================================================================================ Παροιμίαι ἐκ τοῦ Κώδικος Βατικανοῦ Proverbs, From Vatican Codex Γρηγόριος ὁ Παροιμιογράφος by Gregory II the Paroemiographer ================================================================================ ================================================================================ ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ. ================================================================================ ================================================================================ ΑΡΧΗ ΤΟΥ Α. ================================================================================ [1 . 1] Ἀρχαικὰ φρονεῖς: ἤτοι εὐήθη. [1 . 2] Ἀβυδηνὸν ἐπιφόρημα: τὸ ἀηδές, διὰ τὸ τοὺς Ἀβυδηνοὺς μετὰ δεῖπνον προσάγειν τοὺς ἑαυτῶν παῖδας τοῖς εὐωχουμένοις κεκραγότας καὶ θορυβοῦντας καὶ ἀηδὲς ἐμποιοῦντας τοῖς δαιτυμόσι. [1 . 3] Ἅβρωνος βίος: ὁ πολυτελής. Ἅβρων γάρ τις ἐγέ‐ νετο πλούσιος· ὅθεν καὶ ἁβροδίαιτος. [1 . 4] Ἀεὶ γεωμόρος ἐς νέωτα πλούσιος. [1 . 5] Ἀδεὲς δέος: ἐπὶ τῶν μάτην δεδοικότων. [1 . 6] Ἀγαμεμνόνεια φρέατα: Ἀγαμέμνων γὰρ παρὰ τὴν Αὐλίδα καὶ τὴν ὅλην Ἑλλάδα φρέατα ὤρυξεν. [1 . 7] Ἀγαμέμνονος θυσία: ἐπὶ τῶν δυσπειθῶν καὶ σκλη‐ ρῶν· θύοντος γὰρ Ἀγαμέμνονος ὁ βοῦς φυγὼν μόλις ἐλήφθη. [1 . 8] Ἀγαθὴ καὶ μᾶζα μετ’ ἄρτου: ἐπὶ τῶν τὰ δεύτερά τισι διδόντων. [1 . 9] Ἀγαθώνειος αὔλησις: ἡ ἡδίστη καὶ εὐφραντική. [1 . 10] Ἀνδριὰς σφυρήλατος: ἐπὶ τῶν ἀναισθήτων. [1 . 11] Ἀγέλαστος πέτρα: ἐπὶ τῶν λύπης προξένων. ἐφ’ ᾗ Δημήτηρ ὅτε τὴν κόρην ἐζήτει ἐκάθισεν. [1 . 12] Ἀγαθῶν θάλασσα· καί· Ἀγαθῶν θησαυρός· καί· Ἀγαθῶν ἀγαθίδες· καί· Ἀγαθῶν μυρμηκιά: [1 . 13] Ἁγνότερος πηδαλίου: παρόσον ἐν θαλάττῃ τὸ πηδάλιον ἄττον καθαρὸν ἐστίν. [1 . 14] Ἀγροίκου μὴ καταφρόνει ῥήτορος: ὅτι οὐδὲ τῶν εὐτελῶν χρὴ καταφρονεῖν. [1 . 15] Ἀδώνιδος κῆπος: ἐπὶ τῶν ὀλιχρονίων καὶ ἀώρων καὶ μὴ ἐῤῥιζομένων. [1 . 16] Ἄλλος οὗτος Ἡρακλῆς: ἐπὶ τῶν ἰσχυρῶν. [1 . 17] Ἅλις δρυός: ἐπὶ τῶν εἴς τινα δίαιταν βελτίονα με‐ ταβαλλομένων. παυσάμενοι γὰρ τῶν βαλάνων οἱ παλαιοὶ μετεῖχον σίτου καὶ οἴνου. [1 . 18] Ἅλα καὶ κύαμον: ἐπὶ τῶν εἰδέναι μὲν προσποιουμέ‐ νων, οὐκ εἰδότων δέ. οἱ γὰρ μάντεις ἅλα καὶ κύαμον τιθέασι. [1 . 19] Ἄκαιρος εὔνοι’ οὐδὲν ἔχθρας διαφέρει: ταύτην Ἱππόλυτος πρὸς Φαίδραν εἶπε φάσκουσαν φιλεῖν αὐτὸν σφόδρα. [1 . 20] Ἄϊδος κυνῆ: ἐπὶ τῶν ἐπικρυπτόντων ἑαυτοὺς διά τινων μηχανημάτων. τοιαῦτα γὰρ τοῦ Ἄϊδος. [1 . 21] Αὐτοὶ χελώνας ἐσθίετε εἴπερ ἔχετε: ἁλιεῖς ἡλί‐ ευσαν μεγάλην χελώνην καὶ ἀνασπάσαντες αὐτὴν ἐμέριζον τὴν παροῦσαν. τὸν δὲ Ἑρμῆν παριόντα ἐπὶ τὴν ἑστίασιν ἐκάλουν. ὁ δὲ τὸ προκείμενον εἶπε. [1 . 22] Ἂν οἶνον αἰτῇ, κόνδυλον αὐτῷ δίδου: ἐπὶ τῶν ἀγαθὰ μὲν αἰτούντων, δεινὰ δὲ λαμβανόντων. [1 . 23] Αἱροῦντες ᾑρήμεθα: ἐπὶ τῶν ἐλπισάντων νικᾶν, εἶθ’ ὑπ’ ἐκείνων ἁλόντων. [1 . 24] Αἰάντειος γέλως: ἐπὶ τῶν παραφρόνως γελώντων. [1 . 25] Ἀνίπτοις χερσίν: ἐπὶ τῶν βεβήλοις χερσὶ τὰ ἱερὰ μεταχειριζομένων. [1 . 26] Ἀκόνην σιτίζεις: ἐπὶ τῶν τροφῇ πολλῇ χρωμένων, μηδενὶ δὲ εἰς σῶμα ἐπιδιδόντων. [1 . 27] Ἀκέφαλος μῦθος: ἐπὶ τῶν ἀτελῆ λεγόντων. [1 . 28] Ἄλλως ᾄδεις: ἐπὶ τῶν μάτην πονούντων. [1 . 29] Ἅμ’ ἔπος, ἅμ’ ἔργον: ἐπὶ τῶν ὀξέως ἀνυομένων. [1 . 30] Ἀνὴρ ὁ φεύγων οὐ μένει κτύπον λύρας: ἐπὶ τῶν ταχέως καὶ ὀξέως ὀφειλόντων ἕκαστα πράττειν. [1 . 31] Ἀντιπελαργεῖν: ἀντιδιδόναι χάριτας. λέγεται γὰρ τοὺς πελαργοὺς γεγηρακότας τοὺς γονεῖς τρέφειν. [1 . 32] Ἄπληστος πίθος: ἐπὶ τῶν γαστριμάργων. [1 . 33] Ἀνέμους γεωργεῖς: πρὸς τοὺς πονοῦντας καὶ μη‐ δενὸς μεταλαγχάνοντας. [1 . 34] Ἄνθρωπος ἀνθρώπου δαιμόνιον: ἐπὶ τῶν ἀπροσ‐ δοκήτως ὑπ’ ἀνθρώπου σωζομένων. [1 . 35] Ἄξιος τοῦ παντός: ἐπὶ τῶν σφόδρα τιμίων. [1 . 36] Ἀεὶ γέροντι νέαν ποτὶ βάλλει κούρην: ἐπὶ τῶν πρεσβυτέρων βουλομένων νέαις συνευνάζεσθαι. [1 . 37] Ἄξιος εἶ τῆς ἐν Ἄργει ἀσπίδος: ἐπὶ τῶν εὐγενῶν. [1 . 38] Ἀνέμου παιδίον: ἐπὶ τῶν εὐμεταβόλων καὶ κούφων. [1 . 39] Ἀνίπτοις ποσὶν ἀναβαίνειν ἐπὶ τὸ στέγος ἐπὶ τῶν ἀμαθῶς ἐπί τινα ἔργα ἐρχομένων. [1 . 40] Ἀπὸ βαλβῖδος: ἤτοι ἀπ’ ἀρχῆς δεῖ καλὸν εἶναι. [1 . 41] Ἀντὶ κακῆς κυνὸς ὗν ἀπαιτεῖς: ἐπὶ τῶν κακὰ ἀντὶ κακῶν ἐπιδιδόντων. [1 . 42] Ἅπας ἐχῖνος τραχύς: ἐπὶ τῶν δυσκόλων καὶ δυσ‐ τρόπων. ἐξαιρετῶς δὲ ἐπὶ τῶν κακωτικῶν ἢ εὐνούχων. [1 . 43] Ἀρχαιότερα τῆς διφθέρας λέγεις: ἐπὶ τῶν μωρὰ διηγουμένων· ἡ γὰρ διφθέρα, ἐν ᾗ ὁ Ζεὺς ἐπεγράφετο τὰ γινόμενα, παμπάλαιος. [1 . 44] Ἀφ’ ὑψηλοῦ μου καταγελᾷς: ἐπὶ τῶν ἐξ ὕψους διαλεγομένων· ὡσανεὶ, πάνυ μου καταφρονεῖς. [1 . 45] Ἀργούντων χορός: ἐπὶ τῶν κακὰ ποιούντων. ================================================================================ ΑΡΧΗ ΤΟΥ Β. ================================================================================ [1 . 46] Βασίλειος ὀφθαλμός: τὸν ἐπί τινα ἀρχὴν πεμπό‐ μενον οὕτως ἐκάλουν. [1 . 47] Βάτραχος Σερίφιος: ἐπὶ τῶν ἀφώνων. [1 . 48] Βάλλ’ ἐς ὕδωρ: ἀντὶ τοῦ καταπόντισον. ἐπὶ τῶν ὀλέ‐ θρου ἀξίων. [1 . 49] Βορβόρῳ ὕδωρ λαμπρὸν οὔποθ’ εὑρήσεις: ἐπὶ τῶν τὰ κάλλιστα μιγνύντων τοῖς αἰσχίστοις. [1 . 50] Βὴξ ἀντὶ πορδῆς: ἐπὶ περδόντων καὶ προσποιουμένων. [1 . 51] Βοῦς ἐν πόλει: ἐπὶ τῶν θαυμαζομένων. Λυσίας γὰρ ἐν ἀκροπόλει βοῦν ἔθηκεν. [1 . 52] Βατράχῳ ὕδωρ· καί· στέαρ γαλῇ: ἐπὶ τῶν τυχεῖν ὧν ἐρῶσι βουλομένων. [1 . 53] Βαλανεύς: ἐπὶ τοῦ πολυπράγμονος. οὗτοι γὰρ σχολὴν ἄγοντες πολυπράγμονες εἰσίν. ================================================================================ ΑΡΧΗ ΤΟΥ Γ. ================================================================================ [1 . 54] Γνῶθι σαυτόν: ἐπὶ τῶν ὑπὲρ δύναμιν κομπαζόντων. [1 . 55] Γνῶθι σαυτόν: ἀπόφθεγμα Χίλωνος. τάττεται δὲ ἡ παροιμία ἐπὶ τῶν ὑπὲρ ὅ εἰσι κομπαζόντων. [1 . 83] Ἐκ παντὸς ξύλου: εἰπὲ τὸ πλῆρες ὅτι Ἐκ παν‐ τὸς ξύλου κύφων ἂν γένοιτο. Λέγεται δὲ ἐπὶ τῶν τὸ μὲν εἶδος εὐτελῶν, εἰς δὲ χρείας ἀναγκαίων. [1 . 87] Ἐν μέλιτι σαυτὸν κατακρύπτεις: ἐπὶ τῶν ἡδυ‐ παθείας μεταδιωκόντων. [1 . 88] Εἴληφεν ἡ παγὶς τὸν μῦν: ἐπὶ τῶν ἀξίως ἑαλωκότων. [1 . 93] Εἰς κόλπους πτύειν: ὅμοιον τῷ· οὐ μεγαλοῤῥη‐ μονεῖν. [2 . 19] Κερκωπίζειν: ἀντὶ τοῦ δολιεύεσθαι καὶ ἀπατᾶν. με‐ τενήνεκται δὲ ἀπὸ τῶν Κερκώπων. [2 . 24] Κρητίζειν: ἐπὶ τοῦ ψεύδεσθαι. ἀπατηλοὶ γὰρ οἱ Κρῆτες. [2 . 70] Ὄνος λύρας ἀκούει: ἐπὶ τῶν ἀπαιδεύτων. [2 . 97] Ὑπηνέμια τίκτει: τὰ ψευδῆ καὶ ἀβέβαια.