galacia. ToTajtzin Dios ivan toTeko Jesucristo ma imechpialikah iknotlamachilistli iva yolosevilistli. In toTeko Jesucristo omotemakti ma kixpolokah por yen totlajtlakol ijkó kemi toTajtzin Dios okimonekilti, para techmakixtis de itech tlen amo kuali tlen onka itech nin tlaltikpaktli. Ma tikweijkachivakah in toYejwatzi para semijkak. Ijkó ma yeto. Nimotetzavia kenik san nima onkikajkeh in toYejwatzi, tlen omechnotzki ika iiknomachilis in Cristo, iva axka yonpanokeh itech oksé tlamachtilistli kemi oyeskia yi neli yankuik kuali tlajtoli. Pero tlen yi neli mach onka oksé tlamachtilistli tlen ma yeto noijki yankuik kuali tlajtoli, sino kateh sekimeh tlen imechkuatlapololtiah, iva kinekih kijtlakoskeh in yankuik kuali tlajtoli de Cristo. Pero tla íkka imechtlapovia ok tlamantli yankuik kuali tlajtoli iva amo kemi tlen tejvah otimechtlapovijkeh, ma ipan vetzi tlajyovilistli de toYejwatzi, san akin, maski se de tejvah o noso se ilvikaktlatitlanili. Ijkó kemi yotimechilvijkah, axka oksemi nimechilvia: Tla íkka imechtlapovia ok tlamantli yankuik kuali tlajtoli iva amo kemi tlen onkiselijkeh, ma ipan vetzi tlajyovilistli de toYejwatzi. Ika nin tlen nikijtova, amo kijtosneki ke ne niktemova para nikinpaktis in tlaltikpaktlakah, sino ne nikneki nikpaktis in toYejwatzi. Tla ne ok oniktemoskia para nikinpaktis in tlaltikpaktlakah, tonses amo onieskia niitekipano in Cristo. Nikneki xikmatikah, noknivah, ke in yankuik kuali tlajtoli tlen ne nimechmatiltia, amo san íkka tlaltikpaktlakatl okiyejyeko. Amo onikseli iva nion amo onikmomachti de íkka tlaltikpaktlakatl, sino yen Jesucristo onechnextili. Imejvah yinkimatih kenik onikatka achto ijkuak onipovia itech intiotlamachtil in judiojtih, iva kenik onikinchochololtiaya sa tlawel in tlaneltokakeh de toYejwatzi iva oniknekia nikinpopolos. Itech tiotlamachtilistli judío, ne okachi onikinpanaviliaya nojudiojiknivah tlen invah neva, porke ne sa tlawel onimotemaktiaya para nikinchivas in kostumbres tlen onechmachtijkeh nokojkolvah. Pero toYejwatzi, tlen onechpejpenki antes de ninesis iva ika iiknomachilis onechnotzki, okittak kuali ma nechmonextili iKone, para ma niktematilti in yankuik kuali tlajtoli innavak tlen amo judiojtih. Ijkuak ijkó opanolok, ne amo onia oniktlajtlaniito íkka tlaltikpaktlakatl ma nechilvi tlán moneki nikchivas, nion amo onia onikinmitato Jerusalén tlen yokatkah tiotlatitlaniltih antes de ne. Yej niman onia kan región de Arabia, iva satepa onivalmokuapki para Damasco. Ijkuak opanok eyi xivitl, onia Jerusalén para nikixmatis in Pedro, iva ompa ivan onimoka kaxtoli tonali. Pero amo onikinmitak tlen oksekimeh tiotlatitlaniltih, sino san yen in Jacobo tlen ikni in toTeko. Nin tlen nimechijkuililia yi neli melajka, iva toYejwatzi kuali kimati nik amo nimechkajkayava. Satepa onia kan región de Siria iva de Cilicia. Pero in tlaneltokakeh de Cristo tlen kateh Judea ayamo onechixmatiah. Yejvah san okinkakiah in gentejtih okijtovayah: “Neká tlen achto otechchochololtiaya, axka yi tetlapovijtinemi de tlen yankuik kuali tlajtoli tlen achto okinekia kipopolos.” Iva okiweijkachivayah in toYejwatzi por ne. Ijkuak opanok majtlaktli ivan navi xivitl oksejpa onia para Jerusalén ivan Bernabé, iva noijki onikvikak in Tito. Onia porke toYejwatzi onechmatilti ma nivia. Ompa otimololojkeh sekantzi san invan tlen okachi kinmixmatih kemi tlatlayakantokeh de tlaneltokakeh, iva onikinmakak kuenta in yankuik kuali tlajtoli tlen nitetlapovia innavak tlen amo judiojtih. Ijkó onikchi porke amo oniknekia ma yeto san nenka in tekitl tlen yonikchi o noso tlen nikchijtok. Yejvah okittakeh yompa tlen onikinmilvi, iva por eso Tito tlen notekitkaikni, iva maski ye amo judío, amo okichikavilijkeh ma mosirkunsidaro. Otimololojkeh otimotlapovijkeh porke sekimeh tlen amo neli tlaneltokakeh, oichtakakalakeh tonavak para techistlakoskeh tejvah, tlen Cristo Jesús yotechtotonki de imak itlanavatil Moisés, iva okinekiah oksemi techilpiskeh itech yejón tlanavatili. Pero tejvah amo otimotekavilijkeh nion se tzikitzi para tikinvelkakiskeh, porke otiknekiah imejvah xiktokilikah xikvelkaktokah tlen yi neli yankuik kuali tlajtoli. Nekateh tlen kinmixmatih kemi okachi tlatlayakantokeh de tlaneltokakeh, amitla yankuik tlamachtili onechmakakeh para ma ik nitlamachti. (Tla yejvah okachi tlatlayakantokeh o noso amo, ne mach notekiv, porke toYejwatzi techitta tinochtin tiiwalestih.) Yej okimomakakeh kuenta ke yen toYejwatzi onechtlali ma nikinmatilti tlen amo judiojtih in yankuik kuali tlajtoli, ijkó kemi Pedro noijki yen toYejwatzi okitlali ma kinmatilti tlen judiojtih. Porke in toYejwatzi tlen okichi ke Pedro ma yeto tiotlatitlanili innavak in judiojtih, noijki okichi ke ne ma nieto nitiotlatitlanili innavak tlen amo judiojtih. Jacobo, Pedro ivan Juan, tlen toknivah okinpiayah kemi tlaketzaltih de tlaneltokakeh, okimomakakeh kuenta ke Dios onechmakak velitilistli para ma veli ma nikchiva nin tekitl. Ne ivan Bernabé otechmakitzkijkeh ika inyekma kemi se ixneskayotl ke okatkah de akuerdo para titetlapoviskeh innavak tlen amo judiojtih, iva yejvah tetlapoviskeh innavak tlen judiojtih. San otechtlajtlanilijkeh amo ma tikavakah de tikinpaleviskeh tlen prowestih, iva yejón tlamantli ne ipa yi nikchijtivitz. Pero ijkuak in Pedro ovala Antioquía, chikavak onikajvak ixkotika iva onikilvi nik amo yompa tlen okichijtoka. Antes de oejkoskiah in judiojtih tlen Jacobo okintitlanki, Pedro otlakuajtoka invan tlaneltokakeh tlen amo judiojtih. Pero ijkuak oejkokeh in judiojtih, omosekankuik iva ayakmo invah otlakua, porke okinmavili in judiojtih tlen kijtovah ke nochtin tlen amo judiojtih moneki mosirkunsidaroskeh. Ijkuakó tlen oksekimeh tlaneltokakeh judiojtih noijki okichijkeh kemi Pedro, okipixkeh ome inmixko iva asta Bernabé noijki ijkó okichi kemi yejvah. Por eso, ijkuak onikittak ke amo okichijtokah kemi kijtova tlen yi neli yankuik kuali tlajtoli, ijkuakó onikilvi in Pedro inmixpan nochtin: “Tla te tijudío, iva tinemi kemi oyeskia amo tijudío, tonses, ¿tleka tikinchikavilia tlen amo judiojtih ma nemikah kemi oyeskia judiojtih?” Tejvah tijudiojtih desde otineskeh, iva topaisanojvah kijtova ke tejvah amo titlajtlakolejkeh kemi tlen amo judiojtih. Pero kuali tikmatih nik amika velis yetos tlakamela san por se kivelkakis itlanavatil Moisés, sino por se tlaneltoka inavak Jesucristo. Tejvah noijki otitlaneltokakeh inavak Jesucristo, para tieskeh titlakamelajkeh ika totlaneltokalis inavak Cristo, iva amo por se kivelkakis itlanavatil Moisés. Porke toYejwatzi amika velis kittas kemi tlakamela san por se kivelkakis itlanavatil Moisés. Iva axka, tla tejvah otimotokijkeh inavak Cristo para tieskeh titlakamelajkeh, iva yejón kitemakah kuenta ke tejvah noijki titlajtlakolejkeh kemi tlen amo judiojtih, ¿yejón kox kijtosneki Cristo techtoktia ma tiekah titlajtlakolejkeh? ¡Pos amo! Tla ne nikijtova ke itlanavatil Moisés amo kichivilia para techchivas titlakamelajkeh inavak toYejwatzi, pero satepa oksemi pevas nimotenmachis inavak, kijtosneki nikchijtok tlajtlakoli. Porke para yen tlanavatili ne yonimikki, iva yonimikki porke yen tlanavatili onechmikti. Pero axka niyolitok para toYejwatzi. Onechkrusifikarojkeh ivan Cristo, iva axka mach ok ne niyolitok, sino yen Cristo tlen yolitok notech. Iva tlen axka niyolitok itech nokuerpo, niyolitok por yen notlaneltokalis inavak iKone in toYejwatzi, tlen onechtlasojtlak iva omotemakti okixpolojkeh por ne. Ne amo niktlalia se lado iiknomachilis in toYejwatzi. Porke tla toYejwatzi oveliskia otechitaskia titlakamelajkeh por tikvelkakih itlanavatil Moisés, tonses oyeskia san tekitl oixpolivik in Cristo. ¡Ay, noknivah de Galacia, seppa amo intzontekonejkeh! ¿Akin omechtlajchivi para amo xikvelkakikah tlen melajkayotl? Ne kuali onimechyekilvi kenik oixpolivik in Jesucristo itech krus kemi oyeskia onkittakeh. Ne san nikneki nimechtlajtlanis se tlamantli: ¿Onkiselijkeh in Tioijyotzintli por onkivelkakeh itlanavatil Moisés, o noso por onkikakkeh in yankuik kuali tlajtoli iva onkineltokakeh? ¿Yi neli seppa amo intzontekonejkeh? Tla ijkuak onpejkeh ika yankuik nemilistli onkinejnekeh itlapalevil in Tioijyotzintli, ¿tleka axka inkinekih inmonejnemitiskeh ika imejvah inmonechikavalis? ¿Kox san por tekitl nochi in tlajyovilistli tlen onkipanokeh? Ne nikmati nik amo san tekitl. In toYejwatzi amo imechmaka in Tioijyotzintli por inkivelkakih itlanavatil Moisés, iva nion amo kinchiva tetzavimeh inmonavak por inkivelkakih itlanavatil Moisés, sino porke imejvah onkikakkeh in yankuik kuali tlajtoli iva onkineltokakeh. Ijkó noijki, Abraham otlaneltokak inavak toYejwatzi, iva ika yejón itlaneltokalis in toYejwatzi okittak tlakamela. Ijkó pues, kuali xikmatikah ke tlen yi neli tepilvah de Abraham, yejvah tlen kipiah tlaneltokalistli inavak toYejwatzi. In Tiotlajkuiloli desde yi wejkavitl okijtovaya ke in toYejwatzi noijki okinmitaskia kemi tlakamelajkeh tlen amo judiojtih por yen intlaneltokalis. Por eso in toYejwatzi okimakak in Abraham nin kuali tlajtoli: “Nikintiochivas nochtin gentejtih de nin tlaltikpaktli por yen te.” Ijkó pues, nochtin tlen kipiah tlaneltokalistli kiseliah tlatiochivalistli ijkó kemi okiseli in Abraham, tlen yi neli otlaneltokak. Nochtin tlen motenmachiah itech itlanavatil Moisés, kintlajyoviltis in toYejwatzi, porke in Tiotlajkuiloli kijtova: “Nochtin tlen amo kivelkakiskeh nochi tlen kijtova itlanavatil Moisés, kintlajyoviltis chikavak in toYejwatzi.” Kuali tikittah nik amika velis yetos tlakamela inavak toYejwatzi por se kivelkakis itlanavatil Moisés, porke in Tiotlajkuiloli kijtova: “Tlen tlakamela por yen itlaneltokalis kipias tlen yi neli nemilistli.” Iva itlanavatil Moisés amo mokitzkia itech tlaneltokalistli, sino in Tiotlajkuiloli kijtova: “Tlen kivelkakis nochi tlen kijtova itlanavatil Moisés, kipias tlen yi neli nemilistli por itlavelkakilis.” Pero Cristo okimonekilti kiselis por tejvah in tlajyovilistli tlen vetzi ipan se tlen amo kivelkaki itlanavatil Moisés. Iva ijkó nik otechmakixti. Porke in Tiotlajkuiloli kijtova: “In tlajyovilistli chikavak de toYejwatzi ipan vetzis se tlen kipilovah itech se kuavitl.” Ijkó opanolok para ke itech Cristo Jesús, tlen amo judiojtih noijki ma kiselikah in tlatiochivalistli tlen toYejwatzi okikakiti in Abraham, iva ijkó ika totlaneltokalis ma tikselikah in Tioijyotzintli tlen toYejwatzi otechkakiti techmakas. Noknivah, nimechilvis se ejemplo tlen san akin velis kajsikamatis. Ijkuak se tlakatl kuali moyekkava ivan íkka oksé tlakatl itech se tlamantli, iva kijkuilova se amatl iva kifirmarova, amika velis kipopolos nion kajxitilis itla. Ijkó pues, tlen toYejwatzi okikakiti kimakas in Abraham okatka para ye iva para iwejkaixvi. In Tiotlajkuiloli amo kijtova: “iva para iwejkaixvivah”, kemi oyeskia tlapova de miekeh, sino in Tiotlajkuiloli kijtova: “iwejkaixvi”, tlapova san de se, kijtosneki yen Cristo. Tlen nikneki nikijtos yen nin: toYejwatzi okichi se moyekkavalistli ivan Abraham iva okilvi nik velika kichivas tlen okikakiti. Por eso, itlanavatil Moisés tlen ovala navi siento ivan se poali ivan majtlaktli xivitl satepa, amo velis kipopolos in moyekkavalistli iva nion amo velis kipatlas tlen toYejwatzi okikakiti in Abraham. Porke tla toYejwatzi otechmakaskia tlen otechkakiti techmakas por se kivelkaki itlanavatil Moisés, tonses ayakmo neli mochiva kemi Ye otechkakiti. Pero ijkuak toYejwatzi okilvi in Abraham nik kimakas tlen okikakiti, amitla okitlajtlanili sino okilvi san kimakas. Tonses, ¿tlán tlapalevia itlanavatil Moisés? Yejón tlanavatili in toYejwatzi otechmakak satepa para kuali techititis nik amo kuali tlen otikchijtokah. Pero yejón tlanavatili omonejnekiskia asta ijkuak ovalaskia in Cristo, tlen por Ye omochi tlen toYejwatzi okikakiti in Abraham. In toYejwatzi itlanavatil okimakak in Moisés por medio de ilvikaktlatitlaniltih, iva Moisés kemi se tepantlajto okinmakak in israelitas. Pero ijkuak toYejwatzi okitlakakiti in Abraham, amo okinejneki íkka tepantlajto, sino Ye inevia okichi. Tonses, ¿kijtosneki itlanavatil Moisés kajki en kontra de tlen toYejwatzi okikakiti in Abraham? ¡Pos amo! Porke tla yejón tlanavatili oveliskia otechmakaskia nemilistli, tonses otiveliskiah otieskiah titlakamelajkeh por otikvelkakiskiah yejón tlanavatili. Pero in Tiotlajkuiloli kijtova ke tinochtin titlaltikpaktlakah techilpijtok in tlajtlakoli, para ke nochtin tlen tlaneltokaskeh inavak Jesucristo, ma velikah ma kiselikah tlen toYejwatzi okikakiti in Abraham. Antes de ovalaskia in tlaneltokalistli, itlanavatil Moisés okatka kemi se telpiloya, kan otitzaktokah asta ijkuak toYejwatzi otechititi in ojtli de tlaneltokalistli inavak Cristo. Ijkó pues, itlanavatil Moisés okatka kemi se konepixki tlen otechyakanki iva otechvikak inavak Cristo, para ijkó ika totlaneltokalis inavak Ye, ma tiekah titlakamelajkeh inavak toYejwatzi. Iva axka, komo yoejkok in tlaneltokalistli inavak Cristo, mach ok moneki ma techyakana itlanavatil Moisés kemi oyeskia konepixki. Iva axka innochtin inmochijtokeh intepilvah de toYejwatzi ika inmotlaneltokalis inavak Cristo Jesús. Porke nochtin tlen yonmobautisarojkeh ika itoka in Cristo, yokimotlalilijkeh in Cristo kemi oyeskia yokimotlalilijkeh se tzotzoli yankuik. Mach ok kipia tlen kittas kox se yetos judío o noso amo judío, kox se tlakovali o noso amo se tlakovali, kox se tlakatl o noso se sivatl, porke innochtin imejvah inpovih sa se inavak Cristo Jesús. Iva tla imejvah inpovih inavak Cristo, tonses noijki inmochijtokeh intewejkaixvivah de Abraham, iva noijki inmoaxka tlen toYejwatzi okikakiti kimakas. Tlen nikneki nikijtos yen nin: Mientras ok tzikitzi in chokotzi tlen kaxkatiskeh in erensia, ye noijki kajki iwal kemi se tlen tlakatlakovali tlen kajki ompa ikalijtik, maski in chokotzi ye iaxka nochi in erensia. Mientras ok chokotzi, kipia de kinvelkakis tlen kikuidarovah iva tlen kitiliah nochi tlen satepa yetos iaxka, asta ma kajxiti xivitl tlen ipapa yokijto. Ijkó noijki otechpanovaya in tejvah. Ijkuak ayamo otikixmatiah in Cristo, temak otikatkah kemi oyeskia ok titzitzintih, otikatkah imak in tlamachtilistih de nin tlaltikpaktli kemi oyeskia ika otechtzonvijkeh. Pero ijkuak oajsik tonali tlen toYejwatzi okitlali, okivaltitlanki iKone, tlen oneski itech se sivatl iva omoskalti imak itlanavatil Moisés, para ijkó otechtlaxtla iva otechtotonki de imak yejón tlanavatili, iva ijkó in toYejwatzi ovelik otechmokoneti kemi tiipilvah. Iva komo yotimochijkeh tiipilvah, in toYejwatzi otechvaltitlanili iTioijyotzi de iKone itech toyolo. Iva iTioijyotzi kichiva ma tikijtokah: “¡Abba!” Kijtosneki: “¡NoTajtzi!” Ijkó pues, ayakmo temak inmilpitokeh kemi oyeskia intlakovaltih, sino yinmochijtokeh intepilvah de toYejwatzi. Iva komo yonmochijkeh ipilvah, in toYejwatzi imechtlaaxkatia por intlaneltokah inavak Cristo. Achto, ijkuak imejvah ayamo onkixmatiah in toYejwatzi, onkatkah kemi intlakatlakovaltih porke onkintekipanovayah tlen amo neli diosmeh. Pero axka komo yonkixmatkeh in toYejwatzi, o noso okachi kuali ma tikijtokah, yen toYejwatzi yomechixmatki, ¿tleka oksemi inkimokaviliah ma imechtzonvikah ika nekateh tlamachtilistih de nin tlaltikpaktli tlen amo kipiah velitilistli para techpalevis iva amitla inpati? Imejvah ok inmilvichivah itech sekimeh tonaltih, metzmeh, xivmeh iva inkinmilvikixtiah oksekimeh tonaltih. Nimomavtia tla san tekitl onitekipano por imejvah. Noknivah, nimechtlatlavtia xiekah kemin ne, porke ne yonimochi kemi imejvah. Imejvah mach itla onnechtoktijkeh. Kemi imejvah yinkimatih, ijkuak yikinika onimechtlapovi de tlen yankuik kuali tlajtoli, onikchi porke onimokokovaya. Iva maski nokokolis sa tekitl omechovijtili, imejvah amo onimechtlajyalti iva nion amo onnechsekankuikeh, sino onnechselijkeh kemi oyeskia onkiselijkeh se ilvikaktlatitlanili de toYejwatzi, o noso kemi oyeskia onkiselijkeh inevia in Cristo Jesús. ¿Kan oyá neká pakilistli tlen achto onkipiayah? Ne kuali nikmati, ke tla oveliskia, asta onkinmokixtiliskiah inmoixtololovah para onnechinmakaskiah. Iva axka, ¿kox yonimokuapki kemi oyeskia nimechtlavelita san por nimechilvia tlen yi neli? Nekateh gentejtih mottah motekipachovah por imejvah, pero amo xikyejyekokah ke kitemovah itla kuali para imejvah. Yejvah kinekih imechxeloskeh de tejvah, para satepa yej yejvah xikinkakilikah. Kuali tla oksekimeh gentejtih motekipachovah por imejvah, pero ma yeto ika tlen kuali, iva ma yeto nochipa, iva amo san ijkuak nika inmovah. Ne nimechneki kemi innopilvah, pero mientras ayamo inmotlamih kemi Cristo, innechtlajyoviltiskeh miek, kemi ijkuak tlajyovia se sivatl ika kualolistli ijkuak nesi ikone. Oniknekiskia onieskia axka ompa inmovah para velis nimechtlapovis ok tlamantli, pero amo ok nikitilia tlán nikchivas inmovah. Imejvah tlen inkinekih inyeskeh imak itlanavatil Moisés, techilvikah se tlamantli: ¿Yi neli inkimatih tlen kijtova itlanavatil Moisés? Porke kajki ijkuilitok ke Abraham okinpixki ome ipilvah: se okipixki ivan sivatl tlen tlakovali iva oksé okipixki ivan itonana tlen amo okatka tlakovali. Ikone in sivatl tlen tlakovali oneski ijkó kemi tinochtin tinesih, pero ikone in sivatl tlen amo tlakovali oneski para ma mochiva tlen toYejwatzi okitekakiti. Yejón techajsikamatiltia se tlamantli. In ome sivameh kijtosneki ome moyekkavalistih. In sivatl Agar kijtosneki yen moyekkavalistli tlen omochi kan tepetl Sinaí, tlen nesih ikonevah para yeskeh tlakovaltih. Porke Agar kijtosneki yen tepetl Sinaí tlen kajki Arabia, iva noijki kijtosneki tlen axka siudad de Jerusalén. Iva nin siudad ivan ipilvah kateh kemi oyeskia tlakovaltih. Pero tlen amo tlakovali, kijtosneki yen Jerusalén tlen kajki ilvikak, iva yen mochijtok tomama. Porke in Tiotlajkuiloli kijtova: Xipaki te sivatl tlen amo veli timokoneajsi, te tlen amo tikinpia mokonevah. Xitzajtzi ika pakilistli, te tlen amo tikixmati in kualolistli ika konetl. Porke in sivatl tlen okikajkeh kinpias okachi miekeh ikonevah ke tlen kipia itotata. Noknivah, imejvah noijki inmochijtokeh kemi Isaac, inmochijtokeh intepilvah de tlen Dios okikakiti in Abraham. Iva ijkó kemi itech nekateh tonaltih ikone in Agar tlen oneski ijkó kemi tinochtin tinesih, san tlen amo okitoktiaya in chokotzi Isaac tlen oneski ika ivelitilis in Tioijyotzintli, iva axka noijki ijkó panolo. Pero ¿tlán kijtova in Tiotlajkuiloli? In Tiotlajkuiloli kijtova: “Xikixti de nika in sivatl tlen tlakovali, xikixtikah ivan ikone, porke ikone in sivatl tlen tlakovali amitla kitlaaxkatiskeh, sino kitlaaxkatiskeh yen ikone in sivatl tlen amo tlakovali.” Ijkó pues, noknivah, tejvah amo tiipilvah in sivatl tlen tlakovali, sino tiipilvah de tlen amo tlakovali. Cristo yotechtotonki para ayakmo ma tiilpitokah. Ijkó ximokavakah, iva ayakmo oksemi ma imechilpikah itech itlanavatil Moisés. Techkakilikah. Ne, niPablo, nimechilvia: Tla imejvah inmotenmachiskeh itech sirkunsisión, tonses tlen Cristo okichi amitla imechpalevis. Oksemi nimechnejmachtia: Nochtin tlen mosirkunsidaroskeh, moneki kivelkakiskeh nochi tlen kijtova itlanavatil Moisés. Tlen kinekih yeskeh tlakamelajkeh por kivelkakih itlanavatil Moisés, kijtosneki yomosekankuikeh de Cristo, iva yokikajkeh se lado iiknomachilis in toYejwatzi. Pero tejvah ika yen Tioijyotzintli tikpiah nechialistli nik tieskeh titlakamelajkeh ika totlaneltokalis. Ijkuak tikateh ivan Cristo Jesús, ayakmo kipia tlen kittas tla se kajki sirkunsidado o noso amo. Tlen kipia tlen kittas yen tlaneltokalistli inavak Cristo, iva yejón tlaneltokalistli kichiva ma titetlasojtlakah. Imejvah kuali onyayah. ¿Akin omechtzakuili para ayakmo xikvelkakikah in melajkayotl? Yejón tlamachtilistli tlen ika imechtlaneltokitijtokeh mach vitz de toYejwatzi tlen omechnotzki. Kemi kijtovah: “San ika tzikitzi xokotixtli veli kixokolia nochi in tixtli.” Ne nimotenmachia inavak toTeko de ke amo inkiyejyekoskeh oksé tlamantli de kemi tlen ne onimechmachti. Pero toYejwatzi kitlajyoviltis tlen imechkuatlapololtia, san akin yeski. Noknivah, tla ne onitlamachtiskia ke nochtin moneki mosirkunsidaroskeh, in judiojtih amo onechchololtijtinemiskiah, iva in tlamachtilistli de imikilis in Cristo itech krus amo okinkualaniskia. Pero yejonmeh tlen imechkuatlapololtiah amo san ma mosirkunsidarokah, sino san semi ma kimotekilikah nochi. Noknivah, imejvah toYejwatzi omechnotzki para xikajkatokah. Pero amo por yinkajkatokeh axka velis inkichivaskeh san tlan kinekis imotlaltikpaktlanekilis. Okachi kuali xiknejnekikah yejón nekajkavalistli para ximopalevikah se ivan oksé ika tlasojtlalistli. Porke nochtin tlanavatiltih tlen toYejwatzi okinmakak Moisés, motlami sa se tlanavatili: “Xiktlasojtla in mokni kemi te timotlasojtla.” Pero tla imejvah inmotetexojtoskeh iva inmokuajtoskeh se ivan oksé, xikpiakah kuidado, velis san mismo imejvah inmotlamiskeh. Por eso nimechilvia: Xikavilikah in Tioijyotzintli ma imechyakana itech inmonemilis, iva ijkó amo inkinekiskeh inkichivaskeh tlen kineki inmotlaltikpaktlanekilis. Porke in totlaltikpaktlanekilis amo ivan movika in Tioijyotzintli, iva in Tioijyotzintli amo ivan movika in totlaltikpaktlanekilis. Nochtin omeh amo movikah, iva por eso imejvah amo veli inkichivah tlen kuali tlen inkinekih. Pero tla imechyakana in Tioijyotzintli, kijtosneki ayakmo inkateh imak itlanavatil Moisés para inkivelkakiskeh. Tlen kimokaviliah ma kinyakana tlen kineki intlaltikpaktlanekilis, niman motta tlen kichivah: avilnemih, pitzonemih, karayonnemih, kinmavistiliah diosmeh tlen tlamachivaltih, tetlajchiviah, tekualankaitakeh, kimomaganih, chavaterojtih, kuejsijkeh, itla kinekih san para yejvah, tetlajkoxelojkeh, mosekankuih kichivah ingrupo, nexikoltih, temiktijkeh, tlavankeh, sa panova kipakilismakah inkuerpo iva kichivah oksekimeh tlamantih kemi ninmeh. Ne nimechnejmachtia ijkó kemi achto ipa yonimechilvi, ke tlen ijkó kichivah amo poviskeh kan toYejwatzi tlanavatia. Pero in Tioijyotzintli techtoktia ma titetlasojtlakah, ma tikpiakah pakilistli, yolsevilistli, tlaxikolistli, ma se yeto kuali tlakatl, ma se kitechivili tlen kuali, ma se yeto tenmachtli, ma se yeto yolyamanki iva ma se kimati ma motlakavalti. Amo onka nion se tlanavatili tlen ma yeto en kontra de ninmeh tlamantih. Iva tlen povih inavak Cristo, yokikrusifikarojkeh intlaltikpaktlanekilis iva inmilevilis amo kuali. Axka komo in Tioijyotzintli yotechmakak yankuik nemilistli, ma tikmokavilikah yen Tioijyotzintli ma techyakana. Amo ma timoweinekikah, nion amo ma timopepevaltikah ika itla tlamantli se ivan oksé, iva nion amo ma timonexikolitakah se ivan oksé. Noknivah, tla íkka tokni vetzi itech itla tlajtlakoli, imejvah tlen imechyakana in Tioijyotzintli, xikpalevikah ika yolyamanilistli para ma moyektlali. Pero xikpiakah kuidado amo san kichiva imejvah noijki invetziskeh itech yejón tlajtlakoli. Ximopalevikah se ivan oksé ijkuak imechpanos itla ovijkayotl. Tla ijkó inkichivaskeh, kijtosneki inkivelkakih itlanavatil in Cristo. Tla íkka momachilia weititok, maski amo neli, san ye iselti mokajkayava. Kada se ma motlajtlata ika tlen kichiva, tla kuali tlen kichiva, velis momachilis kuali ika yejón, pero amo ma moparejaro invan oksekimeh. Kada se ma ompa kitta tlen ye inemilis. Tlen kiselia tlamachtilistli de itlajtol in toYejwatzi, moneki kipalevis itlamachti ika nochi tlamantli tlen kuali tlen ye kipia. Amo xikyejyekokah ke imejvah velis inkikajkayavaskeh in toYejwatzi. Kada se kipixkas tlen okitookak. Tlen kitooka tlen kipaktia itlaltikpaktlanekilis, kipixkas mikilistli. Pero tlen kitooka tlen kipaktia in Tioijyotzintli, kipixkas nemilistli para semijkak. Amo ma tisotlavakah de tikchivaskeh tlen kuali, porke tla amo timoxijxikoskeh, ajsis tonali tipixkaskeh. Por eso, nochipa ijkuak tiveliskeh, ma tikchivakah tlen kuali innavak nochtin, pero okachi innavak toknivah tlen tlaneltokakeh. Xikinmitakah ninmeh wejwei letrajtih tlen nimechijkuililia ika noma. Nekateh tlen kinekih imechchikaviliskeh ximosirkunsidarokah, ijkó kichivah porke kinekih mokavaskeh kuali invan gentejtih. Amo kinekih ma kinchochololtikah por tetlapoviskeh ke san yen imikilis in Cristo itech krus veli temakixtia. Pero nion yejvah tlen mosirkunsidarovah amo kivelkakih nochi tlen kijtova itlanavatil Moisés. Pero yejvah kinekih ximosirkunsidarokah, para ijkó motenpovaskeh ke yejvah ovelikeh omechchikavilijkeh para onmosirkunsidarojkeh. Pero ne amo kema ma nikyejyeko nimotenpovas de itla tlamantli, sino san yen de imikilis in toTeko Jesucristo itech krus. Pues por yen imikilis in Cristo itech krus, para ne nochi tlamantli de nin tlaltikpaktli yomikki, iva ne noijki yonimikki para yen tlamantih de nin tlaltikpaktli. Amitla ipati tla se kajki sirkunsidado o noso amo. Tlen yi neli ipati yen yo se neski de yankuik. ToYejwatzi ma kinmaka yolsevilistli iva iknomatilistli nochtin tlen nemih ijkó kemi kijtova nin tlamachtilistli, kijtosneki nochtin tlen yi neli iaxkavah in toYejwatzi. De nika para tlayakapa, amo ok íkka ma nechkuejso ika yejonmeh tlamantih. Porke nestok sentetl itech nokuerpo kan onechmagakeh, iva yejón kiteititiah ke yonitlajyovi por nipovi inavak toTeko Jesús. Noknivah, iiknomachilis in toTeko Jesucristo ma yeto itech inmoyolo. Ijkó ma yeto. Ne, niPablo, nitiotlatitlanili de Jesucristo porke toYejwatzi ijkó okimonekilti. Nimechtlajkuililia imejvah tlen inmaxkameh de toYejwatzi tlen inchantih Éfeso, imejvah tlen amo inkikavah de intlaneltokah inavak Cristo Jesús. ToTajtzin Dios ivan toTeko Jesucristo ma imechpialikah iknomachilistli iva yolsevilistli. Ma tikweijkachivakah in toYejwatzi, iTajtzi in toTeko Jesucristo, porke yotechtiochi itech toyolo ika nochi tlamantli tlatiochivalistli de ilvikak porke tipovih inavak Cristo. Antes de oyeskia in tlaltikpaktli, in toYejwatzi ipa yotechpejpenki por medio de Cristo para ma tiekah iaxkavah iva amo ma tikpiakah itla tlajtlakoli ixpantzi. In toYejwatzi ika itlasojtlalis ik okitlali techselis kemi tiipilvah por tlen Jesucristo okichi por tejvah, ijkó okimonekilti kichivas desde achto. Para ijkó ma tikweijkachivakah por yen imavistijkaiknomachilis, tlen ika otechseli por yen itlasojkaKone, tlen otechtlaxtla ika iessotzi. Iva ijkó axka tikpiah tlapojpolvilistli de totlajtlakol. In toYejwatzi ijkó okichi porke kipia wei iknomachilistli. Iva yejón iknomachilistli otechmakak sa tlawel miek, otechmakak nochi tlayejyekoli iva tlamatilistli. Iva otechmatilti tlen achto amika okimatia de tlen okimonekiltiaya kichivas. In toYejwatzi ik okitlali kichivas yejón itech Cristo. Iva ijkuak ajsis tonali tlen toYejwatzi yokitlali, kisetilis nochi tlamantli inavak Cristo, nochtin tlamantih tlen kateh itech ilvikak iva tlen kateh itech tlaltikpaktli, iva yen Cristo kinnavatis. Itech Cristo, in toYejwatzi yotechpejpenki para techtlaaxkatis desde ijkuak ayamo okatka in tlaltikpaktli, ijkó okijto kichivas, porke Ye kichiva ke nochi tlamantli ma mochiva kemi Ye kimonekiltia. Iva okimonekilti ke tejvah tlen tijudiojtih, tejvah achto ma tiktlalikah tonechialis inavak Cristo, para ma tikweijkachivakah tomavistijkatzi Dios. Noijki imejvah tlen amo injudiojtih, yonkikakeh in tlajtoli tlen yi neli melajka, tlen yankuik kuali tlajtoli tlen imechmaka nemakixtilistli. Iva ijkuak onkineltokakeh in Cristo, ijkuakó toYejwatzi omechixneskayoti ika Tioijyotzintli tlen yi wejkavitl otechkakiti techmakas. In toYejwatzi otechmakak iTioijyotzi para ma tikmatikah nik velika techtlaaxkatis, ijkuak tlamis techmakixtis tinochtin tlen tiiaxkavah. Por eso tikweijkachivah tomavistijkatzi Dios. Por eso, ijkuak onikmatki nik yi neli intlaneltokah inavak toTeko Jesús iva nik inkintlasojtlah nochtin tlen toYejwatzi iaxkavah, amo nikava de niktlasojkamachilia in toYejwatzi por imejvah iva nimechilnamiki itech nodiostzajtzilis. Niktlajtlanilia in Dios de toTeko Jesucristo, tlen tomavistijkatzi toTajtzin Dios, ma imechmaka tlamatilistli iva ajsikamatilistli para xikixmatikah okachi kuali. Niktlajtlanilia in toYejwatzi ma imechtlapoli inmotlayejyekol, para xikmatikah nik sa tekitl miek ipati in nechialistli tlen inkipiah imejvah tlen toYejwatzi omechnotzki, iva kipia wei imavistilis tlen Ye imechaxkatis imejvah iva nochtin tlen iaxkavah. Iva noijki xikmatikah nik sa tlawel wei ivelitilis tlen ika techpalevia tlen titlaneltokah inavak. Iva yejón ivelitilis mismo yen tlen toYejwatzi okiteititi ika wei chikavalistli ijkuak okiyoliti in Cristo iva okichi ma motlali ik iyekmapa itech ilvikak. Iva in toYejwatzi okimakak in Cristo wei tekivajkayotl para ma kinnavati nochtin ejekameh tlen kateh kemi tekivajkameh, tlen tlatlanavatijkeh, tlen kipiah velitilistli, tlen tetekovajkeh iva itech nochi tlamantli tlen onka, amo san axka itech ninmeh tonaltih, sino noijki itech nekateh tonaltih tlen satepa yetos. In toYejwatzi yokimaktili in Cristo nochi tlamantli para ma kinavati, iva okitlali ma yeto para tlen tlaneltokakeh kemi yen tzontekomatl itech nochi tlamantli. Iva ikuerpo in Cristo yejvah tlen tlaneltokakeh. Ye kinmajxitia iva kintemitia nochi, iva kichiva nochi ma ajsito ika Ye inevia. In toYejwatzi omechmakak nemilistli ijkuak imejvah onkatkah kemi onmiktokah itech tlajtlakoli iva itech okseki tlamantli tlen amo kuali. Imejvah onnemiah itech tlajtlakoli, ijkó kemi nemih tlen oksekimeh tlaltikpaktlakah. Onkivelkakiah in Amo Kuali Tlakatl tlen kinyakana in amo kuali ejekameh tlen nemih itech ejekatl, iva tekipanova intech tlen amo kinekih kivelkakiskeh in toYejwatzi. Tinochtin tejvah noijki ijkó otikatkah. Otikmakayah tokuerpo tlen okileviaya. Otikchivayah tlen okinekia totlaltikpaktlanekilis ivan totlayejyekol. Iva por eso, totech opovia otikijyoviskiah ikualanilis in toYejwatzi ijkó kemi tlen oksekimeh tlaltikpaktlakah. Pero toYejwatzi sa tekitl teiknomatki iva sa tlawel wei itlasojtlalis tlen techpialia. Iva ijkuak otimiktokah itech tlajtlakoli, in toYejwatzi otechmakak nemilistli san sekka ivan Cristo. Imejvah intlamakixtiltih ika toYejwatzi iiknomachilis. San sekka ivan Cristo otechyoliti, iva okichi ma timotlalikah ivan Cristo Jesús itech ilvikak. In toYejwatzi ijkó okichi para kiteititis, itech tonaltih tlen vitzeh, nik sa panova wei iiknomachilis iva itlasojtlalis tlen techpialia itech Cristo Jesús. Imejvah onmomakixtijkeh ika iiknomachilis in toYejwatzi ijkuak onkineltokakeh. Iva mach imejvah onkimotlanilijkeh inmonemakixtilis, sino toYejwatzi omechtliokoli. Iva imejvah intlamakixtiltih amo por onkichijkeh itla tlen kuali, para ijkó amika velis ik moweinekis. Tejvah toYejwatzi otechchi, iva inavak Cristo Jesús otechmakak yankuik nemilistli para ma tikchivakah tlen kuali, tlen toYejwatzi ipa ijkó yokitlali para tejvah desde yi wejkavitl. Ijkó pues, imejvah tlen amo injudiojtih, xikilnamikikah kenomi nik onkatkah. In judiojtih mosirkunsidarovah itech inkuerpo, iva por eso yejvah motenevah sirkunsidadojtih, iva imejvah imechtokayotiah amo insirkunsidadojtih. Imejvah amo onkixmatiah in Cristo. Onkatkah sekka iva amo onpoviah invan gentejtih de Israel, amo onkipiayah parte itech in moyekkavalistli tlen toYejwatzi okichi invah nion tlen okinkakiti kinmakas. Amo onkipiayah Dios iva nion amo onkipiayah nechialistli itech nin tlaltikpaktli. Pero axka imejvah, tlen onkatkah wejka de toYejwatzi, axka yonmotokijkeh inavak, porke insetitokeh ivan Cristo Jesús por yen iessotzi. Cristo inevia okichi ma tiekah ika kuali. Ye okichi ke judiojtih iva tlen amo judiojtih ma motlami sa se tlamantli de gentejtih, okixitini in tepamitl tlen okintlajkoxelojtoka iva ika imikilis itech krus ika okipopolo in tlavelitalistli tlen okipiayah. Cristo okipopolo in tlanavatili tlen miek tlamantli otlanavatiaya ma se kichiva. Iva de intech judiojtih iva tlen amo judiojtih, okimochivili se yankuik tlamantli de gentejtih. Iva ijkó okichi ma yekah ika kuali. Ika imikilis itech krus, okichi ke in judiojtih iva tlen amo judiojtih ma kipiakah tlapojpolvilistli inavak toYejwatzi, iva ijkó ma yeto sa se kuerpo, iva ijkó noijki okipopolo in tlavelitalistli. Cristo ovitza omechmatiltiko in yankuik kuali tlajtoli de yolsevilistli imejvah tlen onkatkah wejka de toYejwatzi, iva noijki in judiojtih tlen okatkah serka de Ye. Iva por yen Cristo, tanto judiojtih iva tlen amo judiojtih, tinochtin tivelih tajsih inavak toTajtzin Dios, san ika se mismo Tioijyotzintli. Por eso imejvah tlen amo injudiojtih, ayakmo inkateh kemi oyeskia invitzeh de oksé tlali iva inchantih tealtepe, sino axka inpovih itech se mismo altepetl invan tlen toYejwatzi iaxkavah, iva axka yinpovih itech ifamilia in toYejwatzi. Tinochtin tikateh kemi se kali, iva tikateh itech se tlakxitlanyotl tlen okichijkeh in tiotlatitlaniltih ivan tiotenejmachtijkeh, iva Cristo Jesús yen tetl tlen okachi kichikajtok in kali. Iva itech Cristo, nochi in tepamitl moyektentiv iva moskaltijtiv para motlamis se templo chipavak para toTeko. Iva itech Cristo, imejvah ivan nochtin tlen oksekimeh, teva inpovih itech yejón kali kan chanti in toYejwatzi ika iTioijyotzi. Por yejón, ne niPablo, nitzaktok telpiloya por nitetlapovia de Cristo Jesús, iva porke nikchiva se kuali para imejvah tlen amo injudiojtih. Imejvah yinkimatih nik in toYejwatzi onechmakak nin tekitl para nimechmatiltis iiknomachilis, imejvah tlen amo injudiojtih. In toYejwatzi otechmatilti tlen achto amika okimatia de tlen okimonekiltiaya kichivas, ijkó kemi achto ne yonimechtlajkuilili kana keski tlajtoli. Tla inkileroskeh tlen onimechijkuilili, inkimomakaskeh kuenta nik kuali nikajsikamati tlen achto amika okimatia de yen Cristo. Yejón tlen achto amika okimatia, in toYejwatzi amo okinmatilti tlen onenkeh antes de tejvah, pero axka, ika iTioijyotzi, yokinmatilti in tiotlatitlaniltih ivan in tiotenejmachtijkeh tlen iaxkavah. Tlen achto amika okimatia, kijtosneki ke tlen amo judiojtih iva tlen judiojtih tlen kineltokah in yankuik kuali tlajtoli, parejo kintlaaxkatiskeh, parejo poviskeh itech se kuerpo iva parejo kiseliskeh tlen toYejwatzi yokijto techmakas itech Cristo Jesús. In toYejwatzi onechtlali ma nitetlapovi tlen yankuik kuali tlajtoli, porke in toYejwatzi ika iiknomachilis onechmakak yejón tekitl kemi se tlatliokolili ijkuak ivelitilis notech otekipano. Maski ne amitla nopati de nochtin tlen toYejwatzi iaxkavah, Ye ika iiknomachilis onechmakak nin tekitl de ma nikinmatilti tlen amo judiojtih tlen yankuik kuali tlajtoli tlen kipia miek tlatiochivalistli inavak Cristo asta nion amika velis kipovas. Iva toYejwatzi onechtlali ma nikinmajsikamatilti nochtin tlen achto amika okimatia, porke Ye, tlen okichi nochi tlen onka, okitlaatijtoka itech nochtin xivmeh tlen yopanotivalajkeh. Ijkó otlamochivalok, para ke axka, nochtin tlen tlanavatiah iva tlen kipiah velitilistli itech ilvikak, ma kimatikah por yen tlaneltokakeh ke toYejwatzi kipia miek tlamatilistli tlen moteititia de miek tlamantli. In toYejwatzi desde achto ipa yokijto nik ijkó kichivas, iva ijkó okichi itech Cristo Jesús tlen toTeko. Iva por totlaneltokalis tlen tikpiah inavak Cristo, axka veli timotokiah inavak toYejwatzi ika netenmachilistli. Por eso nimechtlatlavtia amo ximoxijxikokah por yen tlen nikijyovia. Tlen nechpanova yejón imechpalevis imejvah, iva omonekia ika onmomachiliskiah kuali. Por eso nimotlankuaketza nimodiostzajtzilia inavak iTajtzin toTeko Jesucristo, tlen inTajtzi de nochtin tlen kateh itech ilvikak iva ipan tlaltikpaktli porke Ye okinchi. Niktlatlavtia ke ika imavistijkarikojyo, ma imechmaka itech inmoyolo chikavalistli iva velitilistli ika iTioijyotzi. Iva ijkó Cristo ma chanti itech inmoyolo ika inmotlaneltokalis, iva itlasojtlalis ma yeto kemi nelvatl iva kemi tlakxitlanyotl de inmonemilis. Iva ijkó xikajsikamatikah san sekka ivan nochtin tlen toYejwatzi iaxkavah, ke itlasojtlalis in Cristo sa panova patlavak, weyak, wejkapa iva wejkatla. Niktlatlavtia in toYejwatzi imejvah xikixmatikah itlasojtlalis in Cristo, tlen sa panova wei iva amika veli kajsikamati. Iva ijkó xitemikah ika nochi tlen toYejwatzi kipia para imechmakas. In toYejwatzi tlen tekipanova totech ika ivelitilis, Ye velis kichivas ika yejón ivelitilis okachi miek de tlen tejvah velis tiktlajtlaniliskeh iva asta okachi de tlen velis tikajsikamatiskeh. Nochipa iva para semijkak ma tikweijkachivakah in toYejwatzi, tejvah tlen titlaneltokakeh iva tlen tisetitokeh ivan Cristo Jesús. Ijkó ma yeto. Ne, pues, tlen nitzaktok telpiloya por niktekipanova in toTeko, nimechtlatlavtia xinemikah ijkó kemi moneki nemiskeh tlen toYejwatzi yokinnotzki, porke imejvah yi neli omechnotzki. Xiekah inyolyamankeh iva xiekah intlakamelajkeh. Xitlaxikokah iva xikmoxikolikah se ivan oksé ika tlasojtlalistli. Xikchivakah asta kan veli de xiekah ika kuali, iva xisetitokah san sekka ika Tioijyotzintli. Tipovih san itech se kuerpo, iva san itech se Tioijyotzintli, iva ijkó noijki in toYejwatzi otechnotzki ma tikpiakah san se nechialistli. Onka san se toTeko, onka san se tlaneltokalistli, onka san se bautismo, onka san se Dios tlen toTajtzi de tinochtin, tlen tlanavatia itech tinochtin, tlen tekipanova itech tinochtin iva kajki itech tinochtin. Pero Cristo otechmakak velitilistli kada se de tejvah kemi se tlatliokolili para ma tivelikah ma tiktekipanokah, ijkó kemi Ye okinekki otechmakak. Por eso in Tiotlajkuiloli kijtova: Ijkuak otlejkok tlakpak, okinvikak tlen Ye okinkitzki, iva okinmakak velitilistli in gentejtih kemi se tlatliokolili. ¿Iva tlán kijtosneki “otlejkok”? Kijtosneki achto otemok asta tlatzintla itech nin tlaltikpaktli. Iva tlen otemok kijtosneki yen mismo Cristo tlen otlejkok asta okachi tlakpak de itech ilvikak, para kitemitis nochi tlamantli ik sentetl ika Ye inevia. Iva Ye inevia okintlali sekimeh ma yekah tiotlatitlaniltih, sekimeh tiotenejmachtijkeh, sekimeh tetlapovijkeh de tlen yankuik kuali tlajtoli, sekimeh tlajpixkeh iva sekimeh tlamachtijkeh, para ijkó tlen toYejwatzi iaxkavah ma velikah ma kichivakah itekiv in toYejwatzi, para ma kiskaltikah ikuerpo in Cristo. Iva ijkó tinochtin tieskeh sa se ika tlaneltokalistli iva ika tlaixmatilistli de iKone in toYejwatzi. Iva ijkó tieskeh tichikavakeh, asta kan ma tajsikah iva ma timotlamikah tiyektikeh kemi Cristo. Iva ijkó ayakmo tieskeh kemi tikonemeh tlen nima kipapatlah intlayejyekol, tlen ijkuak kikakih itla oksé tlamachtili niman kineltokah iva vetzih itech intlakajkayavalis de nekateh tlen kitemoliah kenik tlakajkayavaskeh. Okachi kuali, ma tikijtokah tlen melajkayotl ika tlasojtlalistli. Iva ijkó ma timoskaltikah itech nochi tlamantli para tieskeh kemi Cristo, tlen kajki kemi itzonteko in kuerpo, kijtosneki yejvah tlen tlaneltokakeh. Itech Cristo nochtin tlaneltokakeh setitokeh ijkó kemi tokuerpo nochi sesetitok. Nochi tlalvatl iva nochi omitl mokikitzkijtok, iva nochtin tekipanovah iva kichivah tlen moneki kichivaskeh. Iva ijkó kemi se kuerpo, in tlaneltokakeh moskaltijtivih iva mochikajtivih itech tlasojtlalistli. Ijkó pues, nikneki nimechilvis nin tlamantli ika itoka in toTeko: ayakmo xinemikah kemi tlen amo kixmatih toYejwatzi, porke yejvah san tlen amo kimoyejyekoliah. Intlayejyekol kajki kan tlayova. Amo kipiah nemilistli tlen toYejwatzi kitemaka, porke amitla kimatih kajsikamatih iva okitlakuajkeh inyolo. Mach ok kimatih pinavah, yomotemakakeh kichivah tlen amo kuali tlen tepinati, iva sa kinektokeh kichivaskeh miek tlamantli pitzoyotl. Pero imejvah amo yen yejón tlen onkimomachtijkeh de Cristo. Porke imejvah omechtlapovijkeh iva omechmachtijkeh de Jesús ijkó kemi tlen melajkayotl tlen onka itech Ye. Imejvah omechmachtijkeh ke ayakmo moneki innemiskeh kemi achto onkatkah, sino xikmokixtilikah inmotlaltikpaktlanekilis kemi oyeskia se tzotzoli, tlen yoijtlakavik por yen amo kuali ilevilistli tekajkaya. Iva xikmokavilikah in toYejwatzi ma kiyankuili inmoyolo iva inmotlayejyekol. Iva xikmotlalilikah kemi oyeskia se tzotzoli tlen yankuik nemilistli, tlen toYejwatzi okichi para xiekah kemi Ye, para xikchivakah tlen kuali iva tlen chipavak porke inkixmatih tlen melajkayotl. Por eso, xikavakah sekka in tlakajkayavalistli, iva xikijtokah tlen melajkayotl innavak inmoknivah, porke tinochtin tipovih san itech se kuerpo. Tla inkualanih, amo xikavilikah yejón ma imechtlajtlakolchivalti. Iva inmokualanilis amo ma wejkava nochi se tonali, amo xikmakakah lugar in Amo Kuali Tlakatl ma imechyoltilana. Tlen otlachtekia, ayakmo ma tlachteki, sino ma tekipano ma kichiva ika imavah tlen kuali. Ijkó kipias tlán kinmakas in toknivah tlen amitla kipiah. Amo ma kisa de itech imoten itla tlajtoli tlen amo kuali, sino san yen tlen kuali tlajtoli tlen moneki, tlen kinpalevis moskaltiskeh iva kintiochivas tlen kikakiskeh. Amo xikyolkokokah iTioijyotzi in toYejwatzi, tlen ika omechixneskayoti kemi inmaxkameh de Ye para neká tonali de temakixtilistli. Xikixtikah de inmotech nochi tetlavelitalistli, in kuejsivilistli, in kualanilistli, in tzatzajtzilistli, in istlakayotl iva nochi tlen amo kuali. Yej xiekah inkuali tlakah se ivan oksé, xiteiknomatikah, ximotlapojpolvikah se ivan oksé, ijkó kemi toYejwatzi omechtlapojpolvi por yen Cristo. Por eso, imejvah kemi intetlasojkakonevah de toYejwatzi, moneki xikchivakah de xiekah kemi Ye. Moneki ximotlasojtlakah kemi Cristo otechtlasojtlak asta omotemakak ma kixpolokah por tejvah, kemi se tlamanali iva kemi se yolkatlamiktili tlen kualtzi ajviak para toYejwatzi. Imejvah inmaxkameh de toYejwatzi, iva por eso, nion amo ma yeto entre imejvah nion itla tlajtlakoli de avilnemilistli, nion itla tlen pitzotik iva nion itla tlaixnekilistli. Amo xikijtokah itla tlajtoli tlen tepinati, nion itla tlajtoli tlen tontojyotl, iva nion amo ximokamanalvikah, porke mach ok inmotech povi xikinmijtokah yejonmeh tlamantih. Okachi kuali xiknejnekikah inmoten para xiktlasojkamachilikah in toYejwatzi. Kuali xikmatikah ke tlen avilnemis itech tlajtlakoli o noso kichivas itla tlamantli pitzotik o noso tlaíxneki, yejón kemi oyeskia kinmavistilia diosmeh, nochtin yejonmeh amo kalakiskeh kan tlanavatiah in Cristo ivan toYejwatzi. Amo ma imechkajkayavakah tlen imechilviskeh ke amitla kijtosneki tla inkinchivaskeh yejonmeh tlajtlakoltih, porke ikualanilis in toYejwatzi vitz inpan nochtin tlen amo kivelkakih. Por eso, amo invah ximonelokah tlen ijkó kichivah. Porke achto imejvah onkatkah kan tlayova, pero axka yinkateh kan tlanestok porke yinsetitokeh ivan toTeko. Por eso, xinemikah ijkó kemi moneki nemiskeh tlen povih kan tlanestok. Porke in tlanextli kichiva ma tikchivakah nochi tlamantli tlen kuali, tlen melajka iva tlen yi neli. Xiktratarokah de xikmomachtikah xikchivakah tlen kipaktia in toTeko. Amo xikinchivakah in tlamantih tlen gentejtih kinchivah kan tlayova. Yejón amo kivalika itla kuali. Okachi kuali xikchivakah tlen kuali para inkiteititiskeh ke in tlamantih tlen mochivah kan tlayova amo kuali. Porke asta tepinati se kijtos tlen yejvah kichivah ichtaka. Pero ijkuak in tlanextli tlavia, nochi tlamantli paninesi, iva veli motta kenomi nik kajki. Por eso kijtovah: Xiijsa te tlen tikochi, iva ximeva de intzala in mikameh, iva mitztlavilis in Cristo. Por eso, ximotlachilikah de kenik innemih. Amo xinemikah kemi oyeskia amo intlalnamikilisejkeh sino kemi tlen tlayejyekolejkeh. Kuali xikinnejnekikah ninmeh tonaltih para inkichivaskeh tlen kuali, porke tikateh itech tonaltih tlen ovijtitokeh. Amo xiekah intontojtih, sino xikajsikamatikah tlán kimonekiltia in toTeko. Amo ximoiwintikah ika tlakonili, porke yejón imechtoktis xikchivakah tlen amijtok. Okachi kuali xitentokah de Tioijyotzintli para kuali xinejnemikah, ximoyolchikavakah se ivan oksé ika salmos, ika himnos iva ika tiotlakuikaltih. Xiktlakuikilikah iva xikweijkachivakah in toTeko ika nochi inmoyolo. Nochipa xiktlasojkamachilikah toTajtzin Dios por nochi tlamantli, ika itoka in toTeko Jesucristo. Ximovelkakikah se ivan oksé para ma motta nik yi neli inkitlakitah in Cristo. Imejvah insivameh moneki xikinvelkakikah inmototatavah kemi oyeskia inkivelkakih in toTeko. Porke in tlakatl mochijtok yen tzontekomatl de itonana, ijkó kemi Cristo mochijtok yen tzontekomatl de tlen tlaneltokakeh, tlen povih kemi ikuerpo, iva yen inTemakixti. Ijkó kemi in tlaneltokakeh kivelkakih in Cristo, ijkó noijki moneki in sivameh ma kinvelkakikah intotatavah itech nochi tlamantli. Imejvah intlakah, xikintlasojtlakah inmotonanavah, ijkó kemi Cristo kintlasojtla in tlaneltokakeh iva omotemakak ma kixpolokah por yejvah. Ijkó okichi para kinchipavas iva ma yekah iaxkavah. Okinchipa ika atl iva ika itlajtol. Ijkó okichi para kintlalis in tlaneltokakeh Ye iyakapa kemi se novia kualtzi tzotzolejtok asta petlantok, amo sokío, amo xojxolochtik, iva nion amo kipia itla tlamantli tlen amo kuali, sino ma yeto chipaktzi iva yektik. Ijkó noijki, in tlakah moneki ma kintlasojtlakah intonanavah ijkó kemi kitlasojtlah inkuerpo. Tlen kitlasojtla itonana kijtosneki ye mismo motlasojtla. Porke amika kitlavelita ikuerpo, sino kitlamaka iva kimalvia ijkó kemi Cristo kinmalvia in tlaneltokakeh. Porke tejvah tipovih partes de ikuerpo, kemi inakayo iva iomiovah. In Tiotlajkuiloli kijtova: “Por eso in tlakatl kikavas ipapa iva imama iva mosetilis ivan itonana, iva de omeh mochivas sa se tlakatl.” Onka se wei tlamachtilistli tlen nika tlaatitok, pero tlen nikijtova kipia tlen kittas de Cristo iva de yejvah in tlaneltokakeh. Ijkó pues, kada tlakatl moneki ma kitlasojtla itonana ijkó kemi ye motlasojtla, iva in sivatl moneki ma kitlakita intotata. Tepilvah, imejvah kemi intlaneltokakeh inavak toTeko, moneki xikinvelkakikah inmopapavah, porke yen yejón tlen imechtokarova inkichivaskeh. Tlen achto tlanavatili tlen toYejwatzi techmatiltia nik techtiochivas tla tikchivaskeh, yen nin: “Xiktlakita mopapa ivan momama, para kuali tietos iva tiwejkavas tinemis itech nin tlaltikpaktli.” Imejvah tlen intepapavah, amo xikinkualanikah inmopilvah, sino moneki xikinmelavakah iva xikinmilvikah tlen moneki kichivaskeh ijkó kemi kimonekiltia in toTeko. Imejvah tlen intlakatlakovaltih, xikintlakitakah inmotekovah itech nin tlaltikpaktli. Xikintlakitakah iva xikinmavilikah, iva xitekipanokah ika nochi inmoyolo kemi oyeskia intekipanovah para Cristo. Kuali xikintekichivilikah iva amo san ijkuak imechtlatokeh inmotekovah para kuali inmokavaskeh invah, sino xitekipanokah kemi intlakatlakovaltih de Cristo ika nochi inmoyolo kemi toYejwatzi kimonekiltia. Xitekipanokah ika pakilistli kemi oyeskia intekipanovah para toTeko iva amo para se tlakatl. Kuali xikmatikah, ke kada se tlakatl, tlakatlakovali o noso amo tlakatlakovali, in toTeko kitlaxtlavis tla kichivas tlen kuali. Iva imejvah tlen intekovajkeh, noijki moneki xikintlakitakah inmotlakavah tlen tlakovaltih iva amo xikinmajmavtikah. Xikmatikah ke imejvah ivan yejvah inkipiah san se inmoTeko itech ilvikak, iva Ye amo techichikotlasojtla. Iva axka, noknivah, xikmokavilikah ke in wei ivelitilis in toTeko ma imechchikava. Ximotzakuilikah ika nochi in tepostlapalevili tlen toYejwatzi imechmaka, para ximoyekketokah iva amo ma imechtlamotla in Amo Kuali Tlakatl ika itlakajkayavalis. Porke amo tikmomagah invan tlen kipiah inmesso iva innakayo kemi tejvah. Tikmomagah invan tlen amo kuali ejekameh tlen tlanavatiah, tlen kipiah chikavalistli iva kipiah tekivajkayotl tlen kateh kan tlayova itech nin tlaltikpaktli. Tikmomagah invan tlen amo kuali ejekameh tlen kipiah velitilistli tlen nemih ejekatipa. Por eso, ximotzakuilikah ika nochi in tepostlapalevili tlen toYejwatzi imechmaka, para velis inkixikoskeh in tonali ijkuak inkipanoskeh tlen amo kuali, iva ijkuak yotlanki in momagalistli, imejvah ok kuali inmoyekketoskeh. Tonses kuali ximoyekketokah, ximotlajkoilpikah ika tlajkoilpikatl de melajkayotl, iva inmotlakamelajkayo ma yeto kemi se tepostli tlen kimotlalilia ielpa se soldado. Sa ximoyektlalijtokah para inyaskeh intetlapovitivih tlen yankuik kuali tlajtoli tlen kitemaka yolsevilistli, ijkó kemi se soldado moyejyektlalia ijkuak mokaktia. Iva aparte de nochi yejón, noijki ximotzakuilikah ika inmotlaneltokalis kemi oyeskia inmotzakuiliah ika se tepostlatzakuilili, para ika inkintzakuiliskeh nochtin flechas xotlatokeh tlen kintlamotla in Amo Kuali Tlakatl. In temakixtilistli ma imechtzakuili kemi se kasko, iva ma imechpalevi itlajtol in toYejwatzi, tlen mochijtok kemi espada tlen techmaka in Tioijyotzintli. Nochipa ximodiostzajtzilikah ika itlapalevilis in Tioijyotzintli, por nochi tlen inkitlajtlaniskeh ika netlatlavtili. Xitlachixtokah iva amo xikavakah de inmodiostzajtziliskeh por nochtin tlen toYejwatzi iaxkavah. Noijki ximodiostzajtzilikah por ne, para toYejwatzi ma nechmaka tlajtoli tlen moneki nikijtos, iva amo ma nimavi de nitetlapovis de tlen yankuik kuali tlajtoli tlen achto amika okimatia. In toYejwatzi onechtlali kemi niitlatitlanil para ma nitetlapovi de nin tlajtoli, iva por eso axka nitzaktok nika telpiloya. Xiktlatlavtikah in toYejwatzi ma nechmaka yolchikavalistli para ma nitetlapovi kemi moneki iva amo ma nimavi. Tíquico tlen totlasojkaikni iva tenmachtli tekipano de toTeko, ye imechilvis para xikmatikah kenik nika iva tlán nikchiva. Ye niktitlani inmonavak para ma imechilvi kenomi tikateh iva ijkó ma imechyolchikava. ToTajtzin Dios ivan toTeko Jesucristo ma kinmakakah yolsevilistli, tlasojtlalistli iva tlaneltokalistli in toknivah tlaneltokakeh. In toYejwatzi iiknomachilis ma yeto invan nochtin tlen kitlasojtlah in toTeko Jesucristo ika se tlasojtlalistli tlen amo semi tlami. Ijkó ma yeto. Ne niPablo ivan Timoteo, tlen tiktekipanovah Jesucristo, timechontlajkuililiah innochtin imejvah tlen inchantih Filipos, tlen toYejwatzi iaxkavah iva insetitokeh ivan Jesucristo, iva noijki tlen inmotlayakankavah iva tlen tlapalevijkeh de toknivah. ToTajtzin Dios ivan toTeko Jesucristo ma imechpialikah iknomachilistli iva yolsevilistli. Nochipa ijkuak nimechilnamiki, nimotlasojkamati inavak toYejwatzi. Nochipa nimodiostzajtzilia ika pakilistli por nochtin imejvah. Porke imejvah onnechpalevijkeh otiktematiltijkeh in yankuik kuali tlajtoli, desde ijkuak onkikakkeh iva asta axka. Kuali nikmati ke toYejwatzi, tlen okipevalti in kuali chivalistli itech inmoyolo, kuali kiyekchijtias inmotech asta neká tonali ijkuak Jesucristo vitz. Nikitta kuali ijkó nikyejyejkos de imejvah porke sa tekitl nimechtlasojtla. Porke imejvah nova intekipanovah itech nin tekitl de iknomachilistli tlen toYejwatzi onechmakak. Maski ijkuak nitzaktok o noso ijkuak nika inmixpan tekivajkeh, imejvah nochipa innechpaleviah para nikinmatiltia nik yi neli tlen kijtova tlen yankuik kuali tlajtoli. ToYejwatzi kuali kimati nik sa tekitl nikneki nimechitas, porke nimechtlasojtla ika nochi tlasojtlalistli tlen Jesucristo nechmaka. Nimodiostzajtzilia para ke inmotlasojtlalis okachi ma momiekili, iva xikpiakah okachi miek ixtlamatilistli iva ajsikamatilistli itech nochi tlamantli, para xikmatikah katli yen kuali tlen moneki inkichivaskeh. Iva ijkó, ijkuak Cristo valmuikas, inkipiaskeh inmonemilis chipavak iva amika velis imechtlajtlakoltis de itla. Jesucristo imechpalevis para xikchivakah miek tlamantli tlen kuali, iva ijkó in gentejtih kitlakitaskeh iva kiweijkachivaskeh in toYejwatzi. Noknivah, nikneki xikmatikah ke nochi in tlajyovilistli tlen nechpanotivitz, yejón okachi nechpalevia para niktematiltis tlen yankuik kuali tlajtoli. Nochtin soldadojtih tlen kateh itech ipalacio in wei tlanavati iva nochtin tlen oksekimeh, kimatih nik nitzaktok porke nitetlapovia de Cristo. Iva kasi nochtin tlaneltokakeh tlen kimatih nik nitzaktok, okachi moyolchikavah inavak toTeko, iva ika yolchikavalistli mixeviah tetlapoviah itlajtol in toYejwatzi. Yi neli, sekimeh tetlapoviah de tlen yankuik kuali tlajtoli ika kuali inyolo porke kipiah tlasojtlalistli iva kimatih ke toYejwatzi onechtlali nika para nikpalevis in yankuik kuali tlajtoli. Pero oksekimeh tetlapoviah de Cristo porke kinekih nova motlatlaniskeh iva notech moxikovah. Iva yejonmeh tlen notech moxikovah tetlapoviah porke kitemovah se tlamantli tlen san para yejvah, amo tetlapoviah ika kuali inyolo. San kinekih okachi ma nitlajyovi nika kan nitzaktok. Pero mach tleno. Tla tetlapoviah de Cristo ika kuali inyolo o noso amo, yejvah tetlapoviah de Cristo, iva yen yejón tlen okachi nechpaktia. Iva nipakis okachi, porke nikmati ke ika inmodiostzajtzilis iva ika itlapalevilis iTioijyotzi in Jesucristo, niman nechkajkavaskeh. Tlen nikneki iva tlen nikchia yen amo nikchivas itla tlen ika velis nimopinatis, sino nikneki nikpias yolchikavalistli, kemi nochipa, para nikteititis iweitilis in Cristo itech nonemilis, mach tleno tla nechixpoloskeh o noso ok niyolitos. Tla niyolitos, niyolitos para Cristo. Iva tla nixpolivis, yejón okachi kuali. Tla ok niyolitos itech nin nokuerpo, nitekipanos para toYejwatzi para okachi miekeh ma tlaneltokakah. Tonses mach nikmati tlán nikpejpenas, yen nixpolivis o noso yen niyolitos. Mach nikmati katli yen nikneki, kox nixpolivis o noso niyolitos. Kana oniknekiskia okachi kuali ma nixpolivi para nietoti ivan Cristo, porke yen yejón tlen okachi kuali para ne. Pero para imejvah okachi kuali tla ne ok niyolitos. Iva nikmati ke yen yejón tlen okachi kuali para imejvah. Nikmati nik ok nietos inmovah para nimechpalevis innochtin ximoskaltikah iva xipakikah itech inmotlaneltokalis. Iva ijkó, imejvah inkipiaskeh miek pakilistli inavak Cristo Jesús ijkuak oksemi nietos inmovah. Tlen kema nimechtlatlavtia xinemikah kemi moneki ijkó kemi kijtovah in yankuik kuali tlajtoli de Cristo. Iva tla velis nias nimechitati o noso amo, ne nikneki nikmatis ke imejvah kuali inmoyekketokeh iva inkipiah san se inmoyolo, iva san sekka intekipanovah chikavak por yen tlaneltokalistli tlen valajtok itech in yankuik kuali tlajtoli. Iva amo xikinmiimakasikah tlen imechtlavelitah. Nochi nin tlamantli kitemaka kuenta nik yejvah yavih kan teixpolojka, iva imejvah inyavih itech temakixtilistli, iva nochi yejón valajtok de toYejwatzi. In toYejwatzi omechmakak pakilistli amo san para xitlaneltokakah inavak Cristo, sino noijki para xitlajyovikah por Ye. Ijkó pues imejvah intlajyoviah ijkó kemi yonkittakeh achto onitlajyovi, iva axka inkikakih ke ok nitlajyovia. Ijkó pues, tla Cristo imechyolchikava, tla itlasojtlalis imechyolalia, tla insetitokeh ivan Tioijyotzintli, tla imejvah intetlasojtlah iva tla inteiknomatih, tonses, xikchivakah de ma nikpia miek pakilistli iva xikpiakah san se inmotlalnamikilis iva ximotlasojtlakah se ivan oksé. Xikpiakah san se inmoyolo iva san se inmotlayejyekol de tlen inkinekih inkichivaskeh. Ijkuak itla inkichivaskeh, amo xikchivakah por inkitemovah se tlamantli san para imejvah o noso por inkinekih inmoweinekiskeh, sino xikchivakah ika yolyamanilistli iva xikinmitakah tlen oksekimeh kemi okachi mejores ke imejvah. Amo xikchivakah tlen kuali san para imejvah, sino noijki xikchivakah tlen kuali para oksekimeh. Xikpiakah tlayejyekolistli ijkó kemi Jesucristo okipixki. Maski Cristo okatka kemi Dios, mach okinekki omoteititi kemi Dios ika ivelitilis, sino okika se lado iweitilis, iva omochi kemi se tlakevali iva oneski kemi se tlaltikpaktlakatl. Iva ijkuak yomochi tlaltikpaktlakatl, omotlalchitlali iva okivelkakki in toYejwatzi asta ijkuak oixpolivik, iva oixpolivik itech se krus. Por eso toYejwatzi okiweijkatlali iva okimakak se tokayotl tlen okachi weititok de nochtin oksekimeh tookameh, para ijkuak kimakaskeh tetlakitalistli in Jesús ma motlankuaketzakah iyakapa nochtin tlen kateh ilvikak, itech tlaltikpaktli iva itlampa tlaltikpaktli. Iva nochtin kijtoskeh ke Jesucristo yen toTeko, iva ijkó kiweichivaskeh toTajtzin Dios. Ijkó pues, notlasojkaiknivah, ijkuak onikatka inmovah, imejvah nochipa onkivelkakiah tlen ne onimechilviaya. Axka moneki okachi xitlavelkakikah porke nika wejka de imejvah. Ximochikajtokah para ma majxiti inmonemakixtilis, iva xikchijtokah ika mavilistli iva ika tetlakitalistli, porke toYejwatzi tekipanova inmotech, iva kichiva imejvah xiknekikah xikchivakah tlen Ye kipaktia iva imechmaka velitilistli para xikchivakah. Ijkuak itla inkichivaskeh, amo xikijtokah ke amo imechpaktia iva nion amo xitlananankilikah, para amika ma tlajto fiero imejvah. Xikvikakah se nemilistli chipavak iva amo xikpiakah itla tlajtlakoli ijkó kemi moneki yeskeh tlen ikonevah in toYejwatzi, iva xitlavikah kemi intlaviltih itech nin tlaltikpaktli kan tentok de gentejtih tlen yoijtlakavkeh iva fiero inyelis. Imejvah inkateh kemi intlaviltih porke inkinmatiltiah in tlajtoli tlen kitemaka nemilistli. Tonses, ijkuak Cristo valmokuapas, kuali nimomachilis de imejvah, iva nikmatis ke amo san nenka onimechmachti de itlajtol in toYejwatzi, iva nion amo san nenka onitekipano. Imejvah inkipiah tlaneltokalistli inavak toYejwatzi iva inkitekipanovah, iva yejón kemi oyeskia inkimakah se tlamanali. Ne mixevia nechixpoloskeh, iva noesso toyavis iva povis itech yejón tlamanali. Iva tla ijkó nechpanos, ne sa tlawel nipakis, iva nikneki inmovah nikpias yejón pakilistli. Ijkó pues, imejvah noijki xipakikah iva xikpiakah miek pakilistli nova. Tla toTeko Jesús kimonekiltis, nikchia san nima niktitlanis in Timoteo ma imechitati. Iva ne sa tlawel nipakis ijkuak nechmatiltis kenomi nik imonkateh. Porke amo onka oksé kemi Timoteo tlen yi neli motekipachova por imejvah, iva imechtlasojtla kemin ne nimechtlasojtla. Porke nochtin kitemovah itla tlen san para yejvah, iva amo kitemovah tlen Jesucristo kipaktia. Pero imejvah yinkixmatih kenomin Timoteo. Ye nechpalevia titetlapoviah de tlen yankuik kuali tlajtoli, ijkó kemi se tekone kipalevia ipapa. Ijkó pues, nikneki san nima nimechtitlanilis in Timoteo ijkuak nikmatis tlán kichivaskeh nova nika kan nitzaktok. Iva nimotenmachijtok inavak toYejwatzi ke ne nonevia velis nias nimechitati san nima. Yi kemania imejvah onnechvaltitlanilijkeh in tokni Epafrodito para ma nechpalevi itech tlen omonekia. Ye ivan ne san sekka titekipanovah iva tevan tikmomaga kemi tisoldadojtih de Cristo. Pero axka, ne nikyejyekova moneki nimechtitlanilis oksemi. Ye sa tlawel kineki imechitas innochtin, iva sa tlawel motekipachova porke imejvah onkimatkeh ke mokokova. Iva yi neli omokokovaya asta yi mero oixpolivia. Pero toYejwatzi okiknomatki, iva amo san ye okiknomatki sino ne noijki onechiknomatki, para amo ma nikpia okachi neyolkokoli de tlen ipa yi nikpia. Por eso, nikneki nimechtitlanilis san nima para imejvah xipakikah ijkuak inkittaskeh oksemi, iva para ne ayakmo ma nimoyolkoko okachi. Xikselikah ika miek pakilistli kemi tokni inavak toTeko. Nochtin toknivah kemi Epafrodito moneki kuali xikintlakitakah. Porke ye yi mero oixpoliviskia itech itekiv in Cristo. Inemilis yokatka itenko mikilistli ijkuak onechpaleviaya inmopatka. Iva axka, noknivah, ¡xipakikah inavak toTeko! Ne amo nimosotlava para oksemi nimechilvis tlen achto yonimechijkuilili, porke yejón se kuali para imejvah. Ximotlachilikah de nekateh itzkuinmeh, tlen kichivah tlen amo kuali, tlen kijtovah moneki inmosirkunsidaroskeh para toYejwatzi velis imechmakixtis. Porke yen tejvah tlen yi neli tisirkunsidadojtih, tejvah tlen techyakana in Tioijyotzintli para tikmavistiliah in toYejwatzi, iva kuali timomachiliah porke tipovih inavak Jesucristo, iva amo timotenmachiah itech tonechikavalis. Maski ne oveliskia onimotenmachiskia itech nonechikavalis, ne amo nimotenmachia itech yejón tlamantli. Tla íkka kiyejyekova ke velis motenmachis itech inechikavalis, ne okachi. Porke ne onechsirkunsidarojkeh ipan chikueyi tonali de ijkuak onineski. Ne nivalajtok de Israel, iva nivalajtok familia de Benjamín. Ne onineski nihebreo porke notajvah hebreos. Ne onikatka nifariseo, iva onikvelkaki itlanavatil Moisés kemi se fariseo. Sa tlawel onikchavatiliaya notiotlamachtil asta onikinchochololtiaya in tlaneltokakeh de Cristo. Iva amika ovelia onechtlajtlakoltiaya de itla, porke ne yi neli onikchivaya nochi tlen kijtova itlanavatil Moisés. Pero, por tlen Cristo okichi por ne, axka nikitta ke amitla ipati tlen achto onikittaya kemi miek ipati. Yi neli, nochi tlen okseki tlamantli nikitta amitla ipati ijkuak se kiparejarova ivan tlen yi neli miek ipati de se kixmatis in Cristo Jesús, noTeko. Por yen Cristo onikka nochi neká tlamantli iva nikitta sa kemi tlajsoli, para velis nikmotlanilis in Cristo iva nisetitos Iva. ToYejwatzi amo onechseliskia kemi nitlakamela san por onikchivaskia tlen kijtova itlanavatil Moisés, sino toYejwatzi onechseli kemi nitlakamela porke onitlaneltokak inavak Cristo. Yen yejón tlakamelajkayotl tlen toYejwatzi techmaka por yen totlaneltokalis. Ne nikneki nikixmatis okachi in Cristo. Nikneki nikmachilis ivelitilis tlen ika omoyoliti. Nikneki nitlajyovis kemi Ye otlajyovi, iva asta niixpolivis kemi Ye oixpolivik, iva ijkó nikchia nimoyolitis ijkuak moyolitiskeh nochtin mikameh. Amo nikneki nikijtos ke yi nikpia nochi yejón tlen nikijtova, iva nion amo nikijtova ke ya niyektik. Pero ne niav para tlayakapa para nikmoaxkatis yejón tlen yektik, porke para yejón Cristo nik onechmoaxkati. Noknivah, ayamo nikajsi yejón tlen yektik. Pero ne nikchiva de nikilkava tlen yomoka iva nimochijchikava para nikajsiti tlen kajki tlayakapa. Iva ijkó kemi tlen motlelovah itech se netlelolistli, ne noijki nimochijchikava para najsiti kan moneki, iva ijkó nikselis in tlatliokolili tlen toYejwatzi technotza ma tikselikah por yen Cristo Jesús. Tonses, tinochtin tlen yi tichikavakeh itech totlaneltokalis moneki ijkó ma tikyejyekokah. Iva tla imejvah ayamo ijkó inkiyejyekovah, in toYejwatzi imechajsikamatiltis para xikyejyekokah kemi Ye kineki. Pero moneki ma tikseguirokah ma tinemikah itech tlen melajkayotl asta kan yi tajsitivih. Noknivah, imejvah xikchivakah kemin ne nikchiva. Iva xikinmitakah tlen nemih ijkó kemi tejvah tinemih para imejvah no ijkó xinemikah. Ne yi miek welta yonimechilvi, iva axka oksemi nimechilvia ika chokalistli, ke kateh miekeh tlen ika innemilis kiteititiah nik yi neli kitlavelitah in Cristo tlen oixpolivik itech krus por tejvah. Yejvah yavih kan teixpolojka. Kinekih kipaktiskeh tlen kineki inkuerpo iva yen yejón kichivah kemi indios. Omonekia ika omopinavaskiah tlen ika moweinekih. San puro kiyejyekojtokeh tlen onka itech nin tlaltikpaktli. Pero tejvah tipovih de ilvikak. Iva tikchixtokeh ma viki de ilvikak tlen toTemakixti, in toTeko Jesucristo. Ye techpatilis tokuerpo tlen amo chikavak iva miki, iva techmakas se kuerpo yankuik kemi Ye ikuerpo tlen kipia mavistilistli. Iva kichivas ika ivelitilis tlen ika kinavatia nochi tlamantli tlen onka. Por eso, notlasojkaiknivah, sa tlawel nikneki nimechitas. Sa tekitl nipaki iva kualtzi nikmachilia de imejvah. Ximoyekketokah inavak toTeko. Nikintlatlavtia in sivameh Evodia ivan Síntique ma moyekvikakah kemi iknimeh inavak toTeko. Iva noijki tejwatzi, tlen sa tlawel kuali nova titekipanova, nimitztlatlavtia xikinpalevi ninmeh sivameh, porke yejvah nova otekipanojkeh chikavak okitematiltijkeh tlen yankuik kuali tlajtoli. Yejvah otekipanojkeh san sekka ivan Clemente ivan oksekimeh notekipanojkaiknivah, tlen intoka yi kajki ijkuilitok itech libro kan nestokeh nochtin tlen kipiah nemilistli para semijkak. Xipakikah nochipa inavak toTeko. Oksemi nimechilvia: ¡Xipakikah! Nochtin ma kittakah ke imejvah inkuali tlakah. In toTeko yi valmuikas niman. Amo ximotekipachokah por itla tlamantli, sino ximodiostzajtzilikah iva xiktlajtlanilikah in toYejwatzi nochi tlen inkinekih, iva nochipa ximotlasojkamatikah inavak. Iva toYejwatzi imechmakas iyolsevilis, yejón yolsevilistli tlen tlaltikpaktlakah amo veli kajsikamatih. Yejón yolsevilistli kikuidaros inmoyolo iva inmotlalnamikilis porke imejvah insetitokeh ivan Cristo Jesús. Iva axka, noknivah, xikyejyekokah nochi tlen yi neli melajka, nochi tlen moneki se kitlakitas, nochi tlen tlakamelajkayotl, nochi tlen chipavak, nochi tlen kualtzi iva nochi tlen se velis kiyektenevas. Xikyejyekokah nochi tlen yi neli kuali iva nochi tlen moneki se kiweijkachivas. Xikchivakah nochi in tlamachtili tlen ne onimechmakak, xikchivakah nochi tlen onkittakeh onikchi iva tlen onkikakkeh onikijto, iva toYejwatzi tlen kitemaka yolsevilistli yetos inmovah. Sa tlawel nipaki inavak toTeko porke oksemi yope innechilnamikih. Amo nikneki nikijtos ke imejvah onnechilkajkeh, sino porke amo onkajsiah kenik velis innechpaleviskeh. Amo ijkó nikijtova porke nechpolova tlan ika nipanos, porke ne yonimomatki niyolapachivi ika tlen nikpia. Nikmati nika ika kuali ijkuak nikpia miek iva ijkuak amitla nikpia. Ne yonimomatki nika san kenomi, tla nikpias miek tlen nikuas o noso tla nipanos apistli. Tla nikpias de nochi o noso tla amitla nikpias. Itech nochi tlen nechpanova veli nikisa para tlayakapa porke Cristo nechmaka chikavalistli. Pero imejvah kuali inkichivah innechpaleviah axka ijkuak nechpanotok ovijkayotl. Iva imejvah tlen de Filipos inkimatih, ke ijkuak ope nimechtlapovia de tlen yankuik kuali tlajtoli, iva ijkuak onikiski de Macedonia, san yen imejvah onnechpalevijkeh ika tomi, tlen oksekimeh tlaneltokakeh amitla onechpalevijkeh. Iva ijkuak ok onikatka Tesalónica, imejvah onnechtitlanilijkeh tlen onechpolovaya, iva amo san semi. Amo nikijtova ijkó porke nikneki itla intechmakakah, sino ne nikneki toYejwatzi ma imechmaka inmotlaxtlavil por tlen inkichivah. Pero axka nikpia tlen moneki iva asta okachi. Mach ok itla nechpolova, porke Epafrodito onechmaktili tlen imejvah onnechvaltitlanilijkeh, iva yejón kemi oyeskia se tlamanali ajviak tlen toYejwatzi kiselia iva kipaktia. NoDios imechmakas nochi tlen imechpolova. Ye kipia miek rikojyotl tlen kualtzi iva velis imechmakas itech Cristo Jesús. Ma tikweijkachivakah in toYejwatzi tlen toTajtzin para semijkak. Ijkó ma yeto. Techonintlajpalilikah nochtin tlen toYejwatzi iaxkavah tlen povih inavak Jesucristo. Toknivah tlen nika kateh nova noijki imechontlajpalovah. Noijki imechontlajpalovah nochtin tlen toYejwatzi iaxkavah tlen nika kateh. Pero okachi imechontlajpalovah tlen tekipanovah itech ipalacio in wei tekiva César. Tlen iiknomachilis in toTeko Jesucristo ma yeto itech nochtin imejvah. Ijkó ma yeto. Ne niPablo, nitlatitlanili de Jesucristo porke toYejwatzi ijkó okimonekilti. Ne ivan tokni Timoteo timechijkuililiah nin amatlajkuiloli imejvah tlen inchantih kan siudad de Colosas, imejvah tlen iaxkavah in toYejwatzi iva amo inkikavah de intlaneltokah inavak Cristo. ToTajtzin Dios ma imechpiali iknomachilistli iva yolsevilistli inmovah. Nochipa ijkuak timodiostzajtziliah por imejvah timotlasojkamatih inavak toYejwatzi, tlen iTajtzi toTeko Jesucristo. Yotikmatkeh de inmotlaneltokalis inavak Cristo Jesús, iva de inmotlasojtlalis para invan nochtin tlen iaxkavah in toYejwatzi, por yen nechialistli tlen Ye imechtlatilijtok itech ilvikak. Imejvah yinkipiah yejón nechialistli porke yonkikakeh in tlajtoli tlen yi neli melajka, tlen yankuik kuali tlajtoli, tlen oajsiko asta inmonavak. Yejón yankuik kuali tlajtoli moskaltijtok iva kitemakatok tlakilotl sentetl itech tlaltikpaktli. Ijkó noijki tlamochijtok inmonavak, desde ijkuak onkikakkeh iva onkajsikamatkeh iiknomachilis in toYejwatzi tlen yi neli melajka. Yen yejón omechmachti tlen totlasojkaikni iva totekitkaikni Epafras, tlen tenmachtli tekipano de Cristo para imechpalevis. Ye noijki otechtlapovi de yen tlasojtlalistli tlen imejvah inkipiah tlen vitz de Tioijyotzintli. Por eso tejvah, desde ijkuak otikmatkeh, amo tikavah de timodiostzajtziliah por imejvah. Tiktlajtlaniliah in toYejwatzi ma imechtemiti de ajsikamatilistli para xikmatikah tlen Ye kimonekiltia, iva ma imechmaka nochi tlamatilistli iva ajsikamatilistli tlen kitemaka in Tioijyotzintli. Iva ijkó velis innemiskeh ijkó kemi moneki yeskeh tlen iaxkavah in toTeko, iva velis inkipaktiskeh itech nochi tlamantli. Velis inkichivaskeh nochi tlamantli tlen kuali, iva inkixmatiaskeh in toYejwatzi okachi ivan okachi. Tiktlajtlaniliah in toYejwatzi ma imechchikava ika nochi velitilistli tlen kipia mavistilistli, iva ijkó velis intlaxikoskeh itech nochi tlamantli ika yolik. Iva ika pakilistli inkimakaskeh tlasojkamachilistli in toTajtzin Dios, porke Ye okichi imejvah xivelikah xikselikah in erensia tlen Ye okijto kinmakas nochtin tlen iaxkavah tlen kateh kan tlavili. ToYejwatzi otechmakixti de imak ivelitilis in tlayovalotl, iva otechpanolti kan tlanavatia itlasojkaKone, tlen okitlaxtla tonemakixtilis iva otechtlapojpolvi de totlajtlakol. Itech Cristo omoteititi kenomi nik kajki in toYejwatzi, tlen amo veli motta. Cristo yen okachi tlayakantok de nochi tlen onka iva Ye ipa yokatka desde ijkuak ayamo okatka nochi tlen toYejwatzi okichi. Por medio de Cristo, toYejwatzi okichi nochi tlen onka itech ilvikak iva itech tlaltikpaktli, tlen veli motta iva tlen amo veli motta, asta yen ejekameh tlen kipiah velitilistli, tlen tlatlanavatijkeh, tlen tetekovajkeh iva tlen kipiah tlanavatijkayotl. Nochi omochi por medio de Cristo iva para Cristo. Ye ipa yokatka desde ijkuak ayamitla tlamantli okatka, iva por Ye nochi tlamantli tlen onka kuali yavi. Cristo yen mochijtok itzonteko in kuerpo, iva in kuerpo yejvah tlen tlaneltokakeh. Cristo kinmaka nemilistli tlen mochijtokeh kemi ikuerpo iva yen achto omoyoliti de itech mikilistli, iva ijkó yen tlayakantok itech nochi. Porke toTajtzin Dios okimonekilti ke nochi tlen Ye ma yeto itech Cristo. Iva por yen Cristo, toYejwatzi okichi ke tlen kateh itech tlaltikpaktli iva tlen kateh itech ilvikak ma motlapojpolvikah ivan Ye, por yen iesso in Cristo tlen onokivik itech krus. Achto, imejvah onkatkah wejka de toYejwatzi, iva por yen tlen onkiyejyekovayah onkatkah kemi oyeskia onkitlavelitayah in toYejwatzi porke onkichivayah tlen amo kuali. Pero axka toYejwatzi yokichi ximotlapojpolvikah ivan Ye por yen imikilis in Cristo itech ikuerpo, para velis inmoteixpantiliskeh inavak toYejwatzi inyolchipavakeh, ayakmo inkipiah itla tlen amo kuali, iva amika velis imechteilvis de itla. Pero moneki ximoyekketokah itech inmotlaneltokalis, kuali itech ximokitzkijtokah iva amitla ma imecholini para amo inkikavaskeh in nechialistli tlen imechmaka in yankuik kuali tlajtoli. Nin yankuik kuali tlajtoli tlen imejvah yonkikakeh motematijtijtok sentetl itech tlaltikpaktli, iva ne, niPablo, toYejwatzi onechtlali kemi niitekipano para niktematiltis. Axka nipaki tlen ik nitlajyovia por imejvah, pues tlen nikijyovia itech nokuerpo ika nikajxitijtiv tlen ok polivi kijyovis in Cristo itech ikuerpo, kijtosneki yejvah tlen tlaneltokakeh. Ne onimochi nitekipano de yen tlaneltokakeh, porke toYejwatzi onechmakak ma nikchiva se tekitl tlen imejvah imechpalevis. Notekiv kijtosneki ma nimechmatilti nochi ajsitok itlajtol in toYejwatzi, tlen achto amika okimatia desde ijkuak ope in tlaltikpaktli, pero axka toYejwatzi yokinnextili nochtin tlen iaxkavah. ToYejwatzi okinekki ke tlen iaxkavah ma kimatikah ke in rikojyotl ivan mavistilistli de tlen achto amika okimatia, yejón noijki para imejvah tlen amo injudiojtih. Iva tlen achto amika okimatia kijtosneki yen nin: ke Cristo kajki inmovah, iva xikmatikah nik velika inpoviskeh itech imavistilis. Tejvah titetlapoviah de Cristo. Tikintlajtlapoviah iva tikinmachtiah nochtin gentejtih ika nochi tlamatilistli, para velis tikinteixpantiliskeh yektikeh inavak Cristo. Por eso ne nimochijchikava iva nitekipanova ika nochi chikavalistli iva velitilistli tlen Cristo nechmaka. Nikneki xikmatikah ke sa tlawel nimochijchikava por imejvah, iva por tlen kateh Laodicea iva por nochtin tlen ayamo nechixmatih. Nimochijchikava porke nikneki ximoyolchikavakah, iva xisetitokah ika tlasojtlalistli, para ijkó xikajsikah nochi in rikojyotl de kuali ajsikamatilistli tlen imechkavilis xikajsikamatikah tlen toYejwatzi okichtakatlatijtoka, kijtosneki yen Cristo. Itech Ye kajki tlaatitok nochi in rikojyotl de tlamatilistli iva ajsikamatilistli. Ijkó ne nimechilvia para amika ma imechkajkayava ika itla tlajtoli tlen mokaki kualtzi pero amo neli. Maski ne amo ompa nika inmovah, ne ompa nika ika notonal, iva nipaki porke nikmati kuali innejnentokeh itech inmonemilis iva inmoyekketokeh itech inmotlaneltokalis inavak Cristo. Por eso, ijkó kemi onkiselijkeh in Jesucristo kemi inmoTeko, ijkó noijki moneki xinemikah kemi Ye kineki. Ximonelvayotikah iva ximotlakxilijtokah itech Ye, ximochikavakah itech inmotlaneltokalis ijkó kemi omechmachtijkeh, iva nochipa ximotlasojkamatikah inavak toYejwatzi. Xikpiakah kuidado amika ma imechtzonvi ika tlamachtili iva tlayejyekolistli tlen amitla inpati, tlen valajtok de itech inkostumbre in tlaltikpaktlakah iva de itech tlamachtilistli de nin tlaltikpaktli, iva amo valajtok de Cristo. Porke nochi tlen toYejwatzi, kajki itech ikuerpo in Cristo. Iva itech Cristo, imejvah inmajsitokeh iva amitla imechpolova, porke yen tlayakantok itech nochtin ejekameh tlen kipiah tlanavatijkayotl iva itech nochtin tlen kipiah velitilistli. Noijki inavak Cristo imejvah onmosirkunsidarojkeh amo ika ima se tlaltikpaktlakatl, sino yen Cristo omechsirkunsidaro, ijkuak omechkixtili inmotlaltikpaktlanekilis. Ijkuak imejvah onmobautisarojkeh, kijtosneki omechtookakeh ivan Cristo, iva noijki onmoyolitijkeh ivan Ye, porke onkineltokakeh ivelitilis in toYejwatzi tlen okiyoliti in Cristo de itech mikilistli. Achto imejvah onmiktokah itech inmotlajtlakol iva ayamo onmosirkunsidarovayah. Pero axka toYejwatzi yomechmakak nemilistli ivan Cristo, iva otechtlapojpolvi de nochi totlajtlakol. Tejvah otiktevikiliayah se kuenta porke amo ovelik otikchijkeh tlen kijtova itlanavatilvah in toYejwatzi. Pero toYejwatzi otechtlapojpolvi de nochi yejón kuenta, okaachi iva okisojsok itech krus. ToYejwatzi okintlakijkixtili de velitilistli tlen amo kuali ejekameh tlen kipiah tlanavatijkayotl iva tlen kipiah velitilistli, iva por medio de Cristo okinpijpinati teixpa ijkuak otlatlanki itech krus ika imikilis. Por eso, amika ma imechpojpova por tlen inkikuah o por tlen inkonih, o noso por amo intlaixtonaltiah itech tonaltih de ilvimeh, de ijkuak yankuik metzi o de ijkuak sábado ijkuak moseviah in judiojtih. Nochi yejón tlamantli okatka san kemi iekavilo de tlen yokatka para vitz, pero tlen yi neli iva amo san ekavitl, yen Cristo. Amika ma imechkixtili inmotlaxtlavil, nion nekateh tlen mochivah kemi oyeskia yi neli yolyamankeh iva kinmavistiliah ilvikaktlatitlaniltih, kijtovah kinmitah tetzavistlachialistih, iva moweinekih ika intlaltikpaktlayejyekol. Yejvah amo mokitzkijtokeh itech Cristo, tlen mochijtok tzontekomatl, porke yen tlen kiskaltia nochi in kuerpo. Kitlamaka iva kisetilia nochtin partes para ma moskalti kemi toYejwatzi kineki. Tla imejvah yonmikeh ivan Cristo, ayakmo inkipiah tlen inkittaskeh itech tlamachtilistih de nin tlaltikpaktli. Tonses, ¿tleka ok inkichivah kemi oyeskia inpovih de nin tlaltikpaktli, iva inkinvelkakih in tlanavatiltih kemi ninmeh: “Amo xikontilana nin tlamantli, amo xikyeko nin tlamantli, amo xikitzki yejón tlamantli”? Nochi yejón tlanavatili iva tlamachtili kisa san de itech intlatlayejyekolis in tlaltikpaktlakah. Porke nochi yejón tlamantli tlami ijkuak kikuah iva konih. Yejonmeh tlanavatiltih mottah kemi oyeskia valajtokeh itech kuali tlamatilistli. Pero yejonmeh tlanavatiltih kisah san de tlakah intiotlamachtil, tlen kintoktia in gentejtih ma yekah kemi oyeskia yi neli yolyamankeh iva ma kitlajyoviltikah inkuerpo. Pero nochi yejón amitla veli kinpalevia in tlaltikpaktlakah para ayakmo ma kinyoltilana tlen kineki inkuerpo. Ijkó pues, tla imejvah yonmoyolitijkeh ivan Cristo, xiktemokah nochi tlamantli tlen onka itech ilvikak kan Cristo yetok ik iyekmapa in toYejwatzi. Xiktlalikah inmotlachialis tlen onka itech ilvikak, amo tlen onka itech nin tlaltikpaktli. Porke imejvah yonmixpolikeh, iva inmonemilis kajki tlaatitok inavak Cristo itech Dios. Cristo yen inmonemilis, iva ijkuak Ye monextis, imejvah noijki inmonextiskeh ivan Ye itech imavissotlanex. Por eso, xikpopolokah de inmotech in tlaltikpaktlanekilistli. Amika ma avilnemi itech tlajtlakoli, amo xikchijtinemikah itla pitzoyotl, amo ma imechyakana inmoilevilis amo kuali iva amo xitlaixilevikah, nion amika ma yeto tlaíxneki, porke yejón kemi oyeskia se kinmavistilia diosmeh tlen tlamachivaltih. Por nochi yejón tlamantli ijkó nik vitz ikualanilis in toYejwatzi inpan nochtin tlen amo kivelkakih. Imejvah noijki onkichivayah nochi yejón tlamantli ijkuak onkipiayah tlen achto inmonemilis. Pero axka imejvah noijki xikavakah nochi nin tlamantli: amo xikpiakah tlavelitalistli, kualanilistli, amo xiktetoktikah tlen amo kuali, amitla fiero xikinmilvikah tlen oksekimeh, iva amo ma kisa de itech inmoten nion itla tlajtoli fiero. Ayakmo ximokajkayavakah se ivan oksé, porke kemi ijkuak se kimokixtilia itzotzol, imejvah yonkimokixtilijkeh inmotlaltikpaktlanekilis iva nochi tlen onkichivayah. Iva axka, ijkó kemi se tlakatl motzotzoltia ika itzotzol yankuik, toYejwatzi yomechmakak se inmonemilis yankuik, iva kichijtok ma moyankuilijtiv iva ma motlantiv kemi Ye, asta kan kuali xikixmatikah. Mach ok kipia tlen kittas kox se judío o noso amo judío, kox se sirkunsidado o noso amo sirkunsidado. Kox se vitz de okseka, o noso se kuavtlan chane, kox se tlakatlakovali o noso amo tlakatlakovali. Cristo yen tlayakapankistok itech nochi tlamantli, iva kajki itech tinochtin tejvah. In toYejwatzi imechtlasojtla iva omechpejpenki para xiekah iaxkavah. Por eso, axka ximotzotzoltikah ika yankuik inmonemilis, xiekah inteiknomatkeh, xiekah inkuali tlakah, xiekah inyolyamankeh, ximoyekvikakah invan oksekimeh iva xikpiakah tlaxikolistli. Xikmoxikolikah se ivan oksé, iva ximotlapojpolvikah tla itla ika inmokualaniah. Ijkó kemi Cristo omechtlapojpolvi ijkó noijki xikchivakah imejvah. Iva tlen okachi moneki, yen ximotlasojtlakah se ivan oksé, porke in tlasojtlalistli yen kichiva yi neli kuali xisetitokah. Iva in yolsevilistli de Cristo ma imechyakana itech inmoyolo, porke toYejwatzi omechnotzki para ximotlamikah sa se kuerpo iva xikpiakah yolsevilistli. Iva nochipa ximotlasojkamatikah. Itlajtol in Cristo ma tento itech inmoyolo. Ximomachtikah iva ximotlajtlapovikah se ivan oksé ika nochi tlamatilistli. Xiktlakuikilikah in toYejwatzi ika tlasojkamachilistli itech inmoyolo, ika Salmos, ika himnos iva ika tiotlakuikaltih. Iva nochi tlen inkichivaskeh o noso tlen inkijtoskeh, xikchivakah ika itoka in toTeko Jesús, iva xiktlasojkamachilikah in toTajtzin Dios por tlen Cristo okichi por imejvah. Sivameh, imejvah tlen yonmonamiktijkeh, moneki xikinvelkakikah inmototatavah, ijkó kemi moneki inkichivaskeh kemi intlaneltokakeh inavak toTeko. Tlakah, imejvah tlen yonmonamiktijkeh, xikintlasojtlakah inmotonanavah iva amo san xikintlavelnotzakah. Imejvah tlen intepilvah, xikinvelkakikah inmotajvah itech nochi tlamantli, porke yejón kipaktia in toTeko. Tetajmeh, amo xikinkualanikah inmopilvah, para amo ma moxijxikokah. Imejvah tlen intlakatlakovaltih, xikinvelkakikah itech nochi tlamantli inmotekovah itech nin tlaltikpaktli, amo san ijkuak imechtlatokeh, para kuali inmokavaskeh invah, sino xikintekipanokah ika kuali inmoyolo, ika mavilistli inavak toYejwatzi. Iva nochi tlen inkichivaskeh, xikchivakah ika nochi inmoyolo, kemi oyeskia inkichivah para toTeko iva amo para tlaltikpaktlakah. Porke inkimatih ke toTeko imechtlaxtlavis ika se erensia, porke imejvah inkitekipanovah in Cristo, tlen yi neli inmoTeko. Pero tlen kichiva tlen amo kuali, kiselis itlaxtlavil por tlen amo kuali okichi, porke toYejwatzi amo techichikotlasojtla. Imejvah tlen intekovajkeh, xikchivakah tlen melajkayotl iva xikinyekittakah inmotlakavah tlen tlakovaltih. Xikilnamikikah ke imejvah noijki inkipiah se inmoTeko itech ilvikak. Amo xikavakah de inmodiostzajtziliskeh, nochipa ijkó xikchijtokah ika tlasojkamachilistli inavak toYejwatzi. Noijki ximodiostzajtzilikah por tejvah, para toYejwatzi ma techintlapoli puertajtih para titetlapoviskeh de itlajtol iva tiktematiltiskeh tlen achto amika okimatia tlen de Cristo, iva por yejón axka ne nitzaktok telpiloya. Ximodiostzajtzilikah por ne para ma nechpalevi in toYejwatzi iva kuali ma nitetlapovi kemi moneki nikchivas. Xinemikah ika tlamatilistli innavak tlen amo tlaneltokakeh, kuali xiknejnekikah inmotiempo. Ijkuak intlapovaskeh nochipa xikijtokah tlen kuali tlajtoli tlen ma kinpakti in gentejtih, iva moneki inkimatiskeh kenik inkinankiliskeh kada se de yejvah. Totlasojkaikni, Tíquico, ye nochi imechtlapovis kenik nika. Ye tenmachtli iva kitekipanova in toTeko san sekka ivan ne. Niktitlani inmonavak porke nikneki xikmatikah kenik tikateh, iva para ye ma imechyolchikava. Tíquico kivika in totlasojkaikni Onésimo, tlen neli tenmachtli iva tlen povi inmovah. Yejvah imechilviskeh nochi tlen nika tlamochijtok. Imechontlajpalova in Aristarco, tlen nova tzaktok telpiloya. Noijki imechontlajpalova in Marcos, iprimo in Bernabé. Imejvah yomechnajnavatijkeh de yen Marcos. Tla yavi imechtlajpalotih, kuali xikselikah. Noijki imechontlajpalova in Jesús, tlen kinotzah Justo. De tlen tlaneltokakeh judiojtih san yejvah ninmeh tlen nova tekipanovah titetlapoviah de kenik in Dios tlanavatia, iva yejvah sa tlawel nechyolchikavah. Imechontlajpalova in Epafras, tlen itekipano in Cristo iva tlen povi inmovah. Ye nochipa motlatlavtijtok inavak toYejwatzi por imejvah para ximoyekketokah, para xiekah inyektikeh iva kuali xikmatikah nochi tlen toYejwatzi kineki xikchivakah. Ne nonevia yonikittak nik Epafras tekipanova chikavak por imejvah, iva noijki por tlen kateh Laodicea iva por tlen kateh Hierápolis. Lucas, totlasojkaikni tlen tepajti, imechontlajpalova, iva noijki imechontlajpalova in Demas. Techonintlajpalilikah in toknivah tlen kateh Laodicea, iva noijki in Ninfas ivan tlaneltokakeh tlen mololovah ikalijtik. Ijkuak tlamis inkileroskeh imejvah nin amatlajkuiloli, xikintitlanilikah in tlaneltokakeh de Laodicea para yejvah noijki ma kilerokah. Iva imejvah noijki xiklerokah in amatlajkuiloli tlen yejvah onikintitlanili. Xikilvikah in Arquipo: “Velika xikchiva in tekitl tlen toTeko omitzmakak.” Ne niPablo, nimechijkuililia nin tlajpalolistli ika noma. Xikilnamikikah ke ne nitzaktok telpiloya. Ma Dios kipia iiknomachilis imovah. Ijkó ma yeto. Ne niPablo, ivan Silvano ivan Timoteo, timechtlajkuililiah imejvah tlen intlaneltokakeh de Tesalónica, tlen inpovih inavak toTajtzin Dios iva inavak toTeko Jesucristo. ToTajtzin Dios ivan toTeko Jesucristo ma imechpialikah iknomachilistli iva yolsevilistli. Nochipa tiktlasojkamachiliah in toYejwatzi por innochtin imejvah, iva amo tikkavah de timodiostzajtziliah por imejvah. Ijkuak timodiostzajtziliah inavak toTajtzin Dios, nochipa tiktlasojkamachiliah por yen tekitl tlen inkichivah porke intlaneltokah. Iva tiktlasojkamachiliah por yen chikavak tekitl tlen inkichivah ika tlasojtlalistli. Iva tiktlasojkamachiliah porke inkixikovah miek tlamantli porke inkipiah nechialistli inavak toTeko Jesucristo. Noknivah, toYejwatzi imechtlasojtla, iva tikmatih ke Ye omechpejpenki. Porke ijkuak tejvah otimechtlapovijkeh de tlen yankuik kuali tlajtoli, amo otimechtlapovijkeh san ika tlajtoli, sino noijki ika velitilistli iva ika neskayomeh de yen Tioijyotzintli, para ijkó amo xikpiakah oomeyotl. Imejvah onkiseguirojkeh tlen totech onkittakeh iva tlen itech onkittakeh in toTeko. Iva maski ontlajyovijkeh miek, imejvah onkiselijkeh itlajtol in toYejwatzi ika pakilistli tlen omechmakak in Tioijyotzintli. Iva ijkó nochtin tlaneltokakeh de Macedonia iva de Acaya yokichijkeh ijkó kemi tlen inmotech yokittakeh. Por yen imejvah itlajtol in toTeko yoxitinki, amo san Macedonia iva Acaya, sino ik sentetl. Iva in toknivah de yejonmeh lugartih yi kimatih ke imejvah inkipiah miek tlaneltokalistli inavak toYejwatzi, iva mach ok moneki ok itla tikijtoskeh de inmotlaneltokalis. Porke yejvah innevia tlapovah kenik kuali ontechselijkeh, iva de kenik imejvah onkinkajkeh in diosmeh tlen tlamachivaltih iva yonmokuapkeh inavak toYejwatzi, para intekipanoskeh para tlen yolitok iva tlen yi neli Dios. Iva noijki tlapovah kenik axka imejvah inkichiah ma viki de ilvikak iKone in toYejwatzi, kijtosneki yen Jesús tlen toYejwatzi okiyoliti, iva tlen techmakixtis de itech toYejwatzi ikualanilis temavti tlen vitz. Noknivah, imejvah inmonevia, kuali inkimatih ke amo san nenka ijkuak otimechitatoh. Imejvah yinkimatih ke antes de otiaskiah inmonavak, in gente de Filipos otechtlajyoviltijkeh iva san tlen amo otechtoktijkeh. Iva ijkuak otajsitoh inmonavak ompa Tesalónica, miekeh otechtlavelitayah, pero toYejwatzi otechyolchika para otimixevijkeh otimechtlapovijkeh in yankuik kuali tlajtoli tlen vitz de toYejwatzi. Amo otimechtlapovijkeh ika itla tlen amo yi neli, nion ika toyolo amo kuali, nion ika tlakajkayavalistli, sino toYejwatzi totech omotenmachi iva otechitak ika kuali para titetlapoviskeh de tlen yankuik kuali tlajtoli. Ijkuak titetlapoviah, amo tikchivah de tikpaktiskeh íkka tlakatl, sino tiknekih tikpaktiskeh in toYejwatzi, tlen kuali kitta kenik kajki in toyolo. Imejvah inkimatih nik amo kema otimechtlapovijkeh ika kualtzi tlajtoli para timechtlatlaniskeh, nion amo otikchijkeh de timechkixtiliskeh tomi. In toYejwatzi kuali kimati nik yi neli tlen tikijtovah. Tejvah amo tiktemovah ma techweichivakah in tlaltikpaktlakah, nion imejvah iva nion íkka oksé. Maski tejvah kemi titiotlatitlaniltih de Cristo oveliskia otimechnavatiskiah xikchivakah miek tlamantli por tejvah, sino tejvah otimechselikamatkeh ika tlasojtlalistli ijkó kemi ijkuak se tena kinmita ikonevah. Tejvah sa tlawel timechtlasojtlah iva amo otimechmakaskiah san yen yankuik kuali tlajtoli, sino tla omonekiskia, noijki otiktemakaskiah asta yen tonemilis por imejvah. Noknivah, imejvah inkilnamikih kenik sa tekitl chikavak otitekipanojkeh. Tejvah otitekipanojkeh ika tonali ika yovali para amo otiktekimakakeh nion se de imejvah, mientras otimechtlapoviayah de yen yankuik kuali tlajtoli de toYejwatzi. Imejvah tlen intlaneltokakeh, kuali onkittakeh iva toYejwatzi noijki, ke ijkuak otikatkah inmovah, tejvah otichipavkanenkeh iva otinenkeh ika kuali iva amika velis techtlajtlakoltis de itla. Noijki inkimatih kenik otimechyolchikajkeh iva kenik otimechyolalijkeh kada se de imejvah, ijkó kemi se teta kichiva ivan ipilvah. Iva otimechilvijkeh kuali xinemikah ijkó kemi moneki nemiskeh tlen povih inavak toYejwatzi, tlen omechnotzki para xikalakikah kan Ye tlanavatia iva kan imavissotlanex. Por eso, tejvah amo tikavah de tiktlasojkamachiliah in toYejwatzi, porke ijkuak imejvah onkikakkeh itlajtol tlen tejvah otimechtlapovijkeh, imejvah onkiselijkeh ijkó kemi tlen itlajtol in toYejwatzi iva amo kemi itlajtol íkka tlakatl. Iva yi neli yen itlajtol in toYejwatzi, iva yejón itlajtol tekipanova itech imejvah tlen intlaneltokah. Noknivah, ijkó kemi imejvah omechtlajyoviltijkeh inmopaisanojvah, xikmatikah noijki ke in tlaneltokakeh tlen kateh Judea tlen povih inavak Cristo Jesús, yejvah noijki opanokeh tlajyovilistli inmak inpaisanojvah tlen judiojtih. Yejonmeh judiojtih okimiktijkeh in toTeko Jesús ivan tiotenejmachtijkeh, iva tejvah otechkixtijkeh de yejón país. In toYejwatzi amo kipaktia tlen yejvah kichivah iva yejvah yavih inpan nochtin gentejtih, iva tejvah amo techkaviliah ma tikintlapovikah tlen amo judiojtih para ma momakixtikah. Ijkó yejvah kimotetemiliah okachi miek tlajtlakoli. Pero ikualanilis in toYejwatzi inpa vitz sa tlawel temavti. Noknivah, ijkuak amo otikatkah inmovah kana keski tonali iva maski amo otimechitayah, tejvah nochipa otimechilnamikiah itech toyolo iva sa tlawel otiknekiah tiaskeh timechitativih. Ne, niPablo, miek welta oniknekia nias, pero in Amo Kuali Tlakatl amo otechkavili. Porke yen imejvah tlen tonechialis, tlen topakilis iva tlen tokorona tlen ika velis timomachiliskeh sa tlawel kuali ixpan toTeko Jesucristo ijkuak valmuikas. Yi neli, tejvah tipakih iva timomachiliah sa tlawel kuali por imejvah. Por eso, ijkuak ayakmo ovelik otimochixkeh okachi para tikmatiskeh de imejvah, tejvah otikijtojkeh timokavaskeh toselti Atenas, iva tiktitlaniskeh in Timoteo. Ye tokni itech tlaneltokalistli iva tekipanovah inavak toYejwatzi kitematiltia in yankuik kuali tlajtoli de Cristo. Otiktitlankeh para ma imechyolchikava iva ma imechpalevi para ximochikavakah itech inmotlaneltokalis, para amika ma moxijxiko itech ovijkayotl tlen onkipanotokah. Imejvah kuali inkimatih ke kipia de tipanoskeh itech tlajyovilistli. Ijkuak ok otikatkah inmovah, otimechilvijkeh nik tipanoskeh tlajyovilistli. Iva ijkó opanolok kemi imejvah yinkimatih. Por eso, ijkuak ayakmo onikxiko okachi, oniktitlanki in Timoteo ma kimatiti kenomin kajki inmotlaneltokalis. Porke onimomavti tla nikmatis ke yomechtlamotlak in tetlajtlakolchivalti, iva in totekiv tlen yotikchijkeh oyeskia san nenka. Pero axka Timoteo yomokuapato iva techvalikilia kuali tlajtoli de inmotlaneltokalis iva de inmotlasojtlalis. Techilvia ke imejvah nochipa intechilnamikih ika pakilistli, iva nik sa tlawel inkinekih intechitaskeh, ijkó kemi tejvah noijki tiknekih timechitaskeh. Por eso, noknivah, maski techpanova ovijkayotl iva tlajyovilistli, tejvah otimoyolalijkeh ijkuak otikmatkeh nik imejvah kuali inmoyekketokeh itech inmotlaneltokalis. Axka yejón techmaka yankuik chikavalistli porke yi tikmatih ke imejvah kuali inmoyekketokeh inavak toTeko. Por eso, amo onka tlen ika velis timotlasojkamatiskeh inavak toYejwatzi por yen miek pakilistli tlen tikpiah por imejvah inavak Ye. Ika tonali ika yovali tiktlatlavtiah in toYejwatzi ma techkavili ma timechitakah oksemi, para timechpaleviskeh ma majxiti tlen ok imechpolova itech inmotlaneltokalis. Tiknekih inevia toTajtzin Dios ivan toTeko Jesucristo, ma techpalevikah para velis timechitativih. Iva toTeko ma imechiskalti iva ma kimiekili inmotlasojtlalis, para ximotlasojtlakah se ivan oksé iva para invan nochtin, ijkó kemi tejvah timechtlasojtlah. Ma Ye imechchikava itech inmoyolo, para xiekah inyolchipavakeh iva amo xikpiakah nion itla tlajtlakoli iyakapan toTajtzin Dios ijkuak toTeko Jesús valmuikas invan nochtin tlen iaxkavah. Axka, noknivah, timechyolchikavah iva timechtlatlavtiah ika itoka toTeko Jesús xinemikah ijkó kemi toYejwatzi kipaktia, ijkó kemi yotimechmachtijkeh. Imejvah ijkó yinnemih, iva timechyolchikavah para okachi ijkó nik xinemikah. Imejvah yinkimatih tlen otimechnajnavatijkeh ika tlanavatijkayotl tlen otikselijkeh de toTeko Jesús. In toYejwatzi kineki imejvah xichipavkanemikah iva amika ma avilnemi itech tlajtlakoli. In toYejwatzi kineki kada se de imejvah ma kimati ma kipia isiva ika yolchipavalistli iva ika tetlakitalistli. Amo xikavilikah inmokuerpo ma imechvikah itech tlailevilistli tlen amo kuali kemi kichivah tlen amo kixmatih Dios. Iva amika ma kikojko nion ma kikajkayava se ikni itech yejón tlamantli, porke in toTeko kitlajyoviltis tlen ijkó kichivas, ijkó kemi yotimechilvijkeh iva yotimechnejmachtijkeh. Porke toYejwatzi amo otechnotzki para ma tinemikah itech pitzonemilistli, sino ma tinemikah ika chipavalistli. Por eso, tlen amo kineki kivelkakis nin tlamachtilistli, mach tejvah amo techvelkaki sino amo kivelkaki in toYejwatzi, tlen omechmakak iTioijyotzi. Mach ok moneki timechtlajkuililiskeh de kenik moneki inkintlasojtlaskeh in toknivah, porke toYejwatzi yomechmachti kenik moneki inmotlasojtlaskeh se ivan oksé. Iva yi neli imejvah inkintlasojtlah nochtin toknivah tlen chantih itech nochi in tlali de Macedonia. Pero timechtlatlavtiah, noknivah, ke inmotlasojtlalis ma momiekili okachi para okachi ximotlasojtlakah. Xikchivakah de xiekah ika yolsevilistli. Kada se ma kitta tlen de ye itekiv iva ma tekipano para kipias tlán kikuas, ijkó kemi tejvah yotimechnavatijkeh. Iva ijkó, in gentejtih tlen amo tlaneltokakeh velis imechtlakitaskeh por kenik inmonejnemitiah, iva ijkó amika itla inkitlajtlaniliskeh. Noknivah, tiknekih xikmatikah tlen panolos de yejvah tlen yoixpolikeh, para amo ximoyolkokokah kemi nekateh tlen amo kipiah nechialistli. Ijkó kemi tikneltokah ke Jesús oixpolivik iva omoyoliti, ijkó noijki tikneltokah ke toYejwatzi kinyolitis san sekka ivan Jesús tlen otlaneltokakeh inavak iva oixpolikeh. Por eso timechilviah nin tlamachtilistli de toTeko, ke tejvah tlen ok tiyolitoskeh iva tla ok tieskeh itech tlaltikpaktli ijkuak valmuikas in toTeko, amo tejvah titlayakanaskeh para invan nekateh tlen yoixpolikeh. Porke inevia toTeko valtemos de ilvikak ika se chikavak tlanavatili, ika chikavak itlajtol in tlayakanki de ilvikaktlatitlaniltih iva ika tlapitzaltlanotzalistli de toYejwatzi. Iva tlen yoixpolikeh iva otlaneltokakeh inavak Cristo, yejvah achto moyolitiskeh. Iva para ompa yen tejvah, tlen ok tieskeh itech tlaltikpaktli, techvikatevaskeh itech mixtli san sekka invan tlen yomoyolitijkeh, para tiknamikiskeh in toTeko tlakpak ipan ejekatl. Iva ijkó tieskeh ivan toTeko para semijkak. Por eso, ximoyolojchikavakah se iva oksé ika nin tlajtoli. Noknivah, mach moneki nimechijkuililis kemania o itech tlán tonali ijkuak ijkó tlamochivalos. Porke imejvah kuali yinkimatih ke itech neká tonali ijkuak valmuikas in toTeko, vitz ijkuak amika kichia, ijkó kemi se ichtekki vitz de yovak. Ijkuak in gentejtih kijtoskeh: “Yi tikpiah yolsevilistli iva amo moneki timomavtiskeh”, ijkuakó san nima inpa vitz tlaxixititzalistli ijkó kemi ijkuak valijtikualo se sivatl para nesis ikone. Iva amika velis cholos. Pero imejvah, noknivah, amo inkateh kan tlayova, por eso ijkuak vitz in toTeko amo imechmonepachvis kemi se ichtekki. Porke nochtin imejvah inpovih kan tlavili iva kan tlastalotl. Tejvah amo tipovih kan tlayova nion kan tlayovalotl. Por eso, amo ma tikochikah kemi oksekimeh, sino ma tijsatokah ika kuali totlayejyekol. Tlen kochih, kochih de yovak, iva tlen tlavanah, tlavanah de yovak. Pero tejvah tlen tipovih kan tlastalotl, moneki tieskeh nochipa ika kuali totlayejyekol. Totlaneltokalis ivan totlasojtlalis ika ma timopalevikah ijkó kemi se soldado moelpantzakuilia ika se tepostli itoka coraza. Iva in nechialistli de temakixtilistli, ma techtzakuili kemi se casco tlen ika motzakuilia se soldado. Porke toYejwatzi amo otechtlali para ma tikijyovikah ikualanilis, sino ma tikpiakah temakixtilistli por tlen toTeko Jesucristo okichi por tejvah. Ye oixpolivik por tejvah, para ijkó velis tiyolitoskeh san sekka ivan Ye, mach tleno tla ok tiyolitoskeh o noso tla yotixpolikeh ijkuak Ye vitz. Por eso, ximoyolchikavakah iva ximoskaltikah itech inmotlaneltokalis se ivan oksé, ijkó kemi yinkichijtivitzeh. Noknivah, timechtlatlavtiah xikintlakitakah tlen tekipanovah chikavak inmonavak, tlen imechyakanah iva imechchikavkanotzah inavak toTeko. Moneki xikintlakitakah iva xikintlasojtlakah miek por yen tekitl tlen kichivah. Xiekah ika yolsevilistli se ivan oksé. Toknivah, noijki timechtlatlavtiah, xikinchikavkanotzakah tlen tlatzivkeh, xikinyolchikavakah tlen moxijxikovah, xikinpalevikah tlen amo chikavakeh itech intlaneltokalis, iva xikpiakah tlaxikolistli invan nochtin. Xikpiakah kuidado de amika ma momakopa ika itla tlen amo kuali, sino nochipa ik xiktlalikah de xikchivakah tlen kuali entre imejvah iva noijki invan oksekimeh. Nochipa xiekah ika pakilistli. Amo keman xikavakah de inmodiostzajtziliskeh. Xiktlasojkamachilikah in toYejwatzi itech nochi tlen imechpanos, porke yen yejón tlen toYejwatzi kineki xikchivakah imejvah, tlen inpovih inavak Cristo Jesús. Amo xiksevikah in Tioijyotzintli. Ijkuak íkka tlanejmachtis ika toYejwatzi itlajtol, amo xikittakah kemi oyeskia amitla ipati. Xikyejyekokah nochi, iva xikmokavikah san yen tlen kuali. Xikavakah se lado nochi tlamantli tlen amo kuali. Inevia in toYejwatzi, tlen kitemaka yolsevilistli, ajsitika ma imechonyolchipava. Iva ma kitlaati inmotonal, inmoanima iva inmokuerpo para amo xikpiakah nion se tlajtlakoli para ijkuak vitz in toTeko Jesucristo. In toYejwatzi, tlen omechnotzki, Ye kichivas nochi nin tlamantli porke Ye nochipa kichiva tlen kijtova. Noknivah, ximodiostzajtzilikah por tejvah. Xikonintlajpalokah nochtin toknivah ika se ixtlapipitzoli de tlasojtlalistli inavak Cristo. Nimechnavatia ika itoka in toTeko, xikinlerilikah nin amatlajkuiloli nochtin toknivah. Tlen iiknomachilis in toTeko Jesucristo ma yeto inmovah. Ijkó ma yeto. Ne niPablo, ivan Silvano ivan Timoteo, timechontlajkuililiah imejvah tlen intlaneltokakeh de Tesalónica, tlen inpovih inavak toTajtzin Dios iva inavak toTeko Jesucristo. ToTajtzin Dios ivan toTeko Jesucristo ma imechpialikah iknomachilistli iva yolsevilistli. Noknivah, nochipa moneki tiktlasojkamachiliskeh in toYejwatzi por imejvah. Ijkó moneki tikchivaskeh, porke inmotlaneltokalis okachi moskaltijtiv iva in tlasojtlalistli tlen kada se de imejvah kipia para invan oksekimeh okachi momiekilijtiv. Tejvah timomachiliah kuali ijkuak titlapovah de imejvah ik sentetl kan mololovah in tlaneltokakeh de toYejwatzi. Tikinmilviah ke imejvah maski imechchochololtiah iva inkipanovah miek tlajyovilistli, imejvah inkixikovah nochi ika yolik iva amo inkipolovah inmotlaneltokalis. Iva nochi yejón tlamantli kiteititia nik in toYejwatzi yompa tlen kichiva. Ye imechita kenik intlajyoviah por Ye iva kichivas xipovikah kan Ye tlanavatia. In toYejwatzi yompa tlen kichivas para kintlaxtlavaltis ika tlajyovilistli tlen imechtlajyoviltiah. Iva imejvah tlen intlajyoviah, in toYejwatzi kichivas ximosevikah, iva tejvah noijki techsevis. Ijkó tlamochivalos ijkuak toTeko Jesús valmonextis de ilvikak invan iilvikaktlatitlanilvah velitinih. Valmonextis ika tlitl, para kintlajyoviltis tlen amo kixmatih toYejwatzi, iva tlen amo kivelkakih in yankuik kuali tlajtoli de toTeko Jesucristo. Yejvah kijyoviskeh in tlajyovilistli de tlaixpololistli para semijkak, yeskeh wejka de inavak toTeko iva de imavissotlanex iva de ivelitilis. Ijkó panolos itech neká tonali ijkuak Ye valmuikas para kimakaskeh weijkachivalistli iva tetlakitalistli nochtin tlen iaxkavah tlen otlaneltokakeh inavak. Iva imejvah noijki intevameh, porke onkineltokakeh tlen otimechtlapovijkeh de Ye. Ika, tejvah nochipa timodiostzajtziliah por imejvah. Tiktlatlavtiah in toYejwatzi ma imechpalevi xinemikah kemi moneki ijkó kemi Ye omechnotzki para ijkó xinemikah, iva ika ivelitilis xivelikah xikchivakah nochi tlen kuali tlen inkinekih inkichivaskeh, iva xivelikah xiktlamikah in tekitl tlen inkichivah ika inmotlaneltokalis. Iva ijkó, itoka in toTeko Jesús kiselis tetlakitalistli por tlen imejvah inkichivah, iva Ye noijki imechmakas tetlakitalistli. Nochi yejón mochivas ika iknomachilistli de toYejwatzi iva de toTeko Jesucristo. Axka, noknivah, tiknekih timechilviskeh de yen ijkuak valmuikas in toTeko Jesucristo iva kenik techololos inavak. Timechtlatlavtiah amo ximotekavilikah ma imechkuatlapololtikah iva ma imechmajmavtikah tlen kijtovah yoajsiko in tonali ijkuak valmuikas in toTeko, iva kijtovah ijkó okinmatilti in Tioijyotzintli, o noso íkka ijkó okinmachti, o noso okiselijkeh se amatlajkuiloli kemi oyeskia de tejvah tlen ijkó kijtojtiv. Amo ximotekavilikah ma imechkajkayavakah nion se tzikitzi. Porke antes de ajsiki yejón tonali, achto panolos ke miekeh kikavaskeh de tlaneltokaskeh tlen kijtovah kineltokah in toYejwatzi, iva monextis in tlajtlakoltlakatl, tlen yi kajki para yas miktla. Ye teixnamikis iva majkuanas kontra nochi tlen moteneva Dios iva nochi tlen kiselia mavistilistli. Iva motlalis kan itemplo in Dios, kemi oyeskia yen Dios, iva asta motenevas nik yen Dios. ¿Amo inkilnamikih ke yonimechtlapovi de nochi nin tlamantli ijkuak ok onikatka inmovah? Iva axka imejvah yinkimatih tlán kitzakuilia in tlajtlakoltlakatl para ayamo ma monexti, sino asta ijkuak ajsis tonali para monextis. Porke in ichtakavelitilistli de tlen amo kuali yi tekipanojtok itech tlaltikpaktli, pero sa polivi ma kachivakah tlen axka kitzakuilijtok. Iva ijkuakó kema valmonextis yejón tlajtlakoltlakatl, iva toTeko Jesús kimiktis ika ijyoyo tlen kisas de itech iten iva kipopolos ika ipetlanilis ijkuak Ye valmuikas. Iva yejón tlajtlakoltlakatl vitz ika ivelitilis in Amo Kuali Tlakatl. Vitz ika miek velitilistli, kinchivas wejwei neskayomeh iva kinchivas nexkuitiltih tlen ika tlakajkayavas. Iva ika miek tlamantli amo kuali ika kinkajkayavas tlen yavih kan teixpolojka, porke amo okiselijkeh iva amo okitlasojtlakeh tlen melajkayotl para ika momakixtiskeh. Iva por yejón, toYejwatzi kintitlanilis se velitilistli tekajkaya, para ma kineltokakah in istlakayotl, iva ijkó kintlajtlakoltiskeh nochtin tlen amo okinekeh okineltokakeh tlen melajkayotl, sino yej omopaktijkeh itech tlen amo kuali. Pero tejvah moneki nochipa timotlasojkamatiskeh inavak toYejwatzi por imejvah, noknivah tlen intlasojtih de toTeko, porke toYejwatzi omechpejpenki desde antes de oyeskia in tlaltikpaktli xiekah intlamakixtiltih ika inmotlaneltokalis itech tlen yi neli melajka iva ika Tioijyotzintli tlen omechsekankuik para xiekah iaxkavah in toYejwatzi. Para yejón toYejwatzi omechnotzki ika in yankuik kuali tlajtoli tlen tejvah otimechtlapovijkeh, para xipovikah itech imavissotlanex in toTeko Jesucristo. Ijkó pues, noknivah, ximoyekketokah itech inmotlaneltokalis iva xikseguirokah in tlamachtili tlen tejvah otimechmakakeh ika totlajtol iva ika toamatlajkuilol. ToTajtzin Dios otechtlasojtlak iva ika iiknomachilis otechyolali para semijkak iva otechmakak se kuali nechialistli. Ye ivan toTeko Jesucristo ma imechyolchikavakah iva ma imechmakakah chikavalistli para xikchivakah iva xikijtokah nochipa tlen kuali. Sa ik tlami, noknivah, ximodiostzajtzilikah por tejvah, para ke itlajtol in toTeko totoka ma xitini ik sentetl iva ma kiselikah ika tetlakitalistli, ijkó kemi opanolok inmovah. Ximodiostzajtzilikah noijki para toYejwatzi ma techpalevi de inmak in tlakah tlen amo kualmeh iva tlen fiero inyelis, porke amo nochtin tlaneltokah inavak toTeko. Pero in toTeko Ye tenmachtli. Iva Ye imechmakas chikavalistli iva imechpalevis de imak in Amo Kuali Tlakatl. Iva timotenmachiah inavak toTeko ke imejvah inkichivah iva inkichijtoskeh tlen tejvah otimechnavatijkeh. ToTeko ma kiyakana inmoyolo para xitetlasojtlakah kemi toYejwatzi tetlasojtla, iva para xikxikokah nochi tlen imechpanos kemi Cristo okixiko. Noknivah, timechnavatiah ika itoka in toTeko Jesucristo, xikinkavakah sekka nochtin toknivah tlen amo kinekih tekipanoskeh iva amo nemih kemi kijtovah in tlamachtili tlen onkiselijkeh de tejvah. Imejvah yinkimatih kenik moneki inkiseguiroskeh tlen totech inkittah, porke ijkuak tejvah otikatkah inmovah, amo san otitlatzijkanenkeh. Nochipa otiktlaxtlajkeh in tlakuali tlen otechmakakeh. Chikavak otitekipanojkeh ika tonali ika yovali para amo tiktekimakaskeh nion se de imejvah. Yejó amo kijtosneki ke amo totech opovia de timechtlajtlaniliskeh de techpalevikah, sino tejvah otitekipanojkeh para totech xikittakah para noijki ijkó xikchivakah. Porke ijkuak ok otikatkah inmovah otimechmakakeh nin tlanavatili: Tla íkka amo kineki tekipanos, noijki amo ma tlakua. Porke yotikmatkeh ke sekimeh de imejvah san tlatzijkanemih, amo tekipanovah, iva mokalakijtinemih kan amo intekiv. Yejonmeh tikinnavatiah iva tikintlatlavtiah ika itoka in toTeko Jesucristo, ma tekipanokah para kipiaskeh tlen kikuaskeh iva amo san miek ma kichijtinemikah. Imejvah, noknivah, amo ximosotlavakah de inkichivaskeh tlen kuali. Tla íkka amo kivelkaki tlen tikijtovah itech nin amatlajkuiloli, xikittakah akin yejón, iva amo ivan ximonelokah, para ma pinava. Pero amo xikittakah kemi se tlen imechtlavelita, sino xikchikavkanotzakah kemi se inmokni. Axka, inevia toTeko tlen kitemaka yolsevilistli, nochipa ma imechmaka yolsevilistli itech nochi tlen imechpanos, yetos kuali o noso amo kuali. In toTeko ma yeto itech nochtin imejvah. Ne, niPablo, nimechontlajpalova iva nimechontlajkuililia ika noma. Ijkó nikinmijkuilova nochtin noamatlajkuilolvah para xikmatikah nik yi neli ne nimechontitlanilia. Iknomachilis in toTeko Jesucristo ma yeto itech nochtin imejvah. Ijkó ma yeto. Ne niPablo, nitiotlatitlanili de Jesucristo. Ne nika kemi nitiotlatitlanili ika itlanavatil in toYejwatzi toTemakixti iva ika itlanavatil in toTeko Jesucristo tlen inavak tikpiah nechialistli. Nimitzijkuililia nin amatlajkuiloli, Timoteo, te tlen tika kemi yi neli tinokone itech tlaneltokalistli. Xikseli iknomachilistli, iknomatilistli iva yolsevilistli de toTajtzin Dios ivan de toTeko Cristo Jesús. Ijkó kemi yonimitztlatlavtijka ijkuak onia para Macedonia, moneki ximokava kan siudad de Éfeso. Nikneki ijkó xikchiva porke ompa kateh sekimeh tlakah tlen tlamachtiah oksé tlamantli tlamachtili tlen amijtok. Xikinmilvi ayakmo ijkó ma kichivakah. Xikinmilvi amo ma kipolokah intiempo ika kuentos iva de yen lista tlen amo semi tlami de inkojkolvah. Nochi yejonmeh tlamantih san ik se motlatlajtolnamiki iva amo tlapaleviah para ma mochiva itekiv in toYejwatzi, porke itekiv in toYejwatzi veli mochiva tla se tlaneltoka inavak. Nimitznavatia ijkó xikchiva, para ke in tlaneltokakeh ma motlasojtlakah se ivan oksé, ika se tlasojtlalistli tlen kisa de itech inyolo chipavak, de itech intzonteko tlen amo kinteilvia de itla iva de itech intlaneltokalis tlen yi neli melajka. Sekimeh yokikajkeh nin tlamantli, iva kipolojtinemih tiempo ika tlajtoltih tlen amitla inpati. Kinekih yeskeh tlamachtijkeh de itlanavatil Moisés, pero nion yejvah amo kimatih tlen kijtovah ivan nion amo kajsikamatih tlen yejvah kijtovah yompa. Kuali tikmatih ke in tlanavatili neli kuali, tla se kinejneki kemi moneki. Noijki tikmatih ke nion se tlanavatili amo omochi para tlen kichivah tlen kuali, sino para tlen kichivah tlen amo kuali. Para tlen amo kimatih tlakakih iva amo tlavelkakeh, para tlen amo kimakasih toYejwatzi iva tlen tlajtlakolejkeh, para tlen amo kitlakitah toYejwatzi iva nion itla tiotlamachtili, para tlen kinmiktiah inpapa o noso inmama, para nochtin tlen temiktijkeh, para tlen avilnemih itech tlajtlakoli, para tlen kuiltemeh, para tlen kinmichtekih gentejtih para kinnemakah, para tlen tlakajkayajkeh, iva para tlen kijtovah itla yi neli maski amo neli. Kijtosneki, in tlanavatiltih omochijkeh para nochtin tlen amo kitlakitah in kuali tlamachtilistli. Iva yen nin tlen tlamachtia in yankuik kuali tlajtoli tlen toYejwatzi onechmotenmachi ma nitetlapovi. Nin yankuik kuali tlajtoli tlen kipia mavistilistli vitz de toYejwatzi tlen tiochitok. Niktlasojkamachilia in toTeko Jesucristo, tlen onechmakak chikavalistli, pues onechitak nitenmachtli iva onechtlali ma nieto niitekipano. Achto ne onitlapovaya fiero de Cristo, onikinchochololtiaya in tlaneltokakeh iva san tlen amo onikinpoviliaya. Pero toYejwatzi onechiknomatki, porke amo onikmatia tlen onikchivaya iva ayamo onikneltokaya in Cristo. Iva toTeko sa tekitl miek iiknomachilis okipixki por ne. Onechtemiti de tlaneltokalistli iva de tlasojtlalistli tlen vitz de Cristo Jesús. Nin tlajtoli yi neli melajka iva nochtin moneki kineltokaskeh: ke Cristo Jesús ovala itech nin tlaltikpaktli para kinmakixtis in tlajtlakolejkeh, iva ne okachi nitlajtlakole de nochtin. Pero toYejwatzi onechiknomatki. Ijkó okichi nova para ke itech ne, tlen okachi nitlajtlakole de nochtin, Jesucristo okiteititi nik sa tlawel tlaxikovani. Ye ijkó onechxikoli para ke oksekimeh notech ma kittakah iva ijkó ma tlaneltokakah inavak iva ma kiselikah nemilistli para semijkak. Ika, ma tikmakakah tetlakitalistli iva mavistilistli para semijkak in towei tlanavati tlen nochipa yolitok, tlen amo keman ixpolivi, tlen amo veli mottah, tlen san Ye se Dios onka iva tlen kipia nochi tlamatilistli. Ijkó ma yeto. Timoteo, nokone itech tlaneltokalistli, in tlamantih tlen nimitzilvia xikinchiva, nimitzilvia ijkó kemi tlen okijtojkeh in tlayakankeh tlaneltokakeh ijkuak otiotenejmachtijkeh de te. Tla ijkó tikchivas, tietos kemi se soldado tlen veli tlamaga por toTeko. Xitlaneltokato inavak Cristo iva motzonteko amo ma mitzteilvi de itla. Sekimeh amo okikakilijkeh tlen okinmilviaya intzonteko ke amo kuali tlen kichivah, iva intlaneltokalis oijtlakavik. Kemi Himeneo ivan Alejandro, tlen ne onikinkixti de innavak in tlaneltokakeh, para ke in Amo Kuali Tlakatl ma kintokti san tlen ye kinekis, para ma kimatikah amo ma tlajtokah fiero de toYejwatzi. Por nochi tlen yonikijto, axka nimechtlajtlanilia ximotlatlavtikah inavak toYejwatzi por nochtin tlaltikpaktlakah. Xiktlajtlanilikah in toYejwatzi ma kinmaka in gentejtih tlen kinpolova, iva xiktlasojkamachilikah in toYejwatzi por tlan kichiva por nochtin. Ximodiostzajtzilikah por tlen wejwei tlanavatijkeh iva por nochtin tlen tlatlanavatijkeh, para kuali ma tiekah iva ma tikpiakah yolsevilistli, iva ijkó amitla ma techtzakuili para timotemaktiskeh inavak toYejwatzi iva para tinemiskeh kemi moneki. Yejón tlamantli de diostzajtzilistli yi neli kuali iva kipaktia in toYejwatzi tlen toTemakixti, porke Ye kineki nochtin ma momakixtikah iva ma kixmatikah tlen melajkayotl. Onka san se Dios, iva onka san se tlen veli techtlalia kuali ivan Dios, yen Jesucristo tlen omochi tlakatl. Jesucristo omotemakti ma kixpolokah para kitlaxtlavas innemakixtilis de nochtin tlaltikpaktlakah. Ika imikilis Jesús, Dios okiteititi, ijkuak mero omonekia, nik in Ye kineki kinmakixtis nochtin tlaltikpaktlakah. Ika toYejwatzi onechtlali ma nieto nitiotlatitlanili innavak tlen amo judiojtih, para ijkó ma nikintlapovi tlen yankuik kuali tlajtoli, iva ma nikinmachti de yen tlaneltokalistli iva tlen melajkayopa de Jesús. Iva tlen nikijtova yi neli, mach nitlakajkayava. Ijkó pues, nikneki ke in tlakah ma modiostzajtzilikah ik sentetl, iva ma kajkuanakah inmavah inavak toYejwatzi ika inyolo chipavak, amo ika kualanilistli nion ika tlatlajtolnamikilistli. Noijki nikneki ke in sivameh ma motzotzoltikah kemi Dios tlanavatia, san kuali iva san tlen kinnamiki. Amo sa panova ma mochijchivakah ika intzonkal, amo ma mochijchivakah ika oro, ika perlas o noso ika itla tzotzoli tlen patío. Okachi kuali ma mochijchivakah ika tlen kuali intlachivalis. Yen yejón tlen moneki kichivaskeh in sivameh tlen kimavistiliah in toYejwatzi. In sivameh ma san mokajtokah ijkuak kinmachtiah, iva ma yekah tlavelkakeh. Amo nikinkavilia in sivameh ma kinmachtikah o noso ma kinnavatikah in tlakah, sino moneki ma san tlakaktokah. Porke in toYejwatzi achto okichi in Adán iva satepa okichi in Eva. Iva Adán amo yen okikajkayajkeh, sino yen Eva. Iva ijkuak Eva okikajkayajkeh, ovetzki itech tlajtlakoli. Pero in sivameh momakixtiskeh por yen tla kinpiaskeh inpilvah, tla amo yeskeh machimeh, tla tlaneltokatoskeh inavak Cristo, tla tetlasojtlatoskeh, iva tla kipixtoskeh innemilis chipavak. Nin tlajtoli yi neli tenmachtli: tla íkka kineki yetos tlayakanki de tlaneltokakeh, kijtosneki kineki kichivas se tekitl tlen yi neli kuali. Pero in tlayakanki moneki yetos se tlen amo velis kiteilviskeh de itla. Ma kipia san se itonana, ma kimati ma motlakavalti, ma kipia kuali tlayejyekoli ika tlen kichiva, ma kuali ma nemi para kitlakitaskeh, ma kimati ma tekaloti iva ma kimati ma kuali tlamachti. Amo ma yeto tlavanki nion amo ma kivelita teva kimomagas. Moneki yetos kuali tlakatl, kuali ma moyekvika invan nochtin iva amo ma yeto tlaíxneki ika tomi. Ma kimati kenik kinyekvikas tlen kateh ikalijtik, para ijkó ipilvah ma yekah tlavelkakeh iva tetlakitakeh. Porke tla amo kimati kenik kinyekvikas tlen kateh ikalijtik, ¿kenik velis kinyekvikas in tlaneltokakeh de toYejwatzi? Iva amo ma yeto se tlen ayamo wejkava de otlaneltokak, porke velis moweinekis, iva toYejwatzi kitlajtlakoltis ijkó kemi yokitlajtlakolti in Amo Kuali Tlakatl porke omoweineki. Noijki, moneki ma kipialikah tetlakitalistli tlen amo tlaneltokakeh, iva ijkó amo velis kipojpovaskeh iva amo velis vetzis itech imekatlatzonvil in Amo Kuali Tlakatl. Noijki tlen tiotlapalevijkeh moneki yeskeh tlen kintlakitah, amo ma kipapatlakah intlajtol, amo ma tlavanakah iva amo ma kitlanikah tomi ika tlakajkayavalistli. Moneki kuali ma mokitzkijtokah itech tiotlamachtili tlen toYejwatzi yotechnextili, iva itech intzonteko amo ma kipiakah tlen amo kuali. Moneki achto ma kinyejyekokah, iva tla amitla onka tlen ika kinmixnamikiskeh, tonses velis yeskeh tiotlapalevijkeh. Ijkó noijki, intonanavah in tiotlapalevijkeh moneki yeskeh kuali sivameh tlen nochtin kintlakitah, amo san ika inten ma nemikah, ma kimatikah ma motlakavaltikah, iva ma yekah tenmachtih itech nochi tlamantli. Se tiotlapalevi moneki ma kipia san se itonana, ma kimati kenik kinnyekvikas ipilvah iva nochtin tlen kateh itech ikalijtik. Porke tlen tiotlapalevijkeh tlen kuali tekipanovah, kimotlaniliah tetlakitalistli, iva velih tlajtovah ika netenmachilistli de intlaneltokalis inavak Cristo Jesús. Nikchia san niman nias nimitzitati. Pero nimitzijkuililia nochi nin tlamantli, tla mixevia amo totoka najsi. Ijkó te yi tikmatis kenik moneki se nemis itech ifamilia in toYejwatzi, kijtosneki yejvah tlen tlaneltokakeh inavak toYejwatzi tlen nochipa yolitok, tlen kateh kemi tlaketzaltih tlen kichikajtokeh iva kipalevijtokeh in melajkayotl. Mach onka omeeyotl ke in tlamachtilistli tlen toYejwatzi otechnextili yi neli melajka: Cristo ovitza kemi se tlaltikpaktlakatl. In Tioijyotzintli okiteititi nik in Cristo oyá chipavak. In ilvikaktlatitlaniltih okittakeh. Otetlapovijkeh de Ye sentetl itech países. Otlaneltokakeh inavak itech nochi in tlaltikpaktli. Iva toYejwatzi okiseli itech ilvikak ika mavissotlanextli. In Tioijyotzintli melajka techilvia ke itech sa ik tlami tonaltih, sekimeh kikavaskeh de tlaneltokaskeh inavak toYejwatzi. Pevas kinvelkakiskeh tlamachtilistih tlen amijtok tlen kisah de intech tlen amo kuali ejekameh. Yejonmeh tlamachtilistih kivalikaskeh in gentejtih tlen kipiah ome inmixko iva tekajkayajkeh, tlen itech intzonteko ayakmitla kimachiliah, kemi oyeskia yotlatlak ika se tepostli totonik. Yejonmeh gentejtih amo kitekaviliskeh ma se monamikti iva nion amo ma se kikua itla tlamantli tlakuali. Pero toYejwatzi okichi nochi yejón tlakuali, iva tlen tlaneltokah iva kixmatih tlen melajkayotl velis kikuaskeh ika tlasojkamachilistli inavak toYejwatzi. Porke nochi tlen toYejwatzi okichi yi neli kuali, iva amo velis tikijtoskeh ke seki amo velis se kikuas, sino ma tikselikah ika tlasojkamachilistli inavak toYejwatzi. Porke ika itlajtol in toYejwatzi iva ika todiostzajtzilis nochi mokava tlatiochivali tlen tikuah. Tla tikinmachtis in toknivah tlaneltokakeh nin tlamantli, tietos kuali titekipano de Cristo Jesús, iva tiktlamakas moanima ika tlajtoli de tlaneltokalistli iva ika kuali tlamachtilistli tlen yi tiktokilijtivitz. Pero amo xikinkaki in kuentos tlen amitla inpati, tlen san kitentlaliah. Okachi kuali xikchiva ika nochi mochikavalis para tinemis kemi toYejwatzi kineki. Tlen kichiva ejercicio yejón kipalevia para ma kuali yeto, pero tlen mochijchikava motemaktia para nemis kemi toYejwatzi kineki yejón okachi kuali, porke kiselis tlen toYejwatzi yokijto kitemakas itech nin nemilistli iva itech oksé nemilistli tlen yetos satepa. Nin tlajtoli yi neli melajka, iva moneki nochtin ma kineltokakah. Por eso sa tlawel titekipanovah iva timochikavah, porke tiktlaliah tonechialis inavak toYejwatzi tlen nochipa yolitok, tlen kipia velitilistli para kinmakixtis nochtin tlaltikpaktlakah, pero okachi tlen tlaneltokah inavak. Yen yejón moneki xikinnavati iva xikinmachti. Amika ma mitztzikitzinchiva por ok titelpochtli. Okachi kuali xieto se ejemplo para tlen tlaneltokakeh por kenik titlapova, por kenik tinemi, por kenik titetlasojtla, por kenik titlaneltoka iva por kenik tichipavkanemi. Mientras najsiti, te amo xikava de tikinlerilis in Tiotlajkuiloli in tlaneltokakeh, xikinyolchikajto iva xikinmachtijto. Nochipa xiknejneki in velitilistli tlen otikseli ijkuak in tlayakankeh de tlaneltokakeh okintlalijkeh inmavah mopa iva otiotenejmachtijkeh de te. Ximotemakti iva xikinchijto yejonmeh tlamantih tlen yonimitzilvi, para nochtin ma kittakah nik yi neli titlayakapankistiv. Xikpia kuidado kenik tinemi iva tlen titlamachtia. Moneki xikinchijto yejonmeh tlamantih tlen yonimitzilvi, iva amo san yen te timomakixtis, sino noijki tikinmakixtis tlen mitzkakiskeh. Amo xikajva se tlen yi tetajtzi, sino xiknajnavati ika kuali kemi oyeskia mopapa. In telpokameh xikinyeknotza kemi oyeskia moknivah. Iva se tlen yi tenantzi xikyeknotza kemi oyeskia momama. Iva in ichpokameh xikinyeknotza kemi oyeskia moveltivah, ika nochi yolchipavalistli. Xikinpalevi in iknosivameh tlen yi neli moneki se kinpalevis. Pero tla íkka iknosivatl kinpia ipilvah o noso ixvivah, yejvah achto moneki ma kipalevikah, iva ijkó ma kimatikah ma kinpalevikah infamiliajvah ika tlen kinpolova iva ma momakopakah inavak intajvah ika tlasojtlalistli tlen okinpialijkeh. Yen yejón tlen toYejwatzi kipaktia ma se kichiva. In iknosivatl tlen yi neli yomoka iselti, kitlalia inechialis inavak toYejwatzi. Ika tonali ika yovali amo kava de modiostzajtzilia iva motlatlavtia inavak toYejwatzi. Pero se iknosivatl tlen kineki san mopaktijtinemis, yejón kemi oyeskia yoixpolivik maski ok nentok. Xikinnavati ma kichivakah nochi yejón tlamantli, para amo ma yeto itla tlen ika velis kinpojpovaskeh. Porke tla íkka amo kitekipachova de kinpalevis tlen itla kinmita, iva okachi yejvah tlen chantih ikalijtik, kijtosneki ipan mixkuapa in tlaneltokalistli, iva kichiva okachi amo kuali ke se tlen amo tlaneltoka inavak toYejwatzi. In iknosivameh tlen machiojtoskeh para se kinpalevis, moneki kipiaskeh okachi de expoali xivitl iva tla okipixkeh san se intotata. Noijki moneki ma kinmixmatikah por yen kuali intlachivalis, por kuali yokinmiskaltijkeh inpilvah, por kuali yotekalotijkeh inkalijtik, por yokinmikxipajpakakeh tlen tlaneltokakeh, por yokinpalevijkeh tlen tlajyoviah, iva por yomotemaktijkeh para kichivaskeh nochi tlen kuali tlachivalistli. Pero in iknosivameh tlen ok ichpokameh amo xikinmachioti para se kinpalevis. Porke intlailevilis velis kinvikas se lado iva ayakmo kichivaskeh tlen yokijtojkah inavak Cristo iva yej kinekiskeh oksejpa monamiktiskeh. Iva motlajtlakolmamaltiah porke amo okichijkeh tlen achto yokijtojkah kichivaskeh. Iva noijki mokuapah tlatzivkeh iva san kalpan nemih. Iva amo san mokuapah tlatzivkeh sino noijki nemih san ika inten iva mokalakijtinemih kan amo intekiv, iva kijtojtinemih tlen amo moneki kijtoskeh. Por eso, nikneki ke in iknosivameh tlen ok ichpokameh ma monamiktikah, ma kinpiakah inpilvah iva ma kittakah inkalijtik. Para ijkó tlen techtlavelitah amo kipiaskeh tlen ika techpojpovaskeh. Porke sekimeh iknosivameh yokikajkeh iojviv in Cristo iva yokitzkijkeh iojviv in Amo Kuali Tlakatl. Tla íkka tokni tlaneltokak, tlakatl noso sivatl, kinpia iknosivameh tlen itla kinmita, moneki ye ma kinpalevi. Ijkó amo yetos se tlamamali para tlen tlaneltokakeh. Iva ijkó in tlaneltokakeh velis kinpaleviskeh in iknosivameh tlen yi neli moneki se kinpalevis tlen ayakmo íkka kipiah. In tlayakankeh tlen kuali kinyakanah in tlaneltokakeh, moneki ma kinyektlakitakah iva ma kinyektlaxtlavikah, pero okachi tlen tetlapoviah iva tlamachtiah de itlajtol in toYejwatzi. Porke in Tiotlajkuiloli kijtova: “Amo tiktlalilis itenpuxa in toro ijkuak kooya in trigo.” Noijki kijtova: “Tlen tekipanova moneki kipias itlaxtlavil.” Tla íkka kiteilvia in tlayakanki de tlaneltokakeh de itla tlamantli, moneki ma kintlali ome o noso eyi testigojtih. Tla amo kinpia, mejor amo xikkakili. In tlayakankeh de tlaneltokakeh tlen ok tlajtlakolchijtokeh, xikinmajva inmixpan nochtin, para ijkó tlen oksekimeh tlaneltokakeh ma momavtikah. Nimitznavatia ixpan toYejwatzi, ixpan Jesucristo iva inmixpan ilvikaktlatitlaniltih tlapejpenaltih: xikchiva nochi nin tlen nimitzilvia, iva xikchiva parejo ivan nochtin, amo san ivan sekimeh. Moneki kuali xikyejyeko antes de tikintlalis momavah íkka ipan para yetos tlayakanki de tlaneltokakeh, para ijkó amo teva titlajtlakolmamas. Ximomalvi para amo timosokiotis ika tlajtlakoli. Iva komo seguido tiijtikualo, amo san atl xikoni, sino noijki xikoni se tzikitzi vino. Sekimeh intlajtlakol nima motta maski ayamo se tlatlajtlani, pero oksekimeh intlajtlakol asta satepa motta. Ijkó noijki, ijkuak sekimeh kichivah tlen kuali niman motta. Iva maski amo ma motta, amo velis tlaatitos nochipa. In tlaneltokakeh tlen tlakovaltih moneki ma kinyektlakitakah intekovah, para amika ma tlajto fiero de toYejwatzi iva de totiotlamachtil. Tla se tlaneltokak kipia iteko noijki tlaneltokak, amo ma kijto ke amo moneki kitlakitas. Yej moneki ma tekipano okachi kuali porke tekipanojtok para se tlen totlasojtlaikni iva tlen tlaneltoka inavak toYejwatzi. Moneki xikinmachti iva xikinnavati nin tlamantli. Tla íkka tlamachtia ok tlamantli iva amo kemi tlen kuali tlamachtilistli de toTeko Jesucristo, nion kemi tlamachtia in tiotlamachtili tlen techititia kenik tiktemoskeh in toYejwatzi, kijtosneki moweineki iva amitla kimati. Kipaktia motlatlajtolnamikis iva mokualanijtinemis de itla tlajtoli. Ika yejón peva nexikolistli, peva mokualaniah, fiero kimolviah, ayakmo kimoneltokiliah, iva amo keman tlami mokualaniah. Tlen ijkó kichivah kijtosneki intlayejyekol yoijtlakavik iva yomoxelojkeh de itech tlen melajkayotl. Yejvah kiyejyekovah ke ika in tiotlamachtili velis motomintiskeh. Ximosekankui de yejvah. Iva yi neli, in tiotlamachtili kirikojtilia tonemilis, porke kichiva ma tipakikah ika tlen tikpiah. Porke amitla otikvalikakeh itech nin tlaltikpaktli ijkuak otineskeh, nion amitla velis tikvikaskeh ijkuak tixpoliviskeh. Tonses, tla tikpiah tlán tikuaskeh iva tlán tikonakiskeh, ma tipakikah ika yejón. Pero tlen kinekih motomintiskeh vetzih itech yoltilanalistli iva itech imekatlatzonvil in Amo Kuali Tlakatl. Inmilevilis kintoktia ma kichivakah miek tontojyotl tlen ika mijtlakovah. Iva yejón ilevilistli kintlajtlamia iva kinmixpolova nochi. Porke ijkuak se kitlalia iyolo itech tomi, ijkuakó peva se kichiva nochi tlamantli tlen amo kuali. Sekimeh por kinekih kipiaskeh miek tomi, yokikajkeh in tlaneltokalistli inavak toYejwatzi iva sa tlawel motlajyoviltiah itech innemilis. Pero te, Timoteo, tlakatl de Dios, xikcholili nochi yejón tlamantli. Xikchiva de xiyeknemi, ximotemaktijto inavak toYejwatzi iva xitlaneltokato inavak, xitetlasojtla, xikxiko nochi tlen mitzpanova iva xieto tiyolyamanki. Kemi se soldado mochikava para tlatlanis, te noijki ximochikava itech motlaneltokalis. Xikmoaxkati in nemilistli para semijkak, porke para yejón omitznotzki in toYejwatzi iva otikijto inmixpa miekeh toknivah nik tikneltoka in Jesús. Axka, ixpan toYejwatzi, tlen kimaka nemilistli nochi tlen yolitok, iva ixpan Jesucristo, tlen okijto iyakapan Poncio Pilato tlen melajkayotl, nikneki xikvelkaki nochi tlen nimitznavatia ika chipavalistli, para amika mitzistlakavis de itla. Ijkó xikchijto asta ijkuak vitz in toTeko Jesucristo. Ijkuak toYejwatzi kitlalis in tonali, Ye kichivas oksejpa ma viki, porke toYejwatzi tlen tiochitok san Ye kipia nochi velitilistli. Yen Tekova de nochtin tetekovajkeh iva yen Wei Tlanavati de nochtin tlen wejwei tlatlanavatijkeh. San yen toYejwatzi yolitok para semijkak, iva kajki tlavilpa kan chikavak tlapetlantok kan amika veli motokia. Amika tlaltikpaktlakatl yokittak iva nion amo velis kittas. Ma yeto iaxka in tetlakitalistli ivan velitilistli para semijkak. Ijkó ma yeto. Tlen axka tominejkeh itech nin tlaltikpaktli, xikinnavati amo ma moweinekikah nion amo ma kitlalikah innechialis itech tominkayotl, porke san nima velis kipoloskeh nochi. Okachi kuali ma kitlalikah innechialis inavak toYejwatzi tlen yolitok, tlen techmaka nochi tlen tiknejnekih para ik ma tipakikah. Xikinnavati ma kichivakah tlen kuali, ma yekah rikojtih pero ika tlen kuali intlachivalis. Iva ika pakilistli ma kitemakakah iva ma kitexejxelilikah tlen kipiah. Tla ijkó kichivaskeh, yejón kemi oyeskia kololovah miek rikojyotl tlen amo semi kipolos ipati itech neká nemilistli tlen yetos satepa, iva ijkó velis kipiaskeh tlen yi neli nemilistli. Timoteo, xikchiva nochi tlamantli tlen toYejwatzi omitzmotenmachi. Amo ximokalaki itech tlatlajtolnamikilistli invan gentejtih tlen tlapovah puro tontojyotl, nion amo xikinkaki tlen kipojpovah totlamachtil iva kijtovah ke yejvah kipiah tlen melajkayotl. Sekimeh por okinneltokilijkeh, yokikajkeh de tlaneltokaskeh inavak toYejwatzi. Tlen iiknomachilis in toYejwatzi ma yeto mova. Ijkó ma yeto. Ne niPablo, nitiotlatitlanili de Cristo Jesús porke toYejwatzi ijkó okimonekilti, para niktematiltis in yankuik nemilistli tlen toYejwatzi otechkakiti techmakas itech Cristo Jesús. Nimitzijkuililia nin amatlajkuiloli, Timoteo, tlen tika kemi tinotlasojkakone. Xikseli iknomachilistli, iknomatilistli iva yolsevilistli de toTajtzin Dios ivan de toTeko Cristo Jesús. Nochipa nimitzilnamiki itech nodiostzajtzilis ika tonali ika yovali, iva niktlasojkamachilia in toYejwatzi por te. Ne niktekipanova in toYejwatzi ika notzonteko chipavak ijkó kemi okichijkeh tlen yi wejkavitl nokojkolvah. Nikilnamiki kenik otichokak ijkuak otimomakajkeh, iva sa tlawel nikneki nimitzitas oksemi para nitemis ika pakilistli. Kuali nikilnamiktok nik yi neli titlaneltoka, ijkó kemi moawelita Loida ivan momama Eunice okipixkeh yejón tlaneltokalistli achto ke te. Iva kuali nikmati ke axka te tikpia yejón mismo tlaneltokalistli. Ika, nimitzilnamiktia xiknejneki in velitilistli tlen toYejwatzi omitzmakak ijkuak mopa onikintlali nomavah. Porke toYejwatzi amo otechmakak iTioijyotzi para ma tiekah timavkemeh, sino otechmakak para ma tikpiakah velitilistli, para ma tikpiakah tlasojtlalistli iva para ma tivelikah ma timotlakavaltikah. Tos, amo xipinava de titetlapovis de toTeko, nion amo xipinava de ne por nitzaktok por Ye. Okachi kuali, te noijki moneki tikxikos in tlajyovilistli por yen yankuik kuali tlajtoli. In toYejwatzi mitzmakas chikavalistli para tikxikos. In toYejwatzi otechmakixti iva otechnotzki para tikpiaskeh se nemilistli chipavak. Amo por otikchijkeh itla tlen kuali, sino porke toYejwatzi ijkó okimonekilti ika iiknomachilis. Yejón iiknomachilis in toYejwatzi otechpiali itech Cristo Jesús desde antes de okichivaskia in tlaltikpaktli. Pero axka toYejwatzi yotechititi yejón iiknomachilis ijkuak ovala in toTemakixti Cristo Jesús. Cristo okipopolo ivelitilis in mikilistli iva techmatiltia kenik velis tikpiaskeh nemilistli para semijkak por yen yankuik kuali tlajtoli. In toYejwatzi onechtlali ma nitetlapovi de tlen yankuik kuali tlajtoli, iva ma nieto nitiotlatitlanili iva ma nieto nitlamachti innavak tlen amo judiojtih. Ika axka nitlajyovia por yen yankuik kuali tlajtoli. Pero amo nipinava, porke ne kuali nikmati akin inavak nitlaneltoka. Noijki kuali nikmati nik in Ye kipia velitilistli para kikuidaros tlen yoniktlali imak, asta neká tonali ijkuak oksejpa valmuikas in Cristo. Xiktokili in kuali tlamachtilistli tlen ne onimitzititi. Xinemi ika tlaneltokalistli iva ika tlasojtlalistli tlen tikpiah inavak Cristo Jesús. Ika itlapalevilis in Tioijyotzintli tlen kajki totech, xikmalvi yejón kuali tlamachtilistli tlen toYejwatzi omitzmotenmachi. Te yi tikmati ke nochtin tlaneltokakeh tlen povih itech tlali de Asia onechkajtejkeh noselti. Asta Figelo ivan Hermógenes noijki onechkajtejkeh noselti. In toTeko ma kiknomati ifamilia in Onesíforo. Ye miek welta onechyolchika iva amo opina de ne por onechitak nitzaktok telpiloya, sino ijkuak oajsiko nika Roma, sentetl onechtemojtinenki asta kan onechajsik. In toTeko ma kimonekilti ma kiknomati itech neká tonali ijkuak valmuikas oksejpa. Te kuali tikmati ke ye sa tekitl miek otechpalevi ijkuak otikatkah Éfeso. Timoteo, te timochijtok kemi oyeskia tinokone, ximochikava itech iknomachilistli tlen tikpiah itech Cristo Jesús. Te yotikakki tlen ne yonikinmachti miekeh. Axka ne nikneki yen yejón xikinmachti in toknivah tlen tenmachtih, tlen yi neli velis kinmachtiskeh oksekimeh. Te moneki teva xikxiko in tlajyovilistli kemi se kuali soldado de Jesucristo. Se soldado amo mokalakia itech itla oksé tekitl tla amo yen itekiv, porke kipia de kipaktis itlayakanki tlen okitlali ma yeto kemi soldado. Ijkó noijki, se tlen teva motlatlani kan motlelovah, amo velis kitlanis itlatliokolil tla amo kivelkakis nochi in aviltlanavatili. Iva se tlen tlatooka itlala moneki achto tekipanos para se tonali velis kiselis ika pakilistli tlen kipixkas. Kuali xikyejyeko tlen nimitzilvia, iva toTeko mitzpalevis para xikajsikamati nochi. Xikilnamiki in Jesucristo, tlen valajtok de David iva tlen omoyoliti satepa de oixpolivik, ijkó kemi kijtova in yankuik kuali tlajtoli tlen ne nitetlapovia. Iva por yen yankuik kuali tlajtoli nitlajyovia miek iva nitzaktok telpiloya. Niilpitok ika kadena, kemi oyeskia onikchi miek tlamantli tlen amo kuali. Pero itlajtol in toYejwatzi amo velis kilpiskeh. Ika nikxikova nochi tlajyovilistli inpampatika tlen toYejwatzi yokinpejpenki, para ijkó yejvah noijki ma kipiakah nemakixtilistli tlen kajki itech Cristo Jesús, iva ijkó velis yeskeh para semijkak itech imavissotlanex. Nin tlajtoli yi neli melajka: Tla tiixpolivih ivan Cristo, noijki tiyolitoskeh ivan Ye. Tla tikxikoskeh in tlajyovilistli, noijki titlanavatiskeh ivan Ye. Tla tikijtoskeh amo tikixmatih, Ye noijki kijtos ke amo techixmati. Tla amo tikchivah tlen tikijtovah, Ye kiseguirova kichiva tlen kijtova, porke Ye amo keman velis motzinkixtis. Xikinmilnamikti nochi nin tlamantli, iva xikinnejmachti ixpan toYejwatzi amo ma motlatlajtolnamikikah por itla tlajtoli, porke amo tepalevi, sino san kinmijtlakova tlen kikakih. Xikchiva asta kan tiveli para kipaktis in toYejwatzi tlen tikchiva, kemi se tekipano tlen amo kipia tlán ika pinavas iva kuali kinejneki in tlajtoli tlen yi neli melajka. Amo ximokalaki itech tlatlajtolnamikilistli tlen amitla ipati iva itech tlajtoli tlen san tontojyotl. Tlen ijkó motlatlajtolnamikih okachi mokajkavah itech tlen amo kuali, iva intlamachtil xitintiv kemi se kokolistli tlen teixpolo. Ijkó omochijkeh in Himeneo ivan Fileto. Yejvah yokikajkeh tlen yi neli melajka iva kijtovah ke in neyolitilistli de mikameh ya yomochi, iva sekimeh yokinmijtlakolijkeh intlaneltokalis. Pero ijkó kemi se kali kipia itlakxitlanyo, in toYejwatzi noijki okitlali se tlakxitlanyotl tlen amika velis kolinis, iva itech ijkuilitok nin tlajtoli: “In toTeko kuali kinmixmati tlen iaxkavah.” Iva noijki ijkuilitok: “Nochtin tlen kitenevah itoka in toTeko ayakmo ma kichivakah tlen amo kuali.” Itech se wei kali, amo onkateh tlanejnektih san de oro iva de plata, sino noijki onkateh de kuavitl iva de tlali. Sekimeh, kemi tlen de oro iva de plata, monejnekih san ijkuak itla ilvitl, iva tlen oksekimeh monejnekih nochipa. Noijki ijkó panolo tovah. Tla timochipavaskeh de nochi tlamantli tlen amo kuali, tonses tieskeh kemi tlanejnektih tlen monejnekih san ijkuak itla ilvitl. Tieskeh tiyolchipavakeh iva toYejwatzi technejnekis para tikchivaskeh nochi tlamantli tlen kuali. Xikcholili in ilevilistli tlen kinyoltilana in telpokameh. Ximochikava de xikchiva tlen kuali, de xikpia tlaneltokalistli, tlasojtlalistli iva yolsevilistli. Ijkó xikchiva invan nochtin tlen yolchipavakeh tlen kitzajtziliah in toTeko. Amo ximokalaki itech tlatlajtolnamikilistli tontojyotl tlen amitla ipati, porke tlami san ika kimomagah. Iva se tekipano de toTeko amo kipia de teva kimomagatinemis, sino moneki kuali movikas invan nochtin, ma kimati kenik tlamachtis iva ma kimati ma tlaxiko. Ma kimati ma kinmelava ika yolyamanilistli tlen kixnamikih, iva ijkó mixevia toYejwatzi kinkavilis ma moyolkuapakah iva ma kixmatikah tlen yi neli melajka. Iva ijkó ma ijsakah iva ma cholokah de itech imekatlatzonvil in Amo Kuali Tlakatl, tlen kinmilpijtok para ma kichivakah tlen ye kineki. Noijki moneki tikmatis ke ijkuak sa ik tlami tonaltih yetos sa tlawel ovijtitok. In gentejtih motlasojtlaskeh san yejvah mismo, kivelitaskeh tomi, moweinekiskeh, yeskeh machimeh, yeskeh tlawikaltianih, amo kinvelkakiskeh intajvah, amo yeskeh motlasojkamatkeh, amo kitlakitaskeh in toYejwatzi, amo tetlasojtlaskeh, amo tetlapojpolviskeh, nemiskeh san ika inten, amo velis kitlakavaltiskeh inmelevilis amo kuali, kipiaskeh fiero inyelis, kikualankaitaskeh nochi tlen kuali, yeskeh mixkuapkeh, amo achto kiyejyekoskeh de tlen kichivaskeh, yeskeh sa tlawel moweinekeh, kitemoskeh okachi tlen ika mopakilismakaskeh iva amo kitemoskeh in toYejwatzi. Motaskeh kemi oyeskia tlaneltokah inavak toYejwatzi, pero ika innemilis kiteititiskeh nik amo neli. Amo ximokalaki invan yejonmeh gentejtih. Sekimeh de yejvah kalakih tekalijtik iva kinkajkayavah in sivameh tlen amo tlayejyekolejkeh, tlen tentokeh de tlajtlakoli. Yejonmeh sivameh kintilana nochi tlamantli de ilevilistli amo kuali. Yejvah nochipa momachtijtokeh, pero amo keman veli kajsikamatih tlen melajkayotl. Ijkó kemi in tetlajchivijkeh Janes ivan Jambres okixnamikeh in Moisés, yejonmeh gentejtih noijki kixnamikih tlen melajkayotl. Intlayejyekol yoijtlakavik iva ayakmo neli tlaneltokah inavak Cristo. Pero amo wejka yaskeh, porke nochtin kimomakaskeh kuenta nik amo tlayejyekolejkeh, ijkó kemi okinpanok nekateh omeh tetlajchivijkeh tlen okixnamikeh in Moisés. Pero te, Timoteo, kuali tikmati tlen ne nitlamachtia iva kenik ninemi. Tikmati tlán nikneki nikchivas, tikixmati notlaneltokalis, tikmati kenik nitlaxikova itech tlajyovilistli, tikixmati notlasojtlalis iva tikmati kenik nikxikova in ovijkayotl. Tikmati kenik onechchochololtijkeh iva kenik onitlajyovi itech siudad de Antioquía, Iconio iva Listra. ¡San tlen amo onechtoktijkeh! Pero toTeko onechpalevi de itech nochi yejón tlamantli. Iva kuali tikmatih ke nochtin tlen kinekiskeh motemaktiskeh inavak Cristo Jesús, kijyoviskeh chochololtilistli. Pero tlen amo kuali inyelis iva tlen tekajkayajkeh okachi ijtlakavtiaskeh, tlakajkayavaskeh iva yejvah noijki kinkajkayavaskeh. Pero te ximoyekketo itech tlen yotikmomachti, iva tikmati nik yi neli melajka. Te tikmati akinmeh omitzmachtijkeh. Xikilnamiki asta ok titzikitzi tikixmati in Tiotlajkuiloli, tlen itech velis tikajsis tlamatilistli, para xikmati kenik titlaneltokas inavak Cristo Jesús para tikselis nemakixtilistli. Nochi tlen ijkuilitok itech Tiotlajkuiloli vitz de itlayejyekol toYejwatzi, kuali para ika se tlamachtis, para ika se techikavkanotzas, para ika se temelavas iva para ika se kiteititis kenik moneki se nemis kemi toYejwatzi kineki. Iva ijkó, tlen tekipanojkeh de toYejwatzi ma yekah yi neli tlamachtiltih para kichivaskeh nochi tlamantli tlen kuali. Ixpan toYejwatzi iva ixpan Cristo Jesús, tlen se tonali vitz tlanavatiki iva kijtos akin tlajtlakole iva akin amo de tlen yolitokeh iva tlen yoixpolikeh, ne nimitznavatia xitetlapovi itlajtol in toYejwatzi. Xikchiva ijkuak kinekiskeh mitzkakiskeh iva ijkuak amo kinekiskeh mitzkakiskeh. Xikinmititi tla itla amo yompa tlen kichivah, xikinmajva iva xikinyolchikava. Xikinmachti ika miek tlaxikolistli. Porke ajsis tonali ijkuak amo kinekiskeh kikakiskeh in kuali tlamachtilistli, sino kinekiskeh kikakiskeh oksé tlamantli de tlamachtilistli tlen yejvah kinekiskeh. Por eso kinmotemoliskeh miekeh tlamachtijkeh para ma kinmilvikah tlen yejvah kinekiskeh kikakiskeh. Ayakmo kinekiskeh kikakiskeh tlen melajkayotl, sino yej kinekiskeh kinkakiskeh tlen san puro kuento. Pero te, Timoteo, nochipa xikpia kuali motlayejyekol, xikxiko nochi in tlajyovilistli iva xiktematilti in yankuik kuali tlajtoli. Kuali xikchiva in tekitl tlen toYejwatzi omitzmakak. Ne sa tzikitzi polivi para nechixpoloskeh, iva nomikilis yetos kemi se tlamanali para toYejwatzi. Ne onikatka kemi se kuali soldado tlen yotlatlanki itech guerra, yoniktlami notekiv kemi oyeskia yonimotlelo asta kan omonekia najsiti, iva amo kema onika tlen onikneltokak. Axka nikchia nechmakaskeh ompa ne ilvikak se korona porke onikpixki nonemilis chipavak. In toTeko, tlen kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, Ye nechmakas in korona itech neká wei tonali ijkuak valmuikas oksemi. Iva amo san ne nechmakas, sino noijki kinmakas nochtin tlen sa kichixtokeh ma viki. Xikchiva de san niman techonitaki. Demas onechkajte noselti porke okachi kivelita tlen onka itech nin tlaltikpaktli, iva oyá para Tesalónica. Crescente oyá para Galacia iva Tito oyá para Dalmacia. Sa yen Lucas novan omoka. Xiktemo in Marcos iva xikvalika ijkuak tivitz, porke velis nechpalevis itech nin tekitl. In Tíquico oniktitlanki para Éfeso. Ijkuak tivitz, techvalikili notlamakiltilma tlen onikvalkajte kan siudad de Troas kan ikalijtik in Carpo. Noijki techinvalikili nolibrojvah, pero tlen okachi nikneki techinvalikili yejvah noamatlajkuilolvah de kuetlaxtli. Alejandro, tlen teposyektlali, onechtokti miek tlamantli tlen amo kuali. In toTeko kitlaxtlavis ijkó kemi tlen okichi. Te noijki xikpia kuidado de ye, porke sa tlawel kitlavelita tlen titlamachtiah. Ijkuak yikinika onimotlajtolpalevi inyakapan tekivajkeh, amika onechpalevi. Nochtin onechkajkeh noselti. In toYejwatzi amo ma kintlajyovilti por yejón. Pero toYejwatzi onechpalevi iva onechmakak chikavalistli, iva ijkó ovelik oniktematilti in yankuik kuali tlajtoli para ma kikakikah nochtin tlen amo judiojtih. Ijkó toYejwatzi onechmakixti kemi oyeskia onechmakixti de itenko se lión. In toTeko nechpalevis itech nochi tlen amo kuali iva nechpixtos ika kuali asta ijkuak nechvikas ilvikak kan Ye tlanavatia. In toYejwatzi ma kiseli weijkachivalistli para semijkak. Ijkó ma yeto. Techonintlajpalili in Prisca ivan Aquila, iva nochi ifamilia in Onesíforo. Erasto omoka kan siudad de Corinto, iva Trófimo onikvalkajte mokokova kan siudad de Mileto. Xikchiva de xiviki antes de pevas sevas. Mitzontlajpalovah Eubulo, Pudente, Lino, Claudia iva nochtin toknivah tlaneltokakeh. ToTeko Jesucristo ma yeto mova. Tlen iiknomachilis in toYejwatzi ma yeto itech nochtin imejvah. Ijkó ma yeto. Ne niPablo, niitekipano in toYejwatzi Dios iva nitiotlatitlanili de Jesucristo. Ye onechtitlanki para ma nikinmachti tlen toYejwatzi okinpejpenki, para ma kipiakah tlaneltokalistli iva ma kixmatikah tlen yi neli melajka tlen kinmititis kenik nemiskeh kemi toYejwatzi kipaktia. Iva ijkó ma kipiakah nechialistli de yen nemilistli para semijkak. In toYejwatzi, tlen amo tlakajkayava, otechkakiti techmakas yejón nemilistli desde ijkuak ayamo okatka in tlaltikpaktli. Iva axka yejón tonali yoajsik, toYejwatzi yotechnextili yejón nemilistli ika tlen yankuik kuali tlajtoli tlen toYejwatzi toTemakixti onechnavati ma niktematilti. Nimitzijkuililia nin amatlajkuiloli tejwatzi Tito, tlen tika kemi yi neli tinokone itech tlaneltokalistli tlen tiksepanpiah. In toTajtzin Dios ivan toTemakixti Jesucristo ma mitzpialikah iknomachilistli, iknomatilistli iva yolsevilistli. Ijkuak onimitzkajte Creta, onimitzkajte para xikyektlali tlen ok opolivia moyektlalis, iva para xikintlali tlayakankeh de tlaneltokakeh itech kada altepetl, ijkó kemin ne onimitznavati. Se tlayakanki de tlaneltokakeh moneki chipavkanemis para amika ma kiteilvi de itla. Ma kipia san se itonana. Ma kinpia ipilvah tlaneltokakeh tlen amika velis kinteilvis ke amo kuali inyelis iva amo kimatih tlakakih. Se tlen tlayakanki de tlaneltokakeh moneki chipavkanemis para amika ma kiteilvi de itla porke yen kitta tlen toYejwatzi itekiv. Amo ma moweineki, amo ma niman kualani, amo ma yeto tlavanki, amo teva ma mokualanijtinemi, iva amo ma kitlani tomi ika tlakajkayavalistli. Yej ma kimati ma tekaloti, ma kivelita kichivas tlen kuali, ma kipia kuali itlayejyekol, ma yeto tlakamela, ma yeto yolchipavak, ma kimati ma motlakavalti iselti, ma mokitzkijto itech tlajtoli tlen yi neli melajka tlen okimachtijkeh, para ijkó velis kinyolchikavas oksekimeh ika tlen chipavak tlamachtilistli, iva velis kinmititis tlen kateh en kontra de tlen kuali tlamachtili nik yejvah tlapolojtokeh. Porke kateh miekeh tlen amo kimatih tlakakih, tlen tlapovah puro tontojyotl iva tlakajkayavah ika intlamachtilis. Tlen okachi ijkó tlamachtiah yejvah tlen kijtovah ke tlen amo judiojtih moneki mosirkunsidaroskeh. Yejonmeh moneki se kintentzakuas, porke kinmijtlakovah in gentejtih ika nochi infamiliajvah porke kinmachtiah tlen amo moneki kinmachtiskeh, iva kichivah san para kitlaniskeh tomi ika tlakajkayavalistli. Se ixtlamatki de ompa Creta okijto: “In gentejtih de Creta sa tlawel tekajkayajkeh, amo kuali yolkameh, san puro tlakuah iva tlatzivkeh.” Iva yi neli yompa tlen okijto. Por eso, xikinmajva chikavak, para ma chikavtokah itech intlaneltokalis, iva amo ma kinneltokilikah in judiojtih itla tlen san kitentlaliah, nion intlanavatil in tlakah tlen moxelovah de itech tlen melajkayotl. Para tlen kipiah inyolo chipavak, para yejvah nochi tlamantli chipavak. Pero tlen amo kipiah inyolo chipavak iva amo tlaneltokakeh, para yejvah nochi tlamantli amo chipavak, porke asta intlayejyekol iva intlalnamikilis yosokiovak. Kijtovah kixmatih in toYejwatzi, pero por yen tlen kichivah motta nik amo neli. In toYejwatzi kintlajyalita por tlen kichivah, yi neli amo kimatih tlakakih, iva amo veli kichivah nion itla tlamantli tlen kuali. Pero te, Tito, xitlamachti ijkó kemi kijtova tlen kuali tlamachtilistli. Tlen tetajtzitzintih xikinmachti ma kimatikah ma motlakavaltikah, ma yekah de melajka iva ma nemikah ika kuali intlayejyekol. Ma chikavtokah itech intlaneltokalis, itech intlasojtlalis iva itech intlaxikolis. Ijkó noijki, in tenantzitzintih xikinmachti ma nemikah kemi toYejwatzi kineki. Amo ma nemikah san ika inten iva nion amo ma tlavanakah. Yej ma tlamachtikah tlen kuali. Ma kinmachtikah tlen ichpokameh ma kintlasojtlakah intotatavah iva inpilvah, ma kipiakah kuali intlayejyekol, ma chipavkanemikah, ma kittakah inkalijtik, ma yekah kuali sivameh, ma kintlakitakah intotatavah, para ijkó amika ma ixko tlajto itlajtol in toYejwatzi. Xikinyektlajtlapovi noijki tlen telpokameh ma kipiakah kuali intlayejyekol. Te motech ma kittakah ke kuali nochi tlen tikchiva. Ijkuak tikinmachtis, xikinmachti ika moyolo chipavak iva de melajka. Motlamachtilis ma yeto kuali para amika ma tlajto fiero de tlen titlamachtia. Para ijkó, tlen techkualankaitah mopinatiskeh iva amo velis kijtoskeh itla amo kuali de tejvah. Xikinyektlajtlapovi tlen tlakatlakovaltih ma kintlakitakah intekovah. Ma kichivakah de ma kinpaktikah intekovah, iva amo ma yekah tlananankilijkeh. Amo ma kintlachtekikah, sino ma yekah tenmachtih itech nochi tlamantli, para ijkó itech nochi tlen kichivaskeh nochtin ma kittakah nik yi neli kualtzi itlamachtilis in Dios toTemakixti. Porke yomonexti iiknomachilis in toYejwatzi tlen kivalika temakixtilistli para nochtin tlaltikpaktlakah. Iva iiknomachilis in toYejwatzi techmachtia ma tikavakah se lado tlen amo kuali iva in tlaixnekilistli de itech nin tlaltikpaktli. Iva ijkó velis tinemiskeh itech nin tlaltikpaktli ika kuali totlayejyekol, ika tlakamelajkayotl iva ika totemaktilis inavak toYejwatzi, mientras tikchiah neká kualtzi tonali ijkuak vitz ika wei imavissotlanex in towei Dios tlen toTemakixti Jesucristo. Ye omotemakti por tejvah, iva ijkó otechtlaxtla para otechkixti de itech nochi tlen amo kuali iva otechchipa de totlajtlakol. Ijkó okichi para ma tiekah de Ye iaxkavah, tlen yi neli tiknekih tikchivaskeh tlen kuali. Yen yejón tlen moneki xikinmachti. Xikinyolchikava iva xikinmajva tla itla amijtok tlen kichivah, ika nochi tlanavatijkayotl tlen tikpia. Amika ma mitzita kemi amitla mopati. Xikinmilnamikti tlen tlaneltokakeh ma kivelkakikah in kobierno iva tlen tlatlanavatijkeh. Ma kinvelkakikah, iva nochipa ma kinekikah ma kichivakah tlen kuali. Amitla ma kitepovilikah, amo teva ma mokualanijtinemikah, sino ma yekah kuali tlakah iva ma yekah yolyamankeh para invan nochtin oksekimeh. Porke achto tejvah noijki otikatkah titontojtih, otikatkah amo titlavelkakeh iva otipolitokah. Otilpitokah itech fiero totlanekilis iva itech pakilistli tlen fiero. Tonemilis okatka sa tlawel fiero iva otikatkah tinexikoltih. Otechkualankaitayah iva otitekualankaitayah. Pero ijkuak toYejwatzi tlen toTemakixti okiteititi iiknomachilis iva itlasojtlalis innavak in tlaltikpaktlakah, otechmakixti, amo por otikchijkeh itla tlen kuali, sino porke otechiknomatki. Otechpajpaki de totlajtlakol, iva okichi ma tinesikah de yankuik iva otechmakak yankuik nemilistli ika iTioijyotzi. In toYejwatzi otechteekili sa tlawel miek iTioijyotzi por medio de Jesucristo tlen toTemakixti. In toYejwatzi ika iiknomachilis okichi ma tiekah kuali ivan Ye, iva otechmakak nechialistli nik velika techaxkatis in nemilistli para semijkak. Nin tlajtoli yi neli tenmachtli, iva nikneki xikintlapovi miek welta de nin tlamantli, para ijkó tlen tlaneltokah inavak toYejwatzi ma motemaktikah ma kichivakah tlen kuali. Nin tlamantli yi neli kuali iva nochtin kinpalevis. Pero amo teva ximotlatlajtolnamiki ika itla tlamantli tontojyotl, nion ika itla tlamantli de tlen yi wejkavitl tokojkolvah. Amo teva ximokualani iva amo teva xikmomaga por yen itlanavatil Moisés. Porke yejón tlamantli amo tepalevi iva nion amitla ipati. Tla íkka peva kinxelova in tlaneltokakeh, xiktlakavalti se welta o noso ome welta, iva tla amo tlakaki, xikixti. Kuali xikmati ke tlen ijkó kichiva, kijtosneki yoijtlakavik iva tlajtlakolchiva, iva ika itlajtlakol kimotemolia itlajyovilis. Ijkuak niktitlanis monavak Artemas o noso Tíquico, san nima xiviki techitaki itech altepetl de Nicópolis, porke yonikijto ompa nipanos ijkuak seva. Xikchiva nochi tlen tivelis para xikpalevi in tepantlajto Zenas ivan noijki in Apolos, para kipiaskeh nochi tlen kinekiskeh itech inviaje, para amitla ma kinpolo. Iva tlen tovah povih ma momachtikah ma kichivakah tlen kuali, para ma velikah ma tlapalevikah ika tlen moneki, para ijkó innemilis ma tlapalevi. Nochtin tlen nika kateh nova mitzontlajpalovah. Ompa techonintlajpalili nochtin tlen tlaneltokakeh tlen techtlasojtlah. In toYejwatzi iiknomachilis ma yeto itech nochtin imejvah. Ijkó ma yeto. Ne niPablo, nitzaktok telpiloya porke nitetlapovia de Jesucristo. Ne ivan toknitzi Timoteo timitzontlajkuililiah tejwatzi titotlasojkaikni Filemón, tlen tisepantitekipanovah. Noijki tiktlajkuililiah in toknitzi Apia ivan Arquipo tlen tovah tekipanovah por yen Cristo. Iva noijki tikonintlajkuililiah in tlaneltokakeh tlen mololovah mokalijtik. ToTajtzin Dios ivan toTeko Jesucristo ma imechpialikah iknomachilistli iva yolsevilistli. Nochipa niktlajsojkamachilia noDios ijkuak nimitzilnamiki itech nodiostzajtzilis, porke nikaktivitz ke tikpia tlasojtlalistli iva tlaneltokalistli inavak toTeko Jesús, iva noijki innavak nochtin tlen toYejwatzi iaxkavah. Tejwatzi tikpia tlaneltokalistli inavak toTeko iwal kemi tejvah. Por eso, niktlajtlanilia toYejwatzi xikajsikamati nochi tlen kuali tlen velis tikchivaskeh, por yen tlasojtlalistli tlen tikpiah inavak Cristo. Nokni Filemón, yi neli nipaki iva nimoyolchikava, porke ika motlasojtlalis tikinyolchikava tlen toYejwatzi iaxkavah. Ne niPablo, yi nitetajtzi, iva axka nitzaktok telpiloya porke nitetlapovia de Jesucristo. Por eso, ika itoka in Cristo nikpia tlanavatijkayotl para nimitznavatis tlán moneki tikchivas, pero okachi kuali nimitztlatlavtis ika tlasojtlalistli. Nimitztlatlavtia por yen Onésimo, tlen omochi kemi nokone porke okineltokak itlajtol in toYejwatzi tlen ne oniktlapovi nika kan nitzaktok. Achto, Onésimo okatka se tlakatlakovali tlen amitla ovelia okichivaya, pero axka yomochi se tlen kuali tekipanova iva velis techpalevis tinochtin tomeh. Ne oksé welta nikuapa monavak, kemi oyeskia nimitztitlanilia noyolo porke yi neli niktlasojtla. Ne oniknekiskia nika ma mokava nova, para ma nechpalevi mopatka mientras nitzaktok telpiloya por yen tlen yankuik kuali tlajtoli. Pero amo nikneki itla nikchivas tla tejwatzi amo tikmonekiltia, iva tlen ik nimitzontlatlavtia amo nimitzchikavilia sino xikchiva ika pakilistli. Mixevia Onésimo okiski de monavak kana keski tonali, para satepa yetos mova para semijkak, pero ayakmo kemi se tlakatlakovali, sino kemi se tlen okachi miek ipati iva amo kemi se tlakatlakovali, sino kemi se motlasojkaikni. Ne yi neli niktlasojtla, pero tejwatzi moneki tiktlasojtlas okachi, amo san kemi se tlaltikpaktlakatl, sino kemi se mokni inavak toTeko. Ijkó pues, tla techitta kemi nimotekipanojkaikni, tonses xikseli in Onésimo kemi oyeskia ne techselia. Tla okichi monavak itla tlen amo kuali, o noso tla itla mitzvikilia, ne nimitztlaxtlavilis. Ne, niPablo, nonevia nikijkuilova nin tlajtoli ika noma: Ne nimitztlaxtlavilis. Maski amo nikneki nimitzilnamiktis ke tejwatzi noijki techvikilia monemilis. Kema, noknitzi, nimitztlatlavtia techchivili nin netlatlavtili ika tlasojtlalistli tlen tikpia inavak toTeko. Techyolchikava inavak Cristo. Nimitztlajkuililia porke nikmati nik tikchivas tlen nimitztlajtlanilia, iva kuali nikmati ke tikchivas asta okachi. Noijki sa xikpixto se lugar kan nimokavas, porke nikchia toYejwatzi kikakis inmodiostzajtzilis iva imechkavilis ma nivia ma nimechitati. Mitzontlajpalova in tokni Epafras, tlen nova tzaktok telpiloya por titetlapoviah de Cristo Jesús. Noijki mitzontlajpalovah in Marcos, Aristarco, Demas ivan Lucas, tlen notekipanojkaiknivah. Iknomachilis in toTeko Jesucristo ma yeto inmovah. Ijkó ma yeto. Yi wejkavitl, in toYejwatzi Dios okintlapovi miek welta iva de miek tlamantli tlen yi wejkavitl tokojkolvah por medio de yen tiotenejmachtijkeh. Pero axka itech ninmeh sa ik tlami tonaltih, in toYejwatzi techtlapovia por medio de iKone. In toYejwatzi okichi in ilvikak ivan tlaltikpaktli por medio de iKone, iva okaxkati nochi tlamantli tlen onka. Itech iKone techititia iweitilis in toYejwatzi, iva itech iKone techititia kenomi nik kajki in toYejwatzi, iva ika itlajtol tlen kipia velitilistli kichikajtok nochi tlamantli tlen onka. Ijkuak otlanki otechchipa de totlajtlakol, omotlali ik iyekmapa in toYejwatzi tlen weijkatlalitok itech ilvikak kan tlanavatijtok. IKone in toYejwatzi okachi weititok ke in ilvikaktlatitlaniltih, porke toYejwatzi okimakak iKone se tokayotl tlen kiteititia nik in Ye okachi weititok ke yejvah. Porke in toYejwatzi amo semi okilvi se ilvikaktlatitlanili: Te tinoKone. Axka Ne nikteititia nik Ne nimoTajtzi. Nion amo semi itla okijto de se ilvikaktlatitlanili: Ne nietos niiTajtzi, iva ye yetos noKone. Iva ijkuak toYejwatzi okivaltitlanki tlen san ye se iKone itech nin tlaltikpaktli, okijto: Nochtin tlen Dios iilvikaktlatitlanilvah ma kimavistilikah. Iva de yen ilvikaktlatitlaniltih, Dios kijtova: Ye kichiva ke iilvikaktlatitlanilvah ma yekah kemi ejekameh, iva itekipanojkavah ma yekah kemi tlitl tlen momemelajtok. Pero de iKone, kijtova: Titlanavatia itech motekivajsiya, tejwatzi Dios, para semijkak. Iva kan titlanavatia, titlanavatia ika tlakamelajkayotl. Tiktlasojtla tlen kuali iva tiktlavelita tlen amo kuali. Por eso in Dios, tlen moDios, omitzpejpenki para titlanavatis, iva omitzmakak okachi miek pakilistli ke oksekimeh moyoliknivah. Noijki kijtova: Tejwatzi toTeko, ijkuak yikin ik otikchi nochi tlen onka, otikchi itlakxitlanyo in tlaltikpaktli iva ika momavah otikchi in ilvikak. Nochi yejonmeh se tonali tlamiskeh, pero tejwatzi tietos para semijkak. Nochi yejonmeh tlajtlamiskeh kemi ijkuak tlajtlami se tzotzoli. Tikinkuekuelpachos kemi se tzotzoli, iva tikinpatlas kemi ijkuak se motzotzolpatla. Pero tejwatzi amo semi timopatlas, iva monemilis amo semi tlamis. In toYejwatzi amo semi okilvi nion se ilvikaktlatitlanili: Ximotlali ik noyekmapa, asta kan ma nikintlali itlampa mokxivah tlen mitztlavelitah. Nochtin ilvikaktlatitlaniltih yejvah san ijyotzitzintih tlen tekipanovah para toYejwatzi, iva toYejwatzi kintitlani para ma kinpalevikah in gentejtih tlen kinmakas nemakixtilistli. Por yejón, moneki ma tiktlalikah miek kuidado tlen yotikkakeh, para amo timoxeloskeh de itech iojviv in toYejwatzi. Porke in tlanavatili tlen toYejwatzi okitematilti por medio de ilvikaktlatitlaniltih nochipa omoteititi ke yi neli melajka, iva tlen amo okivelkakeh iva otlajtlakolchijkeh, okiselijkeh tlajyovilistli ijkó kemi omonekia. Tonses, ¿tejvah kenik tikcholiliskeh in tlajyovilistli tla amo tiknekih tikchivaskeh kuenta nin wei nemakixtilistli? Porke nin nemakixtilistli achto okitematilti yen toTeko iva satepa otechmatiltijkeh tlen okikakkeh de Ye. In toYejwatzi noijki kuali otechititi ika neskayomeh, ika nexkuitiltih, ika tetzavimeh iva ika Tioijyotzintli tlen kitemaka tlatlamantli velitilistli ijkó kemi toYejwatzi kimonekiltia. In toYejwatzi amo okintlali in ilvikaktlatitlaniltih para ma tlanavatikah itech neká tlaltikpaktli tlen yetos satepa, tlen axka ik titlapojtokeh. Sekka itech Tiotlajkuiloli íkka ijkí okijto: ¿Akin yen tlaltikpaktlakatl, para xikilnamiki? ¿Tleka timotekipachova por ye? San kana keski tonali otikchi okachi tzikitzi ke tlen ilvikaktlatitlaniltih. Pero otikchi ma weijkatlalito iva ma kitlakitakah, iva otiktlali ma tlanavati itech nochi tlamantli tlen otikchi. Otikmakak tlanavatijkayotl itech nochi tlamantli tlen otikchi. Tonses, tla Dios okitlali in tlaltikpaktlakatl yen ma kinavati nochi tlamantli, kijtosneki amo onka nion itla tlamantli tlen amo ma kinavati. Pero ayamo tikittah yi peva kinavatia nochi tlamantli. Pero tikittah ke Jesús, tlen toYejwatzi Dios okichi san kana keski tonali ma yeto okachi tzikitzi ke in ilvikaktlatitlaniltih, axka Ye weijkatlalitok iva kiselia tetlakitalistli porke otlajyovi itech mikilistli por tejvah. Dios ika iiknomachilis okimonekilti ke Jesús ma ixpolivi por nochtin. Porke nochi tlamantli tlen onka toYejwatzi okichi por Ye iva para Ye, iva kineki ke nochtin ipilvah ma povikah itech imavissotlanex. Pero para ijkó, omonekia de kichivas yektik in Jesucristo itech tlajyovilistli, para velis techmakas nemakixtilistli. Porke Jesús tlen teyolchipa de tlajtlakoli iva tejvah tlen Ye yotechyolchipa, tikpiah san se toTajtzin. Por eso Jesús amo pinava de technotza tiiknivah. Itech Tiotlajkuiloli kijtova: Nikintlapovis noknivah de tejwatzi, iva nimitzweijkachivas ika tlakuikali kan yejvah mololovah. Noijki kijtova: Nimotenmachis inavak Dios. Iva noijki kijtova: Nikan nika ivan ipilvah in Dios tlen Ye onechinmakak. Tlen ipilvah in toYejwatzi yejvah tlaltikpaktlakah tlen kipiah innakayo iva inmoomio. Jesús noijki ijkó omochi tlaltikpaktlakatl iva okipixki inakayo iva iomio, para ijkó ika imikilis ovelik okitlanili in Amo Kuali Tlakatl tlen okipiaya velitilistli para temiktis. Iva ijkó okintotonki nochtin tlen oilpitokah itech nochi innemilis tlen okimakasiah in mikilistli. Yi neli tikmatih ke Jesús amo ovala okinpaleviko in ilvikaktlatitlaniltih, sino ovala okinpaleviko tlen valajtokeh de Abraham. Iva por eso Jesús omonekia yetos ijkó kemi tejvah tlen tiiknivah, para ijkó ovelik omochi wei tiopixki tlen teiknomatki iva tenmachtli inavak toYejwatzi, iva ika imikilis ovelik otechkixtili totlajtlakol tlen titlaltikpaktlakah. Iva komo Jesús otlajyovi iva in Amo Kuali Tlakatl okinekia kitoktis ma tlajtlakolchiva, axka Jesús noijki veli kinpalevia tlen in Amo Kuali Tlakatl kineki kintoktis ma tlajtlakolchivakah. Por eso, noknivah, imejvah tlen iaxkavah in toYejwatzi, tlen omechnotzki para inpoviskeh ilvikak, xiktlalikah inmotlayejyekol inavak Jesús, tlen tiotlatitlanili iva wei tiopixki de tlen tejvah tikneltokah. Jesús oyá tenmachtli inavak toYejwatzi tlen okitlali itech yejón tekitl, ijkó kemi Moisés noijki oyá tenmachtli ijkuak toYejwatzi okinavati ma kinpalevi in gentejtih de Israel. Pero Jesús itech povi kiselis okachi tetlakitalistli ke Moisés. Yejón kemi ijkuak kichivah se kali: okachi kitlakitah in kalchi ke in kali. Nochi kali onka akin kichiva, pero toYejwatzi yen okichi nochi tlen onka. Ijkó pues, Moisés kemi tekipano, oyá tenmachtli porke okinpalevi in gentejtih de Israel ijkó kemi toYejwatzi okinavati, iva okinmilvi in gentejtih tlen toYejwatzi okijtoskia miek xivitl satepa. Pero Cristo, kemi teKone de Dios, Ye tenmachtli iva kinpalevia tlen toYejwatzi igentejvah, kijtosneki yen tejvah. Iva tejvah tipovih itech igentejvah, tla timoyekketoskeh titlaneltokatoskeh iva tla tipaktoskeh ika tlen tikchiah. Por eso, kemi kijtova in Tioijyotzintli itech Tiotlajkuiloli: Tla axka imejvah inkikakih itlajtol in Dios, amo xiktlakuavakah inmoyolo kemi nekateh tlen ipan omixkuapkeh, itech neká tonali ijkuak okiyejyekojkeh in Dios nepa kan tlavaki. Ompa kan tlavaki tlen yi wejkavitl inmokojkolvah onechyejyekojkeh, maski yokittakeh miek tlamantli ika novelitilis kemi ompoali xivitl. Por eso onechkualanijkeh nekateh gentejtih, iva onikijto: “Yejvah nochipa moixpolojtinemih, iva amo kinekih kixmatiskeh noojviv.” Por eso onikualanki iva ik oniktlali onikijto, nik amo kalakiskeh kan niktemaka nesevilistli. Noknivah, xikpiakah kuidado ke inmoyolo amo ma yeto fiero iyelis iva amo tlaneltokak, para amo ma imechxelo de inavak toYejwatzi tlen yolitok. Yej, ximoyolchikavakah nochipa se ivan oksé, mientras axka ok onka tiempo, para amika de imejvah ma yoltlakuava por yen itlakajkayavalis in tlajtlakoli. Porke tla tejvah timoyekketoskeh itech totlaneltokalis asta ijkuak tlamis tonemilis, kemi ijkuak yikinika otitlaneltokakeh, tonses tipoviskeh ivan Cristo. Por eso in Tiotlajkuiloli kijtova: Tla axka imejvah inkikakih itlajtol in Dios, amo xiktlakuavakah inmoyolo kemi nekateh tlen ipan omixkuapkeh. ¿Akinmeh yejonmeh tlen okikakkeh itlajtol in toYejwatzi iva satepa ipan omixkuapkeh? ¿Amo nochtin tlen Moisés okinkixti de Egipto? ¿Iva akinmeh innavak okualanki toYejwatzi ompoali xivitl? ¿Amo yejvah tlen otlajtlakolchijkeh iva ochapankeh oixpolikeh kan tlavaki? ¿Iva akinmeh okinmakak itlajtol nik amo kalakiskeh kan kitemaka nesevilistli? ¿Amo yejvah tlen amo okivelkakeh? Tonses tikittah ke amo ovelik okalakeh porke amo otlaneltokakeh. Por eso, mientras toYejwatzi ok technotok ma tikalakikah kan kitemaka nesevilistli, moneki tikpiaskeh kuidado, para amo san kichiva íkka de imejvah yej amo kalakis. Porke ijkó kemi yejvah iva kemi tejvah, otechmatiltijkeh in kuali tlajtoli. Pero yejvah amitla okinpalevi porke amo okineltokakeh tlen okikakkeh. Pero tejvah tlen yotitlaneltokakeh, tikalakih kan toYejwatzi kitemaka nesevilistli. Pero tlen amo otlaneltokakeh toYejwatzi okinmilvi: Por eso onikualanki iva ik oniktlali onikijto, nik amo kalakiskeh kan niktemaka nesevilistli. Maski yejón nesevilistli yi kajki desde ijkuak toYejwatzi okichi in tlaltikpaktli. Sekka itech Tiotlajkuiloli tlapova de yen chikome tonali: Dios omosevi ipan chikome tonali de nochi tlen okichi. Iva oksemi kijtova itech Tiotlajkuiloli: Amo kalakiskeh kan niktemaka nesevilistli. Pero ok polivi kalakiskeh sekimeh kan toYejwatzi kitemaka nesevilistli, pero tlen achto okikakkeh nin kuali tlajtoli de nesevilistli amo okalakeh, porke amo otlavelkakeh. Ika toYejwatzi okitlali oksé tonali, kijtosneki yen axka. In toYejwatzi otlapo de nin tonali miek xivitl satepa, in toYejwatzi okijto por medio de David tlen itech Tiotlajkuiloli ipa yokijtojka: Tla axka imejvah inkikakih itlajtol in Dios, amo xiktlakuavakah inmoyolo. Tla Josué okinmakaskia in israelitas tlen yi neli nesevilistli de toYejwatzi, tonses toYejwatzi ayakmo otlapovaskia oksé welta de oksé tonali. Tonses kijtosneki ok onka se nesevilistli tlen kinchia tlen iaxkavah in toYejwatzi. Tlen kalakih kan toYejwatzi kitemaka nesevilistli, moseviah de nochi intekiv ijkó kemi toYejwatzi noijki omosevi ijkuak okitlami itekiv. Tonses, moneki ma timochijchikavakah asta kan veli para velis tikalakiskeh kan toYejwatzi kitemaka nesevilistli, porke tla amo tikvelkakiskeh in toYejwatzi kemi okichijkeh in israelitas, amo tikalakiskeh. Itlajtol in toYejwatzi yolitok iva kipia velitilistli, iva okachi tlateki ke se espada tlen ojka itlatekia, kalaki asta tlatlaijtik iva kitlapana toanima iva totonal, asta kan tosasalika iva asta ijtik toomio, iva kiteititia kox kuali o amo kuali totlayejyekolis iva toyoltlanekilis. Nochi tlamantli tlen toYejwatzi okichi amo velis motlaatis de inavak, porke Ye nochi veli kitta iva se tonali tiktemakaskeh kuenta inavak de nochi tlen tikchivah. Jesús, iKone in toYejwatzi, yen towei tiopixki tlen okalakki ilvikak. Por eso moneki titlaneltokatoskeh inavak. Tikpiah se towei tiopixki tlen techiknomati porke kimati nik amo tichikavakeh, porke ijkuak onenki itech nin tlaltikpaktli, in Amo Kuali Tlakatl okinekia kitoktis ma tlajtlakolchiva de miek tlamantli ijkó kemi tejvah techtoktia, pero Ye amo keman okichi tlajtlakoli. Por eso, moneki ma timotokikah ika netenmachilistli inavak itekivajsiya in toYejwatzi tlen techpialia iknomachilistli, para ma techiknomati iva ika iiknomachilis ma techpalevi ijkuak moneki. Kada se wei tiopixki tlapejpenali de intzala in gentejtih, kitlaliah para ma kintlajtoli inavak toYejwatzi, iva ma kintemaka tlamanaltih ivan yolkatlamiktiltih por intlajtlakolvah. Iva veli kinmiknomati tlen amitla kimatih iva tlen politokeh, porke ye noijki amo chikavak itech miek tlamantli. Iva por eso kipia de kintemaktis yolkatlamiktiltih, para toYejwatzi ma kitlapojpolvi tlen de ye itlajtlakol iva tlen intlajtlakol in gentejtih. Iva amika veli mochiva wei tiopixki san por ye kineki, sino yen toYejwatzi kinotza iva kimaka yejón weijkatlalilistli para ma yeto wei tiopixki, ijkó kemi okichi ivan Aarón. Ijkó noijki, Cristo amo san por Ye okinekki omoweijkatlali iva omochi wei tiopixki, sino yen toYejwatzi okiweijkatlali ijkuak okilvi: Te tinoKone, desde axka Ne nimoTajtzi. Okseka itech Tiotlajkuiloli noijki kijtova: Te tiTiopixki para semijkak, ijkó kemi okatka Melquisedec. Ijkuak Cristo okatka itech nin tlaltikpaktli, ika chikavak tlajtoli iva ika miek chokalistli omodiostzajtzili iva okitlatlavti in toYejwatzi, tlen okipiaya velitilistli para kipalevis de itech mikilistli. Iva komo Cristo nochipa otlavelkakia, in toYejwatzi okinankili idiostzajtzilis. Iva maski Cristo ye teKone de toYejwatzi Dios, por yen tlajyovilistli okimatki otlavelkakki. Iva ijkuak Cristo okichi nochi tlen toYejwatzi okinavati, omochi yen tlen kitemaka nemakixtilistli para semijkak para nochtin tlen kivelkakih. Iva toYejwatzi okitlali ma yeto wei tiopixki ijkó kemi okatka in Melquisedec. De nin tlamantli, onka miek tlen oniknekiskia nikijtos, pero ovijtitok para nimechajsikamatiltis porke imejvah amo totoka inkajsikamatih. Imejvah yinkivikah miek tiempo de ontlaneltokakeh, iva omonekia yonyeskiah intlamachtijkeh. Pero yej inkinekih oksemi se ma imechmachti de itlajtol in toYejwatzi kemi ijkuak yikinika se tlaneltoka. Imejvah inkateh kemi inkonemeh, tlen moneki ok inkoniskeh lechi porke ayamo veli inkikuah itla tlakuali. Tlen ok koni lechi kijtosneki ok konetl, iva ayamo veli kimomaka kuenta de tlen kuali iva tlen amo kuali. Pero in tlakuali kikuah yejvah tlen yi wejweih, tlen yomoakostumbrarojkeh veli kimomakah kuenta de tlen kuali iva tlen amo kuali. Por eso, amo san ompa ma timokavakah itech tlen achto otechmachtijkeh de Cristo, sino ma tiviah para tlayakapa asta kan kuali ma chikava totlaneltokalis. Amo ma timokuapakah oksejpa kemi ijkuak yikin otipejkeh, de kenik se moyolkuapas para ayakmo se kichivas in tlamantih tlen kivalika mikilistli, o noso kenik se tlaneltokas inavak toYejwatzi, de tlamachtilistli de yen bautismo, de se kintlalis tomavah inpan toknivah, de moyolitiskeh mikameh, iva noijki ijkuak toYejwatzi kijtos akin tlajtlakole iva akin amo para semijkak. Yen nin tlen tikchivaskeh, tiaskeh okachi para tlayakapa, tla toYejwatzi kimonekiltis. Porke tlen se tonali okatkah itech itlavil in toYejwatzi, iva okiselijkeh in tlatliokolili tlen toYejwatzi kitemaka, iva okiselijkeh in Tioijyotzintli invan oksekimeh, iva noijki okimatkeh nik kuali itlajtol in toYejwatzi iva in ivelitilis in tlaltikpaktli tlen yikin vitz, iva tla yejvah ovetzkeh iva okikajkeh iojviv in toYejwatzi, mach ok velis se kichivas ma moyolkuapakah oksemi. Yejón kemi oyeskia oksemi kikrusifikarovah iKone in Dios iva kipijpinatiah teixpa. Kateh kemi in tlali tlen kichichina in kiavitl tlen itech vetzi miek welta: tla yejón tlali kitlakilia kuali tlakilotl para tlen kitekipanovah, tonses toYejwatzi kitiochivas yejón tlali. Pero tla kitlakilia vitztli iva fierojxivitl, tonses amitla ipati, ipan vetzis in tlajyovilistli de toYejwatzi iva satepa kitlatiskeh. Notlasojkaiknivah, maski ijkó timechilviah, tejvah kuali tikmatih ke imejvah imechchia in tlamantih tlen kualmeh, tlen kipia tlen kittas ivan imonemakixtilis. Porke toYejwatzi Ye tlakamela, iva amo kilkavas tlen imejvah yonkichijkeh iva inmotlasojtlalis tlen inkititiah ijkuak inkinpaleviah tlen Ye iaxkavah, kemi asta axka inkichijtokeh. Pero tiknekih ke kada se de imejvah ma mochijchikava ijkó ma kichijto asta ijkuak ixpolivis, para yi neli ma mochivah tlen inkichiah. Amo xiekah xitlatzivkeh, sino xikchivakah ijkó kemi kichivah nekateh tlen kiseliah tlen toYejwatzi okinkakiti kinmakas porke yejvah kipiah tlaneltokalistli iva tlaxikolistli. Ijkuak toYejwatzi okikakiti in Abraham tlen kimakas, toYejwatzi iselti okitemakak itlajtol porke amo onka oksé tlen ma yeto okachi wei ke Ye. Tla amo ijkó oyeskia, tonses okitemakaskia itlajtol por íkka oksé. In toYejwatzi okijto: “Yi neli nimitztiochivas miek iva nimitzinmakas miekeh mowejkaixvivah.” Abraham omochixki ika yolik, iva okiseli tlen toYejwatzi okikakiti kimakas. Ijkuak in gentejtih kitemakah intlajtol itech itla tlamantli, kitemakah intlajtol por íkka tlen okachi wei ke yejvah, para mokavaskeh nik velika mochivas. Ijkuak ijkó kichivah iva ijkó mokavah, ompa tlami tlajtoli. Ijkó noijki, ijkuak toYejwatzi okijto nik kichivas tlen okitekakiti, okitemakak itlajtol nik velika kitemakas tlen okijto iva amitla kipatlas. Onka ome tlamantli tlen amo velis mopatlas: yen tlen toYejwatzi okitekakiti iva yen itlajtol tlen okitemakak. Nochi nin tlamantli amo mopatlas porke toYejwatzi amo tlakajkayava. Nochi nin sa tlawel techyolchikava tejvah tlen inavak timopaleviah porke timotenmachiah itech nechialistli tlen Ye techmaka. Nin nechialistli kuali tzikotok itech toanima kemi se tepostlatziko tlen ika kitzikovah se barko. Iva nin nechialistli techvika asta ikuitlapan tzotzoltlatzakuili de Kan Okachi Tlatiochitok de yen templo tlen kajki ilvikak. Jesús ompa yokalakki iva otechtlapoli ojtli para tejvah, iva ijkó omochi wei tiopixki para semijkak ijkó kemi okatka in Melquisedec. Melquisedec okatka wei tlanavati de Salem iva okatka tiopixki de toYejwatzi tlen Weijkatlalitok. Ijkuak Abraham omokuapato de okintlanilito in wejwei tlanavatijkeh, Melquisedec okiski okinamikito itech ojtli iva okitiochi. Iva Abraham okimakak se majtlaktli parte de nochi tlen okitlanki kan teva okimomagato. In tokayotl Melquisedec kijtosneki “Wei tlanavati tlen tlakamela”. Iva komo okatka wei tlanavati de Salem, noijki kijtosneki “Wei tlanavati de yolsevilistli”. Amika kimati akin ipapa iva akin imama, nion akinmeh oyajkeh yi wejkavitl ikojkolvah. Nion amika kimati keman oneski nion keman oixpolivik. Tikittah noijki ijkó nik kajki kemi iKone in toYejwatzi tlen mochijtok tiopixki para semijkak. Xikittakah ke in Melquisedec okatka weititok, porke inevia Abraham tlen yi wejkavitl tokojkol, okimakak se majtlaktli parte de nochi tlen okitlanki kan teva okimomagato. Axka, itlanavatil Moisés tlanavatia ke in tiopixkeh tlen valajtokeh de Leví, ma kiselikah de inmiknivah israelitas, in majtlaktli parte de tlen kitlanih, maski nochtin yejvah valajtokeh de Abraham. Maski Melquisedec amo valajtok de Leví, okiseli de Abraham in majtlaktli parte de tlen okitlanki. Iva Melquisedec okitiochi in Abraham, tlen ipa yokiselijka in tekakitilistli de toYejwatzi. Iva tinochtin tikmatih, ke tlen tlatiochiva okachi wei ke tlen kiselia in tlatiochivali. Nika itech tlaltikpaktli, in tiopixkeh tlen kiseliah se majtlaktli parte, yejvah san tlaltikpaktlakah tlen ixpolivih. Pero in Tiotlajkuiloli kijtova ke Melquisedec in ye kiseguirova yolitok. Velis tikijtoskeh ke in tiopixkeh tlen valajtokeh de Leví, tlen kiseliah se majtlaktli parte, yejvah noijki okitemakakeh se majtlaktli parte inavak Melquisedec, ijkuak Abraham okitemakak. Maski Leví ayamo onesia ijkuak Melquisedec okiski okinamikito in Abraham, ye ipa yokatka itech ikuerpo in Abraham. In gentejtih de Israel okiselijkeh itlanavatil Moisés tlen omokitzkiaya itech intiopixkayo in levitas. Axka, tla ninmeh tiopixkeh oveliskia okichivaskiah ma yekah yektikeh in gentejtih, ayakmo omonekiskia ma monexti oksé tiopixki, ayakmo kemi tlen valajtokeh de Aarón, sino omonekia se tiopixki kemi Melquisedec. Iva tla mopatla in tiopixkayotl, noijki kipia de mopatlas in tlanavatili. Nochi nin tlamantli in Tiotlajkuiloli tlapova de Jesucristo. Ye amo valajtok de Leví, sino Ye valajtok de Judá iva de yejvah amika otekipano itech artal kemi tiopixki. Kuali tikmatih ke toTeko valajtok de Judá, iva Moisés amitla okijto kox yeskeh tiopixkeh tlen valajtokeh de Judá. Nochi nin tlamantli okachi kuali tikajsikamatih ijkuak tikittah nik omonexti oksé tiopixki ok tlamantli kemi Melquisedec. Jesús amo omochi tiopixki kemi oyeskia valajtok de Leví kemi kijtova in tlanavatili, sino Ye omochi tiopixki ika velitilistli de se nemilistli tlen amo keman popolivis. De Ye ijkí kijtova in Tiotlajkuiloli: Te tiTiopixki para semijkak, ijkó kemi okatka Melquisedec. Tonses, toYejwatzi okitlali sekka tlen achto tlanavatili, porke amo chikavak iva amo tepalevi. Porke itlanavatil Moisés amo ovelik okichi ma yekah yektikeh in gentejtih. Pero axka tikpiah se nechialistli okachi kuali tlen ika veli timotokiah inavak toYejwatzi. Iva toYejwatzi okitemakak itlajtol nik ijkó omochivaskia. Tlen oksekimeh tiopixkeh in toYejwatzi amo okitemakak itlajtol para ma yekah tiopixkeh. Pero de yen Jesús, in toYejwatzi kema okitemakak itlajtol, porke in Tiotlajkuiloli kijtova: Dios okitemakak itlajtol iva amo kipatlas tlen yokijto: “Te tiTiopixki para semijkak, ijkó kemi okatka Melquisedec.” Por eso, Jesús kuali techmatiltia nik yi neli tikpiah inavak toYejwatzi se moyekkavalistli tlen okachi kuali. Yi wejkavitl okatkah miekeh tiopixkeh tlen omopatlatiayah, porke omikiah iva ayakmo oveliah okichivayah intekiv de tiopixki. Pero komo Jesús yolitok para semijkak, Ye amo keman kipatkayotiskeh kemi tiopixki. Por eso Jesús veli kinmakixtia para semijkak nochtin tlen motokiah inavak toYejwatzi por medio de Ye, porke yolitok para semijkak iva kitlatlavtijtok in toYejwatzi por yejvah. Tonses, Jesús yen wei tiopixki tlen omonekia para tejvah. Ye chipavak, itech Ye amo onka tlen amo kuali iva amo keman okichi itla tlajtlakoli. ToYejwatzi okisekankuik de invan tlajtlakolejkeh, okitlejkolti itech ilvikak, iva okitlali itech se lugar tlen okachi weititok de nochtin. Jesús amo kemi oksekimeh wejwei tiopixkeh tlen omonekia nochi tonali kintemaktiskeh yolkatlamiktiltih, achto por tlen de yejvah intlajtlakol iva satepa por tlen intlajtlakol in gentejtih. Pero ijkuak Jesús oixpolivik por totlajtlakol, okitemakak inemilis san se welta iva para semijkak. Itlanavatil Moisés okintlaliaya kemi wejwei tiopixkeh in tlaltikpaktlakah tlen noijki tlajtlakolejkeh kemi tejvah. Pero satepa de otechmakak itlanavatil Moisés, toYejwatzi okitemakak itlajtol nik otechmakaskia iKone kemi wei tiopixki, tlen yektik para semijkak. Tlen okachi wei kijtosneki de tlen tikijtojtokeh, kijtosneki tikpiah se wei tiopixki tlen yetok ik iyekmapa in itekivajsiya in toYejwatzi ompa itech ilvikak. In towei tiopixki tekipanova itech tlen yi neli templo tlen kajki ilvikak, tlen amo okichijkeh in tlaltikpaktlakah sino yen toYejwatzi okichi. Itech nin tlaltikpaktli, nochtin wejwei tiopixkeh okintlaliayah para kimakaskeh in toYejwatzi in tlamanaltih iva yolkatlamiktiltih, iva por eso tlen towei tiopixki noijki omonekia kimakas itla in toYejwatzi. Tla Ye oyeskia itech nin tlaltikpaktli, amo sikiera oyeskia kemi tiopixki. Porke nika yi kateh tiopixkeh tlen kimakah tlamanali in toYejwatzi ijkó kemi kijtova itlanavatil Moisés. Pero yejonmeh tiopixkeh tlen tekipanovah kan templo, yejón san kemi iekavilo tlen yi neli templo tlen kajki ilvikak. Porke ijkuak Moisés okichivaskia in templo tlen mantajkaltiopa, in toYejwatzi okilvi: “Kuali xiktlali kuidado iva xikchiva nochi ijkó kemi tlen onimitzititi ipan tepetl.” Pero axka itiopixkayo Jesucristo yi neli okachi kuali, porke Ye techtlajtolia inavak toYejwatzi itech se moyekkavalistli tlen okachi kuali, porke itech yejón moyekkavalistli in toYejwatzi techkakitia tikpiaskeh tlen okachi kuali. Tla neká tlen achto moyekkavalistli oyeskia yektik, tonses ayakmo omonekiskia oksé yankuik moyekkavalistli. Pero toYejwatzi okittak ke in gentejtih amo okichivayah kemi Ye okinekia, iva okijto: Ajsis tonali, kijtova toTeko, nikchivas se yankuik moyekkavalistli ivan gentejtih de Israel ivan de Judá. Amo yetos kemi neká moyekkavalistli tlen onikchi invan tlen yi wejkavitl inkojkolvah, ijkuak onikinmatilanki iva onikinkixti de kan tlali de Egipto, iva komo yejvah amo okivelkakeh in moyekkavalistli tlen invah onikchi, por eso Ne onikinka, kijtova toTeko. Yen nin yankuik moyekkavalistli tlen satepa nikchivas ivan gentejtih de Israel, kijtova toTeko: Nikintlalis notlanavatilvah itech intlayejyekol, iva nikinmijkuilos itech inyolo. Ne nietos niinDios, iva yejvah yeskeh nogentejvah. Mach ok monekis ok íkka ma kimachti se itlakaikni, nion amika kilvis se ikni ma kixmati in toTeko. Porke nochtin nechixmatiskeh, desde tlen okachi tzikitzi iva asta tlen okachi wei. Nikintlapojpolvis de nochi tlen okichijkeh tlen amo kuali, iva ayakmo keman nikilnamikis de intlajtlakol. Ijkuak toYejwatzi tlapova de se yankuik moyekkavalistli, kijtosneki tlen achto moyekkavalistli yovevejtik. Iva tlen yovevejtik iva amo ok kichivilia, ayakmo wejkavas para popolivis. Itech tlen achto moyekkavalistli okinpiaya tlanavatiltih de kenik se kimavistilis in toYejwatzi, pero itech se templo tlen de nin tlaltikpaktli. Iva okichijkeh se mantajkaltiopa tlen okipiaya ome kuarto. Tlen achto kuarto itoka Kan Tlatiochitok, kan okatka in kandelero iva kan okatka in mesa kan ipa okintlaliayah in panmeh tlatiochivaltih. Tlen ikuitlapan tzotzoltlatzakuili tlen itech oksé kuarto itoka Kan Okachi Tlatiochitok. Ompa okatka se artal de oro kan okichichinovayah kopali. Noijki ompa okatka in tlatiochivalkaja tlen okinmilnamiktiaya in moyekkavalistli ivan toYejwatzi. In tlatiochivalkaja ik ixko okipiaya nochi de oro. Ijtik yejón tlatiochivalkaja okatka se xoktzi de oro iva ijtik yejón xoktzi okatka in maná. Ijtik yejón tlatiochivalkaja noijki ompa okatka ikarroti in Aarón tlen oseliak ivan patlavaktemeh tlen intech oijkuilitokah tlen majtlaktli tlanavatiltih. Ikpak yejón tlatiochivalkaja okinchijkeh ome kemi ilvikaktlatitlaniltih ajasejkeh tlen ochitokah de oro, tlen okiteititiayah nik ompa kajki in toYejwatzi. Iva okixtzaktokah ika inmajasvah itzaka in tlatiochivalkaja kan omochivaya tlapojpolvilistli de tlajtlakoli. Pero axka mach moneki okachi se kijtos de yejón tlamantli. Ijkuak nochi yejonmeh tlamantih yokatkah itech inlugar, in tiopixkeh okalakiah nochipa kan tlen achto kuarto de kan mantajkaltiopa para okichivayah intekiv para okimavistiliayah in toYejwatzi. Pero itech tlen oksé kuarto Kan Okachi Tlatiochitok, ompa kalaki san yen wei tiopixki san se welta se xivitl. Iva ijkuak kalaki kivika inmesso yolkameh para kimaktilia in toYejwatzi por tlen de ye itlajtlakol iva por tlen intlajtlakol in gentejtih. Intlajtlakol in gentejtih kijtosneki ijkuak amo okimomakayah kuenta kox otlajtlakolchivayah. Nochi nin in Tioijyotzintli techajsikamatiltia ke mientras in achto kuarto de yen mantajkaltiopa ok omonejnektoka, in ojtli tlen tevika Kan Okachi Tlatiochitok ayamo otlapovia. Nochi yejón san itech tlakixtili para ninmeh tonaltih. Porke in tlamanaltih iva in yolkatlamiktiltih, amo velih kichivah para ma momachilikah nik ayakmo tlajtlakolejkeh tlen ijkó kimavistiliah in toYejwatzi. Yejonmeh tlamanaltih iva yolkatlamiktiltih okipiaya tlen kittas solamente de tlán se kikuas, de tlán se konis iva kenik se mochipavas de tlatlamantli nechipavalistli. Yejonmeh okatkah san tlanavatiltih tlen okijtovayah tlán se kichivas, pero amo tepalevia para ma se kipatla inemilis. Iva yejonmeh tlanavatiltih omonejnekiskiah asta ijkuak toYejwatzi otechpatiliskia por itla oksé tlamantli okachi kuali. Pero Cristo yovala, iva axka yen wei tiopixki tlen otechvalikili nochi tlen kuali tlen techpanova itech tonemilis. Ye tekipanova kemi wei tiopixki itech templo tlen okachi kuali iva yektik, tlen amo okichijkeh in tlaltikpaktlakah, kijtosneki amo de nika tlaltikpaktli. Cristo okalakki Kan Okachi Tlatiochitok san semi iva para semijkak, iva amo okivikak inmesso tentzomeh iva inmesso bakajtih para kimaktilis in toYejwatzi, sino okimaktili tlen de Ye iesso, iva ijkó otechmakixti de totlajtlakol para semijkak. Tla inmesso torojtih iva inmesso tentzomeh, iva itlekonexo in bakajtzi, ika kinmajtzelviah in gentejtih tlen amo chipavakeh, iva kinchipava ik panixko, ¡kenik amo okachi ma kipia velitilistli iesso in Cristo! Porke por medio de yen Tioijyotzintli, tlen kipia nemilistli para semijkak, omotemakti chipavak inavak toYejwatzi, iva iesso kichipava totlayejyekol para ayakmo ma tikinchivakah in tlamantih tlen tevikah itech mikilistli, iva para velis tiktekipanoskeh in toYejwatzi tlen yolitok para semijkak. Por eso, Cristo yen techtlajtolia inavak toYejwatzi itech se yankuik moyekkavalistli tlen axka tikpiah. Porke Cristo ika imikilis okitlaxtla in totlajtlakol tlen achto otikchijkeh ijkuak ok otikatkah itech tlen achto moyekkavalistli. Iva noijki ika imikilis in Cristo, tejvah tlen toYejwatzi otechnotzki velis tikseliskeh para semijkak in erensia tlen Ye otechkakiti techmakas. Porke ijkuak íkka kichiva se amatl kan kijtova akin kikajtevilis tlen iaxka ijkuak ixpolivis, yejón amatl ayamitla ipati tla ayamo ixpolivi tlen akin tetlakajtevilis. Porke se amatl kemi yejón amitla ipati mientras ok onka tlen akin okichi, sino asta ijkuak ixpolivi. Por eso, ijkuak omochi tlen achto moyekkavalistli, omonekki nokivis estli. Moisés okinmilvi nochtin gentejtih nochtin tlanavatiltih, satepa okitzki seki ichkatzojmitl chichiltik iva se imayo de se kuavitl itoka hisopo, okinpolakih ijtik estli de inmesso torojkonemeh iva de tentzomeh nelitok ika atl, iva okajtzelvi in libro de tlanavatili iva nochtin gentejtih. Iva Moisés okinmilvi: “Ika nin estli toYejwatzi kichiva se moyekkavalistli inmovah.” Moisés noijki okajtzelvi ika estli in mantajkaltiopa iva nochtin tlamantih tlen omonejnekiah para okimavistiliayah in toYejwatzi. Itlanavatil Moisés kijtova, kasi nochi tlamantli moneki mochipavas ika estli, iva tla amo nokivis estli amo onka tlapojpolvilistli de tlajtlakoli. Por eso, in mantajkaltiopa iva nochtin tlamantih tlen ompa kateh, omonekia mochipavaskeh ika inmesso yolkameh, iva nochi yejón san itech tlakixtili de tlen onka itech ilvikak. Pero in tlamantih tlen kateh itech ilvikak intech omonekia itla tlen okachi kuali iva amo kemi tlen yolkatlamiktiltih. Porke Cristo amo okalakki kan templo tlen okichijkeh tlaltikpaktlakah, tlen san itech tlakixtili de tlen yi neli templo, sino Cristo okalakki itech ilvikak iva ompa motlatlavtijtok inavak toYejwatzi por tejvah. Iva Cristo amo omotemakak miek welta, amo kemi in wei tiopixki tlen kada xivitl kipia de kalakis Kan Okachi Tlatiochitok para kitemakas estli tlen amo de ye iesso. Tla ijkó oyeskia, tonses Cristo omonekia oixpoliviskia miek welta desde ijkuak toYejwatzi okichi in tlaltikpaktli. Pero axka, itech sa ik tlami tonaltih, Cristo ovala iva omotemakti san se welta iva para semijkak, para ika imikilis velis kipopolos in totlajtlakol. Tinochtin tejvah tlen titlaltikpaktlakah tiixpoliviskeh san se welta, iva satepa timoteixpantiliskeh inavak Dios, tlen kijtos akin tlajtlakole iva akin amo. Ijkó noijki, Cristo omotemakti san se welta para kintlajtlakolkixtis miekeh. Iva satepa Cristo valmonextis yi ojpa, pero ayakmo motemaktis oksemi por totlajtlakol, sino para techmakixtis tinochtin tlen tikchiah. Itlanavatil Moisés okatka san kemi se ekavili de nochi tlen kuali tlen toYejwatzi otechmakaskia, pero amo mero yen tlen yi neli otechmakaskia. Por eso yejón tlanavatili amo keman ovelik okichi ma yekah yektikeh tlen okimotokiayah in toYejwatzi ika yolkatlamiktiltih kada xivitl. Tla yejón tlanavatili yi neli oveliskia okinyolchipavaskia de tlajtlakoli, tonses ayakmo omomachiliskiah ok tlajtlakolejkeh, iva ayakmo okinmaktiliskiah yolkatlamiktiltih in toYejwatzi. Pero kada xivitl ijkuak okinmiktiayah yolkameh, san ika okilnamikiah nik tlajtlakolejkeh. Porke inmesso in torojtih iva inmesso tentzonmeh amo veli tetlajtlakolkixtiah. Por eso, ijkuak Cristo ovala itech nin tlaltikpaktli, okilvi in toYejwatzi: Amo tikneki ma mitzmakakah itla tlamanali o noso itla yolkatlamiktili, sino otechmakak nokuerpo para ika nimotemaktis. Amo mitzpaktia ma mitzmakakah yolkatlamiktiltih tlen kintlatiah ipan artal, nion tlamanaltih para kinkixtis tlajtlakoltih. Tonses onikijto: “Nikan nika, tejwatzi Dios, para nikchivas tlen tikmonekiltia, ijkó kemi kajki ijkuilitok de Ne itech amatl.” Achto kijtova ke toYejwatzi amo kineki ma kimakakah yolkatlamiktiltih, nion tlamanaltih, iva nion yolkameh tlen kintlatiah ipan artal para tlapojpolvilistli de tlajtlakoli, maski itlanavatil Moisés tlanavatia ma se kintemakti. Iva satepa okijto: “Nikan nika, tejwatzi Dios, para nikchivas tlen tejwatzi tikmonekiltia.” Kijtosneki, okipopolo neká tlamantli de yolkatlamiktiltih tlen achto omochivaya iva okitlali oksé tlamantli tlen yankuik. ToYejwatzi otechyolchipa porke Cristo okichi kemi toYejwatzi okimonekilti ijkuak okitemakak ikuerpo ma kixpolokah por tejvah, san se welta iva para semijkak. Nochtin tiopixkeh tekichivah kan artal nochi tonali, kintemaktijtokeh miek welta yejonmeh yolkatlamiktiltih tlen amo keman velih tetlajtlakolkixtiah. Pero Cristo omotemakak ma kixpolokah por totlajtlakol san semi iva para semijkak. Satepa omotlali ik iyekmapa in toYejwatzi. Iva ompa mochixtok asta kan toYejwatzi ma kintlali itlampa ikxivah tlen kitlavelitah. Cristo omotemakak san ika semi kemi se tlamanali iva okinchi ma yekah yektikeh tlen toYejwatzi yokinyolchipa. In Tioijyotzintli noijki ijkó techmatiltia. Achto kijtova: Yen nin moyekkavalistli tlen nikchivas invah satepa itech nekateh tonaltih, kijtova in toTeko: Nikintlalis notlanavatilvah itech inyolo, iva nikinmijkuilos itech intlayejyekol. Iva satepa kijtova: Ayakmo keman nikilnamikis intlajtlakol iva nochi tlen okichijkeh tlen amo kuali. Ijkó pues, ijkuak in tlajtlakoltih yotlapojpolvilokeh, ayakmo moneki motemakas itla tlamanali por yen tlajtlakoli. Por eso, noknivah, axka por yen iesso Jesucristo yi veli tikalakih ika netenmachilistli Kan Okachi Tlatiochitok. Ika imikilis, Cristo otechtlapoli se yankuik ojtli tlen kitemaka nemilistli. Nin ojtli kipanavia in tzotzoltlatzakuili tlen kitlajkoxelojtok in mantajkaltiopa. Iva yi tikpiah se wei tiopixki tlen tlanavatia itech ikalijtik in toYejwatzi itech ilvikak. Por eso, ma timotokikah inavak toYejwatzi ipan melajka iva ika miek netenmachilistli. Porke Ye yotechyolchipa para ayakmo ma timomachilikah ok titlajtlakolejkeh, iva yokipajpaki tokuerpo ika chipavakatl. Ma timoyekketokah itech tonechialis porke toYejwatzi yi neli techmakas tlen otechkakiti. Amo ma tikkavakah de tikintlapoviskeh oksekimeh de totlaneltokalis. Ma tiktemokah kenik velis timopaleviskeh se ivan oksé para okachi timotlasojtlaskeh iva tikchivaskeh tlen kuali. Amo ma tikavakah de timololoskeh, kemi sekimeh ayakmo mololovah, sino ma timoyolchikavakah, iva axka okachi porke tikmatih nik yi mero ajsis tonali ijkuak valmuikas in toTeko. Tla sa ik tiktlaliskeh titlajtlakolchijtoskeh, maski yi tikixmatih tlen melajkayotl, ayakmo onka oksé tlamanali tlen velis techtlajtlakolkixtis. Sa ma tikchiakah, ika miek nemavtili, ijkuak toYejwatzi kijtos nik titlajtlakolejkeh. Iva in tlitl tlen xotlatok kinpopolos nochtin tlen kitlavelitah in toYejwatzi. Ijkuak íkka amo kivelkaki itlanavatil Moisés, iva tla kateh omeh o noso eyih testigojtih tlen kiteilviah, tonses velika kimiktiah iva amo kiknomatih. Tonses, ¿amo inkiyejyekovah imejvah nik okachi tlajyoviskeh tlen ipan mokejketzah iKone in toYejwatzi? In toYejwatzi sa tlawel kintlajyoviltis porke kittah kemi oyeskia amitla ipati iesso in Cristo, tlen toYejwatzi ika kichiva se yankuik moyekkavalistli tovah, iva tlen ika otechyolchipa. In toYejwatzi sa tlawel kintlajyoviltis porke fiero kijtovah iva fiero kichivah en kontra de yen Tioijyotzintli tlen techititia iiknomachilis in toYejwatzi. Tikmatih ke toTeko okijto: “Ne nikintlaxtlavaltis tlen kichivah tlen amo kuali, yejvah nechtlaxtlaviliskeh kemi moneki.” Iva noijki okijto: “In toTeko kijtos akin tlajtlakole tlen Ye iaxkavah.” Sa tlawel temavti tla se vetzis imak toYejwatzi Dios tlen yolitok. Xikilnamikikah imejvah nekateh tonaltih ijkuak yikinika onkixmatkeh tlen melajkayotl, kenik onkixikojkeh miek tlajyovilistli tlen onkipanokeh. Sekimeh de imejvah fiero omechilviayah iva omechkojkojkeh teixpa. Valeva imejvah noijki ontlajyoviayah invan nekateh tlen ijkó okintoktiayah. Imejvah onkinmiknomatkeh tlen otzaktokah telpiloya. Iva asta ika pakilistli onmotekaviliayah ma imechkixtilikah tlen inmoaxka, porke inkimatih ke itech ilvikak inkipiah itla tlen okachi kuali iva tlen wejkavas para semijkak. Por eso, amo xikpolokah imonetenmachilis, porke yejón imechvalikilis se wei tlaxtlavili. Imejvah moneki inkipiaskeh tlaxikolistli, para velis inkichivaskeh tlen toYejwatzi kimonekiltia, iva ijkó inkiseliskeh tlen Ye yomechkakiti. In Tiotlajkuiloli kijtova: Ayakmo wejkavas, ejkos tlen akin kipia de vitz, mach ok wejkavas. Tlen tlakamela, por yen itlaneltokalis kipias tlen yi neli nemilistli. Pero tla mokuapas oksemi ik tlakuitlapa, amo nechpaktis. Pero tejvah amo kemi tlen mokuapah ik tlakuitlapa para mopoloskeh, sino kemi tlen momakixtiah ika intlaneltokalis. Tlaneltokalistli kijtosneki kuali tikmatih nik tikseliskeh tlen tikchiah. Kijtosneki kuali tikmatih nik onka itla tlamantli, maski amo veli se kitta. ToYejwatzi okinmitak ika kuali tlen yi wejkavitl tokojkolvah porke okipixkeh tlaneltokalistli. Por yen tlaneltokalistli tikajsikamatih ke toYejwatzi okichi in ilvikak ivan tlaltikpaktli ika itlajtol, iva ijkó nochi tlen axka tikittah omochi de tlamantih tlen amo oveliah omottayah. Por yen tlaneltokalistli, Abel okimakak in toYejwatzi se yolkatlamiktili tlen okachi kuali iva amo kemi tlen okimakak in Caín. Por eso toYejwatzi okittak in Abel tlakamela iva okiseli itlamanal. Iva maski Abel yoixpolivik, ok velis tikmomachtiskeh miek de itlaneltokalis. Por yen tlaneltokalistli, Enoc amo oixpolivik porke toYejwatzi okivikak ilvikak yolitok, iva amo keman okajsikeh ikuerpo, porke toYejwatzi okivikak. In Tiotlajkuiloli kijtova ke, antes de okivikaskiah para ilvikak, Enoc okipakti in toYejwatzi ika inemilis. Pero tlen amo kipia tlaneltokalistli, amo velis kipaktis in toYejwatzi. Porke para se motokis inavak toYejwatzi, moneki se kineltokas nik onka iva ke kintlaxtlavia tlen kitemovah. Por yen tlaneltokalistli, ijkuak toYejwatzi okilvi in Noé nik panos se tlamantli tlen ayamo omottaya, ika mavilistli okivelkakki iva okichi se wei barko para ika okimakixti ifamilia. Ika yejón tlaneltokalistli, Noé okinmatilti in tlaltikpaktlakah nik kinchia tlajyovilistli, iva ijkó in toYejwatzi okittak in Noé tlakamela ijkó kemi nochtin tlen tlaneltokah inavak. Por yen tlaneltokalistli, ijkuak toYejwatzi okinotzki in Abraham, Abraham otlavelkaki iva okiski para yaski itech se lugar tlen toYejwatzi okimakaskia kemi erensia. Abraham okiski iva nion amo okimatia kan yavi. Por yen tlaneltokalistli, Abraham ochantik itech se tlali kemi oyeskia se tlakatl tlen amo de ompa tlen toYejwatzi okilvi kimakas. Ochantik ijtik mantajkaltih ijkó kemi Isaac ivan Jacob, tlen toYejwatzi noijki okinkakiti kinmakas yejón tlali. Porke Abraham okichiaya yetos itech neká siudad tlen kipia chikavak itlakxitlanyo. Yejón siudad yen toYejwatzi okiyejyeko kenik yetos iva yen okichi. Por yen tlaneltokalistli, in Sara maski amo ovelia okipiaya ikone iva okatka yi tenantzi, okajsik chikavalistli iva ovelik okipixki se ikone porke omotenmachijtoka inavak toYejwatzi ke okichivaskia tlen okikakiti. Iva ijkó Abraham, maski yokatka itech sa ik tlami tonaltih de inemilis, okinpixki sa tlawel miekeh iwejkaixvivah sa kemi sitlalimeh o noso sa kemi xali tlen onka itempan atl, tlen amo velis se kinpovas. Nochtin yejvah oixpolikeh iva amo keman okiselijkeh tlen toYejwatzi okinkakiti kinmakas, pero ika intlaneltokalis okittakeh san wejka iva opakeh. Yejvah okimatiah nik amo povih itech nin tlaltikpaktli iva san panovah. Tlen ijkó kajsikamatih, kijtosneki ok kitemovah se tlali tlen yetos inmaxka. Tla yejvah okiyejyekojtoskiah neká tlali de kan ovalkiskeh, oveliskia omokuapaskiah para ompa. Pero yejvah okinekiah se tlali tlen okachi kuali, kijtosneki yen ilvikak. Por eso toYejwatzi Dios amo pinava de ma kinotzakah Dios de yejvah iva yokinyektlalili se siudad. Por yen tlaneltokalistli, Abraham okitemakak in Isaac kemi se yolkatlamiktili ijkuak toYejwatzi okiyejyeko itlaneltokalis. Abraham okijto kuali kajki kitemaktis tlen san ye se ikone, maski in toYejwatzi yokitlakakitijka ijkuak okilvi: “San yejvah tlen valajtoskeh de Isaac yeskeh kemi mowejkaixvivah.” Abraham okimatia nik in toYejwatzi kipia velitilistli asta para kinyolitis in mikameh. Iva velis tikijtoskeh, ke Abraham oksé welta okiseli ikone kemi oyeskia omoyoliti. Por yen tlaneltokalistli, Isaac okinkakiti in Jacob ivan Esaú ke satepa kiseliskeh tlatiochivalistli. Iva por yen tlaneltokalistli, ijkuak yi mero ixpolivis in Jacob, okintiochi ipilvah in José kada se, iva okimavistili in toYejwatzi omotlakxilijtoka itech ikarroti iyakyo. Por yen tlaneltokalistli, ijkuak yi mero ixpolivis in José, okijto nik ajsis tonali in israelitas kisaskeh de Egipto, iva okinnavatijtevak tlán omonekia kichivaskeh ika iomiovah in José. Por yen tlaneltokalistli, ijkuak Moisés oneski, itajvah okitlaatijtokah eyi metztli. Porke okittakeh nik kualtzin konetl, iva amo okimavilijkeh itlanavatil in wei tlanavati de ma kinmiktikah tlen chokotzitzintih. Iva por yen tlaneltokalistli, Moisés ijkuak ya yi wei, amo okinekki ma kinotzakah kemi ikone in iichpoch in wei tlanavati Faraón. Moisés amo okinekki mopakilismakas itech pakilistli tlen san panova tlen kitemaka in tlajtlakoli, sino okachi kuali okinekki tlajyovis invan tlen iaxkavah in toYejwatzi. Okiyejyeko ke okachi kuali tlajyovis por yen Cristo iva amo kipias nochi in tominkayotl de Egipto. Porke ye okichiaya nik in toYejwatzi kimakas se wei tlaxtlavili. Por yen tlaneltokalistli, Moisés okiski de Egipto, iva amo okimavili ikualanilis in wei tlanavati. Kuali omoyekketoka para kichivas tlen ik yokitlalijka kemi oyeskia okonittoka in toYejwatzi, tlen amo veli motta. Por yen tlaneltokalistli, Moisés okichi ilvitl de pascua iva otlanavati ma tlajtzelvikah ika estli itech puertajtih, para ke in ilvikaktlatitlanili tlen teixpolo amo ma kinmixpolili nion se de inkone tlen tetiachka de yejvan israelitas. Por yen tlaneltokalistli, in israelitas opanokeh ijtik atl tlen wei itoka Mar Chichiltik, kemi oyeskia opanokeh ipan tlali vaki. Iva ijkuak in egipcios noijki ijkó okinekiah kichivaskeh, oapachikeh iva ompa omikkeh. Por yen tlaneltokalistli, in israelitas okiyayavalojkeh in siudad de Jericó chikome tonali, iva por eso ovetzki in tepamitl tlen okiyavalojtoka in siudad. Por yen tlaneltokalistli, in sivatl tlen momekati itoka Rahab, amo oixpolivik invan oksekimeh tlen amo tlavelkakeh, porke ye okinseli ika kuali tlen otlatlachiatoh kan isiudad. ¿Tlán okachi velis nikijtos? Amo nechajxilis tiempo para nimechtlapovis de Gedeón, de Barac, de Sansón, de Jefté, de David, de Samuel iva de yen tiotenejmachtijkeh. Por yen tlaneltokalistli, yejvah okinmoaxkatijkeh países, kuali otlanavatijkeh ika melajkayotl iva okiselijkeh tlen toYejwatzi okinkakiti kinmakas. Okintentzakeh lionmeh, okinsevijkeh wejwei tlimeh tlen omomemelajtokah, omomakixtijkeh de kinmixpoloskeh ika espada, tlen okatkah amo chikavakeh okitzkijkeh chikavalistli iva omochijkeh chijchikavakeh itech guerra, iva okintlanilijkeh in soldadojtih tlen okintlavelitayah. Por yen tlaneltokalistli, sekimeh sivameh oksemi okinselijkeh yolitokeh infamiliajvah tlen yomikkah. Oksekimeh okinmixpolojkeh ika tlajyovilistli tekoko, iva amo okinekeh ma kinpalevikah porke okimatiah nik se tonali moyolitiskeh iva ijkó yeskeh okachi kuali. Oksekimeh okinpijpinatijkeh iva okinvitekeh, asta okinmijilpiayah ika kadena iva okintzakuayah telpiloya. Oksekimeh okinmixpolojkeh ika tetl. Oksekimeh okintlajkotekeh ika sierra. Oksekimeh okinyejyekojkeh ika miek tlamantli para ma kikavakah in toTeko. Oksekimeh okinmixpolojkeh ika espada. Oksekimeh onenkeh nikan nepa okonakiayah kemi intzotzol ichkaevameh iva tentzonevameh. Sekimeh okatkah prowestih, omoyolkokovayah iva san tlenamo okintoktiayah. ¡In tlaltikpaktlakah amo okinnamikia invah ma yekah yejonmeh toknivah! Yejvah onenkeh kan tlavaki iva kan tepeyo, ochantiah ijtik tlakuyojtih iva ijtik olvastih. Nochtin yejvah amo okiselijkeh tlen toYejwatzi okinkakiti kinmakas, maski toYejwatzi okipakti por kenik otlaneltokakeh. Porke toYejwatzi yotechpixtilijtoka se tlamantli tlen okachi kuali para tejvah. In toYejwatzi okimonekilti ke yejvah ivan tejvah san sekka ma tikselikah tlen Ye yotechkakiti techmakas. Por eso, tejvah komo techyavalojtokeh sa tlawel miekeh tlen ika innemilis okiteititijkeh intlaneltokalis, ma tiktlalikah sekka nochi tlen techtzakuilia iva nochi in tlajtlakoli tlen techijilpia. Iva ijkó ma timotlelokah kemi itech se netlelolistli tlen tikpiah ik tlayakapa iva amo ma tisotlavakah. Ma tiktlalikah totlachialis inavak Jesús, tlen itech vitz totlaneltokalis iva tlen kichiva ma yeto yektik in totlaneltokalis. Jesús okixiko in tlajyovilistli itech krus, iva maski okatka sa tlawel tepinati yejón mikilistli, Ye amo okichi kuenta, porke okimatia ke satepa okipiaskia miek pakilistli. Iva axka yi yetok ik iyekmapa de kan itekivajsiya in toYejwatzi. Por eso, xikyejyekokah tlen okipanok in Jesús. Miekeh gentejtih tlen tlajtlakolejkeh okitlavelitakeh iva okitlajyoviltijkeh, pero Ye okixiko. Por eso, imejvah amo ximosotlavakah iva nion amo ximoxijxikokah. Porke amika de imejvah asta yokinoki iesso por inmochijchikavah amo ma imechtlanili in tlajtlakoli. ¿Kox yonkilkajkeh tlen toYejwatzi okijto ijkuak omechnajnavati imejvah kemi ipilvah? Ijkuak ijkí okijto: Nokone, amo xikitta kemi amitla ipati ijkuak mitzmelava in toTeko, iva amo ximoxijxiko ijkuak kipia de mitzititis ke amo yompa tlen tikchiva. Porke in toTeko kinmelava tlen kintlasojtla, iva kintlajyoviltia nochtin tlen kinselia kemi ipilvah. Imejvah intlajyovijtokeh para ximelavikah, porke toYejwatzi imechita kemi ipilvah. ¿Kox onka íkka teta tlen amo ma kimelava ikone? Tla toYejwatzi amo imechmelava ijkó kemi kinmelava nochtin tlen ipilvah, tonses imejvah amo yi neli intepilvah de Ye. Ijkuak otikatkah tikonemeh, totajvah tlen de nin tlaltikpaktli otechmelajkeh, iva tejvah otikintlakitakeh. Tonses moneki okachi ma tikvelkakikah in toTajtzin tlen kajki ilvikak, iva ijkó tikpiaskeh nemilistli. Totajvah tlen de nin tlaltikpaktli otechmelajkeh san kana keski tonali, ijkó kemi yejvah okittakeh kuali. Pero toYejwatzi techmelava para ma yeto se kuali para tejvah, para ma tiekah tiyolchipavakeh kemi Ye. Yi neli, mach techpaktia ijkuak techmelavah, porke tekoko. Pero satepa, ijkuak yotimoyektlalijkeh ika yejón melavalistli, tikpiah yolsevilistli, porke yi peva tinemih kemi moneki. Por eso, moneki oksemi ma kitzkikah chikavalistli inmomavah tlen yosotlavakeh iva inmotlankuavah tlen yoxajxamatikeh. Xiktokakah in ojtli tlen melajka, para ma pajti inmokxi tlen koxo iva amo okachi ma nekuilivi. Xikchivakah de xiekah ika kuali invan nochtin iva xinemikah ika yolchipavalistli, porke tla amo se nemis ika yolchipavalistli, amo velis se kittas in toTeko. Xikpiakah kuidado de amika ma kipolo iiknomachilis in toYejwatzi, iva amika ma mokuapa kemi nelvatl tlen chichik tlen velis kinmijtlakos iva kinvenenojvis oksekimeh. Amika ma avilnemi iva nion amo ma mokuapa kemi se tlen amo kichiva kuenta in toYejwatzi kemi okichi Esaú, tlen san por se tlakuali okinemakak in tlatiochivalistli tlen okitokarovaya kemi tekone tetiachka. Iva imejvah inkimatih, maski satepa Esaú okinekia kiselis in tlatiochivalistli de ipapa, ayakmo okimakakeh. Iva maski sa tlawel ochokak, ayakmo ovelik okiyektlali tlen okichi. Imejvah amo onmotokijkeh kemi in israelitas omotokijkeh kan tepetl Sinaí tlen ovelia okitzkiayah iva omomemelajtoka tlitl, kan otlamixtlayovak, okatka tlayovalotl iva sa panova oejekaya. Nion amo onkikakkeh se tlapitzalistli chikavak nion itlajtol in toYejwatzi. Tlen okikakkeh yejón tlajtoli omotlatlavtijkeh ayakmo ma kintlapovi, porke amo okixikojkeh in tlanavatili tlen okinmakakeh: “Tlen kitlalis ikxi kan tepetl, maski se yolkatl, ma kimiktikah ika tetl.” Okatka sa tlawel temavti tlen omottaya, asta Moisés okijto: “Sa tekitl nimavkavivioka.” Pero imejvah onmotokijkeh kan tepetl Sión, tlen isiudad in toYejwatzi tlen yolitok, Jerusalén tlen kajki ilvikak, kan kateh sa tekitl miekeh ilvikaktlatitlaniltih ololitokeh ika pakilistli, kan ololitokeh tlen toYejwatzi okinnotzki para ma yekah ipilvah tlen intoka ijkuilitok itech ilvikak. Imejvah onmotokijkeh inavak toYejwatzi tlen Jues de nochtin, innavak intonal tlen tlakamelajkeh tlen toYejwatzi okinchi ma yekah yektikeh. Imejvah onmotokijkeh inavak Jesús, tlen techtlajtolia inavak toYejwatzi itech tlen yankuik moyekkavalistli, iva onmotokijkeh inavak iesso tlen ika otlajtzelvi, tlen tlajtojva de tlapojpolvilistli iva amo kemi iesso in Abel tlen kitlajtlani momakopalistli. Por eso, xikpiakah kuidado iva xikchivakah kuenta tlen toYejwatzi techilvia. Porke tla nekateh israelitas amo ovelik okicholilijkeh in tlajyovilistli ijkuak amo okichijkeh kuenta tlen okinchikavkanotzaya nika itech tlaltikpaktli, tejvah okachi techtlajyoviltis tla amo tikchivaskeh kuenta in toYejwatzi tlen techchikavkanotza desde ilvikak. Itech neká tonali, itlajtol in toYejwatzi chikavak okolini in tlaltikpaktli. Pero axka kijtova: “Oksemi nikolinis chikavak amo san yen tlaltikpaktli, sino noijki in ilvikak.” Iva ijkuak kijtova “oksemi”, kijtosneki kachivas tlen veli molinia tlen toYejwatzi okichi, iva mokavas tlen amo veli molinia. In tlanavatijkayotl tlen toYejwatzi techmaka, amo velis molinis. Ma timotlasojkamatikah por yejón iva ma tikmavistilikah kemi Ye kipaktia, ika tetlakitalistli iva ika nemavtili. Porke in toYejwatzi Ye kemi tlitl tlen nochi kitlajtlamia. Amo xikavakah de inmotlasojtlaskeh se ivan oksé kemi inmiknimeh. Amo xikilkavakah de inkinseliskeh ika kuali tlen ejkoskeh inmokalijtik, porke sekimeh tlen ijkó okichijkeh, okinkalotijkeh ilvikaktlatitlaniltih maski yejvah amo okimatiah. Xikinmilnamikikah tlen tzaktokeh telpiloya, kemi oyeskia imejvah noijki ompa invah intzaktokeh. Xikinmilnamikikah tlen kintlajyoviltiah, kemi oyeskia imejvah inkipanotokeh yejón tlajyoviltilistli. Nochtin ma kitlakitakah in namiktilistli. Tlakatl ivan sivatl tlen yomonamiktijkeh moneki ma chipavkanemikah, iva amo ma ichtakanemikah ivan íkka oksé. Porke tlen avilnemi iva tlen kikajkayava itonana o noso itotata ivan íkka oksé, in toYejwatzi kitlajyoviltis. Amo xiknekikah inkipiaskeh miek tomi, xipakikah ika tlen yinkipiah, porke toYejwatzi kijtova: “Amo keman nikavas de nimitzpalevis, nion amo keman nimitzkavas moselti.” Por eso velis tikijtoskeh ika miek netenmachilistli: In toTeko yen nechpalevia. Amo nimomavtis de tlen velis nechtoktis in tlaltikpaktlakatl. Xikinmilnamikikah imotlayakankavah tlen omechmatiltijkeh itlajtol in toYejwatzi. Xikittakah kenomi nik omonejnemitijkeh itech innemilis, iva xitlaneltokakah ijkó kemi yejvah otlaneltokakeh. Jesucristo amo keman mopatla, san Ye mismo yala, axka iva para semijkak. Amo ma imechtlaneltokitikah ika oksekimeh tlamachtiltih tlen amo momati de kan kisah. Okachi kuali ma mochikava toyolo ika iiknomachilis in toYejwatzi, iva amo itech tlanavatiltih tlen tlapovah de tlakuali, iva amitla kinpalevia tlen kinvelkakih. Tejvah tikpiah se artal, iva de kan yejón artal amitla velis kikuaskeh tlen tekipanovah kan mantajkaltiopa. Porke tlen wei tiopixki okivikaya inmesso yolkameh Kan Okachi Tlatiochitok, para okimaktiliaya in toYejwatzi iva okitlajtlaniliaya ma kintlajtlakolkixti in gentejtih, pero inkuerpo de yejonmeh yolkameh okinkixtiayah kiavak de kan ochantiah in gentejtih iva ompa ik nepa okoninchichinovayah. Ijkó noijki Jesús okixtijkeh tlatentli de kan siudad ijkuak otlajyovi ika mikilistli, iva ika iesso okinchipa in gentejtih de intlajtlakol. Ma tikisakah pues tlatentli de kan siudad ivan Jesús, iva ma tikxikokah noijki in pijpinatilistli tlen Ye okijyovi. Porke itech nin tlaltikpaktli amo tikpiah se siudad tlen yetos para semijkak, sino tejvah tikchiah se siudad tlen yetos satepa. Por eso moneki nochipa ma tikweijkachivakah in toYejwatzi por tlen Jesucristo okichi por tejvah. Yejón weijkachivalistli kijtosneki yen tlamanali tlen moneki tikmakaskeh in toYejwatzi. Moneki pues ma tikweijkachivakah itokatzi ika toten. Amo xikilkavakah de inkichivaskeh tlen kuali iva de inkinpaleviskeh oksekimeh ika tlen inkipiah. Porke nochi yejón kipaktia in toYejwatzi kemi oyeskia inkimakah se tlamanali. Xikinvelkakikah inmotlayakankavah iva xikchivakah tlen yejvah imechnavatiah, porke yejvah kikuidarovah imoanima, iva kimatih ke se tonali yejvah kitemakaskeh kuenta inavak toYejwatzi. Moneki xikinkakilikah para yejvah ma kichivakah intekiv ika pakilistli iva amo ika neyolkokoli. Imejvah amitla imechpalevis tla inkinmovijtiliskeh itech intekiv. Ximodiostzajtzilikah por tejvah. Tejvah tikmatih nik kuali tikateh itech totzonteko, porke tiknekih tikchivaskeh tlen kuali itech nochi tlamantli. Tlen okachi nikneki yen ximodiostzajtzilikah por ne, para toYejwatzi ma nechkavili ma nivia ma nimechitati san nima. In toYejwatzi tlen techmaka yolsevilistli, tlen okiyoliti in toTeko Jesús de itech mikilistli, tlen wei Tlajpixki de ichkameh, tlen ika iesso okichi se yankuik moyekkavalistli tovah para semijkak, ma kichiva xiekah inkualmeh iva inyektikeh itech nochi tlamantli, para ijkó velis inkichivaskeh tlen toYejwatzi kimonekiltia. Iva Ye ma kichiva totech tlen Ye kipaktia por yen Jesucristo. Ma tikmakakah in Cristo weijkachivalistli para semijkak. Ijkó ma yeto. Noknivah, nimechtlatlavtia xikselikah ika kuali nin amatlajkuiloli tlen onimechijkuilili kana keski tlajtoli tlen ika nimechyolchikava. Nikneki xikmatikah ke in tokni Timoteo yokixtijkeh de telpiloya. Tla niman ejkos, nikvikas ijkuak nias nimechitati. Ik ompa techonintlajpalilikah nochtin tlen imechyakanah iva nochtin tlen iaxkavah in toYejwatzi. Tlen toknivah de Italia imechontlajpalovah. In toYejwatzi iiknomachilis ma yeto itech nochtin imejvah. Ijkó ma yeto. Ne niSantiago, niitekipano in toYejwatzi ivan toTeko Jesucristo. Nimechontlajpalova imejvah tlen intlaneltokakeh de tlen majtlaktli ivan ome familias de Israel, tlen inxixintokeh itech nochi in tlaltikpaktli. Noknivah, moneki sa tlawel xipakikah ijkuak inkipanoskeh miek tlamantli ovijkayotl. Imejvah yinkimatih ke ijkuak inmotlaneltokalis panova itech ovijkayotl, yejón kichiva xitlaxikokah okachi. Pero imejvah moneki inkimatiskeh intlaxikoskeh itech nochi tlamantli, para xiekah inyektikeh iva xiekah kemi tlen yochikavakeh, iva amitla ma imechpolo. Tla íkka de imejvah kipolova tlamatilistli, ma kitlajtlanili in toYejwatzi, iva toYejwatzi kimakas. Porke toYejwatzi kinmaka miek tlamatilistli tlen kitlajtlaniliah, iva amo kintzotzokatilia iva nion amo kinmajva ijkuak kitlajtlaniliah. Pero ma kitlajtlani ika tlaneltokalistli, iva amo ma moyoloomevi kox kimakas o noso amo. Porke tlen moyoloomevia, yejón kemi oyeskia in atl tlen wei tlen motlatlamotla iva kivivika in ejekatl san kan kineki. Tlen ijkó moyoloomevia, amo ma kiyejyeko ke itla kiselis de toTeko, porke tlen kipapatla itlayejyekol, noijki san kipapatla nochi tlen kichiva iva amo mokava san itech se tlamantli. In tokni tlen amitla kipia, ma paki porke inavak toYejwatzi kipia miek ipati. Iva in tokni tlen tomine, ma paki ijkuak toYejwatzi kitlalchitlalis. Porke tlen tomine iwal kemi ixochio in xivitl, mach wejkava. Ijkuak kisa in tonali iva tlatotonia chikavak, in xivitl vaki, ixochio tepevi iva ikualneska polivi. Ijkó noijki kipanos in tomine ika nochi tlen kipia. Ma paki tlen kixikova in tlapanolistli iva amo vetzi itech tlen kiyoltilana, porke ijkuak yotlanki yopanok itech yejón tlapanolistli, kiselis nemilistli para semijkak kemi se korona, tlen toYejwatzi yokijto kinmakas tlen kitlasojtlah. Ijkuak itla imechyoltilana para xikchivakah tlen amo kuali, amo xikijtokah yen toYejwatzi ijkó imechtoktia, porke toYejwatzi amo veli kiyoltilana itla iva nion Ye amika kiyoltilana para ma kichiva tlen amo kuali. Ijkuak itla techyoltilana, kijtosneki yen toilevilis amo kuali tlen techtilana iva techtlani. Yejón ilevilistli amo kuali kiyolitia in tlajtlakoli. Iva in tlajtlakoli ijkuak kuali yomonelvayoti, kivalika mikilistli. Notlasojkaiknivah, amo san mismo imejvah ximokajkayavakah. Nochi tlen kuali iva nochi tlatliokolili yektik tlen tikseliah vitz de tlakpak, de toTajtzin Dios tlen okinchi nochtin tlaviltih de ilvikak. In toYejwatzi amo keman mopapatla kemi in ekavilotl miijkuania. Ye okimonekilti oksemi otineskeh ika itlajtol tlen yi neli melajka, para ijkó tejvah ma tikselikah tlen okachi wei tetlakitalistli de nochi tlamantli tlen Ye okichi. Notlasojkaiknivah, kuali xikkakikah tlen nimechilvis: nochtin imejvah xikmatikah xitlakakikah, amo san nima xivaltlajtokah iva nion amo san nima xivalkualanikah. Porke tlen tlavelkualani amo kichiva tlen toYejwatzi kineki. Ijkó pues, xikavakah sekka nochi pitzonemilistli iva nochi tlen amo kuali tlen sa tekitl onka miek, iva xikselikah ika yolyamanilistli itlajtol in toYejwatzi tlen yomotookak itech inmoyolo, tlen kipia velitilistli para kimakixtis inmoanima. Amo san xikkakikah itlajtol in toYejwatzi, sino xikchivakah tlen kijtova. Tla amo inkichivah, san imejvah mismo inmokajkayavah. Tla íkka san kikaki itlajtol in toYejwatzi iva amo kichiva tlen kijtova, yejón kemi se tlakatl tlen motlajtlata itech se teskatl, iva ijkuak tlami motlajtlata, yavi iva niman kilkava kenomi nik onmottak. Pero tlen kitlalia itlakakilis itech tlanavatili tlen yektik, tlen tetotoma, iva kichiva tlen kijtova iva amo kilkava tlen kikaki, kipias pakilistli itech tlen kichiva. Tla íkka momachilia yi neli tiotlamatki, pero amo motenijmati nik tlapova, iselti mokajkayava iva itiotlamatilis amitla kipalevia. In tlamatilistli tlen yi neli melajka iva chipavak inavak toTajtzin Dios, yen nin: se kinmitas tlen iknomeh iva tlen iknosivameh itech intlajyovilis, iva amo ma se mosokioti ika tlajtlakoli tlen onka itech nin tlaltikpaktli. Noknivah, imejvah tlen intlaneltokah inavak tomavistijkatzi toTeko Jesucristo, amo xitechichikotlasojtlakah. Ma tikijtokah, ke kan imejvah inmololovah kalaki se tomine ika ianiyo de oro iva kuali tzotzolejtiv, iva inkilviah: “Ximotlali nika itech nin kuali lugar”, iva ijkuakó noijki kalakiti se prowe tlen yotlajtlanki itzotzol, iva inkilviah: “Te nepa ximoketo, o noso ximotlali nika ipan tlali.” Pos tla ijkó inkichivah, kijtosneki inkichivah kemi tlen amo kuali teyekkajkeh, tlen kinyekinmita san sekimeh iva oksekimeh amo. Notlasojkaiknivah, xikkakikah: In toYejwatzi okinpejpenki tlen prowestih itech nin tlaltikpaktli para ma kipiakah sa tlawel miek tlaneltokalistli, iva ma kiselikah inmerensia kan toYejwatzi tlanavatia, ijkó kemi Ye yokinkakiti kinmakas tlen kitlasojtlah. Pero imejvah inkinmavispolovah in prowestih. ¿Amo yejvah in tominejkeh tlen imechtlaveltoktiah iva imechtilantinemih kan teyekankavah? ¿Amo yejvah noijki tlen fiero tlajtovah de imaviskatokatzi in toTeko Jesucristo tlen imejvah onkiselijkeh kemi inmoTeko? Kuali inkichivah tla yi neli inkivelkakih in tlanavatili tlen okachi weititok, kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: “Xiktlasojtla mokni kemi te timotlasojtla.” Pero tla imejvah intechichikotlasojtlah, inkichivah tlajtlakoli, iva yejón tlanavatili kitemaka kuenta ke intlajtlakolejkeh porke inkixpanaviah itlanavatil in toYejwatzi. Tla íkka amo kivelkaki ika se de nochtin tlen itlanavatilvah in toYejwatzi, kijtosneki yi tlajtlakole iva yejón kemi oyeskia amo kivelkaki nion se. Porke toYejwatzi okijto: “Amo xiavilnemi itech tlajtlakoli”, iva noijki okijto: “Amo xitemikti.” Tonses, tla íkka amo avilnemi itech tlajtlakoli pero temiktia, kijtosneki kixpanavia in tlanavatili. Tonses, nochi tlen inkijtoskeh iva nochi tlen inkichivaskeh, xikilnamikikah ke toYejwatzi imechtlajtlanilis kuenta ika tlanavatili tlen tetotonki. Porke tlen amo oteiknomatkeh, in toYejwatzi noijki amo kinmiknomatis ijkuak kintlajtlanilis kuenta. Pero tlen oteiknomatkeh, kisaskeh kuali ijkuak kintlajtlaniliskeh kuenta. Noknivah, ¿tlán ipati tla íkka kijtos kipia tlaneltokalistli, iva amitla kichiva tlen kuali? ¿Kox velis kimakixtis yejón tlaneltokalistli? Pos amo. Ma tiktlalikah, tla se tokni sivatl o noso tlakatl amo kipia itzotzol iva amo kipia tlán kikuas, iva se de imejvah kilvis: “Xivia ika kuali, ximotlajtlakenti iva kuali xitlakua”, pero amo kimaka tlen ikuerpo kineki, ¿tlán kipalevis tla ijkó kilvis? Ijkó noijki panova ika in tlaneltokalistli, tla amo se kichivas itla tlen kuali, tonses yejón tlaneltokalistli kijtosneki miktok. Pero íkka velis kivalijtos: “Sekimeh kipiah tlaneltokalistli, iva oksekimeh kichivah itla tlen kuali.” Tlen ijkó kijtos ne nikilvis: “Amo velis techititis ke tikpia tlaneltokalistli tla amo tikchiva itla tlen kuali. Pero ne nimitzititis nik yi neli nikpia tlaneltokalistli por yen tlen nikchiva.” Te tikneltoka nik onka san se Dios. ¡Tonses sa tekitl titlaneltokak! Pero tlen amo kuali ejekameh noijki kineltokah, iva asta mavkaviviokah. Amo xitonto. Xikajsikamati ke tla tikijtos tikpia tlaneltokalistli iva amo tikchiva tlen kuali, yejón tlaneltokalistli kijtosneki miktok. In toYejwatzi okittak tlakamela tlen yi wejkavitl tokojkol Abraham por yen tlen okichi ijkuak okitemakti ikone Isaac ipan artal. Xikitta pues ke itlaneltokalis iva tlen okichi otekipanojkeh san sekka, iva por yen tlen okichi, itlaneltokalis omochi yektik. Iva ijkó omochi tlen kijtova in Tiotlajkuiloli: “Abraham otlaneltokak inavak toYejwatzi, iva ika yejón itlaneltokalis in toYejwatzi okittak tlakamela.” Iva Abraham okinotzayah iyolikni in toYejwatzi. Ijkó pues, xikittakah ke in toYejwatzi techitta titlakamelajkeh noijki por tlen tikchivah, iva amo san por yen tlen tikneltokah. Ijkó noijki opanolok ivan Rahab, tlen avilsivatl, in toYejwatzi okittak tlakamela por yen tlen okichi, porke kuali okinseli itech ikalijtik tlen oyajkeh oichtakatlajtlachiatoh itech ipaís, iva okinpalevi ma cholokah ma viah itech oksé ojtli. Porke ijkó kemi se kuerpo, tla ayakmo mijyotia, kijtosneki yomikki. Ijkó noijki in tlaneltokalistli, tla amo moteititia ika tlen se kichiva, kijtosneki kajki miktok. Noknivah, amo tinochtin ma tiknekikah tieskeh titlamachtijkeh de itlajtol in toYejwatzi. Porke toYejwatzi okachi chikavak techtlajtlanilis kuenta tejvah tlen titlamachtiah ke tlen oksekimeh. Miek welta amijtok tlen tikchivah. Tla íkka amo keman motentlapololtiah ika tlen kijtova, kijtosneki yi neli yektik, iva veli kitlakavaltia nochi ikuerpo. Ijkuak tiktlaliliah freno itech ikamak in kabayo para ma techvelkaki, veli tikvikah san kan tejvah tiknekih. Ijkó noijki in barko, maski sa tlawel wei iva maski sa tlawel chikavak in ejekatl tlen kitopeva, in tlakatl veli kivika san kan ye kineki san ika se kuavpalajtzi itoka timón tlen yavi ik ikuitlapa in barko. Ijkó noijki in tonenepil. Yejón se parte tzikitzi tlen tikpiah itech tokuerpo, pero moweineki porke veli kinchiva wejwei tlamantih. Xikittakah kenik se wei kuavyo veli tlatla san ika se tzikitzi tlitzintli. Tonenepil yejón kemi tlitl. Tentok de miek tlamantli tlen amo kuali iva kajki itech tokuerpo iva techijtlakova iva kijtlakova nochi tlen panova itech tonemilis. Kixotlaltia nochi in tonemilis ika tlitl tlen vitz melajka de kan miktla. In tlakatl veli kinmansojtilia nochi tlamantli de yolkameh, totomeh, kovameh, iva nochtin yolkameh tlen kateh ijtik atl tlen wei, pero amika tlakatl veli kimansojtilia inenepil. Tonenepil yi neli amo kuali iva amo veli se kitlakavaltia iva tentok de veneno tlen temikti. Ika tonenepil tikweijkachivah toTajtzin Dios, iva noijki ika tonenepil tikintenxoxojviah in totlaltikpakiknivah tlen toYejwatzi okinchi ma yekah kemi Ye. Itech toten veli kisa tlatiochivalistli iva noijki ika titlatenxoxojviah. Noknivah, amo ijkó kipia de yetos. ¿Kox veli kisa de itech se ameyali atl tzopelik iva atl chichik? Noknivah, ¿kox velis se igoskuavitl kitlakiltis kapuli, o noso se uvaskuavitl kitlakiltis igos? ¡Pos amo! Nion itech se ameyali amo velis meyas atl tzopelik iva atl poyek. Tla íkka de imejvah kipia tlamatilistli iva ajsikamatilistli, ma kiteititi ika iyeknemilis, ika yolyamanilistli tlen kimaka itlamatilis. Pero tla imejvah inkipiah inmoyolo tentok de chavalistli iva inkinekih okachi intlapanavijtoskeh de invan oksekimeh, tonses amo ximoweinekikah de ke inkipiah tlamatilistli. Tla ijkó inkichivah kijtosneki inkipatlah tlen melajkayotl ika tlakajkayavalistli. Porke yejón tlamatilistli mach vitz de toYejwatzi, sino kisa de itech nin tlaltikpaktli, kisa de itech intlayejyekol in tlaltikpaktlakah iva kisa de itech mismo yen Amo Kuali Tlakatl. Porke kan onka chavalistli iva se kineki tlapanavijtos de invan oksekimeh, ompa noijki onka pajsololistli iva onka nochi tlamantli tlen amo kuali. Pero tlen kipiah tlamatilistli tlen vitz de toYejwatzi, nemih ika innemilis chipavak, kichivah ma se yeto ika kuali, kuali tlakah, kinxikoliah tlen oksekimeh, teiknomatkeh iva kichivah tlen kuali, amo techichikotlasojtlah iva amo kipiah ome inmixko. Tlen kinekih ma yeto yolsevilistli, kitookah yolsevilistli para satepa kipixkaskeh yeknemilistli. ¿Inkimatih de kan vitz ijkuak inmotzatzajtziliah iva inkimomagah entre imejvah? Vitz de itech inmoilevilis amo kuali tlen mochijchikava tekiti itech inmoyolo. Imejvah inkinekih itla, iva komo amo invelih inkipiah, intemiktiah. Inmoxikovah de itla, iva komo amo invelih inkipiah, teva inmokitzkiah iva intemagah. Amo veli inkipiah tlen inkinekih, porke amo inkitlajtlaniliah in toYejwatzi. Iva ijkuak inkitlajtlaniliah, amo imechmaka porke amo yompa nik inkitlajtlanih, porke inkitlajtlanih san para ika inkipaktiskeh inmoilevilis amo kuali. ¡Imejvah ayakmo inkipiah tlaneltokalistli inavak toYejwatzi! ¿Amo inkimatih ke tla okachi imechyoltilana tlen onka itech nin tlaltikpaktli inmokuapah kemi oyeskia inkitlavelitah in toYejwatzi? Tonses, tla íkka kiyoltilana okachi tlen onka itech nin tlaltikpaktli, mokuapa kemi oyeskia kitlavelita in toYejwatzi. In Tiotlajkuiloli amo san tekitl kijtova: “In Tioijyotzintli tlen toYejwatzi okichi totech ma chanti, techchavatilia porke sa tlawel techtlasojtla.” Pero toYejwatzi techmaka okachi miek iiknomachilis. Por eso in Tiotlajkuiloli kijtova: “In toYejwatzi amo kinkavilia ma tlatlanikah tlen moweinekih, pero kinpalevia ika iiknomachilis tlen yolyamankeh.” Por eso, xikvelkakikah in toYejwatzi. Amo xikmokavilikah ma imechtlani in Amo Kuali Tlakatl, iva ijkó ye cholos de imejvah. Ximotokikah inavak toYejwatzi, iva Ye motokis inmonavak. Tlajtlakolejkeh, xikinchipavakah inmomavah de nochi tlajtlakoli. Imejvah tlen inkinekih inkitlasojtlaskeh in toYejwatzi iva noijki inkinekih inkitlasojtlaskeh tlen onka itech nin tlaltikpaktli, xikchipavakah inmoyolo. Ximotekipachokah, ximoyolkokokah de inmotlajtlakol iva xichokakah. Inmovetzkalis ma mokuapa chokalistli, iva inmopakilis ma mokuapa neyolkokoli. Ximotlalchitlalikah inavak toTeko iva Ye imechweijkatlalis. Noknivah, amo xitlajtokah fiero de oksekimeh. Tlen tlajtova fiero de oksé, o noso kipojpova, kijtosneki kipojpova itlanavatil in toYejwatzi iva tlapova fiero de ye. Tla te titlapova fiero de yen tlanavatili, kijtosneki amo tikvelkaki, sino timokuapa kemi tijues de yen tlanavatili. In toYejwatzi yen otechmakak in tlanavatili, iva yen jues. Sanwel Ye kipia velitilistli para techmakixtis o noso para techixpolos. Por eso amo totech povi para tikinpojpovaskeh tlen oksekimeh. Kuali xikkakikah, imejvah tlen ijkí inkijtovah: “Axka o noso mostla tiaskeh itech neká siudad iva ompa timokavaskeh se xivitl, titlasemanaskeh iva tiktlaniskeh miek tomi.” Iva nion amo inkimatih tlán panolos mostla itech inmonemilis. Inmonemilis kemi oyeskia se mixtli tlen valmonextia san se tepitzi iva san niman valpolivi. Okachi kuali onkijtoskiah ijkí: “Tla toTeko ok techmakas tonemilis, tikchivaskeh nin tlamantli o noso tikchivaskeh neká oksé tlamantli.” Pero imejvah yej inmotejtenpovah iva inmoweinekih. Iva nochi weinekilistli kemi yejón, mach kuali. Iva tlen kimati kichivas tlen kuali iva amo kichiva, kichiva tlajtlakoli. ¡Xikkakikah imejvah tlen intominejkeh! Xichokakah iva xitzajtzikah por nochi in tekokojkayotl tlen inmopan vitz. Nochi inmotominkayo palanis, iva nochi inmotzotzol kuakualos. Inmooro iva inmoplata xavalovas. Iva yejón xavalotl kitemakas kuenta kontra imejvah, iva kitlajtlamis inmokuerpo kemi oyeskia tlitl. Yonkololojkeh miek tominkayotl itech ninmeh sa ik tlami tonaltih. Xikittakah, imejvah amo onkintlaxtlavijkeh inmotlakevalvah tlen yomechpixkijkeh inmotlala, iva yejón tlaxtlavili tzajtzi en kontra de imejvah. Iva toTeko tlen kinyakana in soldadojtih de ilvikak, yokinkakili intzajtzilis de inmotlakevalvah. Imejvah yonmokualnextijkeh iva yonkimomakakeh pakilistli itech nin tlaltikpaktli. Yonmotojtomajkeh kemi yolkameh, tlen yoajsik tonali para kinmiktiskeh. Imejvah onkintlajtlakoltijkeh iva onkinmiktijkeh tlen amitla kitevikiliah, tlen amo veli mopaleviah. Por eso, noknivah, imejvah ximochiakah ika yolik asta ijkuak valmuikas in toTeko. Xikittakah se tlen tekipanova itlala tlen tlatooka, tlen kichia ika yolik in tiempo de kiavtla, iva sa kichixtok kipixkas kuali tlakilotl. Imejvah noijki ximochiakah ika yolik, iva ximoyolchikavakah, porke ayakmo wejkavas para valmuikas in toTeko. Noknivah, amo ximixtokakah se ivan oksé, para ijkó toYejwatzi amo imechtlajtlakoltis. Iva toYejwatzi, tlen Jues, yi kajki kan puerta sa kajki para valmuikas para techtlajtlanilis kuenta. Noknivah, tlen yi wejkavitl tiotenejmachtijkeh tlen otetlapovijkeh ika itoka in toTeko, yejvah otlajyovijkeh iva okixikojkeh nochi tlen okipanokeh. Imejvah no ijkó xikchivakah kemi yejvah okichijkeh. Tejvah yi neli tikintlakitah nekateh tlen kixikovah in tlajyovilistli. Imejvah yonkikakeh kenik in Job okixiko in tlajyovilistli tlen okipanok, iva yinkimatih tlen toYejwatzi okichi por ye ijkuak otlanki otlajyovi, porke toYejwatzi sa tlawel teiknomatki iva tepalevi. Pero tlen okachi moneki, noknivah, amo xiktemakakah inmotlajtol, nion por yen ilvikak, nion por yen tlaltikpaktli, iva nion por itla oksé tlamantli. Okachi kuali ijkuak onkijtoskeh “Kema”, ma yeto kema, iva ijkuak onkijtoskeh “Amo”, ma yeto amo, para ijkó toYejwatzi amo ma imechtlajtlakolti. Tla íkka de imejvah tlajyovijtok, ma modiostzajtzili. Tla íkka paki, ma kitlakuikili in toYejwatzi. Tla íkka mokokova, ma kinnotza in tlayakankeh tlaneltokakeh para ma modiostzajtzilikah por ye, ma kitlalilikah aseite iva ma kitlajtlanilikah in toTeko ma kipajti. Iva ijkuak inmodiostzajtziliskeh ika tlaneltokalistli, in kokoxki pajtis, iva in toTeko kevaltis. Iva tla okichi itla tlajtlakoli, in toTeko kitlapojpolvis. Por eso, xikmolvikah inmotlajtlakol se ivan oksé, iva ximodiostzajtzilikah se ivan oksé para xipajtikah. Idiostzajtzilis tlen tlakamela kipia velitilistli iva tlapalevia miek. In tiotenejmachti Elías noijki okatka tlaltikpaktlakatl iwal kemi tejvah, iva ijkuak omodiostzajtzili sa tekitl para amo ma kiavi, tonses amo okiavik itech tlaltikpaktli eyi xivitl ivan tlajko. Iva satepa oksemi omodiostzajtzili para ma kiavi, iva oksemi okiavik iva in tlaltikpaktli okitemakak tlakilotl. Noknivah, tla íkka de imejvah moixpolova de itech tlen melajkayotl, iva íkka oksé kipalevia ma mokuapa, nikneki xikmatikah ke tla se kikuapas in tlajtlakole para ayakmo ma via itech ojtli tlen amo kuali, kijtosneki kimakixtia de itech mikilistli, iva kichiva in toYejwatzi ma kitlapojpolvi de miek tlajtlakoli. Ne niPedro, niitiotlatitlanil in Jesucristo. Nimechtlajkuililia imejvah tlen toYejwatzi omechpejpenki, tlen inchantih wejka de inmotlal iva inxixintokeh ik sentetl itech tlalmeh de Ponto, de Galacia, de Capadocia, de Asia iva de Bitinia. ToTajtzin Dios yomechixmatia desde achto iva omechpejpenki. Iva por yen Tioijyotzintli omechchi iaxkavah para xikvelkakikah iva xiekah inchipavakeh ika iesso in Jesucristo. ToYejwatzi ma imechpiali miek iknomachilistli iva yolsevilistli. Ma tikweijkachivakah in toYejwatzi iTajtzi in toTeko Jesucristo, tlen ika wei iiknomatilis okichi ma tinesikah de yankuik, iva axka sa tikchixtokeh tlen techmakas satepa, porke Jesucristo omoyoliti de itech mikilistli. Ijkó okichi porke kineki techaxkatis tlen techpialijtok itech ilvikak, tlen amo ijtlakavi, tlen amo sokiova, iva nion amo kuitlavi. Ika inmotlaneltokalis tlen inkipiah inavak toYejwatzi, Ye imechkuidarova ika ivelitilis, para xikselikah nemakixtilistli tlen yi kajki para kinextis itech sa ik tlami tonaltih. Por eso, imejvah sa tlawel xipakikah, maski axka kana keski tonali kipia tlen inkijyoviskeh miek tlamantli ovijkayotl. Porke imotlaneltokalis yejón kemi in oro tlen moneki kipanoltiskeh ijtik tlitl para kittaskeh kox yi neli oro. Ijkó noijki, imotlaneltokalis kipia okachi miek ipati iva amo kemi in oro tlen se tonali popolivis, kipia de panos itech ovijkayotl, iva tla kisas kuali, kiselis weijkachivalistli, mavissotlanextli iva tetlakitalistli ijkuak Jesucristo valmonextis. Imejvah inkitlasojtlah in Jesucristo maski amo kema inkittah. Maski axka amo inkittah, imejvah inkineltokah iva inpakih ika se pakilistli wei iva kualtzi ke asta amo veli se kijtova ika tlajtoli. Imejvah inkipiah yejón pakilistli porke inkimatih nik inkiseliskeh tlen kitemova inmotlaneltokalis, kijtosneki yen inemakixtilis inmoanima. In tiotenejmachtijkeh sa tekitl okitemojkeh ika yolik para kimatiskeh okachi de nin nemakixtilistli. Yejvah okitematiltijkeh nin iknomachilistli tlen toYejwatzi yokitlali para imechmakas imejvah. ITioijyotzi in Cristo tlen okatka intech in tiotenejmachtijkeh okinmatiltiaya de yen tlajyovilistli tlen okipanoskia in Cristo iva nochi tlen kualtzi tlen vitz satepa de ijkuak ijkó yokipanok. Iva yejvah okinekiah kimatiskeh akin yejón Cristo iva keman ijkó okipanoloskia. Pero toYejwatzi okinmajsikamatilti ke tlen yejvah okitematiltiayah amo para yejvah, sino para imejvah. Yejvah otlapovayah de yen tlamantih tlen axka imejvah yomechmatiltijkeh tlen yomechtlapovijkeh de tlen Yankuik Kuali Tlajtoli ika ivelitilis in Tioijyotzintli tlen toYejwatzi okivaltitlanki de ilvikak. Nochi nin tlamantli asta in ilvikaktlatitlaniltih okinekiskiah okimatiskiah okachi. Por eso, xikyektlalikah inmotlayejyekol para inkichivaskeh tlen kuali, iva nochipa xikchivakah kemi moneki. Xiktlalikah nochi inmonechialis itech iknomachilistli tlen toYejwatzi imechmakas ijkuak Jesucristo valmonextis. Kemi intepilvah de toYejwatzi intlavelkakeh, ayakmo xikchivakah tlen amo kuali kemi achto onkichivayah ijkuak ayamo onkixmatiah in toYejwatzi. Okachi kuali, xinemikah ika inmoyolo chipavak, porke in toYejwatzi tlen omechnotzki Ye yolchipavak. Porke in Tiotlajkuiloli kijtova: “Xiekah inyolchipavakeh, porke Ne niyolchipavak.” Tla imejvah onkinotzah in toYejwatzi “NoTajtzi”, tlen inavak inmodiostzajtziliah, tlen amo techichikotlasojtla iva tlen kijtos akin tlajtlakole iva akin amo ijkó kemi tlen se okichi, moneki xiktlakitakah nochipa san keski tonaltih innemiskeh itech nin tlaltikpaktli kemi oyeskia innemih tealtepe. Imejvah kuali inkimatih, ke toYejwatzi omechmakixti de yen nemilistli tlen amitla ipati tlen omechpanoltilijkeh inmokojkolvah. Inmonemakixtilis amo omotlaxtla ika itla tlamantli tlen ijtlakavi, kemi in oro o noso plata, sino ika iessotzi in Cristo tlen kipia miek ipati. Cristo oixpolivik kemi se ichkakonetl chipavak tlen amo kipia itla tlamantli fiero. ToYejwatzi okipejpenki in Cristo para yejón desde ijkuak ayamo okatka in tlaltikpaktli, pero Cristo omonextiko itech ninmeh sa ik tlami tonaltih tlen se kuali para imejvah. Por yen Cristo, imejvah inkineltokah in toYejwatzi, tlen okiyoliti iva okiweijkatlali. Iva ijkó imejvah inkitlaliah inmotlaneltokalis iva inmonechialis inavak toYejwatzi. Axka toYejwatzi yomechyolchipa porke inkivelkakih tlen melajkayotl ika itlapalevilis in Tioijyotzintli, iva ijkó yi veli inkipiah se tlasojtlalistli melavak invan inmoknivah. Por eso, ximotlasojtlakah miek se ivan oksé ika inmoyolo chipavak. Porke imejvah yonneskeh de yankuik, pero amo de intech inmotajvah tlen ixpolivih, sino de itech tlen amo ixpolivi, kijtosneki de itech itlajtol in toYejwatzi, tlen yolitok iva yetos para semijkak. Kemi kijtova in Tiotlajkuiloli: Nochtin tlaltikpaktlakah kateh san kemi itla xivitl. Iva inweitilis yejón kemi ixochio in xivitl. In xivitl vaki iva ixochio tepevi. Pero itlajtol in toYejwatzi yetos para semijkak. Iva nin tlajtoli yen tlen Yankuik Kuali Tlajtoli tlen imejvah yonmechmatiltijkeh. Por eso, xikkavakah sekka nochi tlen amo kuali. Ayakmo xitlakajkayavakah, ayakmo xikpiakah ome inmoixko, ayakmo xikpiakah nexikolistli iva ayakmo xitlajtokah fiero de oksekimeh. Iva ijkó kemi in selikkonemeh kinekih lechi, imejvah noijki xiknekikah itlajtol in toYejwatzi tlen amo nelitok ika tlakajkayavalistli, tlen ika velis inmoskaltiskeh iva ika velis inmomakixtiskeh. Pos imejvah yonkiyekojkeh nik sa tekitl kuali iyelis in toTeko. Ximotokikah, pues, inavak toTeko, tlen kajki kemi se tetl tlen yolitok, tlen tlaltikpaktlakah amo okinekeh, pero para toYejwatzi yejón tetl tlapejpenali iva kipia miek ipati. Imejvah noijki inkateh kemi temeh tlen yolitokeh, tlen toYejwatzi ika kiskaltijtiv se templo iva tlen Tioijyotzintli kichijchiva. Iva por yen Jesucristo, imejvah noijki intiopixkeh tlen toYejwatzi iaxkavah, para xikintemakakah tlamanaltih tlen ma kisa de itech inmoyolo ijkó kemi toYejwatzi kipaktia. Por eso in Tiotlajkuiloli noijki kijtova: Xikittakah, Ne niktlalia itech siudad de Sión se tetl tlen okachi kichikajtok in kali, tlapejpenali iva kipia miek ipati. Tlen tlaneltokas inavak amo kema mopinatis. Para imejvah tlen intlaneltokah inavak, yejón tetl sa tlawel miek ipati. Pero para tlen amo kineltokah mochiva tlen kijtova in Tiotlajkuiloli: In tetl tlen kalchijkeh amo okinekeh, omokopki yen tetl tlen okachi kichikajtok in kali. In Tiotlajkuiloli noijki kijtova: Se tetl tlen ika motepotlamiskeh, se tetl tlen ika vetziskeh. Pos yejvah motepotlamiah porke amo kivelkakih itlajtol in toYejwatzi. In toYejwatzi yokitlali ijkó ma mochivakah. Pero imejvah intlapejpenaltih tlen inpovih itech ifamilia in toYejwatzi, imejvah intiopixkeh de towei tlanavati, iva se altepetl de tlaneltokakeh tlen iaxkavah toYejwatzi tlen okitlaxtla para ma yeto iaxka. Iva nin ijkó okichi porke kineki xiktematiltikah itlachivalvah kualtzitzintih in toYejwatzi, tlen omechnotzki xikisakah de kan tlayova iva xikalakikah kan kualtzi itlanex. Achto imejvah amo onkatkah iaxkavah in toYejwatzi, pero axka yonmochijkeh iaxkavah. Achto in toYejwatzi amo omechiknomatia, pero axka imechiknomati. Notlasojkaiknivah, imejvah san inpanovah kana keski tonali itech nin tlaltikpaktli, imejvah mach de nika. Por eso, nimechtlatlavtia xikkavakah sekka inmotlaltikpaktlanekilis tlen kineki kijtlakos inmoanima. Kuali xinemikah innavak tlen amo tlaneltokakeh. Iva ijkó, maski yejvah ma tlajtokah fiero de imejvah kemi oyeskia fiero inmoyelis, yejvah kittaskeh ke imejvah kuali tlen inkichivah iva kiweijkachivaskeh in toYejwatzi itech neká tonali ijkuak Cristo valmuikas iva kintlajtlanilis kuenta nochtin. Xikintlakitakah nochtin tlatlanavatijkeh de nin tlaltikpaktli porke in toTeko ijkó kineki ma tikchivakah. Xiktlakitakah in wei tlanavati, porke ye kipia okachi wei tlanavatijkayotl. Xikintlakitakah noijki in kobernadortih. In wei tlanavati okintlali para ma kintlajyoviltikah tlen kichivah tlen amo kuali, iva para ma kinpialikah tetlakitalistli tlen kichivah tlen kuali. Porke toYejwatzi kineki imejvah xikchivakah tlen kuali, para ijkó tlen tontojtih tlen amitla kimatih amitla ma veli ma kijtokah kontra imejvah. Imejvah xinemikah kemi yinkajkatokeh, pero amo xikijtokah ke por yinkajkatokeh velis inkichivaskeh tlen amo kuali, sino xinemikah kemi intekipanojkeh de toYejwatzi. Xikintlakitakah nochtin. Xikintlasojtlakah inmoknivah tlaneltokakeh. Xikimakasikah in toYejwatzi. Xiktlakitakah in wei tlanavati. Imejvah tlen intlakovaltih, xikinvelkakikah ika miek tetlakitalistli inmotekovah, amo san invan tlen kuali tlakah iva kuali inyelis, sino noijki innavak tlen fiero inyelis. Tla íkka por kineki kichivas tlen toYejwatzi kineki, kixikova ijkuak kitlajyoviltiah maski amo itech povi, yejón kipaktia in toYejwatzi. Pero tla imejvah imechtlajyoviltiah por onkichijkeh itla tlen amo kuali, iva inkixikovah ika yolik yejón tlajyovilistli, ¿tlán inkitlanih ika yejón? Pero tla imechtlajyoviltiah por onkichijkeh itla tlen kuali, iva inkixikovah ika yolik, tonses yejón yi neli kipaktia in toYejwatzi. Pos toYejwatzi omechnotzki para inkichivaskeh tlen kuali, maski intlajyoviskeh, ijkó kemi Cristo otlajyovi por imejvah. Ye kajki kemi se ejemplo, para imejvah noijki ijkó xikchivakah. Cristo amo kema okichi nion se tlajtlakoli, iva nion amo kema íkka okikajkaya. Ijkuak itla fiero okilviayah, Ye amo okinnankiliaya ika itla tlajtoli fiero. Ijkuak okitlajyoviltiayah, Ye amo okinmajmavtiaya itla kintoktis, sino okikavaya nochi imak in toYejwatzi tlen kijtova akin tlajtlakole iva akin amo ijkó kemi moneki. Cristo okimama totlajtlakol itech ikuerpo ijkuak oixpolivik itech krus, para ijkó ma tiekah kemi oyeskia yotimikeh para yen tlajtlakoli, iva ma tiyolikah para tikchivaskeh tlen kuali. Cristo okikojkojkeh itech ikuerpo para onpajtikeh imejvah. Imejvah onkatkah kemi ichkameh tlen opolitokah, pero axka yonmokuapkeh inavak inmoTlajpixki, tlen kikuidarova inmoanima. Ijkó noijki, imejvah sivameh tlen yonmonamiktijkeh, xikinvelkakikah inmototatavah. Tla yejvah amo kineltokah itlajtol in toYejwatzi, velis kineltokaskeh porke inmechitaskeh kenik inmonejnemitiah, iva amo tanto por inkintlapoviskeh. Porke yejvah kittaskeh nik yi neli inchipavkanemih iva yi neli inkitlakitah in toYejwatzi. Inmokualnextilis amo ma yeto yen tlen motta ik panixko. Amo ma yeto yen kenik sa panova inkimochijchiviliah inmotzonkal, o noso por inmochijchivah ika oro o noso ika kuajkuali inmotzotzol, sino inmokualnextilis ma kisa de itech inmoyolo, kijtosneki xiekah intlakamelajkeh iva san xietokah. Yen yejón kualnextilistli tlen amo keman tlami, iva kipia miek ipati inavak toYejwatzi. Porke yi wejkavitl ijkó nik omokualnextiayah in sivameh tlen omotemaktiayah inavak toYejwatzi. Yejvah okitlalijkeh intlaneltokalis inavak toYejwatzi iva okinvelkakeh intotatavah. Ijkó oyá in Sara, tlen okivelkakki in Abraham iva okinotzaya “tata”. Iva imejvah inyeskeh inteichpochvah de Sara, tla inkichivaskeh tlen kuali iva tla amitla inkimakasiskeh. Ijkó noijki imejvah tlakah tlen yonmonamiktijkeh, xikmatikah xikinmajsikamatikah inmotonanavah iva xikinpialikah tetlakitalistli. Xikmomakakah kuenta ke yejvah amo chikavakeh, pero yejvah noijki kiseliskeh in tlatliokolili de yen yankuik nemilistli ijkó kemi imejvah. Ijkó xikchivakah para amitla ma kitzakuili inmodiostzajtzilis. Iva para ik nitlamis, nochtin imejvah ximoyekvikakah, xikpiakah san se inmoyolo iva ximotlasojtlakah kemi inmiknimeh. Xiekah inteiknomatkeh iva xiekah inyolyamankeh. Tla itla imechtoktiah tlen amo kuali, amo ximomakopakah. Tla itla fiero imechilviah, amo xikinnankilikah noijki ika itla tlajtoli tlen fiero. Okachi kuali, xiktlajtlanilikah in toYejwatzi ma kintiochiva, porke Ye omechnotzki para inkiseliskeh tlatiochivalistli. In Tiotlajkuiloli kijtova: Tlen ika nochi iyolo kineki yolitos iva kineki kipias pakilistli itech inemilis, ma motenijmati nik tlapova, iva amo ma kijto istlakayotl. Ma kitlali se lado tlen amo kuali iva ma kichiva tlen kuali. Ma kitemo kenik yetos ika kuali invan nochtin, iva ijkó ma kiseguiro. Porke toTeko kinkuidarova tlen kichivah tlen kuali iva kinkakilia indiostzajtzilis, pero kintlavelita tlen kichivah tlen amo kuali. ¿Akin velis itla imechtoktis, tla imejvah inmochikavah inkichivah tlen kuali? Pero tla imechtlajyoviltiah por inkichivah tlen kuali, xipakikah. Imejvah amika xikimakasikah, iva nion amo ximomavtikah. Okachi kuali, xiktlakitakah in Cristo kemi inmoTeko itech inmoyolo. Tla íkka imechtlajtlanis de yen nechialistli tlen inkipiah inavak Cristo, imejvah sa xikmatokah tlán inkinnankiliskeh, pero xikchivakah ika yolyamanilistli iva ika tetlakitalistli. Kuali xiyeknemikah para inmotzonteko amo ma imechteilvi de itla. Tonses, in gentejtih tlen tlapovah fiero de imejvah, yejvah pinavaskeh ijkuak kittaskeh nik kuali inyeknejnemih porke imejvah inpovih inavak Cristo. Tla toYejwatzi kimonekiltia, okachi kuali xitlajyovikah por inkichivah tlen kuali ke por inkichivah tlen amo kuali. Porke Cristo noijki otlajyovi iva oixpolivik por totlajtlakol san se welta iva para semijkak. Ye amo okichi nion se tlajtlakoli, pero otlajyovi por tejvah tlen titlajtlakolejkeh, para ijkó techvikas inavak toYejwatzi. Oixpolivik kemi tlaltikpaktlakatl, pero in Tioijyotzintli okichi ma moyoliti. Iva por medio de yen Tioijyotzintli oyá iva okintlapovi in ijyotzitzintih tlen tzaktokeh, tlen yi wejkavitl amo otlavelkakeh itech nekateh tonaltih de Noé. In toYejwatzi okinchiaya ika yolik ma moyolkuapakah, mientras Noé okichijchivaya in wei barko, pero amo omoyolkuapkeh. Iva itech yejón barko san sekimeh omomakixtijkeh, san chikueyih tlen omomakixtijkeh ika yejón atl. Iva neká atl yejón kemi in bautismo tlen axka imechmakixtia noijki. In bautismo amo kijtosneki techchipavilia tokuerpo, sino kijtosneki tiktlajtlaniliah in toYejwatzi ma techchipava de totlajtlakol, para amo ma timomachilikah titlajtlakolejkeh de itla. Iva yejón nemakixtilistli tikseliah por yen ineyolitilis in Jesucristo. Ye oyá ilvikak iva kajki ik iyekmapa in toYejwatzi, iva kinnavatijtok nochtin ilvikaktlatitlaniltih, nochtin tlen kipiah tlanavatijkayotl iva nochtin tlen kipiah velitilistli. Por eso, ijkó kemi Cristo otlajyovi itech ikuerpo, ijkó noijki imejvah xiknekikah xitlajyovikah. Porke tlen yokipanok tlajyovilistli itech ikuerpo kijtosneki ayakmo kimokavilia ma kinavati in tlajtlakoli, para ijkó, in tiempo tlen ok yolitos itech nin tlaltikpaktli, ayakmo ma nemi ika iilevilis amo kuali, sino kemi toYejwatzi kimonekiltia. Imejvah ovejka onkichijtokah miek tlamantli ijkó kemi kichivah tlen amo tlaneltokah inavak toYejwatzi. Onnemiah itech inmopitzoyelis, itech ilevilistli fiero, onmotlavantiayah, sa panova onkipakilismakayah inmokuerpo, onmilvitlavantijtinemiah iva onkimavistiliayah diosmeh tlen tlamachivaltih tlen amo kuali para ijkó se kichivas. Iva komo imejvah ayakmo invah inmonelovah itech nochi in tlamantli amo kuali tlen yejvah kichivah, axka motetzaviah iva tlapovah fiero de imejvah. Pero yejvah velika kitemakaskeh kuenta inavak toYejwatzi tlen yi kajki para kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, tanto tlen ok yolitokeh iva tlen yoixpolikeh. Por eso tlen yoixpolikeh noijki okinmatiltijkeh in yankuik kuali tlajtoli, para intonal ma kipia nemilistli inavak toYejwatzi, maski oixpolivik inkuerpo ijkó kemi ixpolivih inkuerpo de nochtin tlaltikpaktlakah. Yi ajsitivitz in tonali para tlamis in tlaltikpaktli. Por eso, xikpiakah kuali inmotlayejyekol iva xitlachixtokah itech inmodiostzajtzilis. Iva tlen okachi, yen ximotlasojtlakah miek se ivan oksé, porke in tlasojtlalistli kipopolova sa tekitl miek tlajtlakoli. Kuali xikinselikah in toknivah tlen mokalotiah inmonavak, iva amo xitlajtokah fiero de yejvah, sino xikchivakah de ma momachilikah ke kuali inkinseliah. Kada se de imejvah toYejwatzi omechmakak se velitilistli tlen moneki inkinejnekiskeh para inkinpaleviskeh oksekimeh. Ijkó velis inyeskeh kuali intekipanojkeh de yen tlatlamantli velitilistli tlen toYejwatzi kitemaka. Tla íkka kipia velitilistli para tlajtos, ma tlajto kemi oyeskia yen toYejwatzi tlajtova. Tla íkka tlapalevia, ma tlapalevi ika in chikavalistli tlen toYejwatzi kimaka. Nochi tlen inkichivaskeh, xikchivakah para toYejwatzi ma kiweijkachivakah por yen Jesucristo, tlen iaxka in mavissotlanextli ivan velitilistli para semijkak. Ijkó ma yeto. Notlasojkaiknivah, amo ximotetzavikah tla inkipanoskeh tlajyovilistli tlen kiyejyekos inmotlaneltokalis. Amo xikyejyekokah ke yejón amo keman kinpanova oksekimeh. Okachi kuali, xipakikah por intlajyoviah kemi Cristo otlajyovi, para ijkó noijki xikpiakah miek pakilistli ijkuak Cristo valmuikas iva kinextis imavissotlanex. Tla itla fiero imechilviah por inkineltokah in Cristo, imejvah xipakikah. Yejón kijtosneki ke in Tioijyotzintli tlen kipia mavissotlanextli, tlen iTioijyotzi in toYejwatzi, kajki inmovah. Tla íkka de imejvah tlajyovia, amo ma yeto por otemikti, por otlachtekki, por okitetokti tlen amo kuali, o noso por mokalakijtinemi kan amo itekiv. Pero tla íkka tlajyovia por kitenevah kristiano, amo ma pinava, sino ma kiweijkachiva in toYejwatzi por ijkó kitenevah. Yoajsik in tonali para toYejwatzi kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, iva achto pevas ivan ipilvah. Iva tla pevas tovah tlen tiipilvah, ¡san xikyejyekokah tlán amo velis kinpanos nekateh tlen amo kivelkakih in yankuik kuali tlajtoli de toYejwatzi! Iva tla se tlen tlakamela sa para ver momakixtia, ¿tlán amo velis kipanos tlen tlajtlakole iva tlen amo kitlakita in toYejwatzi? Por eso, tlen panovah tlajyovilistli porke toYejwatzi ijkó kimonekiltia, moneki ma kichijtokah tlen kuali iva ma kitlalikah inmanima imak in toYejwatzi tlen okinchi, porke Ye kichiva tlen kijtova. Axka nikneki nimechnajnavatis imejvah tlen intlayakankeh de tlaneltokakeh, ne noijki nitlayakanki ijkó kemi imejvah, iva onikittak kenik otlajyovi in Cristo, iva noijki teva nipovis itech imavissotlanex tlen se tonali monextis. Tlen nikneki nimechnajnavatis yen nin: Xikinkuidarokah iichkavah in toYejwatzi tlen omechinmaktili. Amo xikchivakah porke íkka imechchikavilia, sino porke itech inmoyolo kisa inkichivaskeh, ijkó kemi toYejwatzi kineki. Amo xikchivakah por inkinekih inmotomintiskeh, sino porke yi neli inkinekih intekipanoskeh para toYejwatzi. Tlen toYejwatzi omechinmaktili xikinkuidarokah amo xikintoktikah kemi oyeskia imejvah intekovajkeh, sino xiekah kemi se ejemplo para yejvah. Iva ijkuak valmonextis in Tlajpixki tlen tlayakantok, inkiseliskeh se korona tlen kipia mavissotlanextli, se korona tlen amo kema ijtlakavis. Ijkó noijki, imejvah tlen intelpokameh, moneki xikinvelkakikah tlen tlayakankeh. Moneki innochtin ximoyekvikakah ika yolyamanilistli, porke: ToYejwatzi kintlavelita tlen moweinekih, pero kinpialia tlasojtlalistli tlen yolyamankeh. Por eso, ximoyolyamanikah iva xikselikah itlanavatijkayo in toYejwatzi, porke Ye kipia velitilistli, iva ijkuak ajsis tonali tlen toYejwatzi yokitlali, Ye imechweijkatlalis. Xiktlalikah nochi inmotekipacholis inavak toYejwatzi, porke Ye imechkuidarova. Xiijsatokah iva kuali xitlachixtokah, porke in Amo Kuali Tlakatl tlen imechtlavelita, nemi kemi se lión tzajtzitinemi, kitemojtinemi akin kikuas. Amo xikmokavilikah ma imechtlani in Amo Kuali Tlakatl, iva ximoyekketokah itech inmotlaneltokalis. Xikmatikah ke itech nochi in tlaltikpaktli inmoknivah tlaneltokakeh noijki panovah tlajyovilistli kemi imejvah. Pero ijkuak yontlajyovijkeh kana keski tonali, toYejwatzi kichivas imejvah xiekah inyektikeh, ximoyekketokah itech inmotlaneltokalis, xiekah inchikavakeh iva amitla ma imecholini. In toYejwatzi inevia ika iiknomachilis otechnotzki por yen Jesucristo para ma tipovikah itech imavissotlanex tlen yetos para semijkak. In toYejwatzi ma kiseli nochi in mavissotlanextli iva nochi velitilistli. Ijkó ma yeto. Ika itlapalevil in Silvano, tlen nikitta kemi se nokni tlen veli ivan nimoyolchikava, onimechijkuilili kana keski tlajtoli, tlen ika nimechyolchikava iva kuali nimechmatiltia nik yen nin tlen yi neli iiknomachilis in toYejwatzi. Kuali ximoyekketokah itech yejón iknomachilistli. In tlaneltokakeh de Babilonia, tlen toYejwatzi okinpejpenki ijkó kemi imejvah, imechontlajpalovah. Noijki imechontlajpalova in Marcos tlen niktlasojtla kemi nokone. Ximotlajpalokah se ivan oksé ika se ixtlapipitzoli de tlasojtlalistli inavak Cristo. Xiekah ika yolsevilistli innochtin imejvah tlen inpovih inavak Jesucristo. Ijkó ma yeto. Ne, niSimón Pedro, niitekipano iva niitiotlatitlanil in Jesucristo. Nimechtlajkuililia imejvah, tlen ika itlakamelajkayo in toTemakixti Jesucristo, tlen toDios, imejvah yonkajsikeh se tlaneltokalistli tlen wei kijtosneki kemi tlen tejvah tikpiah. Dios ma imechmaka miek iknomachilistli iva yolsevilistli por yen ixtlamatilistli tlen inkipiah de toYejwatzi Dios iva de toTeko Jesús. In toYejwatzi, ika ivelitilis, otechmakak nochi tlamantli para tiyolitoskeh iva para ma tinemikah kemi Ye kineki. Ijkó okichi ijkuak otechixmatilti in Jesucristo, tlen otechnotzki por yen kualtzi imavissotlanex iva itlakamelajkayo. Iva ijkó toYejwatzi techinmakas nochtin tlamantih tlen Ye otechkakiti, tlen sa tlawel wejweih iva kipiah miek inpati. Para ika ma veli ma tikcholilikah in tlajtlakoli tlen kijtlakova nin tlaltikpaktli ika fiero yolilevilistli iva ijkó ma tiekah iva ma tikchivakah itech tonemilis kemi Ye. Por eso, moneki ximochikavakah para xikajxitilikah inmotlaneltokalis yeknemilistli. Iva yejón yeknemilistli, xikajxitilikah ixtlamatilistli de toYejwatzi. Iva yejón ixtlamatilistli, xikajxitilikah velitilistli tlen ika inmotlakavaltiskeh. Iva yejón velitilistli tlen ika inmotlakavaltiskeh, xikajxitilikah tlaxikolistli. Iva yejón tlaxikolistli, xikajxitilikah motemaktilistli inavak toYejwatzi. Iva yejón motemaktilistli inavak toYejwatzi, xikajxitilikah moyekvikalistli innavak inmoknivah. Iva yejón moyekvikalistli innavak inmoknivah, xikajxitilikah tlasojtlalistli. Tla imejvah inkichivaskeh nochi yejón tlamantli iva inmochikavaskeh de inkichivaskeh okachi, inmonemilis amo yetos kemi oyeskia amitla itekiv, iva amo yetos san nenka onkixmatkeh in toTeko Jesucristo. Pero tlen amo kinpia yejonmeh tlamantih, kajki kemi oyeskia amo tlachia o noso amo yektlachia, iva yokilka ke toYejwatzi yokichipa de itlajtlakol tlen achto okichi. Por eso, noknivah, ximochikavakah de kuali xinemikah para ma motta nik yi neli in toYejwatzi omechnotzki iva omechpejpenki. Tla imejvah ijkó inkichivaskeh, amo kema invetziskeh. Iva ijkó ika miek pakilistli imechtlatlapoliskeh kan tlanavatia para semijkak in toTeko tlen toTemakixti Jesucristo. Por eso, amo nikavas de nimechilnamiktijtos nochi nin tlamantli, maski imejvah yinkimatih iva yinmoyekketokeh itech melajkayotl tlen omechmachtijkeh. Pero mientras ne ok nonka, nikitta kuali moneki nimechilnamiktijtos nochi yejón tlamantli para amo xikilkavakah. In toTeko Jesucristo yonechmatilti ke ayakmo wejkavas para niixpolivis. Pero nikchivas asta kan nivelis para ke satepa de ijkuak yonixpolivik, imejvah nochipa xikilnamiktokah nochi tlen yonimechilvi. Ijkuak otimechmatiltijkeh de ivelitilis iva de valmuikas oksejpa in toTeko Jesucristo, amo otimechilvijkeh itla kuento tlen san se kitentlaliah, sino ke toneviah ika toixtololovah otikittakeh iweitilis. Otikittakeh ijkuak toTajtzin Dios okimakak tetlakitalistli iva mavissotlanextli, iva de kan mavissotlanextli omokakki nin tlajtoli: “Nin yen noKone tlen sa tlawel niktlasojtla, iva tlen nikpia pakilistli inavak.” Tejvah otikakkeh yejón tlajtoli tlen ovala de ilvikak, ijkuak Iva otikatkah ipan neká tlatiochivaltepetl. Ika nochi yejón, axka okachi kuali tikyekmatih ke tlen okijtojkeh in tiotenejmachtijkeh yi neli. Moneki kuali xikkakikah imejvah iva xikpiakah kemi se tlavili tlen tlavia kan tlayova. Ijkó xikpixtokah asta ma tlanesi iva in kualkan sitlali ma kisaki para imechtlavilis itech inmoyolo. Pero kuali xikmatikah ke tlen okijtojkeh in tiotenejmachtijkeh, tlen kajki itech Tiotlajkuiloli, amika velis kijtos kajsikamatis san kemi ye kimoyejyekolis. Porke in tiotenejmachtijkeh amo okijtojkeh itla tlen san yejvah okinekeh, sino yejvah otlajtojkeh de toYejwatzi ika itlayakanalis in Tioijyotzintli. Yi wejkika noijki okatkah sekimeh tiotenejmachtijkeh tekajkayajkeh intzala in gentejtih de Israel, iva axka noijki yeskeh tlamachtijkeh tekajkayajkeh ompa inmovah. Yejvah ichtaka kikalakiskeh intlamachtil tlen amo neli tlen ika mopoloskeh in gentejtih, iva asta amo kinekiskeh kiseliskeh in toTeko tlen okinko. Nochi yejón san ika kimotemoliah inpan ma valajtivetzi tlaixpololistli. Iva miekeh no ijkó kichivaskeh fiero kemi yejonmeh tlamachtijkeh tekajkayajkeh. Iva por yejvah intlajtlakol, in gentejtih tlajtoskeh fiero de yen ojtli tlen yi neli melajka. Yejonmeh tlamachtijkeh tekajkayajkeh tlaixnekiskeh ika tomi, imechkixtiliskeh inmotomi ika intlamachtil tlen amo neli. Pero desde yi wejkika toYejwatzi yokijto nik kintlajyoviltis, iva amo choloskeh de yejón tlajyovilistli. In toYejwatzi amo okintlapojpolvi in ilvikaktlatitlaniltih tlen otlajtlakolchijkeh, sino okoninkajkah kan miktla iva okintzakki ijtik tlayovalotl, asta ma ajsi neká tonali ijkuak toYejwatzi kintlajtlanilis kuenta para kintlajtlakoltis. Iva toYejwatzi noijki amo okintlapojpolvi in tlaltikpaktlakah tlen fiero inyelis tlen yi wejkika okatkah, sino okintitlanili se tetzakiavitl tlen ika okinmixpolo. In toYejwatzi okimakixti san yen Noé iva oksekimeh ok chikomeh, porke Noé otetlapovi nik moneki se nemis kemi toYejwatzi kineki. In toYejwatzi noijki okintlajyovilti tlen ochantiah kan siudad de Sodoma iva Gomorra, okinmixpolo ika tlitl iva omoka sa tlikonextli, para ijkó ma kinnejmachti tlán velis kinpanolos tlen fiero inyelis. Pero toYejwatzi okipalevi in Lot tlen okatka tlakamela. Lot sa tlawel omotekipachovaya por nochi in pitzoyotl tlen okichivayah nekateh gentejtih tlen fiero inyelis. Lot tlen okatka tlakamela, ompa invah ochantia, iva omoyolkokovaya miek por nochi in pitzoyotl tlen okittaya iva okikakia momostla. Yejón techititia ke toYejwatzi kimati kenik kinpalevis de itech ovijkayotl tlen motemaktiah inavak, pero kinkajtok tlen kichivah tlen amo kuali para tlajyoviskeh itech neká tonali ijkuak Ye kijtos akin tlajtlakole iva akin amo. In toYejwatzi kintlajyoviltis okachi tlen nemih ika intlaltikpaktlanekilis, tlen ika inmilevilis fiero kichijtinemi tlen pitzotik, iva amo kitlakitah itlanavatijkayo in toTeko. Amo ixmavkemeh iva moweinekih, iva amo kimakasih tlajtovah fiero de yen ikajmeh tlen kipiah velitilistli tlen kateh itech ilvikak. Pero nion ilvikaktlatitlaniltih, maski okachi kipiah chikavalistli iva velitilistli, amo mixeviah kinmilviah itla fiero para kintlajtlakoltiah nekateh ikajmeh ixpan toTeko. Yejonmeh tlamachtijkeh tekajkayajkeh kateh kemi yolkameh: amo tlayejyekolejkeh, san kimatih yolitokeh, iva nesih san para kinkitzkiskeh iva kinmiktiskeh. Tlajtovah fiero de tlamantih tlen amo kajsikamatih, pero mikiskeh iwal kemi yolkameh, tlajyoviskeh porke yejvah okintlajyoviltijkeh oksekimeh. Yejvah kinpaktia motemaktiskeh itech inyolilevilis pitzotik maski tlajka. Yejvah kateh kemi oyeskia sokitl tlen san imechpijpinatiah ijkuak tlakuah inmovah itech inmoilviv iva mopakilismakah itech intlakajkayavalis. Ijkuak kittah se sivatl peva kixileviah kemi para ivan kochiskeh. Amo kema ixvih de tlajtlakolchivah. Kinyayakanah itech tlajtlakoli tlen amo chikavakeh itech intlaneltokalis. Sa tekitl yokimomachtijkeh kenik velis kipiaskeh tlen yejvah kinekih. Iva por nochi tlen amo kuali tlen kichivah, toYejwatzi kintlajyoviltis. Okikajkeh in ojtli tlen melavak iva yomopolojkeh. Kichivah ijkó kemi okichi in tiotenejmachti Balaam itelpoch in Beor, tlen okivelitaya ma kitlaxtlavikah por okichivaya tlen amo kuali. Pero se burra okajvak in Balaam por okichivaya tlen amo kuali. Otlajto kemi se tlaltikpaktlakatl, iva amo okikavili ok ma kichijto yejón tontojyotl. Yejonmeh tlamachtijkeh tekajkayajkeh kateh kemi ameyaltih tlen yovakeh, iva kemi mixtli ijkuak kivika in tetzaejekatl. Pero toYejwatzi kintlajyoviltis iva kintlalis para semijkak kan sa tlawel tlayova. Yejvah kualtzi nik tlapovah para ma kintenpovakah in gentejtih, maski amitla ipati tlen kijtovah. Ika pitzoyelistli iva ika ilevilistli tlen amo kuali kinyayakanah tlen sa para ver kistivih de itech nemilistli tlen tekajkaya. Kinmilviah ayakmo ilpitoskeh, pero nion yejvah mismo amo veli mototomah de itech tlen amo kuali tlen kichivah tlen ika moixpoloskeh. Porke tlen amo veli kikava in tlajtlakoli, kijtosneki kichijtok iteko in tlajtlakoli. Pero tlen yokixmatkeh in toTeko tlen toTemakixti Jesucristo, iva yokicholilijkeh in tlajtlakoli tlen onka itech nin tlaltikpaktli, iva oksé welta moolpiah iva kimokaviliah ma kinnavati yejón tlajtlakoli, satepa okachi ijtlakavih ken achto. Okachi kuali amo okixmatiskiah in ojtli tlen melavak, ke yokixmatkeh iva satepa kikavah in chipavak tlanavatili tlen yejvah okiselijkeh. Pero itech yejvah yi neli mochiva kemi tlen kijtova in tlajtoli: “In itzkuintli oksemi kikua itlakuapil, iva in pitzotl tlen yikin okaltijkeh oksejpa moakuitlanelova.” Notlasojkaiknivah, yi ojpa nimechtlajkuililia. Iva itech yejonmeh omeh noamatlajkuilolvah ika nikneki nimechyolchikavas para kuali xitlayejyekokah. Nikneki xikilnamikikah tlen yi wejkavitl okijtojkeh in tiotenejmachtijkeh. Iva noijki xikilnamikikah itlanavatil in toTeko, tlen toTemakixti, tlen tiotlatitlaniltih omechmachtijkeh. Pero moneki kuali xikmatikah ke itech sa ik tlami tonaltih yeskeh gentejtih tlen nemiskeh ika inmilevilis amo kuali. San wetzkaskeh iva tlajtlaniskeh: “¿Tos kan omoka tlen Cristo okitekakiti ke vitz oksemi? Yoixpolikeh tokojkolvah, iva nochi kiseguirova iwal desde ijkuak omochi in tlaltikpaktli.” Yejvah ik kitlaliah kinekih kilkavaskeh ke yi wejkika ika itlajtol in toYejwatzi okichi in ilvikak, iva in tlaltikpaktli okikixti de itech atl, iva in tlaltikpaktli kajki por yen atl. Noijki, in toYejwatzi okinejneki in atl para okixpolo in tlaltikpaktli ijkuak oapachivik ika se tetzakiavitl. Pero in ilvikak ivan tlaltikpaktli tlen axka kateh, yi kateh para tlatlaskeh ika tlitl ika mismo yen tlajtoli de toYejwatzi. Yejón tlitl kintlatis itech neká tonali ijkuak toYejwatzi kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, iva kinmixpolos nochtin tlen kichivah tlen amo kuali. Notlasojkaiknivah, amo xikilkavakah ke para toTeko, se tonali kemi oyeskia se mil xivitl, iva se mil xivitl kemi oyeskia se tonali. In toTeko amo wejkava para kichiva tlen kijtova kichivas, kemi sekimeh kiyejyekovah ke wejkava, sino Ye sa tlawel imechxikolijtok, porke amo kineki íkka ma mopolo, sino yej ma moyolkuapakah nochtin. Pero ijkuak valmuikas in toTeko, valmuikas ijkó kemi ijkuak se ichtekki valajtikisa amika inejmachpa. Ijkuakó in ilvikaktli popolivis ika se tlatikuinilistli chikavak iva temavti, iva nochi tlen onka itech tlajtlamis ika tlitl. In tlaltikpaktli iva nochi tlen itech onka, tlatlas nochi. Iva tla ijkó nik popolivis nochi tlamantli, tonses imejvah moneki inchipavkanemiskeh iva inmotemaktiskeh inavak toYejwatzi kemi Ye kimonekiltia. Sa xikchixtokah ma ejko in neká wei tonali ijkuak toYejwatzi valmuikas para kijtos akin tlajtlakole iva akin amo, iva xikchivakah tlen kuali asta kan invelih para yejón tonali totoka ma ejkotivetzi. Itech neká tonali in ilvikak tlajtlamis ika tlitl iva nochi tlen onka itech ilvikak patis ika totonik. Pero tejvah tikchiah tlen toYejwatzi yotechkakiti, se yankuik ilvikak iva se yankuik tlaltikpaktli, kan onka nochi tlen tlakamelajkayotl. Por eso, notlasojkaiknivah, mientras inkichiah ma panolo yejón tlamantli, ximochikavakah para ijkuak Ye imechajsiki amitla tlajtlakoli ma imechajxili iva nion itla tlamantli fiero, iva ijkó xiekah ika yolsevilistli ivan Ye. Xikmomakakah kuenta ke toTeko ok techchia ika yolik porke kineki ke oksekimeh noijki ma momakixtikah. In totetlasojkaikni Pablo noijki yomechtlajkuilili de nin tlamantli, ika tlamatilistli tlen toYejwatzi okimakak. Itech nochtin iamatlajkuilolvah yomechtlapovi de yejón tlamantli, iva seki tlamantli tlen kijtova ovijtitok para se kajsikamatis, iva sekimeh tlen amo kiyekmatih iva tlen amo yektlaneltokah kipatlah tlen okijto in Pablo, iva noijki kipatlah tlen kijtova in okseki Tiotlajkuiloli, iva por eso toYejwatzi kintlajyoviltis. Por eso, notlasojkaiknivah, komo yinkimatih nochi yejón tlamantli, ximotlachilikah, amo san kichiva imechtlaneltokitiskeh ika intlakajkayavalis nekateh tlen amo kuali inyelis iva inkikavaskeh de inmoyekketoskeh itech inmotlaneltokalis. Okachi kuali, ximoskaltikah itech iiknomachilis iva itech iixtlamatilis in toTeko, tlen toTemakixti Jesucristo. Ma kiseli weijkachivalistli axka iva para semijkak. Ijkó ma yeto. Timechtlajkuililiah imejvah aserka de yen tlen yokatka desde ijkuak toYejwatzi okichi in tlaltikpaktli. Tejvah otikakkeh, tejvah otikittakeh ika toixtololovah, tejvah kuali otikyekittakeh iva otikitzkijkeh ika tomah. Kijtosneki timechtlajkuililiah aserka de yen Tlajtoli tlen kitemaka nemilistli. Yejón nemilistli toYejwatzi otechnextili, porke omochi Tlakatl. Tejvah otikittakeh iva por eso titetlapoviah de Ye. Kijtosneki timechtlapoviah de yen Jesucristo tlen kitemaka nemilistli para semijkak. Ye yokatka ivan toTajtzin Dios, iva satepa otechnextili ijkuak ovala itech nin tlaltikpaktli. Timechtlapoviah, pues, de tlen otikittakeh iva de tlen otikakkeh, para imejvah xisetitokah tovah, ijkó kemi tejvah yi neli tisetitokeh ivan toTajtzin Dios ivan iKone Jesucristo. Iva axka timechijkuililiah nin tlamantli para ijkó san sekka ma tikpiakah miek pakilistli. Nin yen tlamachtili tlen tejvah otikakkeh de Jesucristo iva axka timechmatiltiah imejvah: in toYejwatzi Ye tlavili, iva kan kajki in toYejwatzi amo onka tlayovalotl. Tla tikijtovah tikateh kuali ivan toYejwatzi, pero ok tikchijtokeh tlajtlakoli, tonses amo neli tlen tikijtovah iva amo tikchijtokeh tlen melajkayotl. Pero tla tinemih kan tlavili, kemi toYejwatzi kajki kan tlavili, tonses kijtosneki tinochtin tisetitokeh kemi tiiknimeh, iva iesso in Jesucristo iKone in Dios, techchipajtos de nochi totlajtlakol. Tla tikijtoskeh amo tikpiah tlajtlakoli, kijtosneki san tejvah timokajkayavah iva amo tikpiah itech toyolo in melajkayotl. Tla tikmokuitiskeh totlajtlakol, in toYejwatzi techtlapojpolvis. In toYejwatzi kichiva tlen kijtova iva kichiva tlen kuali kemi Ye kimonekiltia. Ye techchipavas de nochi tlen amo kuali. Tla tikijtoskeh amo keman tikchivah tlajtlakoli, kijtosneki tikchivah kemi oyeskia tekajkaya in toYejwatzi, iva amo neli tikseliah itlajtol itech toyolo. Nokonetzitzivah, nimechijkuililia nin tlamantli para amo xitlajtlakolchivakah. Pero tla íkka tlajtlakolchiva, xikmatikah nik tikpiah se totepalevi tlen techpalevis inavak toTajtzin Dios. Totepalevi yen Jesucristo tlen tlakamela. Jesucristo omotemakti ma kimiktikah por tejvah, para ijkó Dios ma techtlapojpolvi de totlajtlakol, iva amo san de tejvah totlajtlakol, sino noijki de nochtin tlaltikpaktlakah. Tla tikchivah tlen kijtova itlanavatil in toYejwatzi, kijtosneki yi neli tikixmatih. Pero tla íkka kijtova kixmati Dios iva amo kichiva tlen kijtova itlanavatil, kijtosneki san tekajkaya iva amo kipia itech iyolo in melajkayotl. Pero tlen kichiva tlen toYejwatzi kijtova, kijtosneki itlasojtlalis in toYejwatzi motlami yektik itech yejón tlakatl. Ijkó nik tikmatih nik yi neli tikateh inavak toYejwatzi. Tla íkka kijtova kajki kuali inavak toYejwatzi, tonses moneki nemis kemi Jesús onenki. Noknivah, amo nimechijkuililia se yankuik tlanavatili, sino san yen mismo in tlanavatili tlen yonkikakeh desde achto. Nin yi wejkavitl tlanavatili, kijtosneki yen tlamachtilistli de tlasojtlalistli tlen imejvah yonkikakeh. Pero axka, nimechijkuililia se yankuik tlanavatili. Jesús onenki itech melajkayotl de nin tlanavatili iva imejvah noijki itech innemih. Porke in tlayovalotl yi popolitiv iva yope tlavia tlen yi neli tlavili. Tla íkka kijtova nemi kan tlavili, pero kikualankaita ikni, kijtosneki ok nemi kan tlayovalotl porke kichiva tlen amo kuali. Tlen kitlasojtla ikni, kijtosneki nemi kan tlavili, iva amo velis kichivas ma vetzikah itech tlajtlakoli in oksekimeh. Pero tlen kikualankaita ikni, kijtosneki kajki kan tlayovalotl, iva amo kimati kan yavi, porke in tlayovalotl yokixtzajtzakki. Nokonetzitzivah, nimechtlajkuililia imejvah porke toYejwatzi yomechtlapojpolvi de inmotlajtlakol por tlen Cristo okichi por tejvah. Tetajmeh, nimechtlajkuililia imejvah porke yonkixmatkeh in Cristo tlen ipa yokatka desde ijkuak ayamo okatka in tlaltikpaktli. Telpokameh, nimechtlajkuililia imejvah porke yonkitlanilijkeh in Amo Kuali Tlakatl. Nokonetzitzivah, onimechtlajkuilili imejvah porke yonkixmatkeh in toTajtzin Dios. Onimechtlajkuilili imejvah tetajmeh, porke yonkixmatkeh tlen ipa yokatka desde ijkuak ayamo okatka in tlaltikpaktli. Onimechtlajkuilili noijki imejvah telpokameh, porke inchijchikavakeh iva yonkineltokakeh itlajtol in toYejwatzi itech inmoyolo, iva porke yonkitlanilijkeh in Amo Kuali Tlakatl. Amo xiknekikah inyeskeh kemi oksekimeh tlajtlakolejkeh de nin tlaltikpaktli, nion amo xikchivakah tlen yejvah kichivah. Tla íkka okachi kivelita yetos kemi oksekimeh tlajtlakolejkeh itech nin tlaltikpaktli, kijtosneki mach kitlasojtla in toTajtzin Dios. Porke itech nin tlaltikpaktli in tlakah kinekih kichivaskeh tlen kipaktia inkuerpo, kinekih kipiaskeh nochi tlen kittah, iva moweinekih por nochi tlen kipiah. Nochi nin tlamantli mach vitz de toTajtzin Dios, sino kisa de itech nin tlaltikpaktli. Pero nin tlaltikpaktli tlamis iva nochi tlen kivelitah in tlakah tlen onka itech nin tlaltikpaktli. Pero tlen kichiva tlen toYejwatzi kineki yolitos para semijkak. Nokonetzitzivah, yi tikateh sa ik tlami tonaltih para tlamis in tlaltikpaktli. Imejvah yonkikakeh nik vitz tlen tetlavelitak de Cristo. Iva axka yomonextijkeh miekeh tlen tetlavelitakeh de Cristo. Iva por eso tikmatih nik yi tikateh sa ik tlami tonaltih para tlamis in tlaltikpaktli. Yejvah omoxelojkeh de tejvah, pero amo yi neli okatkah de tejvah, porke tla oyeskiah de tejvah, tonses oyeskiah tovah. Pero yejvah omoxelojkeh de tejvah, para ma motta nik amo nochtin povih tovah. Pero Cristo tlen yolchipavak, omechmakak iTioijyotzi, iva por eso imejvah yinkimatih tlen melajkayotl. Nimechtlajkuililia pues, amo porke amo inkimatih tlen melajkayotl, sino porke inkimatih. Iva imejvah inkimatih ke itech tlen melajkayotl ompa amo velis kisas itla tlakajkayavalistli. ¿Akin tekajkaya? In tekajkaya yen tlen kijtova ke Jesús amo yen Cristo tlen toYejwatzi okipejpenki para techmakixtis. Yen yejón tlen tetlavelitak de Cristo, porke amo kineltoka in toTajtzin Dios iva amo kineltoka tlen iKone. Tla íkka amo kiselis iKone in Dios, kijtosneki noijki amo kiselia in toTajtzin Dios. Pero tlen kiselia iKone in Dios, kijtosneki noijki kiselia in toTajtzin Dios. Por eso, xikchivakah de ma mokava itech inmoyolo nochi tlen omechmachtijkeh desde ijkuak ontlaneltokakeh. Tla imejvah ijkó inkichivaskeh, tonses velis inyeskeh inavak toTajtzin Dios iva inavak iKone. Iva Jesucristo yotechkakiti nik techmakas yankuik nemilistli para semijkak. Nimechijkuililia nochi nin tlamantli para xikmatikah nik sekimeh kinekih imechkajkayavaskeh. Pero imejvah inkipiah in Tioijyotzintli tlen Jesucristo omechmakak. Iva ijkó mach ok moneki ok íkka ma imechmachti, porke iTioijyotzi in Dios imechmachtia nochi tlamantli. Iva nochi tlen imechmachtia yi neli melajka, porke Ye mach tlakajkayava. Ijkó pues, xisetitokah inavak Cristo ijkó kemi imechmachtia in Tioijyotzintli. Axka pues, nokonetzitzivah, nochipa xisetitokah inavak Cristo. Para ijkó amo ma tikimakasikah ijkuak Ye vitz oksemi. Amo timotlaatiskeh iva nion amo tipinavaskeh ijkuak Ye vitz. Imejvah inkimatih ke Jesucristo Ye yolchipavak, tonses xikmatikah noijki ke nochtin tlen nemih yolchipavakeh, yejvah tepilvah de Dios. Xikmomakakah kuenta kech amo techtlasojtla toTajtzin Dios, asta technotza tiipilvah, iva yi neli tiipilvah. Por eso in tlakah tlen amo kixmatih Dios, amo kimomakah kuenta akin tejvah, porke yejvah amo kixmatih Dios. Notlasojkaiknivah, tejvah yi titepilvah de Dios. Iva asta axka ayamo tikmatih kenik tieskeh satepa itech ilvikak. Pero tikmatih ke ijkuak vitz in Cristo, tieskeh kemi Ye, porke tikittaskeh ijkó kemi Ye kajki. Iva nochtin tlen kichiah ijkó tlamochivalos, nochipa mochipajtokeh itech innemilis, ijkó kemi Cristo inemilis Ye chipavak. Nochtin tlen kichivah tlajtlakoli kijtosneki amo kitlakitah itlanavatil in toYejwatzi. Porke in tlajtlakoli kajki en kontra de tlen kijtova itlanavatil in toYejwatzi. Imejvah inkimatih ke Jesucristo ovala itech nin tlaltikpaktli para techkixtilis in totlajtlakol, iva inkimatih ke Ye amo okipixki nion se tlajtlakoli. Ijkó pues, nochtin tlen kateh inavak Cristo amo kichivah tlajtlakoli. Pero nochtin tlen nemih itech tlajtlakoli, kijtosneki amo kimatih akin Cristo iva nion amo kixmatih. Nokonetzitzivah, amika ma imechkajkayava. Tlen kichiva tlen kuali, kijtosneki kipia iyolo chipavak ijkó kemi Cristo Ye yolchipavak. Pero tlen kichijtinemi tlajtlakoli, yejón iaxka in Amo Kuali Tlakatl, porke in Amo Kuali Tlakatl kichijtivitz tlajtlakoli desde ijkuak opejki in tlaltikpaktli. Iva por eso ovala itech nin tlaltikpaktli iKone in Dios para kipopolos nochi tlen kichiva in Amo Kuali Tlakatl. Se tlen tekone de Dios amo kichijtinemi tlajtlakoli, porke yi kipia nemilistli de Dios itech iyolo. Por eso ayakmo kichiva tlajtlakoli, porke tekone de Dios. Velis tikmatiskeh akinmeh tepilvah de Dios iva akinmeh tepilvah de yen Amo Kuali Tlakatl: tlen tepilvah de yen Amo Kuali Tlakatl yejvah tlen amo kichivah tlen kuali iva amo kintlasojtlah inmiknivah. Imejvah yinkikaktivitzeh in tlamachtili desde achto nik moneki timotlasojtlaskeh se ivan oksé. Amo ma tikchivakah kemi Caín okichi, tlen okatka tekone de in Amo Kuali Tlakatl iva okimikti ikni. ¿Iva tleka okimikti? Porke Caín okichivaya tlen amo kuali, iva ikni okichivaya tlen kuali. Noknivah, amo sa xitlatlachiakah tla imechkualankaitah in tlakah tlen amo kixmatih Dios. Tejvah otikatkah kemi timikameh, iva axka yotikiskeh de itech mikilistli iva yotipanokeh itech se yankuik nemilistli. Tikmatih nik tikateh itech se yankuik nemilistli porke tikintlasojtlah in toknivah. Tlen amo kitlasojtla ikni, kijtosneki ok miktok. Tlen kikualankaita ikni kijtosneki temikti, iva imejvah inkimatih ke se tlen temikti amo kipia nemilistli para semijkak. Pero tejvah tikmatih tlán kijtosneki in tlasojtlalistli, porke Cristo otechtlasojtlak iva okitemakak inemilis por tejvah. Iva axka tejvah noijki moneki tiktemakaskeh tonemilis por toknivah. Tla íkka kipia de nochi iva amitla kipolova, iva kitta se ikni amo kipia tlen ik panos, iva amo kipalevia, kijtosneki amo kipia itla tlasojtlalistli de Dios itech iyolo. Nokonetzitzivah, amo san ma tikijtokah nik tikintlasojtlah in toknivah, sino moneki ma tikchivakah tlen kuali por yejvah para ma motta nik yi neli tikintlasojtlah. Tla ijkó tikintlasojtlah toknivah, tonses tikmatih nik yi neli titepilvah de Dios iva amo san titlapovah. Tonses, maski toyolo ma techtlajtlakolti de itla, tejvah tikpiah netenmachilistli inavak toYejwatzi. Porke toYejwatzi okachi kimati iva amo kemi toyolo, iva porke toYejwatzi nochi kimati. Ijkó pues, notlasojkaiknivah, tla toyolo amo techtlajtlakoltia de itla, tonses velis timotokiskeh inavak toYejwatzi ika netenmachilistli. Iva nochi tlen tiktlajtlaniliskeh Ye techmakas, porke tikchivah tlen Ye technavatia iva tikchivah tlen Ye kipaktia. Iva itlanavatil yen nin: kijtosneki ma titlaneltokakah inavak iKone Jesucristo, iva ma timotlasojtlakah se ivan oksé, ijkó kemi Jesús yotechnavati. Tla tikchivah tlen technavatia, kijtosneki tikateh ivan toYejwatzi iva Ye kajki tovah. Iva tikmatih ke toYejwatzi kajki tovah, por yen Tioijyotzintli tlen Ye otechmakak. Notlasojkaiknivah, amo xikinneltokilikah nochtin tlen kijtovah tetlapoviah ika Tioijyotzintli de Dios. Moneki achto xikinyejyekokah kox yi neli tetlapoviah ika iTioijyotzi in Dios o noso tetlapoviah ika intlajtol ejekameh. Porke onkateh miekeh tiotenejmachtijkeh tekajkayajkeh itech nin tlaltikpaktli. Nimechilvis kenik velis inkimatiskeh akin kipia iTioijyotzi in Dios iva akin amo kipia. Tlen kijtos ke Jesucristo ovitza kemi se tlakatl itech nin tlaltikpaktli, kijtosneki kipia iTioijyotzi in Dios. Pero tlen kijtova ke Jesucristo amo ovala itech nin tlaltikpaktli kemi se tlakatl, kijtosneki amo kipia iTioijyotzi in Dios sino kipia iejekayo tlen kajki en kontra de Cristo. Imejvah yonkikakeh nik vitz tlen kajki en kontra de Cristo, iva axka ya kajki itech nin tlaltikpaktli. Nokonetzitzivah, imejvah inpovih inavak toYejwatzi, iva por eso imejvah yonkintlanilijkeh in tiotenejmachtijkeh tekajkayajkeh. Porke in Tioijyotzintli tlen kajki inmovah okachi kipia velitilistli iva amo kemi in Amo Kuali Tlakatl tlen kajki itech nin tlaltikpaktli. Yejvah povih de nin tlaltikpaktli, iva tlapovah de tlen onka itech nin tlaltikpaktli iva in tlakah tlen povih de nin tlaltikpaktli nochi kinkakiliah. Pero tejvah tipovih inavak toYejwatzi. Iva se tlen kixmati Dios, techkakilia tlen tikijtovah. Pero tlen amo povi inavak toYejwatzi, amo techkakilia tlen tikijtovah. Ijkó nik tikmatih akin kipia in Tioijyotzintli tlen techmachtia tlen melajkayotl, iva noijki tikmatih akin kipia in ejekatl tlen tekajkaya. Notlasojkaiknivah, ma timotlasojtlakah se ivan oksé, porke in tlasojtlalistli vitz de toYejwatzi. Nochtin tlen tetlasojtlah yejonmeh tepilvah de Dios iva kixmatih Dios. Tlen amo tetlasojtla, kijtosneki amo kixmati Dios, porke Dios Ye tetlasojtlak. In toYejwatzi otechititi nik sa tlawel techtlasojtla porke otechvaltitlanili itech nin tlaltikpaktli tlen san ye se iKone, para ijkó, por medio de Ye ma tikpiakah nemilistli para semijkak. Xikmatikah tlán kijtosneki in tlasojtlalistli. In tlasojtlalistli amo kijtosneki ke tejvah otiktlasojtlakeh in toYejwatzi, sino Ye otechtlasojtlak iva asta okivaltitlanki iKone para oixpolivik itech krus iva ijkó okitlaxtla totlajtlakol. Notlasojkaiknivah, tla ijkó nik otechtlasojtlak in toYejwatzi, tonses tejvah noijki moneki ma timotlasojtlakah se ivan oksé. Maski tejvah amo keman tikittah in toYejwatzi, pero tla tejvah timotlasojtlah se ivan oksé, tonses tikmatih ke toYejwatzi kajki tovah, iva itlasojtlalis moteititia totech ijkó kemi moneki. In toYejwatzi otechmakak iTioijyotzi, iva por eso tikmatih nik in tejvah tikateh Iva iva Ye noijki kajki tovah. Tejvah otikittakeh iva tiktematiltiah ke toYejwatzi okivaltitlanki iKone itech nin tlaltikpaktli para kinmakixtis in tlaltikpaktlakah de intlajtlakol. Ijkuak íkka kijtova ika nochi iyolo ke Jesús yen iKone in Dios, kijtosneki Dios kajki ivan ye, iva ye kajki ivan Dios. Ijkó nik tikmatih iva tikneltokah ke toYejwatzi techtlasojtla. In toYejwatzi Ye tetlasojtlak. Tlen nochipa tetlasojtla, kijtosneki kajki ivan Dios, iva Dios kajki ivan ye. Ijkó pues, itlasojtlalis in toYejwatzi motlami yektik itech toyolo, iva tikpiaskeh netenmachilistli itech neká tonali ijkuak Dios kijtos akin tlajtlakole iva akin amo. Tikpiaskeh netenmachilistli porke tejvah tinemih kemi Jesús onenki itech nin tlaltikpaktli. Ijkuak íkka tetlasojtla amo momavtia. Porke ijkuak íkka kipia tlasojtlalistli kemi moneki, kisa nochi in mavilistli. Tla íkka momavtia, kijtosneki momavtia de tlajyovis. Por eso, ijkuak íkka momavtia, kijtosneki ayamo tetlasojtla kemi Dios kineki. Tejvah tiktlasojtlah in toYejwatzi porke Ye achto otechtlasojtlak. Tla tejvah tikijtovah ke tiktlasojtlah in toYejwatzi, pero tikinkualankaitah toknivah, kijtosneki san titekajkayajkeh. Porke tla amo tikintlasojtlah in toknivah tlen veli tikinmitah, ¿kenik velis tiktlasojtlaskeh in toYejwatzi tlen amo veli tikittah? In toYejwatzi otechmakak in tlanavatili tlen kijtova: tla se tlakatl yi neli kitlasojtla in Dios moneki noijki ma kitlasojtla ikni. Nochtin tlen kineltokah ke Jesús yen Cristo tlen toYejwatzi okivaltitlanki, yejonmeh tepilvah de Dios. Iva nochtin tlen kitlasojtlah toTajtzin Dios, noijki kintlasojtlah tlen ipilvah in toTajtzin Dios. Tla tiktlasojtlah in toYejwatzi iva tikchivah tlen technavatia, tonses tikmatih nik tikintlasojtlah tlen ipilvah. Tejvah tikteititiah nik tiktlasojtlah in toYejwatzi porke tikchivah tlen kijtova itlanavatil. Iva itlanavatil amo sa tlawel ovijtitok para se kichivas. Porke nochtin tlen tepilvah de Dios kitlaniliah nochi tlen amo kuali de nin tlaltikpaktli. Por totlaneltokalis tlen tikpiah inavak toYejwatzi, tejvah tiktlaniliah tlen amo kuali de nin tlaltikpaktli. Iva tlen kineltoka ke Jesús yen iKone in Dios, yen yejón tlen kitlanilia tlen amo kuali de nin tlaltikpaktli. Jesucristo ovala itech nin tlaltikpaktli. Okiteititi nik yen iKone in Dios ijkuak omobautisaro ika atl iva ijkuak okinoki iesso ijkuak oixpolivik itech krus. Amo san omobautisaro, sino noijki okinoki iesso. Ijkó techmatiltia iTioijyotzi in toYejwatzi porke Ye kijtova tlen melajkayotl. Iva kateh eyih itech ilvikak tlen techmatiltiah ke Jesucristo yi neli iKone in Dios: yen toTajtzin Dios, yen Tlajtoli iva yen Tioijyotzintli. Iva ninmeh eyih san se tlamantli tlen kijtovah. Iva nika itech nin tlaltikpaktli noijki kateh eyih tlen techmatiltiah yejón tlamantli: yen Tioijyotzintli, yen atl ijkuak Jesucristo omobautisaro, iva yen iesso tlen onokivik itech krus. Iva ninmeh eyih san se tlamantli tlen kijtovah ke Jesucristo yen iKone in Dios. Ijkuak se tlakatl techilvia itla tlen yi neli, tejvah tikneltokah. Tonses, moneki okachi tikneltokaskeh tlen toYejwatzi techmatiltia, porke toYejwatzi techmatiltia tlen yi neli aserka de iKone. Tlen kineltoka iKone in Dios, kuali kimati itech iyolo nik yi neli tlen kineltoka. Tlen amo kineltoka in toYejwatzi, kijtosneki kichiva kemi oyeskia in toYejwatzi tekajkaya, porke amo kineltoka tlen toYejwatzi kitematiltia aserka de iKone. Iva yen nin tlen toYejwatzi techmatiltia: ke toYejwatzi yotechmakak nemilistli para semijkak, iva yejón nemilistli kajki itech iKone. Tlen kipia iKone in Dios itech iyolo, kipia nemilistli para semijkak. Pero tlen amo kipia iKone in Dios itech iyolo, noijki amo kipia nemilistli para semijkak. Nimechtlajkuililia imejvah tlen inkineltokah iKone in Dios, para kuali xikmatikah nik yinkipiah nemilistli para semijkak. Tikpiah netenmachilistli inavak toYejwatzi porke kuali tikmatih nik in Ye techkaki ijkuak itla tiktlajtlaniliah ijkó kemi Ye kimonekiltia. Iva tla tikmatih nik in toYejwatzi techkaki ijkuak timodiostzajtziliah, tonses ma tikmatikah nik techmakas tlen tiktlajtlaniliah. Tla tikittaskeh se tokni okichi itla tlajtlakoli tlen amo kivikas itech mikilistli, moneki timodiostzajtziliskeh por ye iva toYejwatzi kimakas nemilistli, tla okichi itla tlajtlakoli tlen amo kivikas itech mikilistli. Onka tlajtlakoli tlen tevika itech mikilistli, iva ne amo nimechilvia ximodiostzajtzilikah por tlen kichiva yejón tlajtlakoli. Nochi tlen amo kuali tlen se kichiva yejón tlajtlakoli. Pero onka tlajtlakoli tlen amo tevika itech mikilistli. Tejvah tikmatih ke tlen yomochijkeh tepilvah de Dios amo kichijtinemih tlajtlakoli, porke Jesucristo tlen iKone in Dios kinkuidarova, iva in Amo Kuali Tlakatl amo veli itla kintoktia. Tejvah tikmatih nik tiipilvah in Dios, iva noijki tikmatih ke in Amo Kuali Tlakatl kinnavatijtok nochtin oksekimeh tlaltikpaktlakah. Noijki tikmatih ke iKone in Dios ovala, iva otechmakak totlalnamikilis para ma tikixmatikah tlen yi neli Dios. Iva axka tikateh ivan tlen yi neli Dios, kijtosneki tikateh ivan iKone Jesucristo. Yen tlen yi neli Dios iva tlen techmaka nemilistli para semijkak. Nokonetzitzivah, ximotlachilikah de nekateh tlen amo neli diosmeh. Ijkó ma yeto. Ne, tlen nitlayakanki de toknivah tlaneltokakeh, nikijkuilova nin amatlajkuiloli para tejwatzi nana tlen Yejwatzi omitzpejpenki, iva noijki para mopilvah. Ne nimechtlasojtla itech tlen melajkayotl, iva amo san ne, sino noijki imechtlasojtlah nochtin tlen yokixmatkeh in melajkayotl. Ne nimechtlasojtla imejvah por yen tlen melajkayotl tlen tinochtin tikpiah itech toyolo, iva tikpiaskeh para semijkak. Tlen teiknomachilistli, tlen teiknomatilistli iva tlen yolsevilistli de toTajtzin Dios iva de iKone Jesucristo yetoskeh tovah. Ninmeh tlatiochivalistih tikinseliah porke tikixmatih tlen melajkayotl iva porke timotlasojtlah. Nikpia miek pakilistli porke onikmatki ke sekimeh de mopilvah nemih itech tlen melajkayotl, ijkó kemi toTajtzin Dios technavatia ma tikchivakah. Iva axka, tejwatzi nana, nimitztlatlavtia ma timotlasojtlakah tinochtin. Amo kijtosneki nimitzmaka se yankuik tlanavatili, sino san ye mismo tlanavatili tlen yi tikpiah desde achto. Tla yi neli titetlasojtlah, kijtosneki tikchivah tlen kijtova itlanavatil in toYejwatzi. Iva ijkó kemi imejvah yonkikakeh desde achto, in toYejwatzi kijtova itech itlanavatil ke moneki ma timotlasojtlakah. Itech nin tlaltikpaktli nemih miekeh tekajkayajkeh tlen kijtovah ke Jesucristo amo ovitza itech nin tlaltikpaktli ika ikuerpo kemi tejvah tikpiah. Tlen ijkó kijtova, kijtosneki tekajkaya iva kajki en kontra de Cristo. Xikpiakah kuidado, para amo ma imechkajkayavakah iva para amo xikpolokah in tlaxtlavili tlen toYejwatzi kineki imechmakas por inkitekipanovah. Xikpiakah kuidado iva toYejwatzi imechtlaxtlavis ajsitok. Tla íkka kikava in tlamachtilistli de Cristo iva kitzkia oksé tlamachtilistli tlen amo ijkó kemi Cristo otechmachti, kijtosneki amo kipia in toYejwatzi itech iyolo. Pero tlen kajki itech tlamachtilistli de Cristo, kijtosneki kipia itech iyolo in toTajtzin Dios ivan iKone. Tla íkka vitz inmonavak iva kinekis imechmachtis ika oksé tlamachtilistli tlen amo de Cristo, amo xikselikah inmokalijtik iva nion amo xikilvikah: “Xivalmuika tejwatzi.” Porke tlen kilvis: “Xivalmuika tejwatzi”, kijtosneki in ye noijki kajki de akuerdo itech tlen amo kuali tlen ye kichiva. Nikpia miek tlen nikneki nimechilvis, pero amo nikneki nikijkuilos itech nin amatlajkuiloli. Porke nikneki nias nimechitati iva nikneki nimechtlapovis inmoixpanpa, para ijkó tikpiaskeh miek pakilistli. Mitzontlajpalovah ipilvah moknitzi sivatl, tlen toYejwatzi okipejpenki. Ijkó ma yeto. Ne, tlen nitlayakanki de toknivah tlaneltokakeh, nikijkuilova nin amatlajkuiloli para tejwatzi notlasojkaikni Gayo, porke yi neli nimitztlasojtla. Tejwatzi notlasojkaikni, nikmati nik tejwatzi tika kuali inavak toYejwatzi. Por eso niktlajtlanilia in toYejwatzi ke nochi tlamantli tlan tejwatzi tikchiva ma kisa kuali. Niktlajtlanilia xikpia chikavalistli itech mokuerpo iva itech moanima. Onikpixki miek pakilistli ijkuak ovalajkeh sekimeh toknivah iva onechilvijkeh ke tikseguirova iva tinemi itech tlen melajkayotl. Amo onka itla oksé tlen okachi ma nechpakti, sino san yen ijkuak nikkaki ke nopilvah nemih itech tlen melajkayotl. Tejwatzi notlasojkaikni, sa tlawel kuali tlen tikchiva porke tikinpalevia toknivah, maski sekimeh amo tikinmixmati tlen vitzeh de okseka. Iva yejonmeh toknivah omoketzkeh nika kan timololovah iva otechilvijkeh kenik tikinpalevia ika miek tlasojtlalistli. Nimitztlatlavtia, xikinpalevi ijkuak oksemi yaskeh itech inmojvi para amitla ma kinpolo itech ojtli, xikinpalevi ijkó kemi toYejwatzi kipaktia. Porke yejvah okiskeh para kitekipanoskeh toTeko Jesucristo, iva yejvah amo kinekih ma kinpalevikah tlen amo kixmati Dios. Por eso moneki tejvah tikinmitaskeh para tikinpaleviskeh ika tlen yejvah kinpolova, para ijkó velis tisepantekipanoskeh itech tlen melajkayotl. Ne onikijkuilo se amatlajkuiloli para toknivah tlen ompa mololovah kan tejwatzi tipovi, pero Diótrefes kineki yen tlanavatijtos entre imejvah, iva amo kineki techkakilis tlen tejvah tikijtovah. Por eso, ijkuak ne nias ompa, nimechilvis nochi tlen amo kuali tlen kichiva, porke techpojpojtinemi iva tlapojtinemi fiero de tejvah. Iva amo san yejón, sino noijki amo kineki kinselis in toknivah tlen ompa onajsih. Iva tlen kinekih kinseliskeh in toknivah, ye amo kinkavilia. Iva tlen teseliah ye kinkixtia para ayakmo semi invah ma povikah in tlaneltokakeh. Tejwatzi notlasojkaikni, amo xikchiva tlen amo kuali kemi kichivah in oksekimeh tlakah, sino xikchiva tlen kuali. Tlen kichiva tlen kuali kijtosneki povi inavak toYejwatzi, pero tlen kichiva tlen amo kuali kijtosneki amo kixmati in toYejwatzi. Nochtin kuali tlapovah de Demetrio, iva itech inemilis motta nik yi neli tlen kijtovah de ye. Tejvah noijki kuali titlapovah de ye, iva imejvah inkimatih nik yi neli tlen tejvah tikijtovah. Nikpia miek tlen nikneki nimitzilvis, pero amo nikneki nikijkuilos nochi itech nin amatlajkuiloli. Porke nikneki nias nimitzitati san nima, iva ijkuakó ompa velis timotlapoviskeh. Nikchia xieto ika kuali. Moyoliknivah tlen nika kateh mitzontlajpalovah. Iva ik ompa techonintlajpalili kada se de toyoliknivah tlen ik ompa kateh. Ne niJudas, ne niktekipanova in Jesucristo, ne ivan Jacobo tiiknimeh. Nimechtlajkuililia imejvah, tlen toTajtzin Dios imechtlasojtla iva omechnotzki, iva tlen imechkuidarojtok in Jesucristo. In toYejwatzi ma imechmaka sa tlawel miek iknomatilistli, yolsevilistli iva tlasojtlalistli. Notlasojkaiknivah, sa tlawel niknektivitz nimechontlajkuililis de yen nemakixtilistli tlen inkipiah imejvah ivan ne. Pero axka nikitta nik wel moneki nimechtlajkuililis para nimechtlatlavtis xikchivakah asta kan veli de xikpalevikah in tlaneltokalistli tlen toYejwatzi okinmakak san se welta iva para semijkak tlen iaxkavah. Porke sekimeh tlakah yokalakeh inmonavak ika tlakajkayavalistli, tlen yi kateh para kintlajyoviltis in toYejwatzi ijkó kemi kajki ijkuilitok itech Tiotlajkuiloli desde yi wejkavitl. Yejvah kinejnekih iiknomachilis in toYejwatzi tlen ik motenpaleviah para velis tlajtlakolchivaskeh, iva amo kinekih kiseliskeh in Jesucristo tlen mochijtok san yen toTlayakanka iva san yen toTeko. Maski imejvah yinkimatih, nikneki nimechilnamiktis ke toTeko, maski okinkixti de Egipto in gentejtih de Israel, satepa okinmixpolo tlen amo otlaneltokakeh inavak. Noijki in ilvikaktlatitlaniltih tlen amo okimalvijkeh intekivajkayo tlen toYejwatzi okinmakak iva okikajkeh in lugar kan opoviah, axka toYejwatzi kinpixtok ilpitokeh ika kadena para semijkak, iva tzaktokeh kan tlayova, kinkajtok asta ma ajsi neká wei tonali ijkuak toYejwatzi kintlajtlanilis kuenta para kintlajtlakoltis. Noijki tlen ochantiah Sodoma iva Gomorra ivan siudades tlen ik ompa okatkah, yejvah okichijkeh kemi in ilvikaktlatitlaniltih tlen amo okivelkakeh in toYejwatzi. Itech yejonmeh altepemeh in gentejtih sa tlawel oavilnemiah asta in tlakah omokijkitzkiayah invan intlakaiknivah, iva in sivameh invan insivaiknivah. Por eso in toYejwatzi okintlajyovilti ika tlitl tlen amo keman sevi, iva ijkó technejmachtia tinochtin tlán velis techpanolos. Ijkó noijki kinpanolos yejonmeh teemiktih, kisokiotiah inkuerpo ika tlajtlakoli, amo kinekih kiseliskeh itlanavatijkayo in toYejwatzi iva tlajtovah fiero de yen ikajmeh tlen kateh ilvikak tlen kipiah velitilistli. Nion Miguel, tlen tlayakanki de ilvikaktlatitlaniltih, amo omixevi ijkó okichi. Ijkuak ye ivan Amo Kuali Tlakatl omotlatlajtolnamikeh por yen ikuerpo in Moisés, Miguel amo omixevi okilvi itla fiero tlajtoli, sino ye san okilvi: “Ma Dios mitztlajyovilti.” Pero yejonmeh gentejtih tlajtovah fiero asta tlen yejvah amo kajsikamatih. Monejnemitiah kemi yolkameh amo tlayejyekolejkeh, tlen kixmatih itla tlamantli pero amo kajsikamatih, iva por eso innevia moixpolovah. ¡Prowestih de yejvah! Kichivah ijkó kemi okichi in Caín. Iva por kinekih motomintiskeh, motemaktiah kichivah tlen amo yompa ijkó kemi okichi in Balaam. Yejvah teixnamikih ijkó kemi Coré oteixnamikki, iva toYejwatzi kinmixpolos ijkó kemi okixpolo in Coré. Yejvah kateh kemi sokitl tlen imechpijpinatiah ijkuak inmololovah intlakuah san sekka ika tlasojtlalistli, porke yejvah tlakuah iva tlakonih iva amo sikiera kimatih pinavah. Kateh kemi tlajpixkeh tlen motekipachovah san para yejvah. Kateh kemi mixtli tlen amo kivalika kiavitl iva san kivika in ejekatl. Kateh kemi kuanmeh tlen amo tlakih ijkuak tlatlakilo, ome welta yomikkeh iva tlavivitlaltih asta ik nochi innelvayo. Iva ijkó kemi in atl tlen wei ijkuak chikavak motlatlaviteki asta kikajkava iposokyo, yejvah noijki ijkó nik kateh por nochi in tepinati tlen kichivah. Kateh kemi sitlalimeh tlen ayakmo kitiliah kanik yavih, iva kinchia yeskeh para semijkak se lugar kan sa tlawel tlayova. Enoc, tlen oyá ipan chikome iwejkaixvi in Adán, otiotenejmachti de yejonmeh gentejtih, okijto: “Onikittak in toTeko valmuika invan miekeh miles de iilvikaktlatitlanilvah, para kijtos tlán intech povi nochtin tlaltikpaktlakah. Kintlajyoviltis nochtin tlen amo kuali inyelis por nochi tlen amo kuali tlen okichijkeh porke amo kitlakitah toYejwatzi, iva por nochi in fiero tlajtoli tlen okitenevilijkeh in yejonmeh tlajtlakolejkeh.” Yejonmeh amitla kinpaktia iva tepojpovah. San kitemovah kipakilismakaskeh tlen kineki inmilevilis. Tlapovah ika moweinekilistli, iva ijkuak tlapovah kuali de oksekimeh, kichivah san para kinkixtiliskeh itla. Pero imejvah, notlasojkaiknivah, xikilnamikikah tlen yomechilvijkeh in tiotlatitlaniltih de toTeko Jesucristo. Yejvah omechilviayah: “Ijkuak sa ik tlami tonaltih yeskeh gentejtih tlen tevejvelchijkeh, tlen nemiskeh ijkó kemi kineki inmilevilis amo kuali.” Yejonmeh yejvah tlen kichivah ma momoxexelokah in tlaneltokakeh. Kichivah san tlan kineki intlaltikpaktlanekilis iva amo kipiah in Tioijyotzintli. Pero imejvah, notlasojkaiknivah, ximoskaltikah okachi itech tlaneltokalistli porke chipavak tlen inkineltokah. Ijkuak inmodiostzajtziliskeh, xikavilikah in Tioijyotzintli ma imechyakana. Xiekah ika itlasojtlalis in toYejwatzi iva xikchiakah in tonali ijkuak in toTeko Jesucristo, ika iiknomatilis, techmakas nemilistli para semijkak. Tlen moyoloomeviah itech intlaneltokalis, xikinmiknomatikah iva xikinpalevikah para kuali ma tlaneltokakah. Oksekimeh xikinmakixtikah kemi oyeskia inkinkixtiah de ijtik tlitl. Iva oksekimeh xikinmiknomatikah, pero xikpiakah kuidado de yejvah iva ma imechtlajyalti asta yen intzotzol tlen yosokiovak ika inpitzonemilis. In toYejwatzi kipia velitilistli para techpalevis amo ma tivetzikah, iva para velis timoteixpantiliskeh tichipavakeh iva ika miek pakilistli kan Ye kajki ika imavissotlanex. San Ye se Dios tlen toTemakixti tlen techmakixtia por yen toTeko Jesucristo. Inavak ma yeto weijkachivalistli, weitilistli, velitilistli iva tlanavatijkayotl desde neká tiempo tlen yopanolok, asta axka iva para semijkak. Ijkó ma yeto. Nin yen tlen toYejwatzi okititi in Jesucristo, para ma kinmititi itekipanojkavah tlen kipia de tlamochivalos nima. Jesucristo okivaltitlanki se iilvikaktlatitlanil para ma nechititi nin tlamantli ne, niJuan, tlen niitekipano in toYejwatzi. Iva ne nimechilvia tlen yi neli nochi de tlen onikittak, kijtosneki nin tlajtoli vitz de toYejwatzi iva tlen Jesucristo onechititi. Ma paki tlen kilerova iva ma pakikah tlen kikakih nin tlajtoli tlen satepa tlamochivalos iva kichivah kuenta nochi tlen nika ijkuilitok, porke yi ajsitivitz in tonali para ijkó tlamochivalos. Ne niJuan, nimechtlajkuililia imejvah tlen chikome olololistih de intlaneltokakeh tlen inkateh itech tlali de Asia. Xikpiakah tlatiochivalistli iva yolsevilistli de toYejwatzi tlen achto yokatka, iva tlen axka onka iva tlen satepa vitz, iva noijki de yen chikome ijyotzitzintih tlen kateh iyakapan itekivajsiya in toYejwatzi kan tlanavatijtok, iva noijki tlen de Jesucristo tlen nochipa techilvia tlen yi neli de toYejwatzi. Yen achto omoyoliti de itech mikilistli, iva tlen tlanavatia intech nochtin wejwei tlanavatijkeh de nin tlaltikpaktli. Jesucristo techtlasojtla iva ika iesso yotechchipa de totlajtlakol. Iva Cristo techtlalia ma titlanavatikah kemi tiwejwei titlanavatijkeh iva techtlalia kemi titiopixkeh para titekipanoskeh para toYejwatzi tlen iTajtzi. In weijkachivalistli iva in velitilistli semijkak ma yeto iaxka in Cristo. Ijkó ma yeto. Xikittakah, Cristo valmuikas itech mixtli. Nochtin kittaskeh, asta nekateh tlen okitzopitijkeh. Iva nochtin tlaltikpaktlakah chokaskeh ijkuak kittaskeh. Yi neli, ijkó yetos. “Ne niachto iva Ne sa ik nitlami de nochi tlamantli tlen onka, kemi in letrajtih peva ika A iva tlami ika Z”, ijkó kijtova in toTeko, tlen kipia nochi velitilistli, tlen achto yokatka, tlen axka onka, iva tlen satepa vitz. Ne niJuan, nimokni inavak Cristo. Ne ivan imejvah parejo titlajyoviah, parejo toYejwatzi technavatia iva parejo tikxikovah ika yolik in tlajyovilistli porke titekipanovah para Jesucristo. Ne onechtitlankeh nika kan tlali tlen yavalitok ika atl tlen wei itoka Patmos por onitetlapoviaya de itlajtol in toYejwatzi iva por oniktematiltiaya tlen Jesucristo okichi. Itech se tonali domingo, onikmachili notech ivelitilis in Tioijyotzintli, iva onikakki ik nokuitlapa se tlajtoli chikavak kemi se tlapitzalistli. Onechilvi: —Ne niachto iva Ne sa ik nitlami de nochi tlamantli tlen onka, kemi in letrajtih peva ika A iva tlami ika Z. Xikijkuilo itech se amatl tlen tikitta, iva xikintitlanili in chikome olololistih de tlaneltokakeh tlen kateh itech tlali de Asia, kijtosneki tlen kateh Éfeso, Esmirna, Pérgamo, Tiatira, Sardis, Filadelfia iva Laodicea. Ne onimokuapki para nikittas akin nechtlapovia, iva ijkuak onimokuapki, onikinmitak chikome kandelerojtih de oro xotlatokeh, iva tlatlajko de kan yejonmeh chikome kandelerojtih, onikittak se tlen omottaya kemi iKone in Tlakatl, okipiaya itzotzol weyak asta ikxitla, iva okipiaya se itlajkoilpika de oro asta ik ielpa. Itzonkal okatka istak kemi ichkatzojmitl istak, o noso istak kemi setl, iva ixtololovah omottayah kemi tlitl momemelajtok. Ikxivah opetlaniah kemi tepostli bronce kemi ijkuak kitotoniah ijtik tlitl iva kipetiliah. Iva itlajtol omokakia chikavak kemi ijkuak ijkoyuka miek atl de se weyatl. Itech iyekma okinpiaya chikome sitlalimeh, iva de itech iten okisaya se espada tlen ojka itlatekia. Ixko sa tlawel opetlania kemi tonali ijkuak chikavak petlani. Ijkuak onikittak, onivetzito ikxitlan kemi oyeskia onimikki. Pero Ye okitlali iyekma nopa iva onechilvi: —Amo ximomavti. Ne niachto iva Ne sa ik nitlami de nochi tlamantli tlen onka, iva Ne niyolitok. Ne onixpolika, pero axka niyolitok para semijkak. Ne nikinpixtok in yavejtih, kijtosneki Ne niknavatia in mikilistli iva kan kateh in mikkameh. Xikijkuilo nochi tlen otikittak, tlen axka tlamochijtok, iva tlen satepa tlamochivalos. Axka nimitzilvis tlen amika kimati tlan kijtosneki in chikome sitlalimeh tlen otikinmitak itech noyekma, iva in chikome kandelerojtih de oro. In chikome sitlalimeh kijtosneki yen tlayakankeh de tlen chikome olololistih de tlaneltokakeh. Iva in chikome kandelerojtih kijtosneki yen chikome olololistih de tlaneltokakeh. ’Xiktlajkuilili in tlayakanki de yen olololistli de tlaneltokakeh de Éfeso iva ijkí xikilvi: “Ijkí kijtova tlen kinpia chikome sitlalimeh itech iyekma, iva nemi tlatlajko de kan chikome kandelerojtih de oro: Ne nikmati nochi tlen tikchiva, titekipanova chikavak iva tikxikova nochi tlen mitzpanova, iva amo tikinxikova in tlen amo kualmeh. Noijki tikinyejyekova tlen motenevah tiotlatitlaniltih de toYejwatzi iva amo neli iva tikmomaka kuenta nik san tekajkayajkeh. Nikmati nik tikxikova nochi tlen mitzpanova, iva titlajyovia por Ne, iva amo timosotlava. Pero nikpia se tlamantli tlen amo nikvelita de te. Ayakmo techtlasojtla kemi achto otechtlasojtlaya. Por eso, xikilnamiki kenik otikatka in achto ijkuak ayamo otivetzia, iva ximoyolkuapa iva xikchiva tlen kuali tlen achto otikchivaya. Tla amo ijkó tikchivas, nivitz iva nimitzkixtilis mokandelero de kan kajki, tla amo timoyolkuapas. Pero onka se tlamantli tlen nechpaktia de te: mitzkualania tlen kichivah in nicolaítas, ijkó kemin Ne noijki nechkualania tlen yejvah kichivah. Tlen kimati tlakaki, ma kikaki tlen iTioijyotzi in Dios kinmilvia in olololistih de tlaneltokakeh. Tlen tlatlanis itech nochi ovijkayotl, Ne nikmakas ma kikua itlakilo in tlatokkuavitl tlen kitemaka nemilistli, tlen kajki kan tlaxochiojka kan kajki in Dios.” ’Xiktlajkuilili noijki in tlayakanki de yen olololistli de tlaneltokakeh de Esmirna iva ijkí xikilvi: “Ijkí kijtova tlen achto iva tlen sa ik tlami de nochi tlamantli tlen onka, tlen oixpolika iva tlen oksemi omoyoliti: Ne nikmati nochi tlen tikchiva, nochi in tlajyovilistli tlen mitzpanova, iva nikmati nik tiprowe maski yi neli tiriko inavak Dios. Iva nikmati nik yi neli tlapovah fiero de te tlen motenevah judiojtih iva amo neli, sino yejvah kateh kemi se olololistli tlen tekipanovah para yen Amo Kuali Tlakatl. Amo ximomavti por tlen mitzpanos. Porke in Amo Kuali Tlakatl kintzakuas telpiloya sekimeh de imejvah para imechyejyekos. Intlajyoviskeh majtlaktli tonali, pero te xitlaneltokato nonavak asta ijkuak timikis, iva Ne nimitzmakas in nemilistli tlen yetos kemi motlaxtlavil. Tlen kimati tlakaki, ma kikaki tlen iTioijyotzi in Dios kinmilvia in olololistih de tlaneltokakeh. Tlen tlatlanis itech nochi ovijkayotl, ayakmo tlajyovis ipan ojpa mikilistli.” ’Xiktlajkuilili noijki in tlayakanki de yen olololistli de tlaneltokakeh de Pérgamo iva ijkí xikilvi: “Ijkí kijtova tlen kipia iespada tlen ojka itlatekia: Ne nikmati nochi tlen tikchiva iva nikmati nik tichanti kan Amo Kuali Tlakatl kipia itekivajsiya, pero maski ompa tichanti, te ok titlaneltoka nonavak. Iva nion amo otikijto ke amo techneltoka ijkuak okimiktijkeh in Antipas tlen otetlapoviaya de Ne, ompa kan chanti Amo Kuali Tlakatl. Pero nikpia kana keski tlamantli tlen amo nikvelita de te. Ompa mova kateh sekimeh tlen kichivah tlen kijtova itlamachtil in Balaam. Porke Balaam okimachti in Balac ken kichivas para ma tlajtlakolchivakah in gentejtih de Israel. Okinmilvi ma kikuakah tlakuali tlen kinmaniliah in diosmeh tlen tlamachivaltih iva ma avilnemikah itech tlajtlakoli. Noijki ompa kateh mova sekimeh tlen kichivah kemi kijtova intlamachtil in nicolaítas, tlen Ne nikkualankaita. Por eso, ximoyolkuapa porke tla amo timoyolkuapas, san nima mopan nivitz nimitzmagas iva invah nikmomagas tlen kitokah intlamachtil in nicolaítas ika noespada tlen kisa de itech noten. Tlen kimati tlakaki, ma kikaki tlen iTioijyotzi in Dios kinmilvia in olololistih de tlaneltokakeh. Tlen tlatlanis itech nochi ovijkayotl, nikmakas ma kikua in maná tlen tlaatitok itech ilvikak. Iva noijki nikmakas se tetzintli istak kan ijkuilitos se yankuik tokayotl tlen amika kixmati, sino san yen tlen akin kiselis.” ’Xiktlajkuilili noijki in tlayakanki de yen olololistli de tlaneltokakeh de Tiatira iva ijkí xikilvi: “Ijkí kijtova iKone in Dios, tlen kinpia ixtololovah xotlatokeh kemi tlitl iva kinpia ikxivah petlantokeh kemi tepostli bronce: Ne nikmati nochi tlen tikchiva. Nikixmati motlasojtlalis, motlaneltokalis, motekipanolis inavak Dios iva nikmati nik tikxikova tlen mitzpanova. Noijki nikmati nik axka okachi titekipanova iva amo kemi achto. Pero nikpia kana keski tlamantli tlen amo nikvelita de te. In sivatl Jezabel tlen moteneva tiotenejmachti, tikkavilia ma kinmachti notekipanojkavah. Ika itlamachtil kinkajkayava ma avilnemikah itech tlajtlakoli iva ma kikuakah in tlakuali tlen kinmaniliah in diosmeh tlen tlamachivaltih. Yejón sivatl Ne yonikmakak tiempo para ma moyolkuapa para ayakmo ma kinmomekati in tlakah, pero amo tlakaki. Por eso, yejón sivatl niktoktis ma mokoko chikavak asta ma sa weto ipan ikochtlapech, iva ijkó noijki nikintoktis in tlakah tlen kichivah inmosa, tla amo kikavaskeh tlen kemi ye kichiva, Ne nikintoktis ma mokokokah iva ma tlajyovikah miek. Iva ipilvah yejón sivatl nikinmiktis. Ijkó, nochtin olololistih de tlaneltokakeh kimatiskeh nik in Ne nochi nikmati tlán kiyejyekovah in gentejtih itech intlayejyekol iva itech inyolo. Iva kada se de imejvah nimechmakas ijkó kemi tlen onkichijkeh. Pero imejvah tlen inkateh ompa Tiatira, tlen amo inkiseguirovah yejón tlamachtili iva nion amo inkixmatih tlen yejvah kitenevah tlamachtili tlen okachi tlaatitok de tlen Amo Kuali Tlakatl, imejvah nimechmaka san yen nin tlanavatili: Xikneltokatokah in tlamachtilistli tlen yinkimatih iva yen yejón xikchijtokah, asta ijkuak oksemi nivalmuikas. Tlen tlatlanis itech nochi ovijkayotl iva kichijtos tlen Ne nikneki asta ijkuak mikis, Ne niktlalis yen ma tlanavati itech nochtin países. Kinnavatis ika se vara de tepostli, iva kinxajxamanis kemi oyeskia xoktzimeh. Ijkó kemin Ne onikseli tekivajkayotl de noTajtzi, ye no ijkó kiselis. Iva noijki nikmakas tlen kualkan sitlali. Tlen kimati tlakaki, ma kikaki tlen iTioijyotzi in Dios kinmilvia in olololistih de tlaneltokakeh.” ’Xiktlajkuilili noijki in tlayakanki de yen olololistli de tlaneltokakeh de Sardis iva ijkí xikilvi: “Ijkí kijtova tlen kinpia chikome ijyotzitzintih de Dios iva chikome sitlalimeh: Ne nikmati nochi tlen tikchiva, iva nikmati ke miekeh kijtovah tikpia nemilistli, pero para Ne tika kemi timiktok. Xitlachixto, iva xikchikavili tlen ok tikpia antes de tikpolos para semijkak. Porke yonimitzitak ke amo nochi yompa tlen tikchiva ixpan noDios. Por eso, xikilnamiki nochi in tlamachtilistli tlen yotikseli iva tlen yotikakki. Xikvelkaki iva ximoyolkuapa. Porke tla amo titlachixtos, nivitz kemi se ichtekki iva amo tikmomakas kuenta tlán ora mopa noonkisaki. Pero tikinpixtok ompa Sardis sekimeh tlen ayamo kisokiotiah intlaken ika tlajtlakoli. Yejvah nova nemiskeh ika intlaken istak, porke intech povi. Tlen tlatlanis itech nochi ovijkayotl, tlakentos de istak, iva amo nikpopolilis itoka itech libro kan ijkuilitok intoka nochtin tlen kipiah nemilistli para semijkak, sino nikijtos ixpan noTajtzi iva inmixpan iilvikaktlatitlanilvah nik ye noaxka. Tlen kimati tlakaki, ma kikaki tlen iTioijyotzi in Dios kinmilvia in olololistih de tlaneltokakeh.” ’Xiktlajkuilili noijki in tlayakanki de yen olololistli de tlaneltokakeh de Filadelfia iva ijkí xikilvi: “Ijkí kijtova tlen Yolchipavak iva tlen Yolmelajka, tlen kipia in yave de David. Ijkuak Ye tlatlapova, amika veli tlatzakua. Iva ijkuak Ye tlatzakua, amika veli tlatlapova: Ne nikmati nochi tlen tikchiva. Ne yoniktlapo se puerta para te tlen amika velis kitzakuas. Maski amo tikpia miek chikavalistli, te tikchiva tlen kijtova notlajtol, iva amo keman tikijtova ke amo techixmati. Xikitta, tlen povih ivan Amo Kuali Tlakatl, tlen motenevah judiojtih iva amo neli, sino san tekajkayajkeh, Ne nikchivas ma motlankuaketzakah mokxitla, para ma kimatikah ke Ne nimitztlasojtla. Iva komo otikvelkakki notlanavatil tlen kijtova xitlaxiko itech tlajyovilistli, Ne noijki nimitzpalevis de itech neká tlajyovilistli tlen vitz itech nochi in tlaltikpaktli, para nikinyejyekos nochtin in tlaltikpaktlakah. Nivitz san nima. Xikmalvi in tlaneltokalistli tlen tikpia nonavak, para amika ma mitzkixtili mokorona. Tlen tlatlanis itech nochi ovijkayotl, Ne nikchivas ma yeto kemi pilar itech itemplo noDios, iva ayakmo keman kisas de ompa. Iva ipa nikijkuilos itoka noDios, iva itoka in siudad de noDios, tlen yankuik Jerusalén tlen valtemos de ilvikak kan kajki noDios. Iva noijki ipa nikijkuilos tlen yankuik notoka. Tlen kimati tlakaki, ma kikaki tlen iTioijyotzi in Dios kinmilvia in olololistih de tlaneltokakeh.” ’Xiktlajkuilili noijki in tlayakanki de yen olololistli de tlaneltokakeh de Laodicea iva ijkí xikilvi: “Ijkí kijtova tlen Amén, tlen kijtova tlen yi neli iva amo tlakajkayava, iva por Ye, Dios okichi nochi tlen onka: Ne nikmati nochi tlen tikchiva. Nikmati nik amo tisesek iva nion amo titotonik. Okachi kuali tla otieskia tisesek o noso titotonik. Pero komo san tiyamankatotonik, iva amo tisesek nion amo titotonik, tonses Ne nimitzkixtis de nonavak kemi oyeskia nimitzijsojtlas de kan noten. Porke te tikijtova titomine, kuali tika iva amitla mitzpolova. Pero amo tikmomaka kuenta ke ixpan Dios te tiprowe, amitla tikpia, tiktemaka lástima, amo titlachia iva tixipetztik. Por eso, Ne nimitzilvia xikkova nonavak oro tlen yokichipajkeh ijtik tlitl para ijkó yi neli xieto tiriko. Iva nonavak xikkova tzotzoli istak para ximotzotzolti para ayakmo xipinava por tixipetztik. Iva noijki nonavak xikkova pajtli kolirio para moixtololovah para kuali xitlachia. Ne nikinmajva iva nikinyekketza nochtin tlen nikintlasojtla. Ijkó pues, ximoyolkuapa iva xixotlato chikavak itech motlaneltokalis. Xikitta. Ne nika kan puerta nitlatokarojtok. Tla íkka kikakis notlajtol iva kitlapos in puerta, Ne nikalakis iva nitlakuas iva, iva ye noijki tlakuas nova. Tlen tlatlanis itech nochi ovijkayotl, Ne nikavilis nova ma motlali kan notekivajsiya kan nitlanavatia, ijkó kemin Ne onitlatlanki iva onimotlali ivan noTajtzi kan itekivajsiya kan Ye tlanavatia. Tlen kimati tlakaki, ma kikaki tlen iTioijyotzi in Dios kinmilvia in olololistih de tlaneltokakeh.” Satepa de nin, onikittak se puerta tlapotok itech ilvikak. Iva neká tlajtoli tlen achto onikakki, tlen omokakki chikavak kemi ijkuak kipitzah se tlapitzali, onechilvi: —Xivalejko nika, iva nimitzititis nochi tlen tlamochivalos satepa. Ijkuakó onikmachili notech ivelitilis iTioijyotzi in toYejwatzi, iva onikittak itech ilvikak se wei tekivajsiya, iva itech yejón tekivajsiya onikittak se tlen ompa yetok. Iva tlen oyetoka itech yejón tekivajsiya opetlania kemi se tetl de jaspe iva cornalina. Iva in tekivajsiya okiyavalojtoka se kosamalotl tlen opetlania kemi se tetl itoka esmeralda. Yejón tekivajsiya noijki okiyavalojtokah oksekimeh senpoali ivan navi tekivajsiyajtih, iva itech yejonmeh tekivajsiyajtih oyetokah senpoali ivan navi tetajtzitzintih, otzotzolejtokah de istak iva okipiayah itech intzonteko se korona de oro. Iva kan kajki yejón tekivajsiya okisaya tlapejpetlanilistli, otlaijkoyukaya iva otlatijtikuinia. Iva iyakapan tekivajsiya oxotlatokah chikome tlaviltih de tlitl, kijtosneki yen chikome ijyotzitzintih de toYejwatzi. Iyakapan tekivajsiya okatka kemi atl tlen wei tlen yi neli chipavak kemi teskatl. Tlatlajko de kan tekivajsiya okiyavalojtokah navi kemi ikajmeh tlen yolitokeh tlen otentokah de ixtololomeh ik inyakapa iva ik inkuitlapa. Se de yejonmeh ikajmeh omottaya kemi se lión, oksé omottaya kemi se toro, oksé okipiaya ixko kemi se tlakatl, iva oksé omottaya kemi se kuixi patlantok. Nochtin yejonmeh navih ikajmeh tlen yolitokeh okinpiayah chikuase inmajasvah kada se, iva itech inmajasvah okinpiayah miekeh ixtololomeh ik panixko iva ik tlatlaijtik. Ika tonali ika yovali amo omoseviayah de okijtovayah: Santo, Santo, Santo, toTeko, Dios tlen kipia nochi velitilistli, tlen achto yokatka, tlen axka onka iva tlen satepa vitz. Iva nochipa ijkuak yejonmeh ikajmeh tlen yolitokeh okimakayah weijkachivalistli, tetlakitalistli iva tlasojkamachilistli tlen yetok itech itekivajsiya tlen yolitok para semijkak, ijkuakó noijki in senpoali ivan navi tetajtzitzintih omotlankuaketzayah iyakapa tlen yetok itech itekivajsiya, iva okimavistiliayah tlen yolitok para semijkak, iva okitlaliayah inkorona iyakapan tekivajsiya, iva okijtovayah: ToTeko Dios, tejwatzi motech povi in weijkachivalistli, in tetlakitalistli iva in velitilistli. Porke tejwatzi otikchi nochi tlen onka, nochi omochi iva onka porke tejwatzi ijkó otikmonekilti. Iva onikittak itech iyekma de tlen oyetoka itech tekivajsiya se libro kimilitok, ijkuilitok ik tlatlaixko iva ik tlatlaijtik iva otzaktoka ika chikome seyojtih. Iva onikittak se ilvikaktlatitlanili tlen kipia miek velitilistli tlen otlajtlania chikavak: —¿Akin itech povi para kintzayanas in seyojtih iva kitlapos in libro? Pero amika okatka ompa itech ilvikak nion itech tlaltikpaktli nion itlampa in tlaltikpaktli tlen akin ma itech povi kitlapos in libro, iva nion para kittas tlán ijkuilitok. Ne sa tlawel onichokak, porke amo okatka nion se tlen akin ma itech povi para kitlapos iva kileros in libro, iva nion para kittas tlán ijkuilitok. Ijkuakó se de yejvah tlen tetajtzitzintih onechilvi: —Amo xichoka, porke in lión tlen valajtok de Judá iva tewejkaixvi de David, Ye yokintlanili tlen kitlavelitah iva itech povi para kitlapos in libro iva kintzayanas in chikome seyojtih. Ijkuakó onikittak moketok se Ichkakonetl tlatlajko de kan tekivajsiya iva tlatlajko de kan navi ikajmeh tlen yolitokeh, iva tlatlajko de kan tetajtzitzintih. Yejón Ichkakonetl omottaya kemi yokimiktijkah. Okinpiaya chikome ikuakuavah iva chikome ixtololovah, iva yejón kijtosneki yen chikome ijyotzitzintih de toYejwatzi tlen okintitlankeh itech nochi in tlaltikpaktli. Yejón Ichkakonetl oyá kan kajki in tekivajsiya, iva okitzki in libro tlen okipiaya itech iyekma de yen tlen oyetoka itech tekivajsiya. Ijkuak okitzki in libro, ijkuakó tlen navi ikajmeh tlen yolitokeh iva in senpoali ivan navi tetajtzitzintih, omotlankuaketzkeh iyakapan Ichkakonetl. Kada se okipiaya se arpa iva sejse kopa de oro tentok de ajviakayotl kemi oyeskia kopali, iva yejón ajviakayotl kijtosneki yen indiostzajtzilis de tlen iaxkavah in toYejwatzi. Iva okitlakuikayah se yankuik tlakuikali: Tejwatzi motech povi para tikitzkis in libro iva tikintzayanas in seyojtih. Porke omitzixpolojkah, iva ika moesso otikinko miekeh gentejtih para ma yekah iaxkavah in Dios, de nochi tlatlamantli gentejtih, de nochtin tlen tlatlamantli nik tlapovah, de nochtin altepemeh, iva de nochtin países. Iva otikchi ma yekah kemi wejwei tlanavatijkeh iva kemi tiopixkeh para Dios, iva yejvah tlanavatiskeh itech nin tlaltikpaktli. Satepa onitlachixki iva onikinkakki miekeh ilvikaktlatitlaniltih tlen okiyavalojtokah in tekivajsiya, iva okinyavalojtokah tlen navi ikajmeh tlen yolitokeh, iva noijki okinyavalojtokah in senpoali ivan navi tetajtzitzintih. Okatkah miyones iva miyones de ilvikaktlatitlaniltih. Iva okijtovayah chikavak: In Ichkakonetl tlen okixpolojkah itech povi ma kiseli velitilistli, rikojyotl, tlamatilistli, chikavalistli, tetlakitalistli, weijkachivalistli iva yektenevalistli. Iva nochi tlamantli tlen toYejwatzi okichi itech ilvikak, itech tlaltikpaktli, itlampa tlaltikpaktli, itech atl, onikinkaki okijtovayah: Para tlen yetok itech itekivajsiya iva para tlen Ichkakonetl, para yejvah ma yeto in yektenevalistli, tetlakitalistli, weijkachivalistli iva in velitilistli para semijkak. Tlen navi ikajmeh tlen yolitokeh okijtovayah: —¡Ijkó ma yeto! Tlen senpoali ivan navi tetajtzitzintih omotlankuaketzkeh iva okimavistilijkeh tlen yolitok para semijkak. Onikittak ijkuak in Ichkakonetl okitzayanki se seyo de yen chikome seyojtih, iva onikakki se de yejvah tlen navi ikajmeh tlen yolitokeh okijto chikavak kemi se tlatikuinilistli: —¡Xiviki! Tonses ne onitlachixki, iva onikittak se kabayo istak, iva tlen ipan oyetiaya okitzkijtoka se arko. Iva okimakakeh se korona, iva okiski tlatlantiv iva para velis tlatlanis. Ijkuak in Ichkakonetl okitzayanki ipan ome seyo, ijkuakó onikakki tlen ipan ome kemi ikajmeh tlen yolitokeh, onikakki okijto: —¡Xiviki! Iva okiski oksé kabayo sa tlawel chichiltik. Iva tlen ipan oyetiaya okimakakeh velitilistli para ma kichiva ayakmo ma kipiakah yolsevilistli in tlaltikpaktlakah iva ma momijmiktikah sa entre yejvah. Iva okimakakeh se wei espada. Ijkuak in Ichkakonetl okitzayanki ipan eyi seyo, ijkuakó ipan eyi de yejvah tlen ikajmeh tlen yolitokeh, onikakki okijto: —¡Xiviki! Ne onitlachixki, iva onikittak se kabayo tlilivik. Iva tlen ipan oyetiaya okivikaya se libra itech ima. Iva onikakki se tlajtoli tlatlajko de kan kateh tlen navi ikajmeh tlen yolitokeh, okijtovaya: —Se kilo de trigo o noso eyi kilo de cebada ipati se denario, tlen tlaxtlavili de se tonali. Pero amo xikijtlako in aseite ivan vino. Ijkuak in Ichkakonetl okitzayanki ipan navi seyo, ijkuakó ipan navi de yejvah tlen ikajmeh tlen yolitokeh, onikakki okijto: —¡Xiviki! Onitlachixki, iva onikittak se kabayo kostik. Iva tlen ipan oyetiaya omotokayotiaya Mikilistli, iva ikuitlapa ovalaya in Mikachantli. Iva okimakakeh velitilistli para kinmijmiktis se de navi parte de nochtin tlaltikpaktlakah, para kinmijmiktis ika momagalistli, ika apistli, ika kokolistli iva ika yolkameh tekuanimeh. Ijkuak in Ichkakonetl okitzayanki ipan makuili seyo, onikittak itlampa artal kan okinmiktiayah yolkameh inmanimajvah de tlen okinmiktijkeh porke otetlapoviayah de itlajtol in toYejwatzi iva porke okinextiayah intlaneltokalis. Iva okijtovayah chikavak: —ToTeko, tejwatzi tiyolchipavak iva tiyolmelajka, ¿asta keman tikintlajyoviltis iva tikintlaxtlavaltis in tlaltikpaktlakah tlen otechmiktijkeh? Ijkuakó okinmakakeh intzotzol istak, iva okinmilvijkeh ok ma mosevikah ok keski tonali, asta ma ajsikah nochtin oksekimeh inmiknivah tlen tekipanovah para toYejwatzi tlen noijki kinmiktiskeh kemi yejvah. Ijkuak in Ichkakonetl okitzayanki ipan chikuase seyo, onikittak sa tlawel chikavak otlalolinki. In tonali otlilevik kemi tzotzoli tlilivik tlen konakiah ijkuak íkka ixpolivi. In metzi ochichilevik kemi estli. In sitlalimeh de ilvikak ovetzkeh itech tlaltikpaktli, ijkó kemi ijkuak in ejekatl kitepeva itlakilo in igoskuavitl. In ilvikak opolivik kemi oyeskia se amatl okimilojkeh. Nochtin tepemeh ivan tlalmeh tlen yavalitokeh de atl tlen wei omijkuanijkeh de kan okatkah. Ijkuakó omotlaatijkeh ijtik tlakuyojtih iva ijtik tepejximeh in wejwei tlanavatijkeh de nin tlaltikpaktli, noijki tlen wejweititokeh, tlen tominejkeh, tlen kapitanmeh de soldadojtih, tlen chijchikavakeh, gentejtih tlen tlakovaltih iva tlen amo tlakovaltih. Iva okinmilviayah in tepemeh ivan tepejximeh: —Topah xivetzikah, iva techtlaatikah para amo ma techitta tlen yetok itech itekivajsiya. Amo ma techajsi ikualanilis in Ichkakonetl. Porke yoajsiko in wei tonali de ikualanilis, iva amika velis kixikos. Satepa de nin, onikinmitak navi ilvikaktlatitlaniltih moketokeh itech tlaltikpaktli ik navi lado: se ik tlakpak, se ik tlani, se ik kan kisa tonali iva oksé ik kan onpolivi in tonali. Yejonmeh ilvikaktlatitlaniltih okintzakuilijtokah in navi ejekameh para amo ma ejeka itech tlaltikpaktli, nion itech atl tlen wei, iva nion itech kuanmeh. Noijki onikittak oksé ilvikaktlatitlanili tlen ovalaya de ik kan valkisa tonali, tlen okipiaya iseyo in toYejwatzi tlen yolitok. Yejón ilvikaktlatitlanili okintzajtzili chikavak in navi ilvikaktlatitlaniltih tlen okinmakakeh velitilistli para tlaijtlakoskeh itech tlaltikpaktli iva itech atl tlen wei. Okinmilvi: —Ayamo xikijtlakokah in tlaltikpaktli, nion atl tlen wei iva nion kuanmeh, achto moneki tikinneskayotiskeh itech inmixkuak nochtin itekipanojkavah in Dios. Iva onikakki keskimeh okinneskayotijkeh. Okinneskayotijkeh 144,000 de nochtin majtlaktih ivan ome familias de Israel. Tlen familia de Judá 12,000, tlen familia de Rubén 12,000, tlen familia de Gad 12,000, tlen familia de Aser 12,000, tlen familia de Neftalí 12,000, tlen familia de Manasés 12,000, tlen familia de Simeón 12,000, tlen familia de Leví 12,000, tlen familia de Isacar 12,000, tlen familia de Zabulón 12,000, tlen familia de José 12,000, iva tlen familia de Benjamín 12,000. Satepa de nin, onitlachixki iva onikinmitak sa tekitl miekeh gentejtih asta amo velis se kinpovas. Ompa okatkah gentejtih de nochtin países, de nochi tlatlamantli gentejtih, de nochtin tlen tlatlamantli nik tlapovah iva de nochtin altepemeh. Omoketokah iyakapan tekivajsiya iva iyakapan Ichkakonetl. Okipiayah intzotzol istak iva okipiayah seki soyatl itech inmah. Iva chikavak otzajtziah, okijtovayah: Totemakixtilis vitz de Dios, tlen yetok itech itekivajsiya, iva de yen Ichkakonetl. Iva nochtin ilvikaktlatitlaniltih omoketokah okiyavalojtokah in tekivajsiya iva okinyavalojtokah in tetajtzitzintih, iva noijki okinyavalojtokah tlen navih ikajmeh tlen yolitokeh. Iva omotlankuaketzkeh iyakapan tekivajsiya iva omixtlapachojkeh ipan tlali iva okimavistilijkeh in toYejwatzi. Okijtojkeh: ¡Ijkó ma yeto! In yektenevalistli, in weijkachivalistli, in tlamatilistli, in tlasojkamachilistli, in tetlakitalistli, in velitilistli iva in chikavalistli, ma yeto para yen Dios para semijkak. Ijkó ma yeto. Ijkuakó se de yejvah tlen tetajtzitzintih onechtlajtlani: —¿Akinmeh ninmeh tlen tzotzolejtokeh de istak, iva de kan ovalajkeh? Iva ne onikilvi: —NoTeko, mach nikmati. Tejwatzi tikmati akinmeh iva de kan ovalajkeh. Iva Ye onechilvi: —Ninmeh yejvah tlen okiskeh de itech tlajyovilistli temavti. Okipakeh intzotzol iva okistalijkeh ika iesso in Ichkakonetl. Por eso kateh iyakapan itekivajsiya in Dios, tekipanovah inavak kan itemplo ika tonali ika yovali. Iva tlen yetok itech itekivajsiya kinkuidaros porke chantis invah. Mach ok tiojsiviskeh iva mach ok amikiskeh, mach ok tonaltlatlaskeh iva nion mach ok tonalmikiskeh. Porke in Ichkakonetl tlen kajki tlatlajko de kan tekivajsiya, yen yetos intlajpixki iva kinvikas itech ameyaltih tlen kitemakah nemilistli. Iva Dios kinvajvachilis inmixayo. Ijkuak in Ichkakonetl okitzayanki in chikome seyo, ayakmitla omokakki ompa ilvikak kemi tlajko ora. Satepa onikinmitak chikome ilvikaktlatitlaniltih tlen omoketokah iyakapan toYejwatzi, iva okinmakakeh chikome tlapitzaltih, se tlapitzali para kada se ilvikaktlatitlanili. Satepa ovala oksé ilvikaktlatitlanili iva omoketzki iyakapan artal kan kichichinovah ajviakayotl. Okipiaya se tlapopochkaxitl de oro. Iva okimakakeh miek ajviakayotl kemi oyeskia kopali para ma kisetili ivan indiostzajtzilis in toknivah yolchipavakeh, iva ma kitlali kemi se tlamanali ipan artal de oro tlen kajki iyakapan tekivajsiya. Ipokyo in ajviakayotl okiski de kan tlapopochkaxitl tlen okipixtoka in ilvikaktlatitlanili itech ima, otlejkok in poktli iva indiostzajtzilis in toknivah yolchipavakeh iva oajsito asta inavak toYejwatzi. Satepa in ilvikaktlatitlanili okitzki in tlapopochkaxitl, okitemiti ika tlixochtli tlen okatka ipan artal iva okitlamotlak ipan tlaltikpaktli. Ope tlatijtikuini, tlaijkoyuka, tlapejpetlani iva tlalolini. Satepa in chikome ilvikaktlatitlaniltih tlen okipiayah in chikome tlapitzaltih omotlayektlalilijkeh para tlapitzaskeh. Se ilvikaktlatitlanili achto otlapitzki, iva ijkuakó ovetzki itech tlaltikpaktli tesivitl iva tlitl nelitok ivan estli. Iva otlatlak se de eyi parte de nin tlaltikpaktli, otlatlak se de eyi parte de nochi in kuavyo iva nochi in xivyo. Tlen ipan ome ilvikaktlatitlanili otlapitzki, iva ijkuakó ovetzki ijtik atl tlen wei kemi se tepetl xotlatok. Iva se de eyi parte de yen atl tlen wei omokuapki estli. Iva se de eyi parte de nochtin in yolkameh tlen okatkah ijtik atl omikkeh, iva se de eyi parte de nochtin in barkojtih oxixitikakeh. Tlen ipan eyi ilvikaktlatitlanili otlapitzki, iva ijkuakó se wei sitlali ovetzki de ilvikak tlen oxotlativalaya kemi se wei tlitl. Ovetziko ipan se de eyi parte de nochtin weyameh ivan ameyaltih. In sitlali omotokayotiaya Chichik. Iva se de eyi parte de nochtin ameh ochichiyakeh, iva miekeh tlaltikpaktlakah omikkeh porke okonikeh yejón atl. Tlen ipan navi ilvikaktlatitlanili otlapitzki, iva ijkuakó oijtlakavik se de eyi parte in tonali, in metzi ivan sitlalimeh. Por eso, in tonali ayakmo otlaviaya se de eyi parte de tlajka, iva in metzi ivan sitlalimeh ayakmo otlaviayah se de eyi parte de yovak. Satepa onikittak se ilvikaktlatitlanili patlantinemi tlatlajko ilvikak, iva onikakki okijto chikavak: —¡Ay, ay! ¡Prowestih tlen chantih ipan tlaltikpaktli ijkuak tlapitzaskeh tlen oksekimeh eyi ilvikaktlatitlaniltih tlen ok polivih! Tlen ipan makuili ilvikaktlatitlanili otlapitzki, iva onikittak se sitlali tlen ovetziko de ilvikak asta ipan tlaltikpaktli. Yejón sitlali okimakakeh in yave para kitlapos in wei olvastli wejkatla. Okitlapo yejón olvastli, iva okiski miek poktli kemi oyeskia ipokyo se orno. Yejón poktli okitlayovalti in tonali ivan ejekatl. De ijtik yejón poktli okiskeh miekeh chapulimeh tlen opatlaniah ipan tlaltikpaktli, iva okinmakakeh velitilistli para tetzopitiskeh kemi oyeskia kolomeh. Iva okinnavatijkeh amo ma kijtlakokah in xivyo, nion itla tlen xoxovik iva nion se kuavitl, sino san yen tlaltikpaktlakah tlen amo kipiah iixneskayo in toYejwatzi itech inmixkuak. Pero amo okinkavilijkeh ma kinmiktikah in tlaltikpaktlakah, sino san ma kinkojkokah makuili metztli. Okatka sa tlawel tekoko kemi ijkuak íkka kitzopitia se kolotl. Itech nekateh tonaltih in tlaltikpaktlakah kinekiskeh mikiskeh pero amo velis. Iva maski kinekiskeh mikiskeh, in mikilistli kincholilis. In chapulimeh okatkah kemi kabayojtih tlen yi tlamachtiltih para yaskeh itech momagalistli. Itech intzonteko okipiayah kemi se korona de oro, iva inmixko okatka kemi ixko se tlakatl. Okipiayah intzonkal kemi itzonkal se sivatl, iva intlanvah okatka kemi itlanvah se lión. Iva tlen ika omotzakuiliayah itech inmelpa okatka kemi de tepostli. Iva inmajasvah oijkoyukayah chikavak kemi ijkuak in kabayojtih kintlatlalochtiah in karretajtih itech momagalistli. Okipiayah inkuitlapil kemi ikuitlapil se kolotl iva okipiayah inmi. Iva okipiayah velitilistli itech inkuitlapil para kinkojkoskeh in tlaltikpaktlakah makuili metztli. In chapulimeh okipiayah se inwei tlanavati, yen ilvikaktlatitlanili de tlen wei olvastli. Yejón ilvikaktlatitlanili ika tlajtoli hebreo itoka Abadón, iva ika tlajtoli griego itoka Apolión, kijtosneki tlaijtlako. Opanok tlen yikinika tekokojkayotl, pero ok opolivia ok ome tekokojkayotl para panos. Tlen ipan chikuase ilvikaktlatitlanili otlapitzki, iva onikakki se tlajtoli tlen omokakki tlatlajko de kan navi kuakuavtih de kan artal de oro tlen okatka iyakapan Dios. Iva yejón tlajtoli okilvi tlen ya ipan chikuase ilvikaktlatitlanili tlen okipixtoka itlapitzal: —Xikinkajkava in navi ilvikaktlatitlaniltih tlen ilpitokeh inakastlan wei weyatl Eufrates. Yejonmeh navi ilvikaktlatitlaniltih yokatkah para kichivaskeh intekiv itech yejón ora, itech yejón tonali, itech yejón metztli iva itech yejón xivitl, iva ijkuakó okintojtonkeh para ma kinmiktikah se de eyi parte de nochtin tlaltikpaktlakah. Iva onikakki ke okatkah ome siento miyones de soldadojtih tlen oyayah ipan kabayojtih. Ijkó onikinmitak itech neká tetzavistlachialistli, in kabayojtih iva tlen inpah oyetiayah. Tlen inpah oyetiayah okipiayah inmelpa tlen ika omotzakuiliayah okatka chichiltik kemi tlitl, asul kemi tetl zafiro iva kostik kemi azufre. In kabayojtih okipiayah intzonteko kemi itzonteko se lión, iva de kan inkamak okisaya tlitl, poktli iva azufre. Se de eyi parte de nochtin tlaltikpaktlakah omikkeh ika ninmeh eyi tlajyovilistih tlen okiskeh de kan inkamak in kabayojtih. In velitilistli de yejonmeh kabayojtih okipixtokah itech inkamak iva itech inkuitlapil, porke inkuitlapil okatkah kemi kovameh tlen okipiayah intzonteko iva otetzopitiayah. Pero tlen oksekimeh tlaltikpaktlakah, tlen amo omikkeh ika yejonmeh tlajyovilistih, amo okikajkeh de kichivaskeh tlen amo kuali, nion amo okajkeh de kinweijkachivaskeh in amo kuali ejekameh ivan diosmeh de oro, de plata, de bronce, de tetl iva de kuavitl, tlen amo tlachiah, nion amo tlakakih iva nion amo nejnemih. Nion amo okikajkeh de temiktiskeh, de tetlajchiviskeh, de avilnemiskeh itech tlajtlakoli, iva de tlachtekiskeh. Satepa onikittak oksé ilvikaktlatitlanili chikavalise tlen ovaltemovaya de ilvikak, kikentivitz mixtli iva ikpak itech itzonteko okivalikaya se kosamalotl. Ixko opetlania kemi tonali, iva ikxivah omottayah kemi pilartih xotlatokeh. Okipixtoka itech ima se librojtzi tlapotok, iva okitlali iyekikxi ipan atl tlen wei iva iopochikxi okitlali ipan tlaltikpaktli. Iva otzajtzik chikavak kemi ijkuak tzajtzi se lión. Iva ijkuak otzajtzik, omokakki otlanankilijkeh chikome tlatikuinilistih. Iva ijkuak otlanankilijkeh yejonmeh chikome tlatikuinilistih, ne ya yonikijkuiloskia, pero ijkuakó onikakki se tlajtoli de ilvikak onechilvi: —Amo xikijkuilo tlen okijtojkeh in chikome tlatikuinilistih, sino san te xikmato tlen okijtojkeh. Satepa in ilvikaktlatitlanili tlen onikittak tlaksatok ipan atl tlen wei iva ipan tlaltikpaktli, okajkuanki iyekma ik ilvikak iva okitemakak itlajtol inavak toYejwatzi tlen yolitok para semijkak, tlen okichi in ilvikak, in tlaltikpaktli, in atl iva nochi tlen onka intech. Okijto: —Dios ayakmo mochias okachi. Ijkuak ipan chikome ilvikaktlatitlanili tlapitzas, ijkuakó Dios kichivas tlen san Ye yokimatoka tlán kichivas. Kichivas ijkó kemi yokinmatiltijka itlakevalvah tlen tiotenejmachtijkeh. In tlajtoli tlen achto onikakki de ilvikak, oksemi onechilvi: —Xivia, iva xikitzki in librojtzi tlen tlapotok itech ima in ilvikaktlatitlanili tlen tlaksatok ipan atl tlen wei iva ipan tlaltikpaktli. Onia kan okatka in ilvikaktlatitlanili iva onikilvi ma nechmaka in librojtzi, iva ye onechilvi: —Xikitzki iva xikua. Itech moten tikmachilis tzopelik kemi serajnektli, pero ik moijtik tikmachilis chichik. Tonses onikitzki in librojtzi de kan ima in ilvikaktlatitlanili iva onikua. Itech noten onikmachili tzopelik kemi serajnektli, pero ijkuak oniktolo, ik noijtik onikmachili chichik. Ijkuakó in ilvikaktlatitlanili onechilvi: —Moneki oksemi xikijto tlen Dios mitzilvis para xikinmilvi miekeh altepemeh, miekeh países, miekeh tlen tlapovah tlatlamantli tlajtoli iva miekeh wejwei tlanavatijkeh. Satepa onechmakakeh se kuavitl kemi metro, iva onechilvijkeh: —Ximoketza iva xiktamachiva itemplo in Dios ivan artal, iva xikinpova keskimeh tlen ompa kimavistiliah in Dios. Pero amo xiktamachiva in kiavaktli tlen kajki kiavak de kan templo, porke yejón kiavaktli yokinmaktilijkeh tlen amo tlaneltokah inavak Dios. Yejvah ipan mokejketzaskeh in siudad chipavak eyi xivitl ivan tlajko. Iva ne nikintitlanis ome notestigojvah para kijtoskeh tlen Ne nikinmilvis por 1,260 tonaltih, iva konakijtoskeh intzotzol de netekipacholi kemi ijkuak íkka ixpolivi. Yejonmeh ome testigojtih kijtosneki yejvah tlen ome olivoskuanmeh ivan tlen ome kandelerojtih, tlen kateh iyakapan Dios tlen iteko in tlaltikpaktli. Tla íkka kineki itla kintoktis, yejvah kixtiah tlitl itech inten iva kinchichinovah tlen kintlavelitah. Ijkó nik mikis tlen akin kinekis itla kintoktis. Yejonmeh ome testigojtih kipiah velitilistli para kitzakuaskeh in ilvikak, para ayakmo ma kiavi mientras tlanejmachtiskeh ika Dios itlajtol. Noijki kipiah velitilistli para kikuapaskeh estli in atl, iva noijki para kitlajyoviltiskeh in tlaltikpaktli ika nochi tlamantli fierotik, san keski welta kinekiskeh. Iva ijkuak tlamiskeh de tetlapoviskeh tlen Dios okinmilvi ma kijtokah, in amo kuali yolkatl tlen kisas de kan wei olvastli, invah mokitzkis, iva kintlanilis iva kinmiktis. Inkuerpo tilantoskeh itech ojmeh de kan wei siudad kan toTeko okikrusifikarojkeh. Yejón siudad noijki kaviltokayotiah Sodoma iva Egipto. In gentejtih de ik sentetl altepemeh, de nochi tlatlamantli gentejtih, nochtin tlen tlapovah tlatlamantli tlajtoli iva de nochtin países kittaskeh inkuerpo de yejonmeh ome mikameh tilantoskeh eyi tonali ivan tlajko, iva amo kitekaviliskeh ma kintookakah. In tlaltikpaktlakah pakiskeh porke yomikkeh yejonmeh omeh tiotenejmachtijkeh, ilvichivaskeh iva motlatliokoliskeh se ivan oksé, porke yejonmeh ome tiotenejmachtijkeh ayakmo tlakuejsoskeh. Pero satepa de eyi tonali ivan tlajko, in ijyoyotl tlen kitemaka nemilistli tlen Dios okititlanki, okalakki intech iva omoketevakeh. Iva nochtin tlen okinmitakeh sa tlawel omomavtijkeh. Satepa tlen ome testigojtih okikakkeh se tlajtoli chikavak, okinmilvi: —Xitlejkokah nika tlakpak. Yejvah otlejkokeh para ilvikak itech se mixtli iva tlen kintlavelitah okinmitakeh. San nima ijkuakó chikavak otlalolinki iva se majtlaktli parte de nochi in siudad oxixitikak, iva omikkeh chikome mil gentejtih ika yejón tlalolinilistli. Oksekimeh tlen amo omikkeh, sa tlawel omomavtijkeh iva okiweijkachijkeh in Dios tlen kajki ilvikak. Ijkó nik opanok tlen ipan ome tekokojkayotl, pero san nima ompa vitz oksé tlen ipan eyi tekokojkayotl. Tlen ipan chikome ilvikaktlatitlanili otlapitzki, iva omokakeh miekeh tlajtoltih chikavak itech ilvikak, okijtojkeh: Axka toDios ivan Cristo tlen Dios okivaltitlanki para techmakixtis, yi tlanavatiskeh itech nochi in tlaltikpaktli, Iva tlanavatiskeh para semijkak. Ijkuakó tlen senpoali ivan navi tetajtzitzintih tlen oyetokah itech intekivajsiya iyakapan toYejwatzi, omotlankuaketzkeh iva omixtlapachojkeh ipan tlali iva okimavistilijkeh in toYejwatzi, okijtojkeh: Timitztlasojkamachiliah, toTeko, tejwatzi Dios tlen tikpia nochi velitilistli, tlen achto yotikatka, tlen axka tonka iva tlen tivalmuikas, timitztlasojkamachiliah porke yotikonanki movelitilis iva yope titlanavatia. In tlaltikpaktlakah de nochtin países okualankeh, pero mokualanilis inpa yovala, iva yoajsiko in tonali para tikijtos akinmeh tlajtlakolejkeh iva akinmeh amo de yejvah tlen yomikkeh. Noijki yoajsiko in tonali para tikintlaxtlavis motekipanojkavah tlen tiotenejmachtijkeh, iva tlen yolchipavakeh, iva nochtin tlen oksekimeh tlen kitlakitah motoka, desde tlen okachi wejweititokeh iva tlen amo wejweititokeh. Iva noijki yoajsiko in tonali para tikinmixpolos tlen kixpolovah in tlaltikpaktli. Ijkuakó otlapovik itemplo in toYejwatzi tlen kajki ilvikak, iva ompa ijtik templo omottaya in tlatiochivalkaja de moyekkavalistli. Otlapejpetlanki, otlaijkoyukak, otlatijtikuinki, otlalolinki iva chikavak otesivik. Ijkuakó ovalmonexti se wei neskayotl itech ilvikak. Ovalmonexti se sivatl omottaya kemi oyeskia otlakentoka ika tonali, iva in metzi okatka ikxitla, iva okikuaonakijtoka se korona de majtlaktli ivan ome sitlalimeh. Yejón sivatl okatka yi kokoxki ika konetl, iva otzajtzia chikavak porke yi nesis ikone. Satepa ovalmonexti oksé neskayotl itech ilvikak. Ovalmonexti se wei kovatl chichiltik, okinpiaya chikome itzontekonvah, iva majtlaktli ikuakuavah, iva itech kada se itzonteko okipiaya se korona. Ika ikuitlapil okinmichpanki se de eyi parte de nochtin in sitlalimeh de ilvikak iva okintlamotlak itech tlaltikpaktli. Yejón kovatl omoketzki iyakapan sivatl tlen yi nesis ikone, para kikualis san nima ijkuak nesis. In sivatl okipixki se chokotzi, tlen kinnavatis ika ivara de tepostli nochtin tlaltikpaktlakah de nochtin países. Ijkuakó ikone okikixtilijkeh iva okivikilijkeh inavak toYejwatzi, kan toYejwatzi itekivajsiya. In sivatl ocholo oyá kan tlavaki, kan toYejwatzi yokiyektlalilijka se lugar para ompa ma kitlamakakah por mil doscientos sesenta tonaltih. Satepa omochi se wei momagalistli itech ilvikak. Miguel ivan ilvikaktlatitlaniltih tlen ye kinyakana okimomagakeh ivan kovatl ivan iejekavah. Pero in kovatl ivan iejekavah amo otlatlankeh yej otlapolojkeh iva ayakmo okatka lugar para yejvah itech ilvikak. In kovatl, tlen yowejka onka, tlen noijki itoka Amo Kuali Tlakatl o noso Satanás tlen kinkajkayava nochtin tlaltikpaktlakah, ye ivan nochtin iejekavah okinkixtijkeh de ilvikak iva okonintlamotlakeh itech tlaltikpaktli. Ijkuakó onikakki se tlajtoli chikavak ompa ilvikak, okijto: —Axka yoejkok in temakixtilistli, ivan velitilistli, ivan tlanavatilistli de toDios ivan tekivajkayotl de Cristo tlen Dios okivaltitlanki para techmakixtis, porke yokontlamotlakeh itech tlaltikpaktli tlen ika tonali ika yovali okinmistlakaviaya toknivah iyakapan Dios. In toknivah okitlanilijkeh in kovatl ika iesso tlen okinoki in Ichkakonetl iva ika itlajtol in Dios tlen yejvah okitematiltijkeh, amo okimakaskeh de kipoloskeh innemilis, sino omotemaktijkeh maski ma kinmiktikah. Por eso, ma yeto pakilistli itech ilvikak. Xipakikah imejvah tlen inkateh ilvikak. Pero, prowestih tlen chantih itech tlaltikpaktli iva itech atl tlen wei. Porke in Amo Kuali Tlakatl kimati nik sa kana keski tonali kipia para kichivas tlen ye kineki iva yotemok kan imejvah inkateh iva sa tlawel kualani. Ijkuak in kovatl okimomakak kuenta nik yokivaltlamotlakeh ipan tlaltikpaktli, ope kikuitlapantoka in sivatl tlen okipixki ikone chokotzi. Pero in sivatl okimakakeh ome iajasvah wejwei de se wei kuixi, para ma patlani wejka de kan kajki in kovatl iva ma via asta kan tlavaki, kan kitlamakaskeh eyi xivitl ivan tlajko. In kovatl okikixti miek atl de ijtik ikamak kemi se weyatl para ma kivika in sivatl. Pero in tlaltikpaktli okipalevi in sivatl. In tlaltikpaktli otlapovik iva okitolo in weyatl tlen in kovatl okikixti de ijtik ikamak. In kovatl sa tlawel okualanki inavak in sivatl, iva oyá invah okimomagato tlen iwejkaixvivah in sivatl tlen ok keskimeh omokajkeh, tlen kivelkakih itlanavatilvah in toYejwatzi, iva amo kavah de tetlapoviah de Jesús. Iva in kovatl omoketzato itempan atl tlen wei. Ijkuakó onikittak okiski de ijtik atl se amo kuali yolkatl tlen okinpiaya chikome itzontekonvah iva majtlaktli ikuakuavah. Itech kada se ikuakuav okipiaya se korona, iva itech kada se itzonteko oijkuilitoka se tokayotl tlen fiero kijtojtok kontra toYejwatzi. Yejón amo kuali yolkatl omottaya kemi se tigre, iva okinpiaya ikxivah kemi ikxivah se oso, iva okipiaya ikamak kemi ikamak se lión. In kovatl okichi ke in amo kuali yolkatl ma kipia velitilistli iva ma kipia itekivajsiya, iva ma kipia wei tekivajkayotl. Se de itzontekonvah in amo kuali yolkatl omottaya kemi oyeskia okikuatzontekeh iva omottaya kemi yi mikatl. Pero yejón kan okikuatzontekeh opajtik, iva nochtin tlaltikpaktlakah sa otlatlachixkeh iva nochtin ope motemaktiah inavak in amo kuali yolkatl. Okimavistilijkeh in kovatl porke okimakak tekivajkayotl in amo kuali yolkatl, iva noijki okimavistilijkeh in amo kuali yolkatl. Okijtojkeh: —Amika oksé kipia velitilistli kemi nin amo kuali yolkatl. ¿Akin velis ivan mokitzkis? Noijki okikavilijkeh in amo kuali yolkatl ma moweineki ika ikamak iva ma tlajto fiero de toYejwatzi. Iva noijki okikavilijkeh ma tlanavati ompoali ivan ome metztli. Iva ijkó okichi. Otlajto fiero de toYejwatzi iva de itoka, noijki otlajto fiero de kan chanti in toYejwatzi iva de tlen chantih ompa ilvikak. Noijki okikavilijkeh ma invah kimomaga tlen kiseguirovah in toYejwatzi iva ma kintlanili. Iva okimakakeh velitilistli para kinnavatis nochtin tlaltikpaktlakah, de nochtin altepemeh, iva nochtin tlen tlatlamantli ik tlapovah iva de nochtin países. Yejón amo kuali yolkatl okimavistilijkeh nochtin tlaltikpaktlakah tlen amo ijkuilitok intoka itech libro tlen kipixtok in Ichkakonetl, tlen okimiktijkeh. Yejón libro okijkuilojkeh desde antes de okichivaskia in tlaltikpaktli in toYejwatzi, iva itech yejón libro ijkuilitok intoka de nochtin tlen kipiah nemilistli para semijkak. Tlen kimati tlakaki, ma kikaki. Tlen kitokaros kitzakuaskeh telpiloya, kitzakuaskeh telpiloya. Tlen kitokaros kimiktiskeh ika espada, ika espada kimiktiskeh. Por eso, tlen iaxkavah in toYejwatzi moneki kixikoskeh tlen kipanoskeh, iva amo ma kipolokah innetenmachilis inavak toYejwatzi. Satepa onikittak oksé amo kuali yolkatl, pankistivitz de itech tlaltikpaktli. Okinpiaya ome ikuakuavah kemi ikuakuavah se ichkakonetl, pero otlajtovaya kemi se kovatl. Iva okiseli tekivajkayotl de tlen achto amo kuali yolkatl, iva otekipanovaya para ye. Iva okinchikavili nochtin tlaltikpaktlakah ma kimavistilikah tlen achto amo kuali yolkatl, tlen okatka kuatlatzontektli iva satepa opajtik. Noijki okinchivaya wejwei tetzavkaneskayomeh inmixpan gentejtih, iva asta okichivaya ma vetzi tlitl de ilvikak asta ipan tlaltikpaktli. Okinkajkaya in tlaltikpaktlakah ika neskayomeh tlen okinchivaya ika itlanavatil tlen achto amo kuali yolkatl. Iva okinnavati ma kichivakah se tlaixkopinkayotl de tetl de tlen achto amo kuali yolkatl, tlen okikuatzontekah ika espada pero ok oyolitoka. Yejón tlen ipan ome amo kuali yolkatl noijki okimakakeh velitilistli para ma kijpitza itlaixkopinkayo de tetl tlen achto amo kuali yolkatl, para ma veli ma tlajto iva ma kinmikti nochtin tlen amo kinekih kimavistiliskeh. Noijki okinchikavili nochtin ma kintlalilikah se tlaixneskayotl itech inyekma o itech inmixkuak, tlen wejweititokeh ivan tlen amo wejweititokeh, tlen tominejkeh iva tlen prowestih, gentejtih tlen tlakovaltih iva tlen amo tlakovaltih. Iva amika ovelia otlakovaya niompor otlanemakaya tla amo okipiaya yejón tlaixneskayotl de itoka tlen achto amo kuali yolkatl o noso inúmero de yejón yolkatl. Moneki miek tlamatilistli itech nin tlamantli. Tla íkka kimomaka kuenta, ma kichiva de ma kajsikamati tlán kijtosneki in número de yen amo kuali yolkatl, porke yejón número kijtosneki inúmero de se tlaltikpaktlakatl iva yejón número yen 666. Satepa onikittak in Ichkakonetl moketok ipan tepetl tlen itoka Sión. Iva ompa Ivan okatkah 144,000 gentejtih, tlen okipiayah ijkuilitok itech inmixkuak itoka in Ichkakonetl iva itoka in iTajtzi. Satepa onikakki itech ilvikak kemi ijkuak chikavak ijkoyukah miekeh weyameh o noso kemi ijkuak chikavak tlatikuini. Onikakki kemi otlatzotzonayah miekeh ika arpajtih. Iva okitlakuikayah se yankuik tlakuikali, iyakapan tekivajsiya iva inyakapan navih tlen yolitokeh iva inyakapan tetajtzitzintih. Amika ovelia okimomachtiaya in letra de yejón tlakuikali, sino san yejvah tlen 144,000 gentejtih tlen okinmakixtijkeh de entre nochtin tlaltikpaktlakah. Yejvah okatkah chipavakeh kemi ichpokameh tlen ayamo kixmatih se tlakatl. Iva san kan yavi in Ichkakonetl yejvah noijki ompa yavih. Yejvah okinmakixtijkeh de entre nochtin tlaltikpaktlakah, para yeskeh kemi tlen yikinika tlakilotl tlen se kipixka para Dios iva para in Ichkakonetl. Amo kema otlakajkayajkeh iva amo keman okichijkeh itla tlen amo kuali. Satepa onikittak oksé ilvikaktlatitlanili opatlania tlatlajko ilvikak tlen okipiaya tlen yankuik kuali tlajtoli tlen kipia miek ipati para semijkak, para kintlapovis in tlaltikpaktlakah de nochtin países, de nochi tlatlamantli gentejtih, de nochtin tlen tlapovah tlatlamantli tlajtoli iva de nochtin altepemeh. Iva okijtovaya chikavak: —Xikimakasikah in Dios iva xikweijkachivakah, porke yoajsik ora para kijtos akin tlajtlakole iva akin amo. Xikmavistilikah tlen okichi in ilvikak ivan tlaltikpaktli, in atl tlen wei ivan ameyaltih. Oksé ilvikaktlatitlanili okiseguiro tlen achto ilvikaktlatitlanili iva okijto: —Yovetzki, yovetzki tlen wei siudad de Babilonia, tlen okatka kemi se sivatl tlen okichi ke nochtin países ma konikah tlen teyoltilanki vino de imomekatilis para ivan ma tlajtlakolchivakah. Satepa oksé tlen ipan eyi ilvikaktlatitlanili okinseguiro tlen ome ilvikaktlatitlaniltih iva chikavak okijtovaya: —Tla íkka kimavistilia tlen amo kuali yolkatl ivan iixkopinkayo de tetl, iva motekavilia ma kitlalilikah ixneskayotl itech ixkuak o noso itech ima, kipia de konis tlen chikavak vino, kijtosneki ikualanilis Dios, tlen amo nelitok ika itla iva yi kajki itech kopa de ikualanilis. Iva kitlajyoviltiskeh ika tlitl iva ika azufre inmixpan ilvikaktlatitlaniltih yolchipavakeh iva ixpan Ichkakonetl. Ipokyo in tlitl tlen kitlajyoviltijtos, nochipa tlejkotos para semijkak. Iva amo keman kipiaskeh nesevili nion tlajka nion yovak nochtin tlen kimavistiliskeh in amo kuali yolkatl ivan iixkopinkayo de tetl, iva nochtin tlen motekaviliskeh ma kintlalilikah ixneskayotl de itoka. Por eso, tlen kiseguirovah Dios moneki kixikoskeh nochi tlajyovilistli tlen kinpanos, iva moneki kivelkakiskeh itlanavatil Dios iva moneki kitlaliskeh intlaneltokalis inavak Jesús. Ijkuakó onikakki se tlajtoli de ilvikak. Onechilvi: —Xikijkuilo tlen nimitzilvis: “Ma pakikah tlen mikiskeh de nika para tlayakapa por tlaneltokah inavak toTeko.” In Tioijyotzintli noijki kijtova: “Yi neli, yejvah moseviskeh de intekiv, iva intlaxtlavil de nochi tlen okichijkeh ompa invah yetos.” Ijkuakó onikittak se mixtli istak. Iva ipan mixtli oyetoka se kemi tlen iKone in Tlakatl. Okipiaya se korona de oro ipan itzonteko iva okikitzkijtoka se ojoso sa tlawel tlateki. Iva oksé ilvikaktlatitlanili okiski de ijtik itemplo in toYejwatzi iva okitzajtzili chikavak tlen yetok ipan mixtli: —Xikteki in tlakilotl ika moojoso. Porke yochikavak iva yoajsik tonali para se kololos. Ijkuakó tlen yetok ipan mixtli okitemovi iojoso ipan tlaltikpaktli iva otlatekki itech nochi in tlaltikpaktli. Satepa oksé ilvikaktlatitlanili okiski de ijtik itemplo in toYejwatzi tlen kajki ilvikak, iva noijki okipiaya se ojoso sa tlawel tlateki. Iva de kan artal okiski oksé ilvikaktlatitlanili tlen okipiaya velitilistli para teixpolos ika tlitl. Iva okitzajtzili chikavak in ilvikaktlatitlanili tlen kipia iojoso tlateki. Okilvi: —Xikitzki moojoso tlateki, iva xitlateki ika uvas itech tlaltikpaktli porke yochikavak. In ilvikaktlatitlanili okipanolti iojoso ipan tlaltikpaktli iva okitekki in uvas, iva okitenki ijtik se tanke kan kipatzkah in uvas, iva yejón kijtosneki yen ikualanilis in toYejwatzi. Yejón uvas okipatzkakeh kiavak de kan siudad de Jerusalén, iva de kan tanke okiski sa tlawel miek estli asta oajsito kan infreno in kabayojtih, iva omotlelo in estli kana eyi siento kilómetro de wejka. Onikittak itech ilvikak oksé neskayotl wei iva tetzavitl. Onikinmitak chikome ilvikaktlatitlaniltih okinpixtokah tlen sa ik tlami chikome tlajyovilistih. Ijkuak tlamiskeh in yejonmeh chikome tlajyovilistih, noijki tlamis ikualanilis in toYejwatzi de invan tlaltikpaktlakah. Noijki onikittak kemi se wei atl de teskatl nelitok ika tlitl. Iva itech yejón atl wei ompa omoketokah tlen okitlanilijkeh in amo kuali yolkatl, tlen amo omotlankuaketzkeh iyakapan ixkopinkayo de tetl, iva nion amo omotekavilijkeh ma kintlalilikah in número de itoka. Okinpixtokah inmarpajvah tlen toYejwatzi okinmakak. Iva okitlakuikayah se tlakuikali tlen okijkuilo Moisés tlen otekipanovaya para toYejwatzi, iva noijki okitlakuikayah in tlakuikali de yen Ichkakonetl. Ijkí nik otlakuikayah: Wei iva tetzavitl nochi tlen otikchi, toTeko, tejwatzi Dios tlen tikpia nochi velitilistli. Yi neli iva yompa nochi tlen tikchiva, tejwatzi tiwei tlanavati de nochtin países. ¿Akin amo mitzimakasis, toTeko? ¿Akin amo kiweijkachivas motoka? San yen tejwatzi tiyolchipavak. Nochtin tlaltikpaktlakah de nochtin países vitzeh iva mitzmavistiliskeh, porke kitlatokeh nik yompa tlen tikchiva. Satepa de nin, onitlachixki iva onikittak itech ilvikak otlapovik in templo, in mantajkaltiopa de moyekkavalistli. Iva de ijtik templo okiskeh tlen chikome ilvikaktlatitlaniltih tlen okinpixtokah in chikome tlajyovilistih. Otzotzolejtokah ika intzotzol de lino, chipavak iva petlantok. Noijki okipiayah intlajkoilpika de oro asta inmelpa. Iva se de tlen navi ikajmeh tlen yolitokeh, okinmakak kada se de tlen chikome ilvikaktlatitlaniltih, se kopa de oro tentok de ikualanilis in toYejwatzi tlen yolitok. In templo otenki de poktli tlen ovalaya de imavissotlanex iva de ivelitilis in toYejwatzi. Iva amika ovelia okalakia ijtik templo mientras in chikome ilvikaktlatitlaniltih ayamo otlamia okinnokiayah tlen chikome tlajyovilistih. Satepa onikakki se chikavak tlajtoli tlen okiski de kan templo iva okinmilvi tlen chikome ilvikaktlatitlaniltih: —Xiviah xikinnokitih itech tlaltikpaktli tlen chikome kopajtih tlen tentokeh de ikualanilis in Dios. Tlen achto ilvikaktlatitlanili oyá iva okinoki ikopa ipan tlaltikpaktli, iva nochtin tlaltikpaktlakah tlen okipiayah iixneskayo in amo kuali yolkatl iva tlen okimavistiliayah iixkopinkayo de tetl, intech okiskeh tzotzomeh tlen sa tlawel fierojtih iva tetonejkeh. Tlen ipan ome ilvikaktlatitlanili okinoki ikopa ipan atl tlen wei, iva in atl omokuapki estli kemi iesso se mikatl, iva omikkeh nochtin yolkameh tlen okatkah ijtik atl. Tlen ipan eyi ilvikaktlatitlanili okinoki ikopa ipan weyameh iva ipan ameyaltih, iva nochi in atl omokuapki estli. Satepa onikakki in ilvikaktlatitlanili tlen okipiaya tekivajkayotl itech atl. Okijto: —ToTeko, tejwatzi yompa tlen tikchiva, tejwatzi tiyolchipavak, tlen axka tonka iva tlen achto yotikatka. Porke yejvah okinmiktijkeh tlen moaxkavah iva tlen motiotenejmachtijkavah. Iva axka tejwatzi tikinmaka ma konikah estli, para ma kitlaxtlavakah por tlen okichijkeh. Noijki onikakki oksé tlajtoli tlen okiski de itech artal. Okijto: —Yi neli, toTeko, Dios tlen tikpia nochi velitilistli, tejwatzi tikintlajyoviltia in gentejtih melajka kuali iva yompa. Tlen ipan navi ilvikaktlatitlanili okinoki ikopa ipan tonali, iva in tonali okimakakeh velitilistli para ma kinchichino in tlaltikpaktlakah ika itliyo. In tlaltikpaktlakah otlatlakeh, pero amo omoyolkuapkeh iva nion amo okiweijkachijkeh in toYejwatzi tlen kipia velitilistli itech yejonmeh tlamantih temavtijkeh, sino yej otlajtojkeh fiero de toYejwatzi. Tlen ipan makuili ilvikaktlatitlanili okinoki ikopa ipan itekivajsiya in amo kuali yolkatl, iva otlayovak kan ye tlanavatia. Iva in gentejtih asta omonenepiltetexovayah de kualolistli. Pero amo omoyolkuapkeh de tlen okichivayah, sino yej otlajtojkeh fiero de toYejwatzi tlen kajki ilvikak, por okualolismikiah iva por otenkeh de tzotzomeh. Tlen ipan chikuase ilvikaktlatitlanili okinoki ikopa ipan weyatl Eufrates, iva in atl ovaki. Iva ijkó omochi se ojtli para velis panoskeh in wejwei tlanavatijkeh tlen vitzeh de ik kan valkisa tonali. Satepa onikittak de kan ikamak in kovatl, iva de kan ikamak in amo kuali yolkatl, iva de kan ikamak in tiotenejmachti tekajkaya, okiskeh eyi amo kuali ejekameh tlen omottayah kemi kalameh. Yejonmeh yejvah tlen amo kuali ejekameh tlen okipiayah velitilistli para okinchivayah tetzavkaneskayomeh. Okiskeh para kinmololoskeh nochtin wejwei tlanavatijkeh de nin tlaltikpaktli para kimomagaskeh ivan toYejwatzi tlen kipia nochi velitilistli, itech neká wei tonali tlen toYejwatzi yokitlali. Por eso toTeko kijtova: “Xikittakah, Ne nivitz kemi se ichtekki amo inmonejmachpa. Ma paki tlen ijsatos iva tzotzolejtos, para amo nemis xipetztik iva amo pinavas ijkuak kittaskeh.” Tlen eyi amo kuali ejekameh okinmololojkeh in wejwei tlanavatijkeh se lugar kan kitokayotiah ika tlajtoli hebreo Armagedón. Tlen ipan chikome ilvikaktlatitlanili okinoki ikopa ejekatipa, iva omokakki se chikavak tlajtoli de kan templo de ilvikak, iva omokakki okiski kan kajki in tekivajsiya. Okijto: —Nochi ya yotlanki yomochi. Ijkuakó otlapejpetlanki, otlaijkoyukak iva otlatijtikuinki. Otlalolinki sa tlawel chikavak itech tlaltikpaktli iva amo kema ijkó nik tlalolini desde ijkuak oneskeh in gentejtih itech nin tlaltikpaktli. Tlen wei siudad de Babilonia otlapanki iva omochi eyi pedaso, iva in siudades de nochi in tlaltikpaktli oxijxitinkeh. ToYejwatzi amo okilka in siudad de Babilonia, iva okoniti in vino de tlen chikavak ikualanilis. Nochtin tlalmeh tlen yavalitokeh de atl tlen wei iva nochtin tepemeh opolikeh. Iva de ilvikak ovetzki wejwei tesivitl inpan tlaltikpaktlakah. Kada se tesivitl okatka etik kemi ompoali kilo. Iva in tlaltikpaktlakah otlajtojkeh fiero de toYejwatzi por okintitlanili yejón tesivitl temavti tlen sa tlawel tlaixpolo. Satepa ovala se de tlen chikome ilvikaktlatitlaniltih tlen okinpiaya tlen chikome kopajtih, iva onechilvi: —Xiviki iva nimitzititis tlen kipanos in sivatl tlen wel momekati, tlen yetok itech miekeh ameh. In wejwei tlanavatijkeh de nochi in tlaltikpaktli okichijkeh inmosa yejón sivatl. Iva in tlaltikpaktlakah kemi oyeskia omotlavantijkeh ika tlen amo kuali tlen ye kichiva para ma tlajtlakolchivakah por ye itlajtlakol. Satepa in Tioijyotzintli notech ovala iva onechvikak kan tlavaki. Iva onikittak se sivatl yetok itech se amo kuali yolkatl chichiltik. Yejón amo kuali yolkatl otentoka de tokayomeh tlen fiero kijtojtok de toYejwatzi, iva okinpiaya chikome itzontekonvah iva majtlaktli ikuakuavah. In sivatl otzotzolejtoka ika itzotzol morado iva chichiltik. Ochijchitoka ika oro, ika perlas iva ika tetzitzintih tlen petlanih. Okitzkijtoka se kopa de oro tentok de tlen tepinati tlen ye kichiva invan nochtin tlakah. Itech ixkuak oijkuilitoka se tokayotl tlen amika okajsikamatia tlán kijtosneki, okijtovaya: “Wei Babilonia, teena de nochtin sivameh tlen momekatijkeh iva de nochi pitzoyotl de nin tlaltikpaktli.” Iva onikmomakak kuenta ke yejón sivatl oivintitoka ika inmesso de tlen toYejwatzi iaxkavah iva ika inmesso de tlen okinmiktijkeh por otetlapoviayah de Jesús. Ijkuak onikittak yejón sivatl, onikmotetzavi sa tekitl. Ijkuakó in ilvikaktlatitlanili onechilvi: —¿Tleka wel tikmotetzavia? Ne nimitzilvis tlán kijtosneki in sivatl iva tlen amo kuali yolkatl tlen ipan yetiv, tlen kinpia chikome itzontekonvah iva majtlaktli ikuakuavah. In amo kuali yolkatl tlen otikittak yen tlen achto yokatka, pero axka mach ok yolitok. Pero valkisas de kan wei olvastli iva satepa kimiktiskeh para semijkak. Iva nochtin tlaltikpaktlakah, tlen amo nestok intoka itech libro kan ijkuilitok intoka nochtin tlen kipiah nemilistli para semijkak desde antes de okichivaskia in tlaltikpaktli in Dios, sa tlawel kimotetzaviskeh ijkuak kittaskeh in amo kuali yolkatl, tlen achto yokatka, tlen axka mach yolitok, pero oksé welta valmonextis. ’Nika moneki tlamatilistli para se kajsikamatis: Tlen chikome itzontekonvah in amo kuali yolkatl kijtosneki chikome tepemeh tlen inpan yetok in sivatl, iva noijki kijtosneki chikome wejwei tlanavatijkeh. Makuili de yejonmeh wejwei tlanavatijkeh yomikkeh, se axka ok onka, iva oksé ayamo monextia. Pero ijkuak monextis mach wejkavas tlanavatis. In amo kuali yolkatl tlen achto yokatka, iva tlen axka mach ok yolitok, kijtosneki yen tlen yi chikueyi wei tlanavati. Iva nin wei tlanavati iwal kemi tlen oksekimeh chikome wejwei tlanavatijkeh, pero ye noijki yaski kan teixpolojka. ’Tlen majtlaktli kuakuavtih tlen otikinmitak kijtosneki majtlaktli wejwei tlanavatijkeh tlen ayamo tlanavatiah. Pero kiseliskeh tlanavatijkayotl de wejwei tlanavatijkeh san sekka ivan tlen amo kuali yolkatl san para se ora. Yejonmeh majtlaktih wejwei tlanavatijkeh motlatlalviskeh, iva intekivajkayo kimakaskeh in amo kuali yolkatl. Yejvah kimomagaskeh ivan Ichkakonetl, pero in Ichkakonetl kintlanilis. Porke in Ichkakonetl yen Tekova de nochtin tetekovajkeh iva yen Wei Tlanavati de nochtin tlen wejwei tlatlanavatijkeh. Iva tlen Ivan kateh yejvah tlen toYejwatzi okinnotzki iva okinpejpenki, iva tlen kivelkakih. In ilvikaktlatitlanili noijki onechilvi: —In ameh tlen otikinmitak, tlen inpa yetok in sivatl momekati, kijtosneki altepemeh, miekeh tlaltikpaktlakah, tlen tlapovah tlatlamantli tlajtoli, iva de nochtin países. Iva tlen majtlaktli kuakuavtih tlen otikinmitili in amo kuali yolkatl, kikualankaitaskeh in sivatl momekati. Kikixtiliskeh nochi tlen kipia iva kikavaskeh xipetztik. Kikuaskeh inakayo de ikuerpo iva tlen ok mokavas kichichinoskeh ijtik tlitl. Dios okintlalili itech inyolo in wejwei tlanavatijkeh para ma kichivakah tlen Dios kineki. Okichi ma motlatlalvikah para kimaktiliskeh intekivajkayo in amo kuali yolkatl, asta kan ma tlami ma mochiva nochi tlen Dios yokijto. Iva in sivatl tlen otikittak, kijtosneki yen wei siudad tlen tlanavatijtok itech nochtin wejwei tlanavatijkeh de nin tlaltikpaktli. Satepa de nin, onikittak oksé ilvikaktlatitlanili tlen ovaltemovaya de ilvikak ika wei ivelitilis, iva in tlaltikpaktli otlaneski ika imavissotlanex. In ilvikaktlatitlanili otzajtzik chikavak, okijto: —Yovetzki, yovetzki in wei Babilonia, axka ompa yomochantijkeh in amo kuali ejekameh, yomochi inkalijtik in amo kuali ejekameh, ompa yomotepajsoltijkeh nochi tlamantli de totomeh fierojtih tlen amo chipavakeh. Porke in gentejtih de nochtin países kemi oyeskia omotlavantijkeh ika tlen amo kuali tlen ye kichiva para ma tlajtlakolchivakah. In wejwei tlanavatijkeh de nin tlaltikpaktli okichijkeh inmosa. In tlasemankeh de nochi in tlaltikpaktli omotomintijkeh, porke ye okinkovili miek tlamantli tlen okivelitaya maski patío. Satepa onikakki oksé tlajtoli de ilvikak, okijto: —Xikisakah de kan yejón siudad, imejvah tlen innoaxkavah, para amo ivan xitlajtlakolchivakah, iva amo xitlajyovikah kemi ye tlajyovis. Porke itlajtlakol sa panova miek iva yoajsito asta ilvikak. Nochi tlen amo kuali tlen yokichi, Dios kilnamiktok. Xikkuapiltikah tlen amo kuali ijkó kemi ye okichi ivan oksekimeh. Xikkuapiltikah ome tanto de tlen okichi. Ijkó kemi ye okichichili in tlakonili para okinmakak oksekimeh, axka ye noijki xikmakakah ome tanto okachi chichik iva ma koni. Ye omoweineki iva kualtzi omopakilismakaya, pero axka xiktlajyoviltikah iva kualtzi xikojkokah. Porke itech iyolo kijtova: “Ne nietok itech notekivajsiya kemi nireina. Ne mach niiknosivatl, iva mach keman nimoyolkokos.” Por eso, san itech se tonali ipan vitz tlajyovilistli. Kipanos mikilistli, neyolkokoli, apistli, iva tlatlas ika tlitl. Porke Dios tlen toTeko kipia wei ivelitilis iva kitlajyoviltis. In wejwei tlanavatijkeh de nin tlaltikpaktli tlen okichijkeh inmosa iva omopakilismakakeh iva, yejvah chokaskeh iva moyolkokoskeh ijkuak kittaskeh ipokyo in tlitl ijkuak tlatlas in siudad. Yejvah san wejka konitoskeh porke momavtiskeh kittaskeh kenik kitlajyoviltiah, iva kijtoskeh: —¡Ay! Prowe de te, Babilonia, siudad weititok, siudad chikavak, porke san de repente mopa ovala motlajyovilis. In tlasemankeh de nochi in tlaltikpaktli noijki chokaskeh iva moyolkokoskeh por yejón siudad, porke mach ok onka akin kinkovilis tlen miek tlanemaktli tlen yejvah okinemakayah. Miek tlanemaktli de oro, plata, tetzitzintih tlen petlanih, perlas, tzotzoli tlen itoka lino tlen kuali, tzotzoli de seda, tzotzoli tlen morado iva chichiltik. Noijki nochi tlamantli de kuavitl tlen ajviak, nochi tlamantli tlachivali de marfil, de kuavitl tlen fino, de tepostli de bronce, de hierro iva de tetl de marmol, canela, tlapajyotl tlen ajviak, kopali, mirra, ajviakayotl, vino, aseite, arina fina, trigo, torojtih, ichkameh, kabayojtih, karretajtih, iva gentejtih, kijtosneki gentejtih tlen kinkovah para kintekipanoltiah. Iva kilviskeh yejón siudad: —Mach ok tikpia tlen moyolo okivelitaya nochi tlamantli tlen kuali. Nochi tominkayotl ivan nochi tlen kualtzi tlen otikpiaya, yotikpolo para semijkak. Ayakmo semi tikpias nochi yejón tlamantli. In tlasemankeh tlen inavak omotomintijkeh por okitlanemakiltiayah, machivaskeh wejka porke momavtiskeh kittaskeh kenik kitlajyoviltiskeh. Chokaskeh iva moyolkokoskeh. Kijtoskeh: —¡Ay! Prowe yejón siudad wei. Okatka kemi se sivatl omotzotzoltiaya ika lino fino tlen kuali tzotzoli iva ika tzotzoli morado iva chichiltik. Omochijchivaya ika oro, ika tetzitzintih tlen petlanih iva ika perlas. Axka san se kuinal otlanki nochi itominkayo. Nochtin tlen kapitanmeh de barkojtih, nochtin tlen viajarovah itech atl tlen wei, nochtin tlen tekipanovah itech barko, iva nochtin tlen tekipanovah itech atl tlen wei, omokajkeh san wejka konistlakojtokeh. Ijkuak okittakeh in poktli ijkuak otlatlatoka in siudad, okijtojkeh: —¿Tlán siudad velis kiparejaros nin siudad wei? Yejvah omokuatlaltemijkeh kemi se señas nik sa tlawel moyolkokovah. Ochokayah iva omoyolkokovayah, okijtovayah: —¡Ay! Prowe de te wei siudad. Ika motominkayo omotomintijkeh nochtin tlen okinpiayah inbarkojvah. Iva axka san se kuinal otipopolivik. Pero xipakikah imejvah tlen inkateh ilvikak, xipakikah imejvah tlen iaxkavah in toYejwatzi, xipakikah imejvah tlen intiotlatitlaniltih iva imejvah tlen intiotenejmachtijkeh, porke toYejwatzi yokitlajyovilti yejón siudad por tlen omechpanolti. Ijkuakó se ilvikaktlatitlanili ika ichikavalis okajkuanki se wei tetl kemi se wei metlatl, iva okitlamotlak ijtik atl tlen wei. Iva okijto: —Ijkí noijki kitlamotlaskeh tlen wei siudad de Babilonia, iva mach ok keman se kittas. Mach ok keman se kinkakis kintzotzonaskeh arpajtih, flautajtih ivan tlapitzaltih itech yejón siudad. Nion ayakmo yeskeh gentejtih tlen kimatih kinchivah tlamantih para kinnemakah, iva mach ok keman mokakis ma tlapayana se molino. Nion se tlavili amo ok tlavis itech mosiudad, iva mach ok keman mokakis ilvichivah kan monamiktiah. Porke motlasemankavah omomachilijkeh wejweititokeh itech tlaltikpaktli, iva nochtin países otikinkajkaya ika motetlajchivil. ToYejwatzi ijkó nik kitlajyoviltis yejón siudad de Babilonia, porke por ye itlajtlakol okinmiktijkeh in tiotenejmachtijkeh iva tlen tlaneltokakeh yolchipavakeh, iva nochtin tlen okinmiktijkeh itech nin tlaltikpaktli. Satepa de nin, onikinkakki itech ilvikak kemi oyeskia miekeh gentejtih okijtovayah chikavak: ¡Ma tikweijkachivakah in Dios! Dios yen toTemakixti, Ye weijkachitok iva velitini. Ye kinyekankava in gentejtih kuali iva yompa. Yokitlajyovilti in sivatl tlen wei momekati, tlen ika imomekatilis okinmijtlako in tlaltikpaktlakah. Iva Dios yokitlaxtlavalti por okinmikti tlen itekipanojkavah. Iva okijtojkeh oksemi: —¡Ma tikweijkachivakah in Dios! Porke ipokyo in tlitl tlen ika tlatla in sivatl tlen wei momekati nochipa tlejkotos para semijkak. Tlen senpoali ivan navi tetajtzitzintih iva tlen navi ikajmeh tlen yolitokeh, omotlankuaketzkeh ipan tlali iva okimavistilijkeh in toYejwatzi, tlen oyetoka itech itekivajsiya. Iva okijtojkeh: —¡Ijkó ma yeto! ¡Ma tikweijkachivakah in Dios! Iva omokakki se tlajtoli de kan tekivajsiya tlen okijtovaya: Xikweijkachivakah in toDios, nochtin imejvah tlen intekipanovah para Dios, nochtin tlen inkimakasih, yetos inwejweititokeh o noso amo inwejweititokeh. Iva onikakki kemi intlajtol de miekeh gentejtih, kemi ijkuak mokaki ijkoyukah miekeh weyameh iva kemi ijkuak chikavak tlatijtikuini. Okijtovayah: ¡Ma tikweijkachivakah in Dios tlen kipia nochi velitilistli! Porke yope tlanavatia in toTeko. Ma tipakikah, ma tikpiakah miek pakilistli iva ma tikweijkachivakah, porke yoajsik in tonali para monamiktis in Ichkakonetl, iva tlen yetos isiva yomochijchi. Iva okimakakeh ma motzotzolti ika itzotzol de lino tlen kuali, chipavak iva petlantok. Lino tlen kuali kijtosneki yen tlen okichijkeh kuali tlen toYejwatzi iaxkavah. In ilvikaktlatitlanili onechilvi: —Xikijkuilo: “Ma pakikah tlen okinnotzkeh para tlakuaskeh itech ilvitl ijkuak monamiktis in Ichkakonetl.” Iva noijki onechilvi: —Nin yen itlajtol in Dios, iva Ye amo tlakajkayava. Ne onimotlankuaketzki ikxitlan ilvikaktlatitlanili para nikmavistilis, pero ye onechilvi: —Amo techmavistili. Porke ne noijki nitekipanova para Dios ijkó kemi te ivan moknivah tlen amo kavah de tetlapoviah de Jesús. Xikmavistili san yen Dios. Porke tlen yi neli melajka tlen Jesús otechnextili yen tlen kinyolchikava in gentejtih ma kitematiltikah itlajtol in toYejwatzi. Ijkuakó onikittak in ilvikak tlapotok, iva ovalmonexti se kabayo istak. Iva tlen ipan oyetiaya itoka Tlen Temachtli iva Tlen Yi Neli. Porke teyekankava iva kinmaga ijkó kemi moneki tlen kikualankaitah. Ixtololovah oxotlatokah kemi tlitl, iva itech itzonteko okinpiaya miekeh koronajtih. Iva okipiaya ijkuilitok se tokayotl tlen amika okimatia tlán kijtosneki, sino san Ye okimatia. Otzotzolejtoka ika itzotzol sa matztik ika estli, iva itoka: Tlen Tlajtoli de toYejwatzi. In soldadojtih de ilvikak ikuitlapa ovalayah ipan kabayojtih istakeh, otzotzolejtokah ika intzotzol de lino tlen kuali, istak iva chipavak. De kan iten okisaya se espada sa tlawel tlateki, tlen ika kinkojkos nochtin países. Kinnavatis ika se vara de tepostli kemi tekiva. Iva kintoktis kemi kitoktiah in uvas ijkuak ipan mokejketzah para mopatzka, kijtosneki sa tlawel kintlajyoviltis ika ikualanilis in toYejwatzi tlen kipia nochi velitilistli. Itech itzotzol iva itech imetz oijkuilitoka nin tokayotl: “Wei Tlanavati de nochtin wejwei tlatlanavatijkeh iva Tekova de nochtin tetekovajkeh.” Iva onikittak se ilvikaktlatitlanili tlen omoketoka ipan tonali iva okintzajtzili chikavak nochtin totomeh tlen patlantinemih ilvikak: —Xivikikah iva ximololokah para inkikuaskeh se wei tlakuali tlen Dios imechmakas. Inkikuaskeh innakayo in wejwei tlanavatijkeh, innakayo in kapitanmeh iva innakayo tlen chijchikavakeh, innakayo in kabayojtih iva tlen inpan yetinemih, innakayo de nochtin gentejtih, tlen tlakovaltih iva tlen amo tlakovaltih, tlen wejweititokeh iva tlen amo wejweititokeh. Ijkuakó onikittak tlen amo kuali yolkatl iva nochtin wejwei tlanavatijkeh de nin tlaltikpaktli invan insoldadojvah, omololojkeh para kimomagaskeh ivan tlen oyetiaya ipan kabayo istak ivan isoldadojvah. In amo kuali yolkatl okikitzkijkeh, iva noijki okikitzkijkeh in tiotenejmachti tekajkaya tlen ovelia okinchivaya tetzavkaneskayomeh ixpan amo kuali yolkatl. Ika yejonmeh tetzavkaneskayomeh okinkajkaya tlen okimokavilijkeh ma kintlalilikah iixneskayo in amo kuali yolkatl iva okimavistilijkeh iixkopinkayo de tetl. In amo kuali yolkatl ivan tiotenejmachti tekajkaya, nochtin omeh okonintlamotlakeh yolitokeh kan wei laguna de tlitl tlen xotlatok ika azufre. Iva nochtin tlen oksekimeh isoldadojvah in amo kuali yolkatl omikkeh ika iespada tlateki tlen okisaya de kan iten tlen oyetiaya ipan ikabayo istak. Iva nochtin totomeh otlakuajkeh ika yejón nakatl asta kan oixvikeh. Satepa onikittak se ilvikaktlatitlanili ovaltemovaya de ilvikak kitzkijtivitz se yave para kitlapos in puerta de kan wei olvastli iva okivalikaya se wei kadena itech ima. In ilvikaktlatitlanili okitzki in kovatl, tlen onka desde yi wejkavitl, tlen noijki itoka Amo Kuali Tlakatl o noso Satanás, iva okilpi ika kadena para ma ilpito por mil xivitl. In ilvikaktlatitlanili okontlamotlak in Amo Kuali Tlakatl kan wei olvastli, ompa okika ma tzakto iva kuali okitzaki in puerta para ayakmo ma kinkajkayava okachi in tlaltikpaktlakah asta ijkuak ma pano mil xivitl. Ijkuak tlamis yejón mil xivitl, kikajkavaskeh kana keski tonali. Satepa onikinmitak sekimeh tekivajsiyajtih iva intech oyetokah tlen okiselijkeh tekivajkayotl para kijtoskeh akin tlajtlakole iva akin amo. Noijki onikinmitak inmanimajvah tlen okinkechtzontekeh por okitematiltiayah in tlamachtili de Jesús iva por otetlapoviayah de itlajtol in toYejwatzi. Yejvah amo okimavistilijkeh in amo kuali yolkatl ivan iixkopinkayo de tetl, iva nion amo omotekavilijkeh ma kintlalilikah iixneskayo in amo kuali yolkatl itech inmixkuak o noso itech inmah. Yejvah omoyolitijkeh iva otlanavatijkeh ivan Cristo por mil xivitl. Yejonmeh yejvah tlen achto omoyolitijkeh itech tlen achto moyolitilistli. Pero tlen oksekimeh mikameh amo omoyolitijkeh sino asta satepa ijkuak opanok mil xivitl. Ma pakikah tlen kipiah parte itech tlen achto moyolitilistli, pos yejvah povih kemi iaxkavah in toYejwatzi. Tlen ipan ojpa mikilistli amo kipia velitilistli itech yejvah, sino yejvah yeskeh tiopixkeh de toYejwatzi iva de Cristo. Iva tlanavatiskeh ivan Cristo mil xivitl. Ijkuak ajsis yejón mil xivitl, in Amo Kuali Tlakatl mach ok tzaktos, sino kikajkavaskeh. Kisas para kinkajkayavas in países de Gog iva Magog, kijtosneki yejvah in gentejtih de nochtin países de nin tlaltikpaktli. Kinmololos nochtin para mokitzkiskeh kimomagaskeh ivan toYejwatzi. Yeskeh sa tekitl miekeh sa kemi xali tlen onka itempan atl tlen wei. Valevaskeh xitintivitzeh san tlen ik patlavak in tlaltikpaktli, iva kiyavaloskeh kan chantih tlen iaxkavah in toYejwatzi, in siudad tlen toYejwatzi kitlasojtla. Pero toYejwatzi kivaltitlanis tlitl de ilvikak iva kinchichinos nochtin. Iva in Amo Kuali Tlakatl, tlen okinkajkaya, okontlamotlakeh kan wei laguna kan xotlatok in tlitl ika azufre, kan achto noijki ompa okonintlamotlakeh in amo kuali yolkatl iva in tiotenejmachti tekajkaya. Ompa tlajyovijtoskeh ika tonali ika yovali para semijkak. Satepa onikittak se wei tekivajsiya istak, iva noijki onikittak tlen ompa itech oyetoka. Iva ompa ixpa, in tlaltikpaktli ivan ilvikak san ovalpolikeh, iva ayakmo keman omottakeh. Iva onikinmitak in mikameh, tlen okatkah wejweititokeh iva tlen amo wejweititokeh, omoketokah iyakapan toYejwatzi. Iva okintlapojkeh in librojtih. Iva noijki okitlapojkeh oksé libro, kan nestokeh intoka nochtin tlen kipiah nemilistli para semijkak. Iva kada se de yejvah tlen mikameh okinmilvijkeh tlen intech povi, ijkó kemi tlen okichijkeh iva ijkó kemi tlen oijkuilitoka itech yejonmeh librojtih. In atl tlen wei okintemakti in mikameh tlen ompa ijtik okatkah. In Mikilistli ivan Mikachantli noijki okintemaktijkeh in mikameh tlen okinpixtokah. Iva kada se de yejonmeh mikameh okinmilvijkeh tlen intech povi ijkó kemi tlen okichijkeh. Satepa in Mikilistli ivan Mikachantli okonintlamotlakeh kan wei laguna de tlitl. Iva yejón wei laguna de tlitl yen tlen ipan ojpa mikilistli. Iva noijki ompa okonintlamotlakeh nochtin tlen amo onestokah itech libro kan ijkuilitok intoka de nochtin tlen kipiah nemilistli para semijkak. Satepa onikittak se yankuik ilvikak iva se yankuik tlaltikpaktli. Porke tlen achto ilvikak iva tlen achto tlaltikpaktli ayakmo okatkah, iva noijki ayakmo okatka in atl tlen wei. Ne niJuan, onikittak se siudad chipavak, tlen yankuik Jerusalén, ovaltemovaya de ilvikak kan kajki in toYejwatzi. Sa tekitl kualtzi omottaya kemi se novia ijkuak mochijchiva para monamiktis ivan itotata. Iva onikakki se tlajtoli chikavak de ilvikak. Okijto: —Xikitta. Nika chanti in Dios ivan igentejvah. Ye chantis invah iva yeskeh iaxkavah para semijkak. Dios inevia invah yetos iva Ye yetos inDios. Dios kinmixayovajvatzas, iva mach ok yetos mikilistli, nion chokalistli, nion neyolkokoli, iva nion kualolistli, porke nochi tlen achto okatka, yopanok. Iva tlen oyetoka kan itekivajsiya, okijto: —Xikitta. Ne nikchivas yankuik nochi tlamantli. Noijki okijto: —Xikijkuilo, porke nochi nin tlajtoli yi neli melajka iva tenmachtli. Iva onechilvi: —Nochi ya yotlanki yomochi. Ne niachto iva Ne sa ik nitlami de nochi tlamantli tlen onka, kemi in letrajtih peva ika A iva tlami ika Z. Tlen amikis, Ne nikmakas atl de yen ameyali tlen kitemaka nemilistli para semijkak, iva amitla moneki kitlaxtlavas. Tlen tlatlanis itech nochi tlen kipanos, nikmakas nochi nin tlamantli kemi erensia. Iva Ne nietos niiDios iva ye yetos nokone. Pero tlen mavkemeh, iva tlen amo tlaneltokakeh, iva tlen yoijtlakavkeh ika tlajtlakoli, iva tlen temiktijkeh, iva tlen avilnemi itech tlajtlakoli, iva tlen tetlajchivijkeh, iva tlen kinmavistiliah itla kemi oyeskia indiosvah iva nochtin tlen tekajkayajkeh, yejvah yaskeh kan wei laguna de tlitl tlen xotlatok ika azufre, iva yen yejón tlen ipan ojpa mikilistli. Satepa ovala se de tlen chikome ilvikaktlatitlaniltih tlen okinpixtokah chikome kopajtih tentokeh ika tlen sa ik tlami chikome tlajyovilistih. Iva onechilvi: —Xiviki nika, iva nimitzititis in novia tlen yetos itonana in Ichkakonetl. In Tioijyotzintli ika ivelitilis onechvikak ipan se tepetl wei iva wejkapa, iva onechititi tlen wei iva chipavak siudad de Jerusalén, ovaltemovaya de ilvikak kan kajki in toYejwatzi. In siudad opetlania ika imavissotlanex in toYejwatzi. Opetlania kemi se tetl tlen kualtzi, kemi se tetl de jaspe tlen motta kemi teskatl. In siudad okiyavalojtoka se tepamitl wei iva wejkapa, iva okinpiaya majtlaktli ivan ome puertajtih, iva itech kada puerta okatka se ilvikaktlatitlanili. Iva itech yejonmeh puertajtih oijkuilitoka intoka tlen majtlaktli ivan ome tepilvah de Israel. Okatkah eyi puertajtih ik kan valkisa tonali, eyi puertajtih ik najko, eyi puertajtih ik tlani iva eyi puertajtih ik kan ompolivi tonali. In tepamitl okinpiaya majtlaktli ivan ome tlakxitlanyomeh de tetl, iva itech kada tetl oijkuilitoka itoka kada se de tlen majtlaktih ivan omeh itiotlatitlanilvah in Ichkakonetl. In ilvikaktlatitlanili tlen onechtlapoviaya okipiaya se regla de oro, para ika kitamachivas in siudad, ipuertajvah iva itepanyo. In siudad okatka kuadrado. De weyak iva de patlavak okatka san se parejo. In ilvikaktlatitlanili okitamachi in siudad ika iregla de oro, iva okipiaya dos mil doscientos kilómetros. De weyak iva de wejkapa iva de patlavak okatkah san se parejo. Satepa okitamachi in tepamitl, iva okipiaya expoali ivan makuili metro. In ilvikaktlatitlanili otlatamachi ijkó kemi tlatamachivah in tlaltikpaktlakah. In tepamitl okatka tlachivali ika tetl de jaspe, pero nochi in siudad okatka tlachivali ika kixkavia oro iva omottaya kemi teskatl chipavak. Itlakxitlanyo in tepamitl ochijchitoka ika miek tlamantli de tetl tlen kualtzi. Ipan se tlakxitlanyotl ochijchitoka ika jaspe, ipan ome tlakxitlanyotl ochijchitoka ika zafiro, ipan eyi tlakxitlanyotl ochijchitoka ika ágata, ipan navi tlakxitlanyotl ochijchitoka ika esmeralda, ipan makuili tlakxitlanyotl ochijchitoka ika ónice, ipan chikuase tlakxitlanyotl ochijchitoka ika cornalina, ipan chikome tlakxitlanyotl ochijchitoka ika crisólito, ipan chikueyi tlakxitlanyotl ochijchitoka ika berilo, ipan chiknavi tlakxitlanyotl ochijchitoka ika topacio, ipan majtlaktli tlakxitlanyotl ochijchitoka ika crisoprasa, ipan majtlaktli ivan se tlakxitlanyotl ochijchitoka ika jacinto, iva ipan majtlaktli ivan ome tlakxitlanyotl ochijchitoka ika amatista. Tlen majtlaktli ivan ome puertajtih okatkah majtlaktli ivan ome perlas. Kada se puerta okatka tlachivali ika se perla. Tlen ojtli de yejón siudad okatka tlachivali ika kixkavia oro, iva okatka sa tekitl chipavak kemi teskatl. Mach onikittak nion se templo itech yejón siudad, porke in toTeko Dios tlen kipia nochi velitilistli ivan Ichkakonetl, yejvah mochijtokeh kemi templo. Itech yejón siudad mach moneki itlavil in tonali nion metzi, porke imavissotlanex in toYejwatzi yen kitlavilia in siudad, ivan Ichkakonetl yen kajki kemi tlavili. In gentejtih de nochtin países nemiskeh itech itlanex yejón siudad. Iva in wejwei tlanavatijkeh de nochi in tlaltikpaktli kivalikaskeh itech yejón siudad inweitilis iva intetlakitalis. In puertajtih amo keman kintzakuaskeh de tlajka, porke ompa amo keman tlayovas. In gentejtih de nochtin países kivalikaskeh itech yejón siudad inweitilis iva intetlakitalis. Ompa amo kalakis itla tlen pitzotik tlen toYejwatzi amo kivelita, nion íkka tlen kichiva itla tlen tepinati iva nion íkka tlen tlakajkayava. Kalakiskeh san yejvah tlen nestos intoka itech ilibro in Ichkakonetl, kan ijkuilitok intoka nochtin tlen kipiah nemilistli para semijkak. Satepa in ilvikaktlatitlanili onechititi se weyatl chipavak, tlen kitemaka nemilistli para semijkak. Yejón atl okatka chipavak kemi teskatl iva okisaya de kan itekivajsiya in toYejwatzi iva de yen Ichkakonetl. Yejón atl panotok tlatlajko ojtli de kan siudad. Iva ojkan lado tlajtlatentli de kan weyatl okatkah in kuanmeh tlen kitemakah nemilistli. Yejonmeh kuanmeh tlakih kada metztli, kijtosneki majtlaktli ivan ome welta se xivitl. Iva inxivyo kuali para ika mopajtiskeh in gentejtih de nochtin países. Itech yejón siudad mach ok yetos itla tlen amo kuali tlen toYejwatzi amo kipaktia. Itekivajsiya in toYejwatzi ivan Ichkakonetl yetoskeh itech yejón siudad. Iva itekipanojkavah in toYejwatzi kimavistiliskeh. Yejvah kittaskeh ixko in toYejwatzi iva itoka ijkuilitos itech inmixkuak. Ompa mach keman tlayovas. Iva tlen ompa chantiskeh mach ok kinejnekiskeh itla tlavili para ika motlaviliskeh, nion mach ok monekis ma kintlavili in tonali, porke in toTeko Dios Ye kintlavilis. Iva yejvah tlanavatiskeh para semijkak. Satepa in ilvikaktlatitlanili onechilvi: —Nin tlajtoli yi neli melajka iva tenmachtli. Iva toTeko Dios tlen kinmilvia in tiotenejmachtijkeh tlen panolos, okivaltitlanki iilvikaktlatitlanil para kinnextilis itekipanojkavah tlen niman panolos. Iva Jesús okijto: —¡Xikakikah! ¡Ne san nima nivitz! Ma paki tlen kivelkakis tlen ijkuilitok itech nin libro tlen panolos satepa. Ne niJuan, onikakki iva onikittak nochi nin tlamantli. Iva satepa de onikakki iva onikittak, onimotlankuaketzki ikxitla para nikmavistilis in ilvikaktlatitlanili, tlen onechititi nochi yejón tlamantli. Pero ye onechilvi: —Amo techmavistili. Porke ne noijki nitekipano de Dios ijkó kemi te ivan moknivah tiotenejmachtijkeh, iva nochtin tlen kivelkakih tlen kijtova nin libro. Moneki xikmavistili yen Dios. Noijki onechilvi: —Amo san te xikmato, sino xikinmatilti nochtin tlen ijkuilitok itech nin libro tlen kijtova tlen satepa panolos. Porke ya yi ajsi tonali para ijkó panolos. Tlen kichiva tlen amo kuali, ma kichijto tlen amo kuali, iva tlen nemi pitzotik, ma nento pitzotik. Pero tlen kichiva tlen kuali, ma kichijto tlen kuali, iva tlen yomoyolchipa inavak Dios, ma moyolchipava okachi. Iva Jesús okijto: —Xikakikah. Ne san nima nivitz. Nikvalikas in tlaxtlavili para nikmakas kada se ijkó kemi tlen okichi. Yen Ne niachto iva Ne sa ik nitlami de nochi tlamantli tlen onka, kemi in letrajtih peva ika A iva tlami ika Z, tlen ik peva iva tlen ik tlami. Ma pakikah tlen kikavah in tlajtlakoli kemi oyeskia kipakah intzotzol para kinkaviliskeh kalakiskeh kan ipuerta in siudad iva velis kikuaskeh itlakilo in tlatokkuavitl tlen kitemaka nemilistli. Pero mokavaskeh kiavak tlen amo kuali inyelis kemi itzkuintih, tlen avilnemih itech tlajtlakoli, tlen temiktijkeh, tlen kimavistiliah itla tlamantli kemi oyeskia dios, iva nochtin tlen kivelitah kichivaskeh tlakajkayavalistli. —Ne niJesús, onikvaltitlanki noilvikaktlatitlanil para ma imechmatilti nochi nin tlamantli imejvah tlen inmolololistih de tlaneltokakeh. Yen Ne tlen nivalajtok de David, iva yen Ne nikualkan sitlali. In Tioijyotzintli ivan isiva in Ichkakonetl kijtovah: —Xiviki. Iva imejvah tlen inkinkakih ninmeh tlajtoltih, xikijtokah: —Xiviki. Iva tlen amiki, iva kineki atl, ma viki iva ma koni atl tlen kitemaka nemilistli iva amitla moneki kitlaxtlavas. Ne nikinmilvia nochtin tlen kikakih nin tlajtoli tlen kajki itech nin libro tlen kijtova tlen satepa panolos: Tla íkka kajxitilis ok itla tlamantli, toYejwatzi kitlajyoviltis ika nochi tlajyovilistli tlen ijkuilitok itech nin libro. Iva tla íkka kikixtilia itla tlajtoli de tlen yi kajki ijkuilitok itech nin libro tlen kijtova tlen satepa panolos, toYejwatzi noijki kikixtilis tlen kitokarova de neká tlatokkuavitl tlen kitemaka nemilistli iva amo kikavilis ma kalaki itech neká chipavak siudad de tlen kijtova nin libro. Jesús tlen techilvia nin tlamantli, kijtova: —Yi neli, mach ok wejkavas para nivitz. Ijkó ma yeto. ¡Xiviki, toTeko Jesús! Tlen iknomachilis toTeko Jesucristo ma yeto itech innochtin imejvah. Ijkó ma yeto.