================================================================================ Ζήτημα ρλϛʹ ἐκ τῶν πρὸς τὸν δούκα Ἀντίοχον Question 136 from Questions to Duke Antiochus Ἀθανάσιος ὁ Μέγας Ἀλεξανδρείας by Athanasius the Great of Alexandria ================================================================================ [1p] Τῷ (τοὺς τῷ Montef.) εὐαγγελίῳ μὴ πιστεύον‐ [2p] τας Ἕλληνας καὶ τὰς θείας πάσας γραφὰς εὐτελίζοντας [3p] πῶς αὐτοὺς πεῖσαι ὀφείλομεν ὅτι ἔστι θεὸς ἄκτιστος, [4p] ποιητὴς οὐρανοῦ καὶ γῆς, εἷς καὶ μόνος, καὶ οὐ πολλοὶ [5p] θεοὶ, ὡς αὐτοὶ πλανώμενοι νομίζουσιν; respondetur [1] Τῶν τὰς θείας γραφὰς μὴ δεχομένων, ἐξ αὐτῆς λοιπὸν τῆς τῶν πραγμά‐ των φύσεως περὶ θεολο‐ [5] γίας πεῖσαι ὀφείλομεν. ὁ‐ ρῶμεν γάρ τινας οὐσίας ἐν τῇ κτίσει, οὐ κατὰ φύσιν, ἀλλ’ ὑπὲρ φύσιν μετ’ ἀλ‐ λήλων ὑπαρχούσας. οἷόν [10] τι λέγω. φύσει ἡ τῶν ὑδάτων οὐσία ῥευστικὴ καὶ καταφερὴς ὑπάρχει. πῶς οὖν ὁρῶμεν τοὺς λεγομέ‐ νους σίφωνας ἐκ τῆς θα‐ [15] λάσσης ὕδωρ τὰς νεφέλας ἀνέλκοντας; τὸ δὲ θαυμα‐ στότερον, ὅτι ἁλμυρὰ ἀν‐ ερχόμενα, γλυκεῖα λοιπὸν ταῦτα ἐπὶ γῆς διὰ τῶν [20] ὄμβρων κατέρχονται. πῶς [25] ἐν τοῖς ὕδασι τῆς Μαρ‐ μαρικῆς Πενταπόλεως; οὐ μόνον δὲ, ἀλλὰ γὰρ καὶ ὕδατος καὶ πυρὸς ἐναντία ἡ φύσις ὑπάρχουσα, ἐν τῷ [30] ἅμα ἦν, ὅτε ἐν Λυκίᾳ τῷ ὄρει τῷ λεγομένῳ Ὀλύμπῳ, καθὼς μυριάδες ἀνδρῶν ἑωράκασιν. καὶ ἄλλα δὲ μυρία τούτοις ὅμοια καὶ [35] παράδοξά ἐστιν ἐν τῇ κτί‐ σει ὁρώμενα καὶ θαυμα‐ ζόμενα· ἅπερ ἅπαντα οὐκ ἂν οὕτως ὑπὲρ φύσιν γί‐ νεσθαι ἔμελλον, εἰ μὴ οὐ‐ [40] σία τις θεοῦ ἦν τούτων δε‐ σπόζουσα καὶ τούτοις ἐπι‐ τρέπουσα ἀλλήλοις μὴ ἀν‐ τιτάττεσθαι. πῶς δὲ πάλιν λέγουσιν ἡμῖν Ἑλλήνων [45] παῖδες, βροντῆς στερρᾶς γινομένης, ἅπασα ἡ φύσις τῶν ἀνθρώπων τρέμει, φρίττει τε καὶ ἐξίσταται, μηνύουσα διὰ τοῦ σχήμα‐ [(50)] τος ὡς ὑπὸ δεσπότην ἐστὶν τὸν τὰς βροντὰς ἐργαζό‐ μενον. καὶ ταῦτα μὲν πρὸς τοὺς ἀφελεστέρους Ἑλλή‐ [55] ροντα ὑποδείγματα. πρὸ γὰρ τοῖς παρ’ αὐτοῖς σο‐ φοῖς, ἐκ φιλοσόφων ἀρ‐ χαίων δυνατῶν, μαρτυρίαις πολλαῖς περὶ θεοσεβείᾳ [60] τινὲς Ἑλλήνων σοφοὶ ἔφρα‐ σαν. ἀλλὰ καὶ τὴν Χριστοῦ οἰκονομίαν ἀμυδρῶς προε‐ μήνυσαν. καὶ γοῦν τις τῶν παρ’ αὐτοῖς σοφῶν πρὸ [65] πολλῶν τῆς Χριστοῦ ἐπι‐ δημίας χρόνων φησίν. ὅτι ἥξει ἡ νεᾶνις ἔχουσα ἡμῖν οὐράνιον γόνον. καὶ ἄλλος πάλιν ἔφρασεν οὕτως· ὀψέ [70] ποτε ἐπὶ τὴν πολυσχεδῆ ταύτην κατέρχεται ὁ θεὸς γῆν, καὶ δίχα πταίσματος σὰρξ γενήσεται, ὡς κατά‐ κριτος ἐν ξύλῳ κρεμασθή‐ [75] σεται, καὶ ἀνίατα πάθη