# Ὑπομνήματα εἰς τοὺς Ψαλμοὺς λεʹ–λθʹ
*Commentaries on Psalms 35–39*

**Author:** Δίδυμος ὁ Τυφλός ὁ Ἀλεξανδρεύς
*Didymus the Blind of Alexandria*

**Source:** markdown

---

| Reference | Text |
|-----------|------|
| **** | 1—2 εἰς τὸ τ[έλο]ς· τῷ δούλῳ κυρίου τῷ Δαυίδ. φησὶν ὁ |
| **23** | παράνομος τοῦ ἁμαρτάνειν ἐν ἑαυτῷ. \ περὶ τέλους πολλάκις ἐλέχ[θη, ὅτ]ι ἐκεῖνο τέλος ἐστίν, |
| **24** | οὗ τὰ ἄλλα πάντα χάριν γίνεται, αὐτὸ δὲ οὐδενὸς ἕνεκα, ὃ |
| **25** | καλεῖται ἔσχατον \ |
| **25** | οὐδὲν ἐκείνων τέλος ἐστίν, ποιητικὰ δὲ τοῦ τέλους. τέλος δέ ἐστιν, ὃ οὐκ ἄλλου \\| χάριν γίνεται, ἀλλ’ αὐτοῦ πάντα |
| **26** | τὰ ἄλλα. βούλεταί τις γραμματικὴν μαθεῖν· ἐκμανθάνει, μελε‐ τᾷ, ἀκούει διδασκάλου, καὶ \\| οὐδὲν τούτων τέλος ἐστίν. αὐ‐ |
| **27** | τὴ δὲ ἡ ἀνάλημψις τῆς ἐπιστήμης τῆς τελείας τὸ τέλος ἐστίν. ἐστὶν οὖν ἔσχατον ὀρε\\|κτὸν ἡ τελεία ἀρετή, μεθ’ ἣν οὐκ |
| **28** | ἔστιν ἕτερόν τι τελεστικὸν ζητῆσαι. νόμοις χρώμεθα τῆς ἀρε‐ τῆς ἕνεκα· ἡ τῶν νό\\|μων δόσις οὔκ ἐστιν τέλος. παραινέσε‐ |
| **29** | σιν πειθόμεθα, διδασκαλίαις τοῦ ἠθικὴν παίδευσιν προσάγον‐ |
| **30** | τος· πάντα δὲ \ |
| **30** | ἀρετὴ 〈ἡ〉 ἀνυπέρβλητος ἡ μετὰ πᾶσαν προκοπὴν συνισταμένη{ν} |
| **30** | τέλος ἐστίν. \ τοῦτο τὸ τέλος μεταδιώκει πᾶς ὁ τοῦ θεοῦ δοῦλος. δ̣[ιὰ |
| **31** | τ]οῦτο· “τῷ δούλῳ κυρίου τῷ Δαυίδ”. ἐὰν λέγῃ “τῷ δούλῳ”, οὐ μόνου τούτου τοῦ Δαυὶδ \\| τοῦ υἱοῦ τοῦ Ἰεσσαὶ τὸ τέλος ἐστὶν |
| **32** | τοῦτο, ἀλλ[ὰ πα]ντὸς τ〈οῦ〉 δουλεύσαντος θε〈ῷ〉. ἐὰν γοῦν ἐπ‐ |
| **33** | καὶ γράψαι ὡς δεῖ καὶ ἀναγνῶναι ὡς προσῆκεν καὶ ἐξηγήσασθαι ὡς ἔχει ἁρμονίας, \\| οὐ περὶ ἐκείνου μόνου λέγομεν, ἀλλὰ περὶ |
| **34** | παντὸς γραμματικοῦ. |
| **231** | ὅμως δὲ τὴν δουλείαν αὐτοῦ θεασώμεθα, \ |
| **1** | ἄλλους τοὺς ὁμοδούλους ἴδωμεν. “εὗρον”, φησίν, “Δαυὶδ τὸν τοῦ Ἰεσσαί, ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου, ὃς ποιήσει \\| πάντα |
| **2** | τὰ θελήματά μου”. θελήματα τοῦ θεοῦ αἱ κατ’ εἶδός εἰσιν ἀρε‐ ταί. ἡ δὲ γενικὴ ἓν θέλημα λέγεται· λέγει γὰρ ὅτι· \\| “οὐ |
| **3** | πᾶς ὁ λέγων με κύριε κύριε, εἰσελεύσεται, ἀλλ’ ὁ ποιῶν τὸ |
| **3** | θέλημα τοῦ πατρός μου”. ὧδε τὴν γενικὴν ἀρετὴν ἑνικῶς θέλη‐ μα \\| ὠνόμασεν. ποιεῖ δὲ τὰς κατ’ εἶδος ἀρετὰς κατὰ πάντα |
| **4** | τὰ θελήματα τοῦ θεοῦ ποιῶν, εἴ τι[ς] ποιητής ἐστιν τῶν θε‐ |
| **5** | οῦ \ |
| **5** | εἴ τις τὰ φρονητέα ἀποβάλλει, 〈εἰ〉 ἡ ἀλήθεια τοῦ θεοῦ δέ‐ δεικται. \\| οὗτός ἐστιν δοῦλος θεοῦ. |
| **6** | καὶ ὅρα γε, βασιλεὺς ἦν ὁ ταῦτα λέγων καὶ προέκρινεν τὴν θεοῦ δουλείαν τῆς βασιλείας· μεγάλη γὰρ εὐγέ\\|νειά ἐσ‐ |
| **7** | τιν τὸ εἶναι θεοῦ δοῦλον. αὐτίκα γοῦν πολλάκις εἴρηται, |
| **7** | ὅτι τάττουσιν ἑαυτοὺς ἐν ταῖς προγραφ[αῖς οὕ]τως οἱ ἅγιοι· “Ἰάκωβος \\| κυρίου τοῦ θεοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ δοῦλος”, καί· |
| **8** | “Παῦλος δοῦλος Χριστοῦ”, καὶ Ἰωνᾶς ἐρωτώμενος· “ἐκ ποίας χώρας καὶ ποί[ου λαο]ῦ̣”, εἶτα λέγει· “ἐγὼ δοῦλος \\| θεοῦ |
| **9** | εἰμι”. καὶ ὥσπερ οἱ διὰ ἀξίωμα προταττόμενοι τῶν συνταγ‐ |
| **9** | μάτων ἑαυτῶν τὴν ἀξίαν καὶ τὸ ἀξ[ίω]μα, οὗτοι οἱ ἅγιοι \ |
| **10** | ὥσπερ μεγίστην εὐγένειαν καὶ ὑπερβάλλουσαν εὔκλειαν καὶ |
| **10** | ἀξίωμα μέγα τὴν θεοῦ δουλείαν ὁμολογοῦσιν. ὁ θεοῦ δοῦλος \\| εἰδὼς τὸ τοῦ θεοῦ θέλημα οἶδεν καὶ τὰ |
| **11** | ἐναντιούμενα τῷ θελήματι τοῦ θεοῦ. ἐναντιοῦται δὲ τῷ θε‐ λήματι τοῦ θεοῦ ἀσέ\\|βεια, παρανομία, πᾶν εἶδος κακίας. ἐγνω‐ |
| **12** | κὼς οὖν ὁ δοῦλος τοῦ κυρίου τὸ τέλος, τὴν ἐπὶ πᾶσιν ἀρετήν, ἔγνω καὶ τὴν παρανομίαν· \\| τῶν γὰρ ἐναντίων ἡ αὐτή ἐστιν |
| **13** | ἐπιστήμη. ὁ ἰατρικὴν ἔχων οὐ μόνον τὰ ὑγιεινὰ οἶδεν τῶν βοηθημάτων, ἀλλὰ καὶ τὰ βλα\\|πτικά, ἵνα τοῖς μὲν χρᾶται, τὰ |
| **14** | δὲ ἀποστρέφηται. λέγει οὖν ὁ δοῦλος τοῦ κυρίου ὁ εἰς τὸ τέ‐ |
| **14** | λος ἀναφερόμενος τὴν ᾠδήν. |
| **15** | “φησὶν \ |
| **15** | ἀμφίβολός ἐστιν ἡ λέξις. σημαίνει ἓν οὕτως· “ὁ παράνο‐ μος ἐν ἑαυτῷ \\| φησιν τοῦ ἁμαρτάνειν”. “ἐν ἑαυτῷ φησιν τοῦ |
| **16** | ἁμαρτάνειν”. πρῶτον δὲ συνκατατίθεται τῇ παρανομίᾳ καὶ τῇ ἁμαρτίᾳ \\| καὶ οὕτως ἐπὶ τὸ πράττειν αὐτὴν ἔρχεται. ἀδύνατόν |
| **17** | ἐστιν μὴ προδιατεθέντα κατὰ ἁμαρτίαν ἁμαρτῆσαι. “φησὶν” οὖν \ “ὁ παράνομος τοῦ ἁμαρτάνειν ἐν ἑαυτῷ”. “ἐν ἑαυτῷ φησιν”. οὕ‐ τω γὰρ αὐτὸ ἀναγνωστέον, ὡς “ἐν ἑαυτῷ φησιν ὁ παρά\\|νομος |
| **19** | τοῦ ἁμαρτάνειν”. |
| **19** | δυνατὸν δὲ καὶ τὸ ἕτερον τῆς ἀμφιβολίας οὕτω λαβεῖν· “ὁ |
| **20** | παράνομος ἐν ἑαυτῷ λέγει τοῦ ἁμαρτάνειν”· \ |
| **20** | οὐκ ἔχει παρρησίαν ἐπὶ τῷ ἁμαρτάνειν. πᾶς ἁμαρτάνων ὅτε παρ‐ ακολουθεῖ, κρύπτει τὸ κακόν· οὐδεὶς γοῦν \\| φανεροῖ ἑαυτὸν |
| **21** | ὅστις ἐστίν. κἂν πόρνος ᾖ{ν} καὶ θέλῃ συνσταθῆναί τισιν, |
| **22** | οὖν πλέον κατακρίνονται, ὅτι ὃ πράττουσιν, κρύπτειν θέλου‐ |
| **22** | σιν. οὐδεὶς δὲ πράττων τὸ καλὸν θέλει ἀγνοεῖσθ[αι—κ]ἄ̣ν \ ποτε τοῦτο ποιῇ ἀτυφίας ἕνεκα—, ἀλλὰ σπουδάζει τοιαῦτα ἔρ‐ |
| **23** | γα ἔχειν φωτιζόμενα ἐπίπροσθεν 〈τῶν ἀνθρώπων〉, ἵνα δοξασθῇ ὁ [πατὴρ] \\| ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς· “λαμψάτω” γὰρ “τὸ φῶς ὑμῶν |
| **24** | ἔνπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα καὶ |
| **25** | δοξάσωσιν τὸν \ |
| **25** | 2 οὐκ ἔστιν φόβος θεοῦ ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ. οὐδεὶς πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχων \\| τὸν θεῖον φόβον ἁμαρτάνει· ὁ |
| **26** | γὰρ θεῖος φόβος ἀναιρετικός ἐστιν τῆς ἁμαρτίας. καταφρο[νούν‐ τω]ν ἐστὶν τὸ ἁμαρτάνειν, \\| ἔξω γενομένων τοῦ θείου φόβου. |
| **27** | οὕτω γοῦν καὶ ἡ θεία τῶν παροιμιῶν γραφὴ εἰσάγει τὴν σοφίαν λέγουσαν· “φόβος \\| κυρίου μισεῖ ἀδικίαν, ὕβριν τε καὶ ὑπερ‐ |
| **28** | ηφανίαν καὶ ὁδοὺς πονηρῶν”. εἰ ὁ φόβος τοῦ θεοῦ ταῦτα μισεῖ, οὐδεὶς ἔχων αὐτὸν \\| ἀδικεῖ· “φόβος” γὰρ “κυρίου μισεῖ ἀδι‐ |
| **29** | κίαν”. οὔκ ἐστιν ὑβριστής, οὔκ ἐστιν λοίδορος, οὔκ ἐστιν |
| **30** | αὐθάδης. τὸ δὲ τῆς ὕβρεως \ |
| **30** | σημαίνει, ὁτὲ δὲ τὴν ὑψαυχενίαν καὶ ἀλαζονείαν. “καὶ τὰς ὁ‐ δοὺς τῶν πονηρῶν μισεῖ \\| ὁ τοῦ θεοῦ φόβος”. “ὁδοὶ” δὲ “τῶν |
| **31** | πονηρῶν” εἰσιν τὰ ἀσεβῆ φρονήματα, αἱ πράξεις αἱ παράνομοι. ἐπεὶ τοίνυν οὐκ ἔχει τὸν φόβον \\| τοῦ θεοῦ ἀπέναντι τῶν |
| **32** | ὀφθαλμῶν, διὰ τοῦτο ἐν ἑαυτῷ λέγει τοῦ ἁμαρτάνειν. “τῷ δὲ |
| **32** | φόβῳ κυρίου ἐκκλίνει πᾶς ἀπὸ κακοῦ”. \ |
| **33** | τοῦ καὶ μ[ισ]ῆ[σ]αι. ἐνώπιον ἑαυτοῦ ἐδόλωσεν. κρύπτει \\| τὸ κακὸν διὰ δόλου |
| **34** | εἰδὼς ὅτι, ἐὰν μὴ κρύφῃ τὴν παρανομίαν δόλῳ, [εὑρε]θεῖσα |
| **35** | μῖσος ἐνεργάζεται τῷ εὑρηκότι καὶ ἐγνω\ |
| **35** | οὖν μὴ μισηθῇ διὰ τὴν παρανομίαν, κρύπτει αὐτὴν δόλῳ̣· ὁ |
| **35** | γὰρ εὑρὼν αὐτὴν μισεῖ. |
| **232** | οἶδας ὅτι καὶ \ |
| **1** | πιθανότητας, ἵνα λανθάν〈ω〉σιν. οἷον οἱ ψευδοπροφῆται “λύ‐ κοι ἅρπα\\|γες” κατὰ τὴν γνώμην ὄντες ἐπιφέρονται δορὰν προ‐ |
| **2** | βάτου, ἵνα πρόβατα νομισθῶσιν. ἐξ οὗ δὲ θέλουσιν πρόβατα γνω\\|σθῆναι, φανερόν, ὅτι μισοῦσιν τὸν λύκειον τρόπον· ἀλλὰ |
| **3** | κρύπτουσιν αὐτόν· ἐὰν γὰρ εὑρεθῇ, μῖσος ἐνεργάζεται. οὐδεὶς δὲ οὕτως \\| ἠλίθιός ἐστιν ὥστε λέγε̣[ι]ν̣· “φιλῶ τὴν ἀνομίαν |
| **4** | καὶ μισῶ τὴν εὐσέβειαν”—ἐχόμενος γὰρ αὐτῆς καὶ ἡδόμενος |
| **5** | ἐνεργεῖν αὐτὴν \ |
| **5** | δείκνυται ὅτι καὶ κόλασιν ἐπιφέρει. 4 τὰ ῥήματα τοῦ στόματος αὐτοῦ ἀνο\\|μία καὶ δόλος. |
| **6** | τὰ ῥήματα ἃ προφέρει, ἄνομα καὶ δόλιά ἐστιν. εἰ δὲ ἠ‐ θικῶς ἁμαρτάνει ἀκολασταίνων, ὀργιζόμενος, \\| ἀδικῶν, ἀνο‐ |
| **7** | μί[αν] ἔ̣χ̣ει τὰ ῥήματα. εἰ δὲ ψευδοδοξεῖ, δόλον αὐτὰ ἔχει· δολιοῖ γάρ, ἵνα μὴ φανῇ τὸ ἀσεβὲς τῶν ῥημάτων αὐτοῦ \\| καὶ |
| **8** | καταπατηθ̣[ῇ αὐτὰ] καὶ ἀποστραφῇ τις αὐτά. |
| **8** | ἐπερ( )· οὐκ εἶπεν τὴν “παρανομίαν”; —ἡ παρανομία καὶ ἀνομία ἐστίν, οὐ πάντως \\| δὲ ἡ ἀνομία κ[α]ὶ [πα]ρανομία |
| **9** | ἐστίν. εἰ παρὰ τὸν νόμον γίνεται, ἔξω τούτου γίνεται ὁ ἐν‐ |
| **10** | εργῶν αὐτήν, ἀνομία ἐστίν. εἰ δὲ \ |
| **10** | νομεῖ, παρὰ τὸν νόμον πράττει, παρανομία ἐστίν. ἡ παρανομία οὖν καὶ ἀνομία ἐστίν, οὐ πάντως \\| δὲ ἡ ἀνομία καὶ παρανομί‐ |
| **11** | α ἐστιν. |
| **11** | ἐκ τῆς ἕξεως κρίνεται ὁ παρὰ τὸν νόμον ποιῶν καὶ μαχόμενα τῷ νόμῳ \\| πράττων, ὅσον ἧκεν εἰς τὰς πράξεις. ἐὰν μέντοι |
| **12** | τὴν διάθεσιν τοῦ ἐνεργοῦντος ἴδωμεν, καὶ ὁ μὲν νόμον εἰλη\ φὼς μὴ πράττῃ κατ’ αὐτόν, παρανομεῖ. ἐὰν δὲ πάλιν νόμου πεῖ‐ |
| **13** | ραν—γραπτοῦ λέγω—〈 〉, ἀνομεῖ μόνον. “ὅσοι”, φη‐ σίν, “ἐν νό\\|μῳ ἥμαρτον”· οἱ ἐν νόμῳ ἁμαρτάνοντες παράνομοί |
| **15** | εἰσιν. “ἀνόμως ἁμαρτάνουσιν” οἱ νόμον μὴ ἐσχηκότες. \ |
| **15** | τὸ πραττόμενον ἓν καὶ ταὐτόν ἐστιν. ἐκ τῆς προαιρέσεως καὶ διαθέσεως τοῦ ἐνεργοῦντος τὴν διαφορὰν \\| λαμβάνω ὥστε ὁτὲ |
| **16** | μὲν ἀνομίαν, ὁτὲ δὲ παρανομίαν καλεῖσθαι. |
| **16** | 4 οὐκ ἠβουλήθη συνιέναι τοῦ ἀγαθῦναι. ἵνα μή \\| τις νομίσῃ, ὅτι φύσις ἐστὶν ἡ διαστέλλουσα δοῦ‐ |
| **17** | λον θεοῦ ἀπὸ παρανόμου καὶ τὸν σπουδαῖον ἀπὸ τοῦ φαύλου, τῇ προαιρέσει ἀνέθη\\|κεν ἀμφότερα καὶ λέγει, ὅτι ἐπὶ τῆς |
| **18** | ἑαυτοῦ βουλήσεως ἢ κακὸς ἢ σπουδαῖός ἐστιν· “οὐκ ἐβουλήθη”. ἄλλος δὲ βούλεται συν\\|ιέναι τοῦ ἀγαθῦναι. ὁ σπουδαῖος βού‐ |
| **19** | λεται αὐτὸ τοῦτο ἀγαθὰ πράττειν. πάλιν ὁ μὴ ἐν τούτοις ὢν |
| **20** | βουλήσει τῇ ἑαυτοῦ ἔξω τού\ |
| **20** | κατασκευάζει ὁ λόγος καὶ τὸ αὐτόνομον καὶ ἐλεύθερον τῆς προαιρέσεως, \\| ὅτι οὐδεὶς ἐκ κατασκευῆς παράνομός ἐστιν, |
| **21** | οὐδεὶς ἀγαθὸς κατ’ οὐσίαν ἐστίν· πάντες γὰρ ὁμοούσιοί ἐσμεν οἱ ἄνθρωποι. \\| [π]αρὰ δὲ τὴν ἡμετέραν αἵρεσιν ἢ φυγὴν ἢ |
| **22** | φαῦλοι ἢ σπουδαῖοί ἐσμεν. 5 ἀνομίαν ἐλογίσατο ἐπὶ τῆς \\| [κοί]της αὐτοῦ. |
| **23** | τοῦτο λέγει ὅτι οὐ μόνον, ὅτε πρόεισιν καὶ ἐνεργεῖ, τὰ ἄνομα ἐργάζεται, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῆς εὐνῆς \\| ῥεριμμένος ἀνο‐ |
| **24** | μίαν λογίζεται, δέον μιμήσασθαι ἐκεῖνον τὸν ἄνδρα τὸν μα‐ |
| **25** | καριζόμενον τὸν ἡμέρας καὶ \ |
| **25** | τοῦ κυρίου· “ἀλλ’ ἢ{η} ἐν τῷ νόμῳ κυρίου τὸ θέλημα αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ νόμῳ αὐτοῦ μελετήσει ἡ\\|μέρας καὶ νυκτός”. ὁ ἡμέ‐ |
| **26** | [ρα]ς̣ καὶ νυκτὸς μελετῶν τὸν νόμον κυρίου οὐ λογίζεται ἀ‐ νομίαν ἐπὶ τῆς κοίτης αὐτοῦ \\| ἀλλὰ τὸν νόμον. εἴρηται ὑ̣‐ |
| **27** | [πὸ τοῦ ἱ]εροφάντου Μωσέως ἐκ προσώπου τοῦ θεοῦ· “καὶ ἔσται πάντα τὰ ῥήματα ταῦτα, \\| ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, |
| **28** | ἐν τῇ καρδίᾳ σου καὶ ἐν τῇ ψυχῇ σου”. εἶτα· “πορευόμενος ἐν ὁδῷ, κοιταζόμενος, διανι\\|στάμενος”. εἰ λαλεῖ τὰ τοῦ θεοῦ |
| **29** | ῥήματα καὶ κοιταζόμενος, οὐ λογίζεται ἀνομίαν ἐπὶ τῆς κοί‐ |
| **29** | της αὐτοῦ. |
| **30** | δυνατὸν καὶ τὸ σῶμα \ |
| **30** | σώματι ᾖ{ν} ἡ ψυχή, ἀλλὰ μελετᾷ ἤδη ἐκτὸς αὐτοῦ γενέσθαι, ὑπωπιάζουσα τὸ \\| σῶμα καὶ δουλαγωγοῦσα. οὕτω γοῦν περὶ 〈τ〉ῶν |
| **31** | οὕτως γνώμης ἐχόντων λέγεται· “οὐκ ἐστὲ ἐν σαρκί”. καίτοι εἶχαν σάρκα, \\| ἀλλ’ οὐκ ἦσαν ἐν τῷ φρονήματι τῆς σαρκός. |
| **32** | {καὶ ἔτι} “τὸ φρόνημα τῆς σαρκὸς ἔχθρα εἰς θεόν”. 〈καὶ ἔ‐ τι〉· “οἱ δὲ ἐν σαρκὶ ὄντες \\| θεῷ ἀρέσαι οὐ δύνανται”. ἐὰν |
| **33** | περὶ ταύτης τῆς σαρκὸς λέγῃ, πάντες οἱ ἅγιοι ἐν αὐτῇ ὄντες ἤρεσαν θεῷ. ἀλλ’ ἐν τῷ \\| φρονήματι τὸ φρονεῖν κατὰ σάρκα, |
| **34** | τὸ ὅλος 〈ἐκ〉 σαρκ〈ὸ〉ς ἠρτῆσθαι, λοιπὸν σάρκινος γενέσθαι. |
| **35** | τίς δέ ἐστιν ὁ σάρκινος \ |
| **35** | ἁμαρ[τί]ᾳ̣; “ἐγὼ δὲ σάρκινός εἰμι πεπραμένος ὑπὸ τὴν ἁμαρτί‐ |
| **35** | αν”. “ἀνομίαν \\| διελογίσατο ἐπὶ τῆς κοίτης αὐτ〈οῦ〉”. κατὰ τὴ[ν |
| **36** | ἀν]αγωγήν· ὥσπερ ἐν κοίτῃ τῷ σώματι ἀνομίαν ἐλογίσατο. ἔδει δὲ ἐπὶ \\| τῆς κοίτης ταύτης μένοντα ἀποδύρεσθαι ἑαυτὸν καὶ |
| **233** | οἰκτίζεσθαι, ὅτι ἐν τῷ λογίζεσθαί ἐστιν παρανομία, \ |
| **1** | ἀνειπεῖν· “ἐν δάκρυσίν μου τὴν στρωμνήν μου βρέξω”. μετα‐ νοοῦντος ἡ φωνή· ὁ δὲ μετανοῶν οὐ λογίζεται \\| ἀνομίαν. καὶ |
| **2** | περὶ ἄλλων εἴρηται ἐν τῷ Μιχαίᾳ τῷ προφήτῃ· ”〈ἐγένετ〉ο λο‐ γιζόμενος κακὰ ἐπὶ τῆς κοίτης αὐτοῦ καὶ ἅμα τῇ ἡ\\|μέρᾳ συν‐ |
| **3** | ετέλει αὐτά”. διασκέπτονται ἐν ταῖς νυξὶν πολλάκις περὶ παρανομημάτων καὶ ἅμα τῇ ἡμέρᾳ συντελοῦσιν \\| αὐτά. δέον δέ, |
| **4** | εἰ καὶ γέγονέν ποτε ἐπὶ τῆς κοίτης παρανομία, κατανυγῆναι· |
| **5** | τοῦτο γὰρ ὁ λόγος προστάττ[ει· “ὀρ]γίζεσθε καὶ μὴ ἁμαρτά\ |
| **5** | τε· ἃ λέγετε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν, ἐπὶ τῆς κοίτης ὑμῶν κατανύγητε”. ἐὰν γὰρ κατανυγῆτε, οὐκ εὑρίσκει τόπον ὁ \\| δι‐ |
| **6** | άβολος. |
| **6** | 5 παρέστη ὁδῷ πάσῃ οὐκ ἀγαθῇ, κακίᾳ δὲ οὐ προσώχθισεν. |
| **7** | ἀμέλει γοῦν πρὸς τὸν Ἐλύμαν τὸν μάγον ὁ ἀπόστολος λέγει· |
| **7** | “οὐ παύσῃ διαστρέφων τὰς ὁδοὺς κυρίου τὰς εὐθεία[ς]”; εὐ‐ θεῖαι καὶ ἀγαθαί \\| εἰσ〈ιν〉. εὐθεῖαι δὲ λέγονται αἱ ἀρεταὶ |
| **8** | τῷ μεσότητες εἶναι· ἐν εὐθείᾳ γὰρ οὐκ ἔνι παρέκκλισις. “ὁ‐ δοὺς τὰς ἐκ [δεξι]ῶν οἶδεν ὁ θεός, \\| διεστραμμέναι δὲ αἱ |
| **9** | ἐξ ἀριστερῶν”. |
| **9** | εὖ δὲ καὶ τὸ φάναι “οὐκ ἀγαθῇ”· οὐ γὰρ εἶπεν “πονηρᾷ”. |
| **10** | οὐ πάντω[ς τὸ οὐ]κ ἀγαθὸν κακόν \ |
| **10** | παραστῆναί τινα πάσῃ ὁδῷ κακῇ τ〈ῷ〉 ἐναντιότητας εἶναι καὶ περὶ κακίας. οὐ δύναται ὁ δειλὸς \\| καὶ θρασὺς εἶναι οὐδὲ |
| **11** | ὁ ἀσεβὴς δεισιδαίμων. οὐκ ἀγαθὰ οὖν εἰσιν ταῦτα. τῇ ἀπο‐ φάσει τὰ αὐτά εἰσιν, τῇ δὲ καταφάσει οὐ τὰ αὐτά. \\| “τῇ |
| **12** | κακίᾳ οὐ προσώχθισεν”. |
| **12** | 6 κύριε, ἐν τῷ οὐρανῷ τὸ ἔλεός σου, καὶ ἡ ἀλήθειά σου |
| **12** | ἕως τῶν νεφελῶν. περὶ τῶν τὴν γῆν \\| οἰκούντων κατὰ τὸ φρόνημα λέγομεν, |
| **13** | “τῶν τὰ ἐπίγεια φρονούντων”, οὓς αἰτιώμενος ὁ θεὸς λόγος ἐν τῷ προφήτῃ \\| Ἰ〈ερεμ〉ίᾳ λέγει· “ἐβαθύνατε εἰς τὴν γῆν |
| **14** | κάθισιν”, εἰ οἷόν τέ ἐστιν, καὶ κατωτέρω τῆς γῆς θέλετε |
| **15** | εἶναι, οὐδὲν ἀνηγμέ\ |
| **15** | λίτευμα ἐν οὐρανοῖς”, οὐκ ἐκεῖ τὴν καρδίαν ἔχοντες πρὸς τοὺς λέγοντας· \\| “ἀναλάβωμεν καρδίαν ἡμῶν πρὸς ὑψηλὸν ἐν |
| **16** | τῷ οὐρανῷ”. λέγεται οὖν περί τινων πάλιν καὶ τοῦτο· “αὐ‐ |
| **17** | εἰς τὰ κατώτατα τῆς γῆς”. καὶ Μωυσῆς δὲ ἐν ἐπινικί〈ῳ〉 ᾠ‐ δῇ \\| τῇ κατὰ Φαραὼθ καὶ τ〈ῶν〉 μετ’ αὐτοῦ ἔλεγεν· “ἐξέτει‐ |
| **18** | νας τὴν δεξιάν σου, καὶ κατέπιεν αὐτοὺς γῆ”. καίτοι οὐ γῆ αὐτοὺς κατα\\|πεπώκει κατὰ τὴν ἱστορίαν ἀλλὰ ὕδωρ. εἴρη‐ |
| **19** | ται γοῦν· “εὐθὺς ἔδυσαν ὡσεὶ μόλιβος ἐν ὕδατι σφοδρῷ”. |
| **20** | κἂν γοῦν ἐκτείνῃ \ |
| **20** | ταπίνονται ἐκ τῆς γῆς, ὅλοι γήινοι γίνονται, παραδίδονται “εἰς πάθη ἀτιμίας”, \\| “ταῖς ἐπιθυμίαις τῶν καρδιῶν αὐτῶν |
| **21** | εἰς ἀκαθαρσίαν” παραδίδονται, λατρεύειν “τῇ κτίσει παρὰ τὸν |
| **21** | κτίσαντα”. “ἐν τῷ \\| οὐρανῷ” οὖν ἐστιν “τὸ ἔλεος” αὐτοῦ· “ποιεῖς” |
| **22** | γὰρ “ἔλεος εἰς χιλιάδας τοῖς ἀγαπῶσίν σε”. ὥσπερ διά τινος κλίμα\\|κος τοῦ ἐλέου εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναβαίνει· ἡ φύσις γὰρ |
| **23** | τοῦ ἐλέους τοῦ θεοῦ οὔκ ἐστιν τῶν κάτω ἀλλὰ ἄνω ἐστίν. \ κἄν ποτε οὖν γίνηται ἐν τῇ γῇ, τουτέστιν ἐν τοῖς ἀνθρώποις, |
| **24** | ἡ ἀγαθότης τοῦ θεοῦ—εἴρηται γάρ· “τοῦ ἐλέους κυρίου πλή‐ |
| **25** | ρης ἡ γῆ”—, ἀνα\ |
| **25** | λέου εἰς τὸν οὐρανόν. “καὶ ἕως τῶν νεφελῶν”, φησίν, “ἡ ἀλήθειά σου”. \\| οὐ προσ‐ |
| **26** | εκτέον τοῖς αἴρουσιν τὴν πρόνοιαν ἀπὸ τῆς γῆς καὶ λέγουσιν αὐτὴν περιορίζεσθαι μέχρι τῶν σελήνης ὅρων \\| διὰ τοῦ εἰπεῖν· |
| **27** | “ἡ ἀλήθειά σου ἕως τῶν νεφελῶν”. νεφέλαι εἰσὶν οἱ προφῆται διακονοῦντ[ες ἡ]μῖν πνευματικὸν \\| ὑετόν, ἀφ’ οὗ πνευματικοῦ |
| **28** | ὑετοῦ ἀρδεύεται ὁ τοῦ θεοῦ παράδεισος, ὁ σπόρος ὁ πεσὼν εἰ[ς καλὴν γῆ]ν, ὃν ἔβαλεν Ἰησοῦς \\| ὥστε ἑκατονταπλασίονα γε‐ |
| **29** | νέσθαι καὶ ἑκατὸν καὶ ἑξήκοντα καὶ τριάκοντα. ἕως οὖν τού‐ |
| **30** | των τῶν νεφελῶν τῶν \ |
| **30** | περὶ ὧν εἴρηται· “αἱ νεφέλαι ῥανάτωσαν δικαιοσύνην”, ἡ ἀλήθεια τοῦ \\| θεοῦ ἐστιν. εἴ τίς ἐστιν νεφέλη δυνάμενος |
| **31** | πνευματικὸν ὑετὸν καὶ δικαιοσύνην ῥεῖν, ἐκεῖνος ἔχει τὴ̣ν |
| **31** | θεοῦ ἀλήθειαν. \ 7 ἡ δικαιοσύνη σου ὡς ὄρη θεοῦ. |
| **32** | πολυτρόπως τὰ ὄρη τοῦ θεοῦ ἑρμηνεύεται κατὰ τὴν γραφήν. ὅταν λέγῃ· “φωτίζει〈σ〉 σὺ \\| θαυμαστῶς ἀπὸ ὀρέων αἰωνίων”, |
| **33** | “ὄρη αἰώνια” λέγει τοὺς ἁγίους τοὺς σκοποῦντας οὐκέτι τὰ βλεπόμενα πρός\\|καιρα ὄντα, ἀλλὰ τὰ μὴ βλεπόμενα τυγχάνοντα |
| **34** | αἰώνια. |
| **35** | “ἐγγίσα[τε ὄ]ρεσιν αἰωνίοις”. τὰ ὄρη ταῦτα τὰ αἰς\ |
| **35** | οὔκ εἰσιν αἰώνια. εἰ δὲ παράγει ἡ γῆ καὶ ὁ οὐρανός, ἐκ‐ βρά〈σ〉ματ[α] καὶ μέρη τῆς γῆς, τὰ ὄρη, σὺν αὐτῇ ἀπέρ\\|χον‐ |
| **36** | ται, παράγουσιν σὺν αὐτῇ, ὥστε οὔκ εἰσιν ἐκεῖνα αἰώνια. ὅ‐ |
| **234** | σοι δὲ σκοποῦσιν τὰ αἰώνι̣α̣, τὰ μὴ βλεπόμενα, \ |
| **1** | τὰ ἀνωτάτω, ἐκεῖνοι ὄρη εἰσὶν δίαρμα πολιτείας ἔχοντες, |
| **1** | ὕψος ἔχοντες φρονήματος εὐσεβοῦς. 〈“ἐνγίσατε” οὖν “ὄρεσιν |
| **1** | αἰωνίοις”, τῇ διαθέσει ἐνγίσατε, τὸ αὐτὸ ὑψηλὸν φρόνημα |
| **1** | ἐκείνοις ἀναλάβετε.〉 {“ἡ δικαιοσύνη” \\| οὖν “ἡ σὴ ὡς τὰ ὄρη” εἰσὶν “τοῦ θεοῦ”. |
| **2** | ἡ δικαιοσύνη ἡ ἐν ἀνθρώποις ὅταν αὐξήσῃ τοὺς ἔχοντας αὐτήν, ὁμοιοῖ αὐτοὺς τοῖς ὄρεσιν \\| τοῦ θεοῦ.} |
| **3** | δύναται δὲ ὄρη θεο[ῦ] εἰπεῖν κατὰ ἄλλην διάνοιαν τὰ ὑ‐ |
| **3** | πέρτερα πάντα, εἰς ἃ ἀπέμεινεν τὰ ἐνενήκοντα ἐννέα πρόβα‐ τα, ὅτε \\| ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς σῶσαι τὸ ἀ̣π̣οσφαλὲν ἀπὸ τῶν ὀρῶν, |
| **4** | τὸ καταπεσὸν ἐκεῖθεν καὶ ἐν πλάνῃ καὶ διώξει καὶ θανάτῳ \ |
| **5** | γεγενημέν〈ον〉. {“ἐνγίσατε” οὖν “ὄρεσιν αἰωνίοις”, τῇ δια‐ θέσει ἐνγίσατε, τὸ αὐτὸ ὑψηλὸν φρόνημα ἐκείνοις \\| ἀναλά‐ |
| **6** | βετε.} |
| **6** | 〈“ἡ δικαιοσύνη” οὖν “ἡ σὴ ὡς τὰ ὄρη” ἐ〈στ〉ὶν “τοῦ θεοῦ”. |
| **6** | ἡ δικαιοσύνη ἡ ἐν ἀνθρώποις ὅταν αὐξήσῃ τοὺς ἔχοντας αὐτήν, |
| **6** | ὁμοιοῖ αὐτοὺς τοῖς ὄρεσιν τοῦ θεοῦ.〉 |
| **6** | [δυν]ατὸν δικαιοσύνην τοῦ ἐπιδημήσαντος σωτῆρος κατ’ ἄλ‐ λον λόγον εἰπεῖν οὓς ἔσωσεν. “τὸν μὴ \\| γνόντα” γὰρ “ἁμ[αρ‐ |
| **7** | τί]αν ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν, ἵν’ ἡμεῖς γενώμεθα δι‐ καιοσύνη θεοῦ ἐν αὐτῷ”. οἱ γενάμενοι \\| δικαιοσύνη θεοῦ ἐ̣[ν] |
| **8** | τῷ γεναμένῳ ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτία ὡς τὰ ὄρη εἰσὶν τοῦ θεοῦ, ὡς οἱ ἄγγελοι, ὡς οἱ ἀρχάγγελοι· ἡνώ\\|θησαν γὰρ τῇ ἄνω κτίσει. |
| **9** | “κύριε, ἐν τῷ οὐρανῷ τὸ ἔλεός σου, καὶ ἡ ἀλήθειά σου |
| **9** | ἕως τῶν νεφελῶν”. |
| **10** | ἑτέρως ὁ θεὸς ἐλεᾷ καὶ \ |
| **10** | τὸ ὑπ’ ἀνθρώπων γινόμενον καὶ ἡ εἰς τὸν πλησίον εὐεργεσία ἀνθρωπίνη ἐστίν· ἴσασιν γὰρ \\| ἀνθρωπίνως βοηθεῖν καὶ τρέ‐ |
| **11** | φειν καὶ τὰ ἄλλα ποιεῖν, καί ἐστίν γε ὁ ἔλεος οὗτος πλησι‐ άζων τῇ γῇ, τουτέστιν τοῖς ἀνθρω\\|πίνοις. ἐλεῶν δὲ θεὸς μετε‐ |
| **12** | ωρίζει τοὺς μετεωριζομένους ὥστε εἰς οὐρανὸν ἀναφέρειν. “ἐν |
| **12** | τῷ οὐρανῷ” γοῦν “τὸ ἔλεός σου”. \ δύναται δὲ καὶ τοῦτο ὅτι· ἐλεῶν οὐκ ἀνθρωπίνως ἐλεᾷς· |
| **13** | εἰ γὰρ καὶ “δίδως τροφὴν πάσῃ σαρκί”, εἰ καὶ ὑγίειαν τοῖς |
| **14** | νοῦ ἁπτομένη. καὶ ἵνα σαφέστερον φράσω· τὰ ἁπτόμενα δωρεᾷ |
| **15** | θεοῦ οὐ μόνον \ |
| **15** | ἀλόγων, οὔκ ἐστιν οὐράνια. ἐκεῖνα δὲ μόνα τοῦ οὐρανοῦ εἰσιν καὶ εἰς τὸν οὐρανὸν \\| ξεναγοῦσιν, ἅ ἐστιν ἀγαθὰ ἀληθῶς ☩⟦ου‐ |
| **16** | ρ⟧ ανιοσπουδη☩. καὶ ἐν ἑτέρῳ ψαλμῷ ἔχεις· “τοῦ ἐλέους κυ‐ ρίου πλήρης ἡ γῆ”. ἐλεᾷ \\| τὴν γῆν ἐκεῖνον καταπέμπων τὸν |
| **17** | ἔλεον, ὃ〈σ〉 ἁρ̣[μ]όζει τοῖς ἐπὶ γῆς. ὃν δὲ “ποιεῖ εἰς χιλι‐ άδας τοῖς ἀγαπῶσιν” τὸν ἔλεον, \\| οὐράνιός ἐστιν καὶ εἰς |
| **18** | οὐρανὸν ἀναβιβάζει. |
| **18** | δυνατὸν δὲ οὐρανὸν ἐνταῦθα εἰπεῖν τὴν λογικὴν οὐσίαν, τὴν νοερὰν \\| ὕπαρξιν· οὕτω γὰρ ἐξειλήφασίν τινες καὶ τό· |
| **19** | “ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν”, τῆς γῆς |
| **20** | σημαινούσης τὴν \ |
| **20** | δὲ οὐρανοῦ τὴν λογικήν. λέγεται γοῦν καὶ ἐν ἄλλοις· “ὁ οὐ‐ ρανὸς τοῦ οὐρανοῦ \\| [τῷ] κυρίῳ”. καὶ δύναται οὐρανὸς εἶναι |
| **21** | 〈οὐχ〉 οὗτος ὁ φαινόμενος {οὐκ} ὁ ἐν ὄψει ἡμῶν μόνος ἀλλὰ πᾶς. ὁ ἑπτὰ δὲ σχιζόμενος \\| “οὐρανὸς 〈τ〉οῦ{ν} οὐρανοῦ” ἡ |
| **22** | θεικὴ κατάστασις· λέγεται γὰρ ἐν οὐρανῷ ὁ θεὸς εἶναι οὐχ ὅτι ἐν τόπῳ ἐστίν. λέγεται γοῦν ἐν \\| εὐαγγελίῳ· “οὐδεὶς |
| **23** | ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανὸν εἰ μὴ ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς, ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου”. κατέβη δὲ μόνος Ἰησοῦς ἐκ τοῦ \\| ἀληθῶς |
| **24** | οὐρανοῦ, τουτέστιν τῆς καταστάσεως τῆς ἁρμοζούσης θεῷ, τῆς |
| **24** | ὡσανεὶ περι〈ωπ〉ῆς τοῦ θεοῦ. |
| **25** | ἀμέλει γοῦν ὁ διάβολος \ |
| **25** | θεν γὰρ ἐξέπεσεν μετὰ τῶν βλασφημησάντων καὶ ἐπαρθ〈έντων〉. λέγεται γοῦν πρὸς \\| αὐτόν· “σὺ εἶπας· εἰς τὸν [οὐ]ρ[α]νὸν |
| **26** | ἀναβήσομαι”. ἐν τῷ οὐρανῷ ὤν, πῶς ἐν τῷ οὐρανῷ ἀναβαίνει; ἐν τῷ οὐρα\\|νῷ ἦν, ἐν ᾧ καὶ ἄλλαι θεῖαι καὶ μακάριαι οὐσίαι |
| **27** | εἰσίν. φαντασίαν δὲ καὶ ἐπιθυμίαν ἔλαβεν τοῦ θεὸς εἶναι. \ δοκῶν “ὅμοιος τῷ ὑψίστῳ” γενήσεσθαι τὴν πρὸς τὸν ὕψιστον ὁμοίωσιν οὐρανὸν ὠνόμασεν. μόνος οὖν ὁ θεὸς ἐν αὐτῷ \\| τῷ |
| **29** | λεγομένῳ οὐρανῷ ἐστιν, οὐχ ὅτι τόπος ἐστὶν ἢ σῶμά τι ἢ |
| **30** | ποίημα, ἀλλὰ κατάστασις, ὡσανεὶ κατάστασις \ |
| **30** | πὴ θεοῦ. |
| **30** | ὁ ἐπιθυμίαν οὖν λαβὼν τοῦ ἔσεσθαι θεὸς ματαίαν ἔδοξεν, ὅτι οἷός τέ ἐστιν “ἀναβῆναι ἐπάνω \\| τῶν νεφελῶν καὶ θεῖ‐ |
| **31** | ναι τὸν θρόνον αὐτοῦ ἐπάνω τῶν ἄστρων καὶ γενήσεσθαι ὡς ὁ ὕψιστος”. διὰ τοῦ ὅλως \\| εἰπεῖν· “ἔσομαι ὅμοιος τῷ ὑψίστῳ”, |
| **32** | ἔδει αὐτὸν ἔννοιαν λαβεῖν ὅτι ἡ τοῦ ὑψίστου ὁμοίωσις οὐκ ἐπὶ μέλλοντί \\| ἐστιν. ἄπειρ〈ο〉ν δὲ φέρει τὴν αὐτὴν ὕ[παρ‐ |
| **33** | ξι]ν, ἐξ ἀπείρου καὶ ἐπ’ ἄπειρον ὁ αὐτός ἐστιν, ἄναρχος καὶ ἀτελεύτητός ἐστιν. \\| ὁ δὲ λέγων “ἔσομαι” ἔδειξεν ὅτι τέως |
| **34** | οὐκ ἔ̣σ̣τ̣ιν. ὁ δὲ μὴ ὢν τὸ οὕτω θεὸς οὐδὲ γενήσεταί ποτε. |
| **35** | μέχρις οὖν ἐπιθυμίας \ |
| **35** | καὶ τοῦ παρόντος· ἦν γὰρ ἄλλως ἐν οὐρανῷ, καὶ εἰπών· “εἰς |
| **235** | τὸν οὐρανὸν \ |
| **1** | “πῶς” γὰρ “ἐξέπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ὁ ἑωσφόρος ὁ πρωὶ ἀνα‐ τέλλων”; \\| διὰ τοῦ εἰπεῖν· “πῶς ἐξέπεσεν”; ἔδειξεν ἐν οὐ‐ |
| **2** | ρανῷ εἶναι αὐτόν, τῷ δὲ λέγειν· “εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναβήσομαι καὶ ἔσομαι”, ἔδειξεν ὅτι \\| ἐν οὐρανῷ ἄλλῳ ἐπόθησεν γενέσθαι. |
| **3** | καταλλήλως τῷ οὐρανῷ καὶ τὰς νεφέλας ἐκλαβεῖν προσήκει. ἐ‐ λέγομεν χθές, \\| ὅτι θείας φύσεις σημαίνει πολλάκις 〈τ〉ὸ τῶν |
| **4** | νεφελῶν ὄνομα· ὅταν γὰρ λέγῃ θεὸς περὶ τοῦ Ἰσρα̣ὴλ ὡς ὄντος |
| **5** | ἀμπελῶνος, \ |
| **5** | καταλλήλου καρποῦ ἤνεγκεν ἐπιθυμίας [αἰσ]χράς· ταύτας δὲ ἀ‐ κάνθας \\| εἶπεν ὁ σωτήρ—, λέγει ὅτι· “ἐντελοῦμαι ταῖς νεφέλαις |
| **6** | τοῦ μὴ βρέξαι εἰς αὐτὸν ὑετόν”. ὁ ὑετὸς δὲ οὗτος οὐκ αἰσθη‐ τός ἐστιν, ὅθεν \\| οὐδὲ αἱ ῥέουσαι εἰς αὐτὸν νεφέλαι. εἴρη‐ |
| **7** | ται γοῦν· “αἱ νεφέλαι ῥανάτωσαν δικαιοσύνην”. δικαιοσύνη δὲ ῥεῖ καὶ κατέρχεται \\| οὐκ ἀπὸ αἰσθητῶν νεφῶν. |
| **8** | καὶ παράδοξον ἐρῶ· ἔστιν τις ἀλήθεια, ἥτις οὐ προηγουμέ‐ νως οἰ[κεῖ παρ]ὰ θεῷ. λέγει Παῦλος· \\| “ἔστιν ἀλήθεια τοῦ |
| **9** | Ἰησοῦ ἐν ἐμοί”, ὡς οὔσης ἄλλης ἀληθείας, ἥτις οὐ κυρίως |
| **10** | τοῦ Ἰησοῦ λέγεται· πάντα̣ [μὲν] γ̣ὰρ αὐτοῦ ἐστιν, πάν\ |
| **10** | δημιουργός ἐστιν. τὰ δὲ δημιουργήματα αὐτοῦ ἐπιστητὰ ὄντα ἔχουσιν ἐπιστήμην ἐνκ̣ε̣ι̣[μ]ένην καὶ ἀλήθειαν, \\| ἥν τις δύ‐ |
| **11** | ναται λαμβάνειν ἀπὸ τῶν ἐπιστητῶν. ἔστιν οὖν ἀλήθεια, φέρε, ἐν γραμματικῇ καὶ ἐν γεωμετρίᾳ καὶ \\| ἐν ταῖς ἄλλαις ἐπιστή‐ |
| **12** | μαις. οὐκ ἐκείνην τὴν ἀλήθειαν τέως τοῦ Ἰησοῦ λέγει, οὐχ ὅτι οὔκ ἐστιν καὶ αὐτὴ αὐτοῦ· τὰ γὰρ ἐπιστητά, \\| ἐν οἷς ἡ |
| **13** | ἐπιστήμη καὶ ἡ ἀλήθεια, αὐτοῦ δημιουργήματά ἐστιν. |
| **13** | καὶ λέγω· κατασκευαζέτω μηχανικός τις ὡρολόγιον. ἔστιν \ πάντως ἐν τῷ κατασκευασθέντι ἐπιστήμη καθ’ ἣν γέγονεν· σχὼν |
| **15** | γὰρ ἐπιστήμην μηχανικὴν κατεσκεύασεν αὐτό. καὶ \ |
| **15** | λήθεια ἐν τῇ κατασκευῇ, ὅταν οὕτως ἔχῃ τὰς ἀναλογίας, καθ’ ἃς γίνεται ἄμεμπτον ὡρολόγιον. ἐάν τις τοίνυν \\| ἐκείνην |
| **16** | λάβῃ τὴν ἐπιστήμην ἀπὸ τοῦ φαινομένου ὡρολογίου ἐκείνου, τοῦ κατασκευάσαντος τὴν ἐπιστήμην ἔσχεν. \\| καὶ ἔστιν γε |
| **17** | μέσον τὸ ὡρολόγιον τῶν δύο τούτων ἕξεων τοῦ τε πεποιηκότος |
| **17** | καὶ τοῦ ἐξ αὐτοῦ γεναμένου ἐγνωκότος αὐτόν. \ δῶμεν διὰ παραδείγματος· οἱ ἐπιστήμονες ὄντες, ἃ γι‐ |
| **18** | γνώσκουσιν, οὐχ ᾗ τοιοῦτοί εἰσιν, ἀλλ’ ᾗ σπεύδουσιν εἶναι τοιοῦτοι, \\| καὶ ὡς ταὐτὰ γιγνώσκουσιν, ὅταν εἰς αὐτὸ τὸ |
| **19** | τέρμα καὶ τέλος τῆς ἐπιστήμης ἀναβῶσιν. ἐκείνη οὖν ἡ ἐπὶ |
| **20** | πᾶσιν προκοπὴ \ |
| **20** | οὐχ ὅτι οὔκ ἐστιν [θεοῦ] καὶ εἰσαγωγική· αὐτῆς γὰρ ἕνεκα αὕτη παραλαμ\\|βάνεται. ἡ πρωτότυπος καὶ πᾶσα ἰδέα τῆς ἀλη‐ |
| **21** | θείας ὁ σωτήρ ἐστ̣ι̣ν. μετέχειν δὲ τῆς ἀληθείας ταύτης δυνα‐ τόν. ὁ μετασχὼν \\| ἕξιν ἔλαβεν καλουμένην ἀλήθειαν, περὶ |
| **22** | ἧς ὁ ἅγιος εἶπεν· “ἔστιν [ἀ]λήθεια ἐν ἐμοί”, καί· “οὐκ ἔ‐ κρυψα ἐν τῇ καρδίᾳ μου τὴν ἀλή\\|θειάν σου”. αὕτη ἡ ἀλήθεια |
| **23** | γέγονεν διὰ 〈τοῦ〉 τῆς ἀληθείας {διὰ} τοῦ πρωτοτύπου σφρα‐ γιστῆρος γενέσθαι τὴν ἐν κηρῷ ἢ [ἄλ]λῳ \\| τινὶ σφραγῖδα γενο‐ |
| **24** | μένην. |
| **24** | ἀμέλει γοῦν καὶ περὶ ἄλλης ποιότητος τῆς, ἵν’ οὕτως εἴ‐ |
| **25** | πω, ἀνθρωπικωτέρας διαφ̣[ορά τ]ις \ |
| **25** | αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν οὐ δέχεται τὸ μᾶλλον [καὶ] τὸ ἧττον. ἡ δὲ ἐν τῷ ποιῷ δέχεται. οὐ ταὐτὸν δὲ τὸ ἐ̣πιδε\\|χόμενον καὶ τὸ |
| **26** | μὴ ἐπιδεχόμενον. ἄλλη πως καὶ οὐκ ἄλλη ἐστίν. εἰ δὲ ἐν ἕξει |
| **27** | τὴ δὲ δύναται καθ’ ἑαυτὴν θεωρεῖσθαι· οὐδὲ γὰρ ὁ ἀκριβῶς θέλων ἰδεῖν ποιότη̣τα ἐκ τοῦ ποιοῦ λαμβάνει αὐτὴν \\| ταύτην, |
| **28** | ἀλλ’ ἐξ αὐτῆς τὸ ποιὸν γιγνώσκει οὕτω πεποιωμένον. |
| **28** | 7 τὰ κρίματά σου ἄβ[υσσος π]ολλή. ἐν τοῖς ἀνθρώποις πολλὴ \\| εὑρίσκεται ἡ διαφορὰ καὶ τῶν |
| **29** | ἔξω̣θεν προσπιπτόντων καὶ τῶν ἀπὸ διαθέσεως τῆς αὐτῶν. ἔστιν |
| **30** | εὑρεῖν ἐκ τῶν ἔξωθεν \ |
| **30** | δ̣ὲ πένητες, ἕτεροι ἄρχοντες, ἄλλοι ὑπήκοοι, ὑγιαίνοντες, νοσώδεις. λοιπὸν καὶ περὶ τὰ ἐπι\\|τηδεύματα ταὐτά· ὡσανεὶ |
| **31** | ψυχικ[ῶ]ς εἰσιν ὀξεῖς καὶ βραδεῖς τὴν φύσιν, καὶ ἕτεροι ἐπιτρεπῶς ἔχοντες πρὸς ἀρετὴν καὶ ἄλλοι πρὸς \\| κακίαν. καὶ |
| **32** | τούτων πολλή ἐστιν διαφορά· οὐδεὶς γὰρ ἀνθρώπων ἐν τελείᾳ ἀρετῇ ἐστιν, κἄν τις ἐπὶ ταύτην σπεύδῃ, κἂν \\| προκόπτῃ κατ’ |
| **33** | αὐτήν. ἔνθα δὲ τὸ [μ]ᾶλλον καὶ τὸ ἧττον, ἀπειρία πολλή. ὡσ‐ αύτως καὶ ἡ κακία. καὶ καλὸν εἰπεῖν, ἡ ἀρετὴ δεχο\\|μένη τὸ |
| **34** | μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον ἐλεύσεταί ποτε εἰς τὸ τέλος, ὅτε οὔκ |
| **35** | ἐστιν σπουδαῖος σπουδαίου μᾶλλον, σοφὸς σοφοῦ μᾶλλον. \ |
| **35** | δὲ κακία ἀεὶ ἐν ἀπειρίᾳ ἐστίν. οὐκ ἔχει τέλος ὅλως· πῶς |
| **35** | γὰρ οἷόν [τε] ἓ̣ν̣ τέλος εἶναι τῆς κακίας αὐτῆς ἀσυμφώνου \ καὶ διαφόρου οὔσης; ἐν ὑπερβολῇ καὶ ἐνλείψει ἀπειρία ἐστίν, |
| **36** | ἐν δὲ μ[εσό]τητι λαμβάνεταί τι τέλος ὡρισμένον. ἐπεὶ τοί\\|νυν οὐκ ἔχομεν εἰπεῖν ἡμεῖς οἱ ἄνθρωποι, κἂν |
| **37** | —μὴ γὰρ δοκοῦσιν ἔχειν γνῶσιν—, ἱνατί ὅσδε πένης ἐστὶν |
| **236** | καὶ ἄλλος πλουτεῖ· \ |
| **1** | τινά. πολλάκις λέγομεν, ὅτι ὁ θεὸς θεωρῶν ὅτι ὅσδε πλούτου τυχὼν ἢ ἀξιώματος \\| ὑπεραίρεται καὶ καταπατεῖ πάντας, οὐ |
| **2** | δίδωσιν αὐτοῖς, καὶ εὑρίσκομεν τοιούτους πατοῦντας ἐξανιστα‐ μένους \\| κατὰ πάντα ἔχοντας πλοῦτον. ὁμοίως καὶ ἐπὶ ὑγιεί‐ ας καὶ ἐπὶ τῶν τῆς ψυχῆς κινημάτων τὴν τούτων δια\\|φορ〈ὰ〉ν |
| **4** | λέγομεν [ὅτι] κρίσει θεοῦ γίνεται. καὶ ὅτι κρίσει θεοῦ γί‐ |
| **5** | νεται, ἀπὸ τοῦ εὐαγγελίου λάβωμεν τὴν λέξιν καὶ σαφη\ |
| **5** | μεν, εἰ οἷόν τέ ἐστιν χειραγωγηθέντα ἐπὶ τὴν ἱστορίαν ταύ‐ την· ἐν τῷ εὐαγγελίῳ ὁ σωτήρ φησιν· “οὐαί σοι, \\| Χοραζίν· |
| **6** | οὐαί σοι, Βησσαιδά· ὅτι εἰ ἐν Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἐγένοντο αἱ δυνάμεις αἱ γενόμεναι ἐν ὑμῖν, πάλαι ἂν ἐν σάκκῳ \\| καὶ σπο‐ |
| **7** | δῷ κ[αθήμ]ενοι μετενόησαν”. εἰ αἱ δυνάμεις αἱ τεράστιοι Σιδωνίοις καὶ Τυρίοις γενόμεναι ἦσαν, ἐξεκαλοῦν\\|το εἰς μετά‐ |
| **8** | ν[οια]ν̣. [τ]ούτων δὲ πειραθεῖσαι αἱ εἰρημέναι πόλεις ἡ Βησσαιδὰ καὶ ἡ Χοραζίν—διὰ τί ἐκεῖ γέγοναν αἱ τεράς\\|τιοι |
| **9** | δυνάμεις, ἔνθα οὐ μετενόησαν; ῥῆμά ἐστιν ἀβύσσῳ ἐοικός. |
| **9** | “ἀνεξερεύνητα” εἶπεν ὁ ἀπόστολος τὰ κρίματα τοῦ θεοῦ. \ |
| **10** | οὐδεὶς ἐξερευν〈ᾷ αὐ〉τά, οὐδεὶς τὸ βάθος αὐτῶν καταλαβεῖν δύναται. μόλις δὲ ἐπιστάνοντες τοῖς πραττομένοις \\| καὶ |
| **11** | ὡσανεὶ κρινομένοις λαμβάνομεν φαντασίαν ὅτι θεός ἐστιν ὁ κρίνων καὶ διατάττων ἕκαστα. τὸ καθ’ ἓν \\| δὲ οὐ δυνάμεθα |
| **12** | εἰπεῖν, διὰ τί ὅσδε, φέρε, ἰσχυρός ἐστιν, ἄλλος δὲ ἀσθενής. |
| **12** | οὐκ ἔχομεν τὰ καθέκαστα εἰπεῖν. καὶ ὡς \\| εἶπόν ποτε, ὅτι ἔστιν κυκλικὴ θεραπεία, καὶ ἐ‐ |
| **13** | άν τις ἕκαστον βοήθημα καθ’ ἑαυτὸ λάβῃ, δοκεῖ καταλαμβάνειν αὐτὸ \\| σφαλλόμενος ἐνίοτε καὶ αἰτιᾶται τὸν ἰατρόν. τότε |
| **14** | δὲ αὐτὸ καλῶς ἐνόει, εἰ ἐγίγνωσκεν, διὰ τί τάδε πρὸ αὐτοῦ |
| **15** | γέγονεν \ |
| **15** | ὑγίεια ὑπαρχθῇ. ἀνίατρος δὲ οὐ δύναται τοῦτο καταλαβεῖν. φα〈ν〉\\|τασίαν οὖν λαμβάνομεν περὶ αὐτῶν ὅπως ποτὲ καὶ |
| **16** | γιγνώσκομεν ὅτι θεοῦ κρίσει γίνεται τὰ κρίματα ταῦτα. “τὰ κρί\\|ματά σου” οὖν οὐχ ἁπλῶς “ἄβυσσος”, ἀλλὰ “πολ‐ |
| **17** | λή”. καὶ ἡ ἁπλῶς “ἄβυσσος” πάνυ βάθος ἔχει καὶ ἀπεριόριστον ἔχει τὸν βυσσόν, \\| πολλῷ δὲ πλέον ἡ “πολλή”. τὴν δὲ ἐπίτα‐ |
| **18** | σιν σημαίνει διὰ τοῦ “πολλή”, ὡς καὶ τὸ “ἀνεξερεύνητον” τῶν κριμάτων. ἐν \\| ἄλλοις ψαλμοῖς περὶ τούτου ἐλέχθ〈η〉· θεολο‐ |
| **19** | γῶν ὁ ὑμνῳδὸς ἔλεγεν· “ἄβυσσος ὡς ἱμάτιον τὸ περιβόλαιον |
| **20** | αὐτοῦ”. \ |
| **20** | ἀσάφειαν καὶ τὴν ἀκαταλημψίαν λέγει. κρυπτὸν ὂν τὸ σκό\ [το]ς τοῦτο τὸ τῆς ἀσαφείας, τὸ τῆς ἀκαταλημψίας, καὶ ἱ‐ |
| **21** | μάτιόν ἐστιν ἀβύσσῳ ἐοικός. 7 ἀνθρώπους καὶ κτήνη \\| [σ]ώσεις, κύριε. |
| **22** | σῴζει ἀνθρώπους καὶ κτήνη. καὶ ἐὰν κατὰ τὸ πρόχειρον τὰ κτήνη λάβωμεν, καὶ τοὺς ἐν αἰσθήσει ἀνθρώπους \\| λαμβά‐ |
| **23** | νομεν. διοικεῖ δὲ πάντα καὶ τὰ λογικὰ καὶ τὰ ἄλογα ζῷα, τὰ μὲν λογικὰ κατ’ αὐτά, τὰ δὲ ἄλογα ὡς διὰ τὰ \\| λογικὰ |
| **24** | γενόμενα· τὰς χρείας γὰρ ἀποπληροῖ τὰ ἄλογα τῶν λογικῶν. |
| **25** | τὰ μ̣ὲν ἀχθοφορεῖ αὐτοῖς, τὰ δὲ ἄροτρον \ |
| **25** | ὑπηρ̣[εσία]ν παρέχει. εἶτ’, ἐπεὶ καὶ ταῦτα δύναται ὑποπε‐ σεῖν βλάβῃ καὶ θανάτῳ, σῴζει καὶ ταῦτα. σώζει καὶ \\| τὸν ἄν‐ |
| **26** | θρωπον. “ἀνθρώπους” οὖν “κ[αὶ κτ]ήνη σώσεις, κύριε”. τὸ αὐ‐ |
| **26** | τὸ πάλιν τῶν κριμάτων ἀνεξερεύνητον καὶ ἐν τούτοις εὑρίσκε‐ ται, \\| ὅτι πάντας μὲν ἀνθρώπους σῴζει, διαφόρως δέ, τοὺς μὲν |
| **27** | μετὰ πολλὴν κάκωσιν, τοὺς δὲ μετὰ ἀναπαύσεώς τινος καὶ \ ἡδονῆς. |
| **28** | ἐὰν δὲ τὴν ἀληθῶς σωτηρίαν λέγῃ σῴζεσθαι ἀνθρώπους καὶ |
| **28** | εὔχηται περὶ ἧ[ς] ε̣ἴ̣ρηται, ὅτι “ἐγένετο ὁ σωτὴρ 〈πᾶσιν〉 \ τοῖς ὑπακούουσιν αἴτιος σωτηρίας αἰωνίου”, πρὸς ὃ σημαινό‐ |
| **30** | μενον ἀφορῶν ὁ ἅγιος ἔλεγεν· “ὁ θεὸς ἡμῶν, θεὸς τοῦ \ |
| **30** | ζειν”, ἀλληγορητέον ἐνταῦθα τὰ κτήνη· τῶν γὰρ προσεληλυθό‐ των τῇ θε[ο]σεβείᾳ καὶ αὐτῇ τῇ τοῦ εὐαγγελίου \\| διδασκα‐ |
| **31** | λίᾳ οἱ μὲν μαθηταί, οἱ δὲ πρόβατα λέγονται· “τὰ πρόβατα τὰ ἐμὰ τῆς ἐμῆς φωνῆς ἀκούουσιν”. φω\\|νῆς μόνης ἀκούουσιν. |
| **32** | ἐστὶν δὲ ἡ φωνὴ ἡ πρόχειρος ἀπόδοσις τῶν γραφῶν ἡ φθάνουσα καὶ κρούουσα τὴν \\| ψυχὴν καὶ τὴν ἀκοὴν αὐτῆς, οὐ μὴν τ̣[ὸν |
| **33** | νο]ῦ̣ν. τῆς φωνῆς οὖν τοῦ Ἰησοῦ τὰ πρόβατα αὐτοῦ ἀκούου‐ σιν ὡς ἀρίστου \\| καὶ ἀληθοῦς ποιμένος. |
| **34** | ὅταν δὲ λέγ[ῃ τι]σίν. “ὑμεῖς φωνεῖτέ με· ὁ κύριος καὶ |
| **35** | ὁ διδάσκαλος, καὶ καλῶς λέγετε· εἰμὶ γάρ”, \ |
| **35** | διδάσκαλος. καί εἰμι κύριος ὑμῶν· δουλεύετε γάρ μοι τηροῦν‐ |
| **237** | τές μου τοὺς νόμους—, οὗτοι οὔκ εἰσιν πρόβατα, \ |
| **1** | ταί, μαθηταὶ σοφίας, μαθηταὶ τῆς ἀληθείας. τὰ δὲ πρόβατα ποι‐ μένος εἰσὶν πρόβατα. ἄλλη δέ ἐστιν ἐπίνοια συν\\|καταβατικὴ |
| **2** | τοῦ σωτῆρος τὸ εἶναι αὐτὸν ποιμένα. ἐπεὶ δὲ πάντας σῶσαι καὶ βελτιῶσαι βούλεται, τότε δὲ ἡ σωτηρία καὶ ἡ βελτί\\|ωσις |
| **3** | ἀνύεται, ὅταν πρὸς τὴν ἕξιν τοῦ δυναμένου ὠφεληθῆναι πρὸς ἃ δύναται, τοὺς μὲν μέ̣[χ]ρι τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκροατὰς \\| κα‐ |
| **4** | λεῖ, τοὺς δὲ τοῦ λόγου αὐτοῦ, τῆς διδασκαλίας αὐτοῦ. τοὺς |
| **4** | οὕτως οὖν καλουμένους ἀνθρώπους καὶ κτ[ήν]η σῴζει. καὶ τὰ |
| **5** | πρόβατα δὲ σῴζει, \ |
| **5** | βάτων ἄνθρωποι γένωνται. τοῦτο γοῦν αἰνίττεται ὁ εἰκοστὸς δεύτερος ψαλμός· “κύριος”, φησίν, \\| “ποιμαίνει με, καὶ οὐ‐ |
| **6** | δέν με ὑστερήσει. εἰς τόπον χλοῆς, ἐκεῖ με κατεσκήνωσεν, ἐπὶ ὕδατος ἀναπαύσεω[ς] ἐξέθρεψέν με”. ὡς \\| πρόβατον λα‐ |
| **7** | λεῖ· τὰ ὑπάρξαντα παρὰ ποιμένος ἀπαγγέλλει εὐχαριστητικῶς. εἶτα λέγει· “τὴν ψυχή[ν μο]υ ἐπέστρεψεν. \\| ὡδήγησέν με”. |
| **8** | καὶ μεθ’ ὁλίγον ἐπιφέρει· “ἑτοίμασας ἐνώπιόν μου τράπεζαν”. οὐκέτι τόπος χλο[ῆς ἐ]στιν, οὐκέτι νομή, \\| οὐκέτι βόσκεται, |
| **9** | ἀλλὰ τράπεζα, ἐν ᾗ ἐπίκειται “ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς”, “ὁ ἄρτος |
| **9** | ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς”, ἡ σὰρξ Ἰησοῦ, ἡ ἀληθινὴ τροφή. \ |
| **10** | μετὰ δὲ τὴν προκοπὴν τῆς τραπέζης μεταλαμβάνει καὶ ποτηρί‐ ου, οὗ προπίνει ἡ σοφία “ἡ κεράσασα τὸν ἑαυτῆς οἶνον”. \\| σὸν |
| **11** | ποτήριόν ἐστιν, εἰ σύ μοι προπίνεις, ἐμὸν δὲ ποτήριον, εἰ |
| **11** | μεμέτρηκάς μοι, ὃ δύναμαι πιεῖν. 8 ὡς ἐπλήθυνας τὸ ἔλεός \\| σου, ὁ θεός. |
| **12** | ἐλέῳ θεοῦ καὶ οἱ ἄνθρωποι σῴζονται. τότε δὲ πληθύνεται |
| **12** | τὸ ἔλεος τοῦ θεοῦ καὶ ἡ δαψίλεια αὐτοῦ φαίνεται, ὅταν καὶ κτήνη σῴζῃ. \\| ὡς εἰ καὶ περὶ διδασκάλ{ι}ου τελείου λέγῃς, |
| **13** | ὅτι ἡ ἀγαθότης αὐτοῦ γνωρίζεται, ὅταν σοφοὺς καὶ τελείους ἀκροατὰς παιδεύῃ· τότε \\| δὲ πληθύνεται αὐτοῦ ἡ ἀγαθότης, |
| **14** | ὅταν καὶ τοῖς ἀνοήτοις συνκ[α]ταβαίνῃ, πειρᾶται εἰσάγειν |
| **15** | αὐτοὺς εἰς μείζονα κατάστασιν. \ |
| **15** | τοῦ χριστιανισμοῦ “σοφοῖς καὶ ἀνοήτοις, Ἕλλησιν καὶ βαρ‐ βάροις ὀφειλέτης ἐστίν”. οὐ μόνον σοφοῖς \\| ὀφειλέτης ἐστίν, |
| **16** | ἀλλὰ καὶ ἀνοήτοις. καὶ τοῖς μὲν σοφοῖς “λαλεῖ ἐν τοῖς τελεί‐ οις σοφίαν”, τοῖς δὲ ἀνοήτοις οὐ τὴν σοφί\\|αν λαλεῖ, ἀλλ’ |
| **17** | ἐκεῖνα προτείνει τὰ μαθήματα τὰ ἀφιστῶντα αὐτοὺς ἀνοησίας, ἵνα μηκέτι ἀνόητοι ὄντες δέχωται λοιπὸν \\| τὴν σοφίαν. πά‐ |
| **18** | λιν Ἕλλησιν, τοῖς Ἕλληνα νοῦν ἔχουσιν ἠκριβωμένον καὶ δυ‐ νάμενον παρακολουθεῖν ὡς Ἕλλησιν λαλεῖ. \\| τοῖς δὲ βαρβά‐ |
| **19** | ροις οὖσιν κατὰ τὴν ψυχὴν ἐκεῖνα λέγει τὰ ἀφιστῶντα τοῦ |
| **20** | βαρβάρου ἔθνους, τῆς γνώμης τῆς τοιαύ\ |
| **20** | 8 οἱ δὲ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων ἐν σκέπῃ τῶν πτερύγων σου ἐλ‐ πιοῦσιν. |
| **21** | οἱ τῶν ἀνθρώπων τούτων υ[ἱοί]. \ |
| **21** | τὴν προτέραν ἐξήγησιν λέγωνται ἄνθρωποι τὰ θνητὰ λογικὰ ζῷα καὶ 〈κτήνη〉 τὰ 〈αὐ〉τοῖς ὑπηρετοῦν[τα], \\| τούτων τῶν |
| **22** | ἀνθρώπων οἱ υἱοὶ ἐν σκέπῃ τῶν θεοῦ πτερύγων τὴν ἐλπίδα ἔ‐ |
| **22** | χουσιν. πτέρυγες αὗται νοηταί εἰσιν μ̣[ετε]\\|ωρίζουσαι τὸν νοῦν. |
| **23** | οὕτω γοῦν ὁ ἅγιος λέγει· “τίς δώσει μοι πτέρυγας ὡσεὶ πε‐ |
| **24** | αὐτῷ πτέρυγας 〈εὔχεται〉· τοῦτο γὰρ ἀδύνατον. ἀδυνάτων δὲ |
| **24** | οὐδὲ ἔρως ἐστὶν οὔτε εὐχή. “ὡς ἀετὸς ἐπὶ τοῖς νεοσσοῖς αὐ‐ |
| **25** | τοῦ ἐπε\ |
| **25** | μεταφρένων” τοῦ θεοῦ ληφθῆν[αι]. τί δὲ ἐφ’ ἡμῖν ἐστιν τὸ \ οὕτω πτερωθῆναι; ἄκουε τί φησιν ὁ προφήτης Ἰσαίας· “οἱ ὑπομένοντες τὸν [θεὸν ἀλ]λάξουσιν ἰσχύν, πτεροποι\\|ήσουσιν |
| **27** | ὡς ἀετοί, δραμοῦνται καὶ οὐ κοπιάσ〈ου〉σιν”. καὶ ἄλλος ἐπ‐ εύχεται λέγων· “ἀνακαινισθήσεται ὡς ἀετοῦ \\| ἡ νεότης σου”. |
| **28** | ὅταν γοῦν ὁ ἅγιος λ[έ]γῃ ἐπτερῶσθαι, τὰ πτερὰ τούτου ἀρετὴν καὶ σύνεσιν καὶ σοφίαν ἐκλημπτέον· \\| ταῦτα γὰρ μετάρσιον |
| **29** | μετεωρίζει τὸν̣ ἄνθρωπον. |
| **29** | {σκεπασθήσονται ἀπὸ τῆς πιότητος τοῦ οἴκου σου} σκεπά\ |
| **30** | ζονται ὑπὸ τὰς πτέρυγας τοῦ θεοῦ. σκέπη αὐτῶν γίνεται 〈τῶν |
| **30** | πτερύγων τοῦ θεοῦ〉. τότε δὲ σκεπάζονται, ἵνα πτεροποιή〈σ〉ω‐ σιν, ἵνα νοσσο\\|ποιηθῶσιν, ὡς ᾠὰ γένωνται ὑπὸ τὰς πτέρυγας |
| **31** | τοῦ θεοῦ. ⟦σκέπη αὐτῶν γίνεται τῶν πτερύγων τοῦ θεοῦ. τότε δὲ \\| σκεπάζονται, ἵνα πτεροποιήσουσιν⟧ ᾠὰ δέ εἰσιν αἱ ἄπλαστοι ψυχαὶ [αἱ μ]ήπω μόρφωσιν Χριστοῦ λαβοῦσαι. ὅταν οὖν ὑ\\|πὸ |
| **33** | τὰς πτέρυγας αὐτοῦ γε〈γό〉νωσιν, τό[τ]ε μορφοῦνται καὶ ζῷα |
| **33** | γίνονται κα̣[τὰ ἀλ]λ̣ηγορίαν κατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον. οὐ τοῦτο λέγει· \\| “υἱοὶ τῶν θνητῶν ζῴων”, ἀλλὰ τῶν φυ‐ |
| **34** | λαττόντων ἀληθῶς τὸν ἄνθρωπον τ[ὸν] “κατ’ εἰκόνα καὶ ὁμοί‐ |
| **35** | ωσιν” θεοῦ. δύναται δὲ καὶ \ |
| **35** | ἀνθρώπων” ἀντὶ τοῦ “οἱ ἄνθρωποι”. |
| **35** | 9 μεθυσθήσονται ἀπὸ πιότητος τοῦ οἴκου σου. \ |
| **238** | οὐ πᾶσα μέθη ψέγεται. “μὴ μεθυσθήσεσθε”, φησίν, “οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωτία”. καὶ κατὰ τὸ πρόχειρον μὲν δύναται \\| τὴν |
| **2** | πολυοινίαν εἰρῆσθαι ἀσωτίας οἶνον· βλάπτει γὰρ τὰς φρένας, |
| **2** | παραπεσεῖν ἔσθ’ ὅτε ποιεῖ. ψέγεται οὖν αὕτη ἡ μέθη. \ καὶ περὶ τῶν ἑτερογνωμονούντων καὶ δόγματα ἄ[θ]εα εἰσ‐ |
| **3** | αγόντων ὥσπερ τροφὴ〈ν〉 καὶ οἶνο〈ν〉 αὐτὰ προτεινόντ〈ων〉 λέ‐ γεται· \\| “οἵδε δὲ σιτοῦνται σῖτα [ἀσε]βείας”. καὶ τὰ σῖτα |
| **4** | τῆς ἀσεβείας ἐσθίοντες καὶ ζητοῦντες ἐκεῖνοί εἰσιν περὶ ὧν |
| **5** | εἴρηται· “ἔδωκας \ |
| **5** | γὰρ τρέφονται τῷ σώματι Χριστοῦ οἱ τὰ δόγματα τῆς εὐσεβεί‐ ας προσηκ〈ά〉μενοι, οὕτως \\| τὰς σάρκας τοῦ δράκοντος, τοῦ |
| **6** | διαβόλου αὐτοῦ, ἐσθίουσιν οἱ ἀθέοις δόγμασιν σιτούμενοι καὶ πίνοντες τὸν κατάλ\\|ληλον οἶνον, οἶ[νον ἀ]σ̣ωτίας. “μὴ |
| **7** | μεθυσθήσεσθε” οὖν “οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωτία”. ἀσεβῶν δέ ἐσ‐ τιν τὸ τοῦτον πίνειν \\| τὸν οἶνον· “ο[ἴνῳ γὰ]ρ παρανόμῳ με‐ |
| **8** | θυσθήσονται”. |
| **8** | ἡ δὲ καὶ ἐπαινετὴ μέθη καί, ἵνα ὥς τινες εἶπον, εἴπω, νηφάλιος \\| μέθη νήφειν π[οιο]ῦσα τοὺς πεπωκότας. ἐν τῷ |
| **9** | ᾄσματι γοῦν τῶν ᾀσμάτων ὁ Ἰησοῦς πρὸς τοὺς ἑταίρους ἑαυ‐ |
| **10** | τοῦ ἔλεγεν· \ |
| **10** | ἀδελφοῖς ἑαυτοῦ ὁ θεὸς λόγος λέγει ταῦτα· ἐνανθρωπήσας γὰρ ἔσχεν ἀδελφοὺς τοὺς \\| κατ’ αὐτὸν πολιτευομένους, τοὺς τὰ |
| **11** | μαθήματα αὐτοῦ δεχομένους καὶ υἱοποιουμένους. “φάγετε” οὖν, “πίετε, μεθύσθητε”. \\| φάγετε τῆς πνευματικῆς τροφῆς ἧς εὐ‐ |
| **12** | τρέπισεν ὑμῖν ἡ σοφία· “ἡτοιμάσατο” γὰρ “τὴν ἑαυτῆς τρά‐ πεζαν”. \\| καὶ πίετε ἐκεῖνον τὸν οἶνον τὸν εἰς μέθην νή̣‐ |
| **13** | φ̣ουσαν ἄγοντα. καὶ ἐνταῦθα οὖν οὐ καθάπαξ εἶπεν, ἀλλὰ “μεθυσθή\\|σονται |
| **14** | ἀπὸ πιότητος τοῦ οἴκου σου”. κατὰ μίαν ἀπόδοσιν ἡ ἐκκλησία |
| **15** | “οἶκος θεοῦ” λέγεται· εἴρηται γὰρ Τιμοθέῳ ὑπὸ Παύλου· \ |
| **15** | ὰν βραδύνω, ἔγραψά σοι, πῶς δεῖ σε ἐν οἴκῳ θεοῦ ἀ[ν]αστρέ‐ |
| **15** | φεσθαι, ἥτις ἐστὶν ἐκκλησία θεοῦ ζῶντος”. ἡ πιότης τοῦ οἴ‐ κου \\| τούτου ἡ τελεία ἐστὶν διδασκαλία, ἡ σοφία ἡ λαλου‐ |
| **16** | μένη ἐν τοῖς τελείοις, “ἡ στερεὰ τροφή”, ἧς μετέχουσιν οἱ “τὰ αἰσθητήρια” τοῦ \\| ἔσω ἀνθρώπου “γεγυμνασμένα ἔχοντες |
| **17** | πρὸς διάκρισιν καλοῦ καὶ κα〈κ〉οῦ”. καὶ πίν〈ου〉σιν οὗτοι τὸν οἶνον τὸν ἀπὸ “τῆς ἀληθινῆς \\| ἀμπέλου” τρυγώμενον. οὗ‐ |
| **18** | τοι οὖν ἀπὸ τῆς πιότητος τοῦ οἴκου τοῦ θεοῦ μεθύσκονται. πιότη{το}ς τοῦ οἴκου τοῦ θεοῦ τούτου ἡ τελεία \\| ἐστὶν δι‐ |
| **19** | δασκαλία, ἡ ἀνενλιπὴς γνῶσις τῆς ἀλη[θ]είας. |
| **19** | ἐὰν δὲ καὶ τὸν ἄνθρωπον τοῦ σωτῆρος οἶκον καλῇς, ἐπεὶ |
| **20** | λέγει \ |
| **20** | περὶ τοῦ ναοῦ τοῦ σώματος”, οὐχ ὅτι μόνον σῶμα ναὸν εἶχεν, ἀλλ’ ὅτι τὸ μέρος \\| [τοῦ]το τοῦ 〈ναοῦ〉 λυθῆναι ὑπὸ ἀνθρώ‐ |
| **21** | πων ἠδύνατο. ἀμέλει γοῦν τὴν λύσιν τοῦ ναοῦ ἐπὶ τοῦ σώματος μόνου \\| [ἔλαβ]εν. ὅταν δὲ λέγῃ· “τιθῶ τὴν ψυχήν μου, ἵνα |
| **22** | πάλιν λάβω αὐτήν”, οὐ λέγει· “λύσατε τὴν ψυχήν μου”. ἔλεγον οὖν παρά\\|[δο]ξ̣όν ποτε τοιοῦτο, εἰ τίθησιν τὴν |
| **23** | ψυχὴν αὐτοῦ, ἵνα πάλιν λάβῃ αὐτήν, “καὶ οὐδεὶς αἴρει αὐτὴν ἀπ’ αὐτοῦ, ἀλλ’ αὐτὸς ἐξουσίαν \\| ἔχει θεῖναι καὶ λαβεῖν |
| **24** | αὐτήν”. σκόπει διὰ τί· οὐ κοινῷ θανάτῳ ἠ〈έ〉ρθη αὐτῷ ἡ ζω‐ |
| **25** | ή. ἀμέλει γοῦν οἱ συνσταυρωθέντες \ |
| **25** | σκέλη, ἵνα ἀποθάνωσιν. τοῦτο οὖν μὴ παθόντος τοῦ σωτῆρος εὑρέθη τεθνηκώς. “κλίνας” γοῦν \\| “τὴν κεφαλὴν παρέδωκεν |
| **26** | τὸ πνεῦμα”. εἰ δὲ οὐδεὶς ἦρεν τὴν ψυχήν, ἀλλ’ αὐτὸς ἀφ’ ἑ‐ αυτοῦ αὐτὴν ἔθηκεν, ἵνα πάλιν λάβῃ \\| αὐτήν, τούτῳ τῷ τρό‐ |
| **27** | πῳ, [ὡς] ἐν ἑνὶ τῶν ψαλμῶν λέγει· “ἐγενήθην ὡς ἄνθρωπος ἀβοήθητος ἐν νεκροῖς ἐλεύθερο{ι}ς” \\| γέγονεν. |
| **28** | καὶ κατὰ μὲν τὸ πρόχε̣ιρον ἐροῦμεν, ὅτι οἱ ἀπαλλαττόμενοι μετὰ ἁμαρτιῶν καὶ “σειραῖς τῶν ἑαυτῶν ἁμαρτιῶν \\| σφινγόμε‐ |
| **29** | νοι” οὔκ εἰσιν ἐλεύθεροι νεκροί. ἐπεὶ τοίνυν Ἰησοῦς ἁμαρτί‐ |
| **30** | αν οὐκ ἐποίησεν οὐδὲ ἔγνω αὐτήν, ἐλεύθερος ἦν ἐν \ |
| **30** | μόνη αὕτη ἡ ψυχὴ ἐκεῖ ἐλευθέρα ὤφθη. ἀμέλει γοῦν ἔπτηξαν |
| **30** | αὐτὴν οἱ πυλωροὶ τοῦ ᾅδου. κατὰ δεύ\\|τερον λόγον “ἐν νεκροῖς ἐλεύθερος” οὕτω γέγο‐ |
| **31** | νεν· πάντες οἱ ἐξερχόμενοι τοῦ [β]ίου καὶ ἀπολείποντες τὸ σῶμα \\| ἐὰν σπουδαῖοι ὦσιν, χειραγωγοῦνται ὑπὸ φ〈ω〉ταγωγῶν |
| **32** | 〈ἀγγέλων〉, ἄλλοι δὲ ὑπὸ κολασ[τ]ῶ̣ν τινων. εἴρηται γοῦν ὅ‐ τι· “ἀπέθανεν \\| δὲ ὁ πτωχὸς καὶ ἀπηνέχθη ὑπὸ τῶν ἀγγέλων |
| **33** | εἰς κόλπους Ἀβραάμ”. οὐχ ἑαυτῇ ἐκεῖ γέ̣[γ]ονεν, ἀλλὰ ἄγγελοι αὐτὴν ἀπηγίοχαν. \\| πρὸς ἄλλον δὲ φιλόζωον λέγεται· “ἄφρων, |
| **34** | [ταύ]τῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσ[ι]ν ἀπὸ σοῦ”. εἰ |
| **35** | ἀπαιτεῖται αὐτοῦ ἡ ψυχὴ \ |
| **35** | φέ[ρεται] εἰς τὸν ᾅδην, μόνη ἡ Ἰησοῦ ψυχὴ ἐλε[υ]θέρα ἐξ‐ |
| **36** | εἱλκύ〈σ〉θη οὐκ ἔχουσα τὰ αἴτια τοῦ ἑλκυσθῆναι. τοῦτο [ο]ὖν ἐστιν τὸ θεῖναι καὶ λαβεῖν τὴν \\| ψυχήν, καὶ “οὐδεὶς ἦρεν |
| **37** | αὐτήν”, λέγει, “ἀπ’ ἐμοῦ· ἐγὼ ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι αὐτήν, |
| **37** | ἵνα πάλιν λάβω αὐτήν”. |
| **239** | ἡ θεία παίδευσις \ ότης ἐστὶν τοῦ οἴκου. καὶ τὸ παράδοξον· ἐκ τῶν πνευμα\\|τι‐ |
| **2** | κῶν, νοητῶν λεγόμενα οὔκ εἰσιν παράδοξα. τὰ αἰσθητῶς ὄν‐ |
| **2** | τα τι ἕτερον οὔκ εἰσιν αἰσθητά. τὸ δὲ ὂν νοητὸν δύναται \ καὶ αἰσθητῶς νοηθῆναι. ἀδύνατον οὖν ἐπὶ αἰσθήσεως ἀρχιερέα |
| **3** | καὶ ἀμνὸν τὸν αὐτὸν λαβεῖν. Ἰησοῦς δὲ καὶ ἀμνός ἐστιν καὶ \ ἀρχιερεύς. ἀδύνατόν ἐστιν θύραν καὶ οἶκον ἐπὶ αἰσθητοῦ λα‐ |
| **4** | βεῖν τὸ αὐτό. Ἰησοῦς δὲ ἀμφότερά [ἐστι]ν, καὶ θύρα εἰσά‐ |
| **5** | γουσα εἰς τὸν \ |
| **5** | ἡ θύρα. καὶ ἁπαξαπλῶς τὰ νοητὰ πάντα τοιαῦτά ἐστιν. καὶ πε‐ ρὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου γοῦν \\| ψυχῆς λέγομεν, ὅτι γεωργεῖ ἑαυ‐ |
| **6** | τήν, αὖ τὸ φυτόν ἐστιν, καὶ ὅτι γῆ ἐστιν δεχομένη σπέρματα καὶ καρποφοροῦσα, καὶ ὅτι \\| νύμφη γίνεται τοῦ θεοῦ λόγου |
| **7** | καὶ τίκτει τέκνα σωτηρίας. καὶ γίνεται καὶ πρόβατον. καὶ πρὸς τὰς δ[ιαφ]όρους ἐπινοίας \\| καὶ ὀνομασίας καὶ τὰς ὠφε‐ |
| **8** | λείας λαμβάνομεν. ὅταν ἡ ψυχὴ γῆ καλῆται, τὰ δυνάμενά [τι μ]αθήματα σπέρμα\\|τά ἐστιν, ἐὰν δὲ νύμφη λέγηται, αἱ γοναὶ |
| **9** | αἱ καταβαλλόμεναι εἰς αὐτήν, καὶ τὰ κόσμια τὰ περὶ [αὐ]‐ |
| **10** | τὴν αἱ πρακτικαὶ \ |
| **10** | τικαὶ καὶ τέλειαι. πάλιν ὅταν πρόβατον λέγηται, νομὴ λέγεται |
| **11** | ἅμα εἶναι ἄλλοις καὶ ἄλλοις. καὶ τοῦτο δὲ ἰστέον· ὁ λεγόμενος οἶκος καὶ ἄμ\\|πελός ἐστιν |
| **12** | φέρων οἶνον· καὶ πάλιν σάρξ ἐστιν τρέφουσα· καὶ γεωργός ἐσ‐ τιν ἐπιμελόμενος φυτῶν, ἵνα καρπο\\|φορήσουσιν. καὶ ὅρα, ὅτι |
| **13** | αὐτὸς καὶ γεωργὸς καὶ ἄμπελος καὶ ποιμ[ὴ]ν καὶ πρόβατον. κατὰ διαφόρους δὲ ἐπινοίας λαμβα\\|νόμενα δείκνυσιν ὅτι οὐ‐ |
| **14** | σία νοητή ἐστιν, περὶ ἧς ταῦτα λέγεται. [π]οτὲ γοῦν Ἕλλη‐ |
| **15** | νος ἀπαιτοῦντος ὅτι· “πόθεν ἔχετε δεῖξαι \ |
| **15** | ὑμῶν ὅτι, φέρε, ἡ ψυχὴ νοητή ἐστιν; πάντα γὰρ τὰ ἀπαγγελλό‐ μενα περὶ αὐτ〈ῆσ〉 καὶ σωμάτων ἴδια \\| σημαίνει”, ἔλεγον αὐ‐ |
| **16** | τὸ τοῦτο· ἦ ἕκαστον τῶν σωμάτων ἓν ἔχει εἶδος ἐκεῖνο καθ’ ὅ ἐστιν· ὅταν δὲ μετουσίᾳ \\| λέγηται πάντα εἶναι, οὐδὲν |
| **17** | αἰσθητῶς λέγεται. θεὸς λέγεται, πνεῦμα λέγεται, φῶς λέγε‐ ται ὡς ἄνθρωπος ἐσχηματις\\|μένος καὶ μέλη ἔχων· οὐκ ἔχει γὰρ |
| **18** | πνεῦμα μέλη· 〈θεὸσ〉 οὐκ ἔχει κάθισιν καὶ ἀνάστασιν καὶ πόδας καὶ τὰ ἄλλα· ἐξ οὗ \\| παρίσταται, ὅτι αἱ οὐσίαι, περὶ ὧν |
| **19** | ταῦτα λέγονται, νοηταί τινές εἰσιν. |
| **20** | 9 καὶ τὸν χειμάρρουν τῆς τρυφῆς σου ποτι\ |
| **20** | δύναται ἡ ῥέουσα πιότης τοῦ οἴκου πρὸς τῷ ποτίσαι καὶ εἰς μέθην νηφάλιον ἀγαγεῖν. “χειμάρ[ρου]ν̣ \\| τρυφῆς” ὀνομά‐ |
| **21** | ζει, ὥσπερ λέγεται “ποταμὸς τρυφῆς ἐκπορεύεσθαι ἐξ Ἐδὲμ καὶ ποτίζ〈ει〉ν τὸν παράδεισον”. ἡ̣ [δὲ] \\| χορηγία τῆς δι‐ |
| **22** | δασκαλίας, τῆς μετουσίας τῆς παιδεύσεως “χειμάρρους” λέγεται “τρυφῆς”. “ποτιεῖ〈σ〉 {ἐπ’} αὐτού[ς]”. \\| εὖ δὲ καὶ τὸ φάναι· |
| **23** | “ποτιεῖ〈σ〉 {ἐπ’} αὐτούς”, ἐπεὶ μετὰ τὸν χειμάρρουν τοῦτον γίνονται καὶ ἐν αὐτῇ τῇ πηγῇ. ὡς \\| νήπιοι ποτίζονται, καὶ |
| **24** | ἵνα ἀπὸ λέξεως ἀποστολικῆς εἴπω· τοῖς εἰσαγομένοις ὁ Παῦ‐ |
| **25** | λος γράφει· “γάλα ὑμᾶς \ |
| **25** | νάμενοι ἑαυτοῖς πιεῖν, ποτίζονται οἱ παιδ̣[ευόμ]ενοι. ὅταν ποτισθῶσιν \\| τοῦτον τὸν τῆς τρυφῆς ποταμόν, λοιπὸν ἐπ’ αὐ‐ |
| **26** | τὴν τὴν ζωὴν ἔρχονται, ἀφ’ ἧς ῥ̣[εῖ οὗτο]ς ὁ ποταμός, “ὅτι παρὰ \\| σοὶ πηγὴ ζωῆς”. ἐπεὶ παρὰ σοὶ πηγὴ ζωῆς ἔστιν. οὐκ |
| **27** | εἶπεν· “ὅτι παρὰ σοὶ πηγὴ ζωῆς γέγονεν” ἢ “πηγὴ ζωῆς ὑπ‐ άρ\\|ξεται”, ἀλλὰ “παρὰ σοὶ πηγὴ ζωῆς”. ἀεὶ ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς αὕτη ἐστίν. ὅτε μέντοι οἱ ποτιζόμενοι πλησιά\\|σουσιν, ῥεῖ |
| **29** | καὶ ῥεῦμα γίνεται ἀπὸ τῆς πηγῆς καλούμενος “τρυφῆς χειμάρ‐ |
| **29** | ρους”. |
| **30** | 10 ὅτι παρὰ σοὶ πηγὴ \ |
| **30** | φῶς. |
| **30** | θεώρει ὧδε πάλιν τὴν πηγήν· δι̣χῶς εἴρηκεν· καὶ τὸ φῶς εἴρηται \\| πηγή. ἐπ’ ἱστορίας δὲ καὶ σωματικῆς διαλή〈μ〉ψεως |
| **31** | οὐ δυνατὰ ταῦτα. εἰ δὲ οὖν ἐξ αὐτοῦ ῥεῖ τὰ ἀγαθὰ καὶ οὐ δέ‐ χεταί ποθεν \\| αὐτὰ ὡς λάκκος, κ〈ε〉φ〈α〉λή{ν}, πηγή ἐστιν ζω‐ |
| **32** | ῆς. καὶ τί λέγω; αὐτ[ὸς ἔλεγ]εν· “ἐγώ εἰμι ἡ ζωή”. ταὐτὸν δέ ἐστιν \\| εἰπεῖν “ζωὴν” καὶ “πηγὴν ζωῆς”. ζ̣ωὴ μέν, ἐπεὶ |
| **33** | ζωοποιεῖ καὶ εἰς ἀ[θα]νασίαν ἄγει, πηγὴ δέ, ὅτι οὐκ ἄλλοθεν \ |
| **34** | “ἐν τῷ φωτί σου ὀψόμεθα φῶς”· |
| **240** | εἰ δὲ πρὸς τὸν πατέρα \ |
| **1** | ἐπεὶ ὁ ἑωρακὼς τὸν υἱόν σου, φῶς ὄντα ἀληθινόν, ὁρᾷ σὲ φῶς ὑπάρχοντα, \\| ἐν τῷ σῷ φωτὶ ὀψόμεθα σὲ φῶς ὄντα· “ὁ” γὰρ “ἑ‐ |
| **2** | ωρακὼς τὸν υἱὸν ἑώρακεν τὸν πατέρα”. καὶ “εἰκὼν τοῦ θεοῦ τοῦ \\| ἀοράτου ἐστὶν” δεικ[νύου]σα τὸν οὗ ἐστιν εἰκών, καὶ “χαρακτήρ ἐστιν τῆς θεοῦ ὑποστάσεως” φανερ〈ῶν〉 \\| τὴν 〈ὑπό〉‐ |
| **4** | στασιν τοῦ θεοῦ. “ἐν τῷ” οὖν “φωτί σου ὀψόμεθα φῶς”. εἰ δὲ |
| **5** | καὶ πρὸς τὸν υἱὸν λέγοιτο τοῦτο, ἐν τῇ φωτει\ |
| **5** | σει καὶ διδασκαλίᾳ ὀψόμεθα σὲ ὄντα φῶς. |
| **5** | οὗ λέγει· “παράτεινον, ὁ θεός, τὸ ἔλεός σου τοῖς γιγνώς\ κουσίν σε”, γν[ῶσι]ν̣ ἐκείνην λέγει, περὶ ἧς λέγεται· “αὕτη δέ ἐστιν ἡ αἰώνιος ζωή, ἵνα γιγνώσκουσίν σε τὸν μό\\|νον ἀλη‐ |
| **7** | θινὸν [θεόν]”. οὗτοι οἱ γνῶσιν ἔχοντες ἀγαπῶνται ὑπὸ τοῦ θεοῦ. “ποιεῖ” δὲ ὁ θεὸς “ἔλεος εἰς χιλιάδας τοῖς ἀγα\\|πῶσιν” |
| **8** | αὐτόν. τὸ “εἰ[ς] χιλιάδας” οὕτω λαμβάνομεν· ὁ ἀριθμὸς ἔχει οὗτος συνγένειαν πρὸς τὴν μονάδα. οἱ πλησιάζον\\|τες οὖν τῷ |
| **9** | θεῷ τῷ ἑνὶ {ἀκολούθως} καὶ ἓν πνεῦμα πρὸς αὐτὸν γινόμενοι, |
| **9** | 〈ἀκολούθωσ〉 χιλιάδες καὶ μυριάδες γίνονται. ἀλλὰ τοῦτο λέγε‐ |
| **10** | ται \ |
| **10** | εὐθηνούντων”· οὐδὲ γὰρ οὕτως λαμβάνομεν χιλιάδα, τὴν δεκά\ κις ἑκατόν, ἀλλὰ διὰ τὴν οἰκειότητα τὴν πρὸς τὴν μονάδα. καὶ γίνεται ἔλεος εἰς αὐτούς. εἰ οὖν παρατείνει εἰς χιλιάδα \\| ἡ |
| **12** | τοῦ θεοῦ ἐλεημοσύνη, ὡς λέγεσθαι· “ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλε‐ |
| **13** | τοῖς γιγνώσκουσίν σε”. ἄλλως ἐλεᾷ τοὺς προσερχομένους με‐ τανοίας τρόπῳ, τοὺς ἄφεσιν \\| ἁμαρτιῶν αἰτοῦντας. ἐλεᾷ τοὺς |
| **14** | γιγνώσκοντας 〈αὐτὸν〉 ὥστε βεβαιωθῆναι καὶ εἰς τὸ τέλος τὸ |
| **14** | ὑπὲρ πάντα ἀνελθεῖν. \ |
| **15** | 11 καὶ τὴν δικαιοσύνην σου τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ. |
| **15** | εὐθεῖς δὲ καρδίᾳ καὶ καθαροὶ καρδίᾳ οἱ αὐτοί. ἐστὶν ἀ‐ γαθὸν οὖν \\| τῶν καθαρῶν τῇ καρδίᾳ{ν} τὸ βλέπειν τὸν θεόν· |
| **16** | “μακάριοι” γὰρ “οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν θεὸν |
| **16** | ὄψονται”. \ 12 μὴ ἐλθάτω μοι ποὺς ὑπερηφανίας, καὶ χεὶρ ἁμαρτωλῶν |
| **17** | μὴ σαλεύσῃ με. μὴ ἐπιβῇ τῇ διανοίᾳ μου \\| “ὑπερηφανίας πούς”, τουτέστιν, |
| **18** | μὴ πορεία τ〈ῆ〉ς ὑπερηφανίας ἐν ἐμοὶ γένηται· λέγονται γὰρ πολλάκις μέλη καὶ τῶν \\| ὁ̣[δῶ]ν τῶν βελτίστων καὶ τῶν χειρίσ‐ |
| **19** | των. ἐν παροιμίαις γοῦν λέγεται· “τῆς δὲ ἀφροσύνης οἱ πόδες |
| **20** | κατάγουσιν \ |
| **20** | δην”. ὅσοι κατὰ ἀφροσύνην πορεύονται τοῖς ποσὶν τῆς ἀφροσύ‐ νης \\| χ̣ρ̣ώμενοι, εἰς τὸν ᾅδην καταβιβάζονται. ὥσπερ οὖν εἰσιν ἀφροσύνης πόδες, οὕτω καὶ ὑπερηφανίας. \\| “μὴ ἐλθάτω” οὖν |
| **22** | “μοι ποὺς ὑπερηφανίας”, μὴ πορεία τῆς ὑπερηφανίας ἐν τῇ |
| **22** | ψυχῇ μου καὶ τῇ διανοίᾳ. “μηδὲ \\| χεὶρ ἁμαρτωλῶν σαλεύσῃ με”. χεὶρ δὲ ἡ πρᾶξις |
| **23** | πολλάκις εἴρηται, ὡς ἐὰν λέγῃ· “ἄκανθαι φύονται ἐν χειρὶ τοῦ \\| μεθύσου”, αἱ αἰσ〈χρ〉αὶ ἐ[πιθυμί]α̣ι̣, αἱ ἀκόλαστοι ἡ‐ |
| **24** | δοναί. |
| **24** | 13 ἐκεῖ ἔπεσαν οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν. |
| **25** | ἔνθα \ |
| **25** | λοῦ, “ἔπεσαν οἱ τὴν ἀνομίαν ἐργαζόμενοι”. οὐ φύσις αὐτοὺς εἰς τὸ \\| πτῶμα ἤγαγεν, ἀλλ’ ἐνέργεια καὶ ἐργασία ἀνομίας. |
| **26** | 13 ἐξώσθησαν καὶ οὐ μὴ δύνωνται στῆναι. ἐπεὶ γὰρ αὐ\\|τοὶ ἑαυτοὺς κατεβίβασαν εἰς τὸν πόδα τῆς |
| **27** | ὑπερηφανίας, καὶ τῇ χειρὶ τοῦ ἁμαρτωλοῦ παραδίδονται, ἣν εἵλαντο \\| ἔχειν, καὶ ἡ παράδοσις αὕτη ἔξωσις αὐτῶν λέγεται. καὶ εὐεργετῶν ὁ θεὸς ἐξωθεῖ αὐτούς, ἵνα μὴ δυνηθῶ\\|σιν στῆ‐ |
| **29** | ναι ἐν τῷ κακῷ. οὐ φύσεως οὖν ἤ τινος βίας ἔξωθεν καταβαλλού‐ |
| **30** | σης αὐτόν, ἀλλ’ ἡ ἐργασία αὐτοῦ οὖσα \ |
| **30** | ἐξωθεῖ οὖν αὐτόν, ἵ[ν]α̣ μὴ παραμένῃ, ἵνα μὴ ἀκινήτως ἔχῃ |
| **30** | στάσιν ἐν αὐτῇ. καὶ \\| μειζόνως μὲν σαφηνίζειν δεῖ τὰς γρα[φά]ς. ποιεῖ δὲ τοῦτο ὁ ἀληθῶς θεόσοφος. ὅμως, εἰ μὴ οὕτως σαφηνί\\|ζοιντο, |
| **32** | ἀλλ’ ὑποδεεστέρως, οὐδὲ αὐτῶ[ν] τ̣ὸ μέγεθος δείκνυται οὐδὲ τ〈οῦ〉 δεδωκότος. Ἰουδαῖοι γοῦν κατὰ τὸ πρόχειρον \\| καὶ τὸ |
| **33** | ἀνθρώπινον ἐκλαμβάνοντες αὐτὰς λέγονται “μὴ νοεῖν μηδὲ ἃ |
| **33** | λέγουσιν μηδὲ περὶ ὧν διαβεβαιοῦνται”. |
| **245 (n1)** | 〈9 ὅτι οἱ πονηρευόμενοι ἐξολεθρευθήσονται.〉 |
| **n2** | ——————————————————————————— |
| **n3** | ————————————————————————————— |
| **1** | καταστραφῆναι, ἀλλ’ ὀλεθρεύονται ᾗ πονηροί εἰσιν, ἵνα μη‐ |
| **1** | κέτι ὦσιν̣ [τοιοῦτοι. ση]μαίνει δὲ καὶ τὴν κόλασιν. ἡ κόλα‐ σις δὲ πάλιν ἐμ\\|ποδιστικὴ κακίας ἐστίν. |
| **2** | 9 οἱ δὲ ὑπομένοντες τὸν κύριον αὐτ[οὶ κληρονομήσο]υ̣σιν |
| **2** | γῆν. |
| **3** | θεῖσαν γῆν τὴν ἐν ὕψει, τῷ οὐρανῷ κειμ̣[ένην. καὶ οὗτο]ς ὁ |
| **3** | Δαυὶδ ἔλεγε[ν· “πι]στεύω τοῦ ἰδεῖν τὰ ἀγαθὰ κυρίου ἐν γῇ \ ζώντων”. βασιλεὺς ἦν. βασιλέως δέ ἐστιν τὸ ἔχειν τὰ ἀγαθὰ |
| **4** | [τῆς ἑαυτοῦ γῆς] καὶ τὸ κατακ̣υριεύειν αὐτῆς. οὐδεὶς δὲ |
| **5** | πιστεύει \ |
| **5** | οὗτος δὲ λέγει· “πιστε[ύω τοῦ ἰδεῖν”, ο]ὐ “ἑωρακέναι τὰ ἀγαθὰ” ἐκεῖνα, ἃ δίδωσιν ὁ θεὸς \\| “τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν”, |
| **6** | ὅταν γνησίως εὔχωνται περὶ αὐτῶν. |
| **6** | “οἱ ὑπομένοντε̣[ς” οὖν] “τ̣ὸν κύριον κληρονο[μήσ]ουσιν τὴν γῆν”. ἆθλον μέ\\|γιστόν ἐστιν ἀρετῆς ἡ ὑπομονή· “ἡ θλῖ‐ |
| **7** | ψις ὑπομονὴν κατεργάζεται”. θεωρ[εῖ]ς ὅτι μετὰ θλῖψιν ἡ̣ [ὑπομον]ή. ἐκεῖνος οὖν ὑπομένει \\| τὸν κύριον ὡς δεῖ ὁ μὴ |
| **8** | ἄλλον ἢ αὐτὸν ἔχων ὑπομονήν. καὶ ὥσπερ σοφία γίνεταί τι‐ σιν καὶ δικαιοσύνη καὶ [ἁγιασ]μ̣ός, οὕτω καὶ ὑπομονή. \\| αὐ‐ |
| **9** | τὸς γοῦν οὗτος ὁ Δαυὶδ ἐν ἄλλῳ ψαλμῷ λέγει· “καὶ νῦν τίς ἡ |
| **9** | ὑπομονή μου; οὐχὶ κύριος”; ταύτην τὴν ὑπομονὴν ἀεὶ σπου‐ |
| **10** | δάζουσιν ἔχειν οἱ ὑπὲρ ἀρετῆς \ |
| **10** | αὐτὸς πάλιν ὁ ὑμνῳδός που λέγει· “ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν κύ‐ ριον”. οὐχ ἁπλῶς ”〈ὑπέμεινα〉”, ἀλλ’ ”〈ὑπο\\|μένων〉”, ὡς τό· |
| **11** | “δικαίως τὸ δίκαιον διώκειν”. |
| **11** | οἱ θεραπευταὶ τοῦ θεοῦ ἔχουσιν κληρονομίαν. καὶ τό γε παράδοξον ἄκουε· τέκνων ἐστὶν \\| τὸ κληρονομεῖν, οὐ θεραπόν‐ |
| **12** | των. ἡ ὑπερβολὴ οὖν τῆς ἀγαθότητος το[ῦ κ]λ̣ηρονομουμένου, ὡς ὅσον ἧκεν εἰς τὴν αὐτῶν κατάστασιν \\| καὶ φύσιν, θεράπον‐ |
| **13** | τας ὄντας εἰς κληρονομίαν ἄγει. καὶ ἔλεγον πα[ρά]δειγμά πο‐ |
| **13** | τε εἰς τό· “τῇ χάριτί ἐστε σεσωσμένοι 〈διὰ τῆς πίστεωσ〉, οὐκ ἐξ ἔργων”. \\| καὶ ἔλεγον, ὅτι ἀδύνατόν ἐστιν ὅλως πίστιν |
| **14** | ἔχειν ἄνευ ἔργων· “νεκρὰ” γάρ “ἐσ̣[τι]ν̣ χωρὶς ἔργων”. λέγει |
| **14** | οὖν· “διὰ τῆς πίστεως, οὐκ ἐξ ἔργων”. καὶ ἔλεγον τοιαύτην |
| **14** | εἰκόνα· ὅταν φιλάνθρωπος ᾖ{ν}, ἀν̣[θ’ ο]ὗ ἐργάζονταί τινες |
| **15** | καὶ ὃν θεραπεύ〈ου〉σιν, δίδωσιν μισθὸν ὑπερ\ |
| **15** | αν τοῦ μισθοῦ. καὶ ἔλαβον τοιαύτην εἰκόνα ὅτι· ἔστω τις κτήτωρ καὶ πεπιστευκέτω γεώργιόν τινι καὶ λεγέτω αὐτῷ \\| ὅτι· |
| **16** | “ἐὰν ἐπιμεληθῇς αὐτοῦ ὡς δεῖ καὶ ἐργάσῃ αὐτὸ ὡς προσῆκεν, |
| **16** | χάρισμά σοι αὐτὸ δίδω· κληρονομίαν αὐτὸ ἔχε”. λέγομεν ἐκεῖ‐ νον \\| ὅτι οὐκ ἐξ ἔργων ἔλαβε τὴν κληρονομίαν, ἀλλ’ ἐκ χάρι‐ |
| **17** | τος τοῦ ὀρέξαντος. “ἔστιν κληρονομία τοῖς θεραπεύουσιν κύ‐ |
| **17** | ριον”. \ 10 καὶ ἔτι ὀλίγον καὶ οὐ μὴ ὑπάρξῃ ὁ ἁμαρτωλός. |
| **18** | τοῦτο λέγει· “μὴ παραζήλου ἐν πονηρευομένοις μηδὲ ζή‐ λου τοὺς ποιοῦντας \\| τὴν ἀνομίαν”. φιλάγαθόν σε ζῷον ὁ θεὸς |
| **19** | κατεσκεύασεν. φιλαγάθων δέ ἐστιν μὴ τὰ πρόσκαιρα καὶ παρόντα |
| **20** | ἐπιθυμεῖν· τὰ γὰρ πρόσκαιρα \ |
| **20** | ἁμαρτωλοῖς. μὴ τοίνυν παραζήλου αὐ[τ]ό̣ν, ἐὰν πλουτῇ, ἐὰν ὑγιαίνῃ· οὐ γὰρ ἀεὶ μένει. ἐὰν δὲ .[... (.)]., οὐ τὴν \\| οὐ‐ |
| **21** | σίαν φημί, ἀλλὰ τὸν ποιόν. |
| **21** | ἐπερ( )· τὸ “πρόσκαιρον”; —ἐὰν προχείρως αὐτὸ θέλῃς λα‐ βεῖν, τῷ μηκέτι ἁμαρτάνειν δοκεῖ μὴ [ἁμαρτ]ωλὸς \\| εἶναι. οὐκ |
| **22** | ἐνεργεῖ δὲ τότε τὰ τῆς ἁμαρτίας. “πρόσκαιρον” δὲ “ἀπόλαυσιν |
| **22** | ἔχει ἡ ἁμαρτία”, ὡς Παῦλος γράφει. ἡ ἀπόλαυσις τῆς ἁμαρ[τί‐ |
| **23** | μηκέτι ἁμαρτάνειν δοκεῖ οὐκέτι εἶναι ἁμαρτωλός, πρὸς δὲ τὸν ἀληθῆ λόγον· ἡ ἁμαρτία οὔτε ἦν \\| ἐξ ἀρχῆς οὐδὲ εἰς |
| **24** | τὸν αἰῶνα ἔσται· περὶ γὰρ τοῦ κορυφαιοτάτου εἴδους αὐτῆς |
| **24** | τῆς εἰδωλολατρίας εἴρηται τοῦτο ὅτι· “οὔτε ἀπ’ ἀρχῆς οὔτε \ |
| **25** | εἰς τὸν αἰῶνα”. εἰ δὲ αὐτὴ ἡ ὑπερέχουσα τῶν κακιῶν οὐδὲ ἀρ‐ |
| **25** | χὴν ἔσχεν, οὕτως ὥστε ἄπαυστος̣ [εἶναι, ο]ὐδὲ οὐ λήμψει ποτὲ |
| **25** | δηλονότι. \ “ἔτι ὀλίγον καὶ οὐχ ὑπάρξει ὁ ἁμαρτωλός”. ἔχεις οὖν καὶ |
| **26** | ἐν τῷ ἐνάτῳ ψαλμῷ· “σύντριψον τὸν βρ[α]χ[ίονα] τοῦ ἁμαρτω‐ λοῦ καὶ πονηροῦ”. \\| οὐκ εἶπεν “ἁμαρτωλοῦ”, ἀλλὰ “τοῦ”. εἰ |
| **27** | δὲ “τοῦ ἁμαρτωλοῦ” συντρίβεται ὁ βραχίων, πολλῷ πλέον τῶν |
| **27** | ὑποδεεστέρων. 10 “καὶ ζητήσεις \\| τὸν τόπον αὐτοῦ καὶ οὐ μὴ εὕρῃς. |
| **28** | προχείρως πάλιν· δεῖ γὰρ καὶ τὰς δημωδεστέρας ἐξηγήσεις λέ‐ γειν. δοκεῖ τόπος εἶναι τοῦ ἁμαρτω\\|λοῦ ὁ περὶ γῆν τόπος· ὧδε γὰρ |
| **29** | ἡ ἀνομία γίνεται, ὧδε αἱ ἁμαρτίαι τελοῦνται. παρελεύσεται |
| **30** | οὖν ἡ γῆ μετὰ τοῦ οὐρανοῦ. “ζητήσεις” οὖν “τὸν τόπον \ |
| **30** | τοῦ καὶ οὐ μὴ εὕρῃς”. |
| **30** | τόπος δὲ κυρίως λέγεται ἡ θέσις ἑκάστου. ἀμέλει γοῦν καὶ περὶ τοῦ Ἰούδα λέγεται ὅτι παρέβη τὸν τόπον τῆς δια\\|κονί‐ |
| **31** | ας· “ἀφ’ ἧς παρέβη Ἰούδας”. τόπος τις διακονίας ἐστὶν ἡ |
| **31** | θέσις ἡ κατὰ τὴν διακονίαν· ὅταν γὰρ λέγῃ ὁ Παῦλος ὅτι· “τί‐ |
| **32** | μοί εἰσιν διὰ τῆς θέσεω̣[ς δη]λ̣ούμενοι. ἀμέλει γοῦν καὶ ἐν ταῖς στρατιωτι\\|καῖς τάξεσιν λέγουσιν ὅτι· τόπον ἔχει βενε‐ |
| **33** | φικιαρίου, βοηθοῦ, καὶ ἐν [ταῖς ἐ]κ̣κλησίαις ὁμοίως. οὐκ εὑ‐ ρεθήσεται ἡ θέσις \\| τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ἐὰν μηκέτι ἁμαρτωλὸς ᾖ. |
| **34** | τόπος δὲ ἦν αὐτοῦ ἡ ἁμαρτία. |
| **34** | 11 οἱ δὲ πραεῖς κληρονομήσ〈ου〉σιν γῆν. \ |
| **35** | τοῦ ἁμαρτωλοῦ μεθ’ ὁλίγον οὐκέτι ἐσομένου οὐδὲ τοῦ τό‐ |
| **35** | που αὐτοῦ εὑρισκομένου, κἂν ζητηθῇ, ὁ τόπος τῶν πράων \ |
| **246** | μένει εἰς τὸν αἰῶνα· αἰώνιος γάρ ἐστιν ἡ [..... ..... ...]ω̣η, |
| **1** | ἀθάνατός ἐστιν. καὶ περὶ τοῦ σπουδαίου λέγεται ὅτι· “ἡ δι‐ καιοσύνη αὐτοῦ \\| μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος”. |
| **2** | οἱ πραεῖ[ς οὖν, τουτέστι]ν̣ οἱ πραότητα ἔχοντες, οἱ ἀορ‐ γησίαν κατορθοῦντες, κληρονομήσουσιν \\| τὴν γῆν· πρᾶος γάρ ἐσ‐ |
| **3** | τιν ὁ ἀό̣[ργ]η̣τος· οὐ γὰρ [προσεκτέον ἄλ]λοις τισὶν λέγουσιν ὅτι ἐκεῖνος πρᾶός ἐστιν, κἂν ὀργίζηται οἷς \\| δεῖ ὀργισθῆ‐ |
| **4** | ναι. πολιτικωτέρα δ̣έ̣ ἐστιν αὕτη ἡ [πραότης καὶ ῥη]τορική. |
| **4** | τί ποτε; ἀόργητος γάρ ἐστιν ὁ σπουδαῖος· καὶ γὰρ ἐν τοῖς |
| **5** | φθάσασιν \ |
| **5** | λ[ιπε θυμόν]”. |
| **5** | 11 καὶ κατατρυφήσουσιν ἐπὶ πλήθει εἰρήνης. πότε δὲ τὸ πλῆθος \\| τῆς εἰρήνης ταύτης [γίν]ε̣[τ]αι; ὅ‐ |
| **6** | ταν ἡ ἐπευχὴ [εἰσακούη]ται τῶν λεγόντων· “χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη πληθυνθείη”. ὁ δυνάμενος εἰ\\|πεῖν ὅτι· “μετὰ τῶ[ν |
| **7** | μισού]ντων τὴν εἰρήν[η]ν ἤμην εἰρηνικός”, πλῆθος εἰρήνης ἔχει, κατατρυφᾷ ἐπὶ τῷ πλήθει τῆς εἰρή\\|νης ταύτης. δυν[ατὸν |
| **8** | δ]ὲ̣ εἰπεῖν ὅτι· μετοικισθέντες ἀπὸ τοῦ χωρίου τούτου, ἔνθα πόλεμοι καὶ τάραχοι τυγχάνουσιν, γίνονται ἐν γῇ \\| τῶν πρα‐ |
| **9** | έων, ἔνθα εἰρήνη πολιτεύεται. |
| **9** | εἶπον καὶ ἄλλοτε τοῦτο ὅτι τόπος παραδίδοται τοιοῦτος |
| **10** | ἐν τοῖς ἐπιχειρηματικοῖς τόποις· \ |
| **10** | ται”; καὶ λέγει ὅτι· δικαίων ὄντων πάντων οὐ χρεία ἀνδρεί‐ ας. ἀνδρείαν δὲ λέγει τὴν πολιτικωτέραν τὴν ἐν πολέ\\|μοις |
| **11** | συνισταμένην. πάντων δικαίων ὄντων οὔκ ἐστιν χρεία ἀνδρεί‐ |
| **11** | ας. ἀνδρείας δὲ παρούσης χρεία δικαιοσύνης. καὶ ἐνταῦθα \\| οὖν κατατρυφῶσιν ἐπὶ πλήθει εἰρήνης, ὅταν |
| **12** | ὦσιν π[ρᾶ]οι. ὁ δὲ πρᾶος, ὡς εἴρηται ἡμῖν, ἀταράχως πρὸς ὀργὰς ἔχει. καὶ ἐκ τοῦ διδάξαν\\|τος καὶ παρασκευάσαντος πρὸς |
| **13** | μίμησιν ἑαυτοῦ τὸ μέ̣γεθος τῆς ἀρετῆς σκόπει· “μάθετε”, φη‐ σίν, “ἀπ’ ἐμοῦ, ὅτι πραύς εἰμι καὶ \\| ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ”. |
| **14** | οὐχ ἁπλῶς εἶπεν “ταπεινός”, ἀλλ̣[ὰ] “τῇ καρδίᾳ”. κατὰ δι‐ |
| **15** | άθεσιν πρᾶός εἰμι, κατὰ τὴν καρδίαν. ὁ \ |
| **15** | πεινὸς τῇ καρδίᾳ” ἐστίν. |
| **15** | ἐπειδὴ δὲ ἐνέπεσεν ἡ λέξις ἡ εὐαγγελική, ἐλεγκτέον τοὺς λέγοντας ὅτι νοῦν \\| οὐκ ἔσχεν Ἰησοῦς, ἀλλὰ ἄλογον ψυχήν. |
| **16** | ἐν πάσαις ταῖς γραφαῖς καὶ καιναῖς καὶ παλαιαῖς ἡ καρδία |
| **17** | λεκότες τὴν καρδίαν”, οἱ ἀπολωλεκότες τὸ νοεῖν. καὶ “λι‐ |
| **17** | θίνη καρδία” ἡ ἠλίθιος νόησις. εἰ τοίνυν ἔχει καρδίαν \ καὶ αὕτη ἀρετὴν ἔχει—πραὺς γάρ ἐστιν τῇ καρδίᾳ καὶ ταπει‐ |
| **18** | νός—, τέλειον ἄνθρωπον ἀνείληφεν. 12 παρατηρήσεται ὁ ἁμαρ\\|τωλὸς τὸν δίκαιον καὶ βρύξει |
| **19** | ἐπ’ αὐτὸν τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ. |
| **19** | τοῦτο λέγει ὅτι· ὁ ἁμαρτωλὸς ἀεὶ ἐχθρὸς εἶναι θέλει τοῦ |
| **20** | δικαίου, καὶ οὐ μόνον \ |
| **20** | αὐτοῦ εἶναι. |
| **20** | καὶ ὅρα γε τὸ “παρατηρήσεται”, πῶς κεῖται· κυρίως τὸ παρατηρεῖσθαι τοῦτο σημαίνει \\| π̣[αρα]τηρεῖν πῶς βλάψῃ τίς |
| **21** | τινα. ὡπλισμένος τίς ἐστιν· ὁ βαλεῖν αὐτὸν βέλεσιν θέλων παρατηρεῖται, ποῖον αὐτοῦ μέλος \\| [γυμνό]ν̣ ἐστιν, καὶ ἐκεῖ |
| **22** | πέμπει τὸ βέλος. ἐπεὶ οὖν πεφραγμένος ἐστὶν ὁ δίκαιος, οὔκ ἐστιν γυμνός, ἀλλὰ “τὴν πανοπλίαν τοῦ \\| θ[εοῦ]” ἐνδέδυται |
| **23** | καὶ “τὸν θώρακα τῆς πίστεως ἀνείληφεν” καὶ ὅλος ἐστὶν ἠσ‐ |
| **23** | φαλισμένος. ἐὰν δὲ τὸ “παρατηρήσεται” ἀντὶ τοῦ “τηρήσει” \\|—πολλά‐ |
| **24** | κις γὰρ τὰ μετὰ προθέσεως λεγόμενα ῥήματα τὸ αὐτὸ σημαίνου‐ |
| **25** | σιν, οἷον “βαίνων” καὶ “καταβαίνων”· ὁ κα\ |
| **25** | κάτω—ἐὰν τὸ “τηρήσει” οὖν, δύο σημαίνει, ἤτοι τὸ παρα‐ |
| **25** | τηρήσειν εἴρηται ἢ τὸ φυλάξαι. ἐὰν γοῦν λέγῃ ἐν τῷ εὐαγγε‐ λίῳ \\| ὁ σωτήρ· “πάτερ ἅγιε, τήρ[ησον αὐτο]ύς”, “φύλαξον αὐ‐ |
| **26** | τοὺς” λέγει. “ὅτε ἤμην μετ’ αὐτῶν, ἐγὼ ἐτήρουν αὐτούς”, ἀν‐ τὶ τοῦ “ἐφύλαττον”. καὶ οἱ \\| λέγοντες· “διατηρήσεις ἡμᾶς |
| **27** | [ἀπὸ τῆς] γενεᾶς ταύτης”, “διαφυλάξεις” λέγουσιν. |
| **27** | σημαίνει δέ, ὡς εἶπον, τὸ “τηρῆσαι” τὸ “παρατηρήσασθαι”. \ λέγεται γοῦν· “αὐτός σου κεφαλὴν τηρήσει, καὶ σὺ αὐτοῦ πτέρ‐ |
| **28** | ναν”. τὴν κεφαλὴν τοῦ ὄφεως̣ ἐπιτηρεῖ ὁ ἅγιος, ἵνα τὸ κεφά‐ λαιον \\| τῆς κακίας αὐτοῦ ἀνελὼν ὅλον αὐτὸν σχῇ νενεκρωμέ‐ |
| **29** | νον. ὁ δὲ ὄφις οὐ δύναται τοῦ ἀνδρ̣[ὸ]ς τὴν κεφαλὴν τηρεῖν, |
| **30** | ἀλλὰ τὴν \ |
| **30** | πλησιαζούσας τηρεῖ. οὐ γίνεται δὲ καίριος τρῶσις οὐδὲ βλάβη ἐπὶ τὴν πτέρναν. \\| εἴρηται γοῦν καὶ ἐν ἄλλοις· “ἡ ἀνομία |
| **31** | τῆς πτέρνης μου κυκλώσει με· τότε ἐφοβούμην ἐν τῇ πονηρᾷ ἡμέρᾳ”. εἰ τὴν κεφαλήν \\| μου ἐτήρει {η} ἡ ἀνομία, ἥπτετο |
| **32** | τῆς κεφαλῆς μου 〈ὡσ〉 ἐκείνου, περὶ οὗ γέγραπται· “ἐπιστρέ‐ ψει ὁ πόνος αὐτοῦ εἰς κεφαλὴν αὐτοῦ”. \\| καὶ πάλιν· “τὰς ὁ‐ |
| **33** | δοὺς αὐτῶν ἔδωκα εἰς κεφα[λὰς α]ὐτῶν”, ἀντὶ τοῦ· “εἰς τὸν |
| **33** | νοῦν αὐτῶν”. εὖ δὲ καὶ τὸ φάναι “τὸν δίκαιον”, οὐ “δίκαιον” \\| ἁπλῶς, |
| **34** | ἀλλὰ τὸν τέλειον δίκαιον, τὸν ἀνέλε̣[γκτο]ν̣· λέγεται γὰρ |
| **35** | πολλάκις καὶ ἐπὶ τῶν προκοπτόντων τῷ ὀνόματι \ |
| **35** | τελείων κατηγορουμένῳ, οἷον· “σοφοὶ οὐκ ἐκκλίνουσιν ἐκ στόματος κυρίου”. οὐδεὶς τῶν σοφῶν \\| ἔξω γίνεται τοῦ λόγου |
| **36** | τοῦ κυρίου πάντα σὺν λ[όγ]ῳ ἐνεργῶν. λέγεται δέ· “ἔλεγχε |
| **36** | σοφὸν καὶ ἀγαπήσει σε”. ἰδοὺ σοφός. |
| **251 (n1)** | 〈21 δανείζεται ὁ ἁμαρτωλὸς καὶ οὐκ ἀποτείσει, ὁ δὲ δί‐ |
| **n2** | καιος οἰκτίρει καὶ διδοῖ.〉 |
| **n3** | ——————————————————————————— |
| **n4** | ————————————————————————————— |
| **1** | οὐ μόνον ἀποδίδωσιν ἃ ἐδανείσατο, ἀλλὰ καὶ εὐεργέτης ἄλλων |
| **1** | γίνε̣[ται. ἐλεῶ]ν κερδαίνει. “ὁ” δὲ “ἐλεῶν πτωχὸν θεῷ δανεί‐ ζει”. ὁ δανει\\|ζόμενος παρὰ θεοῦ δίκαιος καὶ πλῆθος συναγα‐ |
| **2** | γὼν ἔργων καὶ ἀργυ[ρίων λο]γ̣ικῶν, καὶ ἄλλον εὐεργετεῖ· οἱ γὰρ κακοὶ βλάπτουσιν \\| τοὺς συνόντας, οἱ δὲ δίκαιοι ὠφελοῦ‐ |
| **3** | σιν. καὶ ὅτι ὁ κακὸς βλαπτικός ἐστ[ιν, φαν]ερόν. εἴρηται |
| **4** | λεγχε σοφὸν καὶ ἀγαπήσει σε”. ἐλεγχόμενος καλῶς δέχεται |
| **4** | τ̣[οὺς ἐλέγ]χους ὡς ἀγαπῆσαι τὸν ἐλ[έγξαν]τα. ἀγαπήσας δὲ |
| **5** | τὸν ἐλέγξαν\ |
| **5** | γονεν. ὥσπερ “ἀδελφός ἐ[στιν τοῦ] λυμαινομένου ἑαυτὸν” ὁ πρ[ά]ττων τὸ κακόν. ἑαυτὸν οὖν \\| πρὸ πάντων βλάπτει ὁ κα‐ |
| **6** | κός. |
| **6** | “ὁ δίκαιος” οὖν “οἰκτίρει καὶ δίδει” καὶ χαρ[ιστικό]ς ἐστιν καὶ ἁπαξαπλῶς κοινωνεῖ ἐν καλοῖς τῷ πλη\\|σίον. οἱ λέγον‐ |
| **7** | τες {ὅτι}, “ἐὰν ἀδελφὸς ἢ ἀδελφὴ γυμνοὶ ὑπάρχ〈ω〉σιν [καὶ λ]ε[ι]‐ |
| **7** | πόμενοι τῆς ἐφημέρου τροφῆ[ς”, ὅτι· “ὑ]πάγετε ἐν εἰρήνῃ, \ χορτάζεσθε”, μὴ διδοῖ δὲ αὐτοῖς τὰ ἐπιτήδεια, οὐδὲν ὠφέλη‐ |
| **8** | σεν αὐτού[ς, ἐπεὶ ο]ὐ̣κ “οἰκτίρει καὶ δίδωσιν”. δυνα̣[τὸν δ]ὲ καὶ οὕτως ἐκλαβεῖν· \\| ὁ μὲν ἁμαρτωλὸς θεό‐ |
| **9** | θεν δανειζόμενος τὰς διδομένας αὐτῷ ἐννοία[ς κοινὰ]ς̣ καὶ |
| **9** | τὰς ἐντολὰς “οὐκ ἀποτείσει” οὐ̣[δὲ ὃ ἔ]χει οὐδὲ ὃ ἔλαβεν, \ |
| **10** | οὐδὲ τὸ κέρδος οὐδὲ τὸν τόκον. “ὁ δὲ δίκαιος” θεὸς ἔτι |
| **10** | μᾶλλον “οἰκτίρει καὶ διδο[ῖ”. ἐκεῖνο]ς δεχόμενος οὐκ ἀπο‐ δίδωσιν, ἀλλὰ αὐτὸς ἔτι μᾶλλον “οἰ\\|κτίρει καὶ δίδωσιν”. καὶ |
| **11** | λέγω· τότε ὁ οἰκτιρμὸς φαίνεται καὶ ἡ εὐεργε[σία, ἐὰ]ν ὁ λαμ‐ βάνων ἀχάριστος ᾖ. “χρηστός ἐστιν ἐπὶ τοὺς ἀχαρίς\\|τους καὶ |
| **12** | πονηρούς”, δίδωσιν. ἀχαριστοῦσιν οἱ λαμβάνοντες—τῷ γὰρ |
| **12** | [μὴ ἀπο]διδόναι ἃ δεῖ ἀποδιδόναι, ἀχάριστοι εὑρίσκονται καὶ πονηροί—, \\| ἀλλ’ ὁ θεὸς ἔτι χρηστός ἐστιν καὶ ἐπὶ τού‐ |
| **13** | τους. |
| **13** | ὅθεν ὁ δίκαιος ἔτι μᾶλλον ο̣[ἰκτίρε]ι καὶ παρέχει. ὁ μιμητὴς τοίνυν τοῦ θεοῦ, “ὁ ἐλεῶν πτω\\|χὸν καὶ τῷ θεῷ δα‐ |
| **14** | νείζων”, κἂν ὁ δανειζόμενος μὴ παρέχῃ ἃ ὀφείλε[ι παρ]έχειν, |
| **14** | ἔτι οἰκτίρμων ἐστίν, ἔτι παρέχει. |
| **15** | καὶ λάβε μοι \ |
| **15** | τῶν ταλάντων· “ἑκάστῳ [κ]ατὰ τὴν ἰδίαν δύναμιν” δέδωκεν τὰ λογικὰ αὐτοῦ \\| ὑπάρχοντα, οὐχ ἑκάστῳ κατὰ τὴν φύσιν, ἀλ‐ |
| **16** | λὰ κατὰ τὴν δύναμ[ιν], ἣν ἐκ προαιρέσεως ἑαυτῷ κατεσκεύα‐ σεν. “καὶ τῷ μὲν \\| δέδωκεν πέντε, τῷ δὲ δύο, τῷ δὲ ἕν”. “ὁ |
| **17** | τὰ πέντε λαβὼν τάλαντα εἰργάσατο ἐν αὐτοῖς” καὶ ἐδιπλασί‐ ασεν αὐτά. δανεισάμενος ἀποδέδωκεν. \\| ὁ τὰ δύο ὡσαύτως. ὁ |
| **18** | τὸ ἓν λαβὼν καὶ εἰς τὴν γῆν αὐτὸ κατακρύψας οὐδὲ εἰργάσατο ἐν αὐτῷ οὐδὲ ἀπέδωκεν τόκους, αὐτὸ εἰς τὴν γῆν κατέ\\|κρυψεν. |
| **19** | ὅταν ἴδῃς ἄνθρωπον δύναμιν ἔχοντα τοῦ εὐεργετῆσαι ἢ φιλαν‐ |
| **19** | θρωπεύσασθαι καὶ μὴ ποιοῦντα, ὃ ἔλαβεν εἰς τὴν γῆν κατέ\ |
| **20** | κρυψεν, εἰς τὴν ὑλικὴν αὐτοῦ προαίρεσιν αὐτὸ κατέκρυψεν. |
| **20** | καὶ ἀπαιτηθεὶς αὐτό, ὅτε λοιπὸν καιρὸς τοῦ “σύναγε” πρὸς τοὺς εἰληφότας \\| τὰ λογικὰ ἀργύρια, λέγει ὅτι· “ἴδε ἔχεις τὸ |
| **21** | 〈σ〉όν”. καὶ ᾐτιάσατό γε τὸν θεόν, τὴν ἑαυτοῦ βραδύτητα ἄλλῳ θέλων ἐπιγράψαι· “ᾔδειν σε”, λέγε[ι], “ᾔ̣δ̣[ει]ν̣, \\| ὅτι ἄνθρω‐ |
| **22** | πος αὐστηρὸς εἶ αἴρων ὃ οὐκ ἔθηκας, θερίζων ὃ οὐκ ἔσπειρας· |
| **22** | καὶ φοβηθεὶς ἔκρυψά σου τὸ ἀργύριον εἰς τὴν γῆν” καὶ οὐδενὶ αὐτ̣[ὸ ἔδω]\\|κα. ἐξ ὧν εἴρηκεν, τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν κατάκρι‐ |
| **23** | σιν ἔσχεν· “ἄνθρωπε δοῦλε πονηρέ, ἦ ᾔδεις ὅτι αἴρω ὃ οὐκ ἔθηκα”, εἰ τὰ μὴ ἐμαυτοῦ κ[αλ]ὰ̣ \\| αἴρω, τὸ ἐμὸν ὑπερέπραξα |
| **24** | {οὐ} τοὺς εἰληφότας, εἰ “θερίζω ὅπου οὐκ ἔσπειρα”; πάντως |
| **25** | ἐλάμβανον τὸ ἐμόν, εἰ ἦς αὐτὸ δεδωκὼς ἐπὶ τρα\ |
| **25** | πολυπλασιασθῇ. ἐστερήθη γοῦν καὶ τούτου. |
| **25** | καὶ ὁ ἁμαρτωλὸς οὖν πολλάκις δανειζόμενος ἐὰν μὴ ἀποδι‐ δῷ ὃ ὀφείλει ἀποδίδει〈ν〉, ἀφαι\\|ρεθήσεταί ποτε ἐκείνων τῶν |
| **26** | εὐεργ̣εσιῶν. οὐκέτι αὐτὸς λήμψεται τοῦ δικαίου ἔτι μᾶλλον |
| **26** | οἰκτίρο̣[ντος κα]ὶ παρέχοντος. 22 ὅτι οἱ εὐλο\\|γοῦντες αὐτὸν κληρονομήσουσιν γῆν. |
| **27** | οἱ εὐλογοῦντες τὸν δίκαιον. κατὰ ἀμφοτέρας τὰς ἀποδόσεις λημπ̣τ̣[έο]ν̣· ἤτοι τὸν δίκαιον ἄνθρωπον ἢ τὸν θεόν. \\| εὐλο‐ |
| **28** | γεῖ τὸν θεὸν ὁ ἐκεῖνα ποιῶν ἃ ἀπ[α]ιτεῖ αὐτόν, ὥστ’ εἰπεῖν· |
| **28** | “εὐλογήσω τὸν κύριον ἐν παντὶ καιρῷ”. καὶ ὁ δίκαιος δὲ ἄνθρωπος εὐλογεῖται· “εὐλογία” \\| γὰρ |
| **29** | “κυρίου ἐπὶ κεφαλὴν δικαίου”. καί· “οὗτος λήμψεται εὐλογί‐ |
| **29** | αν παρὰ κυρίου”. |
| **29** | “γῆν” ἐκείνην, περὶ ἧς εἴρη〈ται〉· “καὶ ὑψώσει σε τοῦ |
| **29** | κατακληρονομῆσαι τὴν γῆν”. \ |
| **30** | 〈22 οἱ δὲ καταρώμενοι αὐτὸν ἐξολεθρευθήσονται.〉 |
| **30** | καταρᾶται οὖν τὸν δίκαιον ὁ ἀσεβῆ περὶ αὐτ[ο]ῦ λέγων, |
| **30** | περὶ ὧν ἢ πρὸς οὓς λέγει· “οὐαὶ αὐτοῖς, ὅτι ἀπεπήδησαν 〈ἀπ’ ἐμοῦ〉· δείλαιοί εἰσιν, ὅτι ἠσέβησαν εἰς \\| ἐμὲ {κακά}· ἐλυ‐ |
| **31** | τρωσάμην αὐτούς, αὐτοὶ δὲ κατελάλουν κατ’ ἐμοῦ ψεύδη”. “ἐ‐ |
| **31** | γώ”, φησίν, “ἐλυτρωσάμην αὐτούς”, ἤγαγον αὐτοὺς εἰς τὸ τῆς \ |
| **32** | ἀπαλείψας αὐτῶν τὰς ἀνομίας. αὐτοὶ δὲ καταλαλοῦσιν κατ’ ἐ\\|μοῦ ψεύδη μὴ πράττοντες ἐκεῖνα τὰ ἐφ’ οἷς ἐκλήθησαν. |
| **33** | καὶ ἄφεσιν ἁμαρτιῶν [ἔσχο]ν· οὐ γὰρ διὰ τοῦτο ἐλυτρωσάμην αὐτούς, ἵνα ἁμαρ\\|τάν〈ω〉σιν, ἀλλ’ ἵν’ ἔξω ἁμαρτίας γένωνται. |
| **34** | ἐὰν οὖν μετὰ τὰ λύτρα καὶ σῶστρ[α ἄτο]π̣α ποιῇ τις, καταλα‐ |
| **35** | λεῖ τοῦ λαλῆσαι τρόπον τινὰ \ |
| **35** | ψεύδη κατ’ αὐτοῦ λέγει. |
| **35** | 23 παρὰ κυρίου τὰ διαβήματα ἀνθρώπο[υ] κατευθύνεται, |
| **35** | καὶ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ θελήσει. \ ὁ ἄνθρωπος προαιρετικῶς διαβαίνει ἀπὸ τῶν χειρόνων ἐπὶ |
| **36** | τὰ κρείττονα, ἀπὸ τῶν προσκαίρων ἐπὶ τὰ αἰώνια. καὶ αὐτοῦ |
| **252** | ἐστιν \ |
| **1** | τοῦ θέ[λοντος, ἀλ]λὰ τοῦ ἐλεῶντος θεοῦ” ἐστιν τὸ ἀνύσαι |
| **1** | ἀμέμπτως τὴν ὁδόν. “παρὰ κυρίου \\| τὰ διαβήματα ἀνθρώπου κατευθύνεται”. |
| **2** | οὐ δίδοται τὰ δ[ιαβήματ]α̣· ἡμῶν γάρ ἐστιν θελῆσαι δια‐ βῆναι ἀπὸ τῶν φαύλων ἐπὶ τὰ καλά. αὐτί\\|κα γοῦν ἐν τῇ κατ’ |
| **3** | αὐτὸν καθόλου ἐπιστολῇ ὁ Ἰωάννη[ς γράφει· “ἡ]μεῖς οἴδαμεν ὅτι μεταβεβήκαμεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν”. “δια\\|βε‐ |
| **4** | βήκαμεν”, οὐκ “ἤχθη[μεν]”. οὐ βία ἡμᾶς εἰς τοῦτο τί̣[θησι]ν̣ |
| **4** | θεοῦ κατευθύναντος τὰ διαβήματα, τέλος ἐπιτιθέντος τοῖς \ |
| **5** | οὕτω γινομένοις ὀρθοῖς δ̣ι̣αβήμασιν. ἔχεις δὲ π̣[ολλὰ ἐν] τῇ |
| **5** | γραφῇ τοιαῦτα· “ὁδὸν ἐντολῶν σου ἔδραμον, ὅταν ἐπλά〈τυ〉‐ νας τὴν \\| καρδίαν μου”. θεοῦ πλατύνοντος τὴν καρδίαν, εὖ‐ |
| **6** | ρος τ[ῇ νοήσε]ι δεδωκότος, ἀνύει τις τὴν τῶν ἐντολῶν ὁ‐ δόν. οὐχ ὅτι ἔδραμεν, \\| ἐπλατύνθη αὐτοῦ [ἡ κα]ρ̣δία, ἀλλ’ |
| **7** | ὅτι ἐπλάτυνεν αὐτὴν [ὁ θεὸς π]ᾶσαν στενοχωρίαν τὴν ἐκ φαύ‐ λων λογισμῶν καὶ θλίψεων \\| ἐκβάλλων, δι[ὰ τοῦτο ἔ]δ̣ραμεν |
| **8** | τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ. |
| **8** | πά[λιν δὲ] ἐὰν λέγηται ἐν τῷ Ἰηρεμίᾳ, μὴ ὡς ἐναντίωμα νομίσῃς· “οἶδα ὅτι \\| οὐ τοῦ ἀνθρώπου ἡ ὁδὸ[ς αὐτοῦ] οὐδὲ |
| **9** | ἀνὴρ πορεύσεται κατευ[..... ..]ιαν αὐτοῦ”. σὺ εἶ ὁ 〈 |
| **10** | 〉. διττῶς δὲ δύναται διάνοιαν ἔχειν τὸ τοῦ προ\ |
| **10** | ῥητόν· ἀπειλεῖ ὁ Ναβουχοδονοσσὸρ καθαί[ρεσιν τῆ]ς̣ Ἰερου‐ |
| **10** | σαλὴμ καὶ μετοικισμὸν ὅλου τοῦ Ἑβραικοῦ γένους. ἔλεγεν ὁ \ προφήτης ὅτι· εἰ καὶ ἠπείλει καὶ τὰ αἴτια τοῦ τοῦτο παθ̣ε̣ῖ̣ν̣ |
| **11** | [ἡμεῖ]ς παρέσχομεν, “οἶδα ὅτι οὐ τοῦ ἀνθρώπου ἡ ὁδὸς αὐτοῦ”. δύνῃ κωλῦσαι αὐτοῦ \\| τὴν ἐφ’ ἡμᾶς ὁδόν· κἂν γὰρ ἀνὴρ νο‐ |
| **12** | μίζῃ εἶναι καὶ μέ[γας, ἀλ]λ’ οὐ κατορθοῦται ἡ πορεία αὐ‐ |
| **12** | τοῦ σοῦ κωλύοντος. δυνατὸν καὶ οὕτω λαβεῖν \\| κατὰ τὴν ἀποδοθεῖσαν ἤδη δι‐ |
| **13** | άνοιαν εἰς τό· “οὐ τοῦ θέλο[ντος οὐ]δὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεῶντος θεοῦ”. προτίθεσθε δραμεῖν τὴν \\| σωτηριώδη ὁ‐ |
| **14** | δόν. οὐκ ἔστιν ἡμῶν ἀνύσαι τὴν ὁδόν, ἀλλ[ὰ θελ]ῆσαι εἰς |
| **14** | τὸ τέλος τῆς ὁδοῦ ἐλθεῖν, ὥστ’ ἀνειπεῖν· “τὸν δρόμον τε‐ |
| **15** | τέλ〈ε〉κα”. \ |
| **15** | ναγῆσαι. “ὁδήγησόν με [ἐπὶ τ]ὴ̣ν ἀλήθειάν σου”. ὁ ὁδηγούμε‐ |
| **16** | δέδωκεν ἑαυτὸν τῷ δυναμένῳ αὐτὸν [εἰς τε]λειότητα ἀγαγεῖν. |
| **16** | τὰ τοιαῦτα τὰ κατὰ θεόν, λέγω, καὶ πρὸς αὐτὸν ὁρῶντα \ πλουσίως ἐπιτελεῖται καὶ οὐκ ἔστιν μερίσαι ἕκαστο[ν ἀ]φ’ |
| **17** | ἑκάστου. ἐπόθησέν τις τὸ καλόν, μιμητὴς εἶναι θεοῦ σπου‐ δάζει, προ\\|θέσθαι ἀναλαβεῖν τὴν ἀρετήν· προθέμενος οὐχ |
| **18** | ἵστα[ται] μέχρι τῆς προθέσεως, ἀλλ’ ἐνεργεῖ, μελετᾷ, σπου‐ δάζει, ἐθίζει ἑαυτὸν \\| πράττειν τὰ καλά. “εἰ ἀνηγγέλη σοι, |
| **19** | ὦ ἄνθρωπε, τί κύριος αἰτεῖ παρ[ὰ σο]ῦ ἢ τοῦ ἀγαπᾶν ἔλεον |
| **20** | καὶ ποιεῖν κρίμα καὶ ἕτοιμον εἶναι τοῦ πορεύεσθαι \ |
| **20** | κυρίου τοῦ θεοῦ”; ὁ ἑτοιμάζων ἑαυτὸν εἰς τὸ ἀεὶ μετὰ τοῦ |
| **20** | κυρίου το[ῦ θεοῦ π]ορεύεσθαι πάντῃ ἀνεμπόδιστός ἐστιν. μό‐ νον ἑτοιμαζέτω ἑαυτὸν \\| εἰς τοῦτο λέγων· “ἑτοίμη ἡ καρδία |
| **21** | μου, ὁ θεός, ἑτοίμη ἡ καρ[δία μο]υ”. οὐδεὶς δὲ τῶν ἐνπο‐ διζομένων ὑπὸ λογισμῶν αἰσχρῶν \\| [ἢ] ἐν̣θυμήσεώς τινος εἰ‐ |
| **22** | πεῖν δύναται· “ἑτοίμη ἡ καρδία μου, [ὁ] θ̣ε̣ό̣ς̣, ἑτοίμη ἡ καρ‐ |
| **22** | δία μου”· ἔχει γὰρ δεσμά, “σειραῖς τῶν ἑαυτοῦ ἁμαρτιῶν \ [σφ]ίνγεται”. |
| **23** | τὴν ὁδὸν τοῦ κατευθυνομένου ἐν τοῖς δ̣ιαβήμασιν ὁ θεὸς θέλει. θελητῶς δὲ βαδίζει, τὴν ὁδὸν τῆς ζωῆς τρέχει \\| [α]ὐ‐ |
| **24** | τὸν τὸν εἰρηκότα· “ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός”. πατεῖ καὶ τρέχει ἐπ’ |
| **24** | αὐτοῦ. |
| **24** | “καὶ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ θελήσει”. δυνατὸν δὲ καὶ τοῦτο εἰ‐ |
| **25** | πεῖν ὅτι· οὗ τὰ δια\ |
| **25** | τοῦ θεοῦ ὁδὸν θέλει, εἰς ἣν ἄγει αὐτόν, ἐφ’ ἣν ὁδηγεῖ καὶ ξεναγεῖ αὐτόν. κἄν ποτε οὖν συμβῇ \\| πεσεῖν, οὐ καταρήγνυ‐ |
| **26** | ται. |
| **26** | 24 ὅταν πέσῃ, οὐ καταραχθήσεται. |
| **26** | λάβε μοι παράδειγμα τοιοῦτο· δρομεύς τις ἔστω ἄριστος \ καὶ ποδῶν ὠκύτητα κ[ατὰ] φ̣ύσιν ἔχων καὶ τὴν τέχνην τὴν |
| **27** | δρομικὴν ἄκρως παρασκευασθείς. οὗτος ὀξέως περὶ τὸ τρέ\ χειν ἔχων καὶ γεγυμν[α]σ̣μ̣ένους ἔχων τοῦ ἔσω ἀνθρώπου τοὺς |
| **28** | πόδας ἄν ποτε προσπταίσῃ ἐν τῷ τρέχειν, τρόπον τινὰ βρα\ χεῖαν αἴσθησιν λαμβάνει τοῦ προσπταίσματος· οὐδὲ γὰρ κατα‐ |
| **29** | στρέφεται οὐδὲ αὐτὸς ὥσπε[ρ] πληγεὶς ὀκλᾷ, παύεται τοῦ |
| **30** | δρόμου. \ |
| **30** | καταρήγνυται. ὠλίσθησεν Ἰούδας ἀπὸ τῆς ὁδοῦ τῆς ἀληθείας καὶ κατέπεσεν· \\| εἴρηται γάρ· “πρηνὴς γενάμενος ἐλάκησεν |
| **31** | μέσος”. πρηνὴς δὲ οὐκ ἂν ἐγένετο, εἰ μὴ καταραχθεὶς ἦν. εὖ δὲ καὶ τό· “ὅταν πέσῃ, οὐ \\| καταραχθήσεται”. κἂν |
| **32** | π[τ]αῖσμά τι γένηται, οὐ παρέχει “τῷ διαβόλῳ τόπον”, ὥστε |
| **32** | πάντῃ αὐ̣[τ]ὸν καταστρέψαι καὶ καταράξαι. \ εἶδέν τις γυναῖκα πρὸς 〈ἐπιθυμίαν〉 μέ̣[χρι] τῆς̣ προπαθεί‐ |
| **33** | ας· ἔδοξεν πίπτειν, ἀλλ’ οὐ κατερράγη· ὅταν γὰρ εἴξῃ ἀκο‐ λουθῆσαι τῷ λογισμῷ \\| καὶ νικήσῃ αὐτὸν τοῦ κάλλους ἡ ἐπι‐ |
| **34** | θυμ[ία], κατερράγη, κατέπεσεν. οἷοί εἰσιν οἱ πρεσβύτεροι |
| **35** | οἱ μανέντες κατὰ Σωσάν\ |
| **35** | 24 ὅτι κύριος ἀντιστηρίζει χεῖρα [αὐτοῦ]. |
| **35** | “χεὶρ” πολλάκις ἡ πρᾶξις λέγεται, ἡ ἐνεργητικὴ δύναμις. |
| **36** | τέλεον καταπεσεῖν. εὑρίσκει ποῦ τὴν χεῖρα ἐρείσῃ. καὶ γί‐ νεται αὐτοῦ ὁ κύριος \\| ἀντιστήριγμα κατὰ τὰ λεχθέντα πρὸ |
| **37** | τούτου· “καὶ ἐγένετο κύριος ἀντιστήριγμά μου”. τὴν ποιητι‐ κὴν αὐτοῦ δύναμιν \\| κρατεῖ ὥστ’ ἀνειπεῖν· “ἐκράτησας [τῆς] |
| **38** | χειρὸς τῆς δεξιᾶς μου, καὶ ἐν τῇ βουλήσει σου ὡδήγησάς με”. |
| **38** | ἰδοὺ τὴν κράτησιν |
| **255 (n1)** | 〈28 καὶ σπέρμα ἀσεβῶν ἐξολεθρευθήσεται.〉 |
| **n2** | ——————————————————————————— |
| **n3** | ————————————————————————————— |
| **1** | ἐστὶν ἡ ἀσέβεια. εἰς θεὸν δέ ἐστιν γινομένη. |
| **1** | τὸ “σπέρμα” ἀντὶ το[ῦ “τὰ γεννή]ματα τῶν ἀσεβῶν”. δύνα‐ ται δὲ καὶ τὸ “σπέρμα” οἷον \\| ἡ διάθεσις τῶν ἀσεβῶν. ἐξο‐ |
| **2** | λεθρεύεται δὲ συμφερόντως. ἵνα μή̣ [τινα προε]ν̣έγκῃ ἔτι μένον‐ |
| **2** | τα, σπέρμα ἐξολεθρεύεται. \ |
| **3** | αἰῶ[να αἰῶ]νος ἐπ’ αὐτῆς. |
| **3** | ἐπὶ τῆς γ̣ῆς τῆς εἰρημένης. 30—31 στόμα \\| δικαίου μελετήσει σοφίαν, καὶ ἡ γλῶσσα |
| **4** | αὐτοῦ λαλεῖ κρίσιν· ὁ νόμος [αὐτοῦ ἐν] καρδίᾳ αὐτοῦ, καὶ |
| **5** | οὐχ ὑ[πο]σκελισθήσεται τὰ διαβήματα \ |
| **5** | λαλεῖ σοφίαν τὸ στόμα τοῦ δικαίου. ὅταν πεφωτισμένος |
| **5** | ᾖ [ὁ σοφό]ς̣, φωτεινοὺς προφέρει λόγους· εἴρηται γάρ· “σο‐ φία ἀνθρώπου \\| φωτιεῖ πρόσωπον αὐτοῦ”. ὁ ταύτην λαλῶν τὴν |
| **6** | σοφίαν πεφωτισμ̣[ένον ἔχ]ει τὸ πρόσωπον τοῦ νοῦ· “διήγησις” γὰρ “εὐσεβοῦς διὰ \\| παντὸς σοφία”. καὶ πάλιν {ὁ λέγων} ὁ |
| **7** | πειθόμενος τῷ λέγοντι [ὅτι· “ἄν]οιξον στόμα σου λόγῳ θε‐ 〈οῦ〉”, λ[έγων]· “τὸ στόμα μου ἤ\\|νοιξα καὶ εἵλκυσα πνεῦμα”, |
| **8** | σοφίαν λαλεῖ. “στόμα” οὖν “δικαίου μελετή[σει σοφίαν]”. ἀεὶ τὰ σοφὰ μελετᾷ, οὐ μ̣[όνον] τὰ θεωρήματα \\| τῆς εὐσεβεί‐ |
| **9** | ας, ἀλλὰ καὶ τὰ τῆς πράξεως σοφά. |
| **9** | “ἡ γλῶσσα 〈α〉ὐτοῦ λαλεῖ̣ [κρίσιν”. κ]εκριμένως πάντα |
| **10** | φθέγγε̣τ̣[ται], “ἀργὸν ῥῆμα” οὐ προ\ |
| **10** | “ἐκ τῶν λόγων ἑαυτοῦ δικαιοῦταί τις, καὶ ἐκ [τῶν λό]γ̣ων αὐτοῦ καταδικάζεται”. διὰ τοῦτο κεκριμένως \\| φθέγγεται. καὶ |
| **11** | ὥσπερ οἱ λογισμοὶ τοῦ δικαίου κρίματά εἰσιν—“λογ[ισμοὶ” γὰρ] “δικαίων κρίματα”· οὐκ ἔχουσιν ἁπλῶς λογισμοὺς \\| ῥε‐ |
| **12** | ριμμένους, ἀλλὰ κεκριμένους καὶ ἐξητασμένους καὶ κεκ̣[α‐ |
| **13** | κριμένος προφέρεται. καὶ διὰ τοῦτο “ἡ γλῶσσα τοῦ δικαίου |
| **13** | λαλεῖ [κρίσιν]”. εἰ γὰρ ἃ λογίζεται, ταῦτα λαλεῖ, λογίζε‐ ται δὲ κεκριμένους \\| καὶ ἐξητασμένους λογισμούς, καὶ ὁ λό‐ |
| **14** | γος αὐτοῦ τοιοῦτός ἐστιν. |
| **14** | καὶ [λοιπὸν τ]ὴν αἰτίαν ἀποδίδωσιν· “ὁ νόμος αὐτοῦ” |
| **15** | οὐκ ἐν τοῖς \ |
| **15** | “δίδωσιν” γὰρ “ὁ θεὸς νό[μους αὐτο]ῦ εἰς 〈καρδ〉ίαν καὶ ἐπὶ τὴν διάνοιαν ἐπιγρά\\|φει αὐτούς”. οὗ οὖν πεπλήρωται ἡ καρδί‐ |
| **16** | α αὐτοῦ τοῦ θεοῦ νόμου, διὰ το[ῦτο καὶ] σοφίαν μελετᾷ καὶ κρίσιν λαλεῖ. τούτου δὲ ὑπαρχθέν\\|τος καὶ κατορθωθέντος |
| **17** | “οὐχ ὑποσκελίζεται τὰ διαβήματ[α αὐτοῦ]”. κατ’ εὐθὺ βαίνει, οὐ προσκόπτει, ἵν’ οὕτως εἴπω, ὑπο\\|πτέρους ἔχει πόδας. ὁ |
| **18** | δὲ ὑποπτέρους ἔχων πόδας οὐκ ὀλισθ[αίνει, οὐ] διαπταίει. ὑποδέδεται γοῦν ὁ σοφὸς “τὴν ἑτοιμα\\|σίαν τοῦ εὐαγγελίου |
| **19** | τῆς εἰρήνης”. “ἡ 〈ἑ〉τοιμασία τοῦ εὐαγγελ[ίου” ὑ]π̣οδήματα |
| **20** | γίνεται τῶν ποδῶν τοῦ δικαίου· ταύτα γὰρ \ |
| **20** | ὑπόπτερά εἰσιν ἄνω φέροντα. λέγει γοῦν [καὶ ὁ θεὸ]ς̣ τῇ ψυ‐ χῇ· “ὑπέδησά σε ὑάκινθον”. οὐκ ἄλλῳ τοῦτο \\| τὸ ὑπόδημα περι‐ |
| **21** | θεῖναι ἐπέτρεψεν, ἀλλ’ αὐτὸς αὐτὸ ὑπέδη[σεν. φιλε]ῖ δὲ ὁ ὑάκινθος μιμεῖσθαι τοῦ αἰθέρος τὸ χρῶμα. \\| αἰθέριον οὖν |
| **22** | ὑπόδημα ὑπέδησά σε. |
| **22** | 32 κατανοεῖ ὁ ἁμαρτωλ[ὸς τ]ὸν δίκαιον 〈καὶ ζητεῖ τοῦ |
| **22** | θανατῶσαι αὐτόν〉. |
| **23** | τοῖς ἐν Χριστῷ ἀνθρώποις· “κατανοοῦντες αὐτοὺς εἰς παρ‐ οξυνμὸν ἀγάπης καὶ καλῶν ἔργων” καὶ τἆλλ[α]. \\| κατανοοῦσιν, |
| **24** | ἵνα μιμήσωνται αὐτούς· “πείθεσθε” γὰρ “τ[οῖ]ς ἡγουμένοις |
| **24** | ὑμῶν”, “οἵτινες 〈ἐλάλησαν ὑμῖν τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, ὧν〉 ἀνα‐ |
| **25** | θεωροῦντες τὴν ἔκβασιν \ |
| **25** | σ[τ]ιν”. ὧδε τὸ κατανοεῖν ἐπαινετόν ἐστιν. ὁ δὲ ἁμ̣[αρτωλ]ὸς κατανοεῖ τὸν δίκαιον, \\| οὐχ ἵνα μιμή‐ |
| **26** | σηται, οὐχ ἵνα ἀποδέξηται, ἀλλ’ ἵνα θανατώσῃ. ἀμφοτέρως δὲ θ[ανατ]οῖ ὁ ἁμαρτωλὸς τὸν δίκαιον· \\| ἐὰν ἀποστήσῃ αὐ‐ |
| **27** | τὸν ἀπὸ τῆς δικαιοσύνης, θανατοῖ αὐτόν, ἢ θανατοῖ αὐτὸν ἐπιβουλευτικῶς ἐπιφέρων κατ’ αὐτοῦ \\| θάνατον, ὡς διενόησαν |
| **28** | ποιεῖν κατὰ Σωσάννης οἱ πρεσβύτεροι. 33 καὶ οὐ μὴ ἐνκαταλείψει αὐτὸν εἰς τὰς χεῖρας \\| αὐτοῦ |
| **29** | οὐδὲ μὴ καταδικάσει αὐτόν, ὅταν κρίνηται αὐτῷ. |
| **29** | κἂν ἐπιθῆται, οὐκ ἐνκαταλείψει αὐτὸν εἰς τὰς χεῖρας αὐ‐ |
| **30** | τοῦ. \ εἰ καὶ ἀνῃρέθη ὁ Ναβ[ουθ]ὲμ ὑπὸ τῶν ἐπιβουλευσάντων, \\| οὐκ |
| **31** | ἐνκατελεί〈φθ〉η εἰς τὰς χεῖρας αὐτῶν· τότε γὰρ ἐνκατελείπε‐ το, εἰ ὅπερ ἠβούλον[το] πεποιήκει. οἱ μάρτυρες ἀνῃρέ\\|θησαν |
| **32** | ὑπό τινων, ἀλλ’ οὐκ ἐνκατελείφθησαν εἰς τὰς χεῖρας αὐτῶν. |
| **32** | [τότε δὲ] ἐνκατελείποντο, εἰ ἦσαν θύσαντες. \ ὅταν κρίνεται ὁ ἁμαρτωλὸς δικαίῳ, οὐ καταδικάζεται ὁ |
| **33** | δίκαιος. ἐκρίνοντο ο[ἱ πρ]ε̣σβύ[τε]ροι μετὰ Σωσάννης, καὶ |
| **34** | γὰρ συκοφάνται ἀπεδείχ[θ]η[σ]αν ψευδεῖς. \ |
| **256** | 34 ὑπόμεινον τὸν κύριον καὶ φύλαξον τὴν [ὁδὸν αὐτο]ῦ, |
| **1** | καὶ ὑψώσει σε τοῦ κατακληρονομῆσαι γῆν. |
| **1** | λοιπὸν προτρέπει· εἰ καὶ πολλά ἐστιν τὰ ἐνοχλοῦντα, εἰ καὶ πολλοὶ \\| οἱ πολέμ〈ι〉οί εἰσιν καὶ βλάψαι καὶ ἀναιρῆσ[αι |
| **2** | θέλοντες], ἀλλὰ “ὑπόμεινον τὸν κύριον καὶ φύλαξον τὴν ὁδὸν αὐτοῦ”, ὥστ’ ἀνειπεῖν· \\| “τὸν δρόμον τετέλεκα”· τότε γὰρ |
| **3** | ὑψώσει σε κα̣ὶ̣ [κατακληρ]ονομήσεις τὴν γῆν. τὸ ἆθλον τῆς ὑπομονῆς ἐδήλωσεν ὅτι· ὑψηλόν σε \\| ποιήσει, μετάρσιόν [σε] |
| **4** | λήμψεται, εἰς αὐτὸν τ̣[ὸν οὐρανὸ]ν ξεναγήσει σε. |
| **4** | 34 ἐν τῷ ἐξολεθρεύεσθαι τοὺς ἁμαρτωλοὺς ὄψῃ. \ |
| **5** | τοῦτο λέγει ὅτι· ὀλεθρε̣υ̣ομένους τοὺς ἁμαρτω[λοὺς ὄψῃ] |
| **5** | καὶ σεαυτὸν γνώσει ὅτι ἐκληρονόμησας τὴν γῆν. ὅτι ὑπέμει‐ νας τὸν \\| κύριον καὶ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ ἐφύλαξας, οὐχ ὑπέ‐ |
| **6** | πεσας α̣[ὐτοῖς]. |
| **6** | 35—36 εἶδον τὸν ἀσεβῆ ὑπερυψούμενον καὶ ἐπαιρόμενον ὡς τὰς \\| κέδρους τοῦ [Λι]βάνου· καὶ παρῆλθον, καὶ ἰδοὺ [οὐκ |
| **7** | ἦν], 〈καὶ ἐζήτησα αὐτόν, καὶ οὐχ εὑρέθη ὁ τόπος αὐτοῦ〉. |
| **7** | πολλάκις ἑαυτοὺς οἱ ἀσεβεῖς μεγάλους νομίζουσιν καὶ μετεωρίζουσιν \\| ἑαυτοὺς κ[ατὰ τὴ]ν̣ 〈κέδρον〉 τὴν ἐν τῷ Λι‐ |
| **8** | β[άνῳ. δυν]ατὸν δὲ καί, ἐπειδὴ μετὰ ἄρθρου λέγεται, καὶ αὐτὸν τὸν διάβολον λαβεῖν \\| ὅτι· εἶδον αὐ[τὸν κα]τὰ πάν‐ |
| **9** | των ἐπαιρόμενον [τῶν ἄλλω]ν λέγοντα· “τὴν οἰκουμένην ὅλην |
| **10** | καταλήμψομαι τῇ χειρί μου, ὡς ᾠὰ \ |
| **10** | ὡς νοσσιὰν λήμψομαι, οἶ[δας, ὅτι εὐ]κ̣όλως ὁ περιτυγχάνων καλιᾷ τὰ ᾠὰ λαμβάνει. κἂν ἄρτι οὖν \\| νεοττοὶ γενάμενοι ἦσαν, |
| **11** | πάλιν αὐτῶν περιγ[έγονεν μὴ] δυναμέν〈ων〉 πτῆσιν ἔχειν ἰσχυ‐ ρὰν καὶ μετεωρίζουσαν. ἀπὸ ἀλαζονείας \\| πολλῆς θρασύτητος |
| **12** | οὕτως ἐνόμιζεν ἔχειν τὴ̣[ν οἰκουμ]ένην, τουτέστιν πάντας τοὺς ἀνθρώπους, πρὸς αὐτὸν κατὰ τὰ ᾠὰ τὰ \\| ἄψυχα, κατὰ τὰ |
| **13** | νοσσία ποιηθέντα ἐπαρθῆν̣[αι μὴ δυ]ν̣άμενα, ἀλλ’ ἔτι ἐν τῇ |
| **13** | καλιᾷ μένοντα. “εἶδον” οὖν “τὸν ἀσεβῆ” \\| τοῦτον τὸν λέγοντα· “τῇ ἰσχύι |
| **14** | ποιήσω καὶ τῇ [συνέσει τῆς] σοφίας, ἀφελῶ ὅρια ἐθνῶν καὶ |
| **15** | τὴν ἰσχὺν αὐτῶν προνομεύσω”, \ |
| **15** | διέβην τῷ λογι̣[σμῷ εἰς τὸ]ν̣ μετὰ ταῦτα βίον, εἰς τὸν τῆς προνοίας λόγον, καὶ οὐκέτι αὐτὸν εἶδον, \\| οὐδὲ ὁ τόπος αὐ‐ |
| **16** | τοῦ ἔτι ζητηθεὶς ηὑρέθη. πεπαύσε̣[ται ἡ ἀσέβε]ια, οὐκ ἔνι |
| **16** | ἔτι ἀσέβεια. οὔκ ἐστιν τῶν ἀθανάτων, ὥσπερ περὶ τῆς δι‐ και\\|οσύνης λέγει· “δικαιοσύνη ἀθάνατός ἐστιν”. |
| **17** | ἐπερ( )· “ὡς [τὰς κέ]δρους τοῦ Λιβάνου”; —πολλάκις τοὺς ὑπερηφάνους τῷ ξύλῳ τούτῳ σημαίνει· \\| “καὶ συντρίψει |
| **18** | κύριος τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου”. εἰσὶν καὶ ἐπαι[νεταὶ] κέ‐ |
| **18** | δροι. τοὺς μεγάλους δὲ ἐν τῷ βίῳ τούτῳ τῷ ὀνόματι τούτῳ σημαίνει· \\| “διάνοιξον, ὁ Λίβανος, τὰς θύρας σου, καταφά‐ |
| **19** | γεται πῦρ [τὰς κ]έδρους σου”. εἶτα ἑρμηνεύει· “διότι με‐ |
| **20** | γιστᾶνες μεγάλως ἐταλαιπώρησαν”. \ |
| **20** | εἶπεν. εἰσὶν οὖν καὶ ἐπαινεταὶ [κέδ]ρ̣ο̣ι̣, ἀλλ’ οὐ περὶ τού‐ |
| **20** | των νῦν ὁ λόγος. |
| **20** | “καὶ παρῆλθον, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦν”. \ παρῆλθον τῇ διανοίᾳ καὶ εἶδον αὐτὸν οὐκ ὄντα. εἶδον |
| **21** | [αὐτὸν θρα]συνόμενον διὰ πλοῦτον, διὰ ἀρχὴν ἀνθρώπινον. παρ‐ ῆλθον τῷ \\| λογισμῷ καὶ εἶδον ὅτι οὐ τῶν μενόντων ἐστὶν ὁ̣ |
| **22** | [ἀσεβή]ς. ἔτι ὑπερυψοῦται κατὰ τὸν Λίβανον καὶ τὰς κέδρους αὐτοῦ· ἐζήτησα \\| [γ]ὰ̣ρ ἐν τοῖς οὖσιν τὸν τόπον αὐτοῦ καὶ |
| **23** | οὐχ εὗρον. |
| **23** | πάν[τα “κα]λ[ὰ] λίαν” ὁ θεὸς πεποίηκεν. “ἐκ στόματος κυρίου οὐκ ἐξελεύσεται τὸ ἀγαθὸν \\| καὶ τὰ κακά”. οὐ τοῦτο |
| **24** | λέγει ὅτι οὐδὲ τὸ ἀγαθὸν οὐδὲ τὸ κ̣[ακό]ν, ἀλλὰ τὸ ἀγαθὸν |
| **24** | μὲν ἐκ στόματος κυρίου ἐξελεύσεται, τὰ κακὰ δὲ οὔ. πλη\ |
| **25** | θυντικῶς οὖν τὰ ἀγαθά. διὰ τοῦτο τοῖς κακοῖς οὔκ ἐστιν |
| **25** | ἐν τοῖς οὖσιν τόπος· πάντα γὰρ “καλὰ λίαν” ὁ θεὸς πεποίη‐ κεν. καὶ “οὐ τέρπεται ἐπὶ ἀπω\\|λείᾳ ζώντων. σωτή[ριοί] εἰσιν |
| **26** | αἱ γενέσεις τοῦ κόσμου· οὐκ ἔστ[ι]ν ἐν [αὐταῖ]ς φάρμακ[ο]ν |
| **26** | ὀλέθρου οὐδὲ ᾅδου βασίλειον ἐπὶ γῆς”. \ 37 φύλασσε ἀκακίαν [καὶ ἰδὲ] ε[ὐ]θύτητα, ὅτι ἔστιν ἐν‐ |
| **27** | κατάλειμμα ἀνθρώπῳ εἰρηνικῷ. λ[ο]ιπὸν τ̣αῦτα λέγει· “ἔκκλινον ἀπὸ κακοῦ καὶ ποίη\\|σον |
| **28** | ἀγαθὸν καὶ κατασκή[νου] εἰς αἰῶνα αἰῶνος”. λέγει· “φύλασσε |
| **28** | ἀκακίαν, ἰδὲ εὐθύτητα” ἔξ̣ω̣ πάσης κακίας γενόμενος. ἐκεῖνος δὲ \\| ἄκα[κ]ό̣ς̣ ἐσ[τ]ι̣ν̣ κατὰ τὸ νῦν σημαινόμενον. ὁ ἀρετὴν |
| **29** | ἔχων ὁρᾷ καὶ τὴν εὐθύτητα. |
| **29** | “ὅτι ἔστιν ἐνκ[ατ]άλειμμα ἀνθρώπῳ εἰρηνικῷ”. |
| **30** | τοῦτο λέγει ὅτι· ἀδύνα\ |
| **30** | ἐξ ὅλων ἀφανισθῆναι. κἂν ἐνκαταλειφθῇ, ἀλλ’ ἐνκατάλειμμα |
| **30** | ἔχει. 38 οἱ δὲ παρά\\|νομοι ἐξολεθρευθήσονται ἐπὶ τὸ αὐτό. |
| **31** | ἅμα οἱ παράνομοι ἐξολεθρεύονται· τοῦτο γάρ ἐστιν̣ τὸ “ἐ‐ |
| **31** | πὶ τὸ αὐτὸ” ὀλέθρῳ περιπεσεῖν αὐτούς. \ 38 τὰ ἐνκαταλείμματα τῶν ἀ[σεβῶ]ν ἐξολεθρευθήσονται. |
| **32** | ἔστιν δὲ ἐνκατάλειμμα [τ]ῷ εἰρηνικῷ. τῶν ἀσεβῶν τὰ ἐνκα‐ ταλείμ\\|ματα ὀλέθρῳ ὑ̣π̣ο̣[πε]σ̣εῖται. |
| **33** | 39 σω[τ]ηρία δὲ τῶν δικαίων παρὰ κυρίου. |
| **33** | τοῦτο λέγει· κἂν δόξωσίν ποτε οἱ δίκαιοι ἐπιβουλευόμενοι μὴ \\| τετυχηκέναι τῆς̣ [π]α̣ρ̣ὰ ἀνθρώπ[ω]ν̣ σω̣[τ]ηρίας, [οἷον |
| **34** | ὁ] Ἅβελ καὶ ὅσοι ἄλλοι ἐπεβουλεύθησαν δίκαιοι, ἀλλ’ ἡ σω‐ |
| **35** | τηρία αὐτῶν παρὰ κυρί〈ου〉 ἐστίν, \ |
| **35** | [οὐ]χ ἡ π̣ρ̣[ό]σκ[αι]ρος. |
| **35** | 39 [κα]ὶ ὑπερασπιστὴς αὐτῶν ἐστιν ἐν καιρῷ θλίψεως. |
| **36** | τι]ν. τὴ̣[ν ἀσ]πίδα τὴν ἑαυτοῦ ὑπὲρ αὐτῶν προβάλλεται, ὅ̣‐ π̣ως ἄτρωτοι οὐ πάντως τῷ σώματι δια\\|μείνωσιν, ἀλλὰ τῇ ψυ‐ |
| **37** | χῇ. 40 [καὶ βο]ηθήσει [αὐ]τοῖς κύριος καὶ ῥύσεται αὐτούς. |
| **257** | βοηθῶν [αὐ]τ̣ο̣ῖ̣ς ῥύεται αὐτούς. κἂν μὴ ὧδε, ἀλλὰ \ |
| **1** | σθήσονταί ποτε· ἐὰν γὰρ ἐπιβουλευθῶσιν δι’ εὐσεβείας καὶ |
| **1** | δόξωσιν ἀποθνῄσκειν, ἀλλ’ οὐ .[..... ..... ..... ..... ...] \ [..]νι κολάσει. τοῦτο δέ ἐστιν ἀληθῶς τὸ βοηθηθῆναι ὑπὸ θε‐ |
| **2** | οῦ, τὸ ῥυσθῆναι ὑπὸ θεοῦ. καὶ .[..... ..... ..... ..... ...] ἀμφότερα ἔχει, βοηθῶν ῥύεται. ῥύεται αὐτοὺς ἀ[π]ὸ τῶν περι‐ |
| **3** | εστηκότων ἀνιαρῶν .[..... ..... ..... ..... ...] \ 40 καὶ ἐξελεῖται αὐτοὺς ἐξ ἁμαρτωλῶν καὶ σώσει αὐ[το]ύς, |
| **4** | ὅτι ἤλπισαν ἐπ’ αὐτόν. |
| **5** | ἐπεὶ ἤλ[πισαν ..... ..... ..... ...] \ |
| **5** | τόν, ἐξελεῖται αὐτοὺς ἐκ τῶν ἁμαρτωλῶν καὶ ἔξω ποιήσει αὐ‐ τοὺς πάσης [..... ..... ..... ..... ...]\\|[..]υσιν. καὶ ἐν‐ |
| **6** | ταῦθα ὁ βλάπτων τοὺς δικαίους, ὡς οἴετα̣[ι], ἑαυτὸν βλάπτει. τοῦτο γοῦν ὁ θεὸς .[..... ..... ..... ..... ...] \\| “ὁ ἁπτό‐ |
| **7** | μενος ὑμῶν ὡς ὁ ἁπτόμενος τῆς κόρης τοῦ ὀφθαλμοῦ αὐτοῦ”· μὴ |
| **8** | ἔλαβεν δὲ τὸ παράδειγμα πρὸς τὸ δεῖξαι, ὅτι ἑαυτοῦ βλαπτι‐ κός ἐστιν ὁ [..... ..... ..... ..... ...] \\| οὐκ ἐκεῖνον |
| **9** | διατίθησιν, ἀλλ’ ἑαυτόν. |
| **9** | 〈ἐπερ( )·〉 τὸ “τόξον” πῶς λαμβάνομεν; —τὸ τεταμένον |
| **9** | ἡγεμ[ονικὸν ..... ..... ..... ..] \ |
| **10** | 1—2 Ψαλμὸς τοῦ Δαυίδ· εἰς ἀνάμνησιν περὶ σαββάτου. κύ‐ |
| **10** | ριε, μὴ τῷ θυμῷ σου [ἐλέγξῃς με. ..... ..... .....] \\| διαφέρει ἀνάμνησις ὑπομνήσεως· τό‐ |
| **11** | τε γάρ τις ὑπομιμνήσκεται, ὅταν ἄλλος ἄλλῳ [..... ..... ..... ..... ....]\\|αυτοῦ ἀναπολῇ τὰ πρῶτα, ἀναμιμνήσκεται. |
| **12** | οὕτω γοῦν τινες εἴρηκαν τὰς μαθ[..... ..... ..... ..... ....] \\| οἱ σωθῆναι βουλόμενοι ἔρχονται “εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθεί‐ |
| **13** | ας”. ταὐτόν ἐστιν τὸ εἰς ἐπί[γνωσιν τῷ εἰς ἀνάμνησιν. ἀνα‐ μι]\\|μνήσκεται γάρ τις οὗ οἶδεν. οὐδεὶς λέγεται ἀναμιμνή‐ |
| **14** | σκεσθαι οὗ ☩λέγεται☩· πρότερον γ[..... ..... ..... ..... ....] |
| **15** | τοῦ Ἰωσὴφ ἀνεγνώρισαν αὐτόν, καὶ αὐτὸς αὐτοὺς ἀνεπόλησεν· ᾔδεσαν γὰρ αὐ[τὸν ..... ..... ..... ... ἀνά]\\|μνησιν περὶ |
| **16** | σαββάτου λάβῃ, ἀρχὴν ἀγαθοῦ ἔχει τινός. τὸ σάββατον κατά‐ παυσιν σημ[αίνει ..... ..... ..... ...]\\|ζεσθαι σαββατίζει. |
| **17** | οὐκ ἐν ταῖς ἓξ ἡμέραις σαββατίζει, ἀλλ’ ὅταν ὑπερβῇ ταύτας καὶ λ[..... ..... ..... ..... ...] \\| οὗτος, ἐν ᾧ διατρί‐ |
| **18** | βομεν, τὰ βλεπόμενα καὶ πρόσκαιρα, ἐν ἑξάδι ἡμερῶν γεγένη‐ τ[αι ..... ..... ..... ..... .] \\| ὅταν δὲ ὑπερβῇ ταῦτα καὶ |
| **19** | λοιπὸν ὑπερκοσμίως καὶ ὑπερουρανίως διάγῃ α[..... ..... |
| **20** | ..... ..... ...] \ |
| **20** | ρίως σαββατισμὸς οὗτός ἐστιν. καὶ γη̣[..... ..... ..... ..... ..... .]\\|ζειν· ὁ γὰρ ἐπὶ γῆς περιπατῶν καὶ ἐν οὐ‐ |
| **21** | ρανοῖς ἔχων τὸ πολίτευμα, οὗτ̣[ος ..... ..... ..... ..... ...] \\| κόσμῳ ἔχει ἐν οὐρανῷ τὴν διάνοιαν σαββατίζουσαν. |
| **22** | ὑπάρξεται δέ ποτ̣ε̣ κ̣α̣[ὶ] η̣[..... ..... ..... ..... ..... .] \ ἐκεῖ τὴν καρδίαν ἔχουσιν καὶ ἤδη σαββατίζουσιν “τὸ τρυφε‐ |
| **23** | ρόν, ἅγιον [τῷ θεῷ σάββατον”, ..... ..... ..... ..... .] \ τῷ λέγοντι· “δεῦτε πρὸς ἐμὲ πάντες οἱ κεκοπωμέ[νοι ..... |
| **25** | ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ...] \ |
| **25** | ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυ[σιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν”· ..... ..... ..... ..... ..... .....] \\| τροπολογίαν |
| **26** | σαββατίζομεν, ἀλλὰ ἀληθινῶς .[..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..] \\| οὔκ εἰσιν πρωτότυποι, φανερόν· |
| **27** | “μή τις” γάρ, φη[σίν, ”..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ....] \\| μελλόντων”. εἰ δὲ αἱ ἑορταὶ καὶ αἱ |
| **28** | νουμηνίαι κα[..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... αὐ]\\|τοῖς καὶ τὰ σάββατα, σκιώδη εἰσὶν ταῦτα τὰ σάβ[βα‐ |
| **29** | τα. ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ...] \ |
| **30** | “τῷ λαῷ τοῦ θεοῦ” γενόμενον ἀνάπαυσιν ἔχειν. |
| **30** | [“εἰς ἀνάμνησιν περὶ σαββάτου. κύριε, μὴ τῷ θυμῷ σου ἐ‐ |
| **30** | λέγξῃς με”.] \ ἀνεμνήσθη οὖν τὸ σάββατον, ἐν ᾧ οὐδὲν λατρε.[..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..] \\| εἰσαχθῇ ἐ‐ |
| **32** | κεῖ, ἀναμιμνήσκεται τῆς ἐκεῖ καλλίσ[της ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ....]\\|γέλλον τὸν ψαλμόν. ὁ |
| **33** | γνησίως μετανοῶν [..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... .] \\| οὕτω γὰρ ἡ μετάνοια γνησία δειχθήσεται· ε̣[ |
| **34** | ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... .] \ |
| **35** | ἐπιπλάστως τοῦτο δοκεῖ ποιεῖν. δεῖ οὖν ὑποθέσθαι τὴ̣[ν γνη‐ σίαν μετάνοιαν ..... ..... ..... ..... ..... .. ἵν’] \\| οἵ‐ |
| **36** | ου μεγέθους καὶ οἵας καλλονῆς ἐστιν, ὀφθῇ. |
| **36** | 2 κ[ύριε, μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παι‐ |
| **36** | δεύσῃς με.] \ |
| **258** | [..... ..... ..... ..... ...]α τότε προσφέρει ὑπὲρ ἁμαρ‐ τίας. τοῦτο οὖν ἐστιν ὃ λέγει· “μεριμνήσω περὶ \\| [τῆς ἁμαρ‐ |
| **2** | τίας μου”. διὰ τί ἁμα]ρτωλός εἰμι, παίδευσόν με. ἀνάμνησιν λαβὼν περὶ τῆς ἁμαρτίας ἑαυτοῦ ταῦτα λέγει. \\| [..... ..... |
| **3** | ..... . τὴν ἁμαρ]τίαν ἑτέρως μὲν γιγνώσκει, ἑτέρως [δ]ὲ οὐκ ἐπίσταται· ᾗ μὲν γὰρ πεῖραν αὐτῆς ἔχει, γιγνώσκει \\| [αὐτήν, |
| **4** | οὐκ ἐπίσταται δέ. εἰ δ]ὲ ἦν ἐπιστήσας, ὅτι ἐπιβλαβὴς καὶ |
| **5** | καὶ ὀλέθριός ἐστιν καὶ μεγίστην ἀπώλειαν ἐπιφέρει, \ |
| **5** | πίστατο αὐτήν. δύναται οὖν γ]ν̣ῶναι αὐτὴν καὶ ἄλλως μὴ ἐ‐ |
| **5** | πίστ[α]σθαι ὁ πεῖραν αὐτῆς λαμβάνων. δι’ αὐτοῦ τοῦ πεπι\ [..... ..... ..... ..... ....] τῆς πείρας ἐκτὸς ὤν. ὁ κα‐ |
| **6** | τ[ὰ] τὸν Ἰησοῦν ἄνθρωπος εἴρηται μὴ ἐγνωκέναι ἁμαρτίαν \ [μηδὲ πεποιηκέναι αὐτήν. κατὰ τὸ] ἕτερον σημαινόμενον τοῦ |
| **7** | γιγνώσκειν οὐδεὶς μᾶλλον αὐτοῦ αὐτὴν οἶδεν· πῶς γὰρ ἐλή‐ λυ\\|[θεν ..... ..... ..... ..... .] ἐ̣[γ]ίγνωσκεν αὐτήν; |
| **8** | “κύριε, μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παι‐ |
| **8** | δεύσῃς με”. \ [..... ..... ..... ..... .....]ν ἔχειν ἡ λέξις· πολλά‐ |
| **9** | κις ἐπελθοῦσά τις ὀργὴ καὶ πληγὴ δείκνυσιν τόνδε τινὰ |
| **10** | ἁμαρ\ |
| **10** | εσύρη, παρεδόθη τοῖς Ἀσσυρίοις, τοῖς Βαβυλωνίοις ὑπὸ χεῖ‐ ρα \\| [..... ..... ..... .. ὅτι δὲ οὐχ] ὡς ἔτυχεν ἡ παράδοσις |
| **11** | γέγονεν τοῦ Ἰσραήλ, ἀλλὰ διὰ προλαβούσας ἁμαρτίας· “ἁμαρ\ [τίαν ἥμαρτεν Ἰερουσαλήμ”, ἐγεν]ήθη εἰς αἶσχος. πολλὴν |
| **12** | ἁμαρτίαν ἥμαρτεν, καὶ οὐχ ἁπλῶς γε ἥμαρτεν, ἀλλὰ καὶ “ἁμαρ\ [τίαν”· “ἁμαρτίαν ἥμαρτεν Ἰερουσ]αλήμ”. ὅταν τις οὖν διὰ προλαβόντα ἁμαρτήματα ὑποπέσῃ ἀνιαροῖς τοῖς ἐλεγ\\|[..... |
| **14** | ..... ..... ..... .....]ης. οὐκ εἶπεν οὖν ὅτι· “μὴ καθάπαξ |
| **15** | ἐλέγξῃς με” μηδὲ “καθάπαξ μὴ παιδεύσῃς με”, \ |
| **15** | ..... ..... .....] “τὰ πάντα ἐλεγχόμενα ὑπὸ τοῦ φωτὸς φανε‐ ροῦται”. ὁ ἔλεγχος 〈ὁ〉 διὰ φωτὸς διὰ διδας\\|[καλίας ..... |
| **16** | ..... ..... ... γ]ίνεται. οὐ παραιτεῖται τὸν τοιοῦτον ἔλεγ‐ |
| **17** | ..... ..... .....] ἀγνοῶν κακῶς ἔπραξεν καὶ ἐφρόνησεν. βού‐ λεται οὕτως ἐλεγχθῆναι ὡς εἴρη\\|[ται ..... ..... ..... ..... |
| **18** | οὗ]τ̣ος δὲ ὁ ἔλεγχος οὐ θυμῷ, ἀλλὰ αἰσθήσει εἴρηται. ☩φανε‐ ρούσης☩ τῆς ἁμαρτίας καὶ \\| [..... ..... ..... ..... .....]ω̣ν. |
| **19** | ἧττον δέ ἐστιν τὸ τοῦ θυμοῦ, ὥσπερ καὶ τῆς παιδεύσεως τῆς |
| **20** | ἐπιπόνου ὁ ἔλεγχος \ |
| **20** | ..... ..... ..... .]κ̣ προσώπου τῶν ἁλόντων τῇ κα〈κ〉ίᾳ λέγει· παιδεύσαι 〈ἡ〉μᾶς κύριος πρὶν ἐν \\| [..... ..... ..... |
| **21** | ..... ..... ..]ν ἡμῖν τὴν κρίσιν, δήλωσον ἡμῖν τὴν διαδε‐ χομένην κόλασιν τοὺς \\| [..... ..... ..... ..... ..... .....] |
| **22** | ε̣[.]ν̣, ἀπείλησον ἡμῖν—μὴ τὰ τῆς ἀπειλῆς κατ’ ἐνέργειαν ἐπαγάγῃς—καὶ \\| [..... ..... ..... ..... ..... ..... ...]ς |
| **23** | ἐν κρίσει, φανέρωσον ἡμῖν καὶ κεκριμένως τί τὸ πρακτέον. \ [..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... οἱ |
| **25** | ἱ]ε[ρεῖ]ς ἐν τῷ ἱερῷ τὸ σάββατον βεβηλοῦσιν καὶ ἀ\ |
| **25** | οί εἰσιν”; ..... ..... ..... ..... ..... ..... ... τ]ρ̣όπον βεβηλοῦται αὐτό, λέγονται διὰ τὸ ἐργάζε\\|[σθαι ..... ..... |
| **26** | ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..]λην ἱερουργίαν ποι‐ οῦντες δοκοῦσιν βε\\|[βηλοῦν τὸ σάββατον ..... ..... ..... |
| **27** | ..... ..... . βεβη]λοῦσιν. ἢ τάχα κατὰ τὴν ὑπόλημψιν τῶν \ [..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... .] λέγοντες ὅτι· ἐν τῷ σαββάτῳ τίλλοντες στά\\|[χυας “οἱ μαθη‐ |
| **29** | ταί σου ποιοῦσιν ὃ οὐκ ἔξεστιν ποιεῖν ἐν τῷ] σαββάτῳ”, εἶ‐ |
| **30** | πεν τὴν λέξιν ταύτην δεικνὺς ὅτι \ |
| **30** | ..... ..... ..... ..... ..... .] τὰ ἱερατι〈κ〉ά, καὶ οὔκ εἰσιν ὑπεύθυνοι παραβάσει \\| [..... ..... ..... ..... ..... |
| **31** | ..... ..... ..... ..... .]το νομίζοντας, ἀναίτιοι δέ εἰ‐ σιν· οὐ γὰρ κατὰ \\| [..... ..... ..... ..... ..... ..... |
| **32** | ..... ..... ..... .] ὥστε ὁ ποιῶν αὐτὰ οὐ παραβαίνει τὸ σάββατον. \\| [..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... .].ενος τῷ κόσμῳ καὶ τῇ ἐνεργείᾳ καὶ ἐπιθυμίᾳ \\| [..... |
| **34** | ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ..... ]άπαυσιν |
| **35** | εὕρῃ· “δεῦτε” γὰρ “πρὸς ἐμὲ πάντες οἱ κοπι\ |
| **35** | φορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς”. ..... ...]ν ὑψηλοτέραν ἀναγωγήν, ἣν καλοῦσιν οἱ θεῖοι \\| [..... ..... ..... ..... |
| **36** | ..... ..... ..... ..... ..] κ̣αὶ ὁ σαββατισμὸς ὁ ῥηθησόμενος. |
| **259** | ὥσπερ ἐπὶ γῆς \ |
| **1** | μα, οὕτως τις ἐν τῷ κόσμῳ ἔτι ὢν ἄνω τῶ̣ν̣ [ἔ]ρ̣γ̣ω̣ν αὐτοῦ γίνεται καὶ σαββατίζει. \\| τὸ σάββατον οὐχ ἁπλῶς ἔργον παρ‐ |
| **2** | αιτήσατο, ἀλλὰ λατρευτόν. ἡ δὲ ἔπαρσις ἡ ἱερατικὴ [οὖσα] ὑπερκόσμιος ἐλευθέρους ποιεῖ. \\| οὐχ ὡς ἔργα λατρευτὰ θεοῦ |
| **3** | ἔργα εἰσίν, οὐχ ἃ ἐργάζεται ὁ θεός, ἀλλ’ 〈ἃ〉 προστάττει |
| **3** | ἐργάζεσθ[αι τ]ο[ῖ]ς πειθομένοις αὐτῷ. λήμψεται δὲ \\| οὐκ ἄλλο ἀντὶ τοῦ φθαρτοῦ, ἀλλ’ αὐτὸ τὸ |
| **4** | φθαρτὸν εἰς ἀφθαρσίαν μεταβαλ{λ}ὸν κ̣α̣ὶ̣ [α]ὐ̣τ̣ὸ τὸ ψυχικὸν |
| **5** | γενόμενον π[ν]ευμα\ |
| **5** | σώματος ἀσώματόν ἐστιν. εἴ τις οὖν λέγοι, ὅτ̣ι ἕτερον σώμα‐ τός ἐστιν [ὃ ἀ]π̣ο\\|λημψόμεθα, οὐκ οἶδεν τί λέγει· ἐπ’ ἀμ‐ |
| **6** | φοτέρων γὰρ ἔταξεν τὸ “σῶμα”· “σπείρεται σῶμα φθαρτόν, ἐ‐ γείρεται σῶμα ἄφθαρτον, \\| σπείρεται σῶμα ἀσθενὲς καὶ ἄτι‐ |
| **7** | μον, ἐγείρεται σῶμα ἰσχυρὸν καὶ ἔνδοξον, σπείρεται σῶμα ψ[υχι]κόν, ἐγείρεται σῶμα πνευματικό[ν]”. \\| τρόπον τινὰ |
| **8** | οὖν καὶ ἕτερόν ἐστιν καὶ αὐτὸ τὸ ἐγειρόμενον τῷ πεπτωκό‐ τι̣. [ἐὰν λέ]γῃ δὲ ὅτι, εἰ ἔστιν σῶμα ψυχ[ικόν], \\| ἔστιν |
| **9** | καὶ σῶμα πνευματικόν, τῇ ἐπινοίᾳ λέγει τὴ〈ν〉 διαφορὰ〈ν〉 |
| **9** | καὶ λέγει· “οὐ πρῶτο[ν τὸ] πνευματικὸν ἀλλὰ τὸ ψυχικόν, \ |
| **10** | ἔπειτα τὸ πνευματικόν”. τὸ πρῶτον καὶ τὸ ἔπειτα δοκεῖ δύο |
| **10** | εἶναι, ἀλλ’ οὕτω λ[έγω δύο] ὡς ἐὰν λέγω τὸν ἄνθρωπον πρῶ\ τον βρέφος, εἶτα παῖ〈δα〉, καὶ οὐ πρῶτον τὸ παῖς ἀλλὰ τὸ |
| **11** | βρέφος, καὶ οὐ δήπου δύο ὑ[ποστάσει]ς λέγω, οὐ δύο ἀνθρώ‐ πους λέγω ἀλλὰ \\| ἕνα· ἡλικίας δὲ δύο. ὅνπερ οὖν τρόπον |
| **12** | αἱ ἡλικίαι οὐχ ἑτεροούσιον τὸ ἀφη̣[λικιού]μ̣ενον ποιοῦ〈σι〉ν, ἀλλὰ τρόπῳ καὶ \\| γνώμῃ {καὶ} μεταβολὴ γίνεται ἢ ἐξ̣αλλαγή, |
| **13** | οὕτω καὶ ἐκ τοῦ παιδὸς ἀνὴρ γίν[εται κα]ὶ οὐχ ἕτερος ἄνθρω‐ πός ἐστιν ὁ ἀνὴρ \\| παρὰ τὸν παῖδα, ἀλλ’ ὁ αὐτὸς ἄνθρωπος. |
| **14** | γίνεταί τις οὖν τότε ἀληθῶς καὶ 〈σωματ〉ικῶς ἐν τ̣ῷ οὐρανῷ |
| **15** | καὶ σαββατίζει, οὐκέτι \ |
| **15** | ἔχων τὸ πολίτευμα, ἀλλ’ ἤδη ἐν τοῖ̣ς̣ [ἐ]π̣ο̣υρανίοις καθεσθείς, ἤδη ἐκεῖ διατρί\\|βων ὑπὸ τὸν “μέγα〈ν〉 ἀρχιερέα τὸν τοὺς οὐ‐ |
| **16** | ρανοὺς διεληλυθότα”. |
| **16** | καὶ ὅτι οὐκ ἀπὸ κακίας ἤρξατο τὰ κατὰ τοὺς ἀνθρώπους, |
| **17** | ὅτε τις γίνεται ἐν τῇ ἀρετῇ, ἀναμιμνήσκεται ὅτι ἦν ποτε ἐν αὐτῇ. λοιπὸν \\| αἰνίξασθαι βαθὺ〈ν〉 λόγον βούλομαι. ἐὰν |
| **18** | ἡ ἀρχὴ τῶν ἀνθρώπων καὶ τῆς ψυχῆς ἀπὸ τοῦδε τοῦ ζῆν ᾖ{ν}, ἡ κακία πρὸ ἀρετῆς ἐστιν, ἀνα\\|λημπτὴ δὲ ἡ ἀρετή. ἔχομεν |
| **19** | ζωὴν τὴν μετὰ σώματος, ἔχομεν ζωὴν καὶ τὴν ἄνευ τούτου. |
| **20** | καὶ ὅτι ἀποβαλόντες τὸ \ |
| **20** | παντί που δῆλον. ζητείσθω δέ, εἰ καὶ πρὸ σώματος αὕτη ἦν. οὔκ ἐστιν δὲ φα\\|νερόν, ἀλλὰ ζητείσθω καὶ ἐξεταζέσθω. ἐὰν |
| **21** | οὖν ἡ ζωὴ τοῦ λογικοῦ ἀπὸ τῆς ἐνύλου ζωῆς ᾖ{ν}, ἡ κακία πρὸ ἀρετῆς \\| ἐστιν· ὁρῶμεν γὰρ ὅτι ἐκ κακίας συνπληρωθεὶς |
| **22** | ὁ λόγος ἄρχεται. ἐὰν δέ, ὡς ἔχει ἀληθείας, πρὸ κακίας ᾖ{ν} \ ἡ ἀρετή—“πεποίηκεν” γὰρ “ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον εὐθῆ, αὐτοὶ |
| **23** | δὲ ἐξεζήτησαν διαλογισμοὺς πονηρούς”. καὶ ὅρα ὅτι ἡ ζήτη\ σις τῶν διαλογισμῶν τῶν πονηρῶν μ[ετ]ὰ τὴν εὐθύτητά ἐστιν. |
| **25** | εὐθύτητα δὲ παρασκευάζει ἡ ἀρετή. \ |
| **25** | οὐ συνῆκεν, παρ〈α〉συνεβ[λήθ]η τοῖς κτήνεσιν τοῖς ἀνοήτοις”. οὐκ ἀπὸ κτηνώδους τρόπου εἰς \\| τὸν ἄνθρωπον ἐλήλυθεν, ἀλλὰ |
| **26** | ἀπὸ τοῦ ἀνθρωπίν[ου εἰ]ς τὸν κτηνώδη{ν} ἐλήλυθεν. καὶ ὅλως γε ἀεὶ τὰ καλὰ π̣[ρὸ] τῶν \\| ψεγομένων ἐστίν. δεῖ τέχνην πρὸ |
| **27** | κακο[τεχνί]ας εἶναι, τὸ ἐσφαλμένως εἰδέναι τι μετὰ τὸ ὀρ‐ θῶ[ς εἰδέ]ν̣αι ἐστίν· \\| πῶς γὰρ δυνάμεθα ὅλως εἰπεῖν ὅτι |
| **28** | ἐσφαλ̣[μένο]ς οὗτός ἐστιν, εἰ μὴ τὸ εὐθὲς εἰδ{υ}είημεν; διὰ τοῦτο οὖν̣ “εἰς ἀνάμνη\\|σιν περὶ σαββάτου”. καὶ ἐπει‐ |
| **29** | δὴ τὸ σαββατίζειν̣ [ἐστὶ]ν̣ τὸ ἐν ἀρετῇ διάγειν καὶ τὸ εὐ‐ |
| **30** | αρέστως τῷ θεῷ ζῆν καὶ λειτουρ\ |
| **30** | θεός, ἀπὸ ἀρετῆς ἤ̣[ρξατ]ο̣ ἡ τῶν ἀνθρώπων ζωή· ἀλλ’ οὐ φαί‐ νεται ἐν τῇ σωματικωτέρᾳ ζωῇ τοῦτο· \\| ἀναλημπτὴ γὰρ ἡ ἀρετή |
| **31** | ἐστιν τῶν μετὰ σώμ[ατο]ς, διδακτή ἐστιν. ὅθεν ἀναμιμνήσκεται |
| **31** | ὁ γινόμενος ἐν τῷ καλῷ. \ ἐπερ( )· ὁ τριάκοντα ἑπτὰ τί ἐστιν; —οὐ παντὶ ἐπιβάλλειν |
| **32** | δύνῃ. [νῦν] ἄρα τις τοῦτο εἴποι, ὅτι σύνκειται ὁ τριάκοντα ἑπτὰ ἐκ δύο ἁγίων \\| ἀριθμῶν· καὶ ὁ τρία γὰρ ἐπαινεῖται ἐν |
| **33** | τῇ γραφ[ῇ]. ἀμέλει γοῦν δεδεδεκάτας φέρει [μόν]ον ἕνα τῶν καρπῶν \\| τῆς γῆς τῆς ἁγίας φέρων· “ὃ μὲν” γὰρ “ἑκατόν, ὃ |
| **34** | [δὲ ἑξήκοντα], ὃ δὲ τριάκοντα”. καὶ ἵνα μὴ ἀεὶ τὰ αὐτὰ λέ‐ |
| **35** | γω[μεν], π̣άντα ἐν πᾶσιν ἀρκεστέον \ |
| **35** | ὁ τρία ἀριθμός, κἂν [ἐν] μονάσιν, κἂν ἐν δεκάσιν, κἂν ἐν |
| **260** | [ἑκα]τοντάσιν λαμβάνεται. \ |
| **1** | γὰρ καὶ περὶ τούτου ἐλέχθη ὅτι ἀδιάφθορός ἐστιν, παρθένος |
| **1** | ἐστίν, ἀπάτωρ, ἀμήτωρ ἐστίν. \ “κύριε, μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παι‐ |
| **2** | δεύσῃς με”. |
| **2** | οὐ καθάπαξ ἐλεγχθῆναι ἢ παιδευθῆναι παραιτεῖται, ἀλλ’ ἐν \\| θυμῷ καὶ ὀργῇ. ἔστιν δὲ παιδευθῆναί τ̣ινα λογικῶς καὶ |
| **3** | ἐπιστημονικῶς, καθ’ ὃ σημαινόμενον ὁ ἅγιος εὔχεται λέγων \ —ἢ ἐπαινεῖ καὶ μακαρίζει—· “μακάριος ἄνθρωπος, ὃν ἂν σὺ |
| **4** | παιδεύσῃς, κύριε, καὶ ἐκ τοῦ νόμου σου διδάξῃς αὐτόν”. ἔ‐ |
| **5** | δειξεν ὅτι ἡ παίδευσις \ |
| **5** | γίνεται δὲ καὶ πολλάκις ἔλεγχος καὶ παίδευσις διὰ θυμοῦ καὶ ὀργῆς, διὰ ἀνιαρῶν, \\| διὰ πι[κ]ρ̣[ῶ]ν. γίνεται δὲ καὶ |
| **6** | ἔλεγχος πολλάκις, ὅταν λόγῳ παραδειχθῇ τῷ ὑπευθύνῳ τὸ ἐν ᾧ ἐστιν σφάλματι· \\| τοῦτο γὰρ λέγει· “ἔλεγχε σοφόν, καὶ ἀ‐ |
| **7** | γαπήσει σε”. ἐλέγχει ὁ σοφὸς τὸν ἐλάττονα σοφὸν καὶ αὐτὸν ὄντα ὡς εἰσαγόμενον. καὶ \\| [π]ά̣λιν· “τὰ δὲ πάντα ἐλεγχόμενα |
| **8** | ὑ[πὸ τ]οῦ φωτὸς φανεροῦται”. |
| **8** | καὶ λέγουσιν πολλοὶ περὶ ἐλέγχου τοιαῦτα, ὅτι ἔλεγχός ἐστιν \\| [οἷ]ο̣ν συλλογισμὸς ἀντιφάσ̣ε̣[ως. φ]έρε εἰπεῖν, ἐν |
| **9** | κακίᾳ τίς ἐστιν. τὸν διαιροῦντα τὴν κακίαν ἀπὸ τῆς ἀρετῆς |
| **10** | λόγον \ |
| **10** | ἐνθύμησιν λαμβάνει τοῦ κακοῦ. καὶ ὁ ἔλεγχος οὗτος οὔκ ἐστιν ἐν θυμῷ \\| γινόμενος, ἀλλ’ ἐν παιδεύσει· ἐπεὶ γὰρ [τῶν] |
| **11** | ἐναντίων ἡ αὐτή ἐστιν ἐπιστήμη, ἐὰν γνῶμεν τὸ ἀγαθόν, ἔσχο‐ |
| **11** | μεν γνῶσιν τοῦ κακοῦ. \ καὶ ἀπὸ γραφῶν ἔστιν λαβεῖν τὰ παρα[δείγ]μ̣ατα· οἱ Νι‐ |
| **12** | νευῖται γεγόνασιν ἐν πολλῇ κακίᾳ, ὡς “τὴν κραυγὴν τῆς κα‐ κίας \\| αὐτῶν ἀναβῆνα̣[ι]” πρὸς τὸν θεὸν τι[μω]ρίαν καὶ ἀντ‐ |
| **13** | απόδοσιν ἐκκαλουμένην. ἀλλ’ ὁ θεὸς κήρυγμα ἀπέστειλεν μετα\ νοίας. προσήκαντο τὸ κήρυγμα. ἐπαιδεύθησαν, ἠλέγχθησαν οὐκ |
| **15** | ἐν ὀργῇ ἢ θυμῷ. οἷον Σοδομῖται ἠλέγχθησαν \ |
| **15** | σαν ἐν θυμῷ καὶ ὀργῇ. οὐ βούλεται οὖν τούτοις ἐλεγχθῆναι |
| **15** | οὐκ ἂν παραιτησάμενος ἐπιστημονικῶς ἐλεγχθῆναι. \ 3 ὅτι τὰ βέλη σου ἐνεπάγησάν μοι. |
| **16** | διὰ τοῦτο παραιτοῦμαι τὸν ἔλεγχον τὸν ἐν θυμῷ καὶ τὴν ἐν ὀργῇ παίδευσιν, ἐπεὶ “τὰ \\| βέλη σου ἐνεπάγη ἐν ἐμοί”. |
| **17** | ἔλαβον γνῶσιν τῶν κολάσ{τ}εων τῶν ἐπιφερομένων κατὰ τῶν ἀπαιδεύτων, κατὰ τῶν ἀνελέγ\\|κτων. πολλαχοῦ δὲ τῆς θείας |
| **18** | παιδεύσεως τὰ βέλη τὰς κολάσεις σημαίνει· ὡς ἐὰν λέγῃ ὁ Ἰὼβ ἐν ἀνιαροῖς πολλοῖς γενόμενος \\| ὅτι· “βέλη τοῦ κυρί‐ |
| **19** | ου ἐν τῷ σώματί μού ἐστιν”. τὴν ἕλκωσιν ἐκείνην τὴν φοβε‐ |
| **19** | ρὰν “βέλη κυρίου” εἶπεν ἐν τῷ σώματι αὐτοῦ τυγχάνοντα. \ |
| **20** | καὶ τό γε παράδοξον· καὶ πρόνοιαν εἰσηγεῖται διὰ τῆς λέξε‐ |
| **20** | ως ταύτης. ταῦτα τὰ ἐπίπονα τὰ οἷα βέλη τιτρώσκοντά με οὐκ ἄνευ \\| ψήφου τοῦ θεοῦ ὑπῆρκταί μοι· “βέλη γάρ εἰσιν κυρίου, |
| **21** | ὧν ὁ θυμὸς αὐτῶν ἐκπίνει μου τὸ αἷμα· ὅταν ἄρξωμαι λαλεῖν, κεντ〈οῦ〉σίν \\| με”. καὶ ὅρα γε, ὅτι τὸ ἐπίπονον καὶ τὸ ἕλ‐ |
| **22** | κο[ς] ἐκεῖνο τὸ πονηρὸν εἶπεν “βέλη κυρίου”. καὶ πάλιν ἐν ᾠδῇ μεγάλῃ τοῦ Δευτερονομίου \\| ὁ θεὸς λέγει ὅτι· “μεθύ‐ |
| **23** | σω τὰ βέλη μου ἀφ’ αἵματος, καὶ ἡ μάχαιρά μου καταφάγεται αἷμα τραυματιῶν”. πολλαχοῦ πάλιν ἡ \\| μάχαιρα τὴν κόλασιν |
| **24** | σημαίνει· “ἐὰν γάρ”, φησίν, “μὴ θελήσητε μη[δὲ] εἰσακού‐ |
| **25** | σ〈η〉τε, μάχαιρα ὑμᾶς κατέδεται”. τοιοῦτόν \ |
| **25** | ἐν Ἰσαίᾳ λεγόμενον· “ἐμεθύσθη ἡ μάχαιρά μου ἐν τῷ ο[ὐρ]α‐ νῷ”, ἀντὶ τοῦ· ἡ κόλασις καὶ οὐρανίων τινῶν ἥψατο. \\| εἰ δὲ |
| **26** | “ἀγγέλους τοὺς μὴ τηρήσαντας τὴν ἑαυτῶν ἀρχὴν” ὁ θεὸς ὑπ‐ |
| **26** | έβαλ[εν] “δεσμοῖς ἀιδίοις”, μεμέθυσται ἡ μάχαιρα τοῦ θεοῦ, \ τουτέσ[τιν ἡ τι]μωρὸς δύναμις, καὶ ἐν τῷ οὐρανῷ. καὶ τὰ αὐ‐ |
| **27** | τὰ καὶ ὧδ[ε νόει· ἐ]ά̣ν τις δοκῶν τὸ πολίτευμα ἔχειν ἐν οὐ‐ |
| **28** | ὅταν ἐξ ἀπροσ[δοκήτου ὑ]ποπέσῃ κολάσει, τότε ἐν τῷ οὐρανῷ ἡ μάχαιρα \\| μεμέθυσται, ἐν τοῖς ἐπαγγελ〈λ〉ομένοις ἔχειν |
| **29** | οὐράνιον πολιτείαν. το[ιοῦτόν] ἐστιν τό· “οἱ υἱοὶ τῆς βα‐ |
| **30** | σιλείας, ἐκβληθήσεσθε \ |
| **30** | οἱ ὄντες. |
| **30** | λαμβάνεται δὲ καὶ ἐπαινετῶ̣[ς· “τ]ὰ βέλη σου ἠκονημένα, δυνατέ, λαοὶ ὑποκάτω \\| σου πεσοῦνται”. οἱ λόγοι σου οἱ τι‐ |
| **31** | τρώσκοντες εἰς ἔρωτα καὶ ἀγάπην [ἠκο]νημένοι εἰσίν· δυνατὸς γὰρ εἶ καὶ δυνατῶς \\| πέμπεις σου τοὺς λόγους καὶ τιτρώσκεις |
| **32** | εἰς ἀγάπην τοὺς βαλλομέν[ου]ς. αὐτίκα γοῦν ἡ τοῦτο παθοῦ‐ σα ψυχὴ ἤτοι ἐκκλη\\|σία λέγει· “τετρωμένη ἀγά[πης] εἰμὶ ἐ‐ |
| **33** | γώ”. εἰσὶν οὖν καὶ ἐπαινετὰ β[έ]λ̣[η], εἰσὶν οὖν καὶ ψεκτά. ἐπειδὴ δὲ ταῦτα μετὰ ὀργῆς \\| καὶ θυμοῦ ὠνομάσθησαν, ο[ὔκ |
| **34** | εἰσ]ιν εἰς ἔρωτα καὶ ἀγάπην τιτρώσ[κο]ντα, ἀλλ’ αἴσθησιν |
| **34** | ποιοῦντα, οἷ κακῶν τίς ἐστιν. \ |
| **35** | 3 καὶ ἐπεστήρισας ἐπ’ [ἐμὲ τ]ὴν χεῖρά σου. |
| **35** | πολλαχοῦ πάλ[ι]ν ἡ τιμωρὸς δύναμις τῷ ὀνόματι τῆς \ |
| **261** | χειρὸς τοῦ θεοῦ σημαίνεται· ὡς ἐὰν λέγῃ πρὸς τὸν Φαραώθ· |
| **1** | “νῦν ἀποστείλας τὴν χεῖρα πατάξω σε”. καί· “ἰδοὺ χεὶρ κυ‐ ρίου \\| ἐπέσται ἐν τοῖς κτήνεσίν σου τοῖς ἐν τοῖς πεδίοις”· |
| **2** | οὕτω γὰρ ὀλέθρῳ ὑπεβλήθη ἐκεῖνα τὰ κτήνη. καὶ πάλιν λέγε‐ ται· \\| “ἡ χείρ σου ἔθνη ἐξωλέθρευσεν”. ὅτε ἡ δραστήριος |
| **3** | καὶ ποιητικὴ καὶ σκεπαστικὴ χεὶρ τοῦ θεοῦ ὀνομάζεται, “δε‐ |
| **4** | γοῦν ὁ πεῖραν τοῦ χειραγωγεῖσθαι ὑπ’ αὐτῆς εἰληφώς· “ἐκρά‐ |
| **5** | τησας τῆς χειρὸς τῆς \ |
| **5** | τῶν καλῶν. |
| **5** | 4 καὶ οὐκ ἔστιν ἴασις τῇ σαρκί μου ἀπὸ προσώπου τῆς ὀρ\ γῆς σου. |
| **6** | τὸ τῆς σαρκὸς ὄνομα ὁμώνυμον ὂν κατὰ τὴν γραφὴν διάφορα σημαίνει. λέγεταί ποτε ἡ σὰρξ σημ[αίνο]υ̣σα \\| τὴν αἰσθητικὴν |
| **7** | ἡμῶν προαίρεσιν· ὅταν γὰρ λέγηται ὅτι· “ἐκσπάσω ἀπ’ αὐτῶν τὴν λιθίνην αὐτῶν καρδίαν καὶ ἐνθήσω \\| σαρκίνην”, “λιθίνην |
| **8** | καρδίαν” λέγει τὴν ἠλίθιον νόησιν τὴν πάσης αἰσθήσεως ἀφῃ‐ ρημένην. ἀντὶ ταύτης ἐντίθεται σαρκίνη, \\| αἰσθητικὴ καὶ εὔ‐ |
| **9** | εικτος πρὸς τοὺς θεοῦ νόμους. |
| **9** | λέγεται οὖν τὸ εὔεικτον πολλάκις καὶ αἰσθητικὸν σάρξ. |
| **10** | λέγεται δὲ καὶ σὰρξ δια̣\ |
| **10** | λέγει τὴν γνώμην, σάρκα δὲ τὴν πρὸ〈σ〉 γνώμη〈ν〉 διαστελλο‐ μένην. ὅταν τις οὖν τὰ σαρ\\|κὸς διανοῆται καὶ πράττῃ καὶ |
| **11** | ζῇ κατ’ αὐτά, μακράν ἐστιν τοῦ πνεύματος. ὅταν δὲ ἀκολου‐ θήσῃ τῷ πνεύματι, τῇ ὀρθῇ γνώμῃ καὶ \\| μάλιστα τῇ μετασχού‐ |
| **12** | σῃ τοῦ ἁγίου πνεύματος, τότε καταργεῖ τὴν σάρκα. περὶ τῆς τοιαύτης σαρκὸς καὶ τοῦ πρὸς αὐτὴν διαστελλομένου \\| πνεύ‐ |
| **13** | ματος λέγει· “ὑμεῖς δὲ οὐκ ἐστὲ ἐν σαρκὶ ἀλλ’ ἐν πνεύματι”. |
| **13** | καίτοι ἦσαν ἐν σαρκί, ἐπηχθισμένοι ἔτι ἦ[σαν] τὸ σῶμα. \ τῇ διαθέσει ἔξω αὐτῆς ἐγεγόνεσαν. καὶ 〈ὥσπερ〉 ἐπὶ γῆς τις |
| **14** | περιπατῶν δύναται ἐν οὐρανῷ ἔχειν τὸ πολίτευμα̣, οὕτως ἐν |
| **15** | σαρκί \ |
| **15** | ματι ἀκολουθήσῃ. καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ λεγομένη εὔλογος ἐξαγω̣‐ γ̣ή. τινὲς δὲ \\| ἀγνοήσαντες, πῶς οἱ σοφοὶ εἴρηκαν εὔλογον |
| **16** | ἐξαγωγήν, πολλάκις ἐρωτηθέντες λέγ〈ουσιν〉· ἢ ὑπὸ λογισμῶν ἢ παθημάτων \\| σαρκὸς ἐξηγίοχαν ἑαυτοὺς τοῦ βίου. —οὔκ |
| **17** | ἐστιν δὲ αὕτη εὔλογος ἐξαγωγή, ἀλλ’ ὅταν τις ἅγιος ὢν τὸ σῶμα {καὶ τὴν σάρκα} ἔξω \\| αὐτοῦ γένηται τῇ σπουδῇ καὶ |
| **18** | διαθέσει ὥστε εἰπεῖν· “οὐκ ἐσμὲν ἐν σαρκὶ ἀλλ’ ἐν πνεύματι”. καὶ πάλιν· “τὸ φρόνημα τῆς σαρ\\|κὸς ἔχθρα εἰς θεόν”. “οἱ |
| **19** | δὲ ἐν σαρκὶ ὄντες θεῷ ἀρέσαι οὐ δύνανται”. παρίσταται δὲ |
| **20** | ὅτι οὐ περὶ ταύτης τῆς σαρκὸς 〈λέγει〉· πάντες \ |
| **20** | γιοι ἔτι ἐν τῇ σαρκὶ ὄντες ἤρεσαν θεῷ. ἐστὶν τοίνυν σὰρξ ἧς ὁ ἐκτὸς γινόμενος ἀρέσκει θεῷ ἡ γνώμη ἡ ὑλικὴ ἡ \\| φιλο‐ |
| **21** | παθής. |
| **21** | καὶ τάχα ἐάν τις ἐν πνεύματι γενόμενος ἀφῇ τὴν σάρκα, οὐδὲ ταράττεται ὀργῆς ἐπικειμένης. ὁ δὲ ἔτι ἀν\\|τιποιούμε‐ |
| **22** | νος τοῦ ζῆν τούτου ταράττεται, ὅταν ἐπίπονόν τι προσδοκη‐ |
| **22** | θῇ καὶ ἐπέλθῃ. πολλάκις τὸ σύνθετον ἐξ ἑνὸς \\| τῶν ἐν τῇ συνθέσει σημαί‐ |
| **23** | νεται. ὅταν λέγῃ ὁ ἅγιος· “ἱνατί περίλυπος εἶ, ἡ ψυχή μου, καὶ ἱνατί συνταράσσεις με”; \\| τότε περὶ τοῦ τιμιωτέρου ποι‐ |
| **24** | εῖται τὴν σημασίαν. ὅταν λέγῃ πάλιν ὅτι· “ὑπωπιάζω μου τὸ |
| **25** | σῶμα καὶ δουλαγωγῶ”. —μὴ γὰρ \ |
| **25** | γει, ἀλλ’ ἐπεὶ ὑποτάκτικόν ἐστιν τὸ σῶμα, ἀρχικὴ δὲ ἡ ψυχή, |
| **26** | σὺν λόγῳ καὶ σὺν νόμῳ θεοῦ, ὑπωπιάζεται καὶ δουλαγωγεῖται. ἐπεὶ τοίνυν \\| ὀργὴν ἐπικειμένην ὁρῶ—τὰ γὰρ βέλη σου |
| **27** | ἤδη̣ [ἔτρ]ωσάν με—καὶ ᾐσθήθην τούτου, διὰ τοῦτο καὶ ἡ σάρξ μου τετ̣[άρα]κ̣[τ]αι. \\| διὰ τοῦτο οἱ ἅγιοι οὐ δεδίασιν |
| **28** | θάνατον ἐπίτρ̣[οχόν] τ̣ινα. ἐν λήθῃ τοῦ σάρκα φορεῖν γέγονεν. ὅταν δὲ ἐπ’ αὐτ̣ὸ̣ τ̣[οῦτ]ο σκοπῇ, \\| ὅτι σαρκὶ ἐνδέδεται καὶ |
| **29** | δυνατὴν [σάρ]κα διαιρε[ῖ]σθαι ἀπὸ τῆς ψυχῆς λαβών, ἐναντία |
| **29** | θανάτου ταράττεται. \ |
| **30** | “πᾶσα σὰρξ χόρτος, καὶ πᾶσα δόξα ἀνθρώπου ὡς ἄν[θος χ]όρ‐ |
| **30** | του”. πάλιν λέγει ὅτι· “πρὸς σὲ πᾶσα σὰρξ ἥξει”, τουτέστιν πᾶς ἄνθρωπος. \\| “ὄψεται πᾶσα σὰρξ τὸ σωτήριον το〈ῦ〉 θεοῦ |
| **31** | ἡμῶν”. [πάντα] τὰ ὁμωνυμοῦντα ἐκ προσθηκῶν τινων διαιροῦν‐ ται ἀπὸ τῶν τὸ αὐτὸ \\| ὄνομα ἐχόντων. ἐὰν λέγηται ἐν τῇ γρα‐ |
| **32** | φ̣[ῇ]· “ὁ διδοὺς τροφὴν πάσῃ σαρκί”, πᾶν ζῷον ἀκούομεν πε‐ φυκός. \\| ἐὰν δὲ λέγω· “ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶ‐ |
| **33** | σ[αν] σάρκα”, τὴν πεφυκυῖαν δόσιν πνεύματος δέχεσθαι λέγω. 4 οὐκ ἔστιν \\| εἰρήνη τοῖς ὀστέοις μου ἀπὸ προσώπου τῶ[ν] |
| **34** | ἁμαρτιῶν μου. |
| **35** | ἐπεὶ ὁρῶ τὰς ἁμ[αρτί]ας μου παρούσας. οὐ πᾶς \ |
| **35** | προσώπου αὐτῶν 〈ἔν〉νοιαν λαμβάνει ἢ [ὁ] μ̣ετανοῶν καὶ φυγεῖν |
| **262** | αὐτὰς βουλόμ̣[εν]ο̣ς. ὁ ἁμαρτάνων καὶ αὐτὸ \ |
| **1** | ὅτι ἁμαρτάνει, οὐχ ὁρᾷ τὸ πρόσωπον τῶν ἁμαρτιῶν ἑαυτοῦ, οὐχ ὁρᾷ αὐτῶν τὸ αἶσχος. ὁ δὲ ἐπιστάνων \\| οἷς πράττει καὶ ὁρῶν |
| **2** | ὅτι κατὰ παράβασιν θείων ἐντολῶν ἐπιτελεῖ 〈αὐ〉τά, ἐπιφαινό‐ μενον ἔχει τῶν ἁμαρτ\\|ιῶν τὸ πρόσωπον. |
| **3** | ὀστέα δὲ οὐ τὰ τοῦ σώματος πάντως λέγει, εἰ μὴ κατὰ τὴν χαμαιζηλοτέραν διάνοιαν, ὡς \\| καὶ περὶ σαρκὸς ἐλέχθη. |
| **4** | καὶ εἴρηται ἐν τοῖς προλαβοῦσιν τό· “πάντα τὰ ὀστᾶ μου ἐ‐ |
| **5** | ροῦσιν· κύριε, τίς ὅμοιός σοι”; \ |
| **5** | “κύριε, τίς ὅμοιός σοι”, καὶ κυρίου ἔννοιαν ἐδέξαντο καὶ τῆς, ἵν’ οὕτως εἴπω, μορφῆς αὐτοῦ, ὥστε εἰδέ\\|[ναι] ὅτι οὐ‐ |
| **6** | δεὶς ὅμοιος αὐτῷ ἐστιν. ἡ ὁμοιότης δὲ ἡ πρὸς θεὸν καὶ ἀνο‐ μοιότης ἐπίγνωσιν θεοῦ καὶ θεολογί〈α〉ν \\| φανεροῖ· ὥστε οὐ |
| **7** | περὶ τῶν ὀστέων τοῦ σώματος λέγει, ἀλλὰ περὶ τῶν ἰσχυρῶν καὶ καὶ εὐτόνων δογμά\\|των τῆς ψυχῆς καὶ δυνάμεων αὐτῆς· τότε |
| **8** | γὰρ τὰ αἰσθητὰ σώματα διακρατεῖται ὑπὸ τῶν ὀστέων· οὐκ ἠ‐ δύνατο \\| γὰρ νεῦρα καὶ φλέβας ἔχειν καὶ τὰ ἄλλα, εἰ μὴ |
| **9** | ὀστέα εἶχεν. |
| **9** | ἐπερ( )· “οὐκ ἔστιν εἰρήνη τοῖς ὀστέοις μου”; —ὅταν \ |
| **10** | αἱ δυνάμεις τῆς ψυχῆς ἀντακολουθοῦσιν, εἰρηνεύουσιν. ὅταν μὴ διαστασιάζῃ τὸ θυμικὸν πρὸς τὸ λογιστι\\|κόν, τὸ ἐπιθυ‐ |
| **11** | μ〈ητ〉ικὸν πρὸς τὸν νοῦν, τότε εἰρήνη ἐστίν. πάλιν ἐὰν δόγ‐ ματά τις ἔχῃ διάφωνα—οἱ πολλοὶ \\| δὲ τοιαῦτα ἔχουσιν· τί‐ |
| **12** | θενταί τι καὶ ἐπιφέρουσιν ἄλλο, ὃ ἀνατρέπει {τ}ὃ πρῶτον 〈τ〉εθήκασιν. καὶ σχεδὸν \\| ὅλοι οἱ συν[κε]χυμένην διάνοιαν |
| **13** | ἔχοντες τοῦτο πάσχουσιν. δεῖ δὲ τὸν σοφὸν καὶ μάλιστα θεό‐ σοφον \\| συνφωνία̣ς̣ ἔχειν ἐν ταῖς δυνάμεσιν τοῦ ἔσω ἀνθρώ‐ |
| **15** | που καὶ ἐν τοῖς φρονητέοις· οὕτω γὰρ εἰρήνη \ |
| **15** | ὀστέοις αὐτοῦ. |
| **15** | 5 ὅτι αἱ ἀνομίαι μου ὑπερῆραν τὴν κεφαλήν μου. τοῦτο λέγει· αἱ ἀνο\\|μίαι μου, 〈αἳ〉 ὀφείλουσιν ὑπὸ πόδας |
| **16** | εἶναι καὶ πατεῖσθαι, ὑπὲρ ἐμὲ γέγοναν, τοῦ νοῦ μου κρατοῦ‐ σιν. ἐν πολλοῖς δὲ \\| ἡ κεφαλὴ τὸν νοῦν σημαίνει· ὡς καὶ ἐν |
| **17** | τῷ· “τοῦ σοφοῦ οἱ ὀφθαλμοὶ ἐν κεφαλῇ αὐτοῦ”, τουτέστιν ἐν τῷ νῷ. \\| αὐτὸ γοῦν τοῦτο ὁ εἰρηκώς· “τοῦ σοφοῦ οἱ ὀφθαλμοί”, εἰς ἕτερα λέγων σαφηνίζει· “σοφία ἀνθρώπου φωτιεῖ πρό\\|σω‐ |
| **19** | πον αὐτοῦ”, πρόσωπον πάντως λέγων τὸν ἔσω ἄνθρωπον, τὸν |
| **19** | νοῦν. |
| **20** | φορτίον βαρὺ γεγένηνται, \ |
| **20** | ἐκεῖνο ὃ Ἰησοῦς ἐπιτίθησιν φορτίον καὶ τὸ ζυγὸν ὃ ἐπιβάλ‐ λει, φέρειν· \\| ἐστὶν γὰρ φορτίον φαῦλον, ὡς αὐτὸ τοῦτο τὸ |
| **21** | ῥητὸν λέγει· “φορτίον βαρὺ αἱ ἀνομίαι ἐβαρύνθησαν ἐπ’ ἐμέ”. “δεῦτε” οὖν, φησίν, \\| “πρὸς ἐμέ, ἀναπαύσω γὰρ ὑμᾶς”, αἴρω |
| **22** | τὰ φορτία ἀφ’ ὑμῶν καὶ τὰ ἐπικείμενα ἄχθη· “ὁ γὰρ ζυγός μου χρηστός ἐστιν καὶ τὸ \\| φορτί〈ο〉ν μου ἐλαφρόν”. τὸ φορτίον |
| **23** | τοῦτο μετεωρίζει τὸν βαστάζοντα, ἄνω αὐτὸν φέρει, ὑπόπτερόν ἐστιν τὸ φορτίον \\| τοῦτο. τὸ δὲ τῆς κακίας κάτω βρίθει, κά‐ |
| **24** | τω καταβάλλει. περὶ φαύλων γοῦν λέγει· “δύσεσθε ὡσεὶ μόλι‐ |
| **24** | βος ἐν ὕδατι σφοδρῷ”. \ |
| **25** | 5 ὡσεὶ φορτίον βαρὺ ἐβαρύνθησαν ἐπ’ ἐμέ. |
| **25** | καὶ τοῦτο δὲ οὐ παντός ἐστιν εἰδέναι ὅτι βαρὺ φορτίον ἐστὶν ἡ \\| κακ[ί]α̣ ἢ τοῦ αἴσθησιν λαβόντος τοῦ ἐπαχθοῦς αὐ‐ |
| **26** | τῆς. τότε γοῦ[ν] κ̣οπιᾷ τις τῶν φερόντων τὸ φορτίον τοῦτο, |
| **27** | χεται πρὸς τὸ[ν Ἰησοῦν]. ὁ δὲ ἡδόμενος ἐπὶ τῷ φορτίῳ τῆς κακίας \\| μᾶλλον κ̣αὶ μακρύνεται τοῦ Ἰησοῦ. διὰ τοῦτο καὶ |
| **28** | ἐν Ἰσαίᾳ λέγεται· “ἐκοπ[ίασ]εν Αἴγυπτος, ἐνπορία Αἰθιό‐ πων, καὶ οἱ Σαβαῖται \\| ἄνδρες ὑψηλοὶ ἐπὶ σὲ διαβήσονται |
| **29** | καὶ ἔσονται δοῦλοί σου καὶ [πρ]οσκυνήσουσίν σοι ὅτι ὁ θεὸς |
| **30** | ἐνδυναμοῖ καὶ \ |
| **30** | Αἴγυπτος”, ὅτε αἴσθησιν̣ [ἔλ]αβεν οἷ κακῶν ἐστιν εἰδωλολα‐ τροῦσα \\| καὶ ἔχουσα περὶ τὰς περιέργους φλυαρίας, περὶ οἰω‐ |
| **31** | νοσκοπικῶν, περὶ [νεκυο]μ̣αντείᾳ καὶ τοῖς ἐπικειμένοις αὐ‐ τοῖς δαίμοσιν. \\| ὅτε δὲ οὐκ ἔχει αἴσθησιν αὐτῶν, οὐ κοπι‐ |
| **32** | ᾷ. “ἡ ἐμπορία” οὖν “τῶν Αἰ[θιό]πων” ἢ “τὰ ἐμπόρια τῶν Αἰ‐ θιόπων” τότε κοπιᾷ. \\| Αἰθίοπας δὲ λέγει τοὺς μεμ̣[ε]λ̣ανω‐ |
| **33** | μένους κατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον̣. οὕτω γοῦν καὶ ὁ διάβολος ἐν τῇ ἐπιστολῇ τοῦ \\| Βαρναβᾶ καὶ τῷ Ποιμ[ένι] λέγεται “ὁ μέ‐ |
| **34** | λας” οὐ κατὰ σῶμα, ἀλλὰ κ̣[α]τὰ τὴν διάνοιαν ἐσκοτισμένος, |
| **263** | ἔξω \ |
| **1** | Αἰθίοπες ἔχουσιν ἐνπορίαν ἢ ἐνπόρια, ἔνθα ἡ ἐμπορία αὐτῶν. \ καὶ τότε {σ}κοπ〈ι〉ῶσιν, ὅταν αἴσθησιν λάβωσιν οἷ κακῶν εἰ‐ |
| **2** | σιν· ὅσον γὰρ ἥδεταί τις τῷ ἁμαρτάνειν, οὐ κοπιᾷ. 6 προς\\|ώζεσαν καὶ ἐσάπησαν οἱ μώλωπές μου ἀπὸ προσώπου |
| **3** | τῆς ἀφροσύνης μου. μώλωπας ἔσχον ἀπὸ τῶν βελῶν \\| τῆς κολάσεως ἢ καὶ ἀπὸ τῶν |
| **4** | πεπυρακτωμένων βελῶν τοῦ πονηροῦ· εἴρηται γὰρ καὶ αὐτὸς |
| **5** | βέλη ἔχειν π̣ε̣[π]υρ〈ω〉\ |
| **5** | έστιν λογισμοὺς καὶ ἐνθυμήματα τῶν κακῶν καὶ ἀσεβημάτω[ν], \ ἐν μώλωψίν ἐστιν. ὅταν δὲ αὐξηθέντες οὗτοι καὶ 〈ἀ〉ποφορὰν ἐσχηκότες προσόζουσιν, λοιπὸν καὶ σῆψιν \\| ὑφίστανται. “προσ‐ |
| **7** | ώζεσαν” οὖν “καὶ ἐσάπησαν οἱ μώλωπές μου”. πόθεν δὲ ἔσχον τοὺς μώλωπας, πόθεν ἡ σῆψις \\| αὐτῶν γέγονεν; —“ἀπὸ προσ‐ |
| **8** | ώπου τῆς ἀφροσύνης μου”. δέον ἐλέγξαι με [τ]ὴν ἀφροσύνην, ἀποστῆναι αὐτῆ[ς]. \\| ὑφίσταται δέ τις ἀφροσύνην, ὅταν φρόνη‐ |
| **9** | σιν 〈μὴ〉 κτήσηται. τὰ κεντώματα τῶν λογισμῶν καὶ τῶν ἐπι‐ |
| **10** | θυμη\ πεύειν. εἶδέν τις γυναῖκα πρὸς ἐπιθυμίαν. μώ\\|λωπα ἔσχεν. |
| **11** | θεραπευσάτω, μέχρι τῆς προπαθείας στησάτω τὴν ὀργήν· οὕτω γὰρ οὐδὲ προσοζέσῃ ἡ ἐπιθυμία \\| οὐδὲ σῆψιν ἐπενέγκῃ. ἐνμέ‐ |
| **12** | νουσα δὲ ἡ διάνοια, ταῦτα ἐπιφέρει καὶ σῆψιν καὶ ὀσμὴν |
| **12** | κ̣[αὶ ἀη]δῆ. ὅταν μὴ \\| ἔχῃ ταύτην τὴν φρόνησιν ὥστε εἰδέναι τὰ ποι‐ |
| **13** | ητέα καὶ μή, τὰ μικτῶς ἔχοντα τὰ λεγόμενα ἀδιάφορα, ἐν ἀφρο‐ σύ\\|νῃ ἐστίν. καὶ ἡ ἀφροσύνη τὰ δόξαντα εἶναι μικρὰ ἁμαρτή‐ |
| **15** | ματα ὥστε μώλωψιν αὐτὰ παραβάλλεσθαι, τρέφει καὶ κρα\ |
| **15** | καὶ γίνεται δυσωδία καὶ σῆψις. καταλλήλως δὲ τῆς οὐσίας |
| **15** | τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος, λάμβανε τὴν προσόζεσιν καὶ τὴν σῆψιν· \ οὐδὲν σωματικὸν γὰρ φαίνεται· πολλοὶ γὰρ ἄφρονες καὶ ὑγι‐ |
| **16** | αίνουσιν καὶ ἰσχυρὰ ἔχουσιν σώματα. 7 ἐταλαιπώρη\\|σα καὶ κατεκάμφθην ἕως τέλους. |
| **17** | ταλαιπωρίαν ἐπιφέρει πολλάκις τὰ ἀηδῆ καὶ ἐπίπονα. καὶ |
| **18** | ταύτην τὴν ἔννοιαν ὑποβάλλει ἡ ἀποστολικὴ λέξις ἡ οὕτως \ ἔχουσα· “ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος· τίς με ῥύσεται ἐκ τοῦ σώ‐ |
| **19** | ματος τοῦ θανάτου τούτου”; ἐπεὶ γὰρ ἐν τῷ σώματι τοῦ θα\ |
| **20** | νάτου εἰμί, ταλαίπωρός εἰμι, καὶ οὐχ ὁ τυχών με ἔξω ποιή‐ σει τῆς τοι̣αύτης ταλαιπωρίας ἢ ὁ σωτήρ· εὐθέ\\|ως γὰρ ἐπή‐ |
| **21** | γαγεν· “εὐχαριστῶ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ”, ὃς ἐλευθέρωσέν με ἀπὸ τοῦ σώματος. ταλαιπωρίαν οὖν λέγομεν \\| ἐνγενέσθαι τῇ |
| **22** | ψυχῇ ἀπὸ τοῦ σώματος τοῦ θανάτου. οὐ καθάπαξ λαμβάνομεν τὸ σῶμα θανάτου εἶναι, \\| ἀλλὰ τὸ τοιό〈ν〉δε σῶμα. ὅταν τις |
| **23** | τούτῳ τῷ σώματι χρᾶται ὡς τὰς πρὸς θάνατον ποιεῖν ἁμαρτί‐ ας, σῶμα θα\\|νάτου λοιπὸν περίκειται. δυνατὸν δὲ αὐτὸ ποι‐ |
| **24** | ῆσαι μὴ σῶμα θανάτου· ὅταν γὰρ χωρ〈ί〉σω ἀπ’ αὐτοῦ τ̣[ὰ |
| **25** | ποιο]ῦ̣ν\ |
| **25** | τιν. |
| **25** | καὶ ὥσπερ τὸ σῶμα τοῦτο τὸ αἰσθητὸν ἔχε̣ι̣ [κα]ὶ ὕλην \ ὑποκειμένην καὶ εἶδος σώματος, καὶ [ἔ]στιν χωρ〈ί〉σαι τὸ σῶμα τοῦτο ἀπὸ τοῦ παχέως σώματος. ὅταν \\| μόνας τὰς τρεῖς |
| **27** | διαστάσεις λάβῃ ἄνευ ὕλ̣[ης], τοῦτο τὸ σῶμα οὔκ ἐστιν ο̣[ὐ]‐ σ̣[ί]α̣. ἐν τοῖς οὖν προχείροις τούτοις ὅταν \\| λέγηται ὅτι |
| **28** | οἷον· “χρῶμα ἐν σώματι”, οὐκ[οῦν] καὶ ἐν τινὶ σώματι, διὰ τοῦ “χρῶμα” εἰπεῖν “ἐν σώματι” ἔδειξεν ὅτι \\| τοῦτο τὸ σῶ‐ |
| **29** | μα σημαίνει τὸ ὁρώμενον, οὗ ἁπ[τό]μεθα. ὅταν δὲ λέγῃ ἓν |
| **30** | εἶδος εἶναι τοῦ ποσοῦ τὸ σῶμα, οὐ τοῦτο \ |
| **30** | οὐσία δύναται εἶναι γένους οὐσ̣[ία]ς; ὥστε ὁμωνυμεῖ τὸ σῶμα· τὸ μὲν γὰρ κατὰ τὰς τρεῖς διαστάσεις \\| λαμβάνεται ἄνευ ὕ‐ |
| **31** | λης. τοῦτο δέ ἐστιν̣ τὸ ποσὸν σῶμα· τὸ γὰρ μετὰ τῆ[ς ὕ]λης οὐ μόνας τὰς δια\\|στάσεις χωρὶς τῆς ὑποκειμένης λαμβ[ά]νομεν |
| **32** | οὐσίας ἀλλὰ σὺν αὐτῇ. ἄλλ̣[ο ἐ]στὶν τοῦτο τὸ σῶμα. \ τὸ σῶμα οὖν τότε θανάτου ἐστίν, ὅταν τὰ ἐνεργοῦντα αὐ‐ |
| **264** | τοῦ καὶ τὰ κ̣ινήματ̣[α] ἁμαρτητικῶς γίνηται. \ |
| **1** | τοῦτο χωρ〈ί〉σαι ἀπὸ τοῦ σώματος. ὅταν λάβω ὀφθαλμὸν μὴ ὁ‐ ρῶντα ἐπιβλαβῶς, μὴ \\| μοιχικῶς ὁρῶντα, ἀπέστησα τὸν ὀφθαλ‐ |
| **2** | μὸν τὸν τοῦ θανάτου ἀπὸ τῆς οὐσίας. καὶ ἐφ’ ἑκάστης μέλους \ καὶ ἐφ’ ἑκάστης αἰσθήσεως ἐὰν τοῦτο γίνηται, ἀποβάλλεται τὸ τοῦ θανάτου σῶμα. οὐ τὸ σῶμα ἀποβάλλομεν \\| ἀλλὰ τὸ τοῦ |
| **4** | θανάτου. καὶ τὸν φαῦλον ἄνθρωπον ἐὰν εἰς σπουδαῖον μεταβα‐ |
| **5** | λόντα ἴδωμεν, λέγομεν ὅτι ἐφθάρη ὁ φαῦλος ἄνθρωπος, \ |
| **5** | ὁ ἄνθρωπος. |
| **5** | “καὶ κατεκάμφθην”. |
| **5** | ἡ κακία κατωφερής ἐστιν, κατακάμπτει τὸν ἔχοντα· ἀεὶ γὰρ ἐπικείμενα \\| τὰ μεγάλα ἄχθη κατασπᾷ καὶ κατακάμπτει |
| **6** | τὸν βαστάζοντα. αὐτίκα γοῦν ἐκείνην τὴν ἔχουσαν “πνεῦμα ἀσθενείας” \\| ὀκτωκαίδεκα ἔτεσιν λέγει ὅτι· “συνκύψασα ἦν |
| **7** | καὶ μὴ ἀνανεύουσα εἰς τὸ παντελές”. οὐδέποτε ἄνω ἑαυτὴν ἐπῆρεν. \\| ὁ ἁμαρτάνων οὖν συνκύπτει καὶ κάτω βλέπει. λέ‐ |
| **8** | γει γοῦν· “τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν ἔθεντο ἐκκλῖναι ἐν τῇ γῇ”· καὶ \\| πάλιν ἐν Ἰηρεμίᾳ λέγεται· “ἀφεστηκότες ἐπὶ τῆς γῆς |
| **10** | γραφήτωσαν”. οἱ ἀφεστηκότες τῆς θείας πηγῆς \ |
| **10** | ἐνπολιτογραφοῦνται τῇ γῇ, ὡς τὸ πολίτευμα κάτω ἔχοντες καὶ |
| **11** | νόματα ἐνγέγραπται ἐν τοῖς οὐρανοῖς”. οὐ τὰς προσηγορίας ταύτας τὰς ἐκ συλλαβῶν συν\\|κειμένας λ[έγ]ει, ἀλλὰ τὰς ἰ‐ |
| **12** | δίας ποιότητας τὰς σημαινούσας αὐτῶν τὴν ψυχὴν καὶ τὸν νοῦ ἀποδίδοται γὰρ \\| ὁρισμὸς ὀνό̣[ματο]ς οὕτως· ὄνομά ἐστιν κε‐ |
| **13** | φαλαιώδης προσηγορία παραστατικὴ τῆς ποιότητος τοῦ ὀνομα‐ ζομένου. \\| αὕτη δέ ἐστιν ἡ προσηγορικὴ ὀνομασία, ἄνθρωπος, |
| **14** | οὐρανός. “ἐνγέγραπται” οὖν, τουτέστιν κατετάχθη. |
| **15** | 7 ὅλην τὴν \ |
| **15** | εἰ καὶ “κατεκάμφθην ἕως τέλους” ἐκ τῆς προσούσης ταλαι‐ πωρίας, \\| ἀλλ’ οὐκ ἀναισθητῶ τοῦτο. σκυθρωπάζων γοῦν πο‐ |
| **16** | ρεύομαι τὴν “κατὰ θεὸν λύπην τὴν μετάνοιαν εἰς σωτη‐ ρίαν ἀμετα\\|μέλητον ἐργαζομένην”. καὶ οὕτω σκυθρωπάζων πο‐ |
| **17** | ρεύομαι ὅλην τὴν ἡμέραν. εὖ δὲ καὶ τὸ “πορεύομαι”. οὐ ῥι‐ φεὶς \\| πρηνὴς μένει ἀλλὰ πορεύεται. οὐκ “ἐβάθυνεν εἰς γῆν |
| **18** | κάθισιν”, οὐ τὰ μετάφρενα ἔθηκεν τῇ γῇ ἀλλὰ πορεύεται. “σκυ\\|θρωπάζων” οὖν “ἐπορευόμην”. ἐνή̣ργουν ἐκεῖνα ἃ μετε‐ |
| **20** | βίβαζέν με ἐκ τῆς ταλαιπωρίας. τότε δὲ ἐκ τῆς ταλαι\ |
| **20** | μεταβιβάζομαι, ἐὰν τὰ αἴτι[α] τῆς ταλαιπωρίας ἀπόθωμαι. |
| **20** | 8 ὅτι ἡ ψυχή μου ἐνεπλήσθη ἐνπαιγμάτων.\ ἡ ψυχή μου ἐπλήσθη ἁμαρτημάτων. ἐνπαιγμοὶ δέ εἰσιν τὰ |
| **22** | πληροῦται ἡ ψυχὴ ἐνπαιγμάτων. |
| **22** | κεῖται δὲ ἔν τισιν ἀντιγράφοις “αἱ ψόαι μου”. λέγονται περὶ ταύτας συνίστασθαι \\| τὰ σπέρματα. ὅταν τις τοίνυν ὑ‐ |
| **23** | ποσυρῇ εἰς ἀκολασίαν καὶ φιλήδονος μᾶλλον σπεύδῃ ἢ φιλόθε‐ ος εἶναι, τὰς ψόας \\| ἐνπαιγμῶν ἔχει πεπλησμένας. |
| **24** | 8 καὶ οὐκ ἔστιν ἴασις ἐν τῇ σαρκί μου. |
| **25** | ὅσον εἰμὶ πεπληρωμένος τούτων τῶν \ |
| **25** | μόνον οὐχ〉 ὑγιαίνει μου ἡ σάρξ, ἀλλὰ καὶ νοσήσασα οὕτω δι‐ ακειμένη οὐ δέχεται ἴασιν. ὥσπερ ἀδύνατόν ἐστιν τὸν \\| αἰσθ̣η̣‐ |
| **26** | [τ]ῶ̣ς νοσοῦντα ἔτι ἐν τῷ νοσεῖν ὄντα ὑγείαν ἀναλαβεῖν, οὕ‐ τως ὁ πληρωθεὶς ἐνπαιγμάτων οὐ δύναται εἰρηνεύ\\|ουσ[αν ποι]‐ |
| **27** | ή̣σασθαι τὴν σάρκα, τουτέστι̣ν σώφρονα, ἢ 〈μὴ〉 διαστασιάζου‐ |
| **27** | σα̣ν̣ πρὸς ἑαυτήν. 9 ἐκακώθην καὶ ἐταπεινώθην \\| ἕως σφόδρα. |
| **28** | δύναται κάκωσιν καὶ ταπείνωσιν ἑκούσιον λέ[γ]ειν. ἐπεὶ ἐν αἰσθήσει γέγονα τοῦ ἐπάρματος \\| τῆς κακίας καὶ τῆς βλά‐ |
| **29** | βης καὶ το[ῦ τύ]φου, προαιρετικῶς εἰς ταπεί[νω]σιν ἐμαυτὸν |
| **30** | περιήγαγον, ἵνα ὑψωθῶ· “πᾶς” γὰρ \ |
| **30** | θήσεται”. |
| **30** | ἐ̣κ παραλλήλου τὴν κάκωσι[ν δεῖ] κ̣αὶ τὴν ταπείνωσιν λα‐ βεῖν. τότε δὲ ἑκουσίως \\| γίνεται, ὅταν, ὡς εἶπον, τὸ ὑψωθὲν |
| **31** | ταπεινώσ〈ῃ〉 ἑαυτόν, ἵν’ ὑψω̣[θ]ῇ ὑπὸ τοῦ θεοῦ. |
| **32** | φορτίων β̣αρ[έ]ων “ἐταπεινώθην, ἐκακ[ώ]θην ἕως σφόδρα”. ἐ‐ πιτεταμένην ἔσχον τὴν \\| κάκωσιν. |
| **33** | 9 ὠρυόμην [ἀπ]ὸ στεναγμοῦ τῆς καρδίας μου. οὐκ ἐπιπλάστως ἀποκλαιόμενος τὰ κακὰ τὰ περι\\|εστηκότα |
| **34** | μοι, ἀλλὰ “ἀπὸ στε[ναγμ]οῦ τῆς καρδίας μου”· νοῶν ἐν τίνι |
| **34** | στένειν δεῖ, ἔστενον. |
| **265** | 10 καὶ ἐναντίον σου \ |
| **1** | ὁ δίκαιος ἔρωτα καὶ πόθον ἔχει ἀεὶ τῶν ἀρετῶν καὶ τῶν ἐπαινετῶς πραττομένων. \\| λέγεται γοῦν περὶ τοῦ δικαίου· |
| **2** | “ἐπιθυμία δικαίου πᾶσα ἀγαθή”. τὰ δὲ ἀγαθὰ παρρησίαν ἔχει ἐπίπροσθεν εἶναι θεοῦ. “ἐναντίον σου” \\| οὖν, τουτέστιν ἔν‐ |
| **3** | προσθέν σου, ἐστὶν “πᾶσα ἡ ἐπιθυμία μου”. ἐπαινετὴν οὖν ἐνταῦ‐ θα λημπτέον “τὴν ἐπιθυμίαν \\| μ̣ου”, οἵα ἐστὶν καὶ περὶ ἧς |
| **4** | αὐτὸς οὗτος λέγει· “εὐλόγει, ἡ ψυχή μου, τὸν κύριον, τὸν |
| **5** | ἐνπιμπλῶντα ἐν ἀγαθοῖς τὴν ἐπιθυμίαν σου”. \ |
| **5** | οὖν ἐπιθυμίαι πᾶσαι τοῦ δικαίου εὐπαρρησίαστοι οὖσαι ἐπί‐ |
| **5** | προσθέν εἰσιν θεοῦ. δυνατὸν δὲ καὶ εἰς τὸ \\| ἕτερον σημαινόμενον τῆς ἐπιθυ‐ |
| **6** | μίας ἐκλαβεῖν τὴν λέξιν. διὰ τοῦτο ἐταπεινώθην καὶ ἕως σφόδρα κατε\\|κάμφθην, διὰ τοῦτο ὀλοφύρομαι καὶ ὁ στεναγμός |
| **7** | μου ἀπὸ ψυχῆς καὶ καρδίας γίνεται, ἐπεὶ ἔγνων, ὅτι πᾶ[σ]α̣ \ ἐπιθυμία ἣν ἔσχον φαύλην, φανερά σοί ἐστιν, οὐδεμία ἐπι‐ |
| **8** | θυμία ἔξω τοῦ προσώπου σού ἐστιν. τὸ δὲ “ἔνπροσθεν” \\| εὐπρεπέστερόν ἐστιν μᾶλλον. |
| **9** | 10 καὶ ὁ στεναγμός μου ἀπὸ σοῦ οὐκ ἀπεκρύβη. |
| **10** | ἐπιθυμίαν ἀγαθὴν ἔχων καὶ ποθῶν \ |
| **10** | ἀρετῇ ὅσον ὁρῶ ἐμαυτὸν ἀπολειπόμενον, στενάζω. ὁ στεναγμὸς δὲ οὗτος ἀπὸ ἐπιθυμίας \\| κάλλους γίνεται, ἀπὸ προσδοκίας |
| **11** | ἀμείνονος. εἰ καὶ τοὺς πολλοὺς πολλάκις λανθάνω στενάζων, ὅπως μὴ \\| δοκῶ περιαυτίζεσθαι καὶ δῆθεν μετανοῶν φαίνεσθαι, ἀλλ’ ἐπίπροσθεν σοῦ ἐστιν ὁ στεναγμός μου, οὐκ ἀ\\|πεκρύβη ἀπὸ σοῦ. |
| **13** | οἱ Αἰγύπτιοι γοῦν κατεπόνουν τοὺς Ἑβραίους. ὅτε ἥδοντο ἐπὶ τοῖς Αἰγυπτίοις ἔργοις “οἱ υἱοὶ Ἰσραήλ”, \\| κέκρυπτο |
| **14** | ὁ στεναγμὸς αὐτῶν ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ. ὅτε δὲ ἤρξαντο |
| **15** | στενάζειν ἐπὶ τοῖς ἔργοις, ὅτε α[ἴσθ]η̣σιν ἔλαβον \ |
| **15** | Φαραωτικῶν ἔργων ὅτι κατασπῶντά εἰσιν καὶ γήινα καὶ μᾶλλον ἔξω τοῦ θεοῦ ποιο̣[ῦ]ν̣τα, τότε ἐστέ\\|ναξαν, καὶ οὐκ ἐκρύβη |
| **16** | ὁ στεναγμὸς ἀπὸ τοῦ θεοῦ· εὐθέως γὰρ αὐτοὺς ἐλευθέρωσεν. ὅτε δὲ ἥδοντο, ἐκρατοῦντο ἐκεῖ, \\| ἐλευθερίας οὐκ ἐτύγχανον. |
| **17** | ὁ στεναγμὸς οὗτος καταλλήλως ἔχει “τῇ λύπῃ τῇ μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν κατ\\|εργαζομένῃ”. ἄλλη δέ ἐστιν αὕτη ἡ λύπη |
| **18** | παρὰ τὴν τοῦ κόσμου, ἥτις θάνατον κατεργάζεται. ἐὰν γοῦν ἴδῃς ἄνθρωπον στε\\|νάζοντα ὅτι μὴ τυγχάνει ὧν ἐπιθυμεῖ, |
| **19** | κἂν φαῦλα ὦσιν, ὁ στεναγμὸς οὗτος ὀλέθριός ἐστιν. |
| **20** | 11 ἡ καρδία μου ἐ\ |
| **20** | ὅτε ταράττεται ἡ καρδία, τουτέστιν ὁ νοῦς, τότε ἡ ἰσ‐ χὺς μακρὰν \\| γίνεται. ἡ ἰσχὺς δὲ ἡ κατάλληλος τῇ εἰρήνῃ |
| **21** | καὶ τῇ εὐσταθείᾳ τῆς καρδίας. ὁ μαθὼν παρὰ Ἰησοῦ “ὅτι πρα‐ ύς ἐστιν \\| καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ”, οὐκ ἔχει τεταραγμένην |
| **22** | τὴν καρδίαν· μιμεῖται γὰρ τὸν Ἰησοῦν. ὁ δὲ μιμούμενος τὸν Ἰησοῦν ἔξω πάσης \\| ἐστὶν ταραχῆς. ἕως δὲ οὐκ ἔχει τὴν τα‐ |
| **23** | ραχὴν ταύτην, παραμένει αὐτῷ ἡ ἰσχὺς, ὥστε λέγειν· “πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐν\\|δυναμοῦντί με”, καί· “ἀγαπήσω σε, κύριε, ἡ |
| **24** | ἰσχύς μου”. |
| **24** | 11 καὶ τὸ φῶς τῶν ὀφθαλμῶν μου καὶ αὐτὸ οὐκ ἔστιν μετ’ |
| **24** | ἐμοῦ. \ |
| **25** | τὸ φῶς τῶν ὀφθαλμῶν μου μακράν μου γέγονεν. φῶς δὲ τῶν ἀληθινῶν ὀφθαλμῶν τῶν ὀξὺ καθορών\\|των ἡ γνῶσις τῆς ἀληθεί‐ |
| **26** | ας ἐστίν· εἴρηται γ̣[ά]ρ̣· “φωτίσατε ἑαυτοῖς φῶς γνώσεως”. ὅτι οὐ περὶ τούτων τῶν ὀφθαλ\\|μῶν οὐδὲ τοῦ αἰσθητοῦ φωτὸς |
| **27** | ὁ λόγος, ἄκουε [το]ῦ λέγοντος· “ἡ ἐντολὴ κυρίου τηλαυγής, φωτίζουσα ὀφθαλ[μού]ς”. [π]άντως \\| ἡ τήρησις τῆς τηλαυγοῦς |
| **28** | ἐντολῆς τοὺς τοῦ ἔσ[ω ἀ]νθρώπου φωτίζει ὀφθαλμούς· πολλοὶ γάρ εἰσιν ὀξὺ καθορῶντε̣[ς καὶ] π̣αρα\\|βάται τῆς ἐντολῆς εἰ‐ |
| **29** | σιν τοῦ κυρίου, καὶ ἄλλως φυλάττ[ουσι]ν αὐτὴν καὶ περιεχό‐ |
| **30** | μενο̣[ι] αὐτὴν ἀμβλεῖς εἰσιν κατὰ τὴν ὄψιν. οὐ \ |
| **30** | περὶ τῶν ὀφθαλμῶν λέγετα[ι ὅτ]ι· “καὶ τὸ φῶς τῶν ὀφθαλμῶν μου οὐκ ἔστιν μετ’ ἐμοῦ”. ἀφῆκέν \\| με δέ, ἐπεὶ ἐγὼ αὐτὸ |
| **31** | ἀπεστράφην, ἐπεὶ αὐτὸ ἐγὼ̣ [οὐ]κ ἐφύλαξα παράμονόν μοι. \ |
| **266** | “ἡ καρδία μου ἐταράχθη, ἐνκατέλιπέν με ἡ ἰσχύς μου”. ὅταν τάραχον τὸ διανοητικὸν ὑπομείνῃ, ἡ ἰσχὺς \\| μακρὰν |
| **2** | γίνεται· ἐρρωμένης γὰρ τῆς διανοίας καὶ τοῦ νοῦ ἠκριβωμένου ἰσχὺς πρόσεστιν τῷ οὕτω δι̣α̣τεθέντι, \\| ὡς εἰπεῖν· “πάντα ἰσ‐ |
| **3** | χύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντί με”. “ἀγαπήσω σε, κύριε, ἡ ἰσχύς μου”. ἐνκαταλείπεται δέ τις ὑπὸ ταύ\\|της τῆς ἰσχύος, ἐὰν τάραχον |
| **4** | ὑπομείνῃ ἐν τῇ καρδίᾳ, ἐὰν λογισμοὺς σχῇ ταραχώδεις. διὸ |
| **5** | φυλακτέον μὴ διδόναι \ |
| **5** | τὰς ταραχάς, ἵνα ἰσχὺς ἡμῶν παραμείνῃ καὶ δυνηθῶμεν εἰπεῖν· “ἰσχύς \\| [μο]υ καὶ ὕμνησίς μου κύριος καὶ ἐγένετό μοι εἰς |
| **6** | σωτηρίαν”. |
| **6** | “καὶ τὸ φῶς τῶν ὀφθαλμῶν μου οὐκ ἔστιν μετ’ ἐμοῦ”. \ ὅταν ἡ καρδία ταραχθῇ, καὶ ἡ κατάλληλος τῇ καρδίᾳ ἰσχὺς ἐνκαταλείπει, καὶ αὐτὸ τὸ φῶς οὐκ ἔστιν μετὰ τοῦ \\| ταῦτα |
| **8** | παθόντος· δεῖ γὰρ “σπεῖραι εἰς δικαιοσύνην καὶ τρυγῆσαι εἰς καρπὸν ζωῆ〈σ〉”, ἵνα “φωτίσαντες ἑαυτοῖς φῶς \\| γνώσεως” |
| **9** | 〈 〉. ὅταν τοίνυν ταραχθῇ ἡ καρδία, καὶ ἡ ἰσχὺς ἡ ἐν‐ |
| **10** | δυναμοῦσα τὸν ἔσω ἄνθρωπον πόρρω γίνεται, καὶ αὐτὸ \ |
| **10** | τῶν ὀφθαλμῶν φῶς τὸ φωτίζον τὸν ἔσω ἄνθρωπον ἐνκαταλείπει τοῦτον ἑαυτὸν σκότῳ καὶ ἀγνοίᾳ παραδεδω\\|κότα. |
| **11** | 12 οἱ φίλοι μου καὶ οἱ πλησίον μου ἐξ ἐναντίας ἤγγισαν |
| **11** | καὶ ἔστησαν. συμβαίνει τοιαῦτα γίνεσθαι \\| ἐν τοῖς περιστατικοῖς και‐ |
| **12** | ροῖς. καὶ ὁ Ἰὼβ γοῦν γενάμενος ἐν περιστάσει ἔλεγεν τοι‐ |
| **13** | τρίους ἢ ἐμέ”. καὶ ἐν ταῖς σοφίαις γέγραπται ὅτι οἱ φίλοι τό‐ τε μόνον πάρεισιν καὶ \\| τὰ φίλων ἐπιδείκνυνται καὶ ἀπαι‐ |
| **14** | τοῦσιν, ὅταν ἐν εὐετηρίᾳ ᾖ{ν} ὃν δῆθεν φιλοῦσιν. ὅταν δὲ |
| **15** | γένηται ἔν τινι δια\ |
| **15** | ἐκεῖνοι πόρρω γίνονται. |
| **15** | τρία γὰρ εἴδη φιλίας ἐστίν. ἔστιν φιλία ἡ κατ’ αὐτό, \ ὅταν μηδενὸς ἄλλου μεταδιώκηται ἢ καλλονῆς ἢ ἀρετῆς. ἐὰν δὲ διά τι ᾖ{ν}, τὸ πλοῦτος. {αὕτη ἡ φιλία} ἐκείνων \\| ἀπόντων |
| **17** | πεπαύσεται καὶ ἡ φιλία. λέγεται δὲ αὕτη ἡ φιλία δεύτερον εἶδος οὖσα. τοῦ χρησίμου ἕνεκα γίνεται. \\| καὶ τρίτον εἶδος |
| **18** | φιλίας, τὸ ἡδύ. πολλοὶ ἥδοντο φίλοι εἶναι μοναχῶν, οὐχ ἵ‐ να μοναχοὶ ὦσιν, ἀλλ’ ἵνα λέγ[ω]σιν \\| ὅτι· “οἱ μονάζοντές |
| **19** | με φιλοῦσιν”. καὶ ἄλλοι πλουσί〈ων〉 οὐδὲν παρ’ αὐτῶν προσ‐ |
| **20** | δοκῶντες, ἀλλ’ ἐνίοτε καὶ προσεπιδι\ |
| **20** | δύναται ἐκ παραλλήλου τὸν πλησίον φίλον λέγειν ἢ τὸν φίλον πλησίον. καὶ οὕτως οἱ πλησίον \\| κατ’ ἀνχιστείαν, κα‐ |
| **21** | τὰ συγγένειαν οἱ ἀδελφοί μου. |
| **21** | ἐπερ( )· καὶ ἐπὶ σωματικῶν λημπτέον τοῦτο; —εἰ δὲ λέ‐ γοις \\| αὐτὸ πνευματικῶς—εἰσὶν δὲ καὶ κατὰ πνεῦμα φίλοι |
| **22** | καὶ συγγενεῖς—, σκόπει· ὅταν τις ἐλαττώσῃ ἑαυτὸν καὶ μη‐ κέτι ᾖ{ν} \\| τοιοῦτος, οὓς εἶχεν πρότερον φίλους ἀλλοτριοῦν‐ |
| **23** | ται αὐτοῦ, ὅτι ἐλάττ〈ων〉 ἑαυτο〈ῦ〉, ἵνα μὴ εἴπω, ὅτι φαῦ‐ λος γέγονεν· \\| τὰ γὰρ ἑξῆς οὐκέτι ὡς περὶ φαύλου ἢ ὑπὸ |
| **24** | φαύλου ἀπαγγέλλεται. ὅλως ταράξας τὴν καρδίαν οὔκ ἐστιν |
| **25** | ἐξώβλητος· \ |
| **25** | ἐν Ἰσαίᾳ· “οἱ ἀπολω[λ]εκότες τὴν καρδίαν”. ἀπόλλυται δὲ ἡ καρδία, ὅταν \\| ἡ ν[όησις] ἔξ̣ω τῆς καταλλήλου καταστάσε‐ |
| **26** | ως γένηται. ταράττεται δ[έ], ἐ̣ὰν ἔχῃ τινὰ σύνχυσιν. ὑπάρχει με ταράττε\\|〈σθ〉αι δὲ ἐκ̣ τοῦ λογισμοὺς καὶ ἐνθυμήματα λαμ‐ |
| **27** | βάνειν μὴ προσή[κον]τα. |
| **27** | “ἐξ ἐναντίας ἤγγισαν καὶ ἔστησαν”. οὐχ ὡς \\| ἑταῖροι, οὐχ ὡς φίλ〈οι〉, οὐκ ἐπὶ τῷ ἑνωθῆναί |
| **28** | μοι, ἀλλ’ “ἐξ ἐναντία[ς”, ἵ]να παρόντες ἐναντιῶνται. τοι‐ αύτην παρατή\\|ρησιν ἔσχον καὶ ἐν τῷ Ζαχαρίᾳ καὶ ἐν τῷ ἑκα‐ |
| **29** | τοστῷ ὀγδόῳ ψαλμῷ. λέγεται π[ερὶ] τοῦ Ἰούδα ὅτι· “διάβο‐ |
| **30** | λος στήτω ἐκ δεξιῶν \ |
| **30** | τοῦ μεγάλου τοῦ Ἰωσεδέχ”· “ὁ διάβο[λο]ς εἱστήκει ἐκ δεξι‐ ῶν αὐτοῦ τῷ ἀντικεῖσθαι αὐτῷ”. \\| καὶ ὅρα ὅτι καὶ τοῦ Ἰού‐ |
| **31** | δα 〈καὶ〉 τοῦ Ἰησοῦ τοῦ ἱερέως τοῦ μεγάλου τοῦ καθ[αρ]ωτά‐ του καὶ ἁγίου ἐκ δεξιῶν ὁ διάβολος \\| εἱστήκει. ἀλλ’ ἐπὶ |
| **32** | τοῦ Ἰησοῦ εἴρη̣τ̣αι· “τοῦ ἐναντιοῦσθαι αὐτῷ”. ἔστη ἵνα τ[ο]ῖς δεξιοῖς αὐτοῦ ἀντικείμενος ᾖ, πολεμῇ αὐτήν, \\| ὅτι δεξιῶς |
| **33** | ἐπιτελεῖ τ̣[ὰ πρ]ακτέα καὶ τὴν διάθεσιν ἔχει τοιαύτην. ἐπὶ |
| **267** | δὲ τοῦ Ἰούδα οὔ. τὰ δεξιὰ τοῦ Ἰούδα \ |
| **1** | σιν αὐτῷ δέδωκεν τῷ διαβόλῳ ἐν τούτοις. |
| **1** | καὶ ὧδε “ἐξ ἐναντίας ἔστησαν”. διὰ τοῦτο ἤνγισαν, ἵνα \ πορθήσωσιν καὶ ταράξωσιν. |
| **2** | 12 καὶ οἱ ἔγγιστά μου ἀπὸ μακρόθεν ἔστησαν. |
| **3** | ὅταν οἱ πάλαι ἐχθροὶ γένωνται προσποιητοὶ φίλοι καὶ αἰνιττό‐ μενοι, ἵν’ ἐναντιωθῶσιν τοῦτο ποιοῦσιν. \\| καὶ ἵνα ἀπὸ τῆς |
| **4** | Ποιμενικῆς διδασκαλίας λάβω τῆς κατηχητικῆς, λέγω· δύο ἄγ‐ |
| **5** | γελοί εἰσιν μετὰ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ὁ εἷς \ |
| **5** | λει, ὁ δὲ ἕτερος ἀγαθά, καὶ ὁ μὲν τῆς δικαιοσύνης, ὁ δὲ τῆς ἀδικίας ἐστίν. ἐὰν οὖν πλησίον γένη[ται ὁ] τ̣ῆς \\| ἀδικί‐ |
| **6** | ας, ὁ κακὰ ὑποβάλλων, μακρύνεται ὁ ἀγαθὸς ἄγγελος, ὡς αὖ ἐκείνου συνεγγίσαντος οὗτος ὁ πονηρὸς ἐνα̣ντιοῦται· \\| ὡς |
| **7** | γὰρ ἀσυνύπαρκτά ἐστιν τὰ ἐναντία, τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ κακόν· |
| **7** | ἐνεργεῖ γὰρ τὸ κακόν, ὅταν ὁ ἀγαθὸς ᾖ πόρρω. ἐὰν δὲ καὶ πρόσωπον \\| ᾖ{ν} τοῦ σωτῆρος τὸ ταῦτα λέγον, |
| **8** | δύναται λέγειν ὅτι· μακρὰν γέγοναν οἱ ποτέ μου φίλοι, οἱ υἱοί μου, οὓς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα. \\| ἀθετήσαντές με πόρρω |
| **9** | γεγένηνται. οἱ δὲ ἀπὸ τῶν ἐθνῶν πιστεύσαντες φίλοι γενόμενοι |
| **10** | λοιπὸν ἐγγύς εἰσι[ν] \ |
| **10** | πρόσωπόν μου”· ο〈ὐ〉κέτι γὰρ τὸ “ἐναντίον” “ἀντικείμενον” λαμβάνομεν, ἀλλὰ τὸ ἐπιπρόσωπον, \\| ἐπίπροσθεν. |
| **11** | 13 καὶ ἐξεβιάζοντο οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχήν, καὶ ζητοῦντες |
| **11** | τὰ κακά μοι ἐλάλησαν ματαιότητας.\ οὐδεὶς τῶν ἀγαπώντων τὴν ψυχήν μου ἐκβιάζεται αὐτήν, ἀλλὰ |
| **12** | συνεγγίζει ἢ ἓν πρὸς αὐτὴν γίνεται. οἱ δὲ [ἄ]λλοι ἐκβιά‐ ζονται \\| καὶ ζητοῦντες τὰ κακὰ κατ’ ἐκείνου οὗ ἐκβιάζονται, |
| **13** | ματαιότητα λαλοῦσιν, οὐδὲν ἐπωφελές̣, [οὐδ]ὲν συντελοῦν \ πρὸς τὴν γνῶσιν τῆς ἀληθείας, ἀλλὰ περὶ ματαίων· μάταια |
| **14** | γὰρ πάντα ἐστὶν τὰ πονηρά, τὰ φαῦλα, καὶ τὰ πρόσκαιρα \ |
| **15** | δὲ ἅ ἐστιν βλεπόμενα καὶ εὐκαταφρόνητα καὶ ῥᾷστα περιγρα‐ |
| **15** | φόμενα καὶ ἀπολλύμενα. δεῖ ζητῆσαι τὴν ψυχὴν \\| ἐπωφελῶς. τῷ δὲ προσκεῖσθαι |
| **16** | “τοῖς ζητοῦσιν τὴν ψυχήν μου καὶ ἐκβιαζομένοις” “τὰ κακά”, φα‐ νερόν, ὅτι φαῦλοί εἰσιν. \\| ὁ τὴν ἁμαρτάνουσαν ψυχὴν εἰς μετά‐ |
| **17** | νοιαν προσηκάμενος καὶ τὴν ἀπεσφαλμένην τῆς ἀληθείας ἄγων εἰς ταύτην, \\| ἐπαινετῶς ζητεῖ καὶ ἐπωφελῶς τὴν ψυχήν. ὁ σω‐ |
| **18** | τὴρ γοῦν “ἐλήλυθεν ζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλός”. οὗτος ζη\\|τῶν τὴν ψυχὴν ζητεῖ, ἵνα εἰς σωτηρίαν αὐτὴν ἀγάγῃ, ἵνα |
| **20** | κατὰ τὴν προτέραν αὐτῆ〈σ〉 κατάστασιν ἐνέγκῃ. ὥσπερ \ |
| **20** | ὁ σωτὴρ τοῦτο ποιεῖ διὰ παιδεύσεως καὶ διὰ συντελείας τῆς |
| **20** | εἰς τὸ καλόν, οὕτω καὶ οἱ τοῦ σωτῆρος μαθηταὶ καὶ ἄγγελοί \ γε καὶ ἄνθρωποι τοῦτο ποιοῦσιν. οὐδεὶς δὲ τούτων ζητῶν τὴν |
| **21** | ψυχὴν ματαιότητα λαλεῖ, οὐδεὶς ζητεῖ αὐτῇ κακά, ἀλλὰ ἀγα‐ |
| **21** | θὰ καὶ ἐπωφελῆ. \ 13 καὶ δολιότητας ὅλην τὴν ἡμέραν ἐμελέτησαν. |
| **22** | πάντα τὸν βίον ἑαυτῶν σκολιότητας ἐμελέτων· πῶς γὰρ \ οὐκ ἤμελλον; “σκολιοὺς” εἶχον “λογισμοὺς τοὺς χωρίζοντας |
| **23** | ἀπὸ τοῦ θεοῦ”, καὶ ἡ καρδία αὐτῶν σκολιὰ γεγόνει καὶ σκαμ‐ βή, \\| ἣν ἀπεύχεται ὁ ἅγιος ἔχειν λέγων· “οὐκ ἐκολλήθη μοι |
| **24** | καρδία σκαμβή”. ὁ ἔχων οὖν σκολιοὺς λογισμοὺς σκολιότητας \ |
| **25** | ὅλην τὴν ἡμέραν μελετᾷ, ἔργα σύμφωνα καὶ ν̣οήματα τοῖς σκο‐ |
| **25** | λιοῖς αὐτοῦ λογισμοῖς. οὗτοι γοῦν οἱ σκολιοὶ λογισμοὶ \ ὑπὸ διαβόλου ἐντίθενται τῇ ψυχῇ· εἴρηται γάρ· ”[ὄ]φις δρά‐ |
| **26** | κων σκολιός”. σκολιεύεται. ἀμέλει γοῦν εἴρηται [καὶ ἐν] ἄλλοις· \\| “ἔσται πάντα τὰ σκολιὰ εἰς εὐθεῖαν”. τὰ σκολιὰ |
| **27** | εὐθύτητα λαμβάνει, ὅταν ἀποβάλῃ τὴν σκολιότητα. ὁ δὲ μελε‐ τῶν \\| ταύτην ὅλην τὴν ἡμέραν ἔχει καὶ ἔργα σκολ[ι]ὰ̣ καὶ |
| **28** | προαίρεσιν σκολιὰν καὶ διάθεσιν διεστραμμένην. 14 ἐγὼ δὲ \\| ὡσεὶ κωφὸς οὐκ ἤκουον καὶ ὡσεὶ ἄλαλος οὐκ |
| **29** | ἀνοίγων τὸ στόμα αὐτοῦ. |
| **30** | ἔπαινον ἑαυτοῦ διεξέρχεται. ὁ μετανοῶν, \ |
| **30** | διάβολος λογισμοὺς πονηροὺς ἢ σκολιούς, ὡς κωφός τις μὴ ἀ‐ κουέτω, μὴ ἐπιστανέτω αὐτοῖς, μὴ παρε\\|χέτω {αὐτῷ} αὐτοῖς |
| **31** | τὴν τοῦ ἔσω ἀνθρώπου ἀκοήν, ἀλλὰ οὕτως ἔστω ὡς ἄλαλος, ὡς κωφὸς οὐκ ἀνοίγων τὸ στόμα. κωφὸν δὲ \\| ἐνταῦθα λέγει οὐ |
| **32** | τὸν τὰς ἀκοὰς ἀποβαλόντα, ἀλλὰ τὸν μὴ φθεγγόμενον· πολλά‐ κις γάρ, μάλισ[τ]α κατὰ τὴν γραφήν, τὸ σημαι\\|νόμενον τοῦ‐ |
| **33** | το ἐπὶ τοῦ λάλου κεῖται· “ἐκβληθέντος”, φησίν, “τοῦ δαι‐ μονίου ἐλάλησεν [ὁ] κωφός”. οὐκ εἶπεν· “ἤκουσεν \\| ὁ κωφός”. |
| **34** | οὐ τοῦτο δέ φημι ὅτι οὐ σημαίνει καὶ τὸν στερηθέντα τὴν ἀ‐ |
| **35** | κοὴν ἡ λέξις α[ὕτη]. ἀμφότερα δηλοῖ. πάλιν \ |
| **35** | υσῇ εἰπόντι· “ἰσχνόφωνος καὶ βραδύγλωσσός εἰμι”, εἶπ[εν]· |
| **268** | “τίς ἔδωκ[εν] στόμα ἀνθρώπῳ λαλεῖν, \ |
| **1** | κωφον ἢ κωφόν, βλέποντα καὶ 〈τυφλ〉όν”; δύναται ὧδε {καὶ} |
| **2** | κοὴν κεῖσθαι. τὸ δέ· “ἐκβάντος τοῦ δαιμονίου ἐλάλησεν ὁ κωφός”, κωφὸν σημαίνει τὸν μὴ \\| ἔχοντα φωνητήρια, τὸν μὴ |
| **3** | ἔχοντα ἐνεργοῦσαν γλῶσσαν. 15 ἐγενήθην ὡσεὶ ἄνθρωπος οὐκ ἀκούων καὶ οὐκ ἔχων \\| ἐν |
| **4** | στόματι αὐτοῦ ἐλεγμούς. |
| **4** | τοῦτο λέγει· οὐ γέγονα ἄνθρωπος οὐκ ἀκούων, ἀλλ’ “ὡς |
| **5** | οὐκ ἀκούων ἄνθρωπος”. οὐκ ἐδεχόμην τοὺς \ |
| **5** | τὰς ἀπαγγελίας τῶν δολιευομένων καίτοι δυνάμενος αὐτοὺς ἐλέγχειν. εἰδὼς ὅτι οὐ καιρίως οἱ ἔλεγχοι προ\\|φέρονται πρὸς |
| **6** | τὸν τοιοῦτον, ὡς οὐκ ἔχων αὐτὸν ἐλέγξαι 〈ἐ〉σιώπων{τα}. δείκ‐ νυσιν ὁ λόγος ὅτι καὶ αἱ ἐπιπλήξεις καὶ αἱ ἀντιρ\\|ρήσεις |
| **7** | καιρίως ὀφείλουσιν γίνεσθαι. τὸ καίριον δὲ ἐκ τοῦ ἀντικει‐ μένου καὶ προσδιαλεγομένου λαμβάνομεν. ὥσπερ τροφὴ \\| και‐ |
| **8** | ρίως διδομένη ὠφελεῖ καὶ ἀνύει, ἀκαίρως δὲ προσφερομένη βλάπτει μᾶλλον. “μὴ ἔλεγχε κακούς, ἵνα μή σε μισήσω\\|σιν”. |
| **9** | {τ}οὐ παραιτεῖσθαι τὸ μισεῖσθαι ὑπὸ φαύλων ὁ λόγος διδάσκει, |
| **9** | ἀλλὰ τοῦτο λέγει· ἐλέγχεις, ἵν’ ὠφελήσῃς. τὸ{υ} ἐλέγξαι \ |
| **10** | οὐ καιρίως προσαγόμενος—“ἔστιν” γὰρ “ἔλεγχος, ὃς οὔκ ἐσ‐ |
| **10** | τιν ὡραῖοσ”—οὐκ ὠφελεῖ ἐκεῖνον τὸν ἐλεγχόμενον, ἀλλὰ μᾶλ‐ λον ἔτι \\| φαυλότερον αὐτὸν ποιεῖ, ὡς καὶ μισεῖν τὸν ἐλέγχον‐ |
| **11** | τα. “ἔλεγχε” γοῦν “σοφόν, καὶ ἀγαπήσει σε”. εἰ ὁ σοφὸς ἐ‐ λεγχόμενος \\| ἀγαπᾷ τὸν προσφερόμενον τοὺς ἐλέγχ{ομεν}ους, |
| **12** | φανερὸν ὁ μισῶν τὸν ἔλεγχον ὅτι φαῦλός ἐστιν. εἴρηται γοῦν |
| **13** | αὐτόν, μετὰ δὲ σοφῶν οὐχ ὁμιλήσει”. ὁ ἀπαίδευτος ὅλως οὐκ ἀγαπᾷ \\| τοὺς ἐλέγχοντας, ὁ δὲ σοφὸς τοῦτο βούλεται. οὐδὲν |
| **14** | ὧν λέγει ὁ σοφός, πρόσεστιν τῷ κακῷ τῷ μισοῦντι τοὺς ἐλέγ‐ |
| **14** | χοντας. \ |
| **15** | ἐπερ( )· “καὶ οὐκ ἔχων ἐν στόματι ἐλεγμούς”; —διττῶς |
| **15** | λέγεται τὸ ἐλέγξαι· πολλάκις τις ἐλέγξαι οὐ δύναται. οὐκ ἔχει τοσαύτην παρρησί\\|αν οὐδὲ δύναμιν τοσαύτην λόγου ὥστε |
| **16** | ἐλέγχειν, καὶ προσποιεῖται μὴ ἀκούειν. οἷον αἱρεθικός τις πάρεστιν. λέγει ἄθεα δόγματα, \\| αἱρεθικὰς γνώμας. ἐὰν μὴ |
| **17** | δυνώμεθα ἐλέγξαι τὰ παρ’ ἐκείνου λεγόμενα, “ὡς ἄνθρωποι οὐκ ἀκούοντες” λεγόμεθα· ταράττει γὰρ \\| μᾶλλον τὸ ἀκοῦσαι |
| **18** | τοιούτων ὁμιλιῶν ἢ ὠφελεῖ. εἴρηται γοῦν· “φθείρουσιν ἤθη χρηστὰ ὁμιλίαι κακαί”. εἴ τις χρηστὸν ἦθος ἔχων \\| οἶδεν |
| **19** | αὐτὸ τοῦτο ὅτι πρὸς κακὰς ὁμιλίας προστῆναι οὐ δύναται, |
| **19** | οὐκ ὀφείλει παρέχειν τὴν ἀκοήν, ἀλλ’ ὡς κωφὸς γενέσθαι. \ |
| **20** | ἄλλος δὲ ἔχων τὸ ἐλέγξαι τὰς αἰσχίστας ὁμιλίας οὐ ποι‐ |
| **20** | εῖ τοῦτο, ὅταν εἰδῇ ὅτι οὐ λυσιτελεῖ τέως ἐκείνῳ ἐλεγχθῆ‐ ναι· ἔλεγον \\| γὰρ ὅτι ὡς αἱ τροφαὶ ἰατρικῶς καιρίως προσάγον‐ |
| **21** | ται, οὕτω καὶ τὰ βοηθήματα τῇ ψυχῇ. βοηθήματα δέ πώς εἰσιν τῆς ψυχῆς \\| τὰ τοιαῦτα, οἷον· “ἔλεγξον, ἐπιτίμησον, παρακάλεσον”. ὅταν φανερώσῃς διὰ τοῦ ἐλέγξαι τὸν ἁμαρτάνοντα, \\| ἐπιτί‐ |
| **23** | μησον. ὅταν ἐπιτιμήσῃς πάλιν αὐτάρκως τὴν ἐπιτιμίαν ποιη‐ σάμενος, παρακάλεσον. βοηθήματα ψυχῆς \\| βοηθήματα διαδε‐ |
| **24** | χέσθω. οὐ τοῦ τυχόντος δέ ἐστιν ταῦτα εἰδέναι, ἀλλὰ τ〈οῦ〉 |
| **24** | ἐπισταμέν〈ου〉 ψυχῆς ἰατρείαν. |
| **25** | 16 ὅτι ἐπὶ σοί, \ |
| **25** | θεός μου. |
| **25** | ἐπεὶ ἤλπισα ἐπὶ σέ, σὺ εἰσάκουσόν μου. θαρρῶ ὅτι πάντα τὰ παρ’ ἐμοῦ ὑπαρ\\|χ̣θ̣ῆ̣ν̣αι ἐκείνῳ δυνάμενα, ὑπαρχθήσεται. |
| **26** | διὰ τοῦτο θαρρῶν σ̣[οὶ] τῷ μείζονι καὶ τῷ εἰδότι πῶς ἐλέγ‐ χ〈ειν〉 καὶ τίνα \\| δ̣[εῖ, ἐσι]ώ̣πησα, ὡσεὶ κωφὸς γέγονα οὐκ ἔ‐ |
| **27** | χων ἐν τῷ στόματί μο̣υ ἐλέγχους. καὶ οὕτω δὲ στικτέ〈ον〉· ἐπεὶ ἐπὶ σοὶ ἤλπισα, \\| σὺ εἰσ‐ |
| **28** | άκουσόν μου· κωφὸς γὰρ πρὸς ἐκεῖνον καὶ ἄλαλος γεγονὼς καὶ οὐκ ἔχων ἐν τῷ στόματι ἐλέγχους, κατὰ διάνοιαν \\| πρὸς σὲ |
| **29** | ἐβόων. |
| **29** | οὕτω φαίνεται γενόμενον καὶ ἐν τῇ ἐξόδῳ ἐπὶ τοῦ Μ̣ωυσέ‐ |
| **30** | ως, ὁπηνίκα κατεδίωξεν Φαραὼθ \ |
| **30** | μεως καὶ τῆς στρατιᾶς, καὶ τρόπον τινὰ συνεκλείσθησαν οἱ Ἑβραῖοι ὥστε περαιτέρω μὴ \\| δύνασθαι διαβῆναι. ἐδίωκεν |
| **31** | ἡ στρατιὰ τοῦ Φαραὼθ καὶ αὐτὸς ὁ τύραννος, ἐδιώκοντο οἱ Ἑβραῖοι, “οἱ υἱοὶ Ἰσραήλ”. \\| καὶ οἱ μὲν ἦσαν ὡπλισμένοι |
| **32** | καὶ παντευχίαν πᾶσαν ἐπιφερόμενοι καὶ δύναμιν στρατιωτικὴν καὶ ἱππικὴν \\| καὶ πεζικήν. οἱ δὲ αὐτ̣ὸ̣ τοῦτο γυμνοὶ ταῖς |
| **33** | χερσὶν ἦσαν βακτηρίας κατέχοντες. συνεκλείσθησαν καὶ οὐκ‐ έτι ἠδύ\\|ναντο περαιτέρω χ[ωρ]ῆ̣σαι· οὐδὲ γὰρ πόρρω ἠδύναντο |
| **34** | δραμεῖν κωλυούσης τῆς θαλάσσης οὐδὲ ἐπὶ δεξιὰ ἢ ἐπὶ θάτερα \ |
| **35** | ὑποστρέψαι. πάλιν [ὑποπ]εσεῖν ἦν τοῖς ἐχθροῖς. ὥσπερ οὖν |
| **269** | ἔν τινι γαλεάγρᾳ καὶ ἐντὸς ἀ〈ρ〉κύων ληφθέντες \ |
| **1** | οι ἐσφάδαζον καὶ ☩ηγωντο☩ Μωσέα ὅτι· “οὐ τοῦτο ἦν τὸ ῥῆμα |
| **2** | τοῖς Αἰγυπτίοις”; καὶ ἰδοὺ φθαρῶμεν ἐν τῇ ἐρήμῳ ταύτῃ. ὁ στρατηγὸς ἐλάλει παρακλητικοὺς λόγους \\| αὐτὸς Μωυσῆς· “θαρ‐ |
| **3** | σεῖτε καὶ στῆτε καὶ ὁρᾶτε τὴν σωτηρίαν τὴν παρὰ τοῦ κυρίου ἣν ποιήσει ὑμῖν σήμερον· ὃν τρόπον \\| γὰρ ἑωράκατε τοὺς Αἰ‐ |
| **4** | γυπτίους, {ἔτι} 〈οὐ〉 προσθήσεσθε 〈ἔτι〉 ἰδεῖν αὐτοὺς εἰς |
| **5** | τὸν αἰῶνα χρόνον”. τοιαῦτα ἔδει τὸν στρατηγὸν μὴ \ |
| **5** | θυμίας τῷ λαῷ λέγειν· οὐδὲ γὰρ τὴν εὐχὴν ἀναπέμπειν ἐκ τοῦ φανεροῦ. ἐνόμιζον ἐκεῖνοι ὅτι καὶ αὐτὸς ἀπέγ[ν]ω̣ \\| τὴν |
| **6** | σωτηρίαν. ἀλλ’ ἔλεγεν μὲν τὰ παραθαρσύνοντα, πρὸς τὸν θεὸν δὲ |
| **6** | τὰ πρὸς διάνοιαν ἐβόα. καὶ ἵνα δείξῃ ὁ θεὸς ὅτι οὐ συν[τυ‐ χι]\\|κῶς, ἐὰν γένηται βοήθεια, λέγει· “τί βοᾷς πρός με”; |
| **7** | πρὸς μὲν θεὸν κατὰ τὸ σιωπώμενον ἐβόα, ἔλεγε δὲ παραθαρσύνον‐ τας \\| λόγους. μέγα δὲ κακόν ἐστιν δεινοῦ τινος ἐφεστηκό‐ |
| **8** | τος καὶ τὸν στρατηγὸν ὥσπερ σφαδάσαι. εἰς ἀπόγνωσιν ἄγει. \ 17 ὅτι εἶπα· μήποτε ἐπιχαρῶσίν μοι οἱ ἐχθροί μου”. |
| **9** | εἶπον τοῦτο· διὰ τοῦτο ἐσιώπησα καὶ ὡσεὶ κωφὸς γέγονα |
| **10** | καὶ ὡς οὐ\ |
| **10** | ἐπικρατέστεροι γενόμενοι ἐπιχαρῶσίν μοι, ἐπικερτομήσουσιν κατ’ ἐ\\|μοῦ. διὰ τοῦτο καὶ ὁ ἀπόστολος λέγει ὅτι· μὴ τόδε |
| **11** | ποιεῖτε, “ἵνα μὴ ἐπιχαρῇ ὑμᾶς ὁ σατανᾶς διὰ τὴν ἀκακίαν ὑμῶν”. οὐκοῦν \\| ἐπὶ τοῦ βλαπτομένου χαίρει ἐκεῖνος. “ὑψώ‐ |
| **12** | σω σε, κύριε, ὅτι ὑπέλαβές με καὶ οὐκ ηὔφρανας τοὺς ἐχθρούς μου ἐπ’ ἐμοί”. \\| εἰ γὰρ μὴ ἦς ὑπολαβών με μὴ ὀρθῶς μη‐ |
| **13** | δὲ ὃν δεῖ τρόπον ὑψώσαντά σε, ἐπέχαιρον ἐκεῖνοι. καὶ ἐν ἄλλοις λέγει· “μὴ ἐπίχαιρέ \\| μοι, ἡ ἐχθρά μου, ὅτι πέπτω‐ |
| **14** | κα· καὶ ἀναστήσομαι”. ἐπὶ τῷ πτώματί μου ἐπιχαίρεις, ἀλλ’ |
| **15** | ἴσ〈θ〉ι ὅτι ἀν[αστή]σομαι. ὅταν \ |
| **15** | εἰς πένθος μεταβάλλει καὶ 〈αἱ〉 ἐπικερτομ〈οῦ〉σαι ᾠδαὶ εἰς |
| **15** | θρήνους τρέπονται. 17 καὶ ἐν τῷ σαλευ\\|θῆναι πόδας μου ἐπ’ ἐμὲ ἐμεγαλορημό‐ |
| **16** | νησαν. |
| **16** | ἐὰν κἂν κλόνος γένηται τῶν ποδῶν μου, ἐπ’ ἐμὲ μεγαλο‐ |
| **16** | ρημονοῦσιν. \ δύναται δὲ ταῦτα λέγειν· ἐπεὶ “ἐταράχθη ἡ καρδία μου |
| **17** | ἐντός μου καὶ ἐνκατέλειψέν με ἡ ἰσχύς μου καὶ τὸ φῶς τῶν ὀφθαλ\\|μῶν μου οὐκ ἔστιν μετ’ ἐμοῦ”, ἐκλονήθησαν οἱ πόδες |
| **18** | μου, οὐ μέντοι ἔπεσαν. ὅτι δὲ συμβαίνει τοιαῦτα τοῖς μάλιστα μετα\\|νοοῦσιν, καὶ ἐξ ἄλλου ψαλμοῦ ἔστιν μαθεῖν· “ὡς ἀγα‐ |
| **19** | θὸς τῷ Ἰσραὴλ ὁ θεός, τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ. ἐμοῦ δὲ παρὰ |
| **20** | μικρὸν \ |
| **20** | βήματά μου, ὅτι ἐζήλωσα ἐπὶ τοῖς ἀνόμοις”. πρόσωπόν ἐστιν με\\|τανοῦντος. οὐχ ἃ λέγει τὸ μετανοοῦν πρόσωπον ἀπὸ τῆς διαθέ‐ σεως τοῦ προσποιησαμένου μετανοεῖν ἀπαγγέλ\\|λεται· ἔγνων ὅτι “ὡς |
| **22** | ἀγαθὸς ὁ θεὸς τοῦ Ἰσραὴλ τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ” ποιεῖ ἃ ποιεῖ. ἐγὼ δὲ ὁ ἀκμὴν ἀβέβαιος—τὸν με\\|τανοοῦντα λοιπὸν |
| **23** | εἰσάγει—μικροῦ δεῖν ἐκλονήθην καὶ ἔπεσα. καὶ λέγω ἀποστολικὸν τούτῳ συνῳδόν· “οἴδαμεν ὅτι \\| ὁ |
| **24** | νόμος πνευματικός ἐστιν”—ἡμεῖς οἱ τέλειοι, οἱ τοῦ πνεύ‐ |
| **25** | ματος μαθηταί, οἱ τὸν θεῖον καὶ πνευματικὸν νόμον δεξά\ |
| **25** | νοι—. “ἐγὼ δὲ σάρκινός εἰμι, πεπραμένος ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν”. οὐχ ὁ εἰδὼς ὅτι ὁ νόμος πνευματικός ἐστιν, \\| σάρκινός ἐστιν |
| **26** | ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν πεπραμένος· διέστελλεν γὰρ ἑαυτὸν ἀπ’ ἐ‐ κείνων. “οἴδαμεν ὅτι ὁ 〈νόμοσ〉 πνευματικός 〈ἐστιν〉”, \\| καθό‐ |
| **27** | λου λέγει περὶ τῶν ἁγίων. “ἐγὼ δὲ σάρκινός εἰμι, πεπραμέ‐ νος ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν”. καὶ πολλά γε δόγματα ὑπο\\|βάλλει αὕ‐ |
| **28** | τη ἡ βραχυτάτη λέξις· “σάρκινός εἰμι”· οὐ κατὰ φύσιν, οὐκ ἐκ κατασκευῆς εἰμι τοιοῦτος, ἀλλὰ “πραθεὶς ὑπὸ τὴν \\| ἁμαρ‐ |
| **29** | τίαν”. ὁ δὲ πραθεὶς ὑπό τινα δεσπότην ἵνα γένηται, οὔκ ἐσ‐ |
| **30** | τιν κατὰ φύσιν σάρκινος· ἐκ πράσεως̣ [γὰ]ρ̣ [γεγένη]ται \ |
| **30** | τῷ ἡ κατάστασις ἡ οὕτω. |
| **30** | καὶ ἐνταῦθα· “ὡς ἀγαθὸς τῷ Ἰσραὴλ ὁ θεός, τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ. ἐμοῦ δὲ παρὰ μικρὸν ἐσα\\|λεύθησαν οἱ πόδες”, τῆς |
| **31** | ψυχῆς δηλονότι. τό τ[ε] “παρὰ μικρὸν” τοῦτο δηλοῖ ὅτι ὅλως οὐ κεκλόνηται· ὁ γὰρ λέγων ὅτι· \\| “παρὰ μικρὸν ἐσφάγην”, δείκ‐ |
| **32** | νυσιν ὅτι οὐκ ἐσφάγη{ν}. “παρ’ ὀλίγον ἐξεχύθη τὰ διαβήματά μου”. καλῶς ἔτρεχον, ἐβάδιζον \\| ὡς δεῖ, ἔβαινον εὐθεῖα δια‐ |
| **33** | βήματα. μικροῦ δὲ δεῖ〈ν〉 ἐξε̣χύθη ταῦτα. ἐκχύννεται δέ, ὅ‐ ταν ἀναχαιτίσῃ καὶ εἰς τὰ ὀπίσω ὁ τρέχων \\| στραφῇ. καὶ ἐξ |
| **34** | αὐτῆς γοῦν τῆς λέξεως σκόπει· λάβε μοί τινα ἀνιόντα εἰς ὑψη‐ |
| **34** | λὸν τόπον ἀμμώδη 〈 〉. |
| **35** | τὸν κλόνον οὖν \ |
| **35** | μα ἐπ’ ἐμὲ ἐμεγαλορημόνησαν, ὑ[π]ε̣[ρ]ηφανίας λόγους εἰρή‐ |
| **270** | κασιν. \ μου, ὅτι πέπτωκα· ἀναστήσομαι”. ὁ δὲ νῦν λέγων οὐδὲ \\| ἔπεσεν |
| **2** | ὅλως, ἀλλὰ μόνον ἐκλονήθησαν οἱ πόδες· εἰ γὰρ ὁ πεσὼν ἀν‐ ίσταται καὶ τὴν ἐπίχαριν τῆς ἐχθρᾶς \\| καταλείπει, πολλῷ |
| **3** | πλέον ὁ μηδὲ πεσών. εὐκολώτερόν ἐστιν στῆσαι καὶ ἐρεῖσαι τοὺς πόδας ὅταν \\| κλονηθῇ τις ἢ ἀναστῆναι πεπτωκότα. εἰ |
| **5** | τοίνυν τὸ δυσχερὲς γίνεται, πολλῷ πλέον τὸ εὔκολον τα\ |
| **5** | κατορθοῦται. |
| **5** | 18 ὅτι ἐγὼ εἰς μάστιγας ἕτοιμος. ἐγὼ κἂν ἐν κινήσει γέγονα καὶ ἡ ἰσχύς μου \\| ἐνκατέλιπέν |
| **6** | με καὶ τὸ φῶς τῶν ὀφθαλμῶν οὐκ ᾖ{ν} μετ’ ἐμοῦ καὶ ἐκλονή‐ θησαν οἱ πόδες μου, \\| εἰς μάστιγάς εἰμι ἕτοιμος· μὴ γὰρ |
| **7** | παραιτοῦμαι ὑπὸ σοῦ μαστιχθῆναι, ὡς υἱὸν ἀγαπώμενον παι‐ δεύεις. \\| “μὴ ὀλιγώρει παιδείας κυρίου· ὃν γὰρ ἀγαπᾷ κύ‐ |
| **8** | ριος παιδεύει, μαστιγοῖ δὲ πάντα υἱὸν ὃν παραδέχεται”. ἐ‐ πεὶ τοίνυν υἱός \\| εἰμι, εἰ καὶ μαστιγῶν αἴτια ἐμαυτῷ συν‐ |
| **10** | ηγίοχα, παραιτοῦμαι δὲ τὸ ὑπ’ ἐκείνων μεγαλορημονη\ |
| **10** | τὸ ἐκείνων ὡς ἀνατρεπόντων. ἕτοιμος δέ εἰμι εἰς τὸ ὑπὸ σοῦ |
| **10** | μαστιχθῆναι. 18 καὶ ἡ ἀλγηδών \\| μου ἐνώπιόν μού ἐστιν διὰ παντός. ἀλγῶ ὅτι ὅλως γέγονα ἐν τοῖς ἐπιτιμίαν φέρουσιν, \\| ἐν |
| **12** | τοῖς φέρουσιν μάστιγας. |
| **12** | ὁ λυπούμενος τὴν “κατὰ θεὸν λύπην τὴν μετάνοιαν εἰς σω‐ τη\\|ρίαν” ἐπ̣[ιφ]έρουσαν ἔχει τὴν ἀλγηδόνα ἐπίπροσθεν ἑαυ‐ τοῦ ἀεί. ὥσπερ ὁ ἔχων νεκρὸν καὶ ὀλοφυρόμε\\|νος αὐτὸν ὅσον |
| **14** | ὁρᾷ αὐτὸν κλαίει, οὕτως ὁ γενόμενος ἐν τοῖς φέρουσιν ἀλγη‐ |
| **15** | δόνα ὅσον ὁρᾷ αὐτὰ ὀλοφύρεται καὶ \ |
| **15** | ἑαυτοῦ ἔχει διὰ παντὸς τὴν ἀλγηδόνα. φέρε εἰπεῖν, οἷον γέ‐ γονέν τις ἐν νόσῳ ἀνιάτῳ· \\| ἐκ τοῦ πόνου ταύτης τῆς νόσου |
| **16** | ἔχει ἀλγηδόνα ἐπίπροσθεν. ἐὰν ἰατρός τις ἢ θεοῦ βοήθεια περιγράψῃ τὸ αἴτιον \\| τῆς ἀλγηδόνος νόσημα, εὐθέως ἀποβάλ‐ |
| **17** | λει τὴν ἀλγηδόνα καὶ λέγει· “ἔστρεψας τὸν κοπετόν μου εἰς χαρὰν ἐμοί”. \\| καὶ λέγει ὅτι· “ἤκουσεν κύριος καὶ ἐλέησέν |
| **18** | με”. καὶ ἵνα σαφέστερον εἴπω· Λάζαρος ὁ ἀδελφὸς τῶν περὶ τὴν Μαρίαν \\| καὶ Μάρθαν τεθνήκει, καὶ ἐν ὅσῳ ἐν τῷ τεθνάναι |
| **19** | ἦν, ἐλυποῦντο ἐκεῖναι καὶ εἰς τοσοῦτόν γε ὠλοφύροντο ὡς \ |
| **20** | τοὺς ἐληλυθότας ἐπὶ τῷ παρακαλέσαι κλαίειν μετ’ αὐτῶν. ὅτε δὲ εἶπεν· “Λάζαρε, δεῦρο ἔξω”, καὶ ἀπεβλήθη τὸ \\| πένθος, |
| **21** | οὐκέτι ὠδυνῶντο. ἀμέλει γοῦν καὶ συνπόσια ἐπετελοῦντο χαρισ‐ τήρια ὅτε εἶπεν, καὶ “Λάζαρος \\| εἷς ἦν τῶν ἀνακειμένων”. |
| **22** | ἐς ὅσον ἔχω τὰ αἴτια τῆς ἀλγηδόνος, διὰ παντὸς αὐτὴν ἐ‐ πίπροσθεν ἔχω. ἐὰν οὖν σὺ \\| ἐπακούσας καὶ τὰς μάστιγας |
| **23** | συμφερόντως οἷα βοήθημα ἐπίπονον προσαγάγῃς, θεραπευθεὶς |
| **23** | οὐκέτι ἀλγῶ. \ 19 ὅτι τὴν ἀνομίαν μου ἀναγγελῶ. |
| **24** | τοῦτο λέγει· ἀναγγέλ〈λ〉ων τὴν ἀνομίαν μου οὐ κρύπτω τὴν |
| **25** | ἀλγηδόνα· \ |
| **25** | νην ἔχω{ν} ὅτι γέγονα ἐν αὐτῇ. καὶ οὐ τοσοῦτόν γε ἀναγγε‐ λῶ αὐτὴν \\| ὥστε θελῆσαι εὑρεῖν τὸν θεραπεύοντα αὐτήν. “με‐ |
| **26** | ριμνήσω” γ̣οῦν “περὶ τῆς ἁμαρτίας μου”. οὐ πᾶς ἁμαρτάνων \ |
| **27** | κουσεν· “ἥμαρτες; ἡσύχασον”. εἰ ἦν ἡσυχάσας, ἐμερίμνα \ περὶ τῆς ἁμαρτίας αὐτοῦ, πῶς αὐτὴν ἀπ[ο]βάλῃ καὶ μηκέτι αὐτὴν ἐνεργήσῃ τῷ μηκέτι πεποιωμένος εἶναι κατ’ \\| αὐτήν. |
| **29** | 19 καὶ μεριμνήσω περὶ τῆς ἁμαρτίας μου. |
| **30** | ἐκ παραλλήλου δύναται ὧδε ἡ ἀνομία καὶ ἁμαρτία \ |
| **30** | ρῆσθαι. περὶ τούτου δὲ ὁ Ἰωάννης ἐν τῇ κατ’ αὐτὸν ἐπιστο‐ λῇ γ[ρ]άφει λέγων· “πᾶς ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν καὶ \\| τὴν |
| **31** | ἀνομίαν ποιεῖ, καὶ ἡ ἁμαρτία ἐστὶν ἡ ἀνομία”. “μεριμνήσω” οὖν “περὶ τῆς ἀνομίας μου” οὔσης ἁμαρτίας. ἀπαγγελῶ \\| γοῦν |
| **32** | αὐτήν, 〈οὐ〉 κρύπτω, οὐ περιμένω ὃ ἔξωθεν ἐλέγξαι, οὐ περι‐ μένω ἵνα ἄλλος μοι εἴπῃ ὅτι· “ἐν ἁμαρτίᾳ καὶ ἀνομίᾳ \\| εἶ”. |
| **33** | ἐλέγετο ἡμῖν ὅτι· “δ[ίκαι]ος αὐτοῦ”, φησίν, “κατήγορος ἐν πρωτολογίᾳ· ὡς ὅταν ἐπιβάλῃ ὁ ἀντίδικος, ἐλέγχεται”. \\| καὶ |
| **34** | ἐλάβομεν ἐκεῖνο· [λ]έ̣γει· “λέγε σὺ τὰς ἁμαρτίας πρῶτος, ἵνα |
| **35** | δικαιωθῇς”. μὴ περίμενε τὸν κατήγορον. ἐν πρω\ |
| **35** | τοῦ κατηγορ[ητέο]ν· ἐὰ̣ν̣ γὰρ [το]ῦτο γένηται, λοιπὸν κατ‐ |
| **271** | αισχύνεται ἐκεῖνος, ἐπεὶ σὺ ἐμερίμνησας περὶ τῆς \ |
| **1** | ας 〈σ〉ου, πῶς μηκέτι αὐτὴν ἐνεργῇς. |
| **1** | 20 οἱ δὲ ἐχθροί μου ζῶσιν καὶ κεκραταίωνται ὑπὲρ ἐμέ. διὰ τοῦτό σε \\| βοηθὸν ἐπικαλοῦμαι, διὰ τοῦτο εὐτρεπῆ |
| **2** | ἐμαυτὸν πεποίηκα πρὸς τὸ ὑπὸ σοῦ μαστιχθῆναι. ἐπειδὴ οὖν ἐκ τοῦ ἁμαρ\\|τάνειν με καὶ ἔχειν ἀνομίαν “ζῶσιν καὶ κεκρα‐ |
| **3** | ταίωνται ὑπὲρ ἐμέ”—τρέφονται γὰρ τὴν ἐμὴν κακίαν—, διὰ τοῦτο \\| ἃ αἰτῶ ποίησόν μοι· “μεριμνῶ” γὰρ “περὶ τῆς ἁμαρ‐ |
| **4** | τίας μου”. μάστιξον οὖν με, ἐπίπονα βοηθήματα προσάγαγε, |
| **5** | ἵνα ἰαθῶ· \ |
| **5** | νονται, συντρίβονται ὑπὸ τοὺς πόδας μου· Ἰησοῦς γὰρ μό‐ νος δύναται συν\\|τρῖψαι ὑπὸ τοὺς πόδας τῶν ἁγίων τὸν σατα‐ |
| **6** | νᾶν. καὶ πάλιν· “ὁ δὲ θεὸς τῆς εἰρήνης συντρίψει τὸν σατα‐ νᾶν ὑπὸ τοὺς πόδας ὑμῶν \\| ἐν τάχει”. ὅσον οὖν οὔπω συντέ‐ |
| **7** | τριπται οὐδὲ αὐτὸς οὐδὲ οἱ ἀνφ’ αὐτόν, ζῶσιν. 20 καὶ ἐπληθύνθησαν οἱ μισοῦν\\|τές με ἀδίκως. |
| **8** | ὅμως ἔπαινος μέγας ὅτι ἐμισεῖτο οὐ δικαίως. οἷον εἴ τις μισήσειέν τινα ὡς ὑπερήφανον οὐκ ὄν\\|τα ὑπερήφανον, ἀλλὰ καὶ |
| **9** | πάνυ γε ἄτυφον, ἀδίκως αὐτὸν μισεῖ. ἐμίσησαν τὴν Σωσάνναν |
| **10** | οἱ κατ’ αὐτῆς ἐπιβάντες \ |
| **10** | τήν. τοῦτο τὸ μῖσος ἄδικόν ἐστιν. ἐμίσησεν ἡ Αἰγυπτία τὸν Ἰωσήφ. τοῦτο τὸ μῖσος \\| ἄδικόν ἐστιν. |
| **11** | 21 ἐνδιέβαλλόν με, ἐπεὶ κατεδίωκον δικαιοσύνην. οὐκ ἔβλαπτον αὐτούς· οὐδεὶς γὰρ “δικαίως \\| τὸ δίκαιον |
| **12** | διώκων” καὶ καταδιώκων τὴν δικαιοσύνην—τὸ “κατεδίωκον” ὧδε οὐ τὸ μισητικῶς διώκειν, τὸ με\\|ταδιώκειν {ω} σημαίνει. |
| **13** | ὡς ἐὰν λέγῃ· “ζήτησον εἰρήνην καὶ δίωξον αὐτήν”. 21 καὶ ἀπέριψάν [με τὸ]ν ἀγαπη\\|τὸν ὡσεὶ νεκρὸν ἐβδελυγ‐ |
| **14** | μένον. |
| **14** | ἀγαθὰ ἐγὼ εἰς αὐτοὺς ἐνήργησα καὶ ἔδει ἀντὶ ἀγαθῶν ἀγα‐ |
| **15** | θά με λ̣[αβεῖ]ν παρ’ αὐ\ |
| **15** | παρέσχον ἀναισθητοῦντες οἷ κακῶν εἰσιν, καὶ ποίᾳ διαθέσει ἐγὼ πρὸς αὐ\\|τούς εἰμι τοιοῦτος οὐ συνχαίρων τοῖς κακοῖς |
| **16** | αὐτῶν, ἀλλὰ ἀγαπῶν αὐτοὺς καὶ ἐκτὸς τῶν κακῶν αὐτ[ο]ὺς θέλων \\| ποιῆσαι. τὸν ἀγαπητόν μ〈ε〉, ὃν ἔδει ἀγαπᾶσθαι, ὡς νεκρὸν ἐβδελυγμένον παραιτήσαντο, ὡς τὸν 〈ὀ〉δωδό\\|τα νεκρὸν |
| **18** | ἔφυγον ἀπ’ ἐμοῦ. |
| **18** | εὖ δὲ καὶ τὸ φάναι “τὸν ἀγαπητόν”, οὐ “τὸν ἀγαπώμενον”· |
| **18** | ἐμισεῖτο γάρ. 22 μὴ ἐνκα\\|ταλίπῃς με, κύριε· ὁ θεός μου, μὴ ἀποστῇς ἀπ’ |
| **19** | ἐμοῦ. |
| **19** | εἰ καὶ αὐτοὶ ἐνκατέλειψάν με ὅτι “κατεδίωκον δικαιοσύ‐ |
| **20** | νην”, \ |
| **20** | καταλείπει δὲ θεός τινα, ὅταν ἄξιος ᾖ τοῦ παθεῖν τὰ ἐπίπο‐ να. \\| οὐ τοῦτο δὲ λέγω, ὅτι οὕτως πεῖραν λαμβάνει τῶν ἐπι‐ |
| **21** | πόνων· οὐ καταλέλειπται, ἀλλ’ ὅτε τὰ ἐπίπονα ἔχων ἡττᾶται \ καὶ καταβάλλεται. τότε οὐκ ἐνκαταλεί〈πει〉ς με, ὅταν μὴ ἀ‐ ποστῇς ἀπ’ ἐμοῦ. ἐκολλήθην σοι, ἓν πνεῦμα πρός σε \\| γέγονα. |
| **23** | ὅτε οὕτω διαμένω, ἔχω σε παρόντα. εἰ προσκολληθῇ τις τῷ κυ‐ ρίῳ, καὶ ὁ κύριος αὐτῷ. “ἐκολλήθη ἡ ψυχή μου \\| ὀπίσω σου”. |
| **24** | 23 πρόσχες εἰς τὴν βοήθειάν μου, κύριε τῆς σωτηρίας |
| **24** | μου. |
| **25** | ἀφίστασαι ἀπ’ ἐ\ |
| **25** | κως οὐδ̣ὲ ἐὰν μεγαλορημον〈ῶ〉σίν τινες ἐπ’ ἐμέ. καὶ κύριος καὶ θεὸς \\| τῆς σωτηρίας μου εἶ. σωτηρία δὲ |
| **26** | οὐ σαρκῶν ἅπτετ[αι], οὐ περὶ τὰ ἐκτὸς εὑρίσκεται, ἀλλὰ περὶ αὐτὴν τὴν ψυχή̣[ν. αὕτ]η̣ \\| ἐστὶν ἡ λεγομένη σωτηρία αἰώνιος· |
| **27** | “ἐγένετ[ο” γὰ]ρ̣ “πᾶσιν τοῖς ὑπακούουσιν αὐτῷ”—ὁ Χριστὸς δηλονότι—“σωτηρία αἰώ\\|νιος”. οὔκ ἐστιν “αἰώνιος σωτηρία” |
| **28** | ἡ σαρκῶ[ν], ἣ̣[ν ἰατ]ροὶ προσάγουσιν, ἣν σῴζει κυβερνήτης τοὺς ἐνπλέοντας· \\| μεθ’ ὁλίγον γὰρ πάλιν τεθνήξονται οὗτοι. |
| **29** | ἡ̣ [τοῦ θεοῦ δὲ] σωτηρία αἰώνιός ἐστιν, αὐτός ἐστιν αὐτῶν ἡ |
| **29** | σωτηρία. \ |
| **30** | 1—2 εἰς τὸ τέλος, τῷ Ἰδιθούμ. [εἶπα]· φυλάξω τὰς ὁδούς |
| **30** | μου τοῦ μὴ ἁμαρτάνειν ἐν γλώσσῃ μου.\ εἷς τῶν ἱεροψαλτῶν ἐστιν. ἐν τῷ Ἔσδρᾳ [κ]α̣ὶ̣ ἐ̣ν̣ τῷ Ἀ‐ πολειπομένῳ μνήμη γίνεται ἑ̣κάστου ὀνόματος τῶν \\| ὑποβαλ‐ |
| **32** | λόντων. καὶ οὗτος οὖν εἷς ἐστιν αὐτῶν καὶ ἤτοι αὐτὸς πεποί‐ ηκεν τὸν ψαλμ̣[ὸ]ν εἰς τὸν Δαυίδ, ἢ γενάμε\\|νον παρὰ Δαυὶδ |
| **33** | λαβὼν ἀπήγγειλεν. ἔργον δέ ἐστιν̣ τῶν ἱεροψαλτῶν λέγειν τοὺ̣[ς ψα]λμοὺς καὶ οὓς αὐτοὶ \\| πεποιήκασιν καὶ οὓς ἄλλοι συνέ‐ |
| **34** | θηκαν. |
| **34** | ᾠδὴ οὖν ἐστιν αὕτη ἐπινίκι[ος. πλ]ει[στά]κις̣ [ἐνοχ]λοῦν‐ |
| **272** | τα ἔχει τὸν ἁμαρτωλόν, \ |
| **1** | αὐτὸν καὶ ὑπὸ χεῖρα λαβεῖν ἀναπέμπει τὴν ᾠδήν· οὐδεὶς γὰρ ἔτι ἐν τῷ πολεμεῖν \\| καὶ πολεμεῖσθαι ἐπινίκιον ᾄδει, ἀλλ’ ἐν |
| **2** | τῷ νενικηκέναι. αὐτίκα γοῦν καὶ Μωυσῆς καὶ πᾶσα ἡ Ἰουδαι‐ κὴ πλη\\|θὺς οὐχ ὅτε εἶχαν πρὸς τὸν Φαραώ, τὴν ἐπινίκιον εἶ‐ πον ᾠδήν, ἀλλ’ ὅτε εἶδον αὐτὸν ὑποβρύχιον γεγενημέ\\|νον· |
| **4** | “ᾄσωμεν τῷ κυρίῳ, ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται· ἵππον καὶ ἀναβά‐ |
| **5** | την ἔριψεν εἰς θάλασσαν”. ὅτε ἐρίφη ὁ ἵππος καὶ \ |
| **5** | βάτης αὐτοῦ εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ ἅρματα Φαραὼθ καὶ τὴν δύ‐ ναμιν ὁ θεὸς ἔριψεν εἰς θάλασσαν τὴν ἐρυθράν, \\| τότε ἡ ἐπι‐ |
| **6** | νίκιος καιρίως ἀνεπέμφθη ᾠδή. καὶ Δαυὶδ ἐν τῷ δεκάτῳ ἑβδό‐ μῳ ψαλμῷ· “ἐν ἡμέρᾳ, ᾗ ἐρύσατο αὐτὸν ἐκ χειρὸς πάν\\|των τῶν |
| **7** | ἐχθρῶν αὐτοῦ καὶ ἐκ χειρὸς Σαούλ, τότε εἶπεν· ἀγαπήσω σε, κύριε ἡ ἰσχύς μου”, καὶ τὰ ἄλλα ὅσα περιέχει ἡ ᾠδή. \\| προσ‐ |
| **8** | ευχὴ πρὸ τοῦ πολέμου καὶ ἐν τῷ πολέμῳ, ἐπινίκιος δὲ ὕμνος καὶ ᾠδὴ μετὰ τὴν καθαίρεσιν τοῦ πολέμου, \\| μετὰ τὸ ἁλῶναι |
| **9** | τοὺς πολεμίους. |
| **9** | “εἶπα· φυλάξω τὰς ὁδούς μου τοῦ μὴ ἁμαρτάνειν ἐν γλώσσῃ |
| **9** | μου”. |
| **10** | σχεδὸν \ |
| **10** | νεται. πρὸς τὸν ἁλόντα νεανίαν ἡ πόρνη ἡ ἐν ταῖς παροιμί‐ αις \\| προσωποποιουμένη ἤτοι γυνὴ οὖσα ἢ δόξα ψευδὴς ἢ ἀπάτη τις ἀπὸ λόγων ἀρξαμένη ἑλεῖν αὐτὸν δε\\|δύνηται. εἴρηται γοῦν· |
| **12** | “ἀπεπλάνησεν αὐτὸν πολλῇ ὁμιλίᾳ” ἢ 〈αἱ〉μυλίᾳ. “βρόχοι〈σ〉 δὲ τ〈οῖσ〉 διὰ χειλέων ἐξώκειλεν αὐτόν”. \\| καὶ ὅρ[α γε, ὅτι] |
| **13** | ἀρχὴ τῆς ἁμαρτίας γέγονε λόγος. καὶ οἱ πρεσβύτεροι γοῦν οἱ κατὰ Σωσάννης μανέντες λόγον \\| ἐκίνησαν πρὸς αὐτήν. |
| **14** | ὅταν τις οὖν μὴ ἁμαρτήσῃ ἐν γλώσσῃ, καλῶς ἀνύει τὰς ὁ‐ |
| **15** | δούς· εἶπον γὰρ ὅτι ἀρχὴ \ |
| **15** | καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου πάλιν πάντων τῶν καλῶν ἔργων ἀρχὴ λό‐ γος \\| ἐστίν. ἀλλὰ οὐ περὶ ἐκείνων τῶν ὁδῶν τέως λέγει. προσ‐ έθηκεν δέ· “τοῦ μὴ ἁμαρτάνειν ἐν γλώσσῃ μου”. \\| οὐ ταὐτὸν |
| **17** | δὲ τὸ ἁμαρτάνειν ἐν γλώττῃ καὶ τὸ λέγειν· “ἡ γλῶττά μου μελετήσει τὴν δικαιοσύνην σου”. “ἀρχὴ τῶν \\| λόγων σου ἀλή‐ |
| **18** | θεια”. ἡ αἰτία τοῦ λέγειν με τοὺς λόγους σου ἡ ἀλήθειά σού ἐστιν. ταύτην φανερώσω 〈ἐὰν〉 \\| γνῶ αὐτήν. ἐπὶ τῶν ἀρετῶν |
| **19** | οὖν καὶ τῶν εὖ ἐχο̣υσῶν ὁδῶν ἡ ἀλήθεια ἀρχή ἐστιν, αἰτία. |
| **20** | ἐπὶ δὲ \ ἀφ’ ὧν ἐκκλίνειν προσήκει, λόγος ἀρχή ἐστιν, ὡς \\| ἤδη εἴ‐ |
| **21** | ρηται. |
| **21** | 2 ἐθέμην τῷ στόματί μου φυλακήν. μνημονεύει, πῶς εἶπεν “μὴ ἁμαρτάνειν ἐν γλώς\\|σῃ”· “ἐθέ‐ |
| **22** | μην ἐν τῷ στόματί μου φυλακήν”. ἐπεὶ γὰρ “ἐκ τῶν λόγων τις ἑαυτοῦ δικαιοῦται καὶ ἐκ τῶν λόγων αὐτοῦ \\| κατακρίνεται”, |
| **23** | δεῖ τῷ στόματι περιθεῖναι φυλακήν, ἵν’ οὕτω τὰ μὲν εἴπω, τὰ δὲ μή, τὰ ὠφέλιμα λέγωμεν, \\| τὰ βλάπτοντα σιωπῶμεν· οὐ‐ |
| **24** | δὲ γὰρ ἅμα τις δύναται τοὺς λόγους προφέρειν τοὺς δικαιοῦν‐ |
| **25** | τας καὶ καταδικάζον\ |
| **25** | τοιοῦτόν τι μετ’ αἰνιγμοῦ ἐν ταῖς παροιμίαις εἴρη[τ]αι· “θάνατος καὶ ζωὴ ἐν χειρὶ γλώσσης”. “χεὶρ” δὲ \\| [“γλώ]σσης” |
| **26** | ὁ λόγος ἐστίν, ἐνέργεια γλώσ〈σ〉ης. ὁ λαλῶν τὰ ὠ[φ]ε̣λοῦντα καὶ εἰς βασιλείαν εἰσάγοντα ζωὴν ἔχει \\| ἐν τῇ γλώσσῃ. ὁ δὲ |
| **27** | τὰ ἐναντία καὶ ἀπηγορευμένα, θάν̣[ατ]ο̣ν ἔχει ἐν τῷ λόγῳ ἑ‐ αυτοῦ “γλῶσσα{ν}” ὀνομαζομέ\\|ν〈ῳ〉. καὶ ἐν ἄλλῃ γραφῇ λέγει |
| **28** | ὅτι· “τοῖς λόγοις σου ποί[ησον ζυγὸ]ν καὶ σταθμόν”. ἐσταθμισ‐ μένως δεῖ λέγειν, \\| ζυγὸν δεῖ ἔχειν καὶ βάλλειν ἐφ’ ἑκάστης |
| **29** | τρυτάνης το[ὺς λόγου]ς̣. καὶ ἐὰν καταταλαντεύωσιν οἱ ὀρθοὶ \ |
| **30** | λόγοι, ἐκείνους αἱρεῖσθαι καὶ ἀπαγγέλλειν προσήκει, τοὺ[ς δὲ φαύ]λους ἀποστρέφεσθαι. πάλιν λέγεται· “χείλη \\| σοφῶν |
| **31** | δέδεται αἰσθήσει”. ὅταν ᾐσθημένως λέγ[ῃ τις, δ]έδεται τὰ χείλη, οὐ παντὶ λόγῳ αὐτὰ ἀνοί〈γ〉ει, \\| ἀλλὰ τῷ ὠφελ̣[οῦ]ν̣‐ |
| **32** | τι. “τὰ χείλη μου ἀνοίξω καὶ τὸ στόμα μου ἀναγγελεῖ τὴν αἴ‐ νεσίν σου”. 〈ὁ〉 δεδεμένα τὰ χείλη 〈ἔχων〉 \\| αἰσθήσει αἰσ̣[θη‐ |
| **33** | θ]εὶς ὅτι ὠφελοῦντά ἐστιν ἃ μέ̣λ̣λει λέγειν, ἤνοιξεν αὐτά. |
| **273** | ὅταν δὲ βλάπτωσιν τὰ \ |
| **1** | χείλη τῇ αἰσθήσει, δεσμεῖ τὸν λόγον. 2—3 ἐν τῷ συνστῆναι τὸν ἁμαρτωλὸν \\| ἐναντίον μου ἐκω‐ |
| **2** | φώθην καὶ ἐταπεινώθην καὶ ἐσίγησα ἐξ ἀγαθῶν. πολλάκις ἐπιφαινόμενος ὁ ἁμαρτω\\|λὸς ἐρεθίζει καὶ ἐκκα‐ |
| **3** | λεῖται εἰς τὰ φίλα αὐτῷ. ἄν ποτε οὖν συνστῇ, παρ’ ἡμᾶς δὲ γίνεται αὐτὸν τὸ συνστῆναι· \\| εἰ μὴ γὰρ δῶμεν αὐτῷ τόπον, |
| **4** | οὐ δύναται συνστῆναι. τὸ συνστῆναι δὲ οὕτως συνστάδην πολε‐ |
| **5** | μῆσ̣αι. δεῖ σιω\ |
| **5** | συνστὰς ὁ ὄφις κατέναντι τῆς Εὕας ἠρέθιζεν αὐτῆ[ς τὸν λ]ό‐ γον καὶ \\| ἔβλαψεν αὐτήν. ἔδει δὲ σιωπῆσαι καὶ αἴσθησιν λα‐ |
| **6** | βόντα τῆς ἑαυτοῦ ἀσθενείας ἢ τῆς προλαβούση[ς ἁμ]αρτίας \ μὴ λαλῆσαί τι πρὸς αὐτόν, ἀλλὰ σιγῆσαι ἐξ ἀγαθῶν. τὸ δὲ |
| **7** | “σιγᾶν ἐξ ἀγαθῶν” οὐ τοῦτο λ〈έγ〉ει “μὴ λέγειν τὰ ἀγαθά”, ἀλλ’ ἐκ \\| τῶν ἀγαθῶν σιωπὴν ἔχειν νενοημένην. οἷον ἀρετὴν ἀναλαβὼν σώφρονο〈σ〉 ἔγνων ὅτι οὐ δεῖ ἀ̣[πο]\\|κριθῆναι ἐκ τοῦ |
| **9** | ἀγαθοῦ, τουτέστιν τῆς σωφροσύνης. ἐσιώπησα πρὸς τὴν συνστά‐ |
| **10** | δην φανεῖσαν κ[αὶ] \ |
| **10** | ὁ νεανίας ἐκεῖνος μηδὲν ἦν ἀποκρινόμενος ἀπὸ νοήσεως ὀρ‐ θῆς \\| πρὸς τὴν πόρνην, οὐκ “ἀπεπλανᾶτο πολλῇ ὁμιλίᾳ” οὐ‐ δὲ “ἡλίσκετο βρόχοις τῶν χειλέων ἑαυτοῦ”. ἐσίγησα \\| οὖν |
| **12** | ἐπελθόντων μοι τῶν ἀγαθῶν τῶν πειθόντων με μὴ ἀποκρίνασθαι |
| **12** | ἐκείνῳ. οὐ λέγ̣ε̣[ι]· “ἐ̣σίγησα, ἵνα μὴ \\| λαλῶ τὰ ἀγαθά”, ἀλλ’ “ἵ‐ |
| **13** | να μὴ λαλῶ τὰ ἐρεθίζοντα”. γέγονέν μοι δὲ αὕτη ἡ σιωπὴ ἐκ νοή̣[σεως τ]ῶν ἀγαθῶν \\| τῶν κωλυόντων τὴν τοιαύτην ὁμιλίαν. |
| **15** | “ἔστιν σιωπῶν εὑρισκόμενος σοφός”. ὁ οὕτω σιωπῶν εὑρίς\ |
| **15** | σοφός. καὶ σοφόν γέ ἐστιν τὸ γνῶναι τίνι λαλῆσαι δεῖ καὶ τίνι μὴ καὶ πότε προενεγκεῖν λόγους \\| καὶ πότε μή. “ἔστιν” |
| **16** | οὖν “σιωπῶν εὑρισκόμενος σοφός, καὶ ἔστιν σιωπῶν, οὐ γὰρ ἔχει ἀπόκρισιν”. \\| καὶ οὗτος ἔχει ἠρέμα τινὰ φρόνησιν· γνοὺς |
| **17** | γὰρ ὅτι οὐκ ἔχει ἀπόκρισιν, ἡσυχάζει. “καὶ ἔστιν σιωπῶν \ εἰδὼς καιρόν”. οὗτος τέλειός ἐστιν. |
| **18** | 3 καὶ τὸ ἄλγημά μου ἀνεκαινίσθη. τότε τὸ ἄλγημα ἀνακαι\\|νίζεται συνστάντος τοῦ ἁμαρτωλοῦ. |
| **19** | ἐν ἀναπολήσει γέγονεν ὧν ἔπραξεν, ἐφ’ οἷς ἀλγεῖν δεῖ. καὶ |
| **20** | ὥς\ τιν τὸ οἰκῆσαι ἐν οἴκῳ πρώτως. ἀνα\\|καινισμὸς οὖν ἐστιν τὸ |
| **21** | ἤδη μαρανθὲν καὶ ἡσυχάζον ἀγαγεῖν εἰς τὸ ἀνθεῖν. “τὸ ἄλγη‐ μά μου” οὖν \\| “ἀνεκαινίσθη”. εἰρηκὼς ὅτι· “ἐφύλαξα τὰς ὁδούς μου τοῦ μὴ ἁμαρτάνειν ἐν γλώσσῃ μου”, ἔγνων \\| ὅτι ἥμαρτον. |
| **23** | “ἀνεκαινίσθη” οὖν “τὸ ἄλγημά μου”. μακάριον δέ ἐστιν τὸν ἡμαρτηκότα ἐν ἀνακαι\\|νισμῷ τοῦ ἀλγήματος γενέσθαι καὶ μὴ |
| **24** | τῆς ἡδονῆς· ὁ γὰρ χαίρων ἐφ’ οἷς ἔπραξεν καὶ αὖθις αὐτὰ |
| **25** | εἰς μέσον \ |
| **25** | δεῖ φυλάττειν τὰς ὁδοὺς καὶ μὴ δεῖ{ν} ἐν γλώττῃ 〈ἁμαρτάνειν〉, \ ἀνακαινίζει{ν} τὸ ἄλγημα κλαίων καὶ λυπούμενος “τὴν κατὰ θεὸν λύπην τὴν μ[ετάνοι]αν ἐργα\\|ζομένην”. ἐν αὐτῷ ὅλως |
| **27** | τῷ μεταγιγνώσκειν ἀλγεῖ ὅτι ὅλως γέγονεν ἐν τοιούτοις. 4 ἐθερμάνθη ἡ κ[αρ]\\|δία μου ἐντός μου. |
| **28** | δύναται λέγειν ὅ̣τ̣ι· ἡ καρδία μου ὥσπερ θέρμην προσέλα‐ βεν καὶ ἐκ τοῦ ἀνακαινισμ[οῦ] \\| τοῦ ἀλγήματος. |
| **29** | δύναται δὲ καὶ τοῦτο εἰπεῖν· ἐπεὶ σφοδρῶς καθηψάμην ἐμαυ‐ |
| **30** | τοῦ καὶ ὀλοφύρομαι καὶ ἀπο\ |
| **30** | ἡ καρδία μου”, διάπυρος γέγονεν. “ἐν” αὐτῇ γοῦν “τῇ μελέτῃ μου ἐξεκάη πῦρ” \\| ἀναλίσκον καὶ ☩φλουρουντα☩ με· ἦσαν γὰρ |
| **31** | χόρτος καὶ ξύλα καὶ τὰ ἄλλα. οὐ μόνον ἐν τῷ τελειοῦσθαι ἔχω τὸ πῦρ \\| τοῦτο τὸ ἀναλωτικὸν τῶν χορτώδων, ἀλλὰ καὶ |
| **32** | τῷ μελετᾶν μου τὸ [ἄλγ]ημα. εὖ δὲ καὶ τὸ “ἐντός μου”. \\| ἐνίων ἡ καρδία θερμαίνεται |
| **33** | ὥστε τὴν θέρμην καὶ ἐπὶ τὰ ἔξω χωρῆσαι. ο[ἱ γοῦ]ν̣ γαμοῦντες καὶ πυρούμενοι \\| οὐκ ἔχουσιν ἐντὸς τὴν καρδίαν θερμανθεῖσαν, |
| **274** | ἀλλ’ ἐπὶ τὰ ἔξω χωρήσασα ἔχει τὸν ἐνπρησμόν. \ |
| **1** | λέγηται· “ἐταράχθην καὶ οὐκ ἐλάλησα”. ὁ σχὼν κατὰ διάνοιαν τάραχόν τινα ἢ ἐν λογισμοῖς καὶ μη\\|δὲν ἐνεργήσας κατὰ τὴν |
| **2** | ταραχὴν τῶν λογισμῶν μηδὲ εἰπών, ἔχει τὸ τεταράχθαι καὶ μὴ λελαληκέναι. ὁ τοιοῦτος \\| ἐντὸς ἔχ̣ει τὴν καρδίαν τεθερμαν‐ |
| **3** | μ̣ένην. |
| **3** | 4 καὶ ἐν τῇ μελέτῃ μου ἐκκαυθήσεται πῦρ. τὸ ἐντός μου. καὶ οὕτω \\| καθ’ ἕκ̣[ασ]τ̣ον ἡμῶν ἄνθρωποι |
| **4** | δύο συνεστήκασιν, ὧν ὁ μὲν ἔξω, ὁ δὲ ἔσω. ὅταν τοίνυν ταρα‐ |
| **5** | χὴ γένηται τῇ ψυχῇ καὶ μὴ ἐπὶ τὸν \ |
| **5** | ραχὴν μεταγάγῃ, ἀλλὰ τηρήσῃ αὐτὴν ἔνδον ὥστε καταγνῶναι αὐ‐ τῆς καὶ ἀποδακρύσασθαι αὐτή〈ν〉, \\| ἐντὸς ἔχει τὴν καρδίαν |
| **6** | θερμανθεῖσαν, οὐχ ἵνα πράξῃ, ἀλλ’ ἵνα μὴ πράξῃ. ἐν τῇ ἐμῇ μελέτῃ ἐκκαίεται τὸ πῦρ. ἐν τῇ \\| [ἄλ]λ̣ων φωνῇ |
| **7** | καὶ πράξει καὶ διανοίᾳ ἐκκαίεται πῦρ ψαῦον αὐτῶν, πυρ〈οῦ〉ν αὐτούς. “ἀνεκαύθη ἡ καρδία αὐτῶν ὡς κλί\\|[βα]νος πυρός”. ὧ‐ |
| **8** | δε ἡ μελέτη ὡς πῦρ ἐξεκάη ἔχουσα ὕλην ὑποκειμένην καυστήν. ἡ δὲ μελέτη καὶ ἡ θέρμη τοῦ ἁγίου \\| ἡ δ̣ιάπυρος, ἡ γινομένη |
| **9** | ὑπὸ τοῦ ζέοντος πνεύματος. ἐκκαίεται οὖν τὸ πῦρ, ἵν’ ἐν‐ |
| **10** | εργήσῃ τι, οὐχ ἵνα βλάψῃ καὶ ἀναλώσῃ. \ |
| **10** | μῶν ἦν καιομένη ἐν τῇ ὁδῷ, ἡνίκα διήνοιγεν ἡμῖν τὰς γραφάς”; ἡ καῦσις αὕτη ἐπαινετή ἐστιν. \\| καὶ ἐπὶ τῶν τεχνητῶν δὲ |
| **11** | σκόπει· ἔνια θερμαίνεται, ἵνα μεταρυθμισθῇ καὶ εἰς σκεῦος μεταβῇ, χρυσός, ἄργυρος. \\| ἐὰν δὲ πυρωθῇ ξ[ύλα] ἢ̣ ἄλλο τι, |
| **12** | ἡ θέρμη βλαβερά ἐστιν. |
| **12** | 4 ἐλάλησα ἐν γλώσσῃ. εἰ καὶ οὐκ ἔασα αὐτὴν ἔξω γενέσθαι, \\| ἀλλ’ ἐντός μου |
| **13** | μείνασα πύρωσιν ἐκ μελέτης μοι περιεποιήσατο, τῇ δὲ γλώττῃ ἐλάλησα λοιπόν· “γνώρισόν μοι, κύριε, τὸ πέρας \\| μου”. ἀπὸ |
| **14** | γλώττης τῆς ἐμῆς εἶπον τοῦτο· γλῶσσα γὰρ ἡ κατὰ φύσιν τοῦ |
| **15** | ἔχοντος αὕτη ἐστίν· οἷον ὁ σώφρων τὰ σω\ |
| **15** | γλώττῃ τῇ ἑαυτοῦ λαλεῖ, τοῦ σώφρονος, οὐκ ἐν γλώττῃ τοῦ ἀν‐ θρώπου. καὶ ὁ 〈θ〉ηρῶν μὲν τὸ πέρας \\| ἑαυτοῦ μαθεῖν καὶ τῷ |
| **16** | θεῷ προσάγων τὴν πεῦσιν, τῇ ἐμῇ γλώττῃ, οὐ τῇ δολίου ἀν‐ θρώπου, ἀλλ’ ἐμοῦ τοῦ θέλοντος γνῶναι τὸ \\| πέρας μου ἐν |
| **17** | γλώττῃ ἐλάλησα. ὁ λόγος μου οὗτος οὐκ ἐπίπλαστός ἐστιν. ὅταν τις ὑποκριτὴς λέγῃ περὶ σωφρο\\|σύνης οὐκ ὢν σώφρων, οὐ |
| **18** | τῇ ἑαυτοῦ γλώττῃ λαλεῖ. ὁ δὲ σώφρων ὅτε περὶ σωφροσύνης διεξέρχεται λόγους, τῇ τοῦ \\| σώφρονος γλώττῃ λαλεῖ. οὐδεὶς |
| **19** | οὖν ὑποκριτὴς τῇ κατὰ φύσιν γλώττῃ λαλεῖ, ἀλλὰ τῇ ἐπιπλάσ‐ |
| **20** | τῳ. ὁ λύκος \ |
| **20** | τῇ Χριστοῦ ποίμνῃ, λαλεῖ οὐ τῇ 〈γλώττῃ〉 τῇ ἑαυτοῦ, ἀλλὰ μιμεῖται τὴν τοῦ προ\\|βάτου φωνήν, ἵν’ ὡς ὅμοιος ὁμοίοις |
| **21** | συντυχὼν βλάψῃ. |
| **21** | 5 γνώρισόν μοι, κύριε, τὸ πέρας μου καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν \\| ἡμερῶν μου, τίς ἐστιν. |
| **22** | θεώρει ὡς μετανοοῦντός ἐστιν πρόσωπον τὸ ταῦτα λέγ〈ο〉ν. παρέστη μοι φυλάξαι τὰς ὁδούς \\| μου, θεῖναι τῷ στόματί μου |
| **23** | φυλακήν. συνστάντος τοῦ ἁμαρτωλοῦ κατεναντίον μου καὶ ἐρε‐ θίζοντος, ἀγαθὰ ἔλαβον \\| ἐν διανοίᾳ τὰ πείσαντά με μὴ λα‐ |
| **24** | λῆσαι αὐτῷ. τοῦτο οὖν λέγω· ἐπεὶ πολλῶν ἐμαυτὸν ἐθεώρησα |
| **25** | λειπόμενον—μόλις γὰρ ἠρ\ |
| **25** | μοι, κύριε, τὸ πέρας μου”, ἵνα γνῶ, πόσος μοι λείπεται χρό‐ νος τῆς ζωῆς, εἰ αὐτάρκης ἐστὶν \\| π̣ρὸς τὸ τελειωθῆναι καὶ |
| **26** | πληρωθῆναι. οὕτω γοῦν καὶ ἄλλος ἔλεγεν· “τὴν ὀλιγότητα |
| **27** | ρῶν μου”. τρόπον τινὰ ἐν τῇ ἡμισείᾳ̣ τῶν ἡμερῶν τῶν ἀπὸ τοῦ ἁγίου φωτὸς \\| γινομένων εἰμί. μή με οὖν ἀναγάγῃς οὕ‐ |
| **28** | τως. πλήρωσον οὖν τὰς ἡμέρας μου. πληροῖ δὲ ὁ θεὸς τάς τι‐ νων ἡμέρας \\| 〈οὐκ〉 αὔξησιν αὐτῶ〈ν〉 παρέχων· ὅταν γὰρ λέγῃ |
| **29** | ὅτι· “μακρότητι ἡμερῶν ἐνπλήσω αὐτὸν” περὶ τοῦ δικαίου, οὐ |
| **30** | τοῦτο λέ\ |
| **30** | πολλὰ ἔτη ζήσαντες. |
| **30** | “καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἡμερῶν μου”. \ δύναται καὶ “τὸν ἀριθμὸν τ[ῶ]ν ἡμερῶν μου” εἰπεῖν ὅτι· πολλά με ἐφώτισας, ἐν ἡμέραις γέγονα· ἕκαστος \\| γὰρ φωτισ‐ |
| **32** | μὸς ἡμέρα ἐστί̣[ν]. τὸν ἀριθμὸν οὖν τῶν φωτισμῶν μου δήλω‐ |
| **275** | σόν μοι, ἵνα γνῶ, τί μοι λείπει. \ |
| **1** | λαβὼν τέχνης ἢ ἐπιστήμης, μήπω δὲ τελείαν γνῶσιν ἐσχηκὼς τῆς παιδεύσεως—λέγει· “φανέ\\|ρωσόν μοι, τίνα ἐστὶν τὰ φω‐ |
| **2** | τεινὰ τῆς ἐπιστήμης, ἵνα γνῶ, ποῖα ἔχω καὶ ποῖα λείπομαι”. μακάριόν ἐστιν τὸ ἀριθμητὰ \\| ἔχειν πράγματα καὶ ἔργα |
| **3** | καὶ νοήματα, τὰ ἄξια τοῦ ἀριθμεῖσθαι. ἀμέλει γοῦν περὶ τῆς πόρνης λέγεται· “ἀναρίθμητοί εἰσιν, \\| οὓς πεφόνευκας”. οὐ |
| **4** | τοῦτο λέγει πάντως ὅτι ἄπειροί εἰσιν, ἀλλ’ οὐκ ἄξιοι τοῦ |
| **5** | ἀριθμεῖσθαι. ἐν οὐδενὶ λόγῳ ἢ ἀριθμῷ \ |
| **5** | 5 ἵνα γνῶ τί ὑστερῶ ἐγώ. |
| **5** | ἐὰν μάθω τὸν ἀριθμὸν τῶν ἡμερῶν μου καὶ τὸ πέρας μου, μέχρι πό[τ]ε̣ [π]αραγίνεται, \\| γιγνώσκω, ἐν τίσιν ὑστερῶ, |
| **6** | τίνα ἐστὶν ἃ οὔπω ἔμαθον. οἱ πόθον οὖν ἐνποιοῦντες ἐπιστή‐ μης [ὁ]λοσχ[ερέ]σ̣τερον \\| ἅμα τῷ ἄρξασθαι λέγουσιν αὐτοῖς |
| **7** | τὰ θεωρήματα τὰ καταλ〈η〉φθέντα αὐτοῖς, ἵνα καὶ γνῶσιν, ὅ‐ σων λείποντ[α]ι, καὶ πό\\|θον λάβωσιν τοῦ κατορθῶσαι καὶ ἀνα‐ |
| **8** | λαβεῖν. |
| **8** | 6 ἰδοὺ παλαιστὰς ἔθου τὰς ἡμέρας μου. ἡ προτέρα ἀνάγνωσις ἡ δ̣η\\|μω〈δε〉στέρα αὕτη ἐστίν· “παλαι‐ |
| **9** | ὰς ἔθου τὰς ἡμέρας μου”. οὔκ εἰμι νέος ἢ νεοπαγής, οὐ νῦν |
| **10** | τοῦ ζῆν ἀρξάμενος, ἀλλὰ “παλαι[ὰς] \ |
| **10** | καὶ τοῦτο δὲ ῥητέον· ἀεὶ τὸ ἐπερχόμενον παλαιοῖ τὸ φθά‐ σαν. οὕτω γοῦν νόμοι παλαιοῦ̣[νται]. \\| τοῦτο οὖν λέγει· τὰς |
| **11** | παλαιὰς ἃς εἶχον ἡμέρας, ὅτε κατὰ τὸν παλαιὸν ἔζων ἄνθρω‐ πον, πεπαλαίωνται, ἀπῆλθαν· τὸν \\| νέον ἐνεδυσάμην. |
| **12** | ὁ μέντοι πρόχειρος ἐρεῖ ὅτι· “ἰδοὺ γέρων γέγονα. γνώ‐ |
| **12** | ρισόν μοι τὸ πέρας, πότε ἀποθνῄσκω”. “ἰδοὺ παλαις\\|τὰς ἔθου τὰς ἡμέρας μου”. ἐπεὶ ὁμώνυμόν |
| **13** | ἐστιν τὸ ὄνομα τὸ “παλαιστήσ”—σημαίνει δὲ καὶ τὸν ἀ̣[θλοῦ]ν‐ τα ἐν πάλῃ, δηλοῖ \\| δὲ καὶ μέτρον τι—, ἀμφοτέρως αὐτὸ ἐκ‐ |
| **14** | λαβεῖν ἔστιν. λέγει ὅτι· “τὰς ἡμέρας μου ἐν πάλῃ κ̣[α]ὶ̣ [ἀ‐ |
| **15** | γ]ω̣νίζεσθαι ἔθου”· ἀεὶ γὰρ \ |
| **15** | ὁτὲ μὲν πειρασμὸς ἀνθρώπινος λαμβάνει καὶ τὰ ἀνθρώπινα πά‐ θη πολεμεῖ καὶ παλαίει, \\| ποτὲ πονηραὶ δυνάμεις· “οὐκ ἔστιν” |
| **16** | γὰρ “ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα”—ἡμῖν, ἄλλοις δὲ ναί—, “ἀλλὰ πρὸς ἀρχάς, πρὸς τὰς \\| ἐξουσίας”. ἵνα ᾖ τοῦτο, “ἀγῶνας |
| **17** | ἔθου τὰς ἡμέρας μου”. |
| **17** | δύναται δὲ καὶ ἐπὶ μέτρου λεχθῆναι· ὡς πρὸς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος αἱ \\| ἡμέραι ἃς ζῶ, παλαιστοῦ λόγον ἐπέχουσιν. |
| **18** | καὶ ὥσπερ πάντα τὰ ἔθνη λέγει πολλὰ ὄντα “σταγόνα ἀπὸ κά‐ δου”—ὡς πρὸς τὸν κάδον \\| τῶν λογικῶν σταγὼν ὅλα τὰ ἔθνη |
| **19** | εἰσίν—καὶ “ῥοπὴ〈ν〉 ζυγοῦ”—μέχρι τοῦ ῥέψαι καταταλαντεύ‐ |
| **20** | ει τὸ βάρος, οὐχ ὥστε κάτω \ |
| **20** | ὡς πρὸς τὸ μέγεθος τῶν {παλ}αἰών〈ων〉 καὶ τὴν μακρότητα τῶν ἡμερῶν, ἣν ὑφίσταται ὁ δυ\\|νάμενος εὖ διάγειν· “ὁ φιλῶν”, |
| **21** | λέγει, “τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα μακροχρόνιος ἔσται”. καὶ οὐκ ἤδη κατὰ τὸ ῥητὸν τοῦτο εὑ\\|ρίσκεται. |
| **22** | 6 καὶ ἡ ὑπόστασίς μου ὡσεὶ οὐδὲν ἐναντίον σου. |
| **22** | τὸ τῆς ὑποστάσεως ὄνομα πολλὰ σημαίνει. ἐπὶ τοῦ παρόν\ τος δὲ δύο σημαινομένων χρεία. λέγεταί ποτε ἡ οὐσία ὑπό‐ |
| **23** | στασις· ὡς ὅταν λέγηται ὁ υἱὸς “χαρακτὴρ τῆς θεοῦ ὑποστά‐ σεως”, \\| τῆς θεοῦ οὐσίας καὶ ὑπάρξεως. λέγεται δὲ ὑπόστασις |
| **24** | καὶ ἡ τελεία ὑπομονὴ καθ’ ἣν ὑφίσταταί τις τὰ ἐπίπονα. λέ‐ |
| **25** | γει οὖν ἀμ\ |
| **25** | ὡς οὐδέν ἐστιν”, ὡς πρὸς σὲ μεγάλην τινὰ οὐσ〈ί〉αν. καὶ ὀ‐ φείλουσα εἶναι \\| τελεία κατὰ σὲ τὸν πατέρα, ἠλάττωσα αὐτήν. |
| **26** | καὶ ὅτι τοῦτο οὕτως ἔχει, λέγει περί τινων· “υἱοὶ Σιὼν οἱ τίμιο[ι οἱ ἐπηρ]μένοι χ[ρυ]\\|σίῳ καὶ ἀργυρίῳ πῶς ἐγενήθησαν |
| **27** | εἰς ἀγγεῖα ὀστράκινα”; ἰδοὺ ἠλαττώθη αὐτῶν ἡ οὐσία. νοη‐ τῶς δε̣ῖ̣ τ̣[ο]ῦ̣τ̣[ο] λ̣αβεῖν· \\| ὀστράκινα σκεύη γεγένηνται. λοι‐ |
| **28** | δορούμενον τὸ χρυσίον ἐλαττοῦται καὶ τῆς τιμῆς ἑαυτοῦ πολὺ ἀπολείπεται. ὁ μὴ συ̣[νιεὶς] \\| τὴν προσοῦσαν αὐτῷ τιμὴν θε‐ |
| **29** | όθεν, “συνπαραβάλλεται τοῖς κτήνεσιν τοῖς ἀνοήτοις”, καὶ |
| **30** | ἡ ὑπόστασις αὐτοῦ δι’ εὐτέλε̣ι̣[αν] \ |
| **30** | ἐπειδὴ δὲ καὶ τὴν ὑπομονὴν σημαίνει, λέγει ὅτι· εἰ καὶ ὑπέμεινα ποθῶν ἰδεῖν τὸ πέρας μου καὶ \\| παρακαλῶ ἵνα γνω‐ |
| **31** | ρίσῃς μοι τοῦτο, ἀλλ’ οὖ̣ν γε ἡ ὑπομονή μου αὕτη ἡ οὕτως |
| **31** | 〈ὡσ〉 πρὸς σὲ βραχεῖά τίς ἐστιν. 6 πλὴν τὰ σύν\\|παντα ματαιότης, πᾶς ἄνθρωπος ζῶν. |
| **32** | διχῶς τοῦτο γνῶναι δεῖ· τὰ μὲν πάντα τὰ διὰ τὸν ἄνθρωπον ματαιότης ἐστίν, \\| ὡς ἀρτίως ἑρμήνευσεν ὁ ἐκκλησιαστής. πρὸς τὰ ὑπεραναβεβηκότα καὶ τέλ[ει]α̣ καὶ τὰ ἀληθῶς αἰώνια \\| ἡ |
| **34** | ὑπόστασις ματαία ἐστίν, πλὴν “πᾶς ἄνθρωπος ζῶν”. οὕτω οὖν |
| **276** | δυνατὸν εἰπεῖν· κα[ὶ ἂν] π̣άντα ματαιότης ἐστὶν \ |
| **1** | παρὰ τὸν ἄνθρωπον, οἷον τὰ θνητὰ ζῷα, τὰ πρόσκαιρα, καὶ ἂν ἄψυχα ὦσιν, ἀλλ’ ὁ ἄνθρωπος μόνος ζῶν ἐστιν, \\| ζῶν κατὰ τὴν |
| **2** | ζωὴν ἐκείνην ἣν ζῶσιν κατὰ τὸν Ἀβραάμ· “οὐκ ἔστιν” γὰρ “ὁ |
| **2** | θεὸς νεκρῶν, ἀλλὰ ζώντων”. καὶ ὁ ἄνθρωπος \\| ὁ ζῶν κατὰ τὴν ἀνθρωπίνην καὶ αὐτὸς |
| **3** | μάταιός ἐστιν. διαστατέον οὖν οὕτως· τάδε πάντα ματαιότης \ ἐστίν̣· κἂν γὰρ θνητὰ ὦσιν, τεθνηκότα οὐκέτι εἰσίν. ὁ δὲ ἄν‐ |
| **5** | θρωπος ζῶν ἐστιν. κἂν ἀποθάνῃ δέ, ἔτι ζῇ. ἢ οὕτως· \ |
| **5** | ἄν]θρωπος ὁ̣ μὴ ἔξω γινόμενος τῆς ἀνθρωπίνης ζωῆς καὶ αὐ‐ τὸς ματαιότης ἐστίν, ἵν’ ᾖ{ν} οὖν οὕτως· \\| “πλὴν τὰ σύν‐ |
| **6** | παντα ματαιότης καὶ πᾶς ἄνθρωπος ζῶν”. ἢ οὕτως· “πλὴν τὰ σύνπαντα ματαιότης, ὁ δὲ ἄνθρωπος \\| [ζ]ῶν 〈ἐστιν〉”. |
| **7** | ἐπερ( )· ἡ οὐσία; —κἂν ζῇ ὁ ἄνθρωπος ἑτέρως ἢ ὡς ἂν |
| **8** | θείας ζωῆς καὶ αὐτοῦ τοῦ θεοῦ, τῆς πηγῆς τῆς ζωῆς, οὐθέν ἐστιν. τὰ μικρὰ καὶ τὰ οὐθὲν μικρότερα λεγόμενα \\| τ̣ῶν πρός |
| **9** | τί ἐστιν. οὐκ ἔχει δὲ περιωρισμένον ποσὸν τὸ μικρόν· ἀνα‐ |
| **10** | φορᾷ γὰρ τῇ{ς} πρὸς τὸ μεῖζον λέγεται. λέγο\ |
| **10** | ἐνίοτε τὸ παλαιστ〈ι〉αῖον τοῦ δακτυλιαίου. ἀμέλει γοῦν ἔχεις |
| **10** | ἐν κατηγορίαις μικρὸν ὄρος καὶ μεγάλην κέγχρον. \ 〈7 μέντοιγε ἐν εἰκόνι διαπορεύεται ἄνθρωπος.〉 |
| **11** | εἶπον ὅτι περὶ τῶν ἄλλων παρὰ τὸν ἄνθρωπον λέγει, ὅτι “πάντα \\| ματαιότης ἐστίν”. [μόνος] ὁ̣ ἄνθρωπος ζῶν ἐστιν. |
| **12** | ἔχει δὲ πλέον τι τῶν ἄλλων. ἀθάνατον ψυχὴν ἔχει. ὅμως εἰ καὶ ζῶν ἐστιν, \\| ἀλλ’ οὐκ ἀεὶ ταύτην [τὴν] κ̣ίνησιν ἔχει· |
| **13** | “μέντοιγε”, γάρ, φησίν, “ἐν εἰκόνι διαπορεύεται ἄνθρωπος”. οὐκ εἶπεν εἰ ἐπαινετῇ ἢ ψεκτῇ· \\| ἀλλ’ οἵως ἐάν τις διαπο‐ |
| **14** | ρεύηται, οἵως ἐὰν ἐνεργῇ, ἐν εἰκόνι τινί ἐστιν. καὶ γενι‐ |
| **15** | κώτερον λαμβάνοντι λεκτέον, ὅτι \ |
| **15** | τῇ τοῦ χοικοῦ. παρίσταται δὲ ἐκ τῆς τοιαύτης λέξεως ὅτι αὐτεξούσιός ἐστιν ὁ ἄνθρωπος· εἰ γὰρ ἐκ κατα\\|σκευῆς ἦν ἀ‐ |
| **16** | γαθός, ἐν τῇ τοῦ ἐπουρανίου ἀεὶ ἐπορεύετο, εἰ κατ’ οὐσίαν |
| **16** | ἦν κακός, ἐν τῇ τοῦ χοικοῦ. δυνατὸν δὲ ταύτας \\| τὰς γενικὰς εἰκόνας εἰς εἴδη διαι‐ |
| **17** | ρῆσαι. καὶ λέγω ὅτι ὁ μὲν ἐν εἰκόνι ἀλώπε〈κ〉ος, ἄλλος ἐν εἰκόνι λέοντος, καὶ ἵππος \\| θηλυμανής τις γινόμενος ἄλλην |
| **18** | φέρων εἰκόνα, καὶ ἕτερος ἐν εἰκόνι περιστερᾶς, πλὴν “ἐν |
| **18** | εἰκόνι διαπορεύεται πᾶς ἄνθρωπος”. \ 7 {μέντοιγε ἐν εἰκόνι διαπορεύεται ἄνθρωπος,} πλὴν μά‐ |
| **19** | την ταράσσονται. |
| **20** | ἀλλ’ οἱ φαῦλοι μάτην ταράσσονται. \ |
| **20** | ται”. καὶ λέγει λοιπὸν τὴν ταραχὴν τὴν ματαίαν, ὅτι ἡ περὶ τὰ ἀνθρώπινα σπουδὴ αὕτη ἐστίν. \\| “θησαυρίζει” γοῦν “καὶ |
| **21** | οὐ γιγνώσκει τίνι συνάγει αὐτά”. |
| **21** | 7 θησαυρίζει καὶ οὐ γιγνώσκει τίνι συνάγει αὐτά. ἐν τῷ ἐκκλησιαστῇ \\| φανερῶς ἐλέχθη ὅτι· “οὐκ οἶδεν εἰ |
| **22** | σοφὸς ἔσται” ὁ διάδοχος τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ “ἢ ἄφρων”. καὶ πολλάκις ἃ ἐθησαύρι\\|σέν τις, καταλιμπάνει. ἐνίοτε δὲ |
| **23** | καὶ ἐνιαυτοῦ περιόντος εἰς ἄλλους ἐκεῖνα μεταπίπτει. διὸ οὐ δεῖ σπουδάζειν περὶ τὸ οὕ\\|τω θησαυρίζειν· “οὐκ ὠφελή‐ |
| **24** | σ〈ου〉σιν” γὰρ “θησαυροὶ ἀνόμους, δικαιοσύνη δὲ ῥύεται ἐκ |
| **25** | θανάτου”. δικαιοσύνην ἄρα τὴν ῥυομέ\ |
| **25** | τὸς ἄλλου κακοῦ θησαυριστέον. θησαυρίζεται δὲ ἐν οὐρανῷ ὁ πλοῦτος οὗτος. “μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν \\| [θ]ησαυροὺ[ς ἐπὶ τῆ]ς |
| **26** | γῆς, ἀλλὰ θησαυρίζετε θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ”· ἐπεὶ γὰρ ὅπου ὁ θησαυρός, ἐκεῖ καὶ ὁ νοῦς ἐστιν “καρδία” ὀνο\\|[μα]ζόμενος, |
| **27** | ἐν οὐρανῷ θησαυριστέον, ἵν’ ἐκεῖ τὸν νοῦν ἔχωμεν, καὶ παρ‐ αιτητέον ἐν τῇ γῇ θησαυρίζειν, ἵνα μὴ ἐκεῖ τὴν \\| [δι]άνοιαν |
| **28** | σχῶμεν. λέγεται περί τινων· “οἱ θησαυρίζοντες ἀδικίαν καὶ |
| **28** | τ[α]λαιπωρίαν ἐν ταῖς χώραις αὐτῶν”. ὁ ἐν εἰ\\|κόνι οὖν διαπορευόμενος ἄνθρωπος θησαυρίζων οὐκ |
| **29** | οἶδεν τίνι συνάγει αὐτά· ἄδηλον γάρ ἐστιν αὐτῷ ὅ, τι μετε‐ |
| **30** | λεύσεται. \ |
| **30** | ἔχει ἀποκείμενον τὸν πλοῦτον ἐν ἔργοις ἀγαθοῖς. τοῦτό τοι καὶ Παῦ\\|λος ἐπιστέλλει Τιμοθέῳ· “τοῖς πλουσίοις τοῦ αἰῶ‐ νος τούτου παράγγελλε μὴ ὑψηλὰ φρονεῖν ἐπὶ πλούτῳ, \\| ἀλλὰ |
| **32** | ἐπὶ τῷ θεῷ τῷ παρέχ[ο]ντι πάντα”. |
| **32** | λεκτέον καὶ περὶ ψεκτοῦ πλούτου, οἷον τῆς αἱρεθικῆς γνώ‐ μης τῶν \\| δογμάτων τῶν ἀθέων. κα[ὶ ὁ τα]ῦτα θησαυρίζων οὐκ |
| **33** | οἶδεν τίνι συνάγει αὐτά. ἄλλῳ δὲ αὐτὸν καταλιμπάνει· μέχρι \ γὰρ τῆς παρούσης ζωῆς ἔχει [τὴν] ἐπαγγελίαν “ἡ ψευδώνυμος |
| **277** | γνῶσις”· ἐπιλαμψάσης γὰρ τῆς ἀληθείας λύεται καὶ \ |
| **1** | ζεται. |
| **1** | ἐπερ( )· “μέντοιγε ἐν εἰκόνι”; —εἰ καὶ πᾶς ἄνθρωπος |
| **1** | ζῶν ἐστιν, ἀλλ’ οὐκ ἀπαραβάτως ἐν τῷ ζῆν τῷ ἐπαινετῷ ἐστιν· \ εἰ γὰρ ἔμενεν ἐν τῇ ἀληθινῇ εἰκόνι τῇ πρώτῃ καθ’ ἣν ἐδημι‐ ουργήθη, οὐκ ἐταράττετο, οὐ μάτην ἐθησαύριζεν. μέντοι\\|γε, |
| **3** | εἰ καὶ γέγονεν ζῶν, ἐν εἰκόνι διαπορεύεται· οὐ πάντως δὲ |
| **3** | τῇ πρώτῃ, ἀλλὰ ἁπαξαπλῶς ἐν εἰκόνι· οὐδέποτε γὰρ τὸ λογι\ κὸν ζῷον δύναται ἔξω τοῦ κατὰ λόγον ἐνεργεῖν γενέσθαι. ἐν‐ |
| **4** | εργῶν δὲ πάντως ἢ ἐπαινετῶς ἢ ψεκτῶς ἐνεργεῖ, κ[αὶ] τάδε \ |
| **5** | τινὰ φρονῶν καὶ πράττων καὶ τάδε τινά. |
| **5** | ἐπερ( )· “πλὴν μάτην ταράσσονται”; —πολλάκις ἤδη ἐλέχθη ἡμῖν ὅτι αἱ [μ]ετα[βολ]α̣ὶ \\| οὕτως γινόμεναι ἔχουσίν τινα |
| **6** | διαφοράν. τότε ὅταν μὴ ταύτην τὴν εἰκόνα φυλάττωσιν καθ’ ἣν γεγόνασιν, [π]λῆθός \\| εἰσιν οἱ μάτην ταραττόμενοι. ὅτε |
| **7** | δὲ τὴν ζωὴν τοῦ ἀνθρώπου σημαίνει, ὅτι “πᾶς ἄνθρωπος ζῶν”, καὶ “μέντοιγε ἐν εἰκόνι διαπο\\|ρεύεται ἄνθρωποσ”—οὐ τῇ αὐ‐ |
| **8** | τῇ, ἀλλ’ ἐπειδὴ διάφοροί εἰσιν αἱ εἰκόνες, καὶ μάλιστα δὲ |
| **9** | 8 καὶ νῦν τίς ἡ ὑπομονή μου; οὐχὶ κύριος; |
| **9** | περὶ τῶν ἄλλων ἐλέχθη τὰ εἰρημένα. ἐγὼ δὲ περὶ ἐμαυτοῦ |
| **10** | λέγω· “τίς ἡ ὑπομ[ονή] \ |
| **10** | μένω. καὶ ὥσπερ “γίνεται σοφία καὶ δικαιοσύνη καὶ ἁγιασμὸς” τοῖς μετέχουσιν, οὕτω καὶ ὑπομονὴ \\| γίνεται τῷ ὑπομένοντι |
| **11** | αὐτὸς ὁ κύριος. |
| **11** | 8 καὶ ἡ ὑπόστασίς μου παρὰ σοῦ ἐστιν. |
| **11** | περὶ τοῦ κυρίου λέγει ὅτι ὑπομονὴ αὐτοῦ ἐστιν. πρὸς \ αὐτὸν δὲ τὸν κύριον τὸν ὄντα αὐτοῦ ὑπομονὴν λέγει· “καὶ ἡ |
| **12** | ὑπόστασίς μου παρὰ σοῦ ἐστιν”. δύναται ὑπόσ̣[τα]σιν ἐνταῦ‐ θα λέγειν \\| τὴν ἰσχὺν καθ’ ἣν ὑποστῆναί τις δύναται, ὅτι σοῦ |
| **13** | συνεργοῦντος καὶ ὄντος μου ὑπομονῆς ὑφ[ίσταμαι] π̣άντα. ἡ δὲ “παρὰ \\| σοῦ ὑπόστασις” ἐπαινετή μοί ἐστιν. |
| **14** | δυνατὸν δὲ ὑπόστασιν λέγειν ἀντὶ οὐσίας. καὶ ἡ ὑπόστα‐ |
| **15** | σίς μου τῆς λογικῆς ψυχῆς, \ |
| **15** | σὺ γὰρ δέδωκάς μοι ψυχήν, παρὰ σοῦ ἔχω τὴν ψυχὴν οὐκ ἀπὸ σπερμάτων ἀρχο\\|μένην, οὐ κατὰ ἔμφασιν συνισταμένη〈ν〉 κατὰ |
| **16** | τὴν Στρατιωτικὴν αἵρεσιν, ἀλλὰ “παρὰ σοῦ ἐστιν ἡ ὑπόστασίς |
| **16** | μου”. \ 9 ἀπὸ πασῶν τῶν ἀνομιῶν μου ῥῦσαί με. |
| **17** | οὐκ ἀπὸ τινῶν, ἀλλὰ “ἀπὸ πασῶν”, ἵνα πάσης εἰκόνος ἔξω ψεκτῆς \\| γένωμαι. |
| **18** | 9 ὄνειδος ἄφροσιν ἔδωκάς με. |
| **18** | ἐξ ἀρχῆς εἴπομεν ὅτι μετανοῦντος καὶ προκόπτοντος πρόσ‐ ω\\|πον φέρει ὅλος ὁ ψαλμός. φαῦλον πρᾶγμά ἐστιν ὀνειδίζεσθαι |
| **20** | ὑπὸ δικαίου, ὑπὸ δὲ ἄφρονος ἐπαινετόν. ὀνειδίζει \ |
| **20** | ἐπὶ ἀγαθοῖς ἔργοις καὶ ἐπὶ σπουδῇ ὁ ἄφρων. διὰ τοῦτο καὶ ἐν παροιμίαις ὡς διαφορᾶς οὔσης ὀνειδισμῶν λέγεται· \\| “μὴ |
| **21** | κτήσῃ κακῶν ἀνδρῶν ὀνείδη”· μὴ γὰρ εἶπεν καθόλου· “μὴ κτή‐ σῃ ὀνείδη”, ἀλλὰ “κακῶν ἀνδρῶν”. μὴ ἐπὶ φαυ\\|λότητι ὀνειδί‐ |
| **22** | ζου· εἰσὶν γὰρ ὀνειδιζόμενοι ἐπὶ καλοῖς. τοῖς γοῦν γνωρίμοις Ἰησοῦς λέγει· “χαίρετε καὶ ἀγαλλιᾶτε ὅταν \\| ὀνειδίζωσιν |
| **23** | ὑμᾶς”. οὐ τοῦτον τὸν ὀνειδισμὸν παραιτητέον· ἀγαθὸς γάρ ἐστιν καὶ ξεναγεῖ εἰς τὴν βασιλείαν τῶν \\| οὐρανῶν. τοὺς |
| **24** | δὲ τῶν κακῶν ἀνδρῶν ὀνειδισμοὺς φευκτέον. |
| **24** | 10 ἐκωφώθην καὶ οὐκ ἤνοιξα τὸ στόμα μου.\ |
| **25** | τίς ἐστιν ὁ ὀνειδίζων ἄφρων ἢ ἐκεῖνος ὁ ἁμαρτωλὸς ὁ συν‐ στὰς κατεναντίον αὐτοῦ, ὅσον “ἐκω[φώθ]η καὶ \\| οὐκ ἤνοιξεν |
| **26** | τὸ στόμα αὐτοῦ”; καὶ ἐνταῦθα πάλιν τὸ αὐτὸ σημαίνει· “ἐκω‐ φώθην καὶ οὐκ ἤνοιξα τὸ στό[μα μο]υ”. \\| οὐκ ἀπεκρίθην αὐτῷ |
| **27** | πρὸς ἃ ὀνειδίζει. ἔλεγον δὲ τοῦτο πολλάκις ὅτι ἄλλῃ δυνάμει ὁ ἀπόστολος τοῦτο διδάσκει λέγων· \\| “αἱρεθικὸν ἄνθρωπον ἀ‐ |
| **28** | πὸ μιᾶς νουθεσίας παραιτοῦ”. μὴ ἄνοιγε αὐτῷ ὅλως τὸ στόμα. ὅπως δὲ ἂν ἀπολογητ〈ικ〉ὸν ἔχῃς καὶ \\| σοὶ λόγον περὶ σεαυτοῦ |
| **29** | εἰπεῖν ὅτι· “τὸ παρ’ ἐμαυτοῦ πεποίηκα”, νουθέτησον αὐτόν. |
| **30** | ἐὰν τῆς νουθεσίας μὴ ἀνάς\ |
| **30** | γὰρ τῶν ἀντιγράφων ἔχει “καὶ δευτέρασ”—, ἀνάτραπε αὐτὸν |
| **31** | θετεῖν. |
| **31** | 10—11 ὅτι σὺ εἶ ὁ ποιήσας με, ἀπόστησον ἀπ’ ἐμοῦ τὰς |
| **31** | μάστιγάς σου. μὴ μάστι\\|ζέ με· ποίημα γὰρ σοῦ εἰμι. “μαστιγοῖ δὲ πάντα |
| **32** | υἱὸν ὃν παραδέχεται” ἔχοντα δηλο[νότ]ι δι’ ἃ μαστίζεται. ταῦτα \\| οὖν ἄφες μοι· ἄφεσιν μοι δώρησαι· οὕτω γὰρ οὐκέτι |
| **33** | μαστιχθήσομα[ι. νῦν] δ̣ὲ̣ ἔ̣[τ]ι ὑ̣[π]ε̣ύ̣[θυνο]ς μάστιξίν εἰμι. \ |
| **278** | ἀμέλει γοῦν ὁ τὸν ὕψιστον θέμενος καταφυγὴν ἑαυτοῦ οὐκ ἔ‐ χει προσεγγίζοντα κακὰ οὐδὲ μάστιγα{ν} \\| ἐγγίζουσαν τοῦ |
| **2** | σκηνώματος αὐτοῦ. ποίησόν με οὖν τοιοῦτον ὥστε μηκέτι ὑπεύ‐ θυνον εἶναι μάστιξιν, \\| τὸ κ̣ολαστέον μου ἀπόστησον. ἐπεὶ |
| **3** | τοίνυν λέγ〈ω〉 ὅτι· “ἀπὸ πασῶν τῶν ἀνομιῶν μου ῥῦσαί με”, ὅταν ῥύσῃ με, \\| οὐ̣[κέτ]ι κολαστέος εἰμί. |
| **4** | τρόπον οὖν τινα ἐμάστιζεν αὐτὸν καὶ διὰ τοῦ ἄφρονος, καὶ |
| **5** | λέγει τοὺς ὀνειδισμοὺς \ |
| **5** | μὴ ὁ θεὸς παραδῷ, οὐκ ἰσχύ〈ει〉 οὐδὲ ἐναντιούμενος τῷ μήπω |
| **5** | παραδοθέντι. \ 11 ἀπὸ τῆς ἰσχύος τῆς χειρός σου ἐγὼ ἐξέλιπον. |
| **6** | ἐπίκειταί μοι ἡ ἰσχὺς τῆς χειρός σου ἡ παιδευτική, ἡ \ πλήττουσα, ἡ πόνοις ὑποβάλλουσα. ἐπεὶ οὖν ἰσχυρὰ γέγονεν ἐπ’ ἐμοί, ἐξέλιπον. ἀπέβαλον τὴν προτέραν \\| μου ζωήν, ἀπ‐ |
| **8** | έλιπον τὴν προτέραν κατάστασιν· οὐ γὰρ ἐξέλιπον ὥστε μη‐ |
| **9** | τὴν κατάστασιν τὴν κολαστέον με παρασκευάζουσαν. |
| **9** | “ἐγὼ ἐξέλιπον”. |
| **10** | ἐγὼ \ |
| **10** | δος ἄφροσιν ἔδωκάς με”, ἐξέλιπον ἔξω γενόμενος τῆς προ\ τέρας μου κ[αταστά]σεως. ἔστιν ἐπαινετῶς ἐκλιπεῖν, ἔστιν δὲ καὶ ψεκτῶς. “ἦλθεν δὲ Ἠσαῦ ἐκ τοῦ πεδίου \\| ἐκλείπων”, |
| **12** | [ὅτε ἠθέλ]η̣σ̣εν ἕψημα φαγεῖν. τὸ ὧδε “ἐκλείπων” ἀντὶ τοῦ “ἀσθενήσας” καὶ “ὀρεγόμενος τροφῆς”. λέγεται \\| πολλάκις |
| **13** | καὶ ἐπαινετῶς. “ἐξέλιπον καὶ ἀπήλθοσαν” ἢ “ἐ〈ξέ〉κλιν〈αν〉” |
| **13** | —καὶ οὕτω γὰρ φέρεται—. ἡ ἔκλειψις αὕτη ψεκτή ἐστιν. \ “ἐξέλιπεν ἡ πίστις ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν”. καὶ αὕτη ψεκτή |
| **14** | ἐστιν. ἐὰν δὲ ἐκλείψῃ τις ἀπιστίαν καὶ κακίαν, οὔκ ἐστιν \ |
| **15** | ψεκτὴ ἡ ἔκλειψις αὕτη. λέγεται γοῦν· “ἐπιποθεῖ καὶ ἐκλεί‐ |
| **15** | πει ἡ ψυχή μου εἰς τὰς αὐλὰς τοῦ θεοῦ μου”. ὅταν πόθον \ λάβῃ τῶν αὐλῶν τοῦ κυρίου τῶν “ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ πατρός”, |
| **16** | ἐκλείπει καθὸ ψυχή ἐστιν, ἀποβάλλει τὸ ψυχικὸν εἶναι, \ πνευματικὸς γίνεται. |
| **17** | 12 ἐν ἐλεγμοῖς ὑπὲρ ἀνομίας ἐπαίδευσας ἄνθρωπον. οὐκ ἐλέγχεις εἰ μὴ ἀνομήσω. ὑπὲρ \\| ἀνομίας ἐλέγχων παι‐ |
| **18** | δεύεις ἄνθρωπον. ποιεῖς αὐτὸν γνῶναι ὅτι ἄνθρωπός ἐστιν, ὅτι λογικός ἐστιν, ὅτι κατ’ εἰκόνα τοῦ \\| θεοῦ ἐστιν. καὶ |
| **19** | οὕτω παιδεύεται ἐλεγχθείς. μακάριόν γέ ἐστιν μὴ ὀργῇ παι‐ |
| **20** | δευθῆναι, ἀλλ’ ἐν ἐλεγμοῖς· ἐλέγαμεν \ |
| **20** | λεγχόμενα ὑπὸ τοῦ φωτὸς φανεροῦται”. ὁ ἔλεγχος δὲ οὗτος ἀπόδειξίς ἐστιν καὶ φανέρωσις. \\| οὐ πάνυ τι ἐν τῇ γραφῇ |
| **21** | κεῖται ἐπαινετῶς ὁ ἔλεγχος ἢ σπανίως, ἰδοὺ ὡς τό· “τὰ πάν‐ τα ἐλεγχόμενα ὑπὸ τοῦ φω\\|τὸς φανεροῦται”. οἱ ἐκτὸς δὲ τὴν |
| **22** | ἀπόδειξιν ἔλεγχον λέγουσιν· “ἐλέγχει τὴν ἐναντιότητα”. ἀ‐ μέλει λέγουσιν \\| ὅτι ἔλεγχός ἐστιν συλλογισμὸς ἀντιφάσε‐ |
| **23** | ως. φέρε εἰπεῖν, τιθέσθω τις ὅτι· “τὸ πράττειν φαῦλόν ἐστιν” λέγο\\|μεν̣ ὅ̣τι· “ὁ̣ σ̣ώφρων πράττει. πᾶν δὲ ὃ πράττει ὁ σώφρων, |
| **25** | ἀγαθόν ἐστιν”. καὶ γέγονεν ἔλεγχος ἀντιφάσεως. πάλιν \ |
| **25** | γέτω τ]ι̣ς̣ ὅτι· “τὸ ἀδικεῖν ἐπωφελές ἐστιν”· εἰσὶν γὰρ δόξαν τοιαύτην ἔχοντες, ὅτι ὠφελητική ἐστιν ἡ ἀδικία, \\| μᾶλλον |
| **26** | ἡ δικαιοσύνη βλαπτική ἐστιν. “ὁ δὲ δίκαιος”, φησίν, “οὐκ |
| **26** | αὐξάνει πλοῦτον, ὁ δὲ ἄδικος πληθύνει χρήματα”. ποιοῦμεν οὖν \\| ἔλεγχον ἀντιφάσεως τοιοῦτον ὅτι· “ἡ ἀδικία ἀπαγορευ‐ |
| **27** | τέα ἐστίν. πᾶν τὸ ἀπαγορευτέον βλαβερόν. ἡ ἄρα ἀδικία \ βλαβερά. τὸ βλαβερὸν οὐκ ἐπωφελές. ἡ ἄρα ἀδικία οὐκ ἐπω‐ φελής”. γέγονεν ἀντιφάσεως συλλογισμός, \\| καὶ οὗτος ὁ συλ‐ |
| **29** | λογισμὸς ὁ τῆς ἀντιφάσεως καλεῖται ἔλεγχος. |
| **30** | οὐχ ὡς νῦν γὰρ διαλέγονται, οἱ διαλεγόμενοι \ |
| **30** | τερον ἐποίουν τοῦτο. διὸ σοφισταὶ μᾶλλόν εἰσιν ἢ διαλεκτι‐ κοί. σκοπὸν ἔχουσιν νεικῆσαι καὶ τίθενται \\| ἐριστικὰς προ‐ |
| **31** | τάσεις, ἃς κ̣ρατοῦσιν καὶ ἐνμένουσιν ἐν αὐταῖς. ὁ δὲ ἀληθῶς διαλεκτικὸς ἐπεὶ εἰς ἑκάτερα \\| ἐπιχειρεῖ—ἐστὶν δὲ τ̣[ὸ ἕ‐ |
| **32** | τ]ερον ἀληθές, τὸ δὲ ἕτερον ψευδές—, ἐκ τῆς εἰς ἄλληλα ἐπιχειρήσεως οἶδεν, \\| ποῖον τὸ ἀληθὲς κα[ὶ ποῖ]ον τ̣ὸ ψ̣ευ‐ |
| **33** | δέ̣ς̣. καὶ αὐτὸ δὲ τὸ ἀληθὲς φαίνεται ἐκ τοῦ δειχθῆναι 〈τὸ |
| **34** | 12 καὶ ἐξέτηξας ὡς ἀράχνην τὴν ψυχὴν αὐτοῦ. |
| **279** | ὡς ἀράχνην \ |
| **1** | καθ’ ἣν ψυχικός ἐστιν. περί τινος φαύλου λέγεται ἢ φαύλης· “ἐν ἐπι\\|θυμίαις ψυχῆς αὐτῆς ἐπνευματοφορεῖτ〈ο〉”. ὅταν τις ἀπὸ ψυχῆς ἀναπλάσῃ, φέρε, ἑαυτῇ προφητείας ἢ ὡσανεὶ \\| δόγ‐ |
| **3** | ματα εὐσεβείας, “ἐν ἐπιθυμίαις ψυχῆς πνευματοφορεῖται”. οὐκ |
| **3** | ἐν πνεύματι ἁγίῳ πνευματοφορεῖται. ἐν ἄλλῳ γοῦν βιβλί\\|ῳ τὴν διαφορὰν εἶπον ὅτι· σάρκινός |
| **4** | ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὁ κατὰ σάρκα στρατευόμενος, ὁ ταῖς |
| **5** | ἐπιθυμίαις εἴ[κω]ν \ |
| **5** | κα, ὁ γενόμενος σάρκινος καὶ πεπραμένος ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν. πνευματι̣[κὸς] δ̣ὲ \\| ἄνθρωπός ἐστιν ὁ ὑπεραναβὰς τὴν τοῦ ψυ‐ |
| **6** | χικοῦ κατάστασιν, ὅταν τὰ πάντα ὑπὸ ἁγίου πνεύματος καὶ θεο‐ φορῆται καὶ π̣οιῶν \\| καὶ πράττῃ. ψυχικὸς δέ ἐστιν ὁ μηδὲ |
| **7** | σάρκινος ὢν μηδὲ πνευματικός. καὶ τάχα οἱ τοῦ κόσμου σο‐ φοὶ πάντες εἰσὶν \\| τοιοῦτοι. νομίζουσιν αὐθέκαστοι εἶναι |
| **8** | κατὰ τὰ τῆς ψυχῆς ἑαυτῶν κινήματα καὶ νοήματα. καὶ διὰ τοῦ‐ το οὐ \\| δέχονται τὰ τοῦ πνεύματος· ἐπεὶ γὰρ τὰ ἑαυτῶν προ‐ |
| **9** | κρίνουσιν καὶ τὴν ἑαυτῶν νόησιν νομίζουσιν εἶναι μεγάλη̣[ν], \ |
| **10** | οὐ δέχονται τὰ τοῦ πνεύματος μωρίαν αὐτὰ ἡγούμενοι· καὶ γάρ |
| **10** | εἰσίν τινες καὶ αἱρέσεις ὅλαι συν〈ε〉στῶσαι καὶ παρ’ Ἕλλη‐ σιν \\| καὶ παρὰ Χριστιανοῖς εἰσιν αἱ λέγουσαι ὅτι αἱ ἀλλη‐ |
| **11** | γορίαι μωρίαι εἰσίν, ἀναπλάσματά εἰσιν. καὶ τὰ περὶ τῶν νοη\\|τῶν θεωρήματα λέγουσιν ψεύδη εἶναι, ἅτε δὴ πάντα σώμα‐ τα νομίζοντες καὶ αἰσθητὰ εἶ̣[ναι. οὗ]τοι οὖν ψυχικοὶ \\| ἄν‐ |
| **13** | θρωποί εἰσιν οὐ δεχόμενοι τὰ τοῦ πνεύματος αὐθεκάστους ἑ‐ |
| **13** | αυτοὺς ἡγούμενοι εἶναι καὶ δυναμ̣[ένους παρ’ α]ὐτῶν θεωρεῖν \ τὰ πάντα. |
| **14** | τὴν ψυχὴν οὖν αὐτοῦ τὴν τοιαύτην, οὐ τὴν οὐσίαν, ἀλλὰ |
| **15** | τὴν κατάστασιν καθ’ ἣν ψυχή ἐστιν, ἐξέτηξας \ |
| **15** | ράχνην. ἡ ἀράχνη δὲ πάνυ οὕτως ἀσθενής ἐστιν ὡς λέγεσθαι· “ἱστὸν ἀράχνης ὑφαίνουσιν. ὁ ἱστὸς \\| αὐτῶν οὐκ ἔσται εἰς |
| **16** | ἱμάτιον”. τὸ εὐανάτρε〈πτ〉ον τοῦ κατασκευάσματος τοῦ ζῴου τοῦ καλουμένου ἀράχνου \\| λέγει εἶναι ἔκτηξιν ψυχῆς. ὅταν ἐκ‐ |
| **17** | τακῇ ἡ ψυχή, καὶ ἐπ’ ὠφελίᾳ αὐτῆς γίνεται ἡ ἔκτηξις αὕτη· ἀσθενεῖ γὰρ \\| ἐν αὐτῇ τὸ ἀραχνῶδες, καὶ λοιπὸν ἀποδείκνυ‐ |
| **18** | ται ἔξω κακίας. τοῦ ἀνθρώπου οὖν τούτου ἐξέτηξας ὡς ἀράχνην τὴν \\| ψυχὴν τοῦ ἐν ἐλεγμοῖς ὑπὲρ ἀνομίας ἐλεγχομένου. |
| **19** | 12 πλὴν μάτην ταράσσεται πᾶς ἄνθρωπος. |
| **20** | πάντες οἱ ἄνθρωποι \ |
| **20** | καὶ τῶν ἐλεγμῶν μάτην ταράσσονται. οὗτος δὲ κἂν ταραχθῇ ἐλεγχόμενος, \\| κἂν ἐκτηκομένης τῆς ψυχῆς αὐτοῦ κατὰ τὴν |
| **21** | ἀράχνην, οὐ μάτην τοῦτο πάσχει· μεταβολὴν γὰρ δέχεται ἐπὶ τὰ κρείττονα. \\| εἰ δέ τις οὕτω ψιλὸς ἄνθρωπος εἴη μὴ ὑπὸ |
| **22** | παίδευσιν, μὴ ὑπὸ ἐλεγμοὺς ὑπάρχων, μάτην ταράττεται κατὰ τὸ ἔνπροσθεν \\| εἰρημένον· “μέντοιγε ἐν εἰκόνι διαπορεύεται |
| **23** | ἄνθρωπος, πλὴν μάτην ταράσσονται”. ὁ μὴ βουλόμενος ταράσσε‐ σθαι, \\| ἀλλὰ ἀταρα〈ξ〉ίαν ἔχειν, θεὸς γίνεται δεξάμενος τὸν |
| **24** | τοῦ θεοῦ λόγον· “ἐκείνους” γὰρ “θεοὺς εἶπεν πρὸς οὓς ὁ λό‐ |
| **25** | γος τοῦ θεοῦ \ |
| **25** | ἀλλὰ καὶ ἐὰν ὀλισθῆναι συμβῇ ἢ προπάθειαν γενέσθαι, [λ]έ‐ [γο]υ̣σιν· \\| “ἐταράχθην καὶ οὐκ ἐλάλησα”. μέχρι προπαθείας |
| **26** | ἵσταται αὐτῶν ἡ ταραχή. ἐπερ( )· ἀφ’ ἑαυτῶν ταράττοντα[ι; —ὁτὲ μὲν] ἀφ’ ἑ\\|αυτῶν |
| **27** | ταράττονται, ὁτὲ δὲ ἀπό τινων ἀπαντώντων. |
| **27** | 13 εἰσάκουσον, κύριε, τῆς προσευχῆς μου καὶ τῆς δεήσε‐ |
| **27** | ώς μου. \ δοκεῖ ἑτέρα εἶναι ἡ δέησις τῆς προσευχῆς. ἐκεῖνος δέησιν ἀναπέμπει ὁ γνοὺς ἑαυτὸν δεόμενον καὶ ἐνλιπῆ, \\| ἵνα πλη‐ |
| **29** | ρωθῇ. |
| **30** | ὁ δὲ προσευχόμενος ἔχει μὲν καὶ τοῦτο τὸ εἶδος, αἰτεῖ |
| **30** | δὲ ἐνίοτε καὶ ἀγαθῶν τῶν ὑπεράνω \ |
| **30** | παρὰ θεοῦ τι λαβεῖν ἤτοι ὃ μὴ ἔχει, αἰτεῖται λαβεῖν ἢ ὃ ἔ‐ χει, ἵνα παραμείνῃ αὐτῷ. κυρίως αὕτη \\| προσευχή ἐστιν· αἴ‐ |
| **31** | τησίς ἐστιν ἀναπεμπομένη μετὰ τοῦ θεολογεῖν τὸν εὐχόμενον τὸν ᾧ τὴν προσευχὴν ἀναπέμ\\|πει. ὅταν λέγῃ· {“κύριε ὁ θεὸς |
| **32** | ἡμῶν, εἰρήνην δὸς ἡμῖν, πάντα γὰρ ἀπέδωκας ἡμῖν”.} 〈“προσ‐ |
| **32** | ευχὴ Ἁμβακοὺμ τοῦ προφήτου. κύριε, εἰσακήκοα τὴν ἀκοήν σου |
| **32** | καὶ ἐξέστην. ἐν μέσῳ δύο ζῴων γνωσθήσῃ, ἐν τῷ ἐνγίζειν τὰ |
| **32** | ἔτη οὐ γνωσθήσῃ”. ἰδοὺ αὕτη προσευχή ἐστιν.〉 ὅταν δέ̣ [τι]να αἰτῆται μόνα τὰ ὧν \\| λείπεται ἐνδεὴς ὤν, δέησίς ἐστιν ἡ ἀ‐ |
| **33** | ναπεμπομένη ὡσαν̣ε̣ὶ̣ εὐχή. δυνατὸ[ν δὲ] καὶ τοῦτο λαβεῖν· οἱ σωμα\\|τικώτερα αἰτού‐ |
| **34** | μενοι δέονται οἷον ὑγείαν. πλοῦτον, τὰ ἄλλα. ὡς ἐν[δεεῖς |
| **280** | ὄντες] δ̣ὲ̣ π̣[ολλά]κ̣ις τούτων ἀξιοῦσιν \ |
| **1** | τὴν πληρότητα βουλόμενος ἔχειν· {“προσευχὴ Ἁμβακοὺμ τοῦ |
| **2** | μέσῳ δύο ζῴων γνωσθήσῃ, ἐν τῷ ἐνγίζειν τὰ ἔτη οὐ γνωσθήσῃ”· |
| **2** | ἰδοὺ αὕτη προσευχή ἐστιν.} 〈“κύριε ὁ θεὸς ἡμῶν, εἰρήνην |
| **2** | δὸς ἡμῖν, πάντα γὰρ ἀπέδωκας ἡμῖν”.〉 ἐπεὶ καὶ \\| ὡς ἐνλιπὴς αἰτοῦμαί τινα δοθῆναί μοι—ἔτι |
| **3** | γὰρ ἀκμὴν ὑπὸ παίδευσίν εἰμι—, εἰσάκουσον τῆς δεήσεώς μου. ἐπειδὴ δὲ \\| μέ[λλω] τ̣υχεῖν ὧν ἐνλιπής εἰμι, πλήρης γενάμενος |
| **4** | αἰτῶ μείζονα, αἰτῶ ἐπουράνια καὶ λέγω ὅτι· “πάτερ ἡμῶν ὁ |
| **5** | ἐν τοῖς οὐρα\ |
| **5** | πὴς τοῦτο αἰτεῖται—. “ἐλθάτω ἡ βασιλεία σου”. ποίησον αὐ‐ τὴν ἐλθεῖν. τότε δὲ ἔρχε\\|ται, ὅ̣τ̣αν κατ’ ἐνέργειαν ἡμῶν ὁ |
| **6** | θεὸς βασιλεύῃ. |
| **6** | 13 ἐνώτισαι τῶν δακρύων μου. θεωρῶν ἐμαυτὸν ἐνλιπῆ δακρύω \\| [ποι]ῶ̣ν ἐκείνην καὶ κατα‐ |
| **7** | σκευάζων “τὴν λύπην τὴν κατὰ θεὸν {εἰς} μετάνοιαν 〈εἰσ〉 σω‐ τηρίαν ἐργαζομένην” καθ’ ἣν λέγω· \\| “λούσω καθ’ ἑκάστην |
| **8** | νύκτα{ν} τὴν κλίνην μου, ἐν δάκρυσίν μου τὴν στρωμ〈ν〉ήν μου βρέξω”. ἐπειδὴ δὲ καὶ ὁ ἀπολειπόμενος \\| τῆς τελείας |
| **9** | καὶ ἄκρας ἀρετῆς—, πάλιν ὀλοφύρεται λέγων· “οἱ ὄντες ἐν |
| **10** | τῷ σκήνει στενάζομεν”, καὶ πάλιν· “ἔθου τὰ \ |
| **10** | αντίον σου ὡς ἐν τῇ ἐπαγγελίᾳ σου”. θεωρεῖς· “ὡς ἐν τῇ ἐπ‐ αγγελίᾳ ἔθου τὰ δάκρυά μου”. ποῖα δέ ἐστιν \\| δάκρυα ἢ τὰ |
| **11** | τῶν κλαιόντων, ἵνα γελάσωσιν; “μακάριοι” γὰρ “οἱ κλαίον‐ |
| **11** | τες νῦν ὅτι γελάσονται”. οὗτοι ἔθεντο τὰ δάκρυα ὡς ἐν τῇ \ ἐπαγγελίᾳ, [ἵνα γ]ε[λ]άσωσιν, ἵνα πληρωθῶσιν “χαρᾶς ἀνεκλα‐ |
| **12** | λήτου καὶ δεδοξασμένης”. 13 μὴ παρασιωπήσῃς, \\| ὅτι πάροικο[ς ἐγώ] ε[ἰ]μι ἐν τῇ |
| **13** | γῇ. |
| **13** | μὴ παρασιωπήσῃς εὐχομένου μου, δεομένου, κλαίοντος καὶ δάκρυα φέροντος τοι\\|αῦτα, ἃ “οἱ σπείροντες ἐν ἀγαλλιάσει |
| **14** | θεριοῦσιν”. “μὴ παρασιωπήσῃς” οὖν, ἀλλ’ ἐπινεύσας δὸς ἃ ᾐ‐ |
| **15** | τησάμην· ἡ γὰρ \ |
| **15** | θυμίαν} σημαίνει, ἐνίοτε δὲ καὶ μακροθυμίαν, ὅταν ἐπὶ ἁ\ μαρτήμασιν γίνηται· “ταῦτα ἐποίησας, καὶ ἐσίγησα”. ἀντὶ |
| **16** | τοῦ “οὐκ ἀνταπέδωκά σοι”. εἰ ἤμην κάτοικος, οὐδὲ \\| ἐτόλμων αἰτήσασθαι καὶ προσεύ‐ |
| **17** | ξασθαι. 〈κάτ〉οικοι δέ εἰσιν οἱ ὑπεύθυνοι κακίᾳ καὶ ἀσεβεί‐ ᾳ. λέγεται γοῦν ἐν Ἰηρε\\|μίᾳ· “ἀπὸ προσώπου βορρᾶ ἐκκαυθή‐ |
| **18** | σεται τὰ κακὰ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν”. οὐκ “ἐπὶ τοὺς παροικοῦν\\|τας”. καὶ ἐν τῇ ἀποκαλύψει Ἰωάννου τρὶς ἑξῆς λέ‐ |
| **19** | γεται· “οὐαὶ οὐαὶ οὐαὶ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν”. \ |
| **20** | εἰ ἤμην οὖν κάτοικος, οὐκ ἂν εἶπον· “μὴ παρασιωπήσῃς”. 13 καὶ παρεπίδημος καθὼς πάντες οἱ πατέρες \\| μου. |
| **21** | ὁ πάροικος καὶ παρεπίδημος αὐτός ἐστιν. Παῦλος γοῦν ἐν τ〈ῇ〉 κατ’ Ἑβραίους ἐπιστολῇ κατάλογον ποιησά\\|μενος πάντων |
| **22** | τῶν διὰ πίστεως εὐαρεστησάντων εἶπεν αὐτοὺς παροίκους καὶ παρεπιδήμους. οὐδεὶς ἐκεί\\|νων κάτοικος, οὐδεὶς ἔνδημός ἐστιν, |
| **23** | ἀλλὰ παρεπίδημος. ἄλλοθεν ἐλήλυθεν εἰς τὸν τόπον τοῦτον, οὐχ ὧδε \\| γεγέννηται. |
| **24** | οἱ κατὰ ἀρετὴν πατέρες οὖ〈ν〉 πάντες πάροικοι ἦσαν ἐν τῇ |
| **25** | γῇ καὶ παρεπίδημοι, ὡς οἱ πατρι\ |
| **25** | σαντες κατὰ θείαν παίδευσιν, οἷον προφῆται, διδάσκαλοι, νο‐ |
| **25** | μοθέται. 14 ἄνες μοι, \\| ἵνα ἀν[α]ψύξω πρὸ τοῦ με ἀπελθεῖν καὶ |
| **26** | οὐκέτι οὐ μὴ ὑπάρξω. ἀνάψυξιν ὧδε ἐπαινετὴν λέγει τὴν \\| ἰσοδυναμοῦσαν τῇ· |
| **27** | “κατατρύφ〈η〉σον τοῦ κυρίου”. “εὗρον ἀναψυχὴν ἐμαυτῷ”, λέ‐ γει ὁ Ἐφρέμ. ἐκείνη δὲ ψεκτή \\| ἐστιν ἡ ἀναψυχή. ἀναψύχει |
| **28** | οὖν τις ἐπαινετῶς, ὅταν τῆς ἀρετῆς ἀπολαύῃ, ὅταν “κατατρυ‐ φήσῃ τοῦ κυρίου”, \\| ὅταν ἔνφασιν καὶ ἔννοιαν λάβῃ τοῦ “πα‐ |
| **29** | ραδείσου τῆς τρυφῆς”. ἐπεὶ τοίνυν λείπει μοι πολλά—διὰ |
| **30** | τοῦτο γὰρ δέη\ το γὰρ καὶ ἐν ἀρχῇ τοῦ ψαλμοῦ εἶπεν· “γνώρισόν μοι, \\| κύ‐ |
| **31** | ριε, τὸ πέρας μου καὶ τ[ὸν] ἀριθμὸν τῶν ἡμερῶν μου, τίς ἐσ‐ τιν, ἵνα γνῶ τί ὑστερῶ ἐγώ”. ὅταν γνῷ τὰ ὑστε\\|ροῦντα καὶ |
| **32** | ταῦτα κτή[σητ]αι, ταῦτα γεωργήσ̣[ιμα] σχῇ, ἀναψύχει. |
| **32** | τοῦτο οὖν λέγει ὅτι· ἄνες μοι μένειν ἐν τῇ ζωῇ ταύτῃ, \ ἵνα παιδευθεὶς ἀν[αψύ]ξω, πρ̣[ὶ]ν̣ [ἀπέλθ]ω̣ ἐκ τοῦ βίου τού‐ |
| **33** | του καὶ οὐκέτι οὐ μὴ ὑπάρξω. οὐ τοῦτο λέγει ὅτι· “οὐχ ὑπ‐ |
| **281** | άρξω”, \ |
| **1** | ἀνυπαρξίαν χωρεῖ ἡ ψυχή, ἀλλὰ ἄκουε· καταλλήλως τοῖς λέγο〈υ‐ σιν〉 ἐκ\\|λαμβάνειν δεῖ τοὺς λόγους. ἐὰν ὁ δίκαιος λέγῃ καὶ |
| **2** | ὁ σοφὸς κατὰ θεόν· “πάντα σπουδάζω ἵνα πλουτήσω”, μὴ περὶ τὸν αἰσθητὸν \\| πλοῦτον ἐκλάμβανε τὸ λεγόμενον. ἐὰν δὲ ἄλλος |
| **3** | ᾖ τις ἢ πραγματευτὴς ἢ ἰατρὸς 〈 〉. καὶ οὗτος οὖν ὁ ἅγιος σοφό[ς] ἐστιν. \\| λέγει γοῦν “οὐκ ἄλλον ἔχειν ὑπομο‐ |
| **4** | νὴν ἢ τὸν κύριον καὶ τὴν ὑπόστασιν παρ’ αὐτοῦ”. οὗτος οὖν |
| **5** | ὁ σοφὸς κἂν το[ῦτο] λ̣έγῃ \ |
| **5** | ταύτῃ μόνῃ τῇ ζωῇ, ἵνα ἀναψύξω φαγὼν καὶ πιὼν κατὰ τό· “φά‐ γω[μ]εν κ[αὶ πί]ωμεν, \\| αὔριον γὰρ ἀποθνῄσκομεν”, ἀλλὰ κατ‐ |
| **6** | άλληλον τῷ προσώπῳ καὶ τὴν ἀναψυχὴν δεῖ λαβεῖν καὶ τὸ “ἄ[νε]ς μοι” \\| καὶ τὸ “μηκέτι ὑπάρχειν”. ἀθάνατός ἐστιν ὁ λέγων. ἐ‐ |
| **7** | ὰν οὖν λέγῃ· “οὐκέτι ὑπάρξω”, οὐ τοῦτο λέγει ὅτι· “εἰς τ[ὴν παν]\\|τελῆ φθορὰν χωρῶ, εἰς ἀνυπαρξίαν καταστρέφω”, ἀλλά· |
| **8** | “οὐκέτι ὑπάρχω οὕτως ὡς εὔχομαι ὑπαρχθῆνα̣ι̣”. [“πρὸ τοῦ] \ με” οὖν “ἀπελθεῖν” οὕτως, ἀπελθεῖν τοῦ βίου, “καὶ οὐκέτι |
| **9** | ὑπάρξω” ὡς ηὐξάμην γενέσθαι. ἐὰν λέγῃ ἁμαρτωλὸς ὅτι· “νο[υ]\ |
| **10** | θέτησόν με, παίδευσόν με, ἵνα μηκέτι ὑπάρξω”—μὴ γὰρ ἵνα |
| **10** | εἰς τὴν παντελῆ φθορὰν χωρήσῃ. \ 1—2 εἰς τὸ τέλος· τῷ Δαυὶδ ψαλμός. ὑπομένων ὑπέμεινα |
| **11** | τὸν κύριον, καὶ προσέσχεν μοι. ὁ προ̣κ̣[είμ]ενος ψαλμὸς \\| ῥηθείη ἂν καὶ ὑπὸ παντὸς ἁγί‐ |
| **12** | ου τοῦ καρτερῶς καὶ μεγαλοψύχως διαγαγόντος τ[ὸν βίον] καὶ ὑπὸ τοῦ ἀνθρώπου \\| τοῦ κυριακοῦ· λέξεις γὰρ ἀπ’ αὐτοῦ ὁ ἀ‐ |
| **13** | πόστολος λαβὼν ἐν τῇ πρὸς Ἑβραίους περὶ Χριστοῦ αὐτ〈ὰ〉ς ἐξε̣ίληφεν εἰρημέν〈α〉ς. \\| αὐτὸ τοῦτο ὅλως· “θυσίαν καὶ προσ‐ |
| **14** | φορὰν οὐκ ἠθέλησα〈σ〉”, ἕως· “ἐν κεφαλίδι βιβλίου γέγραπται |
| **15** | περὶ ἐμοῦ”. ἐστὶν \ |
| **15** | ωπον τὸ ἀρξάμενον μέχρι τοῦ τέλους τοῦ ψαλμοῦ ἀπαγγέλλει καὶ \\| ψάλλει. |
| **16** | λέγει οὖν εὐχαριστικῶς πρὸς τὸν θεόν· “ὑπομένων ὑπέμει‐ να τὸν κύριον, καὶ εἰσήκουσεν τῆς δεήσεώς μου”. \\| τὸ “ὑπο‐ |
| **17** | μένων ὑπέμεινα” τοιαύτην ἔχει διάνοιαν, ὡς εἴ τις λέγοι· “ἰατρικῶς ἰάτρευσα, γραμματικῶς \\| ἔγραψα”. εἰσὶν ὑπομέν‐ |
| **18** | οντες οὐχ ὑπομενητικῶς, ἀλλὰ ἢ ὑπὸ πολλῆς ἀναισθησίας ἢ ἐνί‐ οτε διὰ φιλοδο\\|ξίαν. λέγει γοῦν ὁ ἀπόστολος· “οὐ μὴ παραδῶ |
| **19** | τὸ σῶμά μου ἵνα καυχήσωμαι”. ἕνεκα ἐπαίνου ἐπιπροεὶς {ιν} |
| **20** | τὸ σῶ\ |
| **20** | ἐπιστημόνως καὶ ὡς ἔδει ὑπέμεινεν, οὐχ ἵνα θήραν ἀπὸ τῶν \ ἀνθρώπων δέξηται ἢ δόξαν ἢ ἐπαίνους. ὁ οὖν οὕτως ὑπομένων ὡς δεῖ, ὡς ἐὰν λέγω ὅτι· “κατὰ σοφίαν σοφῶς ἐποί\\|ησα”. |
| **22** | ἐλέχθη ἐν τῷ προλαβόντι ψαλμῷ ὁ θεὸς ὑπομονὴ εἶναι τοῦ |
| **22** | δικαίου· “καὶ νῦν τίς ἡ ὑπομονή μου; οὐχὶ ὁ κύριος”; ὁ ἀπὸ ταύ\\|της τῆς ὑπομονῆς τλητικῶς φέρων τὰ προσπίπτοντα ἐπί‐ πονα ἐρεῖ· “ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν κύριον”. σὺν δια\\|θέσει |
| **24** | ὑπομονητικῇ καὶ τὰ ἐπίπονα ἤνεγκα· πολλοὶ γάρ, ὡς εἶπον, |
| **25** | τὰ ἐπίπονα φέρουσιν διά τι. ἐσ[τὶν οὖ]ν̣ ὁ θεὸς ὑπ[ομο]\ |
| **25** | τοῦ ἁγίου. καὶ ἐν Ἰηρεμίᾳ γοῦν λέγεται· “θρόνος δόξης |
| **25** | ὑψούμενος ἁγίασμα ἡμῶν, ὑπομονὴ Ἰσρ[αή]λ, κύριε τοῦ Ἰσ‐ [ραήλ]”. \\| ὁ τοίνυν κατὰ ταύτην τὴν ὑπομονὴν πεποιωμένος |
| **26** | καὶ παρονομαζόμενος ἀπ’ αὐτῆς ἐρεῖ· “ὑπομένων ὑπέμ[εινα] \ τὸν κύριον”. ὡς δοῦλος λαλεῖ. ὁ δουλεύων τῷ θεῷ “κύριον” |
| **27** | αὐτὸν δι’ αὐτῶν τῶν πράξεων καὶ τῶν φρονημάτων καὶ τ[ῶν] \ λόγων ὁμολογεῖ. οὗτος “ἐν πνεύματι ἁγίῳ κύριον Ἰησοῦν” |
| **28** | λέγει· οὐδὲ γὰρ πᾶς ὁ ὀνομάζων τὸν 〈Ἰησοῦν〉 〈κύριον〉 ἐν πνεύματι τοῦτο ποιεῖ. \\| καὶ ὑποκριταὶ γοῦν τοῦτο ποιοῦσιν. |
| **29** | “πολλοὶ ἐροῦσίν μοι ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ· κύριε κύριε”. καὶ |
| **30** | τί λέγει αὐτοῖς; “οὐδέποτε ὑμᾶς \ |
| **30** | δουλεύσαντάς μοι. καὶ πάλιν· “τί με λέγετε κύριε κύριε, καὶ οὐ [ποι]εῖτε ἃ λέγω”; ὁ τοίνυν οὕτω \\| κύριον Ἰησοῦν καλῶν |
| **31** | τῷ τὸ θέλημα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ποιεῖν τοῦ οὐρανίου, ἐ̣κεῖνος “ἐν πνεύματι ἁ[γίῳ]” κύριον αὐτὸν καλεῖ. δούλου \\| οὖν ἐστιν |
| **32** | ἡ φωνή. |
| **32** | 2 καὶ εἰσήκουσεν τῆς δεήσεώς μου. |
| **32** | ἐνλι[πὴς ὢ]ν̣ ᾐτ̣ού̣μ̣η[ν τιν]ά, καὶ προσχὼν ὁ θεὸς τῇ \ δεήσει μου πεπλήρωκεν ταῦτα. ἐπεί περ “ὑπομένων ὑπέμ[ει‐ |
| **33** | να ..... .]χ̣[..]κ̣[..]ν̣[. τ]ὴ̣ν ἐντολὴν περὶ ἧς ὁ σωτὴρ \ |
| **282** | ἔλεγεν· “ὁ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται”. καταπαύ‐ |
| **1** | σαντος δέ ἐστιν τὸ “ὑπέμεινα”. ἐπερ( )· καὶ ποῖον εἶχεν ὁ κύριος πρόσωπον; — \\| μὴ γὰρ |
| **2** | ἐξ ἀνάγκης εἰρήκαμεν. ἐὰν οὖν ἐκ προσώπου τοῦ σωτῆρος λαμ‐ βάνῃς—μέχρι γὰρ προπαθείας γέγονεν, \\| οὐ γέγονεν ἐν πάθε‐ |
| **3** | σιν. “ἤρξατο” γοῦν Ἰησοῦς “θαμβεῖσθαι καὶ ἀδημονεῖν”. μέχρι ἀρχῆς γέγονεν αὐτῷ τὰ τοιαῦτα. προπά\\|θεια̣[ν] οὐ λέγομεν |
| **4** | ἐν ἀτρέπτῳ γίνεσθαι· οὐ λέγομεν γάρ τινα ἄλλον ἄτρεπτον |
| **5** | παρὰ τὴν τριάδα. ἐπεὶ τοίνυν ἡ ψυχή, ἣν \ |
| **5** | ἄλλη ἐστὶν παρὰ τὴν τριάδα, πέφυκεν δέχεσθαι προπάθειαν καὶ ἀρχὴν τοῦ θαμβεῖσθαι καὶ ἀδημονεῖν. \\| καὶ λ̣[έγ]ω̣ ἀποστο‐ |
| **6** | λικόν· “ἀντὶ τῆς προκειμένης χαρᾶς ὑπέμεινεν σταυρὸν αἰσ‐ χύνης καταφρονήσας”. εἰ μὴ γέγονεν \\| ἀλ[ύ]σ̣κων ἐν προπαθείᾳ, |
| **7** | οὐκ ἦν ἀνδραγάθημα οὐδὲ ἆθλον. |
| **7** | ἐπερ( )· τὸ “προσέσχεν μοι”; —ἀντὶ τοῦ “ἐπένευσεν”. \ 3 [καὶ ἀ]νήγαγέν με ἐκ λάκκου ταλαιπωρίας καὶ ἀπὸ πηλοῦ |
| **8** | ὕλεως. ἐὰν ἕκαστος τῶν ἁγίων τοῦτο λέγῃ, “λάκκον \\| [τα]λ[αι]‐ |
| **9** | πωρίας” τὸν περὶ γῆν τόπον λέγει· λάκκος γάρ ἐστιν, ὅπου |
| **10** | συνστρέφεται τὰ ὕδατα τὰ ὑψόθεν πίπτοντα. \ |
| **10** | τῶν θείων γραφῶν καὶ ὁ περὶ γῆν τόπος καὶ ὁ ᾅδης τῷ ὀνό‐ ματι τούτῳ σημαίνεται· ὅταν γὰρ ἐν τῷ \\| εἰκοστῷ ἐνάτῳ ἐκ |
| **11** | προσώπου τοῦ σωτῆρος κατὰ τὸν ἄνθρωπον λέγηται· “ἔσωσάς με ἀπὸ τῶν καταβαινόντων εἰς λάκκον”. οὐδὲ γὰρ \\| καταβαίνω |
| **12** | ἐγὼ ε̣[ἰ]ς̣ λ̣[ά]κ̣κον. ἄλλων ἕνεκα ἐκεῖ γέγονα. οὐκ ἄλλος με |
| **13** | “πρ[οσελογ]ί[σ]θην μετὰ τῶν καταβαινόντων εἰς λάκκον, ἐ‐ γενήθην ὡς ἄνθρωπος ἀβοήθητος ἐν νεκροῖς ἐλεύ\\|θερος”. οὔκ |
| **14** | εἰμι τῶ̣[ν ἀ]γομένων εἰς τὸν λάκκον, ἀλλὰ “προσελογίσθην”. |
| **15** | ἐκείνοις ἐμαυτὸν προσελόγισα. “ἐγενόμην” οὖν \ |
| **15** | πος ἀβοήθητος”. οὐκ ἀβοήθητος ὢν γέγονεν ὡς ἀβοήθητος· ὅτε γὰρ ἦλθον ἐπὶ τῷ συνλαβεῖν αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι, \\| εἰ μὴ ἑ‐ |
| **16** | αυτὸν ἐκδεδώκειν, οὐκ ἠδύναντο αὐτὸν λαβεῖν. εἰ “ἐν νεκροῖς ἐλεύθερός” ἐστιν, οὔκ ἐστιν τῶν κατὰ φύσιν \\| εἰς τὸν ᾅδην |
| **17** | γινομένων διὰ προαίρεσιν καὶ πρᾶξιν, ἀλλ’ ἑαυτὸν εἰς τοῦ‐ |
| **17** | το προσελογίσατο. “ἀνήγαγέν με” οὖν “ἐκ λάκκου \\| ταλαιπωρίας”. ὁ ὑπωπι‐ |
| **18** | άσας τὸ σῶμα ἑαυτοῦ καὶ δουλαγωγήσας καὶ ἐπὶ γῆς περιπατῶν ἔτι ἐν οὐρανοῖς κτησάμε\\|νος τὸ πολίτευμα, ἐκεῖνος ἀνήχθη |
| **19** | ἀπὸ λάκκου ταλαιπωρίας καὶ ἀπὸ πηλοῦ ὕλεως. καὶ νῦν μὲν δυ‐ |
| **20** | νάμει ἀνήχθη \ |
| **20** | ἀφ’ οὗ πέπλασται τὸ σῶμα πήλινον. “καὶ ἔπλασεν ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον χοῦν ἀπὸ \\| τῆς γῆς”. καὶ ἔτι ὁ Ἰὼβ λέγει· “μνήσθη‐ |
| **21** | τι ὅτι πηλόν με ἔπλασας”. |
| **21** | ταῦτα δὲ λέξει καὶ Ἰησοῦς κατὰ τὸν ἄνθρωπον· γέγονα εἰς τὸν \\| λάκκον τῆς ταλαιπωρίας, συνελογίσθην, ἵνα αὐτοὺς |
| **22** | τῆς ταλαιπωρίας ἐλευθερώσω καὶ ἀπὸ πηλοῦ ὕλεως· δι’ αὐτοὺς \ γὰρ εἰς τὸν πηλὸν τῆς ὕλεως γέγονα. ὅταν τοίνυν τὸ σῶμα τοῦ‐ το τὸ φθαρτὸν εἰς ἄφθαρτον μεταβάλῃ, οὐκέτι \\| ὁ περικείμενος |
| **24** | αὐτὸ ὑπὸ πηλοῦ κατέχεται καὶ ταλαιπωρίας, ἀλλ’ ἐρύσθη ἀπὸ τού‐ |
| **24** | των. |
| **25** | 3 καὶ ἔστησ〈εν〉 ἐπὶ πέτραν \ |
| **25** | καὶ περὶ τοῦ καθόλου δικαίου τοῦτο λεγέσθω. “πέτραν” δὲ ἐν τούτοις ἀκουστέον τὸν ἀρραγῆ \\| καὶ ἀδ̣[ιαίρετον] τ̣οῦ |
| **26** | θεοῦ λόγον, ὃν οὐδεμία ζάλη ἢ τρικυμία κινεῖ. πολλαχοῦ οὖν τῶν ἱερῶν λόγων μνήμη πέτρας γίνεται \\| οὐκ ἐπὶ αἰσθή[σε]ως |
| **27** | δυναμένη λημφθῆναι· ὅταν γὰρ λέγῃ ὁ ἅγιος εὐχαριστητικῶς πρὸς τὸν θεόν· “ἐν πέτρᾳ ὕψωσέν \\| με”, οὐ τοῦτο λέγει ὅτι· |
| **28** | “ἐν τῇ αἰσθητῇ πέτρᾳ μετεωρίσας με ἔθηκεν”, ἀλλ’ ἐπὶ τὸν ἀρραγῆ καὶ ἀδιαίρετον λόγον. ἑρμήνευ\\|σεν δὲ ταύτην τὴν πέ‐ |
| **29** | τραν ὁ Παῦλος καὶ εἶπεν τίς ἐστιν, ὅτι ὁ Χριστός· “ἔπινον |
| **30** | γὰρ ἐκ πνευματικῆς ἀκολουθούσης πέτρας, \ |
| **30** | Χριστός”. καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς οὗτος ὑμνῳδὸς μεθ’ ἕτερα λέ‐ γει· “κατεπόθησαν ἐχόμενα πέτρας οἱ κραταιοὶ αὐτῶν”. \\| οἱ |
| **31** | τῶν Αἰγυπτίων πλησιάσαντες τῇ πέτρᾳ τὸ [οὐ]δὲν ὤφθησαν. καὶ ὥσπερ “ἡ ῥάβδος ἡ Ἀρὼν κατέπιεν τὰς ῥάβδους” \\| τῶν ἐπαοι‐ |
| **32** | δῶν τῶν Αἰγυπτ[ίω]ν̣, τουτέστιν ἐνίκησεν αὐτούς. ὅταν οὖν λέγῃ· “κατεπόθη ὁ θάνατος”, “κατεπόθη Ἰσραήλ”. \\| ὅταν |
| **33** | οὖν ἐνγίσωσιν τῇ πέτ̣[ρᾳ οἱ] δοκοῦντες εἶ̣[ναι] κραταιοί, σοφισταί, ἐριστικοί τινες ἢ καὶ πνεύματα πονηρά, κατα\\|πί‐ |
| **34** | νονται, τὸ οὐδὲν ἀπ[οδεί]κ̣[νυντ]α̣ι̣. [ἐπὶ τ]α̣ύτην οὖν τὴν |
| **283** | πέτραν, τὸν Χριστόν, ᾗ πλησιάσαντες οἱ ἐγγίζοντες \ |
| **1** | ταιοὶ τῶν Αἰγυπτίων καταπίνονται, ἵστανται οἱ τοῦ εὐεργετου‐ μένου πόδες ἐκ τοῦ κλονεῖσθαι καὶ τρικυμίας \\| ὑφίστασθαι |
| **2** | καὶ πολεμίους ἔχειν. {ἡ ὑπομονὴ γίνεται. οὐκ ἀεὶ δὲ αὐτὰ πάσχει} ὅταν ἐν τῷ λάκκῳ τῆς ταλαιπωρίας \\| ἐστίν, ὅτε ἐν |
| **3** | τῷ πηλῷ τῆς ὕλεως, 〈ἡ ὑπομονὴ γίνεται. οὐκ ἀεὶ δὲ αὐτὰ |
| **3** | πάσχει.〉 ὅταν δὲ τούτων ἐκτὸς γένηται τέλος τῆς ὑπομονῆς |
| **4** | ἐπὶ τὴν εἰρημένην πέτραν. |
| **4** | 3 καὶ κατηύθυνεν τὰ διαβήματά μ[ο]υ. \ |
| **5** | καὶ ὅρα γε ὅτι πόρρω τῆς ἱστορίας ἡμᾶς ὁ λόγος ἀπάγει. |
| **5** | οὐδεὶς ἑστηκὼς διαβαίνει, οὐδεὶς διαβαίνων ἕστη[κε]ν̣. \ ὅταν τις τοίνυν κατὰ Χριστὸν βεβαιωθῇ ὥστ’ ἀνειπεῖν· “τίς |
| **6** | ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ θεοῦ”; τὰς δ̣ιαβάσ̣[εις ἔχ]ει \ κατευθυνομένας· σπεύδει γὰρ ἀεὶ ἐπὶ τὰ ὑπέρτερα, ἐπὶ τὰ οὐ‐ ράνια κατευθύνοντος τοῦ θεοῦ τὰ διαβήματα [τοῦ] \\| τρέχοντος· |
| **8** | “οὐ” γὰρ “τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεῶν‐ |
| **8** | τος θεοῦ”. 4 καὶ ἐνέβαλεν εἰς τὸ στόμ[α μου] \\| ᾆσμα καινόν. |
| **9** | “εἰς τὸ στόμα” τοῦ ἔσω ἀνθρώπου, τουτέστιν εἰς τὸν λό‐ |
| **10** | γον μου. “ᾆσμα καινόν”· πολλάκις ἡμῖν [...]\ |
| **10** | πῶς λέγεται. τὸ ἀδιάδοχον ἀεὶ καινόν ἐστιν, τὸ δὲ διαδεχθὲν παλαιόν. καὶ διὰ πλειόνων παραδει\\|γμάτων πολλάκις ἀποδέ‐ |
| **11** | δεικται. |
| **11** | 4 ὕμνον τῷ θεῷ ἡμῶν. ὁ τῷ ὄντι ἀναχθεὶς ἀπὸ τῶν προειρημένων \\| περιστατικῶν |
| **12** | τοῦ τε λάκκου τῆς ταλαιπωρίας καὶ τοῦ πηλοῦ τῆς ὕλεως ἀδι‐ άδοχον νίκην ἔσχεν. [....]..[.]της ἀδιαδόχου \\| τὸ ἐπινίκι‐ |
| **13** | ον καινόν ἐστιν. τί δέ ἐστιν τοῦτο τὸ ᾆσμα καινόν, ἑρμηνεύ‐ |
| **14** | ὅταν διάλημψιν αὐτοῦ λάβωμεν, ὡς ἐφικτόν ἐστιν, ἐν τέλει |
| **15** | γινόμενοι καινὸν̣ [ᾆσ]μα ᾄδομεν· τὸ γὰρ \ |
| **15** | άδοχόν ἐστιν. διὸ καὶ ὁ ὕμνος ὁ ἐν αὐτῷ εὐχαριστητικῶς ἀ‐ |
| **15** | ναπεμπόμενος τῷ θεῷ ᾆσμα καινόν ἐστιν. \ 4 ὄψονται πολλοὶ καὶ φοβηθήσονται καὶ ἐλπιοῦσιν ἐπὶ |
| **16** | κύριον. “ὄψονται πολλοὶ” ἀναχθέντα με ἀπὸ λάκκου \\| ταλαιπωρίας |
| **17** | καὶ ἀπὸ πηλοῦ ὕλεως καὶ στάσιν τῶν ποδῶν εἰληφότα ἐν τῇ πέ‐ τρᾳ καὶ κατευθυνόμενα τὰ \\| διαβήματά μου καὶ ᾄδοντά με καὶ |
| **18** | ὑμνοῦντα, “καὶ φοβηθήσονται” ὥστε καὶ αὐτο〈ὶ〉 ἐλθεῖν εἰς τὴν τοιαύτην \\| ἀγωγήν, “καὶ ἐλπιοῦσιν” ὥστε καὶ αὐτοὶ τυ‐ |
| **19** | χεῖν τούτων τῶν ἤδη ἐμοὶ ὑπαρξάντων. |
| **20** | 5 μακάριος ἀνήρ, οὗ ἐστιν \ |
| **20** | ὁ Δαυὶδ ἔσχεν ποτὲ μονομάχιον πρὸς τὸν Γολιὰ καὶ οὐκ ἤλπισεν οὐκ ἐπ’ ἀσπίδι. \\| ὁρᾷς ὅτι τὸ ὄνομα κυρίου ἐλπὶς |
| **21** | αὐτοῦ γέγονεν. λέγεται δὲ πρὸς τῷ κυρίως σημαινομένῳ τῆς ἐλπίδος—οὐδὲν δὲ \\| ἕτερόν ἐστιν ἐλπὶς ἢ ἀγαθῶν προσδοκί‐ |
| **22** | α—πολλάκις καὶ τὰ ἤδη ὑπαρξαντά τινες ἐλπίδια ἑαυτῶν λέ‐ γουσιν. \\| οἱ πλούσιοι γοῦν λέγουσιν “τὸ ἐλπίδιόν μου” οὐ |
| **23** | τὸ προσδοκώμενον, ἀλλὰ τὸ ἤδη παρόν. καὶ τὸ ὄνομα οὖν τοῦ κυρίου \\| ἤδη ἐλπίδα ὑπάρξα〈σα〉ν ἡγοῦνται οἱ ἤδη αὐτὸ ἔχον‐ |
| **24** | τες. |
| **25** | 5 καὶ οὐκ ἐπέβλεψεν εἰς ματαιότητας καὶ μανίας \ |
| **25** | ὁ ἐπιβλέψας ἐπὶ τὸν κύριον οὐκ ἐπιβλέπει ἐπὶ ματαιότη‐ |
| **25** | τας καὶ μανίας ψευδεῖς. οὐκ ἐπιβλέπει ἐπ[ὶ παντ]ε̣υ̣χίαν, \ οὐκ ἐπὶ μέγεθος σώματος, οὐκ ἐπὶ στρατιωτικῇ χειρί, οὐκ ἐπ’ |
| **26** | ἄλλῳ τινὶ τῶν δυναμένων ἀποτυγχ[άνεσθαι]. ”[μα]νί\\|αι” δὲ λέγονται “ψευδεῖς” αἱ μαντεῖαι. εἰσὶν δὲ |
| **27** | καὶ μανίαι οὐ ψευδεῖς· οἷον οἱ θεολημπτούμενοι, οἱ χριστο‐ λημ\\|πτούμενοι θεοφοροῦνται, καὶ οὔκ εἰσιν αὗται αἱ μανίαι |
| **28** | ψευδεῖς, ἀλλὰ ἀληθεῖς, ἀντὶ τοῦ “ἡ κατακωχή”· εἰ μὴ γὰρ \ ἦσαν καὶ ἀληθεῖς μανίαι, οὐκ ἂν ἔλεγεν· “ὁ μὴ ἐπὶ μανίας |
| **29** | ψευδεῖς ἐσχηκὼς τὴν ἐλπίδα”. |
| **30** | οἱ κατὰ Φρύγαν, \ |
| **30** | ἓν σημαινόμενον κα̣[ὶ τ]ὴν μανίαν καὶ τ̣ὴν ἔκστασιν λαβόν‐ τες \\| τοὺς πνευματοφόρους ἄνδρας λέγουσιν ἐν ἐκστάσει λε‐ λαληκέναι, πεπροφητευκέ[να]ι. καὶ ἀληθεύουσιν μὲν ὅ\\|τι |
| **32** | κατ’ ἔκστασιν, οὐ μέντοι τὴν παραφοράν, οὐ τὴν παραφροσύ‐ νη̣[ν]. ἐὰν γοῦν λέγῃ [Παῦλο]ς· “εἴτε ἐξέστημεν, θεῷ”, \\| οὐ |
| **33** | μανίαν λέγει, ἀλλὰ τὸ ἐκστῆναι τῶν ἀνθρωπίνων καὶ [..... |
| **284** | ..... ...].[....] δεδωκότα. λέγεται δὲ \ |
| **1** | ἐπὶ θαυμασμοῦ· “καὶ μετὰ ταῦτα ἐπιστρέψουσιν οἱ υἱοὶ Ἰσ‐ ραὴλ καὶ ἐπιζητήσουσιν κύριον τὸν θεὸν αὐτῶν \\| καὶ Δαυὶδ |
| **2** | τὸν βασιλέα αὐτῶν· καὶ ἐκστήσονται ἐπὶ τῷ κυρίῳ καὶ ἐν τοῖς |
| **2** | ἀγαθοῖς αὐτοῦ”. θαυμασμὸν ὧδε σημαίνει. \ 6 πολλὰ ἐποίησας σύ, κύριε ὁ θεός μου, τὰ θαυμάσιά σου. |
| **3** | πειραθεὶς τῶν εἰρημένων εὐποιιῶν ἐπεὶ μὴ μόνων τούτων τῶν \\| ἀ̣[γ]α̣θῶν ἀπήλαυσεν, ἀλλ’ , ἵν’ οὕτως εἴπω, μητρόθεν |
| **4** | εἰς ταῦτα ἤχθη—καὶ αὐτὴ οὖν ἡ χρίσις αὐτοῦ παιδίου ὄντος |
| **5** | παραδόξως \ |
| **5** | κύρι〈ε〉 ὁ θεός μου, τὰ θαυμάσιά σου”. πολλὰ καὶ μεγάλα ἐσ‐ τίν, “καὶ τοῖς διαλογισμοῖς σου”, \\| [καθ’] οὓς ποιεῖς τὰ |
| **6** | θαυμάσια, “οὐδεὶς ὁμοιωθήσεται”. οὐδεὶς δυνήσεται τοιαῦτα θαυμάσια ποιῆσαι, οὐδεὶς δυνήσεται ἐξαγαγεῖν τι\\|[να] ἐκ |
| **7** | λάκκου ταλαιπωρίας καὶ ἀπὸ πηλοῦ ὕλεως καὶ στῆσαι τοὺς πό‐ δας αὐτοῦ ἐπὶ πέτραν καὶ κατευθῦναι τὰ διαβήματα \\| [αὐ]‐ |
| **8** | τοῦ καὶ τὰ ἄλλα. |
| **8** | τὸ “οὐκ ἔστιν τίς ὁμοιωθήσεται” ἐὰν πρὸς τὸν πατέρα λέ‐ γηται, οὐ περὶ τοῦ υἱοῦ λέγει· οὐδεὶς γὰρ τῶν γενη\\|τ̣ῶν ὁμοι‐ |
| **9** | ωθήσεται. ὁ δὲ υἱὸς οὐχ ὁμοιωθήσεται· ἀίδιος γάρ ἐστιν, εἰ‐ |
| **10** | κὼν καὶ χαρακτὴρ τῆς 〈θεοῦ〉 ὑποστάσεως. οὔκ ἐστιν \ |
| **10** | μέλλοντι ἔχων τὸ ὁμοιωθῆναι· ὅμοιος γάρ ἐστιν. |
| **10** | ἐπερ( )· τὸ “τοῖς διαλογισμοῖς”; —διαλογισμοὶ κυρίως λέγονται \\| οἱ λογισμ[ο]ὶ οἱ περὶ τῶν καθέκαστα. ὥσπερ ὁμι‐ |
| **11** | λία ἐστὶν ψυχῆς τὸ διαλογίζεσθαι καὶ οὐκ ἔστιν ἐν προφο\ ρᾷ ἅμα πο̣[λλὰ εἰπ]ε̣[ῖ]ν, οὕτω καὶ οἱ λογισμοὶ οἱ τῶν καθέ‐ |
| **12** | καστα διαλογισμοὶ λέγονται. παραδέδοται τόπος ἐπιχει\\|ρηματικὸ[ς ἐρωτῶν], εἰ ταὐτόν |
| **13** | ἐστιν τὸ ἐπίστασθαι τῷ διανοεῖσθαι, καὶ εἴρηται, ὅτι οὐ ταὐτόν ἐστιν· πολλὰ \\| μὲν γὰρ ἔστ̣[ιν ἄ]φ̣ν̣ω ἐπίστασθαι, |
| **14** | πολλὰ δὲ διανοεῖσθαι οὐχί, ὥστε οὐ ταὐτὸν τὸ ἐπίστασθαι |
| **15** | τῷ διανοεῖσθαι. δύνα\ |
| **15** | καὶ ὅλου εἴδους. ἐπιστῆσαι δὲ τοῖς καθέκαστα, ἕκαστον καθ’ ἑαυτὸ διανο\\|ηθῆναι ἅμα οὐ δύναται. |
| **16** | ἐπερ( )· ἵνα τὸ διανοηθῆναι ἐπὶ τῆς αἰσθήσεως; —ἀλλ’ ἐπὶ τῶν καθέκαστα διανοητῶν. \\| ὡς οὐκ ἔστιν ἅμα πολλὰ εἰ‐ |
| **17** | πεῖν, πολλὰ δὲ εἰδέναι, λόγος δέ τις τῆς ψυχῆς ἐστιν ἡ διάνοια, οὐ δυνατὸν ἅμα πολλὰ \\| διανοεῖσθαι. ὁ θεὸς οὖν διαλογισμοὺς |
| **18** | τοιούτους ἔχει ὥστε ἅμα πάντα εἰδέναι, ὅμως δὲ ἑτέρως ἢ ὡς οἱ \\| ἄνθρωποι· καὶ γὰρ ἐν Ἰσαίᾳ εἶπεν ὅτι· “ὡς ἀπέχει ὁ |
| **20** | οὐρανὸς ἀπὸ τῆς γῆς, οὕτω διανοήματα ὑμῶν ἀπὸ τῆς δια\ |
| **20** | ας μου”. τὴν ὑπεροχὴν τῆς ἑαυτ[οῦ] διανοίας ἠθέλησεν ἐξ αἰσθητ{ικ}οῦ παραδείγματος δεῖξαι· οὐ γὰρ τοπικῶς \\| ἀφέστη‐ |
| **21** | κεν ἡ αὐτοῦ διάνοια τῆ〈σ〉 διανοία〈σ〉 τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ |
| **21** | μεγέθει ὑπεροχῆς. 6 καὶ τοῖς διαλογισμοῖς σου \\| οὐκ ἔστιν τίς ὁμοιωθήσεται. |
| **22** | οὐδεὶς τοῖς διαλογισμοῖς τοῦ θεοῦ ὁμοιοῦται. ὡς εἰ ἔλε‐ γες· “οὐδεὶς τῇ δημιουργίᾳ τοῦ θεοῦ ὁμοι\\|ωθήσεται”. κἂν γὰρ |
| **23** | ὦσιν δημιουργοὶ παρὰ ἀνθρώποις, ἀλλὰ οὐ τὴν ὑποκειμένην ὕλην κατασκευάζουσιν τῶν \\| γινομένων. οἷον ὁ τέκτων ἐὰν ποι‐ |
| **24** | ῇ κλίνην ἢ θρόνον οὐχὶ καὶ τὸ ξύλον ποιεῖ ἐν τῇ τέχνῃ. τὸ |
| **25** | τέλος μόνον ἐπιτί\ |
| **25** | οὐχ εὑρὼν ὕλην τὸ εἶδος αὐτῇ ἐπιτίθησιν, ἀλλὰ συνυφίστησιν |
| **25** | αὐτὴν τῷ εἴδει. \ 6 [ἀπήγγει]λα καὶ ἐλάλησα, ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ ἀριθμόν. |
| **26** | οἶδας ὅτι ἐὰν μή τι νοήσωμεν ὡς δεῖ καὶ θελήσωμεν αὐτὸ \ ἄλλῳ [ἀ]παγγεῖλαι, πῶς ποτε λέγομεν οὕτω καὶ οὕτω, ὅταν ἐ‐ πιστώμεθα ὅτι οὐ περιεδραξάμεθα οὗ ἠθελήσαμεν \\| εἰπεῖν. |
| **28** | καὶ οὗτος οὖν λέγει· “ἀπήγγειλα καὶ ἐλάλησα”. ἐπεὶ τῶν διαλογισμῶν σου οὐδεὶς ὅμοιός ἐστιν, “ἀπήγγει\\|λα καὶ ἐλά‐ |
| **29** | λησα”. |
| **29** | δύναται δὲ καὶ οὕτω λαβεῖν· “ἀπήγγειλα” κατὰ τὴν διάθεσιν, |
| **30** | κατὰ τὴν νόησιν, καὶ “ἐλάλησα” αἰσθητῶς \ |
| **30** | πρῶτον γὰρ δεῖ νοῆ̣[σα]ι, εἶθ’ οὕτως εἰπεῖν. |
| **30** | ἐπερ( )· “ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ ἀριθμόν”; —οἱ διαλογισμοί, οἷς οὐδεὶς \\| ὁμοιοῦται. |
| **31** | 7 θυσίαν καὶ προσφορὰν οὐκ ἠθέλησας. λοιπὸν λέγει· “ἀνήγαγές με ἐκ λάκκου ταλαιπωρίας \\| καὶ |
| **32** | ἀπὸ πηλοῦ ὕλεως, [ἔστ]ησας ἐπὶ πέτραν τοὺς πόδας μου, κατ‐ ηύθυνας τὰ διαβήματά μου”. ὅσον ἐπὶ τοῖς χριστηρίοις \\| τού‐ |
| **33** | τοις λόγοις καὶ [ταῖς ἔτι] μ̣ε̣ί̣ζ̣οσιν ε̣[ὐεργεσί]αις ἔδει θῦ‐ |
| **33** | σαι καὶ ὁλοκαυτῶσαι τῷ θεῷ. ἀλλ’ οὐκ ἠθέλησας τὰ αἰσθητὰ \ |
| **285** | ὁλοκαυτώματα, τὰς θυσίας τὰς σωματικὰς τὰς ἐκ σφαγῆς ζῴων |
| **1** | καὶ τῶν ἄλλων, τὰ σκιώδη. |
| **1** | 7 σῶμα κατηρτίσω μοι. \ ἀντὶ τούτων. ἑρμήνευσεν οὖν ὁ ἀπόστολος, ὅτι τοῦτο τὸ |
| **2** | σῶμα ἡ λογικὴ καὶ ἀναίμακτός ἐστιν θυσία. ὅταν οὖν μείζω〈ν〉 \ τις εὑρεθῇ θυσία, τότε τὰς προτέρας οὐκέτι θέλει· οὔκ εἰσιν |
| **3** | αὐτῷ θεληταί. μὴ ταραττέτω σε τὸ τῶν Διμοιριτῶν· λέγουσιν \\| γάρ· “ὁ‐ |
| **4** | ρᾷς ὅτι σῶμα”; —μὴ γὰρ ὁ λέγων ὅτι· “σῶμά μοι κατηρτίσω”, |
| **4** | τοῦτο λέγει ὅτι “μόνον”· καὶ γὰρ ὁ τέλειον ἄνθρωπον ἔχων |
| **5** | ἔχει σῶμα, \ |
| **5** | τὸν ψαλμόν· ἀπὸ γὰρ τῆς ἀρχῆς ἕως τοῦ τέλους τὸ αὐτὸ λέγον πρόσωπον εἰ[σῆκτ]α̣ι. \\| ὥσπερ οὖν ἐνταῦθα εἶπεν· “σῶμα δὲ |
| **6** | κατηρτίσω 〈μοι〉”, καὶ ἐν τοῖς ἑπομένοις ἐρεῖ· “οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχήν μου το[ῦ] ἐξᾶρα[ι αὐτήν]”. \\| ἰδοὺ καὶ ψυχὴν ἔχει, |
| **7** | ἰδοὺ καὶ σῶμα. ἐπειδὴ δὲ περὶ αἰσθητῶν θυσιῶν διαδεχθεισῶν ὑπὸ τοῦ πνεύματος ὁ λόγος ἐστ̣[ίν], \\| εἶπεν τὴν διαδεχομένην |
| **8** | θυσίαν. οὐχ ἡ ψυχὴ δέ ἐστιν ἡ κατὰ τοῦτο τὸ σημαινόμενον |
| **8** | θυσία γενομένη, ἀλλὰ τὸ σῶμα. \ εὖ δὲ καὶ τὸ οὐκ “ἐξηρτίσω”, ἀλλὰ αὐτὸς αὐτὸ “κατηρτί‐ |
| **9** | σω”, “πνεύματος ἁγίου ἐπελθόντος” ἐν τῇ Μαρίᾳ “καὶ τῆς τοῦ |
| **10** | ὑψίστου δυνάμ[ε]\ |
| **10** | διὰ τοῦτο οὐκ ἠθέλησας οὐκέτι ἐκείνας τὰς θυσίας καὶ προσφοράς, ἐπεὶ “σῶμά μοι κατηρτί[σω]” \\| τὸ μέλλον θυθῆναι |
| **11** | ὑπὲρ πάντων. καὶ τοῦτο δύναται λέγεσθαι· διὰ τοῦτο θυσίαν καὶ προσφορὰν̣ οὐκ ἠθέλη\\|σας, ἐπεὶ κατηρτίσω ἡμῖν σῶμα, ὅπερ |
| **12** | ἱερουργεῖν καὶ θύειν σοι δυνάμεθα· “παρακαλῶ ὑ[μᾶς διὰ] τῶν οἰκτι\\|〈ρμ〉ῶν, παραστῆσαι τὰ σώματα λογικὴν θυσίαν”. |
| **13** | ἐν ἄλλοις κεῖται· “ὠτία δὲ κατηρτίσω μοι”. [ὁ εἷς μὲν |
| **14** | προσφορὰν οὐκ ἠθέλησας, “ὠτία μοι κατη[ρτίσω]”, δ̣ι’ ὧν ἀ‐ |
| **15** | κούω \ |
| **15** | νοητῆς 〈θ〉υσίας τῆς αἰνέσεως· “θύσα[τε] τῷ θεῷ θυσίαν \ αἰνέσεως”. εἰς ἀκρόασίν με λοιπὸν καλεῖς, οὐκέτι αἰσθητὰ ἱερουργούμενα ζητεῖς, ἵν’ ᾖ τὸ λεγ̣[ό]μενον ὅμοι\\|ον τῷ· “ἡ |
| **17** | παιδεία κυρίου διανοίγει μου τὰ ὦτα”. ὁ ἄμουσος ἄνθρωπος |
| **17** | οὐκ ἔχει ὠ[τ]ίον πρὸς τὸ ἀκοῦσαι μουσικῶν λόγων. \ καὶ ἄλλος δὲ εἶπεν τῶν ἑρμηνευτῶν· “ὠτία δέ μοι ἔσκα‐ ψας”, ἐπεὶ τὴ̣[ν ἀ]μ̣βλύτητα αὐτῶν περιεῖλες, τὸ ἐμ\\|ποδίζον |
| **19** | τῇ ἀκοῇ περιεῖλες. |
| **19** | ἐπερ( )· ἐπὶ τοῦ Ἰησοῦ πῶς λαμβάνομεν; —εἶπον [ὅτι] |
| **20** | αἱ ἀλληγορίαι οὐκ ἐξομαλίζονται πρὸς \ |
| **20** | πολλάκις τὸ τοῦ Ἀβραὰμ καὶ τῶν δύο γυναικῶν παρ̣[ε]ί[λ]η‐ φα. εἶπόν σοι ὅτι οὔκ ἐστιν ἄτρε\\|πτος οὐσία ἡ ψυχὴ τοῦ Ἰη‐ |
| **21** | σοῦ. ὁμοούσιός ἐστιν ταῖς ἄλλαις καὶ πᾶν ὃ ἔχει καλόν, παρὰ τοῦ θεοῦ λόγου ἔχει αὐτό. ἐπεὶ τοί\\|νυν ἔχει καὶ τὸ ἀκούειν |
| **22** | καλῶς, παρὰ τοῦ σωτῆρος ἔχει αὐτό. τῷ χ̣ρ̣ω̣μένῳ αὐτῇ ναῷ ὑπ‐ |
| **22** | ῆρκται. \ 7 ὁλοκαυτώματα καὶ περὶ ἁμαρτίας οὐκ ἐζήτησας. |
| **23** | οὐδὲ ἐζήτησας οὐδὲ εὐδόκησας ἔτι τὰ τῆς σκιᾶς. “τί μοι \ πλῆθος τῶν θυσιῶν ὑμῶν; πλήρης εἰμί. ὁλοκαυτώματα τῶν κρι‐ |
| **24** | ῶν καὶ στέαρ ἀρνῶν ο[ὐ βού]λομαι”. \ |
| **25** | 8 τότε εἶπον· ἰδοὺ ἥκω. |
| **25** | τότε ἐγὼ ᾧ σῶμα κατηρτίσω, εἶπον· “ἰδοὺ ἥκω”, [ἀ]ντὶ τοῦ· [ἐπεὶ σκοπὸς τ]ῆς \\| ἐπιδημίας αὐτοῦ οὗτός ἐστιν τὸ τὴν σκι‐ ὰν τέλος ἀπολαβεῖν, τὸ μηκέτι θυσίας καὶ [ὁλοκαυτώ]μ̣α̣\\|τα |
| **27** | προσάγεσθαι, ἥκω ἐγώ, ἵνα πληρώσω τὴν θυσίαν ὁλοκαύτωμα |
| **27** | γενησόμενος. 8 ἐν κεφ[αλί]\\|δι βιβλίου γέγραπται περὶ ἐμοῦ. |
| **28** | κεφαλὴ βιβλίου λέγεται “πᾶσα ἡ θεόπνευ〈σ〉τος γραφή”· τὸ γὰρ κεφά\\|λαιον τῆς γραφῆς ἡ περὶ Χριστοῦ ἐστιν πολιτεί‐ |
| **29** | α. κατὰ δεύτερ̣[ο]ν̣ λόγον καὶ περ[ὶ ἄ]λ̣λων λεγέσθω· εἰ μὴ |
| **30** | γὰρ \ |
| **30** | π̣[ρ]ο̣ανεφώνου[ν] τὸ εὐαγγέλιον. ἐπερ( )· \\| ἐπὶ τῆς πεντατεύχου τοῦτο ἐγράφη; —πᾶσαν |
| **31** | γρ̣αφὴν λέγει βιβλίον εἶναι, οὗ ἐ[στι]ν̣ κεφαλὶς τὸ τέλος δι’ ὃ \\| αἱ γραφαὶ δέδονται, ἡ σωτηρία, ἡ ἐπιδημία. |
| **32** | ἐπερ( )· ἡ γένεσις [οὖν] τ̣οῦ κόσμου [διὰ το]ῦτο προισ‐ τορήθη; — \\| ἵνα δεξιώσῃ τὴν γένεσιν τοῦ κόσμου ἐπὶ τῶν |
| **33** | ἀνθρώπων, κα̣[ὶ μετὰ ταύ]τ̣η̣[ν τὴν γένε]σιν τῶν ἀνθρώπων, \ |
| **286** | ἵνα χώραν λάβῃ ἡ ἐπιδημία. “ἀμνός” ἐστιν “τοῦ θεοῦ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου”. τὸ λεχθῆναι ὅτι ὁ Ἀδὰμ \\| παρ‐ |
| **2** | έβη “διὰ παρακοῆς” καὶ ὁ σωτὴρ “δι’ ὑπακοῆς” δεδικαίωται, |
| **3** | τύπος τοῦ μέλλοντος, ἐπεὶ αὐτὸς ὁ Ἀδὰμ “τύπος τοῦ μέλλον‐ τός ἐστιν”; “τὸ μυστήριον τοῦτο μέγα ἐστίν, \\| ἐ[γ]ὼ δὲ λέ‐ |
| **4** | γω εἰς Χριστὸν καὶ τὴν ἐκκλησίαν”. |
| **4** | ὅτι δὲ οὐ πάντως, εἰ {πεν} λέγεται βιβλίον, ἐπὶ τῆς αἰσθή‐ |
| **5** | σεως δεῖ λαβεῖν \ |
| **5** | “χάνον τὸ στόμα σου”, καὶ ὁρᾷ ἐπὶ τῆς θεοῦ χειρὸς βιβλίον, καὶ λέγει ὅτι· “λάβε αὐτὸ \\| [καὶ] φάγε, καὶ πλησθήσεται ἡ |
| **6** | κοιλία σου”. “καὶ ἔφαγον”, φησίν, “καὶ ἐγένετο γλυκασμὸς ἐν τῇ κοιλίᾳ μου”. καὶ λέγει· \\| [“τοῦ]το τὸ βιβλίον γέγραπται |
| **7** | ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν”. κατὰ τὰ πνευματικὰ καὶ νοητὰ ἔσω γέγραπται, κατὰ τὰ \\| [αἰ]σθητὰ καὶ προφανῆ ἔξω. πλὴν ὁ σοφὸς ἀμφότερα κατεσθίει καὶ εὑρίσκει συμφωνίαν τῶν τε συμ\\|[βό]λ̣ων καὶ τῶν |
| **9** | πρωτοτύπων. καὶ ἐν Ἰσαίᾳ πάλιν λέγει· “καὶ ἔσται τὰ ῥήμα‐ |
| **10** | τα ταῦτα ὡς οἱ λόγοι τοῦ βιβλίου τοῦ \ |
| **10** | ὰν δῶσιν αὐτὸ ἀνθρώπῳ ἐπισταμένῳ γράμματα λέγοντες· λάβε, ἀνάγνωθι. λέγει· οὐ δύ\\|ναμαι, ἐσφ[ρ]άγισται γάρ”. ὁ δὲ ἀ‐ |
| **11** | γράμματος λέγει· “οὐκ ἐπίσταμαι γράμματα”. ☩αἰτοῦντες ἐκεῖ‐ νος☩ διέφερεν εἰ ἐσφρά\\|γιστο ἢ οὐκ ἐ[σφράγισ]τ̣ο. καὶ λαμβά‐ |
| **12** | νομεν πάλιν τὴν θεόπνευστον γραφήν, τὸν δὲ ἐπιστάμενον γράμματα \\| καὶ μὴ δυνά̣[μενον ἀ]ναγνῶναι διὰ τὰς ἐπικειμέ‐ |
| **13** | νας σφραγῖδας τὸν ἐκ περιτομῆς λαόν, τὸν δὲ μὴ ἐπιστάμε\ νον γράμμα[τα τὸν ἀπ]ὸ τῶν ἐθνῶν. |
| **14** | 9 τοῦ ποιῆσαι, ὁ θεός, τὸ θέλημά σου ἠβουλήθην. |
| **15** | διὰ τοῦτο “εἶπον· ἰδοὺ ἥκω”, \ |
| **15** | σου ποιῆσαι μετὰ τὸ μὴ θελῆσαί σε θυσίαν καὶ προσφοράν. οἱ ψευδοδοξοῦντες περὶ τὸν \\| Χριστὸν λέγουσιν ὅτι διά‐ |
| **16** | φορα θελήματά εἰσιν· καὶ γὰρ ἐνταῦθα λέγει· “ἥκω, βούλομαι ποιῆσαι τὸ θέλημά σου”, ἐν τῷ εὐαγγελίῳ· \\|“καταβέβηκα ἀπὸ |
| **17** | τοῦ οὐρανοῦ οὐχ ἵν[α] ποιήσω ἀνθρώπινον θέλημα, ἀλλὰ τὸ τοῦ πέμψαντός με”. διὰ τοὺς λέγον\\|τας οὖν ὅτι δύο θελήματα, ἐ‐ |
| **18** | ροῦμεν ὅτι· [τὰ δι]άφορα θελήματα γίνονται ἤτοι κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἢ κατ’ ἐναντιό\\|τητα. ὁ προκόπτων ἐν ἀρετῇ θέ‐ |
| **19** | λει δ̣[ικαιοσ]ύνην καὶ ὁ τελειωθείς, καὶ οὔκ ἐστιν τὸ τοῦ τε‐ |
| **20** | λείου θέλημα ταὐτὸν \ |
| **20** | [ν]ε̣ται δὲ ἢ πληθὺς ἢ δυὰς τῶν θελημάτων κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον, \\| γίνεται δὲ καὶ κατ’ ἐναντιότητα, ὅταν̣ ὁ̣ |
| **21** | μέν τις ἀγαθὰ αἱρῆται, ὁ δὲ κακά, ὁ δὲ θέλῃ σωθῆναι, ὁ δὲ ἁμαρτεῖν. τὸ τοίνυν \\| τοιοῦτον θέλημα τῷ υἱῷ προσάψαι τὸ |
| **22** | κ̣[α]ὶ ἐναντιότητα ἔχον, ἐσχάτη ἐστὶν ἀσέβεια. εἶτα δὲ καὶ τὸ πρὸς τοὺς Μανι\\|χαίους ποιοῦμαι. ποιητέον |
| **23** | πρὸς τούτους· τὸ θέλημα τοῦ σωτῆρος εὑρίσκεται ἀγαθὸν ὄν· λέγει γὰρ καταβεβηκέναι ἀπὸ τοῦ \\| οὐρανοῦ ”[ἵνα] ποιῶ τὸ |
| **24** | θέλημα τοῦ θεοῦ”. τὸ δὲ ποιεῖν τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ ἀγαθόν |
| **25** | ἐστιν. καὶ πάλιν· “ἐλήλυθεν ζητῆσαι καὶ \ |
| **25** | λω]λός”. καὶ [πάλ]ιν· “ἐὰν θέλῃς, δύνασαί με καθαρίσαι”. εἰ τοῦτο τοῦ υἱοῦ τὸ θέλημα, θέλει πάντα τὰ ἐπωφελῆ \\| [..... |
| **26** | ..... ..]εομυχη. ἐναντίον δὲ 〈ὂ〉ν αὐτῷ τὸ θέλημα τοῦ πατρός, |
| **26** | σοὶ καταλιμπάνω τὸ ἀκόλουθον σκοπεῖν. εἰ δὲ {κατὰ} τὸ \ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον ἐν θελήμασιν ἐν διαθέσει εὑρίσκεται, |
| **27** | ἔσται καὶ ὁ πατὴρ ἔχων διάθεσιν καὶ ὁ υἱός, τουτέστιν ποι‐ |
| **28** | α, οὔκ ἐστιν ἀσύνθετος. οὐδὲ κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον ῥητέον \\| οὐδὲ κατ’ ἐναντιότητα· τὸ γ[ὰρ τ]οῦ υἱοῦ θέλημα |
| **29** | ἀ̣[πο]δείκνυται ὅτι ἀγαθόν ἐστιν. {οὐ θεμιτὸν δὲ κατὰ θεὸν |
| **30** | εἰπεῖν} ὅμως \ |
| **30** | ῶσαι τὸ θ̣[έ]λ̣ημα τοῦ πατρός. 〈οὐ θεμιτὸν δὲ κατὰ θεὸν εἰ‐ |
| **30** | πεῖν〉. οὐδὲ ἐναντίον ἐστὶν οὐδὲ κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον. περὶ ἄρα \\| τοῦ ἀνθρώπου δεῖ ἐκλαβεῖν ταῦτα. |
| **31** | 9 καὶ τὸν νόμον σου ἐν μέσῳ τῆς κοιλίας μου. ἐστὶν τροφὴ πνευματικὴ χω\\|ροῦσα εἰς τὴν κοιλίαν [τοῦ ἔ]‐ |
| **32** | σ̣ω ἀνθρώπου. π[νευμα]τικὴ δὲ τροφή, παντί που δῆλον, ὁ νό‐ |
| **287** | μος· οὐδὲ γὰρ αἰσθητή \ |
| **1** | αὕτη δὲ ἡ κοιλία πολλάκις ἐπαινεῖται, καὶ ἐν τῷ· “ἀπὸ τοῦ φόβου σου ἐν γαστρὶ ἐλάβομεν”. καὶ ὥσπ̣[ερ] \\| αὕτη ἡ |
| **2** | κοιλία ἐν γαστρὶ λαμβάνει ἀπὸ θείου πνεύματος—τοῦτο δέ |
| **2** | ἐστιν ὁ τοῦ θεοῦ φόβος—, οὕτω καὶ θείαν τροφὴν δέχετ̣[αι] \ εἰς ἑαυτήν. μηκέτι θέλοντός σου θυσίαν ἢ προσφορὰν ἢ ὁλο‐ καυτώματα τὸν πνευματικὸν νόμον τρο[φὴν] \\| ἔσχον. |
| **4** | 10 εὐηγγελισάμην δικαιοσύνην ἐν ἐκκλησίᾳ μεγάλῃ. |
| **5** | “μεγάλη ἐκκλησία” ἐστὶν ἡ ἐκ τῶν κα[θέκασ]\ |
| **5** | συνκειμένη, περὶ ὧν ὁ Παῦλος· “σοφίαν ἐν τοῖς τελείο〈ι〉ς λαλοῦμεν”, ὡς τὸ τούτων ἄ[ρα] \\| ἄθροισμα “ἐκκλησία μεγάλη” |
| **6** | ἐστίν. |
| **6** | δικαιοσύνην οὐ τὴν κατὰ νόμον, περὶ ἧς λέγει ὁ ἀπόστο‐ λος· “κατὰ τὴν [ἐν νό]\\|μῳ δικαιοσύνην γενάμενος ἄμεμπτος”. |
| **7** | ταύτην οὖν τὴν δικαιοσύνην εὐηγγελισάμην τῇ μεγάλῃ ἐκκλη‐ σί[ᾳ]· \\| εἰ γὰρ τὸ γράμμα καὶ τὴν σκιάν, οὐ μεγάλοις εὐ‐ |
| **8** | ηγγελίζετο, ἀλλὰ νηπίοις. ἐπερ( )· ποίαν δικαιοσύνην; —περὶ ἧ̣[ς] \\| ὁ σωτὴρ ἔλε‐ |
| **9** | γεν· “ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ὑμῶν ἡ δικαιοσύνη πλέον τῶν γραμμα‐ |
| **10** | τέων καὶ Φαρισαίω[ν”, μ]ὴ̣ κ̣α̣τ̣ὰ̣ \ |
| **10** | ὑμῶν οὖν—τῶν μαθητῶν—, ὁ σωτὴρ λέγει, περισσευσάτω ἡ δι‐ και[οσύνη] πλείω \\| τῆς ἐκείνων. καὶ λέγει, ὅτι σὺν ἀγνοίᾳ |
| **11** | ἦν ἡ ἐκείνων. διὰ τοῦτο μὴ ἀγνοήσωμεν τὴν τοῦ θεοῦ [δικαι‐ οσύ]νην, ἀλλ’ εὐ\\|αγγελισώμεθα αὐτήν. \ 10 ἰδοὺ τὰ χείλη μου οὐ μὴ κωλύσω. χείλη ὧδε τὸν λόγον λ̣[έγει. πολλάκ]ις ὅταν \\| ἐπὶ μικρῶν |
| **14** | καὶ ἀτελῶν ἀνθρώπων καλέσῃ λόγος εἰπεῖν τι, κωλύομεν ἑαυ‐ |
| **15** | τῶν τὰ χείλη, ο[ὐ]κ̣ [ἔχομ]εν αὐτὰ ἀπο\ |
| **15** | καταβαίνομεν, ἐπικρύπτομεν, παροιμιωδ[ῶ]ς λέγομεν, καὶ κ[ωλ]ύ̣εται ἡμῶν \\| τὰ χείλη. ὅταν δὲ τελείοις καὶ μεγάλῃ |
| **16** | ἐκκλησίᾳ, {ἐπεὶ} οὐ κωλύει ἑαυτ[οῦ τὰ] χ̣είλη, 〈ἐπεὶ〉 οὐδὲν ἐνποδίζει ἐκείνοις \\| εἰπεῖν. |
| **17** | δυνατὸν δὲ καὶ τοῦτο εἰπεῖν· ὡς τό· “καὶ ἐν τῷ νόμῳ αὐ‐ τοῦ μελετ[ήσει ἡ]μέρας καὶ νυκτός”. οὐδέποτε \\| κωλύει ἑαυ‐ |
| **18** | τοῦ τὰ χείλη ἀεὶ τοὺς τοῦ θεοῦ λόγους προφέρων̣. [τὸ] δὲ “ἀεὶ” οὕτω ἄκουε· ὡς δεῖ καὶ ὡς \\| προσῆκόν ἐστιν τοῦτο ποι‐ |
| **19** | εῖν· κἂν γὰρ σιωπᾷ, ἐν τ[ῇ] διανοίᾳ λαλ[εῖ], κ̣αὶ καθεύδων, |
| **20** | ὅταν ὡς δίκαιος καθεύ\ |
| **20** | τῆς σιωπῆς μνᾶταί τι ἀγαθόν. |
| **20** | 10—11 κύριε, σὺ ἔγνως τὴν δικαιοσύνην μου. \ ἐπεὶ πολλὰ τὸ δὴ λεγόμενον ἐμαρτύρησεν ἑαυτῷ—τὸ γὰρ “εὐαγγελίσασθαι δικαιοσύνην ἐν ἐκκλ〈ησ〉ίᾳ μεγάλῃ” \\| μέγα |
| **22** | ἐστὶν καί, ἵν’ οὕτως εἴπω, ὑπὲρ ἄνθρωπον—, λέγει τῷ θεῷ· “σὺ ἔγνως τὴν δικαιοσύνην μου”. τα[ύτ]η̣ν, ἣν ἀπαγ\\|γέλλω, |
| **23** | ἔχω καὶ πεποίωμαι κατ’ αὐτήν. |
| **23** | εἰ δὲ καὶ περὶ τοῦ ἀνθρώπου τοῦ σωτῆρος λέγ[οι]το ὁ ψαλ‐ μό[ς, ὅτι]· ἐπεὶ οὐκ ἔ\\|γνω ἁμαρτίαν, ἀλλὰ ἡ ἁμαρτία ἣν γέ‐ |
| **24** | γονεν, δικαιοσύνης ἐστὶν ποιητ̣ική. |
| **25** | δύνα̣[ται δὲ] καὶ τ[οῦτο]· κἂν ἀ\ |
| **25** | φημα περὶ ἐμοῦ λέγουσιν, ἀλλὰ σὺ ἐπίστασαι τὴν δικαιο[σύ‐ νην μου. ὡς καὶ ἡ Σω]σ̣ά̣[ν]\\|να εἶπεν· “σὺ ἐπίστασαι ὅτι ψευ‐ |
| **26** | δῆ μου καταμαρτυροῦσιν”. 11 οὐκ ἔκρυψα ἐν τῇ [καρδίᾳ μου τὴν ἀλήθειάν] \\| σου. |
| **27** | ὁ γνοὺς τὴν τοῦ θεοῦ δικαιοσύνην οὐ κρύπτει τὴν σύνζυγον αὐτῇ ἀλήθεια[ν ἐν τῇ καρδίᾳ. σύνζυγος τῇ] \\| δικαιοσύνῃ ἡ |
| **28** | ἀλήθεια ὀνομάζεται ὅταν λέγῃ· “ἀλήθεια ἐκ τῆς [γ]ῆς ἀνέτει‐ λεν, [καὶ δικαιοσύνη ἐκ τοῦ] \\| οὐρανοῦ διέκυψεν”. τὸν σω‐ |
| **29** | τῆρα λέγει δικαιοσύνην ἐκ τοῦ [οὐρα]ν̣οῦ διακεκ̣[υφυῖαν· λέ‐ |
| **30** | γει γάρ· “ἔκλινεν] \ |
| **30** | δὲ “ἐκ τῆς γῆς” λαβού[σης τέλος τῆς ἐπιδημίας. |
| **31** | χῆς ἐκείνης τῆς ἀγαθῆς [καὶ καλῆς ἀνατείλῃ τῆς ἀκουσάσης |
| **288** | τὸν λόγον] \ |
| **1** | διακύπτει οὖν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἡ δικαιοσύνη. καὶ ἐν ἄλλῳ ψαλμῷ λέγει· “ἔλεος καὶ ἀλήθεια \\| [συ]νήντησ〈α〉ν, δικαιοσύ‐ |
| **2** | νη{ν} καὶ εἰρήνη{ν} κατεφίλησα〈ν〉”. οἱ ἀναγιγνώσκοντες τὰς ἱστορίας εὑρίσκουσιν, \\| [ὅτ]ι ἀπὸ ἀδικημάτων οἱ πόλεμοι |
| **3** | καὶ ταραχαὶ ἐνίστανται. ἡ δὲ ἀλήθεια ἔχει ἔλεον θεοῦ· εἰ μὴ ἐλεήσῃ γὰρ θεός, \\| [οὐ] δ̣ύναταί τις γνῶναι τὴν ἀλήθειαν, |
| **4** | ὅση καὶ οἵα ἐστίν. διὰ τοῦτο οὖν “ἔλεο〈σ〉 καὶ ἀλήθεια{ν} |
| **4** | συνήντησαν”. |
| **5** | δυνατὸν δὲ \ |
| **5** | ὡς ἑαυτὸν ἐλεήμων ἐστὶν τοῦ πλησίον καὶ αὐτὸς τὸν ἴσον ἔ‐ λεον παρ’ αὐ\\|τοῦ [ἀπ]α̣ιτῶν· καὶ γὰρ ἡ ἀλήθεια φανεροῦται. |
| **6** | ὥσπερ οὖν ἡ δικαιοσύνη ἡγεῖται τῆς εἰρήνης, οὕτω καὶ 〈ὁ ἔλεοσ〉 \\| 〈τῆς ἀληθείασ〉. πλὴν ἀμφότερα ἓν καὶ ταὐτόν ἐστιν. |
| **7** | ἐὰν οὖν ἐπαισχυνθῇ τὸν Ἰησοῦν καὶ τοὺς λόγους αὐτοῦ, τὴν ἀλήθειαν \\| αὐτοῦ ἐπαισχύνεται. |
| **8** | 11 καὶ τὸ σωτήριόν 〈μ〉ου εἶπα. |
| **8** | ἡ ὁμολογία τῆς ἀληθείας σωτήριόν μού ἐστιν. \ ε̣ἰ δ̣[ὲ] κ̣[αὶ τὸ]ν Χριστὸν λέγει τὴν ἀλήθειαν, αὐτὸν πάλιν |
| **9** | λέγει τὸ σωτήριον, καὶ τὸ σωτήριόν μου ἐλάλησα καὶ τὴν \ |
| **10** | ἀλή[θειάν σου] ἐφανέρωσα. τὸ σωτήριον ὄντα τὸν Χριστὸν ὃν |
| **10** | φανερῶ, λαλῶ. |
| **11** | πὸ συναγωγῆς πολλῆς. |
| **11** | εἴπομεν ὅτι συνέζευκται τῇ ἀληθείᾳ τὸ ἔλεος. “συναγωγὴν” δὲ \\| “πολ[λὴν” λ]έγει τὴν ἀπὸ ἐθνῶν πιστεύ‐ σασαν, τὴν ἀπὸ πάντων τῶν ἐθνῶν συνκροτηθεῖσαν. καὶ \\| ὁ σο‐ |
| **13** | φ[ὸς τοῦτο] λ̣έγει καὶ ὁ Ἰησοῦς κατὰ τὸν ἄνθρωπον. |
| **13** | 12 σὺ δέ, κύριε, μὴ μακρύνῃς τοὺς οἰκτιρμούς σου ἀπ’ |
| **13** | ἐμοῦ.\ οἰκ[τιρμοῖς τ]οῖς [σο]ῖς εἰς τὸ ἀμέμπτως καὶ ὡς δεῖ λέ‐ |
| **15** | γειν ἐλήλυθα. μὴ μακρύνῃς οὖν αὐτούς, ἵν’ ἐπι\ |
| **15** | ο]ῦ̣τος. “ταχὺ προκα[τα]λαβέτωσαν ἡμᾶς οἱ οἰκτιρμοί σου, κύ‐ ριε, ὅτι ἐπτωχεύσαμεν σφόδρα”. ἐὰν \\| μακρυνθῶσιν οἱ οἰκτιρ‐ |
| **16** | μοί, γίνεται πτωχεία. φυλάττεται ἐκεῖνος, ἀφ’ οὗ οὐκ ἐμα‐ κρύνθησαν, \\| πλούσιο〈σ〉· πλούσιο〈σ〉 δὲ ἐν τῷ ε̣[ἰληφ]έναι |
| **17** | τὴν ἀλήθει[α]ν̣ καὶ τὸ ἔλεος. 12 τὸ ἔλεός σου καὶ ἡ ἀλήθειά σου \\| διὰ παντὸς ἀντελά‐ |
| **18** | βοντό [μου]. |
| **18** | οἰκτίροντός σου ἐμὲ ἀντελάβοντό μου τὸ ἔλεός σου καὶ ἡ ἀλήθειά σου. “μὴ μα\\|κρύνῃς” οὖ̣ν̣ “τοὺς οἰκτιρμούς σου”, |
| **19** | [ἵν]α μείνῃ οὕτως ἀ̣ν̣τιλαμβανομένη ἡ ἀλήθειά σου καὶ τὸ |
| **19** | σύνζυγον αὐτῇ ἔλεος. \ |
| **20** | 13 ὅτι περιέσχον με κ[α]κ[ά], ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός. διὰ τοῦτο “μὴ μακρύνῃς τοὺς οἰκτιρμούς σου \\| ἀπ’ ἐμοῦ”, |
| **21** | ὅτι κακὰ πολλὰ περιέσχον με οὐχ ὑποβαλλόμενα ἀριθμῷ ἤτοι διὰ τὸ πλῆθος—ἐὰν τὰ ἐπίπο\\|να σημαίνηται, διὰ τὸ πλῆθος |
| **22** | [οὐκ] ἔχουσιν ἀριθμόν. ἐὰν δὲ τὰ ἄλλα κακά, τὰ πρακτὰ περὶ ὧν εἴρηται· \\| “ἐν [γέλω]τι ἄφρω[ν] πράττει κακά”, οὔκ εἰσιν ἐν λόγῳ τινὶ ἢ ἀριθμῷ· οὐ γὰρ τῶν ὄντων εἰσίν, ἐπινοή\\|μα‐ |
| **24** | [τά εἰσ]ιν ἀνθρώπ[ων], π̣αραβάσεις̣ εἰσὶν θείων νόμων. τὸ |
| **25** | διττὸν οὖν τῶν κακῶν λάμβανε σημαινό\ |
| **25** | 13 [κα]τέλαβόν με 〈αἱ〉 ἀνομίαι μου, καὶ οὐκ ἠδυνήθην |
| **25** | τοῦ βλέπειν. δυνατὸν δὲ καὶ οὕτω λα\\|[βεῖν· “ὅτι περιέσ]χον με κακὰ” |
| **26** | οὐχ ὑποπίπτοντα ἀριθμῷ—ὡς εἴρηται νῦν, δύο τρόπους—, διὰ τοῦτο· “αἱ γὰρ \\| [ἀνομίαι μου κατέ]λαβόν με”. ἀπὸ ἄλλης |
| **27** | δὲ ἀρχῆς αὐτὸ ἀναγνωστέον, συναπτομένου τοῦ· “ὅτι περιές\ [χον με κακά”· “σὺ δέ, κύριε], μὴ μακρύν[ῃς τ]οὺς οἰκτιρμούς |
| **28** | σου ἀπ’ ἐμοῦ”, “ὅτι περιέσχον με κακά, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός”. \ [ἀμφοτέρων οὖν ἡγ]είσθω· “τὸ ἔλεός [σου] καὶ ἡ ἀλήθειά σου |
| **30** | διὰ παντὸς ἀντελάβοντό μου”. ὧδε οὖν τοῦτο λέγει· \ |
| **30** | ας λέγει τὰς] ἕ̣[ξ]ε̣[ων] ἐ̣[ν]ε̣[ργητι]κ̣ὰς καὶ ὑποβαλλούσας τὰς ἀνομίας δυνάμεις. “κατέλαβόν με” οὖν \\| [“αἱ ἀνομίαι |
| **31** | μου, καὶ οὐκ ἠδυνήθην τοῦ βλέ]πειν”· βλαπτικαὶ γάρ εἰσιν τῶν ὄψεων τοῦ νοῦ, ἀβλεψίαν παρέχουσιν \\| [τῷ ὄμματι τοῦ |
| **32** | ἔσω ἀνθρώπου. ἐπεὶ οὖν κατέλαβόν μ]ε, οὐ δύναμαι βλέπειν. |
| **33** | ἐξήγησις ἔλαβεν τὰς ἐνεργού]σας δυνάμεις. καὶ αὐταὶ κατέ‐ |
| **289** | λαβόν με, διώκουσαι ὑποχείριόν με ἔλαβον, \ |
| **1** | οὐ δύναμαι ὁρᾶν· βλαπτικαὶ γὰρ τῶν ὄψεών εἰσιν αἱ ἀνομίαι |
| **1** | τοῦ ἔσω ἀνθρώπου. 13 ἐπληθ[ύν]\\|θησαν ὑπὲρ τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς μου, καὶ |
| **2** | ἡ καρδία μου ἐνκατέλιπέν με. ἐὰν θέλῃς αὐτὰς τὰς \\| ἁμαρτίας, καταλαμβάνουσιν, ὅταν |
| **3** | τις ὑποπέσῃ αὐταῖς καὶ ἁμαρτήσῃ· τοῦτο γὰρ παθὼν βλάπτεται \ τὸ διανοητικὸν τῆς ψυχῆς. |
| **4** | ἐὰν δὲ καὶ τὰς ἐνεργούσας αὐτὰς δυνάμεις, ὁμωνύμως κα‐ |
| **5** | λοῦνται π̣ο̣λλάκις \ |
| **5** | “καὶ ἡ καρδία μου ἐνκατέλιπέν με”. |
| **5** | ἐπεὶ αἱ ἀνομίαι αἱ καταλαβοῦσαί με καὶ ἀ[φε]λόμεναι \ τὸ βλέπειν μου “ὑπὲρ τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς μου ἐπληθύνθη‐ σαν”, “ἐνκατέλειψέν με ἡ καρδ[ία] μου”, [οὐκ]έ̣τ̣ι ἔχω \\| τὴν |
| **7** | ἀνθρώπου καρδίαν τὴν σοφοῦ· ἡ τοῦ γὰρ λέγοντος ταῦτα καρ‐ δία σαρκίνη ἐστίν. ὅταν οὖν ἐνκαταλείψ[ῃ τι]ν̣ὰ ἡ̣ σ̣[αρ]\\|κί‐ |
| **8** | νη καρδία, λιθίνη γίνεται. |
| **8** | 14 εὐδόκησον, κύριε, τοῦ ῥύσασθαί με. ἐπεὶ κατέλαβον αἱ ἀνομίαι καὶ βλέ[πειν] οὐ [δ]ύ̣\\|ναμαι |
| **9** | καὶ ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς μου, “εὐδό‐ |
| **10** | κησ[ο]ν τοῦ ῥύσασθαί με”, ἵνα μὴ μείνῃ [ἡ καρδία] \ |
| **10** | λελειμμένη. |
| **10** | ἐὰν δὲ περὶ τῶν τριχῶν ταύτης τῆς κεφαλῆ[ς] ᾖ̣{ν} ὁ λό‐ γος, ὑπερβολικῶς εἴρηκεν ε̣[..... .] \\| ἐὰν γένωνται ἀνομί‐ |
| **11** | αι, οὐ δύνανται ὑπερβαλεῖν τὸ πλῆθος τῶ̣ν τριχῶν τῆς κεφα‐ λῆς. ὑπερβολικῶς [οὖν] \\| εἴρηται. ἐὰν δὲ 〈μ〉ή, τοῦτο λέ‐ |
| **12** | γει· αἱ γὰρ τρίχες τῆς κεφαλῆς μου, τουτέ̣στιν τὰ ἀναίσθη̣‐ [τα] κ̣[ι]νήματα τὰ μ[ὴ τ]ῷ \\| ὄντι πρέποντα νῷ, τρίχες εἰ‐ |
| **13** | σίν· τῶν γὰρ ἐν ἡμῖν ἀναισθήτ[ω]ν καὶ αἱ τρίχε[ς εἰσὶν αἱ ἁπ]τ̣όμεναι. τοῦ̣τ̣ο̣ \\| οὖν λέγει· καταλαβουσῶν τῶν ἀνομιῶν |
| **14** | μου καὶ βλέπειν μη̣κέτι δυναμέ̣[νου, ἐπληθύ]ν̣θησαν αἱ τρί‐ |
| **15** | χε[ς] \ ἀνοή[τως] ἐνθυμούμεν̣[α. διὰ τοῦ]το ἡ καρδία μου, \\| αὐτὸς |
| **16** | ὁ νοῦς, ἐνκατέλιπέν με. οὐκέτι ἐμὸς νοῦς ἐστιν ὑποσυρ[εὶς] |
| **16** | ε̣[ἰ]ς ἁμαρτίαν. 14 [κ]ύριε, εἰς τὸ βοηθῆσαί μ[οι] \\| πρόσχες. |
| **17** | αἰτῶ σε γὰρ εὐδοκῆσαι τοῦ ῥύσασθαι οὐκ ἄλλου χάριν ἢ ἵν[α] π̣ρόσχῃς τῷ βοηθῆσαί μοι. βοηθεῖς δέ μοι, ἐὰ[ν] \\| ἐκ‐ |
| **18** | τὸς τῶν κρατού〈ν〉των πολεμίων με ποιήσῃς. |
| **18** | 15 καταισχυ[νθεί]ησαν καὶ ἐντραπείησαν ἅμα οἱ ζητοῦντες τὴν \\| ψυχήν μου τοῦ ἐξᾶραι αὐτήν. |
| **19** | ἔλεγον μονοπρόσωπον εἶναι τὸν [ψαλ]μ̣όν. καὶ ἐὰν ἄνθρω‐ |
| **20** | πος ᾖ{ν} ὁ λέγων, περὶ ἀμφ[ο]\ |
| **20** | τε τοῦ σώματος καὶ τῆς ψυχῆς. ἐὰ̣[ν οὖν “ὁ] τοῦ ἀνθρώπου υἱός”, ὁ ἐκ τῆς Μαρίας προεληλυ\\|θὼς ναός, λέγῃ ταῦτα, ἐροῦ‐ |
| **21** | μεν πρὸς τοὺς λέγοντας σῶμα μόνον [ἀν]ειληφέναι διὰ {τοῦ} τὸ εἰρῆσθαι· “σῶμα δὲ \\| κατηρτίσω μοι”, —ἰδοὺ καὶ τοῦτο |
| **22** | λέγει, τὸ αὐτὸ δὲ πρόσωπόν ἐστι[ν τὸ ἀ]π̣αγγέλλον. ἐντρέ‐ πονται καὶ αἰσχύ\\|νονται οἱ γνῶ̣σιν λαμβάνοντες τῆς ἀληθείας. |
| **23** | 15 ἀπο[στ]ραφείησαν ε[ἰς τὰ] ὀπίσω καὶ ἐντραπείησαν οἱ \ θέλοντές μοι κακά. |
| **24** | μέγα πρᾶγμά ἐστιν τὸ τὴν κακίαν εἰ[ς τὰ] ὀπίσω ἀ[ποστ]ρα‐ |
| **25** | φῆν[αι]· τὸ \ |
| **25** | τὰ ὀπίσω” οὖν “ἀποσ[τρ]αφείησαν” ὥ̣[στ]ε μὴ αὐξῆ[σαι τὴ]ν ὁδόν, μὴ ἐλά\\|σαι ἐπὶ τὸ χεῖρον. |
| **26** | 16 ἐνδυσάσθωσαν παραχρῆμα αἰσχύνην αὐτῶ[ν] οἱ λέγοντ[ές |
| **26** | μ]οι· ε[ὖγε εὖγε]. [ἐστ]ὶν εὐχ[ό]\\|μενος περὶ ὧν λέγει “παραχρῆμα”, ἵνα̣ μὴ |
| **27** | ἐπιμείνωσιν ἐν τ[ῷ] κακῷ, ἵνα̣ [μὴ ἀδιαλείπτως λέγ]ω[σ]ι̣[ν]· “εὖγε εὖγε εὖγε”. ἐπιχαιρεκάκων ἐστὶν [λέγει]ν “εὖγε εὖγε” |
| **28** | ἐπ̣[ὶ] τ̣οῖς πα〈θ〉οῦσιν ἀ̣[νάρε]στόν τι. 17 ἀγ[α]λλ[ιάσαιντο] \\| καὶ εὐφρανθείησαν 〈ἐπὶ σοὶ〉 πάντες |
| **29** | οἱ ζητοῦντές [σε], κύριε. |
| **29** | εἰπὼν πε̣[ρὶ] τῶν ἐναντίω[ν, ἵ]ν̣α καὶ αἰσχυνθῶσιν καὶ |
| **30** | ἐν\ λέγοντες ”[εὖ]γε εὖγε”, λέγει· “ἀγαλλιάσ〈αιντο〉 καὶ \\| εὐ‐ |
| **31** | φρανθείησαν ἐπὶ σοί, κύριε, οἱ ζητοῦντές σε”. τότε ἀγαλλι‐ |
| **32** | ἀγαλλιᾶται γὰρ καὶ εὐφραίνεται ὁ ζ̣η̣τῶν τι, ὅταν [αὐτὸ εὕ]‐ ρ̣ῃ. κ[ἂν οὖν] ἐπίπονα, κἂν ἄλλα βλάπτοντα \\| ἐπέλθῃ, ζη‐ |
| **33** | τοῦμέν σε εὑρεῖν βοηθόν. τότε̣ [δ]ὲ̣ φαινόμ[ενος βο]ηθεῖς |
| **33** | κ̣[αὶ λέγει]ς· “ἔτι σοῦ λαλοῦντος ἐρῶ· ἰδοὺ πάρειμι”. \ |
| **290** | 17 καὶ εἰπάτωσαν διὰ παντός· μεγαλυνθήτω ὁ κύριος. |
| **1** | ἐπεὶ εὑρόντες σε εὐχαριστοῦντες 〈 “εἰπάτωσαν διὰ παν‐ τός· μεγαλυνθήτω ὁ κύριοσ”〉, ἔχοιεν ἐκεῖνα \\| τὰ δι’ ἃ |
| **2** | ὑμνεῖν ὀφείλουσιν καὶ ἀγαλλι[ᾶ]σθαι. {εἰπάτωσαν διὰ παν‐ |
| **2** | τός} δύναται δὲ καὶ τοῦτο· μὴ ὑπάρξοι ποτὲ αὐτοῖς \\| ἀχ̣[α]‐ |
| **3** | ρι[σ]τία. |
| **3** | 17 οἱ ἀγαπῶντες τὸ σωτήρ[ιό]ν σου. |
| **3** | τὴν δικαίου σωτηρίαν ἢ τὸν αἴτιον αὐτοῖς γινόμενον σω‐ τηρίαν μέλλουσαν. \\| “διὰ π[αν]τὸς Μεγαλυνθήτω ὁ κύριος, |
| **4** | λεγέτωσαν”. ἀγαπῶντες τὸ σωτήριόν σου καὶ μεγαλύνουσιν |
| **5** | διὰ παντὸς ἐπ’ αὐτῷ τὸν \ |
| **5** | 18 ἐγὼ δὲ πτωχὸς καὶ πένης εἰμί· κύριος φροντιεῖ μου. |
| **5** | διὰ τοῦτο παρακαλῶ ὑπαρχθῆναί μοι τὴν σὴν βοήθειαν \ κ̣αὶ [εὐδο]κῆσ[αί] σ̣ε τοῦ ῥύσασθαί με, ὅτι “πτωχὸς καὶ πένης |
| **6** | εἰμί”. οὐ δύναμαι ἐμαυτῷ ἐπαμύνειν, οὐ δύναμαι ἔξωθεν ἐμ‐ αυτὸν \\| [τ]ῶ[ν ἐπι]κειμένων ποιῆσαι, εἰ μὴ σὺ βοηθήσῃς. |
| **7** | “πτωχὸς” οὖν “εἰμι καὶ πένης”. διαφορὰ δὲ τούτων καὶ |
| **7** | ἄλλοτε εἴρηται. \ 18 [βο]ηθός μου καὶ ὑπερασπιστής {εἶ} μου σὺ εἶ· ὁ |
| **8** | θεός μου, μὴ χρονίσῃς. ἐπεὶ σὲ βοηθὸν ἐπεκαλεσάμην καὶ ὑπερασπιστὴν \\| [προ‐ |
| **9** | βάλ]λ̣οντα ὑπὲρ ἐμοῦ τὴν ἀσπίδα σου—α̣ὕ̣τη δέ ἐστιν ἡ ἀ‐ |
| **9** | λήθεια· “ὅπλῳ” γὰρ “κυκλώσει σε ἡ ἀλήθεια αὐτοῦ”—, “μὴ |
| **10** | χρονίσῃς”, \ |
| **10** | ο]ἶδας καίριον εἶναι ἐπινεῦσαι καὶ βοηθῆσαι καὶ ῥύσασθαι, τοῦτο γενέσθω· \\| ὅ̣σον γὰρ ἧκεν ε̣[ἰ]ς τὴ[ν] ἐμὴν δύναμιν |
| **11** | καὶ τ[ὴ]ν φύσιν, ἀσθενής εἰμι ἐμαυτῷ βοηθῆσαι, ἔξω ἐμαυ‐ |